Senaryo ve film yazılarından tanıdığımız Uygar Şirin, 11 yaşındaki bir kızın gizemli dünyasını anlatan Anne Tut Elimi ve ikinci romanı Büyük Deniz Yükseliyordan sonra üçüncü romanı Karışık Kaset geçtiğimiz aylarda yerini aldı. Yönetmenliğini ise Tunç Şahin'in üstlendiği kitabın filminde Sarp Apak ve Özge Özpirinççi oynuyor. 1990'lı yıllarda başlıyor kitap. Çocukluktan beri müziğe aşık bir çocuğun, çocukluk, gençlik ve orta yaşlılık süreçlerini dönemin müzikleri çerçevesinde anlatan bir roman. Büyüdüğünde şarkı yazıları yazan ve başarılı bir DJ olan Ulaş'ın hikayesi. Tabi ki bir de bir türlü kavuşamadığı sevgilisi İrem'in öyküsü. Kitap üç bölümden oluşuyor. İlk bölüm,1990'lı yıllar... Yer Kadıköy... Ulaş 13 yaşında ergenliğin yeni yeni filizlendiği, hayatı müzikler olan bir çocuk. Babası öğretmen, annesi ev hanımı. Anne ve babası pek anlaşamasalar da kör topal yaşayıp gidiyorlar. Babasının bir de hayali var. Dönemin şarkılarının kitabını yazmak. Babasının büyük bir plak koleksiyonu var ve 90'ların hit şarkılarından nefret ediyor. O yüzden şarkılar konusunda Ulaş'la hem fikir değiller. İrem ise 12 yaşında aynı mahallede yaşayan öğretmen bir ailenin kızı. Ulaş ile aynı kaderi paylaşsalar da İrem, Ulaş kadar şanslı değil. Çünkü anne ve babası ayrılıyorlar. Ulaş bu duruma çok üzülüyor, çünkü biricik sevgilisi karşıda Beşiktaş'ta babası ile yaşayacaktır. Yaz tatil dönemi olduğu için İrem annesi ile tatile çıkar. Ulaş'lar da tatile giderken bir gün İrem'lere Didim'e gitmeye karar verirler. Ulaş'ın o zamanlar çok büyük de bir tutkusu vardır. Karışık kaset hazırlamak. Bir de şarkı defteri var. Kasetin şarkılarına 10 üzerinden puan veriyor. İrem için de bu defterden seçtiği aşk şarkıları konulu bir kaset hazırlar. Yazlığa yanlarına gidince verecektir. Fakat İrem'in parkta bir çocuğun elini tutarken gördüğünde deli olur, kaseti eline tutuşturur ve 10 yıl hiç onu görmez. Kitabın ikinci bölümü 2000 yılında başlar. Ulaş 23 yaşında, yeni mezun, Hürriyet gazetesinde imzasız yazılar yazan biridir. Çocukluk arkadaşı Yusuf'un ısrarıyla gittiği dans gecesinde İrem ile karşılaşır. Çok şaşırırlar, çünkü 10 yıldır birbirlerini görmüyorlardır. O sırada editörü arar ve Sezen Aksu'nun son kaseti 'Deliveren' ile ilgili bir yazı yazmasını ister. Güzel olursa imzalı yayınlanacaktır. İrem ile kaseti dinlemeye karar verirler. O arada babası arar. Annesi ile boşandığından beri günde en az beş kere oğlunu aramaktadır. Yıllardır uğraştığı kitabının bazı bölümlerini beğenmediğini ve yaktığını söyler. Ulaş ile İrem hemen apar topar babasının yanına giderler. Ulaş babasına biraz sert çıkışır. Çünkü bu kitap yüzünden evliliği bitmiş ve kopyası olmayan en az 80 sayfasını yok olmuştur. İrem Ulaş'ı sakinleştir. Gecenin ilerleyen saatlerinde Ulaş'a gidip güzel bir gece geçirirler. Bölümün son sayfasında sözü İrem alır ve o gün Kemal Sunal'ın öldüğünü, onun için ve kendi için ağladığını söyler. Çünkü çok büyük bir problemi vardır. Bu bölümün sonunda ise yatak şarkılarından oluşan CD ortaya çıkar. Kitabın son bölümünde ise yıl 2010'dur. Ulaş ile İrem yine 10 yıldır görüşmüyorlardır. Ulaş babasının ölümünden sonra onun en büyük isteğini yerine getirir ve Karışık Kaset adında bir kitap yazar. Hem de dönemin hatırı sayılır DJ'lerinden olur. İrem ise kısa filmleriyle ünlenmiş, uzun metrajlı film çekmeye hazırlanan bir yönetmendir. Olur olmadık bir zamanda yine karşılaşırlar. Ulaş bu sefer tepkilidir İrem'e 10 yıl önceki sorundan kaynaklı olarak. Fakat bu bölüm, hikayenin en güzel bölümü. Birinci bölüm kaset, ikinci bölüm CD, bu bölüm ise USB dönemidir. USB de oluşturulmuş bir yenilik şarkıları çıkıyor karşımıza ve mutlu bir sonla. Fonda ise Göksel'den "Karar Verdim" çalıyor... Karışık Kaset, oldukça eğlenceli ve titizlikle hazırlanmış bir kitap. Yazar dönemin şarkılarını, eleştirilerini araştırmış ve büyük bir ustalıkla kelimelerinde yansıtmış. Uzun diyaloglarla bezenmiş kitap bir solukta bitecek türden. Özellikle kitabın sonunda Sözü geçen şarkılar bölümü çok etkileyici. Eminim sizi anlatan da şarkılar vardır... Filmi izlemedim bilmiyorum ama kitabı kesinlikle tavsiyemdir. Sözü geçen şarkılardan birkaç örnek: Bir de Bana Sor , söz: Çiğdem Talu Yol , söz: Özlem Tekin Sarıl Bana , söz: Meral Özbek... Karışık Kaset Konusu Daha önce Anne Tut Elimi isimli romanı ile beğenip sevdiğimiz Uygar Şirin, Karışık Kaset kitabı ile yine okurlarına romantik komedi tarzında sıcacık bir roman sunuyor. Uygar Şirin, Anne Tut Elimi romanı ile 11 yaşında bir kızın dünyasına bize sunmuş ve bunu yaparken olağanın dışında farklı bir dil kullanmıştı. Benzer akıcılığı ve sadeliği Karışık Kaset romanında da görmek mümkün. Romanda eğlenceli bir aşk hikayesi anlatılıyor fakat bu aşk hikayesi bir çocukluk aşkı olarak başlıyor. 13 yaşındaki Ulaş 1990 yılında 12 yaşındaki İrem'e ilk görüşte aşık oluyor. Tam bir çocukluk aşkı gibi onu evleneceği, onsuz yaşanmayacak biri gibi görüyor fakat çok utangaç olduğu için duygularını açamıyor. Babasının tavsiyesini dinleyip ona duygularını en iyi anlatan şarkılardan oluşan bir kaset hazırlıyor. Fakat kaset umduğu etkiyi yapmıyor ve Ulaş ilk aşk acısını çekiyor. Sonra zaman ilerliyor ve kader bir şekilde Ulaş'a yardım etmeye devam ediyor. Her 10 yılda bir İrem ile Ulaş karşılaşıyor. Bir anlamda kader Ulaş'a hep ikinci bir şans veriyor. Verdiği ilk şansı Ulaş kullanamıyor fakat ikinci şansta artık işlerin değişmesinde oldukça kararlı. 20 yıldır içinde sakladığı aşkı artık birlikteliğe dönüştürmek onun elinde.


Bilgin Adalı'nın yazdığı Kariye Hazinesi adlı çocuk kitabı, define avcılığı ve kaçakçılık konuları hakkında bir macerayı konu alıyor. Arkadaşlık, cesaret ve tarihi eserlerin önemi gibi konularda güzel mesajlar veren hikayenin büyük bir kısmı İstanbul'un Fatih ilçesinin Edirnekapı semtinde yer alan Kariye Camii/Müzesi/Kilisesinde, önemli bir kısmı Haliç'te, bir kısmı ise okulda ve Canlar'ın evinde geçiyor. Kitabın başkahramanı 7. sınıf öğrencisi olan Can. Can'a eşlik eden karakterler ise sınıf arkadaşları Berke, İrem ve Selin. Ayrıca Erdal Öğretmen, Samiye Öğretmen, Can'ın dedesi Bilgin Bey, Tülin Hanım ve Nursal Hanım da önemli karakterler arasında yer alıyor. 9 yaş ve üzerindeki okurlar için uygun olan kitabın içerisinde az sayıda siyah-beyaz resim bulunuyor. Özellikle bölüm başlarını süsleyen resimler, okurların karakterler ve mekanlar hakkında fikir edinmesini sağlıyor ve hikayeyi gözlerinde canlandırmalarını kolaylaştırıyor. İlk kez Can Çocuk Yayınları tarafından 2008 yılında yayımlanan kitap, aradan uzun zaman geçmiş olmasına rağmen bugünün çocuklarına da hitap etmeyi başarıyor. 99 sayfadan oluşan kitapta ön söz dışında 14 bölüm yer alıyor. Yazar, ön sözde Kariye Hazinesinin gerçek olmadığını okurlarıyla paylaşıyor ve kendisine göre asıl hazinenin Kariye Kilisesinin içerisindeki mozaikler ve freskler yani duvar resimleri olduğunu söylüyor. Ayrıca define avcılığı konusunda da okurlarını uyarıyor. Ön söz ve 14 bölümün yanı sıra kitabın sonunda 3 adet ek bulunuyor. Fatih Sultan Mehmet, Kariye Müzesi ve Mimar Sinan hakkındaki bu ekler, okurlara kitabın en önemli 3 unsuru hakkında epey bilgi sunuyor ve bu konular hakkında daha fazla bilgi edinmek için onları da araştırma yapmaya teşvik ediyor. Kitaptaki bölüm başlıkları ise şu şekilde: Bir Amacı Vardı Onun Savaş Zafer ve Sonrası Fetihten 554 Yıl Sonra (29 Mayıs 2007) Kariye Müzesi Duvarlardaki Gözler Planın Öteki Yarısı Müzedeki Esrarengiz Ziyaretçi Dedenin Öyküsü Erdal Öğretmen Harabenin Gizi Baskın Planı Baskın Yağmurluklu Adam Kariye Hazinesi Özeti Kitap, Erdal Öğretmen'in Fatih Sultan Mehmet ve İstanbul'un Fethi hakkında yaptığı anlatımla başlıyor. Heyecanlı ve bilgi dolu bu anlatım sırasında Erdal Öğretmen, İstanbul'un Fethi sırasında ortadan kaybolan Kariye Hazinesi'nden de öğrencilerine bahsediyor. İlk kez duydukları Kariye Hazinesi, tüm öğrencilerin dikkatini çekiyor. Ancak içlerinden biri -Can- bu konuyu herkesten daha fazla önemsiyor ve hazineyi bulma hayaline kapılıyor. Bunun için de en yakın 3 arkadaşını hazineyi birlikte aramaya ikna ediyor. Böylece ertesi gün Can, Selin, Berke ve İrem adlı arkadaşlar hedeflerine ulaşmak için ilk adımı atarak Kariye Müzesini ziyaret ediyorlar. Can'ın internetten yaptığı araştırmalar, Selin'in dijital fotoğraf makinesiyle çektiği fotoğraflar ve müze ziyareti sırasında yaptıkları gözlemler üzerinden hazinenin nerede olabileceğine dair pek çok fikir yürütüyorlar ama tüm tahminleri boşa çıkıyor. Müze ve yakın çevresinde 2 kez araştırma yaptıktan sonra hazinenin dehlizler yoluyla kaçırılmış olabileceğini düşünerek Kariye Kilisesinden Haliç'e ulaşan bir dehliz olup olmadığını araştırmak için Haliç'e gidiyorlar. Haliç'te bulunan harabe bir yapıyı incelemek üzereyken kıyıya yanaşan lüks bir tekne görüyorlar. Tekneden inip harabeye giren adamları gizlice dinliyorlar ve adamların kaçakçı olduğuna karar veriyorlar. Adamlar gittikten sonra hızlıca harabeyi inceliyorlar ve fazla vakit kaybetmeden Canlar'ın evine gidiyorlar. Kendi başlarına polise ihbarda bulunsalar kimsenin inanmayacağını düşündükleri için konuyu Can'ın dedesine anlatıyorlar. O da bir arkadaşının kızı olan Tülin Hanım'a haber veriyor. Tülin Hanım kısa süre içinde sivil polislerle birlikte Canlar'ın evine gelip ayrıntılı bir şekilde bilgi alıyor. Daha sonra kaçakçıları yakalamak için hep birlikte bir plan yapıp uygulamaya koyuyorlar. Can ile dedesinin de dahil olduğu baskın planı başarılı bir şekilde gerçekleştiriliyor. Kaçakçıların yakalanmasını sağlayan dört arkadaş ise gazetelere çıkıp ödül alıyorlar. En sonunda da süreç boyunca gizlice kendilerini izlese de hiç göremedikleri, yalnızca müze görevlisinden duydukları yağmurluklu adamın Erdal Öğretmen olduğunu öğreniyorlar.


