Mistik bir etkisi olan ve çeşitli hikayelerin anlatıldığı Kızkulesi yapıldığından günümüze kadar çeşitli amaçlar için kullanılmıştır. Kimi zaman mezar kimi zaman kule bazen depo bazen gümrük olarak bazen de savuma amaçlı kale olarak çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Kızkulesi'nin mimari yapılanma süreci M.Ö. 341 yılına kadar uzanır. O dönemlerde boğazın çıkıntısı olan bu burun, vus adı ile anılır. Bu tarihte Komutan Chares'in eşi için, mermer sütunlar üzerine yapılan bir anıt mezar kimliğinden sonra, M.Ö. 410'da Sarayburnu'nun bulunduğu yerden, kulenin bulunduğu adaya zincir gerilerek, boğazın giriş ve çıkışlarını kontrol eden bir gümrük istasyonu haline getirilir. M.Ö 411 yılında Atina ile Sparta arasındaki savaşın sonunda, Atinalı General Alkibiades tarafından Spartalıları kontrol altında tutabilmek için, kenti zincirle kuşatıp, burayı kale haline getirmiştir. Aklibiades'in buradan geçen gemilerden gümrük parası aldığı bilinmektedir. M.S. 1110'lara geldiğimizde ise ilk belirgin yapı , İmparator Manuel Comnenos tarafından inşa ettirilir. Savunma kulesi olarak inşa ettirilen bu yapı Küçük Kale anlamına gelen Arcla adını alır. Bu yapı ile ilgili net bilgiler olmamakla birlikte bugünkü boyutlarına yakın olduğu düşünülmektedir. İstanbul'un fethi sırasında savunma amaçlı olarak kullanılan kule, 1453 yılından sonra çok farklı amaçlarla kullanılmıştır. Osmanlı döneminde savunma kalesi olmaktan çok bir gösteri platformu olarak kullanılmış ve Mehterler burada adaya yerleştirilen topların atışları ile birlikte nevbet okumuşlardır. 1719 yılında fenerden çıkan alevle yanan Kızkulesi, 1725 yılında şehrin Baş mimarı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından tekrar onarılır. Kule kısmı biraz değiştirilerek üst tarafa camlı bir köşk ve onun üzerine de kurşunla kaplı bir kubbe oturtturulur ve bina kagir olarak tekrar yapılır. Yıldırım düşmesinden gemi çarpmasına kadar pek çok felakete maruz kalan yapı, 18. yüzyılda sürgün için bir ön istasyon işlevi görür. 1830 senesinde kolera salgınının şehre yayılmaması için karantina hastanesine dönüşür. Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş devrine girmesi ile tekrar savunma kalesi olarak kullanılmaya başlanır ve toplarla donatılır. 1832 yıllarında tekrar bir tadilattan geçer, kubbenin üzerinden yükselen bir bayrak direğine sahip olur ve ünlü hattat Rakim'in yazısı ile kapısının üzerindeki mermere Sultan II. Mahmut'un tuğrasını taşıyan kitabe yerleştirilir. 1857'de tekrar fener ilave edilir ve 1920 yılında fenerin lambası otomatik ışık yapma sistemine kavuşur. 1944 senesinde restorasyon yapılır. 1959 senesinde Askeriye'ye devredilir ve radar istasyonu olarak kullanılır. 1982 senesinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri'ne devredilir. 1990 senesinde Kasımpaşa'daki Deniz Yolları depolarının yıkılması sonucunda gemilerdeki fare ve haşerelerin öldürülmesinde kullanılan siyanür, Kız Kulesi'nde depolanmıştır. Burada görevli personel siyanür ile yaşamak zorunda kalmıştır ve sonucunda şikayet edilerek buradan kaldırılmıştır. Mitolojiden günümüze Yerebatan Sarnıcı'ndan kuleye uzanan dehlizler tüneller olduğu söylenir. Bu dehliz ve tüneller günümüzde su depose adıyla anılan sarnıçları beslemektedir. Kulenin restorasyonu esnasında tatlı su kaynağı ve sarnıçlara açıldığı tahmin edilen kapak bulunmuştur. Bu tünellerin bildiğim kadarıyla Yerebatan Sarnıcı'ndan başlayıp Kızkulesi'ne oradan Kadıköy'e oradan da Kınalı Ada'ya kadar gittiği ve Kınalı Ada'da bir kilisenin içinden çıktığı söylenir. Hatta Bizans döneminden bir imparatorun bu tünellerle kaçtığı söylentisi vardır. Bu zamana kadar bu tüneller varsa bile artık kullanılmaz hale gelmiştir. 1992 den itibaren buranın özel sektöre devri konuşulur, İstanbul Belediyesi, Üsküdar Belediyesi, Mimarlar Odası, Şairler, Turing, Ulusoy Şirketler Grubu gibi pek çok kurum çeşitli medyatik projeler üretirler. Kızkulesi'yle ilgili çeşitli hikayelerde bilinmektedir. En çok bilineni ise yılan sokması sonucu hayatını kaybeden imparatorun kızıdır. Battal Gazi Hikayesi Osmanlı Dönemi'nde geçer. Hikaye; Battal Gazi'nin askerleri ile birlikte Kızkulesi'ne baskın yaptığını ve kulede saklanan hazineleri alarak, burada yaşayan Üsküdar Tekfuru'nun kızını kaçırdığını anlatır. İstanbul'u kuşatmaya gelen Battal Gazi, kuşatmadan bir sonuç alamayınca Kızkulesi önündeki kıyıya karargahını kurar ve yedi sene burada kalır. Hikayeye göre, Battal Gazi'nin Üsküdar kıyılarında bu kadar uzun süre kalmasının asıl nedeni, tekfurun kızına aşık olmasıdır. Üsküdar tekfuru, Battal Gazi'nin korkusuyla, kızını hazineleri ile birlikte kuleye kapatır. Şam seferini tamamlayarak Üsküdar'a dönen Battal Gazi, kayık ile Kızkulesi'ne gelerek, tekfurun kızı ve hazinelerini aldıktan sonra Üsküdar'dan atına atlayıp oradan uzaklaşır. Çokça bilinen Atı alan Üsküdar'ı geçti lafı bu hikayeden gelir. Bu hikayeden zamanımıza gelen bir diğer miras da Kızkulesi'nin ismi ile ilgilidir. Türkler, bu olaydan sonra, diğer efsanelerdeki prenseslere de atfen buraya Kızkulesi ismini vermiştir. İmparator Konstantin zamanında hazineden para çalınmaktadır. Kralın kızı hazineyi korumakla görevlidir. Hırsız bir dehlizden gelmektedir. Kralın kızı hırsıza kılıcıyla saldırır ve hırsız dehlizden kaçar. Hırsız zamanla zengin olur. Kralın kızıyla intikam amaçlı evlenir. Kralın kızı, babasının yanına kaçar. Kral, kızını korumak için kızını Kızkulesi'ne kapatır. Koruma amaçlı kuleye aslanlar getirilir. Hırsız ilk başta aslanları etkisiz hale getirse dahi sonunda onlara yem olur. Bu efsanenin Çanakkale boğazının en dar geçidinde ortaya çıktığı da söylenir. Ancak günümüzde, belki de sahip olduğu romantik dokusundan olsa gerek, Kızkulesi denildiğinde en çok bilinen hikaye Hero ve Leandrosun ölümsüz aşk hikayesidir. Efsaneye göre zamanında Üsküdar sırtlarında Tanrıça Afrodit adına bir tapınak vardır. Hikayede adı geçen Hero, genç kızların görev yaptığı bu tapınağın rahibelerindendir. Hero, Kulede kumrulara bakmakla görevlidir. Her yıl ilkbaharda, doğanın uyanışı adına tapınak çevresinde törenler yapılır, aşkı bulamayanlar, hayal ettikleri sevgililerine kavuşabilmek için Afrodit'e yakarırlar. Boğazın karşı kıyısında oturan Leandros da bu törene katılmak için tapınağa gelir ve Hero'yla karşılaşır. İki genç ilk görüşte birbirine aşık olur. Ancak arada büyük bir engel vardır. Hero, bir rahibedir ve evlenmesi yasaktır. Oysa Leandros, ne pahasına olursa olsun Hero'ya kavuşmak istemektedir. Bir gece kıyıdan Kule'ye bakarken, Kızkulesi'nin tepesinde bir ateşin yandığını görür. Hero, elindeki meşale ile Leandros'a yol göstermektedir. Durgun denize, ayın parlak ışığı eşlik eder. İyi ve dayanıklı bir yüzücü olan Leandros, Hero'ya kavuşma hayaliyle Boğaz'ın sularına atlar. Var gücüyle yüzmeye başlar ve Kule'ye varır. İki genç, o gece aşklarını kutsarlar. Kızkulesi o günden sonra her gece iki gencin gizli aşkına ve yasak sevişmelerine tanıklık eder. Leandros, fırtınalı bir gecede, biricik aşkı Hero'ya kavuşmak için Boğaz'ın azgın sularına bırakır kendini. Hero da her gece olduğu gibi meşalesiyle, Leandros'a yol gösterir. Ancak Hero'nun, biricik aşkına yol gösteren meşalesi rüzgarın da etkisiyle söner. Karanlıkta yolunu kaybeden Leandros, nereye doğru yüzeceğini bilemez ve Kule'den gittikçe uzaklaşır. Yorgun ve bitkin düşen Leandros daha fazla dayanamaz ve Boğaz'ın karanlık sularında kaybolur. İçini kaplayan dayanılmaz endişe ile sabaha kadar sevgilisini bekleyen Hero, Leandros'un cansız bedenini karşı kıyıda görünce, bu acıya dayanamaz ve kendini Kızkulesi'nden Boğaz'ın sularına bırakır. Hero ve Leandros'un, kavuşamayan aşıklara atfen anlatılan bu hikayesinden başka bir de Kleopatra'nın sonuna benzer bir sonun anlatıldığı yılanlı hikaye vardır. Bizans imparatorunun bir kızı olur. İmparator buna çok sevinir ve kızının doğum gününü, ülkesinde bayram ilan eder. Her yıl, prensesin doğum günü bayramı görkemli bir şekilde kutlanır. İmparator, bilginlerinden, kızının tahta hazırlanması için eğitilmesini ister. Fakat bilginlerin en yaşlısı, imparatora, kızının on sekiz yaşına basmadan bir yılan tarafından sokularak öleceğini kehanet eder. Bunun üzerine imparator, denizin ortasındaki küçük bir adacık üzerinde yer alan kuleyi onararak kızını buraya yerleştirir. Böylece yıllar geçer. İmparatorun kızı on sekizine basmak üzeredir. Ancak, kaderin kaçınılmazlığını kanıtlarcasına, kuleye gönderilen üzüm sepetinden çıkan bir yılan, prensesin tenine süzülerek zehrini boşaltır. İmparator, kızının ölümüne çok üzülür ve kaderden kaçılamayacağını anlar. Kızı toprağa gömülürse, yılanlara yem olacağını düşünerek, prensesin cansız bedenini mumyalatıp pirinç bir tabuta koydurur. Tabutun da Ayasofya'nın yüksek duvarlarından birinin üstüne yerleştirilmesini emreder. Böylece, kızının hiç değilse ölüsünün yılanlardan korunacağını düşünür. Bugün bu tabutun üstünde iki delik vardır. Yılanın, prensesi ölümünden sonra da rahat bırakmadığı anlatılır. Ünlü Türk şairi Nazım Hikmet'in hayatında da kulenin önemi büyüktür. 1827'de Almanya'da doğan Karl Detroit, henüz 12 yaşında bir gemiyle İstanbul'a gelir ve karaya Kızkulesi'nden çıkar ve günümüz anlatımına uygun olarak Osmanlı'ya iltica eder. Mehmet Ali adıyla sarayda eğitim alır. II. Abdülhamit döneminde de paşa unvanını alır. 1878 de Berlin Antlaşması esnasında Osmanlı'yı temsil eder. Bu antlaşma Hristiyan cemaatlere haklar tanıdığı için tutucu çevreler tarafından Osmanlı'yı gavura satan adam diye suçlanır ve Arnavutluk'ta linç edilir. 4 kızı olan Mehmet Ali Paşa'nın kızlarından Leyla Hanım'ın da Cemile Hanım adında bir kızı olur. Onun oğlu ise ünlü şair Nazım Hikmet'tir. Ocak 1921'de Nazım Hikmet milli mücadele için Anadolu'ya giderken gemisi Kızkulesi önünde durdurulur ve aranır. 1950 de hapisten çıkan Nazım, özgür kalınca en çok istediği şeyi yapar; Salacak sahilinden büyük dedesi Mehmet Ali Paşa'nın çıktığı Kızkulesi'ne bakar ve elini suya daldırır.


Otobüsün hareket saatine birkaç dakika vardı. Bıyıkları terlemeye başlamış muavinin, boş olmaması gereken yirmi bir numaralı koltuğun önünde birkaç saniye durup düşünmesinden hemen sonra soluk soluğa yetişmişti kırmızı ceketli kadın. Bir yandan beline kadar inen saçlarını alışkanlıkla geriye atıyor, muavine işaret parmağıyla bir dakika yapıyor, derin derin nefes alıyordu. Cam kenarı benim dercesine geçmesi için yer vermesini bekliyordu yanındaki kızıl saçlı kadından. Kırmızı ceket ve kızıl saçlar... Artık tamamlanmıştı resim ve yolculuk başlamıştı. O kadar ağır bir sessizlik var ki içeride. Fısıltı bile duyulmuyor. Yolun sesleri sarıp sarmalamış sanki bütün yolcuları. Bir bebek sesi de mi olmaz diye düşünüyor kızıl saçlı kadın. Çok sık yollara düşmüyor aslında ama bu kadar sessizlik onu ürpertiyor. Endişeler susuyor; acılar, sevinçler, geride bırakılanlar, ikilemler, kavuşulacak olanlar... Diller kadar herkes ve her şey susuyor. Başını çok çevirmeden kırmızı ceketli kadını izliyor kızıl saçlı kadın, başını nasıl da yavaşça yaslıyor cama. Adını merak ediyor, neden geç kaldığını, nereye gittiğini. Saçlarını düşünüyor, kim bilir ne kadar zor oluyordur bakımı... Otobüs hareket etmek üzereyken hafif bir tebessüm eşliğinde başlarını sallayıp iyi bir yolculuk olmasını dilemişlerdi birbirlerine. Dakikalar geçmesine rağmen konuşmayı başlatmamıştı ikisi de. Güneşin batmasına az bir zaman var; bir saatten az. Belki kırk dakika, belki yarım saat... Moladan önce içecek servisine başlıyor muavin çocuk. Ya da genç. Bu onun üçüncü seferi olduğundan mı bilinmez ara ara titriyor elleri ve terliyor. O kadar terliyor ki sırtından damlacıklar iniyor her sorusundan sonra. Çay istiyor kırmızı ceketli kadın, küçük masasını açmadan önce ceketini çıkarıp katlıyor ve sol yanına kıstırıyor aceleyle. Kollarını sıvıyor, çay içmeye hazır artık. Simsiyah saçları siyah bluzunun üstüne dökülüyor. Baştan aşağı siyahlar içinde artık. Kızıl saçlı kadın da kahvesini aldıktan sonra Afiyet olsun diyor usulca. Duyuramadım sesimi diye düşünecekken siyahlar içindeki kadın cam kenarından gülümseyerek başını sallıyor. Bir göl kıyısından geçiyorlar şimdi. Bu manzaraya kaç şiir yazılmıştır? Mavi, yeşil, kırmızı, kahverengi, gri bir döngünün içinde akıp gidecekler son duraklarına kadar. Artık sessizliği bozma zamanı diyerek siyahlar içindeki kadın saç rengini çok sevdiğini söylüyor kızıl saçlı kadına. Size çok yakışmış, diye de ekliyor. Birbirlerine övgü cümlelerinde bulunduktan hemen sonra iyi birer yol arkadaşı olacaklarını hissediyor ikisi de. Boş bardakları muavinin açtığı açık mavi renkli çöp poşetine atıyorlar ve dışarıyı seyrediyorlar bir süre. Renkler koyulaşıyor. Göl çoktan geride kaldı artık. Sık ağaçlı yollardan geçiyorlar. Mola yerine yaklaşırken yol genişliyor, araçlar birdenbire çoğalıyor. Ve sesler... Otobüsün tavanına yükselip uğultu uğultu etrafa saçılıyorlar. Durakladıkları yer arkasında yemyeşil dev ağaçlarıyla tezat oluşturuyor. Minicik bir benzin istasyonu yanında çay bahçeli yemek salonu. Alçak tavanlı, duvarları açık sarıya boyanmış. Sulu yemekler ve çorbalar var seçenek olarak. Bir de Kemalpaşa tatlısı. İkisi de domates çorbasında karar kılıyor birbirinden habersiz. Mevsimi geçmeden bol bol yemek lazım diye düşünüyor kızıl saçlı kadın. İnerken kırmızı ceketini eline alan siyahlı kadın dışarıdaki masalarda oturunca omzuna alıyor ceketini. Loş havanın içinde daha bir belirginleşiyor ceketinin rengi. Otobüslerinin yanına aynı firmanın üç otobüsü daha dizilmişti. Çay ve ihtiyaç molasına çıkıyordu insanlar bir bir. O arada otobüslerin camları köpüklü sularla yıkanıyor, yuvalarına dönme telaşına düşmüş kuş sürüleri çığlık çığlığa geçiyordu tepelerinden. Yıllardır göremediğim ablama gidiyorum, dedi kızıl saçlı kadın aniden. Son durağa kadar benim yolculuğum. Ya sen? diye sordu. Bu samimiyete önce şaşıran sonrasındaysa içten içe sevinen kırmızı ceketli kadın: Yaa öyle mi, ne güzel. Demek aynı yerde iniyoruz. Bir iş için gidiyorum ben de, diye karşılık verdi. Otobüse doğru yürürlerken Ela dedi. Ela benim adım. Hani sormuştun ya. İstersen hayat hikayemi de anlatırım sana, dedi. Benzerlikler var çünkü. Ama biliyor musun hepsini anlatamam sana, diyemedi. Kuşların çığlıkları kesilmiş, otobüs camları yıkanmış, yolcular çay ve çorbadan mutlu, muavinler dinlenmiş, uyumaya çekilen yorgun şoförlerin yerine yenisi geçmişti. Benim adım da Derya, dedi. Memnun oldum tanıştığımıza. Bakarsın görüşürüz ilerde, dedi kızıl saçlı kadın. O yolculuğun ilk ve son görüşme olduğunu biliyorlardı ikisi de. Çünkü anlatamadıklarını da anlatmışlardı.


