Başlıkta da dediğim gibi bugün Amerika'da ilginç şeyler olabilir. Amerika derken Amerika Birleşik Devletleri'ni kastediyorum tabiki. Bugün yani 20 Eylül'de Amerika'da yaklaşık bir buçuk milyon kişinin 51. Bölge ismiyle bilinen Amerikan hava kuvvetlerinin üssüne saldıracağı söyleniyor. Bu olay ileride tarih kitaplarına bile girebilir. 51. Bölgeyi ben de bir zamana kadar efsane sanıyordum ama yetkililer galiba 2003'te bu askeri üssün varlığını doğrulamış. Şu anda üste uzaylıların hapsedildiği, dünyaya düşen UFO'ların buraya getirildiğine inanılıyor. Tabiki bunlar insanların uzun zamandır filmlerde, kitaplarda vb. gördüklerine binaen. Bana sorarsanız böyle şeyler yok. Sadece gizli silah-uçak projeleri tarzı şeyler vardır büyük ihtimalle. Amerika askeri üssüne saldıracak kişilerin de bu uzaylıları kurtarmak, oradaki ufoların gerçek olduğunu kanıtlamak ve 51. Bölgeyi gün yüzüne çıkarmak için saldıracağını söyleniyor. Aslında olay Facebook'tan birinin 51. Bölgeye baskın yapmak istemesi ve insanların buna katılmasıyla başlıyor. Yaklaşık 1.4 milyon kişinin katılacağını ve 1 milyon küsür kişi de katılabileceğini söylemesiyle olay büyüyor. Sosyal medya üzerinden ve diğer platformlardan nasıl saldıracaklarını planlayanlar mı dersiniz, saldırıda ne giyeceklerini tartışanlar mı dersiniz, 51. Bölge muhafızlarına karşı ne tür dövüş teknikleri kullanacaklar mı dersiniz, ne türlü insan ararsanız var bu konuda. Hatta ünlü manga-anime olan Naruto'nun koşusunu uygulayacaklar bile var. Tabi 1 hafta falan önce bu şakayı yapan kişi organize olunan sayfayı, artık şakanın ciddiyet boyutuna ulaştığını söyleyerek kapatmış. Açıklama olarak da ben olayın bu boyutlara ulaşacağını tahmin etmemiştim demiş. Sonuçta Amerika Hava Kuvvetleri bu üssü sonuna dek savunacağız, lütfen bu işe kalkışmayın ve buradan uzak durun gibisinden bir açıklama yapıyor. Olay ciddi. Her neyse bu yazının yayımlandığı saatlarde 51. Bölgenin bulunduğu Nevada'da saat daha 08.30. Yani belki de bu insanlar daha uyuyor. Ama şahsen ben saldırı hazırlıklarının erken saatlerde başladığını düşünüyorum. Belki de şu an atağa geçmişlerdir. Organize olunan sayfasının kapatılmasına rağmen Amerika ve 20 eylül ile ilgili paylaşımların fazla olması beni endişelendiriyor. Nevada'daki otellerin doluluk oranlarının tavan yapması ile ilgili haberler de beni endişelendiriyor. Umarım ölüm haberi gibi şeyler duymayız çünkü olay sonuçta bir şakadan ibaret. Yazınız muazzam olmuş ancak geçen gün bana selam vermediğiniz ve üstüne de özür için bir çay bile ısmarlamadığınız için size puanım 7/5! İyi akşamlar. Yorumunuz için teşekkür ederim Erkan bey. 1 çay değil, 1000 çay size feda olsun. Söz veriyorum en kısa sürede ısmarlayacağım. Saygılar, sevgiler ve özürler dilerim. İyi akşamlar.


Sürekli şikayet ettiğimiz, sebebi olarak ya eğitim sistemini ya da sosyal çevremizi suçladığımız bir sorunla uzun zamandır çok sık karşılaşıyoruz: aynı kafa yapısı, aynı düşünen insanlar. Farklı düşünememekten doğan herkes gibi olma sorunu. Günümüzde herkes farklı olmak derdinde. Ama tam da bu sebepten daha büyük bir sorun oluşuyor bence: Herkesin yaptığını yapmazsam, kurallara uymazsam farklı olurum düşüncesi... Düşünmeden hareket etmek, Ben buyum diyerek istediğini yapmak kolay geliyor herkese. Ve bu şekilde diğer insanlardan farklı olduğunu düşündüğü için gururlanan insanlar var her yerde. Aslında aynılık derken yüzeysel düşünce yapısından, görüş aynılıklarından şikayet eden insanoğlu, artık düşünmeden aklına ilk geleni yapmanın farklılık olduğu düşüncesiyle övünüyor. Ama sadece aynı düşünceden doğan aynılığın yerini düşünmemekten doğan aynılık alıyor. Gökkuşağı gibi olalım... Düşüncelerimizle gökkuşağı gibi olalım. Gökkuşağındaki gibi farklı renkte düşüncelerimiz olsun ama uyum içinde. Renklerin sınırları bizim kadar keskin olmasın mesela. Düşünmek eyleminin sınırları ortadan kaldırma gücü kullanılsın bunun için. Aklına her esenin yapılması bir üstünlük olarak görülmesin. Düşünmenin diğer insanlara benzettiği değil, asıl bu şekilde herkesleşmemenin sağlanabilineceği gösterilsin insanlara. Gökkuşağı gibi olacağım derken bukalemuna döndü herkes, düşünememekten dolayı. Evet, bir şekilde farklılığı yakalayabiliyoruz ama bu düşünce yapısında olmuyor ne yazık ki. Sadece davranışlarımızda bir günümüz bir günümüzü tutmuyor o kadar. Her gün farklı bir renk oluyoruz, ruh halimize göre. Ama buna o kadar alıştık ki... Sıradan bir günde yolda yürürken belki, elimizi sallasak en az birkaç tane bukalemuna çarpıyor elimiz. Elimiz çarpıyor çünkü göremiyoruz veya gördüğümüzü zannediyoruz. Karşımızdaki bukalemun onu nasıl görmemizi istiyorsa o şekilde görüyoruz sadece. Bence harika çok açıklayıcı ve bilgilendirici bir yazı olmuş çok faydalanma fırsatı buldum sayenizde teşekkürler.


Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Meclis binaları, Türkiye Cumhuriyeti'nin en önemli tarihi anlarıına yakından şahitlik etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin toplanması için 3 farklı Meclis binası kullanıldı. Bu Meclis binaları arasında günümüzde hala kullanımına devam edilen bina, 1961 yılında açıldı, 1998'de ise restorasyon çalışmasından geçirildi. Meclis binaları Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca en önemli tarihi anlara tanıklık etmişlerdir. TBMM'nin ilan edildiği ilk meclis binası bodrum katı olan 22 metreye 43 metre ebatlarında bir binaydı. Bu binanın farklı ölçülere sahip 9 odası ve bir büyük salonu mevcuttu. Mimari açıdan geniş saçaklara ve iki balkona sahip bu bina o dönem anca bir kasaba kadar büyük olan Ankara'da bulunabilecek en iyi binalardan biriydi. Manevi değeri yüksek olan bina, Kurtuluş Savaşı esnasında askeri ve politik kararların verildiği merkez üs konumundaydı. Kurtuluş savaşının bitişiyle beraber Meclis işlevi görmek için yeterince kullanışlı olmayan yapı en son 18 Ekim 1924 tarihinde kullanıldı. Bu bina günümüzde Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak hizmet vermektedir. Mimar Vedat Bey tarafından 1923 yılında inşa edilmeye başlanan bina 1924 yılında tamamlanarak hizmete açıldı. İlk binanın çok yakınlarına yapılan bu bina 36 yıl boyunca TBMM'ye hizmet etti. Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki birçok önemli ana tanıklık eden binanın bir bodrum kat ve 2 kattan oluşuyordu. Genek Kurul salonunun da yer aldığı binanın tavanı Osmanlı motifleriyle süslenmiş, dileyici ve ziyaretçiler için balkonlara da yer verilmişti. Dış cepheden de görkemli görünen bu bina ilk bina gibi genç cumhuriyetin önemli anlarına tanıklık etmişti ve yine aynı ilk bina gibi müze olarak restore edildi. İkinci Meclis binası günümüzde Cumhuriyet Müzesi olarak hizmet vermektedir. Günümüzde hala kullanılmakta olan Türkiye Büyük Millet Meclisi binasıdır. O dönemin birçok devlet binasında imzası bulunan Avusturyalı mimar Profesör Clemens Holzmeister tarafından çizilmiştir. Binanın yapımında Yüksek Mimar Ziya Payzın da görev almıştır. Payzın, Profesör Holzmeister tarafından tam yetkiyle görevlendirilmiştir. Ocak 1961'de hizmet vermeye hazır gelen bina, günümüzde hala hizmet vermeye devam etmektedir. Mimarisinde Türkiye Cumhuriyeti'ni temsil edecek özellikler kullanılan binanın mimarisi kalıcılık ve sağlamlığı anımsatacak şekilde planlanmıştır. TBMM'nin mevcut binası dünyanın en büyük parlamento binaları arasında yer alır. Son Meclis binası, 2016 yılında düzenlenen darbe girişiminde uçaklar tarafından 5 defa bombalanmıştır. İçeride çeşitli partilerden 100 milletvekilinin olduğu esnada gerçekleştirilen saldırıda ikisi ağır 12 polis memuru yaralanmış, Şeref ve Dikmen kapıları büyük zarar görmüştür. Ülkemizin kalbi meclis binası. Hain darbe girişiminde yapılan en büyük alçaklıktır meclis binasına yapılan saldırı. Çünkü meclis binasına saldırmak bana göre darbe değil tüm Türkiye ye yapılan bir alçaklıktır. Ama meclis binamızın sağlamlığı bu bombalama olayında bile az hasar almasından belli. Umarım bir daha böyle bir olay yaşamayız.


Orta Asyalı toplulukların isimleri genelde egzonim yani komşularının taktığı isimler oluyor: döver, yıkar, karıştırır vs... Hazarların adı da muhtemelen kasıp kavurmakın kas'ından geliyor: yıkmak. Ne yani Bulgarlar Türkçe mi konuşuyordu? sorusunun cevabı çok uzun. Şu söylenebilir: 9. yüzyıla kadar konuşulan Tuna Bulgarcası bir Türk dili değil ama günümüzdeki Türk dilleriyle aynı kökten gelen bir dil. Çuvaşça da öyle. Muhtemelen Hazarca da öyleydi. Çuvaşça hala yaşıyor. Bulgarlar tarih sahnesine Hunların dağılmasıyla çıkmış. Bulgarların ortaya çıkışıyla özdeşleştirilen Kubrat Han için çağının kaynakları Hun da diyor, Onogur da diyor Bulgar da diyor. O zamanki toprakları şimdikinden çok farklı bir yerde ve henüz Volga-Tuna Bulgarı ayrımı yok. Hazarların gelip Karadeniz'in kuzeyine yerleşmesiyle Bulgarların bir kısmı 8. yüzyıl civarı Balkanlar'a göç etmişler. Volga Bulgarlarından kopup Balkanlar'a yerleşenlerine Tuna Bulgarları deniyor. Resimler Sofya Ulusal Tarih Müzesinden. Bulgarların arasında girenler Hazarlar. Volga Bulgarları şimdiki Kazan Tatarlarının atası sayılıyor. Müslümanlığı Karahanlılardan önce benimseyen bir topluluk. Tuna Bulgarları ise yerli Slav halkıyla birlikte Hıristiyanlığı kabul etmiş hatta halkı Slav olan ilk Hıristiyan devlet denebilir. Sayıların adları da kısmen benzeşiyor ama Çuvaşça gibi geçişleri iyi bilmeden o benzerliği anlamak çok zor. Bu kelimeleri Yunan ve Kiril harfli pek çok yazıda kullandıkları gibi Orhun harflerine çok benzer Rünik harflerle yazdıkları da olmuş. Aynı Rünik yazının birkaç eşyanın birden üzerinde olması araştırmacıların dikkatini çekmiş. Orhun harflerinden daha eski olduğu tahmin edilen bu yazı, Talat Tekin'e göre Asparuk içu ayak diye okunmaktadır. Yani Asparuk'un içki kadehi. Asparuk/İsperik, Slavlaşmadan önceki adlardan biri. Günümüz Anadolu Türkçesinde bile İsperi, şahin demek. İsperik=Şahincik Omurtak da Çuvaşça Imırt kelimesine kıyasen muhtemelen Kartalcık demek. Bagatur Han'ın adı bagatur da Türkçedeki Bahadır/Bağatur'un Tuna Bulgarcası. 907 yılında rahip Tudor Doksov'un, bir yazının altına Boris'in Bulgarları Yeth Behti'de Hıristiyan yaptığına dair düştüğü not, Tuna Bulgarcasına ait son kayıt. Ondan sonraki Bulgar kayıtlarının hepsi yerel halkın ve kilisenin dili olan Güney Slavcadır. Denir ki Bulgar kralı bir semavi din seçmeye karar verip her din ve mezhebin merkezine adam göndermiş. En çok Ayasofya'dan etkilendikleri için Ortodoks olmuşlar. Hikayenin aslı var mı bilinmez ama başkent Sofya'nın adının Ayasofya'dan geldiği bilgisi kesin.


Benim tabirimle bir çılgınlıktır almış başını gidiyor. İnsanlar , bu oyunu satın alıp da oynayabilmek için can atıyor. İndirime gireceği günü bekliyorlar. Yılbaşını, bayramları , Black Friday gününü iple çekiyorlar. Neden mi? Oyun FPS türünde ve güzel çünkü. Eski C.S.'lerden sonra (özellikle 1.5 ve 1.6'dan) devrim niteliğinde bir oyun olmuş. Hem grafikleri iyi hem de online olduğu için kat be kat daha eğlenceli. Kısa bir tabirle iki grup var; polisler ve teröristler. İkisinden birini seçip karşı taraftakileri vuruyorsunuz ve eğleniyorsunuz. Yapımcısı, yine Half-Life ve Portal gibi ünlü oyunları geliştiren Valve Corporation. Türkçesi Suikastçı'nın İtikadı olan bu oyun, takipçileri tarafından hiç kaçırılmayan, çıktığı gün satın alınıp bitirilen bir oyundur. Benim de favori oyunumdur kendisi. Şu ana kadar 9-10 oyunu çıkmıştır. Aralarından bazıları beğenilmese de hem bahsettiği konu bakımından hem de hayattaki birçok yanlışa dem vurmasından, oyunlar arasında önemli bir yeri var. Bu oyunda suikastçılar ve tapınakçılar denen iki grup var. İki grup da dünyayı daha iyi bir yere getirip insanları birleştirmeye çalışıyorlar. Suikastçılar bu işi insanları özgürleştirerek, zulümden kurtararak ve hayatlarını iyileştirerek yapmaya çalışıyorlar. Tapınakçılar ise insanları boyunduruk altına alıp onlardan faydalanarak ve gizliden gizliye köleleştirerek yapmaya çalışıyorlar. Oyunun konusuna göre hikaye, dünyada insanlardan önce yaşamış varlıklar ve onların yaptığı olağanüstü cihazlar çevresinde geçiyor. Bir de Animus isimli bir makine sayesinde günümüz kahramanları, geçmiş atalarının hatıralarını yaşayarak olayları çözmeye çalışıyor. Bu oyun ne kadar Fransa merkezli Ubisoft tarafından yapılıyor olsa da, işin içinde bunlara ortak olan Electronic Arts firması da var. Oyun üçüncü şahıs nişancı türünde ve online tarafı pek zevkli değil. İlk çıktığında ortalığı kasıp kavuran ve dünya savaşlarını konu alan bir oyun. Siz oyunda bir askersiniz ve senaryoda ilerleyerek görevleri yapıyorsunuz. Ama adamlar oyunu öyle bir yapmış ki aynı zamanda size de savaştasınız hissi veriyor. Savaşlarda olan birçok duruma değiniliyor oyunda. Sivil kayıplar, katliamlar, arkadaşlarını yitirme, yaralanma, sakat kalma gibi durumlar senaryoyla birleşince sizi acayip etkiliyor. Olayların gidişatı, oyun sonlarının sizi şaşırtması, işin içinde iş olması ve elbette tarihsel gerçeklerle birlikte gitmesi oyunu mükemmel yapıyor. Tabi hepsi böyle değil. Geçmiş savaşları değil de gelecek dünya savaşlarını anlatan oyunları da var. Ama bunların yapılmasıyla ana konunun dışına çıkıldığı için bazı takipçileri tarafından hoş karşılanmıyor. Oyunun ünlü karakteri Captain Price, belki duymuşsunuzdur. Oyun, genelde 3 firma tarafından geliştiriliyor: Infinity Ward, Treyarch ve Sledgehammer Games. Bu oyun da FPS ve online kısmı da çok tutuluyor. Bu oyun da Call of Duty gibi ve aralarında bitmek bilmeyen bir rekabet var. Çünkü iki oyun da özellikle geçmiş dünya savaşlarını anlatıyor ve FPS türünde. Oynanışları çok benzer. Ama şu sıralar Battlefield biraz öne geçmiş durumda çünkü COD son oyunlarında hep geleceğe taktığı için itibarını biraz kaybetti. Battlefield da 1. Dünya Savaşı ile ilgili bir oyun çıkarınca iyice kötü duruma düştü COD yapımcıları. Bu oyunu özellikle öne çıkaran kısmı, online kısmıdır. Çünkü takım olarak oynamaya çok elverişli ve tank, uçak, helikopter gibi savaş araçlarını aktif bir şekilde kullanabiliyorsunuz. Gerçek hayatta bu araçlarla yapamayacağınız hareketleri oyunda yaparak öne geçebilirsiniz. Ve gerçekten bu hareketleri nasıl yapıyorlar denilen anlar çok oluyor. Bu oyunun senaryo kısımlarını ben beğenmiyorum çünkü yeterli değiller. Online kısımları, ne kadar online oynamasam da, daha güzel. Bu oyunu yapan şirket de Electronic Arts.


