Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk, pek çok kez şahit olduğumuz aşk hikayelerinden birini derinlemesine, tüm incelikleriyle biz okurlara aktarıyor. Kemal, zengin bir aileden gelen ve aile şirketinde yöneticilik yapan yakışıklı bir genç adamdır. Sibel isimli güzel, Fransa'da eğitim almış, kültürlü ve yine Kemal ile aynı çevreden genç bir kadınla nişanlanmak üzeredir. Kemal, Sibel'den hoşlanmakta ve onunla kuracağı geleceğe umutla bakmaktadır. Nişanlısı için çanta almak amacıyla sosyetenin gözdesi olan Şanzelize Butik'e gittiğinde uzaktan akrabası Füsun ile karşılaşmıştır. Füsun, 18 yaşında güzelliğiyle adeta baş döndürmektedir. Yakın zamanda Füsun'un güzellik yarışmasına katıldığı haberi akrabalar arasında duyulmuş ve hoş karşılanmamıştır. Füsun ve Kemal çocukluk yıllarında ailelerinin vesilesiyle birlikte vakit geçirmişlerdir fakat aradan geçen zamanda bu ilk karşılaşmaya kadar birbilerini hiç görmemişlerdir. Çeşitli bahanelerle butiğe uğrayan Kemal, Füsun'un üniversite sınavına hazırlandığını öğrendiğinde ona matematik çalıştırmayı teklif etmiştir. Füsun teklifi kabul etmiş ve aylar boyunca aşklarına tanıklık edecek Merhamet Apartmanında buluşmuşlardır. Aralarındaki çekime karşı koyamamış belki de koymak istememişler ve büyük bir istekle her gün matematik çalışmak maksadıyla buluşup şehvetle sevişmişlerdir. Aylar böyle geçerken Kemal hala sevgilisi Sibel'den ayrılmamış ve büyük nişan hazırlıklarına devam etmiştir. Kemal oldukça mutludur ve hayatı boyunca hem Sibel gibi kültürlü bir eşe sahip olup çoluk çocuğa karışıp aile hayatı süreceğini hem de Füsun ile görüşmeye devam edeceğini düşünmekte ve ne olacağını gerçekleri bir türlü düşünmemektedir. Büyük nişan günü geldiğinde Füsun ile Merhamet Apatmanında buluşmuşlardır. Nişan saatinde Kemal tüm kalabalığın içinde Füsun'u görmüştür. Füsun o kadar güzeldir ki tüm o kalabalığın içinde fark edilmektedir. Zaten fark edilmese de Kemal gözlerini ondan ayırmamaktadır. Gözlerini ayıramayan yalnızca Kemal değildir, Füsun, şirkete yeni gelen genç müdür Kenan ile Genç yazar Orhan Bey ile dans etmiş ve sayısız dans teklifini geri çevirmiştir. Kemal kıskançlıktan bütün vücudu uyuşmasına rağmen bir yolunu bulup Füsun ile dans etmiştir. Yarın ki üniversite sınavından sonra Merhamet Apartmanında buluşmak için sözleşmişlerdir. Kemal her zaman ki buluşma saatinde Merhamet Apartmanına gitmiştir fakat Füsun saatler geçmesine rağmen gelmemiştir. Takip eden günlerde de Kemal buluşma yerlerine gitmiş ve saatlerce beklemiştir. Füsun'a ait tüm eşyalara sigara izmaritlerine bakmış ve sanki tüm o eşyalarla Füsun'a olan özlemini dindirmeye çalışmıştır. Füsun'un ailesiyle yaşadığı yere gittiğinde evin boşlatıldığını görmüştür. Sonra ki yıllarda tüm aramalarına rağmen Füsun'dan tek bir iz bulammaıştır. Depresyonu herkes tarafından fark edilmektedir. Sibel ise durumun en çok farkında olandır fakat tüm iyi niyetiyle Kemal'in yanında olmaya çalışmakta ve bu hastalık her neyse bir gün geçeceğine dair hem kendini hem Kemal'i inandırmaya çalışmaktadır. Kemal ile Sibel Türkiye'de absürt görülen evlenmeden birlikte yaşamaya dair önyargılara rağmen Kemal'in durumu düzelene kadar Sibeş'in ailesinin yalısına taşınmışlar ve bütün bir kışı orada geçirmişlerdir. Kemal hala o apartmana gidip Füsun'un eşyalarına sarılmaktadır. İkisi de Kemal'in düzeleceğine olan inancı kaybetmiştir ve Sibel, yüzüğü göndererek Kemal'i terk eder. Kemal, Füsun'un izini bulur ve hemen Füsun'un mektubundaki eve gider. Kemal oraya gidince hemen Füsun'u ailesinden isteyeceğine ve hayatlarının geri kalanını beraber geçireceklerine inanmıştır fakat eve gittiğinde Füsun'un evlendiğini öğrenir. Füsun'un annesi bu süreçte en büyük destekçileridir çünkü kızının mutlu olmadığını düşünmekte ve damadından da pek de memnun olmamaktadır. Kemal, Füsun'un güvenini geri kazanmak için tam 8 yıl bir aile dostları olarak Çukurcuma'da Füsun'un ailesi ve kocasıyla yaşadığı eve gider gelir. Babasının ölümünün ardından Füsun Kemal ile evlenmeyi kabul eder. Yurtdışına çıkıp hayallerini gerçekleştirecekleri bir sabah Füsun, Kemal'in de içinde olduğu arabayı adeta intihar edercesine sürerek kazaya sebebiyet verir ve Füsun bu kazada hayatını kaybeder. Kemal ise yıllarca Merhamet Apartmanında biriken eşyaları ve Füsun'un ailesiyle yaşadığı evdeki eşyaları ev ile birlikte müzeye çevirmeye karar verir. Hikayesini anlatmak için de başarılı yazar Orhan Pamuk'a başvurur. Füsun ile Kemal ve Sibel'in nişanında tanışmış ve bu büyüleyici kadından etkilenmiş yazar Pamuk için hikayeyi betimlemek hiç de zor olmayacaktır. Bugün, İstanbul'da kitapta bahsedilen Masumiyet Müzesi halen aktif haldedir. Kitabın ilerleyen sayfalarında müzeye ilk giriş için bir bilet de bulunmaktadır. Güzel bir aşk öyküsü okumak isteyenler ve İstanbul'un Cumhuriyet'ten sonraki modernleşme ve yeni yeni batılılaşma sürecinde sosyete olarak isimlendirilen çevrenin dinamiklerini tanımak için de tercih edilebilecek bir eser. Okuması keyifli fakat akıcı olduğunu söyleyemeyeceğim. Özellikle Kemal'in Çukurcuma'daki eve gidip geldiği sekiz yılı okumak sıkılmama yol açtı.Çok uzun anlatılmış, detaylandırılmış ve neredeyse hiçbir gelişmenin yaşanmadığı bu zaman dilimini okumak birazcık sabır istiyor. Belki de bu süreçte karakterlerin tutukluğu, arada bir engel olmamasına rağmen birbirlerinden çaldıkları zamanların uzayıp gitmesidir beni sabırsızlandıran. Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk'un birbirinden güzel birçok romanı bulunuyor fakat eserlerinden en dikkat çekeni kuşkusuz Masumiyet Müzesi kitabı. Bunun başlıca nedeni ise gerçekliğe en yakın roman olması diyebiliriz. Okurken klasik bir roman gibi başlıyor fakat daha sonra sanki gerçek bir hikaye okuyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz ve kitabın sonunda bu his daha da pekişiyor. Dahası romanda geçtiği gibi Masumiyet Müzesi adında bir müzenin olması gerçeği okuru daha da şaşırtıyor. Masumiyet Müzesi kitabında aslında Yeşilçam tadında sıradan bir aşk hikayesi anlatılıyor. Zengin bir ailenin oğlu olan Kemal Füsun adında uzaktan akrabası olan fakir bir kıza aşık olur. Kemal nişanlanma arifesindedir fakat daha ilk görüşte Füsun'a aşık olur ve onu her seferinde görmeye çalışır. Aralarındaki ilişki ilerler ve gizli gizli buluşmaya başlarlar. Fakat Kemal nişanlısından kurtulamaz ve onunla nişanlanmak zorunda kalır. Bunun üzerine bir daha Füsun'u göremez. Sürekli buluştukları daireye gider ama Füsun artık gelmez. Füsun'un yokluğuna dayanamayan Kemal nişanı atar ve zamanını Füsun'un eşyaları ile geçirmeye başlar. Kemal babasını kaybetmenin acısını yaşarken eve gelen bir mektup ile yeniden hayat bulur. Füsun'un ailesinden bir taziye mektubu gelir ve bunun üzerine Kemal mektuptaki adrese gider. Fakat adrese vardığında Füsun'un evlendiğini öğrenir. Buna rağmen Füsun'dan vazgeçmez ve onu görebilmek için çeşitli bahaneler ile etrafında olmaya devam eder. Kemal her ne kadar Füsun ile yeniden yakınlaşmak için her şeyi yapsa da Füsun'dan pek karşılık görmez. Bunun üzerine her seferinde Füsun'un bir eşyasını çalar ve biriktirir. Kemal aynı zamanda Füsun'un kocasının filmi için tüm maddi imkanlarını kullanır. Füsun başrolde oynamak ister fakat kocası bunu kabul etmez. Onun yerine hoşlandığı başka bir kadını oynatır ve bunun üzerine evlilikleri bitme noktasına gelir. Kemal bu fırsatı kullanır ve Füsun'a olan ilgisini daha da arttırır. Füsun bunun üzerine bazı şartlar karşılığında Kemal ile evlenmeyi kabul eder. Bunun üzerine Kemal ve Füsun sözlenirler.


Merve Uygun'un yazdığı Matematiğin Kaç Canı Var? adlı çocuk kitabı, matematiği hiç sevmeyen ve matematikten çok korkan Can'ın matematikle barışma hikayesini anlatıyor. Fantastik kurgusuyla okurlarını pek çok kez zamanda yolculuğa çıkaran kitap; Fibonacci sayıları, dokuz sayısının özellikleri, pi sayısı ve kafes çarpımı gibi matematik konuları hakkında bilgiler veriyor. İlk kez 2018 yılında Cezve Çocuk tarafından yayımlanan kitap, Yavuz Girgin'in çizdiği siyah-beyaz resimlerle süsleniyor. Kitaptaki resimler hem okurların hikayeyi gözlerinde canlandırmalarına olanak tanıyor hem de mancınığın ve pi sayısının neye benzediğini bilmeyen okurlara bunlar hakkında fikir veriyor. Kitap, 198 sayfa ve 8 bölümden oluşuyor. Kitaptaki bölümlerin adları: Mancınıktan İks Fırlatma Dinozorların Boyu Adına, Güç Can'da Artık! Sayıların Tavşanları, Hücuuuum! Gizemli Not Top Secret! Karanlık Dehlizler Can'ı Yıldıramaz! Dokuzun Sırrını İfşa ve Yüce Pi Gizli Görev, Zavallı Furkan Can'dan Artistik Hareketler ve Furkan İçin Ağıt "Matematiğin Kaç Canı Var?" Özeti Bir sabah Can, ekmek almak için bakkala gidiyor. Tam ekmeği alıp dönecekken annesinin bir şey daha istediğini hatırlıyor. Ama o şeyin ne olduğunu bir türlü bulamıyor. Bu küçük sorununu bakkal amcayla paylaşıyor ve bunun üzerine bakkal amca duvardaki garip bir tablonun önünde duruyor. Böylece Can üzerinde yalnızca x olan garip tabloyu fark ediyor. Az sonra ise bakkal amca tabloyu duvardan indiriyor ve Can'ın yanına getiriyor. Can da üzerindeki işaretin çarpı olduğunu düşündüğü ancak bakkal amca sayesinde x olduğunu öğrendiği tabloya aniden dokunuveriyor. Böylece geçmiş zamanlardan gelmiş gibi duran bir çocuk ortaya çıkıyor ve bakkal Ömer Amca ile Can'ı alıp geçmişe götürüyor. Neler olup bittiğini anlayamayan Can, kendisini birden çok farklı bir dünyada buluyor. Az sonra ise adının İbrahim olduğunu öğrendiği çocuk sayesinde Büyük Selçuklu Devleti'nin başkenti İsfahan'da olduklarını anlıyor. Ayrıca bakkal Ömer Amca'nın aslında büyük bilgin Ömer Hayyam olduğunu ve oraya da mancınıklarla ilgili bir problemi çözmek üzere çağrıldığını fark ediyor. Bu zaman yolculuğu sırasında mancınıkların hedefine yakın bir yerde durup büyük bir tehlike atlatıyor. Neyse ki can havliyle mancınığın tam olarak nereyi hedef aldığını hesaplamayı başararak koca bir taşın altında kalmaktan kurtuluyor. Bu sayede Ömer Hayyam'dan pek çok iltifat da alıyor. Oradaki işleri bitince kendi zamanlarına geri dönüyorlar ve Can biraz zor olsa da annesinin ekmekten başka ne istediğini hatırlayarak alacaklarını alıp eve dönüyor. Bir başka gün Can, babasıyla kedileri Ninja'nın aşısını yaptırmak üzere Fibo Veteriner Kliniği'ne gidiyor. Babasının acil bir işi çıkmasının üzerine bir süre klinikte babasını beklemek zorunda kalıyor. Bu sırada kliniğe bir posta güvercini geliyor ve önce veteriner Fibo Naci Bey sonra da Can, güvercinin ayağındaki notu alıp okuyorlar. Böylece ikinci zaman yolculuğu başlayan Can, kendisini Fibo Naci Bey'le Pisa şehrinde buluyor. Fibo Naci Bey'in Pisa'daki evinden balonla bir çiftliğe gidiyorlar. Tavşanlar tarafından ele geçirilen çiftlikte işler pek yolunda gitmiyor ve Can, tavşanların esiri oluyor. Çiftliğin lideri durumundaki Baba Tavşan, Can'a bazı bilgiler veriyor ve kendisinin kaç yıldır bu çiftlikte yaşadığını ve gelecek yıl çiftlikteki tavşanlarının sayısının kaça ulaşacağını bulursa onu serbest bırakacağını söylüyor. Can, uzun zamandır aç kaldıkları için ne bulurlarsa kemirmeye başlayan tavşan sürüsünden kurtulmak için canla başla soruların cevaplarını bulmaya çalışıyor. Sonunda Fibonacci sayıları sayesinde ikinci sorunun cevabını buluyor ama ilk soruyu nasıl çözeceğini bilemiyor. Bu sırada Can esir düşerken kaçmayı başaran Fibo Naci Bey ve balonu kullanan Cüce de Can'ı kurtarmak üzere balonla çiftliğin üzerine geliyorlar. Fibo Naci Bey, pek çok yiyecek vererek Baba Tavşan'ı çiftliği boşaltıp yavrularıyla ormana gitmek için ikna ediyor ve Can'ın bulamadığı sorunun cevabını da kolayca söyleyerek Can'ın kurtulmasını sağlıyor. Böylece sapasağlam bir şekilde kendi zamanlarına dönmeyi başarıyorlar. İkinci zaman yolculuğundan bir süre sonra Can, okulda son derse girerken sırasında kağıttan bir gemi buluyor. Gemiyi açınca kağıdın üzerinde gizemli bir not olduğunu görüyor ve bu notu çözüp yeni bir maceraya atılıyor. Okulun zemin katında başlayan bu macera sırasında pek çok zorluk yaşasa da sonunda hedefe ulaşmayı başarıyor. Ulaştığı yerde Pi adlı devle ve Pisagor'la tanışıyor. Pisagor'dan Matrakçı Nasuh'un bulduğu kafes yöntemiyle çok basamaklı sayıları kolayca çarpmayı öğreniyor ve beden eğitimi öğretmeni Nasuh Bey'e iletmesi gereken emaneti alarak okula dönüyor. Bu macera sırasında Can, kendisini takip eden meraklı arkadaşı Furkan'ın dev Pi'nin eline düştüğünü fark ediyor ama olayların heyecanından ötürü Furkan'ı unutuyor. Sınıfa dönünce ise Furkan'ın hala geçmiş zamanda kaldığını anlayarak çok üzülüyor ve hikaye böylece sona eriyor.


