Zeze, henüz 5 yaşında olan başkahramanımızdır. Oldukça zeki ve hassas bir çocuk olan Zeze ailesinin yoksulluk nedeniyle çektiği sıkıntılardan dolayı ihmal edilmiş ve hayatı kendi başına keşfederken çoğu zaman hatalar yapmıştır. Hata diye kastedilen ise her çocuğun büyürken yaptığı kimi yaramazlıklardan ibarettir. Zeze bu yaramazlıklarından dolayı şeytan, rengi bozuk ve itin teki gibi bir takım yakıştırmalara maruz kalmaktadır. Kitabımızın ismi ise Zeze ve ailesinin taşınmayı planladığı evin bahçesindeki küçük şeker portakalı fidanından gelmektedir. Zeze'nin ağabeyi ve ablaları bahçedeki ağaçları Zeze'den önce kapmış Zeze'ye de bu küçük şeker portakalı fidanı kalmıştır. Zeze başlarda bu durumdan memnun olmasa da Minguinho adını verdiği şeker portakalı ağacı zamanla onun sırdaşı olacak ve Zeze'yle ikili sohbetlerine bol bol şahit olacağız. Bir Noel sabahı Zeze ayakkabısının yine boş olduğunu görüp Noel Baba'nın ona hediye getirmemiş olduğuna öfkelenip fakir bir babanın oğlu olmakla ilgili serzenişte bulunmuştur. Babasını tam karşısında gören Zeze bu duruma öyle üzülmüştür ki küçücük bedeniyle omzuna sandığını asmış ve ayakkabı boyamaya koşmuştur. Bütün gün çalışıp oradan oraya koşturup para kazanmış ve babasına kaliteli bir paket sigara alıp evin yolunu tutmuştur. Babasının gönlünü aldığını düşünen Zeze rahat bir uyku çekmiştir. Zeze'nin çok zeki olduğu bir söylenti değildir. Küçük yaşına ve bedenine rağmen Zeze ona söylenen hiçbir şeyi unutmaz pek bilgili Edmundo dayısından öğrendiklerini adeta kafasına kazır hatta tek başına okuma yazmayı bile öğrenmiştir. Okula başladığında ise sınıfının en küçüğü olmasına rağmen zekasının hakkını vererek çok başarılı olmuştur. Öğretmeni Dona'yı çok sevevn Zeze'nin minik yüreği diğer tüm öğretmenlerin masasındaki vazonun çiçekle dolu olmasına rağmen belki de gözünün üstündeki et beninden dolayı öğretmeninin vazosunun hep boş olmasına dayananmaktadır. Öğretmenine çiçek alacak parası olmasa da çeşitli bahçelere girip öğretmeni için çiçekler almaktadır. Öğretmeni, Zeze'ye çörek alması için ara sıra harçlık verir fakat Zeze hep kendine vermemesini sınıftaki diğer fakir arkadaşlarına da vermesini ister.Öğretmeni bu minik bedenin taşıdığı sevgi ve merhamete o kadar şaşırır ki ağlamaktan kendini alıkoyamaz. Zeze haftanın günlerini öğrenir öğrenmez bir sokak şarkıcısı olan Zacarias Efendi'yi dinlemeye gider. Her Salı gelen bu adamın şarkılarına bayılır en beğendiği şarkısı ise Fanny ismindeki eseridir. Zeze adama yardım etmeyi teklif eder böylece şarkıları beraber satabileceklerini karşılığında da yalnızca çok sevdiği ablası Gloria'ya ya şarkı sözü götürmek ister. Zacarias Efendi teklifi kabul eder, gerçekten de satışlar çok artar. Bir takım haline gelen ikili her Salı buluşup şarkılar söyler. Hatta Zacarias efendi bir süre sonra Zeze'yi kazandığı paraya ortak eder. İkili arasında gerçek bir sevgi bağı ve dostluk başlar. Portekizli o civardaki en güzel arabaya sahip zengin iri yarı orta yaşlı bir adamdır. Bütün çocuklar onun arabasının peşine asılıp yarasa gibi yolculuk etmenin hayalini kurar fakat Portekizli öyle korkutucudur ki buna kimse cesaret edemez. Zeze, bir gün tüm çocukların hayalini gerçekleştirip kahraman olmaya karar verir ve Portekizli'nin arabasının peşine takılır. Kulaklarındaki müthiş yanmanın etkisiyle kendine gelen Zeze, Portekizliye yakalanmış ve iki kulağından tutularak bütün mahallenin önünde bir güzel haşlanmıştır. Zeze'nin kalbi büyük bir utanç ve öfkeyle dolar. Bahçeden meyve çalmak isteyen Zeze kaçarken bacağını koca bir cam parçasına kestirir. Dayak yemekten korktuğu için kimseye söyleyemez ancak Gloria'yayı yalnız yakalayınca yardım isteyebilir. Bacağını sürüye sürüye oula giderken Portekizlinin arabasının yanında durduğunu fark eder. Portekizli minik Zeze'ye büyük bir şefkat gösterir, onu doktora götürüp yarasına baktırır, bir güzel karnını doyurup şekerlemeler ısmarlar. Zeze'nin pek nadir rastladığı bu şefkat dolu davranışlar onun minik yüreğini adeta fetheder. Portekizli ile aralarında sağlam bir dostluk başlar hatta o güzelim araba ikisinin arabası olmuştur. Portekizli ise bu minik bedeninin taşıdığı sevgi ve merhamete parlak zekaya hayran kalır. Zeze'nin sürekli dayak yiyip sevgiden bu kadar yoksun büyümesine de yüreği dayanamaz. Bu bağlar öyle kuvvetlidir ki Zeze kendini ilk defa mutluluk ve şefkat dolu hisseder. Zeze bir gün abisi ve ablasından çok ağır bir dayak yer. Hatta tam iyileşecekken babasından da dayak yer. Gloria engel olmaya çalışsa da Zeze yataklara düşer. Zeze, Portekizli'yi öyle özler ki onun babası olması durumunda bir daha hiç yaramazlık yapmayacağını söyler. Zeze okuldayken Portekizlinin arabasını trenin altında kaldığını ve Portekizli'nin öldüğünü öğrenir. Kendini sokaklara atar. Bir de abisi Totoco'dan şeker portakalının kesileceğini öğrenince yataklara düşer. Herkes onun öleceğini düşünür. Zaten çelimsiz olan bedeni iyice küçülür. Günlerce gecelerce başında beklenir. Bütün mahalleli Zeze'ye merhamet duymaya başlar. Zeze yavaş yava iyileşirken minik portakal fidanının çiçek verdiğini öğrenir. Bu çiçeğin anlamının bir veda olduğunu çok iyi bilir. Şeker portakalı da tıpkı kendisi gibi artık büyümüştür. Çocuk yaşta yüreği türlü türlü acılar tatmıştır, Zeze'nin. Kötü bir çocuk olarak kendini bilip tanrının nefretine sahip olduğunu düşünür. Yoksullukla boğuşur yüreği zavallı annesinin geceler boyu çalışmasına, babasının da boynu büküklüğüne dayanamaz. Kimi zaman haksız yere yediği amansız dayaklar da cabasıdır. Sevgiyi, şefkati bulduğunu sandığında ölüm acısıyla sarsılmıştır. Zeze bizi çocukluğumuza götürüp türlü türlü türlü duygulara sürüklüyor. En önemlisi ise kimseler tarafından fark edilmeyen masumiyeti sevgi dolu ve bir o kadar da sevgiye aç küçük yüreği içinizi urkuyor. Kimin içinden Zeze'ye şöyle bir sarılmak geçmez ki. Zeze'ye olmasa da içinizdeki çocuğa sarılmak için hala geç değil. Bu muhteşem eserle bir an önce tanışmanızı tavsiye ederim. Kitabın devamı niteliğindeki Güneşi Uyandıralım ve Delifişek eserlerini de keyifle okuyabilirsiniz. Şeker Portakalı 5 yaşındaki Zeze isimli bir çocuğun acı hikayesini anlatıyor. Çok fakir bir ailenin çocuklarından biri olan ve 5 yaşında olmasına rağmen hayal gücü ve zekası çok gelişmiş olan Zeze çok yaramaz bir çocuktur ve o yüzden mahalle için şeytan olarak anılmaktadır. Çok meraklı olan ve çevresindeki her şeyi keşfetmeye çalışan bu çocuğun diğer ilginç noktası ise okumayı çok erken çözmesidir. Bu yüzden öğretmeni tarafından sevilen ve Zeze'nin şeytan olmadığı bir tek öğretmeni kendisi gibi sarışın olan ablası inanmaktadır. Zeze'nin babası işsizdir ve aile bu yüzden büyük bir fakirlik çeker. Taşınmak zorundadırlar ve bu Zeze'ye acı verir. Bu acısını azaltmak içinde Zeze'ben bir şeker portakalı fidanı seçmesi istenir. Zeze' de bir tane seçer ve kendi ağacı olduğu için ona ilgi gösterir. Fakat bu şeker portakalı fidanının başka bir özelliği daha vardır. O da Zeze ile konuşmasıdır. İkili bu sayede çok iyi arkadaş olur ve Zeze tüm gün yaptıklarını şeker portakalı fidanına anlatmaya başlar. Yeni yıl yaklaştığında Zeze de her çocuk gibi hediye bekler. Fakat ailesi çok fakir olduğu için pek umudu yoktur. Buna rağmen pabuçlarını kapının önüne koyar ve odasında beklemeye başlar. Gelenek olarak babası kapının önüne hediye koyması gerekir ve Zeze merakına yenilerek hediye var mı diye kapıyı açar. Tahmin ettiği gibi hediye yoktur fakat karşısında babası ıslak gözler ile ona bakar. O an babasının acısını hisseder fakat artık çok geçtir. Yaptığı bu davranışı ile babasını çok üzmüştür ve bunu telafi etmek için babasına hediye almaya karar verir. Bunun içinde ayakkabı boyama kutusu alır ve yollara düşer. İşler pek iyi gitmez ama yine de bir şekilde hediye için gerekli parayı bulmayı başarır. Hediyeyi alıp babasına verdiğinde artık ondan mutlusu yoktur. Onun içinde hem bir şeytan hem de bir melek vardır. Bir taraftan herkes yaramazlıkları ile ona bela okurken diğer taraftan öğretmeninin masasındaki vazo boş kalmasın, öğretmeni üzülmesin diye çabalayan bir çocuktur Zeze. En büyük hayallerinden bir tanesi ise yarasa gibi kasabanın en havalı arabası olan Portekizlinin arabasının arkasına asılarak rüzgarı hissetmektedir. Bir gün cesaretini toplar ve bunu dener. Fakat denemesi ile başarısız olması ve Portekizliden dayak yemesi bir olur. O gün büyüdüğünde Portekizliyi öldüreceğine dair yemin eder. Bundan sonra günlerini artık Portekizliden saklanarak geçirir ve Portekizli ona pek rahat vermez. Arabası ile hava yapması Zeze'yi daha da kızdırır ama elinden bir şey gelmez. Bir gün yaramazlık ederken kendini keser ve bunu dayak yememek için ailesinden gizler. Okula toparlayarak giderken Portekizli bunu fark eder ve onu arabasına alır. Okula gitmek yerine Zeze'yi eczaneye götürür ve yarasına baktırır. Daha sonrada ona limona ile pasta ısmarlar. Portekizlinin kötü biri olmadığını anlayan Zeze onunla dost olmaya karar. Bundan sonraki günlerini de sürekli Portekizli ve arabası ile geçirir. Portekizli ile öyle yakınlaşmışlardır ki artık onu babası gibi görmeye başlar. Hayatında sevdiği tek kişi Portekizli olmuştur. Zeze yaramazlıklarına devam eder ve ailesi de onu sürekli döver. Artık Zeze'yi dövmek alışıla gelmiş bir hale gelir. Fakat zamanla dayağın dozu kaçar ve ablası ile babası Zeze'yi çok kötü döver. Öyle ki Zeze dışarı çıkamaz hale gelir. Bir anlamda artık ölmeyi istemektedir ve bunun için tek yok olarak da trenin önüne atlamayı düşünür. O bunun planını kurarken kötü haber gelir. Portekizli arabasının içinde iken tren arabasına çarpmıştır. Araba paramparça olmuştur ve Portekizli ölmüştür. Hayatındaki en sevdiği kişiyi kaybetmek Zeze'yi yaşayan bir ölü haline getirir. Tam o sırada şeker portakalının yol yapımı için kesileceği söylentisi de çıkmıştır. Tüm aile Zeze'nin bu yüzden bunalıma girdiğini düşünür. Zeze öyle kötü olur ki tüm kasaba haline acır ve bir zamanlar şeytan diye çağırdıkları Zeze'yi ziyarete gelirler. Fakat hiç bir şey Zeze'yi kendine getiremez. Bir tek en iyi arkadaşı olan şeker portakalı fidanı ile konuşur. Fakat onun da ömrü artık sınırlıdır. Zeze bir şekilde hayatına devam etmek zorundadır. Şeker Portakalı Konusu Jose Mauro De Vasconcelos edebiyat dünyasının en ilginç yazarlarından biri. Nedeni ise yazarlık yeteneğini uzun yıllar keşvedememesi ve hayatın onu bir çok birbirinden alakasız işlere sürüklemesi ve yaşadıkları ile içinde barındırdığı hikayesini yazmaya karar vererek edebiyat dünyasında yeri alması. Hayatında bir çok farklı işte çalışan ve içinde kendine göre bir hikaye geliştiren yazar en sonunda bunu kağıda dökmeye karar verir ve 12 gün gibi kısa bir sürede kitabını tamamlar. Bu kitabı sayesinde de en çok satanlar listesine giren yazar bir anda kendini farklı bir dünyada bulur. İşte bu kitabın adı Şeker Portakalı. Aydın Emeç tarafından Türkçeye çevrilen bu değerli romanda yoksul bir ailenin oğlu olan bir çocuğun yüzmeye daha yeni başladığında ilerde yüzme şampiyonu olma hayalini kurmasını ve bu hayali için ilerlerken hayatın ona nasıl oyunlar oynadığını ve onu nasıl farklı yerlere sürüklediğini anlatıyor.