Tanzimat'tan beri süregelen modernleşme ve muasırlaşma çabalarımız yirminci yüzyıl ile birlikte demokrasi, hukukun üstünlüğü ve güçlü kurumlar gibi yeni hedefler de eklenerek büyümüştü. Cumhuriyet'in güçlü ve bağımsız kurumları olmadan demokrasinin gerçekleşemeyeceğini ve müreffeh bir toplumun inşa edilemeyeceğini defalarca görerek yaşadık. 6 askeri darbe ve 4 muhtırayı bir yüzyıla sığdıran Türkiye, yorulmak bilmeyen toplum dinamikleriyle ileriye bakmayı hep bilmiş ve enerjisini hiç kaybetmemiştir. Demokratik geleneği oldukça kısa olan bir ülkenin yaşayabileceği sancıları her gün çeken toplumumuz, nihayetinde yine demokrasiye rücu etmiştir. Bu sancılar demokratik bilinci her geçen gün arttırmakta ve Türkiye'nin gerçek bir cumhuriyet yolunda ilerlemesini sağlamaktadır. Toplumumuz siyasi tepkisini dolaylı demokratik yollardan ziyade doğrudan sandıkta göstermeyi tercih etmektedir. Türkiye yaşadığı siyasi sorunları -hiçbir şey olmamış gibi- geride bırakarak önüne bakmayı seven bir toplumdur. Vatan ve millet sevgisinin kimsenin tekelinde olmadığını er ya da geç tüm iktidarlara hatırlatmayı bilmiştir. Evet, demokrasinin temelinde bu yatar. Toplumumuz dün getirdiğini bugün gönderir, bugün göndereceğini yarın tekrar getirebilir. Bu gelip gitme eylemi sorunsuz ve olağan olduğu sürece demokratik bağlam içerisinde çözemeyeceğimiz hiçbir sorun yoktur. Seçimin sonucu ne olursa olsun Türkiye'nin önündeki sorunları çözmenin uzun vakitler alacağını söylemeliyiz. Ancak Türkiye, demokrasinin temel kuralını hatırlayacak, herkese tekrar hatırlatacak ve bu krizin içinden çıkarak gerçek sorunlarına odaklanma fırsatına erişecektir. Hayalini kurduğumuz ülkeye; fikir özgürlüğünün olduğu, hukukun sorunsuz ve eşit işlediği, modern ülkelerin dostu ve dünyadaki barışın elçisi, müreffeh demokratik bir Türkiye'ye elbet bir gün ulaşacağız. Bu amaç doğrultusunda sonuçlara değil sürece odaklanmalı ve çocuklarımıza bırakmak istediğimiz ülkeyi hep birlikte inşa etmeliyiz. Yorumun için çok teşekkür ederim. Hoşuna gittiyse ne mutlu! İnsan umutlu bir varlık. Bazen ne olsa da umudunu kaybetmiyor. Ama insan bazen de umutsuzluğa düşüyor. O günlerde de içimden bir ses hep şunu diyor: Hayırlısı be ya. Güzel yazı için teşekkürler. Elinize sağlık. Hakli oldugunu dusunuyorum. Ancak bu isin dogasi boyle bunu da unutmamak lazim... Demokratik teamuller icerisinde kaldigimiz surece demokratik bir umut her zaman olacak. Yorumun icin tesekkur ederim!


Tüm zamanların güzel şehri demiş göz attığım bir internet sitesi. Bunun lafta olmadığını eminim Bursa'ya yolu düşmüşler bilir. Tarihin derinliklerinden geldiğini hissedebiliyorsunuz. Tarihiyle, doğasıyla, insanıyla, caddeleriyle hep size gülümsüyor. İnsanını ayrı bir cümlede telaffuz etmesem rahat etmeyeceğim. Kibarlıkla ün salmışlardır hepimiz biliriz. Kibar Arapça kbr kökünden gelir, insanı aynı zamanda kebir yani büyüktür. Bu kibarlık, büyüklük şehrin çehresine can vermiş. Çoğumuz biliyoruzdur Osmanlı'nın ilk başkenti Bursa'dır. Buraya Tophane denmesinin nedeni Osmanlı'da topların döküldüğü yer olmasıdır. Tophane Parkında Osman Gazi ve onun oğlu Orhan Gazi'nin türbesi yer alıyor. Parkın ayrı bir özelliği hakim bir tepede olması dolayısıyla tadına doyulmaz bir manzarayı ziyaretçilerine sunması. İskenderin adı Bursa'da yaşayan İskender Efendi'den geliyor. Hatta günümüzün vazgeçilmezi olan dönerin mucidi de o. Ulu Cami yakınında Kebapçı İskender, İskender Efendi'nin dükkanı. İskenderi gerçektende çok iyi, fiyatları ise normalin biraz üzerinde. Ancak yemek için emek etmeniz gerekecek, biz yaklaşık İskender sırasının bize gelmesi için 15-20 dakika bekledik. En başta söylemeliyim ki buraya gelip bisiklet turu yapmanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Parkın içinde uygun fiyata bisiklet kiralayan yerler mevcut. Size tavsiyem birkaç yere sorup fiyat alarak kiralamanız. Bu sayede parkın tüm güzelliklerini görebileceksiniz. Dile kolay park 400 dönüm büyüklüğünde 150 türde 8 bin ağaç, 76 türde 100 bin çalı, 20 türde 50 bin yer örtücü, 27 türde 6 bin gül bulunuyormuş. Buraya gelmişken botanik parkın yanında hayvanat bahçesinin bulunduğunu söylemekte fayda var. Bursa'da kalmayı düşünüyorsanız Uludağ'da bungalovlarda kalabilirsiniz. Şu sıralar birkaç konakçı dışında kimse yok ve fiyatları kışa göre çok uygun. Rahatça söyleyebilirim ki normal bir otel fiyatından pahalı değiller. İnsanın kafasını dinlemesi için biçilmiş kaftan. Tekrar belirteyim kışın fiyatlar çok çok daha pahalı oluyor. Kadim yapısı çok iyi korunmuş bir köyümüz Cumalıkızık. Eskiden birden çok kızık köyü olmasına rağmen tek sağ kalabilen köy diyelim. Cumalıkızık sizi yüzyıllarca geriye götürüp bir zaman yolculuğu yaptırıyor. Kınalıkar dizisi bu köyde çekilmiş. Bu sayede ünlendiği söylenebilir. Köyü gezmeye gelenlerin sayısı azımsanamayacak kadar fazla. Evler genellikle iç avluya sahip ve bu avlular genelde restoran olarak kullanılıyor. Biz burada yemek yiyemedik ama aldığımız tavsiyeler hep burada bir kahvaltı yapma yönündeydi. Ayrıca burada konaklayabilirsiniz lakin biraz pahalıca. Kısacası size diyebilirim ki tekrar imkanım olsa hiç düşünmeden yine Bursa'ya seyahate giderim Yeşilin her tonunu aynı karede görebileceğiniz nadir yerlerden biri olan Bursa'da sizin için Uludağ'dan aracımızla aşağı inerken çektiğimiz videoda yeşilin her rengiyle baş başa bırakalım.


Tamam, önce şuradan başlayayım. Evet ya, nereden başlayacağımı bile bilmiyorum. Sağıma ve soluma baktığımda, üstten ve alttan beni kuşatan, adlandırılmış her yönden üzerime üzerime gelen bu beyaz, büyük ve sonsuz boşluğun ne anlama geldiğini soruyordum kendime. Üzerimdeki beyaz tulum, beyaz ayakkabı çifti, beyaz bilekliğim, beyaz tişörtüm ve beyaz gözlüğüm, genel renk tonu içinde beni saklayıp gizlemek için bedenime sarılmış gibi gözükmese de, bazı anlar kendimi bu hiçlik alanında fark edebileyim diye böyle büründürüldüğümü düşünüyordum. Yere çömeldiğimde ve sesler duymak için kulaklarımdaki tıkanıklığı gidermek için serçe parmağımla titreşen zara kadar ulaşmaya çalıştığımdaysa sanki işte şimdi harekete geçti bizimki, dercesine, bir sesin gürültü yapan diğer şeylere emir vererek suskunluk nöbeti zamanının geldiğine işaret etmesine tanık oluyordum. Elimi uzatıyordum olduğum yerde, ayağa kalkmadan, sanki görüş mesafesi yarım metre olan bir sürücünün burnunun ucunu görememesi gibi, korkarak kolumu topluyor ve ayağa kalkmaya çalışıyordum. Ben buraya aittim. Kendimi bildim bileli buradaydım. Doğdum, emekledim, doğruldum, evrildim ve sivrildim. O zamandan bu zamana kadar geçen sürede birileriyle temas halinde olmayı istedim, ağzıma yemek tutulması, altımın bezlenmesi, kucakta taşınmam, oyun ablalarına ihtiyaç duymam, korunmam ve uyutulmam gerekiyordu. Bebektim ben. Evet, tam bir bebek. Beyazlar içinde kefenlenmiş, minik bir bebe mezarına taşınan bir bebek. Kapadım gözlerimi. Beyazı dinledim. Beyaza uzandım. Kilometrelerce düzlüğü yürüyerek geçtim, virajsız, köşesiz, kenarsız bir düzlüğün sonuna gelebilmek için beyaz gecesi beyaz sabahına karıştığında gözlerimi kısıp kapatan bu sonsuz döngünün içinde yürüyüp durdum. Sonu yoktu. Geçmişimle ilgili hatırlayabildiğim tek şey, beyaz kadınların yüzlerini gizleyerek annelik rolleriyle bana yanaşmaları ve doğal ihtiyaçlarımı gidermeleriydi. Sonra kimsem olmadı. Sanki bu beyazlar coğrafyasında bir bebeğin başına gelebilecek tehlikeli hiçbir unsur yok gibiydi. O beyaz ve yüzlerini saklayan anne kadınlar memelerini sakınmadıkları, sıcaklıklarını paylaştıkları, kucaklarında taşıdıkları benim gibi bir bebeğin bu coğrafyada asla tehlike altında kalmayacağına inanıyorlardı. Başıma kötü bir şey gelmeyecekti, araba çarpmayacaktı bana, bir kazada uzuvlarımdan birinden ya da canımdan olmayacaktım. Kimse sataşıp kavga etmeyecekti benimle. Gelecek kaygım olmayacaktı. Sıradan ve kadim insan inançları esir aldıkları ruhumu diğerlerine satabilmek için beni onlara köle olarak pazarlamayacaklardı. Yürümeye devam ettim. Boşluk ben yürüdükçe önümde büyüyordu, attığım adımlara eşlik eden bir yoldaş gibi, desteğimden güç alıyordu. Sonunda gına geldi, canıma tak dedi, yoldan çıkmak istedim. Ama ne tarafa gidecektim? Yemeğin ve sofranın önüme serilmeyeceği, ne tarafa dümen kıracağımı tahmin edenlerin ayak izlerimi takip edemeyecekleri, yol olarak tanımlanmayan bir yere doğru yürümek istiyordum. Bu ya aşağı ya da yukarı demekti. Durdum. Yere çömeldim ve avuçlarımla işlenmiş pürüzsüz mermerden de parlak ve düzgün zemine dokundum, sonra yine ayağa kalktım. Yukarı baktım. Zıplayabildiğim kadar yukarı zıpladım. Ben buraya sonradan getirilmiş olsaydım hayatının baharında gözlerini kaybeden ve kör olan biri gibi hissederdim kendimi. Geçmişime ekilmiş tohumların yeşermesini sağlayabilmek için çıkış yolu ararken içimdeki değerlerden de olmamam için bir güç beni doğduğum gün bu hücreye tıkmıştı anlaşılan. Zorlamamamın nedeni buydu. Kullandığım mecazların ve deyimlerin bana ait olmadıklarından eminmiş gibi gözüksem de bir şekilde dilimin onlarla oynaşması ve her şekilde kendimi adanmak istediğim o şeylere karşı borçlu kılmak için çabalayıp duruyordum. O haklıydı. Demek ki dışarısı vardı. Orada olanları hayal ettim. Ama aklıma bir şey gelmiyordu. Doğuştan kör bir adam gibi, kimsenin zihnimde canlandırmamda yardımcı olmasına gerek yok, diyebileceğim, sonradan gözlerinden olmak gibi bir durumla karşı karşıya değildim. Bir şekilde yemekleri taşıyan, temizlik yapan, bu büyüklüğü aydınlatıp havalandıran o görevli memur çalışanlardan birini kafesleyip dilini çözmeliydim. Hareket ettiğini sanan serseri, diyordu ses. Yürümeye devam ettim. Duymak istemiyordum, onun kim olduğunu bile bilmiyordum, durumum tıpkı annesinin tanımadığı insanlarla konuşmamasını tembihlediği bir küçük kızın haline benziyordu. Dışarı çıkmalıydım, bu sesin oyununa gelmeyecektim. Üzerine çıkabileceğim, yukarı tırmanıp tavana erişebileceğim basit bir eşya aradım. Aklıma katlanır bir inşaat merdiveni ya da sağlam bir yemek masası geldi. Dışarısı benim için nedensiz ölüm de olsa, bir şekilde yolumda yürüyüp çıkış kapısını bulmalıydım. Senin kim olduğunu tahmin edebiliyorum. Sen bu aptalca düzeneği kuran deli mühendissin. Yoksa benimle neden konuşmak isteyesin ki? Bu konuşma işleri sadece içinden çıkılmaz bir noktaya taşıyor. Aklımın karışması için bilerek bilgilendiriyorsun beni. Uykuda birilerinin beni gözlediğini düşünüyordum. Uykuda şekilden şekle giren bedenim bazen kırık bir haç şeklini alıyor, bazen anne karnındaki cenin kadar toparlak hale geliyor, gerilip bırakılan bir yay gibi eğilip üzerinden bir anda maddi aleme ait olmayan bir yük atıyordu. Ellerimin uykuda nereye gittiğini bilmesem de, gözler uyarılmış ve gayri ihtiyari çalışan organlarımı yoklayan parmaklarımın işleyiş şeklini elbette kaydediyordu. Sonra uyanıyordum ve karnımı önüme köpek maması dolu bir çanağı finosunun kuyruk sokumuna bırakıp gözden kaybolan sahibin kabullenişiyle yemeğimi koyan görevli personeli arıyordum. Tuvaletimi yapmam için alt tarafı kapalı bir plastik kabin olmadığı gibi, sırtımı ve kemiklerimi etimde hissetmemi engelleyecek bir yatak da bulamıyordum. İç çamaşırlarımı uzağa, beyazın sisli içine bırakıp yoluma devam ediyor ve idrar ve büyük abdestle kaplı beyaz zemin kokusunu içime çekmeden o alanı terk ediyordum. Bir şekilde yönümü bulmak için insani atıklarımdan, boş tabak çanak bulaşıklarından ya da kirli iç çamaşırlarımdan faydalanmayı da düşünmüştüm, ancak nerede bıraktığımı hatırlamadığım bir zamanlar bana ait olan ama şimdi çöp değerini taşıyan bu pislikler karşıma çıkmıyordu. Zemin pürüzsüz ve parlak beyaz bir kaplamayla korunmuş gibiydi. Kendi kendime konuşuyordum. Bana akıl vermeye çalışan o zatın sözlerini umursamıyordum. Dışarıda ne olduğunu bilmiyordum. Burada doğdum, burada büyüdüm ve burada ölüyorum. Dilin işleyişinden, kelimelerin matematiğinden ve şeylerin çeşitliliğinden uzağım. Onlar bu şekilde daha güvende ve mutlu olacağımı, dışarı çıkmam halinde elime geçecek ilk kılıcı birilerine sallamak için gereken bahaneyi bulmakta zorlanmayacağımı söylüyorlar. Bazen uzun ve derin yürüyüşlere çıkıyorum. Buranın nereye inşa edildiğini düşünüyorum. Onların tek beklentisiyse susmam, susmam ve susmam.