Akreplerin yelkovanları kovaladığı günleri takip etmeye çalışan herhangi bir kişi; akreplerden bir tanesinin, peşinde olduğu yelkovanı takip etmeyi bıraktığını gördüğünde İşte, her şeyin sonu geldi. demez ve öncelikle diğer akrepleri kontrol eder. Temel olarak inandığı şey zamanın kendisidir; ona sunulan ve adına zaman denen veri değil. Kol saatli adamı susturabilmek için içerisinde bulunduğumuz saatçi dükkanının sahibine sesimizi duyurabilmek için biraz yüksek sesle kimin bizimle ilgilenebileceği sorusunu haykırdık. Daha ne kadar ilgilenebilirim, bilemiyorum. dedi kol saatli adam ve tezgahının ardına geçti. Müşteri seçiyordu belli ki... Belki de yeterli paramızın olmadığını düşünüyordu. Belki de değer verdiği bir kişiyi yakın zamanda kaybetmiş ve kendi hayatı ile zaman arasında bir ilişki olup olmadığını düşünmeye başlamış ve pek de bir bağlantı bulamayınca elde ettiği sonuçların değerli olduğunu düşünerek bize bir şeyler anlatmaya çalışıyordu. Asıl gerçek şuydu ki kuşumuz ötmüyor ve saat başı Yuh be, saat de kaç olmuş? muhabbetini yapamıyorduk. Bizim derdimiz bizi ilgilendirir; kol saatli adamı değil. İşte! Tam olarak bundan bahsediyorum. Bizim istediğimiz şey guguk kuşunun ötmesi değil; zamanında ötmesi! Ahmak herif, eylemlerin her birini kendi kontrolü altına aldığında eylemin kendi değerini yitirdiğinin farkında değil! Nasıl farkında olmayayım? Eskiden bilgi değerliydi, şimdi ise sosyal medya gibi mecralarda istenilenden fazla bilgi dolaşıyor. Bilginin de bir önemi kalmadı... Böyle şeyler söylemeye devam ederse bir şaplak da biz atacağız ancak tezgaha değil. Neyse... dedi kol saatli adam, Siz şu modelleri incelerken ben de üst komşumun guguklu saatini tamir edeyim... Nasıl anlatabilirim bilemiyorum ama bu adama da anlatmak için çaba sarf etmek istemiyorum. Bozulan şeylerin tamir edilmiş hallerine Eskisinden yeni oldu. denmesinin sebebinin Eskiden bir hatırası yoktu ama şimdi var. demekten farkı olmadığını an-la-ta-mam! Sürekli bir kaygıyla yaşamak istemiyoruz. Ya kuşumuz saat 3'te ötmezse? ya da Ya bu kuş öttü de mi duymadık yoksa yine mi bozuldu? sorularıyla yaşamak zorunda kalacak olan biziz; kol saatli adam değil.


Gözlerim aralandı. İlk başta bir evin içinde bulunduğumu fark ettim. Ne zamandan beri buradayım, bilemiyorum. Milyar yıl var, aynı pozisyonda oturmaktan öne doğru hafifçe yıkılmış olduğunu hissettiğim başımı dikleştirdim. Sonra kafamı kıpırdatmadan gözlerimle odayı taradım. Bir şeyler gözüme çarptı. Ağrılar seziyordum bedenimde, dikkatim dağıldı, topladım. Kıpırdayayım bari, dedim biraz. Her tarafım tutulmuş. Uyanmam uzun sürmüş olmalı. Tek hatırladığım o ve onun ışıltılı yüzü. O beni niye buraya yerleştirmiş, hala anlamış değilim. Tek göz odası olan bir ev. Derken birden bir karış aralıkla zemine yapışık yerleştirilmiş iki pencere gözümü aldı. Peşi sıra gözlerim kapıyı aradı. Evet, bir kapı. Tam karşımda. Kolu yok kapının. Pencerenin de kolu yok. Kolsuz pencere mi olurmuş? Hem kolsuz pencereye hala pencere denebilir mi? Hele kapıya... Hiç açılmayacak bir kapı hala bir kapı mı? Kapatamıyorum, açamıyorum da. Kapıya bir çift kol koymayı da fazla görmüş cimri herif. Cimriliğinden olmalı, buraya hapishane diyecek kadar da nankörleşmedim ya. İllaki bir çıkışı vardır da ben bilmiyorumdur. O böyle oyunlar oynamayı sever. Vardır vardır. Dışarı da çıkacağım, dışıma da çıkacağım. Düşünceli düşünceli elimi başıma götürüp parmak aralarıma saçlarımı dolduracaktım ki saçlarımın olmadığını fark ediyorum. Yok yok, haksızlık etmeyeyim, birkaç tel var. Kel, saçı olmayan demek değil miydi zaten, kendime kel diyemem. Yok yok, kesinlikle diyemem. Hakkımı teslim etmem lazım; ne kelim ne de sırma saçlıyım. İşte, şimdi rahatladım. Canım saçlarım. Bu düşünceleri kovalamak için elimi başımdan ayırıp ona başka bir uğraş bulmalıydım. Ortamın loş mu, saf karanlık mı olduğu sorusu aklıma hücum etti birden. Ne gündüz demeli, ne akşam ne de gece. Eşiklerde oturmalıyım, yalnız eşiklerde. Etrafımda bulunan her şey kendini yalnızca çizgileriyle sunuyordu bana. Silüetlerinden kendini ele veren bir kapı ve bir pencere. Eşiklerde oturmaktan kurumuş düşüncemi bir hamlede toparlayıp Ne yapmalı? diye sordum. Kıpırdamalı. Artık yeter, kıpırdamalı. Bir sebep bulmalı devinmek için. Oda karanlık sayılır, diye geçirdim içimden. Bu karanlığı esaslıca bir aydınlatmalı. Zeminle duvarın ayrım noktasına düşey olarak yerleşmiş pencerelerden ışık huzmeleri tek tük içeri girmeyi başarabilse de yetmiyordu. Daha, diyordum, daha, yok mu dahası? Işıktan kör olana kadar bu odayı aydınlatmalı. Hem bu tek odalı eve yeni odalar eklemeli. Üç odaya bölmeli evi. Pencereli odada evcil hayvanlarımı beslemeliyim. Pardon, pardon... Beslemeyi hayal etmeliyim. Onlara yemekler yaratmalı. Ama zincirlerini de sıkı bağlamalı. Hangi hayvanı beslesem, diye düşündüm. Düşünürken hele bir dışarıya bakayım diyerek zemin seviyesine kadar başımı indirip iki göz pencereden birden dışarıyı seyretmeye başladım. Evin önünde bir park. Parkta çocuğun eline kağıt tutuşturmuşlar. Çocuk sakince kağıdı parçalıyordu. Bir yandan da kafamda hayvan isimleri uçuşuyordu. Çok geçmedi, vaşakta karar kıldım. Evde penceresi olan bu odaya her gelişimde onu besleyecektim. İkinci odaya geçtim ardından. Bu odanın duvarlarında tablolar var, durmadan yer değiştiren tablolar. Karanlığın üzerinde ve içinde parlayarak dans ediyor gibilerdi. Tabloların arasında safi karanlık. Tabloları okşamak istediğim zaman elimin karanlığa batmamasına özen gösteriyordum. Ya da yalan söylemeyeyim, bundan korkuyordum.


