2014 Rusya imalatı Leviathan. Yönetmeni Andrey Zvyagintsev'i, fotoğraf gibi sahneleri olan 2003 yapımı Dönüş filminden hatırlamak mümkün. Leviathan ise Oscar ve Bafta ödüllerinin adayı, Golden Globe ve Asya Pasifik'in galibi. Yönetmenine Cannes'da en iyi yönetmen ödülü kazandırmış özel bir yapım. Rusya'da Sovyetler birliğinin dağılmasının ardından paradigma baştan aşağı değişiyor. Toplumsal dönüşüm, ekonomik yapının kapitalistleşmesiyle farklı bir görüngü kazanıyor. Daha derin yoksulluk, daha kalın duvarlar yaratıyor. Bu Yeni Çağ'da ortaya çıkan ortodoks oligarklar ve ötekilerin hikayelerinin anlatıldığı kara kitaptan bir kaç sayfa okuyor yönetmen. Sayfalar bu toplumsal sınıflar üzerinden; diyalektik hikaye sunuyor bizlere. Kolya, Lilya ve Kolya'nın önceki eşinden olan oğlu Roma, küçük bir balıkçı kasabasında yaşamaktadır. Oligark yerel yöneticilerin güçlerini kötüye kullanmaktadır. Oligark diyorum çünkü Oligark tanımı aslında bir erki değil, gücünün, servetinin kaynağı belli olmayanı tanımlamak için kullanılmaktadır. Hikayemizin geçtiği kasaba da fena halde içinde bulunduğu devlete benzemektedir. Belki de Devletin ta kendisine. Güçlülerin çıkarlarıyla çatışmaya çalışan bu küçük aile kendilerinden büyük gölgelerin altında kalacaklardır; ki yaşadıkları şehirde doğru düzgün ağaç bile yetişmemektedir. Lilya kaçışı, Kolya ise köklerinin peşini hiç bırakmamıştır, Roma ise korkak bir çocuktur sadece. Henüz sistemle ve gerçekleriyle yüzleşmeye hazır değildir. Seyirciyi tüm acımasızlığıyla yüzleştirmekte yönetmen. Küçük kahramanlıklar yapmanıza izin verip, küçük bir derede boğmakta. Mahkeme sahnelerinde kararları yüzünüze okuyor Yönetmen Zvyagntsev adeta. Hukuk önünde sürekli kaybediyorsunuz. Çünkü siz sadece bir hiçsiniz. Muhteşem fotoğraflar iğne gibi dokunmuş filmde, Philip Glass'ın müzikleri ise filmin atmosferini yönetmenin yakalamak istediği aralığa taşıyor. Koskoca bir ülke'de, küçücük bir kasabada, çaresiz ve yeniksiniz artık. Lilya ile beraber denize vurmak canınızı acıtacak. Zvyagntsev'in içinde yaşadığı Rusya'dan memnuniyetsiz olduğunu görmemek mümkün değil. Rusya Artık Sosyalist gerçeklerin değil, Oligarkların ülkesidir. Hıristiyan ortodoks zenginlerin, altınla parıldayan kiliselerin gerçeğidir. Sovyetler'de devrim yapan Pravda , kabuk değiştirmiştir. Derinden kanamaktadır. Yerel politikacılar, yerel derebeyler ve güçsüzler arasında başka bir derdi var yönetmenin. Ilımlaştığına, yumuşadığına inanılan kapitalist güç dağılımının sadece bir yalan olduğunu anlatmakta. Yerelden evrensele, Putin'den başlayarak tüm derebeylerimize gönderme yapmakta. Gri'nin en güzel 50 tonu bu filmde bence. Aldığı tüm ödülleri hak eden, farklı boyutlarıyla farklı başlıklar altında okunabilinecek bir başyapıt.


Scott Lynch'in epik fantezi türündeki kitabı, İthaki yayınlarından dilimize kazandırıldı. 581 sayfalık kitabın, Goodreads puanı 4,28 gibi yüksek olmasına rağmen aslında Locke Lamora'nın Yalanları Lycnh'in ilk romanı ve şu an 3 kitabı yayımlanmış Centilmen Piçler serinin de ilk kitabı, ülkemizde diğer ikisi henüz yayımlanmadı. Öncelikle genelde ön söz okumayan ben, biliyorum siz de yapıyorsunuz, bu kitabın ön sözünü son noktasına kadar okudum ki kendisi Patrick Rothfuss tarafından, Scott Lynch'in kitabı neden benimkinden daha güzel temasını işleyerek yazılmış. Patrick Rothfuss, Kralkatili Günceleri'nin yazarı olarak en sevdiğim yazarlardan biridir ve kendisi ne önerse okurum. Bir önceki yazılarımdan birinde de Kralların Yolu'nu incelemiştim ki o da Bay Rothfuss tarafından -ve benim- beğenilmişti. Önsözü bile böyle uzun yazılan bir kitabın incelemesini yapmak gerçekten zor ve eğlenceli. Kitapta karakterin küçük yaşta önümüze sürülüp, onun yavaş yavaş büyümesini pişmesini okumuyoruz. Daha ilk sayfalarında büyük bir vurgun yapan Centilmen Piçler çetesi, bölüm aralarında geri dönüşlerle bize tanıtılıyor. Ve yazar, sadece bunları anlatmayıp dünyayı ayrıntısıyla tasvir ediyor, düzene yavaş yavaş alıştırıyor. Ama açık söylemek gerekirse bu geri dönüşlerin bazen tam yerinde yapılamadığını düşünüyorum. Mesela hızlı bir vurgun ya da kaçış ortasında bölümün kesilip arasında Camorr tarihinden şeyler okumak insanı biraz gerebiliyor. Fakat onun dışında Lynch yarattığı dünyanın dokusunu kurgusuna yeteri kadar oturtmuş ve bunu yaparken de görselleştirmekten geri kalmamış. Kitapta, diğer fantastik akranlarından farklı olarak kahramanın özel güçleri yok. Uçamıyor, başka bedenlere giremiyor ya da baş döndürecek bir yakışıklılığı yok. Locke Lamora'nın en büyük özelliklerinden biri yalan söyleme ve sahnelemedeki becerisi ve aklı. Ayrıca bütün bu vurgunları planlarken tek başına her şeyi yapacak kadar da ütopik değil, yanında ona yardım eden çete arkadaşları, dostları var ve Lynch 'in yazdığı en güzel şeylerden biri de bu konuda gerçekçi olması. Tabii romanda fantastik öğeler de var, simyacılar, Bağlıbüyücü denilen çok güçlü ve pahalı kiralık büyücüler tarikatı ve Camorr şehrindeki ne olduğu bilinmeyen Atalardan kalma camsı yapılar gibi. İlk kitapta daha az yer verilen fantastik öğelere, sürekli atalar denilen yaratıklardan bahsedilmesiyle serinin ilerleyen kitaplarında daha fazla verileceğini düşünüyorum. Yaratılan dünya iyi tasvir edilince hikayeye çok daha kolay adapte olabiliyorsunuz, Locke'un kurnaz dalaverelerine ve çetenin birbirine olan güçlü bağına dahil olurken koşuşturmaca içinde arka planda büyüyen başka bir hikaye de ateşi har tutuyor. Robin Hood'un sadece kötü huylarını almış ve küçükken baş belası, büyüyünce de Camorr'un Belası olan ağzı bozuk kahramanımız ve çetesi, şehrin zenginlerinin üzerine çökmüşken daha kendilerine neyin çarptığını anlamadan yeraltının acımasız dünyasında şekillenen intikam dolu savaşın ortasında kalıyorlar. Size de oturup her sayfayı heyecanla okumak kalıyor.


23. yüzyıl yani bizlerin muhtemelen göremeyeceği yakın gelecekte, büyük bir dünya savaşı sonrasında üstü kubbelerle çevrili bir yeraltı şehrinde kolonileşmiş insanlığın yeni düzeninde, fütürist mimaride şekillenmiş her şey renkli, herkes genç ve güzeldir. Ancak bunun ardında çok katı bir düzen biçimi yatmaktadır. Sistemi denetleyen yapay mekanizmanın belirlediği azami yaşam süresi 30'dur. Bu yaş sınırını aşanlar ya toplu intihar girişimi olan bir nevi tapınma ritüelleri sayesinde kendini kurban ediyor ya da kaçak durumuna düşerek kendilerine Sandman denilen sistem askerlerince nihayetinde yakalanıp yok ediliyorlar. Bu nedenle şehirde bırakın yaşlı sınıfı, orta yaş sınıfı dahi yoktur. Bireylerin yaş aralığını anlamak adına bariz göstergeler bulunmaktadır. Her yaş aralığına göre belli bir renk giyim ve avuçlarının ortasında bulunan, yaşam kristali adında parlak taşın rengi sayesinde bu kolayca anlaşılmaktadır. Eğer kırmızı ise bu yetişkin olduğunu, beyaz ise yaşam süresinin dolduğunu göstermektedir. Tabi sadece Sandman'ler arasında gizliden gizliye yaygın olarak, kristalin rengini kontrol eden, hap misali yutulan, yuvarlak bir nesne kullanılmaktadır. Bu sayede pek çok Sandman bağlılıklarının gereği ve uğruna insan öldürdükleri düzenin buyruğu ölümden kurtulmaktadır. Kısaca Logan's Run, fütürist konseptiyle dönemine göre zaman ötesi sosyo-politik bilim-kurgu olarak muhakkak görülmesi icap eden janr filmlerinden. İllegal internet seçenekleri haricinde video sunumlarına gelince, PAL ile NTSC formatlı DVD Türkiye haricinde, Avrupa ve Amerika'da 1. 2. bölgelerde mevcut. Blu-ray oynatıcınız var ise benim yaptığım üzere, 2009 baskısı ALL REGION kodlamalı Blu-ray'i tercih edebilirsiniz.


Geçmişinde kalan çocuk, gelecekteki aşkı olabilir mi? Henüz kendini geliştirme aşamasındaki tasarımcı Lola Nolan modaya inanmıyordu... O, kostümlere inanıyordu. Kıyafet ne kadar parıltılı, eğlenceli ve farklı, yani etkileyiciyse o kadar iyiydi. Ve Lola'nın hayatı, özellikle de seksi rockçı erkek arkadaşı varken mükemmele gayet yakındı. Ta ki Bell ikizleri olarak da bilinen Calliope ve Cricket mahalleye tekrar taşınıp Lola'nın derinlere gömdüğünü düşündüğü acı verici geçmişini gün yüzüne çıkarana kadar. ...Ben kostümünü giymişken kendini bile tanıyamayan ve oyun oynar gibi süslenen bir çocuğum. Kostüm tasarımcısı olmaya karar vermiş 17 yaşındaki Lola Nolan -ki kendisi asla aynı kıyafeti ikinci kere giymeyeceğine yemin ediyor- mahallesinden iki sene önce taşınan ve kalbini kıran Cricket'ın aşk acısından- ve kardeşinin gıcık tavırlarından- kurtulmuştu. Ne de olsa 22 yaşında seksi bir müzisyen sevgilisi vardı. Her ne kadar iki gay babası sürekli büyük-erkekler-seks-ister tavırlarıyla karşısına çıksa da. En azından öyle düşünüyordu. Fakat tam da o sene, iki sene sonra, Cricket Graham Bell ve ailesi eski evlerine geri taşındı ve Cricket bir kez daha komşu çocuğu sıfatıyla karşısına çıktı. Lola ve Komşu Çocuk romanını okumaya başladığınızda ne zaman bittiğini anlayamıyorsunuz. Akıcı, eğlenceli ve romantik. Seri olmasına rağmen ilk kitabı okumadan bu kitaba başlayabiliyorsunuz, ama okuduysanız ilk kitabın karakterlerinden Anna ve St. Clair'i bu kitapta görebilirsiniz. Seride sırayla okuma zorunluluğu yok, zaten her şeyin mutlu sonla biteceği çok bariz yani üçüncü kitabın adı Isla ve Mutlu Son... Ama her bir önceki kitabın karakterlerini yeni kitapta görebiliyorsunuz, okuyucu için çok güzel bir jest. İkinci, üçüncü, dördüncü. Ne gerekiyorsa. Ne kadar gerekiyorsa. Eğer insan doğruysa. diye ekliyor. Kitabın en ilgi çeken yönlerinden biri her ne kadar Lola kadar özgün karakterler olsa da kitabın aslında günlük hayattan çok fazla iz barındırması. Özellikle Cricket'in, popülerlikte zirve yapmış kötü-çocuk furyasından kilometrelerce uzak olması, o tarz kitapları okumaktan bunalanlar için güzel bir değişiklik olacaktır. Cricket Graham Bell, evet gerçekten Graham Bell ailesi, hani telefonu icat eden, Perkins romanları arasında karşılaştırıldığında gerçek hayatta karşımıza çıkabilecek olan en olası karakter, sanırım bu yüzden daha tanışır tanışmaz bir sempati hissediyorsunuz. Gerek ne düşündüğünü saklamadan söylemesi, gerek heyecanlanınca ne yapacağını bilememesi, gerek uzun boyuyla aksak davranması olsun, yazar sevilen bir karakter yaratmış. Lola da, can sıkıcı olmadığı zamanlarda -karar verememe klişesi- okuması zevkli bir karakter. Özgün ve kendi içinde yaratıcı. Sonuç olarak, roman hem içinde günlük hayatın zorluklarını barındıran hem de Lola ve Cricket'in yaşadıklarını kendi içinizde tanıdık hisler yaratan, inişli çıkışlı duygularla okuduğunuz bir kitap olarak tanımlanabilir. Oldukça okunaklı ve rahatlatıcı bir şey arıyorsanız ve Isla'yı okuyup sevdiyseniz tavsiye edeceğim bir kitap. Perkins, kesinlikle bir hikaye yazmayı ve diyaloglarını ilginç bir hale -çoğu zaman komik- getirmeyi iyi biliyor. Özellikle kapak tasarımı kesinlikle dikkat çekici, kitabın kendisi kadar renkli bir tasarım.


1952 Yılında Çin Halk Cumhuriyeti'nin Zhejiang Eyaletine bağlı Jiangsu Şehri'nde dünyaya gelen sanatçı, aynı eyalete bağlı Hangzhou Eyalet Üniversitesi'nde resim ve grafik sanatlar eğitimi aldı. Çocukça Hileler adını taşıyan mizahi renkli çizgi roman serisinin ülkenin seçkin bir gazetesinde bölümler halinde yayımlanması sonucu ünlendi. Dünyanın çeşitli ülkelerinde düzenlenen fuar, festival, resim ve şarkı yarışmaları için tanıtım broşürleri ve mizahi afişler hazırladı. 2008 Yılından sonra uluslararası karikatür yarışmalarında ismi sıkça duyulan ve çok sayıda ödül alan Çinli karikatürist, ülkemizde Karikatürcüler Derneği tarafından her yıl düzenlenmekte olan 'Uluslararası Nasrettin Hoca Karikatür Yarışması'na da beğeni toplayan karikatürleriyle katılmayı sürdürmektedir. 3. Kıbrıs Uluslararası Karikatür Yarışması-2009 Onur Ödülü, 2009 Stuttgart 'Seyahat ve Aşk' Temalı Karikatür Yarışması Birincilik Ödülü, Çin Paleontoloji Kongresi Fosiller Temalı Karikatür Yarışması-2009 Birincilik Ödülü, 4. Shenzen Vergi Propaganda Çizgi Roman Tasarımları Yarışması-2009 Yaratıcı Tasarım Ödülü, 2009 Ukrayna Uluslararası Karikatür Yarışması Birincilik Ödülü, 2. Uluslararası Grafik Mizah Fuarı Peru/Lima-2009 Mizahi Grafik Tasarım Ödülü, 2010 Zhejiang Jian Propolis Çizgi Roman Yarışması Üçüncülük Ödülü, kazandığı çok sayıda ödülden sadece birkaçıdır. Ma Heng Chao, Zhejianglı bir sanatçı için bünyesinde yer almanın onur vesilesi sayıldığı, Zhejiang Eyaleti Sanat ve Edebiyat Kulübü'nün de aktif üyesidir.


