Seyirciyi sahneye oturtarak oyunu seyirci koltuklarının olması gereken yerde sergilemek de neyin nesi? Koridor boyunca yanan mumlar ve şu insanı ürperten müzik? Sahneden sarkan zincirler ! Ürperdim mi ürperdim, korkmuş bile olabilirim. Oyun, daha başlamadan gerdi beni dekor yüzünden. Ama beni neden sahneye oturttunuz ki! Sadece seyirciyim ben! Yok yahu sen tarafsın, her şeyde mutlaka taraftır insan, işine geleni, çıkarına uygun olanı seçer kendisine. Belki de en çok insanı anlattığından seyirci oturuyor sahnede. İnsanlar korkutuyor beni, bencillikleri ve çıkarları uğruna yapabilecekleri korkutuyor beni. Bu ruh hali ile sahnesine düştüğüm oyuna bak; Quills-Tüy kalemler. Marquise De Sade, Charenton akıl hastanesinde geçirdiği son yıllar. Bir tiyatro oyunu nasıl bu denli dinamik olabilir ki? Gözümü kırpmadan seyrettim desem yalan değil, bazı sahnelerde nefes almayı unutmuş bile olabilirim. Mesela sevgili rahibimizin ah! O bir kukla hakkını vereyim doğruları yapmaya çabalayan bir kukla, gerçek hayatta var olan milyon tane kukladan biri hizmetçi kızın cesediyle seviştiği gerçek üstü sahne. Düşler ve karabasanlar sevgili rahip gerçekte kim ve ne olduğumuzu bağırırlar bize. Sevgili tanrı aziz rahibine merhamet et! Rahip Abbe de Coulmier rolünde Buğra Koçtepe'yi bu sezon Satıcının Ölümü oyununda izlemiştim. Orada da iyiydi lakin burada olağanüstü. Sade'yi oynayan -hayır oynamıyor Durukan, o olmuş Sade olmuş- delilikle dahilik arasında salınıp duran bir adamı, karakter çok abartılı olduğu halde hiç abartmadan oynayan Durukan Ordu ile kafa kafaya kapışıyor derim. İkisinin karşılıklı sahneleri nefes almaya engel, o denli yükseliyorlar oynarken. Gökyüzü bazı geceler parlak yıldızlarla dolu olur da hangisine bakacağınızı şaşırırsınız ya, hepsini birden seyredersiniz; öyle bir oyun bu, bütün oyuncuları birden seyretmek istediğiniz. Quills'in oyuncu kadrosu parlak takımyıldızlar gibi. O bir güneş, etrafında gezegenlerin döndüğü bir güneş, sahneye çıktığı anda ışığı sarıyor dört bir yanı. Sade'nin yazıları yüzünden toplumla başı dertte olan ve terk edilmiş olmayı sindirmeyi başaramadan, Sade'yi ve kendisiyle olan ilişkisini özleyen akıl hastanesinin baş tabibine baskılar yaparak, rüşvet vererek kocasının rahip tarafından parçalanmasına ön ayak olan bu hanım Sade'nin cesedinin parçalarının konulduğu kutuları görünce fakat ben size yazarı öldürün dedim insanı değil diyor. Kocasının cesedinin konulduğu kutulara oturarak sürünüyor. Renee Pelagie De Mentruil'in o kutulara sürünürken aldığı cinsel haz, Zeynep Ekin Öner'in; bakışından, duruşundan, nefes alışından vücut bularak seyircinin üzerine sağanak gibi yağıyor. Tatlı saf ve tutkulu Madeleine. Sade'nin öykülerine bağımlı Madeleine! O kadar deneyimsiz ve masum ki, kendi sonuna koştuğunun farkında olamayan Madeleine! Burcu Özberk oyun boyunca ışıltılı bir performans sergiledi. Rahibin kucağından yere düştüğü sahne olağanüstü idi. Ancak bir ceset o kadar cesetmiş gibi görünebilir bir de ceset rolü yapan Burcu Özberk herhalde. Ah! Seni küçük boynuzlu geyik, seni küçük adam, seni gidi andropozun kıyısında aldatılmış ve aldatılan zavallı koca seni! Sen o tatlı karına Tac Mahal yaptırsan yine de sadık kalmayacak sana, sevmiyor çünkü seni, sevmiyor, kimse söylemedi mi sana? Bir kadın seni sevmemişse Atlantis'i hediye etsen onu yine durduramazsın. Belki de senin sevilecek bir yanın yoktur ha doktor? Hiç böyle düşündün mü? Mithat Erdemli çok başarılı, Doktor Royer Colard'ın bir kadın seyirci olarak bana hissettirdikleri ortada, karakterden nefret ettim, Mithat Erdemli'yi çok beğendim. Sadece yazarak var olabilen birisini durdurabilir mi senin çürümüş kokmuş ahlak takıntıların ey insan? Kanıyla yazar, dışkısıyla yazar, duvara yazar, çarşafa yazar, sevgilisinin bedenine tüy kalemlerle yazar, parmaklarını kesersin kalem tutmasın diye, ayak parmaklarıyla yazar ancak öldürerek durdurabilirsin sen onu ancak öldürerek. Göğsüme bir şey oturdu kış günü -8 derecede Cinnah'tan Kızılay'a koşar adım yürüdüm, göğsüme oturan o şeyin ağırlığı azalmadı. +13 ibaresine aldanmayın, o ibare +18 olmalı zira ben 13 yaşındaki oğluma bu oyunu seyrettirmem. Cinsel kimliği oturmamış bireylerin Markiz'den uzak durması taraftarıyım ısrarla. Bileti pahalı lakin değer. Oyun görsel bir şölen, oyunculuk açısından olağanüstü, ses, ışık, sahne kurgusu daha iyi olur muydu? Hiç zannetmiyorum. Yönetmen İlham Yazar bundan sonra yaptıkları mutlaka izlenecek insanlar listesinde. Quills-Tüy Kalemler, Ankara'da bu sezon benim seyrettiklerimin en iyisi.


Gülmekten karınlarına ağrılar giriyor. Katıla katıla gülüyorlar, gözlerinden akan yaşlar sicim gibi. Bir an için kendilerini tutmaya çalışıyor, susuyorlar, sonra yine göz göze gelince koyuveriyorlar kahkahaları. Anayolun kenarındaki oyun parkındalar. İkisinin dışında sadece bankın birine kıvrılmış kimsesiz ihtiyar ile uzaktan uzağa birbirlerine havlayan köpekler var etrafta. Gece yarısı çoktan geçmiş, sabah olmaya yakın. Kaydırağın dibinde gülmekten iki büklüm olmuş sarışın adamın akşam için planı böyle değildi aslında. Öğle yemeğine çıkmaya hazırlanırken patronun özel sekreteri vermişti haberi. Gelen talimata göre her ne işi varsa iptal edecek, akşamki iş yemeğine patronla birlikte katılacaktı. Oysa yemeğin iptal edildiğini sanıyordu ve bu angaryadan kurtulduğuna çok memnundu. Akşam nişanlısı ile birlikte adını aklına tutamadığı aile dostları bir ressamın sergi açılışına gideceklerdi. Kesinlikle keyif alamayacağını bildiği bu davetin bile çekilebilir yanı vardı, hiç değilse nişanlısı ile birlikte olacaklardı ve isterlerse kısa bir süre kalıp ayrılabilirlerdi. Ortaklık kurulacak firmanın kendini beğenmiş yeni genel müdür yardımcısı ile tekrar karşılaşacağını hatırlayınca, sekreterin diğer söyledikleri anlamadığı bir dilden cümleler gibi kulaklarından girip çıktı. İki hafta önceki toplantıda iri kahverengi gözlerini üzerine dikmişti kadın ve birkaç defa ayakkabısının sivri ucuyla ayak bileğine dokunmuştu masanın altından, yanlışlıkla olmamıştı bu, hatta belli belirsiz göz kırpmıştı sanki. Belki karşılık bulamadığından toplantı bitene kadar kendini övücü sözleri konuşmaların arasına denk getirip sıkıştırmıştı, istediği herkesi ve her şeyi elde edebileceğini hissettirerek. Sekreterin sinir bozucu tiz sesiyle saçılan laf kalabalığının arasında bir isim takılıp kalmıştı kulaklarında. 'Özür dilerim, bir daha tekrarlayabilir misiniz son söylediklerinizi?' demişti, doğru duyduğuna emin olmak için. Caddeden gelen solgun ışıkta çok az seçebiliyorlar birbirlerini. Yine de toza toprağa karışmış üst başlarını görebiliyorlar, tam susacak gibi olurken yeniden savuruyor kahkahaları hallerine bakıp. At kuyruklu olanın pantolonu paçasından dizine kadar yırtık, kravatlarsa çoktan fora edilip bir yerlere fırlatılmış. Aynı anda parmaklarını dudaklarına götürüp sus işareti yapıyorlar. Faydasız, daha beter kıvranıyorlar gülmekten. İlerideki bankta yattığı yerden doğrulan ihtiyar da hırıltılı, iç çekişlere benzer sesiyle katılıyor onlara. Gülmek nasıl bir şey besbelli unutmuş çoktan. Gecenin içinde birbirine karışmış saçını sakalını, üzeri kurumuş ter, sidik, kusmuklu perişan kıyafetlerini göremiyorlar; ihtiyarın, sarhoş, berduş ya da tehlikeli biri olabileceği de akıllarına gelmiyor. Düşünemezler çünkü şu an yaşadığımız dünyada değiller, geçmişle bugün arasında görünmez bir salıncakta sallanıyorlar. İhtiyar kıpırdandıkça üzerindeki naylon örtü hışırdıyor ve hışırtılarla kahkahaların arasında bir şeyler mırıldanıyor: 'Anneciğimin yeşil mantosu vardı, o mantoyu aldığı gün hep gülmüştü zavallıcık, yeni kıyafeti olmazdı ki hiç' Cümle ihtiyarın dişsiz ağızdan henüz çıkarken hüzünlü ifadesini kaybediyor, yere ulaşamayan kar taneleri gibi boşlukta bir süre asılı kalıp yok oluyor. İki adam için bu çocuksu ses, gülmelerine bir sebep daha işte. Dünyanın en komik şakasını işitmiş gibiler. Sekreterin tekrarladığı sözlerinin içinde aradığı ismi bulmuştu. O isimle birlikte dokuz yaşına geri döndü ve ne zaman çocukluğundan bir an hatırına gelse olduğu gibi yine kızarmış ekmek kokusu sardı etrafı, diz kapağının altında da kabuk bağlamış bir yaranın sızısını derinden hissetti. Nişanlısını arayıp akşam için planlarının bozulduğunu ve buluşamayacaklarını birkaç kez üst üste özür dileyerek söylerken sesindeki keyifli tını kendini hemen belli ediyordu. Ra ile Han gülmekten yorgun düşüyorlar artık. Küçük bir sessizliğin ardından akıllarına aynı anda gelmiş gibi ayağa kalkıp omuzlarını birleştiriyorlar, çocukluklarında olduğu gibi. Yine aynı boydalar. O zamanlarda da böyle yaparlardı, hem de her gün, büyümek için can atılan o yaşlarda. Dişsiz ihtiyar bir şeyler daha söylemeye çalışırken yan yana durmuş asker gibiler bu halleriyle. 'Çocukluk' diyor önce ihtiyar ve ekliyor, ağzından sözcükler yine kırık dökük saçılırken: 'Çocukluk, bu alemin çirkin yüzünü görene kadardır. Pamuk şeker gibidir o zamanlar. Hele hele kucağına sokulacağın anneciğin hayattaysa.' Derin bir soluk alıyor geceden. 'Sonra büyürsün.' İçinde 'çocukluk' sözü geçtiğinden belki dikkatlerini çekiyor, kulak veriyorlar ihtiyara. Onlar da bu akşam kendi çocukluklarına doğru bir yolculuğa çıkmışlardı. Yere oturup dizlerini göğüslerine doğru çekiyorlar. İhtiyarın gözlerini diktiği karanlık göğe dalıp gidiyorlar. Ra ile Han'ın yıllar sonra karşılaşmalarına neden olan yemekte sohbet hızla ülkenin ve şirketlerinin gündemine kaymıştı. Kimse bu tanışıklığın ne zamandan kaynaklandığını sormadı, merak etmedi. İki saati aşan sürede, ortaklıklarını inşa edecekleri temel koşullar, ayrıntıları daha sonra çalışmak üzere dile getirildi. Mösyö Martin'in gür sesiyle anlattıklarını Ra diğerleri için tercüme etti. Genel müdür yardımcısının iri kahverengi gözleri bu kez Ra'nın üzerindeydi, delici delici bakıyordu. Zaten at kuyruklu saçları ve biçimli yüz hatları ile tartışmasız en yakışıklı oydu masada. Bir yandan yemekler yendi. Kestane çorbası tercih edildi önce. Ahtapot kavurması nefisti. Kirazlı ördeğe ise Mösyö Martin bayıldı. Şarap seçimi ondan istenmişti, yerli bir tatta karar kılındı, harika bir Kalecik karası içildi. Fransa seyahatleri ile ilgili anılar paylaşıldı, gülündü, eğlenildi. Han'ın patronu bir defasında Bastille gününde Paris'te olduğunu, abarta abarta o muhteşem gösterileri izleme şansı yakaladığını anlattı. Masadakiler etkilenmiş gibi yaptılar. Patronların akıllarından neler geçtiğini kimse anlayamazdı. Yüzlerinde sahte gülümsemeleri, işbirliğine hevesli, dürüst işadamı maskeleri vardı ama aşağı yukarı; imzaları atalım da sonra sizi aradan çıkarmanın yolu var ya da şu domates suratlı Fransız'ı bıyıklarını kazıyacaksın kalacak cascavlak gibi parlak fikirler zihinlerinde dolanıp duruyordu. Genel müdür yardımcısı ise makyajını tazelerken ileride Fransa'da açılacak büronun başına geçebilmek için hınzır planlar kurmaya başlamıştı. Ra ile Han bambaşka hayallerdeydiler. Hem olup bitenin içindeydiler, konuşuyor, soruyor, gülüyorlardı, hem yirmi beş yıl önceki iki afacanın çocukluk günlerini yaşıyorlardı. İkisinin de akıllarına gelen sahneler aynıydı. Birinde; kol kolaydılar, tören askerleri gibi dimdiktiler, bacaklarını savura savura 'önümüze gelene bir tekme!' diye sokaklarda diğer çocukların üzerlerine yürüyorlardı. Diğerinde, hangisinin annesi pencereden uzanıp eve çağırmışsa, öteki 'beş dakika daha nooolur' diye başını hafifçe omzuna yatırarak masumane yalvarıyordu. Bir başkasında; kaldırımda oturmuş, ellerinde ya çekirdek külahları ya yağlı ballı ekmekleri, ileride sokağın caddeyle birleştiği yerden geçen otomobilleri kendilerine oyun etmişlerdi; markalarını tahmin ediyor, arabalar hakkında bildiklerini paylaşıyorlardı. Onların sıkı arkadaşlığı Ra'nın Fransa'dan geldiği üç yaz tatili boyunca sürmüştü. Sonra taşınmalar, seyrekleşen geliş gidişler, büyürken edinilen yeni arkadaşlar, yeni hevesler ve yeni hayatlarla kopmuşlardı birbirlerinden. Rahan, kendilerini yerine koydukları süper çizgi kahramandı. Yan yana geldiklerinde önlerinde hiçbir gücün duramayacağına gerçekten inandıkları bu kahramana dönüşüyorlardı, Rahan oluyorlardı. Zamanla isimleri neredeyse unutulmuştu sokakta, onlar artık 'Ra' ve 'Han' olarak kalmışlardı. Onun gibi maceradan maceraya koşuyorlardı oyunlarında, 'Rahaaaaaaaaaannnnn!!!' diye nara atıyorlardı. Herkes bir sonraki hamleye kadar kendilerini kazançlı bularak, mutlu bir şekilde ayrılmıştı yemekten. Yıllar sonra karşılaşan iki arkadaşın birbirlerine soracak soruları, söyleyecek sözleri vardı. Bunca zamandır birbirlerini aramamışlar, küçük de olsa bir haber almayı düşünmemişlerdi. Büyüdükçe unutmuşlar, unutulmuşlardı işin doğrusu. Çocukluk anılarının birer parçası olarak kalmışlardı sadece. Şimdi zaman tünelinden geçip yeniden o günleri anımsarken hemen ayrılıp gitmek istemediler. Çatı barda oturup biraz laflamak ikisinin de aklından geçmiş, aynı anda söylemişlerdi. İçecek olarak alkolsüz mojito tercih etttiler. Önce hayatlarından bahsettiler birbirlerine, iş dışındaki hayatlarından. Türk mahallesindeki dönercinin Sarbonne mezunu oğlu Ra; iki kültür arasındaki bocaladığı yıllarını, Flaman sevgilisini, Han ise evlilik hazırlığını anlattı. Kısa sürdü tüm bunlar. Şehir ışıl ışıldı, davetkardı önlerinde görmediler, orkestranın çaldığı şansonları işitmediler. Onlar Rahan günlerinden, paylaştıkça unuttukları bir diğerini hatırlatan anılarla geçirdiler saatleri. Kendilerinden küçük, herkesin 'ufaklık' dediği çocuğu Rahan gibi kurtarmak için yaptıkları hınzırlık Han'ın ilk aklına gelendi. Yazın kimselerin olmadığı okul bahçesine duvardan atlayarak girmiş zavallıyı ağaca bağlamışlardı. Ra tamamladı sonra olanları. İki sokak ilerideki evlerinin önüne döndüklerinde futbolcu kartlarıyla oyuna dalmış, çocuğu unutmuşlardı bile. Sıkı bir azar işitmişlerdi peşinden. Başka bir yaramazlıklarını çağrıştırmıştı bu azar. Plastik oyuncak baltayı sokakta havaya fırlatıp oynarken mızmız bir kızın gözlüklerini kırmışlardı. Mızmızdı sahiden, bunun için o kadar yaygaraya verilir miydi ortalık. Han'ın işiydi bu ama yüzlerine parmaklar sallana sallana kimin yaptığı sorulduğunda, Ra da ben yaptım deyince ikisi birden almıştı cezayı. Sokağa çıkmama cezası haylazlıklara engel değildi tabi. Balkondan kibritleri yakıp yakıp dışarı atarken alt kattaki çamaşırları tutuşturmak da Ra'nın marifetiydi. En kısa zamanda yeniden buluşmak, bundan sonra sık sık haberleşmek için telefonlar, adresler alınacak, sözler verilecekti çıkışta ayrılmadan önce. Ama ayrılmadılar, kendilerini on yaşlarındaki gibi sokaklarda gülerek koştururken, apartmanların zillerini çalıp kaçarken buldular. Saint Germain Armani'den takım elbiseler, ayaklarında İtalyan makosenler olmasa o yaşlarından daha hızlı bile koşabilirlerdi. Koştular, koştular... Gülmek ve soluklanmak için biri dursa diğeri tutup sürüklüyordu. Arkalarından birkaç pencere açıldı ama yine kimseye yakalanmamayı başarmışlardı. Sonra camları tozlu arabalara ayıp resimler çizdiler yine o yıllardaki gibi ve işte oyun parkında kaydılar, sallandılar. Salıncak bugün ile çocuklukları arasında gidip geliyordu.