Peyami Safa'nın önemli eserlerinden biri olan Matmazel Noraliya'nın Koltuğu; psikolojik, sosyolojik, felsefi, dini ve milliyetçi görüşlerle bezenmiş bir romandır. Derin betimlemeleri ve yer yer mizah yüklü oluşu ile okuyucuda ayrıca ilgi yaratmaktadır. Romanın ana kahramanı Ferit' in, hayal ve gerçek dünyasında kurmaya çalıştığı bağlantılar, ailesi, aşkı ile ilerleyen roman; tesadüf eseri Matmazel Noraliya'nın acı dolu ve büyüleyici hikayesini öğrenmesiyle son bulur. Matmazel Noraliya' nın gizli defterindeki en önemli mesaj ise: ''Bu dünyada kendisini iyiliğe ve güzelliğe veren bir tek kişide kalsa; evler, memleketler ve insanlar yine bahtiyar olurlar.'' Ferit tıp fakültesinden ayrılarak felsefeye devam etmiştir. Ancak Avrupa' ya gidip uzun süredir haber alamadığı babasının yokluğu, erkek düşkünü ve ayyaş annesinin veremden ölüşü ve tıpkı annesi gibi diğer iki kız kardeşini de veremden kaybetmesi üzerine Ferit'in psikolojik sorunları başlamıştır. Kız kardeşi Nilüfer'i, bakımını üstlendiği teyzesinin yanına yerleştiren Ferit, kendi de dönemin basit ve kötü şartlarına sahip olan bir pansiyon odasında yaşamaya başlar. Kaldığı pansiyonda geldiği ilk günden beri yaşadığı olaylar Ferit'in ruh dünyasını iyice karmaşıklaştırır. Teyzesini bir yangında kaybederek dili tutulan ve geceleri uyurgezer olan Zehra'nın bazı olayları önceden haber vermesi, geceleri çıplak gezenlerle karşılaşması, kabusla gerçek arasında sıkışan ve onu dualarla sakinleştiren pansiyon sahibi Vafi Bey gibi tiplerin bulunduğu bir hayatta, Ferit'in sinirleri gittikçe harap olmaktadır. Aklı başında olan yalnızca Yahya Aziz' dir. Birbirlerinden hoşlanan Selma ve Ferit bir gün buluşurlar. Ferit' in kendine hakim olamaması ve Selma' ya yaklaşımı, henüz üniversite öğrencisi olan genç kadını derinden sarsar. Selma Ferit'in ruhuna bakmasını söyler ve tartışarak ayrılırlar. Ferit bunun pişmanlığını uzun süre yaşasa da ne yapacağını bilemez ve gururundan dolayı Selma'ya gitmez. Teyzesiyle yaşayan ve diğer kardeşleri gibi vereme tutulan Nilüfer, abisi Ferit'e pansiyona geldiği bir gün, teyzesinin yaptıklarından dolayı çektiği sıkıntıları anlatır. Duruma sinirlenen Ferit, kardeşine açık açık konuşmasını söyler ve gerekirse teyzesini öldüreceğinden bahseder. Yaşadığı olaylar ve yaşam koşulları nedeni ile sürekli kabuslar içinde olan Ferit, bir gece Vafi Bey'e gördüğü ve yaşadığı her şeyi anlatır. Vafi Bey, dualara sığınmasını, korkmaması gerektiğini, yaşadığı her şeyin bir imtihan olduğundan bahseder. Ferit'in sıkıntılı gecelerini fark eden pansiyonun bir diğer odasındaki, romatizmadan dolayı yürüyemeyen, sürekli yatan Tosun adlı adam ise Ferit'i dertleşmek için yanına çağırır. Aynı kabusları kendisinin de gördüğünü söyler ve Ferit' in para ihtiyacı, intikam duygusu ve kardeşine olan sevgisini öğrenir. Geçen sürede Selma, Ferit'in tüm benliğini sarar ve git gide aşkın içine düşer. Kötü durumunu anlayan Yahya Aziz ile de dertleşmeye başlar. Halüsinasyonlar gördüğünü fark eden Aziz, son ana kadar Ferit'in destekçisi olmaya karar verir. Aynı zamanda kız kardeşi Nilüfer'in hastalığının ilerlediğini de gören Ferit, tedavisi için ona prevantoryumda yer ayarlamaya çalışır. Bir gece çığlıklara uyanan Ferit, Zehra'nın el işaretleriyle bir şeyler anlattığını görür. Annesi Eda Hanım, kızının dilinin tutulduğu gecede böyle olduğunu, bir felaket olacağını söyler. Bir anlam veremeyen adam, odasına geçip uyusa da, bir süre sonra polisler onu almak için pansiyona gelirler. Teyzesi Necmiye Hanım'ın öldürüldüğünün ve şüphelinin kız kardeşi Necmiye olduğunun haberini verirler. Zehra'nın bu tahmini ve kardeşinin katil olacağı düşüncesi Ferit' i iyice çıldırtır. Neyse ki, Nilüfer'in hasta hali göz önüne alınarak, araştırmalar ve şahitlerin sonucunda serbest bırakılır. Ancak Nilüfer'in durumu ağırlaşır ve acil olarak hastaneye yatırılır. Tüm bu olayların sonunda Ferit, kendisini yanına çağıran Tosun'un önce yürüyebildiğini, aslında seri cinayetler işleyen bir katil olduğunu, teyzesini öldürdüğünü ve bütün paralarını çalıp, onların hakkı olduğunu söyleyerek bir bavulu ona uzatmasıyla iyice şoka girer. Tosun her şeyi ona teslim ettikten sonra pansiyondan kaçar. Aziz, gittikçe sağlığını kaybeden Ferit'e bir an önce yaşadığı ortam ve hayattan uzaklaştırmak için adaya taşınma fikrini sunar. Bir süre sonra Nilüfer'i de yanlarına almaya karar verirler. Matmazel Noraliya' nın evine taşınırlar. Ancak kısa bir süre sonra bu evde de Ferit yine rüya mı gerçek mi olduğunu ayırt edemediği kabuslar içine düşer. Matmazel Noraliya'nın hayaleti ile karşılaşır. Kilitli olduğunu gördüğü bir odaya giren Ferit, bir gece önce rüyasında gördüğü manzarayla karşı karşıyadır. O evde yaşayan Fotika' dan, getirdiği hatıra defteri ile bilgi almaya başlar. Aslında adı Nuriye olan Noraliya'nın annesi İtalyan, babası Türk'tür. Babaannesi sayesinde ve çektiği sıkıntılar, mutsuz hayatı yüzünden Müslümanlığı tercih etmiştir. Kendini; iyiliğe, hastalara, fakirlere yardıma adamıştır. Sevdiği adamı da kaybettikten sonra kendini, panjurları sürekli kapalı bu odaya ve özel yapımı koltuğuna hapsetmiştir. Yahudi, Hristiyan, Müslüman herkesin çok sevdiği ve ölümüyle yıkıldığı Noraliya'nın ölmeden önceki son isteği; kendi için yaptırdığı ve her gün çiçeklerini suladığı mezarına gömülmektir. Ancak hayatta hiçbir isteği olmayan kadının bu isteği de belediyenin yolu genişletme çabası yüzünden gerçekleşememiştir. Bu günden sonra kendini daha iyi hisseden Ferit ve artık iyileşmeye başlayan kardeşi Nilüfer huzura kavuşmaya başlamıştır. Aziz ve Nilüfer yakınlaşırken, Selma ve Ferit' te barışır. Ferit artık her şeyden çok manevi olarak güçlüdür.


Hikayenin geçtiği Şirinyurt kasabası, devletin elini eteğini çektiği küçük bir kasabadır. Mavi Kuş ise, Şirinyurt kasaba sakinlerinin tren istasyonuna ulaşımını sağlayan, maviye boyalı olup üstünde beyaza boyalı bir kuş resminin bulunduğu oldukça eski, her an bozulacakmış hissi uyandıran bir otobüstür. Otobüsle tren istasyonuna gitmek için bir araya gelmiş farklı kimlik ve karakterlerin birbirinden acı geçmişleri, gizemli öyküleri ve samimi bir ortamda gelişen olaylar dizisi aktarılır. Otobüs şoförü Deli Kenan, arkadaşı Bilal'in kız kardeşini sevmiş, sevdiği kız tarafından alaya alınmıştır. Hem arkadaşının kardeşini sevmiş olmanın utancı, hem de sevdiği kız tarafından alaya alınmış olmanın onur kırıcılığı nedeniyle bir daha evlenmemiştir. Kedisi olmadan yola çıkmayan takıntılı ama merhametli bir karakterdir. Otobüs yolcularından Doktor Yahya, yıllık iznini İstanbul'da geçirmek üzere yola çıkanlardandır. Kitaba olan düşkünlüğü, çok sevdiği karısıyla yollarını ayırmasına neden olmuştur. Karısı, günün birinde kitaplarla kendisi arasında seçim yapmasını istemiş, kitaplarını seçerek karısından ayrılan Doktor Yahya, bir daha da evlenmemiştir. Karısını çok sevmesinden dolayı bu kararından da pişmanlık duymuştur. Şirinyurt'un öğretmeni olan Murat da, eşi Neşe ile birlikte tartışarak biner otobüse. İstanbul'dan kasabaya gelmeden evvel türlü hayaller kuran Neşe, kasabadan usanmış ve bu yüzden eşiyle tartışmaktadır. Erol, otobüsün üstüne yüklenen eşyaların arasına saklanarak kaçak olarak İstanbul'a gitmek isteyen bir çocuktur. Otobüs muavini Seyfi, yolculuk sırasında Erol'u yakalasa da, saf bir tip olduğundan Erol kendisinin ikinci muavin olduğunu söyleyerek onu kandırır. Amerikalı John ve Elizabeth çifti ile ona eşlik eden arkeoloji öğrencisi Gül de yolcular arasındadır. Mühendis kimliğiyle Gül'ün yanında oturmakta olan Kemal ise aslında bir polis memuru olup, John ve Elizabeth çiftinin tarihi eser kaçakçısı olduğu şüphesi üzerine onları izlemekte ve Gül'ün ağzından onlar hakkında bilgi almaktadır. Bu konuşmalar sırasında Kemal ile Gül arasında da bir yakınlaşma olduğu gözlemlenir. John ve Elizabeth'in gerçekten de Şirinyurt'a gelme sebepleri farklıdır ve eşyaları arasında pek çok tarihi eseri saklamışlardır. Ancak kaçak yolcu Erol'un üşüyerek uyumak için sıcak bir yer arama çabası sırasında tüm bu deliller Erol tarafından sıradan bir taş olarak görülerek yol boyunca yollara saçılır. Ailenin tek erkek çocuğu olarak oldukça şımarık yetiştirilen ve askerliğini İstanbul'da yaptıktan sonra burada kalan, ancak babasının ölümünden sonra kasabaya dönen Beşir Ağa da Ankara'dan gelecek olan siyasi misafirlerini ağırlamak üzere istasyona giden yolcular arasındadır. Tutuklu bir adam ve ona eşlik eden iki jandarmanın yanı sıra, annesinin vefatının ardından babaannesi tarafından bakılan kuyumcu Nazım da otobüsteki diğer karakterlerdendir. Nazım'ın babası askerdeyken arap bir kadınla evlenmiş ve ondan Davut adını verdiği bir çocuğu olmuştur. Köye döndüğünde karısı bu acıya dayanamayarak vefat eder. Sonraları Nazım'ı da yanına alan babası, üvey annesi ve üvey kardeşinin haksızlığına maruz kalıp ezilmiştir. Bu ezikliğinin canına tak etmiş ve sonunda dayanamayarak kardeşi Davut'u öldürmüştür. Sonrasında ise valizini toplayıp otobüsteki yerini almıştır. Doktora yetiştirilmek üzere hasta bir kadın ve onun eşi de otobüste yer almaktadır. Kadın acılarını saklamaya çalışmaktadır ve ne yazık ki doktora yetiştirilemeden vefat eder. Mahkumu öldürmek üzere otobüsü takip eden iki de karanlık tip vardır. Yolları bir dereden geçen otobüsü bir sürpriz bekler. Biraz para alabilmek ümidiyle otobüsün derede çamura saplanmasını sağlayan Bilal, yanında otobüsü oradan çıkaracak hayvanlarıyla beklemektedir. Yolcuların sitemkar seslerinin yükselişine sebep olan bu olayı atlatan Mavi Kuş yolculuğuna devam eder. Yol boyunca hem otobüsün içinde hem de dışında pek çok olay gelişir. Bir ara lastiği patlar, sonrasında hasta kadının ağırlaşması üzerine bir handa mola verilir. Tam istasyona yaklaşıldığı sırada otobüste arama yapmak üzere polis tarafından yolları kesilir. Polisin bu baskını esasında John ve Elizabeth çiftiyle ilgili olmasına karşın, kardeşi Davut'u öldüren Kuyumcu Nazım, vicdan azabına dayanamayarak suçunu itiraf eder. Polis Nazım'ı tutuklayarak aramaya devam eder. Eşyaları aradıkları sırada boş kasaların içinde Erol görünür.


