Son zamanların en çok okunan yazarlarından bir tanesi olan Jojo Moyes'in yazdığı ilk roman olan Yağmurdan Kaçarken beklediği başarıyı yakalayamamıştı. Jojo Moyes Senden Önce Ben romanı ile bir anda ünlenince yazarın diğer kitapları da Türkçeye çevrilmeye ve yayınlanmaya başladı. Yağmurdan Kaçarken romanı ilk olarak 2002 yılında yayınlandı. Aslında aile olan ama nesil olarak birbirinden farklı üç kişinin bir araya gelmesi ile yaşananları anlatılıyor. Hikaye 1950li yıllarda başlıyor. Genç bir kız olan Joy bir subay olan Edward'a ilk görüşte aşık olur ve 24 saat içinde evlenirler. Bir anda dünyanın en mutlu kişisi olan Joy zamanla evliliğin gerçekleri ile de yüzleşmek zorunda kalır. Edward'an Kate isminde bir kızı olur. Kate 16 yaşına gelince ailesi ile yaşamaya daha fazla dayanamaz ve evden kaçar. Kendi hayatını kurar ve Sabine adında bir kızı olur. Sabine yıllar sonra büyükannesi Joy'u merak eder ve onu görmek için onun yanına gider. Kızının isteği üzerine Kate de ona katılır ve üçlü ilk kez bir araya gelir. Nesil olarak birbirinden farklı olan bu üç kişinin bir araya gelmesi ile geçmiş defterler de ortaya çıkmaya başlar.


Son zamanların en bilinen ve en sevilen tarihçilerinden olan İlber Ortaylı, bu kitabında, Türkiye'nin yakın tarihiyle alakalı bazı konulara değinmektedir. İlber Ortaylı'nın yaptığı konuşmalardan ve röportajlardan derlendiği anlaşılan bu kitabın, bir akademik çalışma olmadığı açıktır. Dipnotsuz ve kaynakçasız olan Yakın Tarihin Gerçekleri kitabı konusunda ya bahsedilen konuyu iyi bilmeli ya da İlber Ortaylı'nın verdiği bilgilere ve yaptığı yorumlara güvenmelisiniz. Başka yolu yoktur. Zaten bu kitapta önemli olan, İlber Ortaylı'nın verdiği bilgilerden ziyade bahsi geçen meseleler üzerindeki yorumlarıdır. Nitekim söz konusu meseleler daha ortaokul ve lise döneminde öğretilen, herkesin aşina olduğu ve bu konular üzerinde bazı fikirlere sahip olduğu konulardır. İlber Ortaylı bu kitapta hangi konulardan bahseder? Yazarın öncelikle fikir beyan ettiği konu milliyetçiliktir. Milliyetçiliğin hem Osmanlı Devleti'nde hem de Balkan dünyasında aldığı şekillerden ve meydana getirdiği problemlerden bahseder yazar. Ardından İtalya'nın Trablusgarp'ı işgali meselesine gelir. Türkiye ile Fransa arasındaki yüzyıllarca öncesine dayanan dostluktan, yüzyıllar boyunca savaştığımız Almanlarla nasıl yakınlaştığımıza ve onlarla I. Dünya Savaşı'na katıldığımıza getirir konuyu. Sonra konu, imparatorlukların bitişi meselesine gelir. Okuyucu, imparatorluktan cumhuriyete geçişin sancılı süreçlerinin yalnızca Türkiye'ye has olmadığını, pek çok devlette ve imparatorluktan cumhuriyete geçiş sürecinde aynı sıkıntıların ya da bunların benzerlerinin yaşandığını anlar. Günümüzde çok konuşulan ve üzerinde birbirine zıt fikirler beyan edilen meselelerden biri Sultan VI. Mehmed Vahideddin'in İstanbul'u terk edip İngilizlere sığınması ve ardından Avrupa'da yaşamaya başlamasıdır. Kiminin hain ilan ettiği, kimininse adeta bir kahraman gibi kabul ettiği bu padişahın padişah olarak son eylemi hakkında İlber Ortaylı, daha geniş bir pencereden, daha anlayışlı ve daha detaylı bir bakış açısı sergiler. Vahideddin terk etmesine terk etmiştir devleti; ancak ne hazineden para almıştır, ne de alınmasına izin vermiştir. Ayrıca o, bilindiği üzere, Mustafa Kemal Atatürk'e dil uzatan bir yakınını susturmuş ve onun bir Osmanlı paşası olduğunu ifade etmiştir. İlber Ortaylı, konuyu fazla uzatmaz ve bazılarının ifade ettiği gibi, aslında Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak üzere Mustafa Kemal Atatürk'ü geniş yetkilerle Samsun'a gönderenin bizat Sultan VI. Mehmed Vahideddin mi olduğu, yoksa Mustafa Kemal Atatürk'ün Sultan VI. Mehmed Vahideddin'e ve İstanbul yönetimine rağmen mi ulusal kurtuluş mücadelesini başlattığı gibi meselelere hiç girmez. Bu tarz teorilerden ziyade, somut gerçeklere odaklanır ve Sultan VI. Mehmed Vahideddin'in çokça bahsedildiği gibi basit bir hain veya korkak olmadığına, onun bazı kişisel değerlerine odaklanır. Yakın tarihin en önemli konularından biri de hiç şüphesiz İttihat ve Terakki Cemiyeti'dir. Bu cemiyetin oluştuğu ortam, cemiyete dahil olan kişiler ve komitacılık meseleleri tartışılır burada. Enver Paşa'nın o büyük hatalarının, aslında onun bilgisizliğinden ya da çılgınlığından değil de tecrübesizliğinden ve yaşça küçük olduğu halde paşa yapılmasından kaynaklandığı öne sürülür. Doğrusu Enver Paşa, Osmanlı Devleti'nin o zamana dek en büyük ordusunun kumandanlığını yapmış vatansever birisidir. Bu orduda Müslüman da vardır gayrimüslim de. Asker de vardır halk da. Ne yazık ki Enver Paşa, ne kadar milliyetperver olursa olsun, neticede genç ve tecrübesiz birisidir, bundan dolayı bu büyük orduyu kısa zamanda harcar. Osmanlı'nın nasıl çöktüğü meselesi, bir röportaj konuşmasında enine boyuna tartışılır. İlber Ortaylı, bu konuyu sadece tarih açısından değil, iktisat açısından de değerlendirir. Osmanlı'nın borçları, kültürel özellikleri, kimliği, nüfusu ve diğer özellikleri konuşulur. Konu, bir şekilde günümüzün siyasetiyle bağlanır. Zaten tarih de aslında günümüzü anlamak için öğrenilmez mi? İlber Ortaylı'nın bahsettiği konular devam eder; modern Türkiye'nin ilk anayasası, Mustafa Kemal Atatürk gerçeği, diğer anayasalar, Cumhuriyet'in ulaşım hamleleri, hukuk eğitimi, Osmanlıdan günümüze elit kesim, Kıbrıs meselesi, 1945 ve sonrası... Tabi ki her konudan burada bahsetmenin imkanı yoktur. Gerisi, meraklı okuyucuya kalmıştır. Türk edebiyatının ünlü tarihçilerinden olan Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın son eseri olan Yakın Tarihin Gerçekleri kitapseverlere yine mükemmel bir tarihi kitap sunuyor. Tarihe ışık tutan kitapları ile dikkat çeken ve tarihin az bilinenlerini okurlarına sunan İlber Ortaylı son kitabında Osmanlı'nın son günlerini, Birinci Dünya Savaşını ve Kurtuluş Savaşı döneminin bilinmeyenlerine değiniyor. Türklerin nasıl Almanya'nın yanında kaldığını, savaşlarda yaşananları, milli mücadelenin doğuşunu, Mustafa Kemal'in ortaya çıkışını ve sonrasını mükemmel bir dil ile sunuyor.


Fazıl Azmi babasının ölümünden sonra annesi ve abisi ile yaşayan, yakışıklı, İç işlerinde görevli, bekar kızların ve kız annelerinin gözdesi olan, fakat kendisi çapkınlıklarıyla ve gece hayatına olan düşkünlüğü ile bilinen iyi aile çocuğudur. O gece arkadaşlarıyla sözleşen Fazıl Azmi onları kalabalıkta bulamayınca Çubuklu'da eğlencesi ile ünlü bir yerde vakit geçirmeye karar verir. Tam içeri girerken duyduğu menekşe kokusuyla irkilir ve karşısında bir çift kahverengi gözle kalbinden vurulmuşa döner. Gördüğü gözler karşısında bir anda afallar ve kızı kalabalıkta kaybetmemek için arkasından gider. konuşmalarından abla kardeş olduklarını öğrendiği iki genç kız, kadınlar için ayrılan kafes içine girerler ve Fazıl Azmi onlara en yakın yere oturur. Eğlence bitimine kadar heyecanla kalabalığın dağılmasını bekler ve kızlar çıktığı anda etrafın dikkatini çekmeden kızların arkasından gider. Bulduğu ilk fırsatta kızların yanına yaklaşır ve kız ile görüşmek istediğini söyler. Kızlar biraz çekinse de ertesi gün Beykoz çayırında buluşmak üzere ayrılırlar. O gece Fazıl Azmi sabahın olmasını heyecanla bekler. İlk kez böyle bir hisse kapıldığı için kendi kendine inanamaz. Fazıl Azmi ertesi gün erkenden buluşma yerine gider ve beklemeye koyulur. Vakit geçmeden İki kız kardeş yolun kenarından görünür. Fazıl Azmi ilk kez söze nasıl başlayacağını bilemez fakat büyük olan kız sessizliği bozar ve beyefendiyi daha önceden tanıdıklarını söyler. Böylece koyu bir muhabbete başlarlar ve tekrar görüşmek üzere sözleşip ayrılırlar. Günün sonunda Fazıl Azmi kadife gözlü küçük olan kızdan hoşlanmasına rağmen yeni boşanmış büyük ablasının samimi tavırlarından ve cilveli hallerinden etkilenmiş ve hangisi ile münasebetini devam ettirmesi konusunda kafası karışmıştır. Kafa karışıklığı ile sabahı sabah eden Fazıl Azmi ertesi sabah işyerine gelen yaşlı bir kadının getirdiği mektupla kendine gelir. Mektup kadife gözlü küçük kız Sabiha'dan gelmektedir. Sözleştikleri gibi salı günü değil, eğer müsait olursa pazartesi günü görüşmeye davet etmektedir. Fazıl Azmi hemen bir kağıda müsait olduğunu yazıp yaşlı kadına verir. Mektupta yazdıkları gibi ertesi gün Emirgan Korusunda gözlerden uzak bir yerde, bu kez ablası olmadan başbaşa buluşurlar. Genç adam bu kez kafasındaki karışıklıktan kurtulur ve ilk anda vurulduğu bu gözlerin peşinden gitmeye karar verir. Artık Sabiha ve Fazıl Azmi haftanın belli günleri, belirli yerlerde buluşurlar, görüşemedikleri günlerde de birbirlerine yazdıkları mektuplarla hasret giderirler. Ailesiyle Boğaziçi'nde bir yalıda oturan Sabiha için artık hayat sadece Fazıl Azmi ile buluştuğu günlerden ibarettir. Fazıl Azmi her buluşmaya büyük bir heyecanla gitmektedir. Kalbindeki aşkın genç kıza evlenme teklifinde bulunmak için yeterli olduğundan emindir fakat evlilik hayatının getireceği yükün altına girip hayatının değişmesinden çekindiği için bu konuyu bir türlü Sabiha'ya açamamaktadır. İki genç aşık böylece koca bir yazı geride bırakmıştır. Artık Fazıl Azmi ailesiyle birlikte kışı geçirmek için Nişantaşı'ndaki evlerine taşınmak zorundadır. İki aşık birbirlerine sık sık mektup yazma sözüyle ayrılırlar. Dedikleri gibi ilk zamanlar sürekli mektuplaşırlar fakat çevresindeki arkadaşların etkisiyle Fazıl Azmi tekrardan gece hayatına ve eğlenceli yaşama geri dönmüş ve böylece mektuplar gitgide kısalmaya ve sayıları azalmaya başlamıştır. Ona karşılık Sabiha bıkmadan usanmadan sürekli uzun uzun sevgilisine olan özlemini yazmaya devam etmiştir. Öte yandan oğlunun gece hayatına düşkünlüğünden ve iyice yaşlanıp evlatlarının mürüvvetini göremeyeceğinden şikayetçi olan Necla Hanım büyük oğlundan aldığı onayla iki oğlu için iki kız kardeş aradığını yakınlarına haber salar. Çok geçmeden aranan iyi aile kızları bulunur ve Necla Hanım vakit kaybetmeden aile ile görüşüp onay verir. Sırada Fazıl Azmi ile konuşup onu bu evliliğe ikna etmek kalmıştır. Bunun için de iki gözyaşı dökmek yeterli olmuş ve Fazıl Azmi bu evliliğe mecburen onay vermek zorunda kalmıştır. İçinde hala Sabiha'ya olan aşkı taze dururken yaka paça evlendirildiğinden genç kıza bahsetmemiştir. Bir kaç hafta genç ve güzel karısıyla gönül eğlendiren Fazıl Azmi, Sabiha ile mektuplaşmaya devam etmiş, bir yandan da eğlence mekanlarına gitmekten geri kalmamıştır. Çok geçmeden Sabiha evlilik haberini alır ve sevgilisine yazdığı mektupta bu durumdan bahseder. Fazıl Azmi bu evliliğin annesinin ısrarları karşısında zorlama ile olduğunu, Sabiha'nın arkadaşlığının kalbinde çok özel bir yerde olduğunu yazar. Bunun üzerine Sabiha gönüllerin evlilik cüzdanları ile bağlı olmadığını söyleyerek bu evliliğin ilişkilerini değiştirmeyeceğini kabul etmiştir. Kış bitip Fazıl Azmi ve ailesi Boğaziçi'ne geri dönünce yine belli günler buluşmalar devam eder. Bir gün Sabiha Fazıl Azmi'ye ailesinin ona uygun bir izdivaç buldukları haberini verir fakat genç adam Sabiha'nın beklediği tepkiyi vermemiş ve genç kızı hayal kırıklığına uğratmıştır. Bunun üzerine Sabiha kendisi için bulunan doktor ile evlenmiştir. Sabiha belki bu evliliğin onun içini kavuran aşkından uzak tutacağını düşünür fakat artık münasebetlerini fiziksel olarak daha ileriye taşımışlardır. Artık buluşmaları gizli saklı gittikleri evlerde olmaktadır. Sabiha'nın evliliğinin üçüncü ayında kocasının tayini Diyarbakır'a çıkar ve Sabiha artık daha özgürdür. İstediği her an kendini Fazıl Azmi'nin kollarına atar. Etrafta onları izleyen kem gözlere aldırmazlar fakat artık Sabiha'nın adı yalı çapkınına çıkmıştır. Tez zamanda doktor olan kocasına haber gider ve duyduklarını daha fazla kaldıramayan doktorun bir gün intihar ettiği haberi gelir. Yaşadıkları yüzünden vicdan azabı duyan yalı çapkını artık evden sadece Fazıl Azmi ile buluşmak için çıkmaktadır. Ailesi büyük endişe duyar ve kızlarını yeniden evlendirmenin hem dedikoduların önüne geçeceğini hem de onun daha iyi hissetmesi için en doğru karar olduğunu düşünürler. Sabiha'ya eskiden beri sevdalı olan Bahriyeli genç bir adam hemen durumu fırsat bilip kıza talip olur. Gösterişsiz sade bir nikahla Sabiha ve bahriyeli genç evlenirler. Ikinci mutsuz evlilikten sonra iyice içine kapanan, bütün neşesini kaybeden genç kadın tek huzur bulduğu yer olan Fazıl Azmi'yle görüşmelerini sürdürür. Kıskanç kocası sürekli Sabihayı takiptedir ve bir gün ikisini yan yana görür. Deliye dönen genç adam Fazıl Azmi'ye saldırır ve Sabiha oradan hızla kaçar. Kıskanç koca bu davanın namus davası olduğunu ikisinden de şikayetçi olduğunu söyler ve böylece Sabiha'nın bütün gururunu inciten dava başlar. Mahkemeden kaçmak için çare arayan Sabiha'ya zorla getirme kararı çıkar ve mahkeme günü gelip çatar. Gözler salonda yalı çapkınını arar fakat hakimin önüne bırakılan kağıtta Sabiha'nın dün gece sebepsiz bir şekilde öldüğü yazmaktadır. Haberi alan Fazıl Azmi büyük bir acıyla yere yığılır.