Bir gazeteci görevi gereği sık sık Tiyen-Şan dağlarına gider. Yine böyle bir görev sırasında il merkezine çağırılır. Otobüsü kaçırdığı için, önüne çıkan ilk kamyona binmekten başka çaresi yoktur. Benzin istasyonunda gördüğü kamyon ise onu almaz. Sonra başka kamyon ile gider. Gazeteci bir süre sonra Oş'a göreve gönderilir. Trende kamyonuna almayan şoför ile karşılaşır. Ondan özür dileyerek o gün oğlunun yanına gittiğini, onu beklediğini söyler. Sonra da hikayesini anlatmaya başlar: Her şey birdenbire başlamıştır. Askerden döndükten sonra Ribaçye'de yakın arkadaşı Alibek'in yanına gider. İkisinin de hayali Tiyen-Şan ya da Pamirler'de çalışmaktır. Orada iyi karşılanır ve ona bir kamyon verirler. Arabasını bir insanı sever gibi sevmekte, gözü gibi bakmaktadır. İlk günler parti kurultayının aldığı kararla çiftliklerde ki işleri hızlandırırlar. Çiftliklere ise en yeni şoförler verilir. Köy yollarında arabasının kötü olmasını istemez. Fakat yine de gitmek zorundadır. Bir gün çiftlikte kurulacak bir mandıra için taş götürmektedir. Köye az bir mesafe kala batağa saplanır. Ne yaptıysa çıkaramaz. Çıkamayınca mecburen arabanın altına girer. O sırada lastik çizmeli biri yanına yaklaşır. Sonra eteğini görünce yaşlı olduğunu düşünerek, nineden yoluna gitmesini ister. Hiç beklemediği genç bir ses, nine olmadığını söyler. Sonra arabanın altından çıkar; bakar. Gerçekten güzel bir kız ona bakmaktadır. Güzel olduğunu söyleyince kız uzaklaşmaya başlar. O da arabayı sonunda çıkararak peşinden gider. Israrları ile arabaya binmeyi ikna eder ve tanışırlar. Adam adının İlyas olduğunu söyler. Kızın adı da Asel'dir. Asel, köy yakınına gelince inmek ister. İlyas yarın da gelip gelmeyeceğini sorduğunda annesi gelir ve dünürlerin geleceğini acele etmesini söyler. İlyas o gün kendine yapacak birçok iş bulsa da Asel'i aklından çıkaramaz. Ertesi gün tekrar çiftliğe gider ama Asel yoktur. İlyas, selvi boylu al yazmalısını göremez. Ertesi gün yine aynı yoldan geçerken, Asel arabanın bozulduğu yerde beklemektedir. Ondan bir daha haraya gelmemesini ister. Yakında evlenecektir. Bir gün başlarında duran kadın Kadiça ona dolon hattına gideceğini söyler. İlyas ise çiftliğe gitmek ister. Yükünü alacağı sırada bir anda sıradan çıkar. Asel'in evinin oraya gelir. Bir çocuk Asel gitti der. Oda kamyonun bozulduğu yere gider. Asel oradadır. Sonra kamyona atlayarak gezmeye çıkarlar. Böylece kaçmış olurlar. İlyas'ın ona verecek bir şeyi yoktur. Fakat Asel de ondan bir şey istememektedir. Ertesi sabah gittiklerinde herkes onları tebrik eder. Yakın arkadaşı Alibek ikmal merkezinde oturdukları evi verir. Onlarda yaptırdıkları evlerine geçerler. Bir hafta sonra Asel ve İlyas bu eve taşınır. Zamanla eve ufak tefek şeyler almaya başlarlar. Hayatları da yoluna girmektedir. Asel ile mutlu ve birbirlerini sevmektedirler. Sonra bir de oğulları olur. Güz sonlarında havalar iyice bozar. Karla karışık yağmur yağmaktadır. Dağların en tehlikeli yeri dolon geçididir. Dolon geçidine yakın bozulmuş bir kamyon görür. Yanında iki kişi vardır. Kamyonu kendi arabasına bağlayarak götürmeyi teklif eder. Başta kabul etmeseler de başka çareleri yoktur. Dolon geçidinin virajlı yollarında gitmeye başlarlar. Dolu bir kamyonu çekmek, yokuş aşağı giderken onun kamyonuna yüklenmesi ile oldukça zordur. Yokuşu tırmanıp dik bir bayırdan indikten sonra düzlüğe gelirler. Sonra da bakım istasyonuna varırlar. Üçünün de rengi atmıştır. Ancak kendilerine bir sigara içtikten sonra gelirler. Eve döndüğünde Asel'e birine yardım ettiği için geç kaldığını söyler. Üç gün hasta yattıktan sonra kendine gelir. Asel'e baktığında onun da çöktüğünü fark eder. Asel'e, çocukları Samet'i birine bırakarak sinemaya gitmeyi teklif eder. Ama üçü evde vakit geçirirler. Yakın zaman da ise Asel'in ailesine el öpmeye gideceklerdir. Ertesi gün ulaştırma merkezinde telaş vardır. Elektrik santralini bir an önce açmak isterler. Bir sürü malzemenin oraya taşınması gerekir. Gece gündüz çalışsalar da yetmeyecek kadar malzeme vardır. İlyas, başından geçenleri anlatarak kamyonların arkasına römork takmayı önerir. Fakat herkes onunla dalga geçer ve ciddiye almaz. İlyas bunun üzerine hırs yaparak gece Kadiça ile anlaşarak kamyonun arkasına römork takar. Kamyonu ve römorku yüklerle doldurarak dolon geçidinden geçmeye çalışır. Fakat bir yokuşu çıkarken geri geri kayarak römorku şarampole düşürür. Bir kamyonun geldiğini görünce römorku orada bırakarak kaçar. Eve geldiğinde Asel'e anlatır. Merkeze gitmesini söyler. Fakat İlyas gitmez. Bu durumda onun korkak olduğunu söyler ve kavga ederler. O gece konuk evinde uyur. Gündüz römorku bıraktığı yerde göremez. Ulaştırma merkezine geldiğinde Alibek'in getirdiğini öğrenir. Onu işten çıkarmak yerine yakın yerlere gönderirler. İlyas bu duruma da aldırış etmeden kendini içkiye vurur. O akşam içerken Kadiça gelir ve onunla içmeye başlar. Sonra kendini ister istemez onun evinde bulur. Sabah kalktığında yaptıkları için pişman olsa da geç kalmıştır. Kadiça'nın evinden çıkarken iş arkadaşı Cantay ile karşılaşır. Ona imalı imalı bakmaktadır. Ulaştırma merkezinde ise Alibek römorklara fren takmayı önermektedir. İlyas ise bunu da umursamaz. Eve gittiğinde Asel'in yüzüne bakamaz. Bir gün sonra Alibek römorka fren takmış, dolon geçişini geçmektedir. Ona gelmesini söylese de umursamaz. O gün en yakın arkadaşını kaybeder. Bir süre sonra ona da iş vererek elektrik santrali işini bitirirler. Fakat İlyas, Asel ile Kadiça arasında gidip gelmektedir. Asel ile her şey yoluna girince Kadiça'ya ayrılmak için gitmeyi düşünür. Hata yaptığını söylemek ister. Tekrar eve geldiğinde Asel yoktur. Kadiça'ya gittiğinde ise gerçeği öğrenir. Cantay Asel'e her şeyi söylemiş ve Asel de Kadiça'dan öğrenmek için gelmiştir. O günden sonra Asel'e ulaşamaz. Kadiça ile Frunze'ye giden İlyas, bir süre sonra köye dönmek ister. Kadiça'da ayrılmayı kabul eder. Döndüğünde ulaştırma merkezine giderek tekrar iş ister ve alınır. Alibek ise Pamirler'e gitmiştir. Bir gün hasta haliyle işe çıkar. Kamyonun hakimiyetini kaybederek kaza yapar. Ona yardım eden adam daha önce İlyas'ın yardım ettiği Baytemir'dir. Onu evine götürdüğünde Asel ile karşılaşır. Baytemir, Asel'i karısı; Samet'i de oğlum diye tanıtır. Dünya İlyas'ın başına yıkılmıştır. O gece orada kalır. Üçü içinde en zor gecedir. Ertesi gün iş dönüşü oğlu iki arkadaşı ile oyun oynamaktadır. Az da olsa kamyonuna alarak onunla vakit geçirir. 1 Mayıs günü Samet hediye alır. Bayrama götürmek ister. Çocuk başta kabul eder. Ama Baytemir'i görünce baba baba diye tutturur. Ağlaması ile İlyas onu bırakır. Bu Samet'i son görüşüdür. İlyas dışarı çıkar. Gazeteci ise yaşadığı bir olayı anlatıp anlatmama arasında kalır. O da Baytemir ile tanışmış, onun hikayesini dinlemişti. Röportaj yapmak için gittiğinde onun Pamirler'e neden gitmediğini sorar ve öğrenir. Baytemir meğer Asel evden gittiğinde ona rastlamış ve gidecek yeri olmadığı için evini ona vermiştir. Zaman geçtikçe Samet konuşmaya başlamış ve onu babası bilmiştir. Bir gün Asel Cantay'a bir şey sorması ile gitme kararı alır. Baytemir ise tutamayacağını söyler. Fakat Asel gitmekten vazgeçer. Baytemir'e bir gün oğlun yürüyor diyerek Samet'in onun oğlu gibi olduğunu söyler. Böylece karı koca olurlar. Onlar artık Baytemir'in ailesi olmuştur. Gazeteci ve İlyas Oş'ta ayrılır. Ilyas Pamirler'e gider. Orada kendine yeni bir hayat kuracaktır. Fakat Asel ile yaşadıkları da hep kalbinde kalacaktı. Selvi Boylum Al Yazmalım filmini çocukluğumuz da izlerdik. Kitabını okumak ise bambaşka hissettirdi. Bana göre kesinlikle öncelik kitaplarda olmalı. Cengiz Aytmatov oldukça başarılı bir yazar. Kitabı Türkçeleştiren ise o da oldukça başarılı biri. Kitabın dili sade oldukça yalın. Okurken keyif aldığım kitaplardan biri oldu. Asel ve İlyas aşkı keşke bu şekilde olmasaydı dedim yine de. İlyas aşkını çok kolay harcadı bana göre. Hak eden aşıklar her zaman kavuşmalı ama İlyas bu sonu hak etmişti bana göre. Filmini sevenler bir de kitabını okumalı mutlaka.


Semaver, Sait Faik Abasıyanık'ın bazı hikayelerinin yer aldığı kitaplarından bir tanesidir. Adını Semaver adlı hikayeden alır. Kitapta yer alan diğer hikayeler şu şekildedir: Stelyanos Hristopulos Gemisi, Meserret Oteli, Bir Kıyının Dört Hikayesi, Babamın İkinci Evi, İpekli Mendil, Kıskançlık, Bohça, Orman ve Ev, Düğün Gecesi, Şehri Unutan Adam, Üçüncü Mevki, Garson, Birtakım İnsanlar, Benimle Beraber Seyahatten Dönenler, Sevmek Korkusu, Louvre'dan Çaldığım Heykel, Robenson, İhtiyar Talebe, Bir Vapur. Semaver'de annesi ile birlikte yaşayan Ali'nin öyküsü anlatılır. Ali bir fabrikada işçi olarak çalışır. Her sabah erken kalkan annesi ekmek kızartır ve semaverin fokurtusu eşliğinde Ali'yi uykusundan uyandırır. Ali semaverin sesini duyduğunda mutluluk duyar. Çünkü semaver ona takır takır işleyen ve içinde hiç grev olmayan bir fabrikayı andırmaktadır. Zaman böyle giderken ölüm annesinin kapısını bir misafir edasıyla çalar. Ali o gün annesi kendisini uyandırmayınca erken olduğunu düşünür hemen kalkmaz. Ancak kaktığında semaverin başında annesinin cansız bedeni ile karşılaşır. Tepkisiz kalıp o gün hiç ağlamayan Ali işine gidip gelmeye devam eder. Bir gün işten döndüğünde semaverin başında annesini hatırlayıp hüngür hüngür ağlamaya başlar. Annesi öldükten sonra bir daha evlerinde mutluluğun simgesi olan semaverin fokurtusu duyulmaz. Stelyanos Hristopulos Gemisi adlı hikayede yaşlı Rum balıkçının geriye kalan tek aile ferdi olan torunu Trifon tarafından kendisine bir metre uzunluğunda bir gemi yapılır. Trifon gemiye dedesinin adını verir. Gemiyi suya saldığı esnada Burgaz adasındaki diğer çocuklar taş atmaya başlarlar. İsabet eden taşlarla gemi batar. İpek Mendil adlı hikayede, yazar bir gün fabrika kapıcısının yerine ipek fabrikasında bekçilik yaparken bazı sesler duyar. 15 yaşlarında bir genç erkek, mendil çalmak amacı ile fabrikaya girmiştir. Yazar gence iyimser bir tavır ile yaklaşır. Genç hırsız, kız arkadaşının ondan ipek bir mendil istediğini ancak mendil alacak parası olmadığı için bu yola başvurduğunu ifade eder. Yazar bu gerekçeyi haklı bularak onu serbest bırakır. Ancak hırsız pes etmez ve bekçinin uyuduğunu düşünerek tekrar fabrikaya dadanır. Uyanık olan bekçi çocuğun cesaretinden etkilenip bu sefer ona hiçbir müdahalede bulunmaz. İstediği mendili alan çocuk fabrikanın duvarından atlamaya çalışırken düşer ve sevgilisi için bir mendil alma sevdası uğruna hayatını kaybeder. Kıskançlık adlı hikayede, olaylar otuz beş yaşlarında olan köy öğretmeni ve on yedi yaşındaki karısı Fadime arasında geçer. Ağabeylerinin zoru ile köy öğretmeni ile evlendirilen Fadime, çoban Hüsrev'i sevmektedir. Aralarında karı koca ilişkisi olmamasına rağmen köy öğretmeni Fadime'yi kıskanmaktadır. Bir gün onu çoban Hüsrev ile birlikte yakalar. Karısını başka bir adamla yakalayan köy öğretmeninin yaşadığı duygu durum değişikliği yazar tarafından etkili bir şekilde okuyucuya aktarılır. Düğün Gecesi adlı hikayede on altı yaşında olmasına rağmen nüfus cüzdanında yirmi yaşında olarak gösterilen Ahmet'in yirmi altı yaşında bir kız ile evlendirilmesi ve Ahmet'in düğün günü yaşadıkları anlatılır. Birtakım insanlar adlı hikayede soğuk bir günde yatağına duyduğu özlemi çarpıcı bir şekilde anlatan yazar, tuhaf giyimli bir adam ile karşılaşır. Adam ona kendi gibi giyinen insanlar görüp görmediğini sorar. Yazar sonradan onların yatacak yeri olmadığı için validen yer talebinde bulunmak için bir araya gelmiş evsizler olduğunu öğrenir. Evsiz insanlar olduğu gerçeği ile karşı karşıya kalan yazar, demin yatağına karşı duyduğu özlemden dolayı mahcup olur ve hikaye son bulur. İçerisinde yer alan diğer hikayelerle de oldukça ilgi çekici ve başarılı olan Semaver, Türk öykücülüğünün en önemli isimlerinden