Toplantı odasının kapısı açıldığında yuvarlak masanın etrafındaki dört çift göz içeri giren işçiye döndü; daha doğrusu yük arabasındaki büyük koliye. Üç şirket ortağı ciddiyetini bozmazken coşkusu her halinden belli Müdür yerinden adeta fırladı, işçiye koliyi nereye koyması gerektiğini gösterdi. Kolinin içindekini merak eden işçi, Çık! Ve kapıyı sıkı sıkıya kapat! emrini alınca çaresiz odayı terk etti. Ardından Müdür kapıyı kilitledi, maket bıçağını alıp kolinin bantlarını kesti. Çok geçmeden ortaya kahverengi deri bir koltuk çıktı. Bu insanların sıradan sayılabilecek bir koltuğu neden büyük bir gizlilik içinde incelediklerini anlamak mümkün değildi. Heyecanını, coşkusunu dizginlemekte zorlanan Müdür Kenan daha fazla suskun kalamadı. Yaşı da şirketteki gücü de diğerlerinden fazla olan ortak konuşmanın uzamasına izin vermedi. Bu anı sabırsızlıkla bekleyen Müdür coşkuyla koltuğa oturdu. Duyduğu hazzı, yüzündeki mutluluğu tüm ortaklar fark etmişti. İçindeki konuşma arzusu sönmeyen İnsan Kaynakları Müdürü, yaşlı ortağın nezaketini bozmadan yaptığı müdahaleyle susmak zorunda kaldı. Her zamanki gibi üstlerinden gelen müdahaleyi saygısızlık kabul etmek yerine, bu davranışı haklı gösterecek sayısız gerekçe buldu kendince. Özellikle de birine fazlasıyla inandı. Koltuğun heyecanına verdi bu hareketi. Yoksa mümkün değil! İş dünyasında saygınlığıyla, kibarlığıyla bilinen Beyefendi böyle davranmazdı, diye düşündü. Toplantıyı fazla uzatmadılar. Ortaklar ayrılmadan önce İnsan Kaynakları Müdürüne, tüm yöneticilere ve yönetici adaylarına cumartesi sabah saat 10.30'da büyük toplantı salonunda hazır bulunmaları çağrısı yapmasını söyleyip çıktılar. Bir süre daha koltukta oturan Kenan gönülsüzce kalkıp işinin başına gitti. Çıkarken odayı kilitlemeyi unutmadı. Şirket çalışanları odaya sokulan sır dolu kolide ne bulunduğunu birbirlerine sorarlarken, toplantı çağrısıyla meraklarına bir de korku eklendi. Yöneticilerin tamamının katıldığı son toplantının ardından işten çıkartılanları anımsayınca yürekleri kabardı, kafalarının içini karabulutlar kapladı. Çağrılı şirket personeli eksiksiz cumartesi günü sabah erkenden işyerindeydi. Beklenen an geldiğinde büyük toplantı salonundaki yerlerini aldılar. İnsan Kaynakları Müdürünü karşılarında gördüklerinde artan gelecek kaygısı salondaki havayı daha da ağırlaştırdı. Şirketin üç büyük ortağının gelmesinin ardından İnsan Kaynakları Müdürü sunumu yapmaya başladığında o boğucu hava birden dağıldı, yerini büyük bir coşkuya ve umuda bıraktı. Seçilmiş personel olduklarına inanan onca kadın ve erkek bir anda, herkesi şaşırtan, kendilerine hayran bırakan özgüvenlerini anımsadılar. Kişiye özel koltukların konumlarını daha da güçlendireceğini düşündükçe, zaten çok zaman önce parçası haline geldikleri şirket ruhunun içinde neredeyse eriyip yok oldular. Toplantının bitmesiyle şirket ortakları salondan ayrıldılar. Geride kalanlar hiyerarşik sıraya göre, aynı katta koridorun en sonunda bulunan odaya alınmaya başladılar. İçeri girenler kendilerini bekleyen teknisyenin söylediklerini iki etmeden, ilk bakışta, uzanan kablolar hariç diğerlerinden farkı bulunmayan bir koltuğa oturuyorlardı. Görevlinin yönlendirmesine göre oturma pozisyonlarını değiştiren yöneticiler kendi statülerini güçlendirecek kalçalarının izini bırakırken, beyinleri adeta yukarılardan aşağılara doğru kaymıştı. Bu günden sonra beyinleri ile kalçaları mesleki kariyerleri adına birlikte çalışacaktı. Seçilmiş personelin kalça izlerini bırakmaları neredeyse tüm günü aldı. Artık koltukların gelişine kadar sürecek heyecanlı bir bekleyiş başlamıştı. Herhalde bu sürecin en gözde ve keyifli insanı, İnsan Kaynakları Müdürü Kenan'dı. İstisnasız yöneticilerin tamamının kendini araması gururunu okşamış, coşkusunu doruğa çıkartmıştı. Hem yöneticiler ve yönetici adayları hem de şirket ortakları arasında güçlü bir yerde durduğunu düşündükçe işe daha bir arzuyla sarılıyor, imalatçı firmayla bağlantıyı bir an olsun kopartmıyordu. Koltukların gizli fonksiyonlarını şirkette sadece kendisi bildiğinden, ilerleyen günlerde çalışanlar üzerindeki tek kişi konumuna erişeceğini, bunun da patronlarıyla ilişkilerini güçlendireceğini hesapladığından içi içine sığmıyordu. Kolay mı? Ne de olsa kalçasının izini herkesten önce verme ayrıcalığını edinmiş kişiydi. İlk günlerde bilinçsizce, diğer personel kalça izlerini verdikten sonra da özellikle, ayna karşısına geçerek mesleki konumunu güçlendiren vücudunun o muhteşem bölgesini seyrediyor, bazen de bir camdaki yansımasına göz ucuyla bakıyordu. Kısa süre sonra bu kalçalar diğer kalçaların iplerini ele geçireceğinden şirket içindeki yürüyüşü bile değişmişti İnsan Kaynakları Müdürü Kenan'ın. İşe alınmak için can attığı bu şirkette İnsan Kaynakları Müdürünün böylesi bir güce erişeceğini o günlerde söyleseler güler geçerdi. Patronlara bu koltukların alınması önerisini götürürken bile kendi geleceğini garantiye alacağını ve şirketin parlayan yıldızı haline geleceğini aklının ucundan geçirmemişti. Ama şimdi, çok yakında yaşanacakların farkındaydı. Sonunda beklenen gün gelmişti. Sadece koltuk sahipleri değil, o koltuğa oturmayı hayal edenler, hatta hala neyi gizlediğini bilemedikleri o kolideki koltukların önünde el pençe divan durmanın ötesine geçemeyecekler bile heyecanla bekleşiyorlardı. Şirkette işler neredeyse durmuştu. Patronlar o güne özel bu duruma ses çıkartmadılar. Şirket binasının önüne kamyon geldiğinde bir dalgalanma yaşandı; çalışan kim var kim yok merakla ya kapıya ya da pencereye koştu. Fakat görebildikleri tek şey nakliye elemanların indirdiği büyük kolilerdi. Bodrum katındaki depoya indirilen koliler hafta sonuna kadar kilitli kaldılar. Randevu günü gelen yetkili teknik ekip bir hayli kalabalıktı. Cumartesi pazar sıkı bir çalışmayla işlerini bitirdiler. İki gün boyunca güvenlik elemanları ve İnsan Kaynakları Müdürü Kenan dışında şirkete kimse giremedi. İşi bitirmenin keyfiyle, yüreği pırpır ederek evin yolunu tutan Kenan haftanın ilk işgününü iple çekiyordu. Beklenen o gün geldiğinde müdüründen çaycısına varıncaya kadar tüm çalışanlar şirketin sosyal tesislerindeki salonda toplanıp büyük patronun konuşmasını beklediler. Personeli coşturduysa da aslında sıradanlığı aşamayan bir konuşmanın ardından, kalça izleri alınanlar büyük toplantı salonuna davet edildiler. İkinci toplantı bittiğinde kapıdan çıkanların bir kısmı kendinden emin odalarına doğru yürürken, kimisinin de kafasında büyüyen tedirginlik davranışlarına yansıyordu. İnsan Kaynakları Müdürü Kenan konumu en sağlam kişi olmanın özgüveniyle bir başkasının girişine kapatılan odasının yolunu tuttu. Odalarının kapısını açan yöneticiler sırtlığı masaya dönük koltukları görünce şaşırdılar. Kendinden emin olanların bile yüreğindeki gümbürtü neredeyse şirketin öbür ucundan duyulacaktı. Korku dolu gözlerle koltuklara kalçalarını ürkerek yerleştirdiler. Kullanma kılavuzunda belirtilen komutları yerine getirirken elleri titremeyen yoktu. Koltuklar dönüp normal hale geldiğinde bilgisayarın açılıp telefonun devreye girdiğini görenler derin bir ohhh! çektiler. Fakat bir yönetici diğerleri kadar şanslı değildi. Koltuk milim oynamayınca defalarca yerinden kalkıp kalçasını çeşitli biçimlerde ve farklı şiddette koltuğa bıraktı. Ama nafile! Çaresiz, odasını boşaltıp çıkmak zorunda kaldı. Arzu ederse haklarını alarak şirketten ayrılabileceği veya bir başka görevi üstlenebileceği söylendi. Kendini bekleyen belirsizliğe dalmak yerine tenzili rütbe anlamına gelen öneriyi kabul etti. İleride başkalarının da başına benzer şeyler gelecekti. İnsan Kaynakları Müdürü Kenan bu koltuk sayesinde çok rahatlamıştı. İşten çıkartılacak, görevinden alınacak yöneticilerin iç parçalayıcı halleri karşısında dertlenmekten kurtulmuştu böylelikle. Üstelik şirketteki konumu hiç tahmin edemeyeceği kadar sağlamlaşmış ve personelin gözünde en prestijli müdür konumuna gelmişti. Kalça izi uymayan müdürden boşalan makama kimin geleceği üzerine herkes bir tahminde bulunuyordu. Daha önce kalça izleri alınan yönetici adaylarının ise, o koltuğu dolduracak şanslı kişinin kendisi olabileceği beklentisiyle içleri içlerine sığmıyordu. Heyecanlarını belli etmemeye çalışsalar da bir an olsun yerlerinde duramıyorlardı. İnsan Kaynakları Müdüründen gelecek daveti sabırsızlıkla bekliyorlardı. Fakat tahminlerinin aksine yeni müdür adayı olarak belirlenen kişi tek başına çağrılmadı. Herhangi bir görüşme yapılmadan, kalça izini vermiş olan yönetici adaylarına kendilerine iletilen saatte, belirtilen salonda bulunmaları bildirildi. Müdür adayları firesiz belirtilen saatte, söylenilen salonda yerlerini aldılar. İnsan Kaynakları Müdürü geldiğinde kararı öğrenecekleri beklentisi çok geçmeden boşa çıktı. Umutla beklenen Kenan Bey elindeki listeyi çıkarttı, adı okunan kişinin, kalçasının sisteme yüklenen yeni müdürün kalça iziyle eşleşip eşleşmediğini denemek üzere koltuğun bulunduğu odaya geçmesini söyledi. Heyecan daha da artmıştı. Adı okunan, yerinden fırlayacak gibi atan yüreğini ve şaşkın bakışlarını da alarak salondan çıkıyordu. Geri döndüklerinde bir şey demelerine gerek kalmadan sonucu herkes tahmin edebiliyordu. Altıncı aday geriye dönmediğinde yeni müdürün kim olduğu ortaya çıkmıştı. Kalça izi eşleşmeyenler umutlarını kaybetmeden yeni sınavlarını beklemeye başladılar. Fakat kalçasını koltuğa koyma fırsatı bulamayanlar, kendilerinin Külkedisi olabileceğini zannederek bir umutla İnsan Kaynakları Müdüründen kendilerine de bir şans verilmesi talebinde bulundular. Aynı kalça izinin iki kişide bulunamayacağı söylenmesine rağmen ikna olmadıkları ortadaydı. Bunun üzerine kendilerine bir fırsat tanındı. Sonuç beklendiği gibiydi. Üstelik sonradan anlayacakları üzere, bu ısrarcı tavırları kendilerine pahalıya patlamıştı; o koltuklara bir kez daha oturma şansını hiçbir zaman yakalayamayacaklardı. Çok geçmeden şirkette günlük yaşam olağan haline döndü. Sadece yeni koltukların sahipleri adına hiçbir şey eskisi gibi olmadı. Her an koltuklarını kaybedebileceklerini düşündükçe ilk günkü coşkularından eser kalmamıştı. Kendileriyle görüşme nezaketi gösterilmeden, sadece kalça izi uyumunun sonlandırılmasıyla makamlarını kaybedebilecekleri kaygısı hepsinin içini kemiriyordu. Birkaç aya kalmadan iki müdür koltuklarını bu şekilde yitirdiğinde sıradan şirket çalışanları arasında dolaşmaya başlayan esprilerle kaygı yerini korkuya bıraktı. Koltuklarını kaybedenler, İnsan Kaynakları Müdürüne dertlerini anlatma çabalarından bir sonuç elde edemediler. Sonunda olanlar oldu. Kenan, hafta sonu gittiği barda onların dans ettiğini görünce kontrolünü kaybetti, peş peşe viski bardaklarının dibini buldu. Gece uzun sürmedi; hepsi için erken bitti. Kuşkularını pervasızca dile getiren, saldırganlaşan Kenan gözlerini açtığında bir hastane odasındaydı. Genç kadın ve adam da tatsız geceyi uzatmayıp evlerine dönmüşlerdi. Alkolün açtığı kapıdan İnsan Kaynakları Müdürü Kenan'ın kafasında ne var ne yok ortalığa saçıldığından, o koltuklara ait sırrı artık iki kişi daha biliyordu. Gecenin mağdurlarının pazartesi sabahı ilk işleri büyük patronu görmekti. Hafta sonu yaşadıklarını ve koltuğa ilişkin işittiklerini bir bir anlattılar. Aralarındaki ilişkiyi kabul etmelerine karşın, kendilerine yöneltilen çirkin iddiaları kabul etmelerinin mümkün olmadığını söylediler. Dinç Bey, koltukta yaşanan basınç değişikliklerinin gerekçesini kendisine sorulmadan anlattı. Karşısındaki adamı ikna etmişti. Koltuklara ilişkin öğrendikleri sırrı saklamaları karşılığında kendilerine sunulan yeni makamları duyunca mahkemeye gitme kararlarından vazgeçtiler. Üstelik İnsan Kaynakları Müdürü hakkında gerekenin yapılacağı sözünü de aldılar. Birkaç dakikaya kalmadan geçmiş olsun dileklerinden bunalmıştı. Çareyi sığınağına kaçmakta buldu. Odasına kendini attığında soluğu koltuğun başında aldı. Oturdu. Fakat koltukta en küçük bir hareket yoktu. Kalktı, oturdu! Kalktı, oturdu... Aynanın karşısına geçti, ceketinin eteğini kaldırıp kalçasına baktı. Tekrar yerine geçti. Değişen bir şey yoktu. Telaşla yerinden fırladı. Koşarcasına koridoru geçti. Büyük patronun odasına vardığında, dalarcasına içeri girdi. Her şeyden haberdar adam konuşmasına dahi izin vermedi. Ne dese boşunaydı. Sustu. Patronun önerisini dinledi. Bugünden itibaren kalça izinin o koltukta işe yaramayacağını anlayınca, önerilen vasıfsız görevi kabul etmeyerek şirketten ayrılmaya karar verdi. Her zaman aidiyet duygusuyla, coşkuyla girdiği kapıdan hayal kırıklığıyla, hüzünle çıkmaya hazırlanırken duyulan patronun sesiyle umutlanarak geriye döndü. Hiçbir şeyin müdürü Kenan, duydukları karşısında ses çıkartamadı. Yüzü kıpkırmızıydı. Utançla ve kendi koltuğunun da patronlar tarafından izlenebileceğini düşünememenin kızgınlığıyla odayı terk ederken, arkadan gelen sesi belli belirsiz duydu. Kendi önerdiği koltuklara kurban gittiğini düşünürken aceleyle odasındaki birkaç parça özel eşyasını topladı, poşete doldurdu. Kimseyle vedalaşmadan ayrılmaya karar verdi. Odadan dışarı adımını attığında, toplantı salonundan taşan sabırsızlıkla sıralarını bekleyen yönetici adaylarının gürültüsünü işitti. Daha koridorun ortasına yeni ulaşmıştı ki, adaylardan biri heyecanla onu görmeden yanı başından geçti gitti. Ardı sıra baktı. Az önce boşalttığı odaya dalarcasına giren adamın kalça izinin onaylanıp onaylanmayacağını merak bile etmedi. O anda şiddetli bir acı duydu. Dönüp kalçasına baktı. Tekrar yürüdü. Bu kez hızlı adımlarla. Şirket kapısından çıktığında hala kalçasındaki acıyı hissediyordu.


sadece kendi gölgeleri hüküm sürsün istiyorlar. Su katılmamışlar, susuz boğulmalılar. Susadıkça daha çok. İnsan sevdikçe korkar, siz korktuğunuz kadar sevmediniz. Zincirlerinizi kıramayacak kadar acizsiniz. Size sunulanı kabul eder, onunla yetinirsiniz. Siz köleleştirilmiş gazete manşetleri. Camlara asılan geçici iş ilanlarında yapılmış imla hatası siz; samimi ama körelmiş. Özgün müziklerin sonunda bölümsonu canavarı çıkacak diye korkup, güzel olanı yasaklamayı iyi bilirsiniz. Siz ne bilirsiniz meydan kavgalarını? Tohumlarınızı köleler ekmiş. Yeşil olan ne varsa, asfalta boyamışsınız; paralarınız hariç. Kalemden korkup silgi üretmişsiniz. Kanla yazılanı tarih silmez. Siz yaşanılana kader, hırsızlara adam demişsiniz. Öyleyse öldürecek sizi kapitalizm. Ve madem öyle, adamınıza koyim! Üstü kalsın azizim! Kumar masası banknotları gibi piç, herkes hak sahibi. Masaya oturan herkes kaybediyor, önce insanlığını tabii. 'Araba Sevdası' anlatır burjuvayı, siz kendi sınıfınızı 'Koltuk Sevdası' ile yarattınız. Bu aşk sizi öldürür, öldürmesin de beslesin mi? Kutularda, tepsilerde insan hayatları sundunuz. Sansür gerçeği örtmez, yalanı besler. Faili meçhul cinayetlerin kansızlığı kadar sizin doğumlarınız faili meçhul. Yemeyi ibadet sayıp yedirtmeyi farz kıldınız; 'yiyorlar' diyeni vandal, 'yiyorlar ama çalışıyorlar' diyeni yandaş yaptınız. Kabız bir kıç kadar tıka basa pislik dolu içiniz. Yiyin efendiler yiyin, elbet bir gün sıçacaksınız. Kızlı-erkekli gündem değiştirirken çocuklarınıza İsviçre'lerden gavur sevgili ithal ettiniz. Cari açığı sarraflara kapattırdınız. Paradan altı sıfır atıp banka hesaplarınıza yeni sıfırlar eklediniz. Dünya malı dünyada kalır, sizin cehenneminiz dünya. İnanç özgürlüğü diyip fuhuşu caiz kıldınız. Camilerle şov yapıp, camileri kendi mekanınız bellediniz. Ayakkabıyla gireni din düşmanı gösterip, kutu kutu penselerle para sıfırladınız. Yatacak yeriniz yokken, ormanlara villalar diktiniz. Üstünden geçemeyeceğinizi bildiğiniz köprüler olduğu için, yeni köprüler inşa ettiniz. Yerin dibine girdiğiniz anlar oldu, yerin dibinden yol geçirdiniz. İstikrarlı iktidar istediniz, iktidarsız ilişkiler yaşadınız. Dün dost dediğinizi düşman bellediniz. Bunlar' dediniz, siz zamir kullanmayı bile beceremeyenlerdensiniz. Şiirleri değiştirip okuyarak hapse düşerken de mağdurdunuz, parasız eğitim isteyenleri hapse attırdıktan sonra parasız eğitimi getirdik diye övünürken de. Her şey oldunuz, her konudan anladınız. Şikeyi ak'ladınız, ırkçılığı kültüre bağladınız; ırkçılık yapana bayrak taşıttınız. Siz kanla anlam bulan bayrağı kendi akınızla kirlettiniz. Yediden yetmişe, yaşına-cinsiyetine bakmadan insan katlettiniz. Uludere'de, Reyhanlı'da, Gezi'de, Soma'da... Gemiciklerinizde silahlar taşıdınız. Gemilerde, gemide... Gemide filminde oynuyor Erkan abi. Yıl 1999, siz daha yoksunuz. Bir güzel repliği var Erkan abinin: Katil ibneler diye. Bu dünyada ibne olamayacak kadar duygusuzsunuz.


Koltuk rahattır. İnsanların dinlenme ihtiyaçlarını karşılar. Yahut ihtişamı ile bulunduğu mekana hoşluk verir. Fakat gerek edebiyatımızda, gerek kurulan cümlelerde, genellikle birinci anlamından öte bir anlamda kullanılır koltuk kelimesi. Bu anlam genellikle, makam, mevki ve iktidar gibi kavramlara karşılık gelir. Koltuk sahibi olmak, koltuk kavgası deyimleri de bu tanıma uygun anlamları barındırır bünyesinde... Makam ve mevkiye erişmek koltuk sahibi olmak deyimiyle tanımlanırken, bir makamı bölüşememek, o makam uğruna genel geçer toplumsal ve insani değerlerden ödün vermek de koltuk kavgası deyiminin konusu içerisine girer. Çok bilinen Koltuk insanı değil, insan koltuğu şereflendirir sözü, erdemli insanlar, erdemli yöneticiler kast edilerek söylenmiş bir sözdür. Ancak ne olursa olsun, koltuklar kalıcı da olsa, üzerinde oturanlar geçicidir. Ve elbette bir gün o koltuk üzerinde erdemli yöneticiler oturacak, koltuğun diğer anlamları olan adalet, hoşgörü ve güvenilirlik gibi nitelikleri soyut bir sistem olan koltuğun yapısında barındırarak kökleştireceklerdir.