Yazar, öyküyü birinci tekil kişi kullanarak yazmıştır. Bu öykü baştan sonra İstanbul kokar. Kahramanımız sabah erkenden kalkıp kırk veya elli dakika İstanbul'u izlemektedir. Kahramanımız sabahın temiz havasının ferahlatıcılığı ve duyulan ilk seslerin insanlığın algıladığı ilk ses olduğunu söyler. Öyküyü okuduğunuzda martıların ağlaşmalarını, kargaların uyanık ve zekiliğini, Karabatak kuşlarının dörtlü arkadaş eğlencesini, Mihalıççık kuşlarının martılara eşlik etmesi ve tüm bunlar iki klakson melodisi ile İstanbul'un tarihi havasına karışır. Bu kuşlar arasında sabah kahvaltısı telaşı vardır. İnsanların günlük yaşamdaki geçim derdine benzetilir. Kara kuşlarının neden karada olduğunu ve martıların neden kayalara konduğuna dikkat çeker. Bunu aralarında yapılan bir centilmenlik antlaşması olarak görebiliriz. İnsanlarda olduğu gibi hayvanlarda da nefis vardır. Çoğunluk martılarda olduğu için kayaya ilk konanındır yer. Ve hiçbir kuş konan kuşu yerinden rahatsız etmez. Bu hayvanlar birbirine saygılı ve açgözlülüğe meydan vermezler. Okullu kızlar liselerine gitmeye başlamıştır. Yazar, sabah sabah aralarında bu kadar konuşacak ne olduğuna şaşırır. İlkokullu çocuklar servis bekleyişindedir. İşlerine giden kadın avukat, öğretmenler de bir yere yetişme telaşındadırlar. Topkapı Sarayı, Aya İrini, Süleymaniye, Ayasofya, Beyazıt, Sultanahmet gibi tarihi yerlerin güneşin doğuşuyla ışıkla dolmasını anlatır. Sahilde genç bir kız ve oğlan vardır. Oğlan kızla bir şeyler konuşuyor. Kız da ona bir şeyler anlatmaya çalışıyordur. Bankta otururken köpek kızı koklar. Geçen kapıcı oğlana göz kırpar. Yeni sevgilisi olduğu bellidir. Yazar, konuşmanın felsefi boyutuna değinerek savunmak için, suçlamak için, yalanlar söylemek için, sevişmek için insanın ne kadar çok konuşmaya ihtiyacı olduğunu söyler. Yazar, kıyıdaki gizli kayalara değinir. Gizli kayalardan yola çıkarak Yunan tragedyasının iç yüzünü söyler. İnsanoğlu kötü durumda olan bir olay veya bir insan gördüğünde dıştan acır ama içten sevinir. Bunu gizli kaya deyimi ile anlatır. Yazar, kendisinin üçüncü kat insanı olduğunu söyler. Üçüncü kat insanı, insan sarrafıdır. Diğer bir deyişle delikte yatan yılanı tanır. Her türlü insan tanımış ve her tür darbeyi yemiştir. Bu darbeler yalanlar, türlü oyunlardır. Birinci kat insanı da vardır. Bu insanlar ne kıyı görür ne martıların oyunu görür. Bu insanların hayatı küçük olaylar ve umutlar ile doludur. Yazarın, doğa ile insanı birleştirdiği bu öykü burada biter. Küçük Harfli Mutluluklar Nizamettin Bolayır, sivil koruma şefidir. Çevresinde albay olarak tanınır. Eşi Üftade ile ikinci evliliğini yapmıştır. Nizamettin Bolayır, erken kalkıp her sabah işine koyulur. Evden çıkmadan önce çayını fokurdatır. Tabi Üftade umursamaz derin bir uykudadır. Üftade'nin de ikinci evliliğidir. Önceki eşi de erkenci olduğu için duruma alışmış ve rahatsız olmamaktadır. Nizamettin Bolayır, sabah erken kalkanın işinin rast gittiğini ve gece mum bitiren gündüz minder çürütenlerden rahatsız olduğunu belirtir. Aslında herkes düzenli bir şekilde işini yapsa toplum daha da refah düzeye kavuşacaktır. Nizamettin Bolayır'dan başka Terlikçi Memduh da o gün erkencidir. Nizamettin Bey, şaşırır ve hasta olup olmadığını sorar. Tam cevap verecektir ki Yümnü Bey'in bahçesinde Denizli horozu öter. Terlikçi Memduh ve Yümnü Bey horozun toplam ötme saniyelerini tartışırken Nizamettin Bolayır, Cüneyt ile karşılaşır. Nereye gittiğini sorar. Kızılcahamam der. Nizamettin Bolayır, genç sporcuya size harcanan paraya yazık der. O da bize de iyi fırsatlar sunulsa biz de iyi olurduk der. Nizamettin Bolayır, genellikle otobüsten sonra vapura biner. Nizamettin Bolayır'ın oğlu vardır. Gelini Aynur kısa boylu, çilli bir hatundur. Torunu Aydanur'u çok sever. Karabük'te oturdukları için fazla görüşemezler. Nizamettin Bolayır, iş çıkışı bir nikaha gider. Nizamettin Bolayır, sonra kendini eve atıp hemen duş almaktadır. Sonra eşi ile yemek yerler. O anda hiç anlamadığı bir mutlukla eşine karşı mutluluk duyar. Küçük mutluluklar sebepsiz gelir. İnsan bazen bir televizyonu izlemedeki özgürlüğü, yanı başındaki insanın huzuru, gökyüzündeki bulutların farkına varmasıdır. Küçük mutlular yetinmeyi bilen insanların orkestrasıdır. Bazı insanlar bu mutluluğu yaşarken bazıları farkına bile varmadan geçer gider dünyadan. Bu öykü küçük mutluların farkına varmayı ve her gün son gün gibi yaşamayı insanlara anlatmaya çalışmıştır. Karşılıklı Yazar, başından geçen bir olayı öykü olarak anlatmıştır. Gürcistan'ın başkenti olan Tiflis'e romancı arkadaşları ile gezmeye gider. Ünlü Rus markalı saati öyle överler ki dayanamayıp alır. Memlekete geldiğinde arkadaşları yediğin içtiğin senin olsun bize gördüklerini anlat derler. Derler demesine ama hala yediklerini merak ederler. Kolundaki saat arkadaşlarının dikkatini çeker. Kronometreli, çalar saatli ve su geçirmez olduğunu anlarlar. Mütevazı yazarımız da sadece susar onları izler. Sadece hafif bir göz ile onaylama yapar. Arkadaşları bu saati o kadar beğenirler ki öve öve bitiremezler. Başka saatler ile kıyaslarlar. Yazarımız bu saati ilk duşta kolundan çıkarmaz. Çünkü su geçirmez bir saattir. Buna güvenerek çok rahat kullanır. Hatta tatilde bir gün saati havuza düşer. İki gün sonra sudan çıkarılır. Ona rağmen hala saati çalışır. Bir gün saati buğulanır. Yazarımız eşine saatim buğulandı der. Eşi geldiğinde buğulanma kaybolmuştur. Saati onu yalancı çıkarır. Eşi bence sen doktora görünmelisin der. Sonra saati yine buğulanır. Bir ustaya götürür. Usta saati özenle açar. Terzi Vortik adında Rusça bilen bir adam vardır. Rusça bildiği için onu çağırıp saatin arkasındaki yazının anlamını sorarlar. O da balık işareti o der. Su geçirmez olduğunu ifade ettiğini söyler. Usta, Vortik Efendi gidince kendi bildiğinin doğruluğunu savunur. Ona göre saat su geçiren bir saattir. Saati yapılır. Yazarımız koluna tekrar saatini takar. Bir gün saati durur. Yine saatçiye gelir. Saatçi artık yeni bir saat almasını söyler. Yazarımız saatini tekrar koluna taktığında saat çalışır. Usta çıkarıp bakar ve saat tekrar durur. Birkaç gün tek tük saat böyle duraksayarak çalışır. Ondan sonra yağmurlu bir günde tamamen durur. Öykü burada biter. Öyküde anlatılmak istenen aslında mutlak inanç ve güven duygusudur. Yazar, bu öyküde bunu sorgular. Ne kadar ve nereye kadar güvenebiliriz? Güvendiklerimiz bizi nereye kadar yolcu eder bilemeyiz. Şeytan Tüyü Ökkeş Topalmusagil isimli bir Almanya gurbetçisinin Hidayet'e yazdığı mektup anlatılır. Ökkeş, Almanya'da işçi olarak çalışmanın zorluklarını anlatır. Kaçak işçi olarak çalışmaktadır. Saklanmadığı için yakalanmadığını söyler. Almanya'nın disiplininin köpeklerine bile işlediğini anlatır. Ama ağaçlar, kuşlar ve gökyüzü her yerde aynı olduğunu söyler. Hatta yusufçuk kuşunun da onun gibi gurbete geldiğini Hidayet'e anlatır. Almanya'nın kadın ve erkek ilişkilerinin serbestliğini anlatır. Hidayet'e bir hayvanat bahçesinde ayı kostümü giyecek birinin arandığını söyler. Onu bu işe davet eder. Köprüyü geçene kadar ayıya dayı diyeceğini söyler. Adresini polislere yakalanmamak için yazmaz. Öykü burada sona erer. Sonsuza Kalmak Sunuhi Bey, emekli öğretmendir. Eşinin eniştesi Razi Bey, uyanık bir müteahhittir. Razi Bey sayesinde Ayvalık dolaylarında arazi sahibi olurlar. Öyküde mekanın Balıkesir'de geçtiğini anlayabiliyoruz. Bir sabah posta başı Sunuhi Bey'e arazide taş olduğunu söyler. Bunların özel taş olduğunu anlayan Sunuhi Bey bunu devlete haber vermek ister. Bunun için Arkeolog Şükran Hanım vardır. Eşine durumu anlatır. Şükran Hanıma bildireceğini söyler. Eşi kıskançlık edip söylemesini istemez. Sunuhi Bey, eşine insan belli bir yaştan sonra ölümsüzleşmek için yaşadığını söyler. Medeniyet borcu olduğunu söylemesi gerektiğini söyler. Eşi bunu hemen Razi Bey'e yetiştirir. Razi Bey, Sunuhi Bey'i kararından döndürmek ister. Devlete söylersek arazinin ucuza gideceğini söyler. Devlet kazı çalışması için araziyi alabileceğini söyler. Sırrı Erdem ve Gavsi Bey de Sunuhi Bey'in o taşları devlete bildirmesini istemez. Öykünün sonunda kooperatif evlerinin ortak fosseptiğinin cidarlarının o taşlarla örüldüğünü Razi Bey söyler. Sunuhi Bey, şaşkın bir şekilde sadece pes eder. Neden Sonra... Bu kısa öyküde İhsan ve Melahat ikilisinin aşkı anlatılır. İhsan, Melahat'ı yağmurlu bir havada buluşmak için sözleştikleri yerde bekler. Elinde iki sinema bileti vardır. Melahat gecikince İhsan işkillenir. Onun hayatında biri olabileceğini düşünür. Melahat'ın tıp okumuş bir talibi vardır. İhsan'ın ise lise diploması dahi yoktur. Melahat geç olsa da gelir. Sinemaya geçerler. Melahat, İhsanın üstündeki suskunluğu sezer. Sebebini sorar. İhsan cevap vermez. En sonunda kız ağlayınca dayanamaz. Onu kendine çeker ve sarılır. Kendisi için ağlayan kız gururunu okşamıştır. Yaprak Ne Canlı Yeşil Kitabın son öyküsü bir kahve salonunu konu alır. Bu kahveye gelen giden tipler tasvir edilir. Yazarın dilinden aktarılan bu öykü Roksan sayesinde tanıştığı Zehra'nın hikayesidir. Yazar, üniversitede asistandır. Zehra ise hemşirelik okumaktadır. Zehra, kitap okumayı boş bulan bir kızdır. Yazar ile kahvede tanışıp samimi olurlar. Roksan'ın yaş partisinde sevgili olurlar. Birinci anlatıcı kişi Zehra ve kendisi için çok güzel hayaller kurar. Ama artık o hayallerin yeri boş bir avuntuya bırakılmıştır. DEĞERLENDİRME Haldun Taner'in son öykü kitabı olan Yalıda Sabah 1983 yılında yazılmıştır. Sedat Simavi Edebiyat Ödülü'ne değer görülmüştür. Türk edebiyatının en alçakgönüllü yazarlarından biri olan Haldun Taner kendisini hiçbir zaman ön plana çıkarmak istememiştir. Kitapta yedi güzel öykü bulunuyor. Hepsi birbirinden güzel ve zevkle okuduğum öyküler oldu. Haldun Taner, bu öykülerde naif bir dil kullanması, hicvettiği olayları günlük yaşamdan alması okuyucuyu öykünün içine çekiyor. Kullandığı dil anlaşılırdır. Yumuşak bir söylem kullanmıştır. Yer yer günlük yaşamda kullanmadığımız kelimeler kitapta dipnot olarak eklenmiş. Bu da okuyucuya yeni kelime haznesi demektir. Yazar, öykülerinde farkında olmadığımız şeyleri ön plana çıkarmış ve günlük yaşamın o sıkıcı havasını renklendirmiştir.


