Yirmi üç bölümden oluşan kitap, üç çocuğun -daha doğrusu iki çocuk ve bir haşerenin- koca bir şehri nasıl kurtardıklarını anlatıyor. Tabii bu zorlu maceranın kilit noktalarında iki yetişkin de yer alıyor. Kitap, ana konuları olan haksızlık ve yolsuzluk kavramlarını çocukların anlayabileceği seviyede ele alıyor. Bu yönüyle on iki yaş ve üzeri tüm okurlara hitap ediyor. Ayrıca başkahramanın ailesi ile ilgili bölümler de özellikle yetişkinlere ders verici nitelikler taşıyor. Bir çocuğun babasını memnun edip ondan takdir görmek için çabalaması, kardeşler arasındaki bitmek bilmeyen sataşmalar ve annelerin koşulsuz sevgisi de kitaba farklı bir yön katıyor. Kitapta çok fazla olmamak kaydıyla resimler de yer alıyor. Bu resimler bir yandan kitabı zenginleştirirken bir yandan da betimlemelerin etkisini arttırıyor. Kitabın sonunda birkaç sayfalık Açıklamalar kısmı bulunuyor. Bu kısım kitapta geçen pek çok özel ismin nereden geldiğini açıklıyor. Böylece söz konusu isimlere dair bilgisi olan okurların tahminlerini doğrularken bilgisi olmayan okurların da yeni bilgiler edinmesini sağlıyor. Haşarı bir çocuk olan Gregor bir sabah uyandığında hamam böceğine dönüştüğünü görüyor. Bu durum karşısında epey şaşırıyor ama biraz da seviniyor. Çünkü haşarı bir haşere olarak daha büyük haylazlıklar yapabileceğini düşünüyor. İlk olarak annesini, daha sonra da tüm aile üyelerini yeni durumundan haberdar ediyor. Aile üyelerinin değişik tepkilerinden sonra da ilk haşarılığını yapmak üzere pencereden çıkıp gidiyor. Haşere Gregor, ilk olarak hiç sevmediği ev sahipleri Bay McNoodle'nin evine gidiyor. O sırada telefon rehberini okuyan Bay McNoodle'ye görünmeden onun papağanının sesini taklit ediyor. Bu şekilde uzun bir süre Bay McNoodle ile uğraşıyor. Sonunda Bay McNoodle delirdiğini düşünerek Sarı Saray da denen Wahn Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'ni arıyor. Böylece hastaneden gelen görevliler Bay McNoodle'yi alıp götürüyorlar. İlk haşarılığını başarıyla tamamlayan Gregor da yeni haşarılıklar için yola çıkıyor. Böylece yolda birkaç tehlike atlatarak, haylazlıklarının tartışılmaz ortakları olan Tarakanow kardeşlerin evine gidiyor. Neyse ki dostlarına ulaşınca, Chuckie'nin aşırı gür saçlarının arasında kendisi için güvenli bir yer buluyor. Böylece planlarını uygulamak üzere Franz Samsa'nın tatlıcı dükkanına gidiyorlar. Aynı zamanda hijyen müfettişi olan Bay Samsa'ya iyi bir ders vermek için muzlu dondurmalı süt istiyorlar. İçeceklerin sonuna yaklaştıklarında Gregor gizlice bardaklardan birine giriyor. Üç arkadaş bu numara sayesinde ücret ödemekten de kurtulacaklarını sanıyorlar. Ama işler hiç de umdukları gibi gitmiyor. Böylece üç kafadar Bay Samsa'dan kaçıp evlerine gidiyorlar. Gregor eve gittiğinde tüm ailesinin el birliğiyle köpekleri Kokarca'yı yıkadıklarını görüyor. Bu zorlu iş yüzünden Gregor umduğu ilgiyi göremiyor. Ama akşam olunca tüm gün boyunca yaptıklarını ailesiyle paylaşıyor. Annesi, ablası ve abisi Gregor'un hoşuna gidecek tepkiler veriyorlar ama babası oğlunun yaptıklarından pek memnun olmuyor. Gregor da babasını bir türlü memnun edemediği için üzülüyor ve yeni planlar kuruyor. Ertesi gün Gregor, babasının dükkan açabilmesi için gereken ruhsatı almak üzere meclis binasına gidiyor. Çünkü, babasının alamadığı ruhsatı alabilirse babasını memnun edeceğini düşünüyor. Böylece Başkan Boşkan'a gelen bir kutuya girerek toplantı salonuna ulaşıyor. Gizlice toplantıyı dinleyerek, meclisi oluşturan kel adamların yıllardır uyguladıkları haince planları öğreniyor. Bunun üzerine ruhsat işinin biraz daha bekleyebileceğini düşünerek bu adamları engellemek için dostlarıyla buluşuyor. Akşam olunca üç kafadar, kel adamların planlarını bozmak için İnsaniyet Sütü Ltd. fabrikasına gidiyorlar. Ama planları başarısızlıkla sonuçlanınca yine kaçmak zorunda kalıyorlar. Bu başarısız girişimin ardından pek çok plan kurup uyguluyorlar. Böylece kel adamları tek tek delirten çocuklar bir süre sonra hiç ummadıkları kötü bir sürprizle karşılaşıyorlar. Bu kötü sürpriz, çocukların neredeyse canlarından olmalarına sebep oluyor. Ama iyi insanlar olan Charlie Jung ve Marvin sayesinde hem kendilerini hem de tüm şehir halkını kötü adamlardan kurtarıyorlar.


Vera Ray 1920'li yılların sonunda arkadaşı Caroline ile aynı evde yaşamaktadır. Şehrin yoksul kesimindendirler. Bir gün Olympic Otel'de bir davet vardır ve Vera ile Caroline oraya giderler. Caroline bir yalanla içeri girmelerini sağlar. Vera otelde otel sahibinin oğlu Charles ile tanışır. Kendisi fakir olduğu için Charles'tan uzaklaşır ve davetten çıkar ama Charles onun peşinden gelir. Charles diğer zenginler gibi değildir. Vera'nın fakir olması onu rahatsız etmez. Vera'ya aşık olur. Vera hamile kalır fakat bunu hemen Charles'a söylemez. Onun ne diyeceğini tahmin edemez. Charles bu sırada Vera'ya evlenme teklif eder. Vera'yı ailesiyle tanıştırmaya götürür. Ailesi fakir olduğu için Vera'dan hoşlanmazlar. Charles'in kız kardeşi Josephine Vera ile konuşur. Vera'nın hamile olduğunu da biliyordur. Vera'ya Charles ile evlenirse Charles'ın babasının tüm mirasından mahrum kalacağını söyler. Vera kendisi yüzünden Charles'in bu duruma düşmesini istemez ve Charles'tan ayrılır. Charles'in evinden ayrılırken duvar ustası Ivanoff ile karşılaşır ve onunla eve döner. Caroline de bu sırada evlenir ve evlendikten kısa bir süre sonra kocası ölür. Caroline'nin Eva adında bir kızı olur. Vera'nın da bir oğlu olur. Vera Olympic Otel'de temizlikçi olarak çalışır. Oğlu Daniel dört yaşına gelmiştir. Vera geceleri çalıştığı için Daniel'i gece yalnız bırakır. Yine bir gece Daniel'i yalnız bırakır ve işe gider. Mayıs ayı olduğu halde o gece fırtına olur ve kar yağar. Vera eve döndüğünde oğlunu evde bulamaz. Onun kar oynamak için dışarı çıktığını düşünür ve dışarıda oğlunu arar. Ama yerde oğlunun oyuncak ayısını bulur ve oğlunun kaçırıldığını anlar. Polise gider fakat polis oğlunun evden kaçmış olabileceğini geri döneceğini söyler. Vera ve oğlu fakir olduğu için onlarla ilgilenmezler. Vera uzun süre kendine gelemez. Bu yüzden işe de gidemez ve işten kovulur. Otelde zengin biri olan Lon ile karşılaşır. Lon daha önce otelde Vera'yı görmüştür ve onu beğenmiştir. Vera'ya akşam yemeği teklif eder ama Vera oğlunun kaçırıldığını söyler. Lon tanıdıklarının olduğunu oğlunun bulunmasına yardımcı olacağını söyler bunun üzerine Vera yemek teklifini kabul eder. Vera sabah bunu hatırlatır ve Lon yalan söylediğini, yardım etmeyeceğini söyler. Vera Lon'dan kaçar ve ağlayarak gider. Charles'tan yardım istemeye karar verir. Bir kamyona biner ve Charles'ın evine gider. Vera'nın durumunu gören Ivanoff da Vera'yı takip eder. Vera Charles'a oğlunun kaçırıldığını söyler. Charles'ın oğlu olduğunu söylemeyi düşünür ama Charles'ın artık evli olduğunu görünce söylemez. Charles'ın yanından gider. 2013 yılının Mayıs ayında yine aynı şekilde kar fırtınası olur. Bilim adamlarına göre bu mevsimsiz kar böğürtlen kışı olarak adlandırılır. Seattle Herald Gazetesi muhabiri olan Claire Aldridge'ye 1933 yılındaki ve şimdiki kar fırtınası ile ilgili yazı yazması söylenir. Claire aynı zamanda gazetenin sahibi Kensington'ların oğlu Ethan ile evlidir. Claire bundan bir yıl önce hamiledir ama koşu sırasında bir araba Claire'ye çarpar ve bebeklerini kaybederler. O zamandan sonra Claire ve Ethan birbirlerinden uzaklaşmaya başlarlar. Claire koşmayı bırakır. Claire yazısı için 1933'teki fırtına ile ilgili araştırmalara başlar. Araştırmaları sırasında o tarihte Daniel Ray adında bir çocuğun kaybolduğunu öğrenir. Claire de bebeğini kaybettiği için bu olay onu çok etkiler ve yazısını bu olayla ilgili olarak yazmaya karar verir. Araştırmalarına başlar ve Daniel Ray'in o zamanlarda oturduğu evin adresini öğrenir. Adrese gittiğinde buranın arkadaşı Dominic'in kafesinin yeri olduğunu görür. Dominic'ten üst katı gezmek için izin alır ve orada Caroline'nin kızı Eva'nın çizdiği bir resmi bulur. Arkasında Eva'nın adı ve soyadı yazıyordur. Claire hastaneden gelen bir pakette ismi yazan kişiyle Eva'nın soyadının aynı olduğunu görür. O kadınla konuşur ve Eva adında bir akrabası olduğunu öğrenir. Eva ile görüşmeye gider ve Eva ona Daniel ile ilgili bildiklerini anlatır. Eva ona Vera'nın öldürüldüğünü söyler. Claire, Vera hakkında araştırmalara başlar ve Vera'nın olayıyla Avukat Edward Sharpe'nin ilgilendiğini öğrenir. Edward Sharpe her şeyin kaydını tutan bir avukattır. Claire onun kızına ulaşır. Avukatın dosyalarına bakmak için ondan izin alır. Vera ile ilgili dosyaları bulur ve orada Vera'yı öldürmekle suçlanan Ivanoff'un ifadesini bulur. Bu belgelerden Vera'yı Charles'ın kardeşi Josephine'nin öldürdüğünü öğrenir. Ayrıca Charles'ın ve ailesinin de Kensington olduğunu öğrenir. Artık olayı öğrenmiştir ve yazısını yazar ama kocası ailesinin adı kötü bir olayla anılmasın diye yayınlanmasını istemez. Claire, Charles'ın kim olduğunu öğrenmek için Ethan'nın büyük babası Warren ile görüşmeye gider. Warren'den Daniel'in Warren olduğunu öğrenir. Claire Daniel ve Eva'yı bir araya getirir getirir ve onları görüştürür. Daha sonra Warren'ı eski evine götürür. Ama orası artık yıkılacaktır. Warren orda annesinin ona bıraktığı mektubu bulur. O evin yıkılmasını istemez ve orayı satın alır. Gelişen bu güzel olaylardan sonra Claire ve Ethan'ın arası düzelir. Artık yeni bir çocuk yapmaya karar verirler. Böğürtlen Kışı Konusu Sarah Jio gerçekten mükemmel bir yazar. Akıcı dili, duygusal hikayeleri, şaşırtıcı sonları ile tanınan yazar Böğürtlen Kışı romanı ile okurlarını yine derinden etkilemeyi başarıyor. 1933 yılında Amerika'nın Seattle şehrinde olağanın dışında olarak Mayıs ayında kar yağar. Üç yaşındaki oğlu ile huzurlu bir hayat süren Vera'nın en büyük acısı gün içinde oğlunu bırakarak işe gitmektir. Yine her sabah olduğu gibi oğlunu öperek işe gider. Fakat eve geri döndüğünde oğlu ortada yoktur. En sevdiği oyuncak ayısı da karların içindedir. Hayatını oğluna adayan kadın için bir anlamda hayat sona ermiştir. Yıllar ileri sarar ve 80 yıl sonrasına 2013 yılına gelir. 80 yıl sonra yine Mayıs ayında kar yağar. Gazeteci olan Claire de bu olayı haber yapmak ister ve geçmişi araştırırken 80 yıl önce yaşanan kayıp olayını farkeder. Evlat kaybetme acısını bilen Claire bu olayı daha derinlemesine araştırmak ister ve olayın derinliklerine girmeye başlar. Fakat araştırması onu geçmişi ile güzleşmeye ve gizemleri ortaya çıkartmaya başlar. Vera ile kendisi aslında pek farklı değillerdir.


Ömer Seyfettin'in Bomba adlı kitabı altı ana hikayeden oluşmaktadır. Hikayenin konusunda genel olarak Balkanlarda muharebe yıllarında ki zorluklar anlatılmıştır. Ömer Seyfettin bu muharebe yıllarında Balkanlarda askerlik görevinde bulunmuştur. Makedonya'da mücadele göstermiş ve insanlara yapılan zulmü bizzat kendi gözleriyle görmüştür. Bu kitabı kaleme almasında ki en büyük etken o yıllarda askerlik görevinde bulunmasıdır diyebiliriz. Nasıl Doğdu? adlı hikayede: Türk asıllı Kenan ve İtalyan asıllı Grazia'nın hikayesi anlatılmaktadır. Selanik'teki muharebe yıllarında anlatılan bir hikayedir. Grazia ve Kenan evli bir çifttir. Selanik'teki savaştan dolayı Grazia buradan göç etmek istemektedir. Buna karşılık Kenan ise bu topraklardan ayrılmak istememektedir. Kenan ve Grazia birbirlerini çok severek evlenmişlerdir. Fakat ilk başta ki anlaşmalarına göre her şey İtalyan usulüne göre olacak, Türk geleneklerine göre bir hayat yaşamayacaklardır. Aralarındaki anlaşmazlıktan dolayı ayrılmaya karar vermişlerdir. Kenan ve Grazia'nın bir de Primo adında bir çocukları vardır. Primo, damarlarına kadar kendini Türk hisseden bir çocuktur. Selanik'te kalmayı tercih etmiş ve babası ile yaşamaya başlamıştır. Nasıl Öldü? adlı hikayede: Primo'nun annesi Türk ve İslam olmayı istemeyerek babasından boşanır ve İtalya'ya döner. Annesinin isteğinden dolayı Primo, İtalyan gelenek ve göreneklerine göre büyüyen bir çocuktur. Anesinin İtalya'ya dönmesi üzerine okumuş olduğu Fransız mektebinden ayrılır ve Türk asıllı bir mektebe başlar. Bir aylık bir süre içerisinde Türkçeyi oldukça iyi öğrenir. Babası, onun Primo olan adını bir Türk adıyla değiştirmek ister. Primo'nun en hoşuna giden isim Oğuz olmuştur. Bu ismi oldukça benimsemiştir. İsminin Oğuz olmasıyla kendini tamamen Türk hisseden Primo, evde ki Rum olan uşakları, Türk uşaklarla değiştirmek istemiştir. Bunun üzerine evde ki Rum uşaklar kovulmuş, yerine Türk uşaklar işe alınmıştır. Bir süre sonra Selanik'te muharebenin olacağı ağızdan ağıza dolaşmaya başlamıştır. Bununla birlikte bir sürü muhacir Selanik'e akın akın gelmektedir. Uşakları olan Emine Hanım'ın oğlu Mustafa askerdir. O gün geldiğinde Oğuz'a muharebesiz Selanik'i teslim edeceklerini ve savaşın bittiğini söyler. Mustafa anlattıkça Oğuz daha da sinirlenmektedir. Çünkü böyle bir şeyin olmasına dayanamamaktadır. Mustafa annesinden silahını saklamasını ister. Primo, silahı tavan arasına saklamayı önerir. Birden her şey değişir. Sokakları şapkalılar kaplar; bütün dükkanlar maviye, beyaza boyanır. O akşam Oğuz'un babası orada kalamayacaklarını, İstanbul'a gideceklerini söyler. Onlar buradan gitmenin hayalini kurarken babası esir düşer. Primo, eve döndükten sonra evin hizmetlilerine aylıklarını vererek onlara isteyenin gidebileceğini söyler ve evde yalnız kalır. Tavan arasına sakladıkları silahı alarak, yatak odasına iner ve ertesi gün yapacaklarını düşünerek uykuya dalar. Nakarat adlı hikayede: Gençliğini Makedonya'da geçirmiş eski bir zabitin hatıra defterinden olan anılar anlatılmıştır. İrtica Haberi adlı hikayede: Yine bir zabitin cep defterinden olan anılar anlatılmıştır. Son olarak ta kitabında adını taşıdığı Bomba adlı hikayede anlatılanlar ise: Hikayenin kahramanı Boris, yirmi beşli yaşlarda sosyalist bir gençtir. Boris, ülkesinde barış içerisinde yaşamak isteyen bir gençtir. Fakat İslav halkı bağımsızlığını kazanma arzusu içindedir. Bundan dolayı ülkede bir kargaşa ortamı oluşmuştur. Bu karışık halden dolayı komitalar da kendilerine müsait bir ortam bulmuş ve oldukça çoğalmışlardır. Kendi egemenliklerini kurmak isteyen komitalar, halkı hem maddi hem manevi anlamda sömürmek isterler. Halkı kendi isteklerini yapmaları konusunda zorlarlar, bu istekleri gerçekleştirmeyenleri ise öldürürler. Boris, bu karışık durumdan dolayı kendinin ve ailesinin tehdit altında olduğunu düşünür. Eşi Magda ve babası İstonya'yı da alarak Amerika'ya kaçma planları yapar. Bu planı gerçekleştiremeden bir önceki gece komitalar evlerini basar ve Boris'i rehin alırlar. Tekrar evlerine gelip babası; İstonya'dan bütün hayatı boyunca biriktirdiği paraları isterler. Boris; komitaların elinde olduğu için İstonya ve Magda çok fazla direnmezler ve bütün birikimlerini komitalara verirler. Komitalar, Boris'in kafasını kesmiş ve bir bez parçasının içine sarmışlardır. Bütün paraları aldıktan sonra eşi Magda'ya, Boris'in koparılmış, kesik ve kanlı kafasının olduğu bezi verip oradan ayrılmışlardır. Ömer Seyfettin'in Bomba adlı kitabında, yabancı kelimeler fazla olmasına rağmen oldukça sürükleyici bir kitaptı. Özellikle, kitabın sonunda olan Bomba adlı hikayeyi çok beğendim. Herkesin okumasını tavsiye ederim.


Bugünkü kitabımız Sir Arthur Conan Doyle tarafından kaleme alınmış Sherlock Holmes serisinin üç kısa hikayesi. Kitap Maviçatı Yayınları tarafından basılmış. Ancak size öncelikle basımı yapan yayınevinden bahsetmek istiyorum. Ben bu yayınevinin eserlerini daha önce hiç okumamıştım. Açıkçası çok fazla yazım ve imla hatası vardı. Bu da kitabı olması gerekenden çok daha uzun sürede bitirmeme neden oldu. Kitap yayınevinin Sherlock Holmes Kitapları Serisi'nin beşinci eseri; Boscombe Vadisi'nin Esrarı. 82 sayfadan oluşan kitapta Sherlock Holmes'in üç macerası kaleme alınmış. Bunlardan ilki, kitaba ismini veren hikaye; Boscombe Vadisinin Esrarı: Hikayemizde Bay Holmes ve kadim dostu Bay Watson bir cinayeti çözmek üzere Boscombe Vadisindeki Hatherley çiftliğine doğru yola koyulurlar. ancak sorun şudur ki, ne yerel polisin elinde ne de basında cinayete ışık tutacak ufacık bir bilgi bile bulunmamaktadır. Avusturalyalı çiftlik sahibi John Turner'ın hem kiracısı hem de eski dostu olan Charles McCarthy göl kıyısında ölmüştür. Ancak Bay McCarthy göle giderken, onu; arkasından elinde tüfeğiyle takip eden oğlu James McCarthy baş şüphelidir. Cinayeti tam olarak çözemeyen yerel polis, Bay Holmes'tan yardım istemiştir. Görgü tanıkları ikisini peş peşe görmüş olsa da, Bay Turner'in kızı; James'in masum olduğuna inanmaktadır. Olay yerine vardıktan sonra gerekli görüşmeleri yapan Sherlock Holmes, katili bulmakta tabii ki zorlanmamıştır. Bir tarafta ölüm döşeğindeki çiftlik sahibi John Turner, James'in umutsuz aşkı Bayan McCarthy, uşaklar, seyisler ve kahyalar... Diğer tarafta ise, bir sigara izmariti, küt burunlu bir çizmeye ait ayak izi, bir taş ve bir parça da yün... Karmaşık bir olay örgüsünün içinde kaybolmak için güzel bir hikaye. Hikayeye puanım 10/6 Kitapta bulunan ikinci hikaye de Beş Portakal Çekirdeği: Aslında bu hikaye benim kitapta en çok beğendiğim hikaye oldu. Gerek olay örgüsü gerek de hikayenin gereksiz yere uzatılmamış olması benim için artı puandı. Ayrıca belirtmem gerekkir ki, Dr.Watson'ın Sherlock Holmes'u analiz ettiği bölüm, beni oldukça eğlendirdi. İkinci hikayemiz, genç bir adamın, fırtınalı bir gecede Sherlock Holmes'in kapısına dayanmasıyla başlıyor. Genç adam oldukça korkmuş bir halde ve ne yapacağını bilmiyor. Yıllarca amcası ile yaşamış olan delikanlı, bir gece amcasına gelen bir mektupla, işlerin çığrından çıktığını; amcasının da bu mektuptan hemen sonra vasiyetini hazırlatıp, tüm mülkünü kardeşine; yani delikanlının babasına bıraktığını anlatır. Hiç kimsenin girmesine izin vermediği tavan arasındaki bir takım kağıtları yakmış ve o günden sonra histerik bir şekilde yaşamaya başlamıştır. Mektubun içinden çıkan beş adet portakal çekirdeği ve zarfa işlenmiş K.K.K harflerinden başka bir şey bulunmayan zarfta onu delirtecek noktaya getiren ne olabilir? Amcası bu olaydan kısa bir süre sonra sığ bir havuzda boğularak ölmüştür. Ancak polis ne kadar intihar dese de, delikanlı bunun intihar olmadığını bilmekte ama ispatlayamamaktadır. Amcasının ölümünden sonra tüm miras babasına geçmiş; babası da aynı mektubu 2 yıl sonra alarak ölmüştür. Artık varis genç delikanlıdır ve ne yazık ki kader ağlarını örmektedir. yine bir mektup, yine beş adet portakal çekirdeği, yine aynı işlemeli zarf... Sevgili Holmes genç delikanlıyı kurtarabilecek midir yoksa o da ailenin geri kalanı gibi bir cinayete mi kurban gidecektir? Peki katil kimdir? Açıkçası hikayedeki ters köşe çok ama çok hoşuma gitti. Böyle bir sonu gerçekten beklemiyordum. Sadece bu hikaye için bile bu kitap okunmaya değer bence. Hikayeye puanım 10/8 Ve gelelim son hikayemize; Bükük Dudaklı Adam : Bu hikaye de gayet sade bir dille yazılmış, detaylara önem verilmesine rağmen; okuyucuyu boğmayan bir örgüye sahip. Ancak diğer hikayelerden farklı olarak; bu kez Dr. Watson ve Bay Holmes, otelden bozma virane bir afyon tekkesinde karşılaşıyorlar. Eski bir dostunu, karısının hatırına bu virane mekanda arayan Dr. Watson, Bay Sherlock Holmes'u içerideki keşlerin arasında; tam da onların kılığında görür. Daha ne olduğunu anlayamadan da kadim dostu ile yeni bir maceraya atılmıştır. Şehrin tanınan tüccarlarından biri kayıptır ve eşi yardım etmesi için Sherlock Holmes'a başvurmuştur. Kocasını en son otelden bozma afyon tekkesinde bir pencerede gören Bayan St. Clair; Bay St. Clair'in onu görünce ellerini kaldırdığını ve çığlık atarak odanın içine çekildiğini görmüştür. Büyük bir panikle otele dalmış; otel sahibi Lascar'ın itirazlarına rağmen kocasını gördüğü pencereye ait odaya çıkmayı başarmıştır. Bay St. Clair odada olmamasına rağmen, kadının keskin gözleri kocasının kıyafetlerini seçmekte zorlanmamıştır. İddia etiğine göre; odada yaşayan ve şehrin kötü namıyla tanınan dilencisi Hugh Boone kocasını pencereden denize atmıştır. Lakin, kocasının cesedine ulaşılamadığı gibi; kendisinden yaşadığına dair bir haber de alınamamaktadır. Bayan St. Claire kocasının ölmediğine inanmaktadır. Sherlock da öldüğüne neredeyse emindir. Peki Bay St. Clair gerçekten hayatta mıdır? Yoksa Sherlock'un iddia ettiği gibi öldürülmüş müdür? Tabii ki kaçırılmış olması da ihtimaller arasında. Eğer öldürüldüyse katili kim olabilir? Sakat ve kötü kalpli dilenci Boone mu yoksa afyon tekkesinin sahibi Lascar mı? Hikayeye puanım 10/9 Evet sevgili okurlarımız, kafanızda deli sorularla veda ediyorum sizlere. Ve eklemek istiyorum; ölmeden önce herkes mutlaka ama mutlaka bir Sherlock Holmes hikayesi okumalı. Sir Arthur Conan Doyle'un kıvrak zekası, şeytanlarını bizzat yerleştirdiği detaylar ve okuyan herkesin ister istemez dedektif olma hayalini kurduğu bir başkahraman... Bir yazar daha başka ne isteyebilir ki?


Hatice Kübra Tongar'ın yazdığı Bu Benim Bedenim, 8 yaş ve üzeri okurlara hitap ediyor. Hem kız erkek çocukların merakla okuyacağı kitap, İbrahim Çiftçi'nin çizdiği siyah beyaz resimlerle süsleniyor. Ömer Faruk Paksu'nun editörlüğünde hazırlanan kitabın kapak tasarımı ise Cemile Kocaer'e ait. Hayykitap Çocuk tarafından 2022 yılında yayımlanan kitap Çocuklar İçin Bedenini Tanıma ve Koruma Rehberi üst başlığına sahip. Kitabın başkahramanı Prof. Dr. Vızvızakan adında bir sivrisinek. Prof. Dr. Vızvızakan kitap boyunca dinozor, aslan, fil, kedi, timsah, penguen gibi hayvanlarla farklı yaş ve cinsiyetlerdeki insanları inceliyor. Böylece hem farklı canlı türleri arasındaki hem aynı türün farklı cinsiyetleri arasındaki farklılıkları araştırıp okurlarla paylaşıyor. İnsanların ve çeşitli hayvanların dünyaya geliş şekillerine de kısaca değiniyor. Ayrıca vücutta özel bölgeler olduğunu anlatıyor ve canlıların bedenlerinin de kararlarının da dokunulmaz olduğunu vurguluyor. Yazar, kitap boyunca çocukların hoşuna gidecek eğlenceli bir dil kullanıyor. Başkahramanın bir hayvan olması da çocuklar için kitabı daha ilgi çekici hale getiriyor. Direkt olarak okura hitap etmesi ise okurların kendilerini kitabın içinde başkahramanla birlikte araştırma yapıyor gibi hissetmelerini sağlıyor. Kitabın grafik tasarımının da okuma sürecini olumlu yönde etkilediğini söylemek mümkün. Kitaptaki önemli noktaların gri ve siyah renkli olarak vurgulanması ve bazı sayfalarda konuşma baloncukları ile farklı şekillere sahip çerçevelerin yer alması kitabın tasarımını dinamikleştiriyor. Bu da tekdüzeliği ortadan kaldırarak özellikle çocukların sıkılmadan kitabı okumalarına yardımcı oluyor. 128 sayfadan oluşan kitapta 10 bölüm yer alıyor. Tamamı "Bilime Paha Biçilmez Katkılarım..." başlığına sahip bölümlerin adları sırasıyla şu şekilde: 1. Farklı Türlerin Farklı Vücutları Vardır 2. Aynı Türlerin de Farklı Vücutları Vardır 3. Her Tür İki Cinsiyetten Oluşur 4. Cinsiyetlerin Farklılıkları Onları Anne-Baba Yapar 5. Her Tür Farklı Şekilde Dünyaya Gelir 6. Her Tür Anne Karnında Farklı Şekilde Büyür 7. Her Canlının Büyüme Süresi Farklıdır 8. Vücudumuzda Özel Bölgelerimiz Vardır 9. Her Canlının Bedeni Dokunulmazdır 10. Her Canlının Kararları da Dokunulmazdır Bu Benim Bedenim Özeti Kitap, Prof. Dr. Vızvızakan'ın kendisini tanıtmasıyla başlıyor. Prof. Dr. Vızvızakan, kendisinin tarih öncesi çağlardan beri var olduğunu ve o zamandan bu zamana kadar pek çok araştırma yaptığını anlatıyor. Çeşitli hayvanlarla birlikte insanları da inceleyerek elde ettiği araştırma sonuçlarını bir kitap halinde okurlarla paylaştığını söylüyor. Ardından da araştırma sırasında elde ettiği bilgileri tek tek açıklamaya başlıyor. İlk olarak farklı türlerin farklı vücutlara sahip olduğunu dinozorları örnek göstererek anlatıyor. Etobur ve otobur dinozorların beslenme biçimleri nedeniyle farklı özelliklere sahip olduğunu açıklıyor. İkinci olarak aslanlar üzerinden aynı türdeki bireylerin dişi ve erkek olmalarına göre farklı vücutlara sahip olduklarını tespit ediyor. Bu tespitini fil, geyik ve tavus kuşu örnekleriyle destekliyor. Üçüncü olarak insanları inceliyor ve böylece tüm canlı türlerinin iki cinsiyetten oluştuğu bilgisine varıyor. Bu iki cinsiyetten birinin dişi diğerinin erkek olduğunu ve insanların dişisine kadın dendiğini söylüyor. Dördüncü olarak kadın ve erkek vücudunu inceleyerek cinsiyetlerin canlıların hayattaki rollerini belirlediği yani dişilerin anne, erkeklerin ise baba olduğu sonucuna ulaşıyor. Bu bölümde dişi ve erkek üreme organlarından da kısaca bahsediyor. Beşinci olarak bir sineğin yumurtadan çıkarak, bir filin ise annesinden doğarak dünyaya geldiğini örnek gösterip hayvanların dünyaya geliş şekillerine göre ikiye ayrıldıklarını söylüyor. Bunlardan birinin memeliler diğerinin ise yumurtlayanlar olduğunu, insanların da memeliler arasında yer aldığını anlatıyor. Altıncı olarak canlıların dünyaya gelmeden önceki büyüme süreçlerini inceliyor. Bu sürecin memelilerde hamilelik olarak adlandırıldığını söyleyip çeşitli canlıların anne karnında kalma ve yumurtadan çıkma sürelerine dikkat çekiyor. Yedinci olarak ise canlıların dünyaya geldikten sonra ne kadar zamanda büyüyüp erişkinliğe ulaştıkları hakkında bilgi veriyor. Bu sürecin tüm canlılarda farklılık gösterdiğini söyledikten sonra insanların büyüme sürecinin bebeklik, çocukluk, ergenlik ve erişkinlik olmak üzere dört aşamadan oluştuğunu açıklıyor. Sekizinci olarak dişilerin ve erkeklerin üreme organlarının birbirinden farklı olduğunu ve bunların bedenin içinde ya da dışında olmasına göre de farklılık gösterdiğini anlatıyor. Bu bölümde üreme organlarının özel bölgeler olduğunu ve tüm canlıların tüy, kuyruk ve kıyafet gibi şeylerle bu bölgelerini gizlediğinden bahsediyor. Hiçbir canlının bir başka canlının özel bölgesine bakamayacağını da önemle hatırlatıyor. Dokuzuncu olarak tüm canlıların tıpkı evlerini korudukları gibi bedenlerini de koruduklarını ve bedenlerini korumaya çok ama çok önem verdiklerini anlatıyor. Farklı canlıların bedenlerini korumak için nasıl taktikler kullandıklarını ve insanların da önce elleriyle kendilerini korumaya çalıştıklarını, ellerinin yetersiz kaldığı durumlarda ise çevredeki diğer insanlardan yardım istediklerini anlatıyor. Ayrıca canlıların bedenlerinin dokunulmaz olduğuna dikkat çekiyor. Onuncu olarak ise canlıların bedenlerinin yanı sıra kararlarının da dokunulmaz olduğunu vurguluyor. Bu konuyu izinsiz fotoğraf çekimi ve çekilen fotoğrafların yayınlaması üzerinden ele alıyor. Böylece kimsenin izinsiz olarak fotoğraflarını çekmeye ve herhangi bir yerde yayınlamaya hakkı olmadığını çocuklara öğretiyor.


Bazı aşklar aşka ihanettir. Gizli aldatmalar, sevdiğin insanın üzerine basmadan çiğnemektir. Kaç kez çiğnendiğini hiç bilmiyordu Bukre. Sevgilisinin onu aldattığını öğrendiğinde dünyası kararmıştı. İstanbul'un dar sokaklarında dolaşıp durdu. Sonunda yorgun ve bitkin halde Selim'in yanına koştu. Selim, Bukre'nin okuldan arkadaşıydı, hatta mevcut en iyi arkadaşıydı. Öyle ki Selim, Bukre'yi Yavu Kuş olarak, Bukre de Selim'i Kuzu diye çağırırdı ve ne zaman bir dertleri olsa birbirlerine koşarlardı. Her zaman olduğu gibi Bukre, Selim'e terk edilmenin ve aldatılmanın acılarını anlatırdı. Selim de Bukre'ye platonik aşkını anlatırdı fakat platonik aşkının kim olduğunu hiç söylemezdi. Selim, Bukre'yi bunalımdan kurtulmak için onu bir kampa götürür. Bukre kampta Cem ile tanışır. Cem kamp ateşinin yanında gitar çalarak Bukre'nin kalbini çalar. Sonunda birlikte olurlar ve Bukre yine mutlu hayatına geri döner. Cem'in en büyük hayali albüm çıkartmaktır fakat bunun için yeterli parası yoktur. İmdadına Bukre yetişir ve bir şekilde gerekli parayı bulur. Fakat bu kez de albümü yapacak firma bulamaz. Bukre yine varını yoğunu vererek albüm çıkartıcak bir firma bulur. Cem Bukre sayesinde ünlü olur ve şöhrete kavuşur. Şöhret ile birlikte içki de gelir ve bir gün içkili iken Bukre'yi döverek hastanelik eder. Bunun üzerine Bukre İzmir'e giderek Cem'den uzaklaşır. Cem ayrılığın acısı ile Bukre'yi onun en iyi arkadaşı ile aldatır. Bunun üzerine Bukre yeniden bunalıma girer ve imdadına yine en iyi dostu Selim yetişir. Selim Bukre'ye yardım etmek için İzmir'e gelir. Bu sırada Cem Bukre'den özür diler ve barışmak için elinden geleni yapar. Bukre de özrü kabul ederek Cem'e geri döner ama bu dönüş Selim'i yaralar. Bunun üzerine platonik aşkının Bukre olduğunu ona itiraf eder. İtiraf karşısında şaşıran Bukre de kendi platonik aşkını itiraf eder ve ikili bir araya gelir. İkisi evlenirler ve iki çocukları olur. Bundan sonra onları mutlu ve mesut bir hayat bekler. Bukre Konusu Kahraman Tazeoğlu kendine has bir tarzı olan ender yazarlardan bir tanesi. Son olarak Bukre kitabı ile yine kendine has üslubu ile okurlarını kendine bir kez daha hayran bırakıyor.


Scout, henüz 6 yaşında olan küçük bir kız çocuğudur. Abisi Jem ve babası Atticus ile birlikte yaşarlar anneleri Scout daha iki yaşındayken hayatını kaybetmiştir. Bir de yanlarında aşçıları Calpirnua vardır. Kitap, küçük kız Scout'un ağzından anlatılır. Scout ve Jem günlerini mahallede türlü türlü yaramazlıklar yaparak oyunlar oynayarak geçirirler bir de sadece yazları Maycomb'a teyzesinin yanına gelen Dill onlara katılır. Bu küçük afacanların en büyük zevkleri kendi içine kapanmış bir aile olan Radley'ler hakkında hikayeler uydurmak ve onların evinin çevresinde çeşitli macera ve güç gösterisi olan oyunlar kurmaktadırlar. Hatta evin oğlu olan ve Öcü Radley adını verdikleri genç adam en büyük ilgi odaklarıdır. Scout abisi Jem'i örnek almakta ve mahalledekilerin, Calpirnua'nın ısrarlarına rağmen bir kız çocuğu gibi giyinip yemek yapmayı öğrenmeyi reddetmektedir. Onun için asıl ilgi çekici olan Jem ile birlikte çeşitli maceralara atılmaktır. Babaları Atticus ise avukattır. Her zaman sakin ve bilge tavırlarıyla betimlenir. Aynı zamanda da çok iyi bir babadır. Çocuklarını dinler onlarla konuşur ve her şeyden önce iyi birer insan olmayı öğretir. Kış gelince Scout okula başlar. Jem onu okulda yalnız bırakır çünkü kendi arkadaşlarıyla takılmak ister. Atticus, Scout'a daha okula başlamadan sık sık okumalar yaptırır. Scout'un da okumaya çok ilgisi vardır çünkü Atticus çok iyi bir okur olduğundan onu örnek alır. Scout'un okumayı bilmesine öğretmeni sinirlenir ve babasına bir daha Scout'a okul dışında okutma yapmaması için haber yollar. Scout okulu hiç sevmez çünkü fazla açık sözlü olduğu için başı hep belaya girer. O kış kasabada da işler yolunda gitmez. Scout ve Jem'in zaman zaman bahçesinde çocukları gibi sevdikleri çiçeklerine zarar vermeme koşuluyla vakit geçirdikleri Bayan Maudie'nin evinde büyük bir yangın çıkar. Bayan Radley ölür. Atticus ise mahkemenin görevlendirmesiyle bir davayı üstlenmek zorunda kalmıştır. Çocuklar daha farkında olmasa bile bu dava Atticus'ta büyük bir tedirginlik yaratmaktadır. Çünkü Atticus bir beyaza karşı bir siyahiyi savunmak zorundadır. Atticus işini özveriyle yapan ve haksızlığa karşı koyarak çocuklarına her zaman örnek olmaya çalışan bir adam olduğundan özellikle de suçsuzluğuna inandığı Tom Robinson'u hakkıyla savunmakta kararlıdır. Tom, Bay Ewell'in büyük kızına tecavüz etmekle suçlanmaktadır. Bay Ewell'ın kötü ünü kasabada bilinmektedir. Çalışmayan, çocuklarına kötü davranan ve ona buna sataşan beş para etmez bir adamdır. Atticus, iki tarafın da ifadelerini dinlediğinde Ewellların ifadelerindeki tutarsızlıklar ortadadır. Ayrıca tıbbi incelemeler de tecavüz bulgusuna rastlamamaktadır. Atticus, ne olursa olsun Tom'un suçsuzluğunu kanıtlamakta kararlıdır. Çocuklar için de kötü günler başlamaktadır. Çünkü babaları bir zenciyi mahkemede savunacaktır. Arkadaşları, mahalleli ve akrabaları tarafından sözlü tacize uğramaktadırlar. Mahkeme günü geldiğinde Atticus tüm kanıtları jüriye sunmuş ve tanıkların ifadelerinde açıklamaları ortaya koymuştur fakat jüriden Tom'un suçlu olduğu kararı çıkmıştır ve Tom idama mahkum edilmiştir. Bir beyaza karşı bir zencinin kazandığı hiç görülmese de herkesin vicdanın da bir parça Tom'un suçsuz olduğu fikri belirmiştir. Birkaç kişi dışında hiç kimse açık sözlülükle bunu ifade etmemiştir çünkü onlara göre zenciler bozuk ahlaklıdır ve değişemezlerdir. Atticus, kararın temyize gideceğini, Tom'un serbest kalma ihtimalinin yüksek olduğunu Tom'a söylese de Tom, kaderinin bir beyaz adamlara bırakılmasına dayanamayarak cezaevinden kaçmaya çalışmış ve vurularak öldürülmüştür. Karısı Helen'e ve üç küçük çocuğuna bu acı haberi vermek Atticus'a düşmüştür. Herkesin Almanya'da Hitler'in Yahudilere yaptığı eziyetleri kınadığı sırada Scout, Amerika'da zencilere yapılanların da farklı olmadığını fakat kimsenin bunu eleştirmediğini düşünüp çok şaşırmıştır. Günler normale dönerken Ewell, mahkemede olmasa bile herkesin vicdanında haksız çıkarılmanın hıncını yaşamakta ve Atticus'u pek çok kez tehdit etmektedir. Atticus ise tüm sakinliğiyle Ewell'ı geri püskürtmektedir. Bir gece ay gökyüzünde bulutların arkasına gizlenmişken Jem ve Scout okuldaki balodan eve dönmektedirler. Scout, gösteri için jambon kılığına girmiş ve dönüşte yalnızca Jem'in yönlendirmesiyle yürüyebilmektedir. Derken birisinin kendilerini takip ettiğini fark ederler ve tam Radley'lerin evinin arka sokağında bir boğuşma başlar. Scout'un hareketleri çok kısıtlı olduğundan üstüne atılan kişiden kendini kurtaramaz ve Jem'e de yardım edemez. Bir boğuşma sesi duyar Jem'in çığlığından sonra bir kişinin daha geldiğini kendilerine yardım ettiğini duyar. Tanımadığı bu adam Scout'u yerden kaldırır. Jem'i de kucağına alarak evlerine doğru koşarlar. Eve vardıklarında herkes onları büyük bir panikle karşılar. Jem kendinde değildir ve kolu ciddi bir şekilde kırılmıştır. Scout ise kostümü sayesinde ciddi bir yara almamıştır. Şerif kostümü incelendiğinde bıçak darbelerini görür fakat kostümdeki tellerin bıçağın Scout'u yaralamasına engel olduğunu söyler. Onlara saldıran Bay Ewell'dır. İki küçük çocuğu öldürecek kadar alçalmıştır fakat boğuşma sırasında bıçağının üzerine düşmüş ve cezasını bulmuştur. Onları kurtaran bu tanımadıkları adam ise Öcü Radley adını verdikleri Bay Arthur'dur. Küçük bir kızın gözünden yetişkin insanlar olmanın en gülünç, en anlamsız yönlerinin aktarıldığı muhteşem bir eser. Okuma zevki vermesinin yanında akıcılığıyla da elinizden bırakamayacaksınız. Scout'un ağabeyi Jem'in on üç yaşındayken kolu kırılmıştır. Aralarında kolunun neden kırıldığını konusunda farklı nedenler söylerler. Babaları Atticus ikisinin de haklı olduğunu söyler. Evde Jem, Scout, babaları Atticus ve aşçıları Calpurnia ile birlikte Maycomb isimli küçük bir kasabada yaşamaktadırlar. Anneleri onlar küçükken ölmüştür. Her yaz mahalle komşularının yeğeni Dill gelir ve onunla oynarlar. Bütün yaz komşuları Boo Radley'i dışarı çıkarmak için uğraşırlar. Babaları Atticus bir avukattır ve çok yoğun çalışmaktadır. O yıl Scout okula başlar. Öğretmeni okumayı bildiğini fark edince ona kızar okumasını yasaklar. Okula gitmek istemez, babası akşamları okuyacaklarına söz verince okula gitmeye ikna olur. Ama okulda çok sıkıntı yaşamakta diğer öğrenciler de onunla dalga geçmektedir. Okula giderlerken önünden geçtikleri bir ağaca birileri hediyeler ve şeker koyar ancak Nathan Radley ağaçtaki o kovuğu çimentoyla kapatır. Dill o yaz yine gelir ama Scout'la çok oynamazlar artık. O da Bayan Maude'nin terasında yaz boyunca ikindi vakitleri oturarak onunla sohbet eder. O kış ihtiyar Bayan Radley ölür. Bayan Maude' nin evinde yangın çıkar, çocuklar ve komşular ona yardımcı olurlar. O sıralar Atticus'un zenci bir adamın davasına bakması istenir. Bu duruma Maycomb' lular çok tepki gösterirler. Okuldaki çocuklar da Scout ve Jem'le dalga geçer. Babaları aldırış etmemelerini ve dik durmalarını söyler. Komşuları Bayan Dubose'dan ikisi de çok korkmaktadırlar ama Bayan Dubose babalarının bu davaya bakmasıyla ilgili laf edince Jem Bayan Dubose'un bahçesindeki çiçekleri yolar ve dağıtır. Babaları özür dilemesini ister Jem den. Bayan Dubose Jem'in her gün gelip kendisine kitap okumasını ister. Scout' la beraber her gün gidip kitap okur ama Bayan Dubose kısa bir zaman sonra ölür. Babaları Bayan Dubose' un çok yaşlı ve hasta olduğunu yıllardır ağrılarını dindirmek için morfin kullandığını, artık acılarının dindiğini söyler. Bir gün Calpurnia çocukları kendi gittiği kiliseye götürür. Çocuklar orda diğer zencilerle tanışır ve onların iyi insanlar olduklarını öğrenir. Babalarının davasına baktığı Tom Robinson Bay Ewell'in kızına tecavüzden suçlanmaktadır. Ama işin aslında kız Tom' a iftira atmaktadır ama zenci olması sebebiyle kimse inanmaz. O sıralar çocuklara göz kulak olmak için Alexandra Hala gelir. Scout'un bir erkek gibi davranmasını istemez, atık bir hanımefendi gibi davranması gerektiğini söyler, elbise giydirmeye çalışır. Mahkeme günü gelince tüm Maycomb sanki panayır izlemeye gider gibi mahkemeye izlemeye gider. Gizlice Scout, Jem ve Dill de mahkemeyi izlemeye giderler. Herkesin ifadeleri alınır. Ancak jüri üyeleri Tom'u, tüm deliller aksini gösterse de, suçlu bulur. O dönemlerde bir zenci suçlu bulunursa cezası idamdır. Tom idam edilir. Çocuklar bu duruma çok üzülürler.


Bunun Adı Findel on beş bölümden oluşmaktadır. Siyah-beyaz resimler içermekte ve okurlarına amaçları uğrunda yılmadan çaba göstermenin önemini anlatmaktadır. Ayrıca bazı şeylerin her zaman göründüğü gibi olmadığını fark ettirirken, bir yandan da öğretmenlerin öğrencilerinin hayatındaki yerinin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Nick orijinal fikirleri olan ve bu fikirleri uygulamaktan hiç çekinmeyen bir çocuktur. O yıl beşinci sınıfa geçtiği için tüm arkadaşları gibi o da yeni öğretmenleri Bayan Granger ile tanışır. Ders kaynatma konusunda bir numara olduğu için de Bayan Granger'in dersini de diğer öğretmenlere yaptığı numaralarla kaynatabileceğini sanır. Ama bu ona pahalıya mal olur, dersi kaynatamadığı gibi kendisine özel bir ödev de edinir. Okuldan sonra ödevi için araştırma yapar ve bu araştırmalar yeni bir fikrin doğmasına sebep olur. Nick, araştırması sayesinde sözcüklerin nasıl oluştuğunu öğrenince bunu deneyimlemek için kalem yerine "findel" kelimesini kullanmaya başlar. Zamanla tüm sınıf da ona katılır. Bayan Granger bu durumu fark ettiğinde Nick ile konuşur ve buna bir son vermesini söyler. Ama bu uyarı Nick ve arkadaşlarını durdurmaya yetmez. Gün geçtikçe çocuklar bu kelimeyi daha çok benimserler. Hatta toplu okul fotoğrafı çekilirken ellerinde gizledikleri kalemleri havaya kaldırıp "findel" diye bağırırlar. Bayan Granger bu olaydan sonra Nick ile tekrar görüşür. Tüm bu oyun sona erdiğinde ona vermek üzere hazırladığı mektup zarfını çıkarıp Nick'e imzalatır. Nick mektupta neler yazdığını çok merak etse de bu oyunu devam ettirmekte kararlıdır. Ama Bayan Granger de en az onun kadar kararlıdır, bu yüzden en büyük kozunu oynar. Böylece o günden sonra kalem yerine "findel" kelimesini kullanan çocuklar okul çıkışında okulda kalıp yüz kere "Bu cezayı bir kalemle yazıyorum." diye yazmaya başlarlar. Ama bir süre sonra bu cezayı da oyuna çevirip kalem yerine "findel" yazarlar. Ceza hiçbir işe yaramadığı gibi "findel" sözcüğünün tüm okula yayılmasına da sebep olur. Bu yüzden bu oyuna bir son vermek isteyen müdür, Nick'in ailesiyle görüşmeye gider. Ailesi özellikle de annesi Nick'i destekler. Böylece bu görüşme de sonuçsuz kalır. Zaten artık iş, Nick'in engel olamayacağı kadar çığrından çıkar. Bu yeni kelime yaygınlaştıkça daha çok dikkat çeker. Böylece kasabanın yerel gazetesindeki muhabir Judy Morgan bu olaydan haberdar olur. Daha sonra da vakit kaybetmeden okula gidip araştırma yapar. Hem müdürle, hem Bayan Granger'le hem de öğrencilerle görüşür. Böylece ilgi çekici bir haber hazırlar, bu sayede "findel" bütün kasabaya yayılır. Kasaba gazetesinde yayınlanan haber büyük bir yankı uyandırmakla kalmaz önemli bir haber kanalının da dikkatini çeker. Kanal hem Nick ve ailesi ile hem de Bayan Granger ile ropörtaj yapar. Böylece "findel" Nick'in tahmin edemeyeceği kadar büyük bir kitleye ulaşır. Kelimenin bu kadar popülerleşmesi yatırımcıların da hoşuna gider. Böylece zengin bir yatırımcı olan Bud Lawrence bu kelimeyi markalaştırarak çeşitli ürünler üretmeye başlar. Ama daha sonra telif sorunu yaşamamak için Nick'in babasıyla görüşerek Nick'e de bu markadan iyi bir hisse verir. Böylece Nick'in adına açılan hesapta Nick'in geleceği için para birikmeye başlar. Bir süre sonra sular durulur ve tüm bu gelişmeler Nick'i eskiye göre durgun bir hale getirir. Ama bu "findel"in unutulduğu anlamına gelmez. Çünkü "findel" artık herkesin günlük hayatta kullandığı bir kelime haline gelir. Yıllar sonra Nick hesabındaki parayı kullanabilecek yaşa gelir. Parasını güzel bir şekilde değerlendirirken yıllardır kendisinden desteğini esirgemeyen ailesini de unutmaz. Bu süreçte yıllar önce yazılan mektubu da okur. Böylece her şeyin aslında tam olarak onun sandığı gibi olmadığını öğrenir. Daha sonra ise Bayan Granger ile arasında geçenler çok şaşırtıcı bir sonuca varır.


Büyük Umutlar, Charles Dickens'ın eşsiz eserlerinden biridir. Kitap 3 ciltten oluşmaktadır ve her ciltte ayrı bir umuttan bahsedilmektedir. Dickens ne kadar çok fazla ayrıntı verirse versin kitabın ayrı bir sürükleyici etkisi vardır. Kitabın konusuna gelir isek; I.Cilt Kitabın birinci cildinde Pip'in yani nam-ı değer Philip Pirrip'in kaçak bir mahkumla karşılaşması ve sonrasında süre gelen olaylar anlatılmakdır. Pip annesi, babası ve kardeşlerini kaybetmiştir bu durum nedeniyle ablası ve onun demirci kocası Joe ile yaşamaktadır. Pip oldukça yaramaz ve laf dinlemeyen bir çocuktur ablasından bu yüzden defalarca kez dayak yemiştir. Ve yine bir gün ablasından habersiz kilise mezarlığına ailesinin mezarlarını görmeye gitmiştir ve orada oldukça zaman geçirmiştir. Tam dönmek üzereyken daha doğrusu nehirden karşıya geçecekken kaçak bir mahkumla karşılaşır ve oldukça korkar. Mahkum, Pip'in cebinde ne varsa almış ve ona daha fazla yemek ve bir tane eğe getirmesini ister yoksa kalbini yerinden sökeceğini söyleyip Pip'i oldukça korkutur. Pip bu durumdan çok etkilenir ve ablasının yaptığı kıymalı böreği, pudingi Joe'nin aletlerinden ise eğeyi çalıp mahkuma götürmüştür. Mahkum karnını doyurmuş ve ortadan kaybolmuştu fakat Pip olayın şokunu hala üzerinden atamamıştır. Bir gün Pip yine Joe ile konuşurken ablasın börekleri ve pudingi Pip'in çaldığını öğrenmiştir ve uslanıp akıllanması için onu Bayan Havisham'ın yanına oyun oynamaya yollamıştır ve Pip'in hayatı o günden sonra değişmiştir. Çünkü Pip, Bayan Hevisham'ın üvey kızı Estella'ya aşık olmuştur fakat Estella onun kaba elleriyle, kocaman botlarıyla dalga geçmiş ve onu aşağılamıştı, Pip bunu o kadar içerlemişti ki beyefendi olabilmek için kitaplar almaya başlamış, eğitmen olarak gördüğü Biddy'e beyefendilik hakkında sorular sormaya başlamıştı. Her şey iyi güzel giderken Pip bir gün ona çok büyük bir mirasın kaldığını öğrenmiş ve Londra'ya yollanmak üzere yola çıkması istenmiştir. Fakat kim tarafından kaldığı belli değildir. Pip bunu Bayan Hevisham tarafından kızı Estella'ya layık bir beyefendi olması için bilerek yapıldığını düşünüp bir mutlulukla ve yeni şık ve oldukça pahalı kıyafetleriyle Londra'ya gitmiştir."Pip'in büyük umutlarının birinci kısmı burada bitiyor." II.Cilt Pip uzun ve yorgun bir yolculuktan sonra Londra'ya varmıştır ve eğitmeni olan Bay Jaggers ile buluşmak üzere onun yanına gitmiştir. Bay Jaggers oldukça başarılı bir avukattır ve Pip'e kalan miras Bay Jaggers tarafından Pip istediği zaman ödenecektir. Başlarda Pip bu duruma pek alışamamış olsa da gün geçtikçe paranın tadını çıkarmaya başlamaktadır ve kendini eski yaşadığı kasabadan tamamen soyutlamaktadır. Ablasını,Joe'yi ve Biddy'e yazmayı kesmiş ve onlarla gözükmekten oldukça utanır olmuştu ta ki ablası ölene kadar. Ablası Pip daha kasabadayken kafasına bir darp almış ve konuşma ve hareket etme yetisini kaybetmiştir ve Pip gittikten sonra durumu daha da kötüleşmiş ve hayatını kaybetmiştir, Pip haberi duyar duymaz kasabaya dönmüş ve ablasının cenaze törenine katılmıştır, o sırada Bayan Hevisham'a da uğramayı ihlal etmemiş ve Estella'ya artık bir beyefendi olduğunu göstermek istemiştir. Estella,Pip'in bu değişilmesine şaşırmıştır fakat Pip'in beklediği derece değildir ve Pip buna oldukça üzülmüştür. İçinde beslediği tüm umutlar neredeyse yok olmuştur. Pip, Londra'ya yaşadığı yere geri dönmüştür ve oldukça borçlanmaktadır fakat bunun farkında olmadığı gibi beyefendiliğe tamamen kafayı takmış kendini Estella'ya kabul ettirmeye çalışmaktadır. Hala Estella ile evlenmenin hayallerini kurarken umutlarının yıkılmasına sebep olacak bir adam onu ziyarete gelir. Pip gördüğünde o kadar şaşırır ki o kaçak mahkumu, kovmaktan beter eder. En sonunda her şey ortaya çıkar ve aslında miras Pip'e kaçak mahkum tarafından kalmıştır, Bayan Hevisham'ın olayla hiçbir ilgisi yoktur. Pip duydukları karşısında şoka girer ve daha da kötüsü küplere biner. Kaçak mahkum, Pip'e her şeyi anlatmaya başlarş Onca parayı Pip'in beyefendi olabilmesi için gece gündüz çalışarak toplamıştır ve sırf Pip'in daha güzel ve rahat bir hayatı olabilmesi için tüm zorluklara katlanmıştır, insanların ona söylediği laflara kulak asmamış, her yaptığı işte "Pip için!" diyerek başlamıştır. Pip duydukları karşısında ne diyeceğini bilemez ve umutlarının ikinci kısmı da tam burada sonlanıyor. III.Cilt


Üç yıldır dünyayı dolaşarak jeolojik ve mineralojik araştırmalar yapan Bay Joerling artık, iki ay önce Penas adlı Şili gemisiyle geldiği Christmas Limanından ayrılma zamanının geldiğini düşünmektedir. Limanın tek hanı olan Yeşil Karabatak'ın sahibi Fenimore Atkins'e göre dönüş için en uygun gemi Len Guy'un kaptanlığını yaptığı Halbrane'dir. Beş gün sonra İkinci Kaptan Jem West, Lostromo Hurliguerly ve sekiz kişilik mürettebatıyla limana yanaşan Halbrane'nin kaptanı, kalay ve bakır yüklerini boşaltmak için gidecekleri Tristan d'Acunha'ya kadar onlara eşlik etmek isteyen Joerling'i kesin bir dille reddeder. Bu reddedilmeyi anlamlandıramayan Joerling'in ısrarları sonuç vermez, ta ki Guy'ın onun Connecticutlu olduğunu öğrenene kadar. Joerling'in Edgar Allan Poe'nun kahramanı Arthur Gordon Pym'in doğum yeri olan Nantucket Adasına birçok defa gittiğini işiten Kaptan, onun, adanın en önemli tüccarlarından biri olup denizcilik malzemeleri satmakta olan ve çok saygın bir dava vekiliyle akraba olan Pym ailesini tanımış olma ihtimalini merak etmektedir. Joerling, bu soru karşısında şaşkınlığını gizleyemez çünkü Arthur G. Pym'in sadece Poe'nun hayal gücünün bir ürünü olduğunu düşünmektedir. Kaptan Guy, önceki yıl çıkan bu eserin sahibine ve Pym'e ulaşamayınca Vandalia'da yaşadığını öğrendiği Dirk Peters ile görüşmek istemiş ancak Peters'in Amerika'dan ayrıldığını duyunca Arthur Pym ve Dirk Peters'i St. Roque açıklarında kurtaran Jane Guy adlı Liverpool gemisinin kaptanı ve aynı zamanda kardeşi olan William Guy ile kalan mürettebatını yazılanların ışığında tek başına aramaya karar vermiştir. Joerling, en başta fantastik bulduğu bu plana, bir buz parçasıyla sürüklenen Jane'in ikinci kaptanı Patterson'un cesedine rastlayıp cebinde buldukları not defterinde yazılanları okuyunca ve Tristan d'Acunha'daki Vali Bay Glass'tan William Guy ile Pym'in on bir yıl önce adaya geldiğini öğrenince, dahil olmaya karar verir. İki yıl yetecek miktarda yiyecek, içecek, mühimmat temin edildiği ve geminin elden geçirildiği Port-Egmont'ta mürettebata 19 kişi daha eklenir. On bir günlük hazırlıktan sonra adadan ayrılırlarken aralarına Hunt isimli sessiz ama güçlü bir denizci de katılır. Jane Guy'un son görüldüğü Tsalal Adasına kadar onunla aynı rotayı izlemeye karar veren Kaptan, bir belge, ipucu bulmak amacıyla yolları üzerindeki tüm güney bölgesi adalarına uğrar. Ancak baharın yarattığı kuvvetli hava değişiklikleri gemi mürettebatına zor anlar yaşatır. Çıkan fırtınada denize düşen Martin Holt adlı ikinci yelkencinin Hunt tarafından canı pahasına kurtarılmasının nedeni çok geçmeden anlaşılır. Hunt, Dirk Peters'in ta kendisidir. Martin Holt ise Grampus'un yaşadığı talihsizliklerin ardından Dirk Peters, Arthur Gordon Pym ve Augustus'un açlığa yenik düşerek yediği Richard Parker'ın kardeşidir. Tsalal Adasında sadece Pym'in köpeği Tiger'in kemiklerinin ve tasmasının bulunmasıyla geri dönmek konusunda huzursuzlanan mürettebatı, Joerling'in, 84. paralelin ötesinde aşılan her derece için iki bin dolar ödeyeceğini taahhüt etmesi susturur. Ancak Güney Kutbuna sadece 65 mil kadar uzaklıktayken sisin ortasında bir buzdağına çarpınca beş kişi küpeşteden fırlayıp denize düşer. Düşenler kurtarılamaz ancak gemi tamir edilebilir seviyededir. Tamir sonrası gerçekleşen ani bir hareketle Halbrane, üç personeli de yanına alarak denizin dibini boylar. Paniğe kapılan adamlar en fazla 12-13 kişinin alabileceği tek sandalla kaçma girişiminde bulunurlar. Bu isyan Jem West ve Hurliguerly'in iki kişiyi vurmasıyla bastırılır. Tüm bunlar yetmezmiş gibi bir de bir başka yüzen kütlenin içlerinde bulundukları buzdağına çarpması sonucu buzdağı birkaç gün boyunca güneye doğru akıntıyla sürüklenir. Kutba beş derece uzaklıktaki ayak basılmamış bir kara parçasına ulaştıklarında on üç kişi sandalı kaçırmayı başarırlar. Bu ıssız adada kalan son dokuz kişi bir ay, en fazla altı hafta sonra Kutup Dairesi yakınlarındaki av mevsimi sona ereceğinden dolayı balina avı gemilerine rastlanamayacağından dönüşlerinin mümkün olmadığını bilmekte ve ümitsizliğe kapılmaktadırlar. On üç günlük bu ümitsiz bekleyişin ardından sürüklenen bir sandala rastlarlar. Dirk Peters yüzerek ulaştığı sandalda William Guy ve Roberts, Cavin, Trinkle adlı üç tayfayı yarı baygın bir şekilde bulur. Ağabeyine kavuşmanın sevinciyle Kaptan, bu sandalla denize açılmaya karar verir. Paracuta adını verdikleri sandalla ilerledikleri rotada kaçırılan sandalı paramparça görürler, üstelik Martin Holt da dahil dört kişinin cesedi de oradadır. Denizde önlerine çıkan dev sfenksin yüzeyinde yapışmış halde duran Pym'in cesedi görmek Peters'in ani ölümüne neden olur. Geriye kalanlar ancak 6 Nisan'da, 235 günlük zorlu bir yolculuğun ardından, Tasman adlı Amerikan gemisiyle kurtarılarak Melbourne'ye ulaşır. Poe'nun 1837'de Southern Literary Messenger'le sayfa başına üç dolara tefrika halinde yayımlamak konusunda anlaştığı Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü, yazarın anlaşmazlığa düşüp dergiden ayrılmasıyla 1838'de kitap olarak yayımlanır. Ancak eser bu kez Poe'nun değil Arthur Gordon Pym adında birinin başından geçenleri anlattığı notlar şeklinde sunulur. Poe, daha önce dergide yayımlanan kısımların bir roman şeklinde sunulmuş olmasının ise derginin hatası olduğunu söyleyerek okurlardan özür diler. İddiaya göre Arthur Gordon Pym bir roman kahramanı değil, gerçek bir insandır ve başından geçenleri anlattığı notları getirip kitabın editörüne teslim etmiştir. Kısa bir süre sonra da Pym'in ölüm haberi gazetelerde halka duyurulmuştur. Yarım kalmış izlenimi veren eseri Verne de 1897'de aynı izler üzerinden devam ettirerek Buzlar Sfenksi'ni yazar. Her ne kadar Verne, Poe'nun öyküsünü beşinci bölümde özetlese de okura bu büyük maceranın tam anlamıyla içine girebilmesi için iki eserin ardı ardına okunması önerilmektedir.


Servet-i Fünun döneminde yer alan Ahmet Hikmet Müftüoğlu kalemiyle döneminin aksine milli ve tarihi değerlere önem vermiştir. Bu yöneliş Tanzimat'tan bugüne okurların beğenisini kazanarak küçük bir akıntının bir sele dönüşmesini sağlamıştır. Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun bu edebi geçişi Türk Zeybeklerin'den başlayarak Yakarış'la sonlanan bir öykü demetiyle okurlara sunulmuştur. Kitapta yer alan öyküler: Alparslan Masalı, Yarayı Kanatan, Padişahım Alınız Menekşelerimi Veriniz Güllerimi, Altın Ordu, Üzümcü, Sümbül Kokusu, Turhan Nasıl Çıldırdı, Ayşe Kız'la Vato, Yatağan, Rahat Döşeği, Maviş, Bahar, Bayram, Gözyaşı Çeşmesi, Matemin Kuvveti ve İnci'dir. Öykülerin pek çok yerinde tasvirlerle Ahmet Hikmet Müftüoğlu vatan konusunda unutulmuş ve ihmal edilmiş olarak anlatır. Adeta Karagöz Hacivat tartışmasını andıracak şekilde batılılaşma ve yozlaşmayı yerden yere vurur. Yarayı Kanatan adlı öyküsünün içerisinde bir Macar masalı anlatılır. Kimin öldürdüğü belli olmayan cesetleri kişilerin önlerinden geçirilir. Eğer katil o kişiyse yaralar açılır kanamaya başlar. Yine böyle bir gün bir ceset kalbine hançer saplanarak batırılmış olarak bulunur. Bütün düşmanlarına gezdirilir. Ama yara açılmaz. Hançeri saplayan çok sevdiği çok yakınından biridir. Ahmet Hikmet Müftüoğlu mısralarında kadın ve anne sevgisinin yanında hatta üzerinde vatan sevgisini tutar. Bu hikayesini şöyle sonlandırır: ''Evet, bu zavallı vatanın yarasını kanatan sizsiniz, sizin gibi beğenmeyenler, ona güvenmeyenler, daima onun kusurunu gören onun sevgilileridir.''(Sy.42) Milli bilinç ve tarih zenginliği içerisinde yönünü batıya çevirmiş karakterlerini fark etmedikleri, unuttukları kültürlerini hatırlatarak defalarca altını çizer. Şiir, dans, kılık kıyafet ve güzellik konusunda manevi ve kültürel değerlere saygı göstererek yazılmamış noktaları ölümsüzleştirdiğini söyleyebiliriz. Türk İli Zeybeklerine adlı bölümde bu kitabı kaleme alışını anlatır. Maziden insanca ve destansı yaşayışımızdan bahseder. Unutmamız gerektiğini vurgular. Medeniyet dediğimiz şeyin makineleşmenin ve sanayi gücünün alınması gerektiğini söylemiştir. Emek ve daha fazlasının bizim insanımızın kendi özünde olduğunu Çağlayanlar adlı eserinde vurgular. Bu destansı hikayelerin bizim kendi öz değerlerimiz olduğunu vurgular. Daha da fazlasının tarihimizde yaşanmış olduğunu anlatır. Memleketin üzerinde diğer dış güçlerin odun taşıdığını anlatır. Bilim ve kültürün ışığında mücadele etmeyi kendini bilmen için yazdığını anlatır. Bu memleketin sahipsiz bırakılmaması gerektiğini yangın yerine çevirmek isteyenlerle bilimi ve sanayiyi geliştirerek mücadele etmesini ister. Üslubu heyecanını buradan alarak daha da güçlenir. Vatan sevgisini bir satırında şöyle anlatır. ''Senin kadar kimse kendi vatanına sahip olmaya hak kazanmamıştır.''(Sy.13) İnci adlı öyküsünde bir Yıldız Hanım'ı anlatır. Gecenin içerisinde karanlığı aydınlatan bir güzelliği vardır. Endamı ve çehresi ile geceyi aydınlatmaktadır. Yanaklarından iki elmas dökülür. Bakmaya bile kıyılamayan Yıldız Hanım'ı kim neden üzmüş olabilir? Güzelliği karşısında insanların kendini küçük hissederken ağlamasına kimse dayanamaz. Yürekleri ve geceyi kalbinin tam orta yerinden hançeriyle bıçaklayan acaba kimdir? Mateme ve gözyaşına boğulmuş bir kadından daha da acınasız olan Ahmet Hikmet Müftüoğlu'na göre kimdir? İnci adlı öyküsünde adeta okuru nakavt eden bir sonla karşılaşıyoruz. Öykülerin genelinde başarılı hayal gücü ve karanlık bir portre olsa da yazarın gerçeklikte hissettiği ve gördüğünün ne kadarıdır bilemiyoruz. Tanzimat yaklaşımını yansıtan yazarın yanı başında konuşuyormuş gibi hikayenin içinde okura karışmasını Çağlayanlar'da da görmekteyiz. Bazen Alpaslan ile birlikteyken bazen de Yıldız Hanım'ın yanı başındayken yazarın çıkıp gelişi önemsediği konuları okura işlemede başarılı kılıyor. Çağlayanlar kitabı bir öykü kitabından çok geçmişinden ve değerlerinden beslenen bir eylem kitabıdır. Yazmak istediği gerçeklikse geleceğin kendisidir. Bunu yazacak olanların ise gerçek gücünün kendi değerlerinde olduğunu hiç durmadan vurgulamaktadır.


Türk Edebiyatı'nın en önemli yazarlarından Reşat Nuri Güntekin'i birçok eseri film ve dizilere konu olmuştur. Bunlardan biri de Çalıkuşu'dur. İstanbul'daki eğitiminin ardından Anadolu'ya öğretmenlik yapmaya giden Feride'nin hayatını konu olan bu eser adeta Yeşilçam filmleri tadında. Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu kitabının konusu ise şöyle; Subay babası ve hasta annesiyle yaşayan Feride oldukça hırçın ve yaramaz bir kızdır. Hiç diğerlerine benzemez ve oldukça hareketlidir. Babası subay olduğu için beraber çok vakit geçirememişler ve annesi de vefat edince o teyzeleri ile yaşamaya başlamıştır. Teyzesi Besime Hanım'ın iki çocuğu vardır. Kamran ve Necmiye. İstanbul'a yerleştikten sonra Feride'yi yatılı Fransız okuluna vermişler ve on yıllık yatılı okul süreci başlamıştır. Feride okulda çok ders dinlemediğinden ve bir gün hocalarından kaçarken ağaca tırmandığından ona hocası Çalıkuşu adını vermiştir. O günden itibaren adıyla değil lakabıyla çağrılır olmuştur. Feride kimseden çekinmez fakat sadece kuzeni Kamran'a karşı bir çekimserliği vardır. Bu nedenle onunla hep çekişir ve atışırlar. Ayrıca okuldaki arkadaşları onun hiçbir zaman evlenemeyeceğini söyleyince o da kendince bir aşk senaryosu yazmıştır. Bütün herkese kuzeni Kamran ile birbirlerini sevdiklerini anlatmıştır. Arkadaşları pek inanmasa da birden Kamran'ın okula ziyaretlerini ve getirdiği hediyeleri görünce inanmaya başlamışlardır. Kamran'ın okula gelmesi ise şu olaydan dolayı olmuştur. Feride yine bir gün ağaca tırmanıp dalında oturduğunda aşağıdan gülüşme sesleri gelmiş ve baktığında kuzeni ve dul Neriman'ı çok yakın bir şekilde görmüştür. İstemsizce ses çıkarmış ve bunun üzerine Neriman koşup gitmiş Kamran ise Feride'yi uyarmıştır. Feride bir şey söylemesin diye de sürekli onun yanına gitmiş bu da Feride'nin oyunu için iyi olmuştur. Günler geçtikçe iki kuzen çok yakın olmuşlar birbirlerini sevmeye başlamışlardır. Feride bu durumu akrabası Müjgan ile paylaşmış, Müjgan da Kamran'a söylemiştir. Bunun üzerine Kamran da Feride'ye aşkını ilan edip evlenmek istediğini söylemiştir. Kısa sürede nişanlı olmuşlardır. Fakat bir gün eve gelen yaşlı bir kadın Feride'yi görmek istemiş ve ona tanıdığı bir kızın kuzeninden hamile kaldığını ve kanıt olarak da Kamran'ın yazdığı bir mektubu yanında getirmiştir. Feride bunu gördüğü gibi hemen evden kaçıp gitmiş ve iş aramaya başlamıştır. Gizlenmek için annesinin dadısının yanına gitmiş ve orada kendine bir iş bulmuştur. Zeynel'i köyünde öğretmen olacaktır. Öğretmenlik yaptığı yeri seven çalıkuşu bir günlük tutmaya başlamıştır. Burada öğrencilerini, yaşadıklarını anlatmıştır. Hatta bir tane kız çocuğunu anne gibi sevmiş ve onu evlatlık olarak almıştır. Feride Zeynel'i köyünden ayrılıp Anadolu'da bir yere geçmiş fakat burada da çok durmamıştır. En sonunda iş aramak için gittiği maarif nazırı ona iş teklifinde bulunmuştur. Kızları için Fransızca dersleri vermesi karşılığında evinde kalabilecek ve maaş alabilecektir. Daha sonra bu bey Feride'yi nikahına almış ve bir gün günlüğünü de bulmuştur. Onun Kamran'a olan sevgisini öğrenmiş ve küçük bir oyunla onu Kamran'a göndermiştir. Ayrıca günlüğün içine bir mektupta yazarak çalıkuşunu hiç bırakmamaları gerektiğini eklemiştir. Kamran ve Feride birbirlerini gördükten sonra herkesin de desteğiyle tekrar nişanlanmışlar ve evlenmişlerdir. Çalıkuşu Kitap Özeti Romanın başkişisi Feridedir. Küçük yaşta annesini kaybetmiştir. Babası asker olduğu için ona bakamayacağından onu yaz aylarında teyzesine emanet etmekle birlikte yatılı okula yazdırmıştır. Feride'ye bu okulda öğretmenleri " Çalıkuşu" adını vermiştir. Çünkü hep ağaçlarda gezmektedir. Diğer kızlar gibi değildir. Ancak çalıkuşu adının bir anlamı daha vardır. Yükseklerde uçamayan, özgürlüğüne kavuşmak isteyen ancak olduğu yerden de kopamayan anlamına gelir. Başkişi Feride teyzesinin oğlu Kamran'a aşıktır. Kamran oldukça nazik, sessiz tam bir beyefendidir. Kamran'da Feride'yi sevmektedir ancak açılamaz. Feride lise çağına geldiğinde ailesi de bir şeylerin farkındadır. İkisinin arasındaki aşkı bilirler. Ve nişanlanırlar. Derken Kamran yurt dışına gider. Düğün zamanı gelir. kamran askerden dönmüştür. Tam düğün gecesi bir kadın gelir ve kamranla sevgili olduklarını anlatır. Bunları duyup yıkılan feride düğünden kaçar. Ve ülkenin farklı kesimlerinde öğretmenlik yapar. ve her ilde ona bir isim takılır. Örneğin bursa da ipekböceği gibi.. Bursa'da zeyniler köyünde öğretmenlik yapmaya başlar. Buradaki okul mezarlığa bakmaktadır. Feride o gün düzeni değiştirmeye karar vermiştir. Derken görev yaptığı yerlerden birinde bir çocuğu da evlat edinir. Ve aynı zamanda görev yaptığı köylerde semtlerde güzelliği, sakinliği ve namusuyla gözde olmuştur. Evli barklı genç yaşlı tüm erkekler onun peşindedir. Aradan yıllar yıllar geçer köşke teyzesine geri döner. Orada kamran ı tekrar görür ve hala ona aşıktır. bir gece kuzeninin ona getirdiği mektupta her şey açıkça yazmaktadır . Resmen ilan ı aşk edilmiştir. Feride dayanamaz okuduklarından sonra kamran a koşar. Aşkını da saklamaz olmuştur. kamran ise onu aldatmış olsa da unutamamıştır. Her ne olursa olsun evlenirler. Bu romanda ideal öğretmen tipi olarak gösterilen Feride aslında hiç de göründüğü gibi değildir. Onun tek yaptığı gerçeklerden özellikle de kamran dan kaçmaktır. Ancak kaçsa da yine kendisini kamran da bulur. Bu romanda yabancı lise, fondan kutusu, salıncak önemli simgelerdir. Çalıkuşu ve kafes özgür olamayışın, fondan kutusu aşkın, sevginin, ipekböceği çekingenlik ve zorluğun sembolüdür. Roman daha çok aşk romanı niteliğindedir. Çünkü hiçbir idealist öğretmen aşkının ihanetini sebep gösterip olduğu yeri terk etmek için eğitimi bahane edemez. İdealist öğretmen tiği asla bu değildir. Burada özgürlük ve esirlik, aşk ve ihanet, karşı değerdir. Bana göre ise roman idealist öğretmen tipi olarak anlatılan Feride'den çok aşık bir Feride'nin gerçeklerden kaçışını yansıtır. Her şeyden önce kutsal bir meslek olan öğretmenlik bu biçimde lanse edilmemelidir. Romanda başkişi olan Feride özünde korkaktır çünkü asla bir şeylerle yüzleşmez ancak kaçar, dik başlılığı bile korkaklığının esiridir. Kendi özünde iyi niyetli ve yardımsever olsa da yaptığı çok yanlıştır. Ki roman sonunda da kaçtığı aşkına kavuşmuştur. Roman kendi içinde barındırdığı simgelerle görebilene çok şey anlatmaktadır. İçinde pek çok yanlışlık barındırır bana göre. Ancak yine de roman akıcı ve eğlencelidir. Yazan: Ecesu Nil Özkurt Çalıkuşu Kitabının Özeti Feride henüz çok küçükken annesini kaybederek öksüz kalır. Bir subay olan babası, Feride'yi İstanbul'daki anneannesinin yanına götürür. Tekrar göreve dönmek zorunda kaldığı için onu yatılı bir Fransız okuluna yazdırır. Feride bu okulda okurken babasının vefat ettiğini öğrenir. Çok geçmeden de anneannesini kaybeder. Böylece Feride, teyzesinin bakımına muhtaç kalır. Feride okulda uçarı bir çocuk olarak ün salar. Fransızca'da ve derslerinde başarılıdır ancak okulun kurallarını her fırsatta çiğner. Sık sık ağaçlara çıktığından dolayı Çalıkuşu lakabıyla ünlenir. Feride'nin teyzesinin Kamran adında bir oğlu vardır. Feride'den birkaç yaş daha büyük olan bu genç oldukça yakışıklıdır. Sarışındır ve bir kadın kadar narindir. Aynaya bakmayı sever, sağlığına dikkat eder ve iyi giyinmeye çalışır. Feride Kamran'la her ne kadar atışsa da onu içten içe sevmektedir. Teyzesinin konağına gelen bir dulun Kamran'ın ilgisini çekmesi Feride'yi kızdırır. Dul ile Kamran'ın bir gece vakti bahçede beraber yürüdüğünü hatta birbirlerine yakınlaştıklarını bir ağaç tepesinden gören Feride kahkahalar atarak kendi varlığını hissettirir. Dul ile Kamran ise yalnız olmadıklarını anlayınca sessizce birbirlerinden uzaklaşırlar. O günden sonra Kamran, Feride'nin okulunu sık sık ziyaret eder ve henüz 13 yaşında olan kuzenine kutu kutu çikolata getirir. O zamana dek bir sevgilisi olmayan Feride, Kamran'ı arkadaşlarına nişanlısı olarak tanıtır. Bu yalan, Feride'nin içinde gün geçtikçe gerçeğe dönüşür. Kamran'a gerçekten aşık olur. Kamran da bu uçarı kıza karşı boş değildir. Bir gün Feride ile Kamran nişanlanır. O dönemde Kamran'ın yurtdışında bir memuriyetle görevlendirilmesi hususu gündeme gelir. Kamran bu konuyu Feride'ye danışır. Feride de onun yurtdışına gitmesini teşvik eder, dört yılın hızlı geçeceğini ve bu sürede kendisinin de okulu bitireceğini söyler. Kamran yurtdışından dönünce de evleneceklerdir. Kamran yurtışına gider, dört yıl kalır ve geri döner. Zaman çok hızlı geçmiştir. Artık düğün hazırlıkları başlar. Bu sırada bir kadın, Kamran'ın Avrupa'da bir sevgili olduğunu Feride'ye söyler. Kamran, hasta bir kadınla aşk macerası yaşamıştır. Ona mektuplar göndermiştir. Bu sırrı haber alan Feride evden kaçar, Anadolu'da öğretmen olarak görev alabilmek için başvuruda bulunur. Feride ilk olarak bir ilçede görevlendirilmiştir ama bu görevlendirmedeki bir hata sebebiyle onun öğretmenliği askıda kalır. İlçe Milli Eğitim Müdürü de bir hileyle Feride'yi Zeyniler adındaki bir köye öğretmen olarak yollar. Feride burada, ahırdan bozma bir okulda, köy çocuklarına yaklaşık beş ay boyunca ders verir. Burada, bir jandarma erinin yaralanması dolayısıyla köye gelen Doktor Hayrullah ile tanışır. Bu babacan adam, Feride gibi bir kızın Zeyniler'de ne aradığını sorar. Feride idealist düşüncelerinden bahseder ama Doktor Hayrullah gün görmüş bir adamdır. Feride'nin bir gönül macerası dolayısıyla bu ücra köşeye saklandığını hemen anlar. Çalıkuşu Feride kısa bir zaman sonra Zeyniler'deki okulun kapanması üzerine ilçeye döner. Burada Fransızca öğretmeni olarak görevlendirilir. Güzelliği ve gençliği dolayısıyla yöre halkının ilgisini çekmesi sebebiyle başka bir yere tayin edilir. Burada da gençlerin ilgisini çeker. Evlilik teklifleri alır. Evli adamlar bile eşlerinin üstüne Feride'yi kuma olarak almayı düşünürler. Bir subay, Feride'den faydalanmak ister. Onun tuzağını anlayan Feride kendini kurtarır ama bir kere adı çıkar. Bunu temizlemek için Feride İzmir'e göç eder. Bir süre özel Fransızca öğretmenliği yapan Feride daha sonra Kuşadası'na öğretmen olarak görevlendirilir. Savaş çıkınca Feride'nin görev yaptığı okula ordu el koyar. Bu sırada Feride'nin yolu bir kez daha Doktor Hayrullah ile kesişir. Feride, Doktor'un teşviki ile okulda hastabakıcılık yapar. Savaş bitince okullar tekrar açılır. Bir gün Feride rahatsızlanır ve Doktor Hayrullah beyin yardımlarıyla iyileşir. Feride'nin Doktor Hayrullah ile olan yakınlığı dedikodulara neden olur. Doktor Hayrullah ise Feride'yi dedikodulardan korumak için onunla evlenmeyi teklif eder. Feride de bu teklifi kabul eder. Ne var ki onların evliliği gerçek bir evlilik değil, ancak bir düzendir. Doktor Hayrullah'a göre Feride'nin şüpheli bir bekar olarak görülmesindense evli olarak görülmesi daha iyidir. Bu evlilik, bir baba kız ilişkisi olarak devam eder. Hayrullah Bey Feride'nin aşk macerasından haberdardır. Ölmeden evvel Feride'ye kapalı bir zarf verir ve onun ailesinin yanına dönmesini, hatta yeni dul kalan Kamran ile buluşmasını vasiyet eder. Feride bu vasiyeti yerine getirir. Doktor Hayrullah'ın emrettiği gibi zarfı Kamran'a verecektir ama buna cesaret edemez. Arkadaşı Müjgan'dan bunu rica eder. Müjgan zarfı Kamran'a iletir. Zarfta Hayrullah Bey'in mektubu ile Feride'nin günlüğü vardır. Bu günlük, geçen iki üç yıl boyunca Feride tarafından tutulmuş bir macerayı, kendisi ile Kamran'ın aşk macerası ile Feride'nin Anadolu izlenimlerini içermektedir. Mektuptaysa Hayrullah Bey, Feride'nin Kamran'a ne kadar aşık olduğunu, Feride ile kendisinin evliliğinin de ancak bir düzen olduğunu anlatır. Kamran'a Feride ile evlenmesini söyler. Artık Kamran bu fırsatı kaçırmayacaktır. Kamran, eniştesi ile birlikte Feride'ye bir tuzak kurar ve Feride'nin haberi olmadan onunla nikahlanır. İzmir'e dönmeye hazırlanan Feride ise kendisini bir anda Kamran'la evli olarak görünce önce şaşırır, sonra tarifsizce mutlu olur. Roman, Servetifünun döneminin aşk romanları gibi başlasa da kısa sürede toplumsal eleştirilere rastlanmaya başlar. Osmanlı'nın son dönemlerinde bir kadının memur olarak Anadolu'da yaşamasının ne kadar zor olduğu gözler önüne serilir. Memuriyet hiyerarşisindeki yolsuzluklara, ahlaksızlıklara ve tembelliklere dikkat çekilir. Anadolu'nun eğitim açısından ne kadar geri olduğu sezdirilir. Buna rağmen pek çok öğretmen, maaşları ve imkanları her ne kadar oldukça az olsa bile idealist bir şekilde amaçları uğruna çalışmaktadır. Roman, Feride'nin romantik macerasının idealist bir öğretmenliğe dönüşünü anlatır. Reşat Nuri'nin kullandığı dil oldukça dikkat çekicidir. Anlatım yöntemleri de okuyucuyu sürükleyici bir okuma serüvenine çekmek için ustaca kurgulanmıştır. Uzun zamandır Çalıkuşu romanı, Türk klasikleri arasında kabul edilir. O, bu konumunu sonuna dek hak etmektedir. Türk edebiyat dünyasının klasikleri arasında yer alan Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu kitabı ilk olarak 1922 yılında yazılmış bir romandır. Daha sonra defalarca yeniden kitap haline getilirmiş, bir çok sinema filmine konu olmuş ve son olarak dizi olarak da izleyenlerin karşısına gelmiştir. Reşat Nuri Güntekin Çalıkuşu hikayesini ilk olarak İstanbul Kızı adında bir tiyatro oyunu olarak yazmıştır. Daha sonra hikaye kitap haline getirilmiş ve büyük beğeni toplamıştır. Çalıkuşu kitabı içerik olarak Feride adındaki genç bir kızın hatıralarını anlatır. Osmanlı'nın son zamanlarında Anadolu'da geçen hikayede Feride'nin başından geçen hikayeler bir İstanbul masalı şeklinde sunulmaktadır.


Küçük yaşlarda lüks bir hayat yaşayıp, daha sonra yine zengin ve köklü bir aileye gelin giden Nalan bir gün zorla bir psikiyatri kliniğine getirilir. Onu buraya getiren yedi yıldır birlikte yaşadığı sevgilisi Hayri'dir. Hayri Nalan'a hayatında başka biri olduğunu söyleyince, Nalan'ın bütün dünyası yıkılmış krizler geçirerek intihar edeceğini söylemeye başlamıştır. Geldiği her seansta doktoruna bütün hayat hikayesini yavaş yavaş anlatır Nalan. Başta Hayri ile olan ilişkisini ve Hayri'nin onu terk etmesinden ne kadar korktuğunu anlatır. Bir iç mimar olan Nalan, şirketinde çalıştığı zengin iş adamının oğlu Sedat ile evlenir. Her ne kadar Kayınvalidesi ve kayınpederi onu her zaman desteklese, onlarla arasında bir sorun olmasa da kocası ona hiçbir zaman sevgi, şefkat gibi duygular göstermez. Aklı sadece en son moda şık kıyafetler giymek, en güzel yerlerde gezmek, lüks arabalar almak, arkadaşlarıyla takılmak ve babasından gizli kumar oynamak olan Sedat, Nalan'ın kendisine gösterdiği yakınlığa karşılık vermez. Hamileliği ve bebeğini kaybetmesinin ardından ağır bir depresyona girer ve bir süre işten ayrılır. Bu arada anne ve babasını da kaybeder. Bir zaman sonra kayınbiraderinin desteği ile tekrar işe döner. Şoförlüğü ve korumalığını yapması için emrine şirkette çalışan Hayri verilir. Hayri'nin uzun zamandır Nalanda gözü vardır. Onun bu ruh halini de fırsat bilerek onu elde etmek için her şeyi yapar. Zaten sevgiye, ilgiye aç olan Nalan bir süre sonra Hayri'den çok etkilenir. Ama evliyken böyle bir ilişki yaşamayacak kadar namuslu olduğu için kocasından boşanır ve Hayri ile 7 yıl sürecek olan bir ilişkiye başlar. Bu arada Hayri evli ve üç çocuk babasıdır. Karısı Türkan köydeki kuma hayatına alışkın olduğu için Nalanı kolayca kabullenir. Nalan da çocukları babasız kalmasın diye Hayri'den boşanmasını istemez. Bir gün karısını ve çocuklarını Nalanla tanıştırır. Türkan Nalanı çok sever, sürekli kızlarını alıp onu görmeye gider. Ona göre Nalan görgülü, terbiyeli hanım bir kadındır o yüzden bu ilişkiden hiç rahatsız olmaz. Nalan her seansa geldiğinde doktoru onda Hayri'nin kendisini terk etmesi korkusundan başka çocukluğunda yaşadığı ağır travmalar olduğunu fark eder. Uzun bir zaman sonra Nalan yaşadığı çocukluk acılarını, korkularını da anlatır. Anne ve baba dediği kişilerin aslında anneannesi ve dedesi olduğunu, annesinin ortaokul yıllarındayken yanlarına gelen küçük dayısı tarafından hamile kaldığını ve kendisini doğururken öldüğünü gözyaşları içinde anlatır. Anneannesi ve dedesi onu yanlarına alıp en güzel okullarda, lüks bir hayat içinde yaşatmış ama kendi yaşadıkları acı ve utanç yüzünden asla onu sevmemiş bir kez olsun başını bile okşamamışlardır. Nalan bütün bunları evlendikten sonra babası öldüğünde öğrenmiş ve yaşadığı onca acının üstüne bir de bu eklenmiştir. Bütün bunlardan sonra hayatına giren, fakir, cahil bir köylü çocuğu olan Hayri ona hayatı boyunca ne ailesinden ne kocasından görmediği sevgiyi, şefkati, aşkı yaşatır. Hayri kendini bir aşk adamı olarak görür. Ona göre kalbi o kadar geniştir ki bir sürü kadını sevebilir. Nalanla ilişkisi devam ederken bir gün bir meyhanede tanıştığı Laz kızına aşık olur. Bu kız zengin bir işadamının kapatmasıdır. Genç kızlığında öz babası tarafından tecavüze uğramış, sonrasında toplum ve aile tarafından dışlanmıştır. Hayri'den evlenme sözü alır ve bu hayattan kurtulacağı için bütün umutlarını ona bağlar. Ama Hayri resmi nikahlı evlidir ve aslında karısı Türkan'dan boşanmak istememektedir. Laz kızı hem Hayri'yi hem karısını sürekli tehdit eder. Hayri bir türlü bu işin içinden çıkamaz ve bir gün kendi evinin bahçesinde Laz kızı tarafından bıçaklanarak öldürülür. Hayri'nin ölümü hem kendi ailesini hem de Nalanı perişan eder. Doktorunun telkinleriyle eski hayatına dönmemek ve hayatında yeni bir sayfa açmak için uzun süre uğraş verir Nalan. Son olarak gittiği resim atölyesindeki hocasının hiç bilmediği görmediği babası olduğunu öğrenir. Babası ondan af diler ve çok kıymetli eserlerini ona bırakarak ortadan kaybolur. Nalan artık eski kaderine ve acılarına dur diyerek yeni bir hayata başlama kararı alır. Yaşam tarzını değiştirir ve bir işe başlar. Artık kaderin onu götürdüğü yolun önüne duvar örmüş ve yeni ışıklı bir yola girmiştir. Bir psikiyatrist olan Gülseren Budayıcıoğlu kendi deneyimlediği bu olayı kişilerin tanınmamasına özen göstererek roman şeklinde okuyucuyla buluşturuyor. Camdaki Kız kitabında çocukluğumuzda yaşadığımız, bize yaşatılan her duygunun ördüğümüz kader motifi ile hayatımızın her döneminde karşımıza nasıl çıktığını, sevginin insan hayatını tamamıyla nasıl değiştirdiğini birkaç kısa hikaye daha ekleyerek sade bir dille anlatıyor. İnsan davranışlarının nedenlerini anlamada yardımcı olabilecek örnek bir eser.


Batılılaşma düşüncesinin cemiyet yaşantısı ve ahlakına fazlasıyla ve istenmeyen bir şekilde etkisinin görüldüğü karakterler hikayeye rengini vermiştir. Bir yanda eski erdemlerin bir nebze sızısını duyan Lami, öte tarafta ise zenginlik hırsı içinde olan Canan ve bu ikisini çevreleyen ihtiras ve aşk düğümleri. Peyami Safa'nın Canan kitabında Aşk, evlilik, nefret ve aldatma üzerine yoğunlaşan ve sonunda sahteliğin ve ihtirasın yerini huzurun aldığı bu hikayede ahlaki değerlere cesur bir bakış açısı getirilerek incelenmiş. Bedia, 5 yıllık evli olduğu kocası ile birlikte İstanbul'un dışında bir yalıda babasıyla beraber oturmakta olan genç bir kadındır. Makyajdan hoşlanmaz ve sade bir yasamı benimsemiştir. Her sabah eşiyle birlikte sutlu kahvelerini içip evlilikleriyle yaşıt olan güllerin basında saadet dolu günler geçirdiği esi Lami'nin 3 gündür yalıya dönmesini beklemekte fakat esinin bir turlu dönmeyişiyle ıstırap içinde kalmaktadır. Memur olanı Lami'nin, Canan adında bir kızla iliksisi vardır. Bedia buna karsın kocasının hislerinin geçici olduğunu düşünerek son çare onun yanına, İstanbul'daki is yerine gider. Ancak esi 3 gündür daireye de uğramamaktadır. Lami'nin müdürü olan Şakir Bey ayni zamanda Bedia'nin ağabeyi Şemsettin'in de kayınbabasıdır. Kocasından bir haber alabilmek ümidiyle Şakir Bey'in yanına uğrar. Şakir Bey oldukça geniş bir adam olarak bilinen, yasına rağmen hovardalığı elden bırakmayan bir adamdır. Lami'nin durumundan da haberi bulunmaktadır. Üstelik Lami'nin kendisine tutulduğu Canan da Şakir Bey'in evlatlığıdır. Küçük yastan beri güzelliğiyle dikkatleri üstüne çeken Canan, bir Çerkeş kızı olup esir alınarak saraya satılmış, zengin olmak hırsında olan, güzelliğiyle kendine güveni tam olan bir genç kadındır. Bir sure sonra zengin bir aile olan Şakir Bey ve karisi Renknaz Hanım'ın yanına verilmiş, Binbaşı Kazım bey ile evliliğinin ardından Edirne'ye yerleşmiş ve bir sure sonra da kocasından boşanarak yine Şakir Beylerin yanına gelmiştir. Her zaman bakımlı ve alimli, sanki düğüne gidecekmiş gibi daimi bir süs içinde olan Canan, pek çok erkeğin aklini da basından almaktadır. Şakir Bey Bedia'ya bir takım öğütler vererek Lami'nin 2 gecedir kendisinde kaldığını söyler. Kocasını çok sıkmamasını, erkekler için bu takim çapkınlıkların doğal olduğunu, eğer erkeğinin kendisine dönmesini istiyorsa buna göz yummasını hatta onun da kocası gibi bir başkasıyla kocasını aldatmasını öğütler. Bedia şaşkınlık içinde ağabeyinin yanına gider. Ağabeyi Şemsettin, Şakir Bey'in kızı Perihan ile evlidir ve bu evliliğinden de Zerrin adında küçük bir kızı vardır. Şakir Beylerin konağında içgüveysi olarak yasamaktadır. Kalp rahatsızlığı yüzünden de sık hastalanıp yatağa düşmektedir. Bedia kocasıyla burada karsılaşır ve ondaki değişimi hemen fark eder. Zaten bir suredir evine karsı soğuk olan Lami iyiden iyiye değişmiştir. Yalıdan nefret ettiğini, oraya belki gelebileceğini söyler ve karısının karsısında Canan'ı savunur. Sinirleri gerilen Bedia yalıya döner. Lami Bedia'dan da nefret ettiğini düşünmekte ve ona biraz da acımaktadır. Zaten Bedia'dan boşanmak düşüncesindedir ama hem kendini hakli göstermek hem de Bedia'nin gururunu kırmamak adına boşanmayı onun istemesini sağlamaya çalışmaktadır. Bu münakasanın ardından Bedia ile ipleri koparır ve Canan'ın yanına koşup arada engel olmadığını bildirir. Canan ise yanıtını ertesi gün vereceğini söyler. Arkadaşı Selim'in yanına gelen Lami, gün içinde yasadıklarını arkadaşına anlatarak ondan bir akil ister. Selim arkadaşına Canan gibi bir kızla evlenmemesini ama Vedia'ya da sırf acıdığı için dönmemesini ister. Ancak Lami Canan olmadan yasayamayacağını söyler. Canan ile buluşacağı gün, bir arkadaşından Canan'ın zengin müsteşar Orhan Bey ile bir mücevher dükkanına girdiğini öğrenir. Ancak buna çok önem vermeden unutur. Orhan Bey'den, Şemsettin'in kayınbiraderi Faik'ten, arkadaşları Ali'den ve hatta Şemsettin'den dahi Canan'ı kıskanmaktadır zira hepsinin Canan'a karsı bir ilgisi bulunmaktadır. Çok geçmeden Canan ile evlenen Lami Kalamış' ta oturmaya baslar. Ancak Canan bu evlilikten istediğini alamaz çünkü Lami Canan'ın isteklerini yerine getirecek kadar para kazanamıyordur. Bu yüzden sık sık şikayetçi olmaktadır. Bu sebeple de pek çok erkekle iliksi kurmaya baslar. Lami'nin kulağına dedikodular gelse de bunları önemsemez. Bir gün Orhan Bey'in hanimi da bir mektupla Lami'nin yanına gelir ve Canan ile esi arasında bir ilişki olduğunu söyler. Ancak Canan Lami'yi masum olduğuna ikna eder. Bir gün Canan'ın annesi olduğu iddia edilen yaşlı bir kadın evlerine gelir. Canan annesini kabul etmez ancak Lami kadına acıyarak onu evine alır. Annesi Canan'ı arkadaşları Ali ile uygunsuz bir şekilde görür ve durumu Lami'ye anlatır. Lami arkadaşı Selim ile Canan'ın da konuşmalarını duymuştur ve Selim de Canan ile olan ilişkisini itiraf etmiştir. Ayrıca baksa erkeklerle olan ilişkisini de anlatmıştır. Tüm bunlar üzerine Lami Canan'ın yanına giderek onu boğmaya çalışır ancak başaramaz. Canan'ın annesi boğuşmalar üzerine odaya girer ve o da Canan'ın sacından tutup karyola demirlerine çarptığı sırada odada bulunan dolap devrilerek Canan'ın üzerine düşer. Polise haber verildiğinde artik çok geçtir. Canan'ın kanlar içindeki cansız bedeni görünür. Lami içinde Canan'a karsı nefret duyduğu gibi üzülmüştür de. Canan'ın diğer aşıkları da onun ölümü üzerine büyük bir üzüntü yasarlar. O gece Lami İstanbul'da bulunan teyzesinin yanında kalır. Yaşananlar sonrasında Lami Bedia'nin yanına gitmeye karar verir. Yalı Lami'nin bıraktığı gibi değildir, eskimiştir. Bedia'nin babası hastalanmış, kardeşi Şemsettin ise ölmüştür. Lami, Bedia'nin ne düşündüğünü bilemediğinden konuşmaya cesaret edemese de Bedia ilk konuşan taraf olur ve eski eşiyle yeniden birleşerek eski saadet günlerine dönerler. Yasadığı o sahte hayat, cehennem hayatına dönmüştür ve bir zamanlar nefret ettiği yalı Lami için yeniden huzur ve sakinliğin beşiği olmuştur.


Türk edebiyatını yükselen yıldızlardan biri olan Canan Tan artık her kitabı ile çok satanlar listesine giren ve adından oldukça söz ettiren yazarlardan bir tanesi. Edebiyat kariyerinde yavaş fakat emin adımlar ile ilerleyen Canan Tan Piraye adlı eseri ile bir anda Türkiye'nin tanıdığını bir yazar oldu. Daha sonra Eroinle Dans, İz ve Issız Erkekler Korosu gibi güzel eserlere imza atan ünlü yazar son olarak Hasret isimli kitabı ile de en çok satanlar listesinde yerini aldı.


Çanlar Kimin İçin Çalıyor, Nobel edebiyat ödüllü Amerikalı yazar Ernest Hemingway'in ilk kez 1996 yılında yayımlanmış olan eseridir. "Tüm zamanların en iyi savaş romanı" olarak nitelendirilen Çanlar Kimin İçin Çalıyor, aynı zamanda bana göre Ernest Hemingway'in ustalık eseridir. Kitabın adı, şair John Donne'ın bir katedralde başrahip olduğu dönemdeki vaazlarından birinden alıntılanmıştır. Kitap yaklaşık beş yüz sayfa olduğundan okuması biraz zor olsa da, kanımca sonuna kadar gelindiğinde okuyucuda uzun süreli kalıcı izler bırakabilecek bir kitap. Kitabı okurken zaman zaman sıkılsam ve biraz kasvetli bulsam da, iyi ki okumuşum diyebileceğim bir kitap oldu benim için. Kitapta İspanya'daki iç savaş sırasında dağlarda faşistlere karşı savaşan gerillaların yanında savaşan Robert Jordan vasıtasıyla savaşın anlamsızlığı, gereksizliği sorgulanır. Robert Jordan, Amerikalı bir İspanyolca profesörüdür. Fakat İspanya'da iç savaş çıktığında dağlarda gerillalarla beraber faşistlere karşı savaşa katılır. Görevi köprüleri, trenleri patlatmaktır. Aslında bir bombacıdır. Bu seferki görevi bir köprüyü bomba düzeneği kurarak patlatmaktır. Oldukça zorlu bir görevdir, General Golz onu bu göreve bizzat kendi seçmiştir. Üstüne üstlük dağlarda ağır bombaları sırtında taşımak zorundadır. Robert Jordan dağlarda yürürken kendisine rehberlik yapması için Anselmo adında yaşlı bir adamı tutmuştur. Anselmo oldukça yaşlı ve güvenilir bir adamdır aynı zamanda da dağları avucunun içi gibi bilmektedir. Görev sırasında kendisine yardım edecek olan çeteyi de iyi tanımaktadır Anselmo. Bu adamların çoğu işe yaramaz insanlardır fakat bir önceki tren işinde çok yardımları dokunmuştur. Anselmo Robert'i köprüye götürdüğünde köprünün iki ucunda iki nöbetçinin bulunduğunu ve köprünün biraz uzağında bir karakolun bulunduğunu görürler. Her yeri iyice gördükten sonra onlara yardımcı olacak çetenin sığındığı mağaralar bölgesine doğru yola çıkarlar. Çetenin yaşadığı yere vardıklarında, çete üyelerinin gerçekten de ne kadar işe yaramaz ve güvenilmez olduklarını görürler. Fakat Robert in başka çaresi yoktur. Çetenin lideri Pablo adında bir çingenedir ve eğer bu köprü havaya uçurulursa yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalacaklarının farkında olduğundan bu işi pek de desteklememektedir. Fakat kampta en az Pablo kadar sözü geçen bir diğer çingene olan Pilar Roberto'yu destekleyince diğerleri de onu desteklemiş, köprü işine yardım etmeye razı olmuşlardır. Diğer çete reisi olan El Sordo'nun desteğiyle birlikte Robert Jordan iyice tatmin olur. Fakat iş adam toplamaya gelince durumun iyi olmadığını görürler. Dağlarda o kadar adam olmasına rağmen kendilerine yardım edecek toplam ancak on sekiz kişi bulabilmişlerdir. O gece Robert kampta konaklayacak, çingenelerin misafiri olacaktır. Güzel bir sofra hazırlanır ve yiyeceklerle donatılmaya başlanır. Hizmet eden kadınlardan biri de Maria'dır. Robert Maria'yı görür görmez çok beğenir. Birbirlerini ancak birkaç kez görürler fakat ikisi de birbirini çok severler. Pilar köprü işi bitince Maria'yı da alıp götürmesini söyler. Robert Jordan da bunu seve seve kabul etmiştir. Akşama doğru bir Faşist süvarisinin ağaçların arasından onları izlemekte olduklarını görürler. Robert anında onu kalbinden vurur. Fakat geride başka süvariler de vardır. Kamptaki atları satmaya giden Pilar'ı takip etmişlerdir. Çok geçmeden diğerlerini de bulur ve onları da öldürürler. Köprü işi ertesi sabah hallolacaktır. Yazan: Miraç Elif Kanbay Çanlar Kimin İçin Çalıyor Kitap Özeti Çanlar Kimin İçin Çalıyor Ernest Hemingway'in yaşanan iç savaşı takip etmek üzere İspanya'ya gittiği ve orada yazdığı bir romandır. Altı yüz otuz dört sayfalık bu romanın anlatısı her ne kadar bir kurgu olsa da içerisinde yer alan birçok olay yazarın orada deneyimlediği tecrübelerini ve hislerini gözler önüne sermektedir. Roman kısaca Robert Jordan isimli bir Amerikalının ve ona yardım eden bir gerilla takımının etrafında döner. Aslında İspanyolca profesörü olan Jordan patlayıcılar konusunda oldukça bilgili olduğu için savaş dönemlerinde farklı yerlerde patlatma görevi almıştır ve son olarak karşıt güçlerin ilerlemesini engellemek için bir köprüyü patlatma görevi alır. Bir çatışma ortasındayken köprüyü patlatmak tek başına yapabileceği bir iş olmadığı ve tam da ona söylenilen zamanda, üç gün sonra, patlatması gerektiği için bir gerilla grubuyla iletişime geçer. Grubun lideri Pablo, Jordan'ın niyetine sıcak bakmazken karısı Pilar yardımcı olabileceklerini söyler. Ertesi gün bölgenin önemli bir çete lideri olan El Sordo'yu görmeye gitmek üzere anlaşırlar. Bu sırada, Jordan gerilla grubuyla yaşayan Maria adlı bir kızdan etkilenir. Jordan o ana kadar aşka hiç önem vermeyen ve kadınlara bağlanma ihtiyacı duymayan birisidir. Ancak Maria -belki de o güne kadar tanıştığı kadınlar arasında en gösterişsizi olduğu halde- onun duygularını harekete geçirir. Anlatının devamında ise Jordan El Sordo'dan köprüyü patlatmak için yardım sözü alır. Onu görmeye giderken ve sonrasında Maria ile geçirdiği gecelerde gerek savaşın asıl yüzüne gerekse çetedeki insanların hayatlarına dair birçok gerçek öğrenir. Örneğin; Pilar'dan bir köydeki faşistleri nasıl canice öldürdüklerini, köylülerin aynı gözü dönmüşlükle faşist olarak etiketlenen insanlara saldırdığını ve daha sonrasında faşistler köyü yeniden ele geçirdiğinde çok daha kötü şeyler olduğunu dinler. Benzer şekilde Maria faşistlerin ona, ailesine ve köydekilere yaptığı kötülükleri bütün gerçekliğiyle Jordan'a anlatır. Jordan duyduklarından sonra savaşa, körü körüne bağlanılan ideolojilere daha çok nefret beslemeye başlar ve tüm bunların bittiği, Maria ile evlenip mutlu olduğu günlerin hayalini kurar. Romanın sonlarına doğru Jordan köprüyü patlatıp patlatmama konusunda çelişkiler yaşar. Görevi durdurmak amacıyla bağlı olduğu birime bir mektup yazar. Ancak birlikler arasında iletişimsizlik olduğu ve kimin gerçekten neyi amaçladığı bilinmediği için mektubu yerine çok geç ulaşır. Bu sırada karşı taraftan saldırı başlar, Jordan ve ona yardımcı olacak herkes köprüyü patlatmak için harekete geçer. Sonunda köprü patlatılır fakat El Sordo ve Jordan'ı gerilla grubuyla tanıştıran Anselmo gibi önemli karakterler ölür. Bacağından yaralanan Jordan da Maria'ya Pilar ile kaçmasını söyler ve onlar gittikten sonra düşmana esir düşmemek için kendini öldürür. Kitabı değerlendirecek olursam; açıkçası İspanya İç Savaşı pek bilgili olduğum bir konu değilken bu kadar seveceğimi, etkileneceğimi ve akıcı bulacağımı düşünmemiştim. Roman sayfa sayısından dolayı göz korkutsa da ve başlangıçta yavaş ilerliyor gibi gözükse de oldukça doyurucuydu bence. Özellikle Pilar ve Maria'nın geçmişte gördüklerini ayrıntılı olarak anlatması romanın ana fikrine doğrudan hizmet ediyordu. Bahsettikleri her ne kadar İspanya tarihine dair sahneler olsa da tarihteki daha nice olayla benzerliklerini ve aslında dünyanın her yerinde savaşın sonucunun aynı olduğunu bizlere hatırlatıyorlardı mesela. Bu sebeple, okurken garipsemek ve anlatıda abartı bulmak yerine bildiklerimle bağdaştırabildim sanırım. Hemingway'in başta neredeyse duygusuz sayılabilecek biri gibi olan Jordan'ın iç dünyasını yansıtış şekli de romanı okunur kılan bir durumdu diye düşünüyorum. Onun görev bilinciyle hareket ederken yavaş yavaş sadece bir araç olduklarını düşünmeye başlayışı, öldürdüğü herkesin gerçekten düşman olup olmadığını sorgulaması ve içinden kaçamadığı anlamsız bir durum için mücadele ettiğini anlaması birçok konuda empati kurmayı sağladı bence. Bu sayede, Jordan üzerinden böyle bir durumun içinde kalan veya kalmış olabilecek kimselerin varlığını ve onların hislerini okuyormuşuz gibi hissettirdi. Kısaca her ne kadar uzun olsa da ve belki de birçok kişinin fazla hakim olmadığı bir dönemi ele alsa da romanda altı çizilecek, üzerinde düşünülecek birçok konunun olduğu fikrindeyim. Sadece yazarın Maria ile Jordan arasında geçen sahneleri zaman zaman gereksiz uzattığını düşündüğüm; bunun dışında beni oldukça tatmin eden ve sıkmayan bir eser olduğuna ikna olduğum için on üzerinden dokuz puanlık bir kitaptı demek istiyorum.


Bay Jonathan, petrol zengini bir iş adamıdır. Paranın her şeyi çözeceğine inanmaktadır. Eşi ve kendisi için yeni deneyimler arayışındadır. Bayan Jonathan ise sonradan görme gibi her şeyi denemek istemekte ve akranlarından geride kalmak istememektedir. Sırf gezdim, demek için gezmektedir. Bay ve Bayan Jonathan Hong Kong'a balayı için tatile gelirler. Hong Kong'da özel müşteriler için bir lokanta görürler. Her gezdikleri yerde yeni şeyler deneyen çiftin bu mekan dikkatlerini çeker. Bu mekanın adı Canlı Maymun Lokantası'dır. Yemek olarak canlı maymun beyni servisi vardır. Bay ve Bayan Jonathan lokantaya girer. Wong adında Çinli bir ozan lokantada tek başına oturmaktadır. Bay ve Bayan Jonathan, Wong adlı Çinli ozandan pek hoşlanmazlar. Çünkü yüzü çok sert bakmaktadır. Çinli Ozan Wong'un Matmazel Lülü adında Batılı ama saygılı bir sevgilisi vardır. Onunla hep Sarı Nehir'de buluşma hayalini arzulamaktadır. Çoo adında önceden sirkte çalışan bir adam vardır. Sirkte gösteride karısının elini tutmayı unutunca işinden kovulur. Mesleğine en yakın iş olarak maymun yakalayıcısı işini bulur. Bay ve Bayan Jonathan'ın yiyeceği maymun kaçar. Çoo, bu maymunu hemen yakalayacağını söyler. Bu maymunları yakalarken maymun düşüne yattığını da anlatır. Çoo, Jonathan çifti ile tartışırken maymunları insanlara benzetir. Benzetilme yönü düşüncedir. Maymunlar kaygısız hayvanlardır. Çoğu insanlarda da toplumsal olarak kaygı yoktur. Bu yönüyle maymunlarla benzeşir. Çoo, karakteri bizim deyimimiz ile davulun iki yüzüne vuran bir adamdır. Sirk işinden önce bir süre Budist rahipliği de yapmıştır. Fakat rahiplerin grev için kendilerini öldürmesiyle bu mesleğini de bırakmıştır. Bay ve Bayan Jonathan, Çoo'yu Hristiyan olmaya davet eder. Çoo, oralı olmaz. Daha sonra Bay ve Bayan Jonathan, hayvanlar için yaptıkları yardımları anlatırlar. Bu çiftin aynı zamanda gelip canlı maymun beyni yemek istemeleri ironik bir durumdur. İnsanların ikiyüzlülüğü, kendisini olduğu gibi göstermemesi bu tür çelişkileri doğurmaktadır. Olayların bundan sonrası metnin asıl konusunu ortaya atmaktadır. Eserde Bay ve Bayan Jonathan Batı'yı; Wong, Çoo ise Doğu'yu temsil etmektedir. Batı, Doğu'dan çaldıklarını değiştirmiştir. Doğu'yu fikirlerin vatanı olarak görebiliriz. Batı ise bu fikirlerin işlendiği yerdir. Bu durumda fikirler Doğu'nundur. Bay ve Bayan Jonathan, Çinli Ozan Wong'a karşı önyargıları aslında Doğu'ya besledikleri önyargı ve nefrettir. Wong, yaşadığı dönemi düşünmekten kafasında ejderhalar dönmektedir. Yazarın ejderha benzetmesini ben şu şekilde yorumladım: Ejderha, efsanevi bir yaratıktır. Türk ve Çin kültüründe yer almıştır. Ejderhayı hazine gibi değerli varlıkları korumak ile görevli devasa kertenkeleler olarak düşünebiliriz. Çinli Ozan Wong'un beyni devrindeki insanlardan daha çok kaygı taşımaktadır. Sürekli sıkıntıları düşünür. Bu nedenle diğer beyinlerden farklı ve değerli göründüğü için ejderha gibi devasa bir yaratık korumakla görevlendirilmiştir. Mecaz kısmı biraz açtığımızda bu şekilde anlam katabiliriz. Çinli Ozan Wong, beynini satmayı düşünür. Böylelikle kaçan maymunun yerini doldurmuş olacaktır. Çift bu beyin karşısında bir miktar para öder. Bay ve Bayan Jonathan'a, Wong beyin servisi için bir masaya geçer. Wong, sadece masa üstünde kafası görülecek şekilde yerleştirilir. Son kez Matmazel Lülü'ye döner ve Sarı Nehir'de buluşma isteğini dile getirir. Matmazel Lülü de bilir ki bu ölmek değildir. İkisi için bu yeniden doğuştur. Masa anne rahmi gibi kasılır. Ejderhaların sesi lokantayı uğuldatır. Doğuran bir annenin sesi gibi acı şekilde sesler yükselir. Çinli Ozan Wong, burada kendi beyninden kurtulmak istemiştir. Düşünmekten ağırlaşan beyni öldüğünde yeniden doğacaktır. DEĞERLENDİRME Eser, ironi ile birlikte yoğun mesajlar vermektedir. Düz bir anlatım ile özetlenmesi bazı olaylarda kopukluk yaratacağı için kendimce bağdaştırmalar ve çıkarmalar yaptım. Eser, Batı'nın acımasızlığını, ikiyüzlülüğünü ironiyle günlük hayata bağdaştırarak ele almıştır. Bu bağdaştırmalar esere farklı çağrışımlar açmıştır. Fikirleri doğuran yer olan Doğu, Batı'nın bunları alarak bir şeyler üretmesi ve bunun farkında olmaması üzücüdür. Hor gören, kapitalist bir Batı, tüm bu durumlardan dolayı gözlerden düşmüştür.


Mert Arık'ın yeni kitabı olan Çantamdan Fil Çıktı, önceki iki kitabı gibi yine bir sınıf ortamında başlar. Kişiler, aynı kişilerdir. Sınıf öğretmeni bir kez daha öğrencilerinin hayal gücünü harekete geçirir ve bunu bir oyun aracılığıyla yapar. Dolayısıyla kitap, Benim Zürafam Uçabilir ile Uzaya Giden Tren kitaplarının devamı niteliğindedir. Bir gün öğretmen sınıfa elinde bir mavi çantayla gelir. Bunun kendi oyun çantası olduğunu söyler. Ardından öğrencilerine, bu çantanın içinde ne olduğunu tahmin etmelerini ister. Oyun başlamıştır. Öğrenciler ilk önce çantanın içinde kalem, silgi, defter vb. bulunduğunu düşünür ama öğretmen onlara hayal güçlerini kullanmalarını söyler. Böylece yaratıcı fikirler ortaya çıkmaya başlar. Moni, çantadan bir elma çıkabileceğini söyler. Öğretmen öğrencilerine, eğer elma olsalardı en büyük hayallerinin ne olacağını sorar. Moni, bir öğrencinin beslenme çantasındaki elmalı kurabiye olmayı hayal ettiğini ifade eder. Taci elma suyu olmak istediğini belirtir. İnci'nin hayali elma reçeli olmaktır! Ardından öğretmen, mavi çantayı öğrencilerine verir. Bu çanta artık öğrencilerindir. Sıra, öğrencilere yıllık ödevini vermeye gelmiştir. Sınıfça birlik olup hayal güçlerini kullanacaklar, bir sürü oyun oynayacaklar, tasarlayacakları oyunu yılsonu gösterilerinde beraber oynayacaklardır. Öğrenciler bu fikre bayılır. Hemen işe koyulurlar. Çanta, onlar için bir semboldür. Hayalini kurdukları her şeyi yapabileceklerinin bir göstergesidir. Öğrenciler bu gerçeği oyun oynadıkça keşfederler. Her oyun için bir oyun kahramanı gereklidir. Moni, Bulduuumm! Çantamdan fil çıktı! deyince oyun başlar. Çocuklar fil gibi ortalıkta gezinir. Dünyanın çeşitli yerlerinde boy gösterirler. Filler gibi nehirlerden su içerler. Taptaze otları afiyetle yerler. Fil oyunları oynayıp şarkı söylerler. Bazen ağaçlara tırmanırlar bazen de hortumlarıyla gökyüzündeki yıldızları toplarlar. Yaratıcı oyunlar, öğrencilerin birbirinden ilginç hayalleriyle devam eder. İnci, tıpkı kendisine benzeyen bir İncinaz çiçeği hayal eder. Her yaprağının rengi birbirinden farklı olan, konuşabilen bir çiçektir bu. Dikenleri batmaz, gıdıklar. Kokusu çok güzeldir. Hatta bu çiçek, Mis Kokulu Çiçekler Okulu'na gider. Mete, kocaman bir balina olduğunu ama ailesiyle birlikte küçük bir gölette yaşadığını hayal eder. Bu balina 29 sayısını, renkli taşları ve marul salatasını çok sever. Taci, mavi çantadan Tacikopi adlı fotokopi makinesi çıktığını hayal eder. Kendisini bir fotokopi makinesi olarak hayal eden Taci, en önemli özelliği olarak her şeyi taklit edebilme yeteneğini gösterir. Bu bazen çok sıkıcı olsa da arkadaşları onu böyle sevmişlerdir. Tacikopi, hafızası çok iyi olduğu için derslerde hep başarılı olmaktadır. Sınavlarda en güzel puanlar onundur. Çocuklar artık hayal güçlerini serbest bırakmanın ne kadar güzel olabileceğini keşfetmiş, her şeyi oyuna dönüştürebilmeyi öğrenmişlerdir. Kimisi kasabanın ortasında zıplayarak kitap okumuş, kimisi kitap okuma eylemini komik sesler çıkararak ve etrafındakileri eğlendirerek yapmıştır. Taci, rap müziği çok sevdiği için, kitabı bir rap şarkısı söylüyor gibi hızlı hızlı ve bir ezgiyle okumuştur. Bir gün çocuklar, kartopu oynamayı çok özlediklerini düşünürler ama henüz kar yağmamıştır. Onlar da çantadan kartopu çıkarırlar ve hayali bir şekilde kartopu oynarlar. Bir başka gün ise topsuz basketbol oynarlar. Bir gün Moni, arkadaşlarıyla birlikte hayal olimpiyatları düzenlemeyi düşünür. Hemen işe girişirler. Bu sefer çantadan olimpiyat çıkmıştır. Bu olimpiyatların ödülü ise yine hayali bir madalya olacaktır. Moni ve arkadaşları, tüm çocuklara bir davetiye hazırlayıp gönderir. Bu davetiye, kitabın en sonunda yer alır. Mert Arık, önceki iki kitabında da yaptığı gibi, çocukları sınır tanımaz hayallere götüren bir hikaye kaleme almıştır. Bu hayallerin ucu bucağı yoktur. Basit bir olay örgüsüne sahip olan eser, yazarın daha önce yazdığı iki kitapla aynı şekilde ilerler. Değişen, sadece hayal unsurudur. Buna rağmen kitap, okuyucuda heyecan uyandırmaya devam eder. Sonuç olarak Çantamdan Fil Çıktı, 8-9 yaş grubundaki çocukların hayal güçlerini harekete geçirmeyi, yaratıcılıklarını serbest bırakmayı ve her şeyi bir eğlence haline getirebilmelerini amaçlar.