Farklı cephelerden, farklı bakış açılarıyla, farklı üsluplarla anlatıldı İkinci Dünya Savaşı... Şolohov başka anlattı Hemingway başka, Remarque, Ehrenburg, Malraux, Heller, Grossman, Vonnegut, Orwell, Bek, Ondaatje, Aleksiyeviç başka... Sırada Stefan Heym'in anlatımı var... Bambaşka! Evet, sıradan halkın sıradan faşizmi de dahil bu savaşa! Her tür asker çıkıyor karşımıza... inananlar, inançsızlar, ganimet toplayıp kesesini doldurmaya bakanlar, cepheye sürülenler, cepheden kaçanlar, sistemi sorgulayanlar, yolunu bulanlar... Hepsinin psikolojisini derinlemesine irdeliyor Stefan Heym. Haçlılar gibi yola koyulup faşizmi mağlup etmeye gelen Amerikan ordusunun planlı değil de doğaçlama hareket etmesinin sonuçları ve kendi içindeki/çevresindeki faşistlerle hesaplaşamaması da var bu eşsiz romanda. Kurtuluşun kapitalist düzene gelip dayanan sınırları ya da.


İşçi sınıfının siyaset sahnesine çıktığı, öğrenci hareketinin yükseldiği, toplumun farklı kesimlerinin yüzünü sola döndüğü 1960'lar Türkiye'si, aynı zamanda CHP'nin kendisine bir yön aradığı yıllardı. Ortanın solu bu arayışın bir sonucu olarak doğdu ve ilk kez İsmet İnönü tarafından dile getirildi. Bu kavrama teorik bir çerçeve çizen ve onu bütünlüklü bir doktrin haline getiren ise Bülent Ecevit oldu. Ecevit teorisyen rolünün de ötesine geçerek önce CHP Genel Başkanlığı koltuğuna oturacak, ardından da Halkçı Ecevit sloganıyla CHP'yi 1973 ve 1977 seçimlerinden birinci parti olarak çıkarmayı başaracaktı. Fatih Yaşlı'nın yeni çalışması, bu sorulara yanıt ararken, ortanın solunun esas ideolojik-politik kavgasını sosyalizmle ve Türkiye sosyalist hareketiyle verdiğine dikkat çekiyor. Ancak bu haliyle bile Türkiye yönetici sınıfı tarafından bir tehdit unsuru olarak görüldüğünü, sola yönelik siyasal şiddet stratejisinden payına düşeni aldığını,1960'dan 1980'e uzanan süreçte örnekleriyle anlatıyor.


Chris Harman, insanlığın, Taş Çağı'ndan Büyük Roma İmparatorluğu'na, Orta Çağ'dan Aydınlanma'ya, Sanayi Devrimi'nden 21. yüzyıla uzanan büyük yürüyüşünü halklar açısından, aşağıdan bir tarih çalışmasıyla anlatıyor. Yoğun ve akıcı bu kitap, insanlık tarihinin belli başlı aşamalarını, toplum biçimlerini, siyasal yapılanmaları, savaşları ve sınıf çatışmalarını parlak bir şekilde özetliyor. Tarihin izlediği yolu, sıradan insanların ortak insani hedefler peşinde koşarken karmaşık toplumlar kurmasının ve yeniden kurmasının hikayesi olarak ele alıyor. Chris Harman, hayranlık uyandırıcı eserinde, günümüz kapitalizminin kayıtsızlığını da gözler önüne seriyor ve daha önce hiç olmadığı kadar acılar ve eşitsizliklerle bölünmüş günümüz dünyasında kapitalizmin neden daha uzun süre ayakta kalmaması gerektiğinin kanıtlarını sunuyor. İddialı, kışkırtıcı ve çarpıcı bir kitap olan Halkların Dünya Tarihi, geleneksel tarih anlayışının yanlışlarını düzeltirken, iktidarların oluşturduğu köpükleri aşan dip akıntıya, derin insanlık dalgalarına dair güçlü bir fikir veriyor. Bu yetkin çalışma, toplumdaki değişimle, gelişimle ve kökten değişim olasılıklarıyla ilgilenen herkesin mutlaka okuması gereken bir eser.


Günümüzün önde gelen Marksist tarihçileri arasında yer alan Neil Faulkner, 1917 Büyük Ekim Devrimi'nin 100. yılında, devrime farklı bir bakış açısıyla yaklaşan, onun bir demokrasi ve yaratıcılık patlaması olduğunu ileri süren kitabıyla yeni tartışmalar açıyor. Yordam Kitap'ın Geçmişten Geleceğe Sosyalizm Dizisi'nde her biri farklı perspektif ve politik duruşla kaleme alınmış, birbirinden ayrılan görüşler barındırsa da tartışmacı nitelikleriyle birbirini bütünleyebilen, sosyalizm deneyimlerini ve tarihsel süreçleri Marksizmin metodolojisine dayanarak irdeleyen, tartışma ve ufuk açıcı kitaplara yer veriliyor. Neil Faulkner'ın Halkların Rus Devrimi Tarihi adlı yeni çalışması da tam bu yaklaşıma uygun bir kitap. Kitabına Rus Devrimi, dünya tarihinin muhtemelen en yanlış anlaşılmış olayıdır, diyerek başlayan Faulkner, devrimin özü itibariyle aşağıdan yükselen bir demokrasi ve eylem patlaması olduğunu, katılan milyonlarca insanı bizzat dönüştürürken olup biteni takip eden on milyonlarca insana da esin verdiğini, temellerinden sarstığı dünya kapitalist sistemini devirmenin eşiğine geldiğini, ancak alabildiğine farklı bir dünyanın umut verici bir anlık görüntüsünü sunduktan sonra da geri çekildiğini ve karşı-devrimle yıkıldığını ileri sürüyor. Halkların Rus Devrimi Tarihi'nin birinci bölümünde 1825-1916 dönemi, devrimcilerin yükselişi, rejimin konumu, Lenin ve Bolşeviklerin tarih sahnesine çıkması ve Büyük Savaş koşullarıyla birlikte değerlendiriliyor. İkinci bölümde Faulkner, tümüyle 1917 yılındaki fırtınaya odaklanırken; Şubat Devrimi'ni, ikili iktidar olgusunu, Ekim günlerini ve karşı-devrimi tartışıyor. Üçüncü ve son kısım ise 1918-38 yıllarını kapsıyor ve bu dönemi; dünya devrimi, kuşatılmış devrim ve Stalin tartışmaları ekseninde ele alıyor.


Almanya'da savaş sonrası yıkım edebiyatının en önemli temsilcilerinden Wolfgang Borchert'in, savaşa ve faşizan baskılara karşı kaleme aldığı şiirsel manifestodur Hayır De! Şiirleri, öyküleri ve tiyatro oyunlarıyla Nazizme başkaldıran Borchert'in bu uzun ve son derece etkileyici şiiri, toplumun farklı kesimlerinin, savaş ve faşizm koşullarında, bu koşulları daha da ağırlaştıracak politikalara, baskı ve dayatmalara neden Hayır demeleri gerektiğini olağanüstü bir dille anlatıyor. Hayır De!'yi özel kılan yanlardan biri de, daha yirmi yaşında kendisini dünyanın en acımasız savaşının ortasında bulmuş, insan kıyımlarının en yabanılının tüm acılarını yaşamış biri tarafından kaleme alınmasıdır. Buna rağmen az rastlanır bir yalınlıkla yazılmış, savaş karşıtı bir manifestodur. Tüm güçlü edebiyat yapıtları gibi, belirli koşulların ürünü olsa da benzer ya da farklı koşullarda yaşayanlara da hitap ederek zamanın sınavını geçen, evrensel bir değer taşıyarak güncelliğini hep koruyan bu şiirsel manifestoyu, dilimize Celal Üster kazandırdı. Üster, Wolfgang Borchert'e, 26 yıllık yaşamına sığdırdığı eserlerine, dönem edebiyatına ve Hayır De!'ye dair kapsamlı bir giriş yazısı da kaleme aldı.


İktisat, iktisatçılara bırakılamayacak kadar önemlidir. Kolay okunan bu özlü kitap, meslekten olmayan okurların, kapitalizmin nasıl işlediğini anlamak için ihtiyaç duyacakları temel bilgileri içeriyor. Kitap, hem iktisat öğretimine hem de iktisadın kullanımına egemen olan soyut ve perdeleyici tarza karşı bir panzehir işlevi görüyor. Finans, rekabet, ücretli emek gibi temel kavramlar ve bu kavramların günlük yaşamdaki önemi tüm çıplaklığıyla ortaya koyuluyor. Yazar, İşçilerin kapitalistlere ihtiyacı var mı?, Neden kapitalizm çevreye zarar veriyor?, Hisse senedi piyasalarında aslında neler dönüyor? gibi soruların yanıtlarını veriyor. Kapitalizmin hem güçlü yönlerinin gerçekçi bir değerlendirmesini yapıyor, hem de başarısızlıklarını etkileyici bir eleştiriye tabi tutuyor. Bu kitap, eşit ve adil bir dünya için mücadele eden herkese ve iktisatla haşır neşir olması gereken sosyal bilimler öğrencilerine hitap ediyor. Eğlenceli ve eğitici karikatürlerle zenginleştirilen kitap, dünyadaki pek çok sendika tarafından eğitim kitabı olarak kullanılıyor. Herkes İçin İktisat, ekonominin gerçekte nasıl işlediğini anlamak isteyenlerin mutlaka okuması gereken bir kitap.


Emile Zola, iki ailenin beş kuşak hikayesi üzerinden Fransa'nın İkinci İmparatorluk dönemini (1852-1870) anlatan yirmi kitaplık bir dizi üzerinde çalışmaya başladığında yıl 1869'dur. Zola, hayatını yalnızca kalemiyle kazanmaya karar vererek ilk romanlarını yayımlamış olan 29 yaşında bir yazardır ve imparatorluk, kaçınılmaz çöküşüne doğru giden son çılgın günlerini yaşamaktadır. Sonrası, hakikate ve yazının gücüne inanan bir edebiyatçının çeyrek asır süren ağır işçiliğidir. İçimizdeki Hayvan, Zola'nın Rougon ve Macquart Aileleri: İkinci İmparatorluk Döneminde Bir Ailenin Doğal ve Toplumsal Tarihi adını verdiği dizinin on yedinci kitabıdır ve Zola bu romanda, İkinci İmparatorluk döneminde olağanüstü bir gelişme gösteren ve kendisini büyüleyen demiryolu dünyasıyla imparatorluğun en yozlaşmış kurumlarından olan yargıyı karanlık bir cinayet öyküsü üzerinden bir araya getirmeyi tasarlar. İhtirasın ve suçun sınırında yaşayan karakterleriyle, demiryolunun simgelediği gelişmenin, insanın içindeki hayvani, acımasız ve ilkel yönü yok edemediğini gösteren Zola, toplumun hiçbir kesimini bu keskin eleştiriden muaf tutmaz. İşin kötüsü, adaleti sağlaması gereken yargı, gücün yanında saf tutup hakikate gözlerini yumarak kendi kendisinin karikatürüne dönüşmüştür. Romanın dramatik gücü sinemacıların da ilgisini çeker, büyük yönetmenler kuşağından Jean Renoir'ın aynı isimle 1938 yılında çektiği film Fransız sinemasının ilk kara filmlerinden sayılır.


Sosyalizmin ve sosyal demokrasinin tarihinde, 34 yıllık önemli bir kesit. İkinci Enternasyonal'in 1889'dan 1923'e uzanan tarihi. Kitabın önsözünü kaleme alan Georges Bourgin'in ifadesiyle, uluslararası sosyalizm tarihinin en acılı uğraklarından biri. Patricia van der Esch, Enternasyonal'in kongre tutanaklarına, özellikle Fransız ve Alman sosyalistlerin kaleme aldığı raporlara, süreli yayınlara, anılara, mektuplara, biyografilere ve Enternasyonal'le ilgili her tür belgenin içine dalarak bu sorunun peşine düşüyor. Sosyalist literatürde üzerinde yeterince durulmayan İkinci Enternasyonal'in tarihine yönelen bu kitap, sosyalizmin 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başındaki artılarını ve eksilerini inceleyen çalışmalara önemli bir katkı niteliğinde. Kitaba eklediğimiz Lenin-Huysmans mektuplaşmalarına ilişkin değerlendirmeler, Lenin'in İkinci Enternasyonal içindeki çalışmalarını göstermenin yanı sıra, Rusya sosyal demokrasisi içinde Bolşevik-Menşevik ayırımıyla ilgili yaklaşımları da ilk kez dikkat odağımıza getirmektedir.


Bu kitap, Türkiye'nin önde gelen Marksist iktisatçılarından İzzettin Önder'in uzun meslek hayatı boyunca yazdığı en önemli makaleleri bir araya getiriyor. 30 yıla yayılan bir çalışmanın ürünü olan makaleler, Önder'in bilimi emekçiler için kullanmasının bir örneğini oluşturduğu gibi, bir bilim insanının mücadele günlüğü özelliği de taşıyor. Ağırlığını iktisat alanı oluşturmakla birlikte, sosyal bilimlerin çeşitli alanlarını kapsayan yazılar üç ana başlık altında kümeleniyor. Teorik Yazılar başlığı altında yer alan sekiz makalede, ekonomik sistemler, sistemlerin işleyiş dinamikleri, krizler ve İslam ile ekonomik sistem ilişkisi işleniyor. On beş makalenin yer aldığı Türkiye Üzerine Yazılar başlıklı ikinci kısımda, Türkiye'nin ekonomisi, mali yapısı ve sorunları üzerine yoğunlaşılıyor. 1961 Anayasası ve ekonomik işlevi, devletçilik, özelleştirme, IMF ile ilişkiler, bölgesel dengesizlik, vergi sistemi ve Japonya ve Türkiye'nin vergi sistemlerinin karşılaştırılması gibi ilginç konular da yine bu kısımda tartışılıyor.


İngiliz bilim insanı George Thomson, tarihöncesi Ege'yi toplumsal, sanatsal ve felsefi yönleriyle incelemek için yıllarını verdi. Yazarın bu yoğun çalışmasının en seçkin ürünü, iki ciltlik Eski Yunan Toplumu Üstüne İncelemeler'dir. Eskiçağ üstüne yapılmış en yetkin araştırmalardan biri olan Eski Yunan Toplumu Üstüne İncelemeler'in ikinci cildini oluşturan İlk Filozoflar, gerek akademik çevrelerde gerekse tarihe, felsefeye ve edebiyata meraklı okurlar arasında geniş yankı bulmuş bir başucu kitabı. Eskiçağ felsefesine ve felsefenin tarihine maddeci bir anlayışla ve meta üretimiyle ilişkileri bağlamında yaklaşan George Thomson, bu yapıtında farklı ilkçağ toplumlarındaki büyü ve miti, tanrıların doğuşunu, Doğu despotizmini, Yunanistan ile Çin arasındaki benzerlik ve farklılıkları, Yakındoğu ve Mezopotamya'yı, Suriye ve Girit'i ve tüm bu coğrafyalardaki düşünürleri derinlemesine inceliyor. Farklı filozoflar ve felsefe okulları, hem demokrasiye bakışlarıyla, hem oluş, varlık gibi kavramlara dönük düşünsel üretimleriyle hem de maddecilik ile idealizm arasındaki konumlanışlarıyla irdeleniyorlar. Tarihsel, felsefi ve kültürel incelemeler açısından ekonomik temele özel bir ağırlık veren George Thomson, eskiçağa ve dönemin meta üretimine Kapital'in ışığı ve birikimiyle yaklaşan az sayıdaki düşünürden biri aynı zamanda.