Geçtiğimiz sezon, çeşitli illerdeki Devlet Tiyatroları sahnelerinde dönüşümlü olarak sergilenen bu oyunun Rejisini Ali Hürol üstlenmiş. Oyun 120 dakika ve 2 perdeden oluşuyor. Faruk Günuğur'u Ramiz, Seda Oksal'ı Jülide karakterleri ile izleme fırsatı bulduğumuz bu oyunda, Şirin Ergüven, Müge Taşpınar, Cihan Korkmaz ve Bade Balkanlı ise yardımcı karakterleri canlandırıyorlar. Yaşamlarının belki de son çeyreğindeki iki yalnız insanın, bir kadın ile bir erkeğin; istekli görünmelerine karşın, kemikleşmiş alışkanlıkları ve önceliklerinden ödün vermeyen katı tutumları nedeniyle bir türlü kuramadıkları ilişkiyi konu edinen oyunu Refik Erduran kaleme almış. Aslına bakılırsa, oyunun konusu işlenmeye çok müsait. Ancak yazar, daldan dala atlayarak o denli çok ve farklı noktaya sıçramak istemiş ki, öykünün yapısal bütünlüğü bozulmuş. Üzüldüm gerçekten, zira bu konuyla seyirciyi güldürürken düşündüren güzel bir komedi ortaya çıkarılabilirmiş. Baş karakterimiz Ramiz, eskilerin ünlü bir futbolcusu, Jülide ise geçmişte seks filmlerinde oynayıp ünlenmiş fakat sonradan unutulmuş bir sinema oyuncusu. Her ikisi de şu sıralar kıt gelirleri ile ucuz pansiyon köşelerinde yaşamlarını sürdürme mücadelesi veriyorlar. Hasbelkader, kendilerine 900'lü hatlarda çalışma teklifi gelince benzer kaderi paylaşan bu iki insanın yolları da kesişiyor. Buraya kadar hemen her şey olasılık sınırları dahilinde. Ancak, bu andan sonra ipin ucu hızla kaçmaya başlıyor. Zira, aralarında sağlıklı bir ilişki kurabilmeyi dahi başaramayan bu iki insan, bir banka genel müdürünün yolsuzluklarını ortaya çıkarabilmek için hayret verici bir profesyonellikle güç birliğine gidiyorlar. Ramiz, bir bankada gece bekçisi. Jülide deseniz, gişe memurluğu yapıyor. Yani mesleki anlamda hiçbir deneyimleri olmayan bu iki insan, değme dedektife taş çıkartacak bir analiz yeteneği ve keskin bir önsezi kabiliyeti ile bunu başarıyorlar. Kuşkusuz hiç inandırıcı değil. Yazar öyle uygun görmüş ve yazmıştır, bunun sorgusu suali olmaz! Bununla birlikte, yazılan her oyunu sahneye koymak gibi bir zorunluluk da yoktur. Oyunu seçen, sahneye koyan ve yöneten kişilerin seçici davranmaları esastır. Özellikle Devlet Tiyatrolarının sezon oyunları belirlenirken bu hususun gözden kaçırılmaması gerekir. Unutulmamalı, tiyatro seyircisi rafinedir. Hafife alınmaktan hiç hoşlanmağı gibi zamanı da çok kıymetlidir. Bundan önceki kimi eleştirilerimde gündeme getirdiğim, perde sürelerinin uzun tutulma sıkıntısı bu oyun için de geçerli. 120 dakikalık bir oyunu 60 dakikalık iki perdede seyirciye sunmak, hem oyuncuların performanslarını hem de seyircilerin motivasyonunu olumsuz etkiliyor. Bu uzun periyotlarda cep telefonlarından ayrı kalmaya tahammül edemeyen kimi seyirciler, saygısızca telefonlarını açıp ekran ışıklarını çevreye yayıyorlar. Bu, o seyircilerin saygısızlığı deyip kenara çekilmek mümkün elbet. Ancak kolaycılığa kaçmadan bunun nedenlerini irdelemek en doğrusu değil mi? İşte bu noktada rejiye büyük görev ve sorumluluk düşüyor. Zira, o saygısız seyircinin saygısızca eyleminden tüm seyirciler etkileniyorlar ve oyuna olan ilgileri ister istemez dağılıyor. 120 dakikalık bir oyunun hakkı; her biri 40 dakikadan 3 perdedir. Bu kural bozulduğunda, bu tür yakışıksız davranışlar sergileyen seyircilerle her geçen gün daha fazla karşılaşılacağını peşinen kabul etmek gerekir. Oyunda rol alan sanatçılar üzerlerine düşen görevi yerine getirmişler. Özellikle Faruk Günuğur, Şirin Ergüven ve Müge Taşpınar'ın oyunculuklarını oldukça başarılı bulduğumu belirtmeliyim. Seda Oksal'a gelince... Jülide'yi canlandırmayıp oynadığını çok belli ediyor. Sahnede bir oyun oynandığı kuşkusuz. Bu oyunun oyuncular tarafından oynandığı da... Ancak, bu hissi seyirciye vermemek profesyonelliğin bir gereği. Aksi takdirde seyirci ile karakter arasında duygusal bir yakınlaşma gerçekleşmiyor. Neticede, seyircinin ilkin oyuncuya sonrasında ise oyuna olan ilgisi azalıyor. Koreografi, ışık, müzik, kostüm ve dekorlarda bir problem görmedim. Sırası ile Elif Tüfekçi, Giray Şeyda, Kemal Gürüç, Gülümser Görgün, Ender Ünver ve Ferruh Tezsüren' i bu bağlamda tebrik ederim. Aksayan senaryo idi. Bu senaryo ile bundan dahi iyi bir iş çıkarılabilir miydi? derseniz, sanmıyorum.


Evin içinde dönüp duruyorsun. Arada durup arka camdan sokağa bakıyorsun. Karşı apartmana girip çıkanlar oluyor. Bir kadın merdivenlerden çocuk arabasını çıkarmaya çalışıyor. Birbirinizi tanımıyorsunuz ama sen şimdi onun hayatından bir an'ı gördün işte. Bu, onu sana tanış yapar mı? Hani yıllar önce vapurda yaşı geçkince bir kadın görmüştün. Grileşmiş saçları hala çok gür. Bol bir topuzla ensesinde toplanmış. İncecik düzgün bacaklarını dizinin hemen altında bitiveren eteği örtüyor. Üstünde yakası göğüs dekoltesine uzanan bir bluz ve onun da üstünde minik kaşmir bir hırka. Yüzü gençliğinin güzelliğini hatırlatacak şekilde yaşlanmış. Hala vakarla ışıldıyor. Hiç kimseye bakmadan etrafını seyrediyor, ilgisiz. Kucağında tuttuğu çanta, eski bir Vuitton. Yüzü gibi, ayağındaki kibar deri ayakkabılarda da karakteristik çizgiler oluşmuş. Üzerindeki her şey öylece kadınla birlikte yavaşça yaşlanmış gibi. Yıllanmış giysilerini zarafetle taşıyan o kadın, tüm yolculuk boyunca başlı başına anıtsal bir abide gibi oturmuştu karşında. Hatırla, işte o zaman, duygularından çok emin olarak o kadınla tanıştığınızı düşünmüştün. Sadece kadının hayatında bulunduğu o yirmi dakikalık yolculuk anına tanıklık etmekle kalmamış, zihninde onun gençliğine kadar gitmiş, birçok farklı ortamda ona bir yaşam biçmiştin. Çok sonra, günün birinde Kadıköy'ün kalabalığında yürürken, tam olarak Balık Pazarı'nın ortasında, tekrar görmüştün onu. Aradan geçen zaman, kadınla tanışıklığını silmemişti. Kuşkuya yer bırakmayacak kadar hatırladığın o kadın ise seni tanımadan geçmişti yanından. Dönüp arkasından bakmıştın. Yanına gidip kendini tanıtmak ve tekrar karşılaşmamız tesadüf olamaz demek istemiştin. Önünde kalakaldığın balıkçı, meraklı gözlerle bakmıştı sana. Kalabalık birbirinden habersiz akıp gidiyordu. Öylece durmuştun. Belki balıkçı sana bakmıyor olsaydı, arkasından giderdin. Dönüp yoluna devam ettin. Demek hiç tanış olmamıştınız. Üzülmüş müydün? Elbette. Bak hala üzülüyorsun. Eve taksiyle dönüyorsun. Bacakların ağrıyor. Balkonda oturup karşı apartmana girip çıkanlara bakıyorsun yine. Çocuk arabası çıkartan sabahki kadın kaçıncı katta oturuyor acaba. Onu da bir gün mahalle bakkalında görürsün belki. Vapurdaki kadın gibi hatırlarsın şaşkınlıkla karışık. Şu balkondaki adam elinde kalem, ne yazıyor kim bilir. Pek de umurunda değil. Ağrıyan bacaklarından kaynaklı bir heyecan dikkatini dağıtıyor. İçinde sevince benzer bir kıpırtı. Yarın marketten köpek maması almaya karar veriyorsun. Köpeğe her gün tavuk döner yedirmek olmaz tabii. Evin içinde dönüp duruyorsun. Arada durup arka camdan sokağa bakıyorsun. Karşı apartmana girip çıkanlar oluyor. Bir kadın merdivenlerden çocuk arabasını çıkarmaya çalışıyor. Birbirinizi tanımıyorsunuz ama sen şimdi onun hayatından bir an'ı gördün işte. Bu, onu sana tanış yapar mı? Hani yıllar önce vapurda yaşı geçkince bir kadın görmüştün. Grileşmiş saçları hala çok gür. Bol bir topuzla ensesinde toplanmış. İncecik düzgün bacaklarını dizinin hemen altında bitiveren eteği örtüyor. Üstünde yakası göğüs dekoltesine uzanan bir bluz ve onun da üstünde minik kaşmir bir hırka. Yüzü gençliğinin güzelliğini hatırlatacak şekilde yaşlanmış. Hala vakarla ışıldıyor. Hiç kimseye bakmadan etrafını seyrediyor, ilgisiz. Kucağında tuttuğu çanta, eski bir Vuitton. Yüzü gibi, ayağındaki kibar deri ayakkabılarda da karakteristik çizgiler oluşmuş. Üzerindeki her şey öylece kadınla birlikte yavaşça yaşlanmış gibi. Yıllanmış giysilerini zarafetle taşıyan o kadın, tüm yolculuk boyunca başlı başına anıtsal bir abide gibi oturmuştu karşında. Hatırla, işte o zaman, duygularından çok emin olarak o kadınla tanıştığınızı düşünmüştün. Sadece kadının hayatında bulunduğu o yirmi dakikalık yolculuk anına tanıklık etmekle kalmamış, zihninde onun gençliğine kadar gitmiş, birçok farklı ortamda ona bir yaşam biçmiştin. Çok sonra, günün birinde Kadıköy'ün kalabalığında yürürken, tam olarak Balık Pazarı'nın ortasında, tekrar görmüştün onu. Aradan geçen zaman, kadınla tanışıklığını silmemişti. Kuşkuya yer bırakmayacak kadar hatırladığın o kadın ise seni tanımadan geçmişti yanından. Dönüp arkasından bakmıştın. Yanına gidip kendini tanıtmak ve tekrar karşılaşmamız tesadüf olamaz demek istemiştin. Önünde kalakaldığın balıkçı, meraklı gözlerle bakmıştı sana. Kalabalık birbirinden habersiz akıp gidiyordu. Öylece durmuştun. Belki balıkçı sana bakmıyor olsaydı, arkasından giderdin. Dönüp yoluna devam ettin. Demek hiç tanış olmamıştınız. Üzülmüş müydün? Elbette. Bak hala üzülüyorsun. Lisans, İngiliz Dili ve Edebiyatı, 19 Mayis Universitesi. Yüksek Lisans, İşletme Yönetimi, Middlesex Universitesi.