Türk edebiyatımızın önemli isimlerinden biri olan Ömer Seyfettin'in Yalnız Efe adlı öyküsü; iki köylünün birlikte ava çıkarken mola verdikleri yerde, uzun yıllardır tüm köyün dilinde dolanan Yalnız Efe destanını birinin diğerine anlatmasından oluşur. Eski zamanlarda Kumdereli Yörük Hoca diye bir adam varmış. Bu adam kırmızı yüzlü, bembeyaz sakallı, upuzun boylu, iri yarı bir adammış. Tüm köylüler tarafından sevilir sayılırmış. Karısı dört sene evvel vefat etmiş, hoca da kızı Kezban ile birlikte yaşarmış. Hocaya evlenmesi için çok ısrar ederlermiş fakat o, bu yaştan sonra evlilik değil ahreti düşünmesi gerektiğini söylermiş. Hiç ağzından düşmeyen bir sözü de varmış: Ah bir genç olsam... Bunu duyanlar her zaman Hoca, genç olsan ne yapardın? diye sorsalar da, hoca hiçbir zaman cevap vermez, sadece gülümser ve uzaklara dalarmış. Köy halkından birkaç kişi bazen toplanıp Yörük Hoca'nın evine giderlermiş. Kimi zaman yemek yerler, kimi zaman da Yörük Hoca onlara kitap okurmuş. Yine günlerden bir gün yedi veya sekiz kişi toplanıp hocanın evine gelmişler. Yemekler yenmiş, kahveler içilmiş. Sohbet için herkes sedirlere yerleşmiş. Hal hatır, sohbet muhabbet derken konu Eseoğlu'na gelmiş. Eseoğlu, bulundukları köy de dahil tüm civar köyleri borca bağlayıp ödemeyenleri de acımasızca öldürüyormuş. Bu durum birçok insanın canını sıksa da Eseoğlu'ndan korktukları için kimse müdahale edemiyormuş. Hoca o akşam ilk defa Genç olsaydın ne yapardın? sorusuna cevap vermiş. Dağa çıkıp Eseoğlu gibilerini öldürürdüm demiş. Ama hoca, Eseoğlu'nun bir sürü adamı var, bir değil ki sözlerine de Evvela birden başlanır diye yanıt verip Eseoğlu'nun kendisine borcu olduğunu eklemiş. Normalde insanların Eseoğlu'na borcu olduğu için bunu duyan ahali şaşırmış. Hatta Hoca, ertesi gün gidip borcunu isteyeceğini de belirttiğinde Eseoğlu'nun kendisine borcunu vermeyeceğini, boşuna gitmemesi gerektiğini söylemişler. Fakat Yörük Hoca bu, dinler mi? Ertesi gün babasını uğurladıktan sonra Kezban'ın içini bir sıkıntıdır kaplamış. Ne yaptıysa sıkıntıdan kurtulamamış. İşlerini bitirince belki geçer umuduyla köy halkından Kambur Hasan'ların evine gitmiş, sütannesi Kambur Hasan'ın karısıymış. Sütannesine babasının Eseoğlu'ndan borcunu almaya gittiğini ve gittiğinden beri de içinde bir sıkıntı olduğunu anlatmış. Herkesin verdiği tepkiyi veren sütannesi, başına bela alacağını söyleyerek endişelenmeye başlamış. Hava kararmaya başlayınca artık gitmesi gerektiğini, babası gelirse onu merak etmesin diye evde olması gerektiğini söyleyerek çıkmış. Evlerinin kapısına ulaştığı an köpek sesleri eşliğinde ona doğru yaklaşan genç oğlanı görmüş. Bu Nalbant İsmail'in oğlu Recep imiş ve Kezban'a babasının vurulup öldürüldüğünü söylüyormuş. Bunu duyan Kezban karışık duygulara boğulmuş. Yüzünü ellerinin arasına alıp yere çökmüş ve hıçkırıkları kesilene kadar ağlamış. Başında bekleyen Recep, kızı kaldırmaya çalışıp kendi evlerine gitmeleri gerektiğini söylese de Kezban sertçe kalkıp babasının ölüsünü bulmaya gideceğini söylemiş. Recep ne dediyse de kızı ikna edememiş ve Kezban zifiri karanlıkta yola koyulmuş. Sabaha karşı Eseoğlu'nun evine varmış. Evde çalışan hizmetkarlar kızı birkaç saat bekletip sonunda içeri almışlar. Kezban'a Eseoğlu'ndan izin alınarak, babasının ölüsünün yeri söylenmiş. Gübreliğin ortasına atılan babasının cesedini gören Kezban'ın tüyleri diken diken olmuş. Hızla yanına yaklaşıp korkarak babasının başını iki elinin arasına almış. Tam o sırada Kumdere köyünden gelen, babasını seven sayan birkaç adam cesedi bir sedyeye yükleyip köye geri götürmüşler ve cenazesini yapmışlar. Babasının ölümünden sonra Kezban'a sahip çıkmak isteyen, evermek isteyen çok insan olmuş. Fakat Kezban hiçbirini kabul etmeyip Babamın öcünü almadan hiç kimseyle evlenmem dermiş. Öcünü alacaktı almasına fakat babasını kimin vurduğunu bilmiyormuş. Eseoğlu'nun adamlarından biri olduğuna eminmiş fakat hangisi olduğunu kestiremiyormuş? Kezban, bir ay boyunca içindeki büyük intikam duygusuyla evde tek başına yaşamış. Tavukları, inekleri kendi beslermiş. Koyunları otlatırmış. Yine bir gün koyunları otlatmak için ormana çıkardığında civar köylerin delisi Mustafa'yı görmüş. Cevizli sucuk verme vaadiyle onu zor da olsa yanına oturtmayı başarmış. Sucuk yemeye dalan Mustafa, sıra sıra ağzındaki baklaları çıkarıyormuş. Sucuk bittiğinde Kezban da babasını öldürenin kim olduğunu öğrenmiş. 'Artık köye dönebilirim' diye düşünmüş. Köyde bir subay varmış. Eseoğlu'nun ahbabıymış. Kezban her gün bu subayı tutup Babamı vuranı daha yakalamayacak mısınız? diye sorarmış. Bir gün sabrı tükenen subay, bir daha aynı soruyu sorarsa bacaklarını ayıracağını söylemiş. Fakat Kezban korkmayıp daha da üstüne gitmiş. Bugün babamı öldüreni yakalamazsan seni öldürürüm diye tehdit etmiş. Bunu duyan subay büsbütün sinirlenmiş ve kızın üstüne atlayıp kızı iyice dövmüş. Bu olaydan sonra kız görünmez olmuş. İlerleyen günlerde başta Eseoğlu olmak üzere bu tip işlerle uğraşanlar tek tek ölü bulunmaya başlanmış. Kezban hiç ortada görünmemesine rağmen herkes, kendilerinin cesaret edemediği bu şeyi Kezban'ın yaptığına eminmiş. Tüm üçkağıtçıları alt ederken yanına hiçbir zaman yandaş almadığı için de ona Yalnız Efe demişler.


Peyami Safa'nın Yalnızız kitabı, yazarın ölümünden 10 yıl önce, yani 1951 yılında yayınlanmıştır. Romanda II. Dünya Savaşı'nın etkileri görülmektedir. Roman, psikolojik bir romandır ve kolay anlaşılabilen türden bir kitap değildir. Özetine gelecek olursak; Olay, Yeşilköy'deki köşklerden birinde oturan bir aile etrafında geçer. Samim, Mefharet ve Besim kardeşlere, babalarından kalan bu evde Mefharet'in kızı Selmin ve onun kardeşi de yaşamaktadır. Aynı zamanda maddi durumları yerinde olduğu için de Hasibe adında bir hizmetçileri de vardır. Selmin reşit olmuştur ve çocukluğundan beri Avrupa'nın hayalini kurmaktadır. Bu hayalini gerçekleştirebilmek için de annesi ve dayılarına hiç de küçük olmayan bir oyun oynar. O zamanlar nişanlısı olan Ferhat'tan ayrıldığını ve karnında bir bebek taşıdığını itiraf eder. Annesinin tüm ısrar ve baskılarına rağmen çocuğun kimden ve ne zaman olduğunu söylemez. İnatla çocuğu Avrupa'da doğuracağını, sonrasında da Avrupa'da bir adamla evleneceğini söyler. Halbuki her şey, Avrupa'ya gidebilmek için bir bahanedir ve Selmin kimseden hamile değildir. Mefharet Hanım, çok fevri ve duygularını zirvede yaşayan bir kadın olduğundan kızının bu tavırlarına kahrolmaktadır ve içten içe nefret beslemektedir. Öyle bir noktaya gelir ki, Selmin'in Samim ile birlikte olduğunu düşünmeye başlar. Dayı ve yeğen... Mefharet, bunu küçük kardeşi Besim ile paylaşır ve konu üzerinde düşünürler. Samim, uzun zamandır bir defter tutmaktadır. Bu deftere hayalindeki dünyayı yazar ve kendi Simeranyasını yaratır. Aynı zamanda günlük işlevi gören bu defterden, Mefharet'in haberi vardır ve duyduğu şüpheler yüzünden Besim'i de bekçi tutarak bu defteri karıştırır. Deftere tarih atılmadığından ve bahsettiği şahısların isimlerinin verilmediğinden dolayı Mefharet mecburen tahminde bulunmak zorunda kalır. Selmin'e ait birkaç özellik bulduğundan, yazılan diğer özellikler tutmasa da o kişinin Selmin olduğuna kendisini inandırır. Oysa o kişi Selmin değil, Selmin'in nişanlısının kız kardeşi olan Meral'dir. Samim, Meral ile sevgilidir. Meral aynı zamanda, Samim'in eski sevgilisi olan Necile'nin kızıdır. Samim ile Necile birbirlerini çok sevmişlerdir. Hatta Necile'nin Samim'den bir çocuğu bile olmuştur. Romanda bu çocuk hakkında herhangi bir bilgi ile karşılaşmadım fakat benim fikrime göre bu çocuğun Meral olma ihtimali çok yüksektir. Şayet bu çocuk Meral ise kitabın zaten ilginç olan kurgusu, daha da hayranlık duyulası hale gelir. Meral tam bir Paris hayranıdır. Sürekli Paris'e gitmek ister ve bu hayalini gerçekleştirebilmek için hep hayal kurar, fırsat kollar. İlerleyen günlerden bir gün hem Selmin'in hem de Meral'in okul arkadaşlarından biri olan Feriha ile görüşürler. Feriha ile aynı yaştadırlar ve Feriha, onun hayaline sahiptir; Paris'te yaşamaktadır. Fakat babası yaşında, zengin bir adamla evlenip oraya gidebilmiştir. Aynı zamanda çok hoppa ve ancak eğlenilecek bir kızdır. Meral, Feriha'ya çok özenmektedir, o da Paris'te yaşamayı çok istiyordur. Gerçi Feriha, Meral'e Paris'e gelmesi için ve ona da babası yaşında zengin bir erkek bulmaları için defalarca tekliflerde bulunmuştur. Ama Meral bir türlü karar verip gidememiştir. Samim'i bırakıp bırakmama konusunda bir türlü emin olamıyordur. Oysa Samim'in de maddi durumu yerindedir ve onu gayet güzel yaşatabilirdi: ama içindeki Paris arzusuna ne olacaktı bu durumda? Son günlerde iyice beynini meşgul eden bu konuyu sonunda oturup doğru düzgün düşünmeye karar verir. Birkaç gün düşündükten sonra, Paris hayalini bastıramaz ve hem babası yaşında zengin bir adamla evlenmeye hem de Samim'i yarı yolda bırakmaya razı olur. Bir an önce bavulunu hazırlar ve evden çıkacaktır. Ama ağabeyi Ferhat, kaçmasına engel olabilmek için kızın kapısını kilitler. Meral buna çok bozulur ve oturup ne yapacağını düşünür. Düşünürken bir yandan da sigarasını içer. O sırada yanlışlıkla yere dökülen benzin birden her yerin alev almasına sebep olur ve kapı kilitli olduğundan Meral dışarı da çıkamaz, içeride yanarak can verir.


Roman bir tiyatro oyununun kitaba dökülmüş halidir. Tarık Buğra'nın ilk eseri ve psikolojik tahlillerle dolu eseridir. Adı dikkatimi çekmiş bende okuma isteği uyandırmıştı. Dört karakterin hisleri, kendileriyle verdiği savaşları ve kelimenin tam anlamıyla yalnızlıkları işlenmişti. Doktor yalnızlığını küstahlık ve aşağılamayla gizlerken Şükriye fedakarlığı ve altı yıllık umuduyla bunu yapıyordu. İnsana dair, insanı insana anlatan müthiş bir eserdi. Okumak beni düşündürdü, kendi duygularımı sorgulamama sebep oldu. Tarık Buğra bunu çok iyi yapan bir yazardı. Satırlara gizlediği kelimeler her okuyanın kendinden bir şeyler bulmasına vesile oluyordu. Beni en çok etkileyen doktor karakteriydi ve tüm hikaye o olsaydı da sıkılmadan okurdum. Anlatılan, hissettirilen ve verilen mesaj bir bütündü. ÖZET Hikaye birbirlerinin ilk aşkı olan Murad ve Hürrem üzerinden başlıyor. Murad, hukuk fakültesini bitirmeden ayrılmış bu yüzden Hürrem'in annesinin gözünden düşmüştür. Bir zamanlar ideal damatken şimdi akrabası dışında hiçbir şeyi değildir. Hürrem ise Murad'ı seviyordur fakat onun cesaretsiz oluşu ona adım atmasına engel olur. Bir gün Doktor Rıza ile tanışırlar. Hürrem ondan çok etkilenir fakat annesi onu da istemiyordur. Doktor Hürrem'in önünde birçok kez Murad'ı aşağılar. Mizacı öyledir ve bunu herkese yapan bir adamdır. Hürrem ise onun cesaretli oluşundan etkilenir. Annesi izin vermese de doktorun baskısı sonucu onunla evlenir. Murad kendini kapatır duygusal bir çöküş yaşar fakat bunu sanata yönelerek atlatır. Başarılı olur adını duyurur ve yakın arkadaşı Macit'le birlikte tiyatro kurar. Hayatını yalnızlığın verdiği huzursuzlukla geçirirken Hürrem ve Doktorla görüşmeye devam eder. Bir gün Doktor Murad'ın memleketine gider. Hürrem emin olamadığı hislerinin kafasını karıştırmasından dolayı Murad'a aşkını ilan eder. Murad karşı koyamaz ve birlikte olurlar. Hürrem bundan hemen pişman olur ve Murad gittikten sonra kocasının yanına memleketine gider. Murad yeniden yalnızlığın pençesine düşer varlığını sorgular. Bu sırada Doktor Murad'ın çiftliğinde işleri devralır Murad'ın annesi Nigar Hanım'ın desteğiyle bütün çiftliği değiştirir. Hatta Murad'a para gönderilmesini de engeller. Nigar Hanım'ın ablasının kızı olan ve Murad'ın beşik kertmesi olan Şükriye'de Hürrem'le dost olur. Doktorla sürekli çatışan ve çiftlikte söz sahibi olmasından hoşlanmayan Şükriye'nin babası Hüseyin Bey Murad'a mektup yazarak memleketine dönmesini söyler. Murad çok zor verdiği karar sonucunda memleketine döner. Nigar Hanım Şükriye ve onu hemen evlendirmek niyetindedir fakat Murad Şükriye'yi yavaş yavaş hayatına sokmak ister. Hürrem'den tamamen vazgeçtiğine inanır. Doktor sık sık arlarındaki ilişkiye atıfta bulunur ve Şükriye ikisinden şüphelenir. Murad'ı altı yıl boşuna beklediğini düşünerek umutsuzluğa kapılır. Doktorun çantasından çıkardığı ve hem ölüm hem de şifa dediği zehri alarak intihara kalkışır. Bu doktorun bir oyunudur ve Şükriye'nin içtiği zehir değildir. Hüseyin Bey bıraktığı avukatlığa devam edeceğini Murad ise Şükriye ile mutlu olmak istediğini söyler. Hürrem ise Doktora tüm hissettiklerini anlatır. Doktor Şükriye'yi tedavi ettikten sonra yağmurlu gecede şehre döneceğini söyler. Hürrem onun bir zamanlar Şükriye'yi sevdiğini öğrenir fakat Doktor zor şartlarda büyümüş topluma olan nefretini kelimelerine saklamış bir adamdır. Kişiliği öfkesinin eseridir. Bunu kendine itiraf eder ve Hürrem'e, kendisine acır. Artık daha cesur olmaları gerektiğini ve birlikte olmaları gerektiğini söyler.