Bay Van Aldin milyoner bir iş insanıdır. Hayatta en önem verdiği ilk şey kızı Ruth'dur. Kızı babasının onaylamadığı bir adam olan Derek ile evlenmiştir. Bu evlilik hiç de yolunda gitmemektedir. Derek'in gizli bir sevgilisi olduğunu bilen Van Aldin kızına son bir öneride bulunur. Kocasını boşayıp hayatına istediği biçimde yön vermesini ister. Yıllardır bu nasihata kulak asmayan Ruth, sonunda babasını dinler ve boşanma işlemlerini başlatmak ister. Van Aldin kızına verdiği değeri göstermek ve onu bir nebze de olsa mutlu edebilmek adına bir hediye almaya karar verir. Bu hediye Ateşten Kalp" adında çok eski bir mücevherdir. Bu mücevher öylesine değerlidir ki ünü kıtaları aşmıştır. Van Aldin damadı Derek'e boşanma konusunu açmaya gittiğinde kızının yıllar önce onaylamadığı dolandırıcı Kont De La Roche ile tekrar görüşmeye başladığını öğrenir. Kızıyla yüzleşen Van Aldin bunun doğru olduğunu öğrenince yıkılır. Yıllar önce kızını bu dolandırıcı adamdan kurtarmıştır ama Kont yine kızına musallat olmayı başarmıştır. Ne yapacağını bilemez halde günlerini geçiren Van Aldin aldığı bir haberle yıkılır. Kızı Mavi Tren ile yolculuk ettiği sırada öldürülür. Mücevherler de çalınmıştır. Şimdi tek soru katilin kim olduğudur. Ölümünden önce Ruth'un konuştuğu tek kişi olan Katherine, babası yıllar önce iflas etmiş bir kadındır. Yıllardır bakımı ile ilgilendiği yaşlı kadından hatırı sayılır bir miras kalınca yaşadığı köyü bırakıp şehre gitmeye karar verir. Hiç de samimiyetinin olmadığı kuzeni miras haberini öğrenince onu evine davet eder. Katherine de ufkunu genişletmek adına bu daveti kabul eder ve kuzeninin evine doğru yola çıkar. Işte bu tren yolculuğu da bir polisiyenin içine düşeceği yolculuktur. Ruth, Katherine'e aslında yapmaması gereken bir şey yapmaya gittiğini ve kafasının karışık olduğunu anlatır. Katherine de ona kafasında her şey netleşene kadar biraz durup düşünmesini tavsiye eder. Bu konuşmadan kısa bir süre sonra Ruth kompartımanında ölü olarak bulunur. O sıralarda trende olan emekli dedektif Hercule Poirot da olaya dahil olur. Ruth'u kimin öldürmüş olabileceğini araştıran polisler ve Hercule Poirot merhumun tanıdığı insanlarla görüşmeye başlar. Yasak sevgili Kont'un mücevhere olan zaafı, eşi Derek'in iflas etmek üzereyken Ruth'un ölümü ile kendisine miras kalacak olması bu iki adamı baş şüpheli yapar. Ilk başlarda tüm şüpheler yasak sevgili Kont'u gösterir ancak Derek'in dansçı sevgilisinin ifadesiyle oklar maktulün eşine yönelir. Katherine'e aşık olan Derek dansçı Mirelle'den ayrılmak ister. Paradan uzaklaşacak olmanın hırsıyla Mirelle polise bir şeyler çıtlatır. Mavi Trende Derek'i Ruth'un odasından çıkarken gördüğünü ve kadının o sırada ölü olduğunu söyler. Bu ifade Derek'i hapse göndermeye yeter. Hercule Poirot bu sonuçtan memnun değildir ve araştırmasına devam eder. Van Aldin tarafından gerçek katili bulmak üzere işe alınmış olması da gerçeklerin peşinden kopmamasına sebep olur. Araştırmasını derinleştirdikçe gerçekler su yüzüne çıkmaya başlar. Van Aldin'in iki ay önce işe başlayan sekreteri Knighton, aslında meşhur hırsız Marquis'tir. Van Aldin'in yanında işe girmesinin tek sebebi meşhur mücevheri çalmaktır. Ona yardımcı olan kişi de Ruth'un yanında hizmetçi olarak iki ay önce işe başlayan Ada Mason yani dansçı Kitty'dir. Ikili büyük soygunu gerçekleştirmek için planları yaparlar. Yolculuk sırasında Ruth öldürülür ve mücevherler çalıp tüm şüpheleri üzerlerinden atarlar ancak ufak tefek hataları ve Hercule Poirot'un zekası birleşince adaletten kaçamazlar. Sonunda tüm gerçekler ortaya çıkar ve gerçek katiller yakalanır. Agatha Christie eşinden ayrılıp da kızıyla paraya ihtiyacı olduğunda yazmış bu kitabı. Kendisi bunu profesyonellik işi olarak adlandırmış. Çünkü kitabı hemen bitirip para kazanma zorunluluğu varmış. Bu da onu işini profesyonel olarak yapmaya zorlamış. Christie bu kitabı yazmaktan pek de zevk almadığını belirtiyor ama dönemin eleştirmenleri onun aksini düşünmüşler ve kitap çok beğenilmiş. Katili kitabın başlarında tahmin edebileceğiniz ama süreci ve katilin bir yardımcısı olabileceğini aklınıza getirmeyeceğiniz bir eser. Bazı karakterlerden iliklerinize kadar nefret etme ihtimaliniz var. Açgözlülüğün bu kadar da olmaz be dedirten yanlarını görüyorsunuz sayfalarda. Hiç hakkı olmadığı halde paraya ve mücevhere göz koyan Mirelle, gerçek aşkı bulan Derek ve haksız yere hüküm giymesi, Kont'un kendini kurnaz sanan tavrı, Katherine'in kendini kurtlar sofrasında bulması ve Van Aldin'in çilesi. Hikayede yok yok. Kime güveneceğinizi asla bilemiyorsunuz. Keyifli okumalarınız olsun.


Kitap severlerin daha çok dünya klasikleri arasında yer alan Martı romanı ile tanıdığı Richard Bach'ın ilk olarak 1977 yılında yayınlanan romanı olan Mavi Tüy Gönülsüz Bir Mesihin Serüvenleri okurlara gerçeklik ile illüzyon arasında bir macera sunuyor. Mavi Tüy kitabının ana karakteri olan Richard'ın en büyük tutkusu uçmaktı. Bu tutkusunu da işe çevirmiş ve pilot olmuştu. Eski bir uçağın pilotu olarak insanları gezdirip para kazanıyor ve yaşamını bu şekilde sürdürüyordu. Yine çıktığı bir seyahat sırasında kendisi gibi pilot olan Donald ile tanıştı. Bu tanışma ile birlikte Richard'ın da hayatı tamamen değişecekti çünkü Donald normal insanlardan çok farklı bir kişiliğe sahipti. Çevresinde Mesih olarak bilinmekteydi fakat o bunu kabul etmiyordu. Ona göre yaptıkları her insanın yapabileceği sıradan şeylerdi fakat yaptıklarını görenler için bunlar mucizevi olaylardı. Donald'a göre insan düşünce gücü ile her şeyi yapabilecek bir yeteneğe sahipti. Bir gün bunu kanıtlamak için mucizevi bir örnek gösterdi. Donald eline aldığı bir anahtarı gölün ortasına fırlattı. Daha sonra gölün üzerinde yürüyerek gitti ve anahtarı alıp geri getirdi. Batmadan suyun üzerinde yürümesi mucizeden başka bir şey olamazdı fakat o buna inanmıyordu. Tek yaptığı şeyin gölü su birikintisi olarak değil de toprak olarak düşündüğünü ve bu düşüncesine inandığını, bu yüzden de gölün üzerinde yürüyebildiğini söylüyordu. Richard'ın da bunu denemesini istedi. Richard da Donald'ın düşüncesini denemeye karar verdi. Gölü toprak birikintisi gibi düşündü ve buna tamamen inandı. Bunun üzerinde suyun üzerinde batmadan yürümeye başladı. Fakat Richard'ın düşüncesi biraz farklıydı. O gölü toprak, toprağı da göl olarak zıtlaştırmıştı. Bu yüzden toprağa çıktığı gibi batmaya başladı. Donald'dan yardım isteğine ise sadece bir öğüt ile karşılık buldu. Donald toprağı da su olarak düşünmekten vazgeçmesini belirtti. Bunun üzerine Richard düşüncesini yine toprağın toprak olduğuna dair değiştirdi ve ölmekten kurtuldu. Richard ile Donald artık çok yakın arkadaş olmuşlar ve Richard mümkün olduğu kadar fazla şeyi Donald'dan öğrenmeye çalışıyordu. Fakat bilgiyi elde etmenin de kuralları vardı ve bu da doğru soruyu sormaktan geçiyordu. Doğru soruyu sorduğu sürece Donald'dan cevap alabiliyordu. Donald Richard'ın çabalarını gördükten sonra ona bir kitap hediye etti. Richard bir konuda kararsız kaldığında bu kitabı kullanmasını istedi. Kitaptan rast gele bir sayfa açması yeterliydi ve o sayfada kararsız kaldığı şeyin çözümü yatıyordu. Richard'ın kitap ile olan tecrübesi ile acı bir olaya denk geldi. Avcının biri Donald'ı vurarak oradan kaçar. Richard avcıyı kovalamak ile Donald'ın yanında kalmak arasında ikileme düşer. Donald gibi bir meshin ölebileceğine bir türlü inanamaz. Bunun üzerine kitabı kullanmaya karar verir ve kitabı açtığında içinde bu kitaptaki her şey yalan olabilir yazılıdır. Bu sayede Richard artık gerçekleri bildiğini fark etti.


Gazeteci Ulysse Merou, Profesör Antelle, genç fizikçi Arthur Levian ve evcil maymunları bir uzay gemisinde dünyadan ayrılıp Betelgeuse'e ulaşmak için yola çıktılar. Uzayda geçen birkaç saniye yeryüzünde birçok yıla bedel olacak olsa da idealist fizikçi genç Arthur, insan ırkından uzak kalmak hoşuna bile giden Antelle ve deneyimleyeceklerinin her şeye değer olmayacağını düşünen Ulysse için pek de problem gibi gözükmüyordu. Betelgeuse yıldız sistemine ulaştıklarında 4 gezegenden oksijen ve azot seviyesi dünyaya en çok benzeyene iniş yaptılar; burası Sorror gezegeniydi. Burası neredeyse dünyanın kız kardeşi kadar benzerlik gösteriyordu. Kapsülden inip gezegeni keşfe çıktıklarında su birikintisinin kenarında bir insan izine rastladılar, çok geçmeden tanrıçalara has güzellikte fakat tıpkı bir insan görünümünde olan bir kadının izlerin sahibi olduğu ortaya çıktı. Bu kadın fiziksel olarak insanlara bu kadar çok benzerlik göstermesine rağmen bakışları ve davranışlarıyla aynı bir hayvanı andırıyordu. Gölün kenarındaki bu üç yabancının yanına indiğinde konuşmaları duyunca kaçıp ormanın derinliklerinde kayboldu. Biraz sonra bedenleri insan fakat adeta zihinleri yokmuş gibi davranan başkalarını da getirdi. Ulysse ve arkadaşları bu insan benzeri varlıklarla karşılaşınca kıyafetlerini giyindiler fakat bu durum insana benzeyen yaratıkları bir anda öfkelendirdi ve kıyafetleri yırtıp kapsüle saldırıp kapsülü parçaladılar. Ulysse ve arkadaşları Sorror'da ve bu konuşamayıp hayvanmış gibi sesler çıkaran garip yaratıkların yanında mahsur kalmışlardı derken bir gün akıl almaz bir olay gerçekleşti ve ormanı tıpkı insan gibi giyinmiş ve kendi aralarında konuşan maymunlar ellerinde silahlarla basmışlardı. İnsanlar deli gibi sağa sola kaçıyordu, bazıları vurulup ölüyor bazıları tuzaklara takılıyordu. Arthur vurulup ölmüştü, Ulysse ise bir tuzağa yakalanmış ve diğer insanlarla beraber kamyonun kasasındaki kafese tıkıldı. Ulysse şoku atlattığında güzeller güzeli Nova'nın da kafeste olduğunu fark etti ve içinde garip bir his oluştu. Bir süre kafeste yolculuk sürdükten sonra yüksek binalar, arabalar, dükkanlar ve tüm bunları kullanan tıpkı bir insanmışçasına giyinmiş maymunlar görünmeye başladı. Araç bir binaya girdi ve esirler kafeslerle beraber laboratuvara benzeyen bir salona getirildi. Her esir tek başına bir kafesteydi. Ulysse, Nova'yı karşı kafesinde görünce rahatladı ve gözleri profesörü aradı. Profesörle o kargaşadan sonra bir daha hiç karşılaşmamıştı. Ölmüş olma ihtimali Ulysse'nin yüreğini burktu. Beyaz önlükler içindeki maymunlar kafeslerdeki insanlara lapa ve meyve getirdi. İnsanların bu yemekleri çok sevdiği ortadaydı, hayvansı hırıltılarla yemekleri yediler. Ulysse akıllı davranması gerektiğini fark etti ve denekler üzerinde uygulanan ve dünyada da insanların maymunlar üzerinde denemekte olduğu deneyleri tek seferde ve oldukça akılcı çözdü. Maymunlar bu zeka belirtisi gösteren insan karşısında şok olmuştu. Bazıları bu yaptıklarının taklitten ibaret olduğunu iddia ederken Zira isimli dişi maymun bu insandaki farkı çoktan keşfetmişti. Derken Ulysse ve Zira geceleri gizli gizli buluşup sohbetler etmeye ve Zira, Ulysse'ye maymun dilini öğretmeye başladı. Tüm bunlar olurken Nova ve Ulysse aynı kafese konuldu. Nova, Zira ve Ulysse'nin yakınlığından hoşnut olmadığını garip hırıltılarla belli ediyordu. Zira, Ulysse'yi şehirde tasma ile birlikte gezmeye çıkardı ve orada bilimci olan nişanlısı Cornelius ile tanıştırdı. Cornelius de şaşkınlığını gizleyemedi. Büyük bilim toplantısı için Ulysse'yi hazırladılar ve bu toplantıda Ulysse'nin özgür kalması için bir konuşma hazırladılar. Bir hayvanat bahçesine giren Ulysse ve Zira dünyadaki hayvanların aynısının sergilendiği kafeslerin önünden geçtiler. İnsanların sergilendiği kafesllerin önüne geldiklerinde Ulysse büyük bir şok yaşadı ve çığlığını tutamadı. Profesör kafesin içindeki yulaf lapasını kafasına gömmüş yemek yiyordu. Tıpkı gezegendeki diğer insanlar gibi davranıyor ve uzun uzun uluyordu. Profesör için Ulysse'nin tüm çabalarına rağmen yapılacak hiçbir şey kalmamıştı. Büyük gün geldiğinde Ulysse tüm maymunların aklını başından alan bir konuşma yaptı ve özgürlüğünü kavuştu. Bilim merkezinde bir görev ve kendine ait bir oda verildi. Ulysse artık bir insan gibi davranabiliyor ve giyinik gezebiliyordu. Cornelius ile birlikte gittiği kazıda insanların maymunlardan böyle geride kalmasını anlamlandırabildiği izler elde etti. Geriye döndüğünde ise Cornelius ona her şeyi açıkladı. İnsanlar bir zamanlar kendi aralarında bir dil geliştirip örgütlenen ve zekayla alakası olmadan insanları taklit ederek onları şehir dışındaki ormanlara kaçırmayı, öldürmeyi ve esir etmeyi başarmışlardı. Ulysse, insan ırkını kurtarmayı kendine bir görev bildi ve bu uğurda her şeyi yapmaya hazırdı fakat beklenmedik bir şey oldu ve Nova ile Ulysse'nin bir bebeği oldu. Bebek tıpkı gerçek bir insan gibi davranıyordu. İşte bu maymunları tedirgin eden olaydı. Bebek ve Nova yalnız oldukları bir odaya alındı ve Ulysse'nin onları görmesi engellendi. Zira'nın yardımıyla Ulysse onları görebildi fakat işler onlar için çok tehlikeli olmaya başlamıştı. Ulysse, Nova ve bebek Zira ve Cornelius'un yardımıyla uzay boşluğunda gezinen gemilerine ulaştı. Nova'ya annelik yaramıştı, insani tepkiler veriyor ve az da olsa konuşabiliyordu. Bir buçuk yıl süren yolculuğun ardından nihayet dünyaya ulaşmışlardı. Çevre de uçan araçlar falan bekleyen Ulysse, hayal kırıklığına uğramış ve nasıl olup da her şeyin geçen yüz yıl içinde aynı kalabileceğine şaşırmıştı. Başından geçenleri ve Sorror gezegenini tüm insanlığa anlatmak isteyen Ulysse, karşıdan gelen üniforma içindeki adam karşısında dehşete uğradı. Üniforma içindeki adam bir maymundu. DEĞERLENDİRME Maymunlar Gezegeni işlerin tersine döndüğü Sorror gezegeninde geçmektedir. Bu sefer deneyler yapılıp kafeslere tıkılan maymunlar değil insanlardı. Zekaları ve insani tüm yetileri körelen insanlar ve onların yıllar önceki uygar hallerini taklit eden maymunlarla dolu bir gezegen. Kesinlikle sürükleyici bir bilimkurgu eseri olan Maymunlar Gezegeni hayal gücünüzün sınırlarını zorluyor. Bir günde bitireceğiniz bu kitabı naçizane okumanızı tavsiye ediyorum.