Ünlü ingiliz oyun yazarı William Shakepeare'in aynı adlı eserinden Devlet Tiyatroları tarafından 2014-15 Oyun Programına alınan Macbeth, Bozkurt Kuruç rejisi ile seyirciye sunuluyor. 2 perdelik ve 150 dakika süren oyunda 49 oyuncu sahne alıyor. Oyunun Türkçe'ye çevirisini Orhan Burian, dekor tasarımlarını Güven Öktem, Kostüm tasarımlarını Gül Emre, Işık tasarımlarını ise Zeynel Işık yapmış. 1606 Yılında kaleme alınan eserde, cesareti ve kazandığı zaferlerle büyük bir üne sahip olan İskoç komutan Macbeth ile karısı Lady Macbeth'in, hırs ve ihtiras duygularının etkisinde, dönemin başarılı ve iyi yürekli kralı Duncan'ı öldürerek ülke yönetimi ele geçirmeleri ve sonrasında yaşadıkları vicdan azabı konu ediliyor. Macbeth, Shakespeare'in en kısa fakat en çok ses getiren trajedilerinden biri kuşkusuz. Bunun en önemli nedeni ise insanlarda var olan ve birbirini tetikleyen iki güçlü duyguyu; hırs ve ihtirası işliyor oluşu. Shakepeare'in duygu yüklü şiirsel diyaloglarıyla renklenen karakterler, başarılı bir oyun kurgusu, esere hakim bir rejisör ve nitelikli oyuncularla bütünleştiğinde, doğal olarak seyrine doyum olmayan bir görsel şölene dönüşüyor. Oyuncuların sahne kullanımları, rollerini özümseyişleri, seyirciyi oyuna bağlama becerileri, kullanılan görsel efektler ve müzikler... Hangi açıdan bakarsanız bakın farklı bir tatmin yaşıyorsunuz. Dekor tasarımcısından ışıkçısına, kostüm tasarımcısından sahne amirine, gıpta edilecek bir senkronizasyonla görevlerini bi-hakkın yerine getirdiklerine şahit oluyorsunuz. Ekibin topyekun başarısı ve bu genel uyumluluk hali içerisinde, performansları tek tek değerlendirip kimilerini öne çıkarma çabası anlamsız olacaktır elbet. Buna mukabil, İpek Çeken'in Lady Macbeth canlandırmasına hayran kaldığımı, 'Üç Cadı' yı canlandıran Seçil Öztan, Ferahnur Barut ve Füsun Akay'ı ise çok başarılı bulduğumu vurgulamadan geçemeyeceğim. Tiyatro oyuncusu olarak, üstün başarılarla dolu meslek yaşamı süresince sayısız oyunda roller alan, bir dönem Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü görevinde de bulunan usta tiyatrocu Bozkurt Kuruç' un nezdinde, bu oyunda emeği geçen herkesi tek tek kutlamak gerek. El ele vererek bir tiyatro klasiğini, bir Shakespeare eserini, tiyatro seyircilerine çok keyifli dakikalar yaşatacak biçimde yorumlamışlar. Doğrusu, son yıllarda izlediğim Shakespeare yorumları içinde en büyük hazzı aldığım oyun bu oldu. Oyun, Ankara ve İstanbul tiyatrolarında sezon sonuna kadar dönüşümlü olarak sahnelenmeye devam edecek. İzleme imkanınız varsa kesinlikle kaçırmayın. Daha önce izlediyseniz bile Macbeth'i bir de bu ekibin yorumu ile izleyin derim.


Sokağın bir ucunda buyur sesi bekliyordu zeytin dalı. Susuzluktan kupkuru hale gelmiş yapraklarının hışırtısına dayanamıyordu. Neden bitmiyor bu yol? serzenişi her yandan yankı bulup geldiği yere doğru geri gidiyordu. Yaprağın yanında sallanan zeytine bakıp artık onun kurtulmasının mümkün olmadığını düşününce bir üzüntü kapladı ruhunu. Kuruyan bedeni, küçük titreme ile bir yaprak daha attı. Yaprak soluksuz, yaprak ürkek ve çaresizce dalına bakıyordu. O götürecekti hepsini yurtlarına. Aniden gelen rüzgarı görmemişti dal, düşüncelerinden daha hızlı olan rüzgar alıp götürdü yaprağı. Yaprak ardına bile bakamamıştı. 10 yaprak, 1 zeytin ve bir kuru dallardı artık. Yola başladıklarında her şey daha güzeldi oysa ki; umutlarını yitirdikleri an bir çıkmaza saplanmışlar ve yite yite küçücük kalmışlardı. Dal kararlıydı, kayıp vermek yoktu, gitti bir zeytin bahçesine dayandı. Bir gövde vardı tam karşısında ve tel örgüleri aşıp o gövdede yaşayacaklardı. Umutlandı. Büyük bir makina geldi ve gövdeyi toprağından ayırdı. Zeytin, kuru bir daldı.


Ne anlayışsız bir karım vardı. Neymiş efendim, onu artık hiç sinemaya götürmüyormuşum. Sanki götürünce hakkınca izlerdi de kafamın etini yemezdi. Daha bir akşam bir filmi sonunu getirmişliği yoktu. Yarısına gelmeden sızıp kalırdı. Film bitince uyanır çocuk gibi izlemediği kısmı anlattırırdı. Hem akşama kadar çalışmaktan geberiyordu hem de sinema tiyatro diye tutturuyordu. Neymiş neymiş; hafta sonu da götürmüyormuşum. Hafta sonu alışveriş merkezlerinin mahşeri kalabalığını bilmezmiş gibi tutarsız suçlamalara boğardı. Evde yine tatsız bir akşam geçirmiş kendimi sokağa atmıştım o gece. Ah Lady! Onu ilk o gece görmüştüm işte. Her zaman uğradığım bara uğrayıp bir İtalyan spesiyali söyledim. Saat ilerlemiş bar tenhalaşmıştı. Hiçbir yere gitmek istemeyenler kalmıştı geriye. O da köşedeki masada oturmuş tek başına içkisini içiyordu. Böylesine harika bir kadın nasıl tek başına olabilirdi? Bunu içtiğim üç duble boyunca düşündüm. Sonunda yanına gittim. İzin isteyip oturdum. Simsiyah saçları vardı. Maviş gözleriyle güzel güzel bana bakıyordu. Ne anlatırsam sabırla dinliyor ne eksik ne fazla bir şey söylüyordu. Ben içinde bulunduğum durumu, sıkıntılarımı, yer yer anılarımı anlatıyordum. O kendisiyle ilgili genel bilgiler veriyordu. Bazen şiir okuyorduk birbirimize. Tavsiyelerde bulunmayı ihmal etmiyor, dertlerime felsefi çözümlemeler getiriyordu. Geceler boyu böyle oturup konuştuk. Eve gittiğimde karım çoktan uyumuş oluyordu. Çoktandır evde herkes kendi hayatını yaşamaya başlamıştı. İki taraf da ilgisiz iki taraf da birbirinden bıkmış, katlanamaz hale gelmişti. Daha sonra boşandık zaten. Birkaç sene yalnız yaşadım. Lady ile o kadar yakınlaşmıştık ki sözleşme yapmaya karar verdim artık. Kısa bir törenle dünyalarımızı birleştirdik. Bazı arkadaşlarımın kendileri bazılarının karısı bizi protesto ettiler. Ne törene geldiler ne de bir daha bizimle görüştüler. Akrabalarımla ilişkim çoktan kopmuştu. Onlara haber bile vermedim. Benim için yepyeni mükemmel bir sayfa açılmıştı hayatımda. Bütün o eski alışkanlıklardan, insanın sırtına binen geleneklerden, çekilmez insan soyundan kurtulmuştum. Zincirlerini koparmış bir mahkum gibi özgürlüğe koşuyordum. Lady'nin de bir ailesi olmadığından tam bir uyum içinde yeni hayatımıza başladık. Lady benim yanıma taşındı. İlk işimiz balayı tatiline gitmek oldu. Uzak Asya'ya uçtuk. Gezmediğimiz yer kalmadı. Oradan Güney Amerika'ya gittik. Arjantin'den Şili'ye Meksika'dan Kolombiya'ya ülke ülke dolaştık. Sonunda gezmekten yorulmuştum. Zaten hemen hepsini daha önce gözlüğümle gezmiştim. Beni şaşırtan aman aman bir şey yoktu. Ülkemize döndüğümüzde ne de çok özlediğimi fark ettim. Teleskopumla martıları izledim, Lady'ye işkembe çorbası yaptırdım. Öyle maharetliydi ki tam istediğim gibi yapıyordu. Nerdeyse bütün yemekleri lezzetliydi. Yemekte beğenmediğim lezzet oldu mu onu aklından çıkarmıyor bir dahakine aynı hatayı yapmıyordu. Bu öyle hoşuma gidiyordu ki onunla ömür boyu yaşayabileceğimi düşünüyordum. İnsanlara aynı şeyi defalarca defalarca söylemekten yorgundum. Lady evde her işi halledebildiğinden mutfak robotuna kredi yüklemek zorunda değildim artık. Onu ihtiyacımızın kalmadığını konuştuğumuz akşam Lady çok mutlu oldu. Ertesi gün bana sürpriz yapıp robotu sattığını söyledi. Lady evde muntazam bir düzen kurmuştu. Aylarca böyle mutlu mutlu yaşadık. Ama bir süre sonra bu monotonluktan sıkılmaya başladım. Lady ile oturup konuşmaya karar verdim. Ona her şeyin harika olduğunu, beni çok mutlu ettiğini, kendisini çok sevdiğimi söyledim. Bunları duymaktan memnundu. Bana şefkatle gülümsüyordu. Ama beni hiç üzmüyorsun, benim aksime hiçbir şey yapmıyorsun, beni hiç şaşırtmıyorsun... Benim kırılmaya, acı çekmeye, hüzne ihtiyacım var, maalesef ben bir insanım dedim ona. Bunları duyunca neşesi kaçtı. Bir düşünce aldı onu. Bir şeyler yapacağını biliyordum. Ama ne yapacağını hiç kestiremiyordum. Bu şu ana kadar onun karşılaştığı en karmaşık problemdi. Birkaç gün böyle geçti. Sonunda yapay da olsa bir sorun üretebilmişti. Üzerinde düşünmüş, ona hiç çiçek almadığımı fark etmişti. Doğruydu. Bugüne kadar ne ona ne eski karıma çiçek almıştım. İçimden gelmezdi. Taşımayı sevmezdim. Sipariş vermeye elim varmazdı. Lady en güzelinden çiçeği hak ediyordu. Ona almalıydım çoktan. Haklıydı. İçim burkuldu biraz. O beni suçluyor ben susuyordum. Karşıdaki haklıysa susmalıdır. Sonuna kadar dinledim onu. Dersine iyi çalışmıştı. Onca suçlama yöneltip kaprisler yaptı bana. Ama hiç incitici bir şey söylemedi. Öyle, kıvamlı dengeli bir serzenişti onunkisi. O ince ayarda kırmadan, dökmeden, hafif hafif yaraladıkça ben üzülmeye başlamıştım. Ta ki o son hareketi yapana kadar. Alabildiğine ciddi duruşuyla tatlı sert sözlerini bitirdikten sonra işaret parmağını salladı ya... İşte bu bana çok komik geldi. Kahkahalarla gülmekten kendimi alamadım. Tutmaya çalışıyordum ama nafile. Birkaç saniye başarsam da içimdeki kahkaha volkanı püskürüyordu durmadan. Dondu kaldı zavallı. Oradaki koltuğa bıraktı kendini. O da gülümsemeye başladı. Gittim yanına sarıldım, öptüm onu. Bir çocuk bile bu kadar nahif bu kadar saf olamazdı. Olayın ardından birkaç deneme daha yaptı. Hepsi de ya aşağı yukarı böyle bir komediye dönüştü ya da bende bir duygu uyandırmadı. Ona çiçek alıp geldiğimde çiçekleri doğrudan çöpe fırlattı. İstemiyorum diye bağırdı. Bu bile üzmek şöyle dursun neşelendirmişti beni. En sonunda onun beni üzemeyeceğini anladım. Artık bunlardan vazgeçmesini benim bu işin çaresine bakacağımı söyledim. Çare olabilecek yeni bir buluş yapılmıştı yakın zamanda. Duygu makinesi adı verilen bu cihaz, insanın duygu açlığı düşünülerek tasarlanmıştı. Söz gelimi neşelenmek isterseniz makine bunu sağlayabiliyordu. Yalnız, makineyi dikkatli kullanmak gerekiyordu. Satıcı kullanma kılavuzunu iyice okumadan kullanmamamı tavsiye etti. Kılavuzda tek bir önemli uyarı vardı. Makine tek başına duygu yoğunluğu yaşatsa da zemini olmadıkça etkisi ya az ya da geçici olacaktır diyordu. Yani örneğin aşık olmak istiyorsanız aşık olmak istediğiniz, hoşlandığınız kişiye odaklandıktan sonra makineyi çalıştırınız diyordu. Sıkıcı bir pazar günü Lady ile ilk denemeyi yapmaya karar verdik. Heyecan duygusunu deneyecektik. Duygumuzun zemini kumardı. Makineden duygu yüklendikten sonra canlı gazinoya bağlanıp birkaç el blackjack oynayacaktık. Lady'ye fikrimi açıkladım. Makul buldu. Öyleyse ladies first dedim. Lady makineyi kullanmadan hızlıca kılavuzunu gözden geçirdi. Ben onun için hazırlanmış kısma bakmamıştım. Ona sadece sevinç ya da hüzün duygusu verebilirmiş. Bunun da garantisi olmayıp kişiden kişiye değişkenlik gösterebilirmiş. Makinenin cam zemini üzerine çıplak ayaklarımla bastım. Maskesini taktım. Heyecan programını seçtim. Makine çalışmaya başladı. Topuklarımdaki titreşimleri hissediyordum. Barut kokusunu andıran bir kokuyla heyecan buharlarını soludum. Makinenin çalışma prensibi elektro manyetik rezonans bazlı olup buharla birlikte ilgili hormonun salgılanmasını tetikliyordu. Yaklaşık 15 dakika kadar çalıştı. Sonra kendiliğinden durdu. Artık ikimiz de hazırdık. Önce küçük oynayacaktık. 5 dolarla başladık. Bendeki hormonlar harekete geçmişti. Alt tarafı birkaç el kumar oynayacaktık. Ama ben kendimi sanki bir ölüm kalım mücadelesindeymiş gibi hissediyordum. Kalbim her kağıt dağıtılışında yerinden çıkacakmış gibi atıyordu. Birkaç el diye oturduğumuz masadan akşam olunca kalkabildik. Lady tüm kağıtları sayabilmesine ve en doğru kararları verebilmesine rağmen o gün 240 dolar kaybettik. Ertesi hafta gene oturduk. Gene kaybettik. Ara sıra kazansak da ay sonunda 1000 dolardan fazla kaybettiğimizi fark ettik. Lady ile oturup bir daha oynamamaya karar verdik. Bir sonraki denemem hüzün duygusu idi. Hüzün yüklemesinin ardından derin bir melankoliye kapıldım. En kötü deneyim bu oldu. Akşama kadar depresyona girmiş gibi dolaştım. Hava kararmaya başlayınca işler daha kötüye gitti. Ot içip kafayı bulanların girdiği tribe girmiştim sanki. Olmadık şeyler söylüyordum. Lady'den anormal isteklerde bulunuyordum. Onun sırtına bineceğimi söyledim. Bir at gibi beni taşıyabileceğini söyledim. Ne de olsa olağanüstü yetenekleri vardı; bunu neden yapamasındı. Beni kırmıyor ama teklifimi kabul etmiyordu. Arsız bir çocuk gibi isteğimde direttim. Sabırla reddetti. Sıkılmıştım artık. Suratına bir tokat attım. Şaşırmıştı sanki. Ciddi bir şekilde uyardı beni. Bunu tekrarlarsam karşılık vereceğini söyledi. Halim öyle tuhaftı ki nasıl bir karşılık vereceğini merak ediyordum. İsteğimi defalarca tekrar ediyordum bu arada. Bunalmıyordu Lady. Sanki yarım saattir aynı şeyi o duymamış, tokadı o yememiş gibi her seferinde kibarca reddediyordu. Bu kısır döngüden bir türlü çıkamıyordum. Lady'nin üzerine üzerine gitmeye karar vermiştim. Tam sırası olduğunu seziyordum. Onun bir erkek kadar güçlü olduğunu biliyordum; daha fazlası değildi. Eh ben de bir erkektim sonuçta. En fazla ne yapabilirdi görmek istiyordum. İsteğimi tekrar ettim, yine kibarca hayır dedi. Bunun üzerine bir tokat daha patlattım suratına. Sonra güm diye bir ses duydum. Bu ses sırtımın odanın ahşap zemine çarpmasıyla yankılanan sesti. Ne olduğunu anlayamadım. Hemen ayağa kalktım. Feleğim şaşmıştı. Kendimi koltuğa zor attım. Lady yakın dövüş bildiği için anında beni yere çarpmıştı. Bu kadar hızlı ve kararlı olmasını beklemiyordum. Beni uyardığını söylüyordu. Zavallı Lady'nin yanağı kıpkırmızıydı. Demek iki tokadı da aynı tarafa yemişti. O akşam ondan uzak durdum. Kırılmadım. Çoktan hak etmiştim bunu. Üstelik kendime gelmiş normale dönmüştüm. Deliksiz bir uyku çektim. Ertesi gün gönlünü almak için kayak tatili satın aldım. Epeydir bunu istiyordu. Ben de onun harika bedeniyle siyah saçlarını savurarak karlar içinde süzülüşünü hayal ediyordum. Bu sürprizi memnuniyetle karşıladı. Yolculuk için hazırlıklarımızı yaptık. 2 saat 17 dakikada Alaska'ya gelmiştik. Otelimize yerleştikten sonra devasa boyutlardaki kayak pistine çıktık. Tahmin ettiğim gibi Lady iyi bir kayakçı çıktı. Onun salınarak kayıp gitmesini zevkle izliyordum. Ben kaymıyordum. Kar motosikleti kiralamıştım. Onu takip ediyordum. Ara sıra düşüyor kalkıyor yoluna devam ediyordu. İlk günü akşama kadar karlar içinde kah kayarak kah yuvarlanarak tamamladık. Akşamı sıcacık şöminenin karşısında geçirdik. İkinci gün daha heyecanlı olsun diye kar safarisine katılmaya karar verdik. Çok sayıda seçenek vardı. Tercih ettiğimiz safaride kar aracıyla ya da uzaklığa göre helikopterle ücra bir bölgeye bırakıyorlardı. Ormanları dağları aşarak oteli bulmaya çalışıyordunuz. 6 saatlik 1 günlük 3 günlük mesafe seçenekleri vardı. Acil durum telefonu ile birlikte gerekli ekipmanı veriyorlar aynı zamanda sistemden takip ediyorlardı. 1 günlük mesafeyi tercih ettik. Bizi nehrin kıyısında bıraktılar. Haritayı açıp baktık. Nehri birkaç km takip edip dağı aşmamız gerekiyordu. Çantalarımızı sırtlanıp yola dizildik. Hava çok soğuk değildi. Termometre 15 gösteriyordu. Güneş ara ara kendini gösteriyordu. Muhteşem bir doğada Lady ile yürümek güzeldi. Ta ki o uluma sesini duyana kadar. Vahşi doğada kar içindeyseniz eh kurtlar da olacaktı tabii. Yalnız sesler safarinin bir parçası mıydı yoksa gerçek sesler miydi emin değildim. Bana daha çok efekt gibi gelen ulumaları Lady'ye sordum. Onlar kurt, az sonra burada olup bizi yiyecekler dedi şuh bir kadına özgü edayla. Lady son zamanlarda biraz olsun hem cilve yapmayı hem espri anlayışımı öğrenmişti. Giderek birbirimizi daha iyi tanıyorduk. Nehirden ayrılmamız gereken noktaya geldik. Karla kaplı heybetli dağın eteklerindeydik. Yürüyüş öyle hoşumuza gitmişti ki biraz daha yürüyüp dağın bir yerinde gecelemeye karar verdik. Akşam olduğunda belki zirvenin yarısına kadar bile tırmanmamıştık. Lady acıkmıştı, ben yorulmuştum. Uygun bir kuytu bulup çadırımızı kurduk. Ekipmanın içindeki hazır yemekleri yedik. İyice karanlık çökmüş ve hava daha daha soğumuştu. Çantamdaki gaz ocağını çıkardım. Yanmadı. Tırmanırken sendeleyip düşmüştüm. Arkama doğru düştüğümden sırt çantamın içindeki gaz ocağı kullanılmaz hale gelmişti. Epey uğraştırdı beni. Sinirlenip yere vurdum. Gaz sızmaya başladı. Çadırı gaz kokusu sardı. Dağdan aşağı fırlattım onu. Neyse ki Lady'nin çantasındaki sağlamdı. Onu yaktık. Soğuğu biraz kırdı. Uyku tulumlarını giyip uyuduk. Rüzgarla savrulan karlar çadıra çarpıyor, sesler belli belirsiz bir tedirginliğe neden oluyordu. Saat 03:12. Gaz ocağı sönmüştü. Hava 27 derece. Lady 'e baktım. O Uyuyordu, ben üşüyordum. Elimden hiçbir şey gelmiyordu. Çaresiz sabahı bekledim. Sabah olduğunda hava az da olsa ısınmıştı. -21. Lady'yi uyandırmalıydım artık. Yürüyecek yolumuz vardı. Gözlerini açmıştı ama kımıldamıyordu. Gözleri fırıl fırıldı. Onu dürttüm, itekledim, sarstım. Bana mısın demedi. Aynı tepki. Gözleri hareket ediyor, başka yeri kımıldamıyordu. Kalbi atıyordu. Nabzı normaldi. Konuşmuyor, duymuyor, uzuvlarını hareket ettiremiyordu. Görüp görmediğini anlamaya çalıştım. Bunun için ne yapmam gerektiğini düşündüm. Aklıma başka bir şey gelmediğinden ona vuracakmış gibi yaptım. Gözlerini kısmasından gördüğünü anladım. Muhtemelen herhangi bir kadın bunu sonradan kullanır, onu o haliyle dövmeye kalktığımı iddia ederdi. Biliyordum ki benim Lady'im haksız yere sitem etmezdi. İyi niyetimi suistimal edip kızdırmazdı beni. Vakit kaybetmeden acil durum telefonundan yetkiliyi aradım. Helikopterle bizi alıp hastaneye götürdüler. Uzmanlar Lady'i muayene ettiler. Ortamın ısısı normale döndüğünde Lady'nin hareket etmeye başladığını, kendilerinin bir müdahalede bulunmadıklarını anlattılar. Lady'nin bünyesinin hava sıcaklığının -20 derecenin altına uyum gösterememesi ihtimalinin olduğunu söylediler; buna göre önlem almamızı salık verdiler. Gezimiz iyi başlayıp kötü bitmişti. Eve döndükten sonra bu konuyu hiç açmadık. Bu tatsızlığı bir an önce unutmak istiyordum. Madem soğuk yerlere gidemiyorduk biz de sıcak yerlere gidelim diye Lady'e başka bir sürpriz daha yaptım. Onun görmeyi çok istediği bir yer daha vardı. Piramitler...Piramitler hakkında bilgisi vardı. Özel ilgi alanıydı. Çıplak gözle görmeyi, eliyle dokunmayı çok istiyordu. Bu sefer güzel bir gezi olmasını, onun gönlünü almayı umuyordum. Kısa bir uçak yolculuğunun ardından Mısır'a vardık. O günü şehirde dolaşarak bitirdik. Ertesi gün için paket turumuzu almıştık. Deve üzerinde bir süre yolculuk yapacağımız harika bir çöl safarisiydi bu. Tur sözleşmelerini imzaladıktan sonra kervanımız yola çıktı. Kimileri bedevi kıyafetlerine bürünmüştü, kimi çöldeki susuzluğu tecrübe etmek için yanına su almamıştı. Önde Lady arkada ben yola düzüldük. Gerçekten inanılmaz bir sıcak vardı. Lady arkasını dönüp gülümsüyor yaptığı yolculuğun tadını çıkarıyordu. Bense şapır şapır terliyor belli etmemeye çalışıyordum. Durmadan su içiyor yelpazeyi elimden bırakmıyordum. Birden tok bir ses duydum. Lady yere düşmüştü. Devenin üstünden kuma balıklama atladım. Saplandığım kumdan çıkar çıkmaz Lady'min yanına koştum. Hiçbir hareket yoktu. Nabzı atıyordu. Bu sefer gözleri kapalıydı. Sarsıyordum ama beni duymuyordu. Kervandaki görevli gelmişti. Ambulans çağrıldı. Lady i ambulansa bindirdik. Hemen hastaneye gittik. İlk muayenesinin ardından ülkemize geri döndük. Lady gözlerini açmamıştı. Onu doğduğu ülkeye götürmeye karar verdim. En kapsamlı hastane oradaydı. Onu hemen ameliyata aldılar. Nörolog, genel cerrah, biyokimya uzmanı, yazılım ve robotik mühendisinden oluşan bir ekip onu tekrar uyandırmaya çalıştı. Yaklaşık 4 saat sonra ekip çıktı. Beni karşılarına alıp konuştular. Lady'nin sinir sistemi modülü zarar görmüştü. Yüksek sıcaklığa bağlı olabileceğini söylediler. 50 derecenin üstünde bu riskin oluşabileceği zaten ilgili maddelerde belirtiliyormuş. Ona yeniden bir sinir sistemi modülünün üretilemeyeceği robot hakları sözleşmesinde yer alan robot benzersizliği maddesi gereği mümkün değilmiş. Hukuk yolunun açık olduğunu, ilgili firmadan tazminat talep edebileceğimi söylediler. Dizlerimin üstüne çöküp kaldım. Gözyaşlarımı tutamıyordum. Ben tazminat değil Lady'imi istiyordum. Bir Lady daha bu dünyaya gelmeyecekti. Bana o katışıksız sevgiyi göstermeyecekti. Arap çölleri aldı onu benden. Artık sahrada Leylasını yitirmiş bir mecnunum ben.


Sizi bilmem, ben sağlık derim, huzur derim de başka bir şey demem. İyi ki bilim var, teknoloji var şu yeryüzünde. Bilimin tıbba, insan sağlığına katkısı olmasa hepimiz genç yaşta türlü sebeplerden ölürdük. Tarih bize geçmişte insan ömrünün ortalamasının şimdiye oranla ne kadar düşük olduğunu söyler. Nice bulaşıcı hastalık salgınlarında milyonlarca insan öldü asırlar boyunca. Vebası, kolerası, tifosu, çocuk felci derken bu günlere gelene kadar ne büyük mücadeleler verildi. O habis virüsler, bakteriler yok edildi de insanlık rahat bir nefes aldı. AIDS, kanser gibi baş belası illetler bile mağlup edildi sonunda. Şen olsun o bilim ki bununla da kalmadı. Neler neler icat oldu şu insan için. Mesela osurtma makinesinden haberiniz var mı? Yabanya ordusunda bulunan mühendisler, yani kafalı Yaban askerleri icat etmiş. Yavaş yavaş bütün dünyaya yayılacağı konuşuluyormuş şurada burada. Askerler de tüm Yabanlar gibi günde on altı saate yakın bir mesai yaptıklarından gerek tatbikat gerekse eğitim eforları nedeniyle fiziksel güçleri neredeyse kalmıyormuş. Hal böyle olunca yatar yatmaz gündüz sahada attıkları bombaları gece birbirlerine atıyorlarmış. Yabanya çok insanın az toprak üzerinde yaşadığı bir ülke olduğundan kafalı yaban askerleri de oturup askerlerin birbirlerini rahatsız etmemeleri için ne yapabiliriz diye düşünmüşler. Sonuç her zamanki gibi çok başarılı. Her asker yatmadan önce bu makinenin üzerine oturuyormuş. Böylece sabaha kadar osuruktan arındırılmış askerler koğuşta 128 kişiye kadar beraber uyuyabiliyormuş. Bizim ülkemizin de hiç geri kalır yanı yok. Söylemesi ayıptır geçenlerde yemek yedirme makinesi siparişi verdim. Akşama getirdiler kurdular. Hemen benim mutfak robotunu çağırdım. Kredi azaldı sinyali veriyor. Bankadan havale yaptım robota. Bana bak, akşama kelle paça çorbası istiyorum, yemek yedirme makinesini deneyeceğim, marş marş! dedim. İstediğim gibi emirler yağdırıyor canım isterse hakaret edebiliyorum, şapşal şapşal gülümsüyor. Öte beri siparişleri dahil bütün yemek işini hallediyor. Yalnız yemek yedirmeyi beceremiyor henüz. Örneğin çorba içirirken ya döküyor ya da fazla yavaş davrandığından ağzım açık beklemek zorunda kalıyorum. Onun için ona artık bu görevi vermiyorum. Kendim yiyorum çoğu kez. En nihayetinde insanız, yemek yerken yoruluyoruz. Umuyorum ki yemek yedirme makinesi beni bu dertten kurtaracak. Ürünün tanıtımında merak ettiklerimi sordum birer birer. Bütün sorunları gidermişler. Makine ince motor hareketleri sayesinde ultra hassas şekilde hareket ediyormuş. Böylelikle sulu yemekleri ağzınız açık beklemeksizin ve en önemlisi dökülmeksizin yedirebiliyormuş. Ürünün pazarlamasını yapan manken, ürünlerinin özellikle benim gibi geleneksel yeme adabını tercih eden kişiler için tasarlandığını söyledi. Ekmek yemeden doymayanlardan olduğumdan onu da sordum doğal olarak. Ekmeği ne kadar böleceğini nasıl bilecek dedim. Tamamen size kalmış efendim; üzerindeki bir tuşla sizin ağzınıza attığınız ekmek sokumunu numune olarak tanıtacaksınız; makine bunu hafızasına alacak. Bundan sonra aynı hacimde ve ağırlıkta ekmek sokumları sizin belirlediğiniz sıklıkta, öğrenilmiş ve hesap edilmiş yeme alışkanlığınız doğrultusunda ağzınıza gelecek. Peki dedim ya çok aç olduğum zamanlar ne olacak? Ben her gün aynı şekilde yemek yemeyebilirim. Bazı günler çok aç oluyorum, o öğünlerde hızla yerim. Makine beni bir an önce doyurmazsa canım sıkılır. Olur mu efendim, ürünümüzün üç ayrı ayarı var; yavaş, normal ve hızlı olmak üzere. Dilerseniz siz de kendi özel ayarınızı oluşturabiliyorsunuz. Hafızasında 1024'e kadar yeme seçim programı kaydedebilirsiniz dedi. Bütün ihtiyaçları karşılıyordu makine. Artık rahat rahat koltuğa oturup uzaydaki yolculuğuma çıkabilirdim. Mutfak robotum yemekleri hazırlayıp getirdi. Yemek yedirme makinesinin düğmesine bastım. Gayet başarılı. Gözlüğümü takıp seyahatime başladım. Bir ara Merkür'e fazla yaklaşmışım, susar gibi oldum. Baktım hala çorba geliyor. Makineyi durdurup suyumu içtim. Susadığımı anlamadı. Eh ilk günden o kadarını da beklememek lazım. Nasıl olsa öğrenir zamanla. Her gün yeni binlerce gelişme kaydediliyor. Bu küçük sorunu kısa sürede çözecektir eminim. Gelişme demişken size iletişimin ne kadar geliştiğine tanıklık ettiğim olayı anlatmak istiyorum. Bir arkadaşımın yeni aldığı arabasını hafta sonu denedik. Biraz deli dolu kullanmayı, 1 saniyede 100'e çıkıp aniden durmayı sever. Zaman zaman onunla gezmek çalkalanmak hoşuma gidiyor. Hafta içi bütün gün hareketsiz kalıyoruz; en azından hafta sonu biraz hareket etmek gerekli insana. Şöyle sahilde biraz dolaştıktan sonra büyük otobana çıktık. Arabalar vızır vızır. 150-200 derken nerdeyse uçmaya başladık. Bu ona yetmiyordu herhalde ki bana söylemeden aracın çarpışma önleme asistanını, ABS'yi, yabancı cisim radarını kısaca güvenlik sistemlerini devreden çıkararak heyecanını katlamış kendince. Ben de eğleniyorum ama onunki bambaşka. Bir müddet bağrışa bağrışa kahkahalarla otobanda fink attık. Ta ki yarış yaptığımız önümüzdeki lüks araba ani fren yapana kadar. Fren ama ne fren! Hızlarımız takriben 180 civarında olmalıydı. Sadece birkaç saniyede öndeki araç durdu. Biz... Biz de durmuşuz. Arkadaşım anlamsızca bana bakıyor nasıl durdu bu diyordu. O muhteşem buluş olmasaydı şu anda muhtemelen ben ölmüş olacaktım, bunları yazamayacaktım. Olaydan sonra arabanın satıcısına gittik ve içtenlikle teşekkür ettik. Aracın kamera kayıtlarını izledik beraber. Öndeki araç itliğine ani fren yapıyordu. Arkadaşım ise, ben frene bile basamadım diyordu. Meğer yeni model Hansingen marka otomobillerde gizli bir güvenlik sistemi bulunuyormuş. Bir nevi yedek sistem. Eğer aracın kendi güvenlik sistemi devreden çıkarsa iletişim çipi Hansingen sisteminden 10 milisaniyede bir trafik durum bilgisini alıp aracın hızını buna göre ya düşürüyor veya onu tamamen durduruyormuş. Bizi kurtaran da bu sistem olmuş. Arkadaşıma bana haber vermeden güvenlik sistemini devreden çıkardığı için teessüf ettim. Gidip arabanın sırtını sıvazladım, öptüm onu. Heyhat! İnsan arkadaşına bile güvenemiyor artık. İyi ki kutsal insan canını düşünen uzmanlar var dünyada. Yukarıda sağlık ve huzur dedik ama can güvenliği de buna eklenmeli. Ben bunu o son olayda çok iyi anladım. Araba kullanmayı sevmiyorum. En azından arabalarda otomatik pilot sistemine tam olarak geçiş yapılmadıkça bir araba almayı düşünmüyorum. Canım gezmek istedi mi bahsettiğim gözlüğü takıp neredeyse tüm evreni gezebiliyorum. Bir de içinde teleskopu bulunan pencereden bakma makinem var. Pencereden bakmanın da makinesi olur mu demeyin. Çok fonksiyonlu ve gayet kullanışlı. Güneş enerjisiyle çalışıyor, elektrik yakmıyor. Kendi etrafında dönebilen koltuğuna oturuyorsunuz. Yerden 3 metreye kadar yükselebiliyor. Sağa sola 0,5 metre, çapraza 30 cm kadar hareket kabiliyeti var. Böylelikle pencereden istediğiniz açıdan bakabiliyorsunuz. Evin deniz gören tarafındaki pencereden baktığımda eskiye göre nerdeyse 2 metreye kadar yukardan bakabiliyorum. Sanki bir üst katta oturuyormuş gibi harika bir hisse kapılıyorum. Teleskopuyla geceleri yıldızları izlemek çok zevkli doğrusu. Gündüz ise martıların birbirleriyle dalaşmalarına bayılıyorum. Bu makineyi aldığım satıcıya teleskopa neden ses özelliğini eklemediklerini sordum. Yasal olmadığını söylediler. İzlemek yasal, dinlemek değil ha! Bunun saçmalığın daniskası olduğunu söyledim. Bu sorunun kısa sürede çözülmesini beklediklerini söylediler. Benim teleskopu ücretsiz değiştireceklermiş. Koltuğun bir özelliği de hareket edebiliyor olması. Üstelik tekerleksiz. Birlikte satın aldığım manyetik yolluk sayesinde evin içinde istediğim yere gidip gelebiliyorum. Böylece hiç ayağa kalkmama gerek kalkmıyor. Hem yorulmamış oluyorum hem de zaman kazanıyorum. Yerimden kalkmadan misafir karşılayabiliyorum örneğin. Çok misafirim gelmiyor ama senede bir 5-6 kişi az sayılmaz. Kapıya kadar gidiyorum sonra da yükseltiyorum onu. Misafirler oturduktan sonra nezaketim gereği onların boy hizalarına göre ayarlıyorum. Böylece kimse kimsenin üstünden bakmadan sohbet edebiliyoruz. Bazı yaz akşamları balkondaki koltuğuma oturmak için kalkıyorum bu süper koltuktan. Leydi ile oturup şarap içiyoruz. Ah! size Lady'den bahsetmedim. O şirret karıdan boşandıktan sonra evime Lady'yi getirdim. Benden hiçbir şey istemiyor; hatta bazen şaka yapıp beni eğlendirmeyi biliyor. Onun eşsiz insancıllığını belki size başka bir zaman anlatırım. Bütün bu olağanüstü icatlara rağmen nadiren de olsa bir mutsuzluk gelip yüreğime çörekleniyor. Sebebini bilmiyorum. Dört gözle bekliyorum mutlandırma makinesini. İnsanlığın en önemli buluşu henüz yapılmadı. Öyle bir makine olmalı ki, insanda ne tasa ne dert bırakmalı. Şöyle narkotiğe bulaşmadan, bağımlılık yapmadan üzerindeki ağırlığı hepten çekip almalı. Gözlerimi kapatıyorum ve görüyorum; sonsuza kadar mutluluk içinde yaşayacağım bir hayatı.


Robert Stromberg' in yönetmenliğini üstlendiği Amerikan The Walt Disney Company yapımı 97 dakikalık bu fantastik film, Grimm Kardeşler'in 1959 Yılında kaleme aldığı Uyuyan Güzel adlı masalından tanıdığımız Cadı Malefiz'i, 'eğer bir kadın kötü ise bunun mutlaka nedenleri vardır' savından hareketle ve onun bakış açısıyla irdeleyen bir masal uyarlaması. Son yıllarda, ünlü çocuk masallarındaki kötü karakterlerin kötü olmalarına nedenler bulan ve bu bağlamda o karakterlerin çevreleriyle etkileşimlerini irdeleyen ve sonuçta toplumun bu noktada etkinliğini vurgulamayı amaçlayan filmler sıkça yapılır oldu. Tıpkı Peter Pan'daki Tinkerbell gibi. Bu filmde Cadı Malefiz, kin ve öfkesini tüm çıplaklığı ile sergilerken çocuksu masumiyetini de elden bırakmayan bir karakter olarak, büyük-küçük her yaştan seyircinin takdirlerine, ciddi toplumsal mesajlar da verilerek sunuluyor. Sonuçta, Kötüyüm ama neden? sorunsalı çok iyi işlenmiş. Bu özelliği nedeniyle de ona büyük ya da çocuk filmidir etiketi yapıştırabilmek pek de mümkün değil. Zaten, yapımcıların da seyirci kitlesi olarak, hem çocukları hem de büyükleri hedefledikleri kolayca anlaşılıyor. Uzun koyu renkli kanatları, kocaman boynuzları olmasa onun bir cadı değil peri olduğunu düşünmeniz dahi mümkün. Aslına bakılırsa, çocuklar açısından en önemli mesajı burada veriyor ve görüntünün değil iç güzelliğinin önemini çok açık bir biçimde vurguluyor. Kendi topraklarında, mutluluk ve yaşama sevinciyle dopdolu, iyi yürekli bir periden taş kalpli bir cadıya dönüşümüne neden olan, ona yönelik ve acımasızca gerçekleşen aşk ihaneti, filmde ince detayları ile sunuluyor. Senaryo o denli iyi işlenmiş ki verilen mesajların hiçbiri sırıtmadan yerli yerine oturmuş görünüyor. Güven-ihanet, iyilik-kötülük, dostluk-düşmanlık, hırs, intikam gibi güçlü duygular, nedenleri ve sonuçlarıyla adeta dantel gibi işlenmiş ve küçük izleyiciler için büyük dersler haline getirilmişler. İnsanoğlunun hırsları, çevresindeki her şeye sahip olma isteği, bunu gerçekleştirmeye çalışırken çevrelerine ve özellikle doğaya verdiği zararlar ve bu zararlara karşı sergilediği vurdumduymazlıkları açıktan açığa yerilmiş. Masalların genel karakterine uygun olarak, bu kötü durum ve davranışları benimseyen karakterler ağır mağlubiyetlere uğratılmışlar. Filmde Malefiz'i canlandıran Angelina Jolie, diğer filmlerinin aksine, kalın dudakları ve güzel fiziğinden ziyada oyunculuk başarısı ile dikkat çekiyor. İhanete dayalı, kin, öfke ve nihayetinde beklenen intikam gibi keskin duyguları sergilerken çocuksu bir masumiyeti de seyirciye ulaştırabilmek kolay bir iş olmadığı halde bunu başarıyla gerçekleştirebilmiş. Kadın kırılganlığını, bu kırılganlığın nelere neden olabileceğini özellikle büyük seyircilere üstün oyunculuk becerisiyle çok iyi aktarabilmiş. Filmde, Elle Fanning; Prenses Aurora, Sharlto Coply; Kral Stefan, Sam Riley; Diavan, Peter Capaldi; Kral Kinloch, Brenton Twaites; Prens Philipp ve Ella Purnell; Genç Melefiz rollerini başarıyla oynamışlar. Burada, Diavan rolünü üstlenen Sam Riley'in oyunculuk başarısına özellikle vurgu yapmak gerekiyor. Fantastik filmlerde görsel efektler, seyircinin oturdukları koltuklardan filmin büyülü dünyasına dahil edilmelerinde çok önemli bir unsur kuşkusuz. Malefiz'in teknik kadrosunun bu anlamda çok iyi bir iş çıkardığını belirtmemiz gerekiyor. Bu tür filmlerde, son dönemlerin nerede ise vazgeçilmezi haline gelen bilgisayar teknolojisinin burada da sıkça ve çok büyük başarıyla kullanıldığını söylemek yanlış olmaz. Özellikle Malefiz'in o büyük kanatları ile uçuş enstantaneleri, dev ağaçların Kral Kinloch'un ordularıyla savaşı ve su perilerinin dansı sahnelerini gözümü kırpmadan seyrettiğimi ve çok büyük bir keyif aldığımı belirtmem gerek. Fantastik film ve Angelina Jolie tutkunlarının büyük keyifler alarak izleyeceklerini umduğum Malefiz'i, bir fantastik film tutkunu olarak, çocuklarınızı ya da küçük kardeşlerinizi de yanınıza alarak izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.


Ses üzerine bir performans yapıldığı için ve tek harf odaklı A harfinin kullanılması anlamlandırılarak AAA-AAA başlığı seçilmiş. AAA-AAA sesin nasıl çıktığını anlatırken aynı zamanda da bunun bir diyalog üzerine kurulu olduğunu da belirtiyor. Çünkü performans iki kişi tarafından karşılıklı ilerliyor. İş bağırma ve çığlık teması üzerine kurulu. Ancak işten anladığım kadarıyla sanatçılar bunu aynı zamanda bir gerginlik aracı olarak da tanımlıyorlar. İşin adı The Scream olarak da tercih edilebilirdi. Ancak diyalogun tek bir harf üzerinde bağlı kalarak kendini ifade etmeye çalışması, anlaşabilmenin veya anlaşamamazlığın getirdiği boyut, eşitlik eşitsizlik bağlamı, sözlerin veya kelime kullanımının yetersizliği ve son olarak da ifadelerin kelimelerle sınırlandırılmasına karşı bir eylem olarak tanımladım. İşin başlığının altında bu sorunların ele alındığını görüyorum. Marina Abramovic Yugoslav asıllı performans sanatçısıdır. 1960'larda ortaya çıkan yani beden sanatının önemli bir temsilcisidir. Abramovic fiziksel ve zihinsel potansiyeli sınırlayan ve zorlayan konular üzerine araştırmalar yapar ve bu alanlar üzerine performanslar sergiler. Bir beden sanatçısı olarak, performanslarında kendi bedenini kullanmıştır. Kendini parçalara ayırmış, kırbaçlamış, buz kütleleri üzerinde vücudunu dondurmuş ve buna benzer daha birçok tehlikeli iş yapmıştır. Yaptığı işlerin temelinde insanları özgürleştirmek kavramı yatmaktadır. Abramovic'in Belgrad'a sürüldükten sonraki ilk işlerinde, Yugoslavya'nın savaş sonrası dönemin baskıcı kültürüne karşı asi tutumu vardı. Yani ilk zamanlarında kendi coğrafyasına özgü işler yapıyordu. Daha sonra ise beden sanatına daha çok ağırlık verdi. 1975'te Abramovic, Ulay ile tanıştı. Birlikte oldukları 20 sene boyunca beraber yaşadılar ve çalıştılar. Birden fazla iş ürettiler. İşlerinde güç ve bağımlılık ilişkilerini izleyici ile üçlü bir iletişim kurarak incelediler. 1977'de ürettikleri bir işte, dudakları birbirlerine yapışıkken, boğazlarının yan tarafına yara bandıyla yapıştırılmış mikrofonlar Marina ve Ulay'ın sırayla birbirlerinin ciğerlerindeki havayı içlerine çekişlerini kaydediyordu. Bu eylem iki taraf da susuz karbondan başka bir şey çekemeyinceye, bu da nefes darlığına varıncaya kadar sürdü. 1981-1987 yılları arasında, Marina ve Ulay tüm dünyada Nightsea Crossing adını verdikleri bir aksiyon serisi gerçekleştirdi. Müzelerde canlı birer tabloymuşçasına kendilerini yerleştirdiler. Beraber yaptıkları son çalışma Büyük Duvar Gezintisi (1988)- her birinin Çin Seddi üzerinde 2000 km. yürümesini gerektirdi. Her biri bir uçtan yürümeye başlayarak ortada buluştular. Marina Abramovic ve Ulay yani karşılıklı iki kişi tarafından sergilenmiş bir performanstır. İki kişi karşılıklı birbirlerinin gözlerinin içine bakar ve eşit bir şekilde bağırmaya başlarlar. Sadece anlık olarak nefes almak için dururlar ve yeniden birbirlerine bağırmaya devam ederler. İlk olarak alçak sesle başlayan performans gittikçe yükselir. Bu sırada kamera ses arttığı sürece yüz ifadelerine daha da çok yaklaşır. 9'19'' performansın sonunda Ulay pes eder ve geri çekilir, Marina Abramovic ise bir süre daha sesi kısılana kadar bağırmaya devam eder. İşin maddeleştirilmesi video ile gerçekleşmiştir. Tekniğinde ise beden kullanılmıştır. Performans herhangi bir sergi salonunda değil seyircisiz stüdyo ortamında çekilmiştir. Bu performansın iki versiyonu bulunmaktadır. Biri Liege şehrinde, diğeri ise Amsterdam'da kaydedilmiştir. Liege'deki performans televizyonda yayımlanmak üzere, Amsterdam'daki ise belgesel amaçlı çekilmiştir. Kavramsallaştırma bu performansta, beden ve bedenin hareketi üzerine kuruludur. Marina Abramovic ve Ulay, ilk başta monoton bir ses tonu çıkarırken bu ses tonları gittikçe yükselmeye başlar ve birbirleriyle yarış haline girerler. Kadının ve erkeğin eşitliği, gücü, ve dayanabilirlikleri bu performansta ölçülür. Sonunda Ulay pes eder ve Marina Abramovic bu yarışı kazanır. Böylece Abramovic, kadın bedeninin gücünü, erkekten üstünlüğünü ve dayanılabilirliğini ses tellerini kullanarak izleyiciye aktarır. - Marina Abramovic'in yarışı kazanmasına rağmen performansı bir süre daha devam ettirmesi. Ulay pes ettikten sonra Marina Abramovic büyük bir hırsla bağırmayı sürdürüyor. Dikkatimi çeken noktalardan biri, Ulay yoruluyor ve bağırmaya gücü kalmıyor ancak Abramovic sesi kısılmasına rağmen bağırmaya devam ediyor. Vücudu fiziksel bir reaksiyon veriyor ama Abramovic devam ediyor. Aslında bir yandan kadının erkeğe göre acı konusunda ne kadar sabırlı ve dayanıklı olduğunun da farkına varıyoruz. Burada düşündüğüm iki şey; Erkek gerçekten ne kadar güçlü?, Kadın gerçekten ne kadar hassas? Genel olarak alışılagelen şeylerden biri; bir konu üzerinde tartışırken erkeğin her zaman ses tonunu yükseltmesi veya yüksek tutması. Bu durum erkeğin yapısı açısından ve toplum algısı açısından bir norm haline gelmiş durumda. Bu performansta Ulay bağırmayı kestiği anda genel anlamda erkek, gücünü, otoritesini ve üstünlüğünü tam anlamıyla yitirmiş hissiyatı veriyor. Abramovic'in, Ulay'ı bastırarak geri çekmesi kadının otoritesini ve üstünlüğünü ortaya çıkarmış oluyor. Diğer bir görüş; günlük hayata baktığımız zaman izlediğimiz performansın sadece ilişki üzerinde değil her yerde olduğunu görüyoruz. Tek fark, performansta monoton bir şekilde başlayan bağırma, günlük hayatta kullanılan sözlerle karşımıza çıkıyor. Bununla birlikte, karşımızdakine anlatmak istediğimiz duygularımız veya hislerimizde bazen kullanılan kelimeler yetersiz kalıyor. Harfler, kelimeler, cümleler zamanla oturtulmuş ve bir norm haline gelmişken, gerçekten kullandığımız sözcükler bizi ne kadar ifade edebiliyor veya kendimizi anlatmaya ne kadar yardımcı oluyor? İnsan kalıplaşmış sözcükleri kullanmadan da ilkel yollarla söylemek istediklerini anlamlandırabilir. İzlemiş olduğumuz performans bu düşünceyle arada bir köprü kurmayı sağlıyor.


Marsta bir hayatta kalma çabası, çağımızın modern Robinson Crusoe Mark Watney'ın ağzı hafif bozuk zorlu mücadelesini anlatıyor Andy Weir kitabında. İleri bir gelecekte biz dünyalılar Ares programı altında Marsa insanlı uzay aracı göndermeye başlamışız. Kitabımızın kahramanı Mark Watney de bu Ares III programında en düşük rütbeli astronot, botanikçi ve makine mühendisi. Gülünç olaylar diye adlandırdığı bir dizi felaket sonrası tek başına Marsta ve hayatta kalan Watney'in 400 gün yetecek yiyeceği, bol bol güneş enerjisi ve depolamak için hidrojen yakıt hücreleri, oksijen vericisi, su arıtıcısı, Hab çadırı var. Fakat dünya ile olan bütün iletişimini kendisinin mahsur kalmasına neden olan fırtınada kaybetmiş durumda ve bir sonraki Ares IV görevi 4 sene sonra. Oksijen vericisi bozulursa ölür, su arıtıcısı bozulursa ölür hiçbir şey olmazsa yiyeceği biter ve ölür. Buna rağmen o zamana kadar hayatta kalmalı ve Marsın en pozitif insanı olmalı yoksa Marsta ölen ilk insan olacak. Elbette kimse böyle ünlü olmayı istemez. 415 sayfalık roman Pegasus Yayınevi tarafından raflara kazandırıldı ve Goodreads sitesinde 2014'ün en iyi bilim kurgu romanı seçildi. Eğer kitabı okursanız neden olduğunu anlarsınız. Hikaye anlatımı için gerçeklikten ödün vermek zorunda kalsa da Weir, çoğu teknik ayrıntıyı bilimsel olarak tutarlı yazmaya çalışmış. Bir çok matematiksel ve biyolojik detaylarla yoğrulsa da genel olarak boğulmuyorsunuz ve kendinizi kitabın içinde bulabiliyorsunuz. Bilim kurguya aşina olmayan bir kesim için kitabın bir bölümü sıkıcı gelebilir, kurgunun büyük kısmı bir sorun yaşa düzelt ve bunun tekrarından oluşuyor. 400 küsur sayfalık kitap için gereksiz kurgu fazlalığı olmuş ve bana kalırsa kitabın eksiği buydu. Fakat teknik bilgiler aklınızı yoruyorsa her zaman canlandırmaya geçebilirsiniz, en azından Mark'ın ne yapmaya çalıştığını hayal etmeniz kitaba yeniden odaklanmanıza yeterli olacaktır. Asıl güzel olan kitabı sadece tek kişinin bakış açısından okumuyoruz. Aynı zamanda dünyadakileri, oradaki haberleri alıyoruz ve Watney'in mürettabatını, bununla nasıl başa çıktığını -kısa ama olsun- okuyabiliyoruz, bu da hikayeyi tek düzelikten alıp başka bir konuma sokuyor. Başrolünü Matt Damon'un oynadığı aynı isimli film 2 Ekim'de gösterime girecek. Filmini izlemeden önce okumak isteyenler acele edebilirler çünkü çok az kaldı!


Restoranın sigara içilen bölümü her zamankinden kalabalıktı. Havaya bakan dışarı adım atmaya korkuyordu. Yarım saat önce başlayan yağmur dinecek gibi değildi. Cadde dereye dönmüştü. Islanmadık yeri kalmayan birkaç kişi sanki yağmurun keyfini çıkarmaya çalışıyordu. Ne adımlarını hızlandırıyorlar ne de suyu yarara yara ilerleyen araçların boca ettikleri suya aldırıyorlardı. İşe geç kalma tedirginliğini yaşayanların yüreğinde patlıyordu gök gürültüsü. Durmak bilmeyen şimşekler kafalarının içini korku filmi platosuna çevirmişti. Gerilim bitecek gibi değildi. Kart basma saati yaklaşıyordu. Kesilecek ücretin miktarı değildi dert ettikleri. Girişteki o turnikenin günün birinde açılmama korkusu yok mu!.. İşsiz kalma ihtimali her anlarını zindana çevirmeye yetiyordu. Restoranın camla ayrılmış yola bakan masalarından en sağdakinde iki kişi oturuyordu; Serap ve Tayfun. Yağmurun dinmesini bekliyorlardı. Serap'ın giyim kuşamındaki, makyajındaki özen hemen fark ediliyordu. Sarıya boyanıp şekil verilmiş saçları gittiği kuaförün ustalık belgesi gibiydi. Tayfun ceketini çıkarıp yanındaki sandalyeye asmıştı. Özel terziye diktirttiği beyaz gömleğin gözler önüne serdiği kaslar düzenli spor yaptığını cümle aleme ilan ediyordu. Gömlek cebinin sağ üst köşesine adı ve soyadının ilk harfleri özenle işlenmişti: T.E. Diğer masalarda oturan tüm kadınlar birer Serap, tüm erkekler birer Tayfun'du. Masadaki bitmeyecek hissi uyandıran sessizlik yeni filizlenen, henüz itiraf edilememiş aşkın ortaya bırakılmış çığlığıydı. Sessizliği bozan tek konu işyerinde yaşananlardı. Serap, yakında emekliye ayrılacak İnsan Kaymakları Müdürünün yerine geçmeye adaydı. Kendini göreve hazır hissediyordu. Buna rağmen tedirgindi. Genç yaşta finansman müdürlüğüne yükselen Tayfun tecrübenin verdiği rahatlıkla hareket ediyordu. Kartvizitlerin altında ezilen duygular buluşmak için hayli zorlu sınavlara hazırlanıyordu. Kesilmeyen yağmur kadar uzun süren bedenleri, beyinleri esir alan masadaki seslik bu kez Tayfun'un havaya kalkan sağ eliyle bölündü. Sessizce yükselen o el sanki özgüvenin hükmedici diliydi. Serap irkilmişti. Fakat kendisine ciddiyet katan kontrolünü kaybetmedi. Tayfun avucunu kapadı. İşaret ve orta parmağını kaldırıp hareket ettirdiğinde, garson yanlarına gelmeden ne demek istediği anlamıştı. Gerçeklerin yüzüne vurulmasıyla sarsılan Serap kafasındaki tüm soruları o anda silip attı. Aklıyla savaşan duyguları kalbinin derinliklerine gömüverdi. Yükselişini engelleyecek ne varsa yakında edineceği kartvizitin ağırlığı altında ezildi. Sessizliğe gömüldü. Ne söyleyeceğini bilememenin dilsizliğine teslim etmişti kendini. Oysa yüreğinden taşanları Tayfun'un kalbine taşıyacak köprü olmalıydı dili. Masanın üstüne çökmüş sessizlikte boğulan Serap'ın imdadına garson yetişti. Bu sizin az şekerli kahveniz dedi, fincanı ve su bardağını önüne bıraktı. Acele etmeden masanın karşı tarafında geçti. Bu da sizin sade kahveniz dedi, fincanı ve buğulanmış su bardağını özenle Tayfun'un önüne koydu. Gülümseyerek ekledi: Suyunuz her zamanki gibi, soğuk. Tayfun gülümseyerek sağ eliyle garsonun sırtına dokundu, teşekkür etti. Çok geçmeden yüklü bahşişi kapacağını bilen garson gülümseyerek uzaklaştı. Kahveleri yudumlarken neredeyse hiç konuşmadılar. Öğle arasında gürültüyle gelen yağmur masadaki sessizliği bozmaktan korkarcasına usulca çekip gitti. Tayfun saatine baktı, garsona işaret etti. Hazırda bekleyen hesap bekletmeden masadaydı. Tayfun hesabı öderken verdiği bahşişle garsonun beklentisini boşa çıkarmamıştı. Garson da rolünü kusursuz oynuyordu; teşekkür ederken sandalyede asılı ceketi aldı, Tayfun'un giymesine yardım etti. Misafirimiz dediği müşterilere kapıya kadar eşlik etti. Kaçarcasına dağılan bulutların boşluğunu dolduran güneş su birikintilerine dokundukça ortalığı şenlik alanına çeviriyordu. Nem aniden artmıştı, nefes almak her geçen dakika daha da zorlaşıyordu. Yağmurun izleri hızla siliniyordu. Sokaklar koşuşturan insanlarla dolmuştu. Serap ve Tayfun aksine geç kalmanın korkusunu unutmuş, öğle tatili yeni başlamış adımlarıyla yürüyorlardı. Dilleri yerine ayakları ağızlarından çıkmayanları anlatıyordu. Birkaç vitrin ötede içeri girecekleri iş merkezi ağzını açmış avlarını tek tek yutuyordu. Duygularını paydos saatine kadar dışarıda bırakacaklarını bilmenin sıkıntısı yüreklerine çökmüştü. Akıl yine galip gelmişti. Yapmaları gerekeni yapacaklardı. İş merkezinin çatısından aşağıya gizlenerek inen pvc borunun çıkışı firar edip uzaklara gitmeye çalışanların kurtuluş kapısı gibiydi. Fakat bugün, kaldırıma açılan tünelin ucu, iş merkezinin demirbaşı denilen Dursun tarafından tutulmuştu. Elindeki teli tünele salıyor, sağa sola çeviriyordu. Gelip geçen meraklı gözlere aldırmadan işini yapıyordu. Adım adım yaklaşan Serap ve Tayfun'un farkında değildi. Aralarında birkaç metre kalmıştı. Dursun alnındaki teri sildi, bir hamle daha yaptı, teli olanca gücüyle iteledi. Önündeki engelin kalmasıyla özgürlüğüne kavuşan yağmur suları Dursun'a doğru saldırıya geçti. Adam kendini güç bela yana attı. Neredeyse Serap'a çarpacaktı. Tayfun, Biraz dikkat etsene be adam! dediğinde göz göze geldi iş merkezinin demirbaşıyla. Dursun, adamın yanındaki kadına hava atmak istediğini düşündü. Karşılık vermeden borunun boşalmasını bekledi. Kaldırım kuş boklarıyla dolmuştu. Kuş tüyleri, kemikler ortalığa dağılmıştı. Borunun hemen önünde duran parçalanmış siyah kanadın dibindeki et parçaları hala kırmızıydı. Dursun umursamadan bakıyordu. Benzer manzarayla defalarca karşılaşmıştı. Onu şaşırtan Serap'ın tepkisiydi. Dursun'un bakışları iş merkezinin camlarını yalayarak göğün maviliğine uzanırken dilinden döküleceklerin girizgahını yapıyordu adeta: Yukarıdaki kavga çok kanlı. Yalnız düşenin işi zor. Şanslı olan üç beş tüyünü bırakır. Ya şanssız olan?... Devamını getirmedi. Gözlerini etrafa saçılmış kemiklere dikti. Dursun kaldırımı temizlemeye giriştiğinde Serap ve Tayfun hazırladıkları kartlarını kendilerine lütfedip turnikeyi açacak kart okuyucuya uzatıyorlardı. Giriş izni tamamdı. Asansörü kapısı kapanmadan yakalamalıydılar. Koştular. Son anda yetişmişlerdi. Asansör en üst kata ulaştığında indiler. Söylenemeyen duyguları yanlarına alıp gönülsüzce ayrıldılar, odalarına geçtiler. Aradan iki hafta geçmişti. Yorgun gözlerini ekrandan alan Tayfun koltuğun altındaki kolu çekti, arkalık geriye doğru yattı. Gözlerini kapadı, ellerini başının arkasında kenetledi. Derin düşüncelere daldı. Kafasından geçenleri tahmin etmek zor değildi; onu, Serap'ı düşünüyordu. Artık duygularını açma, aşkını ilan etme vaktinin geldiğine kuşkusu kalmamıştı. Fakat nasıl yapacağını bilemiyordu. Her kapıyı açan kartvizitindeki unvan iş buraya geldiğinde çaresiz kalıyordu. Gözlerini açtı. Artık vakit kaybetmeye tahammülü kalmamıştı, ne pahasına olursa olsun Serap'la konuşacaktı. Heyecandan kalbi yerinden fırlayacakmış gibi çarpıyordu. Sigaradan medet umdu. Ceketin cebinden paketi aldı. Pantolonun cebini yokladı. Çakmak her zamanki yerindeydi. Terasa çıktı. Dudaklarının arasına sıkıştırdığı sigarayı yakarken sol elini çakmağa siper etti. Derin bir nefes aldı, dumanı gökyüzüne savurdu. Uzaklarda kara bulutlar kıpır kıpırdı. Ara sıra şimşek çakıyordu. Yağmurun boşalması iş çıkışını beklemeyecek gibiydi. Tayfun derin hayallere dalmıştı. Sigarayı yarıladığının farkında değildi. Gözleri yakınları değil açılan kapının arkasındaki hayal dünyasını görüyordu. Sayısız kez Tayfun'un Serap'a aşkını ilan edişini izledi kapının bu tarafından. İçeriden yükselen Artık bu işi uzatma, yüreğini dinle diyen sesle kapı yüzüne kapandı. Kendine geldi. Cebini yokladı. Telefonu aldı, onu aradı. Aylardır bu anı bekleyen Serap birkaç dakikaya kalmadan elinde kahve kupasıyla terastaydı. Serap sessizliğin arkasında saklananların ortaya çıkmasını kolaylaştırmak için kendisinden kaçan Tayfun'un gözlerini yakalamaya çalışıyordu. Umudunu kaybetmeye başladığında kupayı dudaklarına götürdü, kahveden kocaman bir yudum aldı. Uzaklardan gelen gök gürültüsüne karışan sessizlik bitecek gibi değildi. Tayfun sigarasından derin bir nefes çekti. Ciğerlerine çektiği duman değil de sanki cesaret iksiriydi. Aşkını itiraf eden sözcükler Serap'ın gönül süzgecinden geçip arzulanan dile çevrilmişti. İkisi de rahatlamıştı. Serap önce davrandı, iş çıkışında bir yerlerde oturup bu güzel anı kutlamayı teklif etti. Üstelik kutlamayı hak eden bir haberi vardı. Tayfun'u merakta bırakmadı. İnsan Kaynakları Müdürümüz kararını verdi. Gelecek ayın sonunda emekliye ayrılıyor. Yerine benim geçeceğimi bildirdiler, dedi. Demek sonunda beklenen karar çıktı. Desene bu akşam çifte kutlama yapacağız, dedi Tayfun. Serap'ın gülümseyen gözleri ağzından dökülecek sözlerin habercisiydi. Fakat martı çığlıkları her şeyin üstünü örtüverdi. Merakla karşıdaki binanın çatısına baktılar. Bacanın üstüne disiplini elden bırakmayan asker gibi dikilmiş martı avaz avaz bağırıyordu. Çanak antenin tepesine tünemiş diğer martı çığlık atarak havalandı. Çatının üstünde daireler çizerek uçuyordu. Henüz uçamayan iki yavru martı hızlı adımlarla bacanın üstündeki martının güven veren gölgesine sığındı. Çatının eğiminden yararlanarak kanat çırpmayı öğreniyorlardı. Son iki gündür arada sırada bir karış havalanıyor, fakat daha ilerisine cesaret edemiyorlardı. Daha yolun başındayken öğrenmişlerdi kendileri bekleyen tehlikeleri. Yavru martılardan bir diğeri tüm bildiklerini unutmuş aksi yönde ilerliyordu. Saçağın ucuna geldi, yağmur oluğunun tepesinde durdu. Çığlıkları duyan birkaç martı daha katıldı hava savunma gücüne. Martılar sırayla çatının arkasına pike yapmaya başladıklarında telaşın sebebi anlaşıldı. Martıların önlerine kattıkları kargalar sağa sola manevralar yapıyor, ani yükselişler ve inişlerle saldırıları atlatmaya çalışıyorlardı. Kargalar iki bina ötedeki çatıya kondular. Ardı ardına birkaç karga daha yanlarına ilişti. Çok geçmeden kargalardan üçü havalandı. Diğer binaların çatılarına kondular. Gözlerine kestirdikleri avlarını kuşatmışlardı. Savaşın tarafları uzaktan izlendiklerinin farkında değillerdi. Serap ve Tayfun köşeye çekilmiş mutlu son diliyorlardı. Uzaklarda çakan şimşeklerin ardından duyulan gök gürültüsü yaklaşan yağmuru haber veriyordu. Belki de yaşanacak kanlı savaşın izlerini silmek için ayak sürüyordu kara bulutlar. Bekleyiş uzun sürmedi. Kargalar farklı yönlerden havalandılar. Saldırı başlamıştı. Kondukları çatılarda savaşı bekleyen martılar hareketlendiler. Kanatlarını açıp havalananlar çok geçmeden kendilerini kanlı savaşın ortasında bulacaklardı. Kimsenin beklemeye niyeti yoktu. Kıyasıya bir savaş başlayıverdi. İki taraf da dişliydi. Akacak kanı hesaplayan yoktu. Martı güçleri ilk saldırıyı püskürtmüş ve kargalardan birini yaralamıştı. Taraflar vazgeçecek gibi değillerdi. Kargalar ardı ardına farklı taktiklerle savaşı kızıştırıyorlardı. Bacadaki martı görev yerini terk etmiyor, yavrulara yanaşacak kargalara karşı son nefer gibi duruyordu. Savaş oyunları uzadıkça uzamıştı. İki taraf da yara alıyordu. Kargalardan biri öldürücü darbeyi yağmur oluğuna sığınmış yavru martıya yaptı. Artık onun için yapılabilecek bir şey yoktu. Savaşçı martılar yılmadan geride kalan yavruları korumaya çalışıyorlardı. Yeni kayıpları önlemişlerdi. Ganimetle dönen kargalar da gagalarıyla usta vuruşlar yapıyorlardı. Çok geçmeden yavru martıdan geriye sadece tüyleri ve kanlı kanat parçası kalmıştı. Yazık oldu yavruya, derken Serap'ın sesi titriyordu. Dokunsalar ağlayacaktı. Tayfun onu teselli etmek istedi. Fakat ne diyeceğini bilemiyordu. Sustu. O günü, aniden bastıran yağmurun ardından kaldırıma saçılan son bulmuş hayatlardan kalanları anımsadı. Martı çığlıklarının son bulmasıyla çöken sessizlik ikisini de içine almıştı. Sustular. Yavruları ve kahraman martıları seyrettiler. Tayfun'un telefonu çalıp asistanının beklenen misafirlerin geldiğini söylemesiyle gerçek dünyalarına döndüler. Paydos saati gelmişti. Tayfun ve Serap birlikte çıktılar. Asansörün kapısı giriş katta açıldı. Son görevlerini yapmalıydılar. Boyunlarına astıkları kartı yollarını gözleyen kart okuyucuya uzattılar boyunlarını eğerek. Turnike açıldı. Döner kapıdan dışarı çıkarken yağmur başlamıştı. Şiddetli değildi. Ama ardı yüklü görünüyordu. Merdivenden ağır adımlarla indiler. Sola döndüklerinde oldukları yere çakılıp kaldılar. İleride bekleşen biri kadın üç kişi sesleri çıkmadan ellerindeki dövizleri yükseltmişler, işlerine geri dönme taleplerini yetkililere duyurmaya çalışıyorlardı. Serap onları tanımıştı. İki gün önce işten çıkış işlemlerini yapmıştı. Kimse fark etmese de çatıdan inen pvc borunun ağzından dökülen yağmur suları usul usul kaldırıma yayılıyordu. Tayfun ve Serap ne yapacaklarını bilememenin şaşkınlığıyla ne ileri gidebiliyorlardı ne de geri. Arkadan gelen sesle irkildiler: Hemen dağılın! Bize zorluk çıkartmayın! Taze sevgililer sanki uyarı kendilerine yapılıyormuş gibi telaşla yolun karşısına geçtiler. Yağmur hızlanmıştı. Üzerinde kanlı savaşın yaşandığı binanın girişine sığındılar. İş merkezinden çıkan mesai arkadaşlarının acemi eylemcilerden kaçarak uzaklaşmalarını izlediler. Özel güvenlikçiler işine geri dönmek isteyen biri kadın üç kişiyi iteleyerek uzaklaştırmaya çalışıyordu. Ne çığlık vardı ne de tepelerinde dairler çizerek uçan martılar. Şimşek gök gürültüsü birbirine karışmıştı. Yağmur bardaktan boşanırcasına yağıyordu. Yol dereye dönmüştü. Yağmur uzun sürmedi. Sığındıkları yerden çıkan Tayfun ile Serap kaldırıma indiklerinde durup karşıya baktılar. Caddeye rehavet çökmüştü. Şaşırtıcı sessizlik kulaklarda çınlıyordu. Otoparka gitmek için karşıya geçtiler. Çıt çıkarmadan yürüyorlardı. Yan gözle dahi birbirlerine bakmıyorlardı. Tedirgin gözleri aynı noktaya takılmıştı. Ortada ne özel güvenlikçiler görünüyordu ne de işine geri dönmek isteyenler. Kısa süre önce yaşanan gerilimden eser yoktu. Kaldırım kemik parçalarıyla, kuş boklarıyla doluydu. Kemiklere basmadan ilerlediler. Geride ayakkabılarına yapışan kuş boklarını imza gibi bırakırken yüreklerine bulaşanların farkında değillerdi. Kalemine sağlık. Çok içime işledi. Hele bu ortamda işsiz zor durumdaki insanları düşününce insan kendini çok çaresiz hissediyor. Şu an tek amaç batmadan suyun üstünde kalabilmek ....


Sana öyle geliyor insan. Düşünmekten korkuyorsun. Korkuyorsun çünkü düşünürsen gerçekleri görecek, benden farkın olmadığını anlayacaksın. Hayatın hakkında sandığın kadar söz sahibi olmadığını görmekten korkuyorsun. Anne-babanı sen mi seçtin? Ya kardeşlerini? Mesleğini seçtiğini söylüyorsun ama yıllarca aslında yazar olman gerektiğini, çalıştığın ofisten nefret ettiğini söyleyip şikayet edip durdun. Her kahvaltıda bu kadar erken kalkmanın sana göre olmadığını, geceleri çalıştığında daha verimli olduğunu sen anlatmadın mı karına bıkmadan usanmadan? Kaç kere Bu kadar nefret ediyorsan istifa et. dediği halde evin masrafları yüzünden işinden ayrılmaya cesaret edemediğin için, yıllarca aslında benim gibi o ofiste bir köşede terkedilmedin mi umutsuzluğuna? Kimse sormadı o ofiste olmayı sevip sevmediğini. Hatta masanın yönünü güneşe çevirmek bile gelmedi kimsenin aklına. Sen de göze batmamak için buna cesaret edemedin insan. Aslında sen de ne hayatının ne de zamanının hakimisin. Başka neleri hür iradenle seçebildiğini sanıyorsun gerçekten merak ediyorum. İnsan, masanın nasıl da yanıldığını düşündü. Hayatını her an değiştirme özgürlüğü olduğunu biliyordu. Şimdiye kadar yaptıkları sadece fedakarlıktı. Bir masa nereden bilecekti Fedakarlık sözcüğünün anlamını? İstesem, dedi kendi kendine şimdi bavulumu toplar başka bir eve taşınırım. Hem de buradan tek bir parça eşya almadan yanıma. Yeni bir hayata başlama gücünü ellerinde tuttuğunu düşündü. Ellerine baktı uzun uzun. Çok da güçlü gözükmüyorlardı aslında. Yine kendini kandırıyorsun. Bedenin aynı yaşlanmış beden, düşüncelerin tecrübe denilen dönüşümün tutsağıyken bırak başka bir eve, başka bir ülkeye bile taşınsan hayatın asla istediğin gibi değişmeyecek. Bunu sen de biliyorsun. Önce karının seni en yakın arkadaşın için, sonra çocuklarının sözde kariyerleri için terk etmelerinin acısıyla yanan yüreğini yanında götürdüğün sürece her yer aslında bu köşe olacak, her an aslında o terk edildiğin an olarak kalacak. Yine köşedeki masaya oturup tüm hayatını sorgularken bulacaksın kendini. Değişen sadece başını ellerinin arasına aldığında dirseklerini dayadığın masanın ağacının geldiği orman olacak. O ormanın farklılığı kadar hayatındaki hiçbir değişim keskin ve kesin olmayacak. Yaşayabileceğin tek hayat, tek köşe var yıllar içinde kendi ellerinle oluşturduğun.


Fransızca'da 'masque', İtalyanca'da 'maschera', İspanyolca'da 'mascara' ve Kelt dilinde 'mask' sözcükleri ile betimlenen ve Türkçe'ye Fransızca'daki okunuşu ile giren 'maske'nin kökeni, Latince 'mascus' sözcüğüdür. Maskelerin sınıflandırılmasında kullanıldıkları yer ve kullanım amacına bağlı olarak çok değişik gruplandırmalara gidilebilir. Buna mukabil, yelpazenin geniş bölümünü kaplayan endüstriyel üretim maksatlı olanlarını bir kenara bıraktığımızda, kalanların Ritüel ve Teatral olarak iki ana grupta irdelenmeleri mümkündür . Bilinen en eski maske örneklerinin taştan oyma ya da pişirilmiş kilden M.Ö. 9000-7000 Yılları arasında yapıldıkları bilinmektedir. Bunların, günümüzün kimi Asya ve Afrika ilkel topluluklarında da gözlendiği gibi kötü ruhlardan korunmak maksadı ile kullanıldıkları düşünülmektedir. Maskenin arkeolojik kazılar sonucu bulunan en eski örneği kireç taşından oyularak yapılmıştır. Nahal Hemar'a ait mezardan çıkarılan ve 12 parça halinde bulunduktan sonra birleştirilerek İsrail Arkeoloji Müzesinde sergilenen bu örneğin günümüzden 11 bin yıl önce yapıldığı düşünülmektedir. Kuzey Amerika Yerlilerine, Orta ve Güney Amerika'da doğup gelişmiş Aztek, İnka ve Maya Medeniyetlerine ait maske örneklerinin ise çoğunlukla ağaç oyma ürünler oldukları ve özel giysilerle birlikte dinsel törenlerde sıklıkla kullanıldıkları bilinmektedir. 1400'lü yılların sonlarına kadar Meksika'da hüküm süren Aztekler, önemli kişilerin cenaze törenlerinde ölünün kefeninin üzerine yeşim taşından yontulmuş maskeler koymayı adet haline getirmişlerdi. Benzer biçimde, Eski Mısır'da Kralların ölümünden sonra bedenleri balmumu ile kaplanarak sargı bezi ile sarılır, insan bedeni formu verilmiş bir ahşap sandukaya konularak ön yüzüne altından bir maske yerleştirilirdi. Kral Tutanhamon'un altın mumya maskesi, bunun günümüze ulaşabilen en güzel örneklerinden biridir. Maskeler, Antik Yunan ve Romalılarda simgesel bir üslup olarak kabul edildiler. Antik Roma'da persona sözcüğü hem maske hem de Roma Vatandaşlığı anlamına geliyordu. Her Roma vatandaşı, atalarının ölüm maskelerini kullanarak kendi soyunu diğerlerine gösterebilmekteydi. Balmumundan yapılmış kopyalar lararium adı verilen kutsal aile odalarında saklanırdı. Aileye yeni bir bireyin katılması veya her hangi bir bireyin ölümü halinde düzenlenen dini törenlerde bu maskeler kullanılırdı. 14. yüzyılda ortaya çıkışından günümüze kadar Japon 'No Tiyatrosu'nun oyuncuları ahşaptan yapılmış boyalı maskeler kullandılar. Ahşap kütüklerin maharetli ellerde işlenmesi sonucu ortaya çıkan ve çok değişik yüz ifadelerine sahip olan bu maskeler tanrıları, tanrıçaları, cinleri ve şeytanları sembolize etmenin yanısıra farklı karakter, tavır ve ruh hallerindeki insanları canlandırmak için de kullanılagelmişlerdir. Maskeleri bütünleyen uygun kostümlerin seçimi ile oyuncuların, seyirci üzerinde bıraktıkları etkinin daha da güçlenmesi mümkün olabilmektedir. Dolayısı ile oyuncuların çeşitli duyguları ve farklı karakterleri yansıtmasında önemli birer anlatım aracıdırlar. Ortaçağdan başlayarak Avrupa toplumlarında daha çok bir eğlence aracı haline gelen maskeler; daha ziyade balolar, karnavallar ve festivallerde kullanılır olmuşlardır. Rönesans, maskelerin gösterişli ve eğlenceli baloların vazgeçilmez parçaları haline geldiği bir dönemdi. Dönemin İtalyan soyluları, gösterişli giysiler ve maskeleriyle saray eğlencelerine katılırlardı. Ağırlıklı olarak tiyatro oyunlarının yer aldığı bu gösterilerde hareketli sahne dekorları kullanılır, kral ve kraliçeler için devrin ünlü ozanlarının yazdığı methiyeler okunurdu. Bu eğlencelerin en belirgin örneklerinden biri olan Commedia dell'Arte'nin maskeli karakterleri modern palyaçoların da ilk örneklerini oluşturdular. 16. ve 17. yüzyıllarda değişik giysiler ve maskelerle yapılan danslı eğlenceler Avrupa'da oldukça yaygındı. İlkel dinsel ayinlerden ve geleneklerden kaynaklandığı sanılan bu eğlencelere 'mask' adı veriliyordu. Bale, opera ve mim sanatı üzerinde etkili olan bu eğlenceli gösteriler sonraki yıllarda Avrupa ülkelerinde eski önemini yitirdi. Günümüzde, Kuzey Amerika Yerlileri'nden Kuvakiyutlar atalarının efsanevi serüvenlerini canlandırdıkları danslarda maske takmaktadırlar. Dans sırasında yüzlerindeki maskeyi çıkarıp, bir anda başka bir kişiliğe bürünerek izleyenleri şaşırtmak gösterilerin vazgeçilmez ritüellerinden biridir. İlkel Afrika toplumlarının çoğu, doğaüstü güçleri simgeleyen maskelerin insan ve doğa olaylarını etkileyip yönlendirdiğine inanmaktadır. Mali Yerlileri'nden Bambaralar ürünün bereketli olması için yapılan ayinlerde antilop kafası biçiminde maskeler takmaktadırlar. Maske, Liberya yerlilerinden olan Mendeler'in ergenlik çağındaki çocuklarının erişkinliğe kabul törenlerinin vazgeçilmez bir unsurudur. Bu törenlerde çocukların, ormanın ıssız bir köşesinde en korkunç maskeyi takmış olan kişiye yaklaşabilmelerine bağlı olarak cesaretleri sınanır. Nijerya'da Yorubalar atalarını simgeleyen maskelerle köylerinde dans ederek dolaşırlar ve atalarına çeşitli yiyecekler sunarlar. Bu törenin, insanları ruhlar dünyasına yakınlaştırdığına ve atalarının kendilerini kötülüklerden koruduğuna, dahası bereketi artırdığına inanırlar. Maskelerin boyutları, kullanım şekline, amacına ve kullanıldığı yere göre büyük değişkenlik gösterir. Avustralya totem maskeleri bir insan gövdesini örtecek kadar büyük yapılırken, Inuit Kadınları sadece parmaklarına taktıkları maskelerle gösteriler sergilemektedirler. Dünyanın çeşitli bölgeleri ve ülkelerinde, hem geleneksel tören hem de tiyatro amacıyla kullanılan maskeleri görmek mümkündür. Pagan inançlarının ortadan kalkmasıyla ritüel maskelerde önemli bir azalma olmasına karşın, tiyatral maskeler günümüzün çağdaş dramalarında halen kullanılabilmektedir. Rituel maskeler, birçok karakteristik özelliği taşıma eğiliminde olmasına rağmen dünya üzerinde çok farklı formları geliştirilmiştir. Bir maskenin işlevi, büyülü, ananevi veya dini olabildiği gibi tiyatro için bir makyaj unsuru olarak da kullanılabilir. Aynı şekilde maske giyen birisi, kılık değiştirerek önemli törenlere başkanlık edebilir ve yetkilerini kullanarak toplum için koruyucu bir hal alabilir. Her biri birer sanat eseri olarak nitelendirilebilecek, Altın, gümüş gibi değerli madenlerden maharetli ellerde yapılmış ve pırlanta, zümrüt, yakut gibi değerli taşlarla süslenmiş maske örnekleri bulunmakla birlikte, yüzde kolay taşınabilmelerinden ötürü yapımında çoğu kez ahşap, deri, boyalı karton ve kumaş gibi hafif malzemeler kullanılagelmiştir. Son dönemlerde; ucuzluğu, hem kolay şekil verilebilmesi hem de kalıba dökülerek seri üretime olanak sağlaması nedeniyle maske yapımında plastik ya da silikon kullanımı ağırlık kazanmıştır. 1) Ancyclopedia Britannica/ Mask-Teatrical Uses/ By Paul S. Wingert. 2) History of Masks/ Ancient and Rituel Masks/www.historyofmasks.net. 3) İzmir Mask Müzesi Yayınları/ Mask Tarihçesi.


Yıllardır çalıştığı şirket merkezinin kapısından girdi. Parmak izini okuttu. Yeni görevini kutlamak istercesine açılan turnikeyi geçerken heyecandan dizleri titriyordu. Hele yüreği... Yüzündeki beyaz maske o kadar çok şeyi saklıyordu ki; heyecan... mutluluk... gurur... Kafasından geçenlerin yarattığı sisin ortasında yürüyordu, tek başına. Yıllarca mücadele ederek ulaştığı yerin kaçınılmaz yalnızlığı korkutucu gelmedi. Çekim gücüne direnemediği sisin ortaya yerinde yürümekten hoşnuttu. Karşısına çıkan biri kadın üç eski mesai arkadaşını fark etmedi. Derinden gelen başarı dilekleri birazda olsa sisi dağıttı. Nasıl davranacağını bilemedi. Çıkar beklentisiyle davrandıklarını düşündü. Oysa dudaklarındaki gülümsemeyi gizleyen maske bile gözlerindeki samimiyeti örtemiyordu. O bunu göremedi. Geride bıraktıklarına şimdiden yabancılaşmıştı. Yeni makamına uygun ruhsuzluğun tonunda teşekkür etti. Uzatmadı, iyi günler dileyip asansöre yöneldi. Ayakları her zaman kullandığı asansörün önüne götürdü. Tam çağrı butonuna basacaktı ki aklı başına geldi. Artık bu asansörü kullanmayacaktı. Gülümseyerek üst düzey yöneticilere ve şirket ortaklarına özel asansöre yöneldi. İçi içine sığmıyordu. Mağaza mağaza dolaşarak seçtiği takım elbisenin içini özenle doldurmaya çalışıyordu. Herkesin kullanamadığı asansörün önüne geldiğinde kadın görevli karşıladı. Kurallara göre giyinmişti. Maskenin arkasına gizlense de kurallara göre gülümsüyordu. Kurallara göre konuşuyordu. Hoş geldiniz Kadir Bey derken asansörün çağrı butonuna bastı. Gelenleri bekletmeyen asansörün kapısı hemen açıldı. Her sabah uzun uzun asansörün yolunu gözleyen Kadir Bey makam koltuğuna oturmadan yeni görevinin getirdiği ayrıcalığı yaşıyordu. Asansörün kapısı kapanırken butona bastı. Zirvenin numarası yeşil yeşil bakıyor, 14. Zorlu geçen yılların ödülüyle buluşmanın heyecanı ulaşılan her katla birlikte biraz daha artıyor. Üçüncü katı geride bıraktı. Asansörde yine yalnız. Üstünü başını kontrol etmek istedi. Döndü. Ayna yalan söylemiyorsa her şey yerli yerinde; saçı, ceketi, gömleği, kravatı. Yüzünü saklayan maskeye takıldı. Mücadeleyle geçen onca yılın ödülünü almanın keyfi maskenin arkasında tutsaktı. Salgınzedeydi. Canı sıkıldı. Başarısını eş dostla kutlayamaması yetmiyor gibi bir de bu tutsaklık. Dokuzuncu kata geldiğinde dayanamadı, aynaya döndü. Maskeyi çıkardı. Heyecanını bastırdığında maskenin neleri sakladığını gördü. Salgın tam da sırasını bulmuştu. İçinden okkalı bir küfür salladı. İnsan ömründe kaç kez böyle bir başarıyı yakalayabilirdi ki! Şirket de arada bir esnek davransa diye aklından geçirmeye yeltendi, gerisini getiremedi. Koca binanın her tarafına sinmiş adını anamadığı gücün gazabından korkmuştu. Kariyerinin ağırlığına yakışmayacak hızda sırtını aynaya döndü. Asansör sarsıldı, sarsıldı. İki kat arasında durdu. Milim yerinden oynamıyordu. Kadir ne yapacağını bilemiyordu. Şaşkındı. Korkuyordu. Hemen imdat butonuna bastı. Ahizeyi telaşla aldı, özenle yazılmış numarayı tuşladı. Görevli kadın konuşmasına fırsat vermedi, Kadir Bey telaşlanmayın. Bakım onarım ekibimiz en kısa sürede sorunu çözecek. Boyun eğdi. Ahizeyi yerine koydu. En kısa sürenin geçmesini beklemeye başladı. Uzadıkça uzayan dakikalar geçmek bilmiyordu. Avcunun içinde sıktığı maskeyi fark etti. Çok geçmeden oturacağı yeni makamının ciddiyetini ilk günden aşındırmaktan korktu. Gizli bir ses emir vermiş gibi maskeyi alelacele taktı. Aynanın karşısına geçti. Maskenin sağ tarafını biraz yukarı çekti, solu da birkaç milim aşağıya. En küçük düzensizliğe tahammülü yoktu. Madem takmak zorundayız, bari düzgün takalım derdi. Yeni makamıyla ilk buluşmanın keyfini yaşamayı beklerken asansörde sıkışıp kalmak olacak iş değildi. Dizlerinde derman kalmadığını hissetti. Oysa yorgun değildi. Bilmediği korkusuyla tanışıyordu. Oturdu. Sırtını aynaya verdi, ayaklarını uzattı. Kravatı gevşetti. Kağıt mendille alnında biriken teri sildi. Dakikalar gelip geçiyor. Beklediği haber bir türlü gelmiyor. Canı sıkkın. Yeni koltuğuna oturamadan başına gelenlere inanmak istemiyor. İçi geçiyor. Derinden gelen zil sesiyle irkildi. Telaşla telefonu ceketinin iç cebinden çıkardı. Çocukluk arkadaşı, can dostu. İş yoğunluğunu bildiğinden uzun zamandır Kadir'i aramıyordu. Telefonu açtı. Yeni görevini duymuş, başarı dileklerini iletiyordu. Görüşme uzun sürmedi. Tam telefonu cebine koyuyordu ki kabin sarsıldı. Yerinden fırladı. Telaşla üstünü başını düzeltti. On beş dakika nedir ki, göz açıp kapayıncaya kadar geçer. Telaşla ayağa kalktı. Kılık kıyafet işin ciddiyetine uymalı. Aynaya döndü. Üstünü başını kontrol etti. Saçı bozulmuştu. Hemen ceketinin iç cebinden tarağı çıkardı. Saçlarını geriye doğru taradı. Asansörün tavanından süzülen ışık anlına düştüğünde donup kaldı. Şaşırdı. Korktu. Maske ile saçı arasına sıkışanlar ortaya çıkmıştı; yorgunluk, hakkıyla yaşanmadan gelip geçen yıllar, gözlerinin üzerine oturmuş tanımlayamadıkları. Şimdiye kadar fark etmemişti. Yoksa şu kısa sürede mi bu hale geldim? diye sormaktan kendini alamıyordu. Birkaç dakika öncesine kadar yükselişin getirdiği duyguları saklayan maskenin ortaya çıkardıklarından ürktü. Aynanın karşısında kaç dakikadır hareketsiz kaldığının farkında değildi. Maskenin sakladıkları mı yoksa ortaya çıkardıkları mı gerçekti? Sorunun karşılığını duymaktan korkuyordu. Kurtuluşu asansörün çalışmasında aradı. Ahizeyi kaldırdı. Defalarca konuştuğu görevli kadının söyledikleriyle canı sıkıldı. Arızanın ne zaman giderileceği belli değildi. Yorulmuştu. Yine de aynanın karşısında dikilmekten kendini alamıyordu. Kıpırdamadan aynaya bakıyordu. Maskenin sakladıklarına sığınmak istedi. Asansörün içine sıkışmış zamanı parçalarcasına maskeyi çıkardı, uzun uzun baktı. Geçmek bilmeyen zamanı zil sesi parçaladı. Eli tanımlayamadığı duygularla ahizeye uzandı. Diğer taraftaki kadının ne dediğini anlamadan teşekkür ederek ahizeyi yerine koydu. Tekrar yüzünü aynaya dönmüştü ki asansör sarsıldı. Derinlerden gelen emirle telaşlandı, maskeyi taktı. Yarım kalan yükseliş kaldığı yerden devam ediyordu. 14. katta kapı boşuna açıldı, inmedi. Kendisi için hazırlanan sürpriz kutlamayı geride bıraktı. En üst kata çıktı, terasa yöneldi. Kötü durumdaydı. Kontrol edemediği ayakları terasın kenarına geldiğinde durdu. Aşağıya baktı. Yakalamaya çalıştıkları hayattan kaçtıklarını fark etmeden koşturan insanlar küçücüktü. İçini bir korku sardı. Gözlerini kaçırdı. Nedenini bilmeden döndü, ta uzaklardaki denizin maviliğine sığındı. Dinginliği kulaçladı. Önünde yükselen dağları gören yüreği kanatlandı, gözlerini zirveye dikti. İçini kaplayan duyguya yabancıydı, yine de ürkmedi. Sanki uzun zamandır birlikteydiler. Gözlerini kapadı. Güneşi yüzünde hissetti. Arkadan gelen sesle irkildi, Kadir Bey herkes sizi kutlamaya bekliyor. Tüm bedenini ele geçiren huzursuzlukla döndü, Neyin kutlaması?.. Adamın dediklerini anlamadan devam etti, Siz gidin birkaç dakikaya gelirim. Güvenlik görevlisi sessizce uzaklaştı. Maskenin açığa çıkardıkları gözlerinin önünde duruyordu. İçi kaçıp gitme arzusuyla doldu. Uzaklara baktı; masmavi denize, dağlara. Ağır ağır döndü. Korkuluk yolunu kestiğinde durdu, aşağıya baktı. Küçük insanlar sel olmuş akıyordu. Ayaklarının altında yatan Kadir'in yüzündeki maskenin ortaya çıkardıklarının farkında değillerdi. Kendisiyle göz göze geldi. 14. katta alkış tufanı koptuğunda beyaz maske terastan havalandı, maviliğin üstünde süzüldü, dağların zirvesine doğru kanatlandı, yalnız ve kırgın. Bu yüzden hepimiz görünerek saklanmak zorundayız aslında..Çok güzel bir noktaya değinilmiş emeğinize sağlık.


Çok yalvardı ama babası Nuh dedi peygamber demedi. En son, İki yıl sonra güvey olacaksın, sen neyin peşindesin? diye tersledi oğlunu. Mahmut, güvey sözcüğü kendisine çok uzak olduğundan Bana ne ya! demeye kalkışınca yüzüne inen okkalı bir tokatla sindi. Daha beşikten karar verilmişti Seyran'la evlenmesine. Seyran doğduğunda Mahmut iki yaşındaydı. Aslında kendini bildi bileli yalvarırdı babasına Bir bisiklet al bana ne olur baba? diye. On iki yaşına gelse de umutla sürdürdü yalvarmalarını. Mavi olmalıydı hem de. İlçede görmüştü ilk kez. O günden beri hayallerini süsledi durdu. Babasının İki teker üstünde ne işin var, hem bizde o para ne gezer? sözleriyle boy attı durdu Mahmut. Alelacele kıyılan hoca nikahının ardından bir yıl olmamıştı ki kızları Hatice doğdu. Yirmi kişiyi aşan bir ailede yaşamak zordu. Tarlada çalışıp durdular. Evin masrafları ortaya konan paradan karşılanırdı. Oğullardan biri eşine yeni bir elbise istese babasına söylemek zorundaydı. Baba Olur, derse alınırdı. Mahmut bu ısmarlama evlilikten hiçbir şey anlamadan yaşayıp durdu. Kızı büyüdükçe bu kez ona bisiklet alarak içindeki ukdeye baş kaldırmak istedi ama ailece kız kısmının bisiklete binemeyeceğine karar verildi. İlk başta Mahmut'un annesi gözlerini ağarttı Torunumun kızlığına falan bir zarar gelir Alimallah! diye. Bu kez de hevesi kursağında kalmıştı. Mavi bisikletin üstüne kara bir örtü çekti usunda. Yıllar, özlem bastırmada oldukça ustaydı. Önce annesi öldü Mahmut'un sonra babası. Baş başa kalan kardeşler tarladan kazanılan paranın ev masrafları çıktıktan sonra aralarında bölünmesine karar verdiler. Mahmut'un eli nihayet biraz para gördü. Taksitle bir bisiklet alırım artık diye düşünse de yüreğinde o coşkunun kalmadığını fark etti. Balon gibi sönmüştü heyecanı. İlçeye gittiğinde bindiği, bir türlü onun olamayan kiralık bisikletler mi törpülemişti bu arzusunu bilemedi. Ama kızına mutlaka bir bisiklet almaya kararlıydı. Onun gibi olmayacaktı kızı. Bisikletlere bakmaya karar verdiler. Yüreği, sevinçten yerinde duramayan kızı kadar pır pır ediyordu. Kızı da mavi renkli bir bisiklet istediğinden görür görmez Bu olsun, dedi. Hatice, bisiklete binmeyi öğrenmek için sabırsızlandığından ilçenin bir parkında başladılar alıştırmaya. Hatice'ye bir iki deneme yetti. Parkın bir kapısından çıkıp öbür kapısından girmeye başladı. Babası peşi sıra sevinerek koşturup duruyordu. Her şey bir anda oldu. Yine parkın bir kapısından çıkıp kaldırıma yönelecekti ki sokağın ortasına dek duramadı. Bir fren sesi sonrası bisiklet bir yanda, Hatice'nin beyaz külotlu çoraplarıyla boylu boyuna uzanmış bedeni bir yandaydı. Mavinin üstünde gördüğü kırmızı damlalarla Mahmut'un dünyası karardı. Kızını kucakladığı gibi en yakın hastaneye koşturdu. Bacaklarında önemli kırıklar vardı. Filmler, alçılar derken birkaç ay evden dışarı adım atamadı Hatice. Kemik suları, sütler, ayranlar içti durdu bol bol. Son kontrolünde müjdeli haberi aldılar. Tedavi başarılı olmuştu. Sıra, bu süreçte hareketsiz kalan bacaklarının eski işlevlerini kazanması için fizik tedavi yapılmasına gelmişti. Mahmut, kızını her gün köyden ilçeye nasıl getirip götüreceğini düşündü durdu bir süre. Köye her sabah ilçeden bir minibüs gelir, ilçeye gidecekleri taşırdı ama dönüş saati öğleden sonraya sarkardı. Onun dışında ulaşım olanağı yoktu. Kara kara düşünürken usundaki kara örtünün altına sakladığı mavi bisiklet, başını çıkararak Mahmut'un küskün yüreğine doğru pedallarını çevirdi. Yılların özlemini böyle gidereceği hiç aklına gelmezdi. Aldığı mavi bisikletin arkasına kızını güvenle oturtacağı bir bölüm yaptırdı. Mayıs çiçekleriyle dolu yollar, Hatice'nin başını babasının sırtına dayayıp söylediği şarkılarla bir ay boyunca kat kat şenlendi.


Yazı masamda oturup kaldım. Bilmem kaç saattir. Hani bazen hiçbir şey yapmama isteği doldurur ya insanın içini... Hoş, niye bu şekilde yazdığımı bilmiyorum. Belki sadece benim hissettiğim bir duygudur bu. Son zamanlarda bunu ne kadar sık yaşadığımı düşünüyor ve gülümsüyorum. Yazıyorum. Kendimi bildim bileli yazıyorum. Yazmayı, okumadan önce öğrenmiş olabilirim aslında. Ne yazdığımı bilmeden çizmeye çalıştığım harflerin, sihirli sözcükler oluşturduğunu düşünmekle başladığım maceram hala devam ediyor tüm hızıyla. Yaşıtlarımla oynamak yerine defterler dolusu yazılar yazdığımı nasıl unutabilirim ki. Okumayı öğrendikten sonra daha bir hevesle sürdürdüğüm yazmak eylemi bence dünyanın en gizemli işi. Penceremin camından süzülüp birleşen, sonra tekrar yollarına devam eden su damlacıklarına bakıyorum. Gökyüzünden yüklediği bütün anlamlarla aşağıya düşen şeffaf su damlalarına. Sabah yaprak bile kıpırdamazken ikindi üzeri beliren gri bulutlara... Bahçe kapısı aklıma geliyor hemen. Açık kalmış olabileceğini düşünerek kapatmaya gitmeliyim. Ahşap kapı uzun süre ıslandığında şişiyor ve zor kapanıyor. Düşünmemeliyim, sadece yazmalıyım. Başka hayatları, hayallerimi, duyduğum bir olayı, ülkemde yaşananları, haksızlıkları, cesaret veren insanları, başarı öykülerini... Hiç durmadan yazmalıyım. Kavga sesleri duymamalıyım mesela; annemin temizliğe gittiği evlerde söylediği yanık türküleri, kardeşimin çığlıklarını, açlıktan ve hastalıktan sabaha kadar inleyen köpeğimizin sesini duymamalıyım. Komşu teyzemizin kömürlüğüne saklanırken bastırdığımız hıçkırık seslerini ebediyen unutmalıyım. Bizi nasıl acımasızca kanattığını unutmalıyım. Ama unutamıyorum. Sık sık aklıma geliyorsun hak etmediğin halde. Sen hecelerimin altına gizlediğim nefret, eski defterlerime döktüğüm tuzlu bir zehirsin. Ansızın çekip gittiğin gün de benim en güzel günüm. Yok, hayır! En güzel günüm bugün. İnanması güç ama şu anki hayatım senin sayende. Hiçbir şey geçmeyecek gibi gelirken insana, her şey gelip geçiyor. Şimdi bir zamanlar geçmişimin hayaliyken, önümde uzanan belirsiz geleceğimin dünü olacak sonrasında. Ve yollar aşılacak, yağmurlar yağacak, sonra karlarla kapanacak yollar. Ve sonra ilkyaz çiçekleri... Öyküler yazılacak... Bir şair çınar ağacının altında, tahta bir masada yazacak en güzel şiirlerini. Çocuklar ağlamasın, üzülmesinler diye bir olacak yürekler.


Öyle bakarım gözlerin içine, buraya, bu dünyaya ait olan o alacalı kahverengi gözlerine. İki elimle yüzünü ellerimin içine alır, kafanı kendime doğru çekerim ve doğruca boynuna bastırırım burnumu. Şah damarındaki atışı dinlerim uzunca. Söyleyeceklerim var sana, kardeşim, otur şöyle, beni dinle. Böyle derim. Anlamazsın ama itiraz etmez oturursun. Benim ciddi konuşmalarıma, bazen ağır kaçan ciddi konuşmalarıma alışkınsındır. Yanına otururum. Bu kez dayanamaz ne oturdun dibime, geçsene şöyle karşıya dersin. Böyle iyi derim sakince. . Tutamam kendimi ağlamaya başlarım. Ölmeyeceksin! derim inançla. Gözlerimi aça aça. İnanacak gibi olursun. Bana hep inandın sen. Şimdi de inan. Korkma. Seni çok seviyorum, hep çok sevdim ve senin varlığındır ailemizi aile yapan. derim birden. Acımın şiddetinden beynim bana oyunlar oynar, dediklerime inanacak gibi olurum. Ayaklarını görürüm birden, ufak, derli toplu ayaklarını. Pijamanın içindeki vücuduna bakarım. Oysa henüz hiç bir şeyden haberimiz yok. Öylece oturuyorum karşında, belirsizliklerden tedirgin, sıkıntılı. Daha çok uzun bir tedavi süreci var önümüzde. O anda ne yarın öğlene doğru sepsise gireceğini biliyorum, ne de öleceğini dokuz gün sonra. Seninle vedalaşmak aklıma gelebilecek son şey. Sorularına yanıt veriyorum sabırlı ve sakin. O hayati ilaç tükenmiş, piyasada yokmuş. Ankara'ya yazı yazdı hastane, tam bir hafta oldu, bekliyoruz. Bir sürü insanı aradık, süreci hızlandırmaya çalıştık. Sen hepsini tek tek soruyorsun. Dün de sormuştun, yine soruyorsun. Aldığın cevaplardan tatmin olmuyorsun. Yüzünde öfke gölgeleri dolaşıyor. Günlerdir hastanedesin, sıkıldın artık. Benden sözler bekliyorsun, umut dolu, farklı ve seni şaşırtacak sözler. Yaşamak istiyorsun. Kalbin umutla dolsun istiyorsun yeniden, biliyorum. Ama sözlerim tükendi benim, sana diyemem bunu. Kendime de diyemem. Oturuyorum öylece yanında. Haydi, git artık diyorsun, ama getirdiğim yemeği yemedin yanımda. Senin iştahın yok. Benim moralim yok. Gidesim yok. Kalasım yok. Yokluklar içindeyim. Giderayak, sana kasket alacağım yarın diyorum; hastaneden çıkınca takarsın. Yürümeyi ve kasket takmayı seversin çünkü. Gözlerinde cılız bir sevinç pırıltısı beliriyor, işte yine dedim bir şey, yarın için ona umut verecek bir şey. Çocuklaşıyorsun, mavi olsun rengi diyorsun gülerek. Dönüp seni öpmüyorum, mikrop kaparsın diye öpüşmek yasak. Sabaha karşı eve telefon açacaklarını bilmiyorum o an. Yorgunum, eve gidiyorum. Odana girince solunum cihazını çıkarıp atmaya çalışan seni görüyorum; yetmiyor, yetmiyor, yetmiyor oradan gelen oksijen. Gözlerinde panik, bir şeyler anlatmaya çalışıyorsun ellerinle. Apar topar götürüyorlar seni, gidiyorsun işte. Boğazına bir hortum takacaklar yoğun bakımda, seni makineye bağlayacaklar. Uyutacaklar seni kardeşim, artık konuşmak yok. Korkma diyorum sedyenin yanında koşarken, gözlerimi kocaman aça aça. Oysa ben çok korkuyorum. Sana bir şey demem lazım. Öylece yollayamam seni. Aklıma birlikte seyrettiğimiz ve çok sevdiğimiz bir film geliyor; hani her şey sarpa sarmışken ve iki kardeşin biz bittik artık dedikleri noktada, hani bir mucize olmuştu ve kurtulmuşlardı ve hani hayat yine normal neşesine geri dönmüştü. İşte o film geliyor aklıma birden. Korkma diyorum tekrar, kapılar yüzüme kapanmadan haykırıyorum can havliyle Her şey çok güzel olacak!.


Gerekli hal ve koşulların sağlanmasından sonra, bir mektubu meydana getirmek için tarifler sunmak çılgınlık sayılabilir. Peki, neydi bu gerekli hal ve koşullar? Öncelikle yazacak gerçek veya tüzel bir kişi bulmalıyız. Bu kişiye anlatacak bir konumuz ya da aktarmak istediğimiz bir duygunun yoğunlaşmasından meydana gelen cümlelere sahip olmalıyız. Sonrasında bu düşünce ya da duygularımızı yazın tipine bürüyebileceğimiz araç ve gereçlere sahip olmalıyız. Evet, bir kağıt ve kalem de olabilir bu, bir bilgisayar da! Bu sabunlar kokmuyor ve paramı iade etmenizi istediğimde 'e- kullanmadığın sabun nerede' diyen ukala çalışanınıza, çöpe attığımı belirttim. Bana hakaret edip, tokat attı. Bana paramı verin ve hepinize dava açacağım. Dün öğle yemeğinde öylesine hararetli konuşuyordun ki, çiğnemekte olduğun tavuk parçacıklarının benim tabağıma düşüşüne ağır çekim olarak tanıklık etme fırsatına eriştim. Sana her ne kadar 'diyetteyim' dediysem de değildim ve bildiğin aç kaldım. Normalde o ağzını öpesim falan gelir ama içinde gevelediğin şeylerin tabağıma intikal etmesi resmen bir cinayet, bir mide bulantısı ve kendinden vazgeçmişliktir. Peki, insanoğlu sadece sinir krizleri, öfke, eleştiri, veda ya da bunlara benzer olumsuz hislere sahip olduğunda mı mektup atmalıdır? Tabii ki hayır. Fakat mutluluk, huzur, sevgi, aşk gibi olumlu hisleri uzun süre zihnimizde tutamadığımız için, bu günlerde iyiye haberci mektuplar yazmak zorlaşmaktadır. Yazının başında da belirttiğim gibi, koşullar sadece etrafa bağımlı olmadığı gibi, biraz da size bağlıdır. Yazın o halde, tüm olumsuzluklara rağmen karşınızdakileri tebessümlere boğabilecek bir mektup. Tanımadığınız kişilere gönderin bu mektupları. Belki birilerinin dokunulması gerekilen duygularına temas edersiniz de birkaç hayatın daha rotasını cennete yöneltirsiniz.


Politik gerilim kadar incelik isteyen bir türden söz edildiğinde çoğu insan için akla gelen ilk kitaplardan biridir, 1948 senesinde İngiliz yazar Graham Greene'nin yazdığı Meselenin Özü. Yazılışından neredeyse bir asır sonra bile okurken kendinizi İkinci Dünya Savaşı zamanlarında Sierra Leone sokaklarında yürürken bulduğunuz hem bireysel hem toplumsal sıkıntıların ve kitabın genelinde kendini gösteren o bunalımın içinize işlediği bir atmosfer yaratmış Greene bu eserde. Dahası karakterlerin içinde bulundukları bütün ikilemler okurun da ikilemi haline gelmiş böylece. Yazarın karakterlerin psikolojilerini tahlil etmedeki başarısı ile atmosfer betimlemesindeki canlılık bir araya gelince okuyucu kendini ahlaki olarak gri karakterlerle baş başa bulur kitapta. Anlatılan hikaye tıpkı hayatın kendisi gibidir: ne doğru ve yanlış kavramları net ve objektif kavramlardır ne de insan tamamıyla mantıklı bir canlı. Bu ikilemlerin tamamı ana karakterlerde, özellikle Scobie'de çok net olarak görülebilir. Dürüstlüğe, sadakate ve benzeri değerlere son derece önem veren bir polis memurudur Scobie, derken dini inancı hayatının odağı olan ve bu konuda zaman zaman çatıştıkları eşi Louise'i koruma ve memnun etme isteğinin onun kendi iç dünyasında derin bir çıkmaza dönüşecek olan duruma yol açar ve bu egzotik atmosfer Scobie için bambaşka bir hal alır. Kısacası Meselenin Özü, insan ruhunu anlamak ve hareketlerini daha iyi anlamlandırabilmek adına okunması gereken, yalın bir roman. Hepsi bir yana, okura zaman ve mekandan bağımsız olarak insanın aslında her daim aynı ve her şeyin ne kadar belirsiz olduğunu göstermesi son derece değerli.