Mükemmellik... İhtişam... Ne güzel kelimeler bunlar. Her insanın hayallerini süsleyen, hayatında olmasını istediği kelimeler aslında. Ama psikolojiye göre öyle değil. Neden mi? Dilerseniz, hemen anlatayım. Pratfall etkisi dediğimiz olay yapılan bir psikolojik deneyin sonuçlarını gösteriyor. Aslında doğru bildiğimiz bazı tür doğruları yalanlayacak şekilde. Elliot Aronson tarafından Minnesota Üniversitesi'nde gerçekleştirilmiş bu deney. Amaç , insanları görmeden nasıl kriterlerle sevdiğimizi bulmakmış. Bunun için dört tane insanla görüşülmüş. İlk ikisi yüksek potansiyelle sahip, kültürlü insanlarmış. Diğer ikisi ise orta düzeyde diğer ikisi kadar kültürlü olmayan normal şartlarda yaşayan insanlarmış. Ve üniversiteden kırk sekiz üniversite öğrencisi seçilmiş. Daha sonra bu 4 kişiyle teker teker görüşmeler yapılmış, görüşmeler ses kaydına alınmış. Yüksek potansiyele sahip kişilerden ikisi de tek tek yapılan görüşmelerde soruların yüzde doksanına doğru cevap vermiş. Lakin, ikinci görüşülen kişi bilerek kahveyi masaya dökmüş ve ses kaydında duyulması için Tüh! Her yer kahve oldu. demiş. Üçüncü ve dördüncü kişiler soruların yüzde otuzuna cevap vermiş. Fakat dördüncü kişi de bilerek hata yapmış. Sonra, bu ses kayıtları 48 üniversite öğrencisine dinletilip, puanlandırılması istenmiş. Sonuçlar ise, bir hayli şaşırtıcı olmuş birinci ve ikinci görüşülen kişinin sorularının çoğu doğru olmasına rağmen görüşme sırasında kahveyi masaya döken en yüksek puanı almış. Aynı şekilde üçüncü ve dördüncü kişilerde aynı skorda cevaplandırmalarına rağmen görüşme sırasında hata yapmayan diğerinden daha yüksek not almış. Görüldüğü gibi aynı skorda, fakat sakarlık yapan daha sempati kazanmış. Tam tersi olarak, düşük skorlulardan hata yapmayan diğerine göre yüksek not almış. Bu duruma da psikolojide şöyle açıklık getirmiş. Eğer mükemmelliği benimsenmiş insanlar sakarlık yaparsa gözümüze batmaz, hatta daha sevimli gözükürmüş. Aksi yönde, sıradan insanlar hata yaparsa bu gözümüze sevimli gelmezmiş. Bu duruma da gözden düşmenin olumlu bir etkisi olarak Pratfall Etkisi denmiş. Günümüzde ise bu etkinin insanların psikolojisi üzerinde kullanıldığı düşünülüyor. Son zamanlarda haber niteliğine gelen, Oscar ödül töreninde Jennifer Lawrence'ın eteğine takılıp düşmesi gibi. Beli bunu cidden bilmeden yaptı ama büyük ses getirdiği ve gündem olmak için büyük yarar sağladığı kesin. Dikkat ederseniz, haber bültenlerinde spikerlerin dili sürçtüğü zaman ya da ünlüler küçük, tatlı hatalar yapar. Bu hataların ses getirmek için yapıldığı düşünülüyor. Bir de hep dizilerde sevimli sakar kız imajı yaratırlar ya, işte bu yüzden. Zihnimizin tuhaf oyunlarıyla, 'bilerek düşmek' terimini de lügatımıza kattığımıza göre, artık sizi şaşıran ifadelerinizle baş başa bırakabilirim. Haklısınız gerçekten öyle. Bu durum içimizi ısıtan bir duyguya sebep oluyor. Lakin bu duygu da diğer duygular gibi artık bir bakıma suiistimal edilmekte.


1926 yılında Kilis'te doğdu, ilkokul ve ortaokulu Kilis'te okudu. Kendi söylemi ile müziğe ve sanata alakasının başlama hikayesi beni epey şaşırttı. Süt çocukluğu döneminde sürekli ağlayan bir çocuk olan Yavaşça'nın babası çözümü eve gramofon almak ile bulur . Yanı sıra da Tanburi Cemil Bey'in bir plak serisini alır ve Yavaşça ağladığı sırada plağı çalmaya başlar ama plaktaki taksim boyunca oğlunun sustuğuna şahit olur. Plak sustuğu anda ise Yavaşça ağlamaya devam eder, musiki başlayınca ise yine susup dinlemeye başlar. Hal böyle olunca Yavaşça ağladığında musiki başlar, musiki başladığında Yavaşça susar. Bunun yanında babasının her gün kuşluk vaktinde okuduğu Kuran-ı Kerim'in kendisinde tesirinin büyük olduğunu düşüyor, musikiyi bu açıdan tanımaya ve içselleştirmeye başladığından bahsediyor. Yavaşça'nın ablası Salime hanımın çaldığı ud ve abisinin güzel sesi onu büyüten ninniler olmuştur çocukluğu süresince. Yavaşça henüz 8 yaşındayken Münir Nurettin'in plağa okuduğu eserleri ezberler. Bir gün babasının çok yakın arkadaşı öğretmen Zihni Çelikalp evde Yavaşça'dan 3.SELİM'in Yörük Semaisi'ni eksiksiz dinleyince şaşırır. Bunun üzerine hemen ertesi gün Yavaşça'ya keman eşliğinde Batı Müziği dersleri vermeye başlar. Lise hayatında edebiyat öğretmeninin evindeki meşklere katılan Yavaşça burada bir sürü önemli isimle tanışma görüşme fırsatı bulur. Onların içinde Yahya Kemal, Fuat Köprülü gibi isimler de yer alır. Yine yakın zamanlarda bu meşkler ile dostluk kurduğu insanların aracılığı ile ünlü bestekarlar Sadettin Kaynak ve Munir Nurettin ile tanışır, onlar vesilesiyle kendini oldukça geliştirerek 1950'de radyonun solistlik imtihanını kazanır. Radyoda ise ruhuna en büyük tesiri yapanın Zeki Arif Atairgin hoca olduğunu söyler. Tıp hayatının başladığı sıralarda ise pazartesi geceleri İbnül Emir Mahmut Kemal'in evinde meşklere devam eder. Bu musiki ve sohbet gecelerinde öğrendikleri nedeniyle orayı bir hayat üniversitesi olarak tanımlar. Aleaddin Yavaşça bestekarlık döneminden önce ses ve yorum yeteneği ile tanınır. Yavaşça'ya göre besteler ruhsal bir birikim sonucu olarak ortaya çıkar, bir tek hatıra ile beste yapılmaz. Anıların birikip taşacağı evre beste yaptığınız evredir ve bir besteyi tamamlayacak olan iyi bir güfteye ihtiyacı vardır'' der Yavaşça ve böyle bir anda bir besteyi tamamlamasının bir saatten daha uzun sürmediğini ifade eder. Gece uyurken aklına gelen bir melodiyi tembellik edip yazmazsa unutur ve aynısını yakalayamaz, bu yüzden hemen kalkar ve tespit eder. Rahatül Ervah takımını besteleyişi ise buna bir örnektir. Boğaziçi eseri ise bir gün canlı bir radyo neşriyatına konu olur. Tüm bu bestelerin ve eserlerinin yanında Yavaşça 39 yıl çok başarılı bir doktorluk hayatı geçirir. Bir mecliste üniversitedeki hocası Prof. Tefik Remzi Kazancıgül önünde şarkı söyleyince, meşk sonrası hocası, onu odasına çağırır. Senin hekimliğinin inkişafının yanında musiki istidadın da körelmemesi ve himaye edilmesi lazım. der. Tıbbiyeyi bitirmek üzere olan ve güzel bir ihtisas yapmak isteyen Yavaşça bu tesadüf sayesinde hocasından kabul alarak yanında Kadın Doğum ihtisasına başlar ve 1955 yılında Kadın Doğum Mütehassısı olur. Askeri hizmetini Kasımpaşa Askeri Deniz Hastanesi'nde yapan Yavaşça sırayla, Zeynep Kamil Doğumevi, Taksim İlk Yardım Hastanesi, Şişli Etfal Hastanesi'nde baş asistanlık ve şef muavinliği görevlerini yapmış, 1969 yılında açılan Vakıf Gureba Hastanesi şeflik imtihanına girmiş, imtihanı kazanıp o tarihten 1976 yılına kadar adı geçen hastanede Kadın Doğum kliniği şefliği yaparak, bu hastanede olmayan Kadın Doğum bölümünü kurmuştur. 1976 yılında Haseki Hastanesi Kadın Doğum şefliğine atanmış ve bu sürede birçok Kadın Doğum Mütehassısları yetiştirmiştir. 1985 yılında aynı hastanenin başhekimi olmuştur. Yavaşça'nın ulusal ve uluslararası dergilerde yayınlanmış 54 bilimsel neşriyatı bulunmaktadır. Eş zamanlı olarak Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nın kuruculuğu sırasında önemli görevler üstlenir ve Ses Bölümü başkanlığını sürdürür. 2005 yılında buradaki görevinden ayrılarak Haliç Üniversitesinde göreve başlar. İcracılığı ve doktorluğunun yanında 633 civarında bestesi vardır. Yurt içi ve yurt dışında birçok konsere katılmış olan Yavaşça, ABD'nin bazı kuruluşlarınca davet edilmiş ve bu davetlerde beş konser vermiştir. BBC'nin Musiki Festivali'ne de davet edilmiş ve üç konser vermiştir. Aleaddin Yavaşça hem musiki hem de tıp alanında gerçekten önemli bir yer edinmiştir.