Teneke damlı, sıvasız evlerin arasındaydı dar sokaklar. Bu sokakların arasındaydı bütün hayatlar ve bu hayatların arasındaydı bütün çocuk gülümseyişleri. Onlar ki buldukları taşı kaldırdıklarında kaçışan böceklere hayretle bakarlardı, kolye yaparlardı iğde çekirdeklerinden. Saklambaç oynarken marifet bilirlerdi ağaç dallarına saklanmayı. Seke seke giderlerdi çeşmeden su getirmeye. Döndüklerinde kaplarının yarısı boş olurdu. Sonra yine sekerek çeşmeye... Dedelerin topaç aldığı torunlar, nispetle döndürüp dururlardı oyuncaklarını. Çekirdek alabildikleri gün televizyonu olan evlere giderlerdi bazı akşamlar. Zar zor bir araba geçse daracık sokaktan, meraklı gözleriyle nasıl da incelerlerdi gelenleri. Adres sorana yardım için yarışırlar, bakkaldan dönenlerin filelerini taşırlardı. Arsada akşama kadar top koşturanlar yemeğe geç kalırlarsa yiyecekleri dayağı bilip korkarlardı fakat ertesi gün yine koştururlardı patlak toplarının peşinde. Bahri o gün de erkenden uyanmıştı. Ama o gün her zamankinden farklıydı. Bayram günü kuşların bile mutlulukla öttüğünü düşünürdü Bahri. Küçük avlularının duvarına tırmanmıştı hemen. Nisan güneşi karşı evlerin çatılarından ışığını göstermeye başlamıştı. Bahar serinliğine açılıyordu bir bir pencereler; kuşlar, böcekler, çiçekler, çocuklar uyanıyorlardı herkesi uyandırmak için. Bahri, kendisinden üç yaş büyük abisi Yusuf'un elinden tutmuş yan mahallenin bakkalına gidiyordu sevinçle. Tek başına gitmesine izin verilmediği için bugün abisiyle birlikte izin koparmışlardı. İşte en çok da bu yüzden seviyordu şu bayramları. Yan mahalledeki bakkal epey büyüktü. Yiyecek, içecek dışında; oyuncak, dikiş nakış malzemeleri, gazete, defter, kalem, tüp, plastik kap kacak ve temizlik malzemeleri bulunurdu. Oyuncak ve şekerleme dışındakiler hiç mi hiç ilgilendirmiyordu onları. Zaten varır varmaz da oyuncakların olduğu raflara yönelmişlerdi. Abi bak. Diyerek heyecanla yeni gelen oyuncakları göstermişti Bahri. Şeffaf su tabancaları, mızıkalar, plastik askerler... Hepsi birbirinden güzeldi. Arkadaki raflardan birinde öyle güzel bir gemi vardı ki, gözünü ondan ayıramıyordu Bahri. Kocamandı. Parası da çoktu belli ki. Hem alsa bile nerede yüzdürecekti ki? Leğende mi? En iyisi su tabancasıyla şekerleme almaktı. Gemiyi üzüntüyle bırakmıştı aldığı yere. Tam arkasını döndü ki o zamana kadar hiç görmediği uzun boylu bir adamla karşılaştı. Boynunda asılı duran şeye baktı bir süre. Bahri ve Yusuf ellerinde su tabancaları, mavi bir top ve birkaç şişe gazozla birlikte evlerinin yolunu tutmuşlardı. Yusuf, eve gidince içeceği gazozu düşünüyordu. Bahri'nin aklı ise o uzun boylu, süzülen uçurtma sesli adamdaydı. Bu duruma çok sevinmişti Bahri. Evlerine vardıklarında önce gazozlarını içmişlerdi hep birlikte. Sonra arkadaşlarının evlerinde vakit geçirmişlerdi. Akşam da annelerinin özene bezene hazırladığı yemeklerden yemişler, bolca gülmüşlerdi. Uyumadan önce aklına, alamadığı o gemi gelmişti Bahri'nin. Ne de güzeldi. Alt tarafı turuncu, üst kısmı deniz mavisiydi. Televizyonda görmüştü denizi. Nasıl da atlayıp yüzüyordu insanlar. Sahi o kocaman gemiler, nasıl yüzebiliyorlardı öyle? Gemi mi dileseydi acaba bu gece? Abisiyle konuşmalarını düşündü. En iyisi o uzun boylu adamla tekrar karşılaşmayı dilemeliydi. Geçenlerde çok sevdiği arkadaşı Murat İstanbul'a taşınmıştı. Nasıl bir şehirdi acaba İstanbul? Söyledikleri kadar büyük müydü? Kim bilir her gün kaç gemi geçiyordu denizinden? Büyüdüğünde mutlaka arayıp bulacaktı Murat'ı ve mutlaka bir gemiye binecekti. Rüyasında beyaz bir gemide tek başınaydı Bahri. Suya elini uzattığında balıklara dokunuyordu, gökyüzüne uzandığında kuşların kanadına. İnsanlar minicik görünüyorlardı buradan. Evler, arabalar, ağaçlar... Her şey minicikti. Öyle güzel bir yolculuktu ki... Uyandığında gerçek olmadığına üzülmüştü. Sabah yine herkesten önce uyandı. Terliklerini sessizce giyip avluya çıktı. Bugün hava düne göre biraz daha serindi. Elleriyle omuzlarını sıvazlamıştı istemsizce. Kuşlar yine bir başka ötüyor diye düşündü. Ne de olsa bugün de bayramdı. Babaları bugün de izinli olduğu için pikniğe gideceklerdi komşularıyla birlikte. Yeni toplarını oynayacaklar, su tabancalarıyla birbirlerini ıslatıp eğleneceklerdi. Keşke her gün bayram gibi olsa dedi içinden.


Belki biz bu rüyada mutlu oluruz. İki çocuğunun başucuna süt ve kurabiye bıraktıktan sonra odalarının kapısını da içeri gaz girmeyeceğinden emin olarak bantlayan ve kafasını fırının içine sokarak intihar eden Sylvia Plath'in , İntiharın kıyısında dolaşan kadın Tezer Özlü'nün, Ceplerine taşlar doldurarak kendini Ouse nehrine atarak intihar eden Virginia Woolf'un, Bileklerini keserek Osmanlı toplumunda intihar salgını başlatan Beşir Fuad'ın, 'Yalnız hüznü vardır, Kalbi olanın' diyen ve 29 yaşında balkondan atlayarak intihar eden İlhami Çiçek'in, 11 Ağustos 1992 tarihinde, saat 05.00'de Kadıköy Ümit Oteli'ndeki odasından atlayarak yaşamına son veren Kaan İnce'nin, Maskelerinizi kuşanıp yalanlarınızı çoğaltın / hepiniz mezarısınız kendinizin... sözleriyle 13 Ekim 1987 tarihinde, beşinci kattaki evinin, yatak odası penceresinden atlayarak intihar eden Nilgün Marmara'nın sunulması amaçlanmıştır. Mutlak devlet hakimiyetini sağlamak için 13.000 den fazla sivil ve asker öldü Dersim'de. Avrupa'da daha önce görülmemiş muazzam ölçüde cani etnik temizlikler vardı bu ülkede. 33 yazar, düşünür, aydın, ozan yangın dumanıyla boğuşurken, polis Allah-u Ekber diye bağırdıkları için göstericilere müdahale etmemiştir bu ülkede. Yunan yerlilerin evleri beyaz haçla işaretlendi, yağmalamadan ve yıkımdan zarar görmediler bu ülkede. 200.000 kişi öldü ve 80.000 kadın tecavüze uğradı Nanking'de. En genci 16 günlük, en yaşlısı ise 95 yaşında olmak üzere 126 Türk öldürüldü Kıbrıs köylerinde. Maraş katliamında, katliamda önemli rol oynayan 68 kişiye ise ulaşılamadı bu ülkede. 16 Mart 1988'de zehirli gaz bombalarını taşıyan sekiz MiG-23 uçağı saldırdı Halepçe'ye. Hocalı kasabasında Ermeni intikamlarına şahit olundu bu dünyada. Çocukları küçük kurşunla öldürürler değil mi anne ? diye sordu bir çocuk annesine, bu dünyada. Bir beyin gençse ve düşünüyorsa, bu katlanılamaz bir şeydir ve canice bombalanıp kafasının uçurulması gerekir. diye düşünenler oldu Suruç'ta. Rivad Deva, Welcome to the propaganda of wire mesh on hangers.... Her şey zaman içinde sevgisini, her şey zaman içinde niteliğini yitirdi. Gün geldi ve bunu hiçbirimiz fark edemedik. Fark edenler de şairin dediği gibi O güzel atlara binip gittiler. Özlü, Woolf, Çiçek, Zweig, İnce, Marmara ve dahası, hepimizin yerine çekilmez sınırları, kavrulmuş özgürlüğü, sosyopat beyinleri, aldatılmanın sırrını, hüznün boğumunu, yalan tarihi, dürüst tarihçiyi, kötülüğün hat safhası çirkin arzuları, iyiliğin devası kitap kokularını, kalemin azmini, anlam yitirilmişliğini, bitmek bilmeyen ulusa seslenişleri, açlık grevlerini, ekmeğini kömür kokusunda maden korkusunda geçirenleri, zehir içenleri, acımasız vicdan yitimlerini... Keşfettiler. No , no If you come, I can't meet you in this way. Limos, Semele, Artemis ! Burası kötü bir yer Deva ve ben bu acıyı kaldıramıyorum ertesi güne. They won't forgive. I'm so regretfull.


Bu öykü 2019 Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Bir Kadın Hikayesi öykü yarışması birinciliğiyle ödüllendirilmiştir. Çok yıl geçti üstünden. Daha nohut kadar bir çocuktum o zamanlar ama o güne dair her şeyi bir bir hatırlıyorum. Çünkü gördüm, çünkü duydum. Çünkü ben oradaydım. Temmuz sıcağının ortalığı kasıp kavurduğu günlerden biriydi. Avludaki sundurmada öğlen yemeği silinip süpürülmüştü. Mahkeme suratlı adam, son sokumunu bol sarımsaklı cacığa bandırıp ağzına götürdü. Lokmasını yenice yutmuştu ki göbeğini kaşıyarak uzun uzun geğirdi ve yukarıya şükrünü bildirdi. Elhamdülillah, dedi ekşimiş ayran suratlı kadın da. Pantolonunun ağını kaşıyan adam, patatesli kömbeden bir parça daha kopardı ve bıyıklarının altına gömmeden önce mahkeme suratlı adama sırıttı. De, hadi kadın. Sümsük sümsük. Ne bu yahu? Bitir hele tıkınmanı da, seslen geline. Kaldırsın şu sofrayı, günahtır. dedi mahkeme suratlı adam. Ekşimiş ayran suratlı kadın arlandı, alnından yanaklarına doğru yol alan terini dastarının köşesiyle sildi. Baba-oğul uzun uzun güldüler ekşimiş ayran suratlı kadına. Alışıktı, aldırmadı hatta hiç duymamış gibi içeriye ünledi. Lafı ikiletmeden yumuşacık bir ses geldi içeriden. Hemen ardından kendi göründü, fistanı güllü bahar bakışlı kadın. Elindeki tepsiyle masaya yönelirken gözü avluda oynayan çocuklarındaydı. R'leri söyleyemeyen çocuk üç tekerli bisikletin üstünde; tay tay tay, hıy hıy hıy... gibisinden güya motor sesleri çıkararak bir dedesigilden yana, bir ahırdan yana gidip geliyor; sesi içine kaçmış kız da onun peşi sıra yampiri yampiri seyirtip mızırdanıyordu. Fistanı güllü bahar bakışlı kadın; kuzularım siz doyurdunuz mu karnınızı, derken gözlerini ferlendirdi. Çocuklar bisiklet kavgasının ateşiyle duymadılar annelerini ama ekşimiş ayran suratlı kadın, günah çıkarmak ister gibiydi. Fistanı güllü bahar bakışlı kadın masadakileri tepsiye yerleştirirken; sağ olasın ana, dedi. Kaynanası kaşlarını kaldırıp söylendi. Estafurullah ana, olur mu hiç öyle şey. Ben öylesine şey ettimdi, dedi fistanı güllü bahar bakışlı kadın. Sıcaktan ziyade mahcubiyetin verdiği tere bulandı. Gözü biraz önceki ferini yitirivermişti. Dibinde birkaç kaşıklık cacık kalmış olan tasın üstüne bumbar dolması sahanını oturttu. Kalan birkaç kömbenin kabına da kalan yufkaları dizdi. Tepsinin boş köşesine kirli tabakları üst üste koyup yanına çatal-kaşıkları sığdırdığı gibi eve yönlendiği sırada; pantolonunun ağını kaşıyan adam, kadının adım atarken oynayan kalçalarına gizliden bir bakış yolladı. Yüzüne hızlıca kan yürüyen adam, ana babasının görmez tarafından pantolonunun ağını kaşıdı. Çocuklar adı üstünde çocuktu. R'leri söyleyemeyen çocuk bıkmadan usanmadan bisikletini avlunun içinde dört döndürüyor, sesi içine kaçmış kız suskun suskun eşikte oturarak abisini izlese de azıcık dinlendikten sonra yine abisinin ardı sıra hem dolanıp hem mızmızlanıyordu. Mahkeme suratlı adam puşisiyle terini kurulayıp sesini avluya saldı. Küçük kız, eli burnunda omuzlarını silkeledi. Mahkeme suratlı adam, göbeğini titrete titrete güldü. Ekşimiş ayran suratlı kadın, sesine cilve kattı. Pantolonunun ağını kaşıyan adamın gözleri uykuya meyilliydi ama taşı gediğine koymak gerekirdi. Pişmiş kelle gibi sırıtarak iki eliyle birden ağını kaşıdı. Mahkeme suratlı adam gözlerini ağarttı. Nevri dönmüştü birden. Uzun bacaklarını ivedilikle aşağı sarkıttı pantolonunun ağını kaşıyan adam. Kollarını nereye koyacağını şaşırdı. Pıstı, ufacık oldu. Kavruk teninin kızardığı hiç belli olmuyordu ama kısık gözlerini iyice kısıp yere bakışını gören babası, oğlunun üstüne çok gittiğini düşünmüş olmalı ki gönlünü almaya çalıştı. Pantolonunun ağını kaşıyan adam babasının tavrıyla anında şımardı. Marsık yüzünü yerden kaldırdı. Biraz önceki tırsmışlıktan eser kalmamıştı. Tam ağına elini götürmüştü ki hızla çekip masadaki suya uzandı. Gelin kahve fincanlarını toplarken kaynanasına baktı. Yeşillerini ışıldattı. R'leri söyleyemeyen çocuk bisikletten bıkınca kapı girişindeki gölgeye sığınmış olan Çomar'a çattı. Öğlenin kuru sıcağında hımbıl hımbıl uyuyan köpeğin oynamaya hiç mecali yoktu. Çocuk dürtüklese de, istifini bozmadı. Sesi içine kaçmış kız bunu fırsat bilip bisiklete tünedi. Ayakları pedallara yetmese de üstünde olmaktan dolayı mutluydu. Sundurmadakilerden; pantolonunun ağını kaşıyan adam oturmaktan sıkılmış gibi oflayıp puflayarak ayağa kalktı. Mahkeme suratlı adam gözünün içine girmeye çalışan karasineği kasketiyle kovmaya uğraşırken oğluna çattı. Bir diklendi, bir kasıldı pantolonunun ağını kaşıyan adam. Eh, ben gidiyem o zaman, deyip ahırdan tarafa yürürken tam pantolonunun ağını okkalayacaktı ki arkasına baktı. Babasının dik dik onu izlediğini görünce elini ağzına götürüp kuru kuru öksürdü. Avlunun ortasında sarı sarı ışıyan tulumbadan bir kova su doldurdu ve dibeğin altından solucan avlayan yeğenlerinin saçlarını okşadı. R'leri söyleyemeyen çocuk çubuğunun ucundaki solucana hayretle bakarken amcasının ardı sıra bağırdı. Emmisi ahırın kapısını kapatmıştı. Çocuk, solucanı emmisine gösteremediği için üzüldü. Yanına varıp göstermeliydi ama tam yanaştığı an kapı içerden sürgüleniverdi. O, ahır kapısının önünde emmisinin derdine düşmüşken, çubuğun ucundaki solucan çoktan yere sarkmış kendini gizleyecek delik arıyordu. R'leri söyleyemeyen çocuk bütün hırsını solucandan çıkarmak istercesine iki ayağıyla ezdi ve hala tulumba dibeğinin altındaki solucanlarla oyalanan kız kardeşinin yanına vardı. Tamam, dedi kız. Koşarak ahırın arkasına dolandılar. Duvar dibindeki gübre yığını günün hararetiyle yanıyormuş gibi havaya dalga dalga dumanlar salıyordu. Annelerinin kürüyüp gübre deliğinden dışarıya sürüklediği ıslak gübre yol yol olup bahçeye doğru akıyordu. R'leri söylemeyen çocuk lastik ayakkabılarının boka belenmesine aldırış etmeden ahırın küçük penceresinden yana koşturdu. Duvarın dibindeki kütüğe basıp pencereye ulaştı ve pervazın arasında sakladığı bilye çıkınını alıyordu ki, olduğu yere çakılıp kaldı. Gözleri çanağından fırlamış halde içeriye bakarken beti benzi attı. Pantolonunun ağını kaşıyan adam, fistanı güllü bahar bakışlı kadını yemliğin üstüne devirmiş, ağzını da iri parmaklarıyla kapatmıştı. Kıçı alandaydı pantolonunun ağını kaşıyan adamın. Bir ileri bir geri gidip geliyordu kuru baldırları. Yirmilik delişmen sesiyle camız gibi de böğürüyordu. Fistanı güllü bahar bakışlı kadın debeleniyordu. Günyüzü görmemiş apak bacakları; geçen yıl yaralanıp son saatlerini yaşarken bir türlü ölemeyen beyaz tayın bacakları gibi, ağını kaşıyan adamın sırtını tekmeleyip duruyordu. R'leri söyleyemeyen çocukla bir an gözgöze geldiler. Bakışlarındaki bahar kışa kesmişti çoktan. Benzi solmuş, kanı kurumuştu. R'leri söyleyemeyen çocuk yüzünü yere düşürdü, canı ağlamak istiyordu. Terle tozun harman olduğu kara teni, öfkenin korkuya karıştığı anlarda daha da karardı. Kardeşinden yana baktı. Sesi içine kaçmış kız elindeki çubukla gübreyi eşeliyordu. Oğlan kütüğün üstünden indi. Kardeşinin yanına çömeldi. Bok böcekleri sedef gibi parlıyordu. Galiba sıcak onlara yaramıştı. Gübrenin içinde kımıl kımıl kaynıyorlardı. Sanki aşiretlerinde düğün vardı. Oysa, çocuğun yüreğinde sela veriliyordu... O da bir çöp aldı eline ve eşeledi gübreyi öylesine... Gözleri ahırın camındaydı. Kafası karman çorman. Çok geçmedi, fistanı güllü bahar bakışlı kadını gübre deliğinden çıkarken gördü. Her yeri pislik içinde, saçı başı saman doluydu. Güllü fistanın yakası paçası yırtıktı. Boynu, kolları ve yüzü kan gülleriyle bezenmişti. Yine göz göze geldiler oğluyla. Bakışları bu kadar kısa süre içinde kışını da bitirmişti çoktan ve iki iri deli gözü kalmıştı geriye... Kös kös bakan iki iri deli gözü... Kanlı tülbendini salladı en son ve bahçenin çitinden atlayıp kayıplara karıştı. R'leri söyleyemeyen çocuk çitin arkasından gitgide uzaklaşan garip çığlıklar duydu. Güneş bulutların arkasına saklanmıştı sanki. Hava yastaydı. Çocuğun içindeki matem gitgide büyüdü. Bir avucunda bilye çıkını, diğer avucunda sesi içine kaçmış kızın ufak eliyle ardına bakmaya korkarak avluya doğru yürüdü. O günden sonra ne evde ne avluda ne de köyde, fistanı güllü bahar bakışlı kadını gören olmadı. Çok çeşitli dedikodular, rivayetler uydurdular onun üzerine. Kiminin işine geldi inanmak. Kimi de gerçekten inandı söylenenlere ve ardından günyüzü görmemiş küfürlerle ballandırdılar beddualarını... Ben inanmadım hiçbir şeye. Çünkü ben gördüm, çünkü ben duydum. Çünkü ben oradaydım... Gördüklerimi, bildiklerimi, hatırladıklarımı hala sakladığım çıkınımdaki bilyelerimin ışıltılarına gömdüm.