Kitabın ilk hikayesi Yalnızlık Sarkacı, yalnızlığı demleyerek bize adeta damıtıyor. Öyle bir şey ki öyküyü okuduğunuzda yalnızlığın o sesini, hayatın insanı çiğneyip posasını yaşlılık gibi bir evreye getirdiğine hep beraber şahit oluyoruz. Öyküdeki ihtiyar adam eşi hastaneye kaldırılınca kendiyle yüzleşme fırsatı bulur. Eşi iki aydır hastanededir. Arada eş dost gelir. Ona eşinden haber getirirler. İhtiyar adam yalnızlığı süresince ölen kızı Selma'yı düşünür. Bir yandan onun her kahrını çeken eşini özler. Hastaneden çıkacağı günü bekler. Gençlikten yaşlılığa doğru gerek hayatın getirdikleri olsun gerek yaşam tecrübeleri ihtiyar adamın umudunun rengini değiştirir. Eşinin öldüğünü düşünür ve üzülmesin diye kendisine söylenilmediğini hisseder. Penceresini açtığında mezarlığın yanında çocuklar oyun oynamaktadır. Mezarlığın o uğultulu çam sesleri çocuk sesleriyle çınlamaktadır. Elini iki avucunun arasın alarak eşinin öldüğünü haykırır ve bir çocuk gibi ağlar. Akşamın Ucuna Tutunan Yine bu öyküde de yaşlılık, yalnızlık, geç kalmışlık hissi göze çarpar. Genç bir delikanlı elindeki fotoğrafı inceler. Bu fotoğrafta genç iki kadın vardır. Oradaki kadın dikkatini çeker. Ona günlerce ulaşmayı dener. Numarasını zorlukla bulduktan sonra kadınla konuşur. Resimde gördüğü kadın ile telefondaki kadının sesini birleştiremez. Bir fotoğrafta, televizyonda, derginin kapağında bir kadın ya da adam gördüğümüzde zihnimizden sesinin nasıl olacağına dair fikirler sunarız. Ne yazık ki görüntü ile ses çoğu zaman örtüşmez. Hele de araya yıllar girmişse... Genç delikanlı resimdeki kadının sesinden yaşlanmış olduğunu anlar. Yaşlı Kadın telefonda yalnızlığından dem vurur. Genç delikanlı bu kadına anne der. Sonra telefon kapanır. Bu kadın, genç delikanlının annesidir. Sayın Başkanın Masasında Kalan Çanta Yazar bu öyküsünde yalnızlığı anlaşılamamak, beklenti, yaşlılıkla gelen çaresizliği işlemiştir. Yaşlı bir milletvekili adayı kalabalık koridorda beklemektedir. Mülakata girip çıkanlar terini silip hiçbir şey demeden oradan uzaklaşırlar. Mülakattan sonra trene binip Ankara'ya Sayın Başkanın yanına gidecektir. Eşi ve oğlu aday adayı olmasına karşıdır. Ama onları dinlemeyerek trene biner. Geldiğinde bir sigara yakar. Eski tanıdığının oğlu olan Kadir'i görür. O da aday adayı olmuştur. Bu durumu içerler. Sayın başkanın odasına gittiğinde hayal kırıklığına uğrar. Sayın başkan kendisinin iyi göründüğünü söyler. Keşke gelmeden önce arasaydınız, yorulmazdınız. diye ekler. Bunun üzerine yaşlı aday bayılır. Elindeki çantayı başkanın masasına bırakırlar. Yaşlı adayın vefat ettiği anlaşılır ve morga kaldırılır. Kutsal Yemin Törenim ve Ben Farklı şehirlerden üç milletvekili bir araya gelmiştir. Bir milletvekilinin nasıl olması gerektiğini aralarında tartışırlar. Yemin metinlerini okuyacaklardır. Bir kadın tüm metni ezberlemiştir. Kendisi ise yanına metni almıştır. Yemin töreninde kadın ezberlediği gibi okur. Kendisi biraz takılsa da bunu heyecanına verir. Odasında sekreteri ona yapılacak planları anlatır. O da bunlara uyar. Zaman zaman halkın arasına karışmaktadır. Bu metin cebinde taşımaktan buruşmuştur. O da farkındadır. Bu kağıdı tuvalete atar ve sifonu çeker. Sekretere yeni metin yazdırır. Öykünün sonuna doğru para varsa insanın sevebildiğini, gezebildiğini söyler. Bir kızın peşine takılır. Kız genç ve güzeldir. Sonra kızı takip etmekten vazgeçer. Buruşuk Yüzün Ütüsü Yazar bu öyküsünde yalnızlığı ayrılık, hissizlik, düzensizlik olarak işliyor. Bir adam kalabalık bir sokakta yürüyordur. Kuşların cilveleşmediği, birlikte uçmadıkları, tüylerini kaşımadıkları kuşların bile yalnız olduğu bir sokaktır. Yazar, içindeki yalnızlığı dışarıya taşırmış ve her şeyden bir anlam yaratmıştır bu öyküsünde. Öykünün sonunda ayrılık vardır. Bu ayrılık ardına bakanın bile olmadığı kimsesiz bir ayrılıştır. İnsanın içinde kara bulutlar, kasırgalar, helezonlar dolaşıyorsa gökyüzü berrak olsa da yağmurlu olsa da onu ruhunun gözünden görecektir. Yazarın bu öyküsü olay odaklı değildir. Yazar, bir insanın gözünden ruh betimlemesi yapmıştır. Bir Gün İz Sürmek Öyküde bir memurun bir günü anlatılıyor. Biriken dosyalar, ofiste tartışılan konular, özellikle kahramanımızın gözüne takılan minik örümcek dikkat çekiyor. Memurun gözüne takılan örümcek onu düşündürüyor. Örümceğin ilmek ilmek işlediği ağlarına şaşırıyor. Yemek saati geldiğinde arkadaşlarından uzak bir şekilde yemeğini yiyor. O gün diğerlerinden farklı fazla konuşmuyor. Sonra ofise gelip kahvesini yudumluyor. Örümcek nasıl ağlarını işliyorsa o da ilmek ilmek öyküsünü öyle işliyor. Günüm Böyle Geçti Bir memur işe yetişmeye çalışmaktadır. Onun için vapurla işe gitmek rutinleşmiştir. Pencere kenarını kimseye kaptırmaz. Günlük gazete başlıklarına göz gezdirir. Vapurdan inerken amirinin görmemesi gereken gazeteyi denize fırlatır. Diğer gazete ise koltuğunun altındadır. İş yerine gelir. Amirine günaydın der. Amiri ona umursamaz davranır. O çıktıktan sonra hıçkırarak ağlar. Kırışmayan Pantolon Yazar, bu öyküsünde de bir memur ve iş yaşantısını konu alıyor. Yakut Bey, bir memurdur. Salih Bey'in kapısını çalıp içeri girer. Salih Bey, ona tepki vermez. Bunu içerleyen Yakut Bey, farklı bir kimliğe bürünür. Ofise geldiğinde iş arkadaşlarına selam dahi vermez. Patron Mehmet Bey gelir ve Yakut'tan dosya ister. O da Gül Hanım'dan ister. Bunun üzerine patron sinirlenir. Sonra dosyayı alıp kendisi verir. İş arkadaşları onun bu durumuna gülüp dalga geçerler. Yakut tuvalette otuz dakika geçirmektedir. Arkadaşları bu kadar saat ne yaptığını sorduğunda ise pantolonu kırışmasın diye çıkardığını söyler. Ölüm İlanlarını Okuyan Rıfkı Bey Rıfkı Bey, adında bir memur vardır. Bu memur çok suskun bir adamdır. İçine kapanık, planlı birisidir. Belli bir yaşa gelmiş evlenmemiştir. Bir kadın, Rıfkı Bey'e tutulur. Onun için saçlarını, giyimini değiştirir. Yine de aralarında aşk münasebeti olmaz. Bir gün ölüm ilanlarını okur. Arkadaşının öldüğünü duyar. Haberden sonra işinden ayrılır. Ondan sonra iş arkadaşlarının ölüm ilanlarına bakması gelenek haline gelir. Arkadaşları onun ölüm ilanına hiçbir zaman rastlamazlar. Değerlendirme Çalışmaları günümüzde de devam eden yazar öykü başta olmak üzere birçok dalda eser vermiş kıymetli bir yazarımızdır. Yazarın 1996'da kaleme aldığı öykü kitabı dokuz öyküden oluşmaktadır. Öykülerin her birinde yalnızlığı farklı boyutta işlemiştir. Okuduğum bu öyküler bende farklı bir tat bıraktı. Yalnızlığın ve karanlığın Yalnızlık Sarkacı'ndaki anlatımı beni etkiledi. Ali Haydar Haksal'ın eserlerini okumaya başlamak için ideal bir eser.


Kötülerin, kötülük ve zalimliklerinden vazgeçmediği bor dünyada, iyilerle olan savaşı ve bu savaşı iyilerin er geç kazanmasını anlatıyor Ahmet Günbay Yıldız. Yanık Buğdaylar kitabı, oldukça acı bir hikayeyle bizi kimi zaman ağlatsa da, iyiliğin daima kazanacağını, bu yolda ölüm bile olsa doğru yoldan vazgeçilemeyeceğini anlatıyor bize. Oldukça yalın ve akıcı bir üslupla kaleme alınan Yanık Buğdaylar, hikayesiyle de kendine hayran bırakacak nitelikte. Yeşildere köyünde yaşanan bir deprem sonrası köy oldukça ağır kayıplar verir. Can ve mal kaybının fazlasıyla yaşandığı bu deprem sırasında kimi malları yağmalama derdine düşerken kimi de Sinan gibi imdat diyenleri kurtarmaya çalışır. Sinan bir süre sonra hem bu yağmacıların hırsızlığına kızmaktan hem de imdat seslerinden dolayı aklını kaybeder. Artık o, karda yalın ayak dolaşacak meczup biri olur ve adından da Deli Sinan diye bahsedilir. Bu depremden hemen önce doğan Murat, Abdulkadir'in büyük oğludur ve herkes onu uğursuz kabul eder. Yağma yapanlar ise Çivi Salih ile Çil Rasim'dir. Deprem sonrası zengin olurlar ve Çivi Salih bir bakkal dükkanı açarken Çil Rasim de kahvehane açar. Bakkalda fiyatlar oldukça yüksek tutulur, zor zamanlarda da daha da artar fiyatlar. Kahvehane ise kumarhaneye döner ve artık köyde kumar ve faizcilik baş gösterir. Köyün ileri gelenlerinden Pir Dede ile Hacı İsmail de artık köye söz dinletememektedir. Köydeki bu gelişmeler Deli Sinan'ı daha da rahatsız eder. Herkes yoksulluk içinde kıvranırken köydeki tek bakkalın bu denli pahalı oluşu, borçlara yüklenen faizler köylünün belini bükse de ses çıkaramaz. Deli Sinan sonunda Çil Rasim ile Çivi Salih'i diri diri yakmaya karar verir. Onların birlikte bulunduğu kulübeyi ateşe vererek onları yakar. Ancak suç Uzun Bekir'in üstüne kalır, Deli Sinan ne kadar ben yaptım dese de kimse ona inanmaz. Eğilmezler olarak bilinen Çil Rasim ile Çivi Salih'in çocukları da intikam yemini ederler. Yeşildere köyünde bir kan davası başlamıştır artık. Jandarmalar Bekir'i götürürken köylü de Eğilmezler safında yer alır. Bekir, hanımını komşusu Abdülkadir'e emanet eder. Bu durum Eğilmezler ile Abdülkadir arasında da düşmanlığa yol açar. Abdülkadir'in kardeşi bile ağabeyinin karşısında, güçlü bildiği Eğilmezlerin yanında yer alır. Bekir, karısının namusuna el uzatıldığı düşüncesiyle hapisten kaçar. Bu haberi alan Eğilmezlerin oğulları Bekir'i saklandığı yerde öldürür. Abdülkadir'in ihbarı üzerine tutuklanırlar. Ancak bu kez düşmanlık daha da artar. Artık Abdülkadir'e köyde Pir Dede ile Hacı İsmail dışında kimse selam vermez olur. 2 yıllık hapis sonrası Eğilmezler dışarı çıkar ve intikam hırsı içinde Abdulkadir'in oğlu Murat'ı öldürürler. Abdulkadir de Eğilmezlerin oğlu Budak Hasan'ı öldürüp diğer oğlu Kerim'i yaralar. Kendisi de aldığı yara sonrası yaşamını yitirir. Murat'ın katili Şakir hapse, babası Abdulkadir ise mezara girer. Abdulkadir'in diğer oğlu Dikçe Mehmet ise Şakir'i yaralamak sonucu kısa süreliğine hapse girse de sonrasında şehirde okumaya başlar. 20 yıl sonra ise köyüne öğretmen olarak döner. Ancak düşmanlık bitmemiştir. Artık hükümet adamı oluşundan Eğilmezler ona aşikar biçimde yaklaşamasalar da hep pusuda beklerler. Dikçe'nin annesi ile kardeşi Lale onu heyecanla beklerler. Annesi kız kardeşinin kızı Gül'ü de Dikçe ile nişanlamıştır. Dikçe, köyde bazı değişimler gerçekleştirir. Öncelikle çocukların kahveye gitmesine engel olarak onlara oyunlar öğretir. Sonrasında ise kahveyi kitaplığa dönüştürmeyi başarır. Böylelikle halk da zihniyet değişimi de yavaş yavaş gelişmiş olur. Eğilmezlerin öfkesi ise büsbütün kabarır. Artık halk da onlara çok fazla itibar etmemektedir ve Dikçe'nin namı köyde giderek yayılmaktadır. Dikçe ile Gül'ün düğün günlerinde bir kuduz köpek Dikçe'ye saldırır. Köpeğin kuduz olduğunu anlayan Dikçe tedavi için kaçar ve kendisinden haber alınamaz. Herkes öldüğüne hükmederken eşi Gül de damatsız eve gelin olarak eşinden ümidini kesmez. Nihayet 47 gün sonra Dikçe sapasağlam köyüne döner. Eğilmez yine Dikçe'den kurtulamayacağını düşünerek üzülürken köyde bayram havası eser. Dikçe'nin bir de oğlu olur. Adını Murat koyar. Murat 5 yaşlarındayken babasıyla Eğilmezlerin karşılaşmaları sırasında dereye düşerek boğulur. Kerim, Murat'ı babasının boğduğu iftirasını atar. Jandarmalarca tutuklanan Dikçe hapse atılır. Hapiste de düşmanlığı elden bırakmayan Eğilmezler, Gül'ün ağzından Dikçe'ye kendisinden ayrıldığını haber veren bir mektup yollarlar. Bu sırada Dikçe'nin annesi Hatice Ana da vefat eder. Dikçe intikam yeminleri ederek hapiste günlerini doldururken Kerim pişmanlık duyar ve Pir Dede'ye gelerek bağışlanma ister. Kerim'in kardeşi Selim ise düşmanlık hissiyle Dikçe'nin karısı Gül'e musallat olur. Kerim, iftira attığını söyleyerek Dikçe'nin hapisten çıkmasını sağlar. Bir süre sonra Dikçe Kerim'i bağışlar. Abisi gibi düşünmeyen Selim kötü niyetlerle Gül'e saldırır. Hacı İsmail ile Deli Sinan Gül'ü kurtarır, Selim ise hiddetle kaçar. Selim, abisi Kerim ile Dikçe'yi kol kola görünce iyice hiddetlenir ve Dikçe'yi vurmak ister. Kerim ise Dikçe'ye siper olarak onu kurtarır ama kendisi de yaralanır. Dikçe Kerim'in yarasını sarar, Kerim de kardeşini affederek onun da Dikçe ile karısından özür dilemesini sağlar. Gül ise bu sırada evinde kocasını bekler. Bir süre sonra diğer köye tayini çıkan Dikçe'nin peş peşe iki çocuğu olur. Birine Abdulkadir, ötekine de Hatice ismini koyar. Köyündeki kahvehane ise Dikçe Mehmet Kitaplığı adını alır.