16. Kolordu! Anafartalar! diyerek yüksek bir sesle bağırmıştı Alman İmparatoru Kayzer Wilhelm. Kendisini ziyarete gelen Osmanlı heyetini adeta yararcasına Mustafa Kemal Paşa'ya yönelmiş ve elini sıkmıştı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve büyük devlet adamı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 1917 yılında, yani I. Dünya Harbi'nin içinde Osmanlı Devleti'nin müttefiki olan Almanya'ya yaptığı seyahati anlatan bir eser, kitapçıların raflarını süslemeye başlamış bulunuyor. I'nci Dünya Harbi cepheleri içerisinde en parlak zafer olan Anafartalar zaferini kazanan ve İngilizlere en ağır mağlubiyeti yaşatan Mustafa Kemal, Veliaht Vahdettin Efendi'nin askeri danışmanı olarak Alman Ordusu Genel Karargahı'nı ve cephe hattını gezerek, bu savaştan Almanların mağlup çıkacağını değerlendirmiştir. İttihat Terakki Hükümeti'nin en güçlü adamı olan Harbiye Nazırı Enver Paşa başta olmak üzere bütün Osmanlı devlet adamlarının, Almanya'nın harbi kazanacağına inanmalarına rağmen Mustafa Kemal Paşa, öngörüsü ile harbin sonucunu doğru değerlendirmiştir. Kitabın Önsöz bölümünde yazar eserin amacını belirterek başlıyor: Gezi hakkında birkaç kitap ve birçok makale yazılmış olsa da günümüzde Atatürk'ün hayatının her safhasının araştırmacılar ve gençlik tarafından merak edilerek gündeme gelmesi, konunun daha geniş şekilde ve yeni bilgi ve belgeler ışığında ele alınmasını gerekli kılmıştır. (s.9). Gezi hakkında kamuoyunda bilgi eksikliği olduğunu belirten Kalelioğlu, Almanya'da yüksek lisans ve doktora eğitimi sırasında Mustafa Kemal Atatürk'ün Almanya ziyaretinin gerek Almanya'da yaşayan Türk nüfus gerekse Almanlar arasında çok az bilindiğine üzülerek şahit olmuş. Bu da kendisini bu konu üzerinde derinlemesine çalışmaya ve bilgi-belge toplamaya sevk ediyor. Eseri, semi-akademik olarak tanımlamak mümkün, zira ciddi bir arşiv çalışmasına dayanıyor. Belediye başkanlıkları, arşiv müdürlükleri, müzeler ve konsolosluklarla yoğun bir temas sonucu ulaştığı bütün belgeleri yayınlıyor Kalelioğlu eserinde. Vahdettin'in henüz veliaht olduğu bir dönemde gerçekleşiyor ziyaret. Mustafa Kemal Paşa askeri müşavir sıfatı ile katılıyor geziye. Veliaht Vahdettin Efendi, Alman topraklarında Osmanlı'yı en iyi şekilde temsil etmeye gayret gösterirken Mustafa Kemal'in aklında çok farklı düşünceler yatıyor. Akılcı Mustafa Kemal, Almanların gerçek gücünü yerinde görmek istiyor. İstiyor ki savaşın başından itibaren mağlup olunacağına dair öngörüsünü kanıtlayabilsin ve en önemlisi Osmanlı sarayına kabul ettirebilsin. Türkiye'nin Almanya'ya karşı sadakat ve vefasından, yakın gelecekte Alman müttefiklerinin saadete kavuşacaklarından bahseden beyanatı şahaneleri, Osmanlı Devleti'nin yarınını düşünmek vaziyetinde bulunan acizlerinde büyük bir ferahlık ve teselli uyandırdı. Ancak genel durumu incelemekten kaçınarak, bir noktayı daha açıkça anlamak ihtiyacındayım. Türkiye'nin kalbgahına yönelen darbeler durmaksızın ilerlemektedir. Eğer bu darbeler başarılı olursa Türkiye mahvolacaktır. Bu darbeleri durdurmak için kafi teminat ifade eden beyanatlarınızı dinleyemedim. Lütfen bu hususta beni biraz aydınlatır ve tatmin buyurur musunuz? (s.107). Türkiye'nin muhterem Veliahdı! Anlıyorum ki, sizin zihninizi karıştıranlar vardır. Ben Almanya imparatoru size gelecekten, gelecekteki başarılardan bahsettikten sonra şüpheniz kalır mı, kalmaz mı? (s.107). diyerek adeta Mustafa Kemal Paşa'ya göz dağı veriyor. Vahdeddin ortamı yatıştırmaya çalışsa da II. Wilhelm izin isteyerek odayı terk ediyor. Şuna kesin olarak inandım ve yerinde gördüm ki Almanya savaşı kaybetmiştir (s.172). Uğur Berk Kalelioğlu, 1994 Ankara doğumludur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Sosyoloji Bölümünü Yüksek Şeref Öğrencisi sıfatı ile birincilikle tamamlamış, Federal Almanya Cumhuriyeti'nden tam burs kazanmıştır. Almanya'da Siyaset Bilimi-Sosyoloji yüksek lisansını derece ile tamamlayan Kalelioğlu, doktora çalışmalarına devam etmektedir. Çeşitli akademik dergilerde editörlük görevinde bulunmuş, bilimsel katkıları dolayısıyla kendisine Atatürkçü Düşünce Derneği Onursal Üyeliği verilmiştir. Eserleri: Series of Sociological Analysis (2016); Sosyoloji'de Hakim Eğilim Pozitivizm (2018); The Critique of Contemporary Positivism: The Issues of Replicability and Universality (2020); Federal Almanya'da Bir Türk Derneği: Atatürkçü Düşünce Derneği Üzerinde Etnografik ve Sosyolojik Tetkikler (2021).