Aslında biraz derine indiğimizde bunun cevabını çocukluk dönemlerimizde bulabiliriz. Bizlere de öğretilen tam olarak budur. Çocuklarımıza Büyüyünce ne olmak istiyorsun? sorusundan tutun da onları yaşam boyu yönlendirmeye giden bir sürecin içerisindeyiz. Küçüklükten beri aynı ortamda bulunan ve sürekli beynine belli başlı komutlar gönderilen çocuklar, büyüdüklerinde bunu bir görev olarak benimser. Sanki bazı temel şeyleri tamamladığında tam donanımlı bir hayat süreceklerini düşünürler. Yetişkinlik dönemine girdiğimizde ise hepimiz seri üretimden geçmiş robotlar haline dönüşürüz. Hepimizin hedefi bellidir ve o hedef uğruna yapmamız gerekenleri yapmaya çalışırız. Günün sonunda ise bir türlü tamamlanmayan cephanelerimizle kendimizi savaşın ortasında mutsuz hisseden bireyler halinde buluruz. Dışarıdan baktığımızda yaratılmamış, üretilmiş bir varlık halini alırız. Fakat; hayatın akışında tüm dünyanın unuttuğu bir şey vardır ki insan üretilmişliğe uyum sağlayabilen bir varlık değildir. Hayat da keşke bulgura alerjimiz olduğunu öğrenip bırakmak kadar kolay olsa. Maalesef sonuçları bizim için bu kadar basit olmuyor. 25-30 yaşlarımıza geldiğimizde çoğumuz üniversite mezunu oluyoruz. Bize öğretilenlere göre okulumuz bittiği için güçlü bir cephaneye sahip olmamız gerekiyordu bile. Fakat kendimizi çoğunlukla ne yapmamız gerektiğini bilmeyen, kendini yönlendiremeyen, sıkışmış bir ruh halinde buluyoruz. Daha sonra farklı olaylarda da aynı duyguları yaşadığımızı fark ediyoruz. Bizlere çocukluğumuzdan beri öğretilen şeyler gerçek değil miydi? Gerçek olan tek bir şey var ki bunların yalan olması. Bizler bu dünyaya gelirken üretilmedik, yaratıldık. Bu yüzdendir ki her birimizin fiziksel özellikleri, sağlığı, ruh hali, istekleri ve hayalleri bambaşka. Ve güzel haber şu ki bir savaşın ortasında değiliz. Gerçeğimiz, gerekliliklerimiz değil; isteklerimiz. Bunları ise belirlemek bizim elimizde. Bu yüzden insanoğlu iki kere yaratılır. Birincisi dünyaya gelirken, ikincisi ise kendini yaratırken. Bizler çocukken sudan çıkmış bir balık gibi şaşkın oluruz. Bir süre sonra anne sütünden kesilip yemek yemeğe başlar, ilk dişimizi çıkarır, düşe kalka yürümeyi öğreniriz. Bunlar doğal ve hayatın akışında olması gereken şeylerdir. Fakat durum biraz büyüdüğümüzde değişiyor. Ne zaman sanki bir göle eğilip yansımamıza bakar gibi kendimizi görmek, tanımak, benimsemek istesek bize farklı bir resim uzatılıyor. Orada ise bizlere gösterilen isteklerimiz değil; olması gereken şeyler oluyor. Bir türlü asıl gerçeği göremiyoruz ve bu resme inanıyoruz. Hayatımızı onun önderliğinde yönlendiriyoruz. Büyüdüğümüzde ise resimdeki şeylerin bizim olmadığı gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Ve bu gerçek yüzümüze ağır bir tokat olarak çarpıyor. Temel sorun şu ki bizler hayatta kendimizi ikinci kez yaratma şansına sahip olduğumuz halde bunun farkında değiliz. Ailelerimiz de bu konuda bizlere güzel bir hayat sunmak isterken yaptıkları yanlışın farkında olamayabilirler. Hep birlikte bu konunun derinine inip çözebilir ve artık o göle eğilip baktığımızda içimizdeki çocuğun istekleri neler, görebiliriz. Bunun sonucunda ise hayatın olağan akışında kendimizi ikinci kez yaratabiliriz. O zaman yaptığımız yanlışlar bile hayatta bize en güçlü cephaneleri sunar.


Elinde iğne iplik -şarkıları- ile ruhumuzun eksik yerlerine yama yapan, Binlerce dinleyicisine siyah bir öpücük ile sonsuz bir iz bırakan, Bir müziğin hem sözü, hem sesi, hem enstrümanı olabilen, Fazıl Say'ın Yıllardır yüreğime dokunabilmiş tek müzisyen dediği, bir yanı hala çocuk. Hiç büyümeyen. bir yanı hala umut. Hiç tükenmeyen. Tam da burada başlıyordu her şey. O kapıdan girişin, bana elini uzatışın, gülümsemen... 'Tanıştığımıza memnun oldum.' halleri. Konuşmalar sırasında göz göze gelmeler. Dinliyormuş gibi görünüp aslında 'Biraz daha gözlerimin içine bak.' düşüncesinde olmak. İlk haller her zaman böyle değil midir? Her bir ayrıntıyı zihnine kazımak istersin. Ve her şey bittiğinde de en çok bu halleri hatırlarsın. Canın daha çok yansın diye. İyinin içinde kötü, kötünün içinde iyi. Güzelin içinde çirkin, çirkinin içinde güzel. Sevginin içinde nefret, nefretin içinde sevgi. Aşkın içinde acı, acının içinde aşk. Bilmiyor muyuz? Biliyoruz. Bile bile lades diyoruz. Bir çatırtı. Gittikçe büyüyen bir kırık... Ve son bir dokunuşla yerle bir. Kalbim bir enkaz altı artık. Verdiğin sözlerin tuz buz olmuş halini, kurulan hayallerin yanık kokusunu, sevdiğini söylediğin anların kırılmış parçalarını, bakışlarının sarhoşluğuyla devirdiğim şişeleri, ihanetin acısını, birikmiş gözyaşlarını, ellerinin ellerimde bıraktığı silinmeyen izleri... Hiçbirini atmıyorum. Bırakmıyorum, unutmuyorum. Gün gelecek o enkaza bir kez de olsa uğrayacaksın. Eserinle gurur duy istiyorum. Şarkılarım, sözlerim, dualarım, kalbim, ellerim, günüm, gecem, sevincim, üzüntüm, zaferlerim, yenilgilerim, iyi ki'lerim, keşke'lerim... Hepsi yarım kaldı artık. Kırıklarını toplayıp bir hayata devam ediyorum. Biliyorum ama o eksik parça hiçbir zaman yerinde olmayacak. Bırakın harflerinde asılı kalın sözlerin. İçinizi bir bıçak gibi kesip aynı keskin yumuşaklıkla yeniden sarmasına fırsat verin bu naif sesin. Susturmayın şarkıları. Geri dönüp sığınabileceğiniz bir şarkınız olsun mutlaka.


Rumelihisarı İstanbul'un Sarıyer ilçesi sınırlarında bulunur. İstanbul kuşatması için Anadoluhisarı'nın tam karşısına yapılmıştır. Rumelihisarı, Anadoluhisarı'na göre daha sağlam kalmıştır. Rumelihisarı'nın, Anadoluhisarı'nın tam karşısına yapılmasının amacı; Rusya'dan gelecek yardımları boğaz girişinde önlemektir. Şimdilerde müze olarak kullanılan Rumelihisarı, Türk sinemasının çeşitli filmlerine de ev sahipliği yapmıştır. Cüneyt Arkın'ın Battal Gazi filmlerinin çoğunun kale bölümleri bu hisarda çekilmiştir. Kahpe Bizans filminin bazı bölümleri de burada çekilmiştir. Rumelihisarı Osmanlı padişahı II. Mehmed tarafından yaptırılmıştır. Rumelihisarı 30 bin metrekarelik bir alan üzerinde yer almaktadır. İstanbul kuşatmasında, kuşatmaya yardımcı olması için yaptırılmıştır. Rumelihisarı'na mimari açıdan bakacak olursak; 16 burçtan meydana gelmektedir. Bunların üçü büyük, on üçü küçük olmak üzere inşa edilmiştir. Bu burçlara dönemin komutanlarının isimleri verilmiştir. Büyük üç burcun isimleri ve ölçüleri şöyledir; Sarıca Paşa burcu 28 metre yüksekliğinde, 23.80 çapında 7 metre kalınlığındadır. Halil Paşa burcu 22 metre yüksekliğinde 23.30 çapında 6.5 metre kalınlığındadır. Zağanos Paşa burcu ise 21 metre yüksekliğinde 26.70 çapındadır. Halil Paşa burcu diğer iki burca göre farklıdır. Halil Paşa burcu karedir diğer iki burç ise yuvarlaktır. Bu komutanlar hisarın yapımında çalışmışlardır. II. Mehmed de baş koordinatör olarak hisarın inşasında görev almıştır. Hisara tepeden bakıldığında eski Türkçeyle Muhammed yazdığı görülmüştür. Doksan gün gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır. Rumelihisarı boğazın en dar bölgesinde olduğundan dolayı Boğazkesen Hisarı adını da almıştır. Hisarın bitiş tarihi İstanbul kuşatmasından bir yıl önce yani 1452 yılıdır. Hisarın içi bir şehir gibi yapılmış içinde cami, evler, sarnıç, yiyecek cephane malzeme depoları yapılmıştır. Bu aralar hisarın içinde cami inşaatı başlamıştır, buna itiraz eden çoktur ama hisarın orijinaline bakıldığında tiyatro ve konser verilen alan camidir. Hatta caminin minaresi sağlam bir şekilde durmaktadır. Hisar üç kez tadilat görmüştür. İlki 1509 yılındaki büyük İstanbul depreminden sonra zarar gören kısımlarının tadilat görmesiyle yapılmıştır. 1746'da hisarda yangın çıktığından dolayı III. Selim zamanında tekrar bir tadilat görmüştür. En son tadilatı 1953 yılında, içindeki evler istimlak edilerek tadilat geçirmiş ve bir açık hava müzesine çevrilmiştir. Rumelihisarı'nı gezmek için en güzel zaman ilkbahardır. O zaman İstanbul'a özgü sadece İstanbul'da yetişen erguvan ağaçlarını da görürsünüz. Rumelihisarı'nın içi erguvan ağaçlarıyla kaplıdır ve ilkbaharda hisar pembe bir renge bürünür.


Film en heyecanlı yarış türü olan Formula 1 pistlerinde 1970'li yıllarda, James Hunt ve Niki Lauda arasındaki acımasız rekabeti anlatmaktadır. Afişlerde ve filmin gösterildiği her yerde James Hunt'ın Niki Lauda'nın önünde yer alması haricindeki tüm detayları ilgi çekmektedir. Mükemmel bir yarış, aksiyon ve dram filmi olmakla beraber Chris Hemsworth İngiliz James Hunt'ı, Daniel Brühl ise Avusturyalı Niki Lauda'yı canlandırıyor. Formula 1 yarışlarının altın dönemlerinde geçen rekabet, dünyanın şimdiye kadar gördüğü en büyük rakiplerin ikisinin heyecan verici gerçek hikayesi anlatılıyor. Yarışçıların özel hayatlarının da dahil olduğu filmde, iki yarışçının zafere ulaşmalarının kısa bir yolunun olmadığını ve yapılan küçük hataların bile asla düzeltilemediği bir ortamda fiziksel ve psikolojik olarak dayanıklılık sınırlarının nasıl zorlandığını görmekteyiz. Film gerçeği tam yansıtması amacı ile İngiltere, Almanya ve Avusturya'da çekilmiştir.


Dün gece rüyamda gördüm seni. İri dudaklarının arasına sıkıştırdığın sigarayı yakıyordun beceriksizce. Usulca sokuldum yanına. Bakıyorum da sigaraya başlamışsın. dedim. Her zamanki umarsızlığınla silktin omuzlarını, devirdin gözlerini, küçümsercesine baktın bana. Umum kendini beğenmişliğin üstündeydi. Bu tavırlarına alışkın olduğumdan pek de umursamadım. Güneş, esmer suratının yarısını aydınlatıyordu. Gölgedeki gözün koyu kahverengiyken; ışık banyosundan nasibini alan gözün bal rengine bürünmüştü. Sessizce birbirimize baktık, anlam veremediğim uzunca bir süre. Çok da anlamlı değildi bakışların, uzaklarda bir yere dalmış gibiydin. Kendi gözlerimi görmesem de ne kadar hüzünlü baktığımı tahmin edebiliyordum. Kafanı aşağı yukarı sallamakla yetindin. Ağzından çıkacak ufacık bir kelimeyi dahi benden sakınıyordun sanki. Ben yine de bu durumu senin genel sessizliğine verdim. Zaten anlam veremediğim tüm davranışların, bana göre, yapısal özelliklerinden kaynaklanıyordu. Sarı yapraklar ayağımızın altında hışırdarken, yere bakarak yürüyorduk. Bense televizyonu açık, sobalı odada ödevini yapan, kaçamak bakışlarla televizyon seyreden ilkokul çocuğu gibi; seni seyretmeyi ihmal etmiyordum. Kollarını kavuşturmuş, omuzlarını yukarı kaldırmış, küçülebileceğin kadar küçülmüştün. Ayağının altına serilmiş, hayali bir ipin üstüne basarmış gibi özenle atıyordun adımlarını. Zihnimi telaş bürümüştü. 'Bitmesin, ne olur bitmesin.' diyordum kendi kendime. Bilinçaltımın bana yaptığı bu kıyağın bir sonu olacağını anlamıştım. Bu telaş, ters tepmiş olmalı ki sert bir rüzgar esmeye, yerdeki yaprakları uçuşturmaya başladı. Sen ise havalanan eteğini, muhtelif yerlerin gözükmesin diye ellerinle düzeltmeye çabalıyordun. Şimdi bunun sırası değildi. Son bir çabayla rüzgarla eteğin arasındaki kavgayı ayırmaya çalışan ellerini aldım avuçlarımın içine, yoğun uğultuya karşı koyarak; ''Hiç sesini duymadım, böyle gitme, bir şey söyle!'' dedim. Sürmeli kirpiklerini kırpıştırarak baktın bana; saçların esintiye kapılmış geriye doğru savruluyordu. Dudaklarını bana hayat üfleyecekmiş gibi öne doğru uzattın. Ağzın hafifçe açıldı. Belki, birkaç harf birleşip kalan ömrümü anlamlı kılacaktı fakat çok uzaklarda Musa asasını yere vurdu. Sağır edercesine bir gök gürültüsü kulaklarımı doldurdu. Deniz misali yarıldı kelimeler ortadan ikiye ve ben ne dediğini anlayamadım. Uyandığımda; gözlerimi açmaksızın el yordamıyla, odayı inleten alarmı kapattım. Bir süre aynı rüyaya yeniden girmek için çabaladım. Yatağın içinde bir sağa bir sola döndüm; yüz üstü, sırt üstü yattım. Sonuçta görebildiğim tek şey sonsuz bir siyahlıktı.


İki ay oldu kapısına geleli. Çok pişman olmuştum sonra. Keşke ölseydim. Keşke araba altlarında kalsaydım da o gün bu adama sığınmasaydım diye, kendi kendime az hayıflanmadım. Ayağının altında dolandığım zamanlar beni iteklemesi bedenimi çok fazla yaralamıyordu ama içimde bir yerler acıyordu inceden inceye. Yüreğim daralıyordu. Ara sıra ensemi okşayıp Ne habersin şapşik. demese beni hiç mi hiç istemediğini düşünecektim. Geçimsiz biriydi. Huysuz. Aksi. Her kafası bozuk olduğunda iteklenmekten yılmıştım. Durumu kabullenip havalar ısınana kadar pısırık, sessiz ve tepkisiz bir vaziyette günlerimi tüketmem benim için hayırlı olacaktı. Mevsim yaz olsaydı belki diklenirdim. Belki, ne zaman su yüzü gördüğü belli olmayan o kara tenine tırnaklarımı geçirirdim. Hatta çeker giderdim. Ama dışarısı kar borandı. Sustum. Hep sustum. Geceleri, dürbünle karşı apartmandaki mor perdeli pencereleri röntgenlediğini görünce de sustum. Bazen, mor perdelerin gece olunca kapatılması unutuluyordu ya da kapatılmıyordu, bilmiyorum. Rapunzel saçlı kadın, elbisesini çıkarıp saçlarıyla aynı renkte olan uzun geceliğini giyene kadar, o pantolonunun önüyle oynardı. Bazen uzun bir süre açık kalıyordu perdeler. O, gözlerini dürbünden çekmiyordu. Ne zaman ki pencereler morla boyanıyor, o zaman isteksizce kalkıyordu çivilendiği koltuğundan. Sağ elinde dürbün tutma yorgunluğu, sol elinde ateşi geçmiş şehvetin ıslaklığıyla... Sonra atıyordu yine kendini alkolün uyuşturan, unutturan kollarına ve kadehini kaldırıp sitem ediyordu mor perdelere. Alkol parmak uçlarını bile esir aldığında, sızıyordu uzun uzun uykuların ölümüne. Ben yine susuyordum. Doğru dürüst dışarı bile çıkmıyordu. En fazla iki günde bir. Dönüşte mutfağın tezgahına fırlatır gibi bıraktığı poşetlerde yiyecekten çok içki şişeleri boy gösterirdi. Ve birkaç kitap. Çok okurdu. Artık ne varsa onlarda. Saatlerce dalardı öyle zamanlarda. Öyle ki bazen içkiyi bile unuturdu diyebilirim. Bazı sayfaları kırmızı kalemle çizerdi. Bazen dağınık masanın üzerinde hazır bekleyen kenarları kıvrık defterine hızlı hızlı bir şeyler yazardı. Çoğunluk yırtıp çöpe atardı yazdıklarını. Farklı bir mutsuzluk akardı yüzünden. Burnundan soluduğu böyle zamanlarda köşemde uyuyormuş gibi yapardım. Bir keresinde kafası her zamankinden daha kıyaktı. Çok nadir olarak yırtıp atmadığı sayfalardan birini açıp ardından öksürerek boğazını temizlemişti. Sözleri ağzında yuvarlayarak, dudaklarını eğrilte eğrilte okumuştu yazdıklarını. Sesini beğenmemiş olmalıydı ki, yarıya gelmeden başa dönüp tekrar tekrar okuyordu. Son öksürüğüyle balgamdan temizlenen boğazında ellerini gezdirdikten sonra tane tane okumayı başarmıştı. Sesi öyle yumuşacıktı ki şiirden anlamayan ben bile etkilenmiştim. Sonra bana bakmıştı ters ters. Ben köşemdeki miskinliğimi bozmamıştım. Her zamanki gibi uyumuş taklidi yapmıştım. Dün, beni arkadaki boş odaya kapattığından beri iyice kararlıydım. Oysa ben bu soğuk odaya kapatılacak hiçbir şey yapmamıştım. Hoş, bir zamanlar oğlanlarının yattığını tahmin ettiğim ranzanın alt katını hazırladı bana, ama ne olursa olsun yine de çok gücüme gitti. Artık iyice gözümü karartmıştım. Sabah olsun mutlaka gideceğim diyordum ve sabah oldu. Ben her zamanki gibi miskin miskin uyukluyordum. Üstelik her zamankinden daha küskün daha mutsuz. Kapıyı usulca açtı. Umursamaz görünmeliydim. Gözlerimi hafifçe araladım. Yüzünü hiç bu kadar aydınlık görmemiştim. Yıkanmış mıydı, yoksa mutlu muydu o an kavrayamadım. Bu adam, iki aydır birlikte yaşadığım adam değildi. Neredeyse duvardaki fotoğrafta yıldız yıldız gülümseyen adamın aynısı olmuştu. Sinek kaydı bir traş. Yeni olduğu her halinden anlaşılan kot pantolon ve üzerinde şık bir triko kazak. Yüzünde gülücüklerle yanıma geldi. Sırtımı okşadı. Yemeğimi her zamankinden fazla koydu tabağıma. Üstelik konserve. Gözlerime ilk defa bu kadar sıcak baktı. Şimdi de karnımı okşuyor. Aman Allah'ım. Kulaklarıma inanamıyorum. Biliyordu ha! Biliyordu! Farkındaydı. Her şeyin farkındaydı. Oysa ben... Yani, bırak doğacak yavrularımı, benim dahi varlığımın farkında olmadığını zannediyordum. Demek senin şapşik kızın bu ha? diyor, Rapunzel saçlı kadın. Yanıma oturuyor. Yumuşacık elleriyle beni kucaklayıp, dizlerinin üstüne koyuyor. Siyah sabahlığının kaygan kumaşı içinde adeta sarhoş oluyorum. O benden daha sarhoş. Kadının ellerini yakalayıp avuçlarının içinde sıkıyor. Öpüyor, öpüyor. Aşkla öpüyor. Özlemle öpüyor. Ve ben, on dakika öncesine kadar düşündüklerimin hepsini unutuyorum. Kanım ılık ılık dolaşıyor damarlarımda. Artık sevginin çok yakınındayım. Hatta kucağında, hatta yüreğinde. Yavrularım da sevgi dolu sıcacık ellerde büyüyeceklerken, gitmek niye?..


Ondan saçlarını ve hikayesini hiç bilmediğim en önemli saatini aldım. Saçlarını son kez okşadığımda Daha aşağıya inemezsin, orada bitiyor deyip ağlamaya başladı. Hem sen kısa saç sevmezsin dediğinde, vicdanımda eğer tarifini herhangi bir kelimeye sığdırırsam kendimi pazarlamış gibi hissedeceğim bir acı uyandı. Kaosun tarifini sorsalardı o an; içimde bulunan, yeryüzündeki bütün devletleri devirebilecek gençleri tarif ederdim. Altı yaşından beri, vicdanın böyle yanabileceği gerçeğini göz ardı ediyordum. O andan saçlarını son kez taradığım ana kadar kendimi bunun hesabını vermek zorunda hissediyordum. Hissediyordum çünkü sabah her şey bittikten sonra yatakta onu izlerken şeytanın dostluğu sayesinde, bilincim kendisinde cevaplarını öğrenmek istemediğim doğru soruları sorma kuvvetini buldu. Kendisini öldürmeye çalışan karmaşanın, ete kemiğe ve cümleye bürünmüş isyanın silüeti, doğrudan doğruya beni tehdit ediyordu. Doğru soruları sorabildim mi bilmem ama doğru cevapları aldığımı biliyorum. Ağzından değil; cevap verirken kontrolünü kaybettiği vücudundan aldım cevaplarını. Aslında neler yaptığı veya neler olduğu sorun değildi ama dert belası merakıma her acı sonun başında olduğu gibi yenik düşmüştüm. Bu sefer olmasına imkansız baktığım bir şey oldu. Acı, kendisini intihar eden bir genç kız gibi okyanusa bıraktı. Doğru cevapları aldığımı biliyordum. Fakat doğruların huylarından biri de bazen gerçekleri vermiyor oluşuydu. Yani bir kekle aynı odada bulunmanız ve onu yememiş olmanız onu arzulamadığınızı göstermez. Gerçekleri sadece ve sadece her şeyi gören gözler ve her şeyi hisseden şeyler bilirler. Gerçekler, onların akıllarındaki salt anılardır. 15 yaşımdan beri, bu düşüncenin asıl kaynağı olan 'neden?' sorusunu sormayı vakit kaybı olarak gördüm. Ona da sormadım. Bu vakitleri düşünürken acıyı ve anıları unuttum. İçinde bulunduğum saniyelerin beni boğazladığını, bir kız çocuğunun kanı gibi utanç dolu aktığını şuan fark ediyorum. Zamanı bana olur olmaz hatırlatan saati, günün her saati ötebiliyordu. Saat, göstermesi gerekenden çok farklı saatleri gösteriyordu. Ama saatin her ötüşünde, bana acıyıp bütün kötü temennilerini bosver, seni affediyorum dediği o sahne aklıma geliyordu. O, benden ötürü olan acılı, sevgisiz, donuk bakışlarını unutamıyorum. Yaptığım şeylerin sebebi, çocuksu acımdı.


İnsanoğlu doğmaya ve ölmeye devam ediyor. Aslında olan şey bu kadar basit. Bu bengi döngüyü anlamlaştıran ve/ve ya anlamsızlaştıran şeylere de yine bizler sebep oluyoruz. Şöyle bir örnek verebiliriz ki; doğumdan sonra hayat bulan her beden, bir gezegeni paylaşmak zorunda kalıyor ve bu ortak yaşam alanında da bir çok sahne türüyor. Sahnelerin türleri ve milyonlarca değişik konuları var. Bizim yapmamız gereken ise her bir sahne için ayrı ayrı rol alıp, kabullendiğimiz rolleri layıkıyla gerçekleştirmek. Şu açıdan düşünmek gerekir; sahne hazır, oyuncular sahnede ve ilişkiler yürütülmeye başlanmış. Bu dar odada yaşatılan rolün dışında başka hiçbir şeyden haberimiz yok ve bu yeterli. Halbuki, hemen arkamızda yer alan o eskimiş kapıyı aralasak, bambaşka bir sahneye geçiş yapacağız ve çok değişik roller üstlenebileceğiz. İşin daha da garip olan tarafı, insanlığın bir kısmının bu kısır döngü içerisinde unutulmayanlar arasına girme çabasıdır. Buradaki asıl istek baş rolü kapma çabasıdır. Öte yandan, hayat denen şu sahneye kendi senaryolarını katmak isteyenler de var. Mevcut senaristlerin canını sıkan asıl tür senarist olmak isteyen bu insanlardır. Çözüm için asla ve asla bu sahne kapılarını açmak kullanışlı gelmez. Sahnenin her bölümünde farklı bir senaristin oyunu vardır ve bu bölüm senaristindir. Sanki ortak sahneye çıksa oyuncular, dünyanın sonu gelecek. Daha doğrusu sahnenin sonu gelecek, yani sahnenin. Şu cümlelere bakan ve içinde senarist ruhu taşıyan insanoğullarına sesleniyorum. Bu sahneyi daha fazla bölmeyin. Ortak yaşam alanımızda ortak bir sahne edinelim. Öyle bir oyun hazırlayın ki bizlere, birbirimize sessiz kalmayalım. Dövüşelim, öpüşelim, tartışalım, övgüler yayalım, doyalım, doyuralım, doğuralım, paylaşalım vb. Yeni güne uyandığımızda, sahnede daha çok kapı görmeye başladıysak da, bunun suçluları bizleriz. Ne yazık ki, onlara da biz diyemediğimiz için bu haldeyiz.