Kaybedilmiş devrimlerden eleştiri ve özeleştiri yerine yeni düşünsel dogmalar çıkaranların tarihin sonu, sosyalizmin imkansızlığı gibi savlarına karşı kaleme alınmış bir çalışma İmkansız Sermaye. Sermaye düzeninin krizini sadece Dünya Pazarı ekseninden değil, İstanbul'un Salı Pazarından da görüp değerlendiren bizden bir çalışma. Kapitalizmin tükenişi ve iflasının, bizzat kapitalistlerce bu denli yüksek sesle itiraf edildiği başka bir dönem yaşanmamasına rağmen, kapitalizmi aşan yeni bir toplum tahayyülünün bu denli kısır ve cılız olmasının üzerine üzerine giden bir çalışma. Alp Altınörs, altı yıllık emeğin ürünü olan bu çalışmasında, kapitalizmin varoluşsal krizini aydınlatmaya, sosyalizm alternatifinin çerçevesini güncel gelişmelerle belirginleştirmeye odaklanıyor. Kitabın ilk kısmında kapitalizmin varoluşsal bunalımını ele alan Altınörs, ikinci kısımda kapitalizmle bağdaşmayan robot teknolojisinin toplumsal mülkiyet altında oynayabileceği role dikkat çekiyor. Üçüncü kısım, büyük durgunluk öncesi dönemde sol düşüncede belli bir yer edinen komünalizm akımıyla bir tartışmadan oluşuyor ve Venezuela ile Chavez'e kadar uzanıyor. Dördüncü ve son kısım ise 1990'lardan günümüze sıcaklığını koruyan bir tartışma başlığını, sınıfı, kimliği ve özneyi ele alıyor, ezilenler, yoksullar, dışlananlar gibi kategorilere yöneliyor. Yazar, ikinci basıma yaptığı özel bir ek ile, bu dönemde gerçekleşen koronavirüs (COVID-19) pandemisinin kapitalizmin bunalımıyla bağlarını ortaya koyuyor ve salgın hastalıkların politik ekonomisini ele alıyor.


Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, 2006 yılında bir grup gönüllünün çabasıyla başladı. Her yıl 1 Mayıs tarihinde İstanbul, Ankara, İzmir ve Diyarbakır'da eş zamanlı olarak açılan ve yıl boyunca Anadolu'da çok sayıda kenti dolaşan Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, 2015'te 10. yılını tamamladı. Amaçlarını, tüm dünyadan işçi sınıfının yaşamını ve mücadelesini anlatmak, işçi sınıfı mücadelesine dair film veya belgesel yapan kişi ve grupların deneyimlerini paylaşmak ve ortaklaştırmak, işçilerin, işsizlerin, öğrencilerin, köylülerin ve kadınların mücadelesini ve tüm dünyadan halkların isyanını gösteren çalışmaları yaygınlaştırmak olarak tanımlayan Uluslararası İşçi Filmleri Festivali, İşçi Filmleri, Öteki Sinemalar kitabıyla kendi tercihlerini nedenselleştirmeye, yürüttüğü tartışmaları bir adım daha öteye götürmeye çalışıyor.


Dünya sinemasının isyan ve devrim temalı başyapıtlarından oluşan bu seçki, 50 filmden oluşuyor. Potemkin Zırhlısı, Metropolis, Modern Zamanlar, ... Karası, Z , Frınların Saati, İsyan, 1900, Özel Bir Gün, Kızıllar, Yol, Ülke ve Özgürlük, Sarhoş Atlar Zamanı, V for Vendettasinema yazarlarının kaleme aldığı geniş kapsamlı inceleme yazılarıyla... Kalanı, Yeşim Dinçer'in hazırladığı künye bilgileri ve kısa film öyküsünden oluşan nitelikli bir listeyle... Besime Şen, Bülent Görücü, Çağrı Kınıkoğlu, Gökhan Dinçer, Hacı Orman, Kutay Ucun, Meral Gündoğdu Salioglou, Necla Algan, Neslihan Cangöz, Seray Genç, Yeşim Dinçer, Yıldız Silier ve Zahit Atam inceleme yazılarında seçtikleri filmlerin tarihsel ve politik arkaplanını okumakla kalmıyor; yedinci sanata damgasını vurmuş Bernardo Bertolucci, Charlie Chaplin, Costa Gavras, Ettore Scola, Fernando Solanas, Fritz Lang, Gillo Pontecorvo, Ken Loach, Osman Sembene, Sergey Ayzenştayn ve Yılmaz Güney gibi önemli yönetmenlerin sinemasına da ışık tutuyorlar.


Jurbinler adlı romanında Vsevolod Koçetov, Sovyetler Birliği'ni ekonomide, bilim ve teknolojide sağladığı büyük başarılarla dünyanın iki süper gücünden biri haline getiren insan cevherini anlatıyor. Üç kuşaktan beri gemi yapımında çalışan Jurbin ailesi, yükselen sosyalist toplumun sıcakkanlı temsilcileri, özverili ve çalışkan emekçileri olarak çıkıyor karşımıza... Kafa ve kol emeği arasındaki gerginlikler, erkek işçilerin kadın çalışanların yeteneklerine dair önyargıları henüz sürüyor olsa da bütün bunların sosyalist üretim ilişkileri içinde çözüleceğine dair inanç ve ilerici tavır korunuyor. Jurbinler, Sovyet işçi sınıfına ve onun temsil ettiği çalışkanlık, yurtseverlik, tevazu, adanmışlık, gelişime açık olma gibi değerlere yazılmış bir övgü niteliğinde. Toplumcu gerçekçi edebiyat akımının gizli hazinelerinden biri olan roman, geçmişten bugüne uzanan bir belge olma niteliğine de sahip.


Alman Sosyal Demokrat Partisi'nin kurucularından ve Avrupa'da sosyalist hareketin 19. yüzyıl sonu, 20. yüzyıl başındaki atılımının önemli isimlerinden August Bebel'in başyapıtıdır Kadın ve Sosyalizm. Marx ve Engels'in takipçileri arasından bir yazar ve siyasetçinin kadın sorununa dair ilk kapsamlı çalışması olarak öne çıkan yapıt, pek çok dile çevrilerek dünyaya yayılan klasik bir esere dönüşmüştür. İşte, Türkiye'de toplumcu düşüncenin, aydın hareketinin ve örgütlü mücadelenin önemli figürlerinden Sabiha Sertel'in, ABD'de sosyoloji öğrenimi görürken hocasının önerisiyle okuduğu ve derinden etkilenerek daha 1935'te Türkçeye kazandırdığı yapıt budur. Elbette bugünden bakıldığında, Bebel'in kimi yaklaşımlarının günümüz ilişkilerini açıklamakta yetersiz kaldığı ve aşıldığı söylenebilir. Ancak bu durum, metnin ve Sertel'in çevirisinin tarihi birer belge olmasına engel değildir. Ayrıca Kadın ve Sosyalizm, yalnızca başlığının birinci kısmı, yani kadın meselesi çerçevesinde değil, sosyalizm meselesi çerçevesinde de çok tartışılan, değerli bir çalışmadır. Sosyalizm tasavvuru açısından bakıldığında, Marx ve Engels'in Gotha ve Erfurt Programları Üzerine'de yer alan kısacık tasvirlerinin ardından, somut yanıtlar oluşturmaya çalışan ilk metindir. Bebel, Eğitim nasıl dönüşecek, tarım ve sanayi nasıl gelişecek, çalışma koşullarında neler yaşanacak, bireyler kültür hayatına nasıl katılacak? vb. onlarca soruyu, hem kadın meselesi bağlamında hem de geleceğin toplumu açısından ayrıntılı biçimde ele alıp bugüne de uzanan benzersiz bir yapıta imza atarken, Sabiha Sertel de bu tartışmaları daha 1935'te Türkiye'ye taşıyarak tarihi önemde bir işe kalkışmıştır.


Fahri Erdinç'le Nazım Hikmet arasında yıllarca süren bir usta-çırak ilişkisi, onları yurt dışında buluşturan bir yazgı ortaklığı, siyasal çalışma sürecinde oluşan bir yoldaşlık ilişkisi vardır. Fahri Erdinç, Kalkın Nazım'a Gidelim kitabında bütün bu ilişkilerden yola çıkarak anılarını anlatıyor. Nazım gerçeğini anlatmak savıyla yazılan birtakım kitaplarda onu yalnız bir yönüyle, sözgelimi yalnızca ideolojik çizgisi içinde, örgütünün anlam ve eylem sınırlarıyla bir militan olarak ya da yalnız kusurlarıyla görmek ve göstermek isteyenlere karşı çıkmak için. Erdinç'e göre, o hem sanatçı, hem militan olarak her yanıyla, her türlü aydınlıkta görülmeli ve gösterilmeli. Bunun için de, günlük gerçeği içinde insan Nazım, seven Nazım, yaşayan Nazım ortaya çıkarılmalı.


Marx, ünlü eseri Kapital'de, paranın, bir yanağında doğuştan bir kan lekesiyle dünyaya geldiğini söylemişti. David McNally, Kan ve Para'da, Marx'ın izinden giderek paranın tarih boyunca katettiği kanlı yolculuğu anlatıyor. İktisat kitapları tarihte üç para biçimi görüldüğünü anlatır: kıymetli metalden üretilen sikkeler, kıymetli metal karşılığı olan temsili kağıt para ve karşılığı olmayan yasal kağıt para. İktisat kitaplarındaki anlatım bu parasal gelişmelerin insanların hayrına olduğu izlenimini verir. Kan ve Para, sikke kullanımının Yunanistan'da kölecilikle ilişkisi; altın-gümüş karşılıklı banknot icadının İngiltere'nin sömürgecilikte öne geçme mücadelesinde savaş finansmanıyla ve köle ticaretiyle ilişkisi üzerinde duruyor. Aynı şekilde, Amerika Birleşik Devletleri'nde 19. yüzyılda üretilen çeşitli banknotların yerli halkların katledilerek topraklarının gasbıyla ilişkisini; günümüzde karşılıksız banknot sisteminin de işçi sınıfını hizada tutmakta nasıl kullanıldığını ortaya koyuyor. Eser, ayrıca, İngiltere'de tarımda sermayedar sınıfın ortaya çıkışını; İngiliz egemen sınıfın İrlanda'da ilk sömürgecilik deneyini; Kuzey Amerika'da kolonilerin kurulmasıyla Atlas Okyanusu üzerinde yürütülen insan ticaretini çarpıcı verilerle ve ilginç olaylarla betimliyor.


Bu ikinci ciltle tamamlanan Kapital Manga, bilimsel sosyalizmin kurucusu Karl Marx'ın başyapıtı Kapital'i manga formunda öyküleştiriyor. Kapital'in özü ve temel kavramları, bir peynir fabrikasındaki üretim süreçleri etrafında gelişen çarpıcı bir öyküyle iç içe anlatılıyor ve böylece genellikle göz korkutan bir eser olarak görülen Kapital çok geniş bir okuyucu kitlesinin ilgi odağı haline geliyor. Dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan bu çalışmanın özgün basımı Japon yayınevi East Press tarafından gerçekleştirildi. İçeriği ve kurgusu kadar görselliğiyle de öne çıkan eserin yayını dünya çapında büyük yankılar yarattı. Eserin Ekim 2009'da Türkçeye kazandırılan ilk cildi, Japonya'da olduğu gibi Türkiye'de de ilgiyle karşılandı. Kapital Manga'nın ikinci cildinde, Marx'ın ölümünden sonra Kapital'in ikinci ve üçüncü ciltlerini yayına hazırlamış olan Friedrich Engels, anlatıcı olarak çıkar okur karşısına. Engels, meta, para, kullanım ve değişim değeri, değişmeyen ve değişen sermaye, artık değer gibi kavramları tanımlayarak sömürünün nasıl gerçekleştiğini, kapitalist üretim sürecinin nasıl kaçınılmaz olarak bunalımlara yol açtığını, peynir fabrikası örneği üzerinden çarpıcı ve anlaşılır bir dille özetler. Bu arada kahramanlarımız Robin ve Daniel, işlerini büyütmenin keyfini yaşamaktadırlar. Piyasaya sundukları yeni peynir çeşidi çok tutulur, satışlar artar. Patlayan talebi karşılamak için krediler alınır, fabrikanın kapasitesi artırılıp makineleri yenilenir... Her şeyin tıkırında gittiği sanılırken, genç fabrika sahipleri, kendilerini bunalımın ortasında bulurlar. Gerisi çok tanıdıktır: Kapanan fabrikalar, kapı dışarı edilen işçiler, batık bankalar... Günümüz dünyasının gerçekleri, bizim hikayemiz!


Sadece Karl Marx'ın ve Marksist düşüncenin başyapıtı değil; içinde yaşadığımız sistemin temel dinamiklerini kavramamızın, bugünkü ve geçmişteki krizleri anlamamızın, yarın neler olabileceğini zihnimizde canlandırmamızın da başlıca yapıtıdır Kapital. Meta, para, emek, değer, artık değer, sömürü, sermaye, kar, faiz, kredi... derken tüm bir düzen belirli bir dizgeyle ve onu bunalıma sürükleyen yasalarıyla gözlerimizin önüne seriliverir. Bu uyaran, uyandıran, gerçeği sorgulatan, dolayısıyla devrimci bir öz barındıran serimlemenin içine girmek için kılavuz niteliği taşıyan bir giriş kitabı var şimdi elimizde. Prestijli Marksist yayınlardan Prokla'nın baş editörlüğünü yapan, sadece Almanca değil İngilizce iktisat literatüründe de kaleme aldığı çalışmalarla öne çıkan Alman iktisatçı Heinrich'in Kapital'e Giriş'i, bu alandaki en yetkin çalışmalardan biri. Benzer giriş kitapları, çoğunlukla, Kapital'in sadece ilk cildiyle sınırlı kalırken, üç cilde birden odaklanmasıyla fark yaratan bu çalışma, hem Marksizmin başyapıtıyla ilk kez tanışanlara hem de Kapital'le ilgili daha kapsamlı okuma yapmak isteyenlere hitap ediyor.


Almanya'da kazandığı seçim başarılarıyla dikkati çeken Sol Parti'nin parlak teorisyeni ve milletvekili Sahra Wagenknecht'ten bir polemik kitabı... Kapitalizm komada mı? Nasıl yani? Birçok acımasız kapitalist ve sözde bilim adamı, şaşkınlığını böylece belittikten sonra durumu şöyle izah ediyor: Ama kapitalizm şu anda bizim için kendisini tasfiye etmektedir; gerçi şu anda küçük bir azınlık bundan yararlansa da, yarın çoğunluk, daha sonra da herkes yararlanacak... Söze ne hacet; zaten sunulan gerekçe her şeyi açıklıyor: Sadece kapitalizm üretimi, büyümeyi, yenilikleri ve girişimi garanti edip birçok insanın faydalanabileceği zenginlik ve refah için gerekli koşulları yaratabilir. Kar mekanizması her ne kadar beraberinde hissizlik ve bencilliği getirse de, sonuçta elde edilecek fayda ve zenginlik, son 200 yıllık gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda herkes içindir!.. Bu tez artık bayatladı. Günümüzde bu tezin taraftarları bile onun doğruluğundan şüphe eder hale gelmişlerdir. Sermayenin serbest kaldığı ve küreselleştiği bir çağda halen birçok insan için umut olmasından dolayı en sert eleştiriyi hak etmektedir.


Kapitalizmin ve iktisadın 18. yüzyıl ortalarından 21. yüzyıla uzanan tarihine eğilen bu kitap, kapitalizm ile iktisat teorisi arasındaki dinamik, etkileşimli bağın eleştirel analizini yapıyor. Bu çerçevede, her iki alanda uzun yıllardır yapılan çalışmalar, konuların akışı içinde ele alınıyor, hakim iktisat akımı içindeki iktisatçıların kapitalizmi şu veya bu şekilde kutsayan ideologlar olduğu sergileniyor. Hakim iktisat okuluna mensup veya muhalif belli başlı iktisatçıların tezleri de çalışma içinde özetleniyor: Adam Smith, Thomas Malthus, Jeremy Bentham, John Stuart Mill, Karl Marx, Thorstein Veblen, Rosa Luxemburg, John Maynard Keynes, Paul Samuelson, Milton Friedman ve Eric Hobsbawm. Bu çalışma, sosyal ve ekonomik gidişin, gidiş olmadığını sezen yahut iliklerinde hisseden, ancak egemen akımdan iktisatçılarla, onların siyasetteki ortaklarının dolambaçlı tezlerini karşılamakta yetersiz kalan, akademik olsun olmasın okuyan, duyarlı insanların oluşturduğu topluluğa sesleniyor.