Yılmaz Özdilin yeni kitabı MUSTAFA KEMAL raflarda yerini alalı neredeyse 2 ay oldu ve şimdiden rekor bir şatış rakamına ulaştı. Mustafa Kemal kitabı, aynı zamanda Kırmızı Kedi Yayınevi'nin de 1000. kitabı. Normalde Yılmaz Özdil'in kitaplarında farklı konularda köşe yazıları olur ve bu köşe yazılarının en can alıcısı kitaba adını verirdi. Ama Mustafa Kemal diğer Yılmaz Özdil kitaplarından farklı olarak tüm yazıların merkezinde M. Kemal Atatürk var. Kitabın tasarımı gerçekten çok hoş. Gerek dış kapağının sade ve şıklığı gerek ilk ve son sayfalarında ki kırmızı fona bastırılan Atatürk portresi kitaba ayrı bir hava katıyor. Kitaba uzaktan baktığınızda bile gerçekten uzun uğraşlar sonucu ortaya çıkmış bir emek ürünü olduğu anlıyorsunuz. Yılmaz Özdil Mustafa Kemal'i, boğmayan, sıkmayan ve köşe yazısı yazar gibi bir üslüpla yazmış. Mustafa Kemal'i okurken tek sayfasında dahi sıkılmadım ve bitmesin diye daha çok okuyayım istedim. Çoğu Atatürk'ü anlatan kitabın aksine Yılmaz Özdil kitapta Atatürk'ü kusursuz ve hatasız olarak değil, hatalarıyla kusurlarıyla beraber yazmış. Kitabı alırken içimden açıkçası Atatürk hakkında bilmediğimiz ne yazabilir diye düşünüyordum ama kitabı okudukça ne kadar yanıldığımı anladım. Mustafa Kemal'de bilmediğim Atatürk'ü okudum ve yine Atatürk'e hayran kaldım. Açıkçası Turgut Özakman'ın Şu Çılgın Türkler kitabından sonra beni bu kadar heyecanlandıran ve kendine bağlayan bir kitap olmamıştı. Yılmaz Özdil kitapta; Atatürk'ün çocukluğunu, harp okulu zamanlarını, 1. Dünya Savaşı'nı, milli mücadele yıllarını ve özellikle cumhuriyet kurulması ile ölümü arasındaki süreçte başından geçen ve birçoğumuzun daha önce duymadığı anıları birinci ağızdan bize anlatıyor. Mustafa Kemal'i okurken farkında olmadan olayların içine giriyoruz. Atatürk ile birlikte sobalar yanmıyor, üşüyoruz diye Harp Okulu komutanının odasına gidiyoruz ve odasında sobanın yandığı komutan tarafından Daha bu devlet size ne yapsın deyip azar yiyoruz. Yahut beraber Trablusgarp'a gidip başka bir gün beraberce suikast girişimine uğruyoruz. Mustafa Kemal son derece somut ve kısa bilgiler ile sadece Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatını değil Türk Devrimi'ne ve Cumhuriyet detaylarına ışık tutuyor. Kitapta beğendiğim yerlerden biri de Atatürk'ün doğduğunda, 20'li yaşlarında, milli mücadele sırasında, cumhuriyeti kurduğunda dünyada neler olduğu yazılan son bölümdü. Misal M. Kemal 38 yaşında Samsun'a çıkarken Ekim Devrimi yaşanmış, Sovyetler Birliği kurulmuş ve ilk Pulitzer Ödülleri o sene verilmişti. M. Kemal 42 yaşında cumhuriyeti ilan ederken Amerikalı astronom Edwin Hubble Andromeda Galaksisi'ni keşfetmiş, Kanadalı hekim Fredirick Banting insülini keşfetmiş, Gucci kurulmuş, Wembley Stadı açılmış, Graham Bell ölmüş ve İtalya'da Mussolini başbakan olmuştu. Bence kitabın en büyük eksikliği 2500 üzerinde kitap ve tez okuyarak 10 sene gibi bir süreçte bu kitabı yazdığını söyleyen Yılmaz Özdil'in tek bir kaynak bile sunmaması. Bu yüzden kitapta anlatılan bazı anılar birtakım kesimler tarafından eleştirilip, kitabın güvenirliğine gölge düşürüyor. Her ne kadar Yılmaz Özdil bir tarihçi değil bir gazeteci-yazar olsa da kitapta bunun eksikliği hissediliyor. Bunun dışında benim gözüme çarpan bir başka şey ise kitaptaki anılar arasında zamansal olarak bir kopukluk olması. Ayrıca kitap Atatürk'ün hayatını anlatmasına rağmen bir biyografi olmaktan çok uzak. Her ne olursa olsun M. Kemal'e hakaret etmekte yarışanların olduğu ve onun unutturulmaya çalışıldığı günümüzde bu kitap tüm bünyelere adeta bir ilaç olarak geldi. Mustafa Kemale her zamankinden çok ihtiyacımız var. Çocuklarımıza Mustafa Kemal ile tanıştırma yükümlülüğümüz var. Çocuklarımıza Mustafa Kemal'i öğretmeye, anlatmaya her zamankinden fazla mecburuz. Mustafa Kemal aydınlanmasını bizden sonraki jenerasyonlara aktarma sorumluluğumuz var. İstedikleri kadar silmek istesinler, her yurtsever ailenin kütüphanesine, okuma yazmayı söken her öğrencinin çantasına, her bebeğin kundağına MUSTAFA KEMAL'i bırakacağız. Bu vesileyle herkesin 29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI'NI kutluyorum. Yılmaz Özdil'in son kitabını alıp okumak istiyordum. Kitabı olmadan önce bu denli güzel yazılmış bir kitap incelemesi sayesinde kitabı alıp okumak için can atıyorum. İlgi çekici ve akıcı bir metin olmuş,elinize sağlık. Yazı için teşekkürler. Atatürk hakkında piyasada dolaşan pek çok yalan bilgi olduğundan, kaynak belirtilmemesi kitabın hak ettiği değeri görmesinin önüne geçebilir. Bu tarz kitaplardan piyasada çok fazla olduğu için almayı düşünmüyordum ama inceleme yazısı fikrimi değiştirdi. Kitabı henüz okumadım fakat Youtube'da bulduğum bir söyleşide Yılmaz Özdil'in kitabından okuduğu bölümü dinledim. Orada II. Abdülhamit'in Atatürk hakkındaki fikirlerinden bahsediyordu. Yalnız zannediyorum II. Abdülhamit'in piyasada gezinen tüm hatıratları sahtedir. O yüzden Yılmaz Özdil -ironik bir şekilde- kaynakça da belirtmediği için bu düşünceleri nereden almış bilemiyorum. Lakin dediğim gibi hatıratlar sahtedir. Kitabı okumazdan evvel buna şahit olmam kitap hakkında bir önyargı oluşturmuş oldu. Her ne kadar tarihçi değil bir gazeteci de olsa böyle bir kitap yazdığına göre tarihsel hatalar olmaması gerekir. Bu olumsuzluğu okumadan fark ettiğimi düşünsem de kitabı okuyup kendim de incelemek istiyorum. Güzel yazı için teşekkürler. Yılmaz Özdil daha önce adam kitabında da Abdülhamit hatıratlarının olduğunu ve bu hatıratlarında M.Kemal Atatürke dua ettiğini övdüğünü vs belirtmişti.Murat Bardakçı ve İlber Ortaylı bu hatıratların sahte olduğunu açıkça bildiriyor buna rağmen Yılmaz Özdil neden bunu güvenilir bir kaynak görerek kitabında paylaşıyor bilmiyorum açıkcası.Ama bu hatırat meselesi çok garip çünkü 20 sene önce bu hatıratlarda söylenenlerle bugün söylenenler arasında dağlar kadar fark var.En iyisi bunu iyice araştırıp önümüzdeki zamanlarda bir yazı yazarak Abdülhamit hatıratlarını ayrıntılı irdeleyebiliriz. Kitapta kaynak belirtilmemesi gerçekten büyük bir eksiklik ancak incelemeniz sayesinde ilgimi çekmeyi başardı. Bu güzel inceleme için sizi tebrik ederim, elinize sağlık. Bu kitabı gerçekten çok merak ediyordum. Sosyal medya da kitabın kapak resimlerini görmüştüm ama kimse kitapla ilgili düşüncelerini yazmıyor. Oysa sırf görüntü olsun diye kitabın resimlerini paylaşmak yerine kitapla ilgili düşüncelerini yazabilir insanlar. Kitap hakkında güzel bir inceleme olmuş, kitabı alıp almamakta tereddüt edenler için gerçekten çok güzel bir inceleme olmuş. İnşallah 2019 yılında bende okumak istiyorum bu kitabı.