15 yaşında bir genç olan Craig'in gözünden depresyonu işleyen kitabın aynı isimli filmi 2010 yılında sinemaya uyarlandı. GO! yayın eviyle 2016 Ocak ayında dilimize kazandırıldı. GO! düşünmeye sevk edici kitaplar çıkarmaya devam ediyor, Komik Bir Hikaye de buna örnek. Takdir veya TEOG sınavında istediği puanı alamadığı için intihar eden çocukların, gençlerin haberlerini duyduğumuz şu günlerde, o gençlerin dünyasını aydınlatan bu kitap; onların neler yaşadığını, üzerindeki baskıyı anlamak için gerçekten güzel bir örnek. Kitapta sadece ana karakterin sorununa değinmiyoruz. Yan karakterler de onun kadar hasarlı ve bunun bir psikiyatri tesisinde geçmesi de kitaba artı puan olarak yazılıyor. Başlarda kendisi ile kafasının içinde konuşmalarını okurken nasıl baş etmeye çalıştığını bazen dibe batıp bazen geçici olarak iyileştiğini görüyorsunuz ve bu karakteri daha da derinleştiriyor. Kitap boyunca Craig'in gelişmesine tanık oluyoruz ve bu da kitabın dünyasını daha gerçekçi kılıyor. Craig'in en yakın arkadaşının sevgilisi, hoşlandığı kızın, hatta çok rahat, her şeyi salmış gibi görünen arkadaşının bile sorunları var. Yazar yan karakterlerin hikayelerini de yazmış, en azından bir kısmını. Ve kitabın dram-komedi kısmının birçoğu da bu karakterlerden geliyor. Bobby, Humble, Tommmy, Noelle, küçük kardeşi Sarah... Sanırım içlerinde en sevdiğim karakter onunkisiydi. Ailelerin çocuklarının sorunları, depresyonları ve hatta intihar düşüncelerini; onların iç dünyasını anlayabilmesi için okuması gereken bir kitap. Gençlerin sorunlarıyla nasıl başa çıkacaklarını görmesi için okunması gereken bir kitap. Fakat sadece bunlara bakarak ciddi bir kitap olduğunu düşünmeyin. Tabii ki depresyon gibi zihin sorunlarına değiniyor fakat içindeki göndermeler ve dialoglarıyla gayet eğlenceli bir kitap. Belki en başlarında ya da Craig'in kendi içinde konuşmalarına alışana kadar sıkılabilirsiniz. Onun dışında güzel yerlere değinen, eğlenceli bir kitap. Filmi de ilk çıktığı zamanlar izlemiştim, kitabı kadar eğlenceli bir film. Çapanız bir insan olmasın, insanlar değişebilir.


Üç vagonlu trende herkes telaşla bir yer bulup yerleşmekle meşguldü. Değirmen taşı suratlı yirmi yaşlarında delikanlı elindeki fermuarı bozuk siyah spor çantası ile nefes nefese yetişip son anda girdi kapıdan. Şemsiyesi olmadığından biraz önce atıştıran yağmurda ıslanmış bir sıçanı andırıyordu. Son vagonda boş bulduğu yüzleri eskimiş kirli koltuğa kollarını yarasa gibi vücuduna dolayarak attı kendini. Önündeki koltukta vücudunun bir parçası gibi duran şapkasının gölgelediği yüzünde çorak topraklar gibi çatlaklar oluşmuş yetmiş yaşlarında bir adam iki büklüm oturuyordu. Telaşsızlığına bakılırsa kalkıştan yarım saat önce yerini çoktan aldığı belliydi. Ayaklarının altındaki lacivert bitkin valizi ayağıyla düzeltirken yüzündeki anlamı çözmek zor değildi. Orta kapının yanında dikilmiş orta yaşlı, kirli sakallı simitçi bir yandan tahta tezgahındaki simitleri dizerken, diğer yandan tepeden tırnağa süzüyordu herkesi. Kalkıyor! anonsu ile paslı demir kapı gıcırtıyla kapanırken düdük üç kez hüzünle öttü. Hafif bir sonbahar serinliğinde şehre giden ilk tren, hızını artırarak tarlaların arasından yılan gibi kıvrıla kıvrıla ilerlerken, iki durak sonra doldu tamamen. Yüzünde bir sırrı saklarmış gibi bir hali her halinden okunan simitçi, tezgahını kurmak derdindeydi. Yaşlı adamın önündeki koltukta oturan contası bozuk musluk gibi akan burnunu elinin tersiyle silen delikanlının telaşlı davranışları dikkatinden kaçmadı. Menziline girmişti çoktan. Eliyle simitçiye işaret eden yaşlı adam Bir simit oğlum dedi. Simitçi gazete parçasına sardığı kahverengi benekleri dökülen simitleri tek tek uzattı. Koyu bir kederin gölgesi düşmüş yüzüyle hızla geçen bağbozumuna hazırlanan köylere bakan yaşlı adam, fırlayıp çıkacakmış gibi duran takma dişlerini takırdatarak ısırdı aldığı simidi. Hızla giden trenin gürültüsünden raylar boyunca uykusundan uyanan kuşlar kanatlanırken, yorgunluktan olacak, daha simidi bitiremeden düştü gözleri. Ne zaman sonra kapının sertçe açılmasıyla lacivert takımlı, başında kırmızı şeritli şapkasıyla kondüktör göründü. Yüzünde sahte gülümsemesi asılı kalmış simitçiyle selamlaştı. Samimiyetine bakılırsa tanışıyorlardı. Havanın çehresi gibi asık suratıyla ilk koltuğun yanında durarak Biletler, dedi, Biletleri görüyüm. Uzatılan yolculuk vizelerini çok önemli bir iş yapıyormuş gibi elinde sıkı sıkıya tuttuğu makinaya ezber hareketlerle titizlikle sokup çıkardıkça, başıyla onaylıyordu makinayı. Sıranın kendisine gelmesinin endişesiyle sağa sola bakındı delikanlı önce, kalkmaya yeltendi ama kondüktör başında bitmişti çoktan. Kondüktör yüzündeki sorgulayıcı ifade ile başında dikilmiş Hadi göster, der gibi delikanlıya bakarken, delikanlı fıldır fıldır dönen kara gözlerini misafirlikte vazo kırmış çocuk gibi öne düşürdü. Boncuk boncuk terlerken Yok, dedi Yok biletim. Kondüktörün beklediği bileti göremeyince yüzünde zafer kazanmışlara özgü bir ifadeyle Cezasını ödersin, dedi Dört bilet parası! Diklenir gibi oldu önce, fayda etmeyince elleri kolları bağlı mahkum çaresizliğiyle kıvranmaya başladı. Suskunlukları ve bezgin bakışları ile birbirini kollayan yolculardan gözlerini yeni açan yaşlı adamdan başka kimse oralı bile değildi. Uzayan sessizliğin içinde pencereden içeri sızan ışıkla yüzü gölgelenen yaşlı adam kendi kendine cıklarken, üzerine çöken eklem ağrılarından olacak el yordamıyla pencereye tutunarak doğruldu yerinden. Ne de olsa dermanı yoktu son zamanlarda. Kızdığı belliydi içten içe. Durdu, sonra yorgun sesiyle Ben öderim. dedi sakin bir avutuculukla. Öfkesi henüz sönmemiş delikanlı, minnetle baktı yaşlı adama. Sabırsız bir iç çekişle elini cebine attı. Ellerini titremesine engel olamadan cüzdanından çıkardığı parayı uzatıp Al. dedi. Kondüktör bileti koparıp uzattı yaşlı adama. Yaşlı adamın karşısında oturan genç kadın gergin ortamı yumuşatmak adına Yolculuk nereye bey amca? diye sorunca böyle, gözleri bulutlanıp Sorma, der gibi iç çekerek sessizce baktı yaşlı adam. Sonra kolayca çözülen yumak gibi anlatmaya başladı. Konuşmaya hasret uzak bir akraba gibiydi sesi. Yerinde duramayan kız Anneee! dedi, neşeli sesiyle Dedem neden bize hiç gelmiyor? Kadın ne cevap vereceğinin şaşkınlığı ile dudağını büzerek işaret parmağını kondurdu dudağına. Yaşlı adam birden aklına gelmiş gibi ceketini iç cebinden çıkardığı fotoğrafı gösterdi, sonra boğazını temizler gibi yapıp Torunum. diyebildi yorgun sesiyle. O anda üç yıl önce yeni evlenmiş oğlunun evine yalnızlıktan kurtulmak için yerleşirken, gelininin düşmüş yüzü geldi gözünün önüne. Geçen hafta Ayarladım. demişti oğlu, Pazartesi tamam. Gelininin delici bakışlarının üzerine çöken ağırlığını çok fazla hisseder olmuştu ne zamandır. Uzun uzun düşünmüştü. Haber gelince Yer boşaldı. diye ışıltılı gözlerle vermişti oğlu müjdeyi. Gelininin yüzü gülüyordu ilk defa. Zaman zaman ona da hak vermiyor değildi. Kendisi de istemezdi böyle olmasını. Hele erkenden çekip gitmeseydi karısı. İşte bu yüzden ses etmeden Olur, demişti Giderim. Tabii ya, başkalarının hayatını zehir etmeye ne hakkı vardı. Şehir uzaktan kendini yavaş yavaş göstermeye başlarken, son durağa iki durak kala delikanlı yerinden kalkarak sağa sola bakındı. Bakışlarında sisli bir tedirginlik okunuyordu. Tüm yolcular çantalarını toplarken, varışını müjdeleyen tren üç kez neşeyle bağırdı bu kez. Kapının eşiğinde tedirginlikle bekleyen delikanlının yüzündeki kaygı, trenin camından görünüp kaybolan güneş ışığında yanıp sönüyordu. Gürültüyle duran trenin açılan kapısından dışarıya hamle yapmıştı ki zınk diye durdu. Sonra şaşkınlıkla içeri hamle yapınca simitçinin belindeki gümüş parlaklığa giden yay gibi gergin kolunu gördü. Duyduğu klick, sesiyle irkildi. Sağa sola bakınarak inip birden hızla koşmaya başladı. Ama her yer tutulmuştu bir kere. O anda yatalak anasını düşündü. Geride ondan medet uman gözü yaşlı kadını. Çullandılar üzerine, altlarında enik gibi titriyordu. Koluna giren palaskalıların arasında bekleyen haki cipe bindirilirken, kapıda dikilmiş simitçinin eli Tamam. anlamında havadaydı.


Her sene daha önce pek oynanmamış ve güzel oyunların peşinde olan Doğuştan Oyuncular Tiyatro Topluluğu bu sene karşımıza ünlü yazar Arthur Miller'ın Köprüden Görünüş eseriyle çıktı. Daha önce Arthur Miller'ın Cadı Kazanı'nı Franz Kafka'nın Dava'sını ve Tartuffe'nin Moliere'ni sahnelediklerini düşününce ekibin performansı merakla beklendi. Açıkçası durağan bir oyun olan Köprüden Görünüş'te vermek istedikleri mesajları vurgulayarak seyirciyi koparmadan ve sıkmadan hoş dakikalar geçirtti. Kısacası bir okul tiyatro grubundan beklenilmeyecek performans gösterdiler diyebilirim, tebrik etmek lazım. Oyunun konusu Amerika'daki göçmenlerin hayatı ve o göçmenlerin arasında yer alan bir ailenin içindeki aşk ve kıskançlık krizi. Kulağa her ne kadar çok klasikmiş gibi gelse de Amerika'daki hayat tarzına uygun hareket edilmesi yani uyarlama olsa dahi orijinal hayat tarzını yansıtmasından, oyuncuların türkvari olmayan hareketlerinden ve sahne geçişlerindeki güzel müziklerden dolayı insan ne sıkılıyor ne de oyundan kopuyor. Tatlı bir ruh dalgalanması ile sahneden sahneye geçiş yaşarken kulaklarımızın da pası silinmiş oluyor. Bu konuda başarılı tiyatrocu yönetmen Cenk Sözeri'nin ve ekibinin başarısı yadsınamaz. İyi ve düzgün bir liman işçisi olan Eddie'nin herkesten sakladığı şeyin ellerinin arasından kayıp gitme ihtimali doğduğunda o ana kadar kabul etmediği duyguları ve ortaya çıkan duygularının yarattığı domino etkisi oyuncuların etkileyici performansı ile seyirciye çok güzel geçiyor. Eddie'nin, karısının yeğenine olan aşkı yüzünden yaşanan olaylara ister istemez seyirci dahil oluyor ve sahnede özellikle de evin bahçesin de yaşanan gerginliklere insanın oturduğu yerden dur diyesi geliyor. Her ne kadar bir dram olsa da özellikle Rodolpho karakteri oyuna belli bir mizah getirerek insanın dramdan içinin bayılmasına engel oluyor ki burada karakteri oynayan Kaan Ilgün ve yönetmen Cenk Sözeri'nin katkısı çok büyük gibi duruyor. Oyuncuların performansını göz önüne alırsak dört senedir sahneye çıkan ve son iki senedir başrol oynayan Erman Gürcüm ve Seda Uğursal'ın performansları oyuna muhteşem bir gerçeklik katıyor ki zaten oyunun yaşanmış bir olaydan yola çıkarak yazılmış olduğunu öğrendiğimizde o samimiyeti verebildikleri için onları bir kez daha tebrik edesi geliyor insanın. Oyunda uzun yıllardır beraber olan ve ekip anlayışını artık sindirerek uyum sağlamış olan Ufuk Sarı, Yakup Turgut, Buğra Özenç, Selin Timuçin, Nazlı Ulusoy gibi tiyatro sevdalılarının yanına ekibe yeni gelen Emre Can Güler ve Ayşegül Yücer gibi isimler hiç sırıtmadan Doğuştan Oyuncular Tiyatro Topluluğu'nun oluşturduğu resme oturmuş ve üstlerine düşen görevleri çok iyi yerine getirmişler. Her ne kadar sezonu kapatarak Köprüden Görünüş'e elveda demiş olsalar da takip edilmeyi hak eden bir topluluk haline gelen Doğuştan Oyuncular Tiyatro Topluluğu yönetmeni ve ekibiyle cesaret isteyen oyunların altından başarıyla kalkabildiklerini ispatladılar. Köprüden Görünüş hayatın kıyısında kalmış insanların hayatlarını anlatırken herkesin yaşayabileceği bir aşk sorunu ile her kesime ulaşabilen güçlü mesajlar veren bir oyun. Köprünün iki tarafındaki insanların birbirine uzaklığını düşünürken aslında herkesin ortak bir paydası olabileceğini farkına varıyor insan. Tiyatro yine görevini yapıyor, düşünüyor insan.