Ünlü tarihçi Hobsbawm'a göre: 20. yüzyılın ikinci yarısında, bizim geçmiş dünyayla ilişkimizi sonsuza kadar koparan en dramatik ve çok önemli sonuçları olan toplumsal değişim köylülüğün ölümüdür. Avrupa ve Ortadoğu çevresinde yalnızca bir köylü kalesi kaldı Türkiye'de köylülük azaldı ama 1980'lerin ortasında hala mutlak çoğunluk olmaya devam etti. İşte bu kitabın temel konusu da dünyada ve Türkiye'de tarihsel, kuramsal verilerin ışığında, köylülükle ilgili tartışmaların eşliğinde, kapitalizmle birlikte köylülüğün geçirdiği dönüşümler; özellikle de Türkiye'de köylülüğün başına gelenlerin hikayesidir. Değişik kapitalizm modellerindeki köylülüğün farklı değişim süreçlerinin sanayileşmeye etkilerinin incelendiği bu çalışmada; sanayideki kapitalist sermaye birikimi yollarından farklı olan tarımsal dinamiklerin ve tarımın özgüllüğü üstünde durulmuş; dünyadaki somut gelişmelerin incelendiği 20. yüzyılda, tarımının ve tarımsal politikaların önemli dönüm noktaları ele alınmıştır.


Batı'da egemen olan modernite kavramlarını ve tarihsel olarak "burjuva" toplumu modelinin gelişimini irdeleyen bu kitapta, Ellen Meiksins Wood, burjuva modernitesinin, "modern" devletin ve siyasi kültürün somut örneğinin Kıta Avrupa'sında ortaya çıktığına ilişkin varsayımlara karşı, aslında sözü edilen somut örneğin prekapitalist toplumsal mülkiyet ilişkilerini gösterdiğini ileri sürüyor. Bunun ters örneği İngiltere'de ise, "modern" devlet ve buna ilişkin siyasi söylemin olmaması, gelişkin bir kapitalizme tanıklık ediyordu. Britanya ekonomisinin temel eksiklikleri ise, engellenen gelişme belirtilerini değil, kapitalist sistemin çelişkilerini göstermektedir. İktisadi ve siyasi tarihi, düşünce tarihiyle birlikte ele alan Wood, güncel "Nairn-Anderson" tezlerinden, C. D. Clark'a ve Alan Macfarlane'e kadar geniş bir yelpazeyi içeren tartışmalara giriyor ve çeşitli konuları inceliyor: Britanya kapitalizminin ve Fransız mutlakiyetçiliğinin izlediği gelişim yolu; devlet ve ulusun sembolik simgeleri; İngiliz dilinin kültürel kalıpları; şehircilik, kırsalcılık ve bahçe peyzajı; egemenlik, demokrasi, mülkiyet ve ilerlemeye ilişkin düşünceler. Çağdaş kapitalizmle ilgilenenler için olduğu kadar, erken modern Avrupa ya da Batı siyasi düşünce tarihiyle ilgilenenler için de ilginç bir çalışma.


Alman siyaset bilimi profesörü Georg Fülberth, kendi kapitalizm tanımını, geçmişteki teorisyenlerin çalışmalarını kıyaslayarak inşa ediyor. Karl Marx, Adam Smith, David Ricardo, J. M. Keynes, W. Sombart, Max Weber, Joseph Schumpeter, Fernand Braudel, I. Wallerstein, Kozo Uno gibi önde gelen kapitalizm analizcilerinin görüşlerini yorumlayarak sağlam bir kapitalizm tanımına ulaşıyor. Ardından kapitalizmin ortaya çıkışını ve tarihsel gelişimini, derinliğine ve çok yönlü olarak inceliyor. Feodal toplumda kapitalizmin doğumunu olanaklı kılan potansiyeller ve gelişmelerden yola çıkarak kapitalist toplumun serbest rekabetçi dönemden, günümüzün neoliberalizmine uzanan gelişim sürecini mercek altına alıyor. Kitap, kapitalizm karşıtı hareketleri de kapsayarak, bu sistemin üretim ve yaşam tarzının ne zaman son bulacağına dair sorularla son buluyor.


Çağdaş Marksist düşüncenin en önemli temsilcilerinden biri olan ve postmarksizm, postmodernizm gibi eğilimlere karşı sınıf perspektifinin altını çizen Ellen Meiksins Wood'u 2016 yılında kaybettik. Bu üretken yazarın kaleme aldığı yapıtları mümkün olduğunca kapsamlı bir biçimde Türkiyeli okurların dikkatine sunmaya ise devam ediyoruz. Wood'un bu özgün ve kışkırtıcı kitabı, kapitalizmin insan tabiatının doğal ve kaçınılmaz bir sonucu olmadığını hatırlatıyor bize. Aynı zamanda asırlardır süren ticari ilişkilerin basit bir uzantısı olmadığını da gösteriyor. Onun yerine, kapitalizmin, son derece özgün tarihsel koşulların geç kalmış ve belli bir yere sıkışmış bir ürünü olduğunu anlatıyor; toplumsal ilişkilerde ve insanın doğayla etkileşiminde büyük dönüşümler gerektirdiğini ortaya koyuyor. Kapitalizm olarak bildiğimiz bu dinamik iktisadi sistem, nasıl oldu da feodal Avrupa'nın köylüleri ve derebeyleri arasından çıkıp gelişebildi? sorusunun peşine düşen Wood, kitabının sonlarına doğru emperyalizme, küreselleşme ve ulus-devlet tartışmalarına, ekolojik yıkım ve mevcut tarım krizine kadar uzanıyor.


Rus edebiyatının Puşkinler, Tolstoylar, Turgenyevlerle soylu edebiyatı halini aldığı 19. yüzyıla, yoksulluğun, acziyetin, suçun, sokağın, halkın sesini yüklenerek damgasını vuran büyük yazar Dostoyevski'nin ölmeden önce yazdığı son romandır Karamazov Kardeşler. Tüm edebi veriminin doruk noktasıdır. Karamazov Kardeşler, yazarın inanç ve akıl çelişkisini işleyişi bakımından, roman türünün diğer örneklerinden çok İlahi Komedya, Faust gibi metinlerle karşılaştırılabilir. Romanın bir diğer önemi, Rus aile yapısındaki bozulmayı iyice gözler önüne sermesidir. İçkici, şehvet düşkünü, ahlaksız bir babanın, oğullarından biri tarafından öldürülüşü, romanın hikayesini oluşturur. Ancak bu cinayet bile, adalet kavramının tartışıldığı zeminlerden sadece biri olacaktır. Tanrı varsa dünyada neden adalet yok? sorusunun, aynı zamanda derin bir acının yansıması olduğunun ifadesi gibidir tüm roman. Dünyanın her yerinden, aralarında Freud, Einstein, Kafka, Camus, Sartre'ın da sayılabileceği geniş bir okur kitlesine, ilerleyen yıllarda da edebiyat ve felsefede yeni akımlara öncülük edecektir.


Karl Marx, Biyografi, BBC'nin milenyum anketinden bin yılın en büyük düşünürü olduğu doğrulanarak çıkan Karl Marx'ın yaşamı ve düşünceleri üzerine bugüne dek yapılmış en kapsamlı çalışmalardan biri. İçeriden bakanlar için dara düştüklerinde hızlıca el uzatacakları bir başvuru kaynağı, dışarıdan bakanlar için yeterince anlam veremedikleri toplumsal mücadelelerin neden ve sonuçlarını ve onları anlamlandıran düşünceleri kavramalarına yardımcı olacak bir kılavuz ve nihayet eleştirel düşünce peşinde koşmaya arzulu ve yazgılı olanlar için Marx'ın düşüncesini, bizzat Marx'ın kendi yapıtlarından öğrenmeye özendirilecekleri ve sevk edilecekleri bir entelektüel sıçrama noktası... Marx, parlak bir akademik kariyeri, varlıklı bir bilim insanının ya da ünlü bir yazarın rahat yaşamını teperek bir siyasal sürgünün zorlu kaderini seçti. Bütün yaşamı boyunca amansız eleştiri silahını elinden düşürmeksizin egemen sınıflara ve onların ideolog ve siyasal önderlerine meydan okuyarak yanlış fikirlere, düzmece şiarlara, sahte teorilere, eylemsizliğe ve ikiyüzlülüğe karşı savaştı.


Karl Marx yaşamının son yıllarında, hayatını kaybettiği 1883'ten önce, bakışını farklı yönlere de çevirdi: Dönemin yeni antropolojik keşiflerinden sonuçlar çıkararak kapitalizm öncesi toplumlardaki komünal mülkiyet biçimlerini analiz etti, Rusya'da yükselen halkçı hareketi inceledi, Hindistan, İrlanda, Cezayir ve Mısır'daki sömürgeci baskıya eleştirilerini yöneltti. Marcello Musto, Karl Marx'ın Son Yılları'nda bütün bunları gözler önüne sererek Marx'ın çalışmaları hakkındaki iki yanlış algıyı kırmayı da hedefliyor. Bu algılardan ilki Marx'ın son yıllarında yazmaya son verdiği, ikincisi ise Marx'ın bir Avrupa-merkezci olduğu ve yalnızca sınıf çelişkisine odaklandığı. Marcello Musto, Marx'ın son elyazmalarına, defterlerine ve mektuplarına başvurarak, çağdaş eleştirmenlerinin ve takipçilerinin çoğu tarafından resmedilenden farklı bir Karl Marx çıkarıyor karşımıza. Böylece, bu çalışma, Marx'ın yaşamına dair eksik bırakılmış bir dönemi okurlara sunarken, büyük düşünür ve eylemci hakkındaki önyargıları ve yanlış değerlendirmeleri de karşısına alıyor, onun bazı temel kavramlarının yeniden ve daha derinlemesine bir araştırmasını yapıyor.


Nobel ödüllü Guatemalalı yazar Miguel Angel Asturias, entelektüel üretimine, Orta ve Güney Amerika'daki dinleri, yerel inanışları, mitolojiyi, folklorik dansları vb. inceleyerek başlayan bir kültür araştırmacısı aynı zamanda. İlk edebi ürünlerini, bu akademik araştırmalarını edebiyat diliyle harmanlayarak veriyor ve bu alanda giderek ustalaşarak kıtanın ünlü büyülü gerçekçilik akımının da kurucularından biri oluyor. Asturias'ın 1950-60 yılları arasında kaleme aldığı, Muz Trilojisi olarak da bilinen üçlemesinin ilk kitabı olan Kasırga, işte bu araştırmalarıyla ulaştığı ustalık döneminin, Yerli kültürüyle harmanladığı yazınsal dilinin ve büyülü gerçekçilik akımının en önemli yapıtlarından biri. Bir yanda büyük Amerikan tekellerinin bakir ormanları sökerek açtığı muz tarlalarında çalışan işçiler, köylüler ve Yerliler; diğer yanda küçük toprak sahipleri ve onları örgütlemeye çalışan Amerikalı bir karı koca... Hepsinin üstünde ise kendini bu kez bir kasırgayla gösteren o amansız Doğa!


20. yüzyıl Fransız edebiyatının en önemli şair ve romancılarından olan Louis Aragon, sosyalist gerçekçi edebiyat anlayışını benimsedikten sonra, 1934 yılında Gerçek Dünya adını verdiği bir roman dizisine başlar. Kibar Semtler bu dizinin ikinci romanıdır. 1936'da yayımlanan ve aynı yıl Renaudot Edebiyat Ödülü'nü kazanan bu romanında yazar, Birinci Dünya Savaşı'nın arifesinde Fransa toplumunu, dünya savaşını hazırlayan koşulları, dönemin siyasi çekişmelerini ve toplumsal çatışmalarını konu edinir. Edmond ve Armand adında iki kardeşin büyük çalkantılara gebe bir dünyada değişken ve istikrarsız bir yol izleyen yaşamlarını merkeze alan roman, dönemin Fransız toplumuna dair zengin tiplemeler sunar. Aragon'un ironik üslubu ve akıcı dili, taşradan ve başkent Paris'ten, toplumun farklı kesimlerinden çok sayıda karakter üzerinden 1910'lu yılların Fransa'sını panoramik bir bakışla çiziverir.


İrlanda edebiyatının toplumcu yazarlarından Liam O'Flaherty, Kıtlık romanında, 1840'larda İrlanda'da bir milyon insanın ölümüne, iki milyon insanın da ülkeden göç etmesine yol açan Büyük Kıtlık'ı, yoksul bir aile odağında anlatır. O'Flaherty, İngiltere'nin boyunduruğu altındaki İrlanda'nın tarihinde yaşanmış bu en korkunç yıkımı, yöneticilerin yıkımdaki rolüyle birlikte ortaya koyar. Halkın yaşam, kimlik ve bağımsızlık mücadelesi, diğer romanları gibi Kıtlık'ın da konusudur. Romanları ve öykülerinde İrlanda halkının yürekliliğine ve kararlılığına duyduğu saygıyı dile getirmekten hiçbir zaman geri kalmayan O'Flaherty'nin, yapıtlarında ödünsüz bir doğalcılık ile şiirsel bir anlatımı, keskin bir yergi ile psikolojik çözümlemeyi ustaca birleştirdiği görülür. Kıtlık, O'Flaherty'nin sinemaya uyarlanan Muhbir'le birlikte en güçlü iki romanından biridir. Celal Üster'in Mamak Askeri Cezaevi'nde çevirisini yaptığı Kıtlık, daha önce 1973 yılında yayımlanmıştı.


Beş Devrimci Kadından Dersler alt başlığıyla yayımladığımız Kızıl Savaşçı Kadınlar, sosyalist kadın hakları aktivizminin tarihini bu tarihin önde gelen beş figürü üzerinden anlatıyor: Sovyetler'in kadınlara yönelik politikalarına şekil veren teorisyen, siyasetçi ve diplomat Aleksandra Kollontay; kendini halk eğitimine adamış Nadejda Krupskaya; Komünist Parti Kadın Birimi Jenotdel'in kurucularından İnessa Armand; efsanevi keskin nişancı Lüdmila Pavliçenko ve Bulgar Kadın Hareketi Komitesi'nin 22 yıl boyunca başkanı olan Elena Lagadinova. Bu beş kadının yaşam öykülerinden yola çıkan Kristen R. Ghodsee, sosyalist kadınların mücadelelerini, başarılarını ve önlerine çıkan engelleri anlatırken geçtiğimiz yüzyılın kadın hakları mücadelesini yaşadığımız çağa bağlıyor. İç çatışmalarla, çelişkilerle, birlikte çıkılan veya ayrılan yollarla ama aynı zamanda da büyük bir azimle, yaratıcılıkla ve başarılarla dolu beş yaşam öyküsü. Hayatları boyunca ince bir çizginin üzerinde yürümek zorunda kalan kızıl savaşçı kadınlar kadın mücadelesine büyük bir sadakatle bağlı kaldılar; yeni çözümler ürettiler, siyasi projeler geliştirdiler ve bizlere bugüne dair yeni sözler ederken mutlaka dikkate alınması gereken bir deneyim bıraktılar. 20. yüzyıl kadın hareketine Doğu Avrupa'nın ve Sovyetler'in devrimci politikalarından yola çıkarak bakan Kızıl Savaşçı Kadınlar, kadın hareketinin, Batı tarihçiliğinin ilgisiz kaldığı sosyalist yönüne ışık tutuyor ve bu hareketin radikal geçmişiyle yeniden bağlantı kurmayı amaçlıyor. Toplumu ve değişmez sanılan kuralları değiştirmek ve daha adil bir dünya kurabilmek için erkek yoldaşlarıyla omuz omuza çarpışan bu kadınların hem uluslararası etkileri hem de başarıları belki gözden kaçırıldı, ama kesinlikle unutulmadı. Kadın hareketi üzerinde öyle bir etki bıraktılar ki aslında yaşadıkları başarısızlıklar bile ne kadar devrimci olduklarının bir kanıtı sayılmalı.


Sovyetler Birliği'nin çöktüğü 1991'den 2008 yılına kadar dünyada ve Türkiye'de aydınlar, en başta da solcular tam bir ağustos böcekleri korosu gibi davrandılar. Küreselleşmenin övgüsünde elbirliği ettiler, bunun geri dönülemez bir süreç olduğunu iddia ettiler, emperyalizmin ve ulus devletlerin sonunu ilan ettiler. Bunu kimlik politikasıyla birleştiren çok oldu. İki on yıl süren bu sarhoşluk hali 2008 küresel finans krizinin ardından başlayan dev ekonomik sarsıntı ile sona erdi. 2008 sonrası dünyada hiç kimse küreselleşmenin erdemlerini övmeye cesaret edemiyor. Çünkü o kavramla ifade edilen sürecin yerinde yeller esiyor. Önce, 2008'de başlayan ekonomik kriz neredeyse tüm dünyada milliyetçiliği gündeme getirdi. Sonra, Trump ve Brexit geldi: Dünya ekonomisini milliyetçi ve ırkçı bir zeminde paramparça edecek politikalar bilinçli olarak uygulamaya konuldu. Küreselleşmenin ya da globalizasyonun yerini deglobalizasyon aldı. Koro, pratiğin bu açık yalanlaması karşısında dağılıverdi.


17. yüzyılın sonlarına doğru Yeni Dünya'dan İspanya'ya doğru yola çıkan bir İspanyol hazine gemisi... Gemide dönemin sınıfsal yelpazesinin neredeyse her renginden insan vardır. Üstsınıf güvertesinde idari ve askeri yöneticiler, engizisyon yargıcı, kapitalist bir kadın, aristokrat ve tacirler; alt katta denizciler, topçular, Kızılderili ve zenci köleler... Derken bir Kızılderili köle çıkar sahneye. Onu topraklarından çalıp gemiye bindiren efendisine itaat etmeyi reddeden, özgürlüğün semiz bir bedenden kıymetli olduğunu uygar ve iktidar sahibi güçlerinden daha iyi anlayan bir adamdır bu. Özgürlük tutkusu, kimliğini savunma cüreti ve inadıyla birleşince, gemide her şey altüst olacaktır... Köle, hem içeriği, hem de yazılma nedeni ve koşulları açısından son derece ilgi çekici bir roman. Eylemci bir komünist olan Danimarkalı yazar Hans Kirk, Nazilerin 1940'ta Danimarka'yı işgal edişinin ardından tutuklanır. Kirk ve arkadaşları 1941 sonları ve 1942 başlarında, yazarın kendi deyimiyle ümitsiz bir durumla karşı karşıya kalırlar. Nazilere boyun eğip eğmeme tartışmalarının ortasına düşmüşlerdir. Köle, işte bu tartışmaya bir yanıt olarak kaleme alınmıştır.


Türkiye Komünist Partisi'nin Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında yakıcı bir mesele haline gelen Kürt isyanları karşısındaki tutumu Kemalist rejim yanlısı olarak görülmüş ve eleştirilmiştir. TKP'ye atfedilen bu tutumun önemli bir dayanağı, Parti yayın organı Orak-Çekiç'te Şeyh Sait İsyanı hakkında yapılan irticai kalkışma değerlendirmesidir. Şubat 1925'te yapılan bu tespitin, TKP'nin genel olarak ulusal meseleye ve özel olarak Kürt isyanlarına yaklaşımını ifade ettiği düşünülmüşse de bu görüş şimdiye kadar olgularla ve belgelerle yeterince desteklenmemiştir. Bu çalışma, TKP ve TKP'nin bir seksiyonunu oluşturduğu Komintern belgelerine dayanarak bu toptancı yaklaşımın ötesine geçmeyi amaçlamaktadır. TKP ve Komünist Enternasyonal Yürütme Kurulu Doğu Sekreterliği arasında birçoğu şimdiye kadar yayınlanmamış olan yazışmalar, bu çerçevede hazırlanan Türkiye'deki gelişmelere ilişkin raporlar ve Parti üyelerine ait mektup ve belgeler, çalışmanın dayandığı temel kaynakları oluşturmaktadır. 1920'li yılların başlarından 1930'ların sonlarına kadar uzanan geniş bir dönemi ilgilendiren söz konusu kaynaklar, Komintern'in ve TKP'nin başta Şeyh Sait İsyanı, Ağrı İsyanı ve Dersim İsyanı olmak üzere ulusal sorun ve Kürt meselesine ilişkin tutumları hakkında son derece önemli bilgiler sunmaktadır.


Devrimler tarihin en güçlü lokomotifidir, demiş Marx. Çünkü tarih, özellikle hızlanınca gerçek yüzünü gösterir. Ekim 1917 Rus İşçi Devrimi, tıpkı 1789 Fransız Burjuva Devrimi gibi, bu hızlanmanın olağanüstü örneklerinden biri. Devrimden kısa bir süre sonra başlayan iç savaş beş yıl sürmüş, Çarlığın ve burjuvazinin güçlerine ek olarak, on üç yabancı devlet de işçi devrimine karşı savaşmıştır. Dünya savaşının yıkımı üzerine gelen bu ölüm kalım savaşı, açlığa eklenen verem, tifüs gibi kitlesel salgınların birleşmesiyle, Rusya'ya yedi ila on iki milyon ölüme mal olmuştur. Komünizmin Abecesi, işte bu olağanüstü kargaşanın ortasında, Ekim 1919'da, Rusya Komünist Partisi'nin ileri gelenlerinden iki genç insan, Buharin (31) ile Preobrajenski (33) tarafından kaleme alınmıştır. Amacı, Rusya Komünist Partisi'nin Mart 1919'da kabul ettiği programı, halkın anlayacağı bir dille açıklamaktır. Proletarya devrimi günümüzde ancak bir dünya devrimi olarak gerçekleşebilir, diyor yazarlar. Bunu çok iyi bilenlerden biri de, Bolşevizm beşikteyken boğulmalıdır, diyen ve işçi devrimine karşı savaşan büyük devletlerden birinin ünlü politikacısı olan Winston Churchill. Komünizmin Abecesi, bugün de bir başvuru kaynağı olmaya devam eden coşkulu, heyecanlı bir sosyalizme giriş kitabıdır.


Gay L. Gullickson, canlı bir dille yazılmış ve resimlerle zenginleştirilmiş bu kitapta, Paris Komünü olarak bilinen başkaldırının bir parçası olan kadınların nasıl temsil edildiğini inceliyor. Bu isyanla ve onun Fransız ordusunca kanlı biçimde bastırılması ile ilgili hararetli tartışmalar bugün de modern tarihçiler arasında devam ediyor. Özellikle kadınların Paris Komünü'nde oynadığı rol hakkında birbirinden çok farklı yaklaşımlar sergilenmektedir. Paris'i sarsan çalkantının tam ortasında basın, kadınları acımasızlıkları ve öfkeleriyle öne çıkarmıştı. Örneğin Paris-Journal adlı gazete şöyle ateş püskürüyordu: Adeta çıldırmışlardı. İnsan onları dağınık saçlarıyla, askerlerin üzerine kaynar yağ, öteberi, kaldırım taşı atarken görebilir. Gullickson; gazetecilerin, anı yazarlarının ve siyasi yorumcuların yarattığı ve çağdaş tarihçiler ile siyasi düşünürlerin ayrıntılandırdığı imgelerin anlamını araştırıyor. Kadınların kenti barbarca yaktığı yönündeki iddialardan doğan kötü şöhretli Petroleuse efsanesinin yanında; yazın dünyası, kadın Komünarları başka biçimlerde de betimlemiştir: Masum kurban, rezil hatip, amazon savaşçısı, koruyucu melek ve daha niceleri...


Kendisi de kömür madenlerine sahip büyük bir işadamının oğlu, Hal Warner, Colorado'nun Kayalık Dağları'nda, kendi deyimiyle uygulamalı toplumbilim alanında bir yaz kursu için, adını ve kıyafetini değiştirerek bir madenci yamağı olarak çalışmaya başlar ve maden işçilerinin acımasız yaşam ve çalışma koşullarına tanık olur. Dünyanın birçok ülkesinden gelen işçilerin yaşadığı madenci kampında İrlandalı Kızıl Mary ile ve daha birçok insanla tanışır. Başarısızlığa yazgılı bir grevin lideri olarak bulur kendini sonunda. Zola'nın Germinal'ine benzetilen bu romanını yazmak için, Upton Sinclair 1913-14 yıllarında Colorado kömür madenlerine defalarca giderek gözlemler yaptı. İlk olarak 1917'de basılan Kömür Kralı, aynı yıllarda gerçekten yaşanmış olan ve askeri güç kullanılarak bastırılan büyük grevler dalgasına dayanır. Hal Warner yürekten bağlandığı dostlarından ayrılmak zorunda kalır, ama geri dönecek ve (yazarın ölümünden sonra, 1976'da yayımlanan) Kömür Savaşı romanında, mücadelesine bıraktığı yerden devam edecektir.


Gerçekçi edebiyatın usta kalemi Honore de Balzac'ın, yazmaya karar verdiğim kitapların en büyüğü diye tarif ettiği, fakat bu korkunç ve kanlı dramı oluşturan bunca ayrıntıyı yazacak cesareti göstermesinin sekiz yılını aldığını söylediği son romanıdır Köylüler. Fransa'nın Burgonya bölgesinde, Aigues adındaki bir kırsalda geçmektedir Köylüler. Mülk sahibinin ölümüyle birlikte satışı yapılan Aigues'i, eski bir İmparatorluk generali olan Kont Montcornet satın alır. Fakat ne köylüler onu benimser ne de Kont Montcornet, köylülerin eski düzeni sürdürmelerine müsaade eder. Böylece bir mücadele baş gösterir: Aristokrasi, burjuvazi ve köylü halk üçgeninde yaşanan bir sınıf mücadelesi ve bir toprak kavgasıdır bu. Balzac'ın İnsanlık Komedisinin son kitabı olan Köylüler, Restorasyon dönemi Fransa'sının taşra yaşamından manzaralar sunan derinlikli bir eser. Bizzat kendisinin bir sosyal dram olarak nitelediği bu eserde, yazar, meseleye bir tarihçi gibi yaklaşıyor ve dönemin sosyolojik ve ideolojik durumuna ilişkin önemli tespitler yapıyor. Roman, böylece tarihi bir belge niteliği de kazanmış oluyor.


Kriz Çağı, yürürlükteki neoliberalizm çağında üst üste gelen üç krizi, Marksist ekonomi politik bakış açısından irdeliyor: Küresel ekonomideki kriz ; çağdaş siyasetteki kriz ve insan sağlığı alanındaki (COVID-19 pandemisiyle öne çıkan) kriz. Kitap, Covid-19 pandemisinin, ekonomide ve siyasette derin eşitsizliklerle ve bunalımlarla dikkat çeken bir bağlamda ortaya çıktığını, neoliberalizmin dışlayıcı eğilimlerini büyük olasılıkla pekiştireceğini ve hem ekonomik refaha hem de demokrasiye zarar veren sonuçlar doğuracağını savunuyor. Öte yandan, pandemi, neoliberalizmin yetersizliklerini daha önce hiç olmadığı biçimde ortaya çıkarmış, böylece bizatihi kapitalizmin meşruiyetine ilişkin soru işaretlerini çoğaltarak, sol için benzeri görülmemiş alanlar açmıştır. Bu kitap, iktisat, uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, ekonomik politik ve sosyolojiye ilgi duyanlar için önemli bir kaynak niteliğinde.


Eğitim alanında yirminci yüzyılın en etkili düşünürlerinden biri olan Brezilyalı pedagog Paulo Freire, Kültür İşçileri Olarak Öğretmenler'de, yaşamı boyunca edindiği tecrübelerden çıkardığı dersleri öğretmenlerle ve öğretmen adaylarıyla paylaşıyor. Kültür İşçileri Olarak Öğretmenler ile yine Yordam Kitap tarafından yayımlanan Özgürlüğün Pedagojisi, Freire'nin bir eğitimci ve sosyal kuramcı olarak teori ile pratiği harmanladığı ve eğitim anlayışını somut örneklerden yola çıkarak en net şekilde ortaya koyduğu iki önemli eser. Kültür İşçileri Olarak Öğretmenler'de, öğretmenlerin öğretmenlik eğitimi sırasında ve sınıfta karşılaştıkları sorunlardan yola çıkan Freire, disiplin, somut ve kuramsal bağlam, kültürel kimlik ve eğitim, öğretmen-öğrenci ilişkisi, öğretmenlerin yaşadıkları korkular, sahip olmaları gereken nitelikler gibi başlıkları, canlı ve etkileyici bir üslupla kaleme aldığı mektuplarında tartışıyor. Bir öğretmenin başarısının, sınıftaki pratiğinin bir parçası olarak öğrenmeye ve öğretmeye adanmışlıktan geçtiğini gösteren Freire, okurlarını Ezilenlerin Pedagojisi ve Umudun Pedagojisi gibi çığır açan eserlerinde çerçevesini çizdiği kuramsal yaklaşımın uygulamadaki olası karşılıkları üzerine düşünmeye çağırıyor.


Bu kitabı okuyanların bir kısmı, belki de çoğu, bu okuma eylemini bir bilgisayar ekranından ya da taşınabilir bir aygıttan gerçekleştirecektir. İçinde yaşadığımız dijital çağda bu durumu giderek daha çok kanıksıyoruz. Bu, 21. yüzyıl kapitalizminin getirdiği yeniliklerin bir göstergesidir; ama aynı zamanda onun itici gücünü, yani yaşamlarımızı her bakımdan metalaştıran amansız bir dürtüyü anlamamızın da anahtarıdır. Ursula Huws, günümüz küresel kapitalist ekonomisinin farklı görünümleriyle ilgili kışkırtıcı analiziyle, son yılların iktisadi, kültürel ve siyasi olgularını bir araya getiriyor ve gelişmiş bilişim ve iletişim teknolojisinin, sermaye birikimine nasıl yepyeni alanlar açtığını inceliyor. Kültür ve sanat, kamu hizmetlerinin özelleştirilmesi, taşınabilir aygıtlar ve toplumsal ağlar aracılığıyla insanın sosyalliğinin metalaştırılması da bu alanlar arasında yer alıyor. Ayrıca çalışma düzenlerinin yaşadığı çarpıcı değişimler, 21. yüzyılda emek ve sermayenin farklı biçimlerde yüzleşmesi, proletaryadan sibertaryaya yaşanan dönüşüm, gezegenimizin her yanındaki işçi dayanışma ve mücadelesinin yeni çelişki ve biçimlerin yolunu açması da, bu genel eğilimlere eşlik ediyor.


Elinizdeki kitap, küresel iktisadın neoliberal ideoloji güdümünde geçen 1980-2009 dönemini betimlemek ve irdelemek amacı ile yazılmış olup, giriş ve sonuç bölümleri dışında, başlıca üç kısımdan oluşmaktadır. Bu üç kısımda, anılan dönemdeki küresel iktisadi yönetişim mekanizması, uygulanan belli başlı iktisat politikaları ve dönemin iktisadi başarımı sırayla incelenmiştir. Birinci kısmın ilk bölümünde neoliberalizmin gelişmiş ve gelişmekte olan ülke gruplarında ekonomiyi dönüştürme patikaları özetlenmekte, küresel iktisadi yönetişimin kurumsal çerçevesi tanıtılmaktadır. Bu kurumsal çerçevenin iki önemli bileşeni olan uluslararası para ve finans sistemi ile dünya ticaretini düzenleyen ve yönlendiren örgütlenmeler, izleyen bölümlerde ele alınmıştır. İkinci kısım, kaynak tahsisini etkileyen iktisat politikalarının incelenmesiyle başlamakta, bunu dış ticaret, talep yönetimi ve bölüşüm politikaları üzerindeki değerlendirmeler ve ödemeler dengesi sermaye hesabının yönetimine ilişkin tartışmalar izlemektedir. Bu kısımda iktisat politikalarının ülke grupları ve/veya ülkeler itibarıyla nasıl farklılaştığına ve politika önceliklerinin zaman içinde nasıl evrildiğine de değinilmiştir.