Zweig, her eserini heyecan ve sabırsızlıkla elime aldığım ve okuyucu olarak beni hiç hayal kırıklığına uğratmayan yazarlardan biri. 1920 yılında basılan bir eser olmasına rağmen, Mecburiyet sanki bugünü anlatıyor, günümüzde halen süre giden tartışmalara bir kez daha projeksiyon tutuyor. Savaş karşıtlığı, vatana bağlılık duygusu, zorunlu askerlik konularında ülkemizde de kendini askerliğe mecbur tutulduğunu hisseden, veya zorunlu askerlikten kaçmak için yurt dışına çıktığı konuşulan genç ve eğitimli bir kesim var. Doğruluğu yanlışlığı bir tarafa güncel tartışmalardan biri bu. Onaylayalım onaylamayalım bu mecburiyete ayak direyen bir kitle var ki; dönem dönem bedelli askerlik çıkarılarak ara çözümler bulunuyor ancak henüz kalıcı bir çözüm bulunabilmiş değil. Çoğumuzun vatan borcu namus borcudur diye nitelediği askerlik günümüz gençliğinin en azından bir bölümü tarafından öyle değerlendirilmiyor. Mecburiyet kitabında Ressam Ferdinand üzerinden Zweig'ın savaş hakkındaki fikirlerini okuyoruz. Eser, kahramanın iç dünyasındaki gel gitleri ustaca anlatabilmedeki başarısı kadar yazarın savaş karşıtı fikirlerini anlatmak için bir zemin olarak kullanılması yönüyle ilginç. Daha sonraki bir tarihte; 1942 yılında Zweig savaş karşısında ümitsizliğe kapılarak karısı ile birlikte intihar edecektir. Savaştan kaçıp karısıyla beraber sanatına ve İsviçre'ye Zürih Gölü'ne sığınan kahramanımız Ferdinand aslında onu askere çağıracak mektubu almadan önce onun geleceğinden emin huzursuzca beklemeye başlamıştır. "Şimdilerde bunu sık sık yaşıyordu; çalışırken bir an kalkıyor, şapkasını kaptığı gibi evden çıkıyor, kendini tarlalara atıyor.....sonunda kendini bilmediği bir yerde buluyordu." (S:1) Hikayenin geçtiği İsviçre tarafsız olması nedeniyle Dünya savaşı dönemlerinde bir çok aydına barınak olmuş bir ülke. Yine Yahudi bir aileden gelen Nobel ödüllü yazar Elias Cannetti de Zweig gibi Birinci Dünya Savaşı yıllarında annesiyle beraber savaşın yıkıcı etkisinden Zürih Gölü'ne sığınanlar arasındaydı. Cannetti'nin otobiyografisinin ilk cildi olan Kurtarılmış Dil adlı eserinde onun da annesinin savaş karşıtı olduğunu öğreniyoruz. Zweig hikayede -her ne kadar novella dense de ben hikaye olduğunu düşünüyorum, etkileyici betimlemelerle okuyucusunu çarpıyor. "Yeni güne uyanan dünya biraz önce selden kurtulmuş, saçlarından sular damlayan bir insana benziyordu." (S:2) Hikayenin üç unsuru var. Ferdinand, karısı Paula ve yerine ulaşmadan çok öncesinde bile kendini hissettiren , beklenen; mektup. "Fakat bildiği bir şey vardı:Herhangi bir çekmecede yüz binlerce kağıdın arasında bir kağıt vardı.Biliyordu. Günün birinde, herhangi bir yerde, herhangi bir zamanda bu çekmece çekilecekti -bu çekmecenin açıldığının duyuyor ve biliyordu,bu mektup onu buluncaya dek dolanacak, dolanacaktı." S:7 Sonunda korkuyla beklenen, askere çağıran mektup geldi."Bu düşünce adeta bunaltıcı ve boğucu bir şekilde birdenbire odanın ortasına düşmüş, odadaki her şeyi, nesneleri kenara itmişti, geniş ve yapış yapıştı, başlayıp da bitiremedikleri yemeklerin üzerine çökmüştü, adeta bir sümüklüböcek gibi enselerinde sürünüyor ve ürkütüyordu."(S:9 ) Ferdinand'ın kendi iç çatışması ve karısıyla olan çatışması bir oya gibi işlenmiş. "Sadece saat hiç şaşırmadan vuruyordu, zamanın demir bekçisi gibi bir aşağı bir yukarı gidiyordu ve Paula bekçinin attığı her adımla bu insanın, sevdiği, yanında capcanlı yatan kocasının ondan uzaklaştığını hissediyordu; daha fazla dayanamadı, yataktan fırlayıp saatin sarkacını durdurdu." (S:19) Kuvvetli yazarlar çok sık ortaya çıkmıyor. Zweig eserlerinde insanoğlunun çelişkilerini, çatışmalarını mükemmel anlatan bir yazar, her eserini olduğu gibi Mecburiyet'i de kesinlikle tavsiye ederim. Bir teşekkür de İş Bankası Yayınlarına. Zweig'ın eserlerini 2017 yılından itibaren basan İş Bankası Yayınları okuyucularına son bir yıldır Zweig şenliği yaşatıyor. Küçük hacimli dev eserleri, havaalanında bile edinip bir saatlik uçuşta tamamlayabilme fırsatı verdiği için teşekkür etmek gerekir diye düşünüyorum.


Alkol bağımlılığının ve öfke kontrolsüzlüğünün verdiği zafiyetle hem iş hem aile yaşamında sorunlar yaşayan Jack Torrance, alkollü olduğu bir esnada küçük oğlunu çalışma kağıtlarının üzerine bira dökerken yakalamış ve öfkesine hakim olamayarak çocuğun kolunu kırmıştır. Jack'in karısı Wendy, karşılaştıkları olaylara rağmen kocasının durumu düzelteceğine inanmakla beraber küçük oğlu Danny'yi koruyan tarafı Jack'e hep bir şüpheyle bakmaktadır. Danny ise ailede Overlook oteli hakkındaki uğursuz gerçekleri keşfedebilecek eşsiz bir yeteneğe sahip beş yaşındaki özel bir çocuktur. Öğretmenlik yaptığı okulda başka bir çocuğa da şiddet gösterip okuldan atılması üzerine bir arkadaşı Overlook otelinde işe başlaması için ona yardım eder ve bu iş onun hayatını tekrar düzene koyması için harika bir fırsat olacaktır. Genelde zengin insanların tercihi ama geçmişi oldukça derin ve karışık olan bu otel en yakın yerleşim yerine hayli uzaktır ve bu durum ağır hava koşullarıyla beraber sonbahar-kış aylarında ziyaretçilerin gelmesini imkansız kılar. Ulaşımın ve iletişimin hayli zor olacağı dönemde otelin bekçiliği yapmayı kabul eden olan Jack, hem ailesiyle daha fazla vakit geçirme fırsatı bulacak hem de üzerinde çalıştığı oyununu yazmayı tamamlayabilecektir. Otelin müdürü Stuart Ullman kaya gibi ve hırslı bir adamdır ve oteli ayakta tutmak için her şeyi yapmaya hazırdır. Bir önceki bekçi Delbert Grady'nin aklını kaçırarak ailesini ve kendini öldürmesi de onu pek etkilememiştir, tek istediği ailesi olmayan yeni bir bekçidir, bir skandalla daha uğraşmak istemez. Fakat Jack'in arkadaşı otelde söz sahibidir ve bu yüzden onu işe almak zorunda kalır. Oteldeki aşçı Dick Hallorann, Ullman'ın aksine, otelde olan olağanüstü olayların farkındadır ve Danny'deki özel yeteneği anlayan ilk kişi olacaktır. Çünkü o da aynı 'ışıltıya' sahiptir. Ancak ne var ki otelin bütün personeli, oteli Jack ve ailesine bırakmak üzere ayrılacaklardır. Havanın güzel olduğu dönemde Jack oyununda ilerlemeye başlamış, Wendy'nin endişeleri azalmışken Danny yaklaşan felaketlerin farkındadır ancak bu otelin babasının kendini düzeltmesi için tek şans olduğunu bildiğinden bir şey diyemez. Yine de Danny'nin 'önsezileri' ve hayali arkadaşı Tony hakkında iyice endişelenen aile onu yakın bir yerleşim yerindeki doktora götürür ancak bir sonuç alamazlar. Kışın gelmesiyle beraber Torrance ailesi bu uğursuz otelde bir başlarına kalacak ve hem kendileriyle hem de birbirleriyle amansız bir psikolojik savaşa gireceklerdir. Kötü ruhların etkisindeki Overlook oteli, onlara birçok sürpriz hazırlamaktadır.


29 Mart 1883 yılında Çorlu'da doğan yazar ve siyasetçi Memduh Şevket Esendal çocukluğu döneminde Osmanlı'nın sürekli savaş halinde olması nedeni ile tam bir eğitim alamamıştır. Ailesinin zoraki göçler nedeni ile yokluk çektiği dönemlerde kendi kendini eğiterek geliştirdi. Eğitiminden sonra İttihat ve Terakki üyesi oldu ve aktif siyaset hayatına girdi. Aktif olarak siyasete devam etti ve birçok elçilik görevinde bulundu. Daha sonra ülkeye dönüp milletvekilliği yaptı. Milletvekilliği yaptığı dönemde gazeteciliğe de adım attı ve arkadaşları ile Meslek Gazetesini kurdu. Bunun yanında bir çok gazete ve dergilerde yazan isim siyaseti bırakıp tamamen yazarlığa odaklandı. Özellikle yazdığı hikaye ve öyküler ile tanınan Memduh Şevket Esendal'ın en önemli eseri ise Ayaşlı ve Kiracıları'dır. Memduh Şevket Esendal Eserleri: Ayaşlı ile Kiracıları, Miras, Vassaf bey, Tahran Anıları ve Düşsel Yazılar, Kızıma Mektuplar, Oğullarıma Mektuplar Memduh Şevket Esendal Öyküleri: Hikayeler-Birinci kitap, Hikayeler-İkinci kitap, Temiz Sevgiler, Ev Ona Yakıştı, Otlakçı, Mendil Altında, Sahan Külbastısı, Veysel Çavuş, Bir Kucak Çiçek, İhtiyar Çilingir, Hava Parası, Bizim Nesibe, Kelepir, Gödeli Mehmet, Güllüce Bağları Yolunda, Kaçanı Kovalar


Refik Halid Karay Türkiye'nin bin dokuz yüzlü yıllarda ki portresini başarıyla sunuyor, insanlara. Yer yer kitabın içerisinde de düşünceleriyle karşımıza çıksa da yaşamın içerisinde yobazlar, nefret dolu insanlar hep kazanır gibi görünürken, iyi karakterlerinse zaferi ya bir kaçış ya da bir ölüm manzaralarıyla ödüllendirilmeleriyle karşılaşıyoruz, insandan insana bir sürgünde. Pek çok hikayelerinin yer aldığı bu kitap okuyucuya keskin bir ziyafete davet ediyor. 1900'lü yıllarda sütçülerin, katırların, harman zamanı çiftçilerin aralarında dolaştığı bir tür fotoroman türünde yazılmış diyebiliriz. Yatık Emine adlı hikayesiyse filmi çekilmiş dönemini aşmış ününü kitabın daha da katlamış bir öyküsüdür. Damgalanmış veya iftiraya uğramış insanların kaçacak sığınacak bir yer bulamadığı şahlık ve yobaz hocalarla tarif edilmiş, ayrıntıları çizilmiş bir dünyanın insanları... Çok az da olsa temiz kalan tarif edildiği insanların hep dedikodu konusu olduğu bir hayatın tasviri öyküler... Kaçmak ve çaresizlik içerisinde hayat boyu sürgün ve kaçak hayatıyla kaybeden insanların yer aldığı bu öyküler insanları derinden yaralıyor. Refik Halid Karay kusursuz dil işçiliğine sahip olsa da dilin canlılığı karşısında tensikata çıkarılmış bir sözcük dağarcığıyla okuyucunun karşısına çıkıyor. Aynı "tensikat" kelimesi gibi hala yaşayan insan manzaralarına sahip olsa da kullandığı dilin zaman karşısında insan manzaraları kadar zafer kazandığını söylememiz pek mümkün değil. Refik Halid Karay öykülerinde okuyucuyla birlikte hikayelerin içerisinde okuru yalnız bırakmıyor. Benzersiz ve döneminden sıyrılarak Çorum, Sinop, Erenköy ve Bilecik imzalı öyküleri büyük avlulu tek katlı evlerin çeşme başı kadınların manzaralarını sunması açısından önemli bir yapıt. Öykülerinde farklı meslek grupları yer alırken pek çoğuysa günümüzde yaşamayan meslekler; sütçüler, değirmenciler, muhallebiciler ve pek çok daha... Sadece meslekler değil yok olan. Komşuluk ve toplumsal "El alem ne der?" baskısı! Kötü olarak tasvir edilse de komşuların insanların tanıştığı oturup kalktığı o çok uluslu Rum, Ermeni mahallerinin yerlerindeyse çok uzaklardayız. Kitapta bir diğer öne çıkan unsursa yaşayan şehirlerin, mekanların Refik Halid Karay tarafından yer bulmasıdır. Leblebiciler, muhallebiciler ve deniz kentlerindeyse gemiciler... Kahramanların oturup kalktığı zaman geçirildikleri yerlerdir buralar. Yazar aslında kötülerin kazandığını bilse de kahramanlar ölüm karşısında cennetle onurlandırdığını ve bir tür adalet duygusuna inandığını okura yansıtıyor, hasretle! "Bu aşk bazı güzel geceler tatlı bir rüya gibi onun hasretle, iştiyakla yanan göz kapaklarını dinlendirir, bazı zamanlar ise bir sancı gibi uykularını kaçırırdı."(Sy.143) Dönemin mükemmele yakın mekan ve kılık kıyafet tasvirleri insanların bu değişimde ki farkı fark etmelerini sağlıyor. Bu tasvirler adeta insanın gözünde canlanmasını sağlıyor. "Her hafta, mesela değişmiş bir şapkası, rutubetten kurtulmuş rugan iskarpinli ayakları, işçi ellerini örten maşonları, çürük boyunlarına sarılan boalarıyla yenileşen, kibarlaşmaya başlayan Rum kızları,..."(Syf. 152) 1900'lü yılların havasını solumanızı sağlayacak kahramanların pek çoğunun evlerinin içerlerine dahi sığdırılmadıkları düşen ve damgalanan insanları bu geçmişleri alınlarının ortasında taşıdıkları bir çağın post modern bir seyahati ne kadar uzaklaştık sansak da o kadar da içimiz de yaşayan, anılarımız da, geçmişimiz de bizi sarsabilen bir dönemin öyküleri... Aslında Refik Halid Karay'ın sığdırılamamış hep bir çıkıntı olarak kalmış yaşamı kahramanların da oradan oraya koşuşturdukları, dedikoduları alkol masalarına meze oldukları birer yaşamları vardır. İyilerin hep kaybettiği rüşvetin, sus payının güçlünün ezdiği bir dünyada! Ve bir hikayesinde şu satırlara yer vererek bir hırsızla yaşamının gölgeleri arasında pek çok yansıma olduğu söylenebilir. "Bundan kırk sene evvel, kim bilir nasıl bir eğlence fikrine hizmet için yapılmış, fakat o zamandan beri metruk, kalmış bu ev yıkık duvarları, çökmüş çatısı, dökülmüş kafesleri her taraftan ayrılmış sıvalarıyla eski bir mezar gibi ölümü düşündüren bir hal almıştı."(Sy.185) Yazan: Şeyhzade Bilgin Memleket Hikayeleri Kitap Özeti Kitabımızın türü öyküdür. Kitabın içerisinde on sekiz adet öykü bulunmaktadır. Bu öykülerin içerisinden hoşuma giden, beni etkileyen öykülerin özetinden bahsedeceğim. Şeftali Bahçeleri Anadolu'nun bağrında bir kasaba varmış. Bu kasabaya gelen memurlar kasabanın keyfe keder ortamından etkilenip devletin işlerini yapmak yerine şeftali bahçelerine gidip burada alem yaparlarmış. Bu şeftali bahçelerinin namı uzak diyarlara bile duyulmuştur. Kasabaya yeni gelen Tahrirat memuru Agah Bey, devlet dairelerindeki kalemlerin boş olduğunu görünce şaşırıp kalmıştır. Kasabaya girdiğinden beri aslında aklı buraya dair birçok güzel düşüncelerle doludur. Kalemlerin bu denli boş olduğunu görünce bu güzel düşünceleri suya düşer. Memurların mesai saatleri içerisinde kalemlerini neden boş bıraktığını muhasebecinin kendisini şeftali bahçelerine çağırmasıyla öğrenir. Bu durum onu hayal kırıklığına uğratmıştır. Agah Bey dairesinde sakinlik ve iş olmaması dolayısıyla sıkılır. Bir gün muhasebeci ona yine Şeftali bahçelerine gitme teklifinde bulunur. Bu kez Agah Bey, muhasebeciyi kırmaz, diğer memurlarla beraber kır gezintisi yaparlar. Agah Bey'in bu kır gezintisine çıkmasıyla birlikte alışkanlıkları değişmiştir artık o da memurların yaptığı gibi şeftali bahçelerine gidip rakı içip keyfine bakar hale gelmişti... HAKKI SÜKUT Saatçizadelere ait bir ipek fabrikası vardır. Bu ipek fabrikasının insanı zehirleyen, hastalaştıran bir ortamı varmış. Fabrikanın amele katibi olan Hasip Efendi de bu fabrikada çalışan Fotika isminde bir kıza aşıktır. Kızın fabrikada çalıştığı zamanlarda devamlı onu izlermiş. Fabrikanın pis ortamından etkilenip Fotika'da hasta olmuştur. Hasip Efendi bu duruma çok üzülür, kız için elinden geleni yapar. Tüm çabalara rağmen fabrikada çalışan diğer işçilerin kaderinde olduğu gibi Fotika'nın narin vücudu bu hastalığa dayanamayıp ölmüştür. Bu ölüm haberi Hasip Efendi'yi derinden üzer. Kızı mezara gömdükten sonra dua eden papaz, Hasip Efendi'nin acıklı halini görüp ona fabrikanın ortamının ve patronların kalıp düşüncelerinin değiştirilmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunur. Bu ikazlar Hasip Efendi'yi etkiler, patronlarla görüşür ama nafile aynı düzen devam ettirilir. Hasip Efendi amele katibi olarak görevini iyi yaptığı için ona daha yüksek maaş teklifinde bulunur, önce kabul etmez ama daha sonrasında kabul edip fabrikada çalışmaya devam eder. CER HOCASI Asım isminde bir genç Siyasal Bilimler Fakültesinden mezun olur. Mezun olur olmaz Maarif dairesinde bir kalemde memurluğa başlar. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte Asım çalıştığı memurluktan açığa alınır. Bu yaşanan üzücü durumdan dolayı Asım çok zor durumda kalır. Öncesinde parasızlıktan serseri olur. Daha sonra ise cer mollası olur. Asım, beş vakit namazını düzenli kılar, vaazlar veren bir molla haline gelir. Arkadaşlarıyla kasaba kasaba gezip vaazlar verir. Bir gün kasabanın birinde konaklarken Asım, çok fena hastalanır uzun süre yerinden kalkamaz hale gelir. Arkadaşları da onu bu halde bırakıp giderler. Asım'ın hastalığı uzun süre geçmez. Kasabanın imamı da bu durumdan rahatsızlığını bildirip, biran önce bu kasabayı terk etmesini söyler. Asım da bu söylenenlerden sonra daha fazla duramaz kasabayı terk edip yakın bir kasabaya uğrar. Bu kasabanın kahvesine uğrayıp köylülere selam verir. Onlar da nereli olduğunu sorarak muhabbete başlarlar. Kasaba kasaba gezip vaaz verdiğini söyleyince ona bugün imamlarının başka kasabaya gideceğini bize sen vaaz ver diye teklifte bulunurlar. Bu teklif Asım'ı memnun eder. Asım'ın vaaz verişi, Lazoğlu isimli birinin hoşuna gider ve ramazanda da benim evimde kal teklifi almasına neden olur. Günler geçer kasabaya nahiye müdürü gelir Asım'ın kasabada daimi hocalık yapacağı müjdesini verir. Bu durum üzerine kasabanın asıl imamı Asım'ı çağırıp bu işe ihtiyacı olduğunu söyleyip onun kasabanın imamı olmamasını söyler. İmamın konuşmaları Asım'ı etkiler. Asım da İstanbul'a döner. GARİP BİR HEDİYE Feridun isimli bir genç, kuyumcu dükkanlarının olduğu yerde gezip durur. Bir türlü dükkanlardan birine girmeye cesaret edemez. Gencin maddi durumu kötüleştiği için cebinde bir tıraş makinası vardır onu satmak ister. Zamanında birine yardım ettiği için karşılığında bu tıraş fırçası verilir, veren kişiyse kendine bu fırçanın kıymetini bil, zamanı geldiğinde işine yarar der. Fırça hakkında bunlar söylendiği için Feridun fırçanın değerli olduğu kanaatine varıp zor zamanında faydalanmak ister. Bir dükkana girer, fırçanın değerini sorar, dükkan sahibi de değersiz, beş para etmeyeceğini söyler. Bu söylenenleri duyan genç, hayal kırıklığına uğrar. Fırçayı hediye eden adama çok sinirlenir ve onu yere atar. Fırçayı attığı yerde parlayan iki nokta dikkatini çeker. Bu dikkatini çeken parlak şeyin iki tane taş olduğunu fark eder. Bu taşların değerli olduğunu düşünüp kuyumcuya gider. Kuyumcuya taşların değerini sorar. Taşın iyi değer edeceği cevabını alır ve onları satar. BİR TAARRUZ Anadolu'nun bir köyünde Hayrullah Efendi isminde bir adam vardır. Bu adam bir akşam vakti bayırı çıkarken bir anda başına tabanca uzatılır. Tabancayı tutan adam cüzdanını çıkarmasını ister. Hırsız cüzdanın içindeki paraları alıp cüzdanı sahibine verir, koşarak oradan kaçar. Hayrullah Efendi adamı merak eder, arkasından koşup takip eder. Hırsız bir bakkalın içine girer. Hırsız bakkalın sahibine ekmek, kahvaltılık ürünler istediğini söyler. Buna şahit olan Hayrullah Efendi adamın aç ve zavallı olduğunu düşünerek üzülür. Bakkal sahibine adamın kim olduğunu sorar, harp meydanında kendisini vatanı için siper eden fakir kalmış biri olduğunu öğrenir. Bu durum Hayrullah Efendi'yi derinden etkiler. Etkilendiği bu durum üzerine adam için bir parça erzak hazırlatıp evine gönderir. Ev sahibi bu erzağı kimin gönderdiğini sorar, cevap alamaz. DEĞERLENDİRME Refik Halit Karay, hikayecilik alanında ön plana çıkan bir yazarımızdır. Özellikle Milli Edebiyat döneminde yazdığı eserleri ile ön plana çıkmıştır. Özetini yazdığım Memleket Hikayeleri eserinde sürgüne gönderildiği döneme dair gözlemlerinin çıktısıdır. Bu eserinde sade bir dil kullanmıştır. Anadolu'ya dair tasvirleri ve realist gözlemleriyle dikkat çekici bir üslubu vardır. Anadolu insanının hayatına eleştirel bir bakış açısıyla eserinden kesitlere yer vermiştir. Türk edebiyatının önde gelen isimlerinden bir tanesi olan Refik Halit Karay'ın 1919 tarihinde kaleme aldığı Memleket Hikayeleri adından da anlaşılacağı gibi bir dönemin Anadolu hikayelerini okurlarına sunmaktadır.


Televizyon dünyasından da çok yakından tanıdığımız Gülse Birsel'in yani kitabı Memleketi Ben Kurtaracağım çok kısa sürede okunabilecek ince bir kitap. Ayrıca Gülse Birsel'in mizahına ve zekasına hayran olmamak mümkün değil. Yaptığı göndermeler ve günümüz konularıyla mizah birleştiğinde çok güzel bir eser çıkmış ortaya. İçinde otobiyografiden, sosyal medyaya, siyasete, astrolojiye hatta modaya dair bile bir şeyler bulacağımız bir eser olmuş. Tabii Gülse Birsel üslubuyla. Kitabın konusu ise şöyle; Öncelikle kitap otobiyografi şeklinde başlıyor. Yazar, kendi doğumunu istenmeyen bir bebek şeklinde özetliyor ve aile içinde yaşadıklarını babasının avukat olması nedeniyle onun da avukat veya doktor, mühendis gibi üstün nitelikli bir mesleği olmasını fakat bunun yanında topuklu ve döpiyesler giyen, dantelli eldivenler takan zarif bir kız olmasını umut ediyor. Bir ara fikrini değiştiren babası kızının güçlü kuvvetli ve erkeklere karşı sert bir karakter olmasını da istiyor. Birçok şeye sahip olmak isteyen yazar bu şartlarda büyüyor ve okuma-yazmayı kısa sürede öğreniyor. Hatta ilkokula geçtiğinde kitap okuyabilecek seviyeye geldiğinden bahsediyor. Ergenlik yıllarında saçlarının sarı olmasını istediğini fark ediyor. Küçüklüğünde çok süt içmesinden dolayı boyu sürekli uzuyor ve sonrasında üniversite yıllarına geçiyor. Boğaziçi Üniversitesi İktisat Bölümü mezunu olan yazar okuduğu sırada bir moda dergisinde editörlük de yapıyor. Sonraları ise insanları güldürmek isteği bir amaç haline geliyor. Bunu da işi olarak benimseyerek televizyon dünyasına adım atıyor. İlk olarak g.a.g programı ve sonrasında Avrupa Yakası başlıyor. Sonrasında da Yalan Dünya. Kitabın diğer bölümlerinde ise ülkenin durumuyla ilgili müthiş hiciv örnekleri veriyor. Ağaçların katledilmesi, her yere Avm yapılması, yanlış yapılanma, demokrasi gibi konularda mizahla karışık eleştiriler dile getiriliyor. Siyasetle ilgili düşüncelerinden sonra kendi hayatıyla ilgili demeçlerde veriyor. Örneğin kendisinin astrolojiye inanmadığını, diyet hiç yapamadığını, sosyal medyayı kullanış biçiminden ve daha birçok şeyden örnekler veriyor. Kitabın sonu ise çocukken hayran olduğu ve tiyatrolarını izlediği Gazanfer Özcan'dan bahsediyor. Daha anaokulu zamanında ailesinin onu Gazanfer Özcan'ın tiyatrolarına götürdüğünü, yaşı ilerledikçe babasıyla sürekli onu izlediklerini anlatıyor. İnsanları güldürme isteği ilk Gazanfer Özcan ile gelmiş. Onunla ilk tanışmasını, Avrupa Yakası için görüştüklerinde yaşadığı heyecanı, ondan aldığı oyunculuk derslerini ve Gazanfer Özcan'ın aramızdan ayrılışını ve o süreci kendi diliyle çok güzel bir şekilde anlatıyor. Böylece kitap sona eriyor. Yazan: Ilgın Kocaman Memleketi Ben Kurtaracağım! Konusu Çoğu insanın sadece televizyondan tanıdığı fakat yazdığı köşe yazıları ile de okurlarını kendine hayran bırakan Gülse Birsel siyaset karmaşasının yaşandığı bir önemde Memleketi Ben Kurtaracağım ile okurlarına eğlenceli bir komedi kitabı sunuyor. Gülse Birsel Memleketi Ben Kurtaracağım ile aslında okurlarına tamamen kendi bakış açısını komik bir şekilde sunuyor. Gündelik hayata dair her konuya dokunduran yazar siyasete de dokundurma yapıyor fakat ağırlıklı olarak günümüz gençlerin günlük hayatta karşılaştıklarını tiye alıyor.


Memduh Şevket Esendal ,29 Mart 1883'te Çorlu'da dünyaya geldi. Çocukluğu savaş yıllarında geçen sanatçının düzenli bir eğitim hayatı olmamıştır. Kendi kendisini yetiştirerek Arapça, Farsça ve Fransızca öğrenmiştir. Durum üzerine temellenen Çehov tarzı adı verilen öykücülüğün temsilcilerindendir. Çehov tarzı öykü de sosyal olgulara, duygu ve düşüncelere önem verilir. Serim, düğüm, çözüm planına uyulmaz. Zaman ve yer ikinci planda yer alır. Türün dünya edebiyatında ilk örneğini Anton Çehov verdiğinden bu öykü türü Çehov tarzı öykü olarak bilinmektedir. Esendal, güçlü bir Çehov öykü yazarıdır. Eserin ilk sayfalarında Sunullah Arısoy tarafından Memduh Şevket Esendal ile yapılan bir konuşma sunulmuştur. Okuyucu bu konuşma ile Esendal'ın edebiyat kimliği hakkında daha fazla bilgi yer edinecektir. Öyle ki Esendal'a bir konuşmasında edebiyata ilgisinin ne zaman başladığı sorulmuştur. Esendal ise ne zaman başladığını bilmediğini ancak her zaman öykü okumayı sevdiğini söylemiştir. Bu konuşmadan da anlaşıldığı üzere Esendal'ın öykücülüğünün güçlü olmasının nedeni öyküleri daha fazla sevmesinden kaynaklıdır. Memduh Şevket Esendal'ın Mendil Altında kitabında toplam 25 tane hikaye bulunmaktadır. Bunlardan en beğendiklerim: Ana Baba, Mendil Altında, ihtiyarlık, feminist ve rüya nasıl çıktı hikayeleridir. ANA BABA: Bu hikayede yoksul bir aile kesiminden bahsedilmektedir. Baba gündüzleri ders okutur geceleri saatçilik yaparak evin geçimini sağlar. Bir gün ailenin küçük çocuğu babasının uyarılarına rağmen onu dinlemez ve oynadığı anahtar zinciri ile lambanın şişesini kırar. Babası ise hiçbir şey söylemeyerek oğluna kızmaz. Oğlan yaptığının oluşturduğu vicdan azabıyla zor uyur. Çünkü ailesi kırılan lambanın yerine yenisini alamayacak kadar fakirdir. Oğlan sabah uyandığında anasının gazabına uğrar. Anası ona lambanın hesabını sorup bağırınca az da olsa yüreğindeki üzüntü gider. Ve ne zaman bir şey kıracak olsa babasının susmasından korkar anasını daha çok sevdiğini anlardı. Yazar bu öykü ile yoksul bir ailenin yaşamından kesit sunarken ana ve babanın çocuğun hayatındaki yerine de değinmiştir. MENDİL ALTINDA: Cavit Bey adlı bir sicil müdürünün kurduğu hayal anlatılmaktadır. Cavit Bey uyumak ister ama uykusu gelmez. Aklına köylülerin yüzüne birer mendil örtüp uyudukları gelir. Hemen cebinden bir mendil çıkarıp yüzüne örter. Örttüğü anda karısının para yetiştiremediğini hatırlar. Daha sonra işten çıkartılan bir memurun durumuna üzülüp Müsteşar diklendiğini hayal eder. Müsteşar Cavit Bey'den korkar ve memuru işe aldırır. Tüm bunları düşlerken Cavit Bey mendil altında gülümser. Bu olaydan sonra namı yayılır. Rütbesinin yükseldiğini hayal edince ter içinde heyecandan boğulacak gibi olur. Sinirlenerek mendili yüzünden atar. Bu mendil altında da nasıl uyurlar diye söylenir. İHTİYARLIK: Yetmiş yaşına gelmiş çift bunca yıl mutlu yaşayıp çocuklarını evlendirmiş ve yalnız kalmışlardır. İhtiyarlığın getirdiği huysuzluk ile sürekli kavga edip tartıştılar. Bir gün yine bir tartışma yaşanır. Adam bu tartışmadan sonra öksürmeye başlar. Kadın ise hemen telaşa katılır. Kavga etmelerine rağmen kocasına bir şey olacağını düşünüp korkar. Gelinler, torunlar herkes ayağa kalkar. Gece doktor çağırılır. Doktor öksürüğünün hastalıktan olmadığını söyler. İhtiyarın öksürüğü sabaha kadar geçer. Ama yine bu hikaye daha sonraki günlerde tekrarlanır. RÜYA NASIL ÇIKTI: Postacı Tevfik Efendi eve giderken kahveden İzzet Bey çağırır. İzzet Bey kahvede yalnız kaldığı için konuşacak birini arar. Tevfik Bey ise eve gitmek ister. İzzet Bey Tevfik Bey'i rüyasında gördüğünü söyledi. Tevfik Bey nasıl diye sordu. Beni rüyanda fena mı gördün dedi. Bu rüya meselesi Tevfik Bey'de takıntı haline geldi. Başına kötü bir şey geleceğini düşünüyor ve korkuyordu. Hemen posta odasını kontrol etmeye gitti. Kahveye geri geldiğinde İzzet Bey'i bulamadı. Bu korku ile eve gitti. Kaynanası pekmez kaynatıyordu. Tevfik'ten yardım istedi. Tevfik yardım ederken birden ayağına tencere döküldü. Tevfik Bey'in hem canı yanıyor hem de rüya çıktığı için seviniyordu. Ertesi gün İzzet Bey geldi. Kahvede oturması için öyle söylediğini aslında rüyasında görmediğini açıkladı. Tevfik Bey ise sen şakadan söyledin ama bak nasıl çıktı dedi. FEMİNİST: İstatistik Müdürü Salim Bey bir gençten feminist lafını duyar. Bu kelimenin ne anlama geldiğini öğrenmeye çalışır. Her önüne gelene sorar. Ancak kimseden doğru bir cevap alamaz. Salim Bey o kadar çok sorar ki adı feministe çıkar. Daha anlamının ne olduğunu bile bilmeyen Salim Bey'i bu meslek sahibinden birisi sanırlar. Yeni çıkan gazetelerde ondan yazı isterler. Bu hikayede bize anlatılan şey fazla merakın getirdiği sonuçlardır. Salim Bey bir şeyi çok merak eder ve onu öğrenmeden bir türlü duramaz. Sonunda o da öğrenemediği şey ile anılır. Esendal, öyküye bir yalınlık getirmiş onu süslemelerden uzak tutmuştur. Yapıtlarında sıradan insanların gündelik yaşamları üzerine durmuştur. Köylü, esnaf, memur onun eserlerinde kolaylıkla rastlanabilecek kişilerdir. Esendal'ın dilinin açık olması öykülerine mükemmellik katan en önemli özelliğidir. Yazan: Elif POYRAZ Mendil Altında Kitap Özeti Memduh Şevket Esendal'ın öyküleri Salim Şengil tarafından Otlakçı ve Mendil Altında adlarıyla iki kitap halinde yayımlanmıştır. Her birinde yirmi beş öykü bulunmaktadır. Mendil Altında kitabında yer alan öyküler: Avni Hurifi Efendi: Komşunun kınası giden Avni Hurifi Efendi bir köşede usulca rakısını yudumlayıp evine dönmeyi planlarken, masasına oturan sarhoş bir gencin adeta bozuk plak gibi aynı şeyleri anlatmasından fenalık geçirir. Onu bu durumdan kurtaran başka bir komşu da aynı şekilde davranınca felç geçirerek ölür. Rüya Nasıl Çıktı: İzzet Bey, saf, batıl inançlı bir postacı olan Tevfik Efendiye rüyasında onu gördüğünü söyler ama devamını getiremez. Rüyayı felakete yoran ve ne yapacağını şaşıran Tevfik Efendi, ayağına karısının ve kaynanasının kaynattığı pekmez dökülünce rahatlar çünkü rüyayı bu kadar az bir hasarla atlatmıştır. Oysa İzzet Bey bu yalanı sadece ona kahvede yarenlik etmesi için söylemiştir. Hasta: Bankacı Tevfik Efendi arabadan inerken ayak bileğini incitir. Evde yapılan izzet-i ikramdan, komşuların ziyaretinden çok etkilenir, naz yapmaya başlar. On gün sonra karısı söylenmeye, komşular elini ayağını çekmeye başlar. O da bastonunu kapıp yolda karşılaştıklarına aynı nazı yapmaya devam eder. İşine tekrar başladığında ise arkadaşlarına evde hasta yatmaktan nasıl sıkıldığını anlatır. Mendil Altında: Sicil Müdürü Cavit Bey yemekten sonra yüzüne bir mendil sererek uyumaya çalışır. Aklına önce çocuklarının okul taksitleri ve karısının para için sızlanması gelir. Ardından, işten atılmak üzere olan bir memurun durumunu amirine karşı cengaverlikle savunduğunu düşler. Sıra bu cengaverliğin onu milletvekilliğine taşıdığına geldiğinde kurduğu düşün heyecanından boğulacak gibi olur ve hizmetçisinden bir kahve ister. Feminist: Salim Bey gençlerden duyduğu feminist kelimesinin anlamını öğrenmek ister. Kime sorarsa sorsun cevabını doğru dürüst alamaz. Öğrenmek için o kadar üsteler ki adı Feministe çıkar. Bu lakabın nereden geldiğini bilmeyenler de onu konferanslarda konuşma yapmaya, gazetelerde yazı yazmaya davet eder. Müdürün Züğürdü: Bir bucak müdürü köylüden zorla para alınca kaymakama şikayet edilir. Kaymakam da durumu incelemesi için bir ağayı görevlendirir. Müdür öyle ikna edici konuşur ki ağa, müdürü kurtarmanın yolunu düşünmeye başlar. Karga Yavrusu: 10 yaşındaki Nazif bir kargo yavrusu besler. Babası da bu pis hayvanı beslediği için onu bayıltana kadar döver. Gelen doktor durumu hükümete bildireceğini söyleyince baba korkar ve doktora bir daha oğluna zarar vermeyeceğine dair söz verir. Nazif iyileşince iki kargo yavrusu beslemeye başlar. Dursunhacı: Dursunhacı, komşusunun kendi tarlasını bağ yapacağını öğrenince onu kıskanır. Engellemek için her şeyi dener ama başarılı olamaz. Bir gece yarısı ürünleri mahvetmek için bağa girdiğinde porsuk sanılarak öldürülür. Celile: Sağlıkevinde yatan bir hasta oradaki aksaklıkları, eksiklikleri düzeltmek için çabalar. Bir tek Başhemşire Celile'ye yaranamaz. Celile'nin hayal kırıklığıyla bezeli hayat hikayesini öğrenince aralarındaki buz çözülür, arkadaş olurlar. İhtiyarlık: Yetmişli yaşlarda, kırk yıllık evli bir karı-koca bütün gün uyukladıklarından geceleri birbirleriyle atışırlar ama birinden birine bir şey olsa diğeri büyük bir korkuya kapılır. Değinilen öyküler dışında El Malının Tasası, İki Ziyaret, Ana Baba, Şair Tavafi, Haşmet Gülkokan, Keleş, Gevenli Hacı, Düğün, Kızımız, Gül Hanımın Annesi, Sinema, Kaçırdık Mı, Kuvvetli Hükümet, Saide ve Hayat Ne Tatlı öyküleri de kitapta yer alır. Çehov tarzı durum öykücülüğünün ustalarından Memduh Şevket Esendal, bu öykülerinde kişileri günlük hayatlarındaki doğal halleriyle yakalayarak ironik bir anlatımla ele alır. Seçtiği tipler genellikle memur, bürokrat, yarı aydın, din adamı, züppe, dalkavuk, rüşvetçi, gösteriş budalalarıdır. Hikayelerinde olanı anlatırken olması gerekeni de hissettirir. Aile, bağnazlık, bürokrasi, batılılaşma, dönüşüm, kadın gibi temaları işler. Dili sade, anlatımı dolaysızdır. İyimser bakış açısı, toplumun iç dinamiklerini bir ayna gibi yansıtması, içtenliği ile modern Türk öykücülüğünün büyük bir eserlerinden biridir Mendil Altında. Mendil Altında Memduh Şevket Esendal'ın bir eseridir. mendil altında türü nedir? Mendil Altında kitabının türü öyküdür. Mendil Altında Yorumları çok güzel hikayeler. öğretmenimiz ödev verdiğinde okumuştum. özet de çok güzel olmuş. 09-01-2018 15:51 bu kız çok güzel kitaplar okuyor ya 12-01-2018 02:08 memduh şevket esendalın tüm kitaplarını okumak istiyorum 16-01-2018 15:39 bazı hikayelerde gülmekten koptum 21-01-2018 23:57 kısa ve net aciklamasi güzel olmuş 14-10-2018 23:01 aşırı saçma konular ya bu ne 29-10-2018 21:43 iki ziyaretin ozetini cikartir misiniz 31-10-2018 19:40 mendil altında yazarı bu kitabı yazarken okura ne gibi mesajlar vermek istemiştir cevaplayabilir misiniz? 22-01-2020 20:09 türk bürokrasisini tüm memurlarını harika anlatan bir öykü aslında roman yapılabilecek bir konusu var ama kısa öykü olarak kalmış bunu filmini yapmak lazım ya da dizi de olur sanırım hak ettiği ilgiyi o zaman görür kimin eseri ise helal olsun açık açık yazmış 20-03-2022 18:20 hoca olay mı durum mu diye sordu ne anlama geldiğini bilen var mı 20-06-2022 09:54 sicil müdürü cavit bey karakterinin özellikleri gerekiyor 28-11-2022 23:13 kitabın iğnelemeleri çok harika yazara helal olsun


İstanbul boğazına yakın bir mahallede, eski ahşap bir evde yaşayan bir postacı vardır. Eşinden boşanmıştır, çocuğu yoktur. Akrabası, kimi kimsesi de kalmadığı için tek başına yaşar. Arada mahallenin kahvehanesine gider, gazete okuyup bulmaca çözer. Televizyonla arası yoktur, radyo dinler, musikiyle ilgilenir. Ayrıca amatör bir pul koleksiyoncusudur. Bir gün köydeki amcası ona bir mektup yazar ve postacıyı köye davet eder. Niyeti onu genç ve güzel bir kızla evlendirmektir. Postacı önce kızı bir görmek ister. Hoşuna gidince de usulünce başlık parasını verip bu kızla evlenir. Kızı sevmiştir fakat onunla yatmaya gönlü el vermez. Böylesine güzel, böylesine genç bir kızı kirletmek ona kötü bir şeymiş gibi gözükür. Kız da bu durumdan hoşnuttur. Adam kızın yüzüne bakıp mutlu olur, onun kucağına yatar ve eşini uzun uzun izler. Yatakta ise sanki kardeşmişçesine davranır. Dışarıdan el ayak da çekmiştir postacı. Kızın ise gönlünde gizli bir sevdiği vardır. Bir gün köyden tanıdığı bir akrabası ve onun eşi eve misafir gelirler. Akrabanın eşi genç kızın yakın bir arkadaşıdır. Bu kadından sevgilisinin o sıralarda İstanbul'da olduğunu ve minibüs şoförlüğü yaptığını öğrenir. Onun vasıtasıyla sevgilisine bir mektup gönderir. Mektupta hala bakire olduğunu, gelip kendisini kaçırmasını söyler. Bir gün postacı eve geldiğinde eşini bulamaz. Terk edildiğini anlar. Adeta Mecnun'a döner. Onu bu durumdan bir balıkçı arkadaşı kurtarır. Kahveci ise eve yemek gönderir. Çok geçmeden postacı eski haline kavuşur gibi olur. O civarlardaki bir konağa her hafta mektup götüren postacı, evin hanımı tarafından bazen çay kahve içmeye davet edilir. Mektuplar Almanya'dan Ahmet Ferit İlkeli Bey tarafından eşi İncila Hanım'a gönderilir. Tüm mektuplarda ise menekşeli pullar bulunur. Postacı bu mektuplarda ne yazdığını içten içe merak eder. Çok geçmeden de meselenin aslını İncila'nın annesinden ve kahveciden öğrenir. Türkiye'de bir ilaç şirketi kurup bu şirketi batıran Ahmet Ferit Bey Almanya'ya bir ilaç fabrikasıyla anlaşmak üzere gider ve eşine her hafta mektup göndermeye başlar. Ahmet Bey'in Almanya'da kaldığı süre ise ilginç bir biçimde uzar. Ahmet Bey hiç aksatmadan mektup yazsa da bir defa olsun eşini telefonla aramaz. Postacı ise içten içe İncila Hanım'ı beğenmektedir. Bir gün, konağın bahçesinde gönüllü olarak bahçıvanlık yapmayı teklif eder. Bu teklifi kabul edilir. Postacı, İncila Hanım'ın annesiyle iyi geçinse de İncila Hanım'ın durumu pek iyi değildir. Hatta bir ara postacıyı kocası zanneder. Postacı, İncila Hanım'ın annesine zavallı kadının psikoloğa gitmesi gerektiğini bildirir. Kendisi ise amcasının Almanya'da oturan oğlunu ziyaret etmek, aynı zamanda Ahmet Bey'i görüp bu aile meselesini halletmek ister. Ahmet Bey'den gelen mektupların üzerinde bulunan adrese gittiğinde ise Ahmet Bey'i bulamaz. Ahmet Bey'in evinin yan tarafında yaşlı bir Alman oturmaktadır. Ona misafir olur ve Ahmet Bey'in nerede olduğunu sorar. Yaşlı kadın, genç bir hizmetçisinin olduğunu ve bu hizmetçinin uzun zamandan beri Ahmet Bey'le birlikte bulunduğunu; nihayet Ahmet Bey ile hizmetçinin beraberce kaçtığını anlatır. Postacı, gelen mektuplardaki yazının değiştiğini hatırlar ama mektupta Ahmet Bey elinin kırıldığını ve bu sebeple mektubu başkasının yazdığını belirtmektedir. Yaşlı Alman kadın bunun kendisi tarafından uydurulduğunu, zamanında kendisinin de kocası tarafından terk edildiğini, hala kocasını beklediğini, bundan dolayı İncila Hanım ile empati kurduğunu, kadın üzülmesin diye böyle bir yola başvurduğunu anlatır. Kanser hastası olduğunu ve yakında öleceğini de ekler. Ahmet Bey Almanya'dan kalbi kırık eve döner. Oradan gelen mektuplar da kesilir. Anlar ki yaşlı Alman kadın ölmüştür. Artık İncila Hanım'ın evine gitmek için bahanesi de yoktur. Bir gün aniden kendisini terk eden genç karısı gözlerinin altı mosmor ve dayak yemiş bir halde kapıda belirir. Hikaye böylece sonlanır. Yazar, bu uzun hikayede olayların ana hatlarını çarpıcı bir biçimde vermekle yetinir ve ayrıntılara boğulmaz. Hikaye, en can alıcı noktalardan özellikle bahseder bu yüzden tarifsiz biçimde duygu doludur. Nostalji, yalnızlık, aşk, yasak aşk, terk edilmişlik ve hasret gibi duygular belirgin bir biçimde okuyucuya hissettirilir. Yazar, Orta Çağ yazarları gibi okuyucuyu karşısına alır ve ona zaman zaman hitap eder. Anlattığı hikayeyi de bir meta gibi önüne koyar ve birkaç yerde bu hikayenin gidişatını, yazarın olaylara hakimiyetini ve olayların sebep-sonuç ilişkilerini sorgular. Nihayetinde okuyucunun elinde, hikaye bittikten sonra hoş, hüzünlü ve keskin bir duygu kalır. Bu duygu, hikayenin daha uzun bir zaman hatırlanmasını sağlayacak ve hikayeye eşlik edecektir.


Yazar, kanatları büyük iri kuşlar olan açık deniz martılarından söz ederek öyküye başlar. Bu martıya Güney Akdeniz'de miho kuşu dediklerini söyler. Hacı Süleyman adında bir avcı vardır. Yanında köpeği, elinde çiftesi avlanmak için şafakta sahildedir. Gün ağarmaya başladığında böcekler, kuşlar, çiçekler, balıklar uyanır. Kekliklerin sesleri sahili doldurmaktadır. Hacı Süleyman usul usul kekliklerin olduğu yere doğru gider. Ama bir tanecik keklik dahi göremez. Sinirini zavallı köpeğine bir tekme atarak gösterir. Hayvancağız kuyruğunu kıstırıp beş on adım öteye adımlar. Köpeği bir müddet sonra yarı uluyuş yarı havlayış gibi bir ses çıkarır. Miho kuşu kayalıkların üstüne yuva yapmıştır. Belki de yavrularına kahvaltı için avlanmaya gidecektir. O esnada Hacı Süleyman çiftesinin iki gözünü de ateşler. Miho kuşu yaralı bir şekilde şimşek gibi göğe fırlayıp gökte acı acı ses çıkarır. Yavrularına son vedasını eder gibi dört beş saat yuvasının yanında uçar. Sonra da denize doğru düşer. Knidos Afroditi Yazar, bu hikayesinde Ege denizinin antik çağlardaki medeniyetini bir öykü tadında okuyucuya kavuşturuyor. Bilgi ile öyküyü harmanlayınca ortaya bu güzel öykü ortaya çıkıyor. Ege Denizi'nin isminin Antik Çağ'da Arşipel olduğunu, Knidos, Muğla ili Datça ilçesine bağlı antik bir kent olduğu bilgilerine ulaşıyoruz. Bu topraklarda nice medeniyetin öyküsü bulunmaktadır. İşte bu öykülerden birisi Knitos harabelerinde geçmektedir. Knidos'taki Afrodit birçok esere konu olmuştur. Cicero, Plinius, Lucian bu cezbedici güzellik karşısında cezbeye tutulurlar.Bu Afrodit tapınağını Lucian şöyle anlatır: Kutsal bahçedeki ağaçların ihtiyarlamadığı, güzel kokulu ağaçlar, sürekli açan çiçekler olduğunu söyler. Lucian'ın o dönemde eserinde anlattığı bitkiler şimdi bu harabelerde biten çalılar onların yavrulardır. İki Afroditten söz edilir. Birisi Milo Afrotidir. Bu Afrodit vücudunun yarı kısmı örtü ile kapanmış, göğüsleri açıktır. Bu Afrodit Yunanistan'ın Milos Adası'ndandır. İkinci Afrodit ise Knidos harabelerine aittir. Bu Afrodit ise vücudunun her yeri açık, elinde bir örtü vardır. Diğer eli ile makatını kapamaktadır. Bu iffeti temsil eder. Afrodit, Doğulu bir tanrıça olduğunu söyler. Asurluların ona İştar, Fenikelilerin Astoret, Suriye'de Atargatis, Babilliler'in ise Melitta ismiyle bilindiklerini söyler. Boğulmuş enginlikler Bakkal Hasan, iki çocuğu ve birkaç komşu çocuğunu sünnet ettirmek için yirmi- otuz kişilik davet verirmiştir. Bu davette yenilir, içilir. Bakkal Hasan, içince şuurunu kaybedenlerdendir. Anlatmaya başlar. Babasının iki kayığı vardır. Babasıyla Mısır'dan öteberi getiriler. Bakkal Hasan, o zamanlar toy bir delikanlıdır. Gemicilik eden bir arkadaşı ile kayığı alıp kaçmayı akıllarına koyarlar. Ellerinde harita ile planlarını yaparlar. Amaçları macera olan bu arkadaş grubu Sicilya, İspanya, Cebelitarık demeden enginlere açılmak isterler. Babası ise bunları arayacak ama bulamayacaktı. Misafirlerden bir tüccar durumunuz yerinde niçin kaçıyorsunuz? diye sorar. O da macerasını inandırmak edasıyla anlatarak inanmak zorunda değilsiniz. der. Babası megafonla seslenir. Onu aramaktadırlar. Sessiz ve güzel bir kadın vardır. Bu kadın onun karısı olmuştur. Arkadaşını deniz alır, kendisini deniz kabul etmeyerek kıyıya püskürtür. Davetlilerin içine karısı gelir, lokum ikram edeceğini söyler. Hasan ağa kadına yaklaşarak o kadının karısı olduğunu söyler. Karısının yanına yaklaşarak önce bayat lokumları ikram etmesini söyler. Kancay Kancay bir çingenedir. Annesi dağ başında onu doğurmuştur. Dağ ayın ışığıyla aydınlanmış. Annesi aya hitaben Galiba çoğalıyorum! diye bağırmıştır. Kancay'ı bağlayan bir gelenek görenek yoktur. Özgür bir şekilde yaşar. Özgürlüğün temsilcisi olarak görebiliriz. Bir süre düğünlerde oynayıp para kazanmıştır. Düğünde Hafize Hanım beş lira banknotu çingenenin altına tükürükleyerek yapıştırır. Kancay'ın bu durum onuruna dokunur. Nazife Hanım'ı tokatlar. Ondan sonra da Kancayı kimse görmez. Kancay destan olur. Kimi onu gördüğünü sanır, kimi gördüğünü zanneder. Parayı verenin bu şekilde bir imkana sahip olması onu insanlardan koparır. Koca Orfos Veli, Deli, Tepeli adında üç arkadaş balık avına çıkarlar. Sirti denilen sürütme av ipini Veli tutar. Dümen Tepeli, Rakılar da Deli'ye emanettir. Veli birden bağırır. Voltaya takılmış bir balık görürler. Üç arkadaş Sinagrit diye bağırır. Sonra bir orfos balığı görürler. Batmak uğruna onu yakalamak için çaba gösterirler. Hepsi bir ağızdan dua etmektedirler. Bir orfos balığı yakalarlar. Çatı limanına gelip burada balıkları pişirip yerler. Deli balıkları yerken İngiltere kralı jord, böyle balığı böyle yerde yemiş midir? diye sorar. Diğer arkadaşları keyfinden memnun şekilde susarak balıkları hak etmenin mutluluğunu yaşarlar. Denizin Çağırışı Yoksul bir aile vardır. O kadar yoksuldurlar ki hesap kitap yapsalar bu ailede kimsenin yaşadığına inanmazlar. Çünkü gelir az gider de hiç yoktur. Aile reisinin büyük oğlu Mehmet on dokuz yaşına basmıştır. Ailesine yük olmak istemez. Ya kahveci olacaktır ya da çoban. Babası denizci olmasını ister. O da eve bir not bırakarak kimseye veda etmeden deniz yolculuğuna çıkar. Denizcilik ve gemicilerle adaptasyon süreci zorlu geçer. Evi, ailesi, Kara Emine gözünde tüter. Onlara kavuşacak günü iple çeker. Diğer gemicilerde en güzel kıyafetlerini seçerler. Yolculuk başlar. Gece Mehmet gemide nöbet bekler. Bu şekilde yolculuk devam eder. Denizkızı Adası Mehmet'e arkadaşı şafaktan önce kendisini uyandırmasını söyler. Karşıki adayı merak ettiğini de ekler. Arkadaşı o adaya Denizkızı adası denildiğini söyler. Oraya yıllar önce avlanmak için gitmiştir. Orada yaşadığı anısını unutamaz. Yazarımız öyküde mit kahramanlarını harekete geçirir. Güneşin kız kardeşi Eos, hayvanların tanrıçası Pan'dır. Anlatıma farklı bir lezzet katar. Arkadaşı oraya niçin Denizkızı Adası denildiğini sorar. Mehmet, ay ışığında deniz kızlarının denizin yüzeyinde yüzdüğü için denildiğini söyler. Denize hafif parlaklıklar verdiklerini anlatır. Dedesi bir periye gönlünü kaptırmıştır. Bunu da Mehmet'in babasına anlattır. Mehmet de bir deniz kızına vurulur. Mehmet anlatmaya devam ederken şafak söker. Ve ardından Denizkızı adası doğru İşte deniz kızı diye parmağıyla işaret eder. Deprem Büyükada'da tavanı basık bir balıkçı kahvesinde denizciler sohbet ederler. O gün hava kötü olduğu için denize açılmamışlardır. Murat Kaptan, adında bir denizci vardır. Denizci mandalina ağaçlarının ay ışığında parladığını anlatır. Oradaki insanlar da ona Abartıyorsun Murat Kaptan! derler. Murat Kaptan, bu insanların içine gireli az olmuştur. Deniz aşkı ile yanan birisidir. Kötü havalarda bile denize çıkar. Bir gün denize açıldıklarında bir deniz onları köye sürükler. Ağacın altında uyuyordur. Yanına güzel bir kız gelir. Az evvel kızın köyünde deprem olmuştur. Kahvedekiler ağzı açık Murat Kaptan'ı dinlerler. Denizkızı Bir adamın karısı deniz kızıdır. Bu adam tımarhaneye atılmıştır. Deniz kızını ondan daha iyi tanıyan yoktur. Karısı ile ilk deniz kıyısında göz göze gelir. Deniz kızı simsiyah saçlarını kuyruğu ile tarıyordur. Bu deniz kızının gözleri zaman zaman menekşe rengine de dönmektedir. Bu öyküde mitolojik öğeler ve yazarlardan deniz kızı ile ilgili görüşler vardır. Mitolojide bir ihtiyar vardır. Karısı Doris Nereid adlı birbirinden güzel kızlar doğurur. Bu kızların arasında deniz tanrısı Amfitrit vardır. Poseidon'un karısıdır. Bu güzel kızlar ince, güzel yaratıklardır. Bunlar insanoğlunun gözlerine görünmezler. Bartholomeos Angelius, deniz kızlarını örenlerle konuştuğunu söyler. Kadınlarının çok güzel olduğunu bir erkek görürlerse onları öldüresiye bağırlarına sarıp öldükten sonra uç yerlerini yediklerini söyler. Henri Hudson da bir arkadaşının deniz kızı gördüğünü ve onlara istekli gözle baktığını anlatır. Richard Whitbourne ise deniz erkeğinin çok şehvetli olduğunu bir kızı kaçırdığını söyler. Yerliler bu kıza bir şey olmadan kurtarmışlardır. Bu adamın karısı hikayenin sonunda onu bırakıp kaçar. Yeniadalar'daki Balık Bankası Dünyada tapulu malı dahi olmayan balıkçı Ahmet vardır. Balıkçı Ahmet'e Yunanlı bir iş yeri güvenerek dört-beş bin lira verir. O da bu paraları Ege balıkçılarına senetsiz borç verir. Balıkçı Ahmet bu borç yüzünden balıkçılar ile denize açılır. On beş gün denizde avlanacaklardır. Yemleri biter. Umduğu kısmeti bulamaz. Ama düşünceli balık tüccarları onun balık sayısını fazla yazarlar. O da şaşırır. Kim yaptıysa bulmak ister. Ama ne yazık ki bulamaz. İyi para kazanır. On yıl sonra balıkçı arkadaşlarından bazısı ölmüş, bazısı denizde boğulmuştur. Pazar Yeri Cepleri beş parasız bir adam vardır. Parayı da başkalarını dolandırarak kazanmaktadır. Pazar yerine gider. Orada dolandıracak bir tip arar. Bir köşede bağdaş kurup oturan bir çiğnene kızı vardır. Onu da kendisi gibi dolandırıcı sanıp dolandırmak istemez. Kız ona bakarak ne istersiniz diye sorar. O da istediklerini söyler. Kıza parasını denkleştirip getireceğini söyler. Kız beklemeden tezgahını toplayıp gider. Geldiğinde çingene kızı ortalıkta yoktur. Günler sonra hayal meyal görür. Düş veya gerçek olduğunun farkında değildir. Çingene kızı Allahaısmarladık diyerek uzaklaşır. Armudun Suyu Bir gün Ahmet dağın tepesine tırmanır. Ahmet'in evi barkı, çifti yanında olmasına rağmen derin bir gurbet acısı duyar. Elinde ne var ne yoksa satar. Onun deli olduğunu düşünürler. Armut lakabını takarlar. Şafak'ta elinde değnek deniz kıyısına varır. Armut Ahmet elindeki para ile otuz ton gulet alır. İki tayfa tutar. Bunlardan biri Çil Hasan'dır. Kayık ambarına armut doldurup İskenderiye'ye giderler. Bu armutları bir adama satarlar. Çil Hasan alıcıyı dolandırır. Satın alan tüccar, Çil Hasan'ın alaylı konuşma ve gülüşmelerini duyar. Çil Hasan çoktan kaçmıştır. Ahmet kendi payına düşeni de tüccara verir. Tam Çoban Kiske büküne yalnız olarak gelen biri vardır. Kimse tarafından seyredilmediğinden emin olarak denizde oynar. Yanına bir çobanın yaklaştığını görür. Çobanın yanında keçileri de vardır. Ona karşı adaya kayığıyla keçilerini geçirmesini rica eder. Çoban, keçilerin sahipleri gelecek onları kesecek diye yalvarır. Adam da bu teklifi kabul eder. Götürüp adaya bırakırlar. Burada keçiler çoğalırlar. Birkaç yıl sonra çobandan haber alamaz. Bir adam iyi ki öldü sürekli keçileri çalıyordu diye yakınır. Bir gün kayıkla karşıya geçerken adada siyah şeylerin oynaştığını görür. Onlar çobanın bıraktığı keçilerdir. Yanındaki adama keçilerle dolu olduğunu söyler. Adam da Rumlar'ın giderken bıraktığını söyler. Gerçeği biliyordur. Çobanın ruhunu mavi gökte sezer. Ege'nin Öfkesi Mahmut adında aksi, kendini beğenmiş bir adam vardır. Bu adam öyle bencil bir insandır ki kadınların güzelliği, pamuğun yumuşaklığı, yemeklerin lezzeti hep onun için olduğunu düşünür. Hiçbir şeyden memnun kalmaz, insanlara hep ters davranır. O yüzden Mahmut'a Aksi lakabını verirler. Hiç kimse onu tanımıyordur. Ona rağmen Aksi Mahmut insanlara kin besleme konusunda çok hızlıdır. Aksi Mahmut bir gün sefere çıkar. Ama o günkü seferi kendisi gibi aksiliklerle geçer. Kıyıda fok balıklarıyla karşılaşmıştır. Anne bir fok balığı yavrusunu yeni doğurmuştur. Yavrusunu emzirmektedir. Aksi Mahmut elinde sopa ile tüm sinirini fok balığından çıkarır. Onun başına ve dişlerine defalarca vurur. Anne fok balığı kadifemsi hüzünlü gözleriyle adama bakmaktadır. Fok balığı çok çaresizdir. Fakat yavrusunu bırakıp gitmez. Kucağında yavrusuyla ölür. Akşam olunca Aksi Mahmut bir ses duyar. Bu ses ya ayarttığı Emine ya da bir fok balığı sesidir. Dalgalar onu havalandırır. Aksi Mahmut dişlerini kayalara çarpar. Bütün gece deniz onu bırakmaz. Deniz sabaha doğru kıyıya cesedini savurur. Dalgıcın Parçaları Ahmet ile Mehmet kardeştir. Skafandar motorunda denize dalmak için sıra beklerler. İlk dalışı Ahmet yapar. Denizin içindeki renkler, oluşumlar Ahmet'i şaşkına çevirir. Ardından merak ve heyecan gözlerini kaplar. Belindeki ipi çözüp daha derinlere iner. Ahmet, boğulur ve parçalanır. Motorda bekleyenler şaşkındır. Kılavuz kaptan eyvah diye dövünür. Dalıp sünger çıkarma sırası Ahmet'in kardeşi Mehmet'e gelir. Kardeşinin kafa parçalarıyla pembe renk içinde Mehmet derinlere iner. Öykü burada biter. Hakikatin Direkleri Altmışlık Tevfik Hoca iyi yürekli