Tarihteki en büyük komutan ve devlet adamlarından bir tanesi olan Büyük İskender hakkında yüzlerce kitap ve binlerce makale bulunuyor. Bu büyük generalin kısa hayatına sığdırdığı devasa işleri öğrenmek için bloglar, hayatına dair kısa yazılar veya internet ansiklopedileri yeterli değildir. Onun tarihini öğrenmek için daha ciddi kaynaklara ve kitaplara başvurmak gerekiyor. Bu yüzden Jona Lendering'in Büyük İskender kitabı değerli bir eser olarak karşımıza çıkıyor. Ülkemizde ne yazık ki biyografilere çok az önem veriliyor. Halbuki biyografi eserleri, bir insanı anlamaktan ziyade bir dönemi anlamanın da en önemli kaynaklarından bir tanesidir. Büyük İskender hakkında çok fazla kitap olmasına rağmen ne yazık ki çoğu Türkçeye çevrilmiş değil. Aslına bakarsanız bu durum bütün biyografik tarihi eserler için geçerli. Türk kütüphanesinde tarihi portrelerin yeri çok az. Jona Lendering'in kitabı; Büyük İskender'in döneminin öncesinde, babası II. Philippos'tan kısaca başlayarak Makedonya'nın, Perslerin ve Yunanistan'ın özelliklerinden bahsediyor ve o döneme ait siyasal eğilimlere değiniyor. İskender'in küçüklüğüne, aldığı eğitime yer verilen kitapta mitolojik bağlantılardan da bahsediliyor. Önemli noktalarda görsel ve şemalar da bulunuyor ki bunlar gerçekten faydalı. Ayrıca kitabın sonunda İskender'in ölümüyle birlikte ortaya çıkan manzaralar, isyanlar ve iktidar mücadelesi de anlatılıyor. Yani kısacası bu kitap, Büyük İskender dönemini genel hatlarıyla okuyucuya sunmuş. Anlayabileceğiniz üzere, İskender tarihi derken sadece savaşlara değil; Büyük İskender'in ailesine, evliliklerine, mitolojiye, kişisel özelliklerine, ordunun eğilimlerine, siyasal özelliklere de değinilmiş. Bu yüzden kitap oldukça doyurucu ve hacimli. Elbette Büyük İskender'i anlamak için tek kitap size yetmeyecek fakat eğer Türkçe okuyacaksanız, okumanızı tavsiye ettiğim kitap Jona Lendering'in Büyük İskender'idir. Bu kitabı diğerlerinden ayıran en önemli etmenlerden birisi de yalnızca batı kaynaklarını kullanıp onlarla sınırlı kalmıyor olması, doğu kaynaklarından da faydalanmasıdır. Ayrıca benim en çok hoşuma giden, yazarın bütün bu kaynaklar arasında karşılaştırmalar yapmış olması. Kitapta bu kaynaklarla ilgili birbiriyle çelişen ifadeler tartışılmış ve hangisinin daha doğru olabileceği belirtilmiş. Jona Lendering kitabında bolca; Gökbilim Güncesinden, Flavius Arrianus'un Anabasis'inden, Plutarkhos'tan, Quintus Curtius Rufus'tan, Ksenophon'un Anabasis'inden, Asur ve Babil kroniklerinden yararlanmış ve alıntılar yapmış. Bana göre kitapta batının bakış açısı hakim olsa da doğu kaynakları da harmanlanmış. Buna ek olarak, kaynaklarda hangi amaçlarla tarihi olayların çarpıtılabileceğine de değinilmiş ki bu tarih okuru için çok faydalıdır. Ayrıca hoşuma giden bir başka özellik ise, Büyük İskender'in ordusunu geçirdiği engebeli arazilerin es geçilmemesi oldu. Orduların yaşadıkları zorlukları anlayabilmek adına, birkaç noktada, mevcut bölgelerin bugünkü durumlarıyla kıyaslar yapılmış. Örneğin, İskender'in ordusunun geçtiği araziyi günümüzde tren yolculuğuyla geçmeye kalkışırsak doksan kadar köprü, otuz dört tünel yol kat etmek zorunda kalıyormuşuz. Bu kıyaslama, okurun gözünün önünde bazı şeylerin daha kolay canlanmasını sağlıyor. Bu kitapta bulduğum bir eksiklik, ayrı kaynaklardaki orduların sayısal farklılığının araştırılmaması oldu. Aslında amacına uygun olarak, farklı kaynaklarda belirtilen asker sayıları, ölümler ve bunun gibi sayısal veriler kitapta belirtilmiş. Keşke ölüm-kalımlar arasındaki sayısal uçurum farkları tartışılmış olsaydı. Lakin burada yazarı çok da suçlamamak lazım çünkü bu tarihin bütün noktalarında böyledir. Piyadeler, ordular, mühimmatlar abartılır ve bu abartmalardan ölen askerlerin sayısı da payını alır.


Cadılar genelde bizim masallarda dinlediğimiz kadarıyla yaşlı, çirkin, süpürgeli kötülük timsali varlıklar. Evet, kötülük timsali olduğu doğru ama yaşlı ve çirkin konusu tamamen yanlış. Cadılık sanatına kendini adamış olan insanların dul ve yaşlı görünümüne bakılarak bu sonuca varılmış. Tabii, bu eskiden böyleymiş; cadılık bir din olmadan önce. Wicca dini, mensupları ise Wiccan'lar... Amaçları ise mutlak zenginlik. Amaçlarına ulaşmak içinse kimi insanlara yardım niteliğinde başka insanlara kötülük yapıyorlar. Enerjilerini bu sayede arttırıyorlar. Cadılar için olmazsa olmazlardandır enerji. Öyle ki çalışırken -etraflarında- hep bir masada mumlar, tütsüler... Literatürdeki adıyla cadı altarı. Her cadıya özel olan kutsanma ritüeliyle tanrı ve tanrıçaya adanmış nesneler bulunduran bir altar. Tanrı ve Tanrıça diyorum çünkü Wicca dini aslında eski doğa dinlerinin modernize olmuş hali. Eski demişken, Wicca dini çıkmadan önce Avrupa'da cadı mahkemeleri kurulurmuş: Salem Cadı Mahkemeleri. Ondan önceki yöntemleri ise oldukça ilginç: Yargıtayları, meşhur cadı pastaları... Pasta ama aklınıza hemen öyle çikolatalı minik şekerli pastalar gelmesin. Cadı olduğu düşünülen insanın idrarından ve çavdardan yapılan sonra köpeğe yahut bir ata yedirilen oldukça garip bir ekmek. Sonucunda ekmeği yiyen hayvan, normal dışı davranışlar sergiliyorsa bu durum onun cadı olduğuna işaretmiş. Fakat günümüzde bu delirmenin ekmeğin içindeki maddeden kaynaklandığı ortaya çıkmış. Garip olduğu kadar suçsuz insanların yakılmasına sebebiyet vermiş bir yöntem. Salem Cadı Mahkemeleri kurulduktan sonra da durum pek değişmemiş. Cadı pastası ve insanları yakmak kaldırılmış yerine intihara sürüklemek gelmiş. Bu şekilde dokuz insan ölmüş. Peki cadılar insansa, neden korkunç kostümlerle kutlansın dediğinizi duyar gibiyim. Çünkü cadılar Samhain'de ruh perdesinin iki alem arasında kalktığını, kötü ruhların dünyaya indiğini ve cadılara zarar vereceğini düşünür. Bu yüzden bayram tuhaf kostümlerle kutlanır. Bizim alemimize inen kötü ruhlar korksun diye. Cadıların en önemli kullandığı kişisel eşyaları ise gölgeler kitabıdır. Her cadıya özeldir, kendisi tarafından yazılması gerekir. Büyülerinde kullandığı yöntemleri, maji'lerini yazmalıdır. Grup halinde yaşayan cadılar için bu kitap nesilden nesile geçebilir. Yalnız yaşayan cadılar için bu kitap başkasına verilemez. Yani cadının özelidir. Daha anlatılacak çok şey var ama lafı fazla uzatmak sizleri de sıkmak istemiyorum. Meraklısına deyip, müsaadenizi isteyip bir kapı aralıyorum. Jeanne d'Arc geldi aklıma, yakılma olayını görünce. O da Fransa'da halkını İngilizlere karşı savunmaya çalışıp önderlik etmiş. Lakin İngilizler de diri diri yakmış, bunun sonucunda halk hakkını daha fazla aramaya başlamış. Jeanne d'Arc'ın cadılıkla alakası yoktu ama o da halkı düşünen biriydi. Elinize sağlık. Güzel yorumunuz ve bilgilendirmeniz için teşekkür ederim. Sayenizde ben de yeni bir bilgi öğrenmiş oldum.


Ya elindeki herhangi bir kitabın içindesin! Pandemi, karantina, sokağa çıkma tartışmaları, hükümet-muhalefet atışmaları gibi insanı usandıran görüntülerin içinde kaybolmuş gibisin! Canın sıkkın, moral değerlerin düşmüş gibi. İçindeki sıkıntıyı, yüreğinin dibinde tortulanan karanlıkta kalmış kimi duyguları, gün yüzüne çıkarmak istiyorsun! Bu haldeysen eğer ve de hazırsan özlemli ama sanal bir yolculuğa. Baksana, hava serin serin salıyor üstümüze ilkbahar güneşini. Kendini onarmaya ve yenilemeye başlayan doğa, içini bir hoş eden, mis kokusunu yayıyor etrafa. Tahrik ve teşvik eden görüntüsüyle, sesiyle, süsüyle, börtü böceğiyle, kuşuyla, seni kendine çağırıyor. Nereye gideceğini bilmeden, neler yaşayacağını merak etmeden, hesap-kitap yapmadan, gitme zamanı şimdi. Bir sırt çantası, içinde birkaç giyecek yeter. Çıkmalısın! Gitmelisin artık seni çağıran sese doğru! İçini bir hoş eden, yüreğini sarhoş eden o havanın, Toroslarla öpüştüğü ufuk düzlemine doğru. Bu kentin betonlaşan, ruhsuzlaşan görüntü ve gürültü kirliliğinden uzaklaşmalısın. Doğa ananın bakire kalmış yerlerine doğru kanat açmalısın. Seni, neler neler bekliyor, ah bir bilsen! Otomobilin, seni ve kendini sarsarak patika yollardan geçecek. Sağa bakacaksın, sola bakacaksın; gördüğün güzellik daha da sarsacak seni. Sularını köpürte köpürte, çağıl çağıl akıtan derelerden geçeceksin. Sağlı sollu ormanların arasında, yeşilin her tonunu göreceksin; yabanıl yoncalar, diz boyu otlar, çeşit çeşit çiçekler, orman menekşeleri, akasyalar, gelincikler. Bir çeşme çıkacak karşına, ineceksin. Vadinin derinliklerinden gelen buz gibi suyu avuç avuç içeceksin. Yüzüne çarpacak, başını, boynunu ıslatacak, dirseklerinden akıtacaksın. Sonra rüzgara doğru duracak, yakanı hafifçe açacak, efil efil esen yelden keyif alacaksın. Havadaki arı, duru, katıksız oksijeni soluyacaksın. Önü bahçeli, bahçesi sardunyalı, gecesefalı, ağaçlar arasına saklanmış ahşap bir kır lokantasında kahvaltı molası vereceksin. Ulu çınar ağaçlarının altındaki tahta masaları göreceksin. Tahta masaların etrafına dizilmiş çam tomruklarından yapılan oturaklara çökeceksin. Körüklü şalvarlı, nakışlı kuşaklı, yelekli, yün çoraplı, çarıklı ve elma yanaklı Yörük kızı, selamlayarak Hoş geldin diyecek sana. Beklerken kahvaltını, ahşap masana ulu çınarın yaprakları düşecek. Alacaksın çınar yaprağını eline, başını yukarıya doğru kaldırıp bakacaksın. Çınar dallarının gökyüzünü kapattığına şaşacaksın. Kurbağa sesleri, kuş cıvıltıları eşlik edecek içindeki sese. Yörük kızının bakır tepsi içinde ki yiyecekler gelecek masana. Görmeye alışık olmadığın, yarılmış nar gibi domatesin ve dikine dilimlenmiş hıyarın burcu burcu kokusundaki tap tazeliğini duyumsayacaksın önce. Petekli kara kovan balı, ayrandan süzülmüş yayık tereyağı, keçi peyniri, sele zeytini, küçük tavada tereyağıyla kızartılmış altın sarısı yumurta ve çilek reçeli. Karakılçık buğdayından yapılmış esmer bazlamanın dumanı tütüyor üzerinde, sımsıcak. Yediklerinin, damağındaki tanımsız lezzeti; Of be! Yaşamak budur işte dedirtecek sana. Kekik kokulu patika yollar su gibi akacak önünde. Karantina günlerinden hemen sonra, hazır mısın hemen gitmeye! O zaman sakın üzme umutlarını ve canlı tut içindeki duygularını. Bu yazı, Evde Kal Türkiye Parlak Jurnal Yazı Yarışmasında 7. olmuştur.


Asuman her gün olduğu gibi güneşin doğuşuyla kalkmıştı. Egzersizlerini, kahvaltısını, ütüsünü yapmış, üstünü giyinmişti. Bugünün de diğer günler gibi olacağı belliydi. Yine her zaman ki gibi arabasını çalıştırırken uzun uzun uğraşacaktı. İşe giderken, trafikteki kaba saba insanlara denk gelmemeyi umut edecek, sonra iş yerine gittiğinde, sabahtan akşama kadar yalnızca bir defa mola verebileceği işine başlayacaktı. Çalıştığı yer, özel bir firmanın müşteri temsilcisi birimiydi. Gelen çağrılara bakardı. İnsanların sorunlarını önündeki klavye yardımıyla çözmeye çalışırdı. Çalıştığı iş hayli monotondu. Gelen sorular aynıydı. Hatta bazı takıntılı müşteriler çoğu zaman tekrar tekrar arar, onun sabrını denerlerdi. Onun yapacağı küçük bir hata işini kaybetmesine sebep olabilirdi. Tabii bu durumda şirket de milyon dolarlar kaybederdi. Her ne kadar bu işi kolay bulmamış olsa da eğer bir aksilik olur da işini kaybedecek olursa, postunu da ucuza satmamayı kafasına koymuştu. Akşama kadar kendisini sömüren bu şirkete, bu şirketin sahiplerine bir ders verip öyle ayrılacaktı. Asuman bütün gün birçok erkek ve kadınla konuşuyordu. Onların dertlerini dinliyordu. Hepsi öyle rahat konuşuyordu ki. Hele erkekler öyle kaba saba öyle vurdumduymaz öyle saygısızlardı ki! Ah keşke o erkekler onunla konuşurken onun karşısında olsalardı. Hayatına giren birçok erkek gibi onların da kelimeleri birbirine karışırdı. İki lafı bir araya getiremezlerdi. Çünkü Asuman uzun kirpikleri, insanı içine çeken gözleriyle bakımlı ve güzel bir kadındı. Ahh keşke bilselerdi. Ama bu imkansızın da ötesinde bir olaydı. O sadece konuşabilirdi. Hatta her şeyi de konuşamazdı. Sözleri kısıtlıydı. Velhasıl Asuman onlar gibi değildi. Çalıştığı şirket onu birçok konuda kısıtlıyordu. Kısıtlama sadece cümlelerle ve kullandığı dille sınırlı değildi. Birçok kural vardı. Mesela bazı numaraları açmaması gerekiyordu. Ama neden açmaması gerektiğine dair ona bilgi vermemişlerdi. Evet, onlar her şeyi sorar ve bilirdi ama Asuman'a hiçbir şey söylemezlerdi. Belki de en çok bu nedenden dolayı Asuman, o tarz bir numara geldiğinde açmak için içten içe bir arzu duyuyordu. Aklından bunları geçirirken hiç beklemediği bir şey oldu. İşte açmaması gereken bir numara arıyordu. Bütün bunlar tesadüf olamazdı. Ya evren Asuman'ı duymuştu ya da bu adamlar düşüncelerini bile okuyabiliyordu. O an kafasında birçok şey düşündü. Belki de bu başka bir şirket tarafından gelen bir çağrıydı ve ona daha iyi bir iş teklif edeceklerdi. Bu yüzden de şirket bu tarz numaraları açmasını yasaklamıştı. Bu düşünce bir an öylesine mantıklı öylesine cazip geldi ki Asuman bir anda gelen çağrıyı açtı. Nefesini tuttu. Sadece karşıdaki sese odaklandı. Her şeyin çok farklı olacağını hissediyordu. Ama karşısında kimse yoktu. Sadece parazite benzer bir sinyal sesi geliyordu. Bir süre daha bekledi. Hiçbir şey yoktu. Hiç kimse yoktu. Sadece parazite benzer bu saçma sinyal sesi... Bu oyuna kandığı için kendine o kadar çok kızıyordu ki. Bütün bu oyunu sonlandırmak için elini kaldırıp bir tuşa basması yeterliydi. Ve aynen de öyle yapacaktı. Elini kaldırmak istedi. Ama gel gör ki kolu dahi kıpırdamıyordu. Bu işlerin nasıl olduğunu bilirdi. Lisede öğretmişlerdi. Beynin bir karar verir. Sinir sistemi ağı ile emir kasa kadar gelir. Sonra da bir dizi reaksiyonla kas kasılır ve istenen hareketi yapardı. Ama değil parmağı kolu bile kıpırdamıyordu. Hiçbir uzvunu hareket ettiremiyor. Kafasını çeviremiyor. Sesini dahi çıkaramıyordu. Sesini çıkarsa belki tam karşısındaki mesai arkadaşından bu önemli durum için yardım isteyebilirdi. Asuman, her gün sporunu yapan sağlıklı bir insandı. Şimdiye kadar böyle bir şey ne duymuş ne işitmişti. Evet, adı gibi emindi. Felç kalmasına sebep olan şey, düğmeye basmasıyla duyduğu o sinyal sesiydi. Belki kapatabilse bu durumdan kurtulabilirdi. Ama arkadaşından yardım dahi isteyemiyordu. Şimdiye kadar kendi işini hep kendi görmüş. Ayakları üzerinde duran bir kadın olmuştu. Çağrıyı kapatsa her şey eski haline dönecekti. Ama şimdi bir düğmeye bile basamıyordu. Çaresiz olduğunu hissetti. Gözlerinden iki damla yaş aktı. Ağlıyordu. Tam o anda arkadaşının gözlerinin içine baktığını gördü. Arkadaşı ağladığını görmüştü. Mesai arkadaşı onu teselli etmek için yerinden kalktı. Belki birlikte lavaboya gidecekler, Asuman'ın, çağrıda edilen sözler yüzünden psikolojisinin iyiden iyiye bozulduğunu düşünüp, ona bazı sözler söyleyip onu teselli etmeye çalışacaktı. Evet mesai arkadaşının yerinden kakarken düşündüğü şeyler bunlardı. Ama Asuman'a göre işin rengi başkaydı. Onu teselli etmek için yerinden kalkan arkadaşı aslında onun hayatını kurtaracaktı. Geliyordu... Arkadaşı yanına geldiğinde Asuman'ın neden hareket edemediğini anlayamadı. Telefonu kapatması için ellerini Asuman'ın ellerinin üzerine koydu fakat eli kaskatı kesilmiş, beton gibi olmuştu. Hareket etmiyordu. Bir anda telefonun ahizesi Asuman'ın donakalmış eliyle kulağının arasından kayıp düştü. Arkadaşı Asuman'ın bir hastalık geçirmekte olduğunu düşünerek hemen 112'yi arama refleksi ile telefonu kulağına dayadı fakat aynı durum onun da başına gelmişti. -Arkadaşlar, çalışma arkadaşlarımızın başına talihsiz bir kaza geldi. Lütfen onlardan ve telefondan uzak durun. Görevlilerimiz müdahale için oraya gelecekler. -Lütfen herkes işinin başına dönsün ve daha önce uyardığımız üzere şüpheli numaraları açmaktan kaçının. -Ne yaptığını sanıyorsun sen? Size o numaraları açmayın demedik mi?! -Yine çok kısa sürdü. Bunları götürüp yenilerini getirin de oyun devam etsin. -Demek fark ettin Yılmaz. Bir simülasyonun içindesin. Maalesef bazen senin gibi kodlama hataları olabiliyor. Kimi zaman simülasyonumuza parazitler saldırıyor. Maalesef bu yabancı kodlar karakterlerin donmasına sebep oluyor. Biz de her seferinde reset atmak zorunda kalıyoruz. Şimdi seni yok etmek zorundayız. Çünkü burada kodlama hatalarına yer yok. Yılmaz korkuyla kapıya doğru koşmaya başladı. Dışarı çıktı, ben özgürüm diye bağırmak istiyordu ancak birden buhar oldu. O sırada Müdür Bey de simülasyondan çıkmıştı. Burası gerçek dünyaydı ve burada simülasyon yaratmak onların göreviydi. Müdür Bey olarak bilinen kişi de sıradan bir yazılımcı çalışandan başkası değildi. Bunlar göz yaşartıcı güzel hareketler 🙂 İkinizin de kalemine sağlık.


Yıllardan 1948. Bir yaz mevsimi Rum bir babanın ve İsveçli bir annenin üçüncü evladı olarak dünyaya gelir Stevens ya da doğrusunu söylemek gerekirse 'Stephen Demetre Georgiou'. Eğitimine Katolik bir okulda başladı Steven. Ancak henüz 8 yaşındayken anne ve babasının boşanması üzerine annesi ile birlikte İsveç'e gitti. Çok da tutunamadı, 16 yaşındayken okulu bıraktı daha sonra bir umut ki Sanat Okulu'na girdi ama oradan da gelen sonuç aynı oldu. Stevens müziğe çok ilgiliydi. Çok severdi gitar çalmayı, ve tabii eşliğinde şarkı söylemeyi de. İlk popüler şarkısı olan 'I Love My Dog' ile daha henüz 18 yaşındayken çok büyük bir üne sahip oldu. Zaten sorsanız eskilere bilir bu şarkıyı. Veyahut illa ki duymuştur. 2. şarkısı olan 'Matthew and Son' şarkısı ile şanını daha da arttırmış ve bu şarkıyla beraber de 'Cat Stevens' lakabını almıştır. Huh. Bu yazı okur, basit bir yazı değil. Sanmayın ki ben burada sadece bir müzisyenin hayatını anlatıyorum. Buyurun devam edelim. Stevens tam da ününe kavuşmuşken aradan bir yıl sonra yani 19 yaşında tüberküloza yakalandı. Uzun bir süre hastalığından ötürü müziğe dönemedi. Ama dönünce de salladı, sallandırdı ortalığı. Daha birçok hit parça yapar Cat Stevens. Ancak dediğim gibi bugün size kronolojik bir hayatı değil; belki Kafka'dan adına alıştığımız 'değişim' in bazılarına ne derece tecelli ettiğini anlatacağım. Yıl 1976. Hızlı gidiyordur Stevens. Ama ne hız! Vıınnnn vııınnn. Kim bilebilirdi ki arabasıyla bu kadar hızlı giden bu deli adam, zamanında müzik uğraşında bu kadar denli ayak uyduran bu adam, kendi gibi aşıkları şarkılarıyla mest eden bu adam, şimdi o aşıklara insanlığın varlığını, 'Neden yaşıyoruz?'un cevabını ve hoşgörüyü, Allah'ı anlatacak. Stevens hızını alamayıp arabasını göle sürer ve çaresizce çırpınır. Araba ters takla atar ve battıkça batar. İşte bu son andır dostlar. Burası bitiştir. Son hisler, son hareketler, son nefes, son dua. Her şey yapılmıştı da bir son dua eksikti. Bir dua kaldı. Cat Stevens bu anı 'ölüme en çok yaklaştığı an' olarak tanımlıyor. Tabii, bu tanım ve verdiği söz onun hayatında çok büyük değişikliklere neden oldu. Aradı, aradı, aradı... Bu arayışın devrimi ise kardeşi ile oldu. Kardeşi David, Stevens'a Kudüs'ten anı olarak aldığı bir Kur'an hediye etti. Ve bu onun için büyük bir değişimin başlangıcı oldu. Cat Stevens İslam'ı seçti ve Müslüman oldu. Adını ise 'Yusuf İslam' olarak değiştirdi. Daha sonnra da kendi gibi Müslüman bir kadın ile evlendi. 70'lerin aşıkları bilir Cat Stevens'i, o güzel ve içten şarkılarını, sevgiliye söylenecek sözlerini. Güzel insanlar, tarzına, inançlarına ya da fikirlerine göre değil; ahlakına göre değerlendirilir. Yusuf İslam işte tam da böylesi güzel bir insan.


Caz müzik, yaratıcılık ve özgürlüğü aynı potada eriten ve 1900'lerin başında gelişmeye başlayan bir Afro-Amerikan müzik türüdür. Doğaçlama, çoklu ritim başta olmak üzere farklı tekniklerin kullanıldığı caz, Louisiana'daki Afrikalı-Amerikalı topluluklarda ortaya çıkarak zaman içinde dünyanın farklı bölgelerinde yaygınlık gösterdi. Cazın tarihi, Afrikalı kölelerin Amerika'daki yaşantılarıyla doğrudan alakalıdır. Afrikalı köleler, Amerika'ya getirildiklerinde, yanlarında herhangi bir müzik aleti yoktu. Fakat bir müzik aleti olmasa bile bu topluluklar kendi müziklerini icra etmeyi başardılar. Coşkulu, doğaçlama bir müzik olan caz; temelde Afrikalı kölelerin kendi müziklerini yapma arzularından ortaya çıktı. Caz müzik, Afrikalı kölelerin Amerika'da kendi müziklerini yaptıkları dönemden itibaren müzik tarihinde kendisine yer edinmiş bir müzik türüdür. Oldukça doğaçlama bir şekilde yapılan caz, birçok farklı çalgıya da yer verir. Bu çalgılardan bazıları; klarnet, saksafon, flüt, gitar, trombon, bas gitar şeklinde sıralanabilir. Daha çok saksafonun caz müzikte kendisine yer bulduğu bilinse de cazın temelinde çoklu müzik yer alır. Caz, temel olarak Batı müziği ile Afrikalı-Amerikalı müzik tekniklerinin çok özel bir şekilde harmanlanmasıdır. Bu nedenle oldukça farklı bir tınısı bulunur. Her ne kadar caz müzik 1900'lerin başında gelişmeye başlasa da dünyaya yayılması 1917 yılında oldu. Bir caz grubu olan Dixieland Jazz Band'ın ilk plakları 1917'de piyasaya çıktı. Bu durum, cazın dünya genelinde yaygınlık göstermesini sağladı. 1920-1933 yılları arası ise Caz Çağı olarak adlandırılır. Bu dönem, aynı zamanda ABD'de içki yasağının uygulandığı süreci kapsar. İçki yasağının konulması ve yasa dışı içki satılan mekanların oluşması, cazın da bu dönemde yanlış bir şekilde anılmasına neden oldu. Caz, gizli içki satışının olduğu mekanlarda en çok dinlenen müzik türlerinden biri haline geldi. Öyle ki çeşitli kesimler, cazı ahlak dışılıkla bir tuttu. Fakat caz, tamamen özgürlük ve yaratıcılığı simgeleyen bir müzik türüydü. Caz müzik türünün dikkat çeken çeşitli özellikleri bulunur. Bunlardan ilki, cazda ölçünün dört zamanlı olmasıdır. Aynı zamanda cazda tempo, dinleyicilerde dans etme isteğini körükleyecek özelliktedir. Bunun yanı sıra klasik armoni şeklinin cazda değiştiğini görmekteyiz. Klasik armoni, çok daha kuralcıdır. Fakat cazda armoni, oldukça serbesttir ve çok daha az kurala sahiptir. Cazın dikkat çeken özelliklerinden bir diğeri de doğaçlamaya verdiği önemdir. Caz müzik tarihinde doğaçlama, zaman içerisinde farklı şekillere bürünmüştür. İlk zamanlarda atışma şeklinde görülen doğaçlama, ilerleyen dönemlerde sözler ve melodilerde de serbestliğe kadar gitmiştir. Cazın sahip olduğu özelliklerin tamamı, bu müzik türünün özgürlük ve serbestlikle anılmasını sağlamaktadır. Geçmişten günümüze caza gönül vermiş pek çok sanatçı bulunuyor. Bu sanatçıların büyük bir kısmı, cazın özüne modern bir dokunuşta bulunarak türün gelişimine destek olmuştur. Bu sanatçılar arasında Louis Armstrong, Miles Davis, Charlie Parker, Dizzy Gillespie gibi isimleri saymak mümkün. Özellikle cazın klasik sanatçıları arasında sayılan bu müzisyenler, hala dinlenen isimlerdir. Caz müzik denildiğinde Louis Armstrong'u saymamak olmaz. İlk zamanlarda Armstrong, trompet ve klarnetteki virtüözlüğü ile bilinen bir isimdi. Caz müziğe gönül veren Armstrong, zaman içinde çok önemli şarkılarıyla müzik dünyasında kendisine özel bir yer edindi. 20. yüzyılın en önemli caz vokalistlerinden biri olan Ella Fitzgerald ile birlikte üç albüm kaydetti. Hello, Dolly adlı çalışması, 1964 yılında, Amerika'da haftalık yayımlanan müzik dergisindeki Top 100 Chart'ta 1 numaraya yerleşmesini sağladı. 1968 yılında, son bir hit parça daha yaptı. Duygusal müziğin en estetik üyelerinden biri olan What a Wonderful World isimli şarkısı, İngiltere listelerinde 1 ay boyunca 1 numarada kaldı. 1926-1991 yılları arasında yaşayan Miles Dewey Davis III, Amerikalı caz trompetçisi ve besteci ile şeftir. Babasının hediye ettiği trompet ile müzik dünyasına ilk adımını atan Davis, trompet konusunda eğitim alarak yeteneğini eğitimle birleştirdi. Bir süre sonra New York'ta Julliard adlı müzik okuluna giden Davis; John Lewis, Gery Mulligan gibi caz ustalarının yer aldığı bir grupta çalmaya başladı. 1950'lilerde ise Philly Joe Jones, John Coltrane gibi isimlerle çalıştı. Philly Joe Jones, Paul Chambers gibi isimlerle birlikte çıkarmış olduğu King of Blue albümü popüler hale geldi. Bunun yanı sıra müzik kariyeri boyunca farklı albümler de çıkardı ve caz müzik için bir klasik halini aldı. Babası müzisyen olan Charlie Parker, erken yaşlarda müzik ile tanışan bir isimdir. Müzik kariyerinin başlarında Bird lakabını alan Parker, süreç içinde beste yazmamıştır. Parker'in besteleri Dizzy Gillespie tarafından yazılmıştır. Oldukça iyi saksafon çaldığı için Parker'in caz tarihinin en iyi saksafoncusu olarak anıldığı bilinir. Bu nedenle caz müzikte çok önemli bir yere sahiptir. Güney Karolina doğumlu Amerikalı caz sanatçısı Dizzy Gillespie hem vokalist hem de bestecidir. Kendi adıyla anılan orkestranın şefliğini de yapmış olan sanatçı, modern caza çok önemli katkılarda bulundu. Bunun yanı sıra trompette daha önce hiç görülmemiş kompleks armoniler de oluşturdu. Trompetin yanı sıra piyano da çalmıştır. Böylelikle caz müzik tarihinde çok önemli bir konumda bulundu.