Turan Oflazoğlu, III.Selim, Deli İbrahim, Mimar Sinan ve Kösem Sultan gibi Osmanlı Dönemi'nin önemli şahsiyetlerini konu alan tiyatro oyunlarına ek olarak, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Baba, Kanlı Düğün, Bernarda Alba'nın Evi, Moliere, Romeo ile Juliet gibi yabancı oyun yazarlarının eserlerinden yaptığı başarılı çevirileriyle, yalnızca Türk Tiyatrosu'nun değil Türk Edebiyatı'nın da önemli simalarından biri haline gelmiştir. Oflazoğlu'nun, gerek devlet tiyatroları ve şehir tiyatroları gerekse çok sayıda özel tiyatroda yüzlerce kez sahnelenme başarısı göstermiş 'Kösem Sultan' adlı oyunu, dramatik tiyatro oyunlarının hemen tümünde belirgin ve ön planda olan ana karakterlerin yanısıra, yardımcı karakterlere de geniş rol ve replik imkanları sunmasıyla öznelleşir. Kimi sahnelerde bununla da kalmaz; figüran olarak sahnede bulunduğunu düşündüğümüz bir yeniçeri askeri, hiç beklenmedik bir anda konuşmaya, içinde bulunulan zaman ve mekanla, kişiler ve olaylarla ilgili ciddi tespitler yapmaya başlar. Bu durum, tiyatro izleyicisine seyir zenginliği yüksek bir sahne sunar. Bir tiyatro oyununda böylesi bir oyuncu kadrosunu, aynı sahnede performans sergilerken görebilmek, doğal olarak büyük bir keyif veriyor seyirciye. Özlem Ersönmez'in Kösem Sultan performansına yönelik, çeşitli tiyatro eleştirmenlerinden gelen 'yapmacık', hatta kimilerinin küçümser bir eda ile 'yetersiz' şeklindeki ağır eleştirilerine rağmen ben onu, canlandırdığı karakterle yeterince bütünleşmiş gördüm. Ona, 'yapmacık' olduğu iddiası ile eleştiri yöneltenlerin bir kez daha ve dikkatlice izlemelerini öneririm. Sünnet düğünü sahnesinde, cariyelerin modern dans topluluklarını hiç aratmayacak güzellik ve uyumla sergiledikleri, başarılı bir ışıklandırma ile desteklenen danslarına gelince... Rejisör Murat Atak'ın bu hususta, Deniz Çığ gibi profesyonel bir koreograftan destek aldığı açıkça belli oluyordu. Bu büyük prodüksüyona katkıları yadsınamayacak; Funda Çebi'yi kostüm tasarımları, Ersen Tunççekiç'i ışıklandırması ve Behlüldane Tor'u, oluşturduğu fonksiyonel dekor tasarımından dolayı yürekten kutluyorum. İsterim ki bu oyunu, Ankara Cüneyt Gökçer Sahnesi gibi tiyatro olarak tasarlanmış ve inşa edilmiş modern bir yapıda, o yapının sunduğu geniş olanaklarla; Murat Atak'ın rejisi, 92 kişilik oyuncu kadrosunun sunumu, aynı dekorlar, aynı kostümler ve aynı ışıklandırma düzeni ile izleme fırsatınız olsun. Eminim, bu görsel şölenden çok etkilenecek, büyük keyif alacaksınız.


ABD, Massachusetts Eyalet Polisi teşkilatı, güney Boston'da hüküm süren, liderliğini Frank Costello'nun yaptığı, büyük bir suç organizasyonunun egemenliğine son vermek için operasyon hazırlığı yapar. Bunun pek kolay olmayacağını bilen teşkilat öncelikle, Boston'da büyümüş olan genç polis memuru Billy Costigan'ı , özel araştırma birimi şefi Ellerby tarafından bir dizi imtahanlardan geçirterek suç örgütünün içine sızmakla görevlendirir. Boston sokaklarını gayet iyi tanıyan Costigan, asi bir kişiliğe sahiptir ve bu yüzden teşkilatta rozetine el konulmasına kadar varan sorunlar yaşamıştır. Billy Costigan'nın , bu önemli görevde köstebek konumunu polis şefi Oliver Queenan ve Bryce Dignam harici kimse bilmemektedir. Costigan, mafya içerisinde güvenilir olmaya ve lider Costello'nun gözüne girmeye çalışır. Operasyonda görev alacak polislerden biri de, yine Boston'u iyi bilen Colin Sullivan . Aşırı hırslı genç polis memuru Sullivan, başarılarıyla sürekli terfi alarak polis teşkilatının özel soruşturma birimine kadar gelmiştir. Eyalet polis teşkilatının bilmediği bir konu: İrlanda'lı Mafya lideri Costello, kurduğu suç örgütünün sorunsuz çalışabilmesi için yıllar önce yaptığı ilginç bir planla, kendi adamlarından polis akademisine sokmuş ve polis teşkilatı içerisinde üst mertebelere gelmesini sağlamıştır. Bu adamlarını kullanarak polislerden hep bir adım önde gitmektedir. Polis memuru Colin Sullivan'da , Frank Costello'nun, bu adamlarından biridir. Sullivan, mafyaya karşı yapılacak operasyondaki polis hareketlerini inceleyip patronu Costello'ya bildirmeye çalışırken, Costigan da mafya içerisinde bilgiler elde etmeye çalışır. Biri mafya için, diğeri polis teşkilatı için bilgi toplamaya çalışan köstebekler, çifte kimlikleri ile sürdürdükleri yaşamın zorluğunu da çekmektedirler. Bunun yanı sıra, birbirinden habersiz bu iki genç, polis teşkilatında görevli Madolyn Madden'e ilgi duymaktadır. Gerek polis organizasyonunda, gerekse suç örgütü içerisinde yolunda gitmeyen olaylar, iki tarafın da içlerinde bir Muhbir olduğunu fark etmesine sebep olur. Sürekli kimliklerinin açığa çıkması endişesi taşıyan Sullivan ve Costigan , artık kendilerini kurtarmak için karşı taraftaki köstebeği bulma konusunda sıkı bir yarış içerisine girerler.


Kolları kısa bunların, etekler de öyle; çıkar hemen çantadan. Ama ben bunları çok seviyorum. Bana bak! Yırtarım onları şimdi cart diye. Benim dediklerim götürülecek. Orada da evde giyerim anne, götüreyim işte. Daha büyür müydü şu memeleri? Annesininkiler nasıldı acaba? Yüzünü görmediği kadının göğüslerini hayal etmesine dudaklarındaki acı bir tebessüm eklendi. Fesuphanallah hala mı onları mıncıklıyorsun? Hadi çabuk katla, yerleştir. Vapuru kaçıracağız. Yarım saat kaldı şurada. Ver şunları ver! İki saattir uyuz uyuz hareketler. Arkası dönük kadının başındaki eşarbı alıp şöyle bir boğazına geçirerek sıkma fikri zihnini yoklasa da bulunduğu yerden kıpırdayamadı. Tüyleri dökülmüş kırmızı halının üstüne fırlatıp atılanlara bakakaldı. Sıktığı iki yumruğu, tırnaklarının avuçlarına batmasına neden olsa da acı hissetmedi. Bunları bir daha görmek istemiyorum. Geldiğimizde doğru çöpe! Gözlerini sımsıkı yumdu. Onlardan dışarıya akamayan yaşlar, yutkunurken genzini yakarak indi aşağıya. Kapanan fermuarın sesi odaya döndürdü onu. Eve ilk geldiği gün de bu sözle yollanmıştı odasına. Allah'ı vardı şimdi annesinin -bir türlü içinden gelerek Anne diyemese de- yemekleri çok güzeldi. Zorlardı Ye, ye! diye üstelik. Bir de küçüklüğünden beri sık sık azarlayıp azarlayıp Keşke başka çocuk alsaydım! diye bağırmasaydı yüzüne karşı. Babasının aşağı kattan gelen sesiyle aydınlandı yüzü. Ardından kadının tiz sesi merdivenleri aştı. Uyuşuk bu uyuşuk! Bilseydim böyle bir kız olacağını... Ah ah! Hiç ummadığı bir tonda çıktı kızın sesi. Basamakları inerken elindekini umursamadan sağa sola salladı. Merdiven duvarlarını süsleyen çerçevelerden biri kendisini yere atmıştı. Kıymıştı işte canına. Hayatına son vermek için çanta gibi bir bahane beklediği ne kadar da belliydi. Vapur, adadan uzaklaşırken bir özgürlük havası sardı benliğini. Koyu yeşil çantaya kilitlenmiş eli gevşedi. İyot kokusunu çekti ciğerlerine. Bu koku tüm vücuduna yerleşmeliydi. Kucaklayıp sarmalıydı onu. Uyutmalıydı koynunda. Mavi mavi, yeşil yeşil, yosun yosun. Küçükken babasının Bak deniz çamaşır yıkıyor, dediği vapura vuran dalgaların bugün büyük temizlik günüydü. Kocamandı köpükler... Yardım bekliyorlardı. Derinliklere gidebildiği kadar gitti bakışları. Kadın, gözlerini denizle göğün birleştiği çizgiden hiç ayırmadan bakadursun adam elindeki gazeteyi pür dikkat okuyordu. Vapuru takip eden martılar, sadece kızın umurundaydı. Onlardan birinin kanadında olmak... Uçmak, uçmak... Enginlere... Bir daha o eve dönmeden annesine gitmek... Öldü, diyorlardı onun için. Yalandı. Kocaman bir yalan hem de. Bir gün gelip ağız dolusu Kızım, diyecekti. Hissediyordu bunu. Bulacaktı yavrusunu. İşte o zaman sormayacaktı bile Beni niye bıraktın anne? diye. Ardından gelen tiz sesle irkildi. Artık otur yerine, direk gibi kaç dakikadır önümdesin. Babasının saçsız kafası hala elindeki gazeteye gömülüydü. Kız, yan tarafta oturanların bakışlarını üzerinde tepeden tırnağına kadar hissedip vücudunu dikleştirdi. Genç kızın nadir görülen gamzesi, Bana ne! diyen omuzlarına destek olmak üzere yüzünde belirdi. Kadının ince kaşları daha da çatıldı. Etrafına aldırmadan öne doğru saldırdı. Ne diyorsun sen be! Aptal! Ver bakayım! Hırsla çekiştirilen koyu yeşil çantanın sapına yapıştı kız. Bir itelese denize düşürebileceği kadının elinden çekti aldı onu. Çevredeki gözlerden yollanan zırh, artık üzerindeydi. Savurabildiği kadar uzaklara attı. Martılar denizin üstünde batıp çıkan koyu yeşil nesneye doğru yön değiştirdiler. Karşısında bağıran kadının anlamsız el kol hareketlerine bakan kız, bluzunun birkaç düğmesini daha açtı.


Kapı önü eğer bir pencere olsaydı, oranın çiçeği olabilir miydi Asuman ya da kozasından çıkamayan kelebeği? Asuman, saksısının dışında ama tam da yanında oturuyordu. Yürüyemiyordu ama ilk saksıdan çıkışı değildi bu. 5 yıl önce babaannesini uğurlarken de çıkmıştı saksıdan. Yani ikinci çıkışı idi. Saksıda toprağa gömülü yaprakları vardı. Yaprakların toprağa borcu mu vardı da böylesi ezilmişti? Bunu fark ettiğinde hemen bir tekerlekli bir saksı almıştı kendisine. İstediği gibi gezebiliyordu. Saksının delikleri de vardı hem, yapraklarını çıkarabiliyordu. Asuman küçücüktü ama dağ gibiydi. Omuzlarına doğru bakan zeytinsiz ağaçları vardı, kıvır kıvır. Asuman'ın baktığı yerde her mevsim ilkbahara dönerdi. Şimdi kapı önünde oturmuş içeri gireceği anı bekliyordu; bakmak için. Kardeşlerini gördü. Saksıları katılaşmıştı, yaprakları solmuştu. Biraz su bulması gerekti en yakın nehre uğradı sonra yanlarına gidip sarıldı. Yaprakları hala çelimsizdi. 5 yıl önce de olmuştu bu, sanırım zamana ihtiyaçları var dedi, tekrar kapıya yöneldi. Toprağına baktı, bir şey çekti sanki. Elini önce toprağa sonra ise sıcaktan kavrulan ve al al olan çiçeğine sürdü. Çiçeği yeni doğmuş bebek eli gibi yumuşacıktı. İçeriden bir ses geldi Asuman, hadi gel!. Heyecanlandı. 5 yaşındaki bir çocuk gibi hızla yürüdü. Saksısını bıraktı; yapraklarını, çiçeklerini düzeltip biraz da nehre dokunup içeri girdi. Küçücük bir odaydı, oda kıştı. Mermerden yapılmış bir büyük yatak vardı içeride, dedesine baktı bulamadı. Odayı ilkbahara çevirecekti çeviremedi. Tekrar döndü odada ve görmediği şeye bakıyordu şimdi. Dedesi bir kozanın içinde, yüzü Asuman'a dönüktü. Aylardan ağustostu. Koza mevsimi gelmişti ama üşüyordu. Son bir kez gidecek olan kozasına dokundu, sevdi. Koza çok sağlamdı; belki dedesi elini hiç hissetmedi ama o kozanın içindeki kıpırtıyı biliyordu. Zeytinlerinden bir iki damla yağ düştü, kozaya zarar versin istemedi, hızla kapıdan çıktı. Tam tekerlekli saksısına oturacak iken ayaklarını fark etti. Asuman yapraklarını saksıya bıraktı, toprakla üstünü örttü ve yürüyerek gitti.


Kafasında tek bir soru vardı: Annem acaba ne sever? Hiç anne çocuğu olmamış kadar acemiydi. Bunu düşünmesi için belki önce bir anne kucağı gerekliydi. sekiz yaşındaydı. Ev ve okul arasında belki iki yüz belki de üç yüz metreden başka gittiği yol yoktu. Tabii sütçü teyzesi hariç. O gün yine belki iki yüz belki de üç yüz metrelik yolu giderken anneler günü için annesine ne alacağını düşünüyordu Fidan. Kolay hediye bulamayacaktı biliyordu ve annesi de tam o gün onu görmeye gelecekti. Heyecanlıydı. Müzik öğretmeni Şükran Hanım sağ olsun elinden geleni yapardı görüşmeleri için ama hediye de bulamazdı ya? Zaten öyle bir ihtimal dahi olsa Fidan bunu istemezdi, kendisi bulmalıydı. Geleceğe attığı adımları o aralar pek yoktu ama geleceğe attığı ben yaparım cümleleri vardı onun ve yapacaktı. Teneffüs zili çalmıştı, herkes koşup oynarken Atatürk büstünün altında, büyüyünce daha sık bakacağı bulutlardan yardım alıyordu. Arka bahçeye doğru gitti, mavi önlüğü ve kısacık saçlarıyla. Önlük bile rüzgarda sallanıyordu da saçları asla. Ninesi saçlarını bitlenmesin diye hep kısaltırdı ve Fidan büyüyüp ağaç olunca saçlarını asla bir daha kesmedi, kestirmedi. Okul, çam ağaçlarıyla doluydu. Betonlaşmaya yeni başlayan İstanbul'un göçebe semtinde çam ağaçlarıydı evlere soluk veren. Oturdu çamın dizlerine ve düşünürken kabukları gördü. İç içe geçmiş kabuk dedi onlara. Belki biz de bir gün böyle oluruz dedi ve kozalağı aldı cebine attı. Sıra annesinin gelmesindeydi. Anne, iki teneffüs sonra geldi. Fidan'a simit aldı ve yaptığı sütlacı yedirdi. Fidan, Keşke çiçek alabilseydim. diye iç geçirdi, yüzü düştü, içine çekildi. Anne, kızına sarıldı; kız, anneye baktı. Çıkardı kozalağı verdi: Anneler günün kutlu olsun! dedi, bu kez o sarıldı. Bunu alabildim sadece. cümlesi döküldü kalbinden. Fidan içine çekildi, anne kayboldu. Bedensiz şekilde uzaklaştı ve bir çöle gitti. Çölde bir kozalak bir de kendiydi. Kozalağa baktı, başını eğdi. Kozalağa baktı, güldü. Kozalağa baktı, çocuk büyüttü. Kozalağa baktı, çölde su buldu. Anneyi, yavrusu yıllar sonra çölden aldı. Annenin artık bir evladı daha vardı: yirmi üç yaşında, belki yedi belki sekiz santimetre boyunda kozalaktı. Anne, çocuğuna yirmi üç yıl sonra kozalağı gösterdi. Çocuk güldü, anne kozalağa baktı , başını eğdi.


