Küçük bir kızla kargalar arasındaki dostluğu konu alan Yıldız ve Kargalar, kitabın baş kahramanı Yıldız'ın kısa mektubuyla başlar. Bu mektupta Yıldız, kargalarla yaşadığı anıları sadece çocukların okumasını ister. Ayrıca bu çocukların okula arabayla giden zengin çocukları olmamasını özellikle belirtir. Samed Behrengi, Yıldız'ın hikayesiyle çocuklara kimi zaman temizlikle ilgili küçük öğütler verirken kimi zaman da iyi insan olmanın ve vefa göstermenin önemini anlatır. Ayrıca cahillik ve batıl inançların ne kadar kötü ve yanlış olduğunu da anlattığı çeşitli olaylarla göstermeye çalışır. Yetişkinler için de önemli mesajlar içeren Yıldız ve Kargalar, hem Yıldız hem de kargalar için mutlu bir şekilde sona erer. Yıldız, babası ve üvey annesiyle kasabada yaşayan bir kızdır. Bir gün üvey annesi Yıldız'ı evde tek başına bırakıp hamama gider. Kapı kilitli olduğu için evde canı sıkılan Yıldız pencereden dışarıyı izler. Bu sırada pis bir su birikintisinden su içen kargayı görerek ona pis sudan içmemesini söyler. Bunun üzerine karga Yıldız'a yaklaşır ve konuşmaya başlar. Böylece Yıldız ve Ana Karga tanışırlar. Bu tanışmada Yıldız kargaların sabunu çok sevdiğini öğrenir ve Ana Karga'ya bir kalıp sabun verir. Ardından da yavrularından birini kendisine arkadaşlık etmesi için getirmesini ister. Ana Karga yavrularından birini Yıldız'a getirir ve bu yavrunun henüz uçmayı ve konuşmayı öğrenmediğini söyler. Ardından da kısa sürede konuşmayı öğreneceğini, zamanı gelince uçmayı da öğrenmesi gerektiğini yoksa öleceğini anlatır. Daha sonra bu yavruyu Yıldız'la birlikte kullanılmayan kümese saklarlar. Karga yavrusu Kara Oğlan'ın gelişiyle Yıldız neşelenir ve günlerini Kara Oğlan'la geçirmeye başlar. Bir gün Yıldız, havuzlarındaki balıklardan birini yakalayıp Kara Oğlan'a yedirir. Balıklardan birinin eksildiğini fark eden üvey anne ise son zamanlarda evin etrafında gördüğü kargadan şüphelenir. Bir gün Ana Karga, Kara Oğlan'a uçmayı öğretmek için gelir. Bu sırada Yıldız'ı çağırmaya çalışırken üvey anneye yakalanır. Üvey anne Ana Karga'yı sopayla döve döve öldürür. Yıldız, Ana Karga'nın çığlıklarını duyarak gelip üvey annesine engel olmaya çalışır. Bunun için üvey annesini ısırır, üvey annesi de Yıldız'ı iterek düşürür. Bu sırada Yıldız kafasını taşa çarpar ve kafasından yaralanır. İyileşmek için günlerce yatmak zorunda kalır ve ayaklandığı zaman Kara Oğlan'ın uçmayı öğrenmesi için çok az zaman kaldığını düşünür. Kara Oğlan'ın ölmemesi için Yaşar'dan yardım ister. Komşularının oğlu olan Yaşar, Yıldız'ın tek arkadaşıdır ve Yıldız'a seve seve yardım eder. Ama bu sırada Yıldız'ın amcasının kargaları korkutmak için getirdiği köpek işleri epey zorlaştırır. Böylece Yaşar köpeği öldürür ve Kara Oğlan'ın yanına gider. Ama artık çok geçtir çünkü Kara Oğlan, Yıldız'ın tüylerinden birkaçını koparıp saklamasını ve bu tüyleri onu aramaya gelen akrabalarına vermesini istedikten sonra oracıkta Yaşar'ın yanında ölür. Hem Ana Karga'nın hem de Kara Oğlan'ın ölümüne sebep olmak Yıldız'ı çok üzer. Ama Kara Oğlan'ın ölmeden önce onlardan istediği tek şeyi yapmak için iki arkadaş kargaları beklemeye başlarlar. Nihayet bir gün Yaşar okuldan dönerken Karga Ağabey ve Karga Kız'la karşılaşır. Karga Oğlan'ın kardeşleri olan kargalar daha sonra yeniden gelerek Yıldız'ı Kargalar Kenti'ne çağırırlar. Yıldız bu davet karşısında ne yapacağını şaşırsa da Yaşar sayesinde gitmeye karar verir. Ertesi gün Nine Karga gelince Yaşar da bu yolculuğa katılmak istediğini söyler. Nine Karga, Yaşar'ın bu isteğini iyi bir annesi olduğu için annesinden izin almak şartıyla kabul eder. Ayrıca yolculuk için çocuklara bir ağ örmeleri gerektiğini söyler ve bu iş için gerekli yünleri onlara gönderir. Böylece Yaşar ve Yıldız yünü eğirip ip haline getirirler sonra da bu iple gizli gizli ağ örerler. Nihayet yolculuk günü geldiğinde Yaşar ağı dama sererek bekler. Ama karga sürüsü gelmesine rağmen Yıldız gelemez. Üvey annesi tarafından mutfağa kilitlendiği için gelemeyen Yıldız'ı birkaç karga ve Yaşar'ın annesi kurtarır. Böylece Yaşar ve Yıldız kargaların taşıdığı ağla yolculuğa başlarlar. Bu yolculuk sırasında Yıldız, Kara Oğlan'ın son isteğini yerine getirmek için sakladığı tüyleri Nine Karga'ya verir. yıldız ve kargalar da en güzel kitaplarından bir tanesidir çocuklara dair güzel mesajlar içeriyor 11-02-2020 15:15 ilk kez samed behrengi kitabı okudum. çocuk kitaplarında dahi toplum eleştirisi yapmasını çok beğendim. iran toplumundaki o yoksulluk ve din tüccarlığını çocukların gözü önünde yerden yere vurmuş. ülkemizde böyle çocuk kitapları yazılsa dini değerleri aşağılıyor diye kitaplar toplatılırdı. gerçi behrengi şah dönemini eleştiriyor ama devrimden sonraki iran'ı görse şah'ı alır başına koyardı. ben kitabı sevdim. 17-02-2020 09:43 hikaye çok güzel samed behrenginin çocuk kitapları zaten bir numara ailelere tavsiye ederim