birisi olan Sait Faik Abasıyanık'ın mümtaz eserlerinden bir tanesidir. Yazan: Şahin Yıldız Semaver Kitap Özeti Türk edebiyatında durum hikayesi deyince akla iki isim gelir ki bunlardan biri Sait Faik Abasıyanık'tır. Sait Faik Abasıyanık'ın en bilinen hikayesi ise şüphesiz ki Semaver'dir. Bazı hikayeler vardır; zamanı asla geçmez, eskimez. Ne zaman okusak bizi zamansız bir boyutta, hikayeyi okuduğumuz ilk zamanki ruh halimize, hislerimize, sevinçlerimize ve korkularımıza götürür. Semaver, işte bu hikayelerden biridir. İlköğretimde ya da lisede okurken bu hikayeyi derste okumayan neredeyse yoktur. Bu hikaye, o zamanlar küçük yüreklerimizi hüzne boğmuş, Ya bir sabah uyandığımda annemi ölmüş görürsem?... korkusuyla kalbimizi titretmiş bir hikayedir. Sait Faik'in "Semaver" adlı kitabında toplam yirmi adet hikaye bulunmaktadır. Kitaba adını veren ve kitabın ilk hikayesi olan "Semaver", oldukça acıklı, yürek yakan ve okuyucuyu hüzünlere gark eden bir olaydır. Ali, Halıcıoğlu'ndaki fabrikada çalışan bir işçidir ve annesiyle beraber Haliç civarındaki bir evde oturmaktadır. Ali'nin babası yaşıyor mu yoksa öldü mü, kardeşleri var mı bilinmez. Tek bildiğimiz, annesinin her sabah namazdan sonra Ali'yi mütemadiyen kaldırdığı, ikisinin kahvaltı yaptığı, ardından Ai'nin işe gittiğidir. Ali'nin ve annesinin hayatları, işte bu tekdüze çizgide ilerler. Bir de, her sabah fokurdayan bir semaver vardır. Bu semaver, adeta ailenin üçüncü üyesi olmuştur. Ali'ye göre semaver, içerisinde ıstırap, grev ya da kaza olmayan bir fabrika gibiydi; çünkü fabrikadan duman, semaverden ise buhar tütüyordu. Ali ile annesi, birbirlerinden başka kimsesi olmayan insanlardı. Ali annesini severdi, annesi de Ali'yi... Semavere gelince, o her sabah kaynardı. Bir sabah annesi Ali'yi uyandıramaz. Ali uyandığında işe geç kaldığını fark eder. Kalkar ve annesine bakar. Annesi, masaya yığılmış vaziyettedir. Ali annesini öper, ancak annenin yanağı buz gibidir. Ali annesini yatağına yatırır, kendisi de onu ısıtmak için uzanır. Anne, ısınacak gibi değildir. Ölmüştür bir kere. Artık geriye dönüş yoktur. Ali gözyaşı dökmez. Komşulara haber verir, kendisi ise işe gider. Komşular annenin cesedini kaldırırlar. Ali işten döndüğünde evini neşesiz, keyifsiz, yalnız bulur. Gözü semavere ilişir. Semaver, Ali için, ailenin mutluluğunu sembolize ediyordur. Artık anne evde olmadığına, Ali ise yapayalnız kaldığına göre, artık semavere gerek yoktur. Ali semaveri bir daha kullanmamak üzere kaldırır, yerine bir sahlep güğümü koyar. Kitaptaki hikayeleri okuduğumuzda pek çok küçük; ama insanın yüreğine dokunan olayla karşılaşırız. Stelyanos Hrisopulos Gemisinde öksüz kalan ve dedesi Stelyanos Hrisopulos'le beraber adada yaşayan Trifon'un yaptığı bir metrelik geminin acı akıbetini okur, Trifon'a acır ve mahalle çocuklarına kızarız. Meserret Otelinde ise, genç yaşta ölen kadının hızlıca çizilmiş otoportresi karşısında hüzünleniriz. Bir Kıyının Dört Hikayesi, adada yaşayan yalnız bir adamın bir soğan kayığı, bir kedi, mahalle çocukları ve bir ölü ile karşılaşmalarını okuruz. Babamın İkinci Evi, hem kasabada hem de köyde evi olan, yani iki eşli bir adamın hikayesi, adamın oğlunun gözünden aktarılır. İpekli Mendil ise, bir mendil çalmak için onca zahmete giren bir gencin kararlı çabasını anlatır. İlk hırsızlık girişiminde yakalanan genç, daha sonra yine hırsızlık yapmaya çalışır. Nihayet eline bir ipekli mendil geçirir ve pencereden kaçmaya çalışırken yere düşer. Elindeki ipekli mendil, bir su gibi fışkırır. Genç ise, ölmek üzeredir. Kıskançlık, bir köy memurunun genç bir kızla evlenmesi, kızın ise onu genç bir köylüyle aldatması üzerine bir hikayedir. Bohça ise, evin oğlu ile masum bir aşk ilişkisi yaşayan küçük hizmetçi kızın evden kovulmasını anlatır. Şehri Unutan Adam, otelden hiç çıkmayan, ama insan sevgisiyle dolu bir adamın, otelden çıkıp insanlar arasına karışınca yaşadığı hayal kırıklıkları üzerine bir hikayedir. Haldun Taner'in dediği gibi, biz küçük şeylerin zevkine Sait Faik'in hikayeleri sayesinde eriştik. Sait Faik, bizim önemsiz gördüğümüz eşyaları ve olayları öyle bir anlatır ki, her şeyin bir ruhu olduğunu kavrarız birden. Basit bir semaver, bir gemi maketi ya da bir bokça, bizim için birden anlamlı oluverir. Sait Faik'in güzel bir Türkçe ile yazdığı bu kısa, akıcı ve insanın yüreğine dokunan hikayeler tekrar tekrar okunmayı hak ediyor. Haldun Taner "Ölürse Tenler Ölür Canlar Ölesi Değil" adlı kitabında Sait Faik Abasıyanık'tan şöyle bahseder: "Türk hikayeciliği Ömer Seyfettin'den sonra Memduh Şevket Esendal, Fahri Celalettin gibi ustaların sürdürdüğü bir türdü. Sabahattin Ali, Refik Halit'in memleket hikayeciliğine diyalektik bir görüş katmış ve bu yeniliği ile 1940'ların tek ismi olmuştu. Sait Faik ise onların yapmadığı bir şey yaptı. Bir konuya değil, yaşamın bir parçasını işliyordu. Bir tez savunmuyor, bir yaşantıyı yansıtıyordu. İnsan sevgisi dolu, doğa sevgisi dolu bir yüreği vardı. Neye baksa bu sevgi ile ısınıyor, ışıklanıyordu. Biz ancak o el attıktan sonradır ki, en önemsiz görünen insanların ve şeylerin zevkine eriştik. Bir şeytanminaresi, bir karpuz sergisi, bir mangal ve iskemle, bir kameriyeli mezar, bir boya sandığı, bir projektörcü, bir balıkçı, bir garson, bir papaz efendi, Sait onlara bakınca, onları anlatınca birdenbire ilginçlik kazanıyordu." Varlıklı bir ailenin çocuğu olan Sait Faik, Cumhuriyet döneminin en önemli hikayecilerindendir. İlk öykü kitabı olan Semaver 1936 yılında basıldı. Zengin bir ailenin çocuğu olsa da fakir insanları öykülerinde anlatmış, toplum sorunlarına gerçekçi bir dille yer vermiştir. Çok samimi bir anlatımı vardır, yapmacıklıktan ve sanat kaygısından uzaktır. Topluma mal olmuş bir sanatçıdır. Öykülerinde "insancıl" kimliği öne çıkar. Hatta Sait Faik'in insancıl kimliğini tanımlamak istersek "her şey bir insanı sevmekle başlar" diyebiliriz. Abasıyanık, Semaver kitabında ise genellikle çocukluk ve gençlik anılarından ve gözlemlerinden bahsetmektedir. Çünkü kitabını yayınladığında 30'una yeni basmış bir yazardır. Kitabı üç bölümde inceleyebiliriz. İlk bölüm çocukluğunun geçtiği Adapazarı ve çevresi, ikinci bölüm İstanbul'da geçen öyküler, son bölüm ise Abasıyanık'ın Fransa'da geçen günlerinden esinlenerek yazdığı öykülerden oluşmaktadır. Kitaba adını veren öyküde ise işçi Ali'nin ve annesinin öyküsünü anlatır. Hayatın güzelliği ve insan sevgisi kitabın ana konularından biridir. Kitap bir solukta okuyabileceğiniz içinizi ısıtacak öykülerden oluşmaktadır. 79 yıl sonra aynı günde doğduğum için Sait Faik'in bende ayrı bir yeri vardır. Çok güzel anlamlar ve dersler çıkarabileceğiniz bir başucu kitabıdır. Hatta kitabı okurken şunu da düşünüyorsunuz ve eminim yazarın da yazma amaçlarından biridir: "Bu dünya sadece zenginlerin değil, fakirlerin de dünyasıdır. Fakirler de mutlu olabilir."


Kısa bir süre önce Semerkant'a gelen Ömer Hayyam, bir kavgaya karışarak kendini kadının önünde bulur. Ancak kadı onu tanır. İbn-i Sina'nın öğrencisi bu bilge insana ceza vermekten kaçınır ve onu zamanın hükümdarı, şiire önem veren bir sultan olan Nasır Han ile tanıştırır. Han, dönemin şairi olan Cihan adlı bir kadının şiirlerinden etkilenmektedir. Ancak Cihan adlı şair, Ömer Hayyam'ı da etkilemeyi başarır. Bir gün kadı Ömer Hayyam'a bir defter hediye eder ve onun eşsiz bilgilerini yazmasını ister. Bilginin sürekli yenilendiğine inanan Ömer Hayyam, defteri herkesten gizlediği rubailerini yazmak için kullanır ancak kadıya olan minnettarlığını göstermek için sonraları bilinmeyen sayıyı gösteren, x terimini bulduğu önemli bir eser yazar. Semerkant'ta hayat devam ederken, Alparslan tarafından açılan savaşta Semerkant zayıf düşer ancak Alparslan'ın bir esir tarafından öldürülmesiyle savaş son bulur. Bu sırada Selçuklu veziri Nizamülmülk'le tanışan Hayyam bir buluşma talebi alır. Vezirle buluşmak için yola çıkan Hayyam, kaldığı bir handa Hasan Sabbah ile tanışır. Vezirle buluştuğunda, Hayamm'dan bilgilerini sunması karşılığında tüm isteklerinin yerine getirileceği söylenir. Hayyam çalışmalarını sürdürürken Hasan Sabbah da hafiyelik görevine atanır. Ancak Sabbah, görevini kötüye kullanarak dönemin hükümdarı Melikşah'ı vezire karşı kışkırtır ve bu davranışıyla hakkında kötü izler bırakarak, imparatorluk dışına sürülür. Yeni Vahiy adı altında bir İsmaili ordusuyla ortalığa çıkan Sabbah, Müslümanlığı yaymak için mücadeleye başlar. Sabbah'ı durdurmak için atılan Vezir, Semerkant'ın alınmasına vesile olur ancak Melikşah'ın kinini üzerine çeker ve böylece Melikşah tarafından çıktıkları bir seferde öldürülür. Olayı sindiremeyen vezir yandaşları da Melikşah'ı öldürerek imparatorluğu Terken Hatun'a bırakırlar ancak o da çok geçmeden aynı grup tarafından öldürülür. Öldürülme sırasının Hayyam'a geldiğine inanan vezir yandaşları, Vezir'in en yakın koruması Vartan'ı bu iş için tutarlar. Ancak Vartan Hayyam'ı öldürmez ve onu yanına alarak diyar diyar gezerler. Merv şehrine varan bu iki yoldaş, burada yaşamaya başlarlar. Bu sırada Alamut Kalesi'nde hüküm süren Sabbah'ın tek amacı Hayyam'ı yanına almak olmuştur. Hayyam'ın yazmasını kaçırarak onu elde edeceğini düşünen Sabbah, yanılır ve bu olay üzerine memleketine dönen Sabbah her şeyden vazgeçer ve kısa süre sonra da vefat eder. Hasan Sabbah da yaşadığı ve yaşattığı bunca şeyden sonra ölüme yenik düşer. Yıllar sonra Moğol istilasına uğrayan ülke, Alamut Kalesi'ndeki eşsiz kütüphaneyi de kaybeder ve Hayyam'ın tek eseri olan el yazması kitabı esrarengiz bir şekilde yitip gider. Kitaba Semerkant tarihi ve Ömer Hayyam'ın hayatıyla ilgili tarihi hikayeler nakletmeyle başlayan Amin Maalouf, romanın ilk bölümlerinde Benjamin Omar Lesage'ın ilginç hikayesini anlatmak için Semerkant ve Ömer Hayyam hikayelerine başvuruyor. Buradan sonra okuyacaklarınız, Ömer Hayyam ve onun rubailerine hayran olan bir adamın, Hayyam'ın tek el yazması eserine kavuşma mücadelesini anlatacaktır. Fransız kökenli olan Amerikalı Benjamin Omar, ismini ailesinin Ömer Hayyam merakına borçludur. Kendisi de Hayyam'la ilgilenmiş ancak Hayyam'a ait bir yapıtın bulunmamasından ona olan inancını yitirmiştir. Bir gün Hayyam'a ait bir eserin varlığını sürdürdüğünü öğrenir ve yollara düşer. İstanbul'da bir vesileyle tanıştığı dostu Cemaleddin, yıllarca İran'da demokratikleşme hareketleriyle tanınan bir adamdır. Ömer Hayyam'a ait tek el yazmasının İran'da bulunduğunu öğrenen Benjamin, yeniden yollara düşer ve Cemaleddin'in dostuna gönderdiği bir mektup yüzünden başı belaya girer. Benjamin bir süre kaçak hayatı sürer ancak İstanbul'a dönmenin bir yolunu bulduğu sıralarda dostu Cemaleddin'i yitirir. Ülkesinde bulunduğu zamanlar, İran'daki dostu İran prensesi Şirin'den İran'a dair haberler alan Benjamin, Hayyam'a ait yazmanın prenses tarafından kurtarıldığını öğrenir. İran'a yeniden ziyaret gerçekleştiren Benjamin, İran'a gelmesi beklenen demokrasi için bir süre arkadaşlarıyla birlikte savaşır ve nihayet zaferi tadarlar. Bu sırada Benjamin, prensesi etkilemeyi başarır ve sevgili olurlar. Benjamin yıllarca peşinden koştuğu yazmaya kavuşur. Yeni yeni demokrasisine kavuşan İran, Rus ve İngiliz baskılarına yenik düşerek rejim değiştirir. Umutları yıkılan demokrasi yandaşları Benjamin ve prensesi Şirin, soluğu Batı'da alırlar ve evlenirler. Balayı için Titanic'den başka bir şey düşünemeyen çift, yolculuğa koyulur. Ancak hepimizin bildiği gibi Titanic görünmez bir buz dağına çarpar. Benjamin ve Şirin bu kazandan kurtulurlar fakat Ömer Hayyam'ın yazması sular altında kalır. Nihayet karaya vardıklarında, onları bekleyen kalabalıkta Benjamin Şirin'i kaybeder ve ondan bir daha haber alamaz. Hem yıllarca onu bulmak için maceralara atıldığı yazmayı hem de biricik karısını kaybeden Benjamin, anılarıyla baş başa kalır.