Doğru yapılması gereken en zor işlerden biridir ''kelime işçiliği''. Çünkü herkesin biliyorum dediği ne varsa aslında bilmediğini, bildiği her şeyinse bilinmeyen yönlerini kırmadan, dökmeden, anlatma ustalığıdır. Herkesten sorumludur yazar. Ustalaştıkça okuyucu üzerindeki etkisi ve sorumluluğu daha da artar. Neyi anlattığına nasıl anlattığına çok dikkat etmelidir. Bireyin kişiliğinin kimlik demiyorum özellikle- oluşmasında büyük ölçüde etkisi olacaktır çünkü. Yazar, satırlarıyla bir nevi hayata insan işlemektedir nakış nakış. Gerçekler için çağlar boyu ölümü göze alan yazarlardan söz etmemek olmaz burada. Çünkü yazdıkları yüzünden öldürülenleri de olmuştur. Belki de bu yüzden 'kalem kılıçtan keskindir.' Ve Blaise Cendrars'ın dediği gibi: ''Yazmak yaşamak demek değildir, yaşamanın dışına çıkmaktır.'' Ölüm de yaşamanın dışına çıkılan bir kapıdır. Yeri gelmişken her 'yazmanın' yazarlık olmadığını da belirtmek istiyorum. Yazarlığı, yazmaktan ayıran en önemli şey bence kelimelerin matematiğini bilmektir. Neden matematik dedim? Matematik kelimesinin kökeni eski Yunancadır. Matesis kelimesi eski Yunancada BEN BİLİRİM anlamına gelmektedir. Daha sonra da sırasıyla bilim, bilgi ve öğrenme gibi anlamlara gelen mathema sözcüğünden türemiştir. Mathematikos öğrenmekten hoşlanan anlamına gelir. Kısacası yazarlık; kelimeleri bilmek, anlamak ve onları hangi cümle içinde nasıl dizeceğini yaza yaza öğrenmek ve en önemlisi kendini sürekli geliştirmek, bunu sevmek, tutkuyla yapmak, demektir. Bildiğiniz üzere üretmek bir süreç olduğu gibi aynı zamanda bir yaşama biçimidir. Bu yüzden yazar işini yaza yaza öğrenir. Yaza yaza kelimelerin dilinden anlamaya başlar. Buraya kadar yazarlığın ne olduğunu anlattım. Gelelim sancılı bir arayışı olan yazarın kendisine. Yazmanın ne olduğunu bu kadar anlattıktan sonra yazarı iyi-kötü diye sınıflandırmanın gereksizliğinden hiç bahsetmek istemiyorum. Ben yazarı ''Yaratım Süreci'nin'' kendisi olarak tanımlamayı tercih edenlerdenim. Ruhunun inceliği yüzünden yaşadığı akıl erozyonundan, sistemlerin acımazsızlığıyla boğuşmasına rağmen topluma faydalı dışavurumsal paradigmalarından/aforizmalarından, bazen yüreğinin suyunu sıkıp yazdığı kanlı dizelerden yahut tek bir cümleye sayfalar dolusu anlam yükleyip, sayfalarca yazı yazılması gereken bir şeyi tek cümle ile özetlemesinden... Siz, siz olun diye yazarın kendini tüketmesinden bahsetmek istiyorum. Hepimizin üzerinde okuduğumuz yazarların yadsınamayacak ölçüde emeği olduğu kadar ruhumuzda da bir parça ruhlarından var. Bu yüzden 'yazar olmak' öyle sanıldığı kadar kolay bir iş değildir.


Şunu kesinlikle söyleyebiliriz: Fantastik edebiyat bundan 10 yıl öncesinden çok daha hareketli ve üretken. Son yıllarda yazılan fantastik kitapların sayısı bir yana, kaliteleri de üst seviyede. Bunların en güzel örneklerinden birisi Patrick Rothfuss'un Kral Katili Güncesi serisi. Kitabın dünyası ise, var olan kült serilerden çok farklı. İnsan dışında farklı bir ırkın olmadığı dünyada büyü çok önemli bir konumda . Büyü -ya da diğer bir deyişle sempati- kesinlikle yaygın değil ve öğrenmek isteyenlerin gidebileceği bir Üniversite bulunmakta. Elbette evrende bolca fantastik yaratık bulunmakta, fakat medeniyetin yakınında göremeyeceğiniz bu yaratıklar normal insanlar için tehdit değil. Kitabın ana karakteri ise Kvothe. Gezgin bir kumpanyacının oğlu olan Kvothe, büyüdüğü ortamın da etkisi ile oldukça yetenekli bir müzisyen ve aktör. Bir beyefendiden öte, bir hırsız. Aynı zamanda kendini beğenmiş, fakat bir o kadar da zeki ve mantıklı. Kitap tamamı ile Kvothe'nin hayatı üzerine kurulu. Hatta 3. tekil şahıs ağzından değil, direk Kvothe'nin ağzından dinliyoruz hikayeyi. Yan karakterler sürekli olarak değişse de, Denna'yı ve Bast'ı kitabın her yerinde karşımıza çıkmasından dolayı yan karakterlerden sayabiliriz. Biyografiden hoşlanmıyor olabilirsiniz. Size verebileceğim iyi haber ise kitabın uzun bir hikaye şeklinde anlatılıyor olması. Diğer bir iyi haber ise kitap ile ilgili herhangi bir kötü haberin bulunmaması. Genel hatlarıyla Kvothe'nin ailesi ile geçirdiği yaşamı, sonrasında Üniversite'ye nasıl gittiğini ve başından geçen maceraları anlatan kitap, amiyane tabirle su gibi akıp gidiyor. Yazarın dil kullanımı oldukça yerinde ve baş döndürücü. Bana kalırsa Rothfuss'un en büyük başarısı karakter ile okuyucuyu mükemmel bir şekilde manipüle edebiliyor olması. Kitabın bir yerinde Kvothe için üzülürken bazen kızıyor, bazen de tıpkı siz aşık olmuşsunuz gibi kalbiniz ağrıyor gibi hissedebiliyorsunuz. Bu başarıda hikayeyi anlatanın Kvothe olmasının etkisi büyükken, maceralarının okuyucuyu heyecanlandırıyor olması da bir başka etken. İlginç olan şey ise kitapta anlatıldığı kadarı ile Kvothe hikayesini anlatırken bir savaş yaşanmakta. Bu savaştan kaçan ve adını Kote olarak değiştiren kahramanımızın hikayesi anlatılırken tam bir amacın empoze edilmemiş olması. Evet Kvothe, Denna'nın peşinden koşuyor, evet Üniversite'de efsanevi olaylar başından geçiyor. Fakat kitabı anlatış tarzına bağlı olarak nasıl sonlanacağına dair hiçbir fikriniz yok. Yüzüklerin Efendisi'nde eninde sonunda güç yüzüğünün yok edileceğini tahmin ediyorduk. Tıpkı Zaman Çarkı'nda Karanlık Varlık'ın yok edileceği gibi. Bunlar bir okuyucunun altıncı hissine dayalı tahminler, fakat birkaç istisna yazar dışında çoğu yazar ana karakterinin ulaşmak için çabaladığı şeyin hüsranla bitmesini istemez . Öte yandan bu tarzın belli avantajları da bulunmakta. Zira okuyucu sürekli olarak mikro olaylarla ilgilenirken büyük resim diye bir şey olmadığı okuyucuya bildiriliyor ister istemez. Kvothe'nin maceraları bu kadar göz kamaştırıcı ve okuması zevkli olmasaydı, şüphesiz kitabı çok satanlar bölümünde görmezdik. Kvothe genel hatlarıyla uzun, kıvırcık saçlı ve lavtada oldukça başarılı bir genç. Kendisinin kapasitesini bildiği için aynı derece büyük egoya sahip olan karakter, sempati konusunda da çok iyi. Serinin büyük bir bölümünde yoksulluk çeken ve ikinci kitabın sonlarına doğru bu yoksulluktan kurtulan Kvothe'nin hayatında parasızlığın büyük rolü var. Parası olmadığı için sokaklarda dilenen, bıçaklanan ve çöplerden yemek toplayan karakterin yoksulluğu Üniversite'ye gittiğinde de bitmiyor. Buna rağmen onurlu bir yaşam süren Kvothe'nin hayatının aşkı ise Denna. Birçok okuyucu tarafından sevilmeyen Denna da yetenekli bir müzisyen. Kvothe ile ilk karşılaşmaları Kvothe'nin Üniversite'ye gitmek için yaptığı yolculukta gerçekleşirken, Denna ilerleyen sayfalarda sayısız defa karşımıza çıkıyor. Uzun bir süre aynı yerde kalmayan ve erkeklerin ilgisini sürekli olarak üstünde toplayan Denna ile Kvothe'nin ilişkisini okumak oldukça eğlenceli. Bu ilişkinin çok fazla işlenmemesi, daha doğrusu hikayelerin arasına serpiştirilen diyaloglar ve karşılaştırmaların ustaca okuyucuyu yönlendirmesi, bu diyalogları okumanın sıkıcı olmasını engelliyor. Hikayenin diğer yan karakterlerinden olan Bast hakkında ise söylenecek çok fazla şey yok. Kendisi bir fey prens olup Kvothe'nin şüphesiz Kvothe olduğu zamanlardan çırağıdır. Hırçın fakat Reshi'sine oldukça bağlı, aynı zamanda onu çok seven ve eskisi gibi olması için her şeyi yapabilecek birisi. Kvothe'nin eski hayatına dair detayları kendisine sürekli olarak hatırlatarak Reshi'sinin eskisi gibi olması için çabalayan Bast, seri boyunca başarısız oluyor. Kral Katili Güncesi'nin orjinal olarak 3 kitap olması düşünülmüş. Fakat ilk iki kitap boyunca o kadar çok şey anlatıldı ve buna bağlı olarak bir çok soru ortaya çıktı. Kötü olan şey ise bu soruların büyük bir bölümünün cevapsız bırakılmış olması. Tahminen üçüncü kitap ya iki bin sayfa olacak, ya da seri ister istemez uzatılacak. Seri, son dönemin en başarılı kitaplarını içeriyor. Kısa sürede okuyacağınıza ve okuduğunuz hiçbir satırdan sıkılmayacağınıza dair garanti verebilirim. Seri sizi o kadar çok etkileyecek ki lavta çalmayı bile düşünebilirsiniz. Ya da önünüze gelen içeceğe bakıp Bunun içinde ne var? sorusunu sorabilirsiniz. Üzgünüm, gerçek dünyada size Bal arıları ve Bredon biracıları cevabını verebilecek bir Auri yok.


Kralların Yolu, The Way of Kings, Brandon Sanderson'un 10 kitaplık serisinin ilk kitabı. Serinin iki kitabı okuyucuyla buluştu, üçüncü kitap henüz basılmadı. Ülkemizde is Akılçelen Yayınları'ndan raflara kazandırıldı. Çok katmanlı dokusu ile okuyucularından beğeni kazanan Kralların Yolu, iddialı bir Goodreads puanıyla da 4.60 kendini belli ediyor ve bu iddiasında da hiç haksız sayılmaz. Kaladin, Shallan, Dalinar ve Szeth adında 4 ana karakter ile şekilleniyor kitap ve her birinin kendi hikayelerinin ana hikayeye olan katkılarıyla dolu dolu geçiyor. Zaten Sanderson bilindik bir dünyayı anlatarak hem kendi işini kolaylaştırmamış hem de bizimkini. Atomlarından başlayıp kendi epik fantastik dünyasını yaratmış ve bunu yaparken de görsellerle de desteklemekten çekinmemiş. Erkeklerin okuyup yazmasının ayıp karşılandığı, kadınların emin eli dedikleri ellerini kapattıkları evrende kendilerine ait argo cümlelerine bile sahipler. Kitapta Harap ovalarda geçen savaşın da aslında günümüzdeki savaşlardan çok büyük bir farkı yok. Krallarının öldürülmesiyle intikam almak için başlayan savaşta aradan çok uzun zaman geçmesi ile birlikte yozlaşıp savaşan prenslerin, güç ve zenginlik arayışına dönüyor. Karşı tarafın bile kabul ettiği bu anlaşmanın çarpıklığını gören kişiler de İntikam Paktı'nı yok saydığı gerekçesiyle hor görülüyor. Roman da geçen 4 kişiden biri olan Dalinar da bunlardan biri. Yüce Prens dedikleri savaşan üst kademenin bundan çıkarı çok fazla hatta öyle ki köprücü diye adlandırdıkları bir grup sırf hızlı gitmek için yok pahasına gözden çıkarılıyor. Yüce Fırtınalar ne zaman geleceği belli olmayan kitapta sürekli geçen fırtınalar. Zaten seri de adını bu fırtınalar ve fırtınalarda mücevherlere doldurulan ışıktan alıyor. Kitapta geçen diğer eşyalar canlılar ise zengin bir biçimde betimlenmesine rağmen kitapta birkaç tane illüstrasyon var ve siz bu sayede anlatılan Syl, Chul, Harap Ovalar'ın neye benzediklerini canlandırabiliyorsunuz. Kitap çok hacimli, büyük ve ağır. Yani dışarı çıkarken yanınızda taşımak zor oluyor, ben baya zorlandım açıkçası ve ilk denemeden sonra pes ettim. 900 kusürluk bir kitaptan da daha azını bekleyemeyiz zaten. Fakat bu kadar kalın olmasının dezavantajı olarak ilk birkaç yüz sayfada kitaba alışmak zor olabiliyor. Özellikle her şeye sıfırdan başladığınız için ve karakterler yerine oturmadığından hızlanamayan tempodan dolayı. Yine de betimlemeleri, ayrıntılı kültür tayinleri ve geri dönüşleriyle hem o dünyanın bir sakini hem de gözlemcisi gibi olacaksınız. Bu arada bir Sanderson hayranı seride geçen ve kullanana güçler veren, sahip olmak için savaş bile çıkarılabilecek olan Pare Kılıç'ının replikasını yapmış. Çok da güzel olmuş.


Fimlerinde, Kimiz? Niçin yaşar ve ölürüz? Kader nedir? gibi suallerle örtük anlam üzerinden üçüncü manaya ulaşır. İletişimsizlik sonucu ortaya çıkan adaletsizlik, eşitsizlik gibi sorunlara değindiği ve 1988'de Polonya televizyonu için 10 emre ithafen çektiği birer saatlik süreleriyle 10 bölümlük Dekalog serisi üzerinden aynı zamanda devlet ve siyaset kavramlarının insanları nasıl etkilediğini göstermiştir. Bunlar arasından Öldürmeyeceksin ve Zina etmeyeceksin. kavramları üzerine çektiği iki Dekalog'unu, Öldürmek Üzerine Kısa Bir Film ve Aşk Üzerine Kısa Bir Film adıyla uzun metraja dönüştürmüştür. Bunlar haricinde 1979 yapımı Amatör, 1994 tarihli Üç Renk: Beyaz ve 1988 üretimi Dekalog 7: Çalmayacaksın filmlerinde Polonya'lı komedyen, aktör Jerzy Stuhr ile çalışmıştır. Tüm filmlerinin kompezitörlüğünü yakın dostu ve iş arkadaşı, Polonya'lı besteci Zbigniew Preisner yapmıştır. Güzel Fransız aktris Irene Jacob oynadığı Üç Renk: Kırmızı ile Veronique'in İkili Yaşamı, fimleri kanımca en iyileridir.