Yılkı Atı, bir köy romanıdır. Üssüğün İbrahim, o yıl tarladan elde edilen ürünlerin azlığından yakınır. Fakir biridir Üssüğünoğlu; bu nedenle uzun uzun zenginlik hayalleri kurmaktan geri durmaz. Köylü ile arası bozuk olan İbrahim, hayallerinde bile Toprak Mahsulleri Ofisi'ni ürünleri ucuza almaktan eleştirir. O, eğer çok ürün elde ederse bunları Duran Efendi'ye satacaktır. Fakat, Erciyes dağının eteklerindeki bu köyde gerçek, hayallerdeki gibi değildir. Ürün azdır ve Üssüğünoğlu bu problemle baş etmek zorundadır. Çözüm olarak, artık yaşlanmış ve eski parlak günlerini geride bırakmış olan Dorukısrak'ın yılkıya bırakılması fikri bulunur. Dorukısrak, yetersiz üründen dolayı, kışı geçirmesi için ovaya bırakılır, eve kabul edilmez. Artık o, bir yılkılıktır. Dorukısrak ya ölecek ya da bir şekilde kışı geçirecektir. Şayet kışı geçirirse tabi ki ona Üssüğünoğlu tarafından bir vazife bulunacaktır. Üssüğün İbrahim'in Mustafa ve Hasan adlı oğulları, babalarına Dorukısrak'ı yılkıya bırakmasından dolayı tepkilidir. Tepki gösterenler arasında, İbrahim'in karısı Zeliha da vardır. İbrahim'in kızı ise oldukça silik bir tiptir. Sadece romanın başlarında ondan bahsedilir. Bu kız, babasına tepki dahi göstermez. İbrahim, oğulları ve karısının kendisine gösterdikleri tepkileri, onları baskı altına almak yoluyla savuşturur ve yılkıya at bırakmanın bir gelenek olduğunu, bu usulü kendisinin değil atalarının bulduğunu, ayrıca yılkıya at bırakan tek kişinin o olmadığını söyleyerek kendisini savunur. Dorukısrak, defalarca evin kapısına gelir, kavaktan yapılmış bahçe kapısını zorlar; ancak bazen dayakla, bazen de taşla kapıdan geri çevrilir. Halbuki o ev, Üssüğün İbrahim'in olduğu kadar, Mustafa ve Hasan'ın olduğu kadar kendisinin de evidir. Ayrıca, o evde Dorukısrak'ın bir tayı da bulunmaktadır. Dorukısrak öyle bir attır ki, Üssüğün İbrahim'i adam eden o attır. Zamanında öyle güçlü, öyle güzel ve hızlıdır ki, at yarışlarında hep birinci gelir ve İbrahim'e para kazandırır. İbrahim, Dorukısrak'ı çok sever ve onu ölünceye dek satmayacağına söz verir. Fakat, zamanla Üssüğün İbrahim'in Dorukısrak'a bakışı değişir ve hiç kimsenin dokunmasına dahi izin vermediği atı, gün gelir yılkılık olarak ayırır. Ondan bir avuç samanı esirger. Üssüğün İbrahim'in Dorukısrak'ı yılkıya ayırması, köylünün de tepkisini çeker. Köylüler, İbrahim ile Dorukısrak'ın ilişkisini ibretlik bir öykü olarak algılar. Bu işin sonunda İbrahim'in zararlı çıkacağı, Allah'ın daima mazlumun yanında yer almasından dolayı Dorukısrak'ı acımadan ovaya tek başına bırakan İbrahim'in başına bir felaket geleceği kehanetinde bulunur. Eve alınacağından ümidini kesen Dorukısrak, yılkıya bırakılan diğer atların oluşturduğu bir gruba katılır. Birçok arkadaşı olur. Zaman gelir, bir aygırla yakınlaşır. Bazen de aygırlar Dorukısrak için kavga ederler. Bu şekilde Dorukısrak, kaybettiği özsaygısını geri kazanır. Bazı zamanlar, atlar kurtlara karşı savaşır. Bu şekilde atlar, birlik duygusu kazanırlar ve Dorukısrak da kendisini belirli bir gruba ait hisseder. Zamanla Dorukısrak, özgürlüğün tadına varır ve Üssüğün İbrahim'in evinde kalan tayına acır. Onun da özgür bir hayat sürmesini arzular. Kış geçer ve bahar gelir. Üssüğün İbrahim, yılkıya bıraktığı Dorukısrak'ın akibetini merak eder ve her gördüğü köylüye onu sorar. Bir köylü, Dorukısrak'ı ovada gördüğünü, genç bir kısrak gibi olduğunu, ovada kışı geçirmenin Dorukısrak'a yaradığını ballandıra ballandıra anlatır. Ağzının suyu akan Üssüğün İbrahim, oğlu Mustafa'yı yanına alarak Dorukısrak'ı tekrar eve getirmek için yollara düşer. Yanlarında Dorukısrak'ın tayı da vardır. Üssüğünoğlu, tayı gören Dorukısrak'ın dayanamayacağını ve tekrar eve döneceğini düşünür. Fakat işler, düşündüğü gibi olmaz. Dorukısrak, tayını görünce onu özgür bir yaşama ikna eder. Böylece Dorukısrak önde tay arkada, birçok tepeleri aşarlar. İbrahim ve Mustafa, atları şaşkınlıkla izler. Üssüğün İbrahim ne yaptıysa ne ettiyse Dorukısrak'ı ve tayı bulamaz. Böylece, Dorukısrak'ı eve götürme planları yaparken evdeki tayından da olur. Bu hikaye, köylüler için ibretlik bir olaydır. Bu roman, bir yandan köylülerin hayvanlarla kurduğu çıkar ilişkisinin acımasızlığını anlatır; diğer yandan ise özgürlük hissini tadan hayvanların bir daha asla eskisi gibi olamayacağını söyler. Üssüğün İbrahim ibretlik bir şahsiyettir ve bu yönüyle hem ailesi hem de köylüler tarafından eleştirilmektedir. Bununla beraber, diğer köylüler de masum insanlar değildir. Her biri diğerini kıskanmakta, aldığı borcu ödememekte ve birtakım menfaatlere erişmeye çalışmaktadırlar. Bu açıdan ahlaksızlık, köyün en belirgin özelliklerinden biridir. Dorukısrak açısından ise bu roman, bir kendini bulma yolculuğudur. Yıllar boyunca Üssüğün İbrahim için çalışmış, ona para ve saygınlık kazandırmış bu at, gün gelip de güçten düşünce bir paçavra muamelesi görmüş, değersiz bir mal gibi bir kenara atılmıştır. Fakat bu olay, atın, içindeki özgürlük duygusunu uyandırmış, ona özsaygısını kazandırmış ve nihayet Dorukısrak'ın tekrar hayatla barışmasına vesile olmuştur. Üssüğünoğlu İbrahim, söylenerek çift sürer. Sürekli çift demirlerinin çalınmasından yakınır. Saman deyince aklına Dorukısrak gelir. Eve gittiğinde bir hal düşünürüm der. Dorukısrak'ın hikayesi şöyledir: İbrahim, on beş yıl önce Dorukısrak'ın anasıyla kasabaya gider. Köylüler atlarını ve eşeklerini gençlere bırakıp, işleri için pazara giderler. İbrahim de Kısrağını bir kazığa bağlar. At zayıf ve gösterişlidir. Birden nerden geldiği belli olmayan iki at ortaya çıkar. Güçlü olan at Kısrağı gebe bırakır. Dorutay da böylece dünyaya gelir. Dorutay koşuda birçok ödül alır. Bu altın çağı beş yıl sürer. Sonra at güçsüzleşir. Evin sofasından pis bir duman İbrahim'i karşılar. Karısı, ocakta bulgur kaynatmaktadır. İbrahim, titreyince eşi ve kızına tezekleri dışarda bıraktıkları için sinirlenir. Dorukısrak, aklına tekrar takılır. Ahırdaki saman ancak öküze, taya, kırata yeter der. O yüzden Dorukısrak'ı bu yıl yılkılık yapmaya karar verir. Baharda tekrar sağ salim dönmesini umar. İbrahim, oğulları Hasan ve Mustafa'ya Doru'yu dağa bırakmaya gönderir. Küçük Hasan, Doru'ya son defa binmek istemişse de Mustafa bindirmez. Hasan'ın içine kadar işler bu durum. O kadar işler ki rüyasında bile görür. Mustafa, Doru'yu bırakır ve kaçar. Hasan da geri dönmemesi için taşlar. Doru'nun yanağına sıcak bir kan yürür. Bunlara rağmen Doru evini bulur. Kapıyı açmak ister açamaz. Tahta kapı şimdi bir sur kapısı kadar sağlamdır. Doru, iyice acıkmış ve yorgun düşmüştür. Evde sessizlik hakimdir. İbrahim, sigaranın birini bitirmeden diğerini yakar. Karısı korkudan ağzını açamaz. Aşağıya hayvanların altına bakmaya gider. Kadın, iki atın yemini atın torbalarına doldurup boyunlarına geçirir. Doru, tan yeli ağarırken uyanır. İbrahim'in karısı Zeliha ahırı boşaltır. Dorukısrak'ı karşısında bulur. İbrahim'e haber verir. Kocası Doru'yu sakın içeri koyma der. İbrahim, sığırın ardını almaya çalışan çoban Tombak Emmi'ye Dorukısrak'ın bu yıl yılkılık olduğunu ve gördüğü yerde onu yıldırmasını ister. Doru, önüne ne gelirse yer. Çoban, İbrahim'e bu kısrak daha on yıllık at eder diye söylenir. Çobanın köye gitme vakti gelir. Atlar bir işaretle peşlerinden giderler. Mustafa ve Hasan yine hayvanı alıkoymaya gelirler. Hayvana bu sefer vurmadan köye geri dönerler. Doru, tekrar köye iner. Tahta kapıyı kırarak içeri girer. İbrahim, Doru'yu sopayla döver ve köy çıkışına kadar kovalar. Doru, sabah güneşle beraber içine acı girer. Yaklaşmakta olan sürüye bakar. Kırat ile göz göze gelirler. Başı ile Kırat'ın başını iter. Gözüyle tayını arar. İbrahim, Doru eve gelir diye tayını sürüye katmaz. Çoban ve Kaşifinoğlu karşılaşır. Kaşifinoğlu alacak işinin olduğunu söyler. Çoban latife yapar. Elini versen kolunu alamazsın bu milletten der. Kaşifinoğlu'na yaya gidiyorsun zaten İbrahim'in kısrağına bin der. Bu yıl İbrahim'in zekatlığı bu der. Bir zamanlar İbrahim Doru'nun tırnaklarını yalıyordu der. Kaşifinoğlu ata biner ve Devrek Köyünü görününce kısraktan iner. Atın yönünü tepeye çevirir ve Doru'ya kısraklığın gençliğinde şu İbrahim'in atının tüyünü okşayayım deseydim izin vermezdi diyerek yola koyulur. Doru, kişnemelerine cevap bulur. Çılkır bir at Doru'ya yaklaşır. Doru'da umut ve yaşama sevinci uyanır. Demirkır bir at koşarcasına yaklaşır. Başıboş atların klavuzu gibidir. Demirkır'ın peşine düşerler. Üç türlü yılkı atı vardır. Birinci türlüsü gözden çıkmışı, hesaptan düşürülmüşüdür. Yaz olsun kış olsun işsiz gününde bırakılır. Bu gibiler köy sınırları içersinde başıboş dolaşır. Akşamın ilk vaktinde köye, eve dönerler. Torbalarına bir kalbur saman bir avuç arpa atılır. Zulme ve kahra dayanıksız olurlar. İkinci türlü yılkı atı tek başlarına değildir. Grupça gezerler. Bunlar ahır bilmezler ama sahiplerini bilirler. Genç ve orta yaşlı kısımdır. Güçlü ve kuvvetlilerdir. Bunlara dünya vız gelir. Canavara papuç bırakmazlar. Düşmanın üstüne yürürler. Yılkı atının üçüncü türlüsü Dorukısrak ve kader arkadaşlarıdır. Dorukısrak'ın arkadaşı Çılkır çok zulüm görmüştür. Eşeğe düşen işi o yapmış ve onuru kırılmıştır. Kış kapıda görününce kendisine karar kılınmış ve yılkılık olmuştur. Doru ve Çılkır karınlarını iyice doyururlar. Artık kar kendini göstermiştir. Alaca aydınlıkta Aygır'la tanıştılar. Bu sayede Demirkır'ın sürüsünün yanına yaklaşırlar. Demirkır bu iki ata yaklaşır. Doru'ya yakınlaşmak ister. Çılkır bunu kıskanır. Aralarında büyük bir savaş olur. Savaşı Demirkır kazanır. Çılkır bu durumdan dolayı onuru kırılmış ve utanmıştır. Bir süre sürüye yaklaşamaz. Kurtlar sürüye saldırır. Demirkır ve üç at daha kurtlar ile savaşır. Diğer altı at güçsüz atlardır. Onlar geride beklerler. Demirkır kurdun üstesinden gelir. Tehlikeden kurtulurlar. Demirkır sürüyü dulda bir yere çeker. İbrahim'in evinin bacasından soğuk rüzgar girmekte ve içeriyi dumana boğmaktadır. Karısı, bulgur kaynatmaktadır. Karısı yine bu soğukta Doru'yu merak eder ve homurdanır. Kocası da bir siz mi merhametlisiniz?Usül böyle der. Karısı homurdanarak susar. O gün soğukta köy odasına gelenler de Doru'yu konuşurlar ve İbrahim'e laf atarlar. Doru, güçsüz düşer. Çılkır at onu bırakıp gitmek zorunda kalır. Doru'yu arabaya koşarlar ve bir köye getirirler. Burada fenalaşır. Ata Hıdır Emmi bakar. Ona sıcak saman kaynatır ve ağızlık takar. Kilimler örter üzerine. Diğer yandan Demirkır ve arkadaşları o gece kurtlar ile savaşır. Kurtlar Çılkır'ı avlar. Demirkır ve arkadaşları sonradan Çılkır'ın öldüğünü görünce acı acı kişneyerek saygı duruşuna geçerler. Hıdır Emmi, Doru'yu eski haline getirir. Doru, eski sağlığına kavuşunca huysuzlanmaya başlar yaşadığı yer ona yabancılaşmıştır. Hıdır Emmi durumu anlar. Güneşli bir havada törenle doğaya bırakır. Hıdır Emmi'yi atı iyileştirdiği için köylüler över. Doru, arkadaşlarını bulur. Ama eşi çılkır içlerinde yoktur. At sürüsü içinde yapayalnızdır. Ovaya Mart ayı düşünce yılkı atı ile geçinen üç adam ovaya gelir. At sürüsünden Doru ve Aygır'ı yakalarlar. Yakalanan atlar geride kalan arkadaşlarına acı acı kişnerler. Bahar gelince İbrahim Dorukısrak'ı aramaya koyulur. Murat er onları ovada gördüğünü ve Doru'nun da orda olduğunu söyler. Bunun üzerine İbrahim Doru'nun tayını alır. Oğlu Mustafa ile yola çıkar. İbrahim, Doru'yu tayı ile gafil avlayacağını zanneder. Tersine Doru ve tayı şahlanarak dört nala koşarlar. O günden sonra İbrahim atlarını bulamaz. YILKI ATI DEĞERLENDİRME Abbas Sayar'ın ilk romanı olan bu eser TRT 1970 Sanat Ödülleri yarışmasında başarı ödülü almıştır. Eser atların duygusal yönlerini ele almaktadır. Yazar dil konusunda kendini aşmış ve kahramanları yöresel bir dil ile konuşturmuştur. Romanda Doru, Demirkır, Çılkır, Aygır gibi atların psikolojik durumlarını tasvir etmiştir. Sembolik bir romandır. Kapitalist bir toplumu ele alır. Bizim millet davulun iki tarafına da vurur" lafı ile insanların ikiyüzlülüğüne parmak basar. Yazan: Begüm Attar Yılkı Atı Konusu Türk edebiyatının saygın isimlerinden biri olan Abbas Sayar'ın ilk ve en ünlü romanı olan Yılkı Atı Abbas Sayar tarafından kaleme alınmış fakat yıllarca yayınlanamamıştır. Yazar, romanını onlarca yıl aradan sonra 1970 yılında yayınlayabilmiş ve kitap Türk edebiyat dünyasının klasikleri arasına girmiştir. Romanın ana karakteri olan Dorukısrak dünyaya geldikten sonra oldukça güçlü ve hızlı bir at olur. Yarışlara katılır ve hepsini kazandırarak sahibi İbrahim'i mutlu eder. İbrahim de en sevdiği atını kimseye satmaz. Fakat zaman Dorukısrak'ı da etkiler ve yaşlandıkça at gücünü ve hızını kaybetmeye başlar. İbrahim'in en büyük hayali çok zengin olmak, at sürülerine sahip olmak ve bir kervansaray yaptırarak hayatına devam ettirmektir. Fakat bu hayali bir türlü gerçek olmayınca sinirini Dorukısraktan alır. Atın artık yılkıya gönderilme zamanı geldiğini düşünür ve oğullarını görevlendirerek atı uzak bir tepeye götürüp bırakmalarını ister. Fakat Dorukısrak evin yolunu bulur fakat ahırın kapısını açamaz. Onu gören İbrahim kızar ve atı tekrar uzaklara gönderir. Ama Dorukısrak yine geri döner. Bunun üzerine İbrahim daha da kızar ve Dorukısrak'ı bir güzel döver. Dorukısrak artık bir evi olmadığını anlıyor ve oradan uzaklaşmaya karar veriyor. Bu sırada da Çılkır ile tanışır. İkili bundan sonra birbirine destek olmaya karar verir ve yollara birlikte düşerler. Zamanla diğer yılkıya bırakılmış atlar ile de tanışırlar. Fakat kışın gelmesi ile birlikte at sürüsüne kurtlar saldırır fakat atlar bu saldırıyı püskürtürler. Fakat kış ile birlikte açlık başlıyor ve atlar bitkin düşmeye başlıyor. Açlıktan dolayı iyice hastalanan ve bitkin düşen Dorukısrak at arabası izlerini görüyor ve bu izleri bir umutla takip ederek köye kadar iner. İlk gördüğü ahıra sığınmaya çalışıyor fakat kapısını yine açamıyor. Atın halini gören Hıdır Emmi atı himayesine alır ve ona kıç boyunca bakmaya başlar. Fakat bu sırada yalnız kalan Çilkır ve at sürüsüne yine kurtlar saldırır ve Çilkır bu saldırıda ölür. Bundan habersiz olan Dorukısrak tüm kışı iyileşerek geçirir. Baharın gelmesi ile birlikte İbrahim Dorukısrak'ı bulmak için yollara düşüyor. İbrahim ovada Dorukısrak'ı bulunca tayı da annesinin yanına gönderir. Böylece Dorukısrak'ı geri getirebileceğini düşünür fakat Dorukısrak ve tay birlikte koşarak kaçmaya başlar. Bunun üzerine İbrahim daha da sinirlenir fakat elinden bir şey gelmez. Tüm aramalarına rağmen bir daha Doğukısrak'ı ve tayını bulamaz.


Bir zamanların genç kızı Serra, kırklı yaşlarına bastığı yıllarda selin isimli kızı 13 yaşında bir genç kız oluyor. İstanbul'da yaşayan Selin ve ailesi yaz tatilinde iken teyzeleri ve anneannesi ile birlikte daha fazla zaman geçirmek amacıyla çeşmede ki yazlıklarında bir araya gelerek özlem gideriyorlar. Ailecek çeşmeye varan selin; kuzenleri, anneannesi ve teyzeleri ile bütün bir yaz birlikte olmanın mutluluğunu yaşarlar. Bir gün Selin, öğle vakti mahalleyi keşif yapmak amacıyla kendini sokaklara atar ve işte olay burada başlar. Etrafı ilgi ile seyreden ve mahalleyi keşfeden Selin, deniz kenarına kadar yol alır. Deniz kenarında hoş bir müzik gider kulağına. Biraz ilerleyince, tuğlalardan inşa edilmiş, çiçeklerle bezenmiş şirin bir kafeye rast gelir. Kafeye doğru yürür ve kapının kıyısından sessizce içeriyi izler. O anda buyurun diyen bir sesle irkilir. Başını kaldırdığında, lacivert gözlü, yakışıklı ve kendinden yaşça büyük bir kişiyi görür ve aşık olur. Oradan ayrılan selin, bu durumu kimseye söyleyemez ve uzun süredir annesi Serra'nın ısrar ettiği günlük yazmada bulur çareyi. Bütün hislerini ve yaşadıklarını günlüğüne yazarak rahat bulur. Adını bilmediği bu kişiye gizli aşkım anlamında G.A. diyerek bahseder günlüğünde. Annesinin bu yaşında hala neden günlük yazdığına anlam veremeyen Selin, annesinin ne kadar haklı olduğunu bu saatten sonra daha iyi anlar. Aşık olduğu bu kişiyle tanışmak için yardım edecek birine ihtiyacı vardır. Bu kişide Sude isimli kuzenidir. Ona her şeyi anlatarak, tanışması konusunda yardım ister. Gezmek için farklı mekanlar arayan aile, selin ve Sude'nin ısrarları sonucunda yakışıklı gencin bulunduğu kefeye gezmeye giderler. Kafeye vardıklarında, sahibinin tanıdıkları olduğu ortaya çıkar. Sohbet sırasında eleman aradıklarını duyan Selin, fırsatı kaçırmaz ve çalışmak istediğini belirtir. Selim isimli yakışıklı çocuğu tanımak için bu iyi bir fırsattır. Genç kız, annesinin itirazını aldırış etmeden ertesi gün işe başlar. Selin, Gün geçtikçe G.A'yı daha iyi tanıyordur. Genç çocuğun dikkatini çekmek için türlü yollara başvuran Selin, bunun bir imkansız aşk olduğunun da farkındadır. Zaman zaman kafeye gelen kızların yakışıklı gence olan ilgileri karşısında kıskançlık duyguları hissetse de, Selin bu işten vazgeçmez. İstanbul'a dönme vakti yaklaşmıştır. Selin, hoşlandığı çocuktan ayrılacağı ve onu bir sene daha göremeyeceği için çok üzgündür. Ondan hoşlandığını söyleyemeden ayrılmak zorunda olması Selin'i bir kat daha üzüyordur. Bir gün yine hazırlanıp çalışmak için kafeye varır. G.A.'nın ertesi günü yurtdışına dönmek zorunda olduğunu duyunca kendini tutamaz ve ağlamaklı bir şekilde ona aşık olduğunu söyler. Bunu duyan genç, önce kızsa da daha sonra uygun bir dille onun yanlış duygular içerisinde olduğunu söyleyerek ikna eder. Ogün eve G.A ile birlikte yürüyerek giderler. Her zamanki gibi günlüğü ile dertleşen Selin, yaşadığı büyük acıları sırdaşına tek tek anlatır. Biliyordur ki bu bir imkansız aşk ama bir türlü kalbine söz geçiremez. Çeşmeden ayrılma vakti gelmiştir. Kuzenleri ve aşık olduğu genç ile geçen bir yaz sonunda Selin, hem buruk hem de mutlu bir sonla kuzenleriyle vedalaşarak ayrılır. Yıllar Sonra Konusu Yıllar Sonra, Bir Genç Kızın Gizli Defteri - 11 İpek Ongun'un büyük beğeni toplayan gençlik serisi olan Bir Genç Kızın Gizli Defteri serisi 11. kitap olan Yıllar Sonra ile kaldığı yerden devam ediyor. İpek Ongun Bir Genç Kızın Gizli Defteri serisi ile genç okurların hayata olan bakışlarını değiştirmeyi başarmıştı ve şimdi Yıllar Sonra kitabı ile de birçok konuda onlara yol göstermeyi başarıyor. Kitabın ana iki kahramanı olan anne Serra kırklı yaşlarda, kızı Selin ise on üç yaşında genç bir kızdır. İkisi de anı defteri tutmaya karar verir ve kitapta iki anı defterini birbirinden ayrı olarak okuyabiliyoruz. Böylece bir tarafta annenin bir tarafta da kızın birlikte yaşadıkları günlük olayları nasıl yorumladıklarını görebiliyoruz. Bu şekilde hem anne kızına karşı hem de kız annesine karşı bir empati oluşturabiliyor ve birbirlerini anlamaları kolaylaşıyor.


Mahkeme salonunda Akkız adında bir kadın yargılanıyor. Çalıştığı evin şoförünü öldürmüş ve evin hanımını yaralamış. Hakim şoförü nereden tanıdığını sorunca onun annesinin emmioğlu olduğunu sırf bu yüzden öldürdüğünü söylemiştir. Akkız babasını küçük yaşta kaybetmişidir. Annesinin ölümü üzerine köye ziyarete gelen Nuri Bey ve karısı ile tanışmış onların yanına hizmetçi olarak işe girmiştir. Hizmetçi olarak girmiş girmesine ama Nuri Bey ve karısı ona kardeşi gibi çok iyi davranmışlardır. Bir ziyaret sırasında Akkız, Nuri Beylerin aile dostu olan Sallabaş ailesinin küçük ve hasta oğlu Bülent'le tanışmıştır. Küçücük çocuk ve Akkız birbirine anne oğul gibi bağlanmışlardır. Bunun üzerine Sallabaşlar, Akkız'ı yanlarına dadı olarak almışlardır. Yolpalas apartmanının hanımı Sacide Hanım adeta bir sonradan görmedir. Yoksul bir gençlikten sonra Bay Sallabaş ile evlenmiş ve bir milyoner olmuştur fakat Sacide sanki yıllardır bu hayatın içindeymiş gibi davranmaktadır. Öyle ki babası Agah Efendiyi evine uşak yaptırmıştır. Fakir kesimin her zaman ezilmesi gerektiğini, emeğinin sömürülmesi gerektiğini yoksa yüz bulup zengin kesimin tepesine çıkacaklarını düşünmekte hatta bunu sesli dile getirmektedir. Hatta en çok bu sebeple Bay Sallabaş'ın yeğeni Rıfkı Bey ile münakaşaya girmektedir. Rıfkı Bey zengin kesimin karşısında fakir, ezilen işçi sınıfını desteklemektedir. Yolpalas da şatafatlı davetlerden birinin yapıldığı bir günde Sacide oğluna özel olarak diktirdiği tıpkı bir İngiliz Lordunun kıyafetlerine benzeyen takımı göstermek amacıyla hizmetçisi aracıyla dadının çocuğu giydirip aşağı indirmesini ister. Hizmetçi bir süre sonra aşağıya iner ve dadının; Çocuğun uykuya yeni daldığını uyandırmanın mümkün olmadığını söylediğini. bildirir. Misafirlerinin yanında reddedilen Sacide öfkelenir ve tekrar bir emir gönderir. Akkız, çocuğu aşağı indirdiğinde Rıfkı ile karşılaşır ve daha önce Rıfkı'nın arkadaşının evinde tanıştıkları ortaya çıkar. Bu hoş karşılaşmadan Sacide pek hoşlanmaz çünkü Rıfkı misafirlerinin yanında bir dadıyla ahbaplık etmiştir. Yolpalas apartmanında bir de Mükerrem adında bir şoför bulunmaktadır. Dik başlı sert mizaçlı bu şoför aynı zamanda işini çok iyi yapmaktadır fakat o akşam misafirlerin yanında Sacide'ye diklenmiştir. Bunu yediremeyen Sacide ertesi gün odasına önce şoförü sonra da dadıyı çağırıp ikisini de kovmayı aklına koymuştur. Ertesi gün sabah evde o elim hadise yaşanır ve Akkız şoförü sırtından bıçaklayarak öldürür, evin hanımını da yanlışlıkla yaralar. Mahkeme salonunda tek laf etmeyen Akkız cinayetinin sebebini hücresinde avukatlığını üstlenen Rıfkı'ya anlatır: Akkız küçücükken babası öldüğünden anasıyla bir başına kalmıştır. Anası tarlalara gidip ekmeğini taştan çıkarıp öküz almak için para biriktirirmiş. Akkız da çok sevdiği kazlarına ve palazlarına bakarmış. Palazlardan en sevdiği tek ayağı aynı Bülent gibi aksak olan Sırma adında bir kaz yavrusuymuş. Mükerrem'in bazı geceler gelir, Akkız'ın anasıyla bir odaya girer bir iki saat sonra çeker gidermiş. Bir gece kadının paralarını ona ucuza öküz bulduğu bahanesiyle kandırıp almıştır. Akıllı bir kız olan Akkız engel olmaya çalışırken Sırma da sahibinin peşinden koşmuştur. Mükerrem'in Sırma'nın üzerine basıp ezmiş ve onu öldürmüştür. Akkız, bunun acısını unutamamışken; kaybedilen paraların acısıyla annesi de kalpten ölmüştür. Sırma, bir başına kalmış ve Mükremin'den intikam almaya karar vermiştir fakat Akkız Yolpalas'taki o geceye kadar bu düşünceyi kafasından atmıştır. Mükremin çocuğun odasına gelmiş ve Akkız'ı çocuğu da aynı Sırma gibi öldüreceğini, Akkız'ı kovduracağını söylemiştir. Ertesi sabah da o elim olay gerçekleşmiştir. Rıfkı, bu ifadeyi mahkeme heyetine de okumuştur. Ayrıca Mükerrem'in mağdur ettiği bazı kadınlarında şahitliğiyle Akkız tutuklanmamış bir akıl hastanesinde gözlem altında tutulmasına karar verilmiştir. Halide Edip gerek yaşadığı dönemin şartlarına meydan okuyarak yaratıcılığını ve üreticiliğini idame ettirmiş bir kadın olması gerek de eserlerinin eşsiz tadı sebebiyle okumayı çok sevdiğim bir romancıdır. Yolpalas Cinayeti isimli bu kitabında Akkız'ın hikayesi irdelenmektedir. Akkız, kitapta oldukça masum ve temiz bir insan olarak tanıtılırken, bir cinayet işlemiştir fakat bu cinayetin kitapta sürekli saik kelimesiyle ifade edildiği gibi bir nedeni vardır. Akkız, bu cinayeti yıllar önce kaybettiği biricik kaz yavrusu Sırma için ve Sırma'nın yerine koyduğu Bülent için işlemiştir. Hatta Mükerrem'i bir daha öldürmekten bahsederken kast ettiği de budur bana göre. Mükerrem'in karanlık yüzüyle yeniden karşılaşan Akkız, çocukluk travmalarının da etkisiyle sevdiklerini korumak ve geçmişin intikamını almak için Mükerrem'i öldürmeye karar vermiştir. Halide Edip'in farklı olan yönlerinden biri de; bilinen cinayet romanlarının aksine katil kim? diye düşündürmekten çok sebep ne? diye düşünmeye itmiştir biz okurları. Akkız'ın yanında Yolpalas Cinayeti kitabında geniş yer tutan ikinci bir kadın karakterde Sacide'dir. Sacide'nin kitapta bu denli geniş yer tutmasının bana göre iki sebebi olabilir. Birincisi, Sacide'yi Akkız'ın annesi Ümmühan'ın yerine koymuştur. Akkız, karakterinin Sacide'yi yaralamasının sebebi de annesine benzetmesidir. Tıpkı Sacide'de annesi gibi yavrusunu ihmal etmekte ve onu koruyamamaktadır. İkinci bir sebep de Sacide'nin içinde yaşanılan çağın zenginlik atmosferini yansıtması amacıyla kullanılmış olmasıdır. Görgüsüzlük, o şatafatlı hayatın altındaki dinamikler, sosyetenin değerleri gibi kavramları inceleyebilmek için de Sacide isimli kahramana romanda geniş yer verilmiş olabilir. Yolpalas Cinayeti romanı genel olarak akıcı ve en fazla bir saatte bitirilebilecek bir romandır. Yazıldığı dönem neticesiyle çok fazla eski sözcük yer alsa da akıcılığı bozmamış ve Can Yayınlarının kitabın sonuna koyduğu sözlük son derece işe yaramaktadır. Gönül rahatlığıyla tavsiye edebileceğim bir Halide Edip romanı... klask halide edip kitabı bir kerede bitirdim çok güzel 01-11-2018 15:49 romanın ana fikri ne paylaşabilir misiniz 15-11-2018 17:58 karakterleri hakkında daha fazla detay verebilir misin katil kim mesela? 28-05-2019 17:46 okurken halide edip romanı olduğuna pek inanamadım ilk kez polisiye bir roman yazdığını görüyorum hikaye de oldukça kısa ve bir kerede okunuyor anlatım halide edipe benziyor ağır ve kasvetli ama konusu onun tarzı değil yine de başarılı bir eser 28-03-2022 11:22 sanırım agatha christieden esinlenmiş denemek istemiş kötü kitap değil ama oldukça zayıf bir konusu var kendi tarzı ile agathanın tarzını birleştirmeye çalışmış 05-12-2022 15:10 bunun filmi çekildi mi çekilmedi ise yapılması lazım konusu tam filmlik olmuş


İnsanın Konumundan bahsetmektedir. Batı dünyası ve İslam dünyasında insanı nasıl ele aldığından söz etmektedir. Bugün çoğu Müslüman kendi tarihini, hatta dinini bile Batı'nın tuttuğu aynadan seyrediyor. Halbuki kendi kültürümüze olan güzellikler o kadar fazladır ki. Bunların kıymetini bilemiyoruz. Kitapta söz edildiği gibi beyaz insanların Kızıl derileri katlettikleri yurtlarından attıkları buna karşın bu toplumun hala direnç gösterdiğini biliyoruz. Özellikle köle ticareti de vardı. Batı'nın daha çok ırkçılık yapması. İslam toplumu ise daha hümanisttir. Peki Batı'nın iyi ve kötü yanı nedir? Batının iyi yanlarını mı almalıyız. Bu ayrımı da ülkeler kendi kültürel değerlerine göre yapmaktadırlar. b) İkinci Bölüm Batı'ya bakışlar bu bölümde özel hayat, kapitalizm ,Batı'da bilim ve din karşıtlığı gibi temel kavramlar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Özel hayata müdahale eden sistemlere ,Batı terminolojisinde totaliter rejimler denmektedir. Peki totaliter rejim olmadan ,özel hayata tam gerektiği ölçüde müdahale söz konusu olabilir mi? Kişi özdenetimini kendi elinde bulundurmakta özgür bırakılmıştır; özgürlük uçurtmanın ipine benzer: ip koparsa orada özgürlüğün anlamı da boşa çıkar. Russell'in verdiği örnekte gibi kilisedeki rahiplerin yıkanırken peştamal giymesi. Kilisede başka evde başka sokakta başka davranılmasını eleştirmektedir. c) Üçüncü Bölüm Hukuk kavramı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Batı usulü boşanma, suç ve ceza ,aydınlar ve suç gibi. İstatistikler Avrupa'da olsun Amerika'da olsun boşanma olaylarının hızla arttığını hatta otuzar kişilik kümeler halinde iki saatte çoğu kişinin boşandığını eleştirmektedir. Günümüzde ise Batı toplumuna özenen biz Müslüman ülkelerde de boşanmalar artmıştır. d) Dördüncü Bölüm Türkiye'de Batılılaşma yüzlerine değinmektedir. Özellikle Ziya Gökalp, Peyami Safa ,Mümtaz Turhan eleştirilerine yer vermektedir. e) Beşinci Bölüm Avrupa'ya özentiliğinin örneklerini ve bu özentiliğin altında yatan bir takım gerçekleri yine alıntılar yaparak eleştirilmektedir. Örneğin hayvanat bahçesi, Batı uygarlığının göstergelerinden biri olarak kabul edilirken, bizim gözümüzde vahşeti simgelemektedir. Batı adamı için Afrika'da maymun avlamakla, adam avcılığı yapmak arasında fazlaca bir fark olmasa gerek. Derisi siyah olanlar Amerika'da bu gün bile insan sayılmamaktadır. f) Altıncı Bölüm Dostoyevski, Rousseau, Malthus, Kafka, Lawrence, Camus gibi değerli bilgelerden alıntılar yaparak Batı toplumunu eleştirmektedir. Değerlendirme Bu kitabın ilk baskısı 1987 yılında yapılmıştır. O tarihten bu yana tam 20 yıl geçti. Dünya Sovyetler Birliği ve Komünist Çin'in temsil ettiği Doğu bloku ile Avrupa ve ABD'nin temsil ettiği Batı bloku diye ayrıldığı zamanda yani soğuk savaş döneminde yazılmış deneme türünde bir kitaptır. Kitap altı bölümden oluşmaktadır. Konusu ise batı ve İslam... Bu iki kültür arasındaki farklar nelerdir? Batı bizim gibi gelişmekte veya az gelişmiş olan toplumlara ne gibi mesajlar vermektedir? Bilimsellik ve çağdaşlaşma kavramından biz ne anlıyoruz? Gibi soruları Anekdotlar sunarak eleştirmektedir. Türkçeyi doğru ve ustaca kullanmıştır. Dönemi düşünerek okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum çünkü yazarın hangi mesajı vermek istediğini daha iyi anlarız. Herkesin okuması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. İyi okumalar...


Canan Tan'ın en beğenilen romanlarından biri olan Yüreğim Seni Çok Sevdi kitabında Aslı ile Murat'ın duygusal aşk hikayesi anlatılıyor. Aslı İstanbul Teknik Üniversitesinde İşletme okuyan kendi halinde bir kızdır. Arkadaşları ile zaman geçirirken kendisi gibi İTÜ'de öğrenci olan Murat ile tanışır. Murat, Aslı'nın yakın arkadaşı olan Emre'nin arkadaşıdır ve varlıklı bir aileden gelmektedir. Bu yüzden Aslı ilk olarak onun zengin başı buyruk gençlerden biri olduğunu düşünür. Murat ise Aslı'ya ilk görüşte aşık olmuştur ve onu etkilemenin yollarını arar. İmdadına Nazım Hikmet'in şiir yetişir ve Aslı da Murat'ın aşkına inanmaya başlar. Zaman ilerliyor ve Murat Aslı ile Bursa'ya gider ve ailesi ile tanıştırır. Murat'ın ailesi gelenekle bağlı bir ailedir ve Aslı gibi bir kızı gelin olarak istemezler. Onların hayallerindeki gelin evinde oturacak, kocasına ve kaynanasına hizmet edecek biridir. Aslı onlar için okumuş ve entelektüel gelir. Bunun üzerine ikisinin aşkı karmaşık bir imkansız aşka dönüşmeye başlar. Aslı durumun daha da ileri gitmemesi için Amerika'ya okuma bahanesi ile kaçmaya karar verir. Oraya gittiğinde de kendine yeni bir hayat kurmaya başlar. Murat ise Türkiye'de zamanını Aslı'yı özleyerek ve ailesini ikna etmeye çalışarak geçirir fakat pek başarılı olmaz. Aslı Türkiye'ye dönmemeye çok kararlıdır ve bu uğurda en yakın arkadaşının nişanını bile iş bahanesi ile kaçırır. Fakat en yakın arkadaşından Türkiye ve Murat hakkındaki gelişmeleri de sürekli takip eder. Murat'ın babası hastalanır ve bunun üzerine şirketlerin başına Murat geçer. Bunun üzerine Murat'ın annesi Murat'ın istedikleri gibi biri ile evlenmesi için baskılarını arttırır. Bu sırada Aslı arkadaşının düğüne gelme baskısına daha fazla dayanamaz ve düğün için Türkiye'ye gelir. Tabi düğünde Murat ile de karşılaşır ve Murat onunla evlenmek istediğini bir kez daha Aslı'ya iletir. Aslı bu aşkın çıkmazda olduğunu ve Murat'a daha fazla umut vermemek için ona evlendiği yalanını söyler. Bunun üzerine Murat tamamen yıkılır. Aslı Amerika'ya geri döndüğünde hayatına kaldığı yerden devam ediyor ve pek istekli olmasa da sonunda Amerikalı ile evlenip hayatına Amerika'da devam ettirmeye devam ediyor. Fakat evliliği umduğu gibi gitmiyor ve bir süre sonra boşanıyorlar. Bunun üzerine Aslı Türkiye'ye dönmeye karar veriyor.