ırz ehli bir adamdır. Tahtacı Alevi köyüne gidip Kızılbaş Türkmenlerini Hanefi mezhebine sokmaya çalışır. Köyde Türkmen gebe bir kız dikkatini geçer. Etrafındakilere o kadının evli olup olmadığını sorar. Evli olmadığını söylerler. Ahaliyi oracıkta toplar gördüğü kızın nikahlanması gerektiğinden ve dinin beş direğini anlatır. Etrafta Türkmen kızının onu dinlediğini görür. Kıza demediğini bırakmaz ve çeker gider. Bu Türkmen kızının adı Kara Fadik'tir. Bir gün kıyıda bir adamla karşılaşır. Boğulmak üzereyken kurtarır. Onu gece yalnız bırakmaz. Birbirlerine aşık olurlar. Sonra gebe kalır. Hocanın gönlünü almak için heybesine çeşitli otlar koyarak yanına gider. Beş defa çocuğu havaya fırlatıp işte bir direk, işte iki direk diyerek çocuğu bağrına basar. Kara Fadik'in ricası üzerine hoca çocuğa Tanyeri ismini verir. Halikarnas Öyküdeki kahramanın ismi verilmez. Kahramanımız vapurunu kaçırır. Kaçırmışken Bodrum'u iki gün daha gezer. Bodrum Kalesi'ne gider. Şatonun kulelerine ulaşabilmek için loş geçitlerden geçer. Şehir eskiden kayaların dibinde iken kıyıya yaklaşmış olduğunu söyler. İnsanoğlu denize hasret kalamamış yıllar sonra artık denizin etrafına da evler yapmıştır. Limandaki kayıklar, mavi ve yeşil renklerinin canlılığına hayret eder. Mavi meltem tanrısı Zefiros ismi verilir. Sonra bu ad unutulmuş Halikarnas adını almıştır. Öyküde yazarımız Halikarnas Mozolesini dünyanın yedi harikasından biri olarak görür. Halikarnas'taki zeytinlerin, mandalinaların, portakalların, muzların doğaya verdiği görsel şöleni anlatır. Buradaki Türkçe'nin şivesi değil musikisi olduğunu söyler. Hayyam'ın Testileri Karagöz Ali denizcidir. Zorluk ve acılara göğüs gerek tek silahı neşesi ve gülüşüdür. Kalimnos adasının koyunda, Barbo Pahonun testi dükkanı vardır. Bu adam işini severek yapmaktadır. Karagöz Ali onun dükkanına gelerek yaptığı testileri gözlemler. Onu adeta izlediği testiler rahatlatmıştır. Testilerin kulpunu elini beline koymuş insana benzetir. İşlenmekte olan testinin ağzı kahkaha atar gibi açılıp kapanırken o da gülümsemektedir. Yazar burada toprak ve yaratılış kavramları üzerine durmuştur. İnsanoğlu da kusursuz yaratıcının şaheserdir. Karısını Oltayla Tutan Kahveci Mehmet adında önceden esir düşmüş bir adam vardır. İki üç yıl önce yurduna dönebilmiştir. Yurda dönünce de kahve dükkanı açmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nı atlattıktan sonra içini bu kahve dükkanında ısıtıyordur. Kahve pişirirken duvarla yüz yüze gelmektedir. Bu duvara Süleyman Usta gelincik çiçekleri ve deniz kızı yapar. Kahvede keyif çatanlar Süleyman Usta'ya olmadığını söylerler. Süleyman Usta da Benim adım hıdır elimden gelen budur! Diyerek fırçayı bırakır. Süleyman Ustanın yaptığı marifeti düzeltmek için, Çakır Veysi de uğraşır ama bu bir işe yaramaz. Kahveci Mehmet'in mekanına balıkçılar iplerini getirir. Burada ağlarını örerler. Amfitrit ve Poseidon resimleri kahve dükkanında dikkat çeker. Genellikle bu resimler üzerinden sohbet açılır. Balıkçı Hüseyin varken Amfitrit'ten pek söz açılmaz. O gittikten sonra arkasından yaman balıkçı olduğunu, karısını oltayla tuttuğunu söylerler. Bir gün Balıkçı Hüseyin balık avına gider. Rengarenk balıklar denizde parıldamaktadır. Oltasının uçuna cıva bulaştırır. Oltasına Amfitrit'in saçları dolanır. Bunu duyan Poseidon Amfitrit'i kurtarır. O günden sonra Amfitrit Hüseyin'in aklından çıkmaz. Yörük kızı tuz toplamak için sahile iner. Sahilden uzaklaşınca deniz onu alır. Balıkçı Hüseyin'in oltasına takılır. Balıkçı Hüseyin onu Amfitrit sanar ve bırakmaz. Buna inanmayanlar Hüseyin'in arkasından gülüşürler. Deniz Oğlu Bodrum'da on üç yaşlarında bir çoban vardır. Her sabah kavalını ve kara keçilerini alır. Dağ yeşilliklerine sürer. Her sesinde gurbet duyduğu kavalını acı acı inletir. Bir gün yine keçilerini alıp koya iner. Denizden Güllü kızın gövdesi yükselir. Kız çobanı görünce ürker ve tekrar denize dalar. Tekrar çobana bakar ve onu tanır. Çoban bu kızdan çok etkilenir. Aradan birkaç ay sonra çoban sürüsünü kıyıya götürür. Böylece çocuk denizin kıyısından bir türlü kurtulamaz. Kavalının ona anlatmak istediği duyguları anlar. Kızı aklından çıkaramaz. Gözleri kapalıyken bile o kızı rüyasında görür. Kıyıdan kendini alamaz ve denizle bütünleşir. Can Kurtaran Anırtı Bir kahvede Veysel başından geçenleri yüksek sesle anlatır. Kahvedekiler pür dikkat onu dinlemektedir. Veysel, denizde balığa çıktığı bir gün kasırgaya yakalanır. Kıbrıs'tan on eşek getirmektedirler. Güverteyi boşaltırlar. Kasırga onları limana sürükler. Tarlada bir eşeğin kayıktaki eşeklere anırdığını anlatır. Kahvedekiler inanmayarak tepki gösterir. Veysel, eşeğin sesinin tarladan karşılık geldiğini söyler. Sekiz yaşlarındaki Rum kızı onlara süt verir. Manilerle köylerinin yollarını tutarlar. Unuttuğu Şarkı Ege denizcileri, işlerini türkünün verdiği ahenkle çabuk bitirirler. Çoğu kez türküyü gemici Samut söyler. Her işin ritmine göre bir türkü yakıverir. Samut'un sevdiği kız vardır. Kız ise mal sahibi Ahmet ile nişanlıdır. Bir gün denize açılacaklardır. Ahmet, nişanlısı ile vedalaşır. Kısa bir süre sonra kayığın battığı haberi gelir. Nişanlısı üzüntüsünden deli olur. Onun bu halinden faydalanmak isterler. Köyde kadın ve erkekler onu namussuz olarak görür. Sanki kızın namusuna göz dikmemişler gibi. Ahmet ve Samut ölmemiştir. Ahmet'in annesi oğluna temiz bir kız bulur. Samut bu kızla evlenmek ister. Ona her sorduğunda Ahmet gelecek. diye cevap verir. Bir gün bu kız bir müzik sesiyle uyanır. Bu ses Samut'a aittir. Samut'a ilk defa güler. Unutmuş olduğu bir şarkıyı hatırlattığını söyler. Neyzen Tevfik adında küçük bir çocuk vardır. Kara kuru çocuk olan Tevfik kumsalda çıplak ayakla koşar, oyuncak kayığıyla oynar. Bir gün bir yabancıyı kahvede ağırlarlar. Yabancı oracıkta ney çalar. Küçük Tevfik, neyin sesini duyunca çok etkilenir. Oracıkta duruverir. Neyin sesiyle hayalleriyle beraber kayığının yelkeninin açıldığını görür. Bir gölge ile karşılaşır. Kim olduğunu sorar. O da alın yazısı olduğunu söyler. Nereye gittiğini sorduğunda da meçhule diye cevap verir. Aslında çocuk gemiye binenlerin ücretini soracaktır. Yabancı para almadığını söyler. Oradaki yolcuları meçhule götürdüğünü söyler. Küçük çocuk neyin etkisiyle kendisini kendisinin olduğunu daha da fark eder. Ay Işığı Kıyı köylerinde saçı ve gözleri dolayısıyla Karakız, tepeden tırnağa beyaz olmasıyla Akkız adında bir güzel vardır. Bu kızın çocukluk yaşından beri hep hayatına karışılmış, kendi adına kararlar verilmiştir. İhtiyar ninesi kulübede tek başına yaşamaktadır. Ninesinin yattığı yerden söylediği her söz ona bir emirdir. Bir gece bu kız kulübesinden kaçar. Koşarak denize dalar. Balıkçı Sarı Ali otuz yaşlarında güçlü bir delikanlıdır. O gün Sarı Ali kayığı ile avlanmaya gider. Akşama kadar beş-altı mercan ve on kadar hanos balığı tutar. Ali uyurken kız yanına gelir . Onu ölü sanar ve çığlık atar. Ali ve kız bir karar vermişlerdir. Ertesi gün kıyıda elbise ve kayıklar bulunur. O günden sonra onların haberini alamazlar. Adeta destan olmuşlardır. Köyün seksenlik ihtiyarına çocuk, Karakız ablaya ne olduğunu sorar. İhtiyar ise ay ışığı olduğunu söyler. Etrim Yolunda Kahramanın ismi belli değildir. Yazarın ağzından dinlediğimiz bu öykü bir anı niteliği de taşımaktadır. Yazar, Etrim şehri harabesine gezmek için gider. Bu harabenin sessizliği, yıkıklığı onu adeta büyüler. Harabeleri gezerken bir deli ile karşılaşır. Bu cücemsi bir insandır. Ona nara atarak korkutur. Bu adam hem gülüyor hem kaçıyordur. Öykü burada biter. Altmışaltı Bükün Oyunu Balık avlamak için koya gelen bir kız denize girer. Koy onun bildiği koydan değildir. Bu koya altmış altı bük diyorlardır. Kız bu koyda kaybolur. Kendini sulara bırakır. Sünger toplayan Ahmet bu kızı deniz kızı görmüş gibi sevinir ve kurtarır. Kız başından geçenleri anlatır. Öykü sonu belirsiz bir şekilde biter. Bu kız ve adamın evlendiğine dair bilgi yoktur. Tünek Ahmet Tünek Ahmet altı ay bir şehirde Yaşar. Bu şehirde yaşamaktan ziyade boğulacak gibi olur. Tünek Ahmet masmavi denizlere alışmıştır. Neyseki özlediği denizlere geri döner. Sezgileri ve tecrübelerinden dolayı sünger ve ahtapot avlamada ustalaşmıştır. O yıl kurak geçmektedir. Samiye Kadın üç defadır Tünek Ahmet'in kuyusundan su çalmaktadır. Tünek Ahmet sesleri duyunca kadın rahat rahat su alsın diye uzaklaşır. Poyraz Hasan bir gün kahvede Ahtapot Ahmet'in başına gelenleri anlatır. Ahmet gemide uyuyordur. Etrafında kuşlar vardır. Oraya gelenler de Ahmet'ten su almak için gelmiştir. Ahmet rüzgarın kendisini oraya attığını söyleseler de inanmazlar. Meğer Ahmet oraya kuşlara tünek yapmak için gelmiştir. Açıklıklar Yavrusu Bütün aile güney Ege'de kamp yapmaya gider. Leyla'nın annesi, babası, kardeşleri, nişanlısı ve onun akrabaları eşyalarıyla beraber kıyının geniş bir plajına gelirler. Leyla onlarla beraber aynı çadırda kalmaz. Tan ağarırken oltayı kapar ve sandal ile denize açılır. Nişanlısı hala uyuyordur. Sandal ile küçük bir adaya gelir. Burası cennet gibidir. Rengarenk kuşların, yemyeşil ağaçların arasından musiki şeritleri yükseltiyordur. Leyla bir iskorpit balığı pişirip yer. Onu idare edecek kadar su da vardır. Doğa ona Her şeyi unutturur. Nişanlısı Mümtaz onu bulur. Kayığa binip yola koyulurlar. Mümtaz ona maaşından, evi nasıl döşeyeceğinden bahsetmektedir. Leyla'ya on yıl sonra evleneceğini der. Leyla bu adamla nişanlanmaya nasıl razı olduğuna şaşırmamaktadır. Dalga Geçiyor Gemide ateşçi Veli ve güverteci Murat vardır. Veli aşağıya inerken dalga geçiyor der. Murat'ta asıl dalga karada der.. Başından geçenleri anlatır. Murat karada birçok işte çalışmıştır. Sonra denize açılmıştır. Şehrin insanları neşesizdir. Bir gün bir sinemaya bilet alır. Sinemada ister istemez o da güler. Sinemadan çıktıktan sonra koluna bir hayat kadını girer. Ona para verip gönderir. Sonra ailesinin yanına gider. Orada aşık olduğu bir kız vardır. Adı Ayşe'dir. Ayşe ile evlenirler. Ayşe beş çocuktan sonra tamamen değişir. İstediği gibi bir aşk yakalayamaz. En son Ayşe ile kavga eder. Ayşe eline basma verir ve giderken iki metre al der. Murat bir dükkana girer. Bir kadının sesine gülüşüne tutulur. Yol ver Deniz! Bir Ana Taşıyoruz! Fatma adında bir kadın beş-altı gündür doğum sancısı çeker. Ama çocuğunu bir türlü doğuramaz. Fatma'nın hısımları kahveye gemicilerin yanına koşarlar. Gemicilere durumu anlatırlar. Hepsi de bu havada gidemeyeceklerini söyler. Ama doğum sancısı çeken bir Kadın olduğunu öğrenince herkes gönüllü olur. Kura çekerler. Yirmi gemici ile yola koyulurlar. İhtiyar Hüseyin Dede'nin torunu da gizlice gemiye biner. Hava felaket kötüdür. Kasırgaya yakalanırlar. Ağızlarda türkü ile denize eşlik ederler. Hüseyin Dede'nin torunu ortaya çıkıverir. Dedesi sorgusuz sualsiz türküyle eşlik eder. Fatma içerde doğum yapmıştır. Güverteyi tornado silip süpürür. Öykü burada son bulur. Denizli Horozu Büyük emektar bir gemi Mersin'den İstanbul'a doğru gitmektedir. Burada yolcular mevki mevki ayrılmışlardır. Birinci mevkide tip ve meslek bakımından çeşitli insanlar vardır. İkinci mevkide de çeşitli insanlar vardır. Bunlar genellikle memurdur. Üçüncü mevkide bir Denizli horozu vardır. Bu horozun olduğunu birinci ve ikinci mevki duymuştur. Horozu görmek için üçüncü mevkiye bile geldikleri olmaktadır. Üç defa horoz öter. Bu ötüşler zindan gibi karanlık alanı delip geçer. Gemi İstanbul'a varır. İnsanlar şehrin akıntısına kapılır. Unutamayacakları bir deniz yolculuğu olmuştur. Son Şarkı Hüseyin adında ihtiyar bir balıkçı vardır. Bir gün balık avlamaya gittiğinde kayığına yıldırım çarpmıştır. O günden sonra Hüseyin gözleriyle değil kalbiyle görür olmuştur. Üç oğlu da ölmüştür. Üçünü de deniz almıştır. İhtiyar adam denize dönerek arada yakınmaktadır. Ama nafile oğullarını alan bu denizi bir o kadar da sevmektedir. Sonra Hüseyin gülümser bir şekilde ölü bulunur. Denize ruhunu alırken ruhunu da ona teslim eder. Değerlendirme Halikarnas Balıkçısı, diğer adıyla Cevat Şakir Kabaağaçlı öykü ve romanlarında deniz, denizcilik ve mitoloji tanrılarını işler. Bodrum'a olan aşkı ile tanınır. Romanlarında olduğu gibi öyküleri de buram buram deniz kokmaktadır. Kitapta birbirinden güzel otuz iki öykü bulunmaktadır. Yazar denizci hikayelerini mitoloji ile taçlandırmıştır.