Fütürolog Robert Borg yaptığı bir seyahatten eve dönüş yolunda Atlas Okyanusu' nun üzerinden geçerken bir an için pencereden dışarıya bakar. Gördüğü manzara onu hayretler içinde bırakır. Denizin tam ortasında suyun içine dalıp çıkan yunuslar sürü halinde hareket etmektedir. Yunuslara olan düşkünlüğü ile bilinen Robert hayvanların dalışlarını izlerken diğer yandan da aklında yunuslar ile ilgili yapılan tespit vardır. Bilimin aydınlattığı doğrultuda, gruplar halinde seyahat eden yunuslar bir zaman sonra kendilerini karaya vurarak intihar ederler. İşte yunus balıklarının intiharı ile eş zamanlı olarak dünya üzerinde kitleleri etkileyecek olaylar meydana gelir. Kimi bilim insanına göre yunusların intiharı, onların dünyadaki olumsuz olaylara verdikleri iç güdüsel tepkilerdir. Robert tüm bunları bir süre düşündükten sonra gördüklerini anlatmak için eve kadar bekleyemeyeceğini düşünerek eşini arar. Ona yunusları tıpkı rüyalarında gördüğü gibi gördüğünü anlatır fakat aynı heyecanı karısının hissetmediğini fark eder. Ne olduğunu sorduğunda ise aldığı cevap karşısında şok geçirir ve olayların içine nasıl girdiğini anlamadan kendini sorunların merkezinde bulur. Uzayın derinliklerinden Roma' da ki Papa' ya uzunca bir mektup gelmiştir. Bu mektubu yazan kişi kendisini uzay rahibi diye tanıtan Filofey' dir. Filofey; Rx uzay istasyonunda son üç yıldır yalnız başına yaşayan, geldiği ekiple birlikte dünyaya dönmeyi reddeden, kendini buluşları ile birlikte sonsuz boşlukta hapseden Rus bir bilim adamıdır. Dünyadaki adı; Andrey Kriltsov ' dur. Filofey' i dünyada bu kadar ilgi çekici yapan son üç yıldır uzayda yaşaması değildir. Bu yıllar içerisinde tüm dünyayı etkisi altına alacak buluşudur. Adına 'Kassandra Damgası' dediği buluşu tüm insanlığı ama en çokta kadınları ilgilendirmektedir. Kassandra Damgası bebeklerin henüz embriyo döneminde yani ana rahminde dünyada olup bitenleri hissedebilme yeteneğini ortaya koymaktadır. Kısacası kendi hayatları ile ilgili öngörülere sahiptirler. Kimileri yaşayacağı hayatı kabullenirken, kimi embriyolar bu hayata tepki gösterir ve dünyaya gelmek istemez. İnsanlığın uzunca bir zamandır görmediği bu işaretleri Filofey bulduğunu söyler. Eğer embriyolar hayata gelmek istemiyorlarsa annelerinin alnında küçük benekler oluşturuyorlar. İşte buna Kassandra Damgası deniliyor. Filofey' in buluşu ise uzay istasyonundan gönderdiği keşif ışınları etkisi ile bir sivilce olarak kabul edilen bu benekleri annelerin alınlarında belli edecek hale getirmesidir. Yaptığı bu keşif ile Papa' ya bir mektup yazarak kendisinden bunu tüm insanlığa duyurmasını ister. Alınlarında Kassandra damgası olan kadınların bu çocukları dünyaya getirmekle onlara kötülük yaptığını, bu embriyoların hayata gelmek istemediklerini, geldikleri takdirde hayatın içinde kötü birer insan olarak yol alıp gideceklerini insanlığa bilimin ışığında anlatmasını söyler. Papa bu mektubu bir gazeteye vererek tüm kamuoyuna duyurur. Bork' ün en yakın arkadaşı Ordok başkanlık seçimlerine adaylığını koymuştur. Bork' ün eve döndüğünün haberini alınca kendisini acil olarak seçim kampanyası ile ilgili arar. Duyulduğu andan beri herkesi ayaklanmaya çıkaran Kassandra Damgası hakkında ne düşündüğünü öğrenmek için saatlerce telefon görüşmesi yaparlar. Ertesi gün halkla buluşacak olan Ordok bu damga konusunda insanlara ne diyeceğini danışır. Bork bu durumun bilimin ışığında gayet mantıklı olduğunu ve Filofey' in buluşlarını destekleyecek belgeler olabileceğini hatta kendisininde bu duruma bir fütürolog olarak katıldığını söyler. Ordok' a insanları Filofey' in buluşlarını terslemek yerine kabullenmelerini önermesini tembihleyerek telefonu kapatırlar. Ertesi gün Ordok' a toplantıda, canlı yayın sırasında bir vatandaş embriyolar hakkında ne düşündüğünü sorar. Ordok bir gece önceki telefon görüşmesine bağlı kalarak cümlesine giriş yapar ancak onun bunu desteklediğini öğrenen salondaki halk isyan çıkartır. Başkanlık endişesi taşıyan Ordok anında taraf değiştirir, bir de üzerindeki okları bir başkasına yönlendirir. Ünlü fütürolog Robert Bork' ün de Filofey delisinin dediklerine katıldığını söyler. Arkadaşını koltuk sevdası uğruna çıldırmış halkın içine atar. Kendisi halkın desteği ile başkanlık yolunda emin adımlarla ilerler. Dünyaca ün yapmış olan Bork olanları sessizlikle izler. Damga hadisesi dalga dalga tüm dünyaya yayılır. Herkes sokaklarda protestolarda bulunur. Robert Bork ortadaki buluşu insanlara anlatamadan evinin önünde hunharca dövülerek öldürülür. Ertesi gün olayın haberini alan Filofey bütün bu durumlardan kendisini suçlu bulur. Bütün yaptığı araştırma, belge ve kayıtları yok eder. Dünya ile yaptığı canlı yayın esnasında son vedasını ettikten sonra uzayda başka bir ilki gerçekleştirerek intihar eder ve bedeni sonsuzlukta sürüklenir. Bu olayların hemen arkasından kalabalık bir yunus balığı sürüsü kendilerini karaya vurarak intihar eder. Kassandra Damgası, bilim kurgu tadını tam veremese de yerinde bir kitap. Okunmaya değer. İlk başlarda olayları anlamak için çaba sarf ediyorsunuz, bu neden böyle olmuş vs. fakat daha sonra kitabın anlatmak istediğini görünce, özellikle son sayfayı bitirince yüzünüzdeki gülümsemeye engel olamıyorsunuz. Böyle bir öngörünün olabildiği dünyada kürtaj neden olmasın sorusunun yanıtı gizli. Dünya salt kötü bir yer değil, onu kötü yapan biz insanlarız.


Günümüz Divan edebiyatçısı olarak bilinen İskender Pala'nın polisiye ve aşkı bir arada işlediği Katre-i Matem romanında Osmanlı Devleti'nin en ilginç dönemlerinden biri olan "Lale Devri" dönemini anlatmaktadır. Gerilimin hiç düşmediği ve dönem hakkında birbirinden farklı bilgilere ulaşabildiğimiz bu roman yazarımızın bir müzayede de satın aldığı el yazması kitapla başlıyor.66 sualde cinayet konu başlıklı kitabın konusu ise şöyle; Şahin ve çok sevdiği Nakşıgül ilk tanışmalarından kısa bir süre sonra evlenmişler ve ilk gece mutlu ve aşk sarhoşu bir halde uyumuşlardı. Şahin sabah uyandığında Nakşıgül'e sarılmak istemiş fakat yatağın yanının boş olduğunu, etrafa bakındığında ise her yerin kanla kaplı olduğunu görmüştü. Olayın şokunu üstünden atamadan odaya bir sürü kişi girmiş ve adı Tomruk Emini olan bir kolluk görevlisi onu derhal zindana atmıştı. Birçok işkence gördükten sonra sorguya çekilmiş ve Nakşıgül'ün katili olarak sorgulanmıştı. Tomruk Emini ve diğerleri onu Haliç'e götürüp denize atmaya karar vermişler ama çıkan lodos sayesinde Şahin kaçabilmişti. Şahin izini kaybettirip kayığına bindiği Osmanzade sayesinde Macar bir hekime simasını değiştirtmiş, Macar hekimde kaşlarını kaldırıp burnunu biraz değiştirince çok başka biri haline getirmişti. İlk olarak dilencilerin arasında katılmaya karar verdi ve orada çok yakın bir dost kazanmış oldu. Adı Topaç Yeye idi. Onunla beraber hem dilenip hem de Nakşıgül'ün katillerini bulmaya karar verdiler. O dönemin veziri olan Veziriazam İbrahim Paşa gizli olayları çözmede ve çözülememiş cinayetleri aydınlatmada çok ünlü biriydi. Kendisi de bu tür şeylerden çok hoşlanırdı. Bir gün muhafızlardan biri ona içi birçok çeşit meyve ve yemişle dolu bir sepet getirdi. Sepeti ters çevirdiğinde ise halıya bir kadın başı saçıldı. O günden itibaren bu cinayetin peşine düşmeye karar vermişti. Sultan Ahmet ise Osmanlı Devleti'ni on yıl boyunca barışa sürükleyecek bir anlaşma imzalamış ve İstanbul'u adeta yeniden inşa ettirmişti. Her yeri güzelleştirmiş ve her yere laleler dikmişti. Herkes zevk ve sefa içindeydi. Halk hariç. Padişahın en yakınlarından olan İshak Efendi ise bir gün ona bir mektup getirdi. Abisi Sultan Mustafa'nın bir oğlu olduğunu ve bu şehzadenin hep gizli tutulduğunu yazmıştı. Şehzade Ahmet şuan ortalardaydı ve bu devlet-i aliyye için bir riskti. Hemen Şehzade Ahmet aranmaya başlamıştı. Vezir bu konuşmaları bir şekilde öğrenmiş ve o da Şehzade Ahmet'in peşine düşmüştü. Birbirinden habersiz olan görevliler her yerde şehzadeyi arıyorlardı. Kısa bir süre içinde onun kılık değiştirdiğini ve adının Kara Şahin olduğunu öğrendiler. Dilencilikten, dervişliğe oradan da vezirin istihbaratçılığına geçen Şahin ise Nakşıgül'ün cinayetini araştırmaya devam ediyordu. Bir kaç isme ulaşmıştı fakat vezirin yardımına ihtiyaç duyuyordu. Bu sıralarda Hafız Çelebi adında bir lale yetiştirici kişisiyle tanıştılar. Topaç Yeye ve Şahin bu adamı çok sevmişlerdi. Hafız Çelebi, Şahin'in sürekli elinde tuttuğu mora çalan laleyi görmüş ve onu nerde bulduğunu sormuştu. Çünkü o lale bir ikizi bulunan ve çalınan bir laleydi. Şahin ise bu laleyi Nakşıgül'ün elinde bulduğunu söylemişti. O günden itibaren Topaç Yeye, Hafız Çelebi ile yaşamaya başlamıştı. Bir kişi vardı ki şehzade Ahmet'in varlığından haberdardı ve tek amacı onun güvenliğiydi. Bu kişi Hurikız'dı. Çok uzun süredir Şahin'i koruyordu. Kısa süre içinde tanıştılar ve ikisi de Nakşıgül cinayetinin peşine düştüler. O dönemde halk iyice fakirleşmiş ve herkes sultandan memnun olmadığını dile getiriyordu. Patrona Halil adında bir kişi etrafında toplanan halk isyan başlattı ve Sultan Ahmet tahttan indirildi vezir de öldürüldü. Bu olayla beraber Şahin ve Hurikız da istedikleri adamlara ulaşıp cinayeti öğrendiler. Meğerse Şahin'in ona annesinden kalen 30 incinin peşindelermiş. Nakşıgül ise Gürcü bir cariyeymiş ve her şey bir oyunmuş. Kayınpederi sandığı adam ise köle tacirliği yapan kötü bir adammış. Nakşıgül ölmemiş onun yerine başka birinin bedeni parçalanmış ve suç Şahin'in üstüne kalmış. Şahin her şeyi öğrenmişti fakat Şehzade Ahmet olduğu herkes tarafından gizleniyordu. Osmanlı tarihinde gizli tutulan ve bilinmeyen bu hikaye hala gizemini korumaktadır ve el yazması bu kitabın yazarı hala bilinememektedir. Kişiler ise gerçektir.


Başkomiser Nevzat ve ekibine gelen cinayet haberi ile ortalık sarsılır. Çünkü dava çok karışıktır. İlk cesedin yanına geldiklerinde ölünün kalbine 2 kere saplanmış bir haç işareti ve açık İncil de maktulün kanı ile altı çizili bir kısım " Uyan ey kılıç! Çobanıma, yakınıma karşı harekete geç." Kısmının altı maktulün kanı ile çizilmiştir aynı zamanda yine maktulün kanıyla Mor Gabriel yazılmıştır. Bir de Fatih isimli bir kişiden mektup bulurlar. Ancak Fatih'in kim olduğu da belli değildir. Bütün bunları düşünürken içeriye maktul Yusuf'un bir arkadaşı girer. Bu kişi dinler konusunda uzman bir akademisyen olan Can'dir. Can'dan bazı bilgiler alarak serbest bırakırlar. Yusuf'un sevgilisi olan Meryem'e haber vermek için Meryem'in barına giderler. Meryem, bir mafya kızıdır. Babası öldükten sonra namı ona kalmış, işleri o devralmıştır. Ancak bar işletiyor olarak görünür. Nevzat'a söylemese de düşmanları olan Bingollü Kadir'in Yusuf'u öldürdüğünden emindir. Nevzat, Bingollü Kadir'in varlığını Meryem'in koruması olan Tonguç'tan öğrenir. Bunun için de Ali'yi Bingollü Kadir'i bulması için görevlendirir. Ancak Ali bulamadan Meryem adamı bularak Tonguç'a vurdurur. Meryem, kimi katil sansa azlettirecektir. Çünkü yeraltında namını koruması gerekmekte, kendisine işlenen suç cezasız kalmamalıdır. Nevzat'tan sakladığı tek şey Bingollü Kadir değildir. Aynı zamanda Yusuf'un gerçek adının Selim hatta Yavuz olduğunu da saklar. Bir de Malik denen yaşlı bir adam vardır. Adam kendisini Aziz Pavlus sanmakta, tüm her şeyi ona göre ayarlamaktadır. Aziz Pavlus ile ilgili, İsa Mesih ile ilgili çoğu şeyi satın alır. Hatta evinin altında bir azizin mezarı bulunmaktadır. Halkın dua etmesi için o bölgeyi açmış, temizliğinden bakımından kendisini sorumlu tutmuştur. Katilin 2. Hedefi Malik olur. Ancak bu defa incilin altı düzensiz çizilmiş, Mor Gabriel yazısı bulunmamaktadır. Bir cinayet çok ustaca ve arkada iz bırakmadan yapılmışken, öbürü baştan savma yapılmıştır. Yusuf'un bir de Timuçin adında bir arkadaşı vardır. Ancak bu kişiyi hiç kimse görmediği ve soyadını bile bilmedikleri için Timuçin'i bulamazlar. Bu sırada da Cengiz müdür, sürekli bu dava ile ilgili gelişmeleri sormakta Nevzat ile yakın olmaya çalışmaktadır. Malik öldükten sonra Cinayeti Can işledi diye düşünülür. Ancak Can, Malik'in evinin orada Cengiz müdürü görmüştür. Bunu Nevzat'a söyleyince Nevzat bunun peşine düşmüştür. Bu sırada da Yusuf Akdağ'ın akrabaları gelerek cesedi tespit eder ancak o Yusuf Akdağ değildir. Sadece kimliği doğrudur. Biraz araştırma yapıldıktan sonra o kişiyle birlikte 6 kişinin yıllar önce bir mağarada öldürüldüğü bulunur. Onları öldüren komiser Yavuz da Yusuf Akdağ'ın yerine geçmiştir. Onun arkadaşı olan Mehmet adındaki kişi mektubu yazan Fatih olduğunu anlarlar. Yusuf bazı yerlerde Selim adını kullanmıştır Timuçin de Cengiz Müdür'dür. Fatih'in yanına gitseler de o da Selim'le aynı şekilde öldürülmüş, çarmıha gerilmiştir. Cengiz, kendisinin Malik'i öldürdüğü anlaşılınca kaçar. Böylece katilin kendisi olduğunu ispatlamış olur. Cengiz ile kovalamaca başlar. Bu esnada araştırmalar da devam etmektedir. Cengiz sadece Malik'i öldürdüğünü söyler durur. Bir karşılaşma esnasında Ali'yi öldürmeye yeltenince Başkomiser Nevzat, Cengiz'i vurmak mecburiyetinde kalır. Cengiz öldükten sonra Selim ve Fatih'i Can'ın öldürdüğü Malik'i ise Cengiz'in öldürdüğü ortaya çıkar. Ancak Can'ı içeriye atacak bir kanıt bulunmamaktadır. Adliye'den çıktığı an Can, Meryem'in adamı tarafından öldürülür. Dava da burada kapanır. Değerlendirme: Nefes kesen bir polisiye kitabı ile Ahmet Ümit yine karşımızda. Başkomiser Nevzat hikayeleriyle devam ettirdiği polisiye kitaplardan biri olan Kavim, yazarımızın diğer eserlerinde olduğu gibi akıcı ve ilgi çekici bir cinayeti anlatıyor. Her kitabında olduğu gibi farklı bilgilerle donattığı farklı cinayet olayları ile hem bilgilendiriyor hem olayı çözmeye odaklayarak kitabın akıp bir çırpıda okunmasını sağlıyor. Merak uyandıran kurgusu sayesinde bilgi kısımları sıkmıyor tam aksine cinayetle olan bağlantıyı çözmeye odaklıyor. Hristiyanlık ve farklı düşünceler hakkında bilgi verip farklı bakış açıları kazandıran eseri de bir çırpıda akıp gidiyor. dan brown tarzı yazmaya çalışıyor ama pek yanına yaklaşmıyor katilin bulunmaması için ip uçlarını sürekli gözden kaçırılmış gibi gösteriyor sona doğru ortaya çıkıyor düşünce olarak güzel ama tam bir polisiye değil görmezden gelme ile polisiye olmaz 07-04-2022 21:17 ahmet ümit şaşırtmıyor en güzel romanlarından biri olmuş 26-12-2022 14:12 "uyan ey kılıç çobanıma yakınıma karşı harekete geç" cümlesi bu kitapta mı