1964 yılından bu yana, sol saflarda yer alan yazarları ortak bir konunun çeşitli yönlerini incelemek üzere bir araya getiren Socialist Register dergisinin 2008 seçkisinde, İslam dünyasında, Latin Amerika'da ve kapitalist kuzeyde Solun önündeki zorluklar ve olanaklar sorgulanıyor. Ortadoğu'yu konu alan altı makale, İslami emperyalizm karşıtlığının ikili doğasını, Batının İslami hareketlerin bu kadar ön plana çıkmasında oynadığı hayati rolü ve siyasi bir öğreti olarak İslamcılığın çeşitli biçimlerini ele alıyor, Irak, Pakistan ve Türkiye örneklerinden hareketle din ile siyaset arasındaki ilişkiye dair somut bir anlayış ortaya koyuyor. Neoliberalizme karşı direniş, kendisini en açık şekilde Latin Amerika'nın pembe dalgasında ortaya koyuyor. Dergideki yedi makalede, Venezüella, Bolivya, Meksika ve Arjantin örneklerine vurgu yapılarak, bölge genelinde 21. yüzyıl sosyalizminin olabilirliği değerlendirilirken, Brezilya Topraksızlar Hareketi lideri Joao-Pedro Stedile ile yapılan röportajda ise bu ülkedeki sınıf mücadelelerine dair benzersiz bir bakış açısı sunuluyor.


İktisat biliminin ve toplumcu düşüncenin üretken kalemlerinden ODTÜ İktisat Bölümü Emekli Öğretim Üyesi Prof. Oktar Türel, yeni kitabında 1945-79 dönemindeki uluslararası ekonomik gelişmeleri inceliyor. Türel'e göre siyasal iktisada ilgi duyanlar için bu dönem iki açıdan önem taşıyor: Yıkılmış bir uluslararası ekonomik düzenin yeniden yapılandırılarak işlerliğe kavuşturulması ve öncesi ve sonrasına kıyasla, bu dönemde gerçekleşen ekonomik gelişmenin çok hızlı olması. Uluslararası düzenin ciddi kriz eşiklerine yaklaştığı günümüz şartlarında 1945-79 dönemi deneyimlerinden öğrenilecek çok şey olduğunu ortaya koyan kitap, iki temel kısımdan oluşuyor. Görece kısa olan birinci kısım, söz konusu dönemin siyasal arka planını betimliyor. Okura, siyasal/ekonomik etkileşim bağlantılarını kavraması için rehberlik eden bu kısımda beş bölüm yer alıyor: İki kutuplu uluslararası siyasetin oluşumu; Truman Doktrini ve Marshall Planı; kapitalist merkezde emekçi sınıf hareketlerinin güç yitirmesi; I. Soğuk Savaş ve Üçüncü Dünyadaki gelişmeler. Kitabın daha hacimli olan ikinci kısmında ise uluslararası ekonomik gelişmeler ana çizgileriyle inceleniyor. Yine beş bölümden oluşan bu kısmın ilk bölümünde, II. Dünya Savaşı'nın ardından yapılanan uluslararası ekonomik kurumsallaşma anlatılıyor. İkinci ve üçüncü bölümler, sırasıyla, kapitalist merkez ve çevrede başlıca ekonomik gelişmeler ile iktisat politikası yönelimlerinin gözden geçirilmesine odaklanıyor. Savaş sonrasındaki başat Keynes'gil paradigmanın 1968-79 alt-döneminde gerçekleşen çözülüşü, dördüncü bölümün konusunu oluştururken, beşinci ve son bölümde ise bu çözülüşe çevrenin ne tür tepkiler vererek uyum sağladığı ele alınıyor.


Çağımızın önde gelen Marksistlerinden Samir Amin, tarihçi, felsefeci, sosyolog ve siyaset bilimci kimliklerinin yanı sıra, bu eserinde ağırlıkla yetkin bir Marksist iktisatçı olarak çıkıyor karşımıza. Dünyanın bugün geldiği noktadaki sosyal adalet arayışının bilimsel temellerini, Marksist iktisadın cephaneliğinden devşiriyor. Marx için kıyısı olmayan ifadesini kullanan ve onun çok yönlülüğüne dikkat çeken Amin, Benim için Marksist olmak, Marx'ın başlattığı çalışmayı sürdürmek demektir; bu da, Marx'ta durmak değil, ondan hareket etmektir. ... Benim buradaki temel katkım, değer yasasından küreselleşmiş değer yasasına geçiştir diyerek koyuluyor yola. Ve yol boyunca, Değer yasasının temel statüsünü, Faiz, para ve devleti, Toprak rantı bölümünü ve Dünya ölçeğinde birikim ve emperyalist rantı derinlemesine inceliyor. Bu görece kısa ama hayli zengin yapıtında, iktisadın zorlu matematiksel formül ve denklemlerinin ortasında, akıcı bir anlatım geliştiriyor.


Kurtlar Arasında Çıplak, ölümün ve işkencenin kol gezdiği Buchenwald Toplama Kampı'ndaki bir grup tutuklunun direniş hikayesini anlatıyor. Gerilim, küçük bir çocuğun bir bavul içinde kampa sokulmasıyla başlıyor. Kamptaki on binlerce tutukluyu kurtarmak için örgütlenmiş Uluslararası Kamp Komitesi, bir taraftan ayaklanma hazırlıklarını sürdürürken, diğer taraftan bu küçük çocuğu SS'lerden saklamaya uğraşıyor. Tüm kampın tahliye edileceği haberi de gelince gerilim son haddine varıyor ve geriye yalnız iki seçenek kalıyor: Ya özgürlük ya ölüm! Bruno Apitz'in kaleminden çıkan bu sarsıcı roman, yazarın sekiz yılını Buchenwald Toplama Kampı'nda geçirmesiyle bir rapor özelliği de kazanırken, böylece kurguyla gerçeğin iç içe geçtiği bir anlatı şeklini alıyor. Demokratik Almanya'da Ulusal Ödüle layık görülen eser, bir insanlık dramını gözler önüne sermesinin ötesinde, faşizme karşı direnişin bir sembolü ve cesurca söylenen bir özgürlük şarkısı oluyor.


20. yüzyılın en önemli, en dirençli, en kararlı devrimcilerinden biri... Dünyanın emperyalizme karşı en görkemli direnişlerinden birine imza atan Vietnam halkının Marksist önderi Ho Şi Minh ya da halkın ona verdiği adla Ho Amca! Günümüzün üretken Marksist aydınlarından Vijay Prashad, kapsamlı bir sunuş yazısıyla birlikte, Ho Şi Minh'in ömrü boyunca kaleme aldığı metinlerden, hazırladığı raporlardan, yaptığı konuşmalardan en öne çıkanlarını bir araya getirdi. Sömürgecilik, Devrim, Bağımsızlık ve Savaş başlıklı üç ana kısımda, 48 bölümde, temel belgeler bir arada... Bağlam gereği araya giren birkaç metin dışında kronolojik sırayı takip eden bu seçki, hem direnişin büyüklüğüne hem de devrimin ve sosyalizmin inşasına dair bütünlüklü bir çerçeve ortaya koyuyor. Devrim kısmında yer alan ve kitabın omurgalarından birini oluşturan Devrimci Yol adlı metin Vietnamca dışında ilk kez gün ışığına çıkarken, kitap bir bütün olarak Ulusal Kurtuluş Marksizmi gibi kavramların tartışılmasına olanak sunuyor. Ayrıca Ho Amca, hareketin temel öğretmeni görevini üstlenen biri olarak, ideolojik mücadeleye ve kuramsal birikime, Marksizm-Leninizmin kadrolar tarafından özümsenmesine özel bir önem verdiği için, eğitim ve öğretim konusu da bu seçkide özel bir yer kaplıyor.


Bu kitapta, Marksizm üzerine tartışmaların birçoğunda görüldüğünden farklı bir Lenin tablosu sunulmaktadır. 1914-1915 yıllarında kaleme aldığı Hegel Defterleri'ne yakından bakılarak, Lenin'in 1914 sonrası çalışmalarının, özellikle diyalektikle ilgili çalışmalarının, onu, ortodoks Marksistlerden çok Hegelci ya da Batılı Marksistlere daha yakın kıldığı savunuluyor. Çalışma, Lenin'in Marksizmi ve genel olarak Marksist teori hakkında bir tartışma açma girişiminde bulunurken, Lenin'in düşüncesini dostça olmakla birlikte eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutuyor. Yazara göre, Lenin'in düşüncesinin tartışılması, hem Marksist-Leninist kutsallaştırmanın, hem de Batılı eleştirmenlerin saygısız ve düşmanca yaklaşımlarının dar sınırlarından kurtarılmalıdır. Bu kitap, diyalektik düşüncenin sürmekte olan çağdaş ilişkinliğinin bir örneği olarak da hizmet görecek; devrim tarihindeki en önemli figürlerden biri olan Lenin için diyalektik düşüncenin taşıdığı önemi göstermiş olacaktır.


1849 baharı; Almanya'nın Baden eyaleti. Liberal, sosyalist ve milliyetçi fikirlerin bir arada olduğu, canlanan ekonomi ve ticaretin krallığın sınırlarını ve kanunlarını zorladığı bir devir. En temel haklarından yoksun bırakılmış, yoksullukla yüz yüze bir halk... Bir devrim için en uygun ortam... Ve bu ortamda patlayan devrim. Stefan Heym, türünün en önemli örneklerinden biri olan bu tarihi romanda Mayıs 1849'da patlayan Baden Devrimi'nde rol almış gerçek kişileri kurgu karakterlerle bir araya getiriyor. Devrimci politikacılar Gustav-Amalia Struve çifti, General Franz Sigel, demokrat gazeteci Amand Goegg, liberal politikacı Lorenz Brentano, I. Enternasyonal'in kurucularından J.P. Becker birer roman karakterine dönüşüyor. Kısa süre önce kaleme aldıkları Komünist Manifesto'da devrim çağrıları yapan Marx ve Engels de romana dahil oluyorlar, kuşkuyla yaklaştıkları Baden Devrimi'ni diğer roman kahramanlarıyla birlikte masaya yatırıyorlar. Lenz Belgeleri, okura bir devrim laboratuvarına girme olanağı sunuyor. Stefan Heym, sonunu bilsek de başka türlü olmasını umduğumuz, başka türlü olabileceğini de gördüğümüz bu kısa dönemi, ozan Andreas Lenz'in gözünden anlatarak, bir anlamda devrimin şiirini de yazıyor.


Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çok yaygın bir virüs türü. Peki ya semptomları neler? Belli bir bünyeyi ya da coğrafyayı sarıp, nasıl ilerliyor? Çaresi var mı? Samir Amin'in Sürekli Savaş ve Dünyanın Amerikanlaştırılması altbaşlığını taşıyan Liberal Virüs'ü, bu sorulara yanıt arayan, özlü ve etkili bir kitap. Liberal toplum anlayışını, liberalizmin ideolojik temellerini ve postmodernizmi tartışarak başlayan kitap, küreselleşmiş liberalizmin vaatlerine ve günümüz liberalizminin tehditlerine odaklanarak ilerliyor. Amerikan emperyalizminin dünyadaki egemenliğini nasıl kurup pekiştirdiğini de tartışan Liberal Virüs, doğal kaynakları yıkıp geçen ve kitleleri giderek daha fazla yoksulluğa iten bu sömürü sisteminin, önceki dönemlerden daha barbarca bir yol takip edebileceği ihtimali üzerinde duruyor. Kitabın, Dönüşüm Halindeki Dünya Sistemi başlığını taşıyan ve sadece Türkçe edisyonunda yer alan ikinci bölümü ise, IMF, DTÖ, AB gibi kurum ve kuruluşların incelenmesiyle başlıyor. Ardından, yeni küreselleşme dalgası karşısında geleceğe dönük senaryolar tartışılıyor, çatışma ve savaşların ortasında ne tür alternatif öneriler getirilebileceği, çok kutuplu demokratik bir dünya kurmanın mümkün olup olmadığı değerlendiriliyor.


Makroiktisat; işsizlik, enflasyon, kamu gelir-gider açığı, dış ticaret açığı, dış borç birikmesi, döviz buhranı gibi toplumsal sorunlara çare olacak politikaların araştırılıp önerildiği iktisat dalıdır. Birçok toplumsal sorunun sebebi, uygulanan politikalardır. 1980'lerden itibaren tercih edilen politikalar sonucu merkez ülkelerinde finansal buhranlar tekerrür etmeye başladı. 2007'de ABD'de başlayıp dünyayı saran durgunluk, uygulanan çeşitli politikaların neticesidir. Aynı dönemde serbestleştirilen uluslararası sermaye hareketleri çevre ülkelerinde döviz buhranları çıkardı: 1997-1998 Doğu Asya Buhranı ve Türkiye'nin 2001'de geçirdiği bunalım bunlara örnektir. Bu makroiktisada giriş kitabı, merkez ülke deneyimleri üzerine kurulu kuramların yanı sıra, çevre ülkelerine özgü makroiktisadi sorunlara da değinmektedir. Kitap, makroiktisat kuramlarını sunarken, kuramcıların siyasi saikleri ve uygulanan politikaların toplumsal etkileri üzerinde de durmaktadır.


Makroiktisat, dünyanın bugün nasıl işlediğini kavrayabilmemiz için temel öneme sahip bir alan. Ancak bu alandaki kavrayışımız genelde ortodoks ve dogmatik çözümlemeleri esas alıyor. Ben Fine ve Ourania Dimakou'nun ezberleri bozan bu çalışması ise makroiktisat kuram ve tarihte ana akıma alternatif arayan okurlar için aykırı, çekici ve eleştirel bir kılavuz sunuyor. Fine ve Dimakou klasik kuramdan Keynesci devrime, parasalcı karşıdevrimden Yeni Uzlaşı Makroiktisadına ana akım iktisatçıların kuramsal yaklaşımlarını kapsamlı ve özenli bir biçimde sergilerken bu yaklaşımların olumlu olumsuz bütün yönlerini ortaya koyuyor. Tarihselin ve toplumsalın iktisadın dışına itilmesine karşı bir itiraz da teşkil eden Makroiktisat, aynı doğrultudaki Mikroiktisat adlı çalışmayla bir bütünlük oluşturuyor. Her iki kitabın Türkçede yayınlanma sürecinde, üniversitelerimizden hukuk dışı yollarla uzaklaştırılan öğretim elemanlarıyla dayanışma amacı gözetildiğini, kolektif bir çeviri ve yayına hazırlama çalışması yürütüldüğünü de okurlarımıza duyurmak isteriz.


20. yüzyılın en önemli iktisatçılarından biri olarak kabul edilen Piero Sraffa'nın temel eseri olan bu kitap, saf iktisat kuramıyla ilgilenenlere yönelik bir uzmanlık çalışmasıdır. Yaklaşımı, Adam Smith'ten Ricardo'ya kadar klasik iktisatçıların ileri sürdükleri, ama marjinalist yaklaşımın egemen olduğu dönemde göz ardı edilmiş bazı görüşlerle benzerlik taşır. Geçmişin düşünce yöntemlerine dönüşlerden biri burada üretim koşullarının, ölçeğe göre getirilerin değişip değişmediğinden bağımsız olarak incelenmesine uyarlanmıştır. Bir başkası ise, üretimin üretim faktörleriyle başlayıp tüketim mallarıyla sona eren bir süreç değil de, aynı malların hem üretim araçlarının hem ürünlerin arasında yer aldığı çevrimsel bir süreç olarak ele alınmasıdır. Bu çerçevede, ürünün ücretle kar arasında paylaşılmasında ortaya çıkan değişmelerin tekil malların fiyatlarında yarattığı etkilere ilişkin bir dizi önermede bulunulmuştur. Kitaptaki akıl yürütmeler soyut olmakla birlikte basit cebir düzeyinin ötesinde bir matematik bilgisi gerektirmemektedir.


Di ve serdeme de ku qedexeya fermi ya li ser weşana bi zimane kurdi sist buye u berhemen çandi u wejeye ji zimanen cur bi cur li kurdi tene wergerandin, Yordam Kitape bi kurdi çapnekirina weşanen marksizme weki kemasiyeke berbiçav dit u bi heviya ku de berdewama we were, weki gava yekemin me du berhemen giring li zimane kurdi zede kirin. Ji van berheman Manifestoya Komunist e ku yekemin berhema heri berbelav a sosyalizma zanisti ye. Di ve berheme de ramana sosyalist bi awayeki kurt u puxteyi, bi zimaneki rewan u wejeyi hatiye peşkeşkirin. Manifestoya Komunist ji hela daneren ramana markizme Karl Marks u Friedrich Engles ve di sala 1848'an de hatibu nivisandin. Ji roja ku hatiye nivisandin heta niha li gelek welatan, gelek çaran hatiye çapkirin, ji aliye navdari u berbelaviye ve bi Quran u İncile re te hevrukirin. Li Tirkiyeye bi zimane tirki gelek çapen we hebun, le mixabin bi zimane kurdi nehatibu çapkirin. Çapeke we ya bi kurdi u tirki ku di salen bere de hatibu kirin ji, ji ber ku bi awayeki baş nehatibu belavkirin, li piyaseye peyda nabe. Ji ber ve yeke çapa Manifestoya ya ku ji hela Yordam Kitape ve hatiye kirin, ji aliye weşangeriya kurdi ya markist ve çapa yekemin e. Di ve çapa bi hurbini u qelite de wergera tekuz a Manifestoye u peşgotina werger Sami Tan cih digirin. Komunist veşartina raman u dilxwaziyen xwe red dikin. Ew diyar dikin ku bi tene dikarin bi riya ji bini ve hilweşandina teveka pergala civaki ya heyi bigihejin armanca xwe. Bila qe çinen serdest bi tirs u sawa şoreşeke komunist bilerizin. Ji bili zinciren xwe tişteki ku proleter ji dest bidin nin e. Le cihaneke ku bi dest bixin heye.


İnsangillerin bilinen ilk üyesi Lucyden günümüzün Büyük Resesyon'una kadar insanlık tarihinin analiz edildiği bu yetkin eserde, geçmiş Marksist tarihçi kuşaklarının içgörüleri ile tarihsel süreç hakkındaki radikal yeni fikirler bir araya getiriliyor. Tarihi alışılagelen bakışın dışına çıkarak okuyan Neil Faulkner, geçmişte yaşananların önceden belirlenmiş şeyler olmadığını ortaya koyuyor. İnsanın önüne hep çok sayıda seçenek çıkmıştı. Öyle ki kurtuluş ve barbarlık gibi farklı sonuçların gelişmesi çoğu zaman mümkündü. Geleneksel tarihçiliğin yukarıdan aşağı yaklaşımını reddeden Faulkner, büyük olayların yönünü belirleyen ana etmenin sıradan insanların kitlesel eylemi olduğunu ileri sürüyor. Ekonomik yıkıma, savaşa, iklim felaketine ve derin sınıfsal bölünmelere sahne olan 21. yüzyılın başında insan türü, belki de uzun tarihinin en büyük kriziyle karşı karşıya bulunuyor. Marksist Dünya Tarihi'nden çıkarılacak en önemli ders şudur: Geçmişimizi yaratan biz olduğumuza göre daha iyi bir gelecek yaratmak da yine bizim ellerimizde.


Yordam Kitap Marksist Klasikler Dizisi, Karl Marx, Friedrich Engels ve Vladimir İlyiç Lenin'in eserlerini bir araya getiriyor. Bu dizideki 12 kitaptan oluşan Marksist Klasikler Seti ise Marksizmin temel tezleri hakkındaki bilgilerini derinleştirmek isteyenlere hitap ediyor. Ütopyadan Bilime Sosyalizmin Gelişimi, genel bir Marksizme giriş çalışması olarak, Ücret, Fiyat ve Kar ise bir Kapital'e giriş çalışması olarak okunabilir. İşçi sınıfının tarih sahnesine çıktığı 1848 Devrimlerinin ve bunları izleyen dönemin ele alındığı Fransa'da Sınıf Mücadeleleri ile Louis Bonaparte'ın 18 Brumaire'i adlı eserler, tarihteki ilk proletarya diktatörlüğü olan 1871 Paris Komünü'nden derslerin çıkarıldığı Fransa'da İç Savaş'la tamamlanıyor. Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni, insanlığın tarih öncesi döneminin, Alman Köylü Savaşı ise sınıf mücadelelerinin kapitalizm öncesi döneminin Marksist çözümlemelerini içeriyor. Gotha ve Erfurt Programları Üzerine, devrimci bir partinin ne tür bir programa sahip olması gerektiğine ışık tutuyor. Marksizmin kurucuları, ısrarla, işçi sınıfının kurtuluşunun işçi sınıfının kendi eseri olması gerektiğini savunmuştu. Lenin, hem Devlet ve Devrim adlı eserinde hem de Halkın Devlet Yönetimine Katılımı Üzerine başlıklı derlemede bir araya getirilen çalışmalarında, bunun somut olarak nasıl gerçekleşebileceğini tartışıyor. -AİLENİN, ÖZEL MÜLKİYETİN VE DEVLETİN KÖKENİ -ÜTOPYADAN BİLİME SOSYALİZMİN GELİŞİMİ -GOTHA VE ERFURT PROGRAMLARI ÜZERİNE -LOUIS BONAPARTE'IN 18 BRUMAIRE'İ -FRANSA'DA SINIF MÜCADELELERİ 1848-1850 -HALKIN DEVLET YÖNETİMİNE KATILIMIISBN:-Kitabın Orijinal Adı:MARKSİST KLASİKLER SETİ (12 KİTAP)Stok Kodu:2989775968764Boyut:13.5x19.5Sayfa Sayısı:1872Basım Yeri:İstanbulBasım Tarihi:-Çeviren:-Tasarım:Savaş Çekiç


Marksizmi öğrenmek için öncelikle hangi eserlerden başlamalı? Doğru anlayıp yorumlamak için Marksist klasikleri nasıl okumalı? Merakla sorulan, daima tartışılan bir konudur bu. Ne soru yersizdir, ne de bu konuda yapılan tartışmalar. Zira Marksizm, hayatın tüm alanlarını kucaklayan, devrimci pratikle tamamlanan, sınırsız, çok yönlü, karmaşık bir zenginliktir. Bu devasa Marksizm edebiyatı içinde, okurların yollarını bulabilmesi kolay değildir. Marksist Klasikleri Okuma Kılavuzu, bu soruları gündemine alan özgün bir çalışma olarak, her düzeyde Marksizm okuru için bir başucu kitabı olmayı hedefliyor. Türkiye'den ve dünyadan yetkin Marksist kuramcıları bir araya getiren bu kitapta, Marksizmin kurucu ve geliştirici teorisyenleri Marx, Engels ve Lenin'in yirmi yapıtı, yirmi farklı yazar tarafından tanıtılıp değerlendiriliyor. Bu yazılarda, Marksist klasiklerin doğum iklimi, içeriği, öteki klasiklerle ilişkisi, etkileri, bugün için önemi parlak şekilde değerlendiriliyor. Böylece, okura öncelikli bir okuma listesi önerilirken, bu eserlerin nasıl okunacağına dair bir rehber de verilmiş oluyor. Yazarların bu kitap için kaleme aldıkları yazılar, Türkiye'nin önde gelen Marksist yazarlarından Taner Timur'un giriş yazısıyla sunuluyor.


1990'ların başındaki hakim düşünce, kapitalizmin sarsıcı krizler döneminin son bulduğu yönündeydi. Ama kapitalizm bir krizin girdabından çıkmadan bir diğerine yuvarlanıyor. Olan biteni anlamaya çalışanlar, kaçınılmaz olarak yüzlerini kapitalizmin en büyük eleştiricisi ve çözümleyicisi Marx'a ve Marksizme dönüyorlar. Bu derleme, Marx'ın kriz teorisinin anlaşılır bir açıklamasını sunuyor, yanı sıra 2008 kredi krizinin Marksist bir çözümlemesini yapıyor. Beşinci Enternasyonal adlı İngilizce derginin özel sayısından yapılan seçkinin ilk bölümünde, Richard Brenner, Marksist kriz teorisinin anlaşılır bir özetini sunuyor. Marx'ın kar oranlarının düşme eğilimi yasasının Marx'ın teorisinin temelini oluşturduğunu; Marx'ın teorisine yönelik temel itirazları çürüterek, bugünkü ekonomik gelişmelere nasıl ışık tuttuğunu ve Marx'ın ünlü yasasının, şiddetli değersizleşme ve durgunluk krizleriyle sonuçlanan 7-10 yıllık ticari-sınai çevrimlerin işleyişini nasıl açıkladığını gösteriyor.


Fukuyama'nın tarihin sonunu ilan etmesinin üzerinden henüz on yıl bile geçmeden kapitalizm karşıtları, Başka bir dünya mümkün diyerek ayağa kalktı. İşgal et eylemleri, Biz % 99'uz diyen kitleler, Tahrir, Gezi ve daha nicesi tarihin sonu tartışmalarını sona erdirirken solu da canlandırdı. Bu türden slogan ve eylemlerin hiç de ütopik kuruntular olmadığını; kapitalizmin, tıpkı kendinden önceki köleci ve feodal üretim tarzları gibi tarihsel bir üretim tarzı olduğunu ve zamanla tarih sahnesinden çekilebileceğini gösteren isimlerin başında bizzat Marx gelir. Onun ardından Marksist tarihçi ve düşünürler, yeni siyasal ve toplumsal gelişmeleri de değerlendirerek, bu tarihsel bakış açısını sürdürdüler. Marksist tarih kuramının güçlü, gelişkin ve hayat dolu olduğunu savunan Paul Blackledge de bu isimlerden biri. Kitabına, geleneksel tarihçilerin ampirizmi ve postmodernistlerin rölativizmi karşışında, tarihin incelenmesine yönelik Marksist yaklaşımı savunarak başlıyor. Daha sonra, Marx ile Engels'in ölümlerini izleyen yarım yüzyıl boyunca Lenin, Troçki, Lukacs gibi teorisyenlerin ürettiği çalışmaları inceleyerek 1950'lerdeki Büyük Britanya Komünist Partisi Tarihçiler Grubuna kadar uzanıyor. Köleci, feodal ve Asya Tipi Üretim Tarzı da dahil olmak üzere farklı üretim tarzlarının içeriğine ve aralarındaki geçişlere dair tartışmalara da giren yazar, tarihin hareketinde yapı ve öznenin etkinliği sorununa dair daha yakın tarihli tartışmaları da ele alıyor. Kitabın son bölümlerinde, günümüzde postmodern konjonktürün dönemleştirilmesi konusunda geliştirilen birbirinden farklı Marksist yaklaşımları inceleyen Blackledge, bu önemli tartışmaların siyasal uzanımlarını da ortaya koyuyor.


21. yüzyıl başında çoğu insan sosyalizmin denendiğini ve işe yaramadığının görüldüğünü, Marksizmin yanlışlandığını düşünüyor. Sungur Savran, Marksistler kitabında aksini savunuyor. 20. yüzyıl sosyalizm deneyiminin, tam tersine, Marksizmi doğruladığını ileri sürüyor. Çöküşün Marksist teorinin ve programın bir aşamada terk edilmesi dolayısıyla gerçekleştiğini vurguluyor. Bu birinci ciltte yazar, Marksizmin 19. yüzyılda teori ile pratiği birleştiren bir yaklaşımla bir devrim kılavuzu olarak geliştiğini gösteriyor. Kapital'in birinci cildi 1867'de yayınlanmıştı. İlk kalıcı işçi devrimi 1917'de, ondan tam 50 yıl sonra gerçekleşti. Bu sembolik aralık teorinin pratikte sınanması ve doğrulanması anlamına geliyordu. Lenin, Marx ve Engels'in öngörüleri temelinde yepyeni bir bina inşa etmişti: Bir işçi devleti, onun altyapısı olarak kapitalizmden sosyalizme geçiş halinde bir ekonomi, dünya devrimine dönüşmeye aday bir proletarya devrimi.


21. yüzyıl başında çoğu insan sosyalizmin denendiğini ve işe yaramadığının görüldüğünü, Marksizmin yanlışlandığını düşünüyor. Sungur Savran, Marksistler kitabında aksini savunuyor. 20. yüzyıl sosyalizm deneyiminin, tam tersine, Marksizmi doğruladığını ileri sürüyor. Çöküşün Marksist teorinin ve programın bir aşamada terk edilmesi dolayısıyla gerçekleştiğini vurguluyor. Yazar, birinci ciltte Marx ile Engels'in Avrupa çapında yaşanan 1848 devrimlerinden başlayarak, Birinci Enternasyonal'den geçerek, ta 1889'da İkinci Enternasyonal'in Marksist bir örgüt olarak oluşumuna kadar ulaşan pratik mücadelesinin nasıl teori ve programın harcını kardığını göstermiştir. Hedef Avrupa devrimidir, araç Enternasyonal'dir, kurulacak devlet Avrupa çapında olmalıdır. 1917 Ekim Devrimi'nin önderi Lenin ise Avrupa devriminden dünya devrimine sıçramıştır çünkü kapitalizm artık bir dünya sistemidir.


Kişiliğimizi hangi öğeler belirliyor? İçinde bulunduğumuz toplumsal yapılar mı? Bireysel öznelliklerimiz mi? Yoksa her iki unsurun ortak etkisi mi? Kapitalizm nasıl bir insan tipine dayanıyor? Ve bu insan tipini yaratmak için bilim ve felsefeyi nasıl seferber ediyor? Psikoloji, antropoloji, psikanaliz ve nörobiyolojinin bu sürece katkıları nelerdir? Bu sorular son elli yılın felsefe ve insan bilimleri tartışmalarının en çekici başlıklarını oluşturuyorlar. Bu sorulara belki de en ilginç yanıtlar insan faktörünü kapitalizm bağlamında eleştiren marksist düşünürlerden geldi. Ve bu kitap da insan ve toplum sorunsalına çok önemli katkılarda bulunan bazı düşünürleri tanıtıyor, onların ileri sürdükleri tezleri tartışıyor. E. Balibar ve marksist felsefe, L. Althusser ve psikanaliz, L. Seve'in Marx'a dayandırdığı kişilik kuramı ve P. Bourdieu'nün insanla toplumu, "habitus"le toplumsal "alan"ı birleştirme çabaları düşünürlerin temel eserlerine dayanılarak irdeleniyor. Ayrıca, Batı'da büyük tartışmalar yaratmış eserler ışığında, son dönemin yükselen disiplini nörobiyolojinin insan sorununa tek başına yanıt verip veremeyeceği sorgulanıyor.


Farklı ülkelerden geniş bir yazar topluluğunun katkılarıyla oluşturulan Marksizm Sözlüğü, Marksizm alanındaki en yetkin ve kapsamlı çalışmalardan biridir. 400 madde ve 1086 sayfadan oluşan Sözlük, Türkiye'de de, Marksizm okurlarının uzun süredir ihtiyaç duyduğu bir kaynak olarak önemli bir boşluğu dolduracaktır. Bu sözlükte, Marksizmin kurucuları Marx ve Engels ile ardıllarının metinlerinde kullanılan, yanı sıra sosyalist hareketin tarihine mal olmuş belli başlı terim ve kavramlar, o alandaki yetkin yazarlar tarafından ayrıntılı olarak irdelenip açıklanmaktadır. Seçilen başlıklar birçok kategoriye aittir. Hepsi özgül olarak Marksist olmasa da, kah Marksizm bilgisini aydınlattıklarından, kah bizzat Marksizmin ürünleri olarak onun bilgi üretme yeteneğini yansıttıklarından, hepsi de Marksizmin anlam alanına dahildir. Bu sözlüğün ayırt edici özelliklerinden biri de, kolay, yüzeysel veya donmuş tanımlardan kaçınması, Marksist alandaki kategorilerin tarihi-mantıki oluşum sürecini ortaya koyması, ele alınan kavramların zaman içinde ne gibi anlamlar kazandığı, başka kavram ve terimlerle nasıl ilişkilendiğinin sergilenmesidir. Denebilir ki, kavram ve terimlerin bir çeşit soyağacı ortaya çıkarılmaktadır. Bu geniş ve ayrıntılı sergileme, Sözlük'e ansiklopedik bir boyut kazandırmaktadır.


Çevre felaketlerinin ve ekonomik krizlerin kuşattığı bir dünyada, ekolojik düşüncenin tüm ekolleri arasında üretken bir görüş alışverişi sağlamanın önemi açıktır. Bu kitap ekolojistler için iktisada giriş, iktisatçılar için de ekolojiye genel bir bakış sağlayarak işte böylesi bir ihtiyaca yanıt vermektedir. Ekolojik İktisat'ın yöntemi ve kullandığı kavramlar ile çok disiplinlilik, metodolojik çoğulculuk ve tarihsel açıklık konularındaki taahhütlerini yerine getirmesi arasında bir uyumsuzluk var mıdır? Varsa, maddi-toplumsal bir üretim ilişkisi olarak Marksist sınıf perspektifi, Ekolojik İktisat'ın bu beklentilerine yanıt verebilir mi? Kitabın yoğunlaştığı ve yanıt bulmaya çalıştığı esas sorular bunlardır. Bu sorular, Ekolojik İktisat'ın çelişkilerinin, analitik boşluklarının ve yanıtlayamadığı soruların ortaya konulması ve Marksizmin bu soruların çözülmesine nasıl yardımcı olabileceğinin gösterilmesiyle geliştirilmiştir. Buna göre, Marksist ekonomi politiğin Ekolojik İktisat'a katkıları dört temel başlık altında toplanabilir: doğa ve ekonomik değer, sermaye olarak doğa, ekonomik sistemler açısından entropi yasasının önemi ve son olarak sürdürülebilir kalkınma.


Marksizm ve Feminizm, 1980'li yılların ortasına kadar ülkesi İran'da baskıcı uygulamalara tanık olan, ardından Kanada'ya geçen ve halen Toronto Üniversitesinde akademisyenlik yapan aktivist Shahrzad Mojab'ın hazırladığı kapsamlı bir derleme. Bu önemli derlemede Asya, Amerika ve Avrupa'dan tanınmış akademisyenlerle birlikte heyecan verici yeni seslerin katkıları bir araya gelirken, Marksizm ve feminizmle ilgili tarihsel tartışmalar, günümüzün en can alıcı ideolojik sorunlarına cevap arayan bir bağlamda inceleniyor, kapitalizm, ataerki ve ırkçılık sınıf odaklı bir perspektifle ele alınıyor. Böylece, Marksizm ve feminizm arasındaki tartışmalı ilişkiyi merak eden araştırmacı, öğrenci ve aktivistler için çağdaş Marksist-feminist düşünceye kaynaklık edecek temel bir eser ortaya çıkıyor. İki kısımdan oluşan kitabın ilk kısmında, güncel ve tarihsel Marksist-feminist yaklaşımlar ele alınıyor. İkinci kısım ise, feminizmin Marksist bir kavrayışla ele alınmasını sağlayacak anahtar kavramların incelendiği makalelerden oluşuyor.


Marksist hukuk teorisi var mıdır ya da Marksizmin hukuka bakışı nasıldır? Onur Karahanoğulları, Marksizm ve Hukuk kitabında bu temel soruyu tartışıyor. Bir yandan, Marksizmin hukuka bakışını en genel ve temel önermeleriyle aktarıp bu alandaki farklı yaklaşım ve tezleri özetlerken; bir yandan da genç hukukçuları hukuk çalışmaya, hukuk teorileri geliştirmeye çağırıyor. Marx, kendisi de hukukçu olmasına rağmen hukuku bir toplumsal ilişki biçimi olarak bütünsel bir çalışmanın konusu yapmamış, hukuku bir bilinç biçimi olarak, aşılması gereken bir yabancılaşma alanı olarak değerlendirmişti. Karahanoğulları, Marksizmin hukukla temel derdinin hukuksal bakışın yanlışlığını göstermek, eleştirmek olduğunun altını çiziyor. Öte yandan, hukuk kuralı, hukuksal biçim, hukuksal ilişki, hukuk öznesi, hak, hukuksal işlem vb. gibi hukukun temel kavramlarını Marksist yöntemle inceleyen Karahanoğulları, konuyla ilgili yeterli sayıda çalışma bulunmadığı saptamasından yola çıkarak, Marksist hukuk yaklaşımının oluşturulmasının günümüzde gerçek bir ihtiyaç haline geldiğini belirtiyor.


İnsan doğası diye bir şey var mıdır? Marksizm ve İnsan Doğası'nda Sean Sayers, insan doğasının tarihsel bir olgu olduğunu savunuyor. Marx'ın ve Hegel'in çalışmalarına dayanarak, apayrı bir Marksist hümanizme temel oluşturan insan gereksinimlerinin ve güçlerinin tarihsel bir anlatımını sunuyor. Yazara göre, insanlar salt birer pasif bireysel tüketici değillerdir: Aktif, sosyal ve üretici varlıklardır. Kitabın ilk yarısı, emeğin ve çalışmanın yaşamımızda oynadığı temel rolü ve başarmamıza nasıl katkıda bulunduğunu irdeliyor. Bu fikirlerden doğan ahlaksal ve toplumsal imalar, kitabın ikinci yarısında, hem analitik hem de postmodernist düşünürlerin çalışmaları bağlamında analiz ediliyor. Marksizm ve İnsan Doğası, Marksist tarih anlayışının tutkulu ve geniş kapsamlı bir savunmasını yapıyor, toplum ve ahlak felsefesi konusundaki çağdaş tartışmaların taraflarını ele alıyor. Duru ve sürükleyici bir dille yazılmış olan kitap, siyaset bilimiyle ya da felsefeyle uğraşan herkese ışık tutacak niteliktedir.


Bugüne kadarki bütün toplumların tarihi sınıf mücadelelerinin tarihidir. Marx ile Engels'in kaleme aldığı Komünist Manifesto'nun bu ünlü cümlesindeki bugüne kadarki ibaresi, bazılarınca postmodern çağ olarak niteledikleri döneme kadarki anlamına yorumlanmış olacak ki, özellikle 1990'lı yıllardan, yani Sovyetler Birliği, Çin ve Doğu Avrupa'da kapitalizmin restorasyonunun hızlandığı aşamadan sonra sınıf politikasının yerini kimlik politikasının aldığı solda yaygın bir görüş haline geldi. Ama öte yandan, tam da aynı dönemde, burjuvazi neoliberalizm adı altında işçi sınıfına karşı kapitalizmin tarihinde görülen belki de en uzun taarruzu yapıyordu. Durumun tuhaflığı dikkat çekiciydi: Burjuvazi işçi sınıfına saldırıyordu, yani sınıf mücadelesi veriyordu. Aydınlar ise işçi sınıfına dönmüş, sınıf mücadelesinin önemsiz ya da demode olduğunu telkin ediyorlardı. Bu kitapta yazıları yayınlanmakta olan yazarlar kendilerini solda yaygın olan bu modadan uzun zamandır ayırmış insanlar. Uzun yıllardır çalışmalarında sınıf kategorisine merkezi bir yer vermiş, gerek dünya çapında gerekse Türkiye'de toplumun gelişmesini sınıf mücadeleleri temelinde kavramayı kendilerine pusula edinmiş araştırmacılar. Burada, bu konulardaki yazılarını bir araya getiriyorlar. Yazıların konuları geniş bir yelpazeye yayılıyor. Marksizmde sınıfların teorik statüsü, günümüzde sınıfların ortadan kalkıp kalkmadığı, sınıf mücadelelerinde merkezi bir rol taşıyan sendikalar, Türkiye'de sınıfların yapısı, köylülükten Gezi'ye sınıf mücadeleleri bunların bazıları.


Marksizm ve Siyaset, genel anlamıyla siyasetin Marksizm için taşıdığı belirleyici önemi konu edinirken, Marx'ın düşüncelerini donuklaştırıp hareketsiz kılanlara, Marksizmi siyasetsizleştiren ve eylemsizleştirenlere karşı, onun siyasal mücadeleyle olan kopmaz bağının altını çizmeyi amaçlıyor. Marksizmi öncelikle bir eylem felsefesi olarak görmemiz, onun güncelle ilişkisini bu toprakların özgüllüğünde yeniden kurmamız gerektiğini savunuyor. Can Soyer'in, Yöntem, Kuram ve Eylem olarak üç ana bölüme ayırdığı bu özgün çalışması, ele alınan tüm konulara siyasal mücadelenin merceğinden bakıyor. Yöntem: Diyalektik başlığını taşıyan ilk bölümde materyalizm ve diyalektik arasındaki ilişki incelenirken, öz-görüngü, bütün-parça, özne-yapı gibi kavramlar ile bu ikilikler arasındaki ilişkilerin nasıl tanımlanacağına dair bir soruşturma yürütülerek, salt felsefi bir düzlemde kalmaktan ziyade pratiğin bu ikilikler arasında kurulan ilişkideki önemine değiniliyor. İkinci bölüm olan Kuram: Sınıf Mücadelesi, yöntem ışığında bir gerçeklik sergilemesi olarak kuramı tartışıyor. Marksizmin bir sınıf mücadelesi kuramı olduğunu ve bu mücadelenin hem yöntemsel hem de kuramsal olarak Marksizmin merkezinde yer aldığını söylüyor. Üçüncü ve son bölümde Eylem: Siyaset başlığı altında, içinde bulunduğumuz dünya ile ilgili saptamalara da yer verilerek devlet, demokrasi, eşitsiz gelişim, siyasal eylem gibi kavramlar açımlanıyor ve bu kavramların siyasal mücadele ile olan bağı araştırılıyor. Türkiye İçin Notlar başlığını taşıyan sonuç kısmında ise yazar, Marksizm ve siyaset konusunu Türkiye bağlamında ele alarak siyaseti ve pratiği nasıl kavramamız gerektiğine dair öneriler sunuyor. Gezi Direnişi'nin yarattığı umutla, Türkiye sosyalist hareketine mücadelesiz bir sınıf siyaseti ile sınıfsız bir mücadele siyaseti dışında bir başka yol açıldığını hatırlatıyor.


Kevin Anderson, Marx Sınırlarda kitabında Marx'ın titizlikle kaleme almış olduğu, kapsamlı, ancak yıllar içerisinde ihmal edilmiş metinlerini farklı bir gözle ve ayrıntılı bir biçimde ele alarak, onun tüm eserleri hakkında gerçekte ne bildiğimiz sorusuna sarsıcı yeni bir ışık tutuyor. Marx'ın Kapital'in Fransızca basımı için yaptığı değişiklikler, New York Tribune için yaptığı gazetecilik çalışmaları, diğer gazete yazıları ve tuttuğu kitap notları ile yorumları da dahil olmak üzere bütün metinlerini titizlikle inceleyen Anderson, alışageldiğimiz yorumlarla pek örtüşmeyen bir Marx portresiyle çıkıyor karşımıza. Marx'ın Hindistan'dan Çin'e, Rusya'dan Polonya'ya, Amerika Birleşik Devletleri'nden İrlanda ve Cezayir'e, o dönem kapitalizmin çeperinde kalan ülke ve toplumlar hakkında kaleme aldığı binlerce sayfalık yazıyı didik didik ederek, kapitalizmin farklı coğrafyalarda nasıl bir gelişim seyri izleyebileceği, ilkel ortaklaşmacı biçimlerin yeni olanaklar yaratıp yaratamayacağı gibi konularda 1848'den 1883'e değişen görüşlerini de özetliyor. Anderson'un bize sunduğu Marx, fikirlerini salt sınıfa dayandıran bir düşünür değil, tam bir 21. yüzyıl aydını olarak beliriyor: Toplum eleştirisi insanın sosyal ve tarihsel gelişimindeki çeşitliliklere duyarlı, sınıfın yanında ulus, ırk ve etnisiteyi de değerlendiren bir teorisyen. Marx'ın farklı çalışmalarının derinlikli bir okumasını sunan kitap,


Evet, Marx'ın değeri ölçülebilir. Kitap, bu yanıtı kuramsal olarak temellendirmekte ve değer kategorilerini ampirik olarak Türkiye ekonomisi için ölçmektedir. Kitabın hedefi, bu ölçümleri okuyucuyla paylaşmak ve bu ölçümlerden hareketle Türkiye'nin yakın dönem geçmişinde kriz dinamiklerine ilişkin yorumlar üretmektir. Ne var ki bu amacı gerçekleştirebilmek için Marksist iktisat kuramına dair pek çok konuda netlik kazanılması gerektiğinden, kitap boyunca adım adım bu kuramsal yapı da çözümlenmeye çalışılmaktadır. Böylece Marksist iktisadın 20. yüzyıldaki evrimine ilişkin bir değerlendirme de ortaya konulmaktadır. ... Marksizm diğer düşünce akımlarına göre önemli bir üstünlük içermektedir; zira, maddeci tarih anlayışı ve diyalektik, toplumsal gerçekliğin farklı alanlarına bütünleştirici bir perspektif getirir. Bu sav, Marksist sosyal bilimcilerin, bütünleştirici perspektifi daima algılamak koşuluyla, toplumsal gerçekliğin farklı alanlarını incelemede uzmanlaşmalarının, bu türden bir işbölümünün önemini vurgulamaktadır. Yiğit Karahanoğulları, kitabıyla, bu işbölümünün politik iktisat alanında Türkiye'deki Marksist meşaleyi 21. yüzyılda taşıyacak bir bilim insanı olarak temayüz etmiştir.


Himani Bannerji, yetmiş yaşlarında, Hintli bir kadın sosyolog. Üçüncü Dünyalı bilge yüzü, bizim için çok tanıdık. Hindistan'da, Bengal'de en iyi sömürge okullarında okuduktan sonra Batı'yla tanışmaya gidince, kendisine belletilen evrensel eşit insanlık inanışının tam bir masal olduğunu, Beyaz ve erkek olmadıkça Batı'da tam insan sayılmadığını acı bir biçimde keşfediyor. Büyüklüğü de işte tam o anda başlıyor. Çünkü boyun eğeceğine, kendisine en uygun yoldan gidip 'acıyı devrimci kuram eyliyor'. Böylece de karşımıza, Marksizmle feminizmi, ama Beyaz/burjuva değil ezilmişlerin feminizmini kaynaştıran müthiş bir kuramsal bakışla çıkıyor. Bu kitaptaki denemeler işte bu bakışın ürünü. Hepsi gerçeğin başka bir yanına ışık tutuyor; böylece, birbirlerinden bağımsız olarak okunmaları, sorun yaratmak bir yana, insanı çokyönlü ve yine de bütünlüklü bir toplu görüşe ulaştırıyor. Bu kitapta, böyle bir okumayı kolaylaştırmak üzere, ilgili notlar ve kaynaklar, ayrı ayrı her yazının altına konmuş bulunuyor. Tagore'un insancıllığından Kanada'nın ırkçı çokkültürcülük siyasetine, Hindistan'da Müslümanları hedef alan toplu kıyımlardan feminizm kuramına, kimlik siyasetinden Batı sosyolojisinin ideolojik temellerine, din temelli milliyetçilikten kıyafet devrimlerinin toplumsal anlamlarına dek bu kitapta Türkiyeli bir Marksisti ya da bir feministi ya da ciddi bir sosyoloğu ya da vicdan sahibi herhangi bir meraklı insanı ilgilendirmeyecek hiçbir yazı yok.


Bir derebeyi çocuğu olarak, Dikanka dolaylarındaki bir çiftlikte geçirdiği çocukluk yılları boyunca kulağına çalınan halk şiirleri ve türküleriyle, masal, söylence ve öyküleriyle beslenen Gogol, Kazak atalarının aşkları ve efsanelerini dinleyerek büyüdü. Rus gerçekçiliğinin kurucularından olan Gogol'e saygınlık kazandıran ilk eserleri Ukrayna'daki bu çiftlik yaşantısına dair anlatılardır. Bunların en ünlülerinden ikisi, Mayıs Gecesi ve Portre'dir. Mayıs Gecesi'nde Levko ve Galya'nın aşkını köy yaşantısının içinde, usta işi doğa tasvirleriyle anlatan Gogol, Portre adlı öyküsünde, gizemli bir portrenin, insanların hırslarını birer enstrüman gibi kullanarak yaşantılarını nasıl cehenneme çevirdiğini anlatıyor. Portre, Gary Shteyngart'ın Shylock on the Neva öyküsüne, Mayıs Gecesi de Nikolay Rimski-Korsakov'un aynı adlı operasına esin kaynağı olmuştur.