Mutfak şefleri, mutfak sanatlarının ustaları olarak kabul edilirler. Liderlik, yaratıcılık, teknik bilgi ve lezzet duyusu gibi yeteneklerle donatılmış olarak, şefler mutfak dünyasının yaratıcı güçleri ve gastronomik deneyimlerin ustalarıdır. Mutfak robotları, mutfakta üstün performans ve çok yönlülük sunar. Mutfak robotları, yaratıcı tariflerinizi hayata geçirmenize yardımcı olur. Pasta yapımı, hamur işleri, özel soslar, krema veya dondurmaların hazırlanması gibi pek çok alanda size destek sunar. Özel günler veya partiler için büyük miktarlarda yemek veya içecek hazırlamak zor olabilir. mutfak robotları, bu tür etkinlikler için hızlı ve verimli bir şekilde çalışmanıza yardımcı olur. Bebekler için sağlıklı ve taze gıdalar hazırlamak önemlidir. Mutfak robotları, bebek maması hazırlığını basit hale getirir ve bebekleriniz için özel tarifler oluşturmanıza imkan tanır. Mutfak robotlarının birçoğu, çıkarılabilir parçalardan oluşur ve bu parçalar bulaşık makinesinde yıkanabilir. Bu, kullanım sonrası temizlik işini kolaylaştırır. Kenwood, uzun yıllara dayanan bir geçmişe sahip ve mutfak aletleri konusunda güvenilir bir markadır. mutfak robotları da yüksek kalite standartlarına uyar ve garanti ile desteklenir. Mutfak robotları, mutfakta daha fazla kontrol, hızlı işlem ve profesyonel sonuçlar sağlar. Her seviyedeki aşçı ve mutfak meraklısı için uygun seçenekler sunarlar. Mutfak robotları, yemek pişirme sürecini daha keyifli hale getirirken lezzetli yemeklerin ve tatlıların kolayca hazırlanmasını sağlar. Mutfak şefi, profesyonel şeflerin kullanımına benzer sonuçlar elde etmenize yardımcı olabilir, bu da özel yemekler ve tatlılar yapma yeteneğinizi artırır. Farklı modellerde farklı kapasiteler bulunur, bu nedenle evde veya ticari mutfaklarda kullanılmak üzere farklı seçenekler sunar. Mutfak şefi, güvenli bir şekilde kullanılabilmesi için çeşitli güvenlik özellikleri içerebilir, bu da kullanıcının kendisini ve cihazını korumasına yardımcı olur.


Her sabah gözlerini açtığında aklından geçen ilk şey daha önce hiç yapmadığı bir şeyi yapmak arzusuydu. Ama bu arzu o kadar kısa süreliydi ki birkaç saniye sonra kayboluyordu. Takvime bakma gereği duymazdı çünkü gün denilen kavram onun için artık anlamını yitirmişti. Tavan hep aynı renkteydi, kapı hep aynı yerdeydi. Neden her gün aynı şeyleri yapıyorum? Kendi kendine hep bunu soruyordu. O kadar uzun zamandır soruyordu ki artık bu soru da aynı şeyin bir parçası olmuştu. Hayatı, ateşi çalan Prometheus'un karaciğeri gibiydi. Günler yenilense de dokusu hep aynıydı. Aşağıdaki adama yukarı gel dedi. Yukarı gel ve konuş benimle. Buna o kadar ihtiyacım var ki. İnstagramda herkes çok mutlu biliyor musunuz? Mesela arkadaşı yaptığı serpme kahvaltıyı paylaşıyordu. Serpme kahvaltıyı paylaşmak insanı mutlu eder. Ama sadece karnı doyana ya da hesap gelene kadar. Sonrasında yine kendi kişisel mutsuzluğuna devam ediyor. Bir sonraki ay yeniden serpme kahvaltıyı paylaşana dek. Ama hem kahvaltı serpme olmalı hem de bunu paylaşmalı. Yoksa mutlu olamaz. Mutsuz olduğumu da nereden çıkardın, neden bana doğru bakıyordun? dedi. Yaşlı adam Kimsin sen? diye cevap verdi. Kim miyim, herhangi biriyim işte. Herkes gibiyim. Telefonum var, işe gidiyorum, uyuyorum. Adımın ne olduğu fark eder mi? Ben herkes gibiyim yani hiç kimseyim. Satranç tahtasında bir piyon gibi başkalarının benim için kurduğu küçük dünyamda amaçsız ömrümün bitmesini bekliyorum. Yaşlı adam devam etti Hatırlıyor musun hani kendi kendine düşünmeye başlamıştın. Kimim, neden buradayım, burada ne yapıyorum, ne için yaşıyorum... Kafana o rahatsız edici sorular takılmıştı. Bu soruların cevabını bulmaya çalışmak seni huzursuzlandırmıştı ve şimdilik kenarda dursun diye beklemeye almıştın. Hayat zaten yorucu, bir de bunları düşünerek kendimi hırpalamamalıyım demiştin. Yaşlanınca, demiştin... Yaşlanınca düşüneceğim. Şu an sadece evin taksitlerini bitirmek istiyorum. Çocuğun okul parasını vermeliyim. Böylece çocuklar okusun. Adam olsun. İşleri olsun. Sinirli bir şekilde Öldükten sonrası mı? Ben Allah'a inanmıyorum. Tanrı kötü biri. Çocukların ölümünü seyrediyor. Varsa bile iyi biri değil dedi. Yaşlı adam hafifçe gülümseyerek Sana özgür irade verdiği için mi bu kadar kızgınsın? Çocukları öldüren de insanları sevmeyen de bizleriz. O bize seçenekler sundu. Sen hangi seçeneği seçersen, dünya o yönde değişir. Yaşlı adam gittikten sonra, arkasından kapıyı kapattı; başını iki elinin arasına aldı ve düşünmeye başladı. Düşündü. Düşündü. Düşündü. Aniden ayağa kalktı ve işe geç kaldım dedi. Hayatın akışı içerisinde çoğu zaman sorgulamaktan ve sorgulanmaktan kaçıyoruz. Esasında bilinçaltımız bizi sürekli olarak sorguluyor olmalı. Fakat bunu algılayabilmek ve farkındalığı yaratmak için kendine yönelik bir sorgulamanın etkili olabileceğini düşünüyorum. Belki yazının içeriği daha genele yönelik bir eleştiri amacı taşıyor ama ben bu noktadan tutup bir yorum yapmak istedim. Yazınızın bazı noktalarında fikri akış sekteye uğruyor gibi hissettim. Fakat genel olarak baktığımda bunu hissetmediğimi söylemeliyim. Kaleminize sağlık. Yorumunuz için teşekkür ederim. Eleştirinizi dikkate alacağım. Eleştirinizi doğru bulmuyorum. Yazıda gelişmesi gereken şeyler her yazıda olduğu gibi tabi ki var. Ama bence oldukça güzeldi. Teşekkür ederim.


Tokyo Üniversitesinde bir profesör beyaz yavru bir köpek edinir. Köpeğine Hachiko adını verir. Her sabah üniversiteye giderken belli bir yere kadar beraber giderler ve öğleden sonra saat üçte köpek sahibini karşılamaya gelir. Bu belli bir zaman sonra alışkanlık haline gelir. Fakat bir gün profesör üniversitede kalp krizi geçirir ve hayatını kaybeder. Hachiko onu her gün aynı yerde aynı saatte bekler. Bekler ama ne gelen vardır ne giden. Hachiko'yu tanıyan esnaf onu besler hatta bu hikayeyi duyan herkes bu sadık köpeği sevmeye beslemeye gelir. Yaklaşık 10 yıl sonra Hachiko aynı yerde profesörü beklerken hayatını kaybeder. Japonya'da çok ünlenen bu olaydan sonra her gün beklediği yere Hachiko'nun heykeli dikilir. Sadece bu hikayeler de değil. Bunların dışında sahibi ölünce mezarının başında nöbet tutan köpeğin hikayesi de beni çok etkilemişti. Sanırım bazı hayvanlar onları örnek almamız için varlar. Sadakatin en guzel ornegini bu guzel insanlarla resmetmissin:) emegine saglik..