Ahmet Yılmaz Boyunağa'nın "Yankılı Kayalar" adlı kitabı 11 yaş üstü okurlara hitap ediyor. İlk bölümleri çok acıklı olan kitap mutlu sonla bitiyor. Kısa bölümler ve resimlerden oluşan kitap az sözle çok şey anlatıyor. Tatlı Günler Mehmet, Doğu Anadolu'nun dağ köylerinden birinde yaşayan on bir yaşında bir çocuktur. İnşaat işçisi olan babası, iri yarı, yiğit bir adamdır. Herkes tarafından sevilir, yardımseverdir. Annesi de herkese karşı güler yüzlü, tatlı dilli, şefkatli bir hanımdır. Her akşam Mehmet'in okuduğu kitapları dinleyerek ailecek vakit geçirirler. Hastalık Bir gün Mehmet'in annesi çok hastalanır. Babası kasabadan doktor getirmek için yola çıkar. Ama bir daha geri dönemez. Karlar eridiğinde, üzerinde diş izleri olan çizmeleri bulununca babasını kurtların parçaladığı anlaşılır. Doktor Olacağım Babasının ölümünden sonra Mehmet kendini büyük bir insan gibi hissetmeye başlar. Annesi de oğluna güvenmektedir. Bir gece Mehmet annesine, doktor olacağına dair söz verir. Doktor olacaktır ve annesiyle kardeşine bakacaktır. Büyük Acı Babasının ölümünden bir yıl sonra Mehmet annesini de kaybeder. Küçük kardeşi Hatice artık ona emanettir. Unutulmaz Dostlarım Komşuları, hem öksüz hem yetim kalan Mehmet ve kardeşini yalnız bırakmazlar. Onlara ellerinden geldiğince destek olurlar. Gece Gelenler Komşular Mehmetler'i geceleri de yalnız bırakmaz. Bir gece Mehmet'in iki arkadaşı nine ve dedeleriyle Mehmetler'i almaya gelirler. Ama Mehmet kendi evlerinde kalmak ister. İyi İnsanlar Ertesi gün Mehmet'in öğretmeni, imam emmi ve birkaç komşu Mehmetler'e gelir. Her biri Mehmetler'i sırayla misafir etmek ister. Ama Mehmet kimseyi rahatsız etmek istemediği için bu teklifi de kabul etmez. Böylece her gece bir arkadaşının Mehmetler'de kalmasına karar verirler. Arkadaşlarım O akşam Mehmet'in arkadaşlarından Bekir yatıya gelir. Birlikte ödev yaparlar. Yemek yiyip şakalaşırlar. Mehmet annesinin vefatından sonra ilk defa o akşam güler. Kardeşim Hastalanıyor Mehmet yeniden okula gitmeye başlar. Okula giderken kardeşini Bekirler'e bırakır. Bir gün kardeşi hastalanır. O gece Bekirler'de kalırlar. Mehmet kardeşini de kaybetmekten çok korkar. Gece kardeşinin baş ucunda yatar ve iyileşmesi için hep dua eder. Ertesi gün kardeşi iyileşir, Mehmet çok sevinir. Birlikte evlerine dönerler. Canavarlar Mehmet ve kardeşi evde yalnızdır. Mehmet odun kesmek için dışarı çıkar. Odunları keser, odunları alıp içeri girecekken kurt ulumaları duyar. Biraz sonra kurtlar gelir. Mehmet, üzerine gelen bir kurdu baltasıyla öldürür. Diğer kurtları da korkutarak eve kaçar. Biraz sonra Mehmet'in öğretmeni, muhtar emmi ve avcılar gelir. Bu olay köyde günlerce konuşulur. Cafer Emminin Teklifi Okullar kapanınca Mehmet ve kardeşi İstanbul'a, dayılarının yanına, gideceklerdir. Bunu bilen Cafer Emmi, Mehmet'e evi ve mallarını kendisine satmasını teklif eder. Mehmet, öğretmeni ve imam emmiyle konuşur ve bu teklifi kabul etmez. Köyümden Ayrılıyorum Okullar kapanır. Mehmet ve kardeşi köydekilerle vedalaşırlar. Trenle İstanbul'a gitmek için yola çıkarlar. İstanbul Mehmet ve kardeşi İstanbul'a varırlar. Trenden inince dayıları onları alır ve evlerine doğru yola koyulurlar. Mehmet yol boyunca gördüğü İstanbul'u çok beğenir. Yengemiz Eve vardıklarında yengeleriyle tanışırlar. Dayısının yanında mutlu ve rahat olan Mehmet, yengesinin yanında kendini mutsuz ve rahatsız hisseder. Akşam dayısıyla yengesinin onlar yüzünden tartıştığını duyunca da çok üzülür. Okula Gidiyorum Okullar açılınca Mehmet yeni okuluna başlar. Buradaki arkadaşlarından geride olduğunu düşünür. Okuldan sonra dayısının arkadaşı olan bir marangozun yanında çalıştığı için de ders çalışmaya pek vakti kalmaz. Her şeye rağmen Mehmet, kardeşi ve kendisi için sabredip çok çalışmaya karar verir. Derslerim Düzeliyor Mehmet gayret eder ve altıncı sınıfı doğrudan geçer. Yedinci sınıfta dersleri daha da düzelir ve sekizinci sınıfta iyi öğrenciler arasına girer. Kaza! Bir gün Mehmet ustasının istediği çivileri almış marangozhaneye dönerken yola atlayan küçük bir kızı kurtarır. Kızın annesi Mehmet'e çok teşekkür ederek adresini alır. Selim Bey Amca Mehmet'in kurtardığı küçük kızın babası Selim Bey, Mehmet'i marangozhanede ziyaret eder. Kendisine teşekkür ederek Mehmet'e maddi yardımda bulunmak ister. Fakat Mehmet bunu kabul etmez. Başka bir gün Selim Bey, eşi ve kızları Mehmetler'in evine gelir. Mehmet'e hediye getirip tekrar teşekkür ederler. Mehmet bu kez onları kırmayarak hediyelerini kabul eder. O günden sonra Selim Beyler'le sık sık görüşürler. Garip Kuşlar Mehmet'in dayısı hastalandığı için hastanede yatmaktadır. Bu durumu fırsat bilen yengeleri Mehmetler'e daha kötü davranır. Bir gün iyice sinirlenir ve Mehmetler'i evden kovar. Mehmet ve kardeşi evden çıkarlar. Bir gün ustasında kalıp daha sonra ustasından borç para alarak köylerine dönmeye karar verirler. O sırada Mehmetler'e giden Selim Beyler, yolda Mehmetler'i görürler. Mehmet'i ve kardeşini evlerine götürüp durumu öğrenirler. Bir süre konuşup düşünürler. Daha sonra Mehmet ve kardeşine onları evlat edinmek istediklerini söylerler. Mehmet onları kıramayarak tekliflerini kabul eder. Yeni Bir Hayat Selim Beyler Mehmet ile kardeşini öz çocuklarından ayırmazlar. Bu iyi insanların yanında Mehmet de kardeşi de çok mutludur. Mehmet fırsat buldukça dayısını ziyaret etmeyi de ihmal etmez. Eski Bir Arkadaş Lise ikinci sınıfta Mehmetler'in sınıfına yeni bir kız öğrenci gelir. Mehmet bu kızın köydeki öğretmeninin kızı Serpil olduğunu ve öğretmeninin emekli olunca İstanbul'a taşındığını öğrenince çok şaşırır. Öğretmenini ziyaret eder. Ailecek görüşmeye başlarlar. Mehmet ve Serpil son sınıfa geldiklerinde istedikleri fakültelere girebilmek için çok çalışırlar. Yıllar sonra Mehmet doktor, Serpil öğretmen olur. Evlenirler ve köylerine dönerek oradaki insanlara hizmet ederler. geceleri yatmadan önce çocuğuma okuduğum kitaplardan bir tanesi tavsiye ederim 01-08-2017 18:48 kitabı bize okuldan verdiler ama ben kapak resmini sevmeyip okumadım ama bize her hafta kitap veriyolar ve sınav oluyoruz bende özetlere bakıyorum eğer özeti bulammassam kitabın yarısına kadar okuyorum ama bunun özeti olması çok iyi tşk..... 22-10-2017 16:14 çok güzel kitap çok duygulandım ya siz 23-10-2017 18:18 inanılmaz çok belediye bunun 2. bölümünde varmı 23-10-2017 18:33 sadecevap kitabın ismi mantıklı olmamış 13-11-2017 10:23 duygulandım kendime öz guven geldi 14-11-2017 12:39 bence çok duygulu bir kitap okumayanlara tavsiye ederim 15-11-2017 20:20 ben aslindabu yorumu ablamin tabletinden yaziyorum aslinda çok güzel ama çok uzun biraz lisa olsun lütfen 😉😉😉 16-11-2017 18:11 bence bu okuduğum en güzel kitap. duygulu ve acıklı ama sonu mutlu bitiyor😊 25-11-2017 23:30 kitap çok güzel oğlumun türkçe öğretmeni her ay 2 kitap veriyor okumaları için bende özetlerine bakıyorum çok beğendim 30-11-2017 08:10 çok güzel bir kitaptı 21-12-2017 22:51 kitap cok guzel ama adı mu deyil yani mehmeti caresisliği olabilir di ama ginede guzel olmuş 25-12-2017 20:15 cok beğendim bayildim 26-12-2017 17:27 bana kitap önerir misiniz 28-12-2017 21:26 çooooook güzel kitab 31-12-2017 10:53 yaa harbiden çooook güzel ağlıcam hümkür hümkür çok duygulu 07-01-2018 13:37 yaaa inanılmaz güzel bir kitap gerçekten herkese tavsiye ediyorum 11-01-2018 14:12 çok güzel bir özet tavsiye ederim 20-01-2018 21:23 muhteşem bir kitap 📚 22-01-2018 18:19 sondan dördüncü yorum yapan "hümkür" değil "hüngür hüngür" "dört kardeştiler "de çok güzel ve duygulu gülten dayioğlu yazmiş sizlere tavsiye ederim 01-02-2018 16:53 çok acıklı bir kitap çok üzüldüm 04-02-2018 15:46 arkadaşlar harika bir kitap yaa 04-02-2018 21:09 y ani mükemmel bir kitap okumanızı tavsiye ederim.eğer bunu sevdiyseniz;'bir küçük osmancık vardı' ve 'sol ayağım'ı almanızı tavsiye de ederim. :) 06-02-2018 16:07 arkadaşlar kitap çok güzel ve acıklı. bendeki kitapin kapağı neden farklı 24-02-2018 18:41 abi çok acıklı değil mi ama bence gerçek hayatta devem eden böyle bir sürü olaylar vardır 08-03-2018 23:24 bence çook güzel 16-03-2018 06:13 bence bu kitap çok güzel mutlaka sizde.okuyun 22-03-2018 20:12 çok güzel ama sonunu birazcikdaha uzatmasi gerekir 05-04-2018 20:48 bu kitap çok güzel çok beğendim. 07-04-2018 15:51 çok güxel kitap okumanızı tavsiye ederim mutlaka okuyun 08-04-2018 17:18 evet cok guzel hikaye 18-04-2018 20:46 harika çok begendim :d 22-04-2018 10:58 çoook guzel kitap 😚 02-05-2018 19:25 yaa bayıldım. kirap okumayı sevmem ama gerçekten çoook güzelll. 14-05-2018 18:27 bizde okuduk çok acıklıydı. 16-05-2018 10:05 öyle acıklı ki ağladım bi ara ama çok güzel bıravo türk yazar!!!!:) 16-05-2018 22:50 çok güzel bir kitap olmuş. anlatımı çok güzel. resimli . 17-05-2018 15:56 cok tesekkur ederim mukemmel yazilmis... 22-05-2018 21:30 kitabı sadece 35. sayfasına kadar okuyabildim. her bölümde gözyaşım daha da yoğunlaşıyor... teşekkürler... 29-05-2018 02:04 çok işime yaradı ne kadar teşekkür etsem az 07-10-2018 20:38 hem duygusal hem de sonu mutl u bitiyor.çok güzel bir kitap. 02-12-2018 22:00 aldım ve okudum harikaa 08-12-2018 15:55 burda yankılı kayalardan hiç basetmemişsin ki eyer yankili kayalardan basetmesen özetini yazmanin ne anlami var


Her şey Sally ile tartışan çocuklarının dadası olmaya aday Pam ile başlamıştı. Tartışma sonrası çocuklarını almak için aracına koşarken kendini otobüsün önünde yara bere içinde yerde bulmuştu. Sert bir şeyin kendisini yola doğru ittiğini hissetmişti, telaş ile kalkmış, ona yardım etmeye çalışan kalabalığın içinde ki, Pam kendisini tanıdığını söyleyip adını telaffuz edip, iyi olup olmadığını sorma cesaretini göstermişti. Sally bütün öfkesini onun, kendisini öldürmeye çalıştığını söyleyerek kusmuştu ve hızla oradan uzaklaşmıştı. Çocuklarını okuldan alıp evinin yolunu tutacaktı. Eşi Nick onu bu halde görünce biliyordu ki üstün körü iyi olup olmadığını soracaktı. En iyisi olayları ona kısmen anlatmaktı. En büyük şansı ise eşi Nick'in, sadece yüzeysel anlamda soru sorup onu rahat bırakmasıydı. İlk defa bu huyundan dolayı Nick'e minnet duydu. Tam düşündüğü gibi de oldu. Ev de ki işlerini hallettikten sonra arkadaşı Esther'i arayıp olayı ona anlatırken, eşi Nick'in her zaman izlediği haberleri kendisinin de izlemesi için ısrarına daha fazla dayanamayarak, televizyonun karşısına geçip tam bir şok yaşamasına sebep olan haberi izlemeye koyuldu. Mark Bertherick bir iş seyahati sonrası, evine dönmüş ve karısı ile beş yaşında ki kızının cesetleri ile karşılaşmıştı. Adam televizyon kameraları önünde ağlıyordu. Sally eşinin bu haberi ne için izlemesini istediğine bir anlam verememişti. Tabi ki kadın ve küçük çocuğu için üzülmüştü, ta ki ekranda gösterilen Geraldine Bertherick'in resmini görene kadar. Geraldine kendisine ikizi kadar benziyordu, bu imkansızdı. Ama asıl imkansız olan kimsenin bilmediği iş tatilinde geçen yıl bir otel odasında kaçamak yaptığı adamın isminin de Mark Bertherick' olmasıydı. Yalnız ekrandaki adam kesinlikle o değildi. Bu işte bir yanlışlık vardı. Komiser Muavini Samuel Kombothekra, Dedektif Simon'un yeni çalışma arkadaşıydı. Her ne kadar Simon ,Kombothekra ile bir araya gelmek istemese de, onun adil ve dürüst olmasının katlana bilirliğini kolaylaştırıyordu. Geraldine ve küçük Lucy' nin intihar notunda bir şeylerin yanlış olduğu hakkında tezata düşseler de birbirleri ile çalışmak zorundaydılar. Geraldine' nin bilgisayarının hard diskinde buldukları günlük intihara şüphe bırakmıyordu. Geraldine, Lucy'nin şımarıklıklarından ve sızlanmalarından sıkılmıştı. Anneliğin kendine göre olmadığını düşünüp sürekli şikayetlerini yazmıştı. Lucy'nin arkadaşı Amy' den hoşlanmıyor hatta onu dövmenin nasıl bir keyif olacağını sık, sık düşünüyordu. Neyse ki Amy'nin ailesi aniden İspanyaya taşınma kararı almıştı da rahatlamıştı. Günlüğün sayfaları tüm bu şikayetler ile doluydu. Simon ve Kombothekra bu intiharların aile katliamı olmasına karar vermişken isimsiz bir mektup alırlar. Mektup onlara araştırmalarını daha derinleştirmeleri gerektiğini ve Mark Bertherick'in üstünde durmalarını, karısını ve kızını muhtemelen onun öldürdüğünü belki başka cesetlerinde olabileceği şüphesine dikkat çekiyordu. Sally, takip edildiğini düşünmeye başlamış ama tedbir olarak hiçbir şey yapmamıştı. İşinin yoğunluğunu bir kenara bırakıp Bertherick katliamını takip etmeye başlamıştı. Mark ile görüşmüş ona bir hafta kaldığı otelde tanıştığı insanın kendini tanıtırken onun işyeri ve ailesi hakkında birebir aynı bilgileri verdiğini söyledi. Mark çok şaşırmış ama acısı ile o an olayların üzerinde durmamıştı. Sally arkadaşı Esther'i arayıp ona bütün sırlarını açıklamış ve aşağılanmıştı. Her ne olursa olsun kendine bir şey olursa dahil Nick ile sırlarını paylaşmamasını tembih etmişti. Hoş Esther sır tutamazdı fakat başka şansı yoktu. Kendinden haber alamazsa polise gitmesini de söylemeyi unutmamıştı. Sally, arabasının altında bulduğu kesilmiş kedinin kendisini felaketler zincirine götüreceğinin farkında olmadan, yardım istemeye çalışıyordu. Arabasında bıraktığını sandığı su şişesinden, su içip sakinleşmeye çalıştı, kendini daha kötü hissedince dışarı çıktı. Ona yardım için uzanan el geçen yıl kendini Mark Bertherick olarak tanıtan adamdı. Kendine geldiğinde, loş bir odada olduğunu fark edip paniklemeye başladı. İçeri sızın karanlıktan saatin geç olduğunu anladı. Panik duyusu ile Mark diye seslendi. Bir yandan çocukları için endişeleniyor, kocası Nick'e haber vermediği için ne yapacağını bilemiyordu. Bu kabus olmalıydı. Çok geçmeden gerçek ile yüzleşmeye başladı. Adam ona her şeyi ayarladığını endişesinin yersiz olduğunu ve onun ile mutlu bir aile hayatının olacağını anlatıp duruyordu. Sally ise oradan nasıl kurtulabileceğinin hesabını yapmaya başlamıştı bile, kesinlikle ne pahasına olursa olsun bu hasta ruhlu adamın bir hafta boyunca Nick hakkında söylediği şikayetleri ile evliliğine zarar vermesini engelleyecekti. Profesör Jonathan Hey, aile katliamlarını araştırdığı için Simon ondan yardım almaya başladı. Günlükteki anlatılanların katliam üzerinde etkisinin hangi boyutlarda olabileceği ile ilgili profesörün görüşlerine katılmasa da, onun ile kadın ve çocuk katliamlarının sebepleri üzerinde durdular. Simon'a göre bu dava intihar veya aile katliamı değildi, ortada bir cinayet serisi vardı. Ama henüz katile bir adım bile yaklaşamamışlardı... Yanlış Anne kurgusu ile sizi içine alacak. Çocuklarınızın sizi yorduğu zaman, onların yanından ayrıldığınızda hissedeceğiniz korkunun ne kadar derin olabileceğini hatırlatacak. Anneliğin kutsiyetini iki biçimi ile okuyacaksınız. Geraldine'yi tanıyan herkes onun kızı Lucy için yaşadığını söylerken, kendi yazdığı günlüğünde kızına karşı neler hissettiğini ürpererek okuyacaksınız. Hangisi, gerçek ve hangisi yanlış anne? Onu tanıyanların söylediği mi, yoksa günlüğünde yazdıkları mı gerçek duygu ve davranışları. Önce kızını öldürüp sonra intihar eden bir annenin varlığına inanamayacaksınız. Sally, kendisini ve ailesini tehlikeye atarak bu aile katliamı için savaş vermeye başladığında kendi hatası ile de yüzleşecek. Polis yardım aldığı uzmanlar ile olayı ne kadar çözebilecekler. Son sayfasına kadar heyecanınız azalmayacak. Kitaba değerlendirme puanım 5.


Shakespeare girişi birinci dükün sarayında başlatır. İlk sahnede Efes dükünün ülkesine gelen Sirakuzalı bir tüccarı Aegeon ülkenin kurallarına karşı geldiği için yargılanmaktadır. Bunun sonunda idam edileceğine karar veririlir. Ardında Dükün sorması üzerine Tüccar neden o ülkeye geldiğini anlatmaya başlar. Çok eskiden severek evlendiği bir karısı varmış çok fazla ticaret ettiği için karısından çoğu zaman ayrıymış fakat karısı buna dayamayıp yanına gelmek istemiş. Biraz zaman geçtikten sonra karısı ikiz çocuğa hamile kalmış. Bu onları çok sevindiren bir habermiş. Doğum yaptıktan sonra çocuklarının ikisine de Antipholus adını vermişler. Kadın bir süre sonra memleketlerine dönmek istemiş tüccar karısını kıramamış ve bu teklifi kabul etmiş. O zamanlar yaşadıkları ülkede tüccarın karısı ile birlikte ikiz doğuran bir kadın varmış çok fakir olduğu için bu ikiz çocukları onlara hizmet etmesi için vermiş. Daha sonra Tüccar ve karısı o ikiz çocukları da alarak kendi doğdukları şehre gitmeye karar veriyorlar. Seyahat başladıktan bir süre sonra büyük bir fırtına çıkıyor. Sonradan doğan bebeğe daha düşkün olan Tüccarın karısı onu ve diğer ikizlerden birini denizcilerin kullandıkları direğe bağlıyor ve diğer ikizleri de kendi bağladığını söylüyor Sirakuzlu tüccar. Akıntı onları sürüklemesi sonucunda sert bir kayaya çarpıyorlar ve gemi ikiye ayrılıyor. Aile böylelikle birbirlerinin izini kaybediyorlar. Şans eseri adam, oğlu ve uşak kurtarılıyor. Yıllar geçtikten sonra oğlu ve uşağı kardeşlerini bulmak istediklerini söyleyerek diyar diyar dolaşmaya başlıyorlar ve en sonunda efese geliyor. Bu olayı duyan ülkenin dükü adamın durumuna gerçekten üzüldüğünü ama ülkesinin kurallarına karşı gelemeyeceğini söyleyerek ona idamdan kurtulmasının tek yolunun kefareti olan bin markın ödenmesi olduğunu ifade ediyor ardından ona bunun için bir günü olduğunu söylüyor. Ardından hikayenin diğer kahramanlarına dönüyoruz. Efes ülkesine yeni gelen Sirakuzalı Antipholus ve Sirakuzalı Dromi bir tüccardan aldıkları parayı paylaşarak şehri keşfetmek için birbirlerinde ayrılıyorlar. Kısa bir gezintiden sonra Sirakuzalı Antipholus uşağı olduğunu düşündüğü Efesli dromiyi görerek ona nasıl bu kadar hızlı gelebildiğini soruyor. Efesli Dromi başka bir konu açarak ona eşinden bahsetmeye başlıyor ve adamın aklı giderek karışmaya başlıyor. Efesli Dromiye verdiği paraları sorunca bu sefer adamın yaşadığı durumun aynısını Dromi yaşıyor. Bu karışıklığın ardından Sirakuzalı Antipholus yaverinden ayrılıyor. Biraz etrafı gezip dolaştıktan sonra bir hana giriyor. Orada gerçek uşağı Sirakuzalı Antipholusu görüyor. Biraz önceki davranışlarına anlam veremediğini, ne anlatmak istediğini soruyor. Bundan haberi olmayan Sirakuzalı Dromi şaşkınlık içinde kalıyor. Onlar bu karmaşıklığı çözmeye çalıştıkları sırada Efesli Antipholus'un eşi Adriana ve kız kardeşi Luciana Sirakuzalı Antipholus ve hizmetlisini handa görüp eve dönmeleri için onları ikna etmeye çalışıyor. Etrafındaki garipliklere anlam veremeyen Sirakuzalı Antipholus bu karmaşıklığı çözene kadar kadının söylediği eve gitmeye karar veriyor ve uşağı ile evin yolunu tutuyorlar. Eve varınca Luciana Sirakuzalı Antipholus'u yemek yemeye davet ediyor ve Efesli Dromi'yi kapıya bekçi olarak bırakıyorlar. Ardından bir diğer sahneye geçiyoruz ve kitabın bu bölümünde adeta kafa karışıklığı. Sırası; Efesli Antipholus ve Efesli Dromi'ye geliyor. Efesli Dromi Efesli Antipholus'a karısının ona iletmesini istediklerini söylüyor ve önce ki sefer neden garip davrandığını soruyor. Bundan haberi olmayan Efesli Antipholus yine bir kafa karışıklığı yaşıyor. Bir süre sonra bunu göz ardı ederek karısı ile barışmak istediğini ona söylüyor. Karısına bir hediye almak isteyen adam yanına Efesli Dromi'yi ve bir kuyumcuyu alarak evinin yolunu tutar. Kapıda nöbet tutan Dromi onları içeri almaz. Bunların üzerine çok sinirlenen Efesli Antipholus geceyi başka bir yerde geçirir. Ardından odağımızı evin içerisinde yaşananlara çeviriyoruz. Sirakuzalı Antipholus evde geçirdiği süre boyunca Luciana'ya aşık oluyor ve bunu onunla paylaşıyor. Bu durum Luciana'yı çok sinirlendirmekle kalmayıp aynı zamanda büyük bir şaşkınlığa da uğratıyor. Asıl ilgi göstermesi gereken kişinin kız kardeşi yani eşi olduğunu söyleyerek ona karşı tepkisini ortaya koyuyor. Sirakuzalı Antipholus Adriana ile hiçbir ilgisi olmadığını söylese de onu inandıramıyor... Ardından evden ayrılıyorlar. Sirakuzalı Antipholus yolda yürüken Kuyumcu bir kadın Sirakuzalı Antipholus'a Efesli Antipholus'un karısı için yaptırdığı kolyeyi teslim ediyor. Bunun üzerine adamın bugün yaşadığı karışıklıklar dayanılmaz bir hal alıyor ve kolyeyi de alarak bu ülkeden ayrılmayı planlıyor. Uşağını, limana onları için gemi bulması için gönderiyor. Kolyeyi teslim etmemenin mutluluğu ile alacağı parayı düşünen kuyumcu kadın bunun hayalini kurarken tüccar bir arkadaşının paraya ihtiyacı oluyor ve ondan borç istiyor. Bunun üzerine kadın hemen tüccara yeni bir kolye teslim ettiğini, gelen paradan ona borç verebileceğini açıklıyor. Tam o sırada kuyumcunun kolyeyi teslim etmesini bekleyen Efesli Antiphlous kuyumcudan kolyeyi istiyor. Kolyeyi ona verdiğini söylemesi üzerine dolandırıldığını düşünüyor ve kadına parayı vermiyor. Buna dayanamayan kadın polis çağırıyor ve iki tarafta istediklerini alamadıklarından şikayetçi oluyorlar. Kuyumcunun lehine birkaç kişi şahitlik yapınca Efesli Antipholus tutuklanıyor . Sirakuzalı Dromi bu durumu görüp yanına gidiyor. Efesli Antipholus serbest bırakılması için evden para alıp getirmesini ve kefaretini ödemesini istiyor uşağından. Aklı karışan Dromi bunu sorgulasa da efendisinin sözünden çıkmamak için ne söylediyse harfi harfine yerine getiriyor. Hemen Adrianaya giderek efendisini esir aldıklarını ve hapisten çıkabilmesi için para gerektiğini ifade ediyor. Parayı alan Dromi hemen yola koyuluyor ama yolda Sirakuzalı Antipholusa rast geliyor ve hapisten çıktığın görerek şaşkına dönüyor ve onun peşine takılarak gezmeye başlıyor. Bir hana giriyorlar o sırada bir fahişe yanların gelerek Antipholusun ona bir kolye sözünün olduğunu söylüyor. Adam bu kadının hayatında bir defa gördüğünü ve onu tanımadığını söyleyerek onu reddediyor ve kadın ısrar etmeye başlayınca ona kızarak başından atıyor. Bunun üzerine fahişe çözümü adamın karısına gidip yüzüğünü çaldığını söylemekte buluyor. Bu olaydan sonra sıra yeniden Efesli dromiye geliyor. Hapishaneye giderek Efesli Antipholusu bulup ona istediği ipi bulduğunu söylüyor. Serbest bırakılması için istediği parayla ip aldığını düşünen Antipholus ona çok kızar ve parayı ne yaptığını sorar paradan haberinin olmadığını anlayan Antipholus iyice küplere binmiştir. Evde bir süre vakit geçirdikten sonra eşinin getirmek isteyen Adriana yanına özel eğitimci olan Pinch'i de alarak hapishaneye doğru yola çıkarlar. Hapisaneye vardıklarında Efesli Antpholus onlara anında parayı sorar ve Adriana parayı Dromiye verdiğini söylemesinden sonra gariplikler içinden çıkılamaz bir hale almıştır. Bunların üzerine eğitimci Efesli Antipholusu şeytanın ele geçirdiğini düşünerek bağlarlar. Ardından Sirakuzalı Antipholus ve Sirakuzalı dromi bir anda kapıda belirirler. Oradaki insanlar kendini çözdüğünü düşünerek iyice ürkerler ve çığlık atarlar. Ardından Antipholus ve Sirakuzalı dromi orayı terk eder... Herkes olan olayları çözmeye çalışırken kuyumcu kadın borç vereceği tüccarla konuşmaktadır. O sırada yanlarından Sirakuzalı Antipholus ve Sirakuzalı Dromi geçmektedir. Adamı görünce ona hakaret etmeye başlar ve kavgaya tutuşurlar. O sırada Adriana gelir ve onlara bir şey yapmaması için tüccar adama yalvarmaya başlar. Yaşananlar üzerine neye uğradığını şaşıran Sirakuzalı Antipholus ve Sirakuzalı Dromiyi bu fırsattan istifade yakındaki bir manastıra saklanırlar. Bunun üzerine Adriana da manastıra girer ve başrahibeyi görür görmez ona manastıra giren iki kişiyi aradığını söyler ama başrahibe oraya sığınan kimseyi veremeyeceğini söyleyerek Adrianayı hayal kırıklığına uğratır. Adriana çok ısrar etse de istediğini elde edemez ve Dük ile bunu konuşmaya karar verir. O sırada bütün ülke idam edilecek Sirakuzalı tüccarı konuşuyordur. Bu karmaşık ortamdan sıyrılan Adriana dükü yanına gederek ona bütün yaşananları tek tek anlatmasının ardından ondan yardım ister. Dük Efesli Antipholus ülkesi için savaşan eski bir asker olduğun bildiği için bu konu hemen dikkatini çekiyor ve Başrahibeyi çağırması için askerlerini bunun için görevlendiriyor. Tam o anda bağırış çağırışlarla birlikte içeri Efesli Antipholus ve Efesli dromi giriyor. Dükten kendi suçsuzluğunu kanıtlaması için yardım dileniyor. Efesli Antipholus ve Efesli dromi'yi gören Sirakuzalı tüccar gelenlerin onun oğlu olduğunu kendini kurtaracak parayı onu verebileceğini ifade ediyor. Herkes hep bir ağızdan konuşmaya devam ederken Dük onları susturuyor ve sözü Efesli Antipholusa veiyor. Adam başından geçenleri şöyle anlatıyor. ''Kuyumcu benimle birlikteydi. Zincir kolyeyi almak için yanımdan ayrıldı. Ben yemek yerken o da kolyeyi kirpi hanına getirmek için söz verdi. Gelmeyince bende onu aramaya gittim sonra zincir kolyeyi ondan aldığıma ve onda olmadığına yemin etti.'' Bunu duyan kuyumcu şahitleri olduğunu ve bir çok kişinin zinciri onun boynundan gördüklerinei ifade etti. Hepsi birbiri ile çekişmeye devam edip duruyordu ve dük ne yapacağını bilemez bir hale gelmişti. Bunlara ek olarak Efesli Antipholus iki yerde aynı andan olmayacağını ve o arada handa olduğunu söyleyerek kendini savunmaya devam etti. Karmaşa sürerken dükün görevlendirdiği askerler, başrahibe, Sirakuzalı Antipholus ve Sirakuzalı Dromi'nin içeri girmesiyle ve herkes şok içinde kalır çünkü iki tane Antipholus ve iki tane Dromi vardır. Ardından bu karmaşıklığı çözen Sirakuzalı tüccar olur. Baş rahibeye bakınca yıllar önce kaybettiği karısı Aemelia olduğunu anlar ve sır perdesi aralanır. Kazadan sonra ailenin yarısı efes ülkesinde kalmış diğer yarısı Sirakuza ülkesine sürüklenmiştir. Aemelia sırada söz alarak kazadan sonra iki çocuğun da elinden alındığını söyler. Ardından tüccar adamın fidyesi ödenir ve aile mutlu bir şekilde yaşamlarına devam ederler. DEĞERLENDİRME: Kitaba ilk başladığında gerçekten biraz kafamın karıştığını itiraf etmeliyim. Hikayeye kendimi kaptırdıkça bu karmaşıklık giderek azaldı benim için. Kitabın yanlışlıklar komedyası ya da orijinal ismi olan yanılgılar komedyası isminin hakkını verdiğini düşünüyorum. Belli ki sadece adıyla kalmayıp bu karmaşıklığın seyirciye ve okurun zihnine de sirayet etmesini istemiş Shakespeare. Ama bu karmaşıklık eserin ortalarına doğru geldiğimde sabırsız bir okur olmamdan dolayı beni biraz sıktı diyebilirim. Karmaşıklığın bir an önce bitmesini ve bütün gerçeklerin ortaya bir an önce çıkmasını istedim. Olaylar tamamen çözüldükten sonra da biraz çabuk bittiğini düşündüm. Bu karmaşıklıktan sonra biraz daha onların hayatlarına dahil olmak ve daha çok detay elde etmek isterdim onların hakkında. Diğer yandan bu kısa bitirişin tiyatro eseri olmasının büyük bir payı olduğunu da düşünüyorum. Genel olarak kitap hakkında konuşmam gerekirsen Shakespeare'in ilk eseri olmasına rağmen başarılı bir yazım sergilemesi ileride ne kadar başarılı bir yazar olacağının sinyallerinin vermiş gibi duruyor. Genel olarak beğendiğim bir kitap oldu siz benim gibi sabırsız bir okur değilseniz ve daha fazla sabır gösterirseniz daha çok eğlenebilirsiniz.


Kahraman Tazeoğlu'nun kuşkusuz mükemmel bir duygu anlatımı var. Duygusallığın yoğun olduğu bu kitapta, o duyguyu okuyucuya çok iyi geçiriyor ve bunu hiç sıkmadan yapıyor. Konu açısından çok yaratıcı. Özellikle Kaan ve Lavin'in ölen bir çocukla irtibatı ve aşkının kurucusu olması olağandışı bir olay iken, bunu okuyucuya çok doğal bir şekilde kabul ettiriyor. Eksik bulduğum taraf ise olayların geçiş sırası. Bir olayda başka bir olaya atlıyor ve bu da okuyucu da karmaşıklığa neden oluyor. Ama bütünüyle duygu yoğunluğuyla yoğrulmuş akıcı bir kitap. Ölmeden önce okunması gereken kitaplar listesinde bence yer alıyor. "Bazı yaralar sardıkça kanar. Kiminin çöle döner yüreği, kimi içinde bir yanardağ saklar." Kaan'ın yarası da böyleydi. Hande'nin onu terk etmesinin ardından çöldeki kum fırtınaları onu kasıp kavurmuş, hiç doğmayan güneşten yanıp kavrulmuştu. Hande ansızın gidişiyle Kaan'ı ömür boyu taşıyacağı bir yaraya mahkum etmişti. Kaan ve Hande çocukluk arkadaşı, lise aşkıydılar. Liseyi İzmir'de beraber okuyup, aynı üniversiteyi okudular. İstanbul'da aşk dolu yılları geçti. Kaan Hande'nin olmadığı bir ömür düşünemiyordu. Üniversite bittikten sonra Hande hemen işe başlamıştı. Kaan ise henüz bir iş bulamamıştı. Bu durum Kaan'ı derinden üzüyordu çünkü okul bittikten sonra evlenmeyi planlıyorlardı. Kaan birkaç iş başvurusu yaptı, bu arada Hande ise iş hayatına bütünüyle alışmıştı. Kaan Hande'nin değiştiğini hissediyordu ama bunun önemli bir durum olmadığına kendini inandırmaya çalışıyordu. Kaan'ın iş başvurularından biri olumlu sonuçlanmıştı. Kaan pazartesi işe başlayacaktı ve bu mutlu haberi vermek için sabırsızlanıyordu. Hande'nin onu yapayalnız bırakıp gideceğini bilmeden. Pazar günü buluştular. Kaan Hande'ye bir iş bulduğunu pazartesi işe başlayacağını söyledi. Hande soğuk davranıyordu ve lafı uzatmadan Kaan'a birlikte olamayacaklarını, ayrılmak istediğini söyledi. Kaan adeta bir buz kütlesi kaldı. Hande arkasına bile bakmadan oradan uzaklaştı. Kaan onun gidişini hiç kabullenemedi ama Hande ondan çoktan vazgeçmişti. Kaan, Hande olmadan bir hayat süremeyeceğini anladı ve bileğini kesti. Su dolu küvete kanı hafif hafif dağılırken, Kaan'da adım adım uzaklaşıyordu hayattan. Ta ki komşusu onu bulup, hastaneye yetiştirene kadar. Kaan hayata tekrar dönmüştü ama kanayan bir yarayla. Bileğindeki yara Hande'nin enkazıydı. Kaan hayattan kopmuş, adeta bir ölüydü. Onu bu zor zamanlarında eski arkadaşı Ayça hiç yalnız bırakmamıştı. Ona kendi çalıştığı yerde bir iş buldu ve onu sosyal hayatına tekrar döndürdü. Kaan'ı hayata döndürmek için elinden geleni yaptı. Kaan artık daha hissediyordu kendini, şüphesiz bu Ayça'nın sayesindeydi. Kaan işe gidip geliyor, geceleri ise şiir yazıyordu. O bilinmeyen bir şairdi. Yazdıklarını bazen Facebook duvarında paylaşır ve arkadaşlarının yaptıkları yorumları okurdu. Tam da o sıralar hayatına Ece adında bir kız girdi. Aynı şirkette çalışıyorlardı. Ece ve Kaan, dostlukla başlayan bir aşk girdabına sürüklendiler. Neyse ki bu aşk başlamadan bitecekti. Ece bir akşam Kaan'ın evine gitti. Beraber vakit geçirdiler, sohbet ettiler. Ece başını Kaan'ın omzuna yasladı. Kaan'da yüzünü okşadı. Bu sırada Ece'nin yüzü kan olmuştu. Kaan'ın bileğindeki yara kanıyordu ve bu kan Ece'ye de bulaşmıştı. Kaan, Ece'ye her şeyi anlattı. Ece ondan yavaş yavaş uzaklaşarak, hayatından çıktı. Kaan bir süre sonra Duru ile tanıştı. Onunla da aynı şey oldu. Elele tutuştuklarında, Kaan'ın yarası yine kanadı. Kaan yarasının başka bir ilişkiye izin vermeyeceğini anladı. Yarası Hande ile olan aşkına çok sadıktı. Kaan bileğine peçete bastırıp arabaya bindi. Yolda giderken önüne bir deniz topu fırladı, ardından bir çocuk. Kaan hızla frene bastı ve çocuğun yanına gitti. Kaan'a 'bileğin kanıyor' dedi. Kaan 'bazen kanıyor' dedi. Çocuk ise bütün olanları bilir gibi ' bazı yaralar sardıkça kanar' dedi. Bu söz onu çok düşündürdü. Nereden bilebilirdi bunu. O çocuğun adını 'deniz çocuğu' koydu. Bu sözü Facebook duvarında paylaştı. Bir süre sonra Lavin adlı bir kızın 'Tıp dünyasını dramı' diye attığı yorum dikkatini çekti. Biraz sinirlense de bir yandan da güldü. Çok geçmeden Kaan Facebook duvarında bir yazı daha paylaştı. Lavin yine alaycı bir yorum yaptı. Kaan Lavin'i merak etti ve arkadaşlık isteği gönderdi. Lavin'de kabul etti. Lavin neşeli ve hayat dolu bir kızdı. Ancak onunda kanayan bir yarası vardı, tıpkı Kaan gibi. Bu yara her ayın son cumartesi günü kazada kaybettiği sevgilisinin mezarına gittiğinde kanardı. Lavin her gün bu kadar neşeli ve hayat doluyken, o gün geldiğinde bir ölü gibiydi. Bunu ailesi de merak ediyordu ama bir türlü Lavin'e soramıyorlardı. Lavin ve Kaan arkadaş olmuşlardı. Buluşup birlikte harika zamanlar geçiriyorlardı. Kaan, Lavin'e gitgide aşık olmuştu ama bunu Lavin'e söyleyemiyordu çünkü Lavin'de sevgilisinden kalan o yaraya çok sadıktı ve onu unutamıyordu. Kaan dayanamıyordu, bu aşk onu yiyip bitiriyordu ve Lavin'e uzun bir mesaj yazdı. Aşkını, onu nasıl çok sevdiğini bir bir anlattı. Lavin hiç cevap vermedi. Kaan'dan uzaklaştı. Onunla arasına görülmez bir duvar ördü. Kaan her gün Lavin'i düşünüyordu. Bu arada Ayça evleniyordu ve Kaan nikah şahidiydi. Ayça evlendi, yurt dışında yaşayacaktı. Kaan'ın da gelmesi için ısrar ediyordu ama Kaan, Lavin'i bırakamazdı. Kaan bir karar aldı. Lavin'i görmeye gidecekti. Sonu hüsran bile olsa onunla yüzleşecekti. Ayın son cumartesi günü mezarlığa gidecekti. O gün gitti ama Lavin onu yanına çağırmadı. Arabaya bindiler o sırada önlerine deniz çocuğu çıktı ve duvara çarptılar. Lavin o kazadan hiç yara almadan kurtuldu ama Kaan komadaydı. Lavin ona aşık olduğunu, onu nasıl sevdiğini bu kazadan sonra anlamıştı ama Kaan bir türlü gözünü açmıyordu, hayata dönmüyordu. Lavin bu zor günlerinde kardeşi Erdem'i arıyordu ama Erdem'de onu terketmişti, gelmiyordu. Lavin, Hande'ye haber verdi. Gelmesini ve bu zor günlerinde Kaan'ın yanında olmasını istediğini söyledi. Hande hastahaneye geldiğinde, Lavin , Kaan'a olan aşkını anlatıyordu. Hande buna şahit olmuştu. Hande'nin gelmesiyle, Kaan gözlerini açtı ve hayata döndü. Kaan, Lavin'i çok özlemişti. Lavin ise onu hayata döndüren Hande olduğu için Kaan'dan uzak duruyordu. Kaan Hande'yi bağışlamıştı ama asıl aşkı Lavin'di. Lavin onun ilk değil ama son ve ebedi aşkı olarak kalacaktı. Hande, Kaan'a asıl onu sevenin Lavin olduğunu ve Lavin'in dilinden dökülen aşk sözlerini Kaan'a anlattı. Kaan, Lavin'in yanına gitti ve kazayı konuştular. Kaan önüne atlayan o deniz çocuğunun Lavin'in yıllar önce ölen kardeşi Erdem olduğunu öğrenince çok şaşırdı. Lavin ve Kaan'ın karşılaşmasını, aşık olmasını sağlayan da Erdemdi. Bu aşkın temelini de Erdem atmıştı. Kaan, Lavin'e evlenme teklifi etti ve evlendiler. Bir çocukları oldu, adını Erdem koydular. Onların aşkı ilerde küçük Erdem'in bestelerinin konusu olacaktı. Bu aşkı Erdem sonsuza dek şarkılarıyla yaşatacaktı. Yazan: Nisanur Duvarcı Yaralı Kitap Özeti Hande, Kaan'ın çocukluk aşkıydı. İkisi de birbirini çok seviyordu. Kaan, Hande'ye şiirler yazıyordu. Liseyi birlikte okudular ve sıra üniversiteye geldi. Üniversiteyi de birlikte okumak istediler ve ikisi de İstanbul'u kazandı. Çok sevdikleri İzmir'den İstanbul'a geldiler. Üniversite'yi de burada birlikte bitirdiler. Hande mezun olduktan hemen sonra kendine iyi bir iş buldu. Kaan bu konuda şanssızdı. Bir türlü iş bulamadı. Hande de zamanla ondan soğumaya başladı. Kaan en sonunda bir iş buldu. Pazartesi günü işe başlayacaktı. Pazar günü Hande'yle buluştular. Kaan mutlu haberi vereceği için çok mutluydu. Ama o mutlu haberi veremeden Hande ondan ayrılmak istediğini söyledi ve onu bırakıp gitti. Kaan günlerce eve kapandı. Kendisine gelemedi. Arkadaşlarının çabasına rağmen kendisini toparlayamadı. Bir gece Hande olmadan yaşayamayacağına karar verdi ve bileğini kesip intihar etti. Komşuları onu kanlar içinde buldu ve hastaneye götürdü. Kaan kurtuldu ama bileğinde bir yara kaldı. Kaan'ın bu zor günlerinde arkadaşı Ayça ona yardımcı oldu. Kaan'ın eskisi gibi neşeli birisi olması için çaba harcadı. İşyerinde Kaan'a bir iş buldu. Kaan yavaş yavaş hayata dönmeye başladı. İşyerinde Ece adında bir kızla tanıştı. Ondan hoşlanmaya başlamıştı. Fakat Kaan'ın kıza ilk dokunduğunda bileğindeki yara tekrar kanamaya başladı. Kaan Hande'yi ve yaranın sebebini anlattı. Ece ile bir ilişkiye başlayamadan ayrıldılar. Kaan bir sene sonra Duru'yla tanıştı. Duru'yla da aynı şeyi yaşadı. Duru'nun elini ilk tuttuğunda yarası yeniden kanadı. Kaan bu ilişkinin de olmaması gerektiğini anladı. Kaan bileğini sardı ve arabasıyla eve dönüyordu. Yolda giderken bir anda gözleri karadı ve yolda önce bir deniz topu sonra bir çocuk çıktı. Kaan hemen durdu ve arabadan inip çocuğun yanına gitti. Çocuk Kaan'ın yarasını gördü ve ona 'Bazı yaralar sardıkça kanar.' dedi. Çocuğun söylediği söz Kaan'ın aklına takılmıştı. Bu sözü Facebook hesabında paylaştı. Biraz sonra Lavin isimli birisinin yazının altına alaycı bir yorum yaptığını gördü. Bu kızın kim olduğunu merak etti. Daha sonra yazdığı başka bir yazıya Lavin yine alaycı bir yorum yaptı. Kaan daha da merak etmeye başladı. Ayça'ya da danışarak Lavin'e arkadaşlık isteği gönderdi. Lavin de arkadaşlık isteğini kabul etti. Lavin yaşamdan zevk alan bir kızdı. Fakat her ayın son cumartesi günü hüzünlenirdi. Çünkü bir ayın son cumartesi gününde sevgilisini bir kazada kaybetmişti. Onun mezarına ziyarete gidiyordu. Bu olayı ailesi bilmiyordu onun nereye gittiğini merak ediyorlardı. Lavin'in de başında o kazadan kalma bir yara vardı. Mezara her gittiğinde o yara yeniden kanıyordu. Lavin ile Kaan uzun süre yazıştılar. Buluştular. İkisi de birbirine aşık olmaya başlamıştı. Lavin ölen sevgilisine ihanet ettiğini düşünüyordu. Bazen kardeşi Erdem ile konuşuyordu. Kardeşi Kaan ile birlikte olması konusunda onu destekliyordu. Kaan duygularından tamamen emin olunca Lavin'e bir yazı gönderdi ve ona aşık olduğunu söyledi. Lavin ona cevap vermedi. Telefonlarını açmadı. Kaan umutsuzluk içinde beklerken en yakın arkadaşı ayça evlendi ve Kaan onun nikah şahidi oldu. Ayça eşiyle birlikte yurt dışında yaşayacaktı. Kaan'a da onlarla birlikte gelmesi için ısrar ettiler. Ama Kaan Lavin'den vazgeçmedi. Kaan bir cumartesi günü Lavin'in mezarlıkta olacağını düşünerek oraya gitti. Lavin ordaydı. Arabada giderlerken kaza geçirdiler ve Kaan komaya girdi. Kaan günlerce kendine gelemedi. Lavin bu sürede Kaan'ı ne kadar çok sevdiğini, onun ölmesinden çok korktuğunu anladı. Kazadan sonra kardeşi de ortadan kaybolmuştu. Lavin dertleşecek kimse bulamıyordu. Kaan bir türlü kendisine gelmeyince Lavin Hande'nin de bu durumdan haberdar olması gerektiğini düşündü ve ona haber verdi. Hande hasteneye geldiğinde Lavin Kaan'ın yanındaydı ve Lavin'in Kaan'a söylediklerini, onu ne kadar çok sevdiğini duydu. Daha sonra Hande Kaan'ın yanına girdi ve Hande onunla konuşurken Kaan gözlerini açtı. Kaan Hande'nin yanında gözlerini açınca Lavin Kaan'ın Hande ile birlikte olması gerektiğini düşündü. Kaan'dan uzaklaşmaya başladı. Kaan günden güne iyileşiyordu. Ama Lavin'in eksikliğini hissediyordu. Hande'yi affetmişti ama artık onunla birlikte olamazdı. Lavin'in de kendisini sevmediğini düşünüyordu. Hande, Lavin'in Kaan baygın yatarken ona söylediklerini anlattı. Kaan da Lavin'in de onu sevdiğinden emin oldu. Lavin ile buluştular ve konuştular. Kaan konuşmaları sırasında kazaya sebep olan çocuğun Lavin'in rahmetli kardeşi Erdem olduğunu öğrendi. Lavin'in bir kardeşinin olduğunu bile bilmiyordu. Kaan'a 'Bazı yaralar sardıkça kanar.' sözünü söyleyen de Erdem'di. Erdem Kaan ve Lavin'in bir araya gelmesi için çok uğraşmıştı. Kaan ve Lavin'in bundan sonra mutlu bir ilişkileri başladı. Evlendiler ve Erdem adında bir çocukları oldu. Artık ikisinin de yarası hiç kanamıyordu. Yaralı Konusu Bazı Yaralar Sardıkça Kanar Güzel sözlerin usta kalemi Kahraman Tazeoğlu yine herkesin kalbini çalacak yeni eseri olan Yaralı ile raflardaki yerini alıyor.


Oğlumuz Yarın Diye Bir Şey Yoktur adlı kitap, Tarık Buğra'nın öykülerinden oluşmaktadır. Üç başlığa ayrılan kitabın Oğlumuz başlığında yazarın 1948 1949 yılları arasında yazdığı öyküler yer alırken Yarın Diye Bir Şey Yoktur başlığı altında 1950 1952 yılları arasında yazdığı öyküler bulunmaktadır. Sonrakiler başlığı altında ise 1954 1964 yılları arasında yazılan öyküler toplanmıştır. Kitapta en çok hoşuma giden öykü 087956'nın Sıfırı oldu çünkü kahkahalarla okuduğum bu kısa hikaye bir yandan gizli bir aşka bir yandan da öğrencilik hayatının maddi zorluklarına dairdi. Hikayenin kahramanı yirmi üç yaşında pansiyoner bir tıp talebesidir. Sık sık Fatih taraflarında oturan uzak bir akrabasını ziyarete giden bu öğrenci, akrabasının on altı on yedi yaşlarındaki kızı İclal'e ilgi duymaktadır. İclal büyük yeşil gözlü, kumral saçlı, oldukça cana yakın ve sevecen bir kızıdır. Bir gün tıp öğrencisi ile İclal birbirlerine ne kadar şanssız olduklarını söylerken İclal'in annesi muhabbete karışır ve aslında o kadar da şanssız olamayacaklarını, bunu denemek için ortak bir piyango bileti almalarını tavsiye eder. Bir hafta sonrası yılbaşıdır. İclal hemen odasına gidip bir on lira getirir ve tıp öğrencisine verir. Hikayenin kahramanı parayı alır ve cebine koyar. Ona düşen, bu paraya bir on lira daha ekleyip piyango bileti almaktır. Ne var ki cebinde hiç parası yoktur. Sevgiliden gelen bir resim gibi olan on liraya uzun uzun bakar. Sonra yarım bilet almayı düşünür. Bunu da beceremez çünkü hem borçludur hem de paraya ihtiyacı vardır. Bundan dolayı parayı harcamayı, İclal'e de bilete amorti çıktığını söyleyip on lirasını geri vermeyi kurar. Böylece İclal'den borç para almış gibi olacaktır. Tabii ki bu planı başarıyla gerçekleştirmek için yeni yıla kadar İclal'lere gitmeyecektir. Aksilik bu ya, bir gün Beyazıt'ta havuz başında bir arkadaşıyla otururken İclal ve annesi kahramanı görür, uzun zamandır niçin uğramadığını sorar ve akşama eve davet ederler. İclal hemen piyango biletinin numarasını sorar. Tıp öğrencisi hemen aklından bir numara uydurur: 087956. İclal de hemen bunu bir kağıda yazar. Akşam radyoda İclal ile piyango sonuçlarını bekleyecek olan tıp öğrencisinin içine bir kurt düşer: Ya piyango bu numaraya çıkarsa? Numara da öyle güzel, öyle ahenklidir ki... Daha sonra bu numaraya piyangonun çıkacağına iyice inanır ve numarayı değiştirmek ister. Mesela; bu numarasının sonuna on üç getirse oldukça iyi olacaktır. İclal'e numarayı yanlış yazdığını söyler ancak İclal buna kanmaz. Tıp öğrencisi de meseleyi kurcalamaz; aksi halde İclal piyango biletini görmek isteyebilir. Zamanı gelince radyonun başına otururlar. Spiker aheste aheste numaraları okur, her numaradan sonra uzun uzun konuşur. Tıp öğrencisinin ise içi içini yer çünkü söylediği numaralar bir bir çıkmaktadır. İclal hep istediği üç oda bir mutfaklı, hava gazlı ve bahçeli evin hayalini kurar. Tıp öğrencisi ise gerçeği bilir ve bunu İclal'in yüzüne haykırmak ister. Piyangonun en son rakalmı 0'dan farklı bir rakam çıkınca İclal'in ve anne babasının hayalleri yıkılır. Tıp öğrencisi ise duruma içten içe sevinir. İclal'e de şansa, kadere, çok çalışmaya ve hak etmeye dair uzun uzun öğütler verir. Zamanla, yalnız İclal değil, onun annesi, babası da tıpkı hikaye kahramanı tıp öğrencisi gibi- bu teselli ve öğütlerin bal gibi de bir ilan-ı aşk olduğunu anlarlar. Oğlumuz adlı öykü, fakülteyi bitiren ve zamanla çocukluk alışkanlıkları değişip artık bir birey, kendi tercihleri olan ve anne babasından bağımsız yaşayan biri hakkındadır. Öykü, anne ve babasının çocuklarının değişimine dair gözlemlerine ve hatıralarına dayanmaktadır. Havuçlu Pilav Meselesi adlı ünlü öykü ise evlilikleri sıradanlaşan bir ailede kocanın pilava havuç katmak istemesi ve bunu yapması, karısının ise buna şiddetle karşı çıkıp kocasını mutfaktan çıkarmasını anlatır. Koca, mutfaktan çıkınca bir meyhaneye gider ve havuçlu pilav ister. Oradakiler havuçlu pilavı bilmezler tabii. Bunun üzerine koca bir pilaki ister ve havuçlu pilavın rahmetli karısının en iyi yemeği olduğunu söyler. Pilaki gelince ise ağlayarak Ben artık yemek yiyemem ki! der. Eve gidince karısının yatmış olduğunu görür. Onu öper. Ona Sarhoş! der. Koca ise Ben açım, havuçlu pilav isterim. diye tutturur. Karısı onu mutfağa götürür. Tencerede yarısından fazlası yenmiş havuçlu pilavdan kocasının tabağına koyar. Üzerine biraz itina gösterilse fena olmayacak. der. Kocası ise Vakit bırakmadın ki. diyerek karşılık verir. Kitapta mekanlara dair hikayeler de bulunur. Mesela Martı, sahipleri Yunan olan bir sahil meyhanesini anlatır. Küllük ise Beyazıt Camii civarındaki bir kahvehanenin öyküsüdür. Ömer hastalanan, yataklara düşen ve neredeyse ölecek kadar kötüleşen bir çocuğun öyküsüdür. Annesi her şeyin bittiğini düşünür ve çocuğunun ölmünü beklerken öyle olmaz, çocuk iyileşir. Çok Sonra ise bir eczahanede içki içen bir grup arkadaşın bir hikaye yaratma sürecini anlatır. Hiçbir Şey Bilmiyormuşum adlı öykü, aşık olduğu kızın kendisini nasıl değiştirdiğini anlatan bir gencin hikayesidir. Coğrafya Dersi aslında gezilip görülen yerlerin sürekli değiştiklerini, bundan dolayı bir yere gidildiğinde orasını yalnızca o zaman için bilme olanağı bulunduğunu anlatır. Sürekli değişen bu mekanlardaki değişmeyen unsur ise insan gerçeğidir. Borç adlı öykü ise bir simitçiye borç verip bu borç üzerinden egosunu tatmin etmeye çalışan birisine dairdir. Simitçi borcunu ödeyince adam hayal kırıklığına uğrar çünkü artık öğüt verecek ya da verdiği borcu başına kakacak kimse kalmamıştır. Tarık Buğra'nın öyküleri genel olarak hüzünlü ve kadercidir. Genel olarak geçmişe, hatıralara dönük olan bu öykülerde hayal kırıklıkları, kaderin parçalanmaz zinciri ve insan ruhunun derinlerde yatan bazı problemleri konu edilmiştir. Güzel bir Türkçeyle ve ilgi çekici bir üslupla kaleme alınan bu öyküler tekrar tekrar okunmayı hak ediyor. Yarın Diye Bir Şey Yoktur, Tarık Buğra'nın bütün hikayelerinin toplandığı bir hikaye kitabıdır. Kitap üç bölümden oluşmaktadır; Oğlumuz, Yarın Diye Bir Şey Yoktur ve Sonrakiler. İlk bölüm Tarık Buğra'nın 1948 ve 1949 yıllarında yazdığı hikayeleri kapsamaktadır. Bu bölüm 8 hikayeden oluşmaktadır. İkinci bölüm yazarın 1950 ve 1952 yılları arasında yazdığı hikayelerden oluşmaktadır. Bu bölümde 12 hikaye yer almaktadır. Ve son olarak üçüncü bölüm Buğra'nın 1954 ve 1964 yılları arasında yazdığı hikayeleri içermektedir. Bu son bölümde ise 14 adet hikaye bulunmaktadır. Kitap toplamda 34 hikayeden oluşmaktadır. Tarık Buğra olay hikayeciliğinden çok atmosfer hikayeciliğini kullanmıştır hikayelerinde. Yani, bu hikayelerin pek çoğunda bir olaydan ziyade, bir atmosfer yaratılmış ve bu atmosferin hikayenin ana karakterine hissettirdikleri üzerinde durulmuştur. Genel olarak hikaye kitapları okumayı sevmem ancak Tarık Buğra'nın hikayeleri okuyucuyu gerçekten fazlasıyla etkileyen hikayeler. Hikayelerin çoğunu okuyunca içinizin sıcacık olduğunu hissedeceksiniz. Tarık Buğra kitaba kısacık bir ön söz eklemiştir. Sadece bu ön sözü okumak bile okuyucunun içini sıcacık yapmaya yeter. Okuyucuya Ön söz bile böyle güzelse kim bilir hikayeler nasıl güzeldir dedirtir. Sizi temin ederim ki hiç kimse bundan daha güzel bir ön söz okumuş olamaz. En azından ben okumadım. Tarık Buğra ön söze Ön Söz başlığı atmak yerine Çam Sakızı der ve devam eder; Hikayelerimi asıl sahiplerine armağan ediyorum: Hikayelerimi umutlara ve umut kırıklıklarına, bekleyişlere ve kavuşmalara, ayrılıklara ve özleyişlere armağan ediyorum. Hikayelerimi gülümseyişlere ve öfkelere armağan ediyorum. Hikayelerimi tanışmalara, kırgınlıklara, barışmalara, hikayelerimi seslere, bakışlara armağan ediyor, inanışlara ve vaz geçişlere, yitirip buluşlara, düşüncenin, duygunun hürlüğüne ve yaşamanın ayak bağlarına armağan ediyorum. Hikayelerimi unuttuklarıma ve beni unutanlara, unutmadıklarıma, unutamayacaklarıma ve beni unutmayanlara, asıl sahiplerine armağan ediyorum. Bu hikayelerde bulamayacağınız, kimsenin bulamayacağı şey kin'dir, hınç'tır, insanın yerilişi horlanışıdır. Ben de bununla övünüyorum. Böylesine güzel bir başlangıcı olan bir kitabın içeriğinin kötü olması beklenir mi sizce? Bence imkansız. Ki zaten kötü değil de. Her hikaye ayrı ayrı sarıyor içinizi. Gülümseten, duygulandıran, yüreğinizi ısıtan onlarca hikaye... Ön sözde demişti ya Tarık Buğra bu hikayelerde kimsenin bulamayacağı şey kin'dir, hınç'tır, insanın yerilişi ve horlanışıdır diye, gerçekten de öyle. Hikayelere hakim olan duygu salt sevgidir. Kitabın en sevilen alıntılarından biri Çifte Tabancalı Hafiye hikayesinde geçmektedir. Tarık Buğra burada beğendiği kadının nasıl kendinde can bulduğunu ifade etmiştir; Kadına bir daha baktım: İçimde idi, beş duyumda ve; milyon mu, milyar mı, kılcıklar da dahil ne kadar damarım varsa hepsinde atıyor, sinir uçlarımda titreşimler yapıyordu, kısaca, olduğu yerde değil bende idi. Etkileyici bir anlatım olduğu yadsınamaz bir gerçektir sanırım. Büyük yazarlar yazdıklarının çok ötesinde şeyler anlatan yazarlardır bence. Böyle yazılar ya insan aklına, ya insan ruhuna ya da insan yüreğine dokunur. Akla, ruha ve yüreğe dokunan eserlerin ölümsüz olması da kaçınılmazdır. Tarık Buğra benim gözümde bunu başaran büyük yazarlardandır.