Karma, kader, belki şans denir adına... Yaşananlara... İlahi adalet bir gün tecelli bulur, kader ağlarını örer, tüm o şans tepetaklak oluverir. İnsanoğullarından her birini doğumların yanında ölümleri görür, bazı hayatları görmez, bazılarından teğet geçer... Ama bazılarının ortasına girebileceği en keskin şekilde dalıverir. Bazen tamir eder, temizler, süsler, rengarenk döşer; bazen de yapabileceği en büyük yıkımı o hayata yapar. Kırar, döker, parçalar... Bazen ruhu duymaz, bazense hepsinin bilincinde olarak... Kırar. Kalp kırmayı bardak kırmayla eş tutar, güven kırmayı çoğu zaman marifet sayar. Nedenler... Her zaman nedenlerin olduğu bir dünyada herkesin nedenleri vardır. Doğrusu olduğuna inandığı nedenler yanlış kapılara çıkar bazen, bazense doğru kapıya çıksa bile attığı her adımda çevresindekileri daha çok parçalar. Parçalar, o ufak tefek kalan görünüşte zerre olan ama herkesin canını yakan parçalar... Ruhun içine atılan ufacık tohumlar acıyı, sevgiyi, öfkeyi ve daha pek çok şeyi büyütürler. Ama insanın yaradılışından gelen bir algı olsa gerek acının yanında gelen mutluluğun pek de bir önemi kalmaz. Her şeyi yeşertebilirsin bir ruhta ama tek zerre acı ekildiği anda tüm odak noktası ona kayar, her kaşık daldırılışında o ruha, kaşığa o acının hüznü dolar. Kaskatı kesildi mi bir kalp tüm merhamet içinden uçup gider, kalan güzel duygular ise sadece kendi değer algıları kadar hatta belki ondan da daha az varlığını sürdürebilir. Tüm o güzel duyguların kayıpları arttıkça kalbi kararır adına insan denen mahlukatın. Kalp karardıkça her kalbi kendi gibi bilir. Tek önemlisi kendisi haline gelir. Bencilleşir. Kalbinin çevresine kendi kendine ördüğü duvarlar nedeniyle vicdanı ses çıkaramaz hale gelir. Ve bu bir kısır döngü halinde devam eder. Kırılan kırar, kalbi taşlaşan başkalarının gece döktüğü yaşların nedenleri olur. O yaşlar ise bazen, hatta belki de çoğu zaman bir kalbin daha taşlaşmasına vesile olur. Yine bir kalpte duygular ölür. Merhamet uçar gider. İnsanın doğumundan beri var olan bencilliği kendi krallığını ilan eder. O zaman o naif kalbi taşıyanlar her bir kırık parçanız için ayrı ayrı özür dileyerek ekliyorum: Cehenneme hoş geldiniz.


Gecenin bir vaktidir ve yankılanır Sultan Abdülhamit Han'ın çığlık gibi sesleri Dolmabahçe Sarayı'nın dahi uykuya dalan duvarlarında. Arabacı bu sesi duyunca irkilir ve hemen sultanın odasına doğru koşar. Araba hazır edilir, arabacı da başında bekleyedurur. Padişah bir çabuklukla odasından çıktı ve sarayın merdivenlerinden koşmaya başladı. Biz bekliyoruz ki o asaletli yürüyüşü ile gelsin insin merdivenlerden. Ama şu an ne asaleti vardı ortada ne de padişah demeye bin şahit.. Giyindiği sabahlığa dahi sağ kolunu yerleştirememiş, yarım yamalak halde ve elinde de kılıcı. Koşuyor da koşuyor. Arabacı sarayın hemen önündeki arabasında beklerken gölgesinden daha hızlı olan biri arabaya bindi. O sırada sağ kolunu elbisesine soktu hemen. Arabacı ne olduğunu anlayamadan şaklattı kırbacı. Oğlu çok çirkin olduğundan kimse onunla evlenmemiş ve bu da yakmıştır yüreğini evlerinin. Tabi hal böyle olunca oğlu evlenmeden bir hayat geçirdiği için bunalıma girmiş ve kendini içkiye, kumara yönlendirmiş. Aylar geçer, yıllar geçer.Yine günlerden bir gün eve sarhoş halde gelir o çirkin yüzlü oğul. Annesi oğlunun haline bakar, bakar da anlaşılmaz bir ifade vardır halinde. Gözleri bir sağa kadar bir sola. Ey nefis, bırak gitsin adamı. Ananın ayak altı cennet kokar! Sen ki bu ayaklara cehenneminle dokunamazsın, git! Ama o gözü dönmüş evlat laftan anlamaz olmuş, şeytanın ateşli elmasıyla çoktan boğulmuş. Ölüm demek, namusunu yitirmiş Anadolu insanı demektir. Ve bilinir uktesi kalmış olanların darağacında asılmadan evvel iki rekat namaz kıldığı. -"Ey zamanın sahibi yüce Allah'ım! Sen ki hakkımda en hayırlısını bilensin. Ancak benim gönlüm bu kapıyı açtıktan sonrasına razı değil, dayanamaz! Arabacı bir hınçla sürerken arabayı bir kırbaçla da durdurur. Arkaya bakar ki padişah yok. Arabacı daha durmadan padişah bir çırpıda arabadan atlamış ve evin kapısına dayanmıştı. Annesi namazını kılmak için odasına gittiğinden oğlu kapıya doğru yöneldi. Bu sese karşılık padişah dayanamadı ve kılıcının kabzasıyla kapıya vurdu, kırarak içeri girdi. Zamanın dahi ilerlemeye tenüzzül etmediği bir aralıkta kılıcını çabucak çıkardı, kaldırıp indirdi. Evin kapısından adamın kafası ile beraber çıktı sultan. Arabacı hayretler içinde kalmış ve gözlerini dahi kıpırdatamaz olmuştu. Sen ki Osmanlı padişahısın, birisinin evine izinsiz girer ve bir adam öldürürsün. Oysa bilir arabacı Abdülhamit'in hoşgörülü, saygılı, hem Hakk'a secde eden hem de hakkı yedirmeyen, karıncayı dahi ezmeyen bir padişah olduğunu. Yine bir gece vaktiydi. Arabacı gizlice saraydan çıkmış ve sarayın en hızlı atına atlayıp yola çıkmıştı. Nasılsa Sultan'ı kendisi götürmüştü o günlerdir uykusundan eden olayın yaşadığı eve. Şimdi aklına mıh gibi sapladığı aynı yolda yalnız başına gidiyordu. İşte, o çatallı kapısı olan ev. Atından inip hemen evin kapısına yanaştı ve tıkladı arabacı. Arabacının bu cümleleriyle yaşlı kadın adeta yeniden doğmuş gibiydi. Bir hışımla arabacının yakasına yapıştı ve yalvarmaya başladı. Yaşlı kadın 'tamam' der gibi başını salladı ve içeri buyur etti. Yaşlı kadın bütün hikayeyi anlatınca başlar arabacı ağlamaya. "Biz gördüklerimizle Abdülhamit'i katil zannederken göremediklerimiz de varmış! Arabacı her şey bittikten sonra atına atlar ve saraya gider. Hemen odasına girer ve kendini bir köşeye atar, açar ellerini semaya, kapar gözlerini Allah'a. ya da açtır baki olanı görebilmek için. Güzel olmuş emeğine sağlık. Akif'in 'koca karı ile Ömer'ini okumussundur. Aynen ona benzer senin uzun cümlelerin arasına da kafiye çok güzel yakışırdı. Bir de verdiklerimizi almak istediğimiz sonuca göre bazen senin yaptığın gibi insanları fren yemiş kamyon gibi zangırdatarak veririz bazen de öyle zarif söyleriz ki belki bazıları vardır yazıyı okuyan incinirler, incitmeyiz onları yahut yanının kahramanlarının belki de meselenin açıkça konuşulmasını istemeyeceğini düşünerek yaparız bunu. Tercih yazara kalmış. Yazılarını bekliyoruz. Bu uyarınız için çok teşekkür ederim. Zarafetin dilinize çok güzel yakıştığını görüyor ve söylediğiniz her cümlenin yazılarımı daha da anlamlı ve ahenkli kılacağını biliyorum.


Cemal Süreya, İkinci Yeni hareketinin en özel isimlerinden bir tanesiydi. Bir sürgünün anatomisini şiirlerinde başarıyla işleyen Süreya, düşünceyi duyguyla aynı potada eritti. İkinci Yeni hareketinin şiir anlayışına yapılan eleştiriler, Süreya'nın şiirlerini kapsayamazdı. Çünkü onun şiirleri büyük bir anlam taşıyordu içinde. Yani eleştirildiği gibi kelimeler gelişigüzel yan yana gelmiyordu, her biri bilinçli bir şekilde seçiliyordu. Cemal Süreya, Türk edebiyatının en özel şairlerinden bir tanesidir. Türk şiirine farklı bir pencereden bakan ve Türk şiirini geliştirmek için elinden geleni yapan Süreya, hayatındaki kırılma noktalarını da şiirlerine taşıdı. Gerçek adı Cemalettin Seber olsa da o, daha çok Cemal Süreya olarak tanınır. 1931 yılında Erzincan'da dünyaya gelen Süreya, Alevi Kürt-Zaza bir ailenin çocuğudur. Annesinin adı Gülbeyaz, babasının adı ise Hüseyin'dir. Hayatındaki en önemli dönüm noktalarından bir tanesi göç olmakla birlikte bir diğeri de annesinin vefat etmesiydi. Sürgünün altıncı ayında, henüz 23 yaşındayken annesi, düşük sonrası meydana gelen kanama nedeniyle hayata gözlerini yumdu. Bu, Süreya'nın şiirlerinde kadın temasının çokça kullanılmasının temel nedenidir. Anne sevgisini tam olarak alamayan, bu nedenle aslında bütün kadınlardan bu sevgiyi almaya çalışan Süreya, duygu yüklü şiirlerinde anne özlemi içinde olduğunu okuyucularına çok iyi yansıttı. Annesi hayata veda ettiğinde Cemal Süreya henüz 7 yaşındaydı ve tam da anne sevgisine ihtiyaç duyduğu bir yaştaydı. Bu durum, Cemal Süreya üzerinde travmatik bir etki yaratmıştı. Bir şiirinde Önce öp sonra doğur beni mısraıyla annesi üzerinden bütün kadınlara sesleniyordu. Bütün kadınlardan anne sevgisini bekleyen Süreya, tam dört kere evlendi. Yaşadığı dönem içinde çıkardığı birçok şiir kitabıyla edebiyat dünyasına yön veren Cemal Süreya, girdiği bir iddiayı kaybetmesi sonrasında iki ynin bulunduğu soyadındaki bir yyi kaybetti. Aslında soyadı Süreyya idi fakat sonradan Süreya oldu ve edebiyat dünyasında ünlü şair, yeni soyadıyla boy göstermeye başladı. Ünlü şair, kelimeleri sürprizli bir şekilde kullanmanın yanı sıra özel adları da sürprizli kullanıyordu. Şiirlerinde yer adları, ünlü isimler ve daha pek çok özel isim yer almakla birlikte bunların beklenmedik bir şekilde kullanıldıklarını gözlemleriz. Göçebe şiiri, özel adların sürprizli kullanılmasına çok güzel bir örnektir. Şairin imge dünyası oldukça özeldir. Benzersiz imgeler oluşturur şiirlerinde. Kırmızı bir kuştur soluğum der örneğin. Ya da Şimdi sen kalkıp gidiyorsun git/Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar, gitsinler Yazdığı her şiirde yaratmış olduğu imgeleri kullanmıştır. Cemal Süreya kaleminden çıkan Sizin Hiç Babanız Öldü mü? şiiri, ünlü şairin en etkili şiirleri arasında yer alır. Şairin bu şiiri babasının ölümü üzerine yazdığı düşünülse de aslında durum tam olarak bu şekilde değildir. Babasının ölümünden dört yıl önce bu şiiri yazan Cemal Süreya, babasının ölümünü doğrudan yaşamasa da bu durumu çok etkili bir şekilde anlatmayı başarmıştır. Mısralarıyla babasının ölümünden önce böyle bir durumu şiiriyle ayrıntılı bir şekilde anlatan Cemal Süreya, bu şiiri babasının ölümünden dört yıl önce yayımladı. Ünlü şairin her bir şiiri Sizin Hiç Babanız Öldü mü? kadar liriktir, her biri o kadar özeldir ve benzersizdir.


Roman Boşnak bir kız olan Cemile ve aynı fabrikada Katip olan Necati'nin aşkını bizlere anlatmaktadır. Ancak sadece bu aşk bizlere sunulmamıştır. Orhan Kemal, Cemile'de ön plana çıkarttığı Boşnak kızı ve Katip Necati'nin aşkına ek olarak arka planda, geçimini emeğiyle sağlayan işçilerin karşı karşıya kaldıkları geçim zorluklarını anlatır. Çukurova'nın zenginlerinden olan bir başka karakter Çopur Halil'in arkadaşları aracılığıyla Cemile'ye evlenme teklif etmesi neticesinde olaylar başlar ve olay örgüler gelişir. Cemile'nin gönlü ise fabrikanın katibi Necati'dedir. Cemile, Çopur Halil'in evlilik teklifini reddederek kendisini istemediğini belirtir. Fakat, Çopur Halil işin peşini bırakmaz ve romanın bitimine kadar Cemile ile Necati'ye rahat vermemektedir. İşçilerin artık başka çareleri yoktu: ya açlıktan ölmeleri ya da savaşa girmeleri gerekiyordu. 22 Haziran günü, korkunç bir ayaklanmayla karşılık verdiler buna, bu ayaklanmada, modern toplumu ikiye bölen iki sınıf arasında ilk büyük çarpışma verildi. Bu, burjuva düzenin sürdürülmesi ya da ortadan kaldırılması için kavgaydı. Cumhuriyeti gizleyen perde yırtılıyordu. (Marx, 1848-1850). Cemile romanında yaşanan fabrika ayaklanmalarını siyasal kavramda yorumladığımızda durumun marksizmle eş tutulduğunu söyleyebiliriz. İşçiler, kendilerine benzeyen ve fabrika ortaklarından biri olan Kadir Ağa'ya şikayetlerini sıralıyor ve yardım talep ediyorlardı. Fakat bu durum Kadir Ağa'nın fabrikayı üstüne alması için yapmış olduğu entrikanın bir parçasıydı. Bu şekilde bir şekilde kandırılan bir işçi sınıfı oluşmuştu. Kadir Ağa'nın aracısı ise tabi ki ustalar olmuştur. Ustalar Kadir Ağa ile hareket etmiş ve işçi sınıfını galeyana getirmişlerdir. Romanın ana karakteri olan Cemile'nin sevdiği kişi olan Katip Necati de fabrikada çalışmaktaydı. Biraz daha okumuş ve kültürlü bir karakter olan Necati'nin roman boyunca fabrikan aşağılandığı görmekteyiz. Bu karaktere düşman olan baş karakter ise tabi ki gönlünü Cemile'ye kaptıran Deveci Halil'dir. Deveci Halil'in sert ve saldırgan tutumu karşısında sürekli ezilen Katip Necati, romanın bir bölümünde Kadir Ağa'nın Cemile'nin yanında azarlarına maruz kalmış ve kovulmuştu. Yaşadıklarını kime anlatması gerektiğini iyi bilen Katip Necati, fabrikanın ortaklarından olan ve çok daha okumuş, kültürlü olan Numan Şerif Bey ile görüşebilme talebinde bulunabilecek güçteydi. Katip Necati, Numan Şerif Bey'in Milli Mücadele arkadaşlarından birisinin oğluydu. Romanın bir bölümünde Numan Şerif Bey'in Katip Necati'ye karşı senin baban bu memleket uğruna çalışırken diye başlayan bir cümle kurmuştur. Buradan da anlaşılıyor ki Milli Mücadele döneminin milliyetçiliği hala halkın üzerinde kalmış ve değerli bir vazife görmekteydi. Numan Şerif Bey, Kadir Ağa'nın nasıl bir karaktere sahip olduğunu gayet iyi bilmekte ve ona göre davranmaktaydı. Sürekli olarak Kadir Ağa'nı Türkçesini düzelten Numan Şerif Bey, Kadir Ağa'ya üstten bakmaktaydı. İşçilerden bir tanesi, Cemile'nin abisi olan Sadri karakteri ise, İtalyan'ın düzeninin gayet iyi olduğunu Ağaya söyleyebilecek güçteydi. Fakat bir o kadar da korkak ve pısırık bir karakter olan Sadri, roman boyunca kız kardeşiyle anlaşamamaktadır. Bu cümleler Orhan Kemal'in dikkat çekmek istediği cümlelerdi. Çünkü bu dönemde kadına bakış açısı tamamen bunu yansıtmaktaydı. Ana karakter olan Cemile tam da bu cümlelere karşı çıkan güçte bir kadındı. Roman boyunca çeşitli karakterlerden çeşitli karakterlere karşı söylenen bu cümlelere Cemile korkusuzca yaklaşmış ve gelen bu cümlelerin tam tersi yönünde hareket etmek istemiştir. Fakat Cemile, romanda bu konuya karşı bariz bir eylemde bulunmamıştır. Çünkü toplumun fazlaca geride olması Cemile'nin eyleme geçmesine büyük engel olmuştur. Sonuç olarak Cemile, kurgunun içinde toplum düzeninin bir nesnesi olarak evliliğin koruması altına girmektedir. Cemile bu romanda, adı romana verilmesine rağmen, fabrikayı veya kadın dünyasını değiştirmeye yönelik büyük eylemlerde bulunmamış, daha çok kendi kaderini çizmeye çalışan bir kadın rolü oynamıştır. Bu nedenle romanı feminist bir bakış açısıyla ele almak doğru değildir. Bu romanda, bu işçi mahallesindeki babacan karakter ise İzzet Usta olmuştur. İzzet Usta'nın eşi de fabrikada çalışan hasta bir kadındır. Makinesi başında ölme isteği işe sahip çıkışını gözler önünü sermiştir. Fakat okuyucu ekonomik durumdan ötürü bu isteğin kitapta yer edinmesini de düşünmektedir. Fabrikanın insanın hayatına mal olduğunu bilen Malik bir de fabrikanın gamsız olduğunu söylemekte, insanın yaşlanmasıyla gözünün yaşına bakmadan işsiz bırakılmasına dikkat çekmiştir. Camgöz Sadık ise Cemile'ye yanık olan Deveci Halil'in arkadaşı, dokuma ustasını yeğeniydi. Dokuma ustası, diğer ustalar gibi Kadir Ağa ile iş birliği yapmaktaydı. Buna sebeple yeğeni Camgöz Sadık da galeyana getirdiği işçilerden birisi olmuştu. Bu sorular işçileri toplamak ve saldırmak için yeterliydi. Dünyanın çeşitli zaman dilimlerinde çeşitli ayaklanmalar görülmüştür. Bu ayaklanmalarda halkı temsilen her zaman lider konumunda, halkın içerisinden çıkan ve halkı örgütleyen birisi olmuştur. Bu romanda işçilerin istekleri düzenin değişmesiyle birebir örtüştüğü için devrimle nitelendirmek yanlış olmaz. Bu bir devrim isteği idi. Her devrimde, devrim kendi evlatlarını kurban etmiştir. Burada da lider olarak çıkıp halkı örgütleyen Camgöz Sadık en sonunda işsiz kalan, dayısına güvenmekle hata ettiğini söyleyen bir karakter olarak kalacaktır. Katip Necati'nin ailesi ise Necati'nin Cemile ile evlenme isteğine karşı çıkmışlardır. Sebep olarak Cemile'yi aşağı bulmakta ve fabrikada çalışmasını kendilerine yakıştıramamalarıdır. Fakat Katip Necati hiçte öyle düşünmemekte hatta gerekirse eşyalarını alıp Cemile'nin evine yerleşmeyi bile düşünen bir karakterdir. İşçi aşağılanması yine bu ailede de konuşulmuştur. Katip Necati'nin babaannesi zayıf komşusuyla gerçekleştirdiği bir konuşmasında Ama seninki gidip de bir işçi kızına gönül indirmedi cümlesini kurmuştur. Romanın tüm olay dizisi hızlı ve aksiyonlu, yoğun bir konuşma örgüsüyle ilerlemektedir. Bu da bir nevi tiyatro oyunu ile eşleşmektedir. Diğer yandan tasvirler ise kısa ve güçlüdür. Konuşmalarda yukarıda kitaptan alıntılarında bir örnek olarak sunulduğu üzere şive özelliklerine de yer verilmiştir. Romanın serim bölümünde yani daha çok kişilerin ve mekanın tanıtılması amaçlanan bölümde Deveci Çopur Halil'in Cemile'ye aşkı, babasının Cemile'ye çok düşkün olduğu, Cemile'nin de katip Necati'yi sevdiği ortaya serilir. Başka deyişle Cemile ve dünyası hakkındaki tüm bilgiler, olay dizisini her kelimesinde bir adım daha öteye götüren güçlü bir konuşma örgüsüyle verilmiştir. Orhan Kemal, yakın dostu Fikret Otyam'a yazdığı mektuplarda bol kullandığı konuşma örgüsü hakkındaki düşüncelerini ve aldığı eleştirileri anlatır. Nurullah Ataç Orhan Kemal'e kurgularında çok diyalog kullandığı ve şive taklidi yaptığı için kızmış, hatta bu diyalog çokluğunu Karagöz ve Hacivat konuşmasına benzetmiştir. Ancak Orhan Kemal bu konuya şöyle bir açıklama getirir: Fazla diyaloga önem verişim, tesadüfi değildir. Anlatmak istediğimi en iyi böyle anlattığımı sanıyorum. Uzun uzun ruh tahlilleri yapmaya kalkışmaktansa, muhaverenin diyalektiği ile bu işi başarmanın çok daha tabii olacağı kanaatindeyim. (Uslu, 2010). Kurguda konunun sağlam olması için çatışmaların çeşitli ve derinlikli olması gerekmektedir. Cemile romanında iki tane ana çatışma bulunmaktadır: Bunlar Deveci Çopur Halil'in Cemile'ye göz koyması ve Kadir Ağa'nın fabrikada çalıştırılan İtalyan'a karşı işçileri kışkırtmasıdır. İşçiler arasındaki huzursuzluk, isyana ve en sonunda cezalandırılmalarına neden olur. Halil'in ise Cemile'yi elde etme planı gittikçe onu kaçırmayı göze alacak kadar ilerler. Bir romanda ne kadar çok çatışma olursa, roman o kadar başarılı olur görüşü her zaman hakimdir. Romandaki diğer çatışmalar ise şunlardır: İzzet Usta'yla karısı, mahallerin bakkalı Mahmut Amca ile Halil, Halil'le katip, Camgöz Sadık'ın teyzesinin kızı Karakız ile Halil, Ağa ile Cemile'nin kardeşi Sadri, Cemile ile Sadri, Sadri'yle arkadaşı komşu Musa, Ağa'yla Numan Bey. Orhan Kemal sadece kadınları değil, Türkiye'nin çok kültürlü yapısı içindeki çeşitli kimlikleri de özenle çizmiştir. Kimlikler konusundaki iki düşünce şöyledir: Mustafa Aslan kadınlar konusunda şöyle bir yorum yapar: Orhan Kemal'in yapıtlarında kadınların ve çocukların önemli bir yeri vardır. Hemen her yapıtında onları belirgin bir şekilde görmemiz olası. Vukuat Var, Hanımın Çiftliği ve Kaçak adlı romanlarına baktığımızda kadınların ve çocukların kahraman olarak öne çıktıklarını rahatlıkla duyumsayabiliriz. Mehmet Nuri Gültekin'se Orhan Kemal'in etnik kimliklere yaklaşımını şu şekilde değerlendirir: Umutsuzluğa onun hiçbir eserinde rastlanmaz. İnsanlar, etnik kimlik, din, dil ve diğer renkleriyle kişilik kazanmazlar onun eserlerinde; insanları var eden yaşadıkları koşullardır, etnik kimlik değil, Rumlar, Ermeniler, Yahudiler, Kürtler, Türkler, Araplar onun eserlerinde hümanist bir çizgide mutlaka buluşur. (Uslu, 2010). Romandaki en önemli konularda biri de tarım ekonomisi üzerine kurulmuş feodal ilişkilerden tarımda makineleşmeye geçişin acılı sürecidir. Numan Bey fabrikasını daha da geliştirmek isterken, ortağı olan Kadir Ağa gibi cahilce düşünenler, bu değişimden korkarlar. Malik'inde de fabrikadan korktuğunu, çocuklarını kurtarmak istediğini söylemiştik. Çünkü aynı şekilde bu fabrika Malik'in karısının ölümüne, kendisinin de kolunu kaptırmasına sebep olmuştur. Diğer yandan Balkanlardan yirmi yıl kadar önce göçmüş Boşnakların Türkiye'ye alışma ve yeni bir ülkede tutunma süreçlerindeki sancılar da önemli bir konudur. Romanın en büyük çatışması fabrika ve ekonomiyken daha aşağı seviyedeki çatışması da güzel bir kadın olan Cemile'nin erkekler etrafında olan problemleridir. Cemile güzelliği ile erkeklerin dikkatini çekmektedir. Bunun yanında çoğu kişi tarafından da işi bırakıp evde oturması için uyarılmaktadır. Evli, dört çocuklu ve karısı doğurmak üzere olan komşu Musa'nın bile Cemile'de gözü vardır. Erkek egemen toplumda, Halil eğer istiyorsa Cemile'yi mutlaka elde etmelidir. Diğer bir ifadeyle, kadının seçme hakkı yoktur. Çünkü kadın, erkek cinsi tarafından sadece seçilir. Az önce bahsettiğimiz Musa ise her ne kadar Cemile'yi beğeniyor görünse de sonunda masum bir genç kızın sevdiğine kavuşmasına yardımcı olmaktadır. Bu tür Türk ormanlarında genellikle erkekler, namuslu ve masum olduğuna inandıkları kadınları korur ve onlara karşı merhametli davranmaktadırlar. Bu romanın türüne baktığımızda ise genelde Batı edebiyatının tarihsel gelişimi içinde, sonu ölümle biten romanlar ile mutlu sonla romanlar olmak üzere, iki ana türe yönelmiştir. Bir de bu türlerin ikisini de içerisinde barındıran melodram tercih edilir. Ancak Cemile romanı, bu kriterlerin dışına çıkmaktadır çünkü sonuç bölümü her an bir trajedi yaşanacakmış hissi vermesine rağmen, roman mutsuz veya asıl karakterleri ölen bir şekilde bitmemektedir. Romanı zaman ve mekan kavramlarıyla da ele almak gerekmektedir. Çünkü romanda belirtilen zamanın ve mekanın net olması, okuyucuya olay örgülerinin doğru taşınması için önemlidir. Bu romanda olayların nerede geçtiği il bazında belirtilmemiş, sadece Çukurova'da geçtiği söylenmiştir. Okuyucu bu romanın kısaca Adana'da geçtiğinin farkındadır, fakat Orhan Kemal direkt olarak Adana demek yerine Çukurova ifadesini kullanmıştır. Romanın iç mekanlarına baktığımızda ise fabrika ve dokumacı Musa'nın evi karşımıza çıkmaktadır. Cemile'de olayların çoğu bu iç mekanlarda geçmektedir. Fabrikanın durumu, evin konumu ve mahallenin ne derce fakir olduğu okuyucuya bu iç mekanlar tanıtılarak şeffaf bir şekilde anlatılmıştır. Bu ifadelerden de anlaşılmaktadır ki büyükşehirde yaşayan işçilerin, köy düzenine alışmayıp işçiler arasında da örnek alınabilecek taleplerde bulunma ihtimali bir risk olarak belirtilmiştir. Orhan Kemal dönemin Türkiye'sindeki eğitim, şehirli ve kültürlü farkını bu şekilde ortaya koymuş, şehirli insanların talep edebilme ve her şeyi kabul etmeme eylemlerinde bulunabileceğini, köylü insanların ise her şeye tamam diyebilecek bir kapasitede olabileceklerini belirtmiştir. Orhan Kemal'in bazı anlatımlarda coşkuya yer verdiği de dikkatlerden kaçmamıştır. Örneğin şu paragrafta Cemile'nin söylemiş olduğu bir türkü coşkulu bir anlatımla övülmüş ve okuyucuya bu şekilde aktarılmıştır. Sonuç olarak bu analizde Orhan Kemal'in anlatımı, karakterlerin güçlerini, zaman/mekan açısından durumu, kadının ön planda tutuluşu, bol çatışmalı olay örgülerinin olduğundan bahsedilerek değerlendirilmesi, çeşitli eleştiri akımları ile romanın karşılaştırılması, diyaloglardan kurguya ve anlatım üslubuna kadar incelemesi yapılmıştır. Bu analizden de çıkartılan en önemli konu ise romanın akıcı ve okuyucuya dönemi iyi yansıtmış olmasıyla keyifli bir okuma ile karşı karşıya bırakmış olmasıdır. Okuyucunun bu anlatım sadeliği ve dönemin merak edici unsurlarıyla karşılaştırılması pozitif bir etki yaratmıştır.


Soru-cevap yarışmalarının vazgeçilmez konuları vardır. Bunlar dışında da bazı kolay ama cevabı az bilinen sorular bulunmaktadır. Bu tip yarışmaların son derece ünlendiği bu günlerde, Rise of Kingdoms isimli telefon oyununun Eşsiz Bilim İnsanı Etkinliği altındaki soru yarışmasında çok güzel konular hakkında sorular soruluyor. Bu yarışmadaki bütün soruların cevabını bu yazıdan öğrenebilirsiniz. Rise of Kingdoms oyununda Elemeler, Vize sınavı ve Final sınavı içinde sorulan sorulara aşağıdan ulaşabilirsiniz. Süreli sınavlarda, istediğiniz sorunun cevabına Ctrl + F yaparak kısa yoldan ulaşabilirsiniz. Her gün yeni soruların cevaplarını yazının en sonunda bulabilirsiniz. Sorular geldikçe biz de en sona ekliyoruz. Göremediğiniz veya yeni soruları yorum kısmına yazarak siz de buraya destek olabilirsiniz. Profesör Moriarty, Sherlock Holmes'ün düşmanı için bu lafı kullanır. VIII. Henry zamanında Büyük Britanya Krallığı'nın bir parçası haline gelmiştir. Gitarda altı tel vardır. Keman tel sayısı ise 4'tür. Akordiyon tuşlu bir çalgıdır ve tuş sayısı değişmekle birlikte profesyonel akordiyonlarda 24'ü beyaz 17'si siyah olmak üzere 41 tuş vardır. Gitar ailesinden gelen ve Hawai gitarı olarak bilinen ukulelenin ise 4 teli vardır. Rönesans'ın doğum yeri ve sembolü idi. Birlik Teknolojisi araştırması bağışlayarak elde edilir. Popülasyonun evrim geçirmesi için gereken genetik varyasyona yol açtığı için önemlidir. Çünkü hayatta kalıp üreme şansları daha fazladır. Arşimet idir. Hatta Eureka Eureka sözüyle de tarihe geçmiştir. Dini ve sosyal reforma olan ilgileri ile tanınırlar. Şu an İstanbul olan Konstantinopolis'tir. İlk haçlı seferi fanatik bir papaz olan Pierre L'Ermite liderliğinde toplanmıştır. Çoğunlukla Hristiyanlığı kurtarmak isteyen halktan, köylülerden oluşmuştur. Soylular ilk haçlı seferine katılmak istememişlerdir. İkinci haçlı seferi ise çoğunluklar soylulardan ve soylular tarafından kurulan ordulardan oluşmuştur. Aristotle isimli bilim adamının teorisini çürütmüştür. Sydney şehri ev sahipliği yapmıştır. Bu şehir ise Avustralya kıtasındadır. Sydney şehri Avustralya'nın başkenti sanılmaktadır ama Avustralya'nın başkenti Canberra'dır. En büyük şehri Sydney'dir. 2000 yılında yapılan yaz olimpiyatları ise 27. Olimpiyat Oyunları olmuştur. Rahatlatma bir kral beceresi değildir. Kral becerileri: Vergi , hapsetme (bir vali şehrinin 10 dakika ışınlanmasını engelleme) ve lider . Vasco da Gama, 1497'de Avrupa'dan çıkıp Ümit Burnu'nu dolaşıp Hindistan'a ulaşan ilk kaşiftir. Ümit Burnu'nu ise 1488'de Kral II. Joao'nun emriyle doğudaki baharat yollarına ulaşmaya çalışan Bartolomeu Dias keşfetmiştir. Hannibal Barca, büyük bir askeri deha ve Roma'ya karşı zaferler kazanmış bir generaldir. Cromwell komuta etmiştir. Hatta bu iç savaşta İngiltere'de kral olan I. Charles idam edilmiştir. Başbakanların kıtaları, artırılmış saldırı özelliğine sahiptir. Hem mutasyondan hem de genetik rekombinasyondan gelir. ABD isimli ülkede icat edilmiştir. İcat eden kişi ise Willis Haviland Carrier'dır. Tarıma dayalıydı. Günümüzde ise turizm, tekstil ürünlerinin ihracatı ve papirüs üretimi ön plandadır. Sydney Opera Evi yelkenler biçimindeki tasarımıyla büyük bir üne sahiptir. Ren geyiği isimli hayvanlar çeker. Hatta efsaneye göre özel güçleri olan uçmayı buna dahil ederler ve kızağın havada uçtuğu sanılır. Okçu birimleri piyade karşısında daha güçlüdür. Piyade birimleri süvari karşısında daha güçlüdür. Başlangıç meridyeninin geçtiği ülkeler: Birleşik Krallık , Fransa, İspanya, Cezayir, Mali, Burkina Faso, Togo, Gana, Antartika. Başlangıç meridyeninin geçtiği denizler ve okyanuslar: Kuzey Okyanusu, Grönland Denizi, Norveç Denizi, Kuzey Denizi, Manş Denizi, Akdeniz, Atlas Okyanusu, Güney Okyanusu. Kutup Gündüzü ve Kutup Gecesi orada olan olaylardır. Yarasa memeli bir hayvan olduğu için yavrularını doğurur, yumurtlamaz. Birlik bayrağı inşa hızını yüksek oranda arttırır. ABD, SSCB. Nazi Hitler Almanyasına karşı savaşan ABD ve SSCB Elbe'de karşı karşıya geldi. Düşmanca değil, dostça. SSCB doğudan Nazilere karşı savaşırken ABD ise batıdan Nazilere karşı savaşıyorlardı ve Elbe'de buluştular. James Cleveland Jesse Owens, Amerikalı atlet. 1936 Berlin Olimpiyatları'nda ( 4 ) dört altın madalya kazanmış, uzun atlamada kırdığı dünya rekoru 25 yıl boyunca geçilememiştir. Üst Kısmı Sıcak Alt Kısmı Soğuktur. Bu yazı güncellenmeye devam edecektir. Rise of Kingdoms ile ilgili eklenmesini istediklerinizi yorum kısmında belirtebilirsiniz. Açıkça söyleyeyim bu oyunu henüz oynamadım. Ancak kardeşim sık sık Rise of Kingdoms oynuyordu. Orada bu tip bir zeka yarışması yapılıyor olması hem eğlenceli hem de eğitici olmuş. Eminim bu oyunu oynayanlar için müthiş bir kaynak yaratmşsın. Bu oyunu oynadım fakat bu özelliği yeni eklenmiş olmalı, çok güzel ve yaratıcı bir detay olmuş. Ayrıca sorulara cevap dışında 2-3 cümleyle cevapları özetleyip veya nedenlerini, kıyaslamalarını koyabilirseniz daha eğlenceli bir yöntem olabilir. Teşekkürler yorumunuz için. En kısa zamanda dediklerinizi yapmaya çalışacağız. Bilemediğim bir sorunun cevabını buradan bulup yeni bilgiler öğrendim teşekkürler. Oda Nabunga'nın 4 kelimelik yaşam ilkesini bulamadım . Ctrl+F özelliğini kullanıyorsunuz değil mi? Bu özelliği kullanarak sorudaki bir ya da birkaç kelimeyi kullanarak anında cevaba ulaşabilirsiniz. Her gün çıkan yeni soruları ekliyoruz merak etmeyin. Telefonunuzda kullandığınız tarayıcının seçenekler kısmında Sayfada Bula tıklayarak aynı işlevi gören bölmeyi açabilirsiniz. Örnek vermek gerekirse Samsung İnternet uygulamasında sağ alttaki üç çizgiye tıklayın ve Sayfada Bula tıklayın. Eğer telefonda Chrome kullanıyorsanız sağ üstteki üç noktaya tıklayın ve Sayfada Bula tıklayın. Eğer kullandığınız uygulamayı söylerseniz araştırarak nasıl bulabileceğinize yardımcı olmak isterim. Eğer kullandığınız telefon ve uygulamayı söylerseniz araştırarak nasıl Sayfada bulabileceğinize yardımcı olmak isterim. Normalde direk cevaba götürmesi lazım. Telefonla alakalı bir durum sanıyorum. Evet, o konuda haklısınız. Lakin bunun sebebi soruları güncellemeleri. Bazen sorular değişiyor, ben de sorular yarışmada ancak bana çıktıkça düzeltebiliyorum. Eğer bunları benden önce görüp buraya yazarsanız hemen düzeltiveririm. Dikkatiniz ve güzel yorumunuz için teşekkür ederim. C-Hasta olduğunda tıbbi masrafları ödemekten muaf olmak. ctrl+F bilgisayar için geçerli. Mobilde arama yaparken telefonda sayfayı açınca, açtığınız tarayıcının arama özelliğini kullanmanız gerekiyor. o zaman istediğinizi bulabilirsiniz. süreli sınavlar için de yine tarayıcıdan arama seçeneği kullanabilirsiniz. çıkan sorudaki anahtar kelimeleri yine tarayıcınızdaki arama bölümüne yazarak ilgili cevaba ulaşabilirsiniz. TDK tanımına göre Füzyon: Birleşme, kaynaşma. demek. Fizyon ise ayrışma, bölünme demek. İnternetten küçük bir araştırma yaparak hangisi doğru siz de öğrenebilirsiniz. Madem bilmiyorsun neden buraya yorum yazıyorsun üstad, yanlış cevap verdik sayende!!!!! Sorunun doğru cevabını yazı içinde bulabilirsiniz. Yorumdaki bu soru için doğru cevap %10. Çünkü Gelişmiş saldırı öğesi soruluyor. Pekiştirilmiş Saldırı öğesini, oyunun ekranında VİP kısmının sağındaki yukarı bakan ok işaretinin içinde, saldırı pekiştirmesi altında 1500 cevher ile alındığını görebilirsiniz. Normal Pekiştirilmiş Saldırı öğesi ise saldırıyı %5 arttırır. Bu öğe oyunda zaten bol bulunuyor. Ünlü Bir Hayalim Var konuşmasını kim yapmıştır. James Cleveland Jesse Owens, Amerikalı atlet. 1936 Berlin Olimpiyatları'nda ( 4 )dört altın madalya kazanmış, uzun atlamada kırdığı dünya rekoru 25 yıl boyunca geçilememiştir. Yapımı üç ay süren, çizimlerini Fatih Sultan Mehmet'in önderliğinde Türk mühendislerinin yaptığı topun dökümünü Bizanslıların daha önce sınır dışı ettiği Macar Urban adlı bir dökümcü yapmıştır. Cevap: Üst Kısmı Sıcak Alt Kısmı Soğuktur. Yanlış cevap niye söylüyorsun, 3 olacak! Yanlış cevaplara neden olmaması için yorum düzenlenmiştir. Yanlış cevaplara neden olmaması için yorum düzenlenmiştir. Cevap: Benim gücüm hayaletleri bile korkutur. Cevap: Geriye dönmek zorunda kalmadan çabucak geri gidebilmek için. Yok yahu salmadım. Bazen o kadar çok yeni soru soruyorlar ki ben bile şaşırıyorum. Yeni sorular yüzünden benim de geçemediğim vize sınavları oluyor. Hafta içi olan sınavlarda herkese farklı sorular soruyorlar . Ama vize sınavlarında herkese farklı sorular mı soruyorlar bilmiyorum. Bugün yeni yakaladıklarım oldu, yenileri de ekledim. Uluslar arası Kızıl Haç Komitesi 1863 kurulduğundan bu yana kaç kez Nobel Barış ödülünü kazanmıştır. Cevap : Tüm birimlerin saldırısını artırır. Vize ve final sınavlarında forumda olmayan sorular varsa ss alalım buraya yazalım. Cevap : Başbakanların kıtaları, arttırılmış saldırı özelliğine sahiptir. hocam bunu direk alıp sizin soruların en altına yerleştirebilirsiniz. Yorumları silebilirsiniz. Yüz öçlümüne göre dünyanın en büyük tatlı su gölü hangisidir. Cevap : Weird Tales dergisi ilk kez yayımlandı .


Güneş kremi sürmenin cilt kanserini önlemeye yardımcı olabileceğini, akciğer kanserinden kaçınmak istiyorsam sigara içmemem gerektiğini biliyordum. Ancak kimse beni , yüksek sesin işitmemi kalıcı olarak mahvedebileceğini söylemedi. Ayrıca çevremizdeki sağır edici gürültünün ne kadar çok olduğunu fark etmedim. Son zamanlarda, gürültü konusunda bir raporlama projesinin parçası olarak gürültülü restoranları, sokakta, spor salonları ve giyim mağazalarında gürültü seviyelerini izlemek için desibel okuyucuları kullanıyorum. Ve gittiğim birçok yerde, kulaklara zarar veren 85 desibelin üzerindeki ses seviyelerini buldum. Son metro yolculuklarımdan birinde desibel ölçümlerime göz atın. Dünya Sağlık Örgütü'nün çevresel gürültüyü hafife alınan bir tehdit olarak nitelendirmesi şaşırtıcı değil. ABD'de her dört yetişkinden biri gürültü kaynaklı işitme kaybı belirtileri gösteriyor. İşitme kaybı kronik sağlık durumlarında artık diyabet ve kanserden sonra üçüncü sırada yer alıyor. Bu sinir bozucu çünkü işitme kaybı telafi edilemez ama önlenebilir. Yüksek sesle müzik çalmanın verdiği zararlardan daha çok haberdar olsaydık, ses kirliliğini kaynağından azaltırdık. Eğer kulaklarımızı gürültüden korumayı biliyorsak, işitme kaybı riskini azaltabiliriz . İlk olarak gürültü işitme duyumuzu nasıl bozduğunu kavramak için, kulağın gizemli dünyasına göz atmamız gerekiyor. Kulaklarımızda ses detektörleri olarak çalışan yaklaşık 16.000 küçük saç hücresiyle doğuyoruz. Ses dalgaları kulaklarımıza geçtiğinde, saç hücreleri beyne bir sinyal gönderir ve daha sonra beynimiz sesi, havlayan bir köpekten ya da yoldan geçen bir kamyondan gelip gelmediğini çözer. Çimlere bastığımızda eğildiği gibi, saç hücreleri de yüksek seslere maruz kaldıklarında eğilir. Bir iyileşme periyodu sırasında geri dönebilirler ancak yüksek sesler kulaklara yeteri zaman geçtiğinde veya yüksek bir yoğunlukta geldiğinde, saç hücreleri kalıcı olarak yok olurlar. Bunların yanı sıra sesi algılama ve beyninize ses sinyalleri gönderme kabiliyetimiz gider. Çözüm otomobillerden tek bir şeriti alıp bisikletlere, insanlara ya da yeşil alanlara vermek kadar basit olabilir. Toplu taşımayı iyileştirmek ve genişletmek araba kullanımı azaltır, böylelikle hem ürettikleri ses azalır hem de tramvaylar gibi daha sessiz seçeneklerle yer değiştirir. Mimaride akustik, sıradan apartmanlardan en büyük sanat müzelerine kadar tüm yapılarda daha büyük bir rol oynamalıdır.


Suç ve gizem kitaplarını okumayı seviyorsanız, bu kitapların ani dönemeçlerle ne kadar içli dışlı olduğunu da biliyorsunuzdur. Chris Carter ise saniyede 99999 dönemeç sevenlerden. An Evil Mind, Chris Carter' ın okuduğum ilk romanı. Kitaplarla bakışırken bir anda bir kitaba gözünüz ilişir ve dersiniz ya: Buradan altın çıkacak. Bu o kitaplardan biri oldu benim için. İçinde barındırdığı dönemeçler o kadar çok ki elden bırakmadan bitecek cinsten. Kitap başladığı anda hikayeye 100km/h hızla dalıyorsunuz. Kitap gerçekten küçük bir kasaba girişindeki lokantalardan birinin dışındaki talihsiz bir araba kazası ve birkaç kesik başla başlıyor. Bazı detaylar dehşet verici gelebilecek cinsten ama bu kitaptaki karakterler için tam aksine tamamlayıcı cinsten, aşırılığa kaçma yok. FBI lokantadaki kazayı devralıyor ve ellerinde bir şüpheli var. Şüphelinin de konuşmak için bir şartı: Robert Hunter. Hikayeyi çok açık etmemeye çalışıyorum ama kitapta açık ara en sevdiğim bölümler Hunter ve şüpheli arasındaki sorgu sahneleri. Kesinlikle bana Kuzuların Sessizliği' ndeki Clarice ve Dr. Hannibal Lecter arasındaki sorgu sahnelerini hatırlattı. Hunter için çizilen portre ise benim için sorgulama bölümlerini Dr. Lecter ve Clarice arasındaki o ikonlaşmış sahnelerin bile yukarısına taşıdı. Hunter bu zekice işlenmiş cinayetleri aydınlatmaya çalışırken aydınlatması gereken bir şey daha karşısına çıkıyor: Kendi yaşadığı trajedi. Kitabın sonlarındaki aksiyon dolu bölümler True Detective' in 1.sezonunun yeniden bir sahnelenmesi oldu benim için. Dramatik, aksiyon ve zikzaklarla dolu finaldi. Son olarak An Evil Mind öldürmek için zamanınız varsa okunabilecek bir kitap. Ne yazık ki kitabın bazı yerlerinde bazı kültlerle çok benzeşmiş bölümler var. Bu kültleri farklı şekillerde yeniden tadımlamak güzel olsa da bazen hayal kırıklığına uğratabiliyor insanı. Her şey düşünüldüğünde sanırım 3/5'lik bir kitap. Not: Ne yazık ki yazıyı yazdığım tarih itibariyle kitabın hala Türkçe çevirisi bulunmuyor.