Panem, adını ilk duyduğumuzdan 64 sene daha genç ve kaotik. 2012 yılında Suzanne Collins'in kaleme aldığı Açlık Oyunları üçlemesinin ilk kitabıyla akıllarda yer edinen bu distopik ülke, kısa sürede okuyucuları içine çekmiş ve sayfalar birbiri ardına çevrilirken yapısı, işleyişi ve geçmişiyle çeşitli sorulara ve tartışmalara yol açmıştı. Bundan sekiz sene sonra ise yazar hem kurgusal dünyasıyla ilgili pek çok yanıtı, hem de pek çok yeni soru işaretini barındıran bir eser yayınladı: Kuşların ve Yılanların Şarkısı. Dahası, ilk kitaptan 64 yıl öncesini anlatan bu eser, okuyucuya harika bir fırsat sunuyordu: Panem'in acımasız, sert başkanı olarak tanıdığımız ve seri boyunca hep kilit noktada bulunan Coriolanus Coryo Snow'un henüz genç bir öğrenci olduğu yıllara dönüş. Bu kitapta ne Panem bildiğimiz ülke ne de Snow bildiğimiz o güçlü başkan. Sistem, insanlar, her şey kırılgan ve henüz çok taze. Karanlık Günler olarak nitelendirilen savaşın üstünden 10 sene geçmiş ve başkent Capitol'deyiz. Bir hasat günü, bize hem tanıdık hem de bambaşka gelen renkli bir karakterle tanışıyoruz: Lucy Grey Baird. Nesiller boyu aktarılacak o ünlü şarkıların sahibi. Snow'un akıl hocalığı yapacağı bu haraçla tanışması ile ikisinin de hayatı bir daha eskisi gibi olamayacak ve bunun tam ne anlama geldiğini anlamak için sayfaları diğer kitapları da düşünerek çevirmek şart. Bunların yanı sıra hem bir karakter hem de tip olarak Snow özel olarak incelenmeyi hak ediyor. Derin bir çatışma ve sorgulama alanı sunulmasının yanı sıra bu eserde kendisi başarının, gücün ve hayatta kalmanın kurnaz ve zalim bir sembolü olarak karşımıza çıkıyor. Bu eserde yazar, okuyucuya onun iç dünyasına dalma fırsatı vererek kendisinin gizli düşüncelerini ve kırılganlıklarını açığa çıkarıyor. Belki en tehlikeli yanı da bu Snow'un, bir anti kahraman olarak sahip olduğu en büyük avantaj: Her şeye rağmen okuyucu onun iç dünyasına dahil ve eylemlerine şahit oldukça istemsizce, farkına bile varmadan ona karşı büyük bir sempati besliyor. Onu anlıyor ve bütün bunlar Açlık Oyunları'nda gördüğü Snow'a bambaşka bir açıdan bakmasını sağlıyor. Snow'un zeki ve manipülatif doğası, onun Panem'deki politik entrikalar ve güç savaşları arasında nasıl bir denge kurduğunu gösteriyor. Ancak bu denge, aslında kendi içinde çalkantılı bir karmaşayı barındırıyor çünkü dışarıya sunduğu görüntüye rağmen Snow bizi sınıf farkları, güç arayışı ve kendini koruma güdüsü arasında sıkışmış bir karakter olarak karşılıyor. Bu durum ise okuyucuya insan doğasının karmaşıklığını ve insanın çevresel etkiler altında nasıl dönüştüğünü tekrar tekrar sorgulatıyor. Sonuç olarak okuyucunun vicdanını sarsan bir figür olmanın yanı sıra insanoğlunun derinliklerindeki karanlık tarafın bir yansıması olan bu figürde Collins, okuyucuları bir nevi yüzleşmeye davet etmekte. Açlık Oyunları'nın bir üçleme olarak genç-yetişkin diyebileceğimiz okur kitlesine hitap etmesine rağmen Kuşların ve Yılanların Şarkısı bizi daha karanlık, farklı bir deneyime çağırıyor. Bu bağlamda serinin önceki kitaplarından ayrı olarak değerlendirilmesi pek çok okur tarafından daha sağlıklı bulunuyor. İyi kurgulanmış içeriği ve yalın anlatım diliyle bu eserde Suzanne Collins hem keyifli hem de düşündürücü bir anlatı sunmakta.


Genç yazar Ufuk Cengiz'in kaleme aldığı bu oyunda eşini Balkan Savaşlarına göndermiş, Balkan Savaşlarına gönderdiği eşi 1. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Çanakkale cephesine geçtiği için yurduna dönmediği gibi Hasan ve Hüseyin adlı iki yetişkin oğlundan büyük olan Hasan'ı Sarıkamış'a, küçük olan Hüseyin'i de Çanakkale cephesine gönderen bir annenin bekleyişi, özlemi ve vatan aşkı ilk perdede işlenmiştir. İkinci perdede sırasıyla önce Sarıkamış cephesi canlandırılarak tek kurşun dahi sıkmadan soğuktan donarak can veren 90.000 aziz şehidimiz yad edilmiş, sonra Çanakkale cephesi canlandırılarak vatan için kurşunun üstüne yürüyen 255.000 şehidimize saygı sunulmuş ve 57. Alay'ın üstün başarı gösterip son askerine değin şehadet şerbeti içmesi küçük bir birliğin temsiliyle sembolize edilmiştir. Üçüncü perdede yine Kırşehir'e dönen sahnede gazi olup evine dönen bir erin ve ailesinin dramı canlandırılmış ve Hey Onbeşli türküsüyle bildiğimiz 1315 doğumlu atalarımızın cepheye gidişi 16 yaşındaki Akif'in cepheye gönüllü olarak gitmesiyle anlatılmıştır. Oyun Kırşehir'de başlaması hususuna dair: Vatan'ımıza el uzatan her kim olursa o ele birlik olup Anadolu coğrafyasının her yerinden karşılık verildiği bugün Çanakkale Şehitliği olarak adlandırılan alandaki mezar taşlarında açıkça görülmektedir. Biz memleketimiz olan Kırşehir'den hiç mi giden olmamış? sorusu üzerine bu eseri kaleme aldık. Siz memleketinizden gidenleri yad ederek okuyunuz. Sergilemek arzu ederseniz şive, ağız ve il adlarını size uygun hale getirerek sunabilirsiniz.


Kazım Aksar'ın rejisörlüğünde, Yeşim Gökçe'nin oyunlaştırdığı, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın önemli Türk edebiyatı klasiklerinden biri olan Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç oyunu, tiyatro sahnesine taşındı. Komedi öğelerinin ağır bastığı oyun, yarı absürt özelliklere sahip. Günümüzün de sorunu olan kendini beğenmişlik özelliğini yansıtan İrfan Galip, zengin bir gençtir. Kimseyi kendine layık görmemektedir. Arkadaş çevresinde de pek sevilmemektedir fakat çevresindeki kadınlar ona hayrandır, yakışıklıdır delikanlımız. Bir gün kahvesini yudumlayıp gazetesini okurken, Halley kuyruklu yıldızının dünyaya çarpacağını öğrenir. Bu önemli haber aklında bir ışık yakar, mahallesindeki kadınlara bilge bir kişi gibi konferans verecektir. Kimseyi beğenmeyen İrfan beyimiz bu yolla kadınlarla eğlenmeyi ve onlarla alay etmeyi planlamaktadır. Konferanstan sonra beklenmedik bir şey olur, İrfan Galip'e bir mektup gelir. Kağıtta yazılı olanlar hoşuna gitmiştir. Bir süre karşılıklı mektuplaşmalar devam eder. Yüzünü dahi görmediği, hitabeti oldukça etkileyici olan bu kadına aşık olmuştur. Uzun bir süre geçtikten sonra buluşmaya karar verirler. Fakat o etkileyici bayanın bir şartı vardır İrfan Galip'ten; işte olaylar da burada başlar. Kendini beğenmiş beyefendinin yaşadığı olaylar hepimizi gülümsetecek cinsten. Bu görsel şöleni kaçırmayın.


2007 Tarihli LA ANTENA, göndermelerle bezeli bir modern sanat taşlaması. Filmin başlarında şehrin semalarında süzülen balon adam, 1992 tarihli Tim Burton rejili Batman Returns penguen adamın şemsiyesine takılan kedi kadının Gotham şehrinin yukarılarında ilerlemesi ve elbet aşağı düşmesi... Anten de aynen böyle bir göndermeyle açılıyor ve başlıyor göndermeler furyasına... Müziklerin John Williams'ın ritimlerine yakın oluşu Film Noir etkisi taşıyan karla kaplı ara sokaklarda ritmik kurgu işlevi görüyor ve elbet 89 ve 92 tarihli Batman filmlerine açık ara atıfta bulunuyor... Yer alan tek göndermeler bununla sınırlı değil tabii... Mesela kesmelerin metrik kurguyla yerinde yapılması ana akım sinemasına da eğretilemeyi eksik etmiyor; doğal olarak filmin totaliter yapısına hizmet eden bu kesmeler görüntüyle ritim tutan müzikle birleşince, gözler görmemeli kulaklar duymamalı-dudaklar ses çıkarmamalı kavramına indirgeniyor. Metropolise atıfta bulunan stilize dekor kullanımı dışavurumcu tesirlerinin yanında geometrik kübist etkilerle suç ve anarşi üreten bir sistemin en büyük timsali oluyor; aynı zamanda bu simgesellik filmin gidişatına ilişkin kodlamalarla bizi tam tahmin yanılgısına sürüklemişken sembolik göndermeler aslında sonun ta başlangıçtan belli olduğunu; asıl maksadın klasik bir anlatıyla eğlence literatürü altında gerçeklerden uzaklaştırmaktan çok, olan şeylere ve yaşanılan çağdaki kapital kaynaklı içe kapanıklığa an be an taşlama içeren ve nihayetinde de sonu itibariyle yine başa dönen-bağlanan 100 dakikalık ekspressürrea şovuna dönüşmekten alıkoyamıyor. Labirent kavramı ve Megalomanlık, Drakula'nın yardımcısı Igor'u andıran başmüfettiş fare göndermesi içeriyor. Filmin sonlarına doğru, kadın adamı öperken arkalarında duran çocuklara kesme geliyor ve erkek olanın kafasındaki kozmonot benzeri dalgıç kaskı iki şeyi birden niteliyor; Erkeklerin duygusallık karşısındaki soğuk tutumu, yeniden kadın ve erkeğe gelen kesmede, erkeğin yüzünden çekilen kadının erkeğin ifadesinde yarattığı afallamışlığı ise erkek hegemonyasının ikinci bir zaafı olarak betimliyor . İkinci Niteleme ise Ruslar'a doğrudan göndermeyi içeriyor. 1984, BRAZIL, V FOR VENDETTA benzeri pek çok filmden mimesis ile batının değerlerine yine onun silahıyla, Amerikan Zaz üslubuyla saldıran, 90'ların müdavimi MTV'nin aptal kutusu 'yi günümüz Türkiye'sinde de olduğu üzere baskı ve şiddet yayan, insanı olduğu zamandan alıp olmadık zamanlara kaydıran, dolayısıyla her şeye yabancılaştıran batı kültürünü 99 (66) dakikalık son derece reel bir üslupla yerle bir ediyor. Bittiğinde Film izlediğini sanıyorsan; 100 dakikan boşa gitmiştir.


Başına bağladığı kırmızı yazmanın gölgesinde, korkak bir kadın gibi tüketmişti düşlerini. Binlerce kar tanesinin arasında gizlenen kan, saçlarının içine akana kadar. Önce, yarım kalmıştı karın altında, sonra bir gemiye binmiş, çok uzaklardan bir misafir taşımıştı bıçak kesikleriyle sızlayan bedenine. Elka Söe oluvermişti bir anda, sonra Alkarısı, Lamaştu, Leviathan, Şahmeran, Medusa... Gittiği her yerde başka isimlerle çağrılmıştı. Tek tek bulmuştu toprağın altında çürürken kendisini çağıranları, tek tek içirmişti onlara bilgeliğin ve kendi elleriyle kazandıkları adaletin şerbetini. Kar, toprağa değdikçe harlanıyordu ama ateşi Lamia'yı yakmıyordu. İnsanların kaçıştıkları kar fırtınasının altında yavaş adımlarla yürümeye başladı. Çatılardan kesilerek gelen karın altında yürüyen kendisi değildi sanki. İncinmiş benliğini söküp atmaya başladı. Önce başındaki kırmızı yazmayı çıkardı, sonra etini sarıp sarmalayan bütün bez parçalarını. Artık sadece o vardı, insan etlerini yakan yağmurun altında parlayan tenine sarınmış yürüyordu Lamia. Ayakları kara değdikçe beyaz bir çarşaf gibi açılıyordu önünde geçmişin aynası. Mezarlar beliriyordu, karla kaplı toprağın yüzünde. Bir zamanlar onun beklediği gibi yaralarından akan kanın dinmesini bekleyenlerin mezarları mıydı bunlar? Çığlık sesleri geliyordu kar tepeciklerinden. İnsan yokluklarından gelen sesleri duyuyordu Lamia. İnilti, mırıltı değildi hiçbiri. Çığlık çığlığa bağırıyorlardı. Derinlerden bir çocuk sesi duydu, kadife gibi yumuşacık sesiyle kadınlığın acı yüzünü erken öğrenmiş bir çocuk bağırıyordu. Payına düşen toprak ömrü gibi az olan mezar, Lamia'nın ellerini, ellerinde açan kardelenleri boğmuştu. Aradığı mezar, şimdi ona sesleniyordu. Mezara yaklaştı iyice, üstündeki karı süpürüp, toprağı gökyüzünün altına serdi. Parmağının ucunu kesip, bir damla kan akıttı mezara. Saçlarını rüzgara sundu Lamia, kadın kanına susayanların susuzluğunu zehirlemek için sabırsızlanıyordu şimdi. Toprak açıldıkça daha da heyecanlanıyordu, yansısı bedenine değdikçe parlayan karın altında beklemeye başladı. Biraz önce çığlıklar atan çocuk, mezarın başı ucunda asılı kalan nefesini çekti içine. Sonra gözleri sonuna kadar açıldı. Çıplaklığında gizlenen bir kurşun izi vardı. Sol memesinin üstünde öylece duruyordu. Utandı küçük kız, kuruyup pul pul olmuş ellerini kurşun izine kapattı. Utancına ölüler toplanmış gibi sustu mezar sesleri. Çocuk, saçlarını toplayıp yarasının üstüne attı. Lamia'ya çevirdi yeniden gözlerini, karın üstünde parıldayan bedeni onu cezbetmişti. İklim dedi Lamia, sessizce bekleyen mezarlar gibi kırmıştı sesinin mührünü. Küçük kızın elini tutup yürümeye başladı. Mezarlardan sesler yükselmişti yeniden. Lamia'yı uğurlayan kadınların sesleri çoğaldıkça, kar, titreyerek Lamia'ya yol açıyordu. Yirmi gün ve binlerce ayak izinin ardından Lamia ve İklim derme çatma bir evin yakınlarında durdular. Lamia ve İklim uzunca bir zaman onları seyrettiler. Ethem, odunları kırdıktan sonra baltayı kütüğe saplayarak eve girdi, Mürevva ise Ethem'in arkasından etrafa saçılan odunları toplayıp torbaya doldurdu. Soğuktan kızarmış elleri odunları zar zor toplamasına neden oluyordu ama Mürevva, sızlayan ellerine rağmen hepsini sırtlayıp eve girdi. Lamia, İklim'in titreyen ellerini sıktı, korkma! dedi, birazdan her şey bitecek. İklim çocukluğunu sırtlayan evin önünde öylece kalakalmıştı, pencereden dışarı süzülen ışık, İklim'e, soğuğu hissettiği zamanları hatırlattı, oysa artık üşümüyordu. Nefes almak, İklim'e uzak bir kelime gibi gelmişti. Bir zamanlar soğuğu ve sıcağı, sevmeyi ve üzülmeyi hissediyordu ama artık sadece zamanı boğmuş birkaç saniyenin içerisinde hapsolmuştu. Sol memesinin üzerindeki delik, yeniden ve yeniden kanıyordu. Lamia'nın elini sıktı, Hadi! Gidelim. dedi, küçük bir çocuğun etrafa saçılan hayallerini toplamanın telaşı içerisinde. Birkaç adım attıkları sırada bir el silah sesi, evin duvarlarında yankılanıp dışarı taştı. İklim, pencereye sıçrayan kan damlalarını görmüştü. Çıplak bedeni bir yıldız gibi kaydı kar tanelerinin arasına. Lamia, İklim'i olduğu gibi bırakıp eve girdi. Ethem, Mürevva'nın başında dikilmiş, halı desenine karışan kanın nasıl dağıldığını seyrediyordu. Lamia, Ethem'in bir saniye daha fazla nefes almayı hak etmediğini düşündü. Ethem'in nefessiz kalan bedeni, bir yaprak gibi Mürevva'nın kanının üzerine süzüldü. Lamia, Ethem'in yüzünde ne kadar çok kan lekesi olduğunu düşünüyordu. Mürevva'nın, İklim'in ve adını bilmediği birçok kadının kanı artık onun laneti olmuştu. Lamia, evin içine bir parça ateş atarak Ethem'in son nefeslerine kapattı demir süngülü kapıyı, sonra da kara hükmeden adımlarla İklim'in yanına gitti. Küçük kızın ölü bedeninden başlayan kurşun çürüğü, birkaç hafta içerisinde bütün vücuduna yayılmıştı. Ölü olamayacak kadar genç olan tenini saçlarıyla örterek, kucakladı onu. Geldikleri yoldan gerisin geri yürümeye başladı. Onlar arkalarını dönmüş giderken ev iyiden iyiye alev almıştı. İklim duymuyordu ama Lamia, ateşin içinde çırpınan sesleri, İklim'in çığlıklarını, yalvarışlarını, baba, lütfen yapma deyişlerini duyuyordu. Hava iyiden iyiye aydınlanmaya başlamıştı. Böğürtlen zamanında akan kanı taşıyordu kuşlar, karda beliren ayak izlerine. Suskun ve yere değen bakışlarına bir kırmızı çarptı Lamia'nın. Ellerini sürse kanayacak, görmezden gelse kaybolacaktı kehanetin gölgesinde. Ayaklarının altına aldı kanlı izleri ve etine mühürledi. Kırmızıya değmiş ayaklarına el sürüp çöktü beyazlar altındaki mezar tümseklerinin yanına. İklim'i karın üstüne bırakarak ellerinin arasına aldı yüzünü. Lamia, küçük kızı tekrar toprağın kucağına bıraktı. Başka seslere yürümeye başladığında, Lamia'nın, karın haritasında kanayan ayak izleri çoktan silinmişti. Mezarlardaki kadınlar, kanlı sesleriyle hep bir ağızdan uğurladılar Lamia'yı; Tanrı'nın yılan derisinden bir kaftan dikerek lanetlediği kadın, karın arasında süzülerek toprağa aktı.