Miraç Çağrı Aktaş dördüncü kitabı Sen On Yedi Yaşımsın ile yine aşk, aile, sevgi, saygıyla dolu kısa yazılarıyla biz okurlarının karşısında. Bize bu kitabında aşık olduğu kız ile olamamasının nedenlerini aslında olması gerekenleri anlatmaktadır. Onunla ilk karşılaştığında arkadaşları ile halı saha maçında karşısına çıkar. Karşı takımın kız arkadaşları ve onların arkadaşları da maçlarını izlemeye gelmiştir. Kaşına aldığı darbe sonucu yerde kalmasıyla o ve izleyenler başına toplanmıştır. Sonra o kızlardan biri onunla farklı bir şekilde ilgilenir. Boynuna doladığı şalını çıkarıp kaşına bastırır. Zaten kız da sağlıkçıdır. Hastaneye beraber gidince orada ismen tanışırlar. Adı Zümra'dır. Tanıştıklarında Zümra daha on yedi yaşındadır. Zümra'nın olgunlaşmaya ve büyümeye, kendisinin ise yaşayamadığı çocukluğu yaşamaya ihtiyacı vardır. Miraç büyük bir aşkla Zümra'ya ilk gün vurulmuştur. O gün Zümra'nın yardımıyla dikiş atılır. Elinde Zümra'dan geriye kalan o şaldır. Bir hafta sonra dikişlerini aldırmaya gider ama Zümra yok diye aldırmadan geri döner. Bir hafta sonra tekrar gittiğinde mecburen aldırır. Bir gün tanımadığı biri arar. Zümra arkadaşlarından numarasını alarak şalını ister. Çay bahçesinde buluşurlar. Yanına gitmeden uzaktan izler ve gördüğü en güzel kız olduğunu düşünür. Çok güzel bakıyordur. Bir süre oturup konuştuktan sonra evine bırakır. O gün dedesinin görmesi üzerine onunla da tanışır. Zümra'nın annesi evlendikten sonra ona dedesi Haşmet amca bakmıştır. Ondan sonra ne kadar uğraşsa da yollarını ona çıkarsa da bir yol kat edemez. Zümra'nın yaşadığı şeylerden dolayı kalın duvarları vardır ve bir türlü o duvarları aşamıyordur. Aslında birbirlerine çok uygunlardır. İkisinin de yaraları çocukluklarından gelmektedir. Onun da babası küçük yaştayken bırakıp gitmiştir. Babasızlığın, yokluğun ve eksik büyümenin acısını ikisi de çok iyi bilmektedir. Zümra'ya kendini ve aşkını bir türlü anlatamaz. Sonunda annesinin anlatmasını ister. Fakat Zümra'da bu da etki yaratmaz. Bir gün Zümra arar ve ağlıyordur. Meğer annesi üçüncü derece meme kanseridir. Bu zor döneminde de her zaman yanında olarak ona destek olur. O kendini Zümra'ya adamışken; Zümra da aslında başka birine aşıktır. Aynı şekilde o da aşkına karşılık bulamıyordur. Bunları ise ona Zümra'nın en yakın arkadaşı söylemiştir. Onun kitaplarını okuyan kız üzülmesini istemiyordur. En büyük acıyı ise o günden sonra yaşar. Zümra bir gün buluşarak hakkını helal etmesini ve artık görüşmemeleri gerektiğini söyler. Annesi hastanedeyken üvey babası nefsine hakim olamamıştır. Zümra veda ederek yanından ayrılır. O günden sonra ise annesi bu durumu öğrenince bu acıya dayanamaz. Annesinin ölümünden sonra dedesi ve anneannesi Zümra'yı alarak Malatya'ya taşınır. Aylarca çaresizce düşündükten sonra Zümra'nın suçu olmadığına karar verir. Duygularını anlatan bir kitap bastırarak Malatya'ya gider. Malatya'da hiç ummadığı bir şeyle karşılaşır. Zümra'yı Meriç yani sevdiği çocuk ile görür. Dedesinden dinlediği kadarıyla Zümra yaşadıklarını Meriç sayesinde atlatmıştır. Haşmet amca onun mutlu olduğunu ve kendisinin de hayatına devam etmesini söyler. Onun için bu aşkta üzerine düşen vazgeçmektir. O da vazgeçer. Kendine yeni bir sayfa açarak ilk sayfaya şu sözleri yazar: Bir daha kimseye hak ettiğinden fazla sevmeyeceksin. Çok zor zamanlar geçirse de hiçbir zaman pes etmemiş biridir. Babası gittiğinde, annesi gittiğinde, yeri geldiğinde aç kaldıklarında bile pes etmemiştir. Çünkü Allah büyüktür ve ne gelirse O'ndan gelir. Pes etmemeyi annesinin geri gelip, dedesinin yetimhaneye ver demesine rağmen vermeyip kol kanat gerdiğinde öğrenmiştir. "Her yaşın ayrı bir güzelliği vardır hayatında. Ama on yedi yaş başkadır. On yedi yaşında başka sever insan." O da Zümra'yı on yedi yaşında ki gibi saf, temiz, çıkarsız aşkla sever. Eğer onun dalını kırıp o acıyı yaşatırsa o acı her zaman hatırlanır. On yedi yaş özeldir. Zümra'da onun on yedi yaşıdır. Herkesin içinde yaşadığı "Sen benim on yedi yaşımsın" dediği biri vardır. En son olarak hayatta hiçbir şey kendinden daha önemli değildir. Her yaşadığının bir başlangıcı ve sonu vardır. Önemli olan bunlara cesurca göğüs germektedir. "Miraç Çağrı Aktaş okuyan biri asla korkak olamaz..." Bu tür kısa yazılı kitapları okumak bana her zaman zor gelir. Ama yazdıklarının gerçek olduğunu düşünmek beni daha çok okumaya sürükledi. Miraç Çağrı Aktaş ve kısa deneme türü yazıları okumayı sevenler mutlaka okumalı. Yazan: Nilay Alakuş Sen On Yedi Yaşımsın Konusu Miraç Çağrı Aktaş Türkiye'nin genç yazarlarından bir tanesi ve yazdığı kitaplar ile özellikle gençlerin büyük beğenisini kazanıyor. Miraç Çağrı Aktaş'ın yeni kitabı olan Sen 17 Yaşımsın yine okurlarına aşkı anlatan satırlar sunuyor.


Louisa Clark altı yıldır bir cafede çalışmaktadır. Fakat cafenin sahibi cafeyi kapatmaya karar verir ve Louisa işsiz kalır. Ailesinin maddi durumu iyi olmadığı için hemen iş bulması gerekir. İşçi Bulma Kurumu'na başvurur. Birkaç işe başlar ve bu işler ona uygun olmadığı için uzun süre çalışamaz. Son olarak bir hasta bakıcılığı işi bulur ve görüşmeye gider. Camilla Traynor 'ın oğlu Will 2 yıl önce kaza geçirip felç olmuştur. Oğlu için bir bakıcı arıyordur. Louisa, Camilla Traynor ile görüşmeye gider ve onun canlı, konuşkan kişiliği işe alınmasını sağlar. Louisa annesi, babası, kız kardeşi Treena ve onun 5 yaşındaki oğlu Thomas ile birlikte yaşamaktadır. 6 yıldır birlikte olduğu Patrick adında bir erkek arkadaşı vardır. Ailesi Louisa'nın işini duyunca çok memnun olmazlar ama maaşı normale göre daha fazladır ve altı aylık bir iştir. Louisa işe başlar ve Will ile tanışır. Will'in yanında onun tıbbi bakımını yapan Nathan adında bir kişi daha vardır. Will başlarda Lou ile hiç konuşmaz. Lou konuşmak için çabalar ama çabaları karşılıksız kalır. Will felç olduğu için ve her işinde başkasına muhtaç olduğu için mutsuzdur. Lou'nun görevi bakımdan çok Will'i neşelendirmektir. Lou ilk günlerde bunu başaramaz ve işi bırakmayı düşünür. Will zamanla Lou'ya alışmaya başlar. Onun giyim tarzına, hareketlerine, düşüncelerine gülmeye başlar. Birgün Will'in eski kız arkadaşı Alicia ve Eski arkadaşı Rupert gelir. Evleneceklerini söylerler. Will buna üzülür ve bir süre sessizleşir. Lou önceden yapmadığı şeyleri Will ile yapmaya başlar. Önceden hiç altyazılı film izlememiştir ama Will ile izler ve çok beğenir. Lou, Will'i kontrol zamanlarında hastaneye götürür. Birgün Will ateşlenir ve Lou bunu farketmez. Nathan geldiğinde Lou'ya kızar ona neler yapması gerektiğini anlatır. Gece Camilla Traynor gelemeyeceği için Lou gecede Will'in yanında kalır. Lou, Will uzun süre traş olmak istemediği halde Lou onu ikna eder ve saçını kesip onu traş eder. O gün Will'in kız kardeşi Georgina gelir. Lou, Bayan Traynor ve Geogina'nın konuşmalarını duyar. Will'in önceden intihar girişiminde bulunduğunu ve babasının onu kurtardığını öğrenir. Görevinin Will'in intihar etmesini engellemek olduğunu anlar. Will'in yaşamak istemediğini, ölmek için İsviçre'ye Dignitas'a gitmek istediğini öğrenir. Dignitas'ta ötanazi yasaldır. Ailesiyle bir anlaşma yapmıştır ve altı ay sonra Dignitas'a gidecektir. Will bunları öğrenince kendisini kandırılmış hisseder. Ertesi gün işi bıraktığını ve sebebini yazan bir mektup bırakır ve eve gider. Bayan Traynor mektubu okuyunca Lou'nun evine gider, ondan işi bırakmamasını, istediği her olanağı ona sağlayacağını ister. Çünkü Will Lou'yu sever ve onunla birlikte gülmeye başlar. Önceden yapmadığı şeyleri Lou ile yapmaya başlar. Lou olanları Treena'ya anlatır. Treena üniversiteye başlamayı düşündüğü için onun işi bırakmasını istemez. Ona Will'in fikrini değiştirmek için bir şeyler yapması gerektiğini söyler. Lou bu fikirden hoşlanır ve ertesi gün Bayan Traynor'a fikrini söyler. Bayan Traynor çok istemese de eşi kabul eder. Lou ve Trrena araştırmalara başlar. Will'i nereye götürebileceklerini bulmaya çalışırlar. Treena üniversiteye başlar ve evden taşınır. Lou, Will'i at yarışına götürmeye karar verir ama bu plan bir fiyasko olur. Tekerlekli sandalye yüzünden birçok sorun yaşarlar. İstedikleri yerde yemek yiyemezler ve Lou Will'in atları hiç sevmediğini öğrenir. Will'e arkadaşından klasik müzik konseri için bir davetiye gelir. Will, Lou'nun klasik müzik sevmediğini öğrenir ona klasik müziğin güzel olduğunu ve bu konsere gitmesi gerektiğini söyler. Lou da Will ile birlikte gitmek ister. Lou bu kez her şeyin yolunda gitmesi için için tüm önlemleri alır ve konsere giderler. Lou klasik müziği çok sever. Konser sırasında Lou ve Will yakınlaşırlar. Konser macerası sorunsuz bir şekilde biter. Lou Will'in kendi başına yazı yazabilmesi için bilgisayarına bir program indirir. Bu Will'in çok hoşuna gider artık yazılarını kendisi yazabilecektir. Lou'nun doğum günü yemeğine Will de davet edilir. Lou'nun annesi ve babası Will ile çok iyi anlaşır. Fakat Patrick Lou'nun Will ile olan yakınlığını görünce sinirlenir ve Will'e hiç iyi davranmaz. Lou sürekli Will'i dışarı çıkarmaya başlar. Onu şatonun etrafında, evin bahçesinde gezdirir. Konuşmaları sırasında Will Lou'nun kasaba dışında başka biryere gitmediğini öğrenir. Ona başka yerleri de gezip görmesini söyler. Lou bundan sonra Will'i götürmek istediği yerlere kendisinin gitmek istediğini ve Will'in de gelmesini istediğini söyler. Will hasta olu ve hastaneye yatar. Lou'da bu boşlukta kütüphaneye gider ve internetten Will'in durumundaki hastalarla konuşmaya başlar. Will'i nereye götürebileceği, nelerden hoşlanabileceği hakkında fikirler alır. Will hastaneden çıktıktan sonra Lou onu şarap tadımına götürür. Dönüşte Will, Lou'nun hep dövme yaptırmak istediğini ama ailesi kızar diye yaptırmadığını öğrenir. İkisi birlikte dövme yaptırırlar. Lou'nun babası işten çıkarılır ve başka bir iş bulamaz. Bunu öğrenen Will babasıyla konuşur ve Will'in babası Lou'nun babasını işe alır. Lou evdeki yatak probleminden dolayı Patrick'e taşınır. Will bundan hiç hoşlanmaz. Lou'ya oraya taşınabileceğini söyler ama Lou istemez. Lou ve Will şatonun etrafında gezmeye çıkarlar ve Lou ona başından geçen bir olayı anlatır. Bu konuşma sırasında Lou ve Will duygusallaşır. Uzun uzun konuşurlar. Alicia ve Rupert'in düğün davetiyesi gelir. Will önce istemese de sonra düğüne gitmeye karar verir. Will ve Louisa düğüne giderler. Düğünde dans ederler. İçip saehoş olurlar ve akşam bir otelde kalırlar. Çok eğlenceli birgün geçirirler. Lou Will için bir gezi planı düzenler. Ama bunun için Patrick'in koşu yarışına gidemeyecektir. Bu sebeple Lou ve Patrick arasında tartışma çıkar ve ayrılırlar. Lou Will'in yanına taşınır.Lou, Treena 'ya Wiil'den hoşlandığını söyler. Will zatürre olur. Uzun süre hastanede yatar. Lou'nun hazırladığı planı gerçekleştiremezler. Lou Nathan'la birlikte başka bir plan hazırlar. Altı ayın dolması için çok az bir süre kalmıştır ve Lou'nun Will'in kararını değiştirmesi gerekiyordur. Lou tüm hazırlıkları yapar. Sorun çıkmaması için her şeyi önceden ayarlar. Sorunsuz bir şekilde giderler. Çok eğlenceli bir tatil geçirirler. Lou önceden denemediği şeyleri dener ve mutlu olur. O mutlu olunca Will de mutlu olur. Lou Will'e ondan hoşlandığını söyler. Ama Will sakat olduğu için onunla birlikte olmak istemez. Kararının değişmediğini Dignitas'a gideceğini söyler. Lou ne söylese de Will'in kararını değiştiremez. Ertesi gün kasabaya geri dönerler. Lou işi bırakır. Eve geldiğinde uzun süre odasından çıkmaz. Sonra olanları ailesine anlatır. Will ile görüşmez. Bayan Traynor, Lou'yu arar ve ondan Dignitas'a gelmesini ister. Will onu görmek istiyordur. Lou gitmeye karar verir ama annesi buna karşı çıkar. Lou annesine rağmen İsviçre'ye gider. Orada Will ile son olarak konuşur. Will klinikte ötanazi ile derin bir uykuya dalar. Will Lou'ya bir mektup bırakmıştır ve Lou bu mektuba uyarak Paris'e gider. Will aynı zamanda ona üniversiteye gitmesi ve kendine bir hayat kurması için para bırakmıştır. Senden Önce Ben Kitap Özeti İngiltere'nin ufak bir kasabasında yaşayan Lou sıradan be çoğu insana göre basit bir hayat yaşayan genç bir kadındır. Bir gün çok sevdiği işini kaybeder ve hiçbir özel eğitimi olmadığı için bir süre farklı işlerde tutunmaya çalışır. Hiçbirinde umduğunu bulamayınca karşısına çıkan bakıcılık işini kabul etmek zorunda kalır. Söz konusu bakıcılık olunca yaşlı birini beklerken karşısına 25 yaşında yakışıklı bir adam çıkar. Will yıllardır hayatı doyasına yaşamış, hayatı kendine göre şekilendirmiş biri iken geçirdiği kaza sonrası tekerlekli sandalyeye mahkum kalmıştır. Sadece el parmakları dışında başından aşağısını hissedemeyen ve hareket ettiremeyen Will için tek kurtuluş kendisini öldürmektir. Lou ile Will ilk başlarda pek anlaşamazlar ve sürekli birbirleri ile uğraşırlar. Fakat zamanla bu arkadaşlığa dönüşmeye başlar ve birbirlerini daha iyi anlarlar. Fakat Lou acı bir gerçeğe kulak misafiri olur. Will hayatına son vermek istemektedir ve son intihar girişiminden sonra ailesi ile anlaşma yapmıştır. Altı ay kendini öldürmeye teşebbüs etmeyecek fakat sonrasında İsviçre'ye gidip yasal olarak hayatına son verilecektir. Ailesinin önünde Will'in fikrini değiştirmeleri için altı ay vardır. Lou bunu öğrenince işi bırakmak ister. Fakat Will ilk defa biri ile bu kadar yakınlaşmıştır ve ailesi Lou'dan kalmasını ister. Bunun üzerine Lou Will'in ailesi ile bir anlaşma yapar. Lou Will'e yeniden hayatı sevdirmeye kararlıdır ve ailesi bunun için ona tüm imkanları sağlayacaktır. Ailesi Lou'nun isteğini kabul eder ve Lou çalışmalarına başlar. Planlar ilk başta pek de istediği gibi gitmez ama zamanla Will'e daha fazla yakınlaşır ve daha güzel vakit geçirirler. Aralarındaki yakınlaşma git gide artar ve sonunda birbirlerine aşık olduklarını anlarlar. Birlikte çıktıkları tatilde Lou daha fazla kendini tutamaz ve aşkını itiraf eder. Dahası herşeyi bildiğini ve Will'in onunla birlikte hayatı paylaşmasını ister. Ve Will son kararını verir... Senden Önce Ben Konusu Aşk romanları ile tanınan ünlü yazar Jojo Moyes Senden Önce Ben romanı ile yine sizi oldukça duygulandıracak ve bazılarını ağlatacak bir kitap ile karşımıza geliyor. Küçük bir kasabada sade bir hayat yaşayan fakat renkli bir karaktere sahip olan bir kız ile bir zamanlar hayatı doya doya yaşamış olan fakat geçirdiği kaza nedeni ile tekerlekli sandalyeye mahkum olan ve dahası hayata küsmüş olan bir adamın yolları kesişirse ne olur? Hangisi hangisinin hayatını etkisi altına alır? Jojo Mosey okurlarına bu soruların cevabını duygusal bir aşk romanı ile veriyor. Bir tarafta sıradan bir hayat yaşayan kız ile diğer tarafta hayatı doyasıya yaşamış fakat geçirdiği kaza ile sandalyeye mahkum yaşayan adamın aşkı ve yaşadıkları sizi oldukça etkileyecek.