Türk Edebiyatı'nda hikaye denilince ilk akla gelen isimlerden biridir Sait Faik. Hikayelerindeki karakterlerin içimizden birileri oluşu ve samimi anlatış biçimi ile elimizden düşmeyen kitapların sahibidir. Kayıp Aranıyor hikayesi işte böyle içten ve akıcı bir dille yazılmış film tadında bir hikayedir. Kayıp Aranıyor romanının konusu ise şöyle; Konsolos Vildan Bey'in kızı Nevin çok farklı bir kültürle yetişmişti. Babasının gittiği birçok ülkeden getirdiği anıların, yaşamların ve olayların kızı üzerinde çok etkisi olmuştu. O dönem Türkiye'sinin bambaşka bir kız çocuğu olarak yetişti Nevin. Dört dil bilen, kitap okuyan, tiyatroya giden, çeviri yapan, rakı ve şarap içen, erkek arkadaşlarıyla yemekler yiyen bir kadın oldu sonradan. Özdemir adında bir gazeteciyle evlendi. Birbirlerine pek uymasalar da birlikteliklerini koruyabiliyorlardı. Nevin gazeteci olduğu için Ankara'ya gidip geliyordu. Sürekli otobüse biniyor Bakanlıklara gidiyordu. Burada gördüğü bir biletçi çocuğa karşı ilgi duymaya başladı. Hoşlantı, ilgi duyma gibi bir şeyi. Çocukta ona sürekli "canım ablacığım, şeker ablacığım" diyordu. Birçok karşılaşma sonrasında otobüsün içi tenhayken çocuk elindeki paraları düşürür gibi yaptı ve Nevin'in elini uzunca öptü. Bu öpüş Nevin'i oldukça etkiledi. O gün biletçi çocuğa bir not yazarak buluşma teklif etti fakat çocuğun kötü bir hareketini görerek vazgeçti. İşlerini hallettikten sonra ise İstanbul'a kocasının yanına geldi. Özdemir ise oldukça hasta görünüyordu. Nevin ona bakmak istedi fakat Özdemir ona işlerle ilgili uzun bir liste verdi. Listeye bakılırsa Nevin akşamdan önce evde olamayacaktı. Listedeki görüşülecek kişilerden başlamaya karar verdi. Fakat kime gitse geri çeviriyor, Özdemir'in kendisinin gelmesi gerektiğini söylüyorlardı. Böyle olunca Nevin eve gitmeye karar verdi. Öğleden sonra eve geldiğinde salonun dağınık olduğunu ve bir kadına ait eşyaların olduğunu fark etti. Yatak odasına gittiğinde ise kocasını ve Amerikalı bir gazeteci kızın beraber yatarlarken gördü. Aldatıldığını anlayınca aklına ilk gelen bavulunu alıp gitmek oldu. Hemen bir otele yerleşti fakat psikolojisi oldukça etkilenmişti. Özdemir'den beklenen haber bir hafta sonra geldi. Onu arkadaşlarının da olacağı bir kutlama yemeğine davet ediyordu. Ayrılıklarını kutlayacaklardı. Nevin zor bir karar vererek davete gitmeyi kabul etti. Fakat yemekte kimse Özdemir'e suçlayıcı tavırlarda bulunmuyor tam tersi kendisine karşı imalı sözler duyuyordu. Bu imaların nedenini ise az sonra anladı. Özdemir'in arkadaşlarından Rıfat Bey, Nevin'i Ankara'da biletçi çocuk onun elini öperken görmüş ve bunu Özdemir'e iletmişti tabii diğerlerine de. Şimdi ise hepsi ayrılık sebeplerini Nevin olarak görüyorlardı. Nevin bu durumu anlayınca hemen ayağa kalktı ve olayın aslını anlattı. Masadaki herkes çok mahcup olmuştu. Nevin ise kalkıp gitti. Özdemir ve Nevin beraber trenle İstanbul'a dönüyorlardı. Bu sırada konuşup bir karar aldılar. Boşanacaklardı. Nevin ailesinin yanına döndü. Burası İstanbul'un daha çok muhafazakar kesimli bir kentiydi. Genellikle balıkçıların yaşadığı bir yerdi. Nevin'in yaşam tarzı tüm mahalle için olay olmuştu. Herkes onun çok sıra dışı şeyler yaptığına inanıyordu. Nevin ise buradan balıkçı bir gence aşık olmuştu adı Cemal'di. Aynı şekilde balıkçı da ona karşı boş değildi. Evlenmeye karar verseler de aniden bu kararlarından vazgeçtiler. İki farklı yaşam tarzıyla mesut olamazlardı. Ayrıca iki tarafın ailesi de bu duruma şiddetle karşı çıktılar. Nevin her şeyden uzaklaşmak istedi ve kimseye haber vermeden başka bir şehre gitti. Sadece babasına bu bilgiyi verdi. Konsolos Vildan Bey ise kızına uzun süre ulaşamayınca gazetelere kayıp ilanı vermeye başladı.


Kayıp Kız Her Hikayenin Bir Öteki Yüzü Vardır... Gillian Flynn, Kayıp Kız ile son zamanların en mükemmel gerilim romanlarından birini yazmış diyebiliriz. Normal bir kaçırılma olayı gibi başlayan hikayenin gittiği nokta aklınızı başınızdan alıyor ve olanlara siz bile inanmakta zorlanıyorsunuz ve okurken tüyleriniz diken diken oluyor. Kayıp Kız romanı çok uzun süre en çok satanlar listesinde yer aldı ve eleştirmenlerden de tam not aldı. Kitap çok büyük beğeni topladığı içinde film çekimlerine başlandı. Amy ve Nick evliliklerinin 5. yılını doldurmak üzere olan bir çifttir. Fakat 5. yıl dönümünün olduğu gün Nick eve geldiğinde salonu dağınık bir halde bulur. Ne olduğunu anlamaya çalışırken evde eşi Amy'yi bulamaz ve paniğe kapılır. Polise haber verir ve Amy'yi arama çalışmaları başlar. Nick kişilik olarak he zaman iyi bir insan profili çizmeye çalışır. Bunun içinde ufak beyaz yalanlar söylemekten çekinmez. Kayıp kız davası başladığında da iyi biri gibi görünebilmek için beyaz yalanlar söylemeye başlar fakat bu yalanlar yavaş yavaş kontrolden çıkmaya başlar. O gün yaptıklarına dair yalanların ortaya çıkması ile Nick daha da zor durumda kalır fakat artık zor olan daha sonra ortaya çıkar. Nick'in saklaması gereken bir de metresi vardır ve bunun ortaya çıkması ile hem bir numaralı suçlu olacaktır hem de aldatan koca olarak kötü biri damgasını yiyecektir. Nick'in yalanları ortaya çıkmasının yanında kaybolan eşi ile ilgili deliller de yavaş yavaş ortaya çıkar ve Nick baş şüpheli olmaya başlar. Halk için bu tarz davalarda kocanın her zaman suçlu olması algısı olduğu için de Nick kendini bir çıkmazın içinde bulur. Bunun yanında Amy her yıldönümünde kocası için hazine avı şeklinde romantik bir oyun hazırlar ve Nick ipuçlarını takip ederek hediyesine kavuşur. 5. yıldönümü için de Amy kaybolmadan önce yine bir oyun hazırlamıştır. Nick eşini aramanın ve polisin baskısı altında oyundaki bulmacaları tek tek çözer ve hediyesini bulduğunda tam bir şok geçirir. Kitabın ilk bölümü burada son buluyor. Kitap toplam üç bölümden oluşuyor ve insanın aklını başından alan gerçekler ikinci bölümde ortaya çıkıyor. O yüzden yazının bundan sonrasını okumamanız belki sizin için daha iyidir. Yine de okumak isterseniz... Kitabın ikinci bölümünde bir anlamda Nick ve özellikle Amy'nin gerçek yüzünü görmeye başlıyorsunuz. Nick eşinin kaybolması ve ölümü ile ilgili olarak tutuklanmaya doğru giderken Amy kusursuz planının beklenmeyen bir olay sonrası bozulma tehlikesi ile yüzleşir. Nick Amy'nin kendisi için hazırladığı hazine oyununda çözdüğü her bulmaca ile aslında eşinin kaybolması ile ilgili kendisini suçlu göstererek bir ipucu da bırakmaktadır. İpuçlarını bulduğu her nokta metresi ile geçmişte birlikte oldu yerlerdir ve bunun farkına vardığında ve gerçek ile yüzleştiğinde kendisi artık tamamen bir batağın içindedir.


Berlin'de büyümüş devrimci ve göçmen bir ailenin kızı Yıldız Baş komiser ve yardımcısı Tobias Berlin'de iş başındadır. Türk asıllı, yazılım mühendisi Cemal Ölmez kendi evinde vahşice öldürülmüştür. Cemal'in kalbi yerinden çıkartılmış, eline yerleştirilmiş ve kendi çizmiş olduğu Zeus'un resmine doğru konumlandırılmıştır. Olay yerinde maktulün telefonu çalar. Telefona cevap veren Tobias arayanın Cemal'in arkadaşı Rafael Moreno olduğunu öğrenir. Rafael, Cemal'in ölümünden habersizdir ve öğrenince çok üzülür. Yıldız ve Tobias Cemal'in en son kimlerle konuştuğunu öğrenmek için telefonu karıştırır. Son konuştuğu kişiler Alex ve Peter'dir. Olay yerini incelemeye devam ederler ve Cemal'in arkeolojiye ve mitolojiye olan ilgisini keşfederler. Cinayet mahallinde yalnızca Zeus'un resmi değil, kolları, başları, ayakları eksik olan kabartma heykellerden oluşmuş bir kolaj da bulunmaktadır. İki meslektaş kendilerini bir cinayet mahallinde değil de arkeoloji müzesinde gibi hisseder. Üst katta oturan hamile komşu Pilar, Cemal'in yakın arkadaşı, Rafael Moreno'nun eşidir ve Cemal ile ilgili bilgiler verir. Son konuştuğu kişi Alex'in, Cemal'in sevgilisi olduğunu anlatır. Alex acımasız ve bencil biridir. Cemal'e şiddet uyguluyor hatta onu ölümle tehdit etmiştir. Bunları öğrenen Yıldız ve Tobias için ilk şüpheli Alex olur. Baterist olan Alex ile görüşmek için sahne aldığı müzikale giderler. Cemal'in öldürülüş şekli dolayısıyla mitoloji bilgisi ve ilgisi olan bir katil profili vardır kafalarında. Alex'in mitolojiye ilgisi olduğunu fark ederler ancak o bunu inkar eder ve Cemal'in patronu Peter'den bahseder. Alex'e göre cinayeti Cemal'in abisi Hüseyin işlemiştir. Çünkü eşcinsel olması ailesiyle arasının bozulmasına sebep olmuştur. Daha sonra ifade almak için Cemal'in ailesine giderler ancak babası Kerem, Cemal'i reddettiğini söyler. Dedesi Orhan ise kayıplara karışmıştır. Cemal'in ailesi yıllar önce yapılan Bergama'daki kazılarda aile boyu görev almıştır. O kazılardan elde edilen anıtlar Berlin'e getirilmiş ve Pergamon Müzesi'nde sergilenmektedir. Cemal'in ailesi ise akrabaları Haluk'tan şüphelenir. Sebebi ise aile içinde süregelen düşmanlıktır. Bir başka şüpheliyse Rafael Moreno'nun yönlendirmesiyle yabancı düşmanı Neo Naziler olmuştur. Genç bir çift köpekleriyle Şeytan Tepesi'nde dolaşırken bir ceset bulurlar. Bu ceset Cemal'in dedesi Orhan Ölmez'e aittir. Ne yazık ki o da Cemal gibi vahşice katledilmiştir. Cinsel organı kesilip çamura bulanmış, cesedin karşısına kartal sembollü bir asa dikilmiştir. Bu cinayet de mitolojik temalıdır. Ardından bir cinayet haberi de Alex için gelir. Alex'in ise derisi yüzülmüştür. Katil kendini Zeus ilan etmiş ve cinayetlerini de diğer mitolojik karakterlere göndermeler yaparak işlemiştir. Yıldız ve Tobias'ın şüpheleri Neo Naziler üstünde toplanmış olsa da eksik bazı parçalar vardır. Bu cinayetlere neden olan olaylar, Berlin duvarı yıkılmadan önceye uzanıyor. Ölmez Ailesinin büyük büyükbabaları Pehlivan Efendi, dünyanın sekizinci harikası kabul edilen, Bergama'dan çıkarılıp Berlin'e götürülen Pergamon Altarı'nın kazılarına katılmıştır. Bu bir gelenek haline gelmiş ve ailenin erkekleri antik kentin ortaya çıkarılmasında görev almışlardır. Bu işe gönlünü veren Pehlivan Efendi, genetik olabilen Grandiyöz Paranoya hastalığına tutulmuş ve kendisinin Poseidon olduğunu iddia etmiştir. Yaklaşık yüz yıl sonra torunun torunu Kerem Ölmez de aynı hastalığa tutulmuş ve kendisini Kronos zannetmeye başlamıştır. Çocukluk çağında antik kente çalışmaya giden Kerem, Munise Hanım'la evlenmiş ve çocukları Hüseyin dünyaya gelmiştir. Pergamon Müzesi ziyaretlerinde tanıştığı Nina Brückner ile sevgili olmuş ve ondan bir kızı, bir oğlu olmuş. Karısından olan oğluna Cemal, Nina'dan olan oğluna ise Zeus'tan esinlenerek Kartal ismini vermiştir. Berlin'deki siyasi olaylar Nina'yı ve iki çocuğunu silip atmasına sebep olmuştur. Nina ise bir süre sonra bir cerrahla evlenmiş ve Kartal'ın ismini Peter olarak değiştirmiştir. Yıllar sonra anne ve babasının ölümüyle zengin olan Peter bir enerji şirketi kurup kardeşi Cemal'i bulmuş ve işe almıştır. Ressam olan Cemal'e, Pergamon Altarı'ndaki heykellerin resmini yapma ve bunlara aile bireylerinin yüzlerini verme fikrini Peter vermiştir. Ancak Peter, Zeus'a kendi yüzünün verilmesini beklerken, Cemal kendi yüzünü vermiştir. Bu olay onun için bir travma olmuş babası ve dedesindeki hastalık onda da nüksetmiştir. Uranos zannettiği Orhan dedesinin hayalarını keserek öldürmüş, fakat Cemal bunu fark edince ölüm sıralamasını değiştirerek Kronos yani Kerem Ölmez yerine Cemal'i öldürmüştür. Cemal, Katilin kim olduğunu bir sesli mesajla Alex'e bildirdiği için Alex'i de öldürmüştür. Ardından Kerem'i öldürmek için cenaze evine, Bergama'ya gelmiştir. Yıldız Baş komiser olayları çözüme kavuşturmuş olmasına rağmen, Kerem Ölmez'in ölümüne engel olamamıştır. Ve kendini Zeus zanneden Peter, kollarını bir kartal gibi açarak kendini surlardan aşağıya bırakmıştır. DEĞERLENDİRME: Ahmet Ümit'in son çıkarttığı kitabı Kayıp Tanrılar Ülkesi, okuyucuyu doyuran enfes bir kitap olmuş. Ahmet Ümit'in kalemine zaten diyecek bir söz yok. Mitolojiye hiç ilgisi olmayan birinin bile hoşuna gidecek, heyecanlı bir okuma sunuyor sizlere. Mitolojik unsurlara, tarihi olaylara ve özellikle ırkçılık konusuna çok yerinde değinilmiş. Bir günde bile bitebilecek beş yüz sayfalık sürükleyici bir kitap. Ahmet Ümit'in kalemiyle tanışmak için de polisiye türüyle tanışmak için de tavsiye edilebilecek bir kitap ayrıca. Polisiye seviyor iseniz hiç vakit kaybetmeyin.


Kayıp ve Yas Kayıp deneyimi, sıklıkla zorlayıcı ve rahatsız ediciyken genellikle dönüştürücü niteliği olan evrensel bir olgudur. Kayıp yalnızca ölüm anlamına gelmemekle birlikte terk etmek, edilmek, değişmek, iş değiştirmek ya da işten çıkarılmak, mal varlığı kaybı, organ kaybı, fikir veya ideal kaybı vb. suretiyle de kayıplar veririz. Ancak ölüm geri dönülmezliğiyle yaşanmış en somut kayıp olmasıyla ayrılır. Yaşamın her döneminde bireyler bir ayrılık ya da kaybın etkisiyle yas dönemi geçirebilmektedir. Yas, bireyi ve yaşamını pek çok açıdan etkileyen çok boyutlu bir kavramdır. Oldukça da doğal bir süreçtir. Doğal olduğu kadar da biricik bir süreçtir. Her bireyin yas sürecindeki duygu, düşünce, davranış ve fiziksel açıdan tepkileri farklı olabilmektedir. Bireyler yas sürecini tamamlar ve kayıp açısından dengeye ulaşır. Fiziksel yas tepkileri; midede boşluk hissi, nefes alamama, seslere aşırı duyarlılık, enerjisizlik ve çabuk yorulma, iştah artması ya da azalması olarak görülebilirken bilişsel olarak; inanamama, inkar, ölen kişinin yaşadığı düşüncesi, ölen kişiyi görme ya da duyma, işitsel halüsinasyon, görsel halüsinasyon şeklindedir. Duygusal tepkiler; şaşkınlık, şok, üzüntü, öfke, kendini ve başkalarını suçlama, yalnızlık, umutsuzluk vb. iken davranışsal tepkiler; ağlama, dalgınlık, arama ve çağırma, ölen kişiyi hatırlatan şeylerden kaçınma, sosyal çekilme ve uyku bozukluğu gibi görülebilmektedir. Yas sürecini etkileyen birtakım faktörler mevcuttur. Ölen kişi, bireyin hayatında merkezi bir konuma sahipse ve birey için önemliyse kişinin yas yoğunluğu artacaktır. Ölen kişiyle kurulan ilişkinin niteliği de mühimdir. Ölen kişi ile çatışmalı bir ilişki mevcutsa suçluluk duyguları ortaya çıkacaktır. Ölen kişi bireyin benlik değerini korumasına yardım eden birisi ise yas tutan birey kendini çaresiz ve kolay incinebilir hissedecektir. Ölümün gerçekleşme şekli doğal yollardan, kaza ya da intihar olması, beklenmedik, ani ve travmatik olması arasında farklar mevcuttur. Geçmişte kaybın olması ve yas sürecinin henüz tamamlanmamış olması patolojik yasa yol açabilir. Mevcut olup sağlıklı atlatılması da uyum sürecini de kolaylaştırabilir. Kişilik özellikleri yani bireyin yaşı, cinsiyeti, güçlüklerle başa çıkma yöntemleri, inanç ve değerleri yas sürecini etkileyen önemli unsurlardandır. Kayıp yaşayan bireyin sosyal destek ağına sahip olması birey için kolaylaştırıcı olabilmektedir. Yas sürecinde ortaya çıkan ani krizler, ekonomik zorluklar, değişimler de yas sürecini zorlaştıracaktır. Yas sürecinin en bilindik 5 evresi mevcuttur. İlk olarak inkar görülür. Kaybın reddi ve gerçeklerden kaçınmak. Öfke tepkisi ile de Neden ben? sorusuna cevap aranır. Pazarlık-uzlaşma evresinde ise gerek inanılan dinsel otorite gerek çevredeki diğer bireylerle bir takım anlaşma yapılmaya çalışılır. Depresyon evresinde çaresizlik durumu kabul edilir ve kaybın gerçekliği karşısında içe çekilme yaşanır. Kabul evresi ise kaybı yaşama ve kabullenme görülür. Bebeklerde ölüm kavramı gelişmemiş olsa da bebek bakımverenin yokluğunu elbette fark edecektir. Yeme ve uyku düzeninde değişiklikler görülecek, başkasından bakım almayı reddecektir. Bunlar doğal tepkilerdir. Doğal olmayan ise bebeğin aşırı hassasiyeti, bağlılık durumunun azalması ve kazanılan gelişim özelliklerinin kaybı olacaktır. Çocukluk çağında kayıp yaşama sanılanın aksine çocukta ciddi yıkıcı yaşantılara neden olabilmektedir. Çocuklar yas tutma şekli bakımından yetişkinlerden daha zorlu ve farklı bir süreç geçirirler. 3-6 yaş döneminde geri dönülmezlik gibi soyut kavramlar henüz gelişmemiştir. Çocuk, kaybın geri döneceğine inanır. Hele ki kayıp bakım verenlerden biriyse çocuklar için dünyayı anlama ve güven içinde yaşama kaynaklarından birinin eksilmesi travmatik bir çocukluk yaşantısı olarak gelişecektir. Ebeveyn ile uyuma, parmak emme, altına kaçırma davranışları normal seyirde görülebilmektedir. Yaşıtlarla sorunlu ilişkiler, sinir krizleri, ebeveyne fazla bağlılık vb. davranışlar ise patolojik yasa işaret edebilmektedir. 6-9 yaş aralığında sevdiği birini kaybeden çocuk benmerkezci düşünme yapısından dolayı kendini suçlama eğilimi gösterebilmektedir. Ben uslu bir çocuk olmadığım için babam öldü. vb. söylemleri duymak çok da beklenmedik değildir. Çocuk kendini suçlayacak, cezalandıracaktır. Diğer ebeveynin varlığına yönelik endişe duyacak onu kaybetmekten korkacaktır. Kaybettiği ebeveynin davranışlarını da taklit görülebilir. Okul fobisi, ayrılma kaygısı bozukluğu, bedensel belirtiler ise normal olmayan yasa işarettir. 7-8 yaş civarında ise ölümün yaşam kadar doğal olduğu ve herkesin başına gelebildiği fikri çocukta gelişmeye başlar. 9-12 yaş aralığında ölümün farkında olunur. Ölümle ilgili sorgulamalar yapılır. Erkeklerde yas tepkileri; öfke, saldırganlık olarak görülebilirken kızlarda aşırı bağlanma ve içe kapanma olarak gözlenebilir. Ergenlikte ise ölümün mutlak gerçekliği kabullenilir fakat ergenler bu gerçekliğin kendileri için çok uzakta olduğuna inanırlar. Kişisel efsaneler üreterek bana bir şey olmaz düşünceleriyle riskli davranışlarda bulunabilirler. Değer verdiği birini kaybeden ergen, dünyanın adaletsizliğine öfke ve geleceğe yönelik endişe hisseder. Depresyon, içe çekilme, sosyal etkileşimin kesilmesi, sürekli öfke ve saldırganlık, kendi ölümü üzerine fazla düşünme ergen bireylerde görülen patolojik yasın işaretleridir. Patolojik yas literatürde en az altı ay geçmesine rağmen bireyin sosyal ve mesleki alanlardaki etkinliğinin giderek azalması olarak ifade edilmektedir. Yas süreci ilerleyip tamamlanması yerine kişi adeta saplanır kalır hatta acısı daha da yoğunlaşabilir. Normal yas tepkileri gibi doğallıktan uzak abartılmış bu tepkiler bireye ve çevresine ciddi zararlar verebilmektedir. Travmatik yas ise kaybedilen kişinin ani ve acı ölümünün ardından gösterilen tepkiler bütünüdür. Bu kayıp şekli insan doğasına aykırılığı gereği bireyler için hem ruhsal hem de bedensel açıdan tehlikede olabilmektedir. Normal yas için bireyin destek alması gerekli değildir. Sosyal destek ve yaşamın sürerliği yeterlidir. Patolojik ve travmatik yas için ise uzmanlardan yardım alınması mühimdir. Bireylerin kayıp deneyimlerinin ve yaslarının biricik olduğunu bireylere hissettirmeliyiz. Bireyi kaybın gerçekliğini anlaması için desteklemeliyiz. Bireyin duygularını ifade etmesi sağlanmalıdır. Bunun için bireyin illa sözcüklere dökmesi gerekli değildir. Gerçekleştirilebilecek çeşitli ritüeller mevcuttur. Hayatın devamı desteklenmelidir. Kaybedilen kişinin yerinin dolmayacağı fakat onsuz da hayatın devam edebildiğine bireyi hazırlamalıyız. Bireyin gerekli hissettiği takdirde yardım alabileceği kaynaklara ulaşması sağlanabilmelidir. Çocuklara hayatında nelerin değiştiği açıkça anlatılmalı, geride kalan ebeveyn ile bağ kurması sağlanmalıdır. Eğer çocuk cenaze törenine katılmak isterse, çocuğa engel olunmamalı fakat travmatik olaylara tanık olmamasına dikkat edilmelidir. Kaybedilen kişinin odası, eşyaları vb. şeyler çocuğun haberi olmadan aniden ortadan kaldırılmamalı, çocuğa onu hatırlatacak ve bağı sürdürmesini sağlayacak olağan şeyleri tutması konusunda izin verilmeli, eşyalar gerekirse beraber düzenlenmelidir. Çocuğa yaşı dikkate alınarak ölümle ilgili çok karmaşık ve soyut bilgiler verilmemelidir, bu çocuğun bilinmezliğini ve endişesini arttırmaktan başka bir işe yaramayacaktır. Çocuğa duygularını ifade etmesi için izin verilmeli ve özenle dinlenmelidir. Ayrıca yas sürecinde görülebilecek alt ıslatma, parmak emme, altına kaçırma, yalnız uyuyamam vb. davranış biçimleri yüzünden çocuk zorlanmamalı, baskı ve şiddete maruz kalmamalıdır. Çocuk kendini suçluyorsa kaybettiği ebeveynin ona olan sevgisi ve çocuğun onun kaybında suçu olmadığı çocuğa anlatılmalıdır. İLGİLİ KİTAPLAR Kayıp ve Yas İçin Danışmanlık Becerileri, Keren M. Humphrey Kayıp ve yas önemli yaşam olaylarıdır. Kayıp yaşayan ve yas süreci geçirmekte olan bireylere nasıl yaklaşılması gerektiği çoğu kişi için bir bilinmezliktir. İşte bu kitap bizlere yardım süreci ile ilgili önemli bir haritadır. Kayıp yaşayan kişinin biricikliğini kabul etmek, kaybın çok boyutlu olduğunu ve yaşamın farklı noktalarının kayıptan etkilendiğinin farkında olmak süreç için oldukça önemli kabul edilmektedir. Çizgisel ve değişmez basamakları olan modellerdense yardım sürecinde farklılıklar olabileceğini tüm sürecin bireyden bireye değişebileceğini kabul etmek oldukça önemlidir çünkü yas süreci biriciktir. Geride kalan bağların değerini arttırmak, yas sürecinin bitmediğini kabul edip süreç içerisinde hayata devam etmeyi öğrenmek, danışanların sürece aktif katılımını desteklemek oldukça önemlidir. Kitap, yas sürecinde kullanılabilecek bilişsel stratejilere de yer vermektedir. Çizelge örnekleri ve talimatları ile sürecin yürütülmesi kolaylaştırılmaya çalışılmıştır. Kayıp yaşayan kişilerin yaslarını somutlaştırmaları ve kelimelere dökebilmeleri için de metaforlar kullanılmaktadır. Birçok örnekle zenginleştirilen eser oldukça akıcı bir çalışma olmuştur. Yas - Kişisel Bir Yolculuk- Meltem İdiğ Çamuroğlu Bir yakınımızı, sevdiğimizi kaybetmek, önemli bir parçamızı kaybetmek gibidir. Artık inkar mekanizması işe yaramaz, "Ben özelim, ben korunuyorum, bana bir şey olmaz" savunmaları tamamen çöker. Ölüm bu kadar yakına gelebilmişse, büyük bir tehdit var demektir. Ve eğer ben de öleceksem o zaman hayatın anlamı nedir? Kişi bu soruya kendine has yeni bir cevap bulabilmek, kaybına ve hayatına yeni bir yön verebilmek zorundadır. Böylesine zor bir yüzleşmenin bu kadar güçsüz olduğumuz bir dönemde yapılması gerekliliği, hayatın önemli ironilerinden biridir. Bununla beraber, çoğu insan hayatı yolunda giderken böyle konularla uğraşmayı aklından bile geçirmez. Çamuroğlu bu kitabında öncelikle, sevdiği bir yakınını kaybettikten sonra ne yaşadığını anlamak ve kendini daha iyi tanımak isteyen kişiler için bir kaynak oluşturmak istiyor. Çocuk, Ölüm ve Yas- Dr. Neslihan Kuloğlu Türker, Uzm. Sema Yüce Bu kitap 0-18 yaş aralığında yer alan tüm çocukların anne-babaları, bakım verenler ve profesyonel olarak çocuklarla çalışan kişiler için yazılmıştır. Ölüm nedenli bir kayıp yaşantısı için hazırlık, başa çıkabilmek ve yaşamını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmek hedeflenen temel amaçtır. Çocuk ve çevresinde bulunan diğer bireylerle etkileşimleri arasındaki farklılıklar göz önünde bulundurulmuş ve içerik her bir konu ayrı ayrı ele alınarak yazılmıştır. Yas Psikolojisi- Richard Cross Yas Psikolojisi, sevdiğimiz bir kişiyi kaybettiğimizde gösterdiğimiz çeşitli tepkileri vurgulayan ve psikologların bu deneyimi nasıl açıklamaya çalıştıklarını araştıran hümanist bir içerik sunuyor. Kitap, Freud'un öncü psikanaliz yaklaşımından; yas sürecinin aşamalarından geçmemiz gerektiğini öne sürmektedir. Kayıptan Sonra Yaşam- Vamık D. Volkan Neden bazılarımız yasın tamamlanması için gereken acı verici ve zorlu psikolojik uzlaşmaları yapabiliriz de bazılarımız yapamaz? Prof. Dr. Vamık Volkan yasla ilgili soruların yanıtlarını bulabileceğimiz kitabında, ölüm ve diğer kayıplara verdiğimiz psikolojik bir yanıt ve iç dünyamızla gerçeklik arasında uyum sağlayabilmek için yaptığımız bir uzlaşma olan yası ve çözümlenmemiş yasın yaşamımızı nasıl biçimlendirdiğini, kaderimizi nasıl yönlendirdiğini kendi yaşam öyküsünden kesitler ve uzun yıllara dayalı profesyonel deneyimlerinde karşılaştığı vakalardan örneklerle anlatıyor. İLGİLİ FİLMLER Sophie's Choise Sophie, Nazi kamplarından kurtulmuş ve Nathan'ın varlığı ile yaşamak için bir neden bulabilmiş bir kadındır. Onun 1947'de geçen hikayesi, genç yazar Stingo'nun ağzından anlatılıyor. Sophie, kampta Naziler tarafından hayatı boyunca kendisinde derin yaralar bırakacak bir karar almaya zorlanmıştır. İkinci Dünya Savaşı'nı Yahudi kampları ve bir annenin çaresizliği üzerinden anlatan Sophie'nin Seçimi, savaş sonrası oluşan ruhsal etkilere de ışık tutuyor. La Stanza del Figlio Mutlu bir ailenin biricik oğullarını kaybetmesiyle şekillenen hikayede terapist babanın oğluyla yaptığı planı son anda iptal ederek oğlunun ölümüne neden olacak dalışa gitmesine sebep olmuştur. Baba, hem kendini hem de onu Pazar günü acil olarak çağıran hastasını suçlamaktadır. Mia Madre Yas tutma temasının ustası olduğunu Altın Palmiye ödüllü 'Oğul Odası ile kanıtlayan Nanni Moretti, annesinin hastalığı sırasında ve ölümünden sonra yaşadıklarını Mia Madre'de anlatıyor. Ölümün ardından oluşan boşluğun, acı, kayıp ve ölüm temalarının hakkını veren Moretti, yakınının kaybının bir insan hayatındaki en önemli geçiş evrelerini, duygu yüklü bir sinematografi eşliğinde anlatıyor. Three Colours: Blue Julie, ünlü bir besteci olan kocasını ve kızını trafik kazasında kaybeder. Kazadan yaralı kurtulan genç kadın yaşama küser ve geçmişini unutmaya çalışır. Özgürlük, Julie'nin geçmişini ardında bırakması, sorunlulukları olmadan yeni bir yaşam şeklini benimsemesidir. KAYNAKÇA Bildik, T. (2013). Ölüm, kayıp, yas ve patolojik yas. Ege Tıp Dergisi. 52(4). 223-229. Yorumlar


Hiçbir yüksek okulu bitirmemiş, hiçbir yerde çalışmamış, servetinin yarısını har vurup harman savurmuş, 24 yaşında olduğu halde hiçbir meslek seçmemiş, ömrü boyunca da hiçbir işte çalışmamış olan Dmitri Andreyeviç Olenin, Moskova'dan ayrılarak yedek subay olarak Kafkasya'ya gitmeye karar verir. Bu kararı vermesinde, ona uygun bir eş olabilecek Kontes B.'yi bir türlü sevememesi ile Terzi Mösyö Kapel, Vasiliyev ve Morel'e olan borçlarının büyük etkisi vardır. 13 yıldır hizmet eri olan İvan Vasilyeviç'le ile başlayacağı bu yeni yaşam sayesinde hem borçlarını ödeyebilecek hem sevgiyi, aşkı bulabilecek hem de bir kahraman olabilecektir. Uzun süren bir yolculuğun ardından Olenin'in katıldığı Kafkas Piyade Alayına ait iki birliğin yerleştiği, Kazaklarla Dağlıların oturduğu yerleri birbirinden ayıran Terek Irmağının üç verst ötesindeki, 266 haneden oluşan Novomlinskaya Köyüne ulaşırlar. Asteğmen Olenin'e düşen ev, köyün hemen hemen sonunda yer alan, asteğmen reisi, Kazak okul öğretmeni İlya Vasilyeviç'inki olur. Bu zorunlu misafirlikten hiç hoşlanmayan İlya Vasilyeviç'in eşi Ulitka, Olenin'e aylık üç moneta karşılığında evin en soğuk odasına kiralar. Evin genç ve güzel kızı Maryana ise Olenin'in varlığını umursamaz gibidir. Onun aklı annesi, çocuk denecek yaştaki kız kardeşi ve dilsiz ablası Stepka'yla yaşayan Kazak birliğine yeni katılmış 20 yaşındaki Luka Gavrilov'dadır. Lukaşka, küçük bir Kazak çocuğunu ırmakta boğulmak üzereyken kurtardığı için kurtarıcı-urvat unvanını almış, gelecek vaat eden bir gençtir. Üstelik kısa bir süre önce Aşağı Prototski Karakoluna bağlı keşif birliğindeyken Tatar Bölgesinden gelen bir Abrek olan Ahmet Han'ı öldürmeyi başarmıştır. Gavrilov, evli olan sevgilisi Dunayka'nın onu arkadaşı Fomuşkin'le aldattığını öğrenmiş, annesinin de arzu ettiği gibi kimseye yüz vermemesiyle tanınan Maryana'yı gözüne kestirmiştir. Olenin'in Novomlinskaya'daki hayatı bir yandan yetmiş yaşlarındaki Avcı Yeroşka'yla kurduğu dostlukla bir yandan da bu iki gencin birbirine yakınlaşmaları karşısında yaşadığı büyük bir coşkuyla geçmektedir. Öyle ki Olenin, bu mutluluğa katkıda bulunmak için atı olmayan Luka'ya Grozn'dayken satın aldığı atı hediye etmiş ancak yaşının ve başarılarının etkisiyle mağrur olan Lukaşka, atı ırmağın öbür yakasına giderek başka bir atla değiştirmiştir. Olenin'in bu sakin ve tek düze giden hayatı, Kafkasya'ya gelen başka subaylar gibi halkın içine katılmaması kısa süre önce köye gelen, vaktiyle Moskova'da, yüksek tabaka çevrelerinde karşılaştığı yakın dostu Prens Beletski kadar sevilmemesine, benimsenmemesine neden olmaktadır. Bir ay içinde kırk yıllık köylü gibi olan, halk tarafından çok sevilerek dede lakabıyla seslenilen Beletski'nin, evinde kaldığı Karakol Komutanı Mosev'in kızı Ustenka'nın verdiği davete Olenin'i çağırmasıyla Olenin gönlünün Maryana'da olduğunu fark eder. Maryana ile Luka'nın arasında söz kesilmesi Olenin'ini engellemez ve genç kıza duyduğu aşkı itiraf eder. Maryana, bir bey tarafından sevilmenin gizli gururuyla Olenin'i terslese de bıraktığı açık kapı Olenin'e yeterlidir. O çok istediği Haç Nişanını alması bile Olenin'e yarım ağızla duyduğu evet cevabı kadar mutluluk vermez. Ancak bu mutluluk kısa sürer. Lukaşka, öldürdüğü Ahmet Han'ın ağabeyi tarafından karnından vurulur. Sözlüsünün ölüm döşeğinde olduğunu öğrenen Maryana, kendisini ziyarete gelen Olenin'i tüm nefretiyle yanından kovar. Genç kızın kendisini hiçbir zaman sevmeyeceğini anlayan Olenin de birlik komutanına giderek kendisini genel karargaha göndermesini ister. Böylece bir yıl önce büyük umutlarla köye gelen genç adam, bu sefer de sevmiş ama sevilmemiş olarak yeni bir hayata doğru yola çıkar. Tolstoy'un 1851-1853 yılları arasında ağabeyi Nikolay'la birlikte görev aldığı bir kazak köyü olan Stagodladoskaya'daki izlenimlerini anlattığı Kazaklar eseri öylesine otobiyografik nitelikler taşımaktadır ki Tolstoy hakkında çalışmalar yapan yazar, eleştirmen John Bayley ve R.F. Christian, metnin içerisinde Tolstoy'un Kazaklara bakış açısı ile romanın kahramanı Olenin'in Kazaklara bakış açısının iç içe girdiğini bu yüzden nesnel tasvirin imkansızlaştığını belirtmişlerdir.


Eser, Kazancı Yokuşu'ndaki gündelik hayatı anlatır. Komisyoncu Nurettin, kiralara ek para alıyordur. Melek abla, hayat kadını aynı zamanda genel ev işleten bir kadındır. Sırnaşık ve yüzsüzdür. Apartmanın çoğu katını bu iş için kiralamıştır. Hem kira hem de komisyon ödemekten şikayetçidir. Komisyoncu Nurettin'in dükkanına girer ve olay çıkararak kirasını öder. Albayım Necdet, Melek abladan nefret eder. Onu gördüğünde yolunu değiştirir, ondan adeta iğrenir. Necdet Bey, disiplinli ve düzeni seven bir adamdır. Ona albay denmesi onun mesleği ile alakası yoktur. Mahalle halkını yönlendirdiği için herkes ona albay demiştir. Necdet Bey, eve gelir. Bakkal Yusuf'dan dört sipahi ister. Pencereden sepeti sallandırır. Bakkalın gecikmesinden korkar. Melek abla ile camları yakındır. Melek abla ile muhatap olmaktan korkar. Bakkal Yusuf, Necdet Bey'in istediklerini sepete koyar, Necdet Bey rahat bir nefes alır. Ercüment, arada bir arkadaşları Müfit ve Yavuz'un yanına gelmektedir. Mahalleye gelir gelmez bakkala uğrar. Bakkal ile sohbet ettikten sonra arkadaşı Muhit'ten dem vurur. Bakkal Yusuf da Muhit'in borcu olduğunu hala ödemediğini söyler. Ercüment bu duruma üzülür. Yük olduğunu hisseder. Bakkalın borcunu kapatır. Kasaptan pirzola alır. Münir Özkul ile karşılaşır. Onunla ayaküstü sohbet eder. Arkadaşlarının sevineceğini düşünerek yanlarına gider. Muhit ve Yavuz'un umursamaz tavırlarıyla karşılaşır. Yavuz, karşı dairedeki reklamda oynayan çocuğu dikizlemektedir. Her gün başka bir kadın evine giriyor diyerek kıskançlığını açıkça belirtmektedir. Ercüment, mutfağa geçip yiyecek bir şeyler hazırlamaya koyulur. Üç arkadaş yemeklerini yiyip bir taraftan da Melek abla hakkında konuşurlar. Ercüment üst kattaki Melek abla ile samimiyet kurmaya çalışır ama başaramaz. Müfit ve Yavuz Ercüment'i evlerinde istemezler ama bunu ona açıkça söyleyemezler. Kazancı Yokuşu'nda gaz sıkıntısı vardır. Kazancı Yokuşu, hep birlikte kenetlenerek nereye gaz gelmişse oraya gidip gaz almaya giderler. Bu kalabalık, örgüt kurmaktan suçlanır ve bir kısmı hapse atılır. Toplu bir şekilde gaz almaya giderken örgüt kurmak ile suçlanmışlardır. Albayım Necdet, hücrede tek başına kalmaktadır. Kendisini savunması için avukatı bile reddetmiştir. Kendi savunmasını kendisinin yapacağına inanmaktadır. Gurup üyelerinden oluşan boşluğu Ercüment doldurmaya çalışsa da mahalleli arasına giremez. Melek abla, gözaltına alındıktan bir hafta sonra serbest bırakılır. Melek ablanın dostu Saim'i polisler köşe bucak aramaktadırlar. Melek ablanın evine kadar ararlar fakat ona dair bir iz bulamazlar. Saim, Melek abla yardımıyla Albayım Necdet'in evinde kalmaktadır. Melek abla, her sabah ona sigara, peynir, ekmek götürmektedir. Ercüment, Melek abla ile vakit geçirmek için peşine düşse de bu ayrıntı gözünden kaçar. Ali İhsan Kartal adında kapıcıyı Vali çağırır. Ona basın karşısında teşekkür eder. Buradaki olay önceki olaylarla bağlantısız olduğu için Ali İhsan'ın neye şahit olup neyi itiraf ettiğini bilemiyoruz. Olaylar Bekir ile devam eder. Bekir, eşi Nur ile kavga eder. Sebep yine gaz sorunudur. Kaç defa yaptırmalarına rağmen şofbenleri bozulmuştur. Aslında şofben bozuk değildir. Gaz fazla gelmediği için suyu ısıtamıyordur. Nur, Bekir'i tehdit eder. Ya şofben yapılacak ya da annesinin evine gidecektir. Bekir aldırmaz ve Kazancı Yokuşu üyelerinin duruşmaları vardır. Duruşmayı izlemeye gider. Mesleği gazeteci olan Bekir yazdığı yazı yüzünden işinden kovulur. Albayım Necdet kendi savunmasını kendisi yapar. Duruşma uzun sürer ve ara verilir. Duruşmanın ardından Bekir eve gelir. Eşi Nur'u göremez. Nur'un annesini arar. Annesi de Nur'un kendisine gelmediğini söyler. Bekir, telefonu kapatır ve ardından Nur'un arkadaşı Gönül'ü arar. Nur'un izine bir türlü rastlayamaz. Albayım Necdet ve arkadaşları İşçi bayramı kutlanırken arbede olur ve birçok insan yaralanır. Albayım Necdet bu kardaşada Melek ablaya yardım eder. Müfit ve Yavuz ölür. Ölenlerin kirasını Komisyoncu Nurettin karşılar. DEĞERLENDİRME Kazancı Yokuşu Ferhan Şensoy tarafından 1978 yılında yayımlanmıştır. Eserin dili samimi ve halka yakındır. Eserde argo ve küfürler de yer almaktadır. Samimiyet katmak amacıyla sokaktaki insanı yansıtmada gerçekçi olduğunu söyleyebilirim. Argo ve küfürlerin harflerinde değişiklik yapılarak kullanılmıştır. Bu da esere samimiyet katmaktadır. Eserde kahramanlar arasında olay kopukluklarına rastlamak da mümkündür. Eser farklı pencereler açarak dahiyane bir şekilde ilerliyor. Ferhan Şensoy'un kitaplarını okumaya başlamak için güzel bir başyapıt, tavsiye ederim.


Parmaklıklar ardındaki kadınlar... İsimleri önemli değildi, kaderleri aynıydı. Ve soruyordu kelepçeliler: ''Dışardakiler çok mu masum?'' Elbette değil! Ne oldum değil, ne olacağım demeli insan. Ve şu unutulmamalı ki; içeride yatanla dışarıdaki arasında yalnızca üç beş saniye fark var arada. O suçlar sadece birkaç saniye içinde işleniyor... Her biri kendi hikayesini anlatırken, tüm hikayeleri toparlayan isim, perde arkasındaki koğuş ağası Yeter'di. 16 yıl hüküm giymişti. İlk Mimoza ile başlamıştı: Yağmurun ve fırtınanın hakim olduğu bir gecede, birilerini ezmişti. Anne ve kız olan iki kişinin ölümüne sebep olmuştu. İnecekleri yerden önce indirilen, yayaya kapalı bir yolda yolunu bulmaya çalışırlarken, onları görmeyen Mimoza kaderine mahkum olmuştu, kader mahkumu olmuştu. Oysa birkaç saat önce arkadaşları ile buluşmuş, önlerindeki tatilin planlarını yapmışlardı. Çocuk öldürmek en affedilmez suçtu cezaevinde. Kocayı ya da sevgiliyi öldürmek daha anlayışla karşılanıyordu. Cinayet işleyenler, hırsızlık yapanları küçümserken, hırsızlar ise cinayetten daha büyük suç olmadığını savunuyordu. Aysel vardı mahkumlardan bir diğeri; annesi ile babası ayrıldığında iki evi olacaktı ama hiç evi olmamıştı. İlköğrenimi biter bitmez okuldan almıştı babası. Tek dert ortağı teyze kızı Nuray'dı. Kısa süren evliliğinden sonra Aysel'e sahip çıkmış, kendisine yoldaşlık etmesini istemişti. Ama gerçeklerle çabuk yüzleşmişti. Bir zamanlar üvey kardeşlerine hizmet ederken şimdide evine gelen erkeklere hizmetçilik yapıyordu. Bir gece zorla oturtmuştu masaya Nuray. Bir gençle tanıştırdı. Aysel gönülsüz katlansa da aşık olmuştu bu adama, teslim etmişti kendini. Evleneceğini söylüyordu. Ne var ki ikinci ayda sırra kadem basmıştı, adam zaten evliydi. Aysel'in her hıçkırığında Nuray ablası aldırmadığı gibi dalga geçiyordu. Hamile olduğunu dördüncü ayda öğrendiğinde artık çok geçti. Paraları olmadığı gibi ölüm riskide vardı. Doğurmuştu içi yana yana. Nuray bu arada haberler salmış, evlatlık verilecek aile arıyordu. O sabah her zamankinden çok ağlıyordu yeni doğan bebek. Nuray sürekli susturmasını, komşular duyarsa başlarının yanacağını söylüyordu. Avucuyla kapatmıştı Aysel bebeğinin ağzını ne olduğunu anlamadan ölmüştü bebeği. O artık evlat katili bir anaydı. Cinayetten hükümlü sır küpü Sultan'ın hikayesini de Yeter öğrenmişti. Üç erkeğin üzerine doğan Sultan ailenin gözbebeği olmuştu. Doğuluydu ve sultanlık bir yere kadardı. Baba baskısının yanında ağabeyleri de vardı. Kız kısmını fazla okutmaya gelmez, deyip almışlardı okuldan. Kısa süre sonrada görücü usulü ile öğretmen olan kocasıyla evlendirildi. Sevmişti Sultan Metin'i hem de çok. Kızları olmuştu Nazlı. Mutlulukları kısa sürdü, Metin kalp yetmezliğinden ölmüştü. Aile baskıyla büyük bir esnaf olan, karısından yeni ayrılan İlyas'a evet demek zorunda bırakılmıştı. İlk karısından çocuğu olmadığı için boşanmıştı ama asıl çocuğu olmayan kendiydi. Sevinmişti bu duruma Sultan sadece Nazlısı vardı ve tek şartı onun okumasıydı. Tamam, demişti üvey babası ama güzel kız, gösterişli kız deyip onunda eğitim hayatına son verilmişti. O dönemde komşuları olan yaşlı teyzeye bir kaç saat bakması için iş teklifi almıştı Sultan, İlyas eskisi gibi sıkmıyordu, kabul etmişti, düzenleri kurulmuştu. Lakin son zamanda işi boşlamış gibiydi, Nazlı ise içine kapanıyordu. O gün işinden erken dönen Sultan salonda, kocasını kızının üzerinde görürken, Nazlı'nın yalvarışlarını duymuştu. Kendini kaybetti, sobanın yanındaki mangal küreğini kaptığı gibi kafasına defalarca indirmişti. Kocasının katiliydi ama erkeklerin dediği gibi; namusunu temizlemişti. Üniversiteden yüksek dereceyle mezun olan Beyza'nın en yakın arkadaşının kocası tarafından uğradığı saldırı sonucu cinayeti... Meşin kemerle çocuklarının önünde dayak yiyen Nimet'in ve peşi sıra dayanamayıp oğlunun da sürüklendiği kader hikayesi... Annesinin amansız kanser hastalığı ve kendisini öldürmesi için yalvarışlarına dayanamayan bir evlat olarak ötenazi ile anne katili damgası yiyen İlknur... Hayata karşı şartlar ne olursa olsun ayakta durmayı öğrenen kadınlar, hayatlar... Loğusa yatağında bebeğini öldüren Zeyno... Kötüler ile iyiler arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken dolandırıcılıktan yargılanan Sevil... Kocasının üzerine attığı suçla uyuşturucu satıcılığından hüküm giyen Kevser... Şizofreni tedavisi gören üniversite öğrencisi Merve'yi anne katili olmaya sürükleyen kader... Ve Yeter; baba evinde yediği hakaretler, dayakların üzerine, sarhoş koca evinde de çocukları uğruna dayanmaya gayret ediyordu. Kumar ve içki arkadaşını bir gece eve getiren kocasının içmeye, oynamaya hatta arkadaşına cilve yapmasına zorladığı ve buna kızını da dahil etmeye kalktığında kendini kaybetmişti Yeter. Bıçak darbeleri ile koca katili olmuştu. Canan Tan'ın yeni romanı olan Kelepçe kader mahkumlarını konu alıyor. Kadın mahkumların yaşadıklarını, ceza alma sebeplerini ve çok acıklı yaşam öykülerinin anlattığı bu kitapta eser Yeter adındaki bir mahkum tarafından anlatılıyor. Parmaklıklar ardındaki kadınların neler çektiklerini hatta kadına şiddeti en ağır şekilde görmemizi sağlayan bu kitabın konusu şöyle; Yeter ailesinin yanında çok mutlu olmayan ve babası tarafından sürekli dövülen bir kızdı. Onun yanında annesi de bu şiddete maruz kalıyordu tabi ki. Bir gün karşısına Ali çıktı. Yeter ona güvendi, bu kötü hayattan onu kurtaracak sandı ve bir akşam ona kaçtı. Fakat Ali kahraman olamamıştı. Daha ilk darbesini nikah konusunda atacaktı. Yeter ona kaçtığı için resmi nikahı ona uygun görmemişti, hatta imam nikahı bile fazlaydı. Yeter hiç beklemiyordu böyle aşağılanmayı. Aradan yıllar geçti iki çocukları oldu. Biri kız biri erkek. Çocuklarının üstüne titriyordu bu hayattan kurtulmalarını istiyordu hep. Ali ise onu dövmeye devam ediyordu. Bir gün Ali geldi elinde bir sürü poşet akşama Nuri gelecek iş konuşacağız softayı donat diyordu. Üstüne tehdit bile etti. Yeter hızla işe koyuldu. Kızı Pakize ise ödevlerini yaparken ona sorular sordu annesi ise kısaca özetledi hayatını. Akşam olunca Ali ve arkadaşı Nuri gelmiş zil zurna sarhoştular. Hemen masaya geçtiler, rakılarını koydular. Pakize ve Yeter ise koltuğa sinmiş oturuyorlardı. Kocası masaya onunda gelmesini hatta adama cilve yapmasını söyledi. Yeter bu kadarını beklemiyordu. Hiç umursamadan oturdu. O böyle yapınca Ali hemen kızını çağırdı rakıyı ona koydurttu fakat kız elinden rakıyı düşürdü. Buna gören Ali kızını tokat ve yumruklarla dövmeye başladı. Bunlara dayanamayan Yeter ise elinde geçen ekmek bıçağıyla kocasını öldürdü. Müebbet hapis aldı ve 4 yılı şimdiden doldu. Yeter koğuşun hanım ağası gibi görülüyordu. En uzun zamandır o kaldığı için. Herkesin hikayesini dinlerdi. Mesela Sultan. Ailenin dördünce çocuğu ve tek kızı olduğu için göz bebeğiydi. Okumayı çok severdi, derslerini çok çalışırdı. Ailesi ortaokulu bitirdiğinde onu okuldan aldılar. Töre böyleydi güzel ve alımlı bir kız çocuğu hemen eve kapatılır ve talibi beklenirdi. Görücü usulü sayesinde Metin adında biriyle evlendirdiler onu çokta sevdi kocasını. Bir de Nazlı adında bir kızları oldu fakat Metin kalp yetmezliğinden öldü. Sultan baba evine geri döndü kızıyla. Fakat töre yine devredeydi. Dul olarak yaşayamazdı baş göz edilecekti hemen. Sulan bu kez itiraz etti istemedi fakat kızı abilerinin birinden tokat yediğinde kararını verdi son gelen taliple evlenecekti. Bu kişi de İlyastı. O da bir evlilik yapmış fakat çocuk olmadığı için boşanmışlardı. Bu yüzden İlyas Nazlıya gözü gibi bakıyordu. Sultan kocasından tek bir şey istemişti: kızı okuyacaktı. Bir gün Sultan işten eve erken döndü ve garip sesler duydu. İçeri girdiğinde ise onu cezaevine sokacak olan manzarayı gördü. İlyas kızına tecavüz ediyordu. Bu gördüğü gibi sürahiyle kafasına vurdu ve adam oracıkta öldü. Sultan da cezaevine düştü. Bu hikayelerin dışında mesela annesi meme kanseri olduğundan ve çok acı çektiğinden onun isteğiyle annesine ötenazi yapan ve bunun sonucunda müebbet yiyen hemşire Merve; en yakın arkadaşı ve kocasını salonun ortasında basan ve o günden sonra herkesi dolandırıp böylece intikamını alan Sevil; kocası uyuşturucu ticareti yaptığı ve mahkemede onunda adını verdiği için küçük kızı Mine ile birlikte ceza evine düşen Gonca; Kocasından dayak yiyip artık dayanamayan ve elini kana bulayan bir çok kadın. Bebeğini öldürmek zorunda kalmış anneler ve aynı kaderi paylaşan birçok kadın.


Bu kitap toplam 16 hikayeden oluşmaktadır. Kitaba adını veren Kelepir adlı hikaye ana hatlarıyla şöyledir: Avukat Rıza Uruk otuz beş otuz sekiz yaşlarında, kısa boylu ve iri kafalı bir adamdır. Yoksullara yardım etmeyi sevdiği için olsa gerek, Yoksulların Avukatı diye bir ad almıştır. dokuz yüz doksan liraya az kullanılmış, küçük bir otomobil alan Rıza Uruk, arabasını çok sevmekte, eşini dostunu sürekli gezdirmek istemektedir. Bu araba ufak olmasına ufaktır; ama çok az yakar. Avukat Rıza Uruk, ailesini bu arabayla o kadar çok gezdirmiştir ki sonunda ailesi gezmekten usanmıştır. Yine de avukatın alınmaması için bir şey demezler. Avukat gece gündüz demeden arabasıyla gezmeyi sevdiği kadar arabasının övülmesinden de hoşlanır. Yine bir gün gezerken, akşam vakti, yolda tanıdığı bir genç kızı görür ve onu Dikmen'e götürmeyi teklif eder. Ev sahibiyle davalık olan kız da aslında avukatla buluşmaya gelmektedir ve bu teklifi biraz da mecburen kabul eder. Yolda konuyu açsa da avukat oralı olmaz, Yarın gelirsin, ilgileniriz. Zaten yarım saatlik iş. der. Arabasıyla kızı gezdirmekten o kadar keyif almıştır ki tutar, kıza bir cigara ikram eder. Kendisi de içer. Sonunda Dikmen'e ulaşırlar. Akşam vakti Ankara'ya tepeden bakmanın hazzıyla avukat bir sigara daha yakar ve genç kıza da ikram eder. Sonra Eğer bu araba olmasaydı buraya nasıl gelecektik, Ankara'yı bu saatte bu tepeden nasıl görecektik? diyerek arabasıyla övünür. Sonra genç kıza Keçiören'e gitmeyi teklif eder. Tabi ki altında arabası vardır ve istediği yere gitmekte özgürdür. Kız, bunu da kabul eder. Arabaya binlerler. O da ne? Araba çalışmaz. Rıza Uruk arabadan iner, bir usta edasıyla arabanın orasını burasını kurcalar, ne var ki hasarın nerede olduğunu bulamaz. En sonunda kıza Sen arabayı ittir, ben dümende olacağım. der. Zavallı kız güçsüzlüğünden dem vursa da arabayı ittirmek zorunda kalır. Araba bir ara çalışır gibi olur, fakat yine durur. Kız, yine arabayı ittirmek zorunda kalır. Bir ara düşüp kalçasını incitir. Bu sefer ittirme sırası Rıza Uruk'tadır. Kız dümene geçer ve avukat arabayı ittirir. Araba çalışır. Rıza Uruk, arabayı satın aldığı adamın garajı önüne park eder. Kızı da evine taksiyle bırakır. İç Acısı adlı hikaye, bakanlıklardan birinin fen şubesinde çalışan İsmail İzzet Kamgün hakkındadır. İsmail, yakın zamanda kaynatasının yardımıyla bir ev almıştır. her ne kadar kaynatasıyla araları iyi olsa da eşiyle araları biraz bozuktur. Bir arkadaşıyla yolda karşılaşan İsmail, konunun açılması üzerine bu kırgınlığın nedenini anlatır. İsmail İzzet Kamgün, daha bekarken, İzmir'de yaşarmış. Bu eve de bir kadın zaman zaman gidip gelirmiş. İşte bu kadın, bir şekilde Ankara'ya gelmiş, İsmail'in evlendiğini duymuş ve evine gitmiş. İsmail'in evindeki hizmetçi kapıyı açınca kadın İsmail'i istemiş. İsmail'i karşısında gören kadın düşüp bayılmış. İsmail kadını ayıltmaya çalışırken de karısı bu manzarayı görmüş, meseleyi anlamış, çok üzülmüş ve İsmail'e karşı tavır almış. İsmail, karısıyla barışmak için kaynatasından yardım istemiş. Kaynatası İsmail ile eşinin aralarını her ne kadar düzeltse de aradan bir ay geçmesine rağmen soğukluk devam ediyormuş. İzmirli kadın da İsmail'e tutunmuş. Telefonla daireyi arıyormuş. Gel zaman git zaman, bu kadın, İsmail'in kaynatasının evine yerleşmiş. Kaynatası dulmuş. İsmail bunu öğrenince, arada bir tatsızlık çıkmasın diye bir şekilde bu kadını İzmir'e göndermeyi başarmış. Aradan bir süre geçince de kadının ölüm haberi gelmiş. Kadın, vurularak öldürülmüş. Bu ölümden dolayı da İsmail vicdan azabı çekmeye başlamış. Çünkü, onun İzmir'e gitmesi, İsmail'in işiymiş. Ölüler Hikayesi, çeşitli dinlerin ölüler için düzenlediği uygulamaları, bir gezginin gözüyle konu alır. İslam dinindeki gömme uygulaması, Hinduizm'de yakma ve külleri Ganj Nehri'ne saçma, Zertüştilikte ölüleri güneşte kalması ve kuruması için yüksekçe bi kuleye koyma; fakat u kulede ölülerin akbabalar ve kargalar tarafından yenmesi... Bu hikayede yazar, İslam geleneğindeki Münker ve Nekir adlı meleklerin, Arapça olarak Dinin nedir? Peygamberin kimdir? gibi sorular soracağına dair inanca çeşitli eleştiriler yönlendirmektedir. Ölüler için düzenlenen törenler ve uygulamalar aslında birdir. Gömerseniz böcekler, yakarsanız ateş, kuleye koyarsanız da kuşlar yer. Fakat; eğer ölü gömülmeyip yakılır ya da kuleye konulursa Münker ve Nekir ona imana dair sorular soramaz. Ayşe'nin Kocası adlı hikayede bir gün Ayşe, Sefer Usta'nın oğlu İrfan'a istenir. Ayşe'nin anası bu evliliğe çok heveslidir; dolayısıyla Ayşe'nin daha bir kez olsun yüzünü görmediği bir gence kızını verir. aradan bir zaman geçer, nişan yapılır, kız evine bohça gönderilir. Bu sırada da bir dedikodu çıkar. Neymiş, Ayşe çıplağın birine gelin gidiyormuş. Bu söz, Ayşe'nin anasında bir kararsızlık meydana getirir. Ayşe, her ne kadar nişanın bozulmasını istemese de anası bu nişanı bozar ve kız bohçasını erkek tarafına iade eder. Meğer neymiş, eğer Ayşe İrfan'la evlenmezse onu Apti Ağa'nın oğluna alacaklarmış. Ne yazık ki Apti Ağa da oğluna başka bir yerden kız bulmuş, böylece Ayşe kocasız kalır. Anası ise, kızının Apti Ağa'nın oğluna alınacağı için nişanının bozulmasını istemediğini, sadece evde çıplağın biriyle nasıl baş edeceğini bilmediği için buna sebep olduğunu söyler. O Yıllarda, sokakta bulunan ve acınıp eve getirilen bir kedi hakkındadır. Bu zavallı kedi öylesine çirkindir ki, zavallı ve kimsesi olmasa bakılamayacak türdendir. Bu kedi zamanla büyür ve avcılığa başlar. Evdeki civcivleri, komşunun güvercinlerini yer. Haliyle gerek komşular, gerekse anlatıcının kardeşi, kediyi nerede bulursa öldürmeye yemin ederler. Anlatıcı ise, her ne kadar kediyi sevmese de onun ölmesini istemez, sürekli saklamaya, böylece ölümden kurtarmaya çalışır. Bir gün bu meseleyi babasına açar. Anlatıcının babası da, bu kediyi soysuzlaştırmanın, avcılıktan vazgeçirmenin bir yolunu bulur. Kasaptan her gün et alırlar ve kediye verirler. Böylece kedi, hazır yemeye alıştığı için tembelleşir, yağ bağladığı için de artık eskisi gibi avlanamaz. Onun bu halini gören anlatıcı, kedinin komşular tarafından vurulmasını ya da kardeşinin kediyi bir çuvala koyup bir ağaca vura vura öldürmesini bu haline yeğler. Memduh Şevket Esendal'ın hikayeleri, okuyucusuna yaşama sevinci verir. Bu hikayeler bir mutluluk, bir huzur, bir dinginlik hissettirir. Basit olayların sade bir dille böylesine güzel bir şekilde anlatılması, yazarın ustalığını gösteren en önemli kanıtlardan biridir. Hikayelerden anlaşıldığı kadarıyla yazar, oldukça sıkı bir gözlemcidir. Çevrede gördüğü ve şahit olduğu olayları kolayca hikayeleştirebilen yetenekli biridir. Bu da okuyucuya, Anadolu coğrafyasından bazı olaylar ve bazı fotoğraflar sunmaktadır. bizim nesibe kitabını sipariş etmiştim aslında ancak kargodan bu kitap çıktı. neyse okuyayım dedim. kitabın ilk hikayelerini hiç sevmedim. yalın dil kullanıcam diyerekten betimlemelerin tamamen devredışı bırakılması çok hoşuma gitmedi. kısacası ilk hikayeler çok sıkıcıydı. kitabın sonlarına doğru olan hikayeler daha eğlenceli geldi bana. genel olarak türk öykücülüğünün doğum sancılarını bu kitapta görmek mümkün. sait faik esintileri mi var acaba dediğim oldu. çünkü durum hikayeleri var ama yine de sait faik betimlemeyi çok yapan bir yazar. memduh şevket'le çağdaş olmaları da esinlenme ihtimalini zayıflatıyor. cumhuriyet dönemi yazarlarında özellikle istanbul'da yaşayan gayrimüslimlerin çokça yer aldığını görürsünüz. bu kitapta da bu durum yaşanmış. istanbul'un kozmopolit yapısı güzel yansıtılmış. insan o günleri özlüyor. ankara öyküleri de bence güzel olmuş. yine de kendisini edebiyatçı olarak yansıtmayan memduh şevket fena bir adım atmamış. yazarın yaşam öyküsü de oldukça ilginç.


Kitabı okurken hissettiğim duyguları anlatarak başlamak istiyorum. Bir hastalığa yakalanırsınız. ''Acı bir hap yazarlar ve acıta acıta o ilacı içersiniz. Prospektüsüne baktığınızda yan etkileri kısmında intiharı gördüğünüz bir antidepresanın nasıl sizi iyileştirebileceğinin paradoksuna düşersiniz.'' Beydeba'nın Kelile ve Dimne adlı eseri üç kez bıraktıktan sonra bitirebildim. Hissettiğim şeyler tam anlamıyla böyleydi. Yıllar önce Beydeba'nın fabl'ın ilk kımıldayışları olarak yansıtılan bu satırlarda hayvanları kapattığınızda bir insan ambarı içerisinde kendinizi buluyorsunuz. Kral bir gün bilge filozof Beydeba'dan ''Debşelim Beydeba'ya'' diyerek öğütlerini ve hikayelerini dinlemeye başlar. Beydeba kralın ismini aktarmaz ama kralın öğrendiği nasihatler ve filozofun hikayelerinin ninelerin uykudan önce anlattığı unutulmaz anılarda yerini alır. Hikayeleri tam olarak matruşka bebeklere benzetebiliriz. Bir dünyanın içinde pek çok dünya okura sunulur. Bir ana düşünce hikayenin başında ve sonunda verilir. Okurun algıladığı ve bildiği bu düşünce okuru akış içerisinde yolculuğa çıkmasını engellemez. Çünkü gerçek yaşam bu yolculuğun kendisidir. O kadar çok sınavlarla karşılaşırsınız ki gerçeğin içinde göremediğiniz ve bilmediğiniz bir iyilikle onurlandırılırsınız. Bu bilinçaltındaki yan düşünceler Beydeba'nın zenginliği ve metnin doyuruculuğunun gerçek sırrı olarak karşımıza çıkıyor. Kitap ismini kitabın içindeki kahramanlardan alır. Bu da felsefesi gereği bir dünya bir kahramanın içindedir. Bir kahramansa birbirine benzemeyen zengin bir dünyayı barındırır. Kelile ve Dimne okura kalması gereken zengin bir anlatıdır. Tek başına kitap olabilecek güçte olan bu ikili en ufak bölümde dahi okuru kucaklayan keskin pek çok irili ufaklı hayvanlar ve insanlarla birlikte sunulur. Okurken pek çok hikaye sizi çarpıcı bir şekilde etkiliyor. Benimse aklımda yer eden ve sonradan paylaşmaya iten hikaye bir hırsızlık olayıdır. Bir gün bir eve bir hırsız girer. Adamın karısı o kadar korkar ki adama sarılır. Adamda bunun üzerine sevinerek hırsıza aldıklarını helal eder. Bu çarpıcı hikayede olduğu gibi Beydeba olayların ve hikayelerin ardındakini görmeyi, iyiliğe inanmayı, insanların zihninin ötesinde olabileceğini önemli olanın bunun içinde ki yolculuğun kıymetini kaderin altını çizerek söyler. Bu kitapta insanların olmasına ilk başta şaşırmıştım. Sonrasında kolu, bacağı gibi hikayelerin içerisinde normalleşen hayvanlar insanlığın sorgulandığı ve gizliden pek çok olgunlukla benzerlikle vurgulanarak kendimizi hissettirmeden sorgulatıyor. Anlatılan hayvanların sahiciliği ve iklimlerden etkilenmeyişleri göze çarpıyor. Tek farksa bir kısmının uçması bir kısmının karada yaşaması geriye kalan her şey insana özgü bir tür ironi olarak sunulmuş. Bir diğer aklımda kalan hikayeyse bir kaplumbağayla kuşlar arasında geçen hikayedir. Kuşlar bir göl kenarında yaşayan kaplumbağaya gölün kuruyacağını buradan gitmesini söylerler. Kaplumbağa bir sopanın ucundan tutar. Kuşlar iki kenarından uçurmaya başlarlar. Sonrasında aşağıda kendine laf söyleyenlere kendini tutamayan kaplumbağa cevap verir. Sonrasıysa malumdur. Sözün özünü vurgulayan Beydeba ise kitabında yoğun ahlaki, yer yer siyasi bir anlatıyla ruhsal bir ölüm gerçekleştirir okuyucuya. Okuyucu her okuyuşta kendi içinde tekrar tekrar boğularak ölür. Sonrasında iyilik ve erdemi damarlarında hissederek yeniden doğar. Beydeba bu kitabında sözcüklerin ve bilginin iyilikle kendisinden yüzyıllar sonraki kuşaklara yol göstermesini ve hakikati defalarca anlatır. Kralın kim olduğu bilinmez iyilik ve ahlakın hiç durmadan eksikliğini hisseden bir temsili vardır. Doğruluğun ve iyiliğin peşindedir. Yanılgılar içinde büyüyen insana çok yakındır. Yalnız kimse nereden geldiğini nereye gittiğini ve kim olduğu hakkında kitabın içindeki kaplumbağa, çakal, aslan gibi pek çok hayvandan fazla bilgi verilmez. Son söz olarak Beydeba bu kitabı şöyle tanımlar: İyilik ve bu yolculuğun aktarılması ancak büyük inanç ve özveri gerektirir diyerek ekler. Yazan: Şeyhzade Bilgin Kelile ve Dimne Konusu Tarihin en eski hikaye kitaplarından bir tanesi olan Kelile ve Dimme Beydeba tarafından yazılmıştır. Dönemin sorunlarını dile getirmek için yazıldığı düşünülen ve hükümdara nasihat vermek amaçlı kaleme alınan kitapta birbirinden farklı birçok öykü bulunmaktadır. Hikayenin temelinde iki tane çakal bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi doğruluğu ve dürüstlüğü simgeleyen Kelile'dir. Diğeri ise yanlışı ve yalanı simgeleyen Dimne'dir. Kitapta geçen hikayeler bir anlamda hayat felsefesi sunmaktadır. Özellikle yönetim anlayışına hitaben dersler ve öğütler sunmaktadır.


Tahir ALANGU'nun Keloğlan Masalları adlı kitabı on dokuz masaldan oluşuyor. Kitabın sonunda Tahir ALANGU'nun "Keloğlan Masalları:Mitostan Kurtuluş-Gerçeğe Yöneliş" adlı incelemesi ve küçük bir sözlük bulunuyor. Sözlük okura büyük katkı sağlıyor. Kitabın içindeki resimlerse kitabı daha ilgi çekici hale getiriyor. Keloğlan ile Devler Bir zamanlar Keloğlan, yaşlı nenesi ile yaşarmış. Bir gün nenesi Keloğlan'ın tembelliğine artık dayanamayarak Keloğlan'ı evden kovmuş. Keloğlan yollara düşmüş. Akşam olunca devlere rastlamış. Tahtadan kılıcını gösterip devleri biraz korkutmuş. Devlerden bir çuval altın istemiş. Devler, Keloğlan'dan kurtulmak için türlü planlar yapmışlar. Ama Keloğlan bu planların hepsini bozmuş. Sonunda Keloğlan bir çuval altınla köyüne, nenesinin yanına dönmüş. Keloğlan ile Köylüler Bir gün Keloğlan ve annesi tek öküzlerini kesip köylülerine ziyafet vermişler. Her gün farklı bir köylülerinin de onları misafir edeceğini düşünmüşler. Ama komşuları onları ağırlamamış hatta bacalarından gübre dökmüşler. Keloğlan bu işe çok sinirlenmiş. Bu gübreleri tezek yapmış. Daha sonra kervancı başına oyun ederek bu tezeklere karşılık kervandaki kumaşları almış. Köylüler bunu öğrenince ahırlarından gübre toplayıp satmaya gitmişler. Keloğlan köylülere türlü oyunlar yapınca köylüler Keloğlan'a sinirlenip onu öldürmek için plan kurmuşlar. Keloğlan'ı dereye atmak için yakalayıp bir çuvala koymuşlar. Keloğlan köylülerden gizli, bir çobanla yer değiştirmiş. Köylüler Keloğlan yerine çobanı suya atmışlar. Akşama Keloğlan koca bir sürüyle dönüp derede hayvan dolu olduğunu söyleyip köylüleri kandırmış. Bütün köylüler dereye atlayıp ölmüşler. Köse Değirmenci ile Keloğlan Dev Anası ile Keloğlan Keloğlan ile İki Padişah Keloğlan Para Kazanıyor Keloğlan ile Üç Cambaz Keloğlan Hiç Alıyor Bir gün annesi Keloğlan'a on paralık hiç almasını söylemiş. Keloğlan hiç almaya giderken ağ çeken balıkçılar görmüş. Annesinin istediği şeyi unutmamak için "hiç hiç" diye tekrarlıyormuş. Bunu duyan balıkçılar kızıp Keloğlan'ı dövmüşler. " 'Biri çıktı, ikisi daha gelsin.' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Biri çıktı, ikisi daha gelsin." diye diye yürürken bir cenaze evinin önüne gelmiş. Tabutu taşıyanlar Keloğlan'ı duyunca kızıp, dövmüşler. " 'Hak rahmet eylesin, geride kalanlara ecir sabır versin.' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Hak rahmet eylesin, geride kalanlara ecir sabır versin." diye diye yürürken bir köpek leşi görmüş. Etraftakiler Keloğlan'ı dövüp, " 'Öf ne kokuymuş, püf ne kokuymuş!' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Öf ne kokuymuş, püf ne kokuymuş!" diye diye yürürken hamamdan çıkan kadınların yanından geçmiş. Kadınlar Keloğlan'a sinirlenip, Keloğlan'ı dövmüşler. " 'Oh ne güzel, oh ne iyi, mis gibi, mis gibi.' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Oh ne güzel, oh ne iyi, mis gibi, mis gibi." diye diye kavga eden iki adamın yanından geçmiş. Adamlar kızmış, kavgayı bırakıp Keloğlan'ı dövmüşler. Sonra da Keloğlan'a " 'Yapmayın kardeşler, etmeyin yoldaşlar.' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Yapmayın kardeşler, etmeyin yoldaşlar." diye diye hırlaşan iki köpeğin yanında durmuş. Etraftakiler bunu duyup kızmışlar, Keloğlan'ı dövmüşler. " 'Hoşt hoşt, hoşt hoşt!' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Hoşt hoşt, hoşt hoşt!" diye diye, dişleriyle terlik yüzlerini düzelten terlikçilerin yanından geçmiş. Terlikçiler kızıp Keloğlan'ı dövmüşler. " 'Çek çek uzasın, çok çok uzasın.' diyeceksin." demişler. Keloğlan "Çek çek uzasın, çok çok uzasın." diye diye yürürken çocuğunun kulağını çeken bir babayla karşılaşmış. Adam kızıp Keloğlan'ı dövmüş. Sonra da hem üzgünlüğünden hem de kızgınlığından "Hiç, diyeceksin Keloğlan!" demiş. Keloğlan'ın aklı başına gelmiş. Koşup bakkala gitmiş. On paralık hiç alıp eve gitmiş. Annesi de geç kaldığı için kızmış, Keloğlan'ı dövmüş. Keloğlan ile Kırk Haramiler Keloğlan ile Kardeşi Keloğlan ile Padişah Keloğlan ile Kötü Hasan Keloğlan Defineci Keloğlan ile Devler Ağası Keloğlan'ın Nohudu Bir gün Keloğlan yerde bir nohut bulmuş. Nohutuyla oynarken yere düşürmüş, tahtaların arasına kaçırmış. Elini sokmuş sığmamış, parmaklarını sokmuş bulamamış. Gitmiş marangozdan yardım istemiş. Marangoz "Git başımdan Keloğlan, işim var." demiş. Keloğlan sinirlenmiş, gitmiş beye "Marangozu döv de nohutumu çıkarsın" demiş. Bey sinirlenmiş, Keloğlan'ı kovmuş. Keloğlan gitmiş hanıma "Beye küs de marangozu korkutsun" demiş. Hanım kızmış, "Git başımdan Keloğlan." demiş. Keloğlan gitmiş fareye "Hanımın kumaşlarını kemir de hanım beye küssün." demiş. Fare, "Deliğimden çıkamam." demiş. Keloğlan gitmiş kara kediye "Fareyi yakala da hanımın kumaşlarını kemirsin." demiş. Kara kedi "Olmaz." demiş. Keloğlan gitmiş suya "Kara kediyi ıslat da korkup fareyi yakalasın." demiş. Su "Duruldum, bulanamam." deyince Keloğlan iyice sinirlenmiş. Bir sırık alıp suyu bulandırmış. Su kara kediyi ıslatıp korkutmuş. Kara kedi fareyi yakalamış. Fare hanımın kumaşlarını kemirmiş. Hanım beye küsmüş. Bey marangozu dövmeye gitmiş. Marangoz da beyin korkusundan Keloğlan'ın nohudunu çıkarmış. Keloğlan nohudunu almış eskisi gibi oynamış.


İstanbul şairi, büyük üstat Yahya Kemal... Divan şiirleri ile modern şiirler arasında bir köprü oluşturan şiirlerine rağmen, sağlığında hiç kitap yayınlamamış bir isim. 2 Aralık 1884 Üsküp doğumlu olan Yahya Kemal Beyatlı, aynı zamanda Cumhuriyet döneminde siyaset ile ilgilenmiştir. Dergah dergisinin kurucusudur. Ayrıca bir dönem Pakistan büyükelçiliğinde görev yapmıştır. Yahya Kemal Beyatlı bulunduğu dönemin çalkantılı ve değişim aşamasında olan edebi dünyası itibari ile iki şekilde eserler vermiştir. Kendi Gök Kubbemiz başlığı altında toplanan şiirleri yenilikçi, sade bir dille yazdığı şiirleridir. Daha eski ve ağır bir dille yazdığı şiirleri ise Eski Şiirin Rüzgarıyla başlığı altında toplanmıştır. Bu karmaşa içerisinde Yahya Kemal Beyatlı'nın dilini bulmasını sağlayan cümle En iyi Fransızcayı Louvre Saray'ının kapıcısı konuşur cümlesidir. Şair bu cümle hakkında düşündükten sonra daha çok halk diline yönelmiş ancak eskiyi de tam olarak terk etmemiştir. İstanbul aşığı olan Yahya Kemal Beyatlı, hastalığı nedeniyle Paris'e gittiğinde yine sevdiği o şehirden uzakta olmak durumunda kalmış, ölümüne dek (1 Kadım 1958) şiirlerini mükemmel hale getirebilmek adına kitaplaştırmak istememiştir. Ölümünün ardından Kendi Gök Kubbemiz başlığı altında şiirlerinin toplanması 1961 yılında gerçekleşmiştir. Milli eğitim bakanlığının tavsiyeleri içerisinde yer alan bu kitap, ilk bakışta bir şiir kitabından farklı değil. Ancak içerik bakımından bambaşka bir dünya! Mis gibi kitap kokusu eşliğinde sayfayı çevirdiğinizde karşınıza çıkan ilk şiir; Süleymaniye'de Bayram Sabahı... Artarak gönlümün aydınlığı her saniyede,/Bir mehabetli sabah oldu Süleymaniye'de/Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati/Dokuz asrında bütün halkı, bütün memleketi. İşte bu şiirdeki, bu dizeler kitaba ismini veriyor. Ve şiirin genelinde dinin bütünleştiriciliğinden bahsediyor. Yine de bu anlam kişiden kişiye göre değişebilir. Yahya Kemal Beyatlı'nın şiirleri genelde tarih, musiki, değerler ve kültür gibi konuları işlemiştir. Ancak bir şiiri en güzel anlatabilecek şey şiirin kendisidir. Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik Haykırdı, ak tolgalı beylerbeyi "İlerle!" Bir yaz günü geçtik Tuna'dan kafilelerle Şimşek gibi atıldık bir semte yedi koldan Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan Yaşamak zevki nedir bilmez ölümden korkan! Gür bir imanla damarlarda ateşten bir kan Birleşip böyle diyorlardı, derin bir sesle, Yeri fethetmek için gelmiş o fatih nesle. Artık demir almak günü gelmişse zamandan, Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan. Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol; Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol. Bizdik o hücumun bütün aşkıyla kanatlı; Bizdik o sabah ilk atılan safta yüz atlı. Uçtuk Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle, Canlandı o meşhur ova at kişnemesiyle! Fethin daha bir ülkeyi parlattığı gündü; Biz uğruna can verdiğimiz yerde göründü. Bu birkaç örnekte de açıkça görüldüğü gibi; bir kalemden dökülen kelimeler, bilek gücüyle dövülen bir kılıçtan daha etkilidir. Yahya Kemal de bu gücün farkında olduğunu, kelimelerini ustaca kullanarak gösteriyor. Ki zaten Yahya Kemal sadece ismi referans olarak yeten nadir kişilerden... Şiirleri okurken, bir kere okumak yetmiyor. Ayrıca sadece okumakta yetmiyor. Sessiz bir ortamda, gerçekten hissederek okursanız Yahya Kemal'in ruhunu yakalayabilirsiniz. Aslına bakıldığında şiirler gerçekten kişiye özeldir. Herkes yazamaz, anlayamaz. O yüzden şiir kitapları da kişiye özeldir. Ancak ne derseniz deyin, Yahya Kemal'in kendi gök kubbemizde ki dili, işlediği temaları sıkıcılıktan ve bohemlikten çok uzakta. Yazan: Senagül YILDIZ Kendi Gök Kubbemiz Konusu Geçmiş gelecek, Doğu Batı arasında bir köprü kuran milli şairimizin üç bölümden oluşan Kendi Gök Kubbemiz eseri, MEB tarafından tavsiye edilip, İstanbul Fetih Cemiyeti tarafından oluşturulmuştur. Birçoğuna aşina olduğumuz şiirlerinin dışında, toplamda 81 adet eseri kitaplaştırılmıştır. Millet ve memleket sevgisini şiirlerinde bütünleştirip, ''Cihan vatandan ibarettir, itikadımca... Ölüm yabancı bir alemde bir geceyse bile, Tahayyülümde vatan kalsın eski haliyle...'' sözleri ile de milli kültür ve şuurumuzun güçlenmesine eserleri ile katkıda bulunmuştur. Bir rivayete göre Yahya Kemal, ''kendi gök kubbemiz,'' lafını duymuş, çok beğenmiş ve şiirlerinin bir yerinde kullanmayı istemiş. Kitabına aynı adı verdiği birinci bölümünde; Türk'ün tarih içindeki yerini, Türk tarih ve kültürünü yansıttığı şiirlerini toplamıştır. Süleymaniye' de Bayram Sabahı adlı şiiriyle başlar kitap: Artarak gönlümün aydınlığı her saniyede, Bir mehabetli sabah oldu Süleymaniye'de. Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati, Dokuz asrında bütün halkı, bütün memleketi, Yer yer aksettiriyor mavileşen manzaradan, Kalkıyor tozlu zaman perdesi her an aradan... Makedonya sınırları içinde Üsküp'te doğan ve Rumeli fatihlerinden köklü bir aileden gelen şair, döneminde yaşadığı duygularını Açık Deniz adlı şiirinde dile getirir: Balkan şehirlerinde geçerken çocukluğum / Her lahza bir alev gibi hasretti duyduğum... Mağlupken ordu, yaslı dururken bütün vatan / Rü'yama girdi her gece bir fatihane zan... Yine Kaybolan Şehir adlı şiiri ile de Üsküp'e olan derin acısını, özlemini anlatmıştır. Şairin şiirlerinde en çok dikkati çeken nokta onun bir İstanbul sevdalısı oluşudur. Bir Başka Tepeden adlı şiiri: Sana dün bir tepeden baktım İstanbul! Görmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer. Ömrüm oldukça, gönül tahtıma keyfince kurul! Sade bir semtini sevmek bile bir ömre değer... şeklinde ifade etmiştir. İstanbul Fethini Gören Üsküdar, Üsküdar'ın Dost Işıkları, Koca Mustapaşa, Kandilli'ye değindiği Akşam Musikisi, İstinye, Eylül Sonu ile Kanlıca, Fenerbahçe, Maltepe, İstanbul'un O Yerleri, İstanbul Ufuktaydı gibi birçok eseri ile bu sevdasını dile getirmiştir. Kitabın ikinci bölümünde; ölüm, ihtiyarlık, sonsuzluk, rintlik duygularını barındıran birçok esere yer verilmiştir. Yol Düşüncesi adında olan ikinci bölüm, aynı isimdeki şiir ile başlar: Bu defa farkına vardım ki ihtiyarlamışım. Hayatı bir camın ardında gösteren tılsım Bozulmuş anlıyorum çıktığım seyahatte. Cihan ve ben değiliz artık eski halette... Bu bölümde bizlerin en iyi bildiği eserlerinden Rindlerin Akşamı ve Sessiz Gemi' ye yer verilirken, ömrün fani olduğunu, kendini bir yolcu olarak hazırladığını, teslimiyete doğru yol aldığını birçok eserinde yansıtmıştır. ...Biçare gönüller! Ne giden son gemidir bu! Hicranlı hayatın ne de son matemidir bu! ... Düşünce adlı şiirinde ise; ''Ölmek değildir ömrümüzün en feci işi, Müşkül budur ki ölmeden evvel ölür kişi, ''cümleleri ile duygularını en güzel ifade edişidir. Rintleri üç eser şeklinde ele almıştır şair. Ve ilkini Rindlerin Hayatı adlı eseri ile sanatta ve fikirde ulvi varlığına derin hürmet duyduğu Halide Edib' e atıf etmiştir. Öğrenimini tamamlamak için Paris' e giden ve orada dokuz-on yıl kalan şair Gurbet ile Hüzün ve Hatıra şiirlerinde yaşadığı yalnızlığı, memleket özlemini, bir azab gibi gelen günlerini en güzel cümleleri ile anlatmıştır. Gurbet nedir bilir mi o menfaya gitmiyen? Ey gurbet, ey gurubu ufuklarda bitmiyen Ömrün derinliğinde süren kaygı günleri! ... Hüzün ve Hatıra Gurbette duyduğum sonu gelmez hüzünleri, Yaprakların döküldüğü hicranlı günleri, Andım birer birer acıdım kendi halime... Kitabın üçüncü ve son bölümü Vuslat adını alan, aşk ve sevda ile ilgili eserleri bulundurmaktadır. Yine bölümle aynı adı taşıyan Vuslat adlı şiirle başlar: Bir uykuyu cananla beraber uyuyanlar, Ömrün bütün ikbalini vuslatta duyanlar, Bir hazzı tükenmez gece sanmakla zamanı, Görmezler ufuklarda şafak söktüğü anı... Ses, Deniz, Geçmiş Yaz, Hatırlatan, Eski Mektup, Aşk Hikayesi, Özleyen gibi daha bir çok sevda yüklü şiirleri de bulunmaktadır. Ve der ki Yahya Kemal; ''İnsan alemde hayal ettiği müddetçe yaşar!''


Birinci Perde: Keşanlı Ali sevdiği kız Zilha'nın dayısı, mahallenin belalılarından Çamur İhsan'ı öldürdüğü gerekçesiyle tutuklanıp cezaevine gönderilmiştir. Aldığı 9 yıllık cezanın 4 yılını yattıktan sonra aftan yararlanarak çıkan Ali'yi Sineklidağ halkı coşkuyla karşılar. Mahalleli yaklaşan muhtarlık seçimlerinde Ali'nin muhtar olmasını canıgönülden desteklemektedir. O yokken mahalleliyi haraca boğan Çakal Rüstem ve adamları Teke Kazım ile Kürt Sabri de muhtar adaylarıdır. Kürt Sabri Çakal Rüstem lehine adaylığından feragat eder. Ali'nin kahvesine esrar saklayan Rüstem ve adamları Ali'yi polise şikayet eder. Durumu fark edip el çabukluğuyla esrarı Rüstem'in kuşağına saklayan Nuri sayesinde Rüstem saf dışı edilir. Daha önce Ali'nin talimatıyla Teke Kazım'a oy verecek yukarı mahalledekiler çift yazdırılmıştır. Kütüklerde tahrifat ortaya çıkınca Teke Kazım engeli de ortadan kalkmış olur. Seçimi kazanan Ali tuvalet kağıdı rulosu üzerine yazdığı yeni çalışma ilkelerini silah zoruyla kabul ettirir. Arkadaşı Temel'i maliyeci, Derviş Dayıyı hukuk müşaviri, akrabası Hafize'yi de kurduğu hizmetçiler birliğinin başı olarak atar. Müteahhit İhya Onaran'a ırgatlık yapacak 200 kişiyi seçer. Sırada kendisine dargın olan Zilha ile arasını düzeltmek vardır. Zilha'ya dayısı Çamur İhsan'ı çeşme başında bıçaklanmış bulduğunu, onu eczaneye götürürken üzerine kan bulaştığını, bu sırada bekçinin geldiğini, dayısının son sözü de Ali olunca asil katilin adamlarının yalancı şahitliğiyle tutuklandığını anlatır. Hapisteyken 3 ay boyunca masum olduğunu haykırmış, ağlamış, en sonunda koğuş arkadaşının kafasına tavla vurmasıyla nevri dönerek olay çıkarmış, cezaevi müdürünün kafasına iskemleyi geçirince de namı alıp başını gitmiştir. Zilha tam ona inanacakken Temel gelir. Ali'nin yeniden kabadayılık taslamasıyla Zilha bozulur ve başkasına yar olacağına ant içer. Sözünün hemen ardından Zilha Şerif Ablanın tuvaletinde İhya Onaran'ın oğlu Bülent, Bülent'in kızı Filiz ve Madam Olga ile karşılaşır. Bülent Bey Zilha'yı görüp kaçan karısı Nevvare'ye benzetince bayılır. Tesadüfen tuvalette bulunan aile dostları Profesör Zilha'yı kolundan tutarak Onaranların evine götürür. Bu sırada Ali'nin kahvesinde de işler tam tıkırında gitmektedir. Politikacının ziyaretiyle oy pazarlığı başlar. Mahalleye su, elektrik, havagazı ve bir miktar para karşılığı oylar satılır. İkinci Perde: Zilha Onaranların evinde kalmaya başlamıştır. İhya Bey ve Profesörün isteğiyle Madam Olga'dan adabımuaşeret dersleri almaya başlar. Amaç Zilha'yı bir hanımefendi gibi yetiştirip karısının başkasına kaçması nedeniyle bunalıma girmiş Bülent Beyle evlendirmektir. Kıyafeti, saçı, makyajı, yürüyüşle Ali'ye caka satmak isteyen Zilha ailenin köpeği Şamama'yı alarak eski mahallesine gider. Onun hem bu haline hem de Bülent Beye metres olmuş dedikodularına sinirlenen Ali, Onaranlardan intikam almak için gönderdiği 200 işçiyi inşaatın bitmesinin son anlarında geri çekmeye karar verir. Ancak planı işe yaramamıştır. İhya Bey Şakir Şaklaban'ın yardımıyla zarara uğramaktan kurtulmuştur. Üstüne üstlük oğlu Bülent'i Zilha'yla evlendirmek üzeredir. Yüksek sosyetenin tüm isimlerinin toplandığı düğün sırasında Ahsen'in istediğiyle Nevvare eve geri dönmüştür. Nevvare ile karşılaşan Zilha durumu anlayarak evden kaçar. Aynı anda Çamur İhsan'ı gerçekten öldüren Manyak Cafer para karşılığı Keşanlı Ali'yi öldürmek için İhya Beyle anlaşmaya gelmiştir. Düğün haberini Bohçacı Raziye'den alan Ali de evi basarak yanlışlıkla Zilha'ya çok benzeyen Nevvare'yi kaçırır. Nevvare'yi kurtarmak için Sineklidağ'a giden polis ve Onaranlar Nevvare'yi Şerif Abla'nın evinde bulurlar. Gerçek anlaşılmış, Onaranlar Nevvare'yi alarak evlerine dönmüşlerdir. Zilha da Ali'yi affetmiştir. Tam baş başa kalmışlarken Manyak Cafer ortaya çıkar. Ali'yi kışkırtır. Gecekondulardan birini ateşe verir. Eli silahlı Cafer'in üzerine atlayan Ali onunla boğuşurken silah ateş alır. Cafer vurulmuştur. Polisler gelir, Ali'yi kelepçeleyerek götürürler. Ali artık gerçek bir katildir. Destan doğrulanmış, Zilha ile yolları yine ayrılmıştır. İki perde, on beş tablo, kırk karakterden oluşan Keşanlı Ali Destanı ilk Türk epik tiyatro örneğidir. Taner'in müziklerini Yalçın Tura'nın yapması konusunda ısrarı nedeniyle yazılan tarihten iki yıl sonra ilk kez 31 Mart 1964'te Gülriz Sururi-Engin Cezzar topluluğu tarafından Muammer Karaca tiyatrosunda Türk seyircisinin önüne çıkarılmıştır. Meddah, orta oyunu, gölge oyunu motiflerini taşıması, seyircinin katılımını sağlaması, konuşma diliyle yazılması, birer toplumsal problem olan sınıf farklılıkları, gecekondulu-şehirli çatışması, kahramanlık, Doğu-Batı çatışması, mafyalaşma, siyasetin iç yüzü gibi konuları işlemesi gibi nedenlerle halk tarafından çok sevilmiş, sanatçılar yirmi dakika boyunca alkışlanmıştır. Yurt içinde binden fazla, yurtdışında yedi ayrı ülkenin on bir farklı kentinde de dört yüz kez başarıyla oynanmıştır. 1964'te Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlanmış, 2011 yılında da Çağan Irmak'ın yönetmenliğinde televizyon dizisi olarak izleyicinin karşısına çıkmıştır.