Öykü, roman ve şiirleriyle 'Modern Türk Edebiyatı' nın usta kalemlerinden biri olan Sait Faik, öykü dalındaki eserleriyle 'Durum Öyküsü' türünün ülkemizdeki öncüsü olmuştur. Öykü yazarlığına adım attığı dönemlerde, Ömer Seyfettin'in 'Milli Hikayecilik', Sabahattin Ali ve Sabri Ertem'in 'Gerçekçi Yönelim' ve Refik Halit Karay'ın 'Fıkra Öykü' akımlarının güçlü etkileri sürmekteydi. Sait Faik'in ilk eserlerinde öne çıkan 'gözlemci yazar' kimliğinin belirginleşmesinde bu yazarların kuşkusuz önemli payları olmuştur. Fakat daha ziyade, Memduh Şevket Esendal' ın içten ve duru anlatım tekniğinden etkilendiğini vurgulamak gerekir. Onu öznelleştiren ve farklı kılan tarzını ise ikinci dönem eserlerinde görürüz. Bu tarz, yazarın sadece anlatımcı olmayıp öyküyü olaydan sıyırarak, kendi duyguları ve tespitleriyle, yani kendisinden hareketle anlatması şeklinde karşımıza çıkar. Sait Faik, özellikle ikinci ve üçüncü dönem eserlerinde toplumu ve toplumsal olayları değil, günlük yaşamın sıradan insanlarını, onların yaşam biçimlerini, özlemlerini, sevinçlerini, hayal kırıklıkları ve hüzünlerini, sonuç olarak bireyleri ele alarak, yalın, samimi bir dil ve şiirsel bir anlatımla okuyucusuna sunar. Bir pastra oynadılar. Bir heyecanlı tavla partisi seyretti. Sonra evinin yolunu tuttu. Anası yatsı namazı kılıyordu. Her zaman yaptığı gibi, anacığının önüne çömeldi. Seccadenin üzerinde taklalar attı. Dilini çıkardı. Nihayet kadını güldürmeye muvaffak olduğu zaman kadıncağız selam vermek üzereydi. -Ali be, günah be yavrum, dedi. Günah yavrucuğum, yapma! Yalnız ülkemizde değil, dünyanın birçok ülkesinde de örneklerine rastlanan, değeri sonradan anlaşılmış bir yazın ustasıdır o. Bu durumuna temel sebep; döneminin edebiyatçılarından kopuk oluşu, kendi halinde, kendi meşrebince yaşamayı ve yazmayı seçmesidir. Aslına bakılırsa, onu öznelleştiren, öykü kurgulama ve yazım tekniği açısından farklı kılan da bu etkileşimsizlik hali olsa gerektir. Kimi söylemlerinde bu durumunu sitemkar ifadelerle dile getirmiştir. Birinci ve ikinci dönemlerindeki optimist halinin aksine, Sait Faik'in üçüncü dönem eserlerinde pesimist bir hava hakimdir. Sorumlusu olmadığı ve kendisini uymak zorunda hissetmediği bozuk dünya düzeninin değişmeyeceğine, hatta gün be gün işlerin daha da kötüye gideceğine dair kanaati, bu halin oluşmasında önemli bir etmendir kuşkusuz. Lakin, içindeki doğa ve yaşam sevgisinin asla kaybolmadığını bizlere her fırsatta hissettirir. Yalnızlıktan kurtulmak için önce kendisini, sonra çevresindeki insanları, yağmuru, rüzgarı, denizi, kuşları dinleyerek yazdı o ve yazmadığı, yazamadığı vakitler çektiği sıkıntıyı, yine yazarak dile getirdi.


Hatice Dökmen'in Salı Ertesi adlı kısa romanı, Kasım 2017'de Kanguru Yayınları'ndan çıkarak okuyucusu ile buluştu. Roman, Aziz isimli ana karakterin iç dünyası ve çelişkileri üzerine kurulu. Karakterin, dışarıdan bakıldığında sıradan gibi gözüken durgun bir yaşamı var; ancak derinlere inildikçe korkunç bir karanlık çıkıyor karşımıza. Aziz'in, içindeki karanlıkla boğuşmasının ve iç hesaplaşmalarının konu edildiği roman, aslında uzun bir durum öyküsü olarak nitelendirilebilir. Çocukluğunda başından geçen bir olayın karakterin tüm hayatını nasıl etkilediğini, onu kimlere ve nelere mecbur bıraktığını ve nasıl bir sona taşıdığını yine onun gözünden izliyoruz. Kitabın kurgusu, karakterin çocukluğu ile yetişkinliği arasındaki uzun zaman dilimine yaslanmış olsa da konu günümüzü ele alıyor. Romanda, ülkemizde meydana gelen pek çok güncel olaya da yer verilmiş. Yazar, dünün ve bugünün kanayan yaralarından biri olan çocuk tecavüzlerini konu ederek çok önemli bir toplumsal soruna parmak basıyor ve 'çocuk susar sen susma' sloganının sadece bir slogan olmaktan çıkıp gerçeğimiz olması gerektiğine de dikkat çekiyor. Kitabın giriş bölümünden, Aziz'in karakteri hakkında yeterince bilgi sahibi oluyoruz. Aziz, yalnız bir gençtir. Yazarak kendinden ve dünyadan uzaklaşmaya çalışıyor. Kendinden nefret ediyor. Sırları var, o sırların ardına gizlenerek hayattan kaçıp ömür boyu susmayı tercih ediyor. Daha doğrusu annesinden edindiği öğrenilmiş çaresizliğin içinden çıkamıyor. Hayatını mahveden şeylere boyun eğerek onları hep hayatının içinde tutuyor. Tek başına yaşadığı evinde, başına buyruk bir yaşam sürüyor gibi görünse de aslında onun özgür olmadığını, geçmişten getirdiği travmalarının esiri olduğunu kitabın ilk sayfalardan anlıyoruz. Onu bu denli yaralayan olay, kitabın ortalarına dek giz perdesi ardında bırakılmış. Kitapta bir diğer önemli karakter, Aziz'in patronu ve aynı zamanda üvey babası Rafet. Aziz'in zayıflığının, kaderciliğinin ve huzursuzluğunun sembolü, Rafet. Onların ilişkilerine baktığımızda, toplumdaki korkunç bir kırılmaya ve yozlaşmaya da tanık oluyoruz. Rafet karakterinin Aziz'in hayatında ne denli önemli bir rol oynadığını yavaş yavaş gözlemliyoruz. Kitabın yarısına doğru ilerlediğimizde bazı düğümler çözülmeye başlıyor. Gizem ve merak unsuru, bu yönüyle dozunda verilmiş. Bu da durgun bir suyu izler gibi izlediğimiz Aziz'i bırakıp gitmemizi engelliyor. Bir yazar olan Aziz'in de kaleminden çıkan öyküleri okuma fırsatı buluyoruz bu arada. Kitap, ana metnin içine serpiştirilmiş bu öykülerle renkleniyor. Bu öyküler, konunun yarattığı kasvetten bir nebze kurtulmamızı da sağlıyor aslında. Yazarın öykü türüne olan bağlılığı burada da kendini gösteriyor ve bunun sonucu olarak roman, bir öykü kitabının havasına bürünüyor. Kitapta bir de sonlara doğru ortaya çıkan ve Aziz'in yaşamında dönüm noktası olacağını başından ön göremediğimiz bir sıradanlıkla romana dahil olan Ebru karakteri var. Bu karakter, Aziz'de, her şeye rağmen saf, tertemiz kalmış bazı duyguları temsil ediyor. Aziz'in yaşadığı onca olumsuzluğa rağmen hala normal bir yaşam sürebilmek için derinlerinde sakladığı bir arzuyu açığa vuruyor. Aziz, normal yaşama asla kavuşamayacağını bilse de; Ebru, Aziz ile kitabın kötü karakteri Rafet'i bir hesaplaşmanın içine doğru sürüklüyor ve Aziz'de bir uyanış meydana getiriyor. Roman anlatıcısı Aziz, bir yazar. Çocukluğundan beri yazmayı seviyor. Yazma konusunda da sorunlar yaşıyor, Aziz. Sıkıntılarını dile getirmesi de yazan kişilerin kendini bulabileceği bir başka konu. Yazar, olayı uzaktan izleyerek başarılı bir şekilde kendini soyutlamış ve kurguya dışarıdan bakabilmeyi başarmıştır. Hatice Dökmen, toplumsal yaralara metinlerinde yer veren bir yazar olarak bu romanda da üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmiş, olay kahramanı aracılığıyla toplumsal duyarlılık oluşturmayı başarmıştır. Romanın dili, zorlama ve uzun cümlelerden uzaktır. Gündelik konuşma dili, anlatıma doğallık katmıştır. Salı Ertesi, sadeliği, çarpıcı konusu ve konunun işlenişi ile zihnimizdeki yerini daima koruyacak bir roman.


Ülkemizde 29 Mayıs 2015 Tarihinde vizyona giren ABD yapımı bu aksiyon ve gerilim filminin yönetmenliğini Brad Peyton üstlenmiş. Carlton Cuse'un, Andre Fabrizio'nun aynı adlı eserini seneryolaştırarak sinemaya uyarladığı 114 Dakikalık Warner Bros yapımı filmde, Hızlı ve Öfkeli serisinin beğenilen aktörü Dwayne Johnson ile birlikte Carla Gugino , Alexandra Daddario , Archie Panjabi , Ioan Gruffudd , Hugo Johnston ve Art Parkinson başrolleri paylaşmışlar. Filmin çekimleri ABD ve Avustralya'da Nisan 2014'de başlamış ve Temmuz 2014'de bitirilmiş. Bilgisayarlı görüntü efektlerinin hazırlanması, montaj, seslendirme, eşleme ve kopyalama işlemleri 2015 baharında bitirilen film tüm dünyada aynı hafta içerisinde görücüye çıkmış. Yaklaşık 100 milyon US $ bütçeli filmin 23 Haziran itibarı ile sadece ABD' deki gişe hasılatı 135 milyon US $' a ulaşmış. Aynı tarihteki Türk izleyici sayısı ise 315 bin. Dünyanın en önemli deprem zonlarından biri olarak kabul edilen ve uzunluğu bin kilometreyi aşan San Andreas Fayı' ndaki hareketlenme ile başlıyor film. Ard arda gelen büyük ölçekli sarsıntılar ve bu sarsıntıların yeryüzünde yarattığı etkileri izleyicilere sunan oldukça başarılı görsel efektlerle devam ediyor. Efektler o denli başarılı ki, film makaraları döndükçe izleyenleyenlerin yaşadığı heyecanın dozu da ister istemez artıyor. Felaket görüntülerinden keyif almak da neyin nesi denilebilir elbet. Bu bağlamda izlenenlerin birer kurgu olduğunu bilmek insanı rahatlatıyor. Özellikle Hoover Barajı'nın yıkılış sahnesi ile son ve en şiddetli deprem sonrası oluşan tsunaminin dev transatlantiği sürükleme sahnesini izlemek, benim gibi kaliteli görüntü efektlerini gözünü kırpmadan izleyen seyirciler için keyifli dakikalar geçirmek anlamını taşıyor . Filmin üç boyutlu olması seyirden alınan keyfin katlanmasını sağlıyor. Mesleğine aşık bir arama kurtarma pilotu olan Ray'in hayatını hiçe sayarak kurtarma operasyonlarına katılması, ailesine karşı sorumluluklarını yerine getirmediğini düşünen eşi Emma' yı bıktırmış ve ayrılmak zorunda bırakmıştır. Emma şimdi zengin bir işadamı olan Daniel Riddick ile evlenmek üzeredir. Ray ve Emma'nın kızları Blake, özel uçağı ile iş seyahatine çıkan Daniel Riddick ile birlikte San Francisco'ya giderler ve depremler ardı ardına gelmeye başlar. Bu saatten sonra Ray ve Emma'nın yapacakları tek şey kızlarını kurtarmaktır. Bu kurtarma sürecinde yaşanan olaylar Ray ve Emma'nın yeniden yakınlaşmasını da sağlayacaktır. Filmde Dwayne Johnson ve Carla Gugino başta olmak üzere rol alan aktör ve aktristlerin oyunculuk başarılarılarına diyecek yok. Senaryo içinse aynı şeyleri söylemek zor. Bu kurtarma sürecinde yaşanan müthiş tesadüfler, 1970'li yılların Yeşilçam filmlerini aratmayacak türden. Ray ve Emma' nın, deprem sonrası oluşan tsunami nedeniyle denize gömülen 850 bin nüfuslu San Fransisco şehrinde, bir sürat teknesiyle gökdelenlerin arasında dolaşarak kızlarını bulmaları gibi garip tesadüfler bunlar. Macera filmlerinden hoşlanıyorsanız ve güzel vakit geçirmeyi hedefliyorsanız, senaryosunun basitliğine tahammül etmeyi göze alarak bu filmi izleyebilirsiniz. Zira, sırf görsel efektleri için dahi izlenmeye değer bir film San Andreas. ABD Bayrağı, film öncesi dağıtılan 3D gözlükler sayesinde bol bol gözümüze sokulmuş olsa da ABD'de geçen ve ABD yapımı olan felaket filmlerinin neredeyse değişmezi haline gelen; başkanın televizyonlara çıkarak yaptığı halkı cesaretlendiren konuşmalarını bu kez dinlemek zorunda kalmayışımız filme dair bir başka ayrıntı. Bu konuda her hangi bir kısıt konmamış olmasına rağmen küçük dünyalarını derinden etkileyebilecek felaket sahnelerinin bulunması nedeniyle 10 yaş altı çocuklar tarafından izlenmesi pek de doğru görünmüyor.


Recep Bilginer'in kaleme aldığı eserin farklı bir yorumu, bu sezon Devlet Tiyatro sahnelerinde seyircilere sunulan Sarı Naciye. Rejisi Zafer Kayaokay tarafından gerçekleştirilen 2 perde/110 dakikalık bir oyun. Oyunda, gelenekçi yaşlılar ile yenilik ve değişim yanlısı gençlerin fikirsel çekişmeleri, yayladan kente göçme/göçmeme ikileminde işlenirken Sarı Naciye; aşkı, hasreti, hayalleri ve gururu ile güçlü bir kadın portresi olarak çıkıyor karşımıza. 30 sanatçının sahne aldığı oyunda Sarı Naciye karakterini, Fosforlu Cevriye adlı müzikaldeki başarılı performansı ile akıllarda yer eden Feray Darıcı canlandırıyor ve bence bu oyundaki performansının oradakinden hiç de aşağı kalır yanı yok. Canlandırdığı karakteri iyi özümsediği, ses mimik-hareket uyumunu başarıyla gerçekleştirmesinden belli. Bunun doğal sonucu olarak oyun içerisinde rolü gereği yaptığı ani çıkışlar dahi sırıtmıyor. Feray Darıcı'nın oyunculuğu güzel de eserin orijinalinden farklı yorumu ne derece güzel bir de ona bakmak lazım! Öykünün ilk bölümünde önemle altı çizilen Osman ile Gülsün arasındaki aşk, ilerleyen bölümlerde oyunun akışına kapılarak yok olup gitmiş. Osman rolündeki Kadri Özcan, Gülsün rolünde Deniz Gökçe Kayhan oldukça başarılı bir performans sergilemişler ve fakat büyük aşklarının mukadderatı hakkında bigi sahibi olamıyoruz. Tiyatro oyunlarında perde süreleri çok önemlidir. Zira tiyatrolarda kapı kapandıktan sonra çok özel durumlar haricinde seyircilerin salona giriş veya çıkışları mümkün olmaz. Özel tiyatrolarda, özellikle son dönemlerde bu kural hayli gevşetilmiş olsa da kural koyucunun buradaki amacı; seyirciden çok sahnedeki sanatçının oyuna olan konsantrasyonunun düşmesini önlemektir. Bu oyunun Tekin Akmansoy tarafından sahneye konulan ilk hali üç perdeden oluşuyordu ve doğrusu da bence buydu. Zira, 110 dakikalık bir oyunu iki perdeye indirdiğinizde perde süresi yaklaşık 1 saate uzuyor. Bu halde, bir taraftan oyuna yönelik seyirci motivasyonunda düşme gözlenirken, diğer taraftan özellikle küçük ya da ileri yaştaki izleyicilerde fizyolojik gereksinimler ortaya çıkmaya başlıyor. Bu durumun bazı istisnaları da yok değil elbet! Birbirini takip eden ve seyircide heyecen yaratan, tarihi gerçeklerle ilintili olayların sergilendiği müzikaller ya da büyük bölümü danslar ve müzikle zenginleştirilmiş, adeta görsel bir şölene dönüştürülmüş kimi oyunlarda bu süreler daha uzun tutulabilirler. 180 dakikalık ve 2 perdelik Kösem Sultan adlı oyun buna güzel bir örnektir. Sonuç olarak, tiyatro oyunu tek perdelik değilse, bir perde için ideal süre 40-45 dakika arasında tutulması gerek ve tüm dünyada perde süreleri yaklaşık bu aralıkta tutulurlar. Uzama ancak tek perdelik oyunlarda 50-60 dakikalık sürelere kadar sarkıtılabilir. Velhasıl, bu oyunun iki perdelik bir oyun haline getirilmesi de doğru bir karar olmamış. Değinilmesi gereken bir diğer husus, oyunda rol alan sanatçıların kostümleri ki çok abartılmışlar. Oyuncu kostümleri öykünün geçtiği yöre ile dönemi yansıtmaktan oldukça uzak kalmış. Olayın geçtiği yer Toroslar ve Çukurova değil de XVI. Lui dönemi Güney Fransası sanki. Bu bağlamda oyunun dekor ve giysi tasarımlarını yapan Candan Günay'ın çalışmasını doğru bulmadığımı belirtmek isterim. Bununla birlikte Günay'ın dekor tasarımlarına söylenecek bir sözüm yok. Müzik tasarımları, ışık ve koreografi başarılı. Bu bağlamda sırasıyla Melikcan Zaman, Mehmet Yaşayan ve Ömür Uyanık'ı tebrik ederim. Oyun, Ankara ve İstanbul Devlet Tiyatrolarında dönüşümlü olarak sergilenmeye devam ediyor.