Yürekdede ile Padişah kitabı, içinde kötülerin ve kötülüğün olmadığı, iyiliğin mutlak galip geldiği hoş bir masal. Hanımı Ayşe Nine ile kendi halinde, ibadet ve tefekkür içinde yaşayan Yürekdede'nin Padişah ile arasında geçen bu masalda Padişahın Yürekdede'den öğreneceği çok şey vardır. İnsanın gerçekte neye ihtiyaç duyduğu ve bu ihtiyacı kimden istemesi gerektiği öğretilirken, samimi bir duanın, menfaat gözetilmeden yapılan iyiliğin karşılığını nasıl bulduğu da Yürekdede ile Padişah arasında yaşanan hikayede cevabını buluyor. Güzel geçen kış mevsimine karşın aşırı ve bunaltıcı sıcaktan ötürü yazları yaylalara çıkılan bir köy varmış. Burada Yürek Hasan ismiyle bilinen bir delikanlı yaşarmış. Bu isim ona neden verilmiş bilinmez ama Yürek Hasan oldukça merhametli bir insanmış. Kendisi gibi hanımı Ayşe de doğma büyüme bu köylülermiş. Kışları köyde, yazları yaylada zaman böyle akıp geçmiş. Ayşe Nine ile Yürekdede 80li yaşlarına basmışlar. Köylüler kafileler halinde yaylaya göç ederken Yürekdede ile Ayşe Nine hastalıklarından dolayı bir türlü yola çıkamamışlar. Sonunda bir gün yola çıkmaya derman bulup hazırlıklarını tamamlamış ve küçük develerine eşyalarını yükleyip bir odadan oluşan evlerini de Allah'a emanet edip yola çıkmışlar. Şehrin ışıklarının pırıl pırıl göründüğü bir yerde mola vermişler, çadırlarını kurmuşlar. Tefekkür içinde geceyi burada geçirmişler. Sabah güneş doğmadan bir saat evvel kalkmayı adet haline getiren Yürekdede yine sabahleyin kalkmış, eşiyle namazlarını kılıp sıcak çorbalarını içmişler. Birbirleriyle 65 yıllık evlilikleri boyunca olduğu gibi muhabbetle sohbet etmişler. Bu sırada oradan geçmekte olan atlıları görünce sevinmişler ve kendilerine misafir gönderen Allah'a şükrederek onları ağırlamak üzere çadırlarına buyur etmişler. Yolculuktan ötürü haylı acıkmış ve susamış olan misafirlerine önce su getirmişler, sonra da yemek vermek için hazırlığa koyulmuşlar. Misafirlerine layık bir yemekleri de olmadığından biraz düşünüp yüklerini taşıdıkları deveyi kesip ikram etmeye karar vermişler. Deveyi kesip etlerini özenle ayırıp misafirlerine sunmuşlar. Çok acıkan misafirler yemeklerini afiyetle yedikten sonra müsaade ve helallik istemişler. Bu misafirler aslında tebdil-i kıyafet ile halk arasında dolaşmaya çıkan padişah ile onun vezir arkadaşlarıymış. Bu gönlü geniş iki ihtiyarın kendileri için yük develerini kestiklerini de bildiği halde ses çıkarmamış, kendisini de tanıtmamış. Yalnızca Yürekdede'ye, ışıkları görünen şu şehirde padişahın yaşamakta olduğunu ve her Cuma Ulu Cami'de padişahın hutbe verip namaz kıldırdığını söylemiş. Onun yanına gitmesini ve ondan bir şeyler istemesini söylemiş. Yürekdede de bunu kabul edip gideceğini söylemiş. Cuma namazını padişahın söylediği gibi Ulu Cami'de kılmak üzere yola çıkmış. Ama maksadı sadece padişahı yakından görmekmiş. Belki bir de deve isteyebileceğini düşünmüş. Camiye vardığında kalabalık bir grup olduğunu görmüş ve bunların türlü isteklerle padişaha yaklaşma çabalarını görmüş. Bunca ihtiyacı bulunan insanı görünce padişahın yanına varmaktan çekinip onu uzaktan görmekle yetinmek istemiş. Ancak padişah onu görünce yanına gelmiş ve kendisini namazdan sonra ağırlamak istediğini söylemiş. Yürekdede Padişahı tanıyamamış, teklifi kabul etmiş. Namazdan sonra dua ettikleri sırada padişahın Allah'tan kendisine rızık vermesini istediğini duyunca oradan ayrılmaya karar vermiş. Padişahın da bir başka Padişah'tan istediğini, kendisinin de ancak Allah'tan istemesi gerektiğine karar vermiş. Padişah da Yürekdede'nin böyle aceleyle oradan ayrılmasındaki hikmeti sezerek pişmanlık içinde Allah'a yeniden yalvarmış. Yürekdede, hanımı Ayşe Nine'nin yanına gelmiş, ertesi gün yeniden yola düşmeye karar vermişler. Ancak develeri bulunmayışından gitmek istedikleri yolun dörtte birini bile gidemeden yorulmuşlar ve bulundukları yerde konaklamaya karar vermişler. Çadırı kurmak için kazıkları çakmaya başlamışlar. Ancak son kazığı bir türlü çakamamışlar. Oradaki bir taşın çıkarılması gerekiyormuş. Yürekdede taşı çıkarmak için kazdığı sırada topraktan bir kazan çıkmış. İçinde de define bulunmaktaymış. Yürekdede Allah'tan istenilmesinin ne kadar doğru bir karar olduğunu bir kez daha anlayıp şükretmiş. Kazanın içindekileri fakirlerle paylaşmak için yeniden şehre inmiş. Gelirken yanına sadece bir deve almış. Binmeye kıyamayıp yanında getirmiş, hanımının ne kadar sevineceğini tahmin etmeye çalışarak.


Kitabımızın türü öyküdür. İçerisinde on tane öykü bulunmaktadır. Öykülerde özellikle dikkatimi çeken nokta olay örgüsü ağırlıklı olmamasıdır. Öykülerin içeriği durum öyküsünün özelliklerini yansıtıyor. Olay örgüsü ağırlıklı olmadığı için sizlere öykülerin içeriğinden bahsederken belli bir akış içinde anlatmak yerine öykülerden ne anladığımı, ne anlatmak istediğini, vermek istediği mesajları aktarmaya çalışacağım. Anlat Bana Her şeyin rutine bindiği hayat düzeninde, evli olan bir çiftin evine misafir geldiği, kalabalık bir ortamın olduğu bir günde ev sahipleri boğucu sessizliği bozmak adına birbirlerine bakıp bir konu açmaya çalışırlar. Anlamsız bir konudan giriş yapıp anlatsana diye söze başlar. Bu konuşma üzerinden yazar bizlere günlük hayattan kesitleri gözlemler, duygular eşliğinde yansıtmaya çalışmıştır. Bana göre bu öyküde yazarın ağırlık verdiği ana nokta insana dair duyguların iç monolog tarzında aktarılmasıdır. Güneşli Bir Gün Günlerden bir gün zamanın tam olarak belirgin olmadığı bir vakite dair yazarın doğaya ve insanlara dair düşünceleri betimleyerek kaleme dökülmüştür. Sokaklarda satıcıların olduğu, çocukların resimlerde çizdiği kocaman renkli dünya, kadınların rengarenk giyindiği bir dünya resmedilmiş. Ülkenin zor zamanlarında yaşanan bir günde jandarmanın tutukluyu arabaya bindirip götürdüğü o ana şahitlik eden insanoğlunun, tutuklunun suçuna dair pat diye yargılayıp suçu üzerinden bir konuşma yaftaladığı bir an bizlere resmedilmiş. Süt Payı Kazım Efendi isimli bir adamın binbir güçlükle aldığı Şavruli isimli arabası vardır. Bu arabanın taksitlerinin ödemek için arabasında öğrenci servisliği yapar. Her gün öğrencileri taşırken yaşadığı, gözlemlediği durumlar aktarılmıştır. Sultan isminde bir kadının kocasının tembelliğinden yana serzenişleri konu edinilmiş. Ayşe, Haklı Ayşe isimli bir kadının eski kocasının gözünden özellikleri aktarılmıştır. Ailesi için fedakar bir kadın, her gün uyurken yirmi beş kere saçlarını fırçalar, yatağa girmeden yakınındaki tahtaya üç kere vurur. Eski kocası Ayşe'yi uzaktan uzağa hep eleştirip onu yalnız bırakmayı tercih eden biri olmuştur bu durum da onu yıllar sonra pişmanlığa götürmüştür. Akan Sularla Yağmurlu bir günde bir karı kocanın arasındaki muhabbetten yola çıkarak öykü oluşturulmuş. Yağmurlu havanın tasviri eşliğinde kadının kızının geç kalması üzerine merakı anlatılır. Kocasından yana dert yanan bir kadının serzenişlerini okuyoruz. Düş Satmak Genç bir kızın bir dükkana girip ışıklı küpeleri görüp beğenmesiyle satıcı arasındaki muhabbet konu edilmiş. Bu dükkan öyle gizemlidir ki kızı içerisine çeker. Satıcı, kızı oğlunun yanına küpeyle ilgili bilgi almak amacıyla götürür. Satıcının oğlu kızı normal hayatın dışında farklı bir dünyada yaşamaya davet eder. Bu davet ışığında yazarın düş dünyası aktarılmış. Ilık, Yumuşak, Kahverengi Şeyler... Bir dede ile torununun bir gününden bir kesit aktarılmış. Dede ile torunun bizim günümüz dedikleri Pazar gününde Bahriye Hanım isminde bir kadını ziyaret etmek için yola çıkarlar. Bahriye Hanım zengin, varlıklı biridir. Ama son zamanlarında eşyalarını satıp farklı bir semte taşınır. Dede'yi gören hanım mutlu olur. Burada Dede'nin hanımla ilgili geçmiş zamanlara dair düşünceleri dile getirilmiştir. Dikkat! Kırılacak Eşya Serbest meslek görevinde bulunan bir adamın yanına eski bir arkadaşı gelir. Bu eski arkadaşın gelmesini hiç beklemiyordur. Hayatlarında değişen şeyleri konuşurlar. Geçmişte yaşadıkları anılarından bahsedip gülerler. Uzun Ölüm Enis Bey kırklı yaşlarda biridir. Bir iş yerine müdür olarak gönderilir. Bu iş yerinde çalışan diğer çalışanların Enis Bey'in ölümü üzerine onun karakteri, nasıl biri olduğu hakkında fikirleri konu edilmiş. Yürekte Bukağı Kitabımızda yer alan Uzun Ölüm isimli hikaye ile bağlantılı bir öyküdür. İç içe geçmiş bir öyküdür. Bir adamın roman yazması üzerine eseri ilgi görmez ve yeterince satılmaz bunun üzerine yayıncı onun basılan eserini geri dönüşüm haline getirip başka şeylerde kullanılmak üzere satacağını söyler. Yazar olan adam için bu bir hayal kırıklığıdır. Bu konudan bahsedildikten sonra Enis Bey'in ölümü üzerine uzun konuşmalar yapılır. DEĞERLENDİRME Tomris Uyar öykü, eleştiri, deneme türlerinde eserler kaleme almıştır. Bu kitabının türü de öyküdür. Öykülerde olay örgüsü çok çok azdı daha çok durum öyküsünün özelliklerini içerisinde barındırıyor. Ben Tomris Uyar'ın kalemi ile bu kitabı okuyarak tanıştım. Açıkçası ben bu kitabını pek beğenemedim neden derseniz öykülerinde ne anlatmak istediğini anlayamadım, okurken sıkıldığım bir eser oldu. Durum öyküsü sevenlere tavsiye ederim.


27 Haziran 1921 tarihinde Manisa'da doğan Türk edebiyatının saygın isimlerinden Yusuf Atılgan yazdığı romanlar ve öyküler ile günümüzde bile okunmayı başaran bir yazardır. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyat bölümü mezunu olan Yusuf Atılgan bir süre edebiyat öğretmenliği yaptı. Dönemin siyasi karmaşasında siyasi faaliyetler nedeni ile tutuklanan ve bir süre hapis yatan ünlü yazar, bu nedenle öğretmenlik mesleğinden de ihraç edilmiştir. Buna rağmen edebiyattan kopmayan ünlü isim 1959 tarihinde ilk romanı olan Aylak Adam'ı yazmıştır. 1973 tarihinde de Anayurt Oteli'ni yazan Yusuf Atılgan 9 Ekim 1989 tarihinde kalp krizi sonucu hayata veda etmiştir.


Seyde isminde bir kız İsmail ile evlenir. Evlendikten bir yıl sonra kocası savaştan dolayı askere çağrılır. Daha tazecik evli çiftler kısa zamanda ayrı kalırlar. Seyde İsmail'inin her zaman yolunu gözler. Hayallere dalar kocasının yanında olduğu zamanları düşünür. Bir gün yine hayallere daldığı günlerden biridir. Kapı çalar, korkar ama kocasının geldiğini düşünerekten heyecanla kapıyı açar. Gelen kocasıdır. Sessizce içer girer. İsmail eşini iyice tembihler, asker kaçağı olduğunu anlatır. Seyde ona göre hep dikkatli hareket eder. Bir gün kapısı çalar, polis seni köy heyetinde bekliyor diye haber alır. Seyde korkarak oraya gider. Sorguya alınır fakat ağzından hiçbir şey kaçırmaz tekrar evine döner. Seyde'nin kapı komşusu Totoy isimli bir kadın vardır. Bu komşusuyla her konuda yardımlaşırlar, onun da kocası askere gitmiştir. Fakat bir gün komşusunun kocasının ölüm haberi köye yayılır ama köy heyeti bir süre bu haberi söylemeyelim diye karar alır. Bunun üzerinden biraz zaman geçer. Totoy'un evinden çığlıklar yükselir, tüm halk oraya toplanır. Totoy'un ineği çalınmıştır. Tüm köy halkı bu durum üzerine ineği aramaya çıkar. Seyde'yi bir telaş alır, kocası mağarada saklanıyor ya onuda görüp bulurlarsa diye. Dualar ediyor yetimlerin yüzü suyu hürmetine inekleri bulunur inşallah diye. İnek bulunursa köy halkı köye dönerdi hemen Köye indiğinde inek bulunamamıştır. İçini bir sıkıntı almıştır. Evine gelince yorgunluktan hemen uykuya dalar. Tam o sırada kapı çalar. Gelenin İsmail olduğunu bilir. Kocası elinde yumuşak, ağır bir şeyle gelmiştir. Bu Totoy'un ineğinin etidir. Seyde kısık bir çığlıkla ayıp senin yaptığın der. Kocası senin aklın ermez demiştir. Seyde, bizim ineğimizi kesseydin yetimlerin ineğini niye kestin diye söylenir. İsmail'de kes sesini açlıktan, insan her şeyi yapıyor işte der. Seyde sesini keser. Sonra İsmail sabaha doğru evden ayrılarak mağaraya gider. Seyde kocası gittikten sonra baba evine gitmek için yol hazırlığı yapıp evden çıkar. Giderken askerler ve muhtar ineği aramaya devam ediyorlardı. O sırada muhtarın çığlığı duyuldu. İsmail karşısına çıkmıştı dur diye bağırdı muhtarın kolunu silahla vurdu. Askerler, Seyde'ye dur kadın olduğun yerde kal dedilerse de o hiç durmadan hızlıca gitmeye devam etti, durmadı. Bunu gören İsmail kendinden utanarak onun karşısında güçsüz, zavallı bir varlıktan başka bir şey değildi. İsmail sendeledi, tüfeğini onlara doğru koşan askerlerin önüne fırlattı, ellerini kaldırdı... ASKERİN OĞLU Avalbek adında beş yaşında bir çocuk vardır. Annesinin adı Ceyengül, devlet çiftliğinin telefon memuru olarak çalışmaktadır. Kocası savaşta ölmüştür. Babasını hiç görmeyen Avalbek, bir gün köylerine film gösterisi kurulur. Annesiyle beraber film gösterisine gider. Filmin konusu savaştır, askerlerin mücadeleci sergileniyordur. Orada çok iyi savaşan bir askeri Avalbek' in annesi bu senin baban diye tanıtmıştır. Çocuk ilk defa babasını film sahnesinde görmüştür. Sevinçten çığlıklar atmaya başlar. Filmi bir heyecanla izlerken filmin sonunda babası diye gösterilen asker ölmüştür. Buna rağmen bağırarak etraftaki tanıdıklarına bu adam benim babamdı diyerek övünerek geziniyordu. İnsanlar onun bu haline üzülmüştür. Arkadaşları o senin baban değil istersen sinemacı amcaya sor diye bağırırlar. Fakat sinemacı amca hiç oralı olmaz çocuğu üzmemek adına. Annesiyle birlikte oradan ayrılırlarken annesine tekrar sorar annesi de o senin babandı oğlum diye söyler ve oradan uzaklaşırlar. İlk kez orada bir şeyi yitirmenin acısını duyuyordu küçük çocuk. Bir zamanlar savaşta ölen babasının, içinde yaşamaya başladığından haberi yoktu küçük çocuğun... DEVE GÖZÜ Kemal adında bir genç çocuk okulu tarafından topluma yardımı olsun, belli konularda olgunluğa erişsin diye Anarhay adında bir kırsal kesime gönüllü olarak gönderilir. Orada Pullukçu olarak çalışmaya başlar. İlk zamanlar burada yaşamanın zorluğundan yakınır dururdu. Çevresindeki çalıştığı kişiler kendine kötü davranıyordu. Buna inat bir gün sabah erkenden uyanıp tüm işleri bitirmiştir. Yine tam su doldurmaya giderken bir kızı kaynağın oradan su doldururken görür. Kız kaynağın adı ne diye sorar, Kemal'de Deve Gözü diye cevap verir. Ondan sonra konuşmaya başlarlar. Meğer kız Kemal'in yaşadığı topraklardan gelmiştir. Onlar sohbet ederken Kemali Abakir adında biri azarlayarak çağırır bunun üzerine Kemal sus be adam beni rezil ediyorsun der ve yanına gider. Hala bağırmaya devam ettiğini görünce oradan uzaklaşarak hızlıca gider. Sakinleşince yine traktörün arkasından çalışmaya devam eder. Abakir bu gencin çavuşudur, onu okuduğu için hep ezmeye çalışır, bilgin diye lakap takmıştır. O isimle çağırır durur. Bir gün yine tarlada çalışırlarken Kemal'in hemen yanı başına sert bir maden düşer, bakar ki altın olduğunu anlar ve bağırır; altın altın diye. O sırada Abakir'de bunu duyar, gelir bakar cidden de altındır. Kasabaya inince ben değerine baktırırım der ve işe devam ederler. Bir süre sonra Abakir ben yoruldum bahanesiyle traktörü Kemal'e devreder ve hızlıca oradan uzaklaşır. Abakir oradan altınla beraber kaçmıştır. Kemal bunu anlar, onun ne kalitede biri olduğunu anlar. Abakir'in bir daha Anarhay'a dönmeyeceğini anlar. Kemal ondan kurtulduğuna sevinerek normal hayatına devam eder. OĞULLA GÖRÜŞME Çordon adında yaşlı bir adam vardır. Oğlunu yirmi yıl önce savaşta kaybetmiştir. Yıllar geçmiş olsa da bir gün içine oğlunun yaşadığı düşüncesi doğar. Bunun üzerine onun savaşta öldüğü yere gitme fikir kafasında belirir. Karısı yaşlılıktan bunadı yarına vazgeçer dese de tam tersi olur, kocası oğlum hep sağmış gibi geliyor onun yanına gideceğim der, yola çıkar. Yola çıktığı andan itibaren düşüncelere dalar. Oğlunun kendini askere gitmeden önce ziyarete geldiği günü anımsar ve hüzünlenir. Bıyığı terlemeden askere çağrılmıştı can oğlu. Oğlu aklına gelince onu yalnız sevmekle kalmayıp ayrı zamanda saygı duyduğunu da anımsıyordu. Oğlu askere gönüllü olarak gidiyordur. Bunu duyan ablaları tren istasyonuna gider babalarına durumu açıklarlar, komutan ile konuşup annelerinin ölüm döşeğinde olduğunu söyleyip kardeşini göndermemek için çabalarlar. Çordon hiç oralı olmaz oğlu karar verdiyse doğru olanı düşürüp karar vermiştir. Kızları çırpınırsa da, Çordon atını alır hareket eden trenle beraber yol alır. Belli bir durakta tren durunca oğluyla sarılarak vedalaşır. Ardından hüngür hüngür ağlar. Çordon 'un bu anıları aklına gelir, hüzünlenerek oğlunun yaşadığına inandığı kasabaya hüzünle bakar, yutkunur, oradan ayrılır. DEĞERLENDİRME Cengiz Aytmatov, Kırgızistan'ın Talas eyaletine bağlı Şeker köyünde doğar. Gençliğinde İkinci Dünya Savaşı sonrasının zorlu atmosferini yaşar. Eserlerinde savaşın etkileri ve zorlu süreçleri baya etkili şekilde ele alınmıştır. Özellikle bu eserinde benim dikkatimi çeken tarafı konular hep savaşta yaşanan atmosferi ele alıyordu. Realist bir gözlemle bu eserini anlatmıştır. Bu eserin içindeki Oğulla Görüşme ve Askerin Oğlu hikayelerini beğendim. Cengiz Aytmatov'u okumak isteyenlere bu kitabı öneririm.


Albay Aureliano Buendia yıllar sonra idam edilirken babasının onu buzu keşfetmeye götürdüğü günü hatırlar. O zamanlar dünya öylesine çiçeği burnundadır ki, pek çok şeyin adı yoktur. Kurucularının arasında Buendia ailesinin de olduğu 20 hanelik kerpiç bir köydür Macondo. Her yıl mart ayında Çingeneler gelir Macondo'ya. Melquiades isimli bir Çingene Jose Arcadio Buendia'ya çeşitli aletler getirir her sene, simya hakkında bilgiler verir. . Jose Arcadio Buendia bir simya laboratuvar yapar kendine ve zamanının çoğunu orda geçirir. Karısı Ursula bu durumdan çok şikayetçidir ve karşıdır. Sürekli söylenir, çocuklarla ilgilenmesini ister. Köyü ilk kuranlar arasındadır Buendia ailesi. Jose Arcadio Buendia'nın önerisiyle nehre yakın kurarlar köyü. Ursulanın hamaratlı elleriyle güzel evler yaparlar. Ursula ve Jose Arcadio Buendia amca çocuklarıdır. Ursulanın annesi evlendiklerinde domuz kuyruklu çocukların olur diye korkutur kızını ve bekaret kemeri taktırır. Jose Arcadio Buendia bu duruma önceleri ancak köyde dedikodular çıkmaya başlar Ursula kız oğlan kız diye. Jose Arcadio Buendia sinirle bir adamı vurur ve karısına kemeri çıkarmasını onun yüzünden köyde başka kimsenin ölmeyeceğini söyler. İlk çocukları Jose Arcadio göç ederlerken yolda doğar ve kuyruğu yoktur. Ursula her doğan çocukta kuyruk var mı diye bakar. Sonra Aureliano doğar. Jose Arcadio aynı babası gibidir, Aureliano sessiz içine kapanık. Jose Arcadio, Pilar Ternera isimli bir kadınla birlikte olmaya başlar. Bu sıralar Ursula kızı Amaranta'yı doğurur. Amaranta doğduktan kısa bir süre sonra Pilar Ternera bir oğlan doğurur, 2 hafta sonra dedesinin evine getirilir ve Arcadio ismiyle vaftiz edilir annesinin Pilar Ternera olduğunu bilmez. Bir Pazar günü 11 yaşlarında bir kız çocuğu getirip Jose Arcadio Buendia'ya emanet ederler Usulanın bir akrabasının çocuğudur annesi babası ölmüştür. Kıza annesinin adını veriler, Rebecca. Köye bir Sulh Yargıcı atanır, Jose Arcadio Buendia ile araları ev boyama meselesi yüzünden açılır ve birbirlerine düşman olurlar. Sulh yargıcının kızlarından Remedios a Aureliano aşık olur ancak aradaki yaş farkından çekinir açılamaz. Amaranta ve Rebecca büyümüşlerdir, Rebecca çok güzel bir kız olur. Evlerine latrna alınır bunu onarmaya gelen Pietro Crispi isimli gence ikisi de aşık olurlar. Ev köşe bucak aşk doludur. Aşk acısı çeken Aureliano'nun da Pilar Ternera ilişkisi olur ve Aureliano Jose isimli bir oğlan doğurur Pilar Ternera. Melquiades ölür. Remediosla Aureliano evlenirler ancak kısa süre sonra Remedios ölür. Rebeccayla Pietro Crispi nişanlanır, Amaranta çok öfkelidir. Sürekli düğünleri ertelenir. O sıralar uzaklarda olan Jose Arcadio eve döner ve Rebeccayla ilişkileri olur, evlenirler Ursula bu duruma çok kızar ve onların eve ayak basmasını yasaklar. Pietro Crispi, Amaranta ya evlenme teklif eder Amaranta kabul etmez ve Pietro Crispi intihar eder. Aureliano Jose nin bakımını Amaranta ya verirler. Savaş başlamıştır. Aureliano artık Albay Aureliano Buendia olduğunu açıklar ve savaşa gider. Macondo yu Arcadio bırakır. Arcadio Pilar Ternera nın annesi olduğunu bilmeden onunla birlikte olmak ister. Pilar Ternera çare olarak gece karanlıkta onun koynuna Santa Sofia de la Piedad isimli kız oğlan kız sokar. Arcadio Macondo yönetimini kaybeder ve idam edilir. Santa Sofia de la Piedad bir kız doğurmuştur, daha sonra ikizleri olur. Kıza Remedios, oğlanlara Jose Segundo ve Aureliano Segundo isimleri konulur. Albay Aureliano Buendia yakalanmıştır idam edilecektir. Gittiği yerlerden beraber olduğu kadınlardan oğulları gelir ve hepsine Aureliano ismi ve annelerinin soy ismi verilir. Bu arada Amaranta ve Aureliano Jose arasında ilişki başlar. Jose Arcadio Buendia da bağlandığı kestane ağacının dibinde ölür. Yıllar geçtikçe evde yaşayan sayısın artmasıyla eve yeni odalar eklenir. Aureliano Segundo nun oğluna Jose Arcadio adı verilir. Ailenin uzun geçmişi boyunca adların yinelenmesi Ursulaya hemen hemen kesin sonuçlar vermiştir. Bütün Aurelianolar içe kapanık ve aklı başında, Jose Arcadiolar atak ve girişken ancak mutlaka belaya çatıyorlar. Ursula yüz yaşına gelmesine, gözlerine perdeler inmesine rağmen akli dengesinden en ufak bir şey yitirmez ancak kısa zaman sonra ölür. Onun ölümünden yıllar sonra Amaranta Ursula ve Aureliano arasında ilişki başlamıştır, bir çocukları olur ve çocuğun domuz kuyruğu vardır. Ursulanın hep korktuğu olmuştur. Evde yaşayan sayısı azaldığı için kullanılmayan odalar kapatılır ancak karıncalara çözüm bulamaz hiçimse. Aureliano Melquides'in yazmalarını çözmeye uğraşır ve çözer. Son cümlesi soyun atası ağaca bağlanır, sonuncusunu da karıncalar yer. yazmaktadır. Aureliano Melquidesin yazmalarını okurken olayları alışılmış zaman düzeninde sıralamamış, yüzyıl boyunca olan günlük olayları öylesine bir araya toparlamış ki, olayların tümü aynı anda olmuş gibi görünmektedir. Yazıların ortasına gelince kendi kimliğini öğrenir ve Amaranta Ursula'nın teyzesi olduğunu anlar. O bütün bunları okurken dışarıda kasırga kopmakta ve Macondo dağılmaktadır. Şifreleri çözdüğü anda kentin rüzgarla savrulup yok olacağı ve yazılanların yinelenmeyeceği yazmaktadır. Çünkü yüzyıllık yalnızlığa mahkum edilen soyların yeryüzünde ikinci bir şansı olmazdı. Yüzyıllık Yalnızlık Kitap Özeti Gabriel Garcia Marquez, ailesiyle gerçekleştirdiği bir yolculuk sırasında kitap için geçen kuluçka süresinin sonuna gelmiş ve eve döndüğünde eşine "ailemiz sana emanet" diyerek 18 ay sürecek olan yazım sürecini başlatmıştır. Eser, büyülü gerçeklik akımının önemli bir örneğidir. En başarılı ve belirgin özelliği de içerikle üslubu homojen bir şekilde harmanlamış olmasıdır. Yazar ,eserinde çocukluğundan itibaren yaşadıklarına değindiğini belirtmiştir. Yazarın çocukluğunun geçtiği köy kapitalizmin etkisiyle yıllarca sömürülmüştür. Ayrıca birtakım tabu ve geleneklere şahit olarak büyümüştür. Bu etkilenme Marquez'in belleğinden büyülü bir şekilde aktarıldığı eserde kendisini oldukça hissettirmektedir. Yüzyıllık Yalnızlık, Buendia ailesinin Macondo kasabasında geçen yüzyıllık bir aile destanını konu almaktadır. Yaklaşık 6 kuşak boyunca ailenin başına gelenler anlatılmıştır. Kitaptaki isimlerin benzerliği ve karakterlerin çokluğu kafa karıştıcı olsa ve hatta birçok okurun kitabı bırakmasına neden olsa bile bunun bir anlamı vardır. Kitabı bitirdiğinizde fark edeceksiniz ki aynı veya benzer isme sahip kişilerin kaderleri hep aynı olmuştur. Örneğin, Aurelianolar içe kapanık ve sessiz kişilerken; Jose Arcadiolar güçlü, çevik ve girişkendir fakat başlarını daima belaya sokarlar. Ayrıca her karakterin kitapta önemli bir görevi vardır, hepsi kendi içinde derinliklere sahiptir. Mesela Pilar Ternera okur üzerinde hep bir gerilim yaratmaktadır. Kiminle ne zaman sevişecek, hangi yasak sahnede rol oynayacak? vs. Pilar karakteri zihnimizdeki cinsellik tabusunun vücut bulmuş halidir. Bu tabularla yetişen yazar da Pilar karakteriyle toplumların belleğindeki cinselliği ete kemiğe bürümüştür. Jose Arcadio ve Ursula çifti kasabada yaşam kurmuşlardır. Kasabada yaklaşık 20 hane söz konusudur. Bu kasaba her açıdan büyülüdür: büyücüler, ölüp de dirilenler, toprak yiyen kızlar vs. Her şeyin mümkün olduğu bu kasabada kasabalının başına bela olan uykusuzluk hastalığı vardır. Bu hastalık zamanla unutkanlığa dönmektedir. Ursula ve Jose Arcadio, Buendia'nın amcasının çocuklarıdır. Ursula'nın annesi evlendiğinde kuyruklu çocuklar doğuracağını söyleyerek Ursula'yı korkutur. Ursula korkudan bekaret kemeri takar. Evlilikleri bir süre bu şekilde devam etmektedir fakat bir gün kasabada dedikodular yüzünden çıkan kavgada Jose Arcadio bir adamı öldürür. Eve gelerek Ursula'nın bu saçmalığa son vermesini ister. Daha sonra Ursula hamile kalarak bir bebek doğurur. Kuyruklu olmasından korkulan bebek gayet sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmiştir. İlk bebekleri olan bu bebeğin adı Jose Arcadio'dur. Daha sonra Aureliano isimli bir erkek çocukları daha olur. Ursula, Amaranta isminde bir kız bebek daha doğrurur. Her yıl mart ayında sirk için Çingeneler Maconda'ya gelmektedir. Melquiadesi isimli Çingene, Jose Arcadio'ya her yıl simya ile ilgili malzemeler getirir ve ona yeni şeyler öğretir. Jose Arcadio da öğrendiği yeni bilgileri kullanmak için bir simya laboratuvarı kurar. Jose Arcadio, Pilar Ternera adında bir kadınla cinsellik içerikli bir ilişki kurar. Pilar Ternera, bu birliktelikten bir erkek bebek dünyaya getirir fakat Jose Arcadio bir çingene kızın peşine düşerek ortadan kaybolur. Annesi Ursula peşine düşse de oğlunun izini bulamamıştır. Bir gün köye elinde iskelet yığını dolu olan bir kadın gelir; ismi Rebecca'dır. Rebecca hiç sorgulanmadan aileye kabul edilir. Burada Marquez, yerlilere yapılan eziyetlere Rebecca karakteri üzerinden gönderme yapmaktadır. Köye bir sulh yargıcı atanır. Sulh yargıcı Don Apolinar Moscote, gelir gelmez evlerin tek renge boyanması gerektiğini bildirir. Jose Arcadio ise bu isteğe karşı çıkar. yıllardır huzur iççinde yaşadıklarını tek bir kimsenin bile ölmediğini bu şekilde köyü yönetip huzursuzluk çıkarmasına izin vermeyeceğini söyler. Bu olayların üstüne köye askerler yığılsa bile Jose Arcadio ve köylüler geri adım atmamış, orta yol bulunmuştur. Aureliano'nun da Pilar Ternera ile bir ilişkisi başlar.Aureliano Jose adında bir çocuk dünyaya getirir. Jose Arcadio yıllar sonra evine döner ve Rebecca ile ilişki yaşayıp evlenirler. Ursula ise bu durumu kabullenemez ve eve ayak basmalarını yasaklar. Aureliano albay olduğunu söyleyerek Macondo'dan ayrılır. Arcadio ise Pilar Ternera'nın annesi olduğunu bilmeden onunla ilişki yaşamak ister. Pilar ise çare olarak oğlunun koynuna farklı kızlar sokar. Arcadio idam edilir fakat koynuna aldığı kızlardan Santa Sofia de la Piedad ikiz doğurur. Devletin düzeni bozmaya çalışmasının ardından köye felaketlerin simgesi olan demiryolu gelir. Kapitalizm köye ayak basmıştır. Köyde tüketim başlar, yabancı şirketler gelir hatta köye elektrik bile gelmiştir. Makondo halkı üzerinden şirketler zenginleşirken halk fakirleşir. Köylünün köyüne sahip çıkması beklenirken kimse sesini çıkarmaz çünkü unutkanlık hastalığı başlamıştır. Ursula öldükten sonra Aureliano'nun birlikteliğinden domuz kuyruklu bebeği olur işte kehanet doğrulanmıştır. Aureliano, el yazmalarını deşifre ederek soyunun sonunu öğrenmeye çalışır. bulduğu kağıtta "Soyun atası ağaca bağlıdır, sonuncusunu da karıncalar yer." yazmaktadır. Melquides'in anıları sayesinde soyunun bağlarını, akrabalıkları öğrenir. Yazmalarda kasırganın ailenin sonu olacağı ve soyun yüzyıllık yalnızlığa mahkum edilip bir daha tekrarlanmayacağı yazmaktadır. Gerçekten de Macondo bir fırtınayla yerle bir olur. Hayatın tüm melodilerini kitapta bulmak mümkündür. Cinsellik, politika, sanat, inançlar vs. kitabın her sayfasında duyulmaktadır. Gabriel Garcia Marquez'in Yüzyıllık Yalnızlık romanı yayınlandığı ilk zamandan beri değerini hiç yitirmeden günümüze kadar geldi ve dünya klasikleri arasına girmeyi başardı diyebiliriz. Kolombiyalı yazar olan Gabriel Garcia Marquez çocukluğunun geçtiği Aracataca kasabasında yaşadıklarını mükemmel bir sanatsal kurgu ile okurlarına sunuyor. Kitabı bu kadar mükemmel yapanda gerçek hikayenin sanatsal ruh ile buluşması diyebiliriz. Aracataca kasabası kitapta Macondo olarak geçiyor. Gabriel Garcia Marquez kitabı ilk olarak 1967 yılında yazdı. Kitabı yazmak yazarın yaklaşık iki yılını aldı fakat kitabı kurgulamak için yazar çok uzun bir zaman harcadığını belirtiyor. Nobel Edebiyat Ödülünü de kazanan yazar ne yazık ki 17 Nisan 2014 tarihinde aramızdan ayrıldı.


Zaman Bisikleti, iki kız kardeş ile babalarının geçmiş zamana yaptıkları yolculukları konu almaktadır. On dört bölümden oluşmakta ve dokuz yaş üzeri okurlara hitap etmektedir. Bir gün Bilgin Bey kızları Damla ve Yağmur'a eski bisikletini verir ve bu bisikleti bir zaman bisikletine dönüştürmelerini ister. Daha sonra da kızlarını bisikletle bırakıp uyumaya gider. Uyanınca, kızlarının yaptığı zaman bisikletini şaşkınlıkla inceler. Daha sonra da hep birlikte, kızların her ayrıntıyı düşünerek hazırladığı bisikletle zaman yolculuğuna çıkarlar. Bazı tehlikeler atlatarak yüz bin yıl öncesine Karain'e giderler. Orada Çuka ve Anin adlı kardeşleri görüp izlemeye başlarlar. Çuka, çok akıllı bir çocuktur ve hayatı kolaylaştırmak için sürekli çabalamaktadır. O gün de taş ve ağaç dalı kullanarak bir balta yapmaya çalışır. İlk denemeleri başarısızlıkla sonuçlansa da pes etmeyerek güzel bir balta yapmayı başarır. Böylece kabile başkanı, başkanlık kolyesini Çuka'ya verir ve böylece onu kendinden sonraki başkan ilan eder. Kızlar ve babaları o gün eve dönerler ama birkaç hafta sonra daha fazla dayanamayıp yine yolculuğa çıkarlar. Böylece sabahın erken saatlerinde Karain'i izlemeye başlar ve Anin'in tek başına bir yere gittiğini görürler. Az sonra Anin bir kamış alır ve ucunu sivriltip yüksek dallardaki elmaları toplamak için kullanır. Abisi Çuka uyanıp Anin'i bulunca yaptığı icadı görür ve onunla gurur duyar. Ayrıca bu icadı geliştirmek için Taşçı Amca'dan özel bir taş yapmasını ister. İstediği biçimdeki taş hazır olunca taşı, ucu çatallaştırılmış kamışa sabitler. Böylece ilk mızrağı yapar ve Taşçı Amca'ya denetir. Akşam kabile reisi de bu yeni icadı görüp dener ve Anin'i mızrakçıbaşı ilan eder. Bu olaya şahit olan baba ve kızları eve dönerek yaşadıklarını annelerine anlatırlar. Bir süre sonra yine kızların isteğiyle, zaman bisikletine atlayıp yolculuğa çıkarlar. Ama bu kez bir yıl sonrasına giderler. Böylece Çuka, Anin ve babaları Ara'yı, Beldibi'nde kendilerinden daha ilkel bir kabileye ateş yakmayı ve av aletlerini kullanmayı öğretirken izlerler. Daha sonra ise evlerine dönüp heyecanla bir sonraki yolculuğu beklerler. Aradan çok fazla zaman geçmeden yeniden Çuka ve Anin'in yaşadığı zamana giderler. Bu kez Çuka'nın balık yakalamak için dereye gittiğini ve Anin'le birlikte yeni yöntemler deneyerek birçok balık yakalayıp döndüklerini görürler. Eskiden balık yakalamak için sırılsıklam olan kabile üyeleri Çuka ve Anin'in kullandıkları yeni yöntemi öğrenirler. Böylece kolay bir şekilde bütün kabileye yetecek kadar balık avlarlar. Tüm kabile üyeleri yakaladıkları balıklarla hazırlanan ziyafet çekerken kızlar ve babaları da eve gidip annelerinin kızarttığı balıklarla ziyafet çekerler. Başka bir gün ise sınavlarından yüksek not alan kızlara bir ödül olarak zamanda yolculuğa çıkarlar. O gün Çuka'nın çok üzgün olduğunu gören kızlar ve babaları Çuka'yla Anin'in konuşmalarını dinleyerek bunun nedenini anlarlar. Biraz sonra ise Çuka, suyu mağaralarının yanına getirmenin kabileye çok büyük kolaylık sağlayacağını düşünür. Bunun üzerine suyu mağaralarının yakınına getirebilmek için fikirler bulur ve denemeler yapar. Böylece kamışlarla su olukları yaparlar ve tüm kabilenin yardımlaşmasıyla mağaranın girişine suyu getirmeyi başarırlar. Tüm kabile bu güzel olayı kutlamak için hazırlık yaparken kızlar da babalarıyla evlerine dönerler. Güzel bir yaz günü Bilgin Bey, balık tutmayı düşünür ama kızlar her zaman olduğu gibi yine babalarını ikna ederler ve zamanda yolculuğa çıkarlar. Bu yolculukta Çuka'nın bir kütük ve dal parçasıyla uzaktan haberleşme yöntemini bulduğuna şahit olurlar. Eve dönerken de zamanı, yola çıktıkları ilk ana ayarlarlar ve balık tutmaya giderler. Daha sonra da birkaç defa daha zamanda yolculuk yaparlar. Hatta bir seferinde anneleri de onlara katılır. Bu yolculuklar sayesinde de köpeklerin evcilleştirilmesinden tuzakla avlanmaya kadar pek çok ilke şahit olurlar.


Zaman Gezgini, bir dost meclisinde oturmuş icat ettiği Zaman Makinesi'ni anlatmaktadır. Ruhbilimci, Hekim vb. aydınlardan oluşan dost meclisinde kimse Zaman Gezgini'ne inanmamaktadır. Zamanda yolculuğun imkansızlığı üzerine konuşmalar yapılmaktadır. Zaman Gezgini de icat ettiği makineden şüphe etmektedir ancak onu denemekten de geri durmayacaktır. Zaman Gezgini makinenin tadilatını bitirdiği anda onu dener ve Sekiz Yüz İki Bin Yedi Yüz Bir yılına gider. Gittiği yerde Eloi adı verilen, çalışmayan, hayatlarını sadece mutlulukla geçiren, insan formundan uzak, mini boy varlıklar yaşamaktadır. Sekiz Yüz İki Bin Yedi Yüz Bir yılı hayat, gezginin yaşadığı Victoria Döneminden oldukça farklıdır. Eloi'ler toplu olarak yaşamakta, karanlıktan çok korkmakta ve bir çocuk gibi hareket etmektedirler. Dillerini bilmediği için Eloi'lerle anlaşmakta zorluk çeken Zaman Gezgini, bu varlıkların ilgisini bir an için çekmiştir ancak bir süre sonra çabuk sıkılan Eloi'ler yönlerini Gezgin'den başka şeylere yöneltmişlerdir. Eloi'lerin peşine düşen ve gittiği yılın dünyasını tanımaya çalışan Zaman Gezgini ortalıklarda keşif yaparken Zaman Makinesi ortalıktan kaybolur. Bunun çok sonra farkına varan Gezgin Eloi'lere sorular sorsa da dil bariyeri ve Eloi'lerin çabuk sıkılan yapıları Gezgin'in gereken cevapları bulamamasına sebep olur. Makinesinin bir Sfenks'in Tunç Kaidesi'nde olduğunu keşfeden Zaman Gezgini makineye ulaşmak için Eloi'lerle iletişim kurması gerektiği kanısına varır ve onların dilini öğrenmeye çalışır. Temel seviyede iletişim kurabildiği Eloi'lerden makinesi hakkında hiçbir bilgi alamaz. Makinesinden uzakta kalan Zaman Gezgini yaşadığı yıla dönememektedir. Bu süreyi de bu yeni dünyanın keşfine odaklanarak geçirir. Bu sırada bir gün deniz kenarındayken boğulan bir Eloi'yi kurtarır. Kurtardığı Weena, Zaman Gezgini'ne bir gönül bağı hisseder ve onun yanından ayrılmaz. Sekiz Yüz İki Bin Yedi Yüz Bir yılında yaşamak zorunda kalan Zaman Gezgini zamanını Weena ile geçirmektedir. Makinesini kurtarmaya çalıştığı anlardan birinde yeraltında yaşayan korkunç yaratıklar olan Morlock'lara rastlar. Bu insandan bozma, yamyamsı yaratıklar Zaman Gezgini'nin Eloi'lerin neden karanlıktan bu kadar korktuklarını anlamasını sağlar. Morlock'lar insansı duygulardan uzakta, sadece yıkım odaklı yaşayan varlıklardır. Yıllar boyu yeraltında sadece hizmet etmek üzerine yaşayan bu varlıklar, bir süre sonra evrim geçirmiş ve gün ışığına çıkamaz olmuşlardır. Zaman Makinesi'nin tutulmasından sorumlu olan Morlock'lar Zaman Gezgini ile ilk karşılaşmalarında ona zarar vermek isterler ancak Gezgin ateşin Morlock'ları korkuttuğu keşfetmesiyle kaçmayı başarır. Makinesini Morlock'ların elinden kurtarmayı kafaya koymuş olan Gezgin, kendisini korumasını sağlayacak bir takım eşyalar bulması gerektiğini fark eder ve istediği eşyalara en yakın araçları bulur. Ateş onun kurtuluşundaki en büyük destek olacaktır ancak bu süreçte koca bir ormanı da yakacaktır. Morlock'larla olan mücadelesinde Weena'yı da bir bilinmezde kaybeder ancak sonunda binbir zorlukla da olsa makinesine kavuşur. Kendi zamanına dönmeden önce çok daha ileri yıllara giden Gezgin, dünyanın yaşamaya devam ettiğine ancak yaşayan canlıların zamanla yok olduklarına şahit olacaktır. Yaşadığı döneme geri dönmüş olan Gezgin bir dost meclisinde bu macerasını anlatır ancak bu elit dostlar yine ona inanmazlar. Öykünün anlatıcısı ise şüphelenmektedir ve Zaman Gezgini'nin makineyi kullanışına tanık olan sadece Anlatıcı olacaktır. Gezgin tekrar makinesine atlar ve geleceğe gider. Anlatıcı'ya da elinde kanıtlar ile geleceğini söyler ancak aradan üç yıl geçmesine rağmen dönmez. Anlatıcı'yı Gezgin'in zamanda yolculuk yaptığına inandıran şeylerden birisi ise Weena'nın Gezgin'e vermiş olduğu çiçeklerdir. Wells'in 1895 yılında yazmış olduğu, Bilim Kurgu türünün ilk örneklerinden kabul edilen Zaman Makinesi, bize geleceğin ne kadar korkunç olabileceğini gösteriyor. Her şeyden bir haber yaşayan Eloi'ler zenginliği temsil ederken, yeraltında kötü bir hayata mahkum edilmiş olan Morlock'lar ise fakirliğin temsilcileridirler. Yazar, bize yılların insanlığa ne kadar acımasız davranabileceğini çok çarpıcı bir şekilde anlatıyor. Son yolculuğunda hangi yıla gitti ve neler yaşadı tamamen bir muamma. Bu kısmı okuyucuya bırakılmış olan roman, eğer daha dikkatli davranmazsak bizlere geleceğin ne kadar kötü olabileceğini gösteriyor. Wells'in üslubu ilk başlardaki konuların daha çok Fizik ve Matematik ile ilgili olmasından dolayı bir tık ağır ancak üslup ilerleyen sayfalarda daha anlaşılır ve etkileyici. Yazar gitmiş olduğu yılın gündüzünden gecesine kadar her şeyi oldukça güzel bir şekilde tasvir ediyor. Yazıldığı yılın çok çok ötesinde olan bu roman, benim için korkunç gerçeklerin temsili oldu. Eğer geleceğin nasıl olabileceğini ve Wells'in 1800'lü yıllarda geleceği nasıl hayal ettiğini merak edenler varsa mutlaka okumalı.


Bilgin Adalı'nın yazdığı Zamanda Kaza, üç eserden oluşan Zaman Bisikleti adlı serinin üçüncü kitabı. Can Çocuk Yayınları tarafından basılan kitabın kapak tasarımı Mert Tugen'e ait. İlk kez 2009 yılında yayımlanan 102 sayfalık çocuk kitabı, 9 yaş ve üzeri okurlara hitap ediyor. Yazarın babasına ithaf ettiği eser, Bilgin Bey ile ailesinin yakın geçmişe yaptıkları zaman yolculuğuyla başlıyor. Uzun bir aranın ardından ilk kez zaman yolculuğuna çıkan aile üyeleri, kendilerini hiç ummadıkları bir maceranın ortasında buluyorlar. Oldukça heyecan verici bir kurguya sahip kitap, yazarın sade dili ve akıcı anlatımıyla bir çırpıda okunuyor. Ayrıca kitabın kısa kısa bölümlere ayrılması da okumayı kolaylaştırıyor. Pek çok betimlemenin yer aldığı kitapta hiç resim bulunmuyor. Ancak yazarın detaylı anlatımı sayesinde hikaye okurların zihninde kolayca canlanıyor. Bu da okurların hayal gücünün gelişmesine katkı sağlıyor. Zaman Bisikleti Özeti Yaptıkları son zaman yolculukları sırasında yaşadıkları büyük sorunlar nedeniyle tarihin akışını değiştirmekten korkarak zaman bisikletini kaldıran Bilgin Bey, torunlarını göremeden vefat eden babasını zaman bisikleti sayesinde kızlarıyla tanıştırabileceğini düşünüyor. Bu fikrini gerçeğe dönüştürmek için de zaman bisikletini yeniden ortaya çıkarıyor. Bilgin Bey'in niyeti, yakın geçmişe küçük bir yolculuk yapmak olsa da zaman yolculuğu süreci tam olarak planladığı gibi ilerlemiyor. Ufak tefek hazırlıklar yapıp yola çıkan aile, henüz vefat etmediği bir yılda Bilgin Bey'in babasının Antalya'daki evine gidiyor. Bu zaman yolculuğu sayesinde kızlar dedeleriyle, Elif Hanım da kayınpederiyle tanışıyor. Bilgin Bey ise yıllar önce kaybettiği babasıyla özlem giderme şansı buluyor. Uzun süredir zaman yolculuğu yapmayan kızlar, eve dönecekleri sırada hazır Antalya'ya gelmişken daha eski bir tarihte Karain'e gitmek istiyorlar. Böylece zaman yolcuları, geçmişe doğru yola koyuluyorlar. Yolculuk sırasında, hiç beklemedikleri bir anda bilgisayar kendi kendine kapanıyor ve buna bağlı olarak zaman bisikleti duruyor. Büyük bir sorunla karşı karşıyla kalan zaman yolcuları, kendilerini Çuka'nın başkan olduğu dönemde Karain'de buluyorlar. Bilgin Bey ve Yağmur, bilgisayarı yeniden çalıştırmak için epey uğraşıyorlar ancak bunun mümkün olmadığını anlayınca başlarının çaresine bakmaları gerektiğini düşünerek hazırlıklara başlıyorlar. Öncelikle geceyi geçirmek için korunaklı bir yere çadır kurup güvenlik önlemleri alıyorlar. Daha sonra ise iş bölümü yapıp belki de uzun yıllar sürecek olan yeni hayatlarına alışmaya çalışıyorlar. İlk gecenin ardından Bilgin Bey etrafı keşfetmek ve avlanmak için yola koyuluyor. Damla meyve topluyor, Yağmur ise bilgisayara ne olduğunu anlamaya çalışıyor. Bu sırada Çuka'nın kabilesine yakalanmamak için çeşitli önlemler alan zaman yolcuları, kısa bir süre sonra onlar tarafından fark ediliyorlar. Böylece aralarında yeniden etkileşim başlıyor. Çuka'nın başkanlığındaki Karain halkı, Bilgin Bey ve ailesinin dost olduklarını düşünerek onlara çok iyi davranıyor. Karainliler Bilgin Bey ile ailesinin daha korunaklı bir barınak bulmalarına ve avlanmalarına yardım ederken Bilgin Bey ve ailesi de Çuka ile kabilesine oltayla balık tutmak, kille çanak çömlek yapmak ve yemek pişirmek için fırın kullanmak gibi pek çok şey öğretiyorlar. Karain'de yaşadıkları süre boyunca tüm aile fertleri çok farklı deneyimler kazanıyorlar. Kendi zamanlarındaki hayatlarından epey farklı olsa da Karain'de de keyifli bir yaşam sürüyorlar. Eski çağdaki hayatları genel olarak epey güzel geçse de bazen büyük tehlikeler de atlatıyorlar. Neyse ki Çuka ile kabilesi sayesinde çoğu sorunun üstesinden gelmeyi başarıyorlar. Hikayenin sonlarına doğru kış için büyük bir sığır avına çıktıklarında Bilgin Bey epey kötü bir şekilde yaralanıyor ve bir süre kendine gelemiyor. Ara sıra bilgisayarı yoklayan Yağmur, babasının rahatsızlığı sırasında da bilgisayarın yeniden çalışması için çabalamaya devam ediyor. Sonunda çok sinirlenip bilgisayara bir tekme atıyor ve bilgisayar çalışmaya başlıyor. Bilgisayar ve dolayısıyla zaman bisikleti yeniden çalışmaya başladığı için Bilgin Bey ve ailesi Çukalar'la vedalaşıp kendi zamanlarına dönüyorlar. Zaman yolculuğu sayesinde Bilgin Bey'in rahatsızlığı da ortadan kalkıyor ve zaman yolcuları kendi zamanlarındaki eski hayatlarına devam ediyorlar.


İngiliz fizikçi ve yazar Stephen William Hawking zorlu yaşamına rağmen Nereden geldik? Evren neden bu biçimde? Gibi sorulardan yola çıkarak araştırdığı çalışmalarını toplayarak Zamanın Kısa Tarihi adlı kitabını oluşturmuştur. Kitabın bazı bölümlerini anlayabilmekte zorluk çekilse de birçok soruya cevap bularak evrene dair birçok konuya değinmiştir. Evrenin ya ezelden beri hiç değişmeyen bir durumda var olduğu ya da geçmişte sonlu bir zaman içerisinde hemen hemen bugün gözlemlediğimiz biçimiyle yaratılmış olduğu genel kabul görmüştür. Bunun nedeni, kısmen insanların ezeli ve ebedi doğrulara inanma eğiliminde olması, kısmen de kendiler yaşlanıp ölecek olsalar bile evrenin sonsuz ve değişmez kalacağı düşüncesinde buldukları rahatlama hissine bağlanmıştır. Evren daima var olmuş olsun ya da olmasın, zaman önceden beri daima vardır. Evrenin başlangıcından önce zaman kavramının bir anlamı yoktur. Bunu ilk olarak Aziz Augustinus vurgulamıştır. Ona sorulur : ''Tanrı evreni yaratmadan önce ne yapıyordu?'' Augustinus şu yanıtı vermez: ''Bu tip sorular soran insanlar için cehennemi hazırlıyordu.'' Bunun yerine zamanın Tanrı'nın yarattığı evreni bir mülkü olduğunu ve evrenin başlangıcından önce zamanında var olmadığını söyler. Bu sorunun gerçek cevabının metafiziğin ve din biliminin alanına girdiği ifade edilir. Günümüzde bilim insanlarının evreni iki temel kısmi kuramla açıkladığı anlatılır. Genel görelilik kuramı ve kuantum mekaniği. Her ikisinin de 20. yy.'ın ilk yarısının büyük entelektüel başarıları arasında yer aldığı belirlenmiştir. Ancak yine de yazar, bu iki kuramın birbirleri ile tutarsız olduğu, başka bir ifade ile her ikisinin birden doğru olmadığının bilindiğini söyler. Bugün fizikteki en hummalı faaliyetlerden biri ve bu kitabın da ana konusu, iki kuramı birleştiren yeni bir kuram, bir kuantum kütle çekim kuramı bulma yönündeki arayıştır. Çünkü evrenin gelişigüzel olmadığına ve ona belli yasaların hükmettiğine inanıyor, eninde sonunda kısmi kuramları birleştirerek evrendeki her şeyi açıklayacak tam birleşik bir kurama ulaşmak durumunda kalacakları anlamına geliyordur. Zamanın Kısa Tarihi kitabının Uzay ve Zaman bölümünde; Aristoteles ile Galileo ve Newton'ın fikirleri arasındaki farklılık, Aristoteles'in cisimlerin belli bir kuvvet veya itki tarafından hareket ettirilmedikçe eylemsizlik durumunda kalmayı tercih ettiklerine inanmasıydı. Bu bakışla dünyanın da hareketsiz olduğu düşüncesindeydi. Ancak Newton'ın yasalarından çıkan sonuç, özel bir eylemsizlik standardının var olmamasıydı. Mutlak eylemsizlik, mutlak zaman ve Aristo ile Newton arasındaki konulara bu bölümde yer verilmektedir. Aynı zamanda Nobel fizik ödülüne layık görülen ilk Amerikalı Albert Michelson'ın ve Edward Morley'in gerçekleştirdiği deneye de değinilir. Dünyanın hareket yönündeki ışık hızı ile dünyanın hareketine dik açılardaki ışık hızını karşılaştırırlar. Büyük bir şaşkınlıkla her ikisinin de aynı olduğu sonucuna ulaşırlar. Zamanın uzaydan tamamıyla ayrı ve bağımsız olmadığını, onunla birleşerek uzayzaman denilen bir nesneyi biçimlendirdiğini kabul eden Hawking çoğu açıklamasını şekillerle de anlatmıştır. Einstein'ın uzayzamanı kapsayan Genel Görelilik Kuramının, Büyük Patlama ile başlayıp kara deliklerle sonlandığını gösteren yine Stephen Hawking'dir. Büyük Patlama ile ilgili teorem sırasında Hawking kendi hayatına da değinmiştir. O dönem doktora tezini tamamlamak için konu arayışında olan bir araştırma görevlisi idi. İki yıl öncesinde kendisine ALS teşhisi konmuş ve sadece bir ya da iki yıl yaşayabileceği söylenmişti. Bu koşullar altında doktora derecesi peşinde koşmak ona anlamsız gelirken aslında öleceğini de kabul etmişti. Ancak iki yıl geçmesine rağmen durumu çokta kötüleşmemişti hatta Jane Wilde'la nişanlanmıştı. Sadece evlenebilmesi için bir işe ve bunun içinde doktora derecesine ihtiyacı vardı. Penrose'un Büyük Patlama ile ilgili teoremini okumuş ve kendi bulduklarını kanıtlamak için kullanmıştı. Sonucunda birlikte gerçekleştirdikleri çalışmanın devamına birçok itiraz gelse de çalışmaları genel kabul gördü. Hawking bugün sesini yitirmiş, koltuğuna yerleştirilmiş, yazıları sese dönüştürülebilen bilgisayarı sayesinde insanlarla iletişim kurabilse de bir fenomen haline gelen ve milyonlarca satan bu kitabı ile bilim dünyasında da rekor kırmıştır. Özellikle fizik sevenler için anlamlı hatta eğlenceli bir kitap olan Zamanın Kısa Tarihi'nde; evren betimlemeleri, uzay ve zaman, genişleyen evren, belirsizlik ilkesi, kara delikler, evrenin kökeni ve kaderi, zaman oku, solucan delikleri ve zaman yolculuğu, fiziğin birleştirilmesi gibi başlıklarla akıcı ve eğlenceli üslupta etkileyici konularla karşılaşmak mümkündür. Yazan: Pınar Çağlayan Zamanın Kısa Tarihi Konusu Stephen Hawking. Bilim dünyasının Einstein'dan sonraki dahisi olarak kabul edilen ve bilimsel alanda yaptığı keşifler dışında içinde bu keşifleri içinde bulunduğu hastalığa rağmen yapması ile herkesin büyük beğenisini kazanan bir bilim adamı. Stephen Hawking Zamanın Kısa Tarihi romanını ilk olarak 1988 yılında yayınlandı. Bilim dünyasında saygın biri olmasına rağmen tüm dünyada tanınmasını sağlayan da bu kitap oldu. Dönemin bilimsel bilgileri dahilinde uzay bilimi, evrenin oluşumu sayılan büyük patlama, zaman yolculuğu, kara delikler, kuantum fiziği gibi birçok bilimsel alanda yepyeni teoriler sunan Stephen Hawking bunların herkesin anlayabileceği bir dil ile de anlatması ile bir anda en çok okunan yazarlardan biri haline geldi. Fakat kitabı eşsiz yapan üzerinden zaman geçmesi oldu. Zamanla bilimsel çalışmalar ve yeni keşifler sonrası Stephen Hawking'in Zamanın Kısa Tarihi kitabında anlattıkları ile eşleşmesi onu bir anda Albert Einstein ile eş tutulmasına neden oldu.


Zar Adam kitabında kitabın da yazarı olarak geçen Luke Rhinehart'ın hayatından bir kesit anlatılıyor. Luke Rhinehart, New York'da yaşayan ve işinde oldukça başarılı bir psikiyatrıdır. Güzel bir evliliği, iki çocuğu ve maddi sorunu olmayan bir hayata sahiptir. Bir anlamda hayatındaki her şey kusursuzdur fakat bu zamanda Luke Rhinehart'ın hayatında bir şeylerin eksik olduğu hissi yaratmaya başlar. Luke Rhinehart hastalarını tedavi ederken Sigmund Freud'un bulduğu kuram olan Psikanaliz'i kullanmaktadır ve bu zamanla ona ters gelme başlar. Psikanaliz'e göre insanlar id, ego ve süper ego'dan oluşmaktadırlar ve hayatlarına buna göre şekillendirmektedirler. Bunlardan bir tanesinde sorun olduğunda psikolojik sorunlar başlar ve psikologlarda bunları tespit edip çözüm üretmeye çalışırlar. İd dediğimiz tamamen içgüdülerimiz ve arzularımızdır. Bir anlamda öz bizi oluşturur. Burada herhangi bir mantık yoktur ve içgüdülerimizin istediklerini yapma eğilimi vardır. Sonuç önemli olmadan gerçekleşmesi durumunda rahatlama sağlar. Örnek olarak katiller sonucu düşünmeden öldürürler ve rahatlarlar. İkincisi olan ego ise mantığın işin içine girdiği kısımdır. İçgüdülerimizin ve arzularımızın farkında olduğumuz fakat onları tatmin etmek için ne yapmamız gerektiği ve sonucun ne olacağını analiz edip ona göre hareket etmemizi sağlayan kısımdır. Buna bir anlamda kendimizi tanıma dönemi de diyebiliriz. Son olan Süper ego ise içgüdülerimizi kendi analizimizin dışında toplumun getirdiği kurallara göre hareket etmemizdir. Luke Rhinehart mükemmel bir psikiyatrı olmasına rağmen Freud'un bu kuramına karşı farklı bir kuram bulma takıntısı içine girer. Ona göre insan hayatında olacaklar kaçınılmazdır ve bu yüzden zamanlama önemli değildir. Bir anlamda kaderciliğe inanır ve Freud'un kuramından çıkarak yeni bir kuram oluşturur. Bunun içinde zarları kullanmaya karar verir. Zarların her yüzüne kötüden iyiye olasılıkları yazar ve zarları atar. Koşulsuz çıkan sonucu yapmak zorundadır. Çünkü kendisi zar sonuçlarının kaderden gelen bir sonuç olduğunu şimdi yapmasa bile ilerde mutlaka aynı sonucu doğuracak bir şeyler yapacağını düşünür. Hem böylece karar verme için id, ego ve süper ego kişiliklerini kullanmasına gerek kalmadan ve tüm suçu kendi üzerinden almaktadır. Böylece Luke Rhinehart, Zar Adam olmaya karar verir ve bunu ilk olarak kendi hayatında kullanmaya başlar. Fakat bulduğu yeni kuramın haklılığını çıkartmak için fazla ileriye gider ve kendi üzerinde fazla kullanmanın yanında hastaları üzerinde de kullanmaya başlar. Sonuç olarak zarların getirdikleri Luke Rhinehart'ın hayatını tamamen alt üst eder. Evliliğini mahveder, tıbbi olmayan bir kuram kullandığı için işini kaybeder ve dahası anormal bir şekilde davrandığı içinde deli damgasını yer ve deli hastanesine kadar gider. Kendisi de bir zamanlar ki hastaları gibi olmuştur ve zar kuramı üzerine tedavi görmeye başlar. Zar Adam romanı gerçekten çok etkileyici bir hikayeye sahip. Kitapta yaşananlar ve zarların hayat yolunu belirleme kolaylığı okuru oldukça etkiliyor ve bu kuramı denemeye itiyor. Stres yok, sorumluluk yok ama ne çıkarsa yapma zorunluluğu olan ve işi kader oyununu bırakan bir yöntem. Eğer bunu denemeye kararlı iseniz hayatınızı tamamen değiştirmeye de hazır olmanız gerekiyor. Zar Adam Konusu


Tanzimat Edebiyatı'nın önemli isimlerinden olan Namık Kemal, günümüzde Vatan Şairi lakabıyla bilinmektedir. Zavallı Çocuk 1873 yılında Namık Kemal tarafından yazılan bir piyestir. İlk defa 18 Ocak 1974 tarihinde Gedikpaşa Tiyatrosu'nda sahnelenmiştir. Yazarın aşk ve evlilik ilişkilerine yoğunlaştığı Zavallı Çocuk, On dört yaşındaki Şefika ile on dokuz yaşındaki Ata'nın trajik aşk hikayesini anlatmaktadır. Zavallı Çocuk Namık Kemal'in diğer eserlerinden işlediği konu nedeniyle farklılık gösterir. Yazar yine de bu eserinde de toplumsal bir konuya değinmekten geri durmamış ve istenmeyen evlilikler hakkında güçlü bir mesaj vermeyi başarmıştır. Özet: Piyesin teması aşktır. Üç perdeden oluşmaktadır. Kitabın ana karakterleri Şefika ve Ata'dır. Şefika on dört yaşına basmış genç bir kızdır ve Ata'ya aşk duygusu beslemektedir. Ata'da on dokuz yaşında tıp okumakta olan genç bir delikanlıdır. O da Şefika'ya aşıktır. İki aşık birinci perde de aşklarını itiraf ederler ve karşılık alırlar. Bu karşılıklı aşk karşısında ikisi de birbirlerine aşk dolu sözler sarf etmektedirler. Bu sırada Şefika'nın babası Halil Bey onların bulunduğu odaya girer ve onların elindeki dergiden bir şeyler okumasını ister. Ata'da aşk ile ilgili bir makale okur. Ata'nın okudukları karşısında Şefika çok etkilenir. Halil Bey sizi daha fazla sıkmayayım diyerek odadan çıkar. Birinci perdenin sonunda birbirlerinden birer tutam saç alırlar ve Ata okula döner. Şefika'nın bu mutluluğu uzun süreli olmaz. Şefika'nın on dört yaşına basmasıyla artık evlilik yaşı da gelmiştir. İkinci perdede yatılı olarak tıp eğitimi alan Ata evde yokken Şefika'nın babası Halil Bey ve annesi Tahire Hanım Şefika'yı uzun süredir beğenen Paşa'yla evlendirmek istediklerini söylerler. Şefika bu durum karşısında çok üzülür. Babası Halil Bey, kızının bu halinin farkında olduğu için onun evlenmek istemediğini düşünür. Hoşgörülü bir adam olan Halil Bey, kızına bir sevdiği var mı? Diye sorar ama Şefika babasından utandığı için gerçekleri söyleyemez. Annesi ile baş başa kalınca Ata'yı sevdiğini itiraf eder ama Tahire Hanım, Şefika'ya sevgisinin heves olduğuna inandırmaya çalışır. Babasının borcu olduğunu söyleyerek Şefika'yı Paşa'yla evlenmeye ikna eder. Şefika bu durumdan Ata'nın haberdar olmasını istemez ve ondan saklar. Bir sonraki perde Şefika'nın kısa sürede ölçeğini düşünen hekimle açılır. Şefika vereme yakalanmıştır. Hekim, Şefika'nın yakın zamanda öleceğini iyileşme umudunun olmadığını söyler. Bu sırada Paşa'nın ailesine gönderdiği senet Şefika'nın hastalığı nedeniyle göz ardı edilir. Oyunun sonunda Ata okulunu bitirip eve döner ve Şefika'nın durumunu öğrenir. Onu hızlı bir şekilde muayene ettikten sonra reçete yazarak bir ilaç alınmasını bu ilacın iyi geleceğini söyler. Ancak Şefika'yla yalnız kaldığında bunun ilaç değil zehir olduğunu itiraf eder. Ata, Şefika'nın öleceğini anlamış ve onsuz yaşayamayacağı için intihar etmeye karar vermiştir. Ata zehri içer ve kısa süre içerisinde ölür. Şefika da onun ardından ölür. İkisinin de birbirinin ardından hayatını kaybetmesiyle oyun sona erer. Kitap hakkındaki yorumum: Namık Kemal Zavallı Çocuk 'ta toplumsal eleştiri yapmıştır. Bu toplumsal eleştiriyi Şefika'nın annesi Tahire Hanım üzerinden vermiştir. Tahire Hanım, aç gözlülüğü yüzünden kızını sevmediği bir adamla evlendirmeye çalışmış ve iki genç insanın hayatına sebep olmuştur. Okunulduğunda burada verilmek istenen mesajlar çok net bir şekilde anlaşılmaktadır. Oyun, akıcı ve yormayan diyaloglar içermektedir. Okumak için elinize aldığınızda bitirmeden bırakamıyorsunuz. Bilindik bir hikaye gibi düşünülse de verilmek istenen mesaj veriliyor ve insanın üzerinde etki bırakmayı başarıyor. Bir nefeslik ara deyip alıp okuyabilirsiniz.


Necati Cumalı'nın Tütün Zamanı -1- Zeliş adlı eserinde; anlaşıldığı üzere tütün zamanında yeşeren, hızla büyüyen Zeliş ve Cemal'in aşkı anlatılmıştır. Bir zamanlar İzmir Urla da Türkler ve Rumlar birlikte yaşar, anlaşırlarmış. Kurtuluş Savaşı'nda Türkler ile Rumlar arasında kavga çıkmış, her yer ateşe verilmiştir. Ateşten kurtulan evlere Rumeli'den gelenler yerleştirilmiştir. O zamana kadar tütün kırmayı bilmeyenler gelenlerden öğrenmiştir. Yazları tarlaların orada çardakta yaşarlarmış. Zeliha çardaktan çıkınca keçiyi bağladığı yerde bulamaz. Biraz baktıktan sonra Topal Avni Bey'in yarıcılarının bahçesinde görür ve oraya koşar. Gittiğinde büyük oğlanın keçiyi dışarı sürüklediğini görür. Oğlan urganı gereksiz güç gösterisiyle koparır ve çürük olduğunu söyler. Oğlanın babası kıza kimlerden olduğunu sorduğunda; Kavalalı Recep'in kızı olduğunu söyler. Oğlan ipi kıza uzatırken beklenmedik bir durum olur ve keçi kaçmaya kalkışır. İkisini de tutmak isterken Cemal kızın elini tutmuş bulur kendini. Kız utanıp elini çeker ve çardaklarına döner. Zeliş ve Cemal'in aşkı burada başlamıştır. Zeliş ve cemal o günden sonra hep birbirlerini düşünürler. Öte yandan aşıkları zora düşürecek, aralarına girmeye çalışacak olay da baş gösterir. Bekir Zeliş'in babasının yanına ikramlarla gelir ve kızını sözünü alır. Zeliş'i tütünler kalkınca vereceğini söyler. Recep Ağa'nın dört kızı olmuş bir erkek evladı olmamıştır. Recep Ağa'nın erkek çocuğu olmasa da Zeliş tütün kırmada erkeklere taş çıkartır. Bir gün Cemal kuyuya su çekmeye gider. Çok geçmeden Zeliş'i görür, konuşmaya başlarlar. Konuşmaları ayak sesiyle bölünür. Gelen; gözlemecinin oğlu Yaşar'dır. Zeliş onu görünce Cemal'e hep peşinde olduğunu der ve gider. Yaşar'ın yüzünden sinirleri gerilen Cemal'in canı daha da sıkılır. Kuyuda konuşmanın üstünden bir hafta geçer. Aşıklar birbirini görmek için zaman kollasa da bir türlü görüşemezler. Temmuz ayında artan sıcaklarla tütünlerin çabuk kırılması gerekir. Ali Onbaşı zora düşen Recep Ağa'ya yardım eder; iki kızı ve küçük oğlunu yardıma yollar. Tütünler kısa sürede kırılır ve dizilir. Ali Onbaşının çocukları akşam herkesi çağırıp ateş yakalım der. O akşam herkes ateş etrafında toplanır; dans eder, şarkılar söyler. Bir ara Cemal ortadan kaybolur. Zeliş de Cemal'in peşinden gider. Bir süre sonra Cemal ve Zeliş'in yokluğu fark edilir ve tedirginlik yaratır. Her ne kadar Zeliş ve Cemal farklı yönlerden çıksa da herkes kuşkuya düşer. Gece Zeliş'in Annesi Recep Ağa'ya kızının başını bir an önce bağlamasını söyler. Gözlemecinin oğlu Yaşar Zeliş'in kendisine yar olmayacağını anlayınca intikam için ortalığı karıştırır. Herkese Cemal'in Zeliş'i kaçıracağını, Bekir'e ise Zeliş'in gönlünün Cemal'de olduğunu söyler. Bekir bunu duyunca Recep Ağa ile konuşur; Recep Ağa kızını tütün bitince kaçırmasını, kendisinin rızası olduğunu söyler. Bunlar olurken Zeliş Cemal'den kendisine mektup yazmasını ister. Çünkü annesi babası dikkat ediyordur. Cemal ve Zeliş birbirlerine diyeceklerini mektuba yazarlar. Bekir ise kendi içinde savaş vermektedir: Bir tarafı Zeliş'i bırakmasını söylerken, diğer tarafı Zeliş'le evlenince her yıl doğuracağı çocuğu, onlarla birlikte tütün kırmayı böylece çok parası olacağını düşünür ve Zeliş'i almaya karar verir. Bekir'in aşktan anlayışı bu düşünceden ibaret... Bekir Recep Ağa'nın sözünden sonra soluğu Kör Fehmi'nin yanında alır ve yardım ister. Yaşının önemli olduğunu ve öğrenmesini ister. Bekir yaşını Recep Ağa'dan öğrenir ve planı yaparlar. Kör Fehmi ve Bekir'in fısır fısır konuştuğunu gören Ali Onbaşı oğlunu uyarır. Durumu anlayan Cemal mektupla Zeliş'i uyarır. Günler geçer... Bir gün Zeliş'in Annesi mektupları görür ve kızına büyü yapıldığını düşünür. Hocaya okutur kızını. Yeni mektuplar görmeyen anne kızı iyileşti sanar. Fakat Zeliş mektupların yerinin değişmesinden anlar ve dikkat eder. Kör Fehmi ve Bekir Zeliş'in çardaktan çıkmadığını görünce gönlünü yapmaya çalışır ama o da boşa gidince ilk plana geri dönerler. Ekim ortalarına gelince yağmurlar başlar. Tütünler kırılmıştır. Recep Ağa zeytinler beklemek istese de o geceki yağmurdan sonra dönmeye karar verir. Bunu duyan Bekir ve Kör Fehmi pusuya yatar ve geçmelerini beklerler. Önden babasıyla giden küçük kız Rabiye onları görünce durumu anlar ve ablasına haber verir. Zeliş soluğu Cemal'in yanında alır ve kaçarlar. Cemal ve Zeliş'in kaçmaları dalga dalga Bekir'in olduğu yere kadar yayılır. Peşlerine düşseler de bulamazlar. Ertesi gün Cemal ve babasından şikayetçi olurlar. Aradan geçen on beş gün sonunda Nuri Bey'in çalıştırdığı işçiler arasında bulunurlar. Savcıya getirilen aşıklar ifade verirler. Zeliş babasının onu zorla verdiğini, Bekir ile evlenmemek için kaçtığını yoksa onların kaçıracağını tek tek anlatır. Jandarma Cemal'i tutuklar ve Zeliş'i babasına vermek istese de Zeliş oradan ayrılmaz. Zeliş ve Cemal'in aşkına orada şahit olanlar Bekir'in ve Zeliş'in babasının fikrini değiştirirler. Ali Onbaşı Bekir'e borçlarını öder. Hesap kapanır. Zeliş ve Cemal yeni hayatlarına kucak açarlar... Necati Cumalı'nın bu eserinde aşk güzel bir şekilde işlenmiştir. Bu konuları sevenler için birebir bir kitaptır. Zorluklara göğüs germeyi, onları sevgiyle aşmayı, her şeye rağmen birbirini sevmekten vazgeçmemek gerektiğini bize ustalıkla anlatmıştır. Bazı yerleri bana sıkıcı gelse de okunmasını tavsiye ederim.