Kitapta Louisa'nın sevgilisi Will öldükten sonra hayata tutunuşunu, umutla yeni kapılar arayışını, depresif ve boş olan hayatının kapılarını yeni insanlara aralayışını ve onun dolambaçlı hayatında yaşadığı mucizeleri anlatan bir yeniden diriliş hikayesi denilebilir. Okurken farklı duygulara kapılıp, çıkmazlara sürükleneceksiniz. Yanınıza koca bir kutu mendil alın. Louisa Clark ve Will Traynor birlikte altı ay geçirmişlerdir. Will tekerlekli sandalyeyle yaşayan bir hastadır. Louisa onun bu zor zamanlarında yanında olmuştur. Will' in ölümü üzerine Louisa yıkılmıştır. Depresyon ve Will' in ölümü onu ihtiyar ruhlu birine çevirmiştir. Hayata devam edenler çemberi adlı bir gruba üye olmuştur. Buraya gelen üyeler kendisi gibi depresif ve geçmişinde yaşadıkları hatalar ve olayların etkisinden kurtulamamış insanlardır. Louisa Londra' da boş bir apartman dairesinde kendine yeni bir hayat kurar. Bu arada bir barda garson olarak çalışmaya başlamıştır. Her şey hayatında olağan ve aynı sıkıcılıkla giderken o gece bir olay yaşar. Louisa dairesinin çatı katında daha önceden kendi oluşturduğu küçük sebze ve bitkilerden oluşan bir bahçe yapmıştır. Bunalımlı olduğu gecelerin birinde yangın merdiveninden o küçük bahçeye çıkar. Uzun zamandır uğramadığından bütün bitkileri solmuştur. Oturur ve şehrin sesini dinler. Düşüncelere daldığı esnada bir ses duyar, ayağa kalkar ve karanlıkta belli belirsiz bir kızın siluetini görür. Bir anda korkuyla dengesini kaybeder ve ayağı kayar. Bütün düşünceleri ve vücudu aşağıya doğru süzülür. Sonra her şey karartı. Gözünü açtığında solunum cihazına bağlıdır. Ona beşinci kattan iki kat aşağı düşüp bir tenteye çarparak komşusunun balkonuna doğru uçtuğunu anlatırlar. Louisa' nın kalçası ayrılmıştır ve bunun için iki ameliyat geçirir. Sol ayağı ve sol kolu kırıktır. Uzun bir süre hastanede kaldıktan sonra ailesinin evine götürülür. Orada yavaş yavaş iyileşir. Ailesi onun Will' den dolayı intihar ettiğini düşünse de olay tam bir kazadan ibarettir. Aylar sonra Lou toparlanır ve tekrar eski yaşantısına dönmeye karar verir. İşine tekrar başlar. Barda çalışmak onun için tam bir işkencedir. Richard adında kötü ve buyurgan bir patronu, giymek zorunda olduğu berbat bir iş kostümü vardır. Ama başka bir iş bulması imkansız olduğu için bu işinden de ayrılamıyordur. Hayata devam edenler çemberine kaldığı yerden geri döner Lou. Orada Jake adında ergen ve annesini bu küçük yaşında kanserden kaybeden bir genç vardır. Babasının eve her gece başka bir kadınla gelmesinden şikayetçidir. Babası her pazartesi onu grup çıkışında motosikletiyle almaya gelir. Lou bu adama karşı içten içe öfke besler. Bir gün tanışma ortamı olur ve Jake' in babasının aylar önce o kazada Lou' ya ilk müdahale yapan bir ambulans görevlisi olduğunu öğrenir. Adı Sam' dir. Lou, Sam ile tuhaf bir dostluk kurar. Ancak Jake' i böyle üzdüğü için ona öfkelidir. Günler geçer ve bir gün Lou' nın karşısına sarhoş, ergen bir genç kız çıkar. Adı Lily' dir ve Lou' ya Will' in kızı olduğunu söyler. Lou çok şaşırır ve olduğu yerde kalır. Will' in çocuğu yok dese de Lily bunu kendinin de yeni öğrendiğini, babasının eskiden annesiyle birlikteliğinin olduğunu söyler. Lou inanmak istemese de Lily, Will' e çok benziyordur. Lily' nin annesi Tanya, Will' den ayrıldıktan sonra zengin bir adamla evlenir. O adamdan da iki çocuğu vardır. Ancak Lily üvey babası ve yeni ailesiyle mutlu değildir. Sorunlu bir çocuktur. Onu sorunlu ve sorumsuz bir kız olduğu için yatılı okula verirler. Bunun üzerine Lily iyice bunalımlı ve sorunlu biri olmaya başlar. Okuldan kaçar, gecelerini barlarda ve sokaklarda kötü arkadaş gruplarıyla geçirir. Başında bir bela vardır ve kalacak yeri yoktur. Lou' nun yanına gelip ona gerçeği anlatır ve evinde kalması için izin ister. Lou kaza yapmadan önce çatıda gördüğü genç kız da Lily' dir. Lou onu sokağa bırakmasa da beraber yaşamaya da sıcak bakmaz. Ancak annesi Tanya' nın umursamaz tavırları, onu Lily ile aynı evi paylaşmaya doğru sürükler. Lily çok dağınık, sorunlu ve sorumsuz biridir. Lou bu durumdan sıkılır ve Lily' yi Will' in ailesinin de tanıması gerektiğini düşünür. Ancak Will' in ailesi Lily' yi kabul etse de aynı evi onunla paylaşmak istemezler. Bunun üzerine Lou Lily' yi sahiplenir ve onunla yeni bir hayata merhaba derler. Bu arada Sam ile Lou dostluğu yeni kıvılcımlar oluşturur. Lou her gün bir kadınla olduğunu bildiği birinin kendini de kullanacağını düşünür. Sam' e bir türlü güvenemez. Sam ile araları çok iyidir. Aşık olmaya başlamıştır. Will ile olan geçmişini artık eskisi kadar sorun etmez. Ancak Jake' in her pazartesi grupta anlattığı babası hakkında bilgiler Lou' nun Sam' den uzaklaşmasına yol açar. Sam Lou' ya bir türlü anlam veremez. Birbirlerini bu kadar seviyorlarken aralarında ki tek sorunun Will olduğunu düşünür. Lou, Will ile olan geçmişini, Lily' nin sorunlarını ve yeni aşkı çapkın Sam' in yaramazlıklarını düşündükçe yeniden bunalımlı hayatına doğru ilerler. Ayrıca barda patronuyla her gün kavga etmektedir. Tüm bu olumsuzluklar devam ederken Lou arkadaşı sayesinde Newyork' ta bir iş teklifi alır. Ancak sonrasında Lily' nin başına gelen olaylar onun yanında olması ve Will' in tek emanetini koruması gerektiği gerçeğiyle yüzleşir. Sam ile Lou konuşmaya karar verir. Lou ona Jake' e yaşattıklarını, ve kendinin de diğer kızlardan farklı olmadığını, ona güvenmediğini söyler. Sam olayların hepsinin yanlış anlaşılmadan ibaret olduğunu anlar. Kadınlarla her gece beraber olan Sam değil Jake' in babasıdır. Sam Jake' in dayısıdır. Lou Sam' i, Jake' in babası sanmıştır. Gerçekler ortaya çıktığında Lou suçluluk duyar ve Sam'den özür diler. Bu arada Lily' nin problemleri de yavaş yavaş düzelir ve büyük annesi Bayan Traynor, Lily' yi yanına alıp beraber yaşamak istediğini söyler. Lily' de Lou' yu çok yorduğunu fark eder ve düzenli bir yaşam ister. Bu teklifi kabul eder ve Bayan Traynor' un yanına yerleşir. Bu arada Sam ile Lou' nun ilişkileri Wiil yüzünden tekrar bozulmaya başlar. Lou, Sam' i tekrar kazanmak için onun yanına gidip konuşmaya karar verir. Ancak Sam ambulanstadır ve acil olarak vurulan bir yaralıyı kurtarmaya gideceklerdir. Ambulansa Lou' da atlar ve yolda onunla konuşmaya çalışır. Will' i unuttuğunu, Lily sorununu düzelttiğini, iyileştiğini ve yeni hayatına Sam ile devam etmek istediğini söyler. Sam ise bu konuşmalar olurken işine odaklanmış haldedir. Bir an önce olay yerine gitmeye çalışıyordur. Gittikleri olay yerinde bir tuzağa düşerler. Asıl vurulan kişi başka adamlar tarafından saklanmıştır ve Sam kalp krizi geçirmiş rolü yapan biriyle ilgilenmeye hazırlanıyordur. Lou tuzağı fark eder ve Sam' i gerçek yaralının olduğu yere çağırır. Yaralıyı ambulansa taşırlarken arkadan silah sesleri ve adamların koştuğunu görür. Sam onları sakinleştirmeye çalıştığı esnada vurulur. Lou ve diğer görevli Sam' i ambulansa taşır ve hızla oradan uzaklaşırlar. Lou Sam'i kaybetmekten çok korkar. Sam ameliyata alınır ve durumu ciddidir. Lou günlerce hastanede bekler ve Sam artık hayata dönmüştür. Aylar sonra Sam iyileşir. Lou ise Newyork' ta tekrar iş teklifi almıştır ama Sam' i bırakmak istemez. Sam onu bu kararından döndürür ve bu fırsatı kaçırmaması gerektiğini söyler. Sam ile Lou geçmişi unutup yeni ve zorlu bir hayata doğru yola çıkarlar. Sam havaalanından Lou' yu yolcu ederken en kısa zamanda bir araya geleceklerini söyler. Lou ise kalbini Londra' da bırakarak Newyork' a yeni maceralara doğru yol alır. "Hikayelerin mutlu sonla bitmesi için yola devam etmek gerekir." Senden Sonra Ben Konusu Jojo Moyes, Senden Önce Ben romanı ile herkesi kendisine hayran bırakmış fakat kitabın sonu ile de okuyan herkesi mutsuz etmişti. Okurlar son bir mucize beklerken acı gerçek ile yüzleşmek zorunda kalmıştı. Senden Sonra Ben romanı aslında bir anlamda bunu telafi etmek için yazılan bir kitap. Jojo Moyes Senden Sonra Ben ile Will sonrası Louisa'nın hikayesini okurları ile paylaşıyor. Will ile geçen 6 ay ile kendisini yeniden keşfeden fakat bunun bedeli olarak da aşık olduğu adamı kaybeden Lou, Will'in kendisinden istediği gibi hayatı yaşamaya çalışır. Her ne kadar çok değişmiş olsa da ve hayata daha cesur yaklaşsa da Will'in ondan beklediği hayatı tam olarak yaşayamamaktadır. Will olmadan ileri gitmek yerine eski hayatına doğru yavaş bir şekilde geri gitmektedir. Fakat imdadına yine aşık olduğu adam yetişir ve Lou'nun hayatı bir kez daha tamamen değişir.


Kitap, Damla KARAKOÇ'un Prof. Dr. Celal ŞENGÖR'le yaptığı nehir söyleşiyi içermektedir. Bu söyleşilerin konusu temel olarak Celal ŞENGÖR'ün hayatı, fikirleri ve tavsiyeleridir. Kitap, Celal ŞENGÖR'ün ailesi, kökeni, çocukluğu ve ilk eğitimi üzerine bahislerle başlar. Ardından onun jeolojiye olan merakı, üniversite eğitimi, hocalığı, akademiye katkısı ve entelektüel duruşuna dair konularla ilerler. Celal ŞENGÖR Balkan kökenli bir aileden gelmektedir. Maddi olarak rahat bir ailede dünyaya gelmiş ve bu imkanını jeolojiye olan merakını tatmin etmek üzere kullanmıştır yani o, jeolojiyi bir meslekten ziyade bir keyif olarak görmektedir. Henüz çocuk yaştayken okuduğu Jules VERNE romanları onun jeoloji alanına ilgisini arttırmıştır. Her ne kadar önceleri Türk Hava Kuvvetlerinde çalışmaya hevesli olsa da gözündeki problemden dolayı havacı olamamış, ikinci seçenek olarak jeoloji alanında ilerlemek istemiştir. Bu gün bile Türk Hava Kuvvetleri, Celal ŞENGÖR'ün içinde bir ukde olarak kalmıştır. Yine de Celal Hoca, akademiyi aşkla sevmekte olduğunu belirtmektedir. Celal ŞENGÖR'ün hayatında hocası İhsan KETİN'in önemli bir yeri vardır. İhsan KETİN, her ne kadar Türkiye'de pek tanınmasa da jeoloji alanında dünyaca ünlü bir hoca olup Celal ŞENGÖR'ün İTÜ'ye alınmasında önemli bir rol oynamıştır. Doktorasını yurtdışında tamamlayan Celal ŞENGÖR, meslek hayatı boyunca İTÜ'de görev yapmıştır. Öğrenciliğinden başlayarak bugüne dek dünyanın en prestijli dergilerinde akademik yayınlar yapmış, bu yayınlar 4000'lere varan atıflar almıştır. Böylece dünya çapında ünlenen Celal ŞENGÖR, çeşitli bilim akademilerine üye olabilmiştir. Celal ŞENGÖR yalnızca bir jeolog değildir, o aynı zamanda bir entelektüeldir. Bilimin nasıl ortaya çıktığı ve bilgiye nasıl ulaşılacağına dair soruları felsefe tarihinde aramaktadır. Özellikle Sokrates öncesi Yunan felsefesine büyük ilgi duyar. Ateist oluşunun etkisiyle olsa gerek, Tanrı fikrini kabul eden Sokrates, Platon ve Aristo'nun felsefelerini beğenmez. Dahası, dinle ilgili hiçbir düşünceye ilgi duymaz. Hem akademik hem de entelektüel tercihlerinde, onun ateist oluşunun etkisi görülmektedir. Celal ŞENGÖR siyasi olarak ne sağcıdır ne solcudur. O, Atatürkçüdür. Atatürkçülüğü ise, Atatürk'ü kör bir şekilde taklit ve takip etmek olarak değil, akılcı davranmak olarak algılar. Celal ŞENGÖR'ün ailesi ve yakın çevresi de onunla aynı siyasi görüşü paylaşır. Celal ŞENGÖR topluma karışmayı pek sevmeyen birisidir; kendi kütüphanesine çekilip akademik ya da entelektüel çalışmalarıyla ilgilenmeyi tercih eder. Yaptığı işi iyi yapmaya çalışır ve bununla mutlu olur. Tüm meslek hayatı onun için bir tatil gibidir çünkü zaten en sevdiği işi yapmaktadır. Dolayısıyla tatil ve çalışma zamanları, Celal ŞENGÖR için, iç içe geçmiş vaziyettedir. Çok sık yurtdışı gezilerine katılan Celal Hoca, buralarda da akademik araştırma yapmaktan geri durmaz. Jeolojik araştırma gezilerine katılır. Gittiği yerlerin yer yapısını, kayaçlarını vs. inceler. Yani, tıpkı evinde olduğu gibi gezideyken de hem eğlenir hem de çalışır. Bu kitap, ilham veren bir akademisyenin nasıl yükseldiğini, ne düşündüğünü ve nelerden keyif aldığını anlatır. Hem bir başarı öyküsüdür hem de tanınmış bir entelektüelin iç dünyasını yansıtır. Celal ŞENGÖR hangi kitapları sever, hangi filmleri izler, hangi belgeselleri ya da dizileri takip eder, günlük rutini nelerdir, günümüz Türkiyesine bakışı nasıldır, akademiyi nasıl anlar ve akademi için neler yapar, aşka bakışı nasıldır, çocuk yetiştirme konusunda ne düşünür gibi sorular bu kitapla yanıtını bulacaktır. Celal ŞENGÖR'ün nasıl bu kadar önemli bir bilim adamı olduğunu merak edenler ve onu daha yakından tanımak isteyenlere bu kitap tavsiye edilir. Kitap, Celal ŞENGÖR'ü her yönüyle tanımak için tabii ki yeterli değildir ama onun hayatına dair önemli olaylar, akademik yaşamı, düşüncesi ve özel hayatına bir giriş mahiyetindedir. Bundan dolayı daha detaylı olarak öğrenilmek istenen unsurlar bu kitapta oldukça yüzeysel kalmıştır. Mesela Celal ŞENGÖR edebiyatla çok meşgul olmadığını söyler ve Mehmet Akif, Yahya Kemal Beyatlı ve Faruk Nafiz Çamlıbel gibi birkaç edebiyatçıyı sevdiğini belirterek konuyu kapatır. Türk edebiyatıyla bu kadar az ilgilenmesinin sebebi nedir? Güncel edebiyat eserleri hakkında ne düşünür? Batı edebiyatına da aynı ilgisizlikle mi yaklaşır? Mesela ben, bu soruların cevabını merak ettim ancak kitapta bunların cevabı yoktu. Celal ŞENGÖR psikoloji ve sosyolojiyi birer bilim olarak kabul etmediğini belirtir. Tarihin ise tıpkı pozitif bilim gibi kaynaklara dayanması sebebiyle bilim olduğunu söyler. Bence bu düşünce de kitapta ayrıntılı bir şekilde anlatılmalıydı. Psikoloji ve sosyoloji kanıtlara dayanmıyor mu? Celal ŞENGÖR neden bu disiplinleri bilim olarak kabul etmiyor? Bu sorular da yanıtsız kalıyor. Umarım gelecekte bu önemli ve popüler bilim adamının hayatı ve fikirleri daha geniş ve doyurucu bir şekilde ele alınır.


Seninle Başlamadı Kalıtsal Aile Travmaları Seninle Başlamadı, üç nesle kadar yani büyükannemizin, annemizin ve bizim ilk izlerimizin hepsinin aynı bedende olduğunu yani üç neslin aynı biyolojik çerçeveyi paylaştığını ifade etmektedir. Bu aynı şekilde baba tarafımız içinde geçerli olan bir önermedir. Anılar, duygular, travmalar bir şekilde nesiller boyu aktarılır. Travmaların geçmişten uzanarak yeni bir kurban seçme gücü vardır. Hatta başka bir önermeye göre de travmaların etkisi nesiller ilerledikçe daha da genişlemektedir. Biz annemizin rahminde yerleşmeye başladığımız andan itibaren yaşanılan her şey beyinde şekillenir ve kişilik, duygusal mizaç ve üst bilincin gücüne zemin hazırlar. Birçoğumuz ebeveynlerimizin acısını bilinçsizce üstleniriz. Benlik henüz bağlılık ve bağımlılık kavramları arasındaki ayırt gücünü geliştirmemişken ebeveynlerimizin acısını, kaderini ve dertlerini paylaşarak hafifletebileceğimizi düşünmüştük eğer biz de taşırsak onların tek başına taşımalarına gerek kalmayacaktı. Bu düşünce şekli hayali olmakla beraber bizi bir mutsuzluğa ortak ediyor acıyı paylaşarak çoğaltıyordu. Yaşamın ilerleyen yıllarında bize verilecek deneyim fırsatlarından kaçıyor ve başkalarından almak konusunda zorluklar yaşayabiliyoruz. Ebeveynlerimizi algılayış biçimimizde yaşamımızı oldukça fazla şekillendirmektedir. Onların oldukları kişiden farklı olmalarını beklemek bizi adeta sabitler oysa ilişki dinamikleri aynı kalsa dahi bizim bakış açımız farklı olacaktır. Bu bir nevi yolculuk için kendimizi hareket eden bir trenin önüne atmaktan farklı olarak yolculuğumuz için en doğru rotayı seçmektir demiştir yazar. İkili ilişkilerimizde genelde problemin bizden ya da partnerimizden kaynaklandığını düşünürüz oysa aile sistemimizden bir kişi ile özdeşim kurduğum takdirde bunun farkında olmayız. Daha derin kazmamız halinde sorunun gerçek kaynağına kazmayı vurmamız olasıdır. Sormamız gereken kilit soru: Ben kimin duygularını yaşıyorum? sorusu olacaktır. Bizler ailelerimizin geçmiş travmalarını çözmek için bilinçaltımızda bir zorunluluk hissediyor gibiyiz. Gerek zihnimizde gerekse en büyük işaretçi olan çekirdek dilimizde ortaya çıkan işaretleri bir araya topladığımızda birazcık dikkat ile resme uzaktan bakıp bağlantıyı çözmek zor olmayacaktır. Bizi iyileşmeye götürecek iç görü, kendimizi anlama arayışının güçlüğünü tolere etmeye istekli olduğumuzda kazanılır. Bazen ebeveynlerimizden biriyle fazla özdeşim kurabileceğimiz gibi diğer ebeveynimizi uzaklaştırır ve iteriz oysa bu kendimizin bir parçasını itmekten çok farklı değildir. Ebeveynlerimizin kabul edemediğimiz davranışlarının sebebi neydi? Bu olayları bilmek, onların acılarını olduğu kadar kendimizinkini de anlamamız için bir kapı açabilir. Ebeveynlerimize acı veren travmatik olayları bildiğimizde, anlayışımız ve şefkatimiz, eski acıların üstüne çıkabilir. Yani ilişkiye farklı şekilde tutunması gereken biziz, ebeveynlerimiz değil. Bu tutunma gerçekleşmezse iyileşmeyen bu çatlak gelecekteki ilişkilerimizin temelini sarsabilir. Pek azımız bu çatlağı onarmak yerine yaşadığımız güçlükleri yön işareti olarak kullanırız, bunun yerine acımızı arttırır ve kaynağına pek gitmeyiz. Oysa acımıza, kederimize, yaralarımıza uzaklığımız partnerimize olan uzaklığımızı belirler. İnsanlar farkında olmadan yaralarını tetikleyecek eş seçerler. Böylelikle kendilerinin acı dolu ve tepkili taraflarını görme, sahiplenme ve iyileştirme fırsatları olur. Mükemmel bir ayna gibi seçilen partner diğerinin kalbindeki sahiplenmemiş bitirilmemiş işleri yansıtır. Bazen tüm bunları çözmek için bunlar benim duygularım değiller. Ben sadece bunları ailemden kalıtsal olarak devraldım. Demek yeterli olacaktır. Değerlendirme Kitabı okuduktan sonra kendinize bakıyorsunuz ve sizin bugün var olmanıza yarayan herkesin izini görüyorsunuz. Onları hepsi şu an yaşıyor. Her biri bedenimizde, zihnimizde mevcut. Biz bu insanların her birinin devamıyız. Onlardan kopamadığınızı ve hatta kendi hayatınızı, duygularınızı ve düşüncelerinizi yaşamadığınızı fark ediyorsunuz. Kendi adıma birçok şey fark ettiğim bir kitap oldu. Altını çize çize; 'işte bu ben' diye diye okudum kitabı. Zaten içinizde bir şeylerin nereden kaynaklandığını bilmediğiniz huzursuzluğunu çekiyorsanız kitap tam size göre. Vaka örnekleriyle okuduklarını somutlaştırmasının yanı sıra sunduğu uygulamalarla Mark Wolynn'un koltuğuna oturmuş kadar olup kendi kendinizi keşfe çıkıyorsunuz. Bir şeylerin ucunu yakalamış olmanın bile sizin için yararlı olacağına eminim. çok faydalı bilgilerin olduğu faydalı bir kitap tavsiye ederim 16-05-2019 17:41 hayatımda okuduğum en faydalı kitaplardan bir tanesi mutlaka okunması gerek kişinin kişisel gelişime katkısı çok fazla kendinizi anlamanızı çevrenizi anlamanızı ve bugüne nasıl geldiğini kavramanızı çok iyi sağlıyor biraz pahalı bir kitap ama emin olun verdiğiniz her kuruşa değiyor 19-06-2019 20:52 bana hediye gelmişti sıkıcı gibi göründü ama okudukça elimden bırakamadım herkese tavsiye edebileceğim bir kitap yorumları da okudum herkes benimle aynı düşünceyi paylaşıyor görünüyor 05-08-2019 11:58 süper bir kitaptı okurken çok etkilendim arkadaş tavsiyesi ile okudum ben de size tavsiye etmek istiyorum çok faydalı çok güzel bilgiler sunuyor acaba mark wolynnin başka kitapları var mı varsa onları da okumak isterim 25-08-2019 11:38 özetini başka hiçbir sitede bulamadım burada güzel yazılmış bu kitapları okuyup özet yazanların ellerine sağlık çok yardımcı oluyorsunuz biz öğrencilere minnettarız 09-10-2019 15:21 seninle baslamadi kitabini yeni bitirdim bu kadar etkilenecegimi beklemiyordum mukemmel bir kitap 05-12-2019 14:07 kusursuz yazılmış bir kitap eğitici ve faydalı bilgilerle dolu dahası çevrenizdekilere bakışınız değişiyor klask kişisel gelişim kitaplarının çok ötesinde mutlaka okuyun şiddetle tavsiye ederim 10-03-2020 17:06 çok güzel tavsiye ederim 25-12-2020 11:36 bu kitabın dinleyebileceğimiz sesli kitap hali var mı 26-04-2022 18:13 yorumları okudum güzel kitap okumak istiyorum ama satın alacak imkanım yok bu kitabı bana gönderir misiniz lütfen 01-11-2022 21:53 bana sadece 24. sayfa lazım lütfen 29-04-2023 18:21 bu kitabı çok okumak istiyorum ama bulamıyorum kütüphanelerde yok kitapçılar çok para istiyor


Sazlıklarla çevrili bir göl, gölün kıyısındaki bir ağaca yuva yapmış Serçekuş ve göldeki botlarında avlanan beş avcı... Gölün hemen yakınındaki Karabağ köyü ve göle ev sahipliği yapan, içinde huzurun akislerini duyuran köylüler... Hepsi içimizden gelen bize ait öğeler. Masal da tam bunlar arasında geçer. Güneş doğmaya yakın evlerin bacaları da tütmeye başlar. Çok ihtiyar olanlar dışındaki tüm erkekler de bu sıralarda camiden evlerine döner. Köyde horozların ötüşü duyulur, güneş artık herkesçe görünür olur. Ve bütün köy halkı ekmek sofralarına oturur yine bu saatlerde. Birazdan helal rızık peşinde koşmak için dağılacaklar. Çocuklar camiye akın eder. İmama derslerini verip babalarının yanına tarlaya gidecek onlar da. Sapanlarıyla kuş avına çıkacaklar. Bu yüzden biraz acele ediyorlar ama derslerine de tüm dikkatlerini vermişler. Karıncalar ve diğer böcekler de rızıklarını aramak için yola koyuluyor. Karınca çok çalışkan, ağustos böceği de türküsünü söylüyor ama karınca ile ağustos böceği çatışmıyor. Çünkü ağustos böceği de aç kalmıyor, tembellik etmeyip rızkını arıyor. Çok acıkmış olan Serçekuş da kendisine sunulan rızık sofrasından nasibini almak için uçmaya devam ediyor. Yuvasında onu bekleyen yavruları yok ama mutsuz da değil. Köyün içine kadar geliyor, bir çatıya konup çocukları izliyor. Ama sonra aklına can korkusu geliyor, çocukların sapanlarına hedef olmamak için oradan uzaklaşıyor. Cami avlusundaki ağacın dallarına konuyor. Orada sohbet etmekte olanları dinliyor, düşünüyor. Güneş tüm sıcaklığını yansıtıyor. Adeta tabiatın anası gibi. Hem de büyük bir soba gibi ışıklarıyla serçekuş'u ısıtıyor. Serçekuş çocuklarla avcılar arasındaki farkı düşünüyor. Her ikisi de kuşları avlıyor ama çocuklar avcılar gibi kuşların yaşamak için mecbur oldukları alanlarda pusu kurup onları gafil avlamıyordu. Köylülerin Gölbaşı olarak adlandırdıkları bir mekan olan ve sazlıklarla çevrili bu göle köylüler avlanmak için gitmiyorlar ve nadiren buraya uğruyorlar. Buraya avlanmak için uzaktaki şehirden geliyor avcılar. Köylüler bu avcılara ses çıkarmıyorlar ama onlarla pek kaynaşmaya da pek yanaşmıyorlar. Avcıların burada bir de depo olarak kullandıkları kulübeleri var. Serçekuş bin bir korkuyla sık sık yer değiştiriyor ve kendisini hiçbir yerde güvende hissetmiyor. Sanki kaderinden kaçmak istiyor gibi. Avcıların silahları patlıyor ve sanki her seferinde bir ördek yere düşüyor gibi. Çocukların da her an onu avlayabilecek sopaları var ellerinde. Ve nihayet serçekuş ile avcı karşılaşır, üstelik tam da avcının silahının namlusu serçekuşa doğrulmuşken. Serçekuş korku içinde kendi lisanınca avcıdan kendisini vurmamasını ister. Avcının niyeti de onu vurmak değildir zaten, çünkü ne eti yeterince büyüktür ne de vurduğunda merminin etkisiyle ortada kuştan eser kalacaktır. Ancak avcı serçekuşu biraz da alaya alarak serçekuş ile konuşmaya başlar. Serçekuş kah ölüme meydan okuyan bir cesaret örneği gösterir, kah ölümden korkup başını yana çevirir. Avcıya kendisini bırakması halinde ileride ona bir faydasının dokunabileceğini söyler. Avcı buna şaşırmakla birlikte serçekuşun nasıl bir yardımda bulunabileceğini de merak eder. Serçe ile avcının konuşmaları gerçek mi yoksa avcının rüyası mı bilinmez, bir gün avcının bataklığa saplandığı ve serçekuş tarafından kurtarıldığına ilişkin bir hikaye sıkıştırılır araya. Avcı bataklığa saplanır, ortalıkta kimsecikler yoktur. Serçekuş, ağzında bir iple avcının imdadına koşar ve onu bataklıktan kurtarır. Avcı ile serçekuşun konuşmasının ardından namlunun ucundan namlunun üstüne dek uçup sonra da avcının avucunun içine dek gelen serçekuş, avcının kendisini salıvermesiyle serbest kalır.


Maya, 1965 doğumlu bir çocuk anası dul bir bayandır. Yıllardır İstanbul Üniversitesi'nde Halkla İlişkiler bölümünde çalışır ve görevi yabancı konukları en iyi şekilde ağırlamaktır. Bir gün ondan Maximilian Wagner ismindeki Alman isimli fakat Amerikalı olan Profesör Doktor'u karşılaması istenir. Maya, profesörü karşılamaya havaalanına giderken bu yaşta bir adamın neden geldiğini merak eder. Maya, elinde profesörün isminin yazılı olduğu kağıt ile beklerken, beklediğinin aksine yaşını göstermeyen gayet yakışıklı bir beyefendi kendisini beklediği kişi olarak tanıtır. Profesör 1939-42 yılları arasında İstanbul'da yaşamıştır ve o zaman da kaldığı Pera Palas Hotel'inde kalmak ister. Maya, Profesörü kalacağı hotele yerleştirir. Bir sonraki gün Profesör'ü almak için hotele gittiğinde Profesör'ün ayrıldığını öğrenir fakat Maya'nın dikkatini hotelin önündeki beyaz araç çeker. Aynı araç dün de oradadır ve Maya aracın kendisini takip ettiğine dair şüphelenir fakat fikir saçma geldiği için Üniversite'ye geri döner. Üniversiteye geldiğinde Rektör onunla görüşmek ister. Bu talebe çok şaşıran Maya'yı bir süpriz daha bekler. Takip ettiğini düşündüğü kişiler Rektör ile birliktedir ve Maya'dan Profesör'ün her hareketini takip etmesini isterler. Maya tekrar hotele döndüğünde Profesör Wagner ile karşılaşır. Profesör ondan yarın sabah 5'te onu almasını ister. Maya profesörü sabah aldığında profesör Şileye gitmek istediğini söyler. Maya bu soğukta orada ne yapacaklarını pek anlamaz ama yine de profesörü istediği yere götürür. Gittiklerinde profesör sahile iner ve kemanını çıkartarak serenad yapmaya başlar. Böyle saatlerce bekler ve Maya daha fazla dayanamayarak profesörün yanına gider. Maya gördüğü karşısında şok olur. Profesörün elleri mos mor olmuştur ve donmak üzeredir. Bunun üzerine acilen profesörü arabaya taşır ama araba çalışmaz. Bunun üzerine sahildeki çalışmayan hotele götürür. Profesör sutma, sutum, struma diye sayıklar. Profesör donarak ölmek üzeredir ve Maya ne yapacağını bilemez. Önce profesörün sonra da kendi elbiselerini çıkartarak kendi vücut ısısı ile onu ısıtmaya çalışır ve başarılı da olur. Profesör hastaneye kaldırılır ve bir süre hastanede tedavi görür. Bu sırada da Maya'nın peşini MİT, Fransız ve Alman istihbarat servisleri bırakmaz. Maya internet üzerinden profesör hakkında bilgiler öğrenir ve daha fazlası için profesör ile konuşmak için hastaneye gider. Hastaneye geldiğinden doktordan profesörün 6 aylık ömrü kaldığını öğrenir. Maya profesörü hastaneden alır ve ona sayıkladığı struma'nın ne olduğunu sorar. Profesör bunun üzerine Maya'ya hikayesini anlatır. Profesör katolik bir aileden gelir fakat yahudi birine aşık olur ve onunla evlenir. Karısı evlendikten sonra adını değiştir ve başka bir şehirde yaşamaya başlarlar. Bu sırada Hitler yahudileri öldürmeye başlar ve bunun üzerine ikili kaçacak yer arar. Arkadaşları vasıtası ile Türkiye'nin türlü mesleklere profesör kabul ettiğini öğrenir. Yola koyulduklarında Alman polisi onları yakalar ve karısı kaçırırlar. Profesör İstanbul'a yalnız gelir ve karısını kurtarabilmek için her türlü yola başvurur. Sonunda muradına erer ve karısı Filistin'e giden bir gemiye binerek İstanbul'un yolunu tutar. Fakat gemi Şile yakınlarında durdururlur ve kimsenin gemiyi terk etmesine izin verilmez. Türkiye gemiyi kabul etmez. Filistin de İngiltere'nin baskısı ile gemiyi kabullenmez. Profesör her gün Şile sahiline giderek karısına kavuşmayı hayal eder fakat bür gün büyük bir patlama duyulur ve gemi batar. Rusya bir denizaltıdan atılan füze ile gemiyi batırmıştır. Bunun üzerine profesör bir şok geçirir ve hastalanır. Tedavisi için Amerika'ya gider. Struma olayı İngiltere, Rusya, Türkiye ve Almanya devletleri için bir kara sayfadır ve her devlet profesör olayın üzerine gider diye korkmaktadır. Bu yüzden onu takibe almışlardır fakat profesörün tek amacı karısının öldüyü yeri ziyaret ederek serenad yapmaktır. Profesör hastaneden çıktıktan sonra Amerika'ya geri döner. Yaşananlardan sonra Maya işten kovulur. Bir gün Maya Amerika'dan bir paket alır. Paketi Profesör Wagner göndermiştir ve içinde profesörün kemanı ile birlikte çevirisini yapması için bir kitap vardır. Maya çeviri ile uğraşırken Amerika'dan bir haber daha gelir. Wagner çok hastadır ve Maya'yı görmek ister. Maya'dan ölmeden önce son bir arzusu vardır. Arzusunu belirttikten sonra da hayata gözlerini yumar. Maya profesörün son arzusunu yerine getirir ve naaşı yakılan profesörün küllerini Şile'den denize döker. Böylece serenad sona ermiştir. Serenad Konusu Türk edebiyatının en duygusal yazarlarından biri olan Zülfü Livaneli tarihin acımasızın sayfalarında başrolünde yine insan olan farklı bir aşk hikayesi ile okurlarını cezbediyor. Bir zamanlar İstanbul'da hocalık yapmış bir profesör yıllar sonra Amerika'dan Türkiye'ye gelir ve ilk iş olarak Şile'ye gitmek ister. Bu kısa yolculuk ile aslında 60 yıllık bir yolculuğa çıkıyorsunuz ve tarihin acımasız olayları arasında masum insanların ve aşkların başından geçenleri okuyorsunuz.


Tanzimat dönemi yazarlarından Samipaşazade Sezai'nin yazdığı tek roman olan Sergüzeşt, realizme geçişi simgelemesinin yanında aynı zamanda kölelik vurgu nedeni ile de bir başkaldırı simgesi olarak görünmektedir. 1888 yılında yayınlanan ve yayınlandığı dönemde büyük ses getiren roman yüzünden Samipaşazade Sezai fazlaca eleştiri almış fakat Türk edebiyatında gerçekçilik kavramının ve kısa romanların da başlamasını sağlamıştır. Sergüzeşt, Türkçe macera anlamına gelmektedir ve Dilber adında genç yaşta halayık olarak çalışmak zorunda olan bir kızın acı hayatını anlatmaktadır. Dilber, esir düştüğünde daha sekiz dokuz yaşlarında üzerinde Çerkez paltosu ile korku içinde küçük bir çocuktur. Hayatta sahip oldukları Çerkez paltosu ve başındaki eski bir kalpaktır. İstanbul'a getirildiğinde daha ne olduğuna anlam veremiyor, zayıf bedeni yüzünden de pek hayatta kalabilecek gibi de görünmüyordu. İlk sahibine sadece 40 liraya satılmıştı ve belki de esir olarak kalmak yeni ev sahibi ile kalmaktan daha iyiydi. Evin hanımı ve cariye Taravet gerçekten kötü insanlardı ve Dilber'e hala çocuk olmasına rağmen çok kötü davranırlardı. Ev işlerinden başka bir şey yaptığında sürekli dayak yiyen Dilber için hayattaki tek güzel şey okula gittiğinde tanıştığı Lütfiye idi. Lütfiye diğerlerinden farklıydı ve ona oyuncaklar ile oynamasına izin verirdi. Lütfiye'nin verdiği oyuncağı çok sevmiş ve kimseler ondan almasın diye de odadaki dolabın içine saklamıştır. Lütfiye'nin Dilber'e şeker verdiği gören evin küçük kızı Dilber'i evin hanımına şikayet edince Dilber güzel bir dayak yiyip şekerleri ondan alınınca bir dolaba kitlendi ve aç susuz tüm gün dolapta kilitli bırakılır. Dilber adeta donmuş bir vaziyette dolabın içinde kapalı kalır ve gece olup dolaptan çıkartıldığında yatağının içine girerek ağlamaya başlar. Bu acılara daha fazla dayanamaz ve kaçmaya karar verir. Herkes uyuduğunda dolabından Çerkez paltosunu ve kalpağını alır ve gecenin karanlığında kaybolur. Gece içinde kaybolan ve korkusu ile bayılan kızı yaşlı bir kadın bulur ve evine alır. Bu yaşlı kadın Lütfiye'nin büyükannesidir. Lütfiye'yi görünce Dilber çok sevinir ve ona yaşadıklarını anlatır. Onlar ile kalmak için yalvarır ve bunun üzerine yaşlı kadın Dilber'i satın almak ister fakat ev sahibi bunu kabul etmez. Bunun üzerine Dilber eve geri dönmek zorunda kalır ve kaderini kabullenir. Geceleri olduğunda yatağında anneciğim diye ağlayan Dilber'in imdadına ev sahibinin işlerinin kötü gitmesi yetişir. Bunun üzerine Dilber 65 liraya esirciye satılır ve Dilber yeni sahibesinin iyi biri olması için dua etmeye başlar. Esircinin evinde geçen ilk gece Dilber için çok zor olur. Yalnız yatmak zorunda olduğu için ve dışardan gelen sesler nedeni ile çok korkar ve sabaha kadar uyuyamaz. Bir sonraki gün esirci ile yollara düşer ve yeni sahibinin evine gelir. Esirci Dilber'i 150 liraya yeni sahibine satar ve Dilber için yeni bir hayat başlar. Dilber, ilk sahibinden gördüğü aşağılama ve şiddeti yeni evde görmez. Dahası eğitim alır ve büyümeye başlar. Evin sahibi asil bir ailedir ve oğulları Celal Bey ressamdır. Büyüdükçe güzelleşen Dilber Celal Beyi etkiler ve onu resimlerinde kullanmaya başlar. Bir keresinde Dilber'e yırtık bir dilenci kıyafetini zorla giydirir ve vücudunun her yanını gösteren elbiseyi giyince Dilber ağlamaya başlar. Celal Bey yaptığı hatayı anlar ve Dilber'den özür diler. Dilber'in saflığı ve güzelliği onu etkilemiştir ve içindeki hisleri daha fazla tutamaz ve Dilber'e açılır. Dilber de ona karşı bir şeyler hissetmektedir ve ilk hayatında kendini Celal Beyin yanında iken mutlu hissetmektedir. Fakat bu birliktelik ev sahibinin kulağına gider. Celal Bey misafirliğe gönderildiğinde Dilber'in hemen toparlanması istedir. Kendisi yıllardır yaşadığı evden ansızın kovulmuş ve esirciye satılmıştır. Dilber'in rüya gibi olan mutluluğu kısa sürmüştür ve yine köle olarak yeni sahibine doğru yollara düşmüştür. Celal Bey Dilber'in satıldığını öğrenmesi ile büyük şok geçirir ve hastalanır. Aile büyükleri yaptıkları hatanın farkına varır fakat her şey için çok geçtir. Celal Bey her yerde Dilber'i arar fakat bulamaz. Bu acı ile de aklını yitirmeye başlar ve her ses duyduğu evde Dilber'in olduğunu sanır ve kapısı çalar. Ailesi birçok doktor getirir ve Celal'in hastalandığını öğrenirler. Celal Bey kaybolan aşkı yüzünden günden güde eriyip yok olmaktadır. Dilber'in yolu İstanbul'dan çok uzaklara, Mısır'a düşer. Güzelliği ile etkileyen bu genç kadın Nil nehrinin kıyısında esir olarak hayatına devam eder. Güzelliği ile bu kez Cevher Ağa'nın kalbinde bir yara bırakır. Cevher Ağa, Dilber'in kalbindekileri öğrendikten sonra bir şekilde onu esirlikten kurtarmak ve İstanbul'a göndermek ister fakat Dilber'in kaçmasına yardımcı olurken ölür. Ellerinde kendisi için birinin ölmesi Dilber'i daha da yaralar. Gecenin bir vakti Nil Nehrinin kıyısında ne yapacağını bilmeden hayatını düşünür. Bu sırada Nil nehrinin şiddetle akan suları Dilber'e yıllardır hayal ettiğini verir. Hürriyetini... Sergüzeşt Kitap Özeti Rus kumpanyasının Batum'dan gelen vapurundan inen Çerkes esir satıcısını ve ikisi 16-17 yaşlarında, biri 9 yaşında üç Çerkes esiri Tophane'nin önünde esir satıcısı Hacı Ömer karşılar ve kızları evine götürür. Karısı, oraya gelene kadar yaşadıklarından dolayı zebil görünen en küçük esirin hastalıktan öleceğini düşünse de Hacı Ömer kızı, işlediği suçlardan dolayı görevinden alınmış Harput Eski Mal Müdürü Mustafa Efendi'nin hanımına kırk lira karşılığında satar. Evin hanımı tarafından Dilber adıyla çağrılan küçük esir, hanımı ve Sudanlı Arap cariye Taravet tarafından sistematik olarak fiziksel ve psikolojik şiddet görür. Dilber'i hayata bağlayan tek şey, hanımının 12 yaşındaki kızı Atiye'nin okul arkadaşı Lütfiye tarafından verilen küçük hediyelerdir. Ancak talihsiz Dilber'in bu mutluluğu da çok sürmez. Annesi ve Taravet'in tepkilerini örnek alan Atiye, bu hediyeleri öğrenir ve Dilber'i annesine şikayet eder. Dilencilik suçlamasıyla gururu kırılan küçük kız nereye gideceğini bilmediği halde evden kaçar. Soğuğun ve korkunun etkisiyle bayılmış olarak Lütfiye'nin büyükannesi tarafından bulunur. Yaşlı kadın Dilber'in halinden o kadar etkilenir ki küçük kızı beş kese akçe karşılığında hanımından alıp azat etmek ister. Mustafa Efendi ve hanımı buna şiddetle karşı çıkınca Dilber o eve yeniden dönmek zorunda kalır. Ertesi gün Mustafa Efendi, aklandığına dair belgeye kavuşarak Erzurum'a bağlı bir kazaya kaymakam olarak getirildiğini öğrenmiştir. Bu da azledildiği süre boyunca girdiği borçların ödenmesi ve yolculuk sırasında ihtiyacı olacak şeylerin tedariği için para demek olduğundan Dilber'i altmış beş liraya bir esirciye satmaya karar verirler. Dilber kısa bir süre, çeşitli sebeplerle çalıştıkları evlerden kovulan diğer esir kızlarla birlikte bu esircinin evinde kaldıktan sonra yüz elli lira karşılığında Mısır'da birçok memuriyette bulunarak bir servet edinmiş olan Asaf Paşa ve eşi Zehra Hanım'a satılır. Dilber, evin hanımı tarafından üstü kapalı bir şekilde küçümsense de bu evde mutludur. Evin oğlu, beş-altı sene Paris'te okumuş ressam, Celal Bey'in ve kızı Tesliye'nin Fransız mürebbiyesinden Fransızca eğitim alır, işlerini bitirdikten sonra Moda Burnu taraflarındaki köşkün akasya ağaçlarıyla çevrili kameriyesinde inzivaya çekilip kitap okur, şarkı söyler. Ama ona en ağır gelen Celal Bey'e zorla modellik yapmaktır. Bu durum o kadar uzun süre tekrarlanmıştır ki Dilber, bir gün yine böyle bir istek karşısında ağlama krizine tutulur. Onun bu halini gören Celal Bey çok etkilenir ve on beş yaşın tüm saflığını taşıyan genç kıza aniden gönlü akar. Kısa bir süre bu duyguyla cebelleşen yirmi üç yaşındaki genç adam, bir akşam Dilber'i bir kere daha görme isteğini bastıramayıp genç kızın odasına gider. Gözleri yaş içinde uyuyakalmış genç kızın dağınık saçları arasında kendi resmini görünce acı içinde odasına giderek o da gözyaşlarına boğulur. Tesliye'nin zengin, mevki sahibi bir paşayla gerçekleşecek evliliğinin sevincini yaşarken oğlundaki değişikliği fark eden Zehra Hanım bu durumun sebebini kısa sürede öğrenir. Şafak vakti oğlunu odasında bulamayınca Dilber'in de yokluğunu fark eden kadın sinir buhranı geçirir. Oğlunun tüm İstanbul'un ikbal ve asalet bakımından en üstün kızıyla yapacağını düşündüğü izdivacın toplum hayatında hiçbir hakka layık görmediği bir esir tarafından engelleneceğini düşünerek Dilber'i hiç kimseye haber vermeden daha önce satın aldığı esirciye iade eder. Olanlardan habersiz Celal Bey, Dilber'le evlenebilmek için amcası Münevver Bey'den yardım istemiştir. Sevdiği kadının satıldığını Dilber gibi Çerkes bir esir olan Çaresaz'dan öğrenen genç adam, yaşadığı ruh çöküntüsünün etkisiyle şiddetli beyin iltihabı geçirir. Dilber ise sevdiği adamın rahatsızlığını öğrenemeyecek kadar uzakta, Mısır'da, oldukça zengin bir tacirin odalığı olmak üzeredir. Sudanlı Haremağası Cevher Ağa, ilk gördüğü andan beri aşık olduğu bu bahtsız esiri, tacire verdiği olumsuz cevaptan dolayı kapatıldığı karanlık ve soğuk odadan kurtarırken merdivenden düşerek öldür. Ölmeden önce Dilber'e İstanbul'a gitmesi için aldığı vapur biletinin cebinde olduğunu söylemiştir. Dilber, bu uzun ve kendisi için oldukça tehlikeli yolculuğa tek başına çıkamayacağını, İstanbul'a ulaşsa bile kovulduğu eve geri dönemeyeceğini düşünmektedir. Öte yandan orada kalırsa da eninde sonunda odalık olacaktır. Bu düşüncelerin sonunda Dilber, hürriyetine kavuşmak için en uygun yolun kendini Nil'in sularına bırakmak olduğuna karar verir. Samipaşazade Sezai'nin ilk ve tek romanı olan Sergüzeşt, Türk edebiyatında romantizmden realizme geçiş eseri olarak önemli bir yere sahiptir. Sezai'nin macera adını verdiği bu roman, Mizancı Murat Bey tarafından, çağdaşı Harriet Beecher Stowe'un yazdığı Tom Amca'nın Kulübesi'nin yarattığı etkiye sahip olacak güçte görülmüştür. Sergüzeşt Samipaşazade Sezai'nin tek kitabı olmasına rağmen onun saygıdeğer yazarlar arasında yer almasını sağlamıştır. Kitap aynı zamanda döneminde yaygın olan kölelik üzerine yazıldığı için bir başkaldırış olarak kabul edilir ve bu yüzden yayınlandığı dönemde büyük ses getirmiştir. Sergüzeşt kitabının konusu Dilber adında genç yaşta halayık olarak çalışmak zorunda kalan bir kızın hayat hikayesidir. Çocuk yaşta esir düşen ve çocuk olmasına rağmen şiddet gören genç kız çareyi kaçmakta bulur. Fakat sahibi olduğu için geri dönmek zorunda kalır. Dilber'in ikinci sahibi olan Celal Bey daha merhametlidir ve Dilber'e karşı bir şeyler hissetmeye başlar. Fakat bu durum aile içinde rahatsızlık yaratır ve Dilber tekrar başkasına satılır. Celal Bey bunun üzerine hastalanır.


Ahmet Vefik Paşa II. Abdülhamit'in başvekilliğini yaptıktan kısa bir süre sonra görevinden azledilir ve Hüdavendigar Valiliğine atanır. Bu sayede tercüme ve/veya adapte ettiği Moliere'in eserlerini kurmak istediği tiyatroda kendi nezaretinde oynatma imkanını yakalamış olur. Bu yönde ilk icraatı daha önce II. Abdülhamit'in yıktırması sonucu dağılan Gedikpaşa Tiyatrosu ekibinden olan ve Güllü Agop'la bozuşan Thomas Fasülyeciyan'ın Bursa'da Melekzad Bahçesindeki temsillerini izledikten hemen sonra onlarla anlaşmasıdır. Onlara tiyatro binası yaptıracak, maaş bağlayacak; onlar da yılda iki defa iki oyunun gelirini Gureba Hastanesine bağışlayacaklardır. Böylece iki ay gibi kısa bir sürede Bursa Osmanlı Tiyatrosunun yapımı tamamlanır. 15 Eylül 1879'da da perdelerini Paşanın, Moliere'in Hastalık Hastası oyunundan uyarladığı Meraki ile açar. Paşa, Fasülyeciyan ve ekibini idare etmeyi de bizzat üstüne alır. Oyunculara edebiyat ve diksiyon dersi verdirir. Tiyatroyu himaye etmek üzere Fransız ve Avusturya Konsoloslarından, ilin yüksek memurlarından ve önemli şahsiyetlerinden oluşan fahri bir komite kurar. Kurduğu bu Tiyatro Muhipleri Encümeni üç yıl sonra valiliğinden azledilmesinde önemli bir gerekçe sayılacaktır. Tiyatro seyircisinin eğitimini de unutmaz. Program broşürleri bastırarak seyircilere tiyatroda uyması gereken adab-ı muaşeret kurallarını öğretir. Gerektiği durumlarda kapı kapı dolaşıp bilet satar. Hatta tiyatroya gelmek istemeyenlere kimi zaman bazı yaptırımlar uygular. Bu tiyatro sevdalısı Paşa ölümünden 82 yıl sonra Haldun Taner'in bu usta oyununda yeniden hayat bulur. Taner, Sersem Kocanın Kurnaz Karısı'nda Moliere'in George Dandin oyununu Ahmet Vefik Paşayı, tiyatro yaptığı hizmetleri, dönemin sosyal ve siyasal hayatını merkeze alarak üç farklı üslupla üç perdede kaleme alır. İlk oyun Thomas Fasülyeciyan, Hıranuş, Holas, Satenik, Ahmet Fehim, Virjinia Zagakyan, Küçük İsmail ve Suflör Kazım'dan oluşan Fasülyeciyan trupunun Melekzad Bahçesindeki provasıyla başlar. Kıskanç Herif adıyla oynanacak bu oyunda Mardiros Mınakyan tarzında Batılı bir üslup tercih edilmiştir. Prova esansında oyuncular arasında kimi zaman seçilen üslup, kimi zaman dönemin ünlü oyuncuları hakkında sürtüşmeler yaşanır. Oyun, provayı baştan sona izleyen Ahmet Vefik Paşanın kumpanyaya tiyatro yaptırma sözüyle sona erer. İkinci oyunda bu sefer George Dandin, Yorgaki Dandini adıyla işlediği konu neticesiyle dönemin ruhuna uygun olarak azınlıklara, Fenerli Rumlar ortamına uyarlanır. Bursa Osmanlı Tiyatrosu kurulmuş, Paşa oyunun yönetimini bizzat üstlenmiştir. Oyuncuları, Moliere'in bu oyununu commedia dell'arteden aldığını, sonrasında da kalıplaşmış tipleri birer karakter haline getirdiği konusunda bilgilendirir. Konusunun da aşk ve zinadan öte aristokrasi ile küçük burjuvazinin çatışması olduğunu kalın harflerle çizer. Bu sınıf çatışması Osmanlı toplumunda kendine yer bulmasa da Paşa bu konumlamayı başka çare bulamadığı için muhafaza etmek durumunda kalmıştır. Prova, Mahkeme-i Şeriye Vekili Asım Beyin tiyatroya üye olmadığından ahırına duvar ördürdüğü için Paşayı Dersaadet'e şikayet edeceğini söyleyerek gitmesiyle sekteye uğrasa da Paşa Temaşa devam etmeli anlayışıyla oyunculara devam etmesini söyler. Oyun, ikinci perde on üçüncü sahnede Sadrazam Mehmet Said Paşanın telgrafını almasıyla biter. Son oyunda Ahmet Vefik Paşa asılsız jurnallerle Bursa Valiliğinden alınmış, Rumelihisarı'ndaki köşkünde hatıralarıyla inzivaya çekilmiştir. Kumpanya dağılmış, Fasülyeciyan bir tiyatro kurmuş, Küçük İsmail de Handehanei Osmani Tuluat Kumpanyasını işletmektedir. Kumpanya o akşam Göksu Gazinosunda tuluat oyunu haline getirdiği George Dandin'iyi Sersem Kocanın Kurnaz Karısı adıyla seyirci karşısına çıkaracaktır. Çok duygulanan Ahmet Vefik Paşa oyunu seyretmek ister. Fasülyeciyan da oyuna Paşanın geleceğini öğrenince Küçük İsmail'den oyunda rol almak için izin ister ve Himmet Ağa rolüne çabucak hazırlanır. Oyunu çok beğenen Paşa altı ay sonra vefat eder, diğerleri de sırasıyla onu takip eder. Geriye Türk tiyatrosunu geleceğe taşıyacak gençler kalmıştır. Ne demiştir Ahmet Vefik Paşa: Doğru yol, garbi ne taklit, ne de adapte. Doğru yol, galiba, Türk insanından, Türk şartlarından, Türk mevzularından hareket edip hem öz, hem biçim bakımından bir Türk tiyatrosuna varmak. Biz ancak bu kadarını yaptık. Bundan ötesini de gelecek nesiller başarsın artık...


Ayrı zaman dilimlerine ait olan Ses ve Öfke kitabı aslında sondan başa doğru ilerlemektedir. ABD' de Compson ailesinin çöküşünü konu alan kitapta, birden fazla karakter yer almaktadır. Bölümler arasında geçmişten geleceğe aktarım, geçmişteki olayları şimdiki zamanda anlatması gibi kullanılan dil yönünden okuyucu yoran bir eser olsa da Nobel Ödüllü yazar William Faulkner'ın en iyi eserlerinden biri olduğu görüşü hakimdir. Kahramanların bilincinden geçen düşünceleri bilinç akış yöntemi ile okura aktarmaktadır. Ses ve Öfke romanını okurken en çok zorlanacağımız bölüm birincisidir. Çünkü dikkati sürekli dağılan, nerde neden bahsettiğini anlamaya çalışacağımız Benjy karakteri vardır. Aslında Benjy'nin tüm düşünceleri kız kardeşi Caddy'nin etrafında yoğunlaşır. Bir diğer unsur ise isim benzerlikleridir. Benjamin'in ismi aslında Maury' dir ancak hasta olduğu anlaşıldıktan sonra lanetli olduğu düşünülüp adı değiştirilir. Caddy'nin kızının ismi de ölen kardeşinin adı Quentin'dir. Dayıları Maury ve sevimsiz kardeşlerden biri olan Jason'a da adı babası Jason'dan geçer. Genel olarak bakıldığında aslında Ses ve Öfke romanının başkahramanı Caddy'dir. Üç erkek kardeşte kız kardeşlerinin hikayesi üzerinden canlandırılır. Benjy'nin en iyi bakıcısı, en merhametli kardeşi Caddy olsa da ona göre ahlaksız bir yaşam tarzı vardır ve yaptığı evlilikle tüm hayatı yıkılır. Quentin için ise onurlarının zedelendiği düşüncesi ile onu intihara sürükleyecek kadar etkili olmuştur. Jason ise sadece maddi yönden etkilenir. Onun yüzünden birçok iş fırsatını kaçırdığını düşünür. İlk bölüm zihinsel özürlü olan Benjy' nin ağzından daha çok direk konuşmalar olarak anlatılır. Benjy kız kardeşi Caddy'i hatırlar, onu çok sevmektedir hatta annesinden görmediği yakınlığı görüyordur. Ancak on dört yaşında Caddy'nin erkek arkadaşları ile yakın ilişkilerde bulunması Benjy'i yıkar. Kız kardeşinin masumiyetini kaybettiğini, kirlendiğini düşünür ve sürekli yıkanmak ister. Böylece Caddy'nin kirini temizleyeceğini düşünmektedir. Caddy bekaretini kaybedip, evlenip evden ayrılınca Benjy yine çok ağlar ve çok üzülür. İkinci bölüm Harvard Üniversitesi'nde okuyan Benjy'nin erkek kardeşi olan Quentin tarafından anlatılır. Saatinin sesini dinleyen ve babasının sözlerini hatırlayan Quentin, bir gün saatinin camını kırar ve zaman kavramı üzerinde düşünür. Bir dükkandan üç adet ütü alıp Cambridge kasabasına gider ve aldığı ütüleri köprünün altına saklar. Küçük bir kız çocuğu gören Quentin ona dondurma ikram eder, küçük kız bir süre sadece onu takip etmeye başlar. Ancak başına beklenmedik bir şey gelir. Kızın ağabeyi kardeşini kirletmekle onu suçlar ve Quentin mahkemeye verilir, kefaretle serbest bırakılır. Tıpkı Benjy gibi Quentin de kız kardeşi Caddy'nin Dalton tarafından kirletildiği günü hatırlar. Dalton'u öldürmek istemiştir ama kız kardeşinin gelmesiyle yanlarından kovar. Bunları öğrenen Bayan Compson kızını kötü bir şöhrete sahip olan Herbert'le evlendirmeye karar verir. Quentin bu adamı da hiç sevmez engel olmak ister ancak bu sadece Caddy ile aralarının bozulmasına sebep olur. Bir akşam arkadaşına mektup yazarak, aklının takıldığı saati de ona bırakarak Quentin intihar etmek için odasından ayrılır. Üçüncü bölüm bir diğer erkek kardeş olan Jason tarafından anlatılır. Jason sorumsuz, para düşkünü biri olarak aile reisi gibi davranır. Caddy'den terk edilene kadar para alır. Bu kesilince Caddy'nin kızı için ayırdığı çeki çalar. Düşüncesiz ve doyumsuz olan Jason dükkan hisselerini satar, otomobil alır, türlü işlere girer ama hepsinde başarısız olur. Quentin ve Benjy'nin bakıcısı Luster'la sürekli uğraşır. Dördüncü ve son bölüm, her şeyi bilen hikayeci ihtiyar zenci hizmetkarları Dilsey tarafından anlatılır. Bir gün kiliseden dönerken ailenin artık sonunun geldiğini düşünmektedir. Quentin annesinden kalan yüklüce bir parayla kaçmıştır. Jason onun peşine düşüp, sevgilisini bulmaya çalışır. Ancak bir adam tarafından yaralanınca onu aramaktan vazgeçer. Hikayenin sonunda; evin kahyası olan Dilsey'in oğlu ve Benjy'nin bakıcısı olan Luster ile Benjy faytonla gezer. Luster' in atları hızlandırması ile Benjy korkar. Benjy'e Caddy' i hatırlatır ve derin üzüntü ile ağlar, sesini yükselttikçe yükseltir. Karşılarına çıkan Jason kardeşini ağlarken görünce Luster' a elinin tersiyle vurduğu gibi bir kenara iter. Benjy'nin feryadı gökleri doldurur. Bu durum hepsinin sinirlerini bozar. Jason arabanın hakimiyetini alıp Luster'a eve dönmeleri için talimat verir. Benjy sonunda susar ve avuçlarında sapı kırılan çiçek durur. Gözleri boş ama rahat bir bakışla bakar.