Birleşik Amerikalı ünlü yazar Arthur Miller tarafından 1948 yılında bir tiyatro oyunu olarak kaleme alınan eserin ilk gösterimi, Şubat 1949 da New York Morosco Theatre' da yapılmış ve çok beğenilmişti. Eser, ünlü film yönetmeni Elia Kazan tarafından aynı yıl beyazperdeye uyarlanan haliyle de izleyicilerin büyük ilgisini gördü. Filmin, salonlarda günlerce devam eden kapalı gişe gösterimi ve elde edilen yüksek gişe hasılatları yapımcılarının yüzünü güldürdü. Satıcının Ölümü, 1950'li yılların başlarında ardı ardına birçok ülkenin devlet ve özel tiyatro sahnelerinde, çevirileri ve yerel oyuncu kadrolarının performansları ile sergilenmeye başlandı. Elde ettiği üstün başarıyla Pulitzer Drama Ödülü'ne layık görülen eser, böylece klasik dramalar listesindeki yerini de almış oldu. Oyunda, aktivitesini ve zamanın satış tekniklerine ayak uydurma becerisini büyük ölçüde kaybetmiş yaşlı bir satıcının, içine düştüğü ekonomik sıkıntılar nedeniyle çektiği ızdırap, bu halin sebep olduğu bunalımları ve geçmişindeki hatalarını sorgulaması konu ediliyor. Devlet Tiyatroları 2014-15 Sezonu Gösterim Programına alınan 150 dakika ve iki perdelik oyun, Orhan Burian çevirisi ve Zafer Kayaokay rejisi ile şu sıralar Ankara ve İstanbul sahnelerinde dönüşümlü olarak tiyatro seyircisi ile buluşmaya devam ediyor. Dekor tasarımlarını Savaş Çevirel, kostüm tasarımlarını Sevgi Türkay, ışık tasarımlarını Çetin Atay ve müzikleri Can Atilla'nın yaptığı oyunda baş karakter olan Satıcı rolünü üstlenen Erdal Küçükkömürcü, canlandırdığı karakterin o anki ruh halini; hareketleri, mimikleri, etkileyici ses tonlamalarıyla tam anlamıyla 'ayakta alkışlanacak' bir sahne performansı olarak izleyicilerine sunuyor. Doğrusu, Satıcının Eşini canlandıran Gülçin Yaşaroğlu' nun da ondan pek aşağıda kalır yanı yok. Özellikle Willy ile Biff arasında geçen tartışma ve oyunun son sahnesindeki etkileyici performansıyla, Yaşaroğlu da Küçükkömürcü kadar görülmeye değer olduğunu kanıtlıyor. Satıcının Büyük oğlunu canlandıran Buğra Koçtepe, ebeveynleri tarafından gücü ve yeteneği üzerinde başarılar beklenen büyük evlat rolünü, küçük oğlunu canlandıran Kutay Sungar ise hayatı ti'ye alan, sorumluluktan uzak bir hayta rolünü başarıyla oynuyorlar. Satıcının belki de tek ve gerçek dostu konumundaki komşusu Charley' i canlandıran Şahap Sayılgan, ölen ağabeyi Ben'i canlandıran Can Öztopçu ve patronu Howard Wagner'i canlandıran Neşet Erdem de ortaya koydukları oyunculuk becerileri ile göz dolduruyorlar. Toplam 16 sanatçının çeşitli roller üstlendikleri oyunda, rolünün hakkını verememiş, izleyici gözünün ister istemez takıldığı bir oyuncu yok. Bununla birlikte, kalabalık sahneler ve çoklu diyaloglardaki yer paylaşımlarını çok başarılı bulduğumu da belirtmeden geçemeyeceğim. Müzikler güzel, ses şiddeti kararında. Işıklandırmada zafiyet oluşturan bir durum yok. Dekorların seçimi ve fonksiyonelliği bakımından da bir yetersizlik gözlemlenmiyor. Sahne dekorlarının iki buçuk saati bulan oyun süresince 4 ya da 5 kez değiştirilmesi bence çok doğru bir eylemdi. Senaryolardaki mekan kurgusu ve değişimi ile doğrudan alakalı olmakla birlikte, dekorların mütemadiyen değiştirildiği ve dolayısı ile sıkça karartılan sahnelerde seyircinin oyundan kopmaya zorlandığını düşünenlerdenim. Sezon sonuna kadar Ankara ve İstanbul tiyatrolarında dönüşümlü olarak sergilenecek bu oyunu mutlaka izlemenizi, oyunda rol alan Devlet Tiyatrosu Sanatçılarının takdire değer oyunculuk becerilerinin yanısıra, yazar Arthur Miller'ın bugünden geçmişe doğru öykü kurgulama ve geliştirme tekniğindeki başarısına da bizzat şahit olmanızı isterim.


Dün akşam evime dönerken yolun ortasında araba altında ezilmiş bir kedi vücudu gördüm, belki başı yerinde bile değildi, affedin, affedin, bundan bahsedecek değilim ya! O sırada ruhum dev bir kayanın altında sıkışır gibi oldu, nefesim vücudumun içinde hapsoldu, kaskatı kesildim; arabalar etrafımdan geçip gidiyordu, uzaktaki ağaçtaki bülbül hala şakıyordu, fırıncının açık kapısından sokağa bir müzik sızıyordu. Kim böyle bir görüntüyle karşılaşsa, acırdı elbette. Ancak benim içimde kopanlar tesadüf eseri duyulan herhangi bir merhamet duygusundan pek farklıydı. O kanlı, minik tüylü parçaya bakarken ölümsüz ve üstün bir yaratığın sonsuz merhametini, kutsal affediciliğini içimde barındırıyordum; onun zavallı kaderini, ölümlülüğünü düşünürken, gizliden gizliye bir kendine beğenmişliğin gölgesinin altında zevkle serinliyordum ancak nasıl oluyorsa hiç belli etmedim. Tabii, ben öleyim ya da ölmeyeyim, şu karşımızdaki masa biraz da olsa yerinden oynayacak mı, mesela? Elbette hayır! Ya karşımızdaki fırıncı, acaba onun çaldığı güzel müzik değişecek mi? Hiç sanmıyorum, hem de hiç, efendim. Peki şu güzel bülbül, yine de şakımayacak mı o? Ah, yüce doğa, o kadar güzel renklerin, tatların, kokuların ve mucizelerin anası olan sen; neden benim gibi bir hiçi de yanına almak istersin ki bir gün. Söyle bana, ne getireceğim ki sana? Bayım, ya siz, siz kendinize inanacak güce sahipmiş gibi görünüyorsunuz gözüme ancak sizin yalan söylemediğinizi bilemem. Durun, beni sakinleştirmeye çalışmayın, yine de teşekkür ederim efendim! Arkamda sizin gibi aziz bir dostu bulundurmak beni mutluluktan ağlatacak sanki, hem de böyle güzel bir havada; isminiz, rüzgarda savrulan bir kelebek gibi zihnime çarptığında hiçbir şeye sahip olmadığım ancak size sahip olduğum gelecek aklıma. Fakat affedin beni, ancak bir aziz dostun bile neredeyse şu bülbülden, müzikten, eşyalardan bir farkı yoktur, zaten neden olsun ki? Bana söyleyin, hemen şimdi yok olsam, arkamdan en fazla bir ay ağlarsınız, sonrasında belki birkaç kez adımı anarsınız, peki yüreğiniz gerçekten ağlar mı? Hayır! Soluk aldığınız, her sabah uyandığınız, sokakta minik bir çocuğu görüp gülümsediğiniz sürece nasıl mutsuz olabilirsiniz bir ölü için? Olmazsınız tabii, ben de olmazdım. Ne siz ne ben ne de bir başkası, özgür değiliz. Özgür olan insan korkar mı? Bizim içine kapatıldığımız hapishanenin ne demirleri ne de kabadayı gardiyanları var; ortalıkta sıcak bir hava dalgası kılığına bürünmüş bir sakinlik geziniyor; gittikçe mahkumların bedenlerine, akıllarına, dillerine yapışıp ruhlarını emen. Sizin izlediğiniz filmler gözlerinizi bozduğu gibi aklınızı da bozmuş olmalı! Bilir misiniz, en dehşetli belalar tekin olmayan çıkmaz sokaklarda değil, günlük güneşlik sayfiye yerlerin göbeğinde saklanır çoğu zaman. Onların etrafında her gün dolaşırsınız; sabah işe giderken, akşam eve dönerken, gece olunca ve şafak vaktinde yanlarından geçersiniz. Alıştığınız için kör olursunuz, hava hep güzeldir oralarda, gökyüzü berrak ve temiz, meyveler pek lezzetli, su buz gibi soğuktur. İşte bundan daha büyük kölelik olur mu? Tüm bu zevk kaynaklarının sizi kendilerine bağladığı kadar hangi pis lağım, tecrit, bulaşıcı hastalık size musallat olabilir, bir düşünün. Şu dışarıda şakıyan bülbül, kapısı açık fırın, dirseğinizi dayadığınız koltuk; soluduğunuz hava, sizi, beni, hepimizi kendi içine hapsediyor, görmüyor musunuz aziz kardeşim! Şu sakinlik dalgasının görünmez kalkanının ardında hepsi acı çığlıklar atıyor; onları keşfetmeniz için size yalvarıyorlar. Oysa hepsi geçici, sonunda bunu anlıyorsunuz.


En heyecanlı kavuşmalarda, en ağlamalı ayrılıklarda şehirden şehre değil de hayalden öteye gittiğim otogar sohbetlerini düşünüyorum. Yeraltından gökyüzüne tek nefeste çıktığım mutluluklarıma gülümsüyorum. Söyleyemediğim, unuttuğum cümlelerimin çaresizliğimle birleşip hayalimde canlanmasını hissediyorum. Sayın yalnızlık, diyorum gülerek. Ağzımdan yalnızlık çıkıyor, kalbimden dolu dolu Çakal. Sayın Çakal! Sayın yalnızlığın boynu bükük, bakışlarının manası derin... O an, bir zamanlar mutluluktan tozu dumana katan biz, bu çöküntüde tozu dumanı yuttuk. Sanki hayatın tüm geçiciliğinin yanında en kalıcı bizdik. Birbirimize mecburduk. Sayın yalnızlık susuyordu. Yananlara, yalanlara, yaşadığım güzelliklere, kötülüklere ama en çok yaşayamayacaklarımıza öfkeleniyordu çaresizliğim. 'Ne çok anı birikmiş anlardan' dedi. O konuştukça kulağımda sesler, sözler şarkılara dönüştü. Leyla yine aynı Leyla. Çöküntünün altında şarkımızı mırıldandım 'geçmişi, geleceği, güneş sistemini'. Sonra yine bir sarsıntı, önce bir sükunet ardından koca bir delalet... Onu görmüyordum ama her nefesini hissediyordum. 'Kafamda hep kaçıyorum kendimden ama burada böylece kaldım ne yapmalıyım?' diyor. 'Kalbimin yükü ağır belki bu yüzden olmuyor' diyor. Kocaman bir kahkaha patlatıyorum. Bu kahkaha, aslında büyük bir ağlamanın habercisi. Ama diyerek yutkunuyorum. 'Evet!' sen dağınık cümlelerimin artık olmayan en virane öznesi, duvarlar ayaklarımda, o toz parçaları ağzımda değil de sanki o büyük çöküntü hislerimdeydi. 'Beklentiler, hayaller, hayal kırıklıkları, şimdi bizimle bu çöküntüde' diyor. 'Evet, bu enkaz benim karanlığım; kalacağım, sen git '. Ruhuma güneşi doğduran, üşüyen kalbimi çarpıntısıyla terleten, ilmik ilmik ezberlediğim, sayın yalnızlık yine her şeyi hiçbir şeye dönüştürüyordu, gelmiyordu. Kocaman öksürdüm. Sonra sarsıntılarla ayaklarıma düşen yığınları kaldırdım. 'Duygularımın penceresinden atmam gereken ne varsa atacağım' dedim. 'Leyla şimdi tüm şarkıları avazı çıktığı kadar söyler' dedim, güldü. 'Leyla git artık o şarkılar zamanla dualara sonra ahlara dönüşür. Leyla git artık sen kurtul bu çöküntüden' dedi. Ağlamaya başladım. 'Çiçekleri kuruttuğun o şiir kitabını al ve her sayfasında hissettiklerini, gözyaşlarını kurut, daha fazla ıslatma o kitabı gözyaşlarınla' diye ekledi. Korkarak çaresizliğimle ardıma bile bakmadan çıktığım o çöküntüde kalbimi, duygularımı bırakarak çıktım. Evet, o gün o çöküntüden çıktım, çıkarıldım. Sayın yalnızlık gelmedi, gelemedi. Kalbimin yükü ağır dediği beni çıkmaya zorladığı o delalet çöküntüde sol yanına düşen duvarlar altında kaldığını ertesi gün hastanede öğrendim. Leyla, şimdi Leyla değil. Ayşe, Zeynep, Fatma... Ama artık Leyla değil. O da artık sayın yalnızlık değil. Çünkü artık 4 köşeli bir masada değil 4 köşeli bir mermerde buluşuyoruz. Artık çiçekleri o değil ben alıyorum. Artık aramızda her gün çığlık çığlığa özür dilediğim kocaman bir sessizlik var. Artık her yıl 17 Ağustos gezegenlere sığmayan çaresizliğimizin miladı. Gözlerim kapalı bir şekilde gözlerimin dolmasını hissediyorum.


Her semtin böyle bir fiyakacı kabadayı takımı vardı. Bu takımlar Aksaray, Yusufpaşa, Cerrahpaşa, Şehremini, Tophane gibi yerlerde basbayağı hüküm sürerler; keserler, biçerler ,zabıtadan el buldukları için serbest gezerler; kumarhane, genelev, meyhane gibi yerlerden yerler, içerler, ev, dükkan basarlar kadınlara, delikanlılara sataşırlardı. Ahmet Rasim Muharrir Bu Ya! Tarihi yarımadayı en dar yerinden ve en alçak geçidinden geçerek ikiye bölen ve Haliç'le Marmara kıyılarını birbirine bağlayan berzahın Bayrampaşa vadisi ile kesiştiği düzlükte yer alır Aksaray semti. Fetih'ten sonra şehirdeki Türk ve Müslüman nüfusu artırma ihtiyacı hasıl olmuş, Aksaray halkının bir bölümü getirilerek yerleştirilmiş bundan sonra da semtin adı Aksaray olmuştur. Semtin konumu kentin nüfus dağılımı açısından da önem teşkil etmektedir. İstanbul'un Marmara kıyıları, Samatya'dan Kumkapı'ya kadar mübadele ve tehcirlerle ülkeden gönderilmeden evvel Rum ve Ermenilerin ikamet ettiği yerlerdi. Buna karşılık Cerrahpaşa, Kocamustafapaşa gibi iç mahallelerde Türkler oturmaktaydı. Aksaray, -bugün de aynı önemini korumakta olup- Hıristiyan ve Müslüman cemaatler arasında bir buluşma noktasıydı. Evliya Çelebi'nin sözünü ettiği Ayşe Sultan ve Kara Mustafa Paşa saraylarının varlığına bakarak Aksaray'ın itibarlı bir semt olduğunu söylemek mümkündür. Bu itibar ve saygınlığına rağmen Aksaray, III.Murad döneminden sonra sürekli huzursuzluk meydana getiren ve kontrol edilemeyen yaklaşık 40.000 yeniçerinin büyük bölümünün oturduğu yerdi. Yeniçeri Ocağı'nın II.Mahmud tarafından ortadan kaldırıldığı 1826 yılına dek İstanbul yaşamında önemli bir yere sahip olan Yeniçerilerden ötürü, Aksaray çok canlı ve olaylarla dolu bir semt olarak tanınmıştır. Yeniçeri Ocakları'nın giderek kontrolden çıkmalarına bağlı olarak semt çevresinde bir yolsuzluk ve fuhuş bölgesi oluşmuştur. Bütün bunlara bir de halkın korkulu rüyası haline gelen tarihe Aksaray'ın Onikileri olarak geçen çete eklenmiştir. Başlangıçta bulundukları semt halkı tarafından sevilen ve hürmet gören kabadayılar, idare ve düzenin ortadan kalkmaya başladığı anlardan itibaren bozulmaya, halka yardımcı olmaktan ziyade adeta bir parazit haline gelmeye başladılar. Bu kabadayı çetelerinin en namlısı ise II.Abdülhamid devrinde ortaya çıkan ve halk içinde korku salmış Onikiler çetesidir. Onikiler'in reisi olarak daha çok Fehim Paşa'nın adı zikredilmektedir. Fehim Paşa saraya yakınlığından ötürü -babası padişahın esvapçıbaşısıydı- yasadışı faaliyetlerde bulunur, polisten kaçanları kendi kirli işlerinde kullanmak üzere saklar, eğer gerekirse nüfuzunu kullanarak ceza almamalarını sağlardı. Her devlet dairesinde sözü geçen, adamlarının saldığı korkudan ötürü ses çıkarılmayan Fehim Paşa, kendisi gibi çete reisliği yapan diğer paşaların adamları ile uğraşmayı çok severdi. Onikiler ve rakip kabadayılar çoğunlukla Beyoğlu'nda birbirlerine girerler, galip gelen tarafın paşası o gün sarayda diğerlerine caka satardı. Ahmed Rasim; Onikiler'e, önce Hariciye Nezareti'nde görevli, sonra da paşa olan Arap Abdullahın reislik ettiğini yazar. İstanbul halkı arasında Onikiler'in korku veren ünü, o yıllarda eğlence ve ziyaret yerlerinden, mesirelerden, komşu ve akraba gezmelerinden gelenleri korkutur hatta anneler yaramazlık yapan, yemek yemeyen çocuklarını bu kötü şöhret ile yola getirmeye çalışırlardı. Eski İstanbul kabadayıları arasında bir dönem için 'sayılı fırtına' olarak anılanlar arasında Onikiler'e mensup olanlar yoğunluktaydı. Bu yüzdendir ki bazıları öyle olmasa da kendilerini bu çetenin elemanı gibi gösterirdi. Zamanla etkinlikleri azalan ve dağılmak zorunda kalan bu çete de yerini değişen şartlara göre başka topluluklara bırakmıştır.


Sözleri Cengiz Onural'a ait Yeni Türkü şarkısını elbet bir yerden duymuşsunuzdur. Sadece bir söz sanatı olması için yazılmamıştır ikinci dize. Marmara Denizi, Haliç kara surları ile çevrili tarihi yarımadanın güneybatı ucunda yer alır semt-i Yedikule. II. Mehmed şehrin kuşatmasında tahrip olan surları onarttığı gibi yaptırttığı yedi adet kule hem hisara hem de çevresindeki semte adını vermiştir. Güneyde sahil yolu ile Marmara'ya açılan semt, doğusunda Samatya, kuzeyde ise Belgratkapı ile komşudur. İstanbul'un fethinin hemen ardından kente yeni nüfus çekmek için imparatorluğun çeşitli bölgelerinden gruplar getirilerek İstanbul'a yerleştirilmişlerdir. Bu amaçla Karaman'dan getirilen Rumlar da Yedikule ve çevresine yerleştirilerek burada bir cemaat oluşturmuşlardır. Bugün Samatya'ya giden yol üzerinde yer alan ve eskiden Karamanlılar Kilisesi olarak da adlandırılan Ayios Konstantinos Kilisesi, kentteki eski Rum kiliselerinden biri olarak Karamanlı Rumların varlığına tanıklık etmektedir. İldeki pek çok semt gibi geleneksel dokusu genel olarak tahrip edilmesine karşın tarihi varlığını inatla korumaya çalışmaktadır. Bir tarihsel dönemin sadece hoş kısımlarını almanın imkansızlığını şu günlerde daha iyi görüp anlamalıyız. Cumhuriyetin reklam arası olduğunu düşünen neo Osmanlıcılık hülyalarına kapılanlara, Osmanlı sarayında yaşananları anlatmak, tarihin sadece egemenlerin gözünden değil, o tarihi oluşturan halk kitlelerinin bakışıyla da yazılması gerekliliğini ısrarla savunmalıyız.


Herkes büyük organizasyonu heyecanla bekliyordu. Her yılın tam ortasında, piyasalara damgasını vurmuş ve başarısı herkesin dilinde olan bu büyük uluslararası holdingin, yarıyıl geçmiş değerlendirmesi ve kalan yarıyıl gelecek planlaması komite başkanı, aynı zamanda holding sahibi Ercüment Bay Bey'in konuşması merak edilirdi. Gün ortasında konuşmasına başlayan Ercüment Bay Bey, konuşmasının tam ortasında durur, akşam ile gecenin tam ortasında ise konuşmasını bitirirdi. Bu konuşmayı bitirir bitirmez, bir sonraki konuşma için yazman, katip, hatip ve belagat ustalarından oluşan ekibiyle hummalı çalışmalara başlardı. Yaptığı konuşmalar uzun uzadıya tartışılır, doçentler tez, doktorlar reçete yazmaya koyulurdu. Adliyelerde heyecan, sokaklarda selamlaşmadan sonra hemen yapılan son konuşma değerlendirilirdi. Her nasıl oluyorsa, konuşma esnasında, holdingin hisseleri durdurulamaz bir hızla yükselir, yükselir ve upuzun bir çizgiyle rakiplerinin tüm hisselerini dibe vurdururken, kendisini zirvelerin zirvesine taşırdı. Ercüment Bay Bey'in dünya dışı varlık olduğuna inananlar da vardı, onun bir şarlatan olduğuna kalıbı basanlar da. Yine de kim ne dersin günün sonunda kazanan hep o olurdu. Hakkında sayısız iddia ortaya atılmıştı. Kendisinin zırhlı, tanklı taburu olduğunu yazan gazeteciler bile onun durdurulamaz yükselişini engelleyemiyordu. Aileler yeni doğan çocuklarına onun adını vermek için yarışıyordu. Onun gibi bir insan olsun diye sevdikleri adına nice türbeye çaput bağlayan insanlar çoğalmıştı. Statlarda milli marştan sonra ona tezahüratlar yapılırdı. Her işe başlarken Ercüment Bay Bey'in ismini anmak furyası çılgınca artıyordu. Her yaştan erişkin kadın onunla tanışmak, konuşmak bir yana sadece onun göz hizasında bulunmak için her şeyden vazgeçecek kadar çıldırıyordu. Televizyonlar, gazeteler, dergiler, çizgi filmler, belgeseller, magazin hep ondan bahseder, her yerde muhakkak o olurdu. İşte; bir ahaliyi böylesine kasıp kavuran bu etkileyici adam, herkesin pür dikkat kesildiği, diğer tüm canlıların sessizliğe döndüğü o anda bilmem kaçıncı konuşmasına böyle başladı. Kalabalığa bayılırım. Hava güzelse kalabalık olsun isterim. Hoş istemesem de her yer kalabalıktır zaten ama bu bana yetmez. Öyle kalabalık olsun ki adım atarken ayaklar bir iki saniye havada kalsın; bunu dilerim. Önünde, arkanda, sağında ya da solunda, her yerde insan olmalı ki adım atmak için izin istemek zorunda kalmalı insan. Yoksa tenha yerlerde düşünceler sarar insanı ve bunlar hep güzel değildir. Oldum olası hiç tanrı tanımadım ben. Kadın, erkek, genç, yaşlı komşularım oldu, hepsiyle merhabalaştık, 'günaydın'lar, 'hoş geldin'ler, 'beş gittin'ler, 'kahretsin'ler ama hiç tanrı görmedim etrafta. Bana günaydın diyen bir metafizik, oranın buranın hakimi bir kudretli hiç olmadı. Hoş; olsun da istemem, psikiyatrlardan randevu almak zorlaştı, herkes akın ediyormuş şu aralar. Olsaydı eğer bir tanrı tanıdığım, ondan daha çok kalabalık dilerdim. Hala rahat rahat yürüyorum kaldırımda, bunu hak edecek ne yaptım, bilemiyorum. Bugün, dün öğrendiğim bir gerçeği sizlere söylemek zorunda hissediyorum kendimi. İnsan ne kadar az düşünürse o kadar çok konuşurmuş. Bazı şeylerin sırrı bu, sevgili insanlar; kalabalığı bu yüzden de severim, kendime çarpıyor gibi hissederim aranızda. Sizlere; en yakın geçmiş altı ay boyunca ne ürettik, ne kar ettik, hedefimiz ne, raporlar, analizler, grafikler, vizyonlar, misyonlar, rotasyonlar, notasyonlar, potasyumlardan bahsedeceğimi düşünen varsa hemen toplantıyı terk edebilir. Mali şura toplantılarında alınan kararların, piyasada hisselerimize yaptığı olumlu etkiler ile aldığımız ihaleler sonucu yaptığımız muazzam karları, arbitraj faaliyetlerimizin bize sağladığı kazançları takip etmek isteyenler de bu gitmesi gereken güruha katılabilir. Nihayetinde burası bunu konuşacağımız bir mecra değil. Kalabalıktan kaçmak isteyenlerin yalnız çalışmalarından bize ne? Daha çok kalabalık gerek bize, omuz omuza değil; üst üste olmalıyız, hala boşluklar var dünyada, buraları doldurmalıyız. Tam zamanında, tam ortasında, bitmesi gereken yerde bitti konuşma. Muhabirlerin soruları, gazetecilerin flaşları, televizyon ışıkları, ateş böceği dansı gibi geceyi aydınlattı. Bu hutbe ile gönüller aydınlandı, bir ahali aydınlandı. Bir sonraki konuşmaya kadar her şey tekrarlanmak üzere herkes oraya buraya dağıldı.


Yellerinde şafak doğmuş taylar gibi koşuyorum, Feride. Ağlamayalı çok uzun zaman oldu Feride. Dönüp dolaşıp her şeyin başladığı yerdeyim Feride, Amiyane pencerelerden bölünen tüm insan sınıflarını görüyorum. Sensizliğin hüküm sürdüğü her bir kıtayı bertaraf ediyorum Feride. Yüzünü denizlerden esen rüzgar dokur Feride. Zaten şu cihanda kavuşmak pek bilmediğim bir şeydir. Sanki bir sabah uyandığımda müjdeli bir haber alacakmışım gibi bekliyorum. Hiç geçmezmiş gibi gelir tüm her şey. Ruhumun ritim bozukluğunu bir kenara bıraktım. Tuhaf, melun bir hisle dolar içim. Abluka altında tutulan düşlerden firar ederim. Mahkum olduğum yoldan çıktım da geldim, Patlak sokak lambaları yük olmaktan çıkmıştır. Çoktandır yıkmak istediğim düzenler var Feride. Zaman kavramını yitirip, başka bir boyuta evriliyor. Atomlarım az biraz daha aceleci dönüyor,


Şehrimin güzel insanlarını. Tevfik Fikret'in sis içinde boğduğu, güzel bir fahişeye benzettiği İstanbul'u. Saat gece yarısını biraz geçmiş. Kadıköy Moda sahili- kayalıkları insan kaynıyor, temmuzun sarı sıcak gecesinde. El ele bir çift geçiyor oturduğum bankın önünden. Kız, soluk benizli, yüzüne bir gülümseme oturmuş ama öyle bir gülümseme ki elinden tuttuğu kara kaşlı, kara gözlü oğlanı alevlerin içine davet ediyor. Gülümsemesi büyüyor, büyüdükçe yıldızlara taşıyor. Gökyüzü bugün yıldızlarla dolu, dikkatlice bakarsan. Ancak kaybolsan bile yıldızların yuvasında, var oldukları belli. Yandaki banka bir sakallı yerleşmiş. Bankın üzerine yaydığı gazete kağıtlarının üzerine uzanmış. Kaplumbağa misali elinde taşıyor yuvasını, gazetelerini. Sol tarafımda, ağaçların arasında gizlenmiş bankta, hayat yolunun yarısını geçmiş bir adam ve kadın oturuyor. Birbirlerine sarılmışlar, gözleri birbirlerine kenetlenmiş. Adam konuştukça, kadın susuyor, gözleriyle seviyor saçları kırlaşmış adamı. Önümden bir çok yaşam geçip gidiyor. Altı kişilik kızlı erkekli bir arkadaş topluluğu... Uzun sarı saçlı bir kız, beyaz tenli bir oğlanın koluna yapışmış koala misali. Bir diğeri hayatta mı yoksa pembe bulutlarla dans mı ediyor bilinmiyor. Gençler birbirlerinin ellerini tutuyorlar, hayat boyu olmasa da en azından bu gece beraberler gecenin kolları altında. Bir keman sesi yayılıyor etrafa. Ona eşlik eden bir gitar. Gitar kutusunun ağzı açık, atılacak olan paraları yutmak için hazırda bekliyor. Gece bugün canlı, hem de hiç olmadığı kadar. Beraber, ölümümü kutluyoruz, gece de bir kadeh kaldırıyor şerefime, özgürlüğüme. Bir anda evime gidiyorum. Gözlerim açık, tozlanmış, kahverengi parkeyi izliyorum. Akan yaşlarım uzun bir yoldan sonra parkenin üzerine damlıyorlar. Her an, her saniye o kadar berrak ki. Ne zaman öldüğümü hatırlıyorum. Gözlerim kapalı, sol bileğimden kanlar ağlattığımı. O ince sızlamayı, akan kanın sıcaklığını, gözlerimin önüne patlayan fotoğrafları. Gülüp eğlendiğim zamanları, ağlamalarımı.. Kendi evimde, öz amcam beni ölüme sürüklerken, çığlıklarımı halı altına süpürdüler. Üst komşum, düşler ülkesine göçmüş, parlak saçlı kızının başını okşuyor. Amcam karşımda bana bağırıyor. Üzerime doğru eğiliyor, nefesi zehir kokuyor. Uyuşukça, kirli elini gözlerimin önüne düşmüş saçımda gezdiriyor. Ellerim bacaklarıma sarılmış. Yaşanmamış çocukluğuma, gençliğime dört duvar ağlıyor. İsten kararmış duvarlar. Gözlerim kapalı çığlıklar atıyorum. Susturuluyorum. Sokakta çöp karıştıran bir evsizin ayıplamasını duyuyorum. İçinden sıcak evim olsun her şeye razıyım dediğini dinliyorum. Her çığlığım süpürülüyor. Saniyeler içinde kirli el, üzerimde, gözyaşlarımın aktığı her yerde. Çocukluğumun, gençliğimin, kadınlığımın tükendiği yerde. Çığlıklarım, hıçkırıklarım, yakarışlarım belki de hayatım, saniyelerin sonuna gelince sessizleşiyor. Kapanıyorum kendi içime. Duvarda annemin bana elini uzattığını görüyorum. Dizlerinin dibine çöküyorum, eli soğuk. Saçlarımı okşuyor, gözyaşlarımı siliyor. Alnımdan öpüp kayboluyor. Akan kanı hissediyorum. Uykuya dalmanın vakti geldi, annemin dizinin dibinde huzurla uyumanın... Belki de İstanbul'u dolaşırım.