Kudret ilk yalanını söylediğinde 9 yaşındaydı. Ablası ile bir paket Gelincik sigarası almışlar, bahçede öksüre öksüre birer tane içip sonra da paketi kümesin yanına gömmüşlerdi. Babaannesi aynı günün akşamı paketi bahçede buldu. Tavuklar eşeleyip çıkartmışlardı. Ablası sessiz kalınca, Kudret babaannesine paketi Neşe'nin getirdiğini bildirdi. Evcilik oynamışlar, sonra da paketi oraya gömmüşlerdi. Babaannesi Kudret'e inandı ve tehdidinin aksine olayı babasına söylemedi. Ablası söylese ona inanmazlardı. On yaşını geçene kadar yalan söyleyebilirdin. Sonra büyüyordun ve kimse sana inanmıyordu. Kudret, kayısı çekirdeklerinden hasta olunca da yalan söyledi. Sokakta bir şey yemedim dedi. Oysa Neşeyle kalaycının evinin oradaki boş arsada bir sürü kayısı çekirdeği bulmuş ve sonra kaldırımın üstünde taşla kırıp yemişlerdi bademlerini. Acıkınca eve gitmek iyi bir fikir değildi çünkü. Eve gittiğinde babaannesinin bu kadar sokak yeter, evde oyna biraz da deme ihtimali vardı. Böylece kayısı çekirdeklerinden çok yedi ve karnını doyurdu Kudret. Akşam evde öyle çok kustu ve annesi öyle panikledi ki, Kudret bu yalanı da annesine acıdığından söyledi. Arsanın bulunduğu caddeye gidince, mahalleden çıkacak kadar büyümüşsün demekti ve bu havalı bir şeydi. Çöp ve hurda atılan o arsada, evcilik oynarken kullanılabilecek çeşitli hazineler bulunurdu; ama asıl önemlisi, cadde boyunca görülecek çok şey olmasıydı. El pompasını sıkarak şişelere kolonya dolduran bir manifaturacı, manifaturacının vitrinindeki parmak bebekler, renk renk ojeler, rulolara sarılmış fistolar, hemen yanında popolarına plastik çiçek takılmış koyunların asıldığı vitrini ile bir kasap, kasabın kapısından sarkan boncuklu perde, çok pahalı olduğu için Kudretlerin alışveriş etmediği ve her türlü turfanda meyvenin bulunduğu manav, aslında kız olup oğlan gibi giyinen manavın kızı, yazın çocukların dondurma almak için kuyruk olduğu Kaşif amcanın pastanesi ile leblebi tozu satan Receb'in Pastanesi caddenin en önemli gezi noktalarıydı. Teneke kutularda bisküviler, şemsiye şeklide çikolatalar, balonlu çikletler, cam kavanozlarda birbirine yapışmış kaynana şekerleri, bayat gofret paketleri ve kuru pastalar ile tıklım tıklım dolu olan Recep'in Pastanesi... Yazın bile serin, karanlık bir dükkandı burası. Kadınlar Recep hakkında sessiz sessiz konuşurlardı. Çocuklar oraya gitmemeliydi. Ayrıca bayat mal satıyordu. Kudret'in genellikle pek parası olmazdı. Bazen bir yaşlı komşu bakkala gönderir, sonra da ya bir şeker, ya da elli kuruşla ödüllendirirdi. Böyle zamanlarda Recep'ten leblebi tozu alırdı. Burnuna kaça kaça yemesi eğlenceliydi. Aslında oraya gitmesini yasaklamıştı annesi. Bir keresinde yüzünde leblebi tozu ile yakalanınca da yalan söyledi Kudret. Neşe getirmişti, o da yemişti. Mahalleden Nurten hanımların evinin önüne yığılan odunları bodruma taşımalarına yardım ettikleri gün, Nurten hanımın kocası, yardım eden tüm çocuklara birer lira harçlık verdi. Harçlıkları kapan çocuklar harcamak için hızla dağıldılar. Kudret ile Neşe kaynana şekeri ve leblebi tozu almak için Recep'in pastanesine gittiler. İçeri girince karanlık tezgahın arkasından bir oğlan çocuğu fırlayıp dışarı kaçtı. Recep, leblebi tozu mu diye sordu. Sesi sert çıkmıştı. Kudret ve Neşe leblebi tozunu aldılar. Kaynana şekerinden vazgeçtiler. Ellişer kuruş ceplerinde kaldı. Kaşif amcanın pastanesine gidip dondurma aldılar. Eve döndüğünde babaannesi ile birlikte annesi tarafından sorguya çekildi Kudret. Parasını nerede harcamıştı. Dondurma yedim dedi. Daha on yaşını geçmemişti. O yaz son yalanı bu oldu. Ayrıca bir daha leblebi tozu da yemedi.


Apartmana girer girmez posta kutusuna baktın. Bir şey beklediğin için değil. Alışkanlık işte. Malum su, elektrik faturaları falan gelmişse diye. Birkaç el ilanı atmışlar kutuya. Hepsini toplayıp merdivene bırakırken fark ettin beyaz zarfı. Mektup. Hiç alışık değilsin. İlkokuldayken öğretmenin mektup yazdırmıştı bütün sınıfa. Onun dışında çok yabancı bu sözcük sana. Zarfın üstünü okurken kalamata irisi gözlerin iki misli büyüdü. Yazımı tanıdın. Çivi yazısı gibi der, burun bükerdin hani. Bir haftadır telefonda bile ulaşamamış, sesimi duyamamış, en ufak bir mesajımı bile görememişken... Asansörde bile kalbin durdu duracak. Her zamanki taşikardi meselen. Küskünlük, öfke, merak birbirine karıştı. Yüzünde kan yok. Eve kendini atar atmaz salonun klimasını açtın. Tişörtünü, pantolonunu inadına vişneçürüğü kanepemizin üstüne attın. Beni sinir etmek hoşuna giderdi ya hani. Çoraplarını da aynı inatla cam sehpanın altına fırlattın. Duşunu alıp kendini de diğer kanepeye atarak günün yorgunluğunu çıkarmak istiyorsun ama sırası değil. Aklın mektupta. Mutfağa geçtin. Birkaç yudum alkol hem içini soğutur hem kafanı boşaltır. Daha dolabın kapağını kapatmadan ağzına dikip biranın yarısını götürdün. Diğer yarısıyla salona döndün. Mektup masanın üstünde, sen pencerenin önündesin. Sadece donunla. Akşamın o saatine rağmen temmuz sıcağı hala cama vuruyor. Karşı apartmandaki seksenlik teyze seni öyle görünce başını sokağa çevirdi. Beni hatırladın. Tülü kapat. Bu sefer inatlaşmadan kapattın. Klimayı karşına alıp masanın başına geçtin. Mektupla bakıştınız. Renk uyumu saplantın depreşti. Masa örtüsünün fildişi rengiyle mektubun beyazı tezat geldi gözüne. Bu beyaz, ne kadar beyaz olabilir ki? Bu beyazın içinden nasıl bir masumiyet çıkar ki? Bazı beyazlar korkunç olabilir. Kefen gibi mesela. Bu zarf da içinde kefen gibi son bulmuş bir şeyi sarıp sarmalamış olabilir mi? Hiç aklından çıkaramadığın, üzerine onlarca senaryo ürettiğin o güne gitti aklın. Bir saat öncesinde yazışmıştık. Pirzola alacaktın eve giderken. Ben de iş dönüşü ofisin altındaki pastaneden kazandibi kapıp gelecektim. Salatayı sen yapacaktın masayı da ben hazırlayacaktım. Bir kadeh kırmızı şarapla senin hafta sonu keyfine eşlik edecektim. Baştan pazarlık etmiştin. O gece yok yorgunum, yok başım ağrıyor, yok bugün olmaz yarın tantanası yapmak yoktu. Kadınlığımı gösterecektim. O akşamdan beri kafanda ürettiğin senaryoların çoğunun sonunda bana anasından doğmamış küfürler ettin biliyorum. Demek ki sevmemiştim seni. Demek ki her şey koca bir yalandan ibaretti. Belki önceleri sevmiştim de sonradan aramıza başka biri girmişti. Sende eksik olan neyi bulmuştum ki yeni sevgilimde. Her gün orana burana yenisini yaptırıp durduğun dövmelerine söylenip dururdum. Eli ayağı yılansız, akrepsiz birini sevdim belki o yüzden. Ya da senin yüzünden topuklu ayakkabı giyemediğimden dem vurup durduğum için servi boylu bir zibidiye gönlümü kaptırdığımı düşündün belki. Ya da senin azgın boğalar gibi üstümden inmemenden bıktığım için yaşamdan elini ayağını çekmiş pinpon biriyle inzivaya çekilmiş de olabilirdim belki. Bir de incir çekirdeğini doldurmayan her şeye celallenmelerin. Canlı bomba gibi salonu boydan boya arşınlamaların. Benim mutfağa kapanıp sinirinin geçmesini beklemelerim... Belki kuzu gibi sessiz, yumuşacık biri çelmiştir aklımı değil mi? Gerçi ben de az nane molla değildim. mız mız, derdin, kıl, derdin bana. Bazen hak vermiyor da değildim. Ninem; anneme erkek kısmı hiç büyümez kızım derdi. Ben büyümeni istiyordum. Ergenler gibi oyun oynamana, takım tutmana, televizyonun çoğunluk spor haberlerine takılıp kalmasına bozuluyordum. Yumruklarını sıktın. Mektubu açmadan yakmak istedin. Bütün hıncını yanan kağıdın ateşine gömüp yok etmek, her şeyi unutmak istedin. Düşündüğünü yapmak yerine biranın kalanını fondipleyip şişeyi masanın ortasına sürükledin. Başını ovalarken gözün duvardaki fotoğrafa değdi. Çok mutluyuz. Yüreğimizdeki kuşlar gözlerimizde kanat çırpıyor. Yüzümüzde güller açmış. Ağzımızda dolu dolu kahkahalar. Trenin kapısında çektirdik onu. Dış mekan çekimi için istasyonda... Gelinliğimin kuyruğu basamaklardan yere kadar akıyor. Kravatın elimde. Sen savaşı kaybetmiş rollerinde dilini dışarı çıkardın. Annen çok söylendi bu fotoğraf için hatırladın mı? Aslanını ne hallere sokmuşum. Zamane kızlarında ar, haya yokmuş. Oğlu da az değilmiş hani. Daha çor çocuğa bile karışmadan ipleri bu kadar elin kızının eline vermek de neyin nesiymiş?.. Sonunda merakın gururuna galip geldi. Bir hafta önce işten çıktıktan sonra sırra kadem basan karının ne haltlar ettiğini bilmek en doğal hakkındı. Ellerinin titremesinden dolayı zarfı açamadın. Mutfağa gittin, dolaptan bir bira daha kapıp yine masaya döndün. Oda iyice soğudu. Klimayı kapattın. Kanepede mahzun mahzun seni seyreden tişörtünü geçirdin sırtına. En azından sırtındaki kuru kafa dövmesi görünmez oldu böylece. Serçe parmağının uzun tırnağını zarfın kanadına geçirdin. Yavaşça çekiştirdin köşesine doğru. İçin hala köpük köpük ama bastırıyorsun. Şimdi olmaz. Yalnızken bağırıp çağırmanın tadı olmuyor onun için, içine içine haykırıyorsun bildiğin bütün küfürleri. Gözlerin buğulu. O buğunun içindeki özlemle karışık küskünlüğü görür gibiyim. Zarfı masaya bıraktın, mektup parmaklarının arasında. Neden kokladığına anlam veremedin. Gözlerini kapattın istemsiz. Sanki ben koktum. İçine çekmeye utandın. Şimdi karşı karşıyayız. Hatırlar mısın? Böyle akşamlardan biriydi. Netflix'ten bir film seyrediyorduk. Kız öğretmendi. Oğlan da gazeteci. Tıpkı bizim evlenmeden önceki halimiz gibi onlarda uzatmalı sevgililerdi. Oğlan kıza evlenme teklif edeceği gün elinde kocaman tektaşla restoranda beklerken, kız her zaman geçtiği küçük koruda sapık biri tarafından tecavüze uğramıştı. Filmin sonunda oğlan kıza sarılmıştı ve unutacağız aşkım, her şeye yeniden başlayacağız, demişti. Televizyonu kapattıktan sonra bile uzun süre donup kalmıştık. Onların acılarını içimizde hissetmiştik. Neyse ki biz böyle şeylerden uzaktık. Nenem; insanın şerri, şeytanın şerrinden beterdir, derdi. Ona hak verdim. Göğsüne yaslanıp Allah'a şükretmenin huzurunu yaşadımsa da kendimi o kızın yerine koymaktan bir türlü kurtulamamıştım. Cam sehpayı tıklatıp, kulağımı çekerek cıkcıkladıktan sonra sana sormuştum. Bir taraftan çekirdeğini çitlerken bir taraftan gözlerini kısıp uzun uzun susmuştun. Sonra yorgun birkaç sözcük çıkmıştı ağzından. Zor, demiştin. O akşam söylediklerinin benim için pek önemi olmamıştı ama meğer haklıymışsın. Hem de çok haklı. Artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak aşkım. Hoşça kal.