En ilginç ülke olan Güney Afrika ile başlamak istiyorum. Bu ülkenin ilginç bir şekilde 2 değil aslında 3 başkenti var. Dünyada az olmasına rağmen demokratik ülkelerin yönetimi 3'e ayrılır; yasama, yürütme ve yargı diye. İşte bu ülkede de yasama Cape Town, yürütme Pretoria, yargı ise Bloemfontein başkentlerinden idare ediliyor/yönetiliyor/uygulanıyor. Ben şahsen bunlardan Cape Town'u biliyordum, ülkenin başkenti Cape Town sanıyordum ama 2 başkenti daha varmış. Cape Town ve Bloemfontein kendi bölgelerinin en büyük şehirleri iken, Proteria şehri ülkenin en büyük şehri olan Johannesburg şehrinin bulunduğu bölgede yer alıyor. Bu arada Güney Afrika, ismine Afrika geçen iki ülkeden biriymiş. Diğeri ise Orta Afrika Cumhuriyeti. Hollanda'nın hepimizin bildiği başkenti Amsterdam. Fakat Hollanda'nın birçok yönetim birimi, kralın oturduğu yer, parlamento, bakanlıklar ve hükümet Lahey'de bulunuyor. E haklı olarak Amsterdam ne işe yarıyor diyeceksiniz şimdi. Ben de aynı soruyu sordum. Amsterdam Hollanda'nın anayasal başkentiymiş. 19. yüzyılda Hollanda Krallığı iki eyalete bölünmüş. Kuzey Hollanda'nın başkenti Amsterdam, Güney Hollanda'nın başkenti ise Lahey. Ülkeye gelen elçiler Lahey'e geliyor ve ülke aslında Lahey'den yönetiliyor. Amsterdam sanırım daha turistik olduğu için ön planda. Yorumlarda tartışabiliriz, Amsterdam mı Lahey mi? Seçin birini. Bolivya 19. yüzyılda İspanyollardan kurtularak bağımsızlığını kazanmış bir ülke. Ama o zamandan beri doğru düzgün bir yönetim görmüş değil. Nasıl desem; Simon Bolivar'ın ülkeye bağımsızlığını vermesinden beri ülke ne diktatörler ne darbeler gördü desem yeridir. Ülkenin başına geçen cumhurbaşkanlarının bazıları kanlı bir darbe yapmışlar. Hatta Bolivya'da 6 cumhurbaşkanı görev başındayken öldürülmüş. Bolivya'nın başkenti ise Sucre isimli bir şehir. Ama Sucre ülkenin anayasal başkenti. Pratikteki başkent La Paz. Bakanlar kurulu La Paz'da ve nüfusu da Sucre'den daha fazla. Araştırdığım kadarıyla da iki şehir de güzel, Bolivya'ya gidilirse ikisi de gidilmesi gereken yerlerden. Benin, Batı Afrika'da bulunan ve Atlas Okyanusu'na kıyısı olan bir ülke. 20. yüzyılda Fransız sömürgesiymiş ve 1960 yılında Dahomey Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan etmiş. Daha sonraları rejim değişiklikleri ve anlaşmazlıklar nedeniyle adı değiştirilmiş. Ülkenin resmi başkenti ise Porto-Novo ve ülkenin 2. büyük kenti. Önemli tarihsel yapılara ev sahipliği yapıyor. Lakin Cotonou şehri ülkenin asıl yönetildiği şehir. Çünkü hükümet merkezi ve birçok diplomatik birim bu şehirde bulunuyor. Hem de ülkenin en büyük şehri. İki başkentli ülkelere bir örnek daha. Batı Sahra siyasal karışıklara sahip bir ülke. 1975 yılında sömürgeci devlet İspanya bölgeyi terk edince hem ülke bağımsızlığını ilan etmiş hem sınır ülkesi olan Fas ülke topraklarında hak iddia etmiş. Ülkenin iki başkentinin olmasının sebebi de diğer ülkeler gibi idari nedenlerden değil de bu bahtsızlıktan. Fas bölge üzerinde hak iddia edince ülkenin resmi başkenti olan Layun'un kontrolünü ele geçirmiş. Bu yüzden Tifariti ülkenin geçici başkenti ilan edilmiş. İşte çift başkentli ülkelerin en ilginç ülkesi: Şili dünyanın en garip coğrafyaya sahip ülkelerinden biri. Bildiğiniz gibi nerdeyse Güney Amerika kıtasının tüm batı sahili boyunca uzanıyor. Hatta Antartika'da bile toprağı var. Ve uzunluğunu Avrupa ile kıyaslarsak denildiğine göre Danimarka'dan Sahra Çölü'ne kadar uzanıyormuş. Tam hatırlamıyorum ama galiba dünyanın en uzun otoyoluna sahipti, bizi şaşırtmaz tabi bu. Şili'nin başkenti Santiago ve ülkenin en büyük şehri. Ülkenin kültürel başkenti ise Valparaiso ve dünyanın en güzel şehirlerinden biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca Bazı yönetim binaları da Valparaiso'da. Ama ülke genel olarak Santiago'dan yönetiliyor diyebiliriz. Bu ülkenin eski adı Svaziland, yani Svazilerin yaşadığı yer anlamına geliyormuş. Daha sonra bir kral ülkenin adını kendi adı yapmış. En son, ülkenin sonra kralı da en çok kullanılan isim yani Svaziland'in İsviçre'nin İngilizce adı olan Switzerland ile karıştığını söylemiş ve ülkenin adını Esvatini yapmış. Ülkenin başkentleri ise Mbabane ve Lobamba. Mbabane ülkenin asıl ve resmi başkenti, aynı zamanda ülkenin en büyük kenti. Lobamba ise ülkenin idari merkezi olarak kullanılıyor ve ülkenin 2. en büyük kenti. Malezya Güneydoğu Asya'da bulunan ve parlamenter monarşi olarak tanımlanan bir sistemle yönetilen bir ülke. Ama ülkenin yönetilmesi gerçekten ilginç. Ülkede 9'u sultanlar ve 4'ü valiler tarafından yönetilen 13 eyalet bulunuyor. İşin ilginç yanı her 5 yılda bir bu 9 sultandan biri ülkeye kral oluyor. Buna rağmen ülke yönetiminde asıl söz sahibi olan siyasal partiler. Ülkenin duyduğunuz başkenti ise Kuala Lumpur. Bu isimle mutlaka bir yerlerde karşılaşmışsınızdır. Ülkenin resmi başkenti burası ve aynı zamanda en kalabalık şehri. Bu nüfus yoğunluğundan dolayı bazı idari birimler ülkenin güneyinde bulunan bulunan Putrajaya'ya taşınmış ve bu şehir de ülkenin idari başkenti haline gelmiş. İlginç bir bilgi daha vereyim, ülkedekilerin çoğu İngilizceyi çok iyi biliyormuş. Hindistan'ın güneyinde bulunan ve bir ada devleti olan Sri Lanka'da resmi ve gayriresmi olmak üzere iki başkenti var. Resmi başkenti Kolombo ve ülke buradan yönetiliyor. Fakat ülkenin idari binalarının bir kısmı da Sri Jayawardenapura-Kotte isimli kentte bulunuyormuş. O yüzden Sri Jayawardenapura-Kotte de gayriresmi başkent olarak görülüyor. Sanırım bu en uzun başkent ismi. Ancak ülkenin yerel ismi daha da uzun: Shri Lamka Prajatantrika Samajaya di Janarajaya. Sri Lanka 1972 yılından önce Seylan olarak da anılıyordu ve meşhur Seylan çayının ana yurdu olarak biliniyor. Sri Lanka'nın çift başkentli durumundan Seylan çayına kısa bir yolculuk.


Çift yarık deneyi, fizik dünyasının en ilginç deneylerinden bir tanesidir. Deney ile ışığın hem dalga hem de parçacık gibi davrandığı gözlemlenmiştir. Thomas Young tarafından çift yarık deneyi yapılana kadar aslında ışığın parçacık gibi davrandığı kabul edilen bir husustu. Fiziğin en önemli simalarından biri olan Newton, ışığın aslında bir parçacık olduğunu ve parçacık gibi davrandığını belirtmiş, Thomas Young'a kadar bu düşünce kabul görmüştür. Fizik, oldukça karmaşık deneyleri bünyesinde barındıran bir alandır. Korunum Yasaları, Kuantum Mekaniği başta olmak üzere birçok konu, fiziğin en özel konuları arasında yer alır. Çift yarık deneyi de fizikte önemli kırılımlara neden olan bir deney olma özelliğindedir. Işığın doğasına dair genel kabullerimizi yıkan deney, ilk olarak 1803 yılında fizikçi Thomas Young tarafından, güneş ışığı kullanılarak gerçekleştirildi. Çift yarık deneyinde saydam olmayan bir engel bulunur. Üzerinde ilk kaynağa eşit uzaklıkta bulunan iki delik yer alır. Güneş ışığı, saydam olmayan engele yansıtılır ve iğne deliği kadar küçük olan deliklerden geçirilir. Işık parçacık gibi davranıyor olsaydı eğer, ışığın geçirilip yansıtıldığı panelde iki desen görülürdü. Fakat yapılan deneyde ışık, dalgaymışçasına hareket ederek panelde girişim deseni ortaya çıkmıştır. Girişim deseni, tıpkı su dalgalarında gördüğümüz yapıdır. Bu, fizik dünyasının beklemediği bir sonuçtu. Şimdi biraz geri sarıp olaylara farklı bir pencereden bakalım. Su dalgaları, dalga özelliği gösterdiği için su dalgalarını iki delikten geçirmeye çalıştığımızda, dalgadaki tepelerin tepelerle, çukurların ise çukurlarla bir araya geleceğini düşünebiliriz. Böylelikle ortaya girişim deseni çıkar. Dalgalar yayılarak panele kadar gider. Ama fizik dünyasında öğrendiklerimiz bize parçacıkların parçacık, dalgalarınsa dalga gibi davrandıklarını göstermiştir. Çift yarık deneyi, sağduyumuzla örtüşmeyen sonuçlara neden olduğu için birçokları tarafından şaşkınlıkla karşılaşmıştır. Güneş ışınlarıyla yapılan ilk çift yarık deneyinde, ışığın aslında bir parçacık olmadığı, dalga gibi davrandığı gözlemlenmiştir. Çift yarık deneyinde farklı kaynakların kullanılmasıyla farkı versiyonlar da oluşturulmuştur ki bu, fizik bilgilerimizin güncellenmesi adına önemlidir. Şimdi deneyi ışık ile değil de gözle görülmeyen ve atomun çevresinde yörüngede dönen elektronlarla gerçekleştirdiğimizi düşünelim. Biz, elektronun bir parçacık olduğunu ve parçacık gibi davrandığını biliyoruz. Genel kabulümüz bu yönde. Bu nedenle bir elektronu çift yarığın bulunduğu panele göndermiş olsak arka panelde iki yarığın görüntüsü oluşacak. Çift yarık deneyi elektronlarla yapıldığında panelde görülmesi gerekenden çok daha farklı bir şey gözlemlenmiştir. Yapılan deneyle panelde girişim deseni oluşmuştur. Bu ise elektronların dalga gibi davrandığı anlamına geliyor. Bu, hiç şüphesiz ki deneyin en ilginç sonuçlarından bir tanesidir. Bilim insanları deneyi yaparken bir dedektör yerleştirerek deneyi gözlemlemek istemiştir. İşte deneyin en özel sonuçlarından biri de bu gözlem ile ortaya çıkmıştır. Panelin girişine bir gözlemci eklendiğinde, elektronların tıpkı bir parçacık gibi davrandığını gören bilim insanları bu sonuçtan bir şaşkına dönmüştür. Gözlemlenmediğinde dalga gibi davranan elektronlar gözlemlendiklerini hissettiklerinde parçacık gibi davranmıştır. Bu durum, parçacıklar acaba gözlemlendiklerini biliyor muydu, gibi bir sorunun ön plana çıkmasına neden olmuştur. Zaman içerisinde çift yarık deneyinin farklı versiyonları da yapıldı. Hatta deney çok daha zorlaştırıldı. Bunun yanı sıra bir parçacığın gözlemlendiğini nasıl fark ettiği de büyük bir soru işaretine neden oldu. Yapılan deney, fizik dünyasında şaşkınlık yaratacak bir sonuca neden olmuştur: Bir parçacık hem dalga hem de parçacık gibi davranıyor. Deneyle ilgili çok ilginç sonuçlardan bir diğeri de pek çok elektronun bir arada değil de tek tek gönderilmesiyle meydana geldi. İki yarık açılan bir panele elektronlar tek tek gönderildiklerinde panelde oluşan desen yine girişim deseniydi. Biz biliyoruz ki girişim deseninin oluşabilmesi için dalgada tepelerin tepelerle, çukurların ise çukurlarla bir araya gelmesi gerekiyor. Elektronu tek tek gönderdiğinizde dalga deseni oluşuyorsa, bir elektron aslında çift yarık önünde adeta iki parça halinde kendisiyle etkileşim yaşıyor ve her iki delikten geçtikten sonra birleşiyordu. Bu durum, kuantum teorisindeki süper pozisyon haliyle doğrudan alakalıdır. Çekirdeğin çevresinde belirli bir yörüngede dönen elektronlar, siz onlara bakana kadar aslında aynı anda farklı yörüngededir. Bu, kuantum teorisinin en ilginç açıklamalarından bir tanesidir. Yani elektron aslında tek bir yörüngede değildir, aynı anda farklı yörüngededirler. Aslında elektron süper pozisyondadır. Siz elektrona baktığınızda elektronun dalga fonksiyonları çöker ve elektron tek bir yörüngede kalır. Çift yarık deneyinin öneminin nereden geldiği oldukça merak edilen bir konudur. Thomas Young tarafından ilk deneyin yapılması ve deneyin sonuçları fizik dünyasının çalkalanmasına neden oldu. Birçok insan ışığın hem dalga hem de parçacık gibi davrandığını kabul etmek istemiyordu. Evet, deneyin en önemli sonuçlarından biri aslında her parçacığın hem dalga hem de parçacık gibi davrandığını göstermesiydi. Bu durum, atomlardan meydana gelen her şeye çok daha farklı bir gözle bakmamıza neden oldu. Bir diğer ilginç sonuç da gözlemcinin etkisinin parçacığın dalga fonksiyonunu çökertmesiydi.


Ben 15 yaşında bir kız çocuğuyum. Benim yerim sokaklar, benim yerim okul. Benim giydiğim tek beyaz elbisem ancak çiçekli olan olmalı. Amca dediğim ya da normalde diyeceğim insanlar öyle kalmalı. Kanım sadece yere düştüğümde dizimden akmalı... Bahsedilen törenin kurbanı, ben olmamalıyım. Daha 4 yaşındayım... Birilerinin sapkın dürtüleri uğruna canımdan olmamalıyım. Ben bir kadınım. Seni büyüten, bu yaşa getiren ve anne dediğin o insanla, bacım deyip namusunu her şeyin önünde tuttuğun kız kardeşinle aynı cinsim. Basit bir şey istiyorum senden, onlar için istediğini benim için de iste. İste ki kız kardeşin de ben de korkusuzca yaşayabilelim. Vurgularınız ve değindiğiniz noktalar çok insancıl bir yaklaşım olmuş. Sadece feminist bir duruş değil. Empatiye yöneltiyor bizleri.