Robotlar...Hayatımızın her alanında varlar artık. Hatta insan şeklinde robotlar bile var. Durum böyle olunca insanlar da bir ürkmüyor değil. Ya insanların yerini robotlar alırsa? Bir yandan hayatı kolaylaştırmalarıyla muhteşem ama bir yandan da insana ihtiyaç olmaması durumundan kötü. Ama neyse, bu ayrı bir konu. Bugün ben belki de sağlıkta çığır açabilecek bir icattan nano robotlardan bahsedeceğim. Basit şekliyle nanoteknolojiyi, metrenin milyarda biri malzemelerle çalışmak olarak açıklayabiliriz. Nano nereden geliyor diye sorarsanız? Eski Yunancada ek olan Nano, cüce anlamını taşıyor. Bilimsel olarak başka alanlarda da kullanılıyor. İki kelime birleşerek nanoteknoloji kavramını ortaya çıkarıyor. Nanoteknoloji alanında çalışanlar, maddenin tanecikleriyle, atom, molekül ve molekül altı parçacıklarıyla ilgileniyor demektir. Atom veya molekül taneciklerini birleştirerek yeni oluşumlar meydana getirebilir ve yine maddenin yapısını değiştirerek çeşitli amaçlar için kullanabilirler. Son yıllarda sıkça gündeme gelen Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar da nanoteknoloji sayesinde gelişen bir alanın yansıması olarak ortaya çıkmıştır. Nanoteknoloji ile maddenin yapısını değiştirmek, yeni madde türevleri geliştirmeye yarayabilir. Bu şekilde, belirlenen amaç doğrultusunda farklı ürünler elde edebilirsiniz. Örneğin, mısırın genetik yapısında oynayarak daha düzgün mısırlar elde edebilirsiniz. Ayrıca elde ettiğiniz yeni mısırınız doğal olandan daha tatlı olabilir. Elbette bu imkanın tersini kullanmak da mevcut. Yani nanoteknolojiyi kötü bir biçimde kullanarak insanlığın zararına teknolojiler geliştirmek mümkün. Bu durum, yeni hatta çok zararlı salgın hastalıklar ortaya çıkarmak şeklinde kendini gösterebilir. Nanoteknoloji günümüzde birçok farklı alanda kullanılıyor. Bilgisayar teknolojileri, bilimsel çalışmalar, elektrik, elektronik, kimya, biyoloji ve fizik nanoteknolojinin yaygın olarak kullanıldığı alanların arasında bulunuyor. Ancak nanoteknolojiyi en çok gündemimize getiren alan tıp oluyor. Bu alanda nanoteknoloji yardımıyla binlerce insanı kurtaran ilaçlar, tıbbi malzemeler, makineler yaratılabiliyor. İşte ben de tam bu birleşmenin en güzel noktasına nanorobotlara değineceğim. Temel olarak nanorobotik, nanometre ölçüsüne göre 10-9 metre ve bu değere yakın araçlar oluşturma teknolojisidir. Bu teknolojiyi temel alarak nanoteknoloji mühendisleri ve birçok mühendislik alanı birlikte çalışır. Nanorobotiğin amacı, bir hücreden ya da bir mikro işlemciden daha küçük bir sistemde bilgi algılama ve işlenen bilgiyi harekete dönüştürmektir. Ayrıca, bir başka tanıma göre nano ölçüde hareket yeteneğine sahip, makro ölçekli robotlar veya mikro robotlar da nano robotlar olarak kabul edilir. Bir nano robot sistemi kurmak için kuantum moleküler dinamiğinden, kinematik ve matematiksel analize kadar farklı bilim dallarını da bilmek gerekir. Nano robot sisteminin kurulması için uygulanması gereken kurallar, nano robot sisteminde kullanılacak malzemeye göre değişkenlik gösterebilir. Örneğin karbon, elmas şeklinde bileşenlere sahip bir nano robotun temelinde kullanılan element olabilir. Hidrojen, sülfür, oksijen, nitrojen gibi elementler daha çok nano ölçekli dişli üretimi için kullanışlı olacaktır. Bazı bilim insanlarına göre nano robot tasarım çalışmaları sanal gerçeklik teknolojileri çalışarak yapılmalıdır. Bilgisayar grafikleri sayesinde nano parçacıklar üzerinde düzenlemeler yapılabilir. Başarılı bir nano robot geliştirmenin yolu, nano parçacıkların tam olarak analiz edilerek tasarlanıp oluşturulmasından geçer. Bu parçacıklardan bazıları, moleküler rulmanlar, moleküler dişliler olarak tanımlanabilir. Moleküler rulmanların üretimi basit yapılarından dolayı çok daha kolaydır. Moleküler dişlilerin merkezinde çok hızlı dönen bir mil, dışında ise daha yavaş hareket eden bir mil vardır. Halka dişli, planet dişlinin düzgün pozisyonda tutulmasını sağlar. Nano robotlarda nano bilgisayar önemli bir yere sahiptir. Bu bilgisayar görüntüleme ve kontrol için oldukça gereklidir.


