Bir adam işten çıkınca geçtiği sokakları gözlemler. Gözlemlediği yerlere dair gözünde oluşan tasvirleri cümleleriyle yansıtır. İnsanların hep bir hayat telaşı içinde olduklarını söyler. Tam bu düşünceleri aklından geçirirken gözüne fotoğraf stüdyosu çarpar. İnsanların fotoğraf çekinmek için o için yapmacık da olsa gülümsediklerini içinden geçirir. Bu düşünceler üzerine kendisine de fotoğraf çekinmek için fotoğrafçı dükkanına girer. Fotoğrafçı ona zoraki gülümseme değil içten gülümsemesi için uyarır, en sonunda da istediği gülümseme ve pozu alamayan fotoğrafçı beyim kusura bakmayın sizin fotoğrafınızı çekemeyeceğim der. Babamın Elbisesi Bir adam babasını kaybettikten sonra onun en son üzerine giydiği elbiseleri saklamaya başlar. Ama günün birinde arkadaşları ile konuşurken onların eski kıyafetleri satıp parası ile ihtiyaçlarını aldıklarını öğrenir. Bu konuşmadan sonra onun aklına babasının elbiselerini satma fikri gelir. Bitpazarı denen yere gidip satar ama istediği fiyata satamaz. Planında kardeşinin ve kendinin ihtiyaçlarını almak vardı ama bu sattığı paraya sadece odun ihtiyaçlarını karşılayabileceğini anlar. Bu durumun üzerine günler geçer yine elbiseyi sattığı pazara gider orayı gezerken babasının elbiselerinin askıda olduğunu görür ve onun eski halinden eser kalmadığını anlar. Bıraktığım İstanbul Bir adamın tayini İstanbul'dan başka bir şehre çıkar. Bu adam doğduğundan beri İstanbul'da yaşamış ve bu tayin işi kendini derinden üzmüştür. Bu haberi aldıktan sonra çok sevdiği, vazgeçemediği İstanbul'u öykü boyunca yaşayarak gözlem ve duygularını harmanlayarak ifade etmiştir. Bebek Bebeği olan bir çiftin doğum öncesi ve sonrası duygularına tercüman olmuş derecesinde fikirlerini açıklanmıştır. Okumak Yazarın okuma sevgisini dile getiren muazzam cümleler vardır. Çocukluğundan beri okumaya hep ilgisi olduğunu, o zaman okuduğu kitapları büyüyünce sahaflarda görünce o eski zamanlarda okuduğu anların aklına geldiğini dile getirmiştir. Eski zamanlarda okuduğu kitapların yazarlarına ve kahramanlarına dair düşüncelerine de yer verilmiştir. O Sokak Yazar toplum tarafından yasak ve hoş karşılanmayan bir sokağa dair izlenimlerini bizlere detaylı şekilde anlatmıştır. Orada bulunan kadınların fiziksel özelliklerine dair izlenimlerini aktarmıştır. Neveser Yazar gezmek için olsun iş için olsun sürekli kullandığı vapura dair ilgisini anlatmıştır. Onun fiziksel özelliklerine değinmiştir. Ama zamanla her şeyin eskimesi gibi onun da miladını doldurup artık sefer yapmadığını söyler. Bir de yazar deniz yolculuğuna dair izlenimlerini de bizlere aktarmıştır. Bir Kurban Bayramı Hikayesi Yazar çocukken Kurban Bayramı'nda yaşadığı anıyı aktarmıştır. Önce Kurban Bayramı için yapılan hazırlıkları anlatmış. Daha sonra anneannesinin kendisi içinde küçük bir koyun aldığını söyler. Bu koyunla Kurban Bayramı'na kadar vakit geçirir sonrasında koyun kesilir. Bu durumdan çok etkilendiğini bizlere hüzünlü bir dille anlatmıştır. O Mahalle Yazar eşiyle ilk kiraladıkları evin hatıralarını paylaşmıştır. Yaşadıkları mahalleye dair izlenimlerini akıcı bir üslupla etkileyici bir anlatımla bizlere aktarılmıştır. Ev Yazar çocukluğunda yaşadığı eve dair izlenimlerini anlatmış. Evin kapısından içeri girerek bizlere anılarını içten duygularla ifade etmiş. Birkaç eski fotoğrafa bakarak bizleri geçmişine doğru yolculuk ettirir. Misafirlikler Yazar çocukken gittiği misafirlikleri anlatmıştır. Misafirliklere giderken yaptığı yolculukların izlenimlerini içten bir dille ifade etmiştir. Yaz Gezintileri Yazar çocukken babasıyla yaz mevsiminde gittiği gezmeleri anlatmıştır. Bebek, Eyüp, Taksim, Çamlıca, Beşiktaş gibi birçok yerleri vapur ve tramvayla gezdiklerini söyler. Kış Gezintileri Yazar çocukken babası ile yaptıkları kış gezintilerini anlatmış. Özellikle Beyoğlu semtine dair ifadeler ağır basar. Bir de tiyatro ve film izledikleri üzerinde fazlaca durmuştur. O Sınıf Yazar öğrencilik yıllarına dair anılarını anlatmış. Sınıf ortamı, arkadaşları, öğretmenleri hakkında konuşma havasında bize bilgiler vermiştir. O Banka Yazar bir zamanlar bankada çalıştığı zamanlardaki anılarını anlatmış. Eşiyle burada tanıştığını da değinmiştir. Limanda Yazarın limanda beklerken gözlemlediği çevre tasvirini içeren bir bölümdür. DEĞERLENDİRME Ziya Osman Saba Yedi Meşaleciler Hareketi'nin kurucularındandır. Ömrünün sonuna kadar bu hareketin şiir anlayışına bağlı kaldı. Eserlerinde anılarına, yaşamın küçük mutlulukları, İstanbul sevgisi vb. konuları işlemiştir. Bu eserinde yazar anılarından oluşan yazılara yer vermiştir. Dili akıcı ve içtendir.


Milli Savaş Hikayeleri, Yakup Kadri'nin farklı bir bakış açısıyla okuyucusuna sunduğu küçük hikayelerden oluşan bir eser. Savaşın bilinen yanlarının yanı sıra çok da göz önünde bulunmayan bazı yönlerinin de yer aldığı hikayelerde o döneme ait yaşanmışlıklar bütün ayrıntılarıyla gözler önüne seriliyor. Ses Duyan Kız Garipler Köyü'nden Emine adlı, 16 yaşlarında oldukça güzel ve zeki bir genç kız vardır. Bir gün bir gençle nişanlanır. Rumeli Harbi'nin çıkması üzerine, nişanlandığı genç çok geçmeden askere gider ve burada şehit olur. Bu haber köyü yasa boğarken Emine'de değişik bir durum oluşturur. Gözünden bir damla yaş akıtmaz, sürekli olarak kimsenin duymadığı sesler duyar ve bunları insanlara haykırır. Sonunda onu mecnun kabul eder köy halkı. Bir gün ise Emine ortadan kaybolur ve bir çoban tarafından köyün yakınlarındaki bir ağacın altında cesedi bulunur. O günden sonra ona ses duyan kız denir ve mezarı da türbe kabul edilir. Dünya Gözüyle Ahret Sesleri Hacı Arif Efendi, düşman işgali altında bulunan ülkesinde her an Türk askerlerinin kendi yaşadığı yer olan Salihli'ye gelebileceğini ümit eder ve sık sık dünya gözüyle bir görebilsem diye temennide bulunur. Türk askerlerinin köylerine geleceği günün umuduyla onlara ziyafet vermek için para dahi ayırır. Günün birinde köyleri düşmanlar tarafından işgal altına alınır ve çıkan hengamede Hacı Arif hapse düşer. Hapisten çıkması uzun sürmese de dışarı çıktığında ailesi ve onunla birlikte hapse düşenler dışında kimseyi bulamaz. Türk askerlerinin de ortada olmayışı onu hayal kırıklığına uğratmışken bir anda ortalığa bir haber yayılır. İstasyona yaklaşan trenin askerleri taşıdığı haberi ortamda sevinç oluşturur ve herkes istasyona akın eder. Ne var ki trenden inen askerler düşman askeridir ve ortalık yeniden karışır. Düşmanlar önüne geleni darp edip malları yağmalamaktadır. Arif Efendi de bu kargaşadan nasibini alır ve ağır şekilde yaralanır. Yakınlardaki bir bahçeye sığınır ve baygın şekilde bir süre yatar. Kulağına ise bir takım sesler çalınır. Türk askerleri onu bulmuşlar ve ona yardım etmektedirler. Onları dünya gözüyle gören Arif Efendi orada ruhunu teslim eder. Teslim adlı hikayede 9 yaşlarında bir kız çocuğunun, düşmana teslim olmasına karşın Şevket Efendi'nin gözü önünde vahşice öldürülmesi anlatılır. Bir Meczup Aydın'da yaşayan Hamdi adında bir adam, virane bir hamamda yaşar ve bulunduğu yerden pek az dışarı çıkar. Bulunduğu kasaba ve çevresindeki kişiler onun karnını doyurur. Yanına gelen insanlara içlerinde bulunan niyetlere göre bir takım sözler söyler ve söylediklerinin tamamı gerçekten olur. Savaşın çıkmasına az bir zaman kala insanlara bunu da anlatmaya çalışır ve sonra ortadan kaybolur. Güvercin Avı Güvercinlere düşkünlüğü ile bilinen Kuşbaz Hüseyin'in, evine gelen düşman askerlerince kuşlarının avlanmasını konu alan hikayede Hüseyin Bey, kuşlarının ölümüne çok üzülür ve sonrasında yüzüne öyle bir heybet gelir ki düşman askerleri onun bakışından korkar. Hem Katil Hem Müttehim İki Müslüman ile bir Rum'un aynı trende yaptıkları yolculuk sırasında gelişen olaylar sonrası Müslüman olanlardan biri Rum tarafından öldürülür ve suç da Müslüman olan diğer arkadaşının üstüne atılır, Rum paçayı kurtarır. Utanç Ödemişli Nalbant Ahmet'in evini ansızın terk etmesi üzerine karısı onu aramak üzere çocuklarıyla yola çıkar. Pehlivan olarak da bilinen Ahmet oldukça güçlü ve ünlü bir kimsedir. Karısı sonunda onun izine rastlar ancak kocasının eski halinden eser kalmadığını öğrenir. Karısı bu durumun nedenini öğrenmek istediğinde ona Ahmet'in evden ayrıldığı son gün neler yaşandığı sorulur. Karısı eve gelen düşman askerlerinin kocasını ağaca bağladığını, kendisinin ise bayıldığı ve sonrasında bir şey hatırlamadığını anlatması üzerine olay anlaşılır. Ahmet, karısının namusuna el uzatıldığı için utanç duymuş ve evini terk etmiştir. Hasretten Hasrete Namık, esir düşmesinin ardından esareti boyunca tekrar evine dönecek olmanın hayaliyle yaşar ve hayali gerçek olduğunda soluğu memleketinde alır. Fakat umduğunu bulamaz zira eski memleketten eser kalmamıştır. Eski dostlarının çoğu ortada yoktur, var olanlar ise bir yabancıdan farksızdır. Öyle ki Namık esaret günlerini özler hale gelir ve evinde inzivaya çekilir. Eski günlerin hasretini çeker. Muhacir Kerim Ağa Oldukça varlıklı bir kimse olan Kerim Ağa'nın iki kızı ve üç oğlu bulunmaktadır. Oğullarının da kızlarının da hali vakti yerindedir. Ancak savaşın patlak vermesi üzerine Kerim Ağa oralardan uzaklaşmaya karar verir ve önce İstanbul, sonra İzmir ve son olarak da Manisa'ya göç eder. Bu sırada serveti günden güne erirken kızlarından biri doğum sırasında, oğulları ve damatları da askerdeyken ölür. Torunları ve tek kızı ile yeniden göç eden Kerim Ağa önce Balıkesir'e, sonra Bursa'ya, son olarak da Orta Anadolu'da ücra bir köye yerleşir. Ancak düşman korkusuyla gerçekleştirilen bu kaçışı onu kurtarmaz ve son olarak görüldüğü sırada bütün malı düşmanlar tarafından yağmalanmış haldedir. Kızı ise hasta döşeğindedir.


Silahtar Ali Paşa'nın Fatih'te bulunan konağı, çocuklarına miras olarak kalmasından bir süre sonra harap hale gelir. Adeta bir perili eve dönüşen konakta yaşayan Silahtar Ali Paşazadeler, her biri diğerine küsmüş olarak başka evlerde hayatlarına devam ederler. İki kız ve iki erkek kardeş arasında Fitnat, Atiye ve Şefik İstanbul'da yaşamaya karar verirken Şevki ne hikmetse- İstanbul'u terk edip Sarayköy'e yerleşir. Zengin ve köklü bir aileden geldiği halde taşrada yaşayıp kardeşlerine nispeten fakir bir hayat süren Şevki vefat edince Şevki'nin oğlu Asım, Sarayköy'de bulunan ve dedesinden miras kalan değirmenin tapusunu almak için İstanbul'a gidip amca ve halalarıyla görüşmeye karar verir. Çünkü Asım'ın, dul annesine ve kız kardeşine bakması için bu değirmene sahip olması ve burayı işletmesi şarttır. Zira İstanbul'da bir iş güç sahibi olmak çok zordur; Sarayköy gibi bir taşrada da iş imkanları oldukça kısıtlıdır. Yani, Asım için değirmencilik yapmaktan başka çare yoktur. Asım ilk olarak Şefik Amca'sına gider. Şefik Amca Asım'ı biraz soğuk karşılar; çünkü değirmen meselesi biraz canını sıkmıştır. Yine de babası kısa bir süre önce ölmüş yeğeniyle az da olsa ilgilenmekten onu mahrum bırakmaz. Şefik Bey'in karısı Faika ise, kocasının kendisini bir komşu kadınla aldattığını bildiği için olsa gerek, Asım'a oldukça yakın ve sıcak davranır. Şefik Bey'den bir fayda sağlayamayacağını anlayan Asım, Ortaköy'de oturan Atiye Hala'sına gitmeye karar verir. Ne var ki köşke varınca bir hizmetçi tarafından hanımın hasta olduğu söylenerek geri çevrilir. Bir daha halasına uğramamaya karar veren Asım'ın gururu fena halde kırılmıştır. Tabi ki durum sandığı gibi değildir. Atiye Hala'nın bu durumdan haberi yoktur ve haberi olur olmaz da bir araba gönderip Asım'ı konağa olanca sıcaklığı ve şefkatiyle kabul eder. Atiye Hanım duldur ve konakta Fahriye adlı hizmetçinin baskın kişiliğiyle uyumlu bir durumda hayatına devam eder. Konağın diğer silik hizmetçileri daima Fahriye'nin ağzına bakmaktadır. Fahriye Hanım, Atiye Hanım'ın akrabalarını konaktan uzaklaştırmıştır. Oğlu Canip ile de soğuk olan Atiye Hanım tam bir yalnızlık içerisindedir. Asım'ın konağa gelişi, Atiye Hanım için hem bir farklılık hem de bir rahatlama sebebi olur. Fahriye Hanım Atiye Hanım'a Asım'ın, babası ölür ölmez yaptığı bu ziyaretin iyi niyete dayalı değil, çıkara dayalı olduğunu; çünkü asıl amacının değirmene konmak olduğunu söyler. Atiye Hanım ise Asım'ın da konaktan uzaklaşmasını isteyen Fahriye Hanım'a inanmaz. Asım'ın Atiye Hanım'a gelişinden Canip Bey'in de haberi olmuştur. Canip Bey Asım'ı Ayastefanos'taki evine davet eder. Asım da bu daveti kabul edip gider. Cavit Bey duldur ve evde kızı Salime ve hizmetçisi Toski ile yaşamaktadır. Av merakı olan Canip Bey, miras meselesi sebebiyle Asım'a oldukça kötü davranır. Oysa Asım, Canip Bey'i ne kadar sevmiyorsa Salime'yi o kadar sevmiştir. Canip Bey bunu hissetmiş olacak ki, yemek masasında Salime'nin hoşlandığı bir askerden bahseder. Salime babasına ne kadar kızsa da artık Asım kendini biraz geri çekmek kararı almıştır. Sabah olunca da erkenden Ayastefanos'tan ayrılır ve Atiye Hanım'ın konağına döner. Salime, Asım'ı Atiye Hanım'ın konağında ziyaret edeceğine söz vermiştir. Her ne kadar Asım Salime'ye kırgın olsa da onun konağa gelmesini dört gözle bekler. Uzun bir süre sonra Salime konağa gelir; ancak Asım'ı burada bulamaz. Asım o sıralarda Şefik Bey'de misafirdir. Aradan birkaç gün geçince Atiye Hanım'ın konağına Asım'ın şiddetli bir hastalığa yakalandığı haberi gelir. Atiye Hanım ise Canip'i büyüten Mesut Dadı ile Salime'yi Şefik Bey'lere gönderir. Bu ziyarette Salime Asım'ın elini avuçlarına alır, saçlarını okşar. Asım ile Salime'nin bu yakınlığını gören Mesut Dadı ikisinin birbirlerini sevdiğini anlar ve durumu Atiye Hanım'a haber verir. atiye Hanım, torunu ve yeğeni arasındaki bu yakınlaşmadan hayli hoşnut olmuştur ve onların evlenmesini gönülden ister. Üstelik, bütün mal varlığını da ikisine bırakmayı düşünür. Ne var ki Salime, Asım'a karşı bu kadar yakın durduktan sonra bir anda ondan uzaklaşır ve bir daha onun ziyaretine gitmez. Bunun sebebi, Fahriye'nin Salime'ye karşı söylediği hoş olmayan sözlerdir. Olayın anlaşılması üzerine Atiye Hanım Fahriye'ye soğuk davranmaya başlar. Fahriye da konağı bir süre terk etmek zorunda kalır. Asım iyileşip Atiye Hanım'ın konağına döner. Bir ara da, diğer halası Fitnat Hanım'ın ailesi ile birlikte bir kır evine tatile gider. Kendisini II. Abdülhamid muhalifleriyle tanıştıran ve siyaset ortamına sokan Ferruh Bey de bu tatile katılır. Asım, kır evinde kaldığı müddetçe Cavit Bey'in eşi Saide'den hoşlanır; ne var ki bir türlü onunla yakınlaşmaya fırsat bulamaz. Tatil dönüşünde Asım hem Salime'yi hem de Saide'yi neredeyse unutmuştur. Asım, Salime ile izdivaç yapmak amacıyla bir teşebbüste daha bulunur. Salime ise Asım'ın bir yönüyle iyi, bir yönüyle de sinsi ve kurnaz olduğunu düşünür. Onun konakta kendisini sevdirmesini, babaannesinin mirasına konmak amacıyla yaptığını düşünür. Asım ise, evlenmeleri halinde Atiye Hanım vefat edene kadar konakta yaşayacaklarını, daha sonra onun mirasından hiçbir şeye el sürmeyeceklerini söyler. Hatta buna söz verir. yine de Salime'yi ikna edemez. Değirmene sahip olmak için geldiği İstanbul'da Atiye Hanım'ın ve diğer akrabalarının dostluğunu kazanan Asım Salime uğruna tüm mirastan vazgeçse de bir süre sonra bunun aptalca olduğunu anlayacaktır. Bir süre sonra Asım, Salime'yi Sirkeci istasyonunda görür. Saide, sanki hala Asım'ı seviyormuş gibi konuşur. Halbuki Asım, konaktaki dedikodulardan hareketle Salime'nin evlenmek zorunda olduğunu biliyordur. Salime bunu inkar eder ve meselenin sadece konuşulduğunu; ama böyle bir şeyin mevzubahis olmadığını söyler. Ne var ki Asım, Salime'nin evlenmek üzere olduğu konusunda yanılıyor değildir. Asım, bunun üzerine Atiye Hanım'ın mirasından vazgeçmenin, bu malları Salime'ye çeyiz olarak vermek anlamına geldiğini düşünür ve böylece Salime'ye mirastan uzak duracağına verdiği sözü tutmamaya karar verir. Roman İstanbul'da ve yalnızca Silahtar Ali Paşa ailesi içerisinde geçmektedir. Kitapta bir ailenin miras meseleleri yüzünden nasıl parçalandığı anlatılmaktadır. Asım'ın miras ve aşk arasında kalması, romanın temel gerilim unsurunu ve sürükleyiciliğini oluşturur. Bir gazetede tefrika edilen bu roman, bazı yerlerde anlatım bozuklukları sebebiyle anlaşılmaz hale gelmektedir. Yine de, gerek kurgusu gerekse üslubu açısından oldukça başarılı bir romandır.


Ebediyete kadar içinizde barındırdığınız duygular her zaman sizin sonunuz olur. Tıpkı Kaptan Ahab gibi. İsmail, denizlerde ömrünü geçirmiş yalnız ve kimsesiz bir adam. Karada olmak ona huzur vermiyordu. Okyanusun çılgın sarsıntılarına alışmıştı o. Perde gibi dümdüz bir parçada yürümek, soluk almak ona anlamsız geliyordu. Ve yine denize açılmak için kendine kısa zamanda gemilerde iş aramaya çıkacaktı. Ama bu sefer istediği iş biraz daha farklıydı. Balina avcılığı yapmak istiyordu. O dönemlerde ampul henüz icat edilmediğinden gecenin zifiri karanlığını aydınlatmak için mum kullanılıyordu. Ve tabi mum balina yağından yapılıyordu. Zaten balina avcılığı en zor işlerden bir tanesi idi. Her an aksiyon, her an gerilim. İşte bu yüzden hayatında yeni değişikliklere yer vermek isteyen İsmail, balina avcısı olmak istiyordu. Bedford 'da kaldığı akşam bir handa konaklamayı düşünen İsmail, harabe bir handa bir oda bulabilmişti ama o odayı da başka bir adamla paylaşmak zorundaydı. Karanlığı içinde aynı yatakta uyuduğu adamı görmeyen İsmail, mumun vurduğu gölgelerle birlikte yüzünde ilginç desenler olan cüsseli bir adam gördüğünde korkup çığlığı basmıştı. Bir tek İsmail değil. Tüm yüzünde ilginç çizgiler olan adamı yani Queequeg'i gördüğünde aynı tepkiyi veriyordu. Queequeg artık bu tepkilere alışmıştı. O yüzden sessizce yatağın bir ucuna kıvrılmıştı. İsmail ise tüm gece korkudan zar zor uykuya dalabilmişti. Ertesi gün olduğunda İsmail son günlerini şehirde dolaşarak geçirmek istediğinden ilk iş olarak bir kiliseye gitmişti. Ve gittiği kilise de Queequeg'de görünce çok şaşırmıştı. Queequeg'nın böyle bir adam olduğunu tahmin etmemişti ama İsmail'i han sahibi de uyarmıştı, onun çok iyi yürekli ve şefkatli bir adam olduğu konusunda. Hana tekrar döndüğünde Queequeg'ı şömine başında kitap okurken bulmuştu. Yanına gidip ilk olarak dün gece hakkında özür diledikten sonra bir sohbet başlatmıştı. Queequeg'a okuma yazma biliyor musun diye sorduğunda Queequeg bilmediğini belirtince ona kitabı bile okumuştu İsmail. Ve Queequeg ile doğan arkadaşlıkları buradan itibaren başlayıp çok sıkı fıkı olmuşlardı. Nitekim artık gemide iş bulma vakitleri gelmişti ve İsmail Queequeg'da yanına alarak aynı gemide çalışmak için iş aramaya koyulmuşlardı. Bir tane anlaşabilecekleri gemi bulduklarında etraflarda sırlar kol geziyordu. Gemiye bindikleri andan itibaren hiç geminin asıl kaptanını görememişlerdi. Ya ikinci kaptan Starbuck, üçüncü kaptan Stubb ya da dördüncü kaptan Flask var. İsmail denize açıldıktan çok daha sonra görebilmişti. Kaptan Ahab'ın bir bacağı yoktu. Ve o da okyanusların efsanesi Moby Dick yüzünden olmuştu. Gemi ile açılmalarının afta sebebiydi balina yakalamak. Asıl amaç Kaptan Ahab'ın saplantılı olduğu Moby Dick'i öldürmekti. Ve ortaya çok büyük bir para ödülü koyduğundan İkinci kaptan Starbuck haricinde kimse itiraz etmemişti. Hepsi bir intikam uğruna okyanusların efsanesi olan Moby Dick'in peşine takılıp canlarından vazgeçmişlerdi. İsmail'de onların arasındaydı. Kaptan Ahab düşünceliydi. Moby Dick'in nerede olduğunu düşünmekten ne bir şey yiyordu ne de içiyordu. Birkaç kez de görmüştü hemen kayıklara atlayıp Moby Dick'in peşine düşüyorlardı ama o koskocaman balinayı bir türlü kimse yakalayamıyordu. Arada birkaç tane balina yakalamışlardı ama onun haricinde tek odaklandıkları şey Moby Dick'di. Bu olayların yanı sıra bir gün Queequeg çok hastalanmıştı. Herkes onun öleceğini biliyordu. Hatta gemicilere özel tabutlardan bile yaptırılmıştı isteği üzerine ama Queequeg ölmemişti. Aksine bir anda hızlıca iyileşmeye başlamıştı. Kaptan Ahab okyanus'ta karşılaştığı herkese Moby Dick'i soruyordu ama diğer gemilerin kaptanlarının dediği tek bir şey vardı. 'O balinayı gördüğünüzde kaçın'. Nitekim son karşılaşmalarında herkes ölmüştü. Bir tek İsmail sağ çıkabilmişti. O da Queequeg'nın ölümü için hazırlanan tabut sayesindeydi. Ve herkes Kaptan Ahab'ın karşı konulmaz kin, öfke ve intikam duygusu yüzünden canlarını vahşi bir şekilde kaybetmişlerdi.


İnsanlar birbirlerine hangi özellikleri yüzünden sempati veya antipati duyar? Momo'yu herkes sessizliği ve insanlara kazandırdığı ilham kaynağından dolayı bu kadar sevilip saygı duyuluyordu. Momo bulunduğunda harabe bir tiyatrodan arda kalan mağara şekilde ki sığınağın önündeydi. Üstü başı yırtık bir biçimde, orada bulunan birkaç kişi tarafından bulunmuştu. Hepsi ilk başta polise şikayet edip, Momo'yu çocuk esirgeme kurumlarına yerleştirmelerini isteseler de; Momo'nun itirazları üzerine bu seçeneği gerçekleştirmediler. Çünkü zaten Momo o pencerelerinde demir parmaklıklar olan yerden kaçmıştı ve yaşadığı eziyetlerden dolayı bir daha da orada yaşamak istemiyordu. Ve böylece çevrede yaşayan insanlar Momo'nun bakımının üstlenerek ihtiyaçlarını paylaşmayı karar verdiler. Bir iki gün geçip Momo ile ilişkileri garip bir hal alıp inanılmaz keyifli hale gelmişti. Dilden dile yayılan Momo bir atasözü haline gelmiş ve insanlar, sıkıntılı arkadaşlarıyla karşılaştıklarında Bir Momo'ya git sen. Diyorlardı hep. Çocuklar bile evlerinin uzak olmasına rağmen Momo'nun yanına gelip onunla oyun oynamak istiyorlardı. Onun yanında herkesin aklına bir anda çılgın fikirler gelip ortalığa neşe ve sevinç hakim oluyordu. Ama Momo'nun en yakın iki arkadaşı vardı. İlki ihtiyar olan ama gençlere taş çıkarabilen Beppo'ydu. Kendisi bir çöpçü olup sabahtan akşama kadar kaldırımları süpürürdü. En yakını ise Momo'ydu. Çünkü herkes Beppo'yu deli olarak adlandırmıştır. Bunun nedeni ise Beppo cevap vermeden önce çok uzun düşünmesidir. Kelimelerin anlamlarına çok fazla dikkat eder çünkü kendisi. Birde hem genç hem de yakışıklı olan Girolamo vardı. Ama herkes ona Gigi derdi. Hayalleri çok zengin olup refah içinde yaşamaktı ve hep eğer bir gün çok paraya sahip olursa; zenginliğin kendisini değiştirmeyeceğini savunurdu. Geçmişten günümüze gelen efsane ve halk hikayelerini kendi yorumlayarak anlatan Gigi, şehrin masalcısıydı. Ve herkes gibi onunda ilham kaynağı Momo'ydu. Herkes mutlu ve huzurluydu. Ta ki duman adamlar şehri tek tek fethedene kadar. Zaman tasarrufçusuyuz diye insanların tüm huzurlu ve mutlu anlarını ellerinden alıp onları tamamen robot haline getirip, insanlardan arta kalan boş vakitlerden besleniyorlardı. Ağızlarından hiç eksik etmedikleri sigara ise onların yaşam kaynağıydı. İnsanlardan çaldıkları zamanları bir sis bulutunun üstünde saklayıp, onların yaşam kaynağını saklıyorlardı. Herkesi ilginç matematik işlemleriyle kandıran bu birlik, hedefleri insanları tamamen yeryüzünden yok edip kendileri dünyada hüküm sürmek. Ki amaçlarını da gerçekleştirmişlerdi zaten. Lakin onların önünde koskoca bir Momo engeli vardı. Hissiz insanlara bile gerçek duyguları yaşatan bu küçük kız, duman adamların planlarını bozuyordu. Çocuklar artık ailelerini kaybetmiş ve bu durumdan nefret eden bir hale gelmiştiler. Momo, Gigi, Beppo ve diğer çocuklar birleşip protesto ederken bu durumu; umutları vardı. Oysaki kimse tarafından umursamayıp, kimsenin ilgisini çekemedikleri için son umut tanecikleri yok olup gitmişti. Duman adamlar bu durumdan memnundu ama yine de Momo'nun ortadan kalkması gerekiyordu. Adamlara şehrin her yerinde aranması için emir verilirken, Momo yeni keşfettiği küçük dostu olan kaplumbağa ile uzun bir yolculuğa çıkmışlardı. Gerçi bu kaplumbağanın düşündüklerini sırtında belirtme gibi özel bir yeteneği de vardı. Her şeyi yarım saat öncesinden gören bu kaplumbağa; Momo'yu sağ salim Hora Ustaya ulaştırabilmişti. Zamanın bekçisi olan Hora Usta, duman adamlarla Momo ile savaşmak zorundaydı. Momo yapayalnızdı çünkü duman adamlar ondan en yakın iki arkadaşını da çalmıştılar. Momo arkadaşlarını ve tüm dünyayı kurtarmak adına Hora Ustanın emniyetiyle zamanı durdurup, duman adaların inine kadar giden Momo, insanlığı kurtarabilecek miydi? Sonunu söylemek istemedim çünkü tüm heyecan içinizden kaçıp gitmesin diye. Yine ortaokul bir seviyesinde kaliteli hikaye kitaplarından. Çocukların özellikle ilkokul seviyesindekilerin okuması gereken listesinde... Gençlere pek hitap eden bir kitap olmasa da kurgudan çıkarılabilecek çok güzel mesajlar var. Bu ipin başını ilk başta arkadaşlık sevgisi çekiyordu.


Monte Kristo Kontu, Fransız yazar Alexandre Dumas'ın ilk olarak yılında yayımlanmış olan eseridir. Yayınlandığı yıllarda büyük ilgi görmüş olan Monte Kristo Kontu, günümüzde de antik bir klasik olarak nitelendirilmektedir. Muazzam bir kurguya sahip olan ve son derece akıcı bir dille yazılmış olan eser, film, dizi, çizgi film dahil birçok uyarlamaya konu olmuştur. Benim için de zevkle ve daima bir sonraki sayfayı merak ederek okuduğum bir kitap oldu. Ayrıca belirtmeliyim ki, Monte Kristo Kontu okuduğum en akıcı ve en iyi klasiklerden bir tanesi. Uzun yıllar önce yazılmış bu kitap, okuyucuyu adeta yazıldığı döneme alıp götürüyor. Roman okumayı sevenlerin mutlaka okuması gerektiği bir kitap olduğunu düşünüyorum. Yazarın diğer kitapları Üç Silahşorler, Siyah Lale ve Demir Maskeyi de okurlarımıza tavsiye ederim. Kitap, Marsilyalı genç bir denizci olan Edmond Dantes'in çıktığı bir seferden dönüşü ile başlar. Edmond için hem çok zor hem de onu mutlu eden sonuçlar doğuran bir sefer olmuştur. Çünkü çalıştığı geminin çok sevdiği birinci kaptanı sefer sırasında hastalanmış ve ölmüş, ölmeden önce de kendisinin yerine Edmond' un geçmesini vasiyet etmiştir. Edmond'un yeni kaptan olmasını çekemeyen gemi muhasebecisi Danglars, gemide onun mutluluğunu kıskanan tek kişidir. Geriye kalan bütün tayfa Edmond'u çok sevmektedir ve hiç kimse onun neden yeni kaptan olduğunu sorgulamamıştır.


Kahraman Tazeoğlu'nun Mor kitabı ile yine hayaller dünyasında sürükleneceksiniz. Dünyanın asırlar sonraki halinde dahi değişmeyen aşkı, aşk acısını derinlemesine işlemiştir. Ülkesine ihanet eden isyancıları o dönemde de işleyerek günümüz isyancılarına dikkat çekmiştir. İhanet edenlerin sonu her zaman ölümdür. Önemli olan birlik, beraberlik, içinde düşmana karşı durup onu yok ekmektir, mesajını da okuyuculara vermiştir. Bir solukta bitireceğiniz bir kitap Mor. Hayallere dalmaya doyamayacaksınız. "Uyurken görürsün rüyaları, hayallerse uyutmaz." Bir zamanlar İstanbul denen şehirdi Asitan. Dünya devleti kurulduğunda, başka bir yerin başkent olması düşünülmemişti bile ve şehre daha da önce verilmiş olan isimlerden birine dönüş yapılmıştı: Asitan. Otoriteyi temsilen, devleti yönetenlerin hem yaşadığı hem de çalıştığı yer, Kırmızı Kule'ydi. Yasaları yapan, değiştiren, diğer bütün kulelerdeki icraata yön veren ve sadece vatandaşların değil, bütün gezegenin kaderini belirleyen Kırmızı Kule ve orada yaşayan aileydi. Dünyayı tek devlet altında toplayarak tüm anlaşmazlıkları, savaşları, kavgaları ve sömürüyü bitiren onlar olmuştu. Bilinçli her canlı onlara minnet duyuyordu. Barbarlar hariç. Devletin barbarlardan başka düşmanı yoktu, vatandaşlarda zaten en küçük bir sorun çıkarmıyorlardı. Bilim adamları Mavi Lab'daki laboratuvarlar da yetiştiriliyordu. Teknolojiyi daha da ileri götürmek, dünya dışı gezegenlere ulaşmak için gece gündüz çalışıyorlardı. İletişim kulesi, Asitan Tepeleri'nin sonuncusunda yükselen kocaman, mor renkli bir antendi. İnsanların beyinlerine yerleştirilen bir nano çiple gezegenin neresinde olursa olsun istedikleri herkesle, her türlü iletişimi kurabilen insanların bu rahatlığı borçlu oldukları yapay zeka bu antenle dışarıya açılıyordu. Mor Anten' i yöneten kimse yoktu. En azından organik bir canlı tarafından yönetildiği söylenemezdi. Mor, dünya üzerindeki tüm iletişimi ayakta tutan ve kaydeden son derece gelişkin bir yapay zekadan başka bir şey değildi. İçinde mutlu ve huzurlu yaşadıkları bu cennet dünyanın kurucusu Kırmızı Kulede' ki aileymiş gibi bilinse de aslında her şeyin mimarı Dr. Nuh Ulaktır. Bütün insanlık bu büyük teknoloji ve bilimi Dr. Nuh' a borçludurlar. Doktorun bir de çok başarılı bir oğlu vardır. Yüzbaşı rütbesine sahiptir. Doktor bir gün oğlunu yanına çağırır ve ona bir görev verir. Kutup bölgesine yakın bir yerde bir öbek kardelenin varlığına dair bir bilgi aldığını, yanına verdiği akademiklerden biri olan Asena ile sağ salim oraya ulaşıp bu yabani çiçekleri ele geçirmelerini ister. Ertesi gün helikopter pistine görev için giden yüzbaşı babasının görevlendirdiği akademik olan Asena ile tanışır ve ilk görüşte aşık olur. Ama bunu kendine ifade edemez ve ilk defa böyle bir duygu yaşadığını düşünür. Yusuf daha önceden hiç aşık olmamıştır. Görevine ve işine aşkla bağlıdır. O bir askerdir ve her emre itaat eder. Helikopter hızla kuzeye doğru yönelir. Asena ile olan sohbetlerinde aralarında anlamlandıramadıkları bir etkileşim olur. Yüzbaşı Asena'nın güzelliği ile adeta büyülenmiştir. Beç adlı bir şehirde bir gece mola vermeye karar verirler. Yüzbaşı Asena ile vedalaşıp, kendisini küçüklüğünden beri eğiten komutan Lamar'ın yanına gider. Komutan Lamar yüz altmış yaşındadır ve zamanında yüzbaşının eğitilmesinde büyük payı olan biridir. Dr. Ulak' ın ise en yakın dostudur. Lamar yüzbaşına her zaman akıl verip, yol gösterir. Ertesi gün Kuzey bölgesine Asena ile vardıklarında kardelen öbeğini bulurlar. Mor Kuzey' de iki kişinin olduğunu devletin başkanı Pars Han'a haber verir çünkü Mor onun kontrolü altındadır. Ulak bu durumdan Pars Han'ı haberdar etmemiştir. Pars Han olayı anlayışla karşılar ve Mor' u Ulak'ın emrine verir. Mor bundan sonra Pars Han ve Dr. Ulak için çalışacaktır. Kuzeye vardıklarında karşılarında bir barbar topluluğu belirir ve yüzbaşına arkadan saldırarak onu bayıltırlar. Kendine geldiğinde Asena onlara yüzbaşını öldürmeyeceklerini eğer böyle bir şey yaparlarsa Asena'yı kaybedeceklerini söylüyordur. Yüzbaşı yıkılır. Asena bir ajandır. Mor bu durumu Pars Han' a ve Dr. Ulak' a haber verir. Yüzbaşının hayatı tehlikededir. Barbarlar bir süre yaşamasına izin vereceklerini o arada ne yapacaklarına karar vereceklerini söyler. Grubun başı Reis diye anılır. Reis Asena' ya aşıktır ve bu durumundan çok rahatsız olur, yüzbaşından bir an önce kurtulmak ister. Yüzbaşını bir hücreye tıkarlar. Asena onu yaşatmayacaklarını anlar. Mor bu arada Asena ile iletişime geçip ona akıl verir. Ulak oğlu dahil bütün barbarları o gece yok etmeyi planlıyorlardır. Kaçmasalar öleceklerini söyler. Asena yüzbaşına aşık olmuştur ama barbarların yok edileceğini bilmek ve onlara ihanet etmek istemez. Yüzbaşının yanına gidip önce onu hücreden kurtarır. Bu sırada Ulak savaş açmıştır ve barbarların katliamına başlar. Asena ile yüzbaşı savaş alanına dönen bu yerden kaçarak gizlenir. Arkadaşları, yoldaşları bir anda güçlü bir nükleer bombayla anında yok olur. Dr. Ulak herkesi yok etmiştir. Üstelik bunu yaparken oğlunu da düşünmemiştir. Bu durum Pars Han' ı çok sinirlendirir. Dr. Ulak' ı yanına çağırır. Devletin tek düşmanı olan barbarları yaratan aslında Pars Han'ın kendisidir. Böyle bir düşman topluluğunu yapmasının amacı ise ülkeyi bir arada tutmaktır. Düşmanı olmayan bir ülkenin vatandaşları birbirini yok eder ve ülkede huzur olmaz. Bunu çok iyi biliyordur. Dr. Ulak' ı sorguya alır ve planı doktorun yıllardır yaptığını oğlunun DNA'sını kendisinin seçtiğini ona sadece itaat etmek vasfını kattığını, akademik olan Asena'nın ajan olduğunu ve ikisini birlikte göreve bilerek gönderdiğini, yıllar öncesinden barbarları yok etmek için bu planı yaptığını söyler. Pars Han çok sinirlenir ve Ulak' ı hain ilan ederek hücreye kapatır. Bu gelişmeler çok üzücüdür ve ülkenin varlığını tehdit ediyordur. Asena ve Yusuf sıkıştıkları köşeden nereye gideceklerini düşünürler. Bu arada ikisi de aşkını birbirlerine itiraf etmişlerdir. Bundan sonra Yusuf Yüzbaşı için Asena' sız bir hayat olamaz. Asena ajan olduğu için tekrar Asitan'a dönemezler. Tam bunları çaresiz düşünürken karşılarında Lamar belirir. Lamar onları alarak Zevra Kalesi'ne götürür. Çünkü Asena ve Yusuf ihanet ettikleri için ordu tarafından aranıyordur ve bu kalede onlar güvende kalacaktır. Bu şekilde birkaç gün geçirdikten sonra Lamar onları karşısına alır ve konuşur. Ordunun yarısının kendisine itaat ettiğini onlarında yanında olup devleti ve Pars Han' ı yıkarak kendisinin başa geçeceğini ve daha iyi bir dünya kuracağını söyler. Yarın planı uygulayacağını ve bütün dünyanın kendi eline geçeceğini söyler. Yusuf DNA'sındaki ülkesine bağlılık duygusuyla bunu yapamayacağını söyler. Böyle bir isyanı kabul etmez. Lamar asla fikrinden dönmez. O gece Yusuf ne yapacaklarını nasıl kaçacaklarını ve ülkesini nasıl kurtaracağını düşünürken Asena ona geçmişi ile ilgili anlatması gereken şeyler olduğunu söyler. Asena, barbarlardan kendini savaşa adayan Boran adında bir gence aşık olduğunu söyler. Boran ile çok güçlü bir aşk yaşamışlardır ve Boran Asena'yı bir savaşçı olarak yetiştirmiştir. Evlenmek istedikleri zaman Reis onu Aden' e bir göreve gönderir. Bu görevi Asena ile Boran'ın ayrılması için vermiştir Reis. Boran on ay Aden' de kalır döndüğünde ise bambaşka biri olur ve Asena'yı artık sevmediğini söyler. Asena bunu kaldıramaz ve oradan uzaklaşıp Baran' ı unutmak için Asitan'a ajan olarak gitmek ister. Boran içinde bir yara olarak kalır. Yüzbaşı Asena' ya yaralarını saracağını ve onun bir daha ağlamayacağını söyler. Ertesi gün kalede askerlerin olduğunu görür ve Lamar'ın isyana başladıklarını anlar. Ordunun yarısı onun için Lamar'ın yanına yola çıkmıştır. Mor durumu Pars Han' a bildirir. Yusuf' un ve Asena'nın orada isyanı bastırmak istediklerini söyler. Asena ve Yusuf bu arada askerlerle savaşmaya başlamışlardır ve Lamar'ı öldürmek için Mor'a yerini sorarlar. Lamar onların elinden kaçmayı başarır ve üzerlerine özel bir tim ekibi gönderir. Asena ve Yusuf bir odada sıkışıp kalırlar. Timin elinden kurtulmaları imkansızdır. Tim kapılarına dayandığında ise Asena ve Yusuf ölmeye hazır bekliyorlardır. Çünkü ellerinden gelecek hiçbir şey yoktur. Tim kapıyı açar açmaz Yusuf ateş etse de arkadan gelen biri bütün timi etkisiz hale getirir. Asena hayretler içinde kalır. Tim ekibindekileri öldüren kişi Boran'dır. Boran ona üç yıl önce Aden' de yüzbaşı ile savaştığını ve yüzbaşının onun bıçakla her yerini hatta cinsel organını bile doğradığını söyler. O yüzden hayatında babalık duygusunu hiçbir zaman tadamayacağı için Asena'yı kendinden uzaklaştırmıştır. Asena ve yüzbaşı kendini çok kötü hisseder. Yusuf Boran'ın hayatını ve mutluluğunu elinden almıştır. Bu sırada Lamar onların bulunduğu bölgeye ateş bombası fırlatır. Asena ve Yusuf kurtulmayı başarır ama Boran yanmıştır. Son nefesini Asena'nın kollarında verir. Asena ve Yusuf savaş devam ettiği için Boran' ı orda bırakıp Lamar'ı aramaya başlarlar ve onu odasında bulurlar. Lamar elinde bir nükleer bomba çipini tutuyordur. Eğer kendisini öldürürlerse bütün Bağdat şehrini bu nükleer bomba ile patlatacağını söyler. Eğer onu öldürmese dünya Lamar'ın eline geçecektir ve büyük bir tehdit altına girecektir. Tam bunları düşünürken yukarıdan Pars Han' dan emir gelir. Mor onlara Lamar'ı öldürmesini söyler. Dünyayı kurtarmak için bu son şanstır. Yusuf dünyayı kurtarmak için canından aşkından, Asena' dan vazgeçerek Lamar'ı vurur ve Lamar nükleer bombayı patlatır. Bağdat şehri ile Yusuf ve Asena'nın aşkı da haritalardan silinir. Yusuf ve Asena birbirlerinin gözlerine bakarak son nefesini verir. Şiir dedi Yusuf kendini tutamayarak Bana da yazar mısın? Hayır! dedi Asena. Şiir hüzne düşer. Ben sana şarkılar söyleyeceğim! Yazan: Nisanur Duvarcı Mor Konusu Kahraman Tazeoğlu hayranlarını yine fazla bekletmiyor ve Mor kitabı ile onlara yine güzel sözler dolu bir kitap sunuyor. Kahraman Tazeoğlu Mor kitabını M.H. Kan ile birlikte yazdı. Okuyucular M.H. Kan'ı daha önce yazdığı Kızıl Güneş, Moba ve Karanlık gibi kitaplardan hatırlayacaklardır. Kahraman Tazeoğlu'nun da M.H. Kan'ın kitaplarına tavsiye niteliğinde tanıtım yazısı yazdığı biliyor. İkili bu kez birlikte Mor kitabına imza atıyor.


'Acaba bu hayata arkasını çevirip bir hücrede yaşamak mı, yoksa hayatın bütün meşakkatlerine, maskaralığına göğüs gererek insaniyete hizmet ederek ölmek mi daha büyük bir muvaffakiyettir?' Halide Edib, zihninde canlandırabildiği ilk anısından Kurtuluş Savaşı'nın hemen öncesine kadar uzanan anılarını paylaştığı bu kitapta, kuşkusuz insaniyete hizmet verenlerden olduğunu kanıtlıyor. Kitap içerisinde bir çocuk, bir genç kız, bir öğrenci, yazar, eş, anne, hemşire, eğitmen ve denetleyici gibi nice kimlik içinde gördüğümüz yazarın aslında günümüzde iş, ev ve sosyal hayatını dengelemeye çalışan modern kadının geçmiş bir kopyası olduğunu söylemek çok da yanlış sayılmaz. Çocukluğundan itibaren kendini gösteren ince ruhunu ve gerek din gerekse siyaset konusundaki açık fikirliliğini kitapta okurun gözlerinin önüne sererek, aslında bir cesaret örneği gösteriyor Halide Edib. Çünkü onun kitabında olaylar arasında belirttiği görüşleri, bugün hala tartışılan ve üzerine konuşulan konular üzerine çok keskin ifadeler de içermektedir. Annesinin ölümü sebebiyle zaman zaman babasının, zaman zaman Haminne'sinin yanında kalarak geçirdiği çocukluk hatıraları içindeyse o günkü saflığına inerek düşüncelerini nakledebilmiş, özellikle mor salkımlı evdeki her ince ayrıntıyı aklına kaydettiği şekilde kağıda geçirmeyi başarabilmiştir. Çocukluk döneminden sonra, Halide Edib'in kolej hayatını takip eden evlilik hayatı, yazarlık hayatı ve bu dönemde ülkede olan olaylara dair bir tura çıkarıyor yazar bizi. Evlilik hayatında, tabii olarak, ilk eşi olan Salih Zeki Bey ve iki çocuğunun izlerini görüyoruz. Aralarında epey bir yaş farkı olmasına rağmen, yüksek bir kültür ve iyi bir eğitime sahip olan Salih Zeki Bey ve yazar başta çok iyi anlaşsalar da Salih Zeki Bey'in ikinci evliliği yapmak istemesi üzerine her daim zamanının çok önünde hareket eden bir kadın olarak Halide Edib bunu kabullenmeyerek ilk evliliğini ayrılıkla sonuçlandırmıştır. Shakespeare'i orijinalinden okuyacak kadar iyi yabancı dile İngilizce'ye, neredeyse anadili gibi Fransızca'ya sahip ve anılarında atıf yaptığı onlarca kitap isminden sayısız kitap okuduğu anlaşılan Halide Edib'in bu kadar akıcı ve güzel yazmasına da şaşmamak gerek. Ancak kitabın edebi değerinin yanı sıra tarihi değeri yadsınamaz. 31 Mart olayı başta olmak üzere bizim bugün 'tarihi' olarak adlandırdığımız fakat o zaman için o günün gerçekleri olan olayları adeta dışarıdan bir gözle bakar gibi yazması şüphesiz tarihe çok katkıda bulunmuştur. Öyle olaylardan bahsediyoruz ki yazar bu olayları kitapta şöyle özetlemiştir ; 'O gün gazeteler altın yazılarla yazılsa millet değerini ödeyip alacaktı.' Aynı karışık dönemlerde yine aynı cesurluğuyla yazmaya devam eden Halide Edib'in yazılarından dolayı tehdit mektupları alması da çok şaşırtıcı değildir. O zamanlar kadın hakları hakkında yazdığı yazılar yazarın başına epey dert açmıştır. Bu gerçek bir de o zamanın koşullarında değerlendirildiğinde yazarın cesaretini ve açık fikirliliğini anlayabiliriz. Fakat Halide Edib'in bu seviyede cesur ve ileri fikirli olmasını yazarın yetiştiği ortamdan, babasının sosyal statüsünden ve aldığı eğitimden bağımsız olduğunu söylemek de doğru olmaz. Zira bunu bütün kitap boyunca da o zamanki standartların üzerinde olan yaşam tarzından da çıkarabiliyoruz. Bu tehditler ve genel olaylar çerçevesinde önce bir İngiltere ziyareti, sonrasında Mısır'a bir eğitmen ve müfettiş kimliğiyle gidişi sırasında bazı eserlerinin ortaya çıkış hikayelerini de öğreniriz. Çocuğu hastayken geçirdiği uykusuz gecelerde yazdığını söylediği romanı 'Seviye Talip', belki de bu dip notla okunduğunda daha farklı bir tesir bırakabilir. Mısır'daysa görevi; Beyrut, Lübnan ve Şam için Beyrut'ta müşterek bir muallim mektebi kurmaktır. Kitabın son bölümlerinde genişçe yer verilen bu kısımda savaşın hırpaladığı yetim çocuklara uzanan elin yine Halide Edib olduğunu görür ve bu güzel çocukların hikayesini ondan dinleriz. Halide Edib'in çocukluğundan Arap diyarı çocuklarına uzanan bu anı-biyografide, ülkenin o zamanki durumunun resmi çizilirken bir yandan da herkesin kendinden bir şeyler bulabileceği bir hikaye anlatılmıştır. Sanıyorum hepimizin çocukluğunda mor salkımlı ev yerine geçecek unutulmaz bir şey vardır, kendimizi ait hissettiğimiz ya da güvende hissettiğimiz bir yer olmuştur. Bundan dolayı Halide Edib'in artık o evi yerinde göremediğinde hissettiği acıyı çoğumuz hatırlayacaktır.


Yıl, 1830. Yer, küçük bir kaza. Kaymakam Anton Antonoviç Skvoznik-Dmuhanovski evinde Yoksulları Koruma Kurumları Müdürü Artemi Filippoviç Zemlyanika'yı, Lise Müdürü Luka Lukiç Hlopov'u, Yargıç Ammos Fyodoroviç Lyapkin-Tyapkin'i, Doktor Hristian İvanoviç Gibner'i, Komiser Stepan İlyiç Uhovertov'u ve iki polis memurunu karşısına almış, gizli bir emirle Petersburg'dan gönderilmiş olan müfettiş konusunda uyarmaktadır. Kaymakam bu haberi daha önce bu kazada yaşamış olan Andrey İvanoviç Çmıhov'un mektubundan öğrenmiştir. Çmıhov, kaymakamın karakterini bildiğinden ona gizli kimlikle ortalıklarda dolaşacak bu kişiye karşı tedbirli olmasını salık vermektedir. Kaymakam kendince tüm önlemleri almıştır ancak kurumlar konusunda endişelidir. Bu nedenle Artemi Filippoviç'e hastalara çekidüzen vermesi; tek kelime Rusça bilmeyen Hristian İvanoviç'e hasta sayısını azaltması, yatak başlarına Latince veya başka bir dilde oluşturulmuş hasta takip çizelgesi asması; Ammos Fyodoroviç'e mübaşirlerin yetiştirdiği ve bekleme odasının tümünü işgal eden kazların, duruşma salonunda kurutulan kıyafetlerin, evrak dolabının üstündeki av kamçısının kaldırılması, her daim votka kokan yardımcısına bu kokuyu bastırmak için soğan ve sarımsak yemesini öğütlemesi; Luka Lukiç'e de her daim yüzünü buruşturarak gençlere ilerici fikirler aşılayan ve ateşli bir şekilde ders anlatan öğretmenleri uyarması hususlarında tembihlerde bulunur. O esnada odaya giren Postane Müdürü İvan Kuzmiç Şpekin, kentin ileri gelenlerinden bir pomesçik olan Pyotr İvanoviç Bobçinski'den haberi almış, müfettişin sebebi ziyaretini öğrenmeye çalışmaktadır. Kaymakam nedenini bilemese de esnaf ve tüccarların şikayetinden şüphelenmektedir. Bu nedenle İvan Kuzmiç'ten tedbiren, gelen mektupları açıp kontrol etmesini ister. Postane Müdürü zaten bunu uzun süredir yapmaktadır hatta bir mektubu sırf içeriği hoşuna gittiği için kendine bile saklamıştır. Kaymakam her an birinin içeri girip onu sorgulayacağını düşünürken Pyotr İvanoviç Bobçinski ve ondan ayrılmayan bir diğer pomesçik Pyotr İvanoviç Dobçinski heyecanla odaya dalar. Vlas'ın hanında sivil giyimli, yakışıklı bir adamın düşünceli düşünceli gezdiğini fark etmişlerdir. Vlas'tan öğrendikleri kadarıyla 23 yaşında, adı İvan Aleksandroviç Hlestakov olan bu adam iki haftadır oradadır kalmaktadır. Petersburg'tan gelip Saratov'a gitmeyi amaçlamasına rağmen ne oradan ayrılmış ne de herhangi bir ödeme yapmıştır. Otuz yıllık kaymakamlık hayatında daha önce hiç bu kadar paniğe kapılmamış olan Anton Antonoviç, huzuruna çağırdığı Komiser Stepan İlyiç Uhovertov'a yapılması gerekenleri bir bir anlatarak çıkabilecek aksilikleri önlemeye çalışır. Hana giden cadde ve kaldırımlar derhal tertemiz yapılmalı, ayakkabıcının yanındaki eski çit yıkılıp yerine sarı işaret kazıkları dikilmelidir ki orada yol çalışması var sanılsın, geçen yıl ödenek alınmasına karşın Yoksulları Koruma binasının yanındaki kilisenin neden yapılmadığı sorulursa yapımına başlandığı ancak çıkan yangın nedeniyle tamamlanamadığı yalanına sadık kalınmalı, önüne gelene şiddet gösteren Polis Memuru Derjimorda da kendine hakim olmalıdır. Tüm bu talimatların ardından eşi Anna Andreyevna'nın sorularını cevapsız bırakarak Dobçinski'yle Vlas'ın yerine gitmek üzere aceleyle evden ayrılır. Anna Andreyevna da merakını gideremediği için İvan Kuzmiç için süslenmeyi uzatan 18 yaşındaki kızı Marya Antonovna'yı suçlayarak Kahya Avdotya'yı Kaymakamın peşinden yollar. O esnada Hlestakov'un uşağı Osip açlıktan kıvranarak söylenmektedir. Petersburg'tan ayrılalı iki ay olmuş, sıradan bir kayıt memuru olmasına rağmen babasının gönderdiği parayı har vurup harman savuran efendisi, her şeyin en iyisine sahip olma düşüncesinin yanında bir de kumar düşkünlüğüyle onu bu sefilliğe mahkum etmiştir. Hlestakov, uşağını yemek yollaması için hancıya göndermek ister ancak Ossip umutsuzdur. Vlas uzun süredir ödeme yapmadıkları için onları kaymakama şikayet edip hapse attıracağını söylemiştir. Hlestakov kara kara düşünürken Kaymakam, Dobçinski ile odaya girer. Yaşadığı korkuyu sahte bir cesaretle örtmeye çalışan Hlestakhov hemen hancıyı şikayet etmeye başlar ve Anton Antonoviç'ten biraz borç ister. Rüşvetle her şeyi örtbas edebileceğini fark eden Kaymakam, sevinçle cebindeki 400 rubleyi Hlestakov'a uzatır ve hancıya borcunu kendisinin ödeyeceği sözünü verir. Ardından da Hlestakhov'u evine davet eder. Amacı, adamı iyice içirip hakkında söylenenleri öğrenmektir. Yoksulları Koruma Kurumunda yenilen yemekten sonra hep beraber gelinen Dmuhanovskilerde Anna Andreyevna ve Marya Antonovna'nın karşısına geçerek kendini narsistçe bir övgüyle anlatan Hlestakov'dan duydukları karşısında telaşa kapılan Kaymakam, misafirine dinlenmesini önerir. Bu sayede Ossip'ten de efendisinin anlattıklarını doğrulama imkanı sağlamış olacaktır. Ossip bu ağırlamadan şaşkın, daha iyisini bulma umuduyla oyuna devam eder. Aldığı bahşişle de abartılarının karşılığını misliyle alır. Hlestakov uyanınca sırasıyla Yargıç, Postane Müdürü, Lise Müdürü, Yoksulları Koruma Kurumları Müdürü, Bobçinski ve Dobçinski resmi kıyafetlerini giyinmiş halde maruzatlarını sunmak üzere onu odasında ziyaret ederler. Hepsinden toplam 1065 ruble para koparan Hlestakov bu konuşmalardan çok memnun kalır. Hatta Petersburg'taki gazeteci arkadaşı Tryapiçkin'e karşılaştığı bu garip durumu anlatan bir mektup kaleme alır. Ossip bir karışıklık olduğunu farkındadır, efendisini o gün oradan ayrılmaları karşısında ikna eder. Hazırlık yapılırken müfettişin haberini almış esnaf eve akın eder. Kaymakam konusunda yardım isteyen bu insanlardan 500 ruble, şarap, şeker ve gümüş bir tepsi alan Hlestakov, Anna Andreyevna'ya kur yapmasının ardından Kaymakama Marya Antonovna'yla evlenmek istediğini beyan eder. Esnafların şikayetinden korkuya kapılmış Kaymakam, bu isteği sevinçle karşılar. Bir günlüğüne zengin ve yaşlı amcasını ziyaret edip tekrar döneceğini söyleyen Hlestakov, kaymakamdan bir 400 ruble daha alarak yola koyulur. Anton Antonoviç Petersburg'da, göğsünde nişanı, gururlu bir general hayaliyle çevresine topladığı esnaflara gözdağı verir. Kıskançlıktan kıvranan Artemi Filippoviç, Ammos Fyodoroviç, emekli memur Stepan İvanoviç Karobkin ve eşi, korkuya kapılan esnaf ve diğerleri aileyi tebrik etme yarışındayken İvan Kuzmiç elinde Hlestakov'un Tryapiçkin'e yazdığı mektupla odaya girer. Kaymakam, oyuna gelmenin kızgınlığıyla Hlestakov'u müfettiş olarak lanse eden Bobçinski ve Dobçinski'ye yüklenirken gelen bir jandarma esas müfettişin geldiğini, handa kaymakamı görmek istediğini söyler. Müfettiş, Puşkin'in devletin ıslahat çalışmalarından dolayı o sıralar kendini müfettiş olarak tanıtan pek çok kişinin türediğini hatta kendisinin de bir araştırma için geçtiği Nijniy Novgorod'ta il yönetimini denetlemek için gönderilen bir müfettiş sanıldığını anlatması üzerine kaleme alınmıştır. Oyunu, yakın dostlarının yardımı sayesinde Çar I. Nikolay'dan alınan özel izinle sergileyebilen Gogol, Petersburg bürokrasinin tepkisiyle Rusya'dan uzun süre ayrılmak durumunda kalmıştır. Konusu ve üslubuyla evrenselliğini, güncelliğini her daim koruyan bu oyun ülkemizde de çok sevilmiş, farklı yorumlarla yüzlerce kez seyirci karşısına çıkmıştır. Cevat Fehmi Başkut'un Buzlar Çözülmeden adlı tiyatro oyunu ve Osman F. Seden'in bu oyundan yola çıkarak yazdığı Deli Deli Küpeli de benzer konunun, benzer yöntemle işlemesi ve çok sevilerek izlenmesi açısından önemli bir ayrıntıdır.


Francis Scott Key Fitzgerald, 20. Yüzyılın en önemli Amerikan edebiyatçıları arasında yer alır. 1896 yılında doğan yazar, İrlanda asıllı bir anne ve İngiliz asıllı bir babanın oğludur. Koyu Katolik olan ailesinin isteği üzerine, Katolik eğitimi alan yazar, 1. Dünya Savaşı'nda yetişmiş ve kendi deyimiyle bu döneme Kayıp Kuşak adını vermiştir. Romanları ile büyük şöhret kazanan yazar, bu şöhreti kendini kaptırır ve sağlığı bozulur. Zamanla şöhretini de kaybeder ve hayata küskün şekilde gözlerini Hollywood'da yumar. Dönemin ünlü edebiyat eleştirmenlerinden Lionel Trilling'e göre Fitzgerald, aşk üzerine çok yazmış, kadınla erkek arasındaki ilişkiye çok kafa yormuştur, ancak gücünün açıkça ortaya çıktığı yer sadece burası değildir. Bir yazarın gerçek kalitesi, eninde sonunda onun üslubunda görülür, diyen Trilling şöyle devam eder: Fitzgerald'ın acemilik dönemindeki ilk kitaplarında bile, ticari öykülerinde bile, hatta üslubu umursamadan yazdıklarında bile, cümlelerinde bir ton ve ses vardır ki, insana onun sıcaklığını, şefkatini, bugünlerde pek nadir görülen ve hiç takdir edilmeyen, yumuşaklıktan uzak kibarlığını düşündürür. Muhteşem Gatsby, 1925 yılında basıldığında beklenen ilgiyi görmese de şuan Fitzgerald'ın en önemli yapıtı olarak sayılır. 1920'lerin ekonomik bunalımını anlatır. O dönemler, 1. Dünya Savaşı sonrasına denk gelir. Özellikle bir kesim savaş sonrası oldukça zenginleşmiş ve Amerika toplumsal olarak büyük bir dönüşüm geçirmektedir. Bu dönemde caz müzik ortaya çıkmış ve oldukça popüler hale gelmiştir. Fitzgerald ise bu döneme, Caz dönemi olarak adlandırır. Yazar, Gatsby karakteri üzerinden bu dönemin abartılı gösterişini, şaşaasını ve abartıcılığını eleştirir. 1920'li yıllar, mekan ise New York ve Long Island adası... Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiş, silah kaçakçılığı ve mafyanın ortaya çıkıp yükseldiği zamanlar. Anlatıcı Nick Carraway, Yale Üniversitesi mezunu, tezgahtarlık yapan eski bir askerdir. Long Island'da Jay Gatsby'in görkemli evinin yanındaki mütevazi evinde yaşamaktadır. Asıl adı James Gatz olan Jay Gatsby, evinde sıra dışı partiler veren, parasının kaynağı büyük bir muamma olan ve bu konuda bir çok spekülasyon üretilen, aslında romantik ve huzursuz, asker iken aşık olduğu kadına saplantı derecesinde bağlı olan bir adamdır. Kadın ise, yakışıklı, zengin ve bir o kadar da kibirli Tom Buchanan'ın karısı Daisy'dir. Ayrıca Nick'in de kuzenidir. Nick ve Gatsby East Egg'de, Tom ve Daisy ise körfezin karşısında West Egg'de oturmaktadırlar. Nick, Daisy'nin arkadaşı Jordan Baker'dan Tom'un Daisy'i aldattığını öğrenir. Kocasını sevmese de Daisy bu duruma üzülür. Romanın ilerleyen sayfalarında, Nick, Daisy ile Gatsby'nin beş yıl önce Gatsby fakir biriyken sevgili olduklarını öğrenir. Gatsby bir süre ortalıktan kaybolur ve o sırada Daisy zengin Tom ile evlenmiştir. O sıralarda Nick bir davetle Gatsby'nin herkesin dilinde olan partilerinden birine katılır. Orada ilk defa Gatsby ile tanışır, çünkü ev sahibi olarak partilerde Gatsby ortalıkta pek gözükmez. Para pul bakımından zengin de olsa Gatsby'nin asıl amacı eski sevgilisi Daisy'i tekrar kazanmaktır. Bu yüzden Nick ve Jordan'dan yardım ister. Bu eski çift bir buluşma ile Nick'in evinde karşılaşır ve çok mutlu olurlar. Diğer taraftan, Tom'un metresi araba tamircisi Wilson'un karısı Mrytle'dir. Hem Tom hem de Wilson eşlerinin kendilerini aldattıklarını hissederler. Bu beş kişi bir New York gezisine çıkarlar ve Daisy ile Gatsby Tom'un arabasına binerler. Diğerleri ise Gatsby'nin arabasına doluşurlar. Tom bu durumdan çok rahatsız olur ve kıskanır. Otel odasında Gatsby, herkesin önünde Daisy'den Tom'u sevmediğini itiraf etmesini ister. Fakat kadın yapamaz. Ve Tom galip gelir. Bu duruma Gatsby çok üzülür ve amacına ulaşamayacağını anlar. Tom, Gatsby'den Daisy'i evine götürmesini ister. O sırada kocası tarafından eve kapanan Mrtyle süratle yola fırlar. Yer romanda önemli bir metafor olan Kül Vadisi'dir. Hızla gelen otomobil kadını ezer. Direksiyonda Daisy vardır. Fakat Gatsby kazayı üstlenir. Cesedin yanına gittiklerinde Tom, Wilson'un kulağına birşeyler fısıldar. Bunun üzerine Wilson, Gatsby'nin evine gider, onu vurur ve sonra intihar eder. Cenazeye sadece Nick ve Gatsby'nin babası katılır. Tom ile Daisy ise yolculuğa çıkar. Aylar sonra Tom, Wilson'un kulağına karısını ezenin Daisy olmadığını Gatsby olduğunu söylediğini itiraf eder. Yani onu kandırmıştır. Nick bu itiraftan sonra bu çiftten nefret eder. Romanın sonunda Gatsby'nin evine son kez bakan Nick, yüzyıllar önce Hollandalı denizcilerin Amerika'yı keşfettiklerinde bu adaya nasıl baktıklarını düşünür. Gatsby de tıpkı onlar gibi büyük bir umutla bakmıştır ufka. Fakat bu düş ve umutlar, çoktan gerilerde kalmış şehrin arkasındaki engin karanlıkta kaybolmuştur.


Mülksüzler, ütopik bir romandır. Bu roman Urras ve Anarres denilen ve birbirlerinin uydusu olan iki gezegen arasında geçer. Urraslı Laia Asieo Odo adındaki kadın, bu gezegendeki kapitalist hayata karşı anarşist bir hareket başlatmış, bu hareketin sonunda bir grup Odocu, her bakımdan zengin ve bolluk içindeki Urras'ı terk edip çöl ve kumdan ibaret Anarres gezegenine göç etmiştir. Odocular, Anarres'te tam bir anarşik düzen içinde yeni bir hayat kurmuşlardır. Ne yazık ki Laia Asieo Odo, Annarres'i hiç görememiştir; çünkü büyük göçten önce hayata gözlerini yummuştur. Romandaki olaylar, Anarres'e yapılan büyük göçten yaklaşık yüz elli yıl sonra başlar. Romanın başkahramanı Shevek, henüz bir çocuktur. Shevek'in yaşadığı anarşist dünya oldukça ilginçtir. bu dünyada aile kavramı yoktur. İnsanlar eğer beraber yaşamaya karar verirlerse istedikleri kadar çift halinde yaşayabilirler. Bununla beraber evlilik, resmi bir boyut kazanmaz. Zaten resmiyetin Anarres'te yeri yoktur. Çünkü Anarres, her türlü iktidardan, patrondan, yöneticiden veya mülk sahibinden uzaktır. Bu dünyada zıtcinsellere de eşcinsellere de yer vardır. Doğan çocuklar, anne ve babaları tarafından mülkiyetçi bir anlayışla sahiplenilmezler. Dolayısıyla çocuklar, kendilerine bakım için kurulmuş yatakhanelerde yaşarlar. Yine de isteyen anne ve babalar çocuklarıyla ilişkisini devam ettirebilir. Çocuklara bilgisayarlar isim verir. Bu isimlere soy isimleri eklenmez. Unvan, Anarres'te önemsizdir. Ayrıca isimler, kadın ile erkek arasında bir ayrımın var olduğunu belli edecek cinsten değildir. Kadın ile erkek ayrımı, Anarres'te mevcut olmayan bir şeydir. Anarres, paranın geçmediği bir yerdir. Hiç kimsenin özel mülkü yoktur. Her şey herkesindir. İnsanlar kendilerine verilen odalarda yaşarlar. Yemeklerini büyük yemekhanelerde yerler. Çalışma konusunda gönüllülük esastır. İnsanlar rekabet ya da kar hırsıyla değil, topluluk bilinciyle hareket ederler. Anarres'te zorunluluklar yoktur, özgürlük vardır. Anarres'in bir birreyi olan Shevek, küçük yaşlardan itibaren fizik bilimine ilgi duymaya başlar ve kısa zamanda ünlü bir fizikçi olur. Sabul adlı fizikçi, Shevek'in gelişmesi için yardım eder. Shevek, çalışmayı çok seven, bunun için uzun süreli yalnızlığa ihtiyaç duyan birisidir. Sabul ile ortak bir çalışmaya imza attıktan sonra kendini epey geliştirir. Öyle ki, Sabul'u geride bırakır. Bu durum tabi ki Sabul'u kıskançlığa ve rekabete sevk eder. Shevek'in üzerinde çalıştığı şey, devrim niteliğinde bir kuramdır. Anarres kurallarına göre Shevek, bu kuramını Sabul'ün onayına sunar. Fakat Sabul, kurama onay vermez. Shevek asıl meseleyi anlamıştır. Onun için önemli olan kendi ünü değil, kuramın topluma mal edilmesidir. Bu nedenle Sabul'a, eğer isterse kuramı kendi adıyla yayımlayabileceğini söyler. Sabul de hemen kabul eder ve Shevek'in kuramını bazı sansürlerle birlikte kendi adıyla yayımlar. Tüm bunlar olurken Shevek Tanvel'le evlenmiştir ve Sadik adında bir kızı olmuştur. Her ne kadar kuramını oluştururken ailesini ihmal etse de eşine ve kızına karşı büyük bir sevgi beslemektedir. Bununla beraber, Sabul'e kendi eserini verdiği için pişmanlık duymaktadır. Birtakım olaylardan sonra Shevek, bilim enstitüsünden de çıkarılır. Bunun üzerine arkadaşlarıyla bir dernek kurar ve kuramının tam metnini, sansürsüz bir şekilde bastırır. Bu olay, Anarres'te Shevek'e va ailesine karşı cephe alınmasına sebep olur. Tanvel, kocasını Urras'a gitmesi için cesaretlendirir; çünkü Shevek'in Anarres'te can güvenliği yoktur. Shevek de bu teklifi kabul eder ve yeni bilimsel çalışmalar yapmak ve bu çalışmaları insanlığın hizmetine sunmak için kardeşçe duygularla Urras'a gider. Urraslılar Shevek'i büyük bir coskuyla karşılar. Hükümet, Shevek'e her türlü imkanı sunar. Urraslıların Shevek'ten bekledikleri, gezegenler arasında hızlı iletişimi sağlayacak bir alet için gerekli olan fizik kuramını oluşturmasıdır. Sehevek, bu kuramı gezegenler arasında kardeşliği kurmak amacıyla yapmaya çalışmaktadır. Ancak, Urras'ta geçirdiği birkaç ay sonunda, hükümetin tamamen iktidar ve üstünlük hırslarıyla bu kuramı ele geçirmek ve diğerleri üzerinde üstünlük mücadelesine girmek istediğini anlar. Shevek, bu nedenle kuramını gizler ve kaçış planları yapmaya başlar. Zaten Shevek'i Urras'taki bazı işçi grupları kendi saflarına davet etmektedir. bir casus da, Shevek'i A-io adındaki kapitalist devletten Thu adındaki sosyalist devlete davet etmiştir. Bir süre sonra da iki devlet arasında savaş çıkmıştır. Shevek, bir yolunu bulup kaldığı otelden kaçar ve A-io'da yaşayan işçi gruplarının arasına katılır. Onlarla bir grevde yer alır. Grev, A-io hükümetinin polis güçlerince dağıtılır. Shevek bir şekilde hayatta kalır ve Arzlıların bulunduğu bir binaya gider. Durumu onlarla paylaşır. Elindeki kuramı A-ioluların ele geçirmek ve üstünlük mücadelesinde kullanmak istediklerini, kendisinin ise bu kuramı insanlığa armağan etmek istediğini söyler. Buna karşılık olarak, kendisini Anarres'e geri götürmelerini ister. Arzlılar da Shevek'in isteğini kabul ederler. Roman, her ne kadar günümüzden yüzlerce yıl sonra geçen bir ütopya olsa da, bu ütopyada kullanılan kavramlar günümüz dünyasından alınmıştır. Kapitalizm, komünizm, sosyalizm ve anarşism, aşina olunan kavramlardandır. Yine de Ursula K. Le Guin'in bu romanda izlediği yol oldukça orijinal ve sıradışıdır. Mekan isimleri, zaman ölçüleri, kişi adları ve gezegenlerin şekilleri tamamen Ursula K. Le Guin tarafından yaratılmıştır. Ayrıca metin, kapitalist dünyanın bir eleştirisidir ve anarşizmin doğru ve yanlışlarıyla incelenmesidir. Bundan dolayı roman, siyasi bilim-kurgu romanlarını sevenler için eşsiz bir eserdir. Yaptığı politik göndermeler ile tanınan Ursala LeGuin'in dünyaca ünlü bilim kurgu romanı Mülksüzler ilk olarak 1974 yılında yayınlandı fakat Türkiye'ye gelmesi 1990lı yılları buldu. Ursala Le Guin Mülksüzler romanında ikiye bölünmüş ütopik bir dünyadan bahsediyor. Bir taraf anarşist bir ideale sahip olan Anarres ve diğer taraf kapitalist düzende yönetilen Urras. Bir taraf özgür fakat kötü yaşam şartlarında yaşarken diğer taraf ise güzel fakat özgürlüğün pek olmadığı bir yaşam sürer. Hikaye Shevek isminde bir Anarresli'nin gözünden anlatılıyor. Shevek bilime meraklıdır ve yeni bir teori keşfeder. Fakat teorisinin Urraslılara yarayacağı düşüncesi ile kabul görmez. Bunun üzerine de Shevek Urras'a gider.


Daha çok hikayeleri, şiirleri ve oyunları ile tanınan Mungan, 1955 yılında dünyaya gelmiştir. Tiyatro bölümünden mezun olan yazar, çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlanan yazıları ve şiirleri ile adını duyurdu.1980 yılında yayınlanan ilk kitabı Mahmud ile Yezidadır. Yazdığı oyun üçlemesinden ilki olan bu eser katıldığı yarışma tarafından ikinci seçilmiştir. .Bunun gibi birçok eseriyle dereceye girip, ödüle layık görülerek başarılı işlere imza atmıştır. Murathan Mungan, özellikle en önemli eserlerinin başında gelen Metal adlı şiir kitabı ile, 80'li yılların en çok sevilerek takip edilen şairlerin en başında yer almıştır. Eserleri; İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Yunanca, Bulgarca ve Kürtçe gibi birçok dile çevrilerek çeşitli gazete ve dergilerde de yayınlanarak geniş bir üne sahip olmuştur.


Ahmet Mithat Efendi diğer çağdaşları gibi Tanzimat Dönemi edebi akımlarından biri olan Natüralizm hakkında çeşitli tartışmalara katılmış hatta konuyla ilgili Ahbar-ı Asara Tamim-i Enzar başlığı altında bir makale de yayımlamıştır. Karin ile Hasbıhal adlı sunuş metninde de 1890 yazında yapılan bu tartışmaya binaen akımın önemli ismi Emile Zola'nın bakarak değil görerek ortaya çıkardıklarının salt kötülüğü, çirkinliği yansıttığını oysaki hayatın iyiliği ve güzelliği de barındırdığının altını çizer. Ona göre iyi bir eser ancak düalist bir çerçevede ele alındığında gerçekliğe yakın olur. Bunu kanıtlamak için de kendisini bir roman kişisi olarak dahil ettiği ve diğer karakterlerin de yazma sürecine müdahil olduğu Yaşananlar, Görülenler anlamına gelen Müşahedat adlı bu eseri meydana getirir. Ahmet Mithat Efendi her gün Beykoz'daki evinden, yeğeni Mehmet Cevdet ile çıkardıkları Tercüman-ı Hakikat Gazetesinin matbaasının yer aldığı Sirkeci'ye gitmek üzere Şirket-i Hayriye'nin vapurlarını kullanır. Gidiş ve geliş süresi iki buçuk saati bulunca da bu yolculuğu çoğunlukla yazılarını yetiştirmek için değerlendirir. Burada kaleme aldıkları arasında Şirket-i Hayriye hakkındaki şikayetler de vardır. Ancak çoğu zaman küçük kabineleri kendisine açmak suretiyle yardımcı olan çalışanlara da haklarını teslim etmekten kaçınmaz. Yine yaptığı bu yolculuklardan birinde boş kabine bulamayıp erkeklere ayrılmış iskele tarafındaki yan kamaraların birine geçtiğinde ikisi genç üç ecnebi kadının fısıldaştıklarını görür. Aralarından yaşlı olanı Ahmet Mithat Efendiyi hareme ayrılmış o bölgeden ayrılması konusunda uyarsa da kısa sürede yanıldığını anlar ve mahcup olur. Kadınlar yazarı tehlikeli görmemiş olacak ki bu yanlışın üzerinde çok durmayıp oturdukları yeri terk etmeye gerek görmeyerek kendi aralarında Fransızca olarak dertleşmeye devam ederler. Anlatılana göre Siranuş, Karnik adlı bir genç tarafından kandırılmıştır. Üstelik kandırılan sadece kendisi değildir. Ona güvenip himayesine aldığı Mısırlı tüccar olan Seyyid Mehmet Numan da bu olaydan zarar görmüştür. Ahmet Mithat Efendi duyduklarından sonra yazmak istediği roman içeriğinin ayağına gelmiş olduğunu fark eder. Vapur iskeleye vardığında gizlice kadınları oturdukları yere, Beyoğlu'na kadar takip eder. Kapıdaki uşağa kartını verip Matmazel Siranuş ile görüşmek istediğini belirtir. Siranuş yazarı Tercüman-ı Efkar Gazetesinde yayımlanan eserlerinden tanıdığı için görüşmeyi memnuniyetle kabul eder. Ahmet Mithat Efendi ondan ve adını sonradan öğreneceği Agavni'den yazacağı roman için yaşadıklarını anlatmasını talep eder ve olaylar gelişir. İtalyan kökenli bir Levanten olan Antuvan Kolariyo kendisi gibi Katolik olan Nuvart'la evliliğinin daha ilk haftasında karısının başka birisinden hamile olduğunu fark eder. İnançları gereği boşanma gerçekleşmeyeceğinden bu duruma sessiz kalmak durumunda kalır. Nuvart kocasından af dilese de çabası başarısız olur. Duruma öfkelenen kadın ilk çocuğu Karnik'in doğumundan kısa bir süre sonra sefahat alemine dalarak tekrar hamile kalınca Kolariyo, Ermeni bir dul olan metresi Maryam'ı alarak karısından gayrı resmi olarak ayrılır. Maryam'dan olan kızı Agavni'yi de yetişmesi için rahibelere teslim eder. Kolariyo'nun yaklaşık altı sene süren bu huzurlu hayatı geçirdiği hummayla sona erer. Geride bıraktığı vasiyette kızının geleceğini kuracağı drahomayı zamanı geldiğinde teslim etmesi için İtalya kançılaryasına bildirir. Bir altı sene daha sonra Maryam da bu dünyayı terk edince Agavni tek başına kalır. 16 yaşında rahibeler okulundan ayrılarak Madam C.'nin yanında pansiyoner olarak yerleşir. Burada Siranuş'la arkadaş olur. Reşit olduktan sonra da kendisine bırakılan mirası alarak Beyoğlu'nun o meşhur alemine dalar. Kendisi gibi bir mirasyedi olan Refet'le aralarında ilişki de o zamanki sefahat alemlerinden doğmuştur. Binbaşı Ali Osman Topuz ile Takuhi Benet Kazar'ın gayrimeşru kızları Siranuş, ailesini kaybetmesinin ardından Ermeni Patrikhanesince yetiştirildikten sonra babasının arkadaşı Seyyid Mehmet Numan'ın gizli vasiliğinde Agavni'yle birlikte yaşamaya başlamıştır. Kız kardeşi Takuhi'nin besleme olarak yerleştiği evin efendisinin yardımıyla Seyyid Mehmet Numan'ın yanında çalışmaya başlayan Karnik, Numan'ın servetine kısa sürede sahip olmak için yaşlı adamın tek kızı Feride'yle evlenmek ister. Ancak gün görmüş bir adam olan tüccar bu planın önünü keser. Bunun üzerine yönünü Siranuş'a çeviren Karnik, Siranuş'un servetini ve Numan'ın düğün hediyesi olan parayı nikahtan önce alarak evli bir Ermeni kadınla Paris'e kaçar. Burada işlediği suçlar nedeniyle ölüm cezasına çarptırılır. Feride ise babası Numan Beyin arkadaşı olan Refet'e tutulur. Bu aşk onu Agavni'nin katili yapacak kadar kör eder. Ancak bu ölüm kendininkinin de sebebi olacaktır. Agavni'nin ölümüyle birbirlerine aşklarını itiraf eden Siranuş ve Refet ise tüm bu olayların ardından her şeyi ardında bırakarak Hicaz'a gitmeye karar veren Numan'ın desteğiyle dünya evine girer. Üstkurmaca özelliği gösteren kurgusuyla edebiyatımızda önemli bir yere sahip olan Müşahedat'ın Everest Yayınları Keşif Dizisinde yer alan baskısı da Behçet Necatigil'in sadeleştirmesi ve bilinmeyen bir nedenle yayınlanmayan altı bölümlük arkası yarın formatında hazırladığı tiyatro uyarlamasıyla oldukça dikkate değer bir çalışmadır.


İngiliz Edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Oscar Wilde'ın masal tadında bir öykü kitabı olan Mutlu Prens dört hikayeden oluşuyor. Ana fikirleri ortak bir çatıda buluşturan Wilde fedakarlık iyilik gibi konuları üzerinde durmuş. Okuyunca insanın içini ısıtacak bir hikaye olan kitabın konusu ise şöyle; Bir zamanlar çok mutlu bir prens varmış. Hiçbir şeye ağlamayan ve üzülmeyen bu prens şatosunun duvarlarını çok yüksek yaptırmış. Nedeni ise kötü şeylere veya onu üzecek şeyler ile karşılaşmamakmış. Hep gülmek ister ağlamaya hiç dayanamazmış. Halkı ona çok imrenir, onun gibi olmak istermiş. Bir gün prens ölmüş. Hemen bu çok sayılan prensin heykeli yapılmış. Şehrin en yüksek yerine altından bir heykel yaptırılmış. Prensin gözleri yakuttan, kılıcının tokası ise safirdenmiş. Mutlu prens çok yüksekte bulunan bu yeni yere geldiğinde çok şaşırmış. Eskiden yüksek duvarlarla çevrili şatosu çevresindeki kötülükleri görmeyi engellediğinden şimdi gördüklerine çok şaşırıyormuş. Halkı hiç onun gibi mutlu değilmiş. Aksine herkes sefalet içinde ve dertliymiş. Tüm bunlara ağlarken ayaklarına bir kırlangıç konmuş. Göç zamanı olduğundan şehri terk etmeye hazırlanan kuşbaşına akan damlalar sonucu heykelin ağladığını fark etmiş. Prens ona açıklamaya başlamış. Kuşa gördüğü ailelerin durumunu anlatmaya başlamış. Uzaklarda bir evde bir anne ve çocuğu sefalet içindeymiş. Çocuk hem aç hem de ateşler içinde yanıyormuş. Prens kuşa gözlerindeki yakutlardan birini alıp bu eve götürmesini söylemiş. Kuş bu nedenle o gece göç edememiş. Yarın olduğunda prens yine başka bir ev görmüş. Bir öğrenci parası olmadığı için yakacak bulamıyormuş. Bu nedenle ödevlerini yapamaz olmuş. Bunu gören prens kırlangıçtan diğer gözünü çıkarıp bu öğrenciye götürmesini söylemiş. Kuş tekrar söyleneni yapmış. Kırlangıç hep gitmek istiyor fakat prense çok üzülüyor onu bırakmak istemiyormuş. Artık prensin üstünde değerli hiçbir şey kalmamaya başlamış. Aynı zamanda kırlangıç için de zor zamanlar baş göstermiş. En kısa zamanda bu soğuk şehri terk etmesi gerekiyormuş. Prense tekrar yardım etmiş. Sabah ise heykelin ayaklarının ucunda donarak ölmüş. Heykel ise artık değerini yitirmiş bir taş yığınına dönmüş. Bunu gören belediye meclis üyeleri heykeli söküp altını eritmeye karar vermişler. Buradan elde edecekleri parayla da belediye başkanının heykelini dikeceklermiş.


Muzaffer İzgü Muzaffer İzgü Kimdir Muzaffer İzgü doğdu, okudu, düşler kurdu, yazdı ve gitti Bu sözlerle anılmak isteyen, çocuklara birçok eser bırakan, onlara okumayı sevdiren usta yazar, 1933 yılının 29 Ekim'inde Adana'da dünyaya gelmiştir. Yoksullukla geçen çocukluğunda çeşitli işler yaparak eğitimini devam ettirmiştir. Ortaokuldan sonra Diyarbakır Öğretmen Okulunda yatılı olarak eğitimini tamamlar ve öğretmenlik hayatına böylece başlar. Aynı okuldan meslektaşı Günsel Hanım ile hayatını birleştirir ve çiftin üç çocukları dünyaya gelir. Diyarbakır Silvan'da İlkokul öğretmeni olarak başladığı mesleğinde, daha sonraları Aydın'da Türkçe öğretmeni olarak devam eder. Yazmayı çok seven Muzeffer Öğretmenin ilk yazıları 1956 yılında gazetede yayınlanmaya başlar. Sonrasında yazdığı öyküler, röportajlar çeşitli gazetelerde yayınlanmaya devam etmiştir. Zaman içinde yazdıkları da çeşitlenmiş, tiyatro oyunları ve skeçler de yazmaya başlamış ve bu alanda adını duyurmayı başarmıştır. İlk yazdığı tiyatro oyunu İnsaniyettin Nejat Uygur tarafından sahnelenmiştir. Yazdığı birçok oyun radyolarda ve tiyatrolarda sahnelenmiştir. Yoksul bir ailenin gecekondu mahallesinde verdiği yaşam mücadelesini trajikomik bir dille anlattığı Gecekondu adlı ilk kitabı 1970 yılında yayınlanmıştır. Ardından İlyas Efendi, Halo Dayı, Donumdaki Para gibi daha birçok eseri ardı ardına yayınlanmıştır. Eserlerinde genellikle toplumun eksikliklerini kendine özgü mizahi bir dille anlatan usta yazar genel olarak çocuklara kendini okutmayı hedeflemiştir. Bir milletin çocuk okurları olmadan, yetişkin okurları olamayacağını savunmuştur. 1978 yılında öğretmenlik mesleğinden emekliye ayrılıp İzmir'e yerleşmiştir. 1980 olaylarının ardından çoğu yazarın başına gelen maalesef Muzaffer İzgü'nün de başına gelmiş ve bazı eserleri yasaklatılıp toplatılmıştır. Yazdığı eserlerle birçok ödül almayı başarmıştır. 26 Ağustos 2017 günü 84 yaşında hayata gözlerini yuman Muzaffer İzgü ardında sayısız eser ve onun bu eserleriyle büyüyen bir nesil bıraktı. Muzaffer İzgü Eserleri


Tanzimat Devri'nin önde gelen yazarlarından bir tanesi olan ve yazdıkları ile birlikte Türk edebiyatına hürriyet, milliyet ve yurtseverlik kavramlarını yerleştiren çağının ötesinde yazarlardan biri olan Namık Kemal 21 Aralık 1840 tarihinde Tekirdağ'da dünyaya geldi. Dedesinin Kars'a atanması onun da hayatında bir değişikliğe neden oldu. Kars'da şiir ve divan edebiyatını öğrenen Namık Hikmet burada yaşadıkları ile birlikte eserlerine ilham olacak bilgilere sahip olmuştur. Daha sonra babasının Sofya'ya tayin edilmesi ile burada eğitime devam etti. Namık ismini de ilk olarak burada aldı. Dedesinin şair arkadaşının Kemal'in yazdıklarını çok beğenmesi ile katip anlamına gelen Namık adını Kemal'e verdi bundan sonra Namık Hikmet olarak anılmaya başladı.


Nazım Hikmet, tam adı ile Nazım Hikmet Ran ya da herkesin olduğu bildiği adı ile Mavi Gözlü Dev ya da Güzel Yüzlü Şair 15 Ocak 1902 tarihinde Selanik şehrinde doğdu. Yazdığı şiirler ile çok tartışılan ve politik çekişmelerin kurbanı olan Nazım Hikmet aynı zamanda Romantik Komünist ya da Romantik Devrimci olarak da adlandırılır. Düşünceleri ve şiirleri nedeni ile defalarca tutuklanan ya da yargılanan, eserleri ve şiirleri yasaklanan ünlü şair takma isimler ile yazılarına ve şiirlerine devam etmiştir. En meşhur kitaplarından biri olan İt Ürür Kervan Yürür kitabını Orhan Selim adı ile yayınlamak zorunda kalmış, bunun dışında Ahmet Oğuz, Mümtaz Osman ve Ercüment Er gibi takma isimleri de kullanmak zorunda kalmıştır. Yazdığı şiirler ile sadece Türk Edebiyat dünyasının değil tüm dünyanın ilgisini çeken ünlü ismin şiirleri farklı dillere çevrilmiş ve döneminin dünya çapında şairleri arasında yer almıştır. Aldığı cezalara rağmen inandıklarından ve düşüncelerinden vazgeçmeyen Nazım Hikmet 1951 yılında Türk vatandaşlığından çıkartılıp sürgün edilmiştir. 3 Haziran 1963 tarihinde vatanından çok uzakta Moskova'da hayata veda eden ünlü şairin mezarı da Moskova'da bulunmaktadır. Nazım Hikmet'in ölümünden önce yayınladığı birçok kitap, oyun ve senaryosu vardır. Ölümünden sonra da birçok kitap yayınlanmış, bazıları Nazım Hikmet'in hayatta iken yayınlayamadığı eserleri olduğu iddia edilmiş, çoğunluğu ise onun eserlerinin derlemesi ya da onu anlatan kitaplardan oluşmuştur. Nazım Hikmet Senaryoları: Karım Beni Aldatırsa, Fena Yol, Söz Bir Allah Bir, Cici Berber, Milyon Avcıları, Aysel Bataklı Damın Kızı, Leblebici Horhor Ağa, Kıskanç, Kızılırmak Karakoyun.


Necip Fazıl Kısakürek şair, yazar, senarist, gazeteci, köşe yazarı ve öğretmen olarak yaşamının büyük kısmını geçirmiştir. 1904 yılında İstanbul'da doğmuştur. Necip Fazıl Kısakürek ''Kaldırım Şairi'' olarak ünlenmiştir. 1983 yılında sonsuzluğa uğurlanmıştır. Büyük Doğu dergisinde düşünceleri ve adanmışlığıyla büyük kitleleri peşinden sürüklemiştir. Son günlerine kadar inandığı düşünceleri, vasiyet ve yazılarıyla onu ölümsüzlüğüyle birleşerek Necip Fazıl Kısakürek ismini hafızalara kazımıştır. Varlık Dergisinde yayınlanan eserleriyle ünlenmiştir. Kaldırım şiiri genç yaşta Necip Fazıl Kısakürek'i uzun ve zahmetli fikir işçiliğine adanmasını sağlayacak toplumun içerisinde bir tarza onu sürüklemiştir. Deniz Harp Okulu, İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü ve Sorbonne Üniversitesi gençliğini geçirdiği ve eğitimini aldığı kurumlardır. Eserleriyle iz bırakmaya başladığı dönemden sonra son günlerini öğretmen olarak geçirmiştir. Gençliği Yahya Kemal'in öğretmenliği yaptığı dönemle kesişmiştir. Yaşadığı dönemde pek çok edebiyat ekolüne yön vermiş insanlar ile bir arada bulunmuştur. Büyük Doğu dergisi, fikirlerini topluma aktardığı bebeklik günlerine şahit olduğu ve insanlar yetiştiren bir okul olarak ülkemizde büyük etki bırakmıştır. Necip Fazıl Kısakürek'in ilk yayınladığı kitabı ''Örümcek Ağı'' kitabıdır. Daha sonra ki yıllarda ''Kaldırımlar'' kitabı şairin kalitesini ve çizgisini daha üstlere taşımıştır. Dönemin gazetelerinde köşe yazıları yazmıştır. Tiyatro oyunları çok fazla insanın ilgisini çekmiştir. Necip Fazıl Kısakürek daha sonraki eserlerinde ve yaşamının ilerleyen yıllarında daha güçlü şekilde İslam fikrini vurgulamıştır. Vasiyetinde okurlarla arasındaki bağa hitap ederek Hak yolunu vurgulamış ve son yolculuğuna çıkmıştır. (1983) Necip Fazıl Kısakürek Kitapları: Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928), Ben ve Ötesi (1932), Birkaç Hikaye Birkaç Tahlil (1933), Tohum (1935), Beklenen (1937), Bir Adam Yaratmak (1938), Künye (1938), Sabır Taşı (1940), Namık Kemal (1940), Çerçeve (1940), Para (1942), Vatan Şairi Namık Kemal (1944), Müdafaa (1946), Halkadan Pırıltılar (1948), Nam (1949), Çöle İnen Nur (1950), 101 Hadis (1951), Maskenizi Yırtıyorum (1953), Sonsuzluk Kervanı (1955), Cinnet Mustatili (1955), Mektubat'tan Seçmeler (1956), At'a Senfoni (1958), Büyük Doğu'ya DOĞRU (1959), Altun Halka (1960), O ki O Yüzden Varız (1961), Çile (1962), Her Cephesiyle Komünizm (1962), Türkiye'de Komünizm ve Köy Enstitüleri (1962), Ahşap Konak (1964), Reis Bey (1964), Siyah Pelerinli Adam (1964), Hazret (1964), İman ve Aksiyon (1964), Ruh Burkuntularından Hikayeler (1965), Büyük Kapı (1965), Ulu Hakan II. Abdülhamid Han (1965), Bir Pırıltı Binbir Işık (1965), Tarih Boyunca Büyük Mazlumlar, Büyük Kapı'ya ek (1966), İki Hitabe: Ayasofya / Mehmetçik (1966), El Mevahibü'l Ledüniyye (1967), Vahidüddin (1968), İdeolocya Örgüsü (1968), Türkiye'nin Manzarası (1968), Tanrı Kulundan Dinlediklerim, Peygamber Halkası (1968), 1001 Çerçeve, Piyeslerim (1969), Müdafaalarım (1969), Son Devrin Din Mazlumları (1969), Sosyalizm Komünizm ve İnsanlık (1969), Şiirlerim (1969), Benim Gözümde Menderes (1970), Yeniçeri (1970), Kanlı Sarık (1970), Hikayelerim (1970), Nur Harmanı (1970), Reşahat (1971), Senaryo Romanları (1972), Moskof (1973), Hazret (1973), Esselam (1973), Hac (1973), Çile (1974), Rabıta (1974), Başbuğ Velilerden 33 (1974), O ve Ben (1974), Babıali (1975), Hitabeler (1975), Mukaddes Emanet (1976), İhtilal (1976), Sahte Kahramanlar (1976), Veliler Ordusundan 333 (1976), Rapor 1,2,3, Yolumuz, Halimiz, Çaremiz (1977), İbrahim Ethem (1978) , DOĞRU Yolun Sapık Kolları (1978), Rapor 4 (1979), Rapor 5 (1979), Rapor 6 (1979), Aynadaki Yalan (1980), Rapor 7 (1980), Rapor 8 (1980), Rapor 9 (1980), Rapor 10 (1980), Rapor 11 (1980), Rapor 12 (1980), Rapor 13 (1980), İman ve İslam Atlası (1981), Batı Tefekkürü ve İslam Tasavvufu (1982), Tasavvuf Bahçeleri (1983), Kafa Kağıdı (1984), Hesaplaşma (1985), Dünya Bir İnkılap Bekliyor (1985), Mümin (1986), Öfke Ve Hiciv (1988), Çerçeve 2 (1990), Konuşmalar (1990), Başmakalelerim 1 (1990), Çerçeve 3 (1991), Hücum Ve Polemik (1992), Başmakalelerim 2 (1995), Başmakalelerim 3 (1995), Çerçeve 4 (1996), Edebiyat Mahkemeleri (1997), Çerçeve 5 (1998), Hadiselerin Muhasebesi 1 (1999), Püf Noktası (2000), Bekleyen, Bayram


Hastalarından ve bir takım problemlerinden uzaklaşmak için Viyana' ya eşiyle birlikte tatile giden Dr. Breuer'e bir gün aniden imzasız ve son derece küstahça yazılmış bir not gelir. Merakına yenik düşen ve daha sonra notun sahibi olan son derece genç ve güzel Rus asıllı Salome'yle buluşan doktorumuz Salome'nin Prof. Nietzche için yardım isteği ve onu geri çevirememesiyle hikayemiz başlar. O sıralarda mesleğini ve evliliğini mahvetmekten hasta doktor ilişkisinde aşırıya kaçtığı için kıl payı kurtulan Breuer'ın aslında karşı koyamadığı şey, bir hastaya yardım edecek olması değil Salome' nin güzelliği karşısında amansız Bertha hayallerinden büsbütün kurtulabilmeyi ümit etmesidir. Çünkü doktor da o sırada yasak bir ilişkiden yeni çıkmıştır. Önceki hastasıyla olan tek taraflı duygusal ilişkisi hastasının bir kriz anında karısının gözleri önünde ondan hamile olduğu yalanını uydurmasıyla son bulmuş ve Breuer onu başka bir doktora nakletmiş ve böylece bu meseleyi şimdilik kapatmış olduğunu düşünmüştür. Tüm bu olanlardan yeni kurtulmuşken Salome'ye Nietzsche'yi tedavi edeceğine dair söz veren Breur Salome'nin Nietzsche'yi ikna edip Breuer'e göndermesiyle ilk seanslarına başlar. Fakat Nietzsche çok gururlu ve asla kimseden yardım kabul edemeyecek intihara meyilli bir hastadır ayrıca yaptıkları uzun görüşmeler sırasında kesinlikle ruhsal sorunları olduğunu da kabul etmez. Bedenini ve ruhunu iki ayrı parça olarak betimleyen Nietzsche düşünmesini sağladığı iddia ettiği için bedensel acılarını bile sahiplenmiştir aslında. Bu yüzden de Dr. Breuer'ın amacı, onun hastalıklarını tedavi ediyormuş gibi görünerek, aslında hastalıklarının çoğunlukla ruhsal bozukluğuna dayandığına emin olduğu Nietzsche'yi konuşturarak anlamaya çalışmak ve bir önceki hastası Bertha'da uyguladığı bir teknikle onu sonu gelmez acılarından kurtarmaya çalışmaktır. Dr.Breuer seansları sırasında onun özel yaşamı hakkında bilgi almaya çalıştıysa da Nietzsche ufak tefek ipuçları dışında tek bir kelime bile etmez. Doktor en sonunda ondan hiç bir ücret talep etmeden onu bir senatoryuma yatırmayı, migreni için üzerinde ilaçlar denemek istediğini ve bu gözlemler için de hastanede yatmasını uygun gördüğünü söyler. Ancak buna inatla karşı koyan Nietzsche tedaviyi kabul etmez ve doktordan bir an önce seanslarının son bulmasını ister. Bu arada Nietzsche'nin sorunlarının arasında sadece günahkar üçlüsünün temel taşını oluşturan önceleri aşkla fakat sonraları nefretle bağlandığı Salome'nin yarattığı hayal kırıklığın yanı sıra bir de kıskanç ve sürekli can sıkıcı haberler yaratmaktan başka bir işe yaramayan hatta üniversiteden aldığı aylığını bile tehlikeye düşürecek kadar ileri giden bir abla bulunmaktadır. Fakat Nietzsche ailesine o kadar bağlıdır ki ablasıyla arasına girmeye kimse cesaret edemez. İşte tüm bu sebeplerden dolayı tedavi konusunda açmaza düşen Breur bu duruma çok üzülür ve hem arkadaşı hem de öğrencisi olan hatta onun yerine zaman zaman çocuklarıyla bile ilgilenen kitapta sık sık Sig kısaltma adıyla çağırılan dönemin ünlü şahıslarından Sigmund Freud'la hep onun hakkında konuşurlar. Hatta bu konuşmalar o denli uzar ki önceki hastası Bertha dolayısıyla evliliğinde derin çatlaklar oluşan Breur yine evinde bir takım sorunlar yaşamaya başlar. Dr. Breur aynı zamanda çok sevdiği bir şey yapar: teşhis konusunda yetersiz olan çok sevdiği Sig 'i sık sık Nietzsche için uyguladığı tedavi konusunda pratik yapmaya zorlar ve arkadaşına hastasının üstü kapalı anlattığı sorunlarının yanı sıra Freud'u geliştirmek için ona deneyimlerini anlatıp onun da fikrini alır. Daha sonra günün birinde Dr.Breuer uyurken kapı çalınır ve kendisini Herr Schlegel olarak tanıtan bir adam evinde kalmakta olan bir hastadan söz eder ve doktora bir kart uzatır, acil bir durum olduğunu söyler. Kartın üstünde Prof. Friedrich Nietzsche Filoloji Profesörü yazıyordur. Breur hemen Herr Schlegel'le birlikte Nietzsche'nin kaldığı yere doğru yola koyulur. Geldiklerindeyse Dr. Breuer çok şaşırır. Nietzsche odanın bir köşesinde duran ufak bir yatakta koma halinde uyuyordur. Dr.Breuer Nietzsche'nin başına masaj uygulamaya başlar. 30-35 dk. sonra Nietzsche kendine gelmeye başlar ve doktordan yardım etmesini ister. Breur asıl bu isteği duyduğunda büyük bir şok yaşar çünkü Nietzsche daha önce kimseden yardım istememiştir. Breuer sabaha doğru Nietzsche'yi yalnız bırakarak diğer hastalarını kontrol etmeye gider. Geri döndüğünde Nietzsche kendine gelmiştir. İşin daha da ilginç kısmı kendini doktora borçlu hisseden hastamız Breur'un isteklerine boyun eğeceğini bildirir. Nietzsche Ağladığında Kitap Özeti Josef Breuer, efsanevi bir teşhis dehası, ümitsiz hastaların en büyük güvencesi, kırk yaşında ve beş çocuk sahibi. Mathilde adında güzeller güzeli ve zengin bir eşi var. Buraya kadar ideal ve özenilesi bir yaşamı olduğu düşünülse de hayatı 'ama'larla dolu. Breuer, Bertha adındaki genç bir kadının tedaviye gelmesiyle birlikte yaşamının bağlı olduğu köklerin toprağını eşelemeye başlamıştır. Bertha, yirmi bir yaşında oldukça güzel ve çekici bir kadındır. Çeşitli semptomlar göstermekte ve semptomlar o kadar ileri gitmektedir ki ana dilini bile unutabilmektedir. Breuer bu genç kadına aşık olduğunu düşünmekte hatta bu uğurda beş çocuğunu ve karısını terk etmeyi göze almaktadır. Mathilde'ye karşı sorumlulukları ve evlilik yemini Breuer'u, Bertha'yı istemeye istemeye başka bir doktora sevk etmeye ve çok sevdiği asistanı Eva'yı göndermeye mecbur bırakmıştır. Breuer şimdi Bertha'nın hayaliyle her an ve her saniyesini geçirmekte, ihtiraslarının sağa sola çekiştirdiği fakat Mathilde'nin boynuna taktığı görünmez tasmayla kendisini hapsedilmiş hisseden Breuer, Mathilde'nin yüzüne bakmaya bile tahammül edememektedir. Hatta kurduğu fantezilerde içinde karısı ve çocukları varken evi alevler içinde kalmakta ve kendisi arkasını dönüp Bertha'ya doğru yolculuğa çıkmaktadır. Breuer, günlük hayatın içinde Bertha'nın aşkı sandığı bir acının içinde kıvranıp giderken ofisine Lou Salome adında genç bir kadın gelir. Kadın tıpkı Bertha gibi karşısındaki kişiyi etkisi altına alma gücüne sahiptir. Salome, Nietszche adında bir filozoftan bahseder. Onun şu anda çok önemli eserler verdiğini ve gelecekte de dünyaca ünlü bir filozof olacağını söyler. Salome'n Breuer'den istediği Nietzsche'yi tedavi etmesidir. Nietzsche'nin bir takım fizyolojik rahatsızlıkları olduğunu ve kendisine olan büyük aşkı yüzünden de intiharı düşündüğünü söyler. Breuer, Salome'n etkisi altında olduğundan ve onu etkilemek istediğinden etik açıdan pek de akla yatkın olmayan bu durumu kabul eder. Nietzsche'nin Salome'n Breur'la iletişime geçtiğinden asla haberi olmayacak Salome başka bir ortak dostları yoluyla Nietzsche'nin tedaviye geleceğini söylemektedir. Nietzsche'nin Breur'un ofisine gelmesiyle kırklarındaki iki adamın birlikte bir ihtirasın peşine düşme süreçleri başlar. Nietzsche ısrarlar üzerine ofise gelmiştir ve Breur'un da defalarca kapısını çaldığı doktorlardan biri olacağına inanmaktadır. Breur'un Nietzsche'nin semptomlarını tedavi etmek üzerine olan ısrarlarını Nietzsche Onlar hastalığım değil, benim parçam. Onlarla yaşama cesareti gösterebiliyorum. Yaşamımın bir niçini var, nasılına da tahammül gösterecek güce sahibim. Diyerek reddetmiştir. Breur biraz afallamış gibiydi çünkü Nietzsche hiç de intihar edecek gibi değildi ama yine de onu görmeye devam etmesi gerektiğini hissediyordu. Nietzsche'yi etrafında tutabilmek için bir yol arayışına girdi ve Nietzsche'den sanatoryuma yatmasını, fizyolojik anlamda tedavi olmasını ve Nietzsche'nin de kendisine psikolojik anlamda yardımcı olmasını istedi. Hasta rolüne giren bir doktor olarak onu ruhsal olarak tedavi edebileceğine inanıyordu. Günlerce sanatoryumdaki odada bir güç mücadelesi sürdü. Nietzsche yapay bir yaşam süren Breur'un ruhunun çağlamasının önünde bir tomruk gibi duran toplumsal dayatmalar, ahlak ve erdem gibi sansürlerden kurtulması gerektiğini düşünüyordu. Breur ise Nietzsche'nin Salome'e olan umutsuz aşkından bahsetmesini ve intihar hakkındaki fikirlerini öğrenmek istiyordu. Breur, o odaya her girişinde Nietzsche'yi tedavi etmek amacında olsa da kendisini azgın dalgaların arasında nafile kulaçlar atarken buluyordu. Bir süre sonra böylesine büyük bir dehayı yenmek yerine, ondan bir şeyler öğrenmeye karar verdi. Nietzsche'ye göre hakikatin peşindeki insanlar iç huzurundan vazgeçip yaşamlarını bu sorgulamaya adamak zorundadır. Yalnızca sığ zihinli olanlar yani sıradan insanlar ve çocuklar sonsuz dek mutlu olabilir. Nietzsche'ye göre Breur, Bertha takıntısıyla sorunun köküne inmeye çalışıyordu ama yaptığı yalnızca çöpleri eşelemekti. Hatta ısrarla Nietzsche'nin de aşk hayatını sormasıyla birlikte eşelemek istediklerini düşünüyordu. Breur'un asıl problemi huzursuzluk duymak değildi yanlış konuda huzursuzluk duymaktı. Breur'un asıl problemi ölüm kaygısıydı. Yaşamının bir düşüşte olduğunu düşünüyor, seçmediği bir hayatı yaşadığını hissedip sakat bir iradeden bahsediyordu. Bir seçim yapabileceğini öğretmişti ona Nietzsche. Kendi yaşamının iplerini eline almak, konformizmden çıkmak. Breur, genç Freud ile birlikte hipnoza girerek karısını, işini, ailesini her şeyi bıraktığı, Bertha'ya gittiği oradan Eva'ya sığındığı fakat Mathilde ile birlikte olmak geriye dönebilmek için yanıp tutuştuğu bir hipnozdan uyanıp nefret ettiği şeyin Mathilde değil boyun eğdiği şartlar olduğunu fark etmiştir. Nietzsche'ye her şeyin nasıl başladığını anlatan Breur karşılıklı hesaplaşmanın ardından Nietzsche'ye ailesiyle beraber yaşamasını teklif etmiştir. Fakat Nietzsche gelecekteki nesillerin hocası olduğunu dans eden bir yıldız doğurabilmek için yalnızlığın ve kaosun boy göstermesi gerektiğini düşünerek yalnız devam eden bir yaşama doğru yola çıkmıştır. Yalom'un en büyüleyici özelliği psikolojiyi ve felsefeyi ahenk içerisinde cümlelerin zemininde dans ettirebilmek. Yine tarihten ve tarihi kayıtlardan gücünü alarak Yalom önemli isimleri bir araya getirmiştir. Seçtiğimizi düşündüğümüz yaşam ya da bizlere dayatıldığına inandığımız yaşam yani kısacası harcadığımız ve harcamayı düşündüğümüz yıllara şöyle bir uzaktan bakıp çemberin dışına çıkma cesareti olanların okuyabileceği bir eser. Uzun vadede kendini hissettiren, belleğinizde önemli bir yer edinen, ruhunuza kanata kanata tırnaklarıyla çizikler atan muhteşem bir eser.


Ünlü polisiye roman yazarı Agatha Christie'nin en iyi romanlarından bir tanesi olarak kabul edilen Nil'de Ölüm okurlarına yine kusursuz bir cinayet hikayesi sunuyor. Nil'de Ölüm romanının konusu adından da anlaşılacağı üzere Nil Nehrinde geçiyor. Kitabın ana karakteri ve kurbanı olan Linnet Doyle hem çok güzel bir kadındır hem de çok zengindir. En yakın dostu olan Jakie onu sevgilisi olan Simon ile tanıştırır ve hikayede bundan sonra başlar. Jakie'nin sevgilisi Jakie'yi terk eder ve Linnet Doyle ile nişanlanır. Bu Jakie için tam bir hayal kırıklığıdır. Sevdiği adamın en yakın arkadaşı tarafından kandırılmasını kabullenemez ve çifti hiçbir yerde rahat bırakmaz. Linnet ve Simon balayını geçirmek için Mısır'a giderler fakat Jakie onları orada da rahat bırakmaz. İkili onu kandırıp Nil'de gemi turuna çıkarlar ve şans eseri ünlü dedektif Hercule Poirot da oradadır. Gemi turunun diğer bir özelliği de Linnet'ten nefret edenlerin hep orada toplanmasıdır. Linnet her ne kadar güzel ve zengin olsa da kendisine birçok düşman edinmiştir. Bu düşmanlarında çoğu gemide bulunmaktadır. Kandırdıklarını sandıkları Jekie de tura sonradan dahil olur. Böyle olunca da kaçınılmaz son gerçekleşir ve Linnet öldürülür. Jekie'nin Linnet ve Simon'u rahat bırakmaması sonunda Simon ile Jakie'nin tartışmasına neden olur. Jakie dayanamaz ve silahını çekerek Simon'u ayağından vurur. Bunun şoku ile birlikte silahını düşürür. Simon bacağından vurulur ve yürüyemez. Gemide bulunan hemşire Jakie'yi sakinleştirmeye çalışırken doktor da Simon ile ilgilenir. Şans eseri de Hercule Poirot bu olaylar yaşanırken derin bir uykudadır. Sabah olduğunda Linnet'in ölmüş bedeni bulunur. Yakın mesafeden başından vurulmuştur. Hemen yanında kan ile J harfi yazılmıştır fakat yakın mesafeden vurulduğu için hemen ölmüş olması gerekir. Bu da birinin Jakie'yi işaret etmeye çalıştığını gösterir. Poirot tüm yolcuları sorgulamaya başlar. Hepsinin Linnet'i öldürmek için bir nedeni vardır ve hepsinin olaylar yaşanırken yere düşen silahı alıp, Linnet'in odasına gidip onu öldürmesi mümkündür. Fakat Poirot kesin sonua ulaşacağı ip ucunu bir türlü bulamaz. Tam bu sırada Linnet'in hizmetçisi de odasında ölü olarak bulunur. Bu Poirot için tam anlamı ile sürpriz olmaz çünkü hizmetçi bir önceki görüşmelerinde dolaylı yoldan katili gördüğünü ima etmiştir. Poirot bunu o zaman tam anlamamıştır fakat cinayet sonrasında bundan emindir. Katili artık biliyordur fakat tam nasıl olduğunu çözmeye çalışır. Bu sırada hizmetçiyi öldüreni gördüğünü iddia eden biri çıkar. Tam kim olduğunu söyleyecekken o da başından vurulur ve ölür. Bu ölüm Poirot için davanın kapanması için yeterli olur. Poirot tüm yolcuları toplar ve o ünlü olaylar nasıl oldu konuşmasını yapar. Katil, daha doğrusu katiller en az şüpheli olan Jakie ve Simon'dur. Her ne kadar ayrılmış olsalar da asıl plan Simon'un Linnet ile evlenip onun tüm servetine sahip olmaktır. Bunun üzerine böyle bir oyuna başvururlar ve herkese yaşanan sorunları gösterirler. Olay gecesi Jakie aslında Simon'u vurmamıştır. Simon ayağından vuruldu gibi göstermiş, hemşire Jakie'yi sakinleştirmeye çalışırken silahı alıp hemen Linnet'in odasına gidip onu öldürmüş, daha sonra olayın yaşandığı yere gidip bu kez kendisi kendini ayağından vurmuştur. Böylece ayağından vurulan Simon yürüyemeyeceği için, Jakie de hep hemşire ile birlikte olduğu için hiç şüphe çekmeyecektir. Fakat Linnet'in hizmetçisi şans eseri Simon'un Linnet'i öldürdüğünü görmüş ve ondan para koparmak için odasına gitmiş, Poirot da o anda odada olduğu için amacını gerçekleştirememiştir. Fakat dolaylı yolda katili gördüğünü ima etmiş, Simon bunu anlamış ve Jakie'ye iletmiştir. Jakie de bunun üzerine hizmetçiyi öldürmüştür. Fakat öldürürken onu biri görmüştür. Gören kişi tam bunu açıklayacakken Jakie yine onu başından vurmuş ve kaçmıştır.


Notre Dame'ın Kamburu kitabının hikayesi 1482'li yıllarda Paris şehrinde geçmektedir. Çan sesleri ile güne başlayan halkın önemli bir gün olmadığı halde bu şekilde uyandırılmasına ve o gün için herhangi bir kutlama veya bir idam günü olmadığını düşününce halk şaşkınlık içerisinde güne başlamıştır. Eski zamanlardan beri kutlamalarda genel bir yöntem olduğundan bahsedilmektedir. Kutlamalarda ilk olarak ateşler yakılır ve daha sonra kilise ve Adalet Sarayının önlerine ağaçlar dikilirdi. Bir gün öncesinden haber edilen bu kutlamaları belediye başkanı tarafından özel bir kıyafet ile duyurulmuştur ve çan sesini duyan halk ise belirlenen kutlama alanına doğru gitmeye başlarken herkes ya ateş yakılan yerde durmaya ya da ağaç dikmek için hazırlığını tamamlamış bir şekilde kutlama alanına doğru yol alıyorlar. Dinsel oyunlar ve Deliler Başkanı seçimleri yapılıyordu. Ocak ayında iki kutlama aynı gün yapılmaktadır. Bu kutlamalar Krallar Günü ve Deliler Bayramı olarak belirlenmiştir. Halk ise kapı ve pencerelerde kalabalığı izlemek oldukça zevk verici bir durum olarak görüyor ve onları izliyorlardı. Salona giren insanların gördüğünü anlatmaya başlayan yazarımız her şeyin ayrıntılarından bahsederek şatafatlı bir ortam olduğunu da göstermektedir. Oyunlar saatin tam on ikisi olması ile başlamaktadır. Tiyatronun bu saatte olmasının temel sebebi ise Flaman elçilerinin geleceği saat olduğu için tam on iki bekliyorlardı. Salonda bulunan grupları anlatmaya başlayan yazarımız oldukça kalabalık bir salon olduğunu vurgulamaktadır. Kişiler arasında geçen konuşmalar ile kişiler arasında geçen kralın hastalanması tartışması ile kitap devam etmektedir. O dönem içerisinde görülen sınıf farklılıklarını kitaba yansıtan yazarımız burjuva sınıfı ile halk arasında geçen konuşmalarına dikkat çekmektedir. Notre Dame'ın Kamburu kitabında bölümler belirli başlıklar halinde devam ederken ilerleyen sayfalarda Bir çingenenin bir çocuk kaçırdığını ve bu çocuk yerine başka bir çocuk koyduğundan bahseder. Bu çocuk ise çok çirkin ve kamburu olan bir çocuktur. Kilisenin kapısına bırakılan bu bebeği Frollo büyütmeye başlamaktadır. Kitabın içerisinde yer alan cümleler ile kölelik ve özgürlüğü iç içe anlatmaya çalışmıştır. Durumun ve bedeninin dayanılmaz bir hal alması ile artık daha çok kendini aramaya başlayan bir karakter ortaya çıkmıştır. Kitap ilerledikçe bir kutlamada en çirkin adam seçilmesi ve çanları onun çalacak olması durumu gerçeğini değiştirmeyecekti. Lakin kamburu olan Kuasimoda'nın Esmeraldayı görüp ona aşık olması ile işler daha farklı bir hale gelmeye başlamıştır. Çirkin bedeni içerisinde yer alan kocaman ve sımsıcak kalbi o kızı görünce ona aşık olmasına sebep olmuştu. Lakin o kız daha önce çalınan ve onun yerine konulan bir kızın olduğunu bilmiyordu. Kız ise geçmişinden tamamıyla habersiz bir biçimde hayatına devam etmektedir. İçerinde ki aşka yenik düşen Kuasimoda ise kızı kaçırma planları yapar ve kaçırırken yakalanır. Korkunç işkencelere maruz kalır. Kızın verdiği su ile kendi içerisine düşen ateşi daha da çok körükler. Kız ise başkasını sevmektedir. Yapılan bir kumpasta kız bir yüzbaşıyı öldürür ve idam edilecekken Kuasimoda kızı yeniden kaçırır ve kiliseye götürür. Geleneklere göre kızın suçu ne olursa olsun kilisede iken ona kimse zarar veremez. Kuasimoda ise Esmeraldayı kurtarmaya gelen herkes ile tek başına çatışır ve onu korumaya çalışır. Esmeraldayı ise kurtarmaya çalışırken yeniden kendini idam edileceği yerde bulur. Orada linç edilerek öldürülen Esmeralda ise annesi kızını fark etmesi sonucu ile kızı kurtarmaya çalışsa bile artık her şey için çok geçtir. Çünkü artık Esmeralda ölmüştür. Rahip yüzünden ölen Esmeraldayı ise Kuasimoda öldürür. Geleneksel çatışmalar, arzular, sınıfsal çatışmalar ve çingenelerin harmanlandığı Notre Dame'ın Kamburu kitabında kambur ve çirkin bir adamın kocaman kalbi, sevgisi ve sevdiği kıza sarılarak ölümü beklemesi anlatılmaktadır. Notre Dame'ın Kamburu Kitap Özeti Başrahip, çok küçük yaşta yatılı okula rahip olması için anne ve babası tarafından verildi. Derslerinde çok başarılı bir çocuktu. Tıpa, felsefeye, simyaya da ilgisi vardı. 2,3 üniversite bitirdi. Ancak birdenbire anne ve babasını aynı anda kaybedince küçük kardeşinin bakımı kendi üstüne kaldı. Bir gece de büyümek zorunda bırakılmıştı. Hemen Notre Dame kilisesinde rahipliğe başladı. Kardeşini de önce bir süt annenin yanına verdi. Bu olay üzerinden biraz zaman geçtikten sonra mahalleye bırakılmış çok çirkin, kambur, yüzü eğik bir çocuk bırakıldı. Tüm halk çocuğa şeytan damgası yapıştırmış olsa da rahip acıyarak çocuğu kendi yanına aldı. Çocuk dilsiz, sağır, kambur, çirkin bir çocuktu. Quasimodo adındaki bu çocuk çok güçlüydü. Ancak bir tek rahip babasına karşı çok saygılıydı. Ve kilisenin çancısı görevindeydi. Rahip, zamanla baş rahip oldu. Hala bakirdi. Hiçbir kadına eli değmemişti. Ancak bir gün dansçı bir çingene kızına aşık oldu. Bu kız onun sonu olacaktı. Kızın adı Esmeraldaydı. Esmeralda çok güzel dans eden dansı gibi yüzü de çok güzel bir çingene kızıydı. Çoğu erkek aşıktı onun güzelliğine. Rahip de kapılmıştı ona. Ancak Esmeralda, bir subaya aşık olmuştu. Rahip, başkası Esmeralda'ya dokunacak endişesi ile deliriyordu. Bir gün subay ile Esmeralda bir eve gittiler. Subay ile orada aşk yaşayacaklardı. Odaya gizlenmiş olan rahip, subay Esmeralda'ya dokunacak olduğu vakit çıkarak Subay'ı bıçakladı. Esmeralda, bir yosmanın kızı olarak dünyaya gelmişti. Bu kadın kızını çok seviyordu. Küçükken çok tatlı, güzel, hoş bir bebekti. Görenler bir kez daha görebilmek için kadının evine tekrar tekrar geliyorlardı. Bir gün çingeneler onların bulunduğu bu köye geldiler. Hayatında ilk kez kızını bırakarak komşuya giden kadının kızını bu çingeneler kaçırdı. Kadında ondan sonra aklını yitirdi. Tam 15 yıl kızından haber alamadı. Esmeralda bu sıralarda bir çingene tarafından büyütülmüş dansçı haline getirilmiş, serseriler arasında hayatını yaşıyordu. Rahibin kendisine olan aşkından habersiz hayatını sürdürüyor, Subaya olan aşkı ile kavruluyordu. Sonunda subay onunla buluşmayı kabul ederek bir eve davet etti. Esmeralda onu çok sevdiği için bu teklife canla başla atılmıştı. Eve gittiğinde Subay ile karşılaştı. Subay zaten nişanlı biriydi. Ancak amacı Esmeralda ile oynamak, gönül eğlendirmekti. Subay tam Esmeralda 'yı öpecekken gelip Subay'ı bıçakladı ve suçu Esmeralda 'ya atarak oradan ayrıldı. Esmeralda yapmadığı bir şey yüzünden mahkemeye çıkarılmıştı. İnkar etse de sonunda kendisine uygulanan işkence'ye dayanamayarak yapmadığı bir suçu itiraf etti. Ertesi gün idam edilecekti. Baş rahip o gece yanına gelerek ya kendisinin olmasını ya da asılmasını söyledi. Ancak Esmeralda, Subay'ı bıçaklayan kişinin kendisi olduğunu hatırlayarak bu teklifi reddetti. Sonunda idam günü gelmişti. Esmeralda, zindandan çıkarılarak meydana getirildi. İdam sehpası zaten hep kuruluydu o meydanda. Rahip kulağına bir kez daha fısıldadı aynı teklifi ancak Esmeralda bunu kabul etmedi. Tam ipe götürüleceği esnada kambur Çancı Quasimodo Esmeralda 'yı alıp kilisenin içine kaçırdı. Kilise kurallarına göre kiliseye sığınan bir kişi idam edilecek de olsa meclis kararı olmadan oradan çıkarılamazdı. Böylece Quasimodo Esmeralda 'yı kurtarmış oldu. O da Esmeralda 'ya aşık olmuştu. Baş rahip bir kere Esmeralda'ya tecavüz etmeye kalktı ancak Quasimodo Esmeralda'yı kurtardı. Serseriler Esmeralda'yı kurtarmak üzere şehirde ayaklatma başlattı. Ancak sağır olan Quasimodo onlar Esmeralda'yı öldürmek üzere geldiklerini düşünüp üstlerine ateş atmaya başladı. Baş rahip kendisiyle olmak şartıyla Esmeralda'yı isyanı bastırmak için gelen kralın adamlarının elinden kurtardı ancak hala onunla olmak istemeyince darağacının önünde bırakarak gitti. Son anlarında yıllardır aradığı annesini bulan Esmeralda, Kralın adamları tarafından asıldı. Annesi de buna dayanamayarak öldü. Baş rahibi ise Quasimodo Notre Dame kilisesinin tepesinden aşağıya attı. Değerlendirme: Derin bir aşk hikayesini ve aşkın bir insana neler yaptırabileceğini, aşkın gücünü harika bir kurgu üzerinde anlatıyor Victor Hugo. Her zamanki akıcı dili ile kendini okuyucuya sevdiren yazarın her kütüphanede bulunması gereken eserlerinden. Victor Hugo Notre Dame'ın Kamburu kitabı ile gerçek anlamda bir klasik esere imza atmıştır. Günümüze kadar bir çok film ve tiyatro oyununa konu olan eser gelmiş geçmiş en iyi eserlerden bir tanesi olarak kabul edilir. Notre Dame'ın Kamburu konusu ise adından da anlaşılacağı üzere dışta kambur ve çirkin olan ama içte iyi bir insan olan Kuasimoda'nın aşkıdır. Aşık olur ve aşık olduğu kızı kaçırmaya çalışır. Fakat bunu yaparken yakalanır ve işkenceye maruz kalır. Fakat aşkından asla vazgeçmez. Yaşanan bir olay sonrası kızın idam edilmek istemesi üzerine kızı alıp kiliseye sığınır ve kızı ölesiye korur.