Bir derebeyi çocuğu olarak Dikanka dolaylarındaki bir çiftlikte geçirdiği çocukluk yılları boyunca kulağına çalınan halk şiiri ve türküleriyle, masal, söylence ve öyküleriyle beslenen Gogol, Kazak atalarının aşkları ve efsanelerini dinleyerek büyüdü. Rus gerçekçiliğinin kurucularından olan Gogol'e saygınlık kazandıran ilk eserleri Ukrayna'daki bu çiftlik yaşantısına dair anlatılardır. Bunların en ünlülerinden ikisi, Mayıs Gecesi ve Portre'dir. Mayıs Gecesi'nde Levko ve Galya'nın aşkını köy yaşantısının içinde, usta işi doğa tasvirleriyle anlatan Gogol, Portre adlı öyküsünde, gizemli bir portrenin, insanların hırslarını birer enstrüman gibi kullanarak yaşantılarını nasıl cehenneme çevirdiğini anlatıyor. Portre, Gary Shteyngart'ın Shylock on the Neva öyküsüne, Mayıs Gecesi de Nikolay Rimski-Korsakov'un aynı adlı operasına esin kaynağı olmuştur. Kiraz ve salkım ağaçlarından meydana gelen sık ve el değmemiş orman, köklerini suyun soğuk derinliklerine uzatmıştı... Doğanın en güzel yelpazesi gece rüzgarı, gizlice ağaçların yanına sokularak onları öptüğü zaman, yapraklar sanki darılıyormuş gibi, zaman zaman başlarını hoşnutsuzlukla sallıyordu. Bütün doğa uykuda idi... Ün, onu hak etmeyip de çalana zevk veremez; o ancak onu hak edende sürekli bir etki uyandırır... Çartkov'un bütün duygu ve isteklerinin paraya yönelişi bundan ötürüdür. Altın onun tutkusu, ideali, korkusu, zevki, amacı olmuştu... Sandıklarda banknot desteleri büyüyor, kaderine böyle korkunç bir ödül düşen her insan gibi o da altından başka her şeye ilgisiz, sıkıcı ve gizemli bir insan halini alıyordu.


Sol hareketlerin İkinci Meşrutiyet'ten Milli Mücadele'ye ve Cumhuriyet'e uzanan serencamı tarih yazımında öne çıkan konulardan biridir. İttihatçıların özellikle Milli Mücadele yıllarında sosyalist ve komünist hareketlerle ilişkileri ise İttihatçı sol olarak kavramsallaştırılmıştır. Bu kitap, İttihatçı solun programatik temelleri arasında önemli bir yere sahip olan ve mesleki temsil olarak Türkçeleştirilen korporatizme odaklanmaktadır. Mevcut literatürle birlikte Türkiye, İngiltere ve Fransa arşivlerinden birincil kaynaklara dayanan çalışmada, mesleki temsilin İttihatçı tek parti rejimine özgü iktidar mekanizmaları içinde konumlanan korporatist bir siyasal hareket olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısıyla mesleki temsilin, en genel olarak Marksizm kaynaklı sosyal demokrat, sosyalist ve komünist akımlardan tamamıyla farklı bir ideolojik yönelim olduğu iddia edilmektedir. Bu yönelimin temel referansları enternasyonalizm değil milliyetçilik, Marksizm değil korporatizmdir.


Meyhane hiç tartışmasız Emile Zola'nın başyapıtlarından biri... Paris'in kenar mahallelerinin birinde çamaşırcı Gervaise'in hikayesini anlatan roman yayımlandığı dönemde büyük fırtınalar koparır, edebiyat dünyasını adeta ikiye böler. Kentin gözden ırak köşelerinde yaşayan işçilerin yoksullukla, alkolle, aylaklıkla çürüyen yaşamları, ahlakın yavaş yavaş yitirilişi, yaşadığı gibi sefilce ölen bütün bu insanlar öyle yalın ve ödünsüz bir gerçekçilikle anlatılıyordur ki pek çok kişi ortaya çıkan toplum tablosunu kabul etmek istemez. Roman mimlenir, Emile Zola çeşitli suçlamalara uğrar. Eleştirilere karşı yazdığı önsözde Zola, romanının halkın kokusunu taşıyan ilk roman olduğunu ve yalnızca gerçeği söylediğini belirtir. Eserinin kendisini savunacağına inandığını, bunun için zamana ve halkın iyi niyetine güvendiğini dile getirir. Bu düşüncesinde de yanılmaz: Roman çok kısa sürede onlarca baskı yapar, başka bir deyişle halk romanı sahiplenir. Meyhane yalnızca Zola'nın en çok okunan romanlarından biri olmakla kalmaz, Fransız romanının da köşetaşlarından biri olur.


Bu kitap, iktisatla ilgilenen okurlar ve öğrenciler için, ana akım mikroiktisadın alternatif bir perspektiften kısa ve açık bir anlatımını sunmaktadır. Tüketici ve üretici kuramlarından genel denge kuramı ve tam rekabete, mikroiktisadın doğuşu ve gelişimini hem tarihsel hem de disiplinlerarası bir bağlama yerleştirmektedir. Ben Fine, iktisat eğitimi ve araştırma alanındaki 40 yıllık birikimiyle bugün egemenliğini sürdüren mikroekonomik modellerin kavramsal içeriklerini ve metodolojilerini eleştirel bir biçimde gözler önüne sererken, konunun teknik yapısı ve mimarisini de göz ardı etmemekte, onun sınırlılıklarını ve kusurlarını bilse de, okurları ve öğrencileri bu yönde de bilgilendirmektedir. Tarihselin ve toplumsalın iktisadın dışına itilmesine karşı bir itiraz da teşkil eden Mikroiktisat, aynı doğrultudaki Makroiktisat adlı çalışmayla bir bütünlük oluşturuyor. Her iki kitabın Türkçede yayınlanma sürecinde, üniversitelerimizden hukuk dışı yollarla uzaklaştırılan öğretim elemanlarıyla dayanışma amacı gözetildiğini, kolektif bir çeviri ve yayına hazırlama çalışması yürütüldüğünü de okurlarımıza duyurmak isteriz.


21. yüzyılın ağır ve çetin sorunlarını, onlarla başa çıkmaya hiç uygun olmayan kurumlar, yapılar ve ilişkilerle karşılıyoruz. Düşünme mekanizmalarımız da aynı durumda. Umutsuzluk ne kadar nadir olması gerekirse, sosyal teoride umut bugün o kadar nadirdir. Etkin biçimde kuşkunun kurumsallaşmasını içeren modernlik eleştirileri geleceğin ufkunu bulanıklaştırmıştır. Kimsenin bir kenarda durma lüksünün olmadığı böyle bir dünyada sosyal bilimciye de bazı görevler düşmektedir. Ne var ki düşünceye gerçek kuvvetini veren değiştirme arzusu sosyal bilimlerden kaygısızca sökülüp atılmıştır. Bu kitapta sosyal bilimler için, Militan İyimserlik adı altında, değiştirme arzusuyla yüklü bir epistemoloji önerilmektedir. Kavram, iyimserliğin filozofu Ernst Bloch'a aittir. Bloch bu kavramı, kendi düşüncesinin felsefi temeli olan umut ilkesinin ütopik olanı gerçekleştirebilme stratejisi olarak dile getirir. Militan İyimserlik, bu çalışmada, Hali Hazırda Olmuş Olan içerisinde, Henüz Olmamış Olan olarak duranın, belirsizin, muğlak olanın bilgisine erişmenin bir yolu olarak konumlandırılmıştır. Bilgi iddiasıyla ortaya çıkmış hiçbir yönlendirmeyi kabul etmeyen geç kapitalizmin kültürel mantığında ütopyaların bugündeki imkanlarını araştırmayı önermektedir.


Bu kitap, ülkelerin üretimlerinin ölçümü için farklı bir temel sunmakta ve bunu II. Dünya Savaşı sonrası dönem için ABD ekonomisine uygulamaktadır. Elde edilen sonuçlar, konvansiyonel ulusal muhasebe yoluyla sağlanmış istatistiklerden, eğilimlerden köklü bir biçimde farklıdır. Konvansiyonel ulusal muhasebe, askeri, bürokratik ve finansal faaliyetleri yeni zenginlik yaratımı olarak tasnif ettiği için temel ekonomik büyüklükleri ciddi bir biçimde çarpıtır. Oysa, Shaikh ve Tonak'a göre, söz konusu faaliyetler, kişisel tüketim gibi, icraları sırasında toplumsal zenginliği kullandıkları için toplumsal tüketim olarak sınıflandırılmalıdırlar. Bu iki yaklaşım arasındaki fark, sadece temel ekonomik ölçümleri değil, aynı zamanda gözlemlenen büyüme ve durgunluk eğilimlerinin kavranışını da etkilemektedir. Bu durum da, günümüzde hızla artan askeri, bürokratik ve ticari istihdam dikkate alındığında, hem teori hem de siyaset için hayati öneme sahiptir.


Bağımlılık Okulu'nun kurucularından ünlü sosyal bilimci Samir Amin, modernitenin krizini, postmodernizmin kültürel özgünlükler söylemini ve Avrupa-merkezci bakış açısının kısıtlarını, din ve demokrasi kavramları ekseninde sorguluyor. Kültüralizmlerin Eleştirisi alt başlığını taşıyan Modernite, Demokrasi ve Din, bir yandan politik İslama, Arap dünyasına ve Ortadoğu'daki sosyal hareketlere, diğer yandan Hardt ve Negri'nin İmparatorluk ve Çokluk kitaplarının eleştirisine ve küreselleşmiş kapitalizme karşı Bamako Çağrısı'nın somut önerilerine uzanıyor. Fikret Başkaya, Uğur Günsür ve Güven Öztürk'ün ortak çevirisiyle Türkçeye kazandırılan bu özgün çalışma, özellikle içinde bulunduğumuz coğrafyanın çelişkilerle yüklü doğasını çözümleyebilmemiz için bize önemli veriler sunuyor. Dinsel akımlarla modernleşme arasındaki çetrefilli ilişki, demokrasi için mücadelenin belirsizliği, politik İslamın emperyalist yayılmanın hizmetine girmesi, burjuva ideolojisinin evrenselci tutkularını terk edip kültüralizme geçmesi ve benzeri konularda zihnimizi açıyor.


İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi ordusu, Polonya, Danimarka, Norveç ve Fransa'yı işgal etmiş, Kuzey Afrika'ya yönelmişti. Asıl hedefinin Sovyetler Birliği olduğunu yıllar önce yazdığı Kavgam'da ilan eden Hitler, tüm bu işgallerin bunun bir ön hazırlığı olduğunu ifade ediyordu. Nitekim 1941 Haziran'ında Nazi ordusu, tarihin en geniş çaplı askeri harekatı sayılan ünlü Barbarossa Harekatı'na kalkışmış, Almanlar Sovyet topraklarına girerek Moskova'ya doğru ilerlemeye başlamıştı. İşgale karşı vatan savunmasının yanı sıra faşizme karşı sosyalist direnişin epik destanı Moskova Önlerinde, bu tarihi günleri anlatır. Savaş muhabiri olan Aleksandr A. Bek'in, Kazah komutan Momiş-Uli ile yaptığı röportajı temel alan eser, tamamen gerçek kişi ve olaylara dayanmaktadır. Bu tarihi belgesel anlatı, Bek'in usta kalemiyle, heyecanla okunan, nefes kesici bir yapıta dönüşür. General Panfilov'un askeri dehasının örneklerini gördükçe, Momiş-Uli'nin Kazahistan steplerinden edindiği avlanma deneyimlerini savaş alanına uyarlayışını okudukça, Kızıl Ordu askerlerinin savaşa sadece askeri teçhizatla değil, psikolojik olarak da hazırlanışını izledikçe, Almanların savaşı kaybetme sebebinin Rus kışından fazlası olduğunu anlayacaksınız.


Sosyalizm bu topraklarda gerek düşünsel gerek siyasal açıdan güçlü ve önemli bir hat oluşturdu. Bu çizginin önemli düşünürleri, bilim insanları, bilgeleri, yazarları, hatipleri, liderleri ve neferleri, bir de sosyalizmin soyçizgisinde kalıcı izler, tezler ve etkiler bırakan eserleri var... Sosyalist düşüncenin şekillenmesinde ve içsel evriminde belirleyici roller oynayan, onun değişik damarlarını derece derece ve yıllar boyunca etkilemiş olmalarıyla öne çıkan eserler bunlar... Türkiye'de sosyalist düşünceye mühür vuran eserler! Mühürler'de, işte bu eserlerden on ikisini çözümleyen metinler bir araya geliyor. Şefik Hüsnü'den Toplumsal Sınıflar, Türkiye Devrimi ve Sosyalizm; Hikmet Kıvılcımlı'dan Osmanlı Tarihinin Maddesi; Mehmet Ali Aybar'dan Bağımsızlık Demokrasi Sosyalizm; Behice Boran'dan Türkiye ve Sosyalizm Sorunları; Mihri Belli'den Milli Demokratik Devrim; Çetin Altan'dan Onlar Uyanırken; Doğan Avcıoğlu'ndan Türkiye'nin Düzeni; İdris Küçükömer'den Düzenin Yabancılaşması; Mahir Çayan'dan Kesintisiz Devrim; Hüseyin İnan'dan Türkiye Devriminin Yolu; İbrahim Kaypakkaya'dan Bütün Yazılar ve Nihat Akseymen'den Emperyalizmin Zayıf Halkası Türkiye derlemede ele alınan yapıtlar. Bunlar, fildişi kule metaforuna uygun konforlu mekanlar yerine, hapislerde, sürgünlerde ya da siyasal, düşünsel mücadelelerin tam ortasında yazılmış eserler. Bu eserleri ele alan yazarlarımız da, sosyalist düşüncenin Türkiye'deki serüveninin ortaya konmasına katkıda bulunmayı; sosyalizm tahayyülünün Türkiye'deki içsel gelişim evreleri ile ana temalarını hatırlatmayı ve dünü, bugüne, bugünü de yarına bağlama perspektifine girdiler sağlamayı amaçlıyor.


İçinde yaşadığımız neoliberalizm çağı, dünyadaki milyarlarca insanın yaşamını iktisat, siyaset, uluslararası ilişkiler, ideoloji, kültür... gibi çok farklı alanlarda fazlasıyla etkiliyor. Kısa sürede böylesine yaygın ve etkili bir hal almış olan neoliberalizmi değerlendirmek, hem düşünsel hem de siyasi nedenlerle elzemdir. Bu seçki, neoliberalizmi eleştirel bir yaklaşımla çok farklı açılardan ele alan, konuyla ilgili aktivistler, öğrenciler ve sosyal bilimciler için araştırma gündemini ana hatlarıyla ortaya koyan 30 bölümden oluşuyor. Kuramsal, uygulamalı ve tarihsel bölümler olmak üzere üç grupta toplanmış olmalarına karşın, bu seçkide yer alan makaleler bazı önemli özellikleri paylaşıyorlar. Öncelikle, neoliberalizmin kökenlerini, doğasını ve sonuçlarını radikal ekonomi politiğin bakış açısından inceliyorlar. İkincisi, farklı geleneklerden gelmelerine karşın, birbirleriyle yakından ilişkililer. Üçüncüsü, bu makaleler neoliberalizmin radikal, yani konunun özüne inen bir eleştirisini sunuyorlar. Neoliberalizmin, gücü ve zenginliği dünyanın dört bir tarafındaki seçkin grupların ellerinde yoğunlaştıran, özellikle de her ülkedeki finans gruplarının çıkarlarına ve uluslararası boyutta ABD sermayesine fayda sağlayan hegemonik projenin bir parçası olduğunu ortaya koyuyorlar.