Son dönemde en yaygın olarak konuşulan ve tartışılan psikolojik sorunlardan biri hiç şüphe yok ki Narsist Kişilik Bozukluğudur. İnsan yaşamının merkezine bu denli etkili bir şekilde konumlanan Narsist Kişilik Bozukluğu, temel olarak psikolojide tanımlanan pek çok kişilik bozukluğuna benzer niteliktedir. Bununla birlikte, diğer kişilik bozukluklarının aksine klinik ortamda tam olarak tanımlanabilmiş değildir. Yapılan araştırmalar Narsist Kişilik Bozukluğunun, oldukça geniş bir bulgu alanını içerdiğini gösteriyor. Aynı akademik ve klinik çalışmalar, Narsist Kişilik Bozukluğunun en geniş şiddet aralığına da ev sahipliği yaptığını ortaya koydu. Narsist Kişilik Bozukluğu nedir? Narsist kişiler nasıl anlaşılır? Gerçekten narsist biriyle karşılaştığımızda arkamıza bakmadan kaçmalı mıyız? Tüm bu soruların cevapları yazımızda. İlk olarak Narsist Kişilik Bozukluğunu tanımlamak gerekirse kısaca NKB olarak anılan bu kişilik bozukluğu; kişinin kendisini abartılı bir şekilde beğenmesi, empati eksikliği göstermesi, kendisinin diğerleri tarafından onaylanmasını ve beğenilmesini istemesi olarak tanımlanabilir. Bununla birlikte narsisizm, güçlü bir başarıdan kıvanç duyma duygusunu da beraberinde getirir. Narsist Kişilik Bozukluğu, modern dünyada gerçekleşen toplumsal ve kültürel dönüşümlerle birlikte en çok tartışılan psikolojik sorun haline gelmiştir. ABD ve Avrupa merkezli yapılan araştırmalarda Narsist Kişilik Bozukluğunun görülme sıklığı bölgelere ve toplumlara göre değişmek kaydıyla %0 ile %6,2 oranında saptanmıştır. Bu oranın bazı bölge ve toplumlarda %6 gibi oldukça yüksek bir seviyeye çıkması, Narsist Kişilik Bozukluğu sorununun önemli bir toplumsal problem haline dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca NKB'nin tanısıyla ilgili klinik ortamda ciddi mutabakat problemleri olduğunu da belirtmeliyiz. NKB, henüz net olarak tanıları listelenmiş bir psikolojik sağlık sorunu değildir. Dolayısıyla klinik ortamda yapılan testler, her zaman ve kesin olarak doğruyu yansıtmayabilir. Psikolojik sağlık sorunlarıyla ilgili tanıların konulmasına ilişkin tüm detaylar, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel Eli Kitabı ile belirlenir. Narsist Kişilik Bozukluğunun tanısına ve belirtilerine ilişkin detaylar da DSM-5 el kitabında yayınlanmıştır. DSM-5'te Narsist Kişilik Bozukluğunun belirtilerine ilişkin en önemli bulguların; empati yoksunluğu, kişinin kendisini, kendisine dair olan her şeyi ve özünü beğenmesi, şiddetli can sıkıntısı hisleri, sınırsız başarı ve güzellik isteği şeklinde olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte NKB'nin belki de toplumsal yaşama en derinden etkisi, ilişkiler üzerinedir. Yine DSM-5 kapsamında Narsist Kişilik Bozukluğu belirtileri arasında sömürücü ve yüzeysel ilişki yaşama isteğinin önemli bir bulgu olduğu saptanmıştır. Narsist bireyde gözlemlen yüzeysel ve sömürücü ilişki yaşama isteği, sadece bireyi değil; çevresindekileri, ilişki halinde bulunduğu kişileri ve toplumu da derinden ilgilendirir. Tam da bu belirti yüzünden günümüzde Narsist Kişilik Bozukluğu hakkında en çok öne sürülen spekülasyon, narsist bireylerden uzak durulması gerektiğidir. Teknoloji eksenli olarak gelişen modern dünya artık birçok insanın anılarını ve yaşamına ilişkin hikayeleri paylaştığı bir ortama dönüştü. Çeşitli bloglar, forumlar ya da sözlüklerde narsist bireylerle birlikte olan kişilerin paylaştığı anılar, Narsist Kişilik Bozukluğu tanısı konulmuş ya da gizli Narsist Kişilik Bozukluğu olduğu düşünülen insanlardan uzak durulması gerektiğine ilişkin yaygın bir kanaat oluşmasına sebebiyet vermiştir. Bu yaygın kanaat, kısmen doğru olsa da NKB, her zaman aynı belirtiler ve bulgularla açığa çıkmaz. Dolayısıyla narsist bireylerle ilişki yaşayan kişiler, sevdikleri hakkında Narsist Kişilik Bozukluğu tespitinde bulunmayı başaramayabilir. Narsist bireyler, kendilerini fazlasıyla önemsediği gibi algı oyunlarıyla karşısındakini etkileme yetkinliğine de sahiptir. Narsist bireylerden kaçmak kadar, en sevdiğiniz insan ya da insanların narsist olduğu kanısına varmak da oldukça zordur. Narsist bireylerden uzak durulması gerektiği savının en önemli öncülü, bu tarz insanların karşısındakilere de oldukça büyük zarar verdiği yönündedir. Söz konusu öncül, tartışılmaz bir şekilde gerçeği yansıtır. Narsist kişiler, sadece kendilerini iyi ve güzel göstermekle kalmaz aynı zamanda ilişki yaşadığı bireyleri de etkiler. Dolayısıyla narsist tanısı konulan ya da narsist olduğunu düşündüğünüz biriyle ilişki yaşıyorsanız onunla olan ilişkinizi çok iyi planlamanız gerekir. Narsistler, her türden ilişkide bir kazanan ve kaybeden olacağını düşünerek hareket edebilir. Bu durum, NKB bulunan insanlarda en yaygın olarak gözlemlenen belirtilerden biridir. Bu doğrultuda yaşadığınız ilişkiyi, kendi eksenine dönüştürerek tamamen kendi talepleriyle paralel bir ilişki haline getirebilir. Narsist bireyler, çoğunlukla güçlü bir şefkat ve empati duygusuna sahip olmazlar. Söz konusu duyguların eksikliği, narsist bireyleri oldukça acımasız hale dönüştürebilir. Dolayısıyla narsist bireylerle yaşadığınız ilişkiyi doğru şekilde planlamak ve yönetmek birçok açıdan fayda sağlayacaktır. Narsist Kişilik Bozukluğu belirtileri hakkında henüz tam anlamıyla klinik bir uzlaşı sağlanamamış olsa da gündelik yaşamda narsist kişileri tespit etmenin bazı yöntemleri olduğunu söylemek mümkündür. Özelikle ikili ilişkilerinizde, iş yaşamında, topluluk içerisinde ya da gündelik hayatta belli başlı noktalara dikkat ederek çevrenizdekiler arasında narsist kişi olup olmadığını test edebilirsiniz. Narsist kişiler, çoğunlukla topluluk içerisinde ilgi odağı olmak ister. Dolayısıyla onu ilgi odağı haline dönüştürecek birçok davranışta bulunur. Aynı zamanda narsisizmin en önemli belirtilerinden biri de yüksek düzeyde başarı hırsıdır. Özellikle iş yaşamınızda sizden ve diğerlerinden çok daha fazla beğeni toplayarak başarılı olmak isteyen kişileri tekrardan değerlendirmenizi öneririz. Bu tarz kişiler, diğerlerinden başarılı olabilmek adına çeşitli oyunlara ya da karalama kampanyalarına başvurabilir. Ayrıca çözümsüz gibi görünen oyunlar yaratabilir ve çözüm kaynağı olarak her an kendisini gösterebilir. Çevrenizdeki narsisti açığa çıkartmanın bir diğer yolu da kişilerin empati gücünü test etmekten geçer. Yoğun bir empati eksikliği olduğunu düşündüğünüz kişiler, bu noktada davranışlarına dikkat etmeniz gereken bireylerdir. Narsistlerde kesinlikle empati duygusu bulunmaz.


Son zamanlarda ülkemiz insanının atalarını anmak, yad etmek ve onları yaşatmak istedikleri gerekçeleriyle o kişinin ismini o kişiyle belki de hiç alakası olmayan yerlere, nesnelere vermesi yaygınlaştı. Örneğin; milyarlarca dolara insanımızın büyük bir kısmının yabancı veya düşman kabul edebileceği milletlerin şirketlerine çeşitli yapılar yaptırıp yine bu yapıları inşa eden insanlara tarih boyunca hiç de hoş bakmamış olan tarihi şahsiyetlerin adlarının konulması gibi. Üstelik samimiyetten ve doğallıktan son derece uzak bu yapıların açılış törenlerinin bazı savaş galibiyet yıldönümlerine getirilmeleri de ilginç bir nokta. Şah İsmail Hatayi Divanından bir görüntü. O halde Hatayi'nin eserlerinden birkaç dize okuyalım ve anlamaya çalışalım. Örnek şiirleden görülebileciği gibi yazılmalarının üzerinden 500 yıl geçmesine rağmen bu şiirlerin dili bügün bile ne kadar anlaşılır, konuları da bir o kadar güncelliğini korumakta. O zaman bu kültürel mirasa dört elle sarılmak gerekir. Bir başka yazımda bu şiirlerin bestelenmiş hallerini incelemek ve bestelendiği müzikal altyapı hakkında konuşmak üzere hoşçakalın. Yalnız dikkatimi çekti 500 yıl önceki dilin ne kadar sade olduğuna bakar mısınız, bu kadar yalın olduğunu tahmin etmezdim.


İlginç bir dönemin içerisinde 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nın 100. yılına ulaştık. Salgın devam ediyorken ve bütün toplu etkinlikler iptal olmuşken bu bayramı kutlamak farklı bir deneyim olacak. Lakin esas önemli olan, 23 Nisan'dan veya milli bayramlarımızdan ne anladığımızdır. Ne kadar farklı yorumlanırsa yorumlansın, Türkiye Cumhuriyeti Osmanlı Devleti'ndeki kurumların üzerine inşa edilmiştir. Yalnızca Osmanlı kurumları değil, II. Mahmut ve Tanzimat döneminin ortaya çıkardığı Osmanlı münevverleri ve elit askeri sınıfı Türkiye Cumhuriyeti'ni kurmuştur. Ankara hükümetinin meclisi de aynı şekilde Osmanlı Devleti'nde kapatılan Meclisi Mebusan'dan kaçarak milli mücadeleye katılmaya çalışan vekillerle oluşturulmuştur. Zaten tarihi hadiseler bir fay hattı gibi kırılma göstermezler, bir süreklilik arz ederler. Her milletin tarihi hafızasında büyük gördüğü olayları kutladığı milli bayramları vardır. Milli bayramlar toplumun bir nevi reçinesini oluşturur. Toplumdaki bireylerin bir arada durabilmesini ve bir millet olabilmesini sağlarlar. 23 Nisan 1920 tarihinde I. Meclisin açılışıyla birlikte Ankara'daki milli mücadele hareketinin mahiyeti ortaya çıkmıştır. Bir meclisin kurulmuş olması aslında 3 yıl sonra ilan edilecek cumhuriyetin bir sürpriz olmadığının en basit delilidir. I. Büyük Millet Meclisi, oldukça kozmopolit ve birçok fikri barındıran bir meclisti. Bu kuruluşun aynı zamanda Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanması çok değerli bir tutumdur. Türkiye siyasetinde ciddi bir militarizm havası esiyor. Bu hava 21. yüzyılın dinamikleriyle uyuşmuyor. Bu sebeple hala yedi düvele karşı savaşıyor, hala tüm dünya bizim kötülüğümüzü istiyor ve hala dört bir yandan kuşatma altındayız gibi bir düşünceye sahibiz. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, cumhuriyetin bir ön habercisi olan meclisin kurulmasının bir bayramı olduğuna göre, bu bayramın meclis gibi demokrasi ve cumhuriyetin temel kurumlarından birinin ne olduğunu ve nasıl olması gerektiğini anlatarak kutlanması gerekiyor. Yıllarca süren savaşın üstüne kurulan meclis ve cumhuriyetin, yani kurumların en sağlam olduğu bir yönetimin, bu topraklarda kurulmuş olması gerçekten de bayrama değer. Fakat biz bu bayramları bir savaş zaferi gibi kutluyoruz. Biliyorsunuz, Atatürk bir asker olduğu kadar bir devlet adamıdır. Türkiye Cumhuriyeti savaşlar üstüne kurulmuştur fakat bu bayramlar yalnızca savaşların değil hukukun, demokrasinin ve modernitenin bir zaferidir. Ne yazık ki bu yorum 21. yüzyılın dünyasındaki Türkiye'yi olumsuz etkilemektedir. Biz ise bayramlarımızı salt bir askeri törene kısıtlayıp olayı savaş zaferinden öteye taşıyamıyoruz. Oysaki 23 Nisan, meclisin kuruluşunun bir bayramı olarak demokrasiyi anlamamız gereken bir gündür. Aynı zamanda cumhuriyetin habercisi olarak yasama-yürütme-yargı erklerini ayıracağımıza bir dalalet olup, hukukun ve insan haklarının değerini kutsallaştırdığımız bir kıvanç meselesidir. Dünyada topyekun savaşlar dönemi biteli çok oldu. Ülkeler yüz binlerce askerini karşı karşıya getirerek değil ekonomileriyle savaşıyor. Devletler bilim ile ileri geçiyor. Ülkelerin başarısı ne kadar beyin göçü aldığıyla veya ne kadar zihni kaybettiğiyle ölçülüyor. Fakat ülkemizde hala bunu anlamayıp toplumu kutuplaştıranlar ve ülkemizi modern dünyaya kapatanlar var. Bizim toplumumuz kendi askeriyle her zaman gurur duyar. Bunun için asker edebiyatına, sürekli savaş çığırtkanlığı yapmaya veya duygu sömürmeye lüzum yok. Fakat bizim toplumumuzun artık buna ek olarak hukukun üstünlüğüyle, insan haklarının ve ifade özgürlüğünün mevcudiyetiyle gurur duyması gerekiyor. Artık, kendi ilacını üretebilen doktoruyla, Nobel almış bilim adamıyla, telefonunun işlemcisini üretebilen mühendisiyle, OECD'de birinci sıraya yükselmiş eğitim sistemiyle ve basın özgürlüğü indeksinde birinci sırada olmasıyla gurur duyması gerekiyor. 21. yüzyılın mekaniklerini anlayan ve yarını yorumlayabilen yöneticiler ile bu coğrafyada bir şeyler başarabiliriz. Başarının anahtarına ulaşabilmek için önce hafızamızdaki değerli şeyleri doğru yorumlamamız gerekiyor. Türkiye Cumhuriyeti Büyük Millet Meclisi'nin 100. yılına oldukça ironik bir meclisle ulaştık. 1920 tarihinde sahip olduğumuz ve dünyadaki konjonktüre rağmen meclisi kutsayıp cumhuriyet adına attığımız bu kocaman adımı kutlamak dileği ile... 23 Nisan kutlu olsun. Kaleminize sağlık. Güzel bir eleştiri yazısı olmuş. Özellikle arka arkaya sıraladığınız 4 fotoğrafı çok beğendim.


Çalan alarmının sesiyle açıldı gözleri henüz güneşin doğmaya hazırlık yaptığı sabaha. Huzurun sesini dinliyordu. Hayye ales-salah diye davet ediyordu uyuyan bedenlere ebedi yurdumun üstünde inleyen ses. Ardından gelen Hayye alel-felah ile kurtuluşa çağıran sese sadece birkaç evin ışığı yanarak yanıt verdi. Ne garip! Gecenin bir vakti arayan olsa hayırdır İnşaAllah, bir şey olmasa bu saatte arayan olmaz diyen bizler; her gün kurtuluşa çağıran Rabbimizin çağrısına sağır olmuşuz. Namaz uykudan hayırlıdır nidası bedeni uykuyu tarif ederken, şu zamanda öyle bir uykuya dalmışız ki günde beş defa namaz uykudan hayırlıdır nidası manevi uykudan uyanmak için söylense kafi gelir mi bilmiyorum, diye içinden geçirdikten sonra besmelesini çekip yöneldi abdest almak için banyoya. Su değdikçe her uzvunun bir köşesine, akıyordu kirler. Sadece gözle görülür kirler mi vardır, görmediğimizi gören Rabbimiz günah kirlerinden abdest ile arındırır kulunu. Namazdan sonra semaya açılan elleriyle duasını ettikten sonra amin diyerek elleriyle buluşan yüzünde güneşin imreneceği bir parıltı vardı. Az sonra doğan güneş ilk ışıkları ile selamladıktan sonra kendisini mutfağına geçti ve kahvaltısını hazırlamaya başladı. Ocakta tavada ısınan yağa atmak için ince ince doğruyordu kırmızı kırmızı domatesleri. Bir parçasını ağzına atıp yavaş yavaş çiğnerken küçücük çekirdekleri ile beraber doğradığı domatesleri tavaya bıraktı. Nice besinler küçücük bir tohumun içindeki çekirdekte saklı olan rahmetin yansıması ile koskoca yükseklikte ağaçları taşıyorlar. Her besin her yiyecek insanın damak tadına, sindirim metabolizmasına, emilim kanallarından geçebilecek molekül yapısına sahip ve şu anda çeşitli yolaklardan geçerek bu işi yapabilmem için harcadığım enerjinin karşılanması pahasına eksiksiz bir şekilde, kusursuz bir nizam ve intizam içinde yaratılmış diye düşündükten sonra Alemlerin Rabbi olan Allah'a hamd etti.


Hepimiz Homo sapiens ismini duymuşuzdur. Peki ya Neandertaller'i? Aslına bakarsanız hepimizin bilmesi gerekir Neandertaller'i. Belki de onlar bizim atalarımızdı. Eğer Asya kökenliysek bu çok muhtemel. Neandertaller bizden 100, 200 bin yıl önce yok olmuş, modern insana geçişte önemli katkıları bulunan bir insan türüdür. Evrim bize der ki; bir türün gelişen bireylerinin hayatta kalması ancak diğer bireylerin yok olması ile sağlanır. İşte Neandertaller'e de tam böyle olmuş. Neandertaller, modern insanlara göre daha keskin dişlilerdi. Aynı zamanda uzuvları bizden daha uzun ve kaslıydı. E tabii olarak daha kıllılardı. Tam olarak dik durdukları kanıtlanamadı, zaten bu yüzden de biraz hayvanımsı oldukları düşünülüyor. Buna rağmen beyin anatomilerinin biraz farklı olduğu düşünülüyor. Yani bizden daha zeki olmaları kuvvetle muhtemel. Çünkü o ilkel şartlarda bile bir sürü kesici alet yapmışlar. Bunun haricinde, alternatif tıp bitkilerinin de iskelet fosilleri kalıntılarında bulunmuş. Evet, bizden daha zeki olabilirler ama bunları tam olarak konuşacak sesleri yok. Neandertaller'in ses kutuları incelendiğinde bazı sesli harfleri çıkaramayacakları görülmüş. Her neyse, en önemli kısım ise Neandertaller'in modaya bir nebze düşkün olmasıydı. Nasıl der, dediğinizi duyar gibiyim. İspanya'nın güneyinde bulunan bir mağaradaki iskelet fosillerinin üstünde sarı pudramsı bir madde keşfedildi. Bu maddeyi fondöten olarak kullandıkları düşünülüyor. Bir de sanat açısından da gelişmiş oldukları düşünülüyor. Mağara duvarlarına çizilen resimler sanatsal kimliklerine de işaret ediyor. Bu bilgiler fiziksel yapıları ile ilgili bilgiler. Bunların haricinde Neandertaller'in soğuk yaşam koşullarına istinaden bu hale geldiği düşünülüyor. Modern insan ve Homo sapiensler çıktığında ise daha ilkel kaldıklarından dolayı; Neandertal türü modern insanlarla çiftleştiğinden dolayı yok oldu diyebiliriz. Şu an, İngiltere'de bir müzede Neandertaller'e ait heykeller var. Eğer bu zamanda yaşasalardı nasıl görünürlerdi diye. Dilerseniz siz de görmek için gidebilirsiniz. Lakin gidemem diyorsanız internette bu heykellerin resimleri mevcut. Yazımı sonlandırmadan sizlere ilginç bir bilgi daha vermek istiyorum. Neandertaller'in genomu çözüldüğünden insanların ne kadar benzediği öğrenilebiliyor. Eğer meraklısıysanız, bir pamuk parçasını yanağınıza iyice sürüp National Geographic'e gönderirseniz, siz de Neandertal bir atanızın olup olmadığını öğrenebilirsiniz. NEanderthal hakkında çoğu insan bir şey bilmiyor insanlar sanıyor ki tek insan türü var halbuki pigmeler de dahil olmak üzere çeşit çeşit türler var ancak bunlardan en zekisi homo sapiens ve homo sapiens ihtiyaçalrı doğrultusunda günümüzdeki haline evrildi.


liyakat: Bir kimsenin, kendisine iş verilmeye uygunluk, yaraşırlık durumu. Hayır efenim, gayet de vaktimiz var. Fakat o kitaba ayıracağımız berrak ve açık bir zihnimiz yok. Peki bunu ne zaman anladım? İşte şu günlerde anladım. Kafamı kitaba gömdüğümde aklıma deprem geldiğinde anladım. Bir de deprem hakkında uzman demiş, sıkı giyinip yatıyorum, deprem olursa enkaz altında üşümeyeyim diye. Evet yazıma bir ayetle başladım. Çünkü Allah adaletle hükmetmeyi emreder. Adaletle hükmetmeyecek bir liderin ne yönetmeye hakkı vardır ne de emir vermeye. Dünyada nice adaletle hükmetmeyen lider ehven-i şer sayılıp başta tutulmaya devam etmiştir fakat o gittiğinde orada yaşayan halk görmüştür ki o da insan ve gelip geçiyor, unutuluyor, gidiyor. Yazıma da hadisle devam ettim çünkü bu hadisin örneklerini düşündüğümüzde günümüzde o kadar çok var ki. İnsanların elbette hataları olur fakat bu hatalar bireysel olmaktan çıkıp çevresindekileri etkilemeye başladığında önce uyarılma sonra da hadiste olduğu gibi cezalandırılma vakti gelmiştir. Peki uyarılma ne kadar sürmeli? 20 yıl mı? Kesinlikle hayır. Belki de o noktaya gelen insanın zaten birçok hatası vardır, bunu düşünmeli? Hadiste olduğu gibi cezalandırılması gerektiği vakitte cezalandırılmazsa da o hatalar katlanarak çoğalır. O çoğalan şey, bir çığ topu gibi çevresindekileri de içine alıp önüne ne geliyorsa ezip geçerek zarar vermeye devam eder. Unutmayın ki bir milleti/bir devleti bir kişi kurtaramaz. Önde yürüyen bir kişi istekli olsa bile bir elin nesi var ki? Unutmayın ki birlikten kuvvet doğar.


Başlangıç olarak komplo teorisinin ne olduğunun kesin olarak belirlenmesi gerekir. Komplo teorisi en genel anlamıyla; bir olay, olgu veya durumun herhangi bir zümre, grup ya da kişinin çıkarları doğrultusunda normalde olduğundan farklı olarak anlatılması ve bu anlatının geniş kitleler tarafından (bazı durumlarda en az 2 kişi) kabul görmesi şeklinde tanımlanabilir. Bir miktar karmaşık bir içeriğe sahip olsa da komplo teorisi, en basit olarak gerçek olmayan bir şeye inançla sıkı sıkıya bağlanmaktır. Komplo teorileri bazen kendiliğinden gelişigüzel oluşabilir, bazı durumlarda ise geniş kitlelerin konsolide edilmesi, kontrol altına alınması veya yönlendirilmesi amacıyla art niyetli kimselerin kullandığı bir araç olabilir. Tüm bunların yanı sıra komplo teorileri, insanın oldukça özel bir eğilimine, inancına yönelik işleve sahip olmaları nedeniyle yanlışlanmaya karşı oldukça dirençlidir. Defalarca kendilerini var edebilir, şekil değiştirebilir ya da geniş yelpazeli bir döngüyle varlığını sürdürebilir. Komplo teorileri günümüzde öyle boyutlara ulaşmıştır ki hemen her alanda komploculuktan izler görmek mümkündür. İnsanın komplo teorilerine olan inancına yönelik araştırmaların büyük bir bölümü, komplo teorilerine olan inançta en önemli etkinin gizem faktörü olduğunu ortaya koymuştur. Gizem, her anlamıyla ilgi çekici bir etkiye sahiptir ve insan doğası gereğince gizemli olana karşı merak duyar. Bebeklik döneminden itibaren insan, bilemediği herhangi bir şeyi keşfetme konusunda doğal bir eğilimle büyür. Komplo teorilerinde gizem ise temel olarak çözülmüş bir olay yerine henüz çözülmeyi bekleyen gizli unsurlarla ortaya çıkar. Buradaki gizem, bazen sadece komplo teorisine maruz kalanın bildiği, bazen ise sadece küçük ve ayrıcalıklı bir cemaatin üyesinin keşfedebildiği ölçüdedir. Komplo teorileri, gizemi çok iyi kullanır ve insanlar da doğaları gereğince gizemli olanın heyecanına kapılma konusunda oldukça tutkuludur. Komplo teorileri, temel olarak insanların kimsenin bilmediğine erişme arzusu üzerine bina edilir. Kimsenin bilmediğini bilmek, insana bilgelik kattığı gibi bu durumun aşırılığı modern dünyada bazı psikolojik sağlık sorunlarıyla açıklanır. Son dönemde komplo teorilerine ve insanların inancı üzerine yapılan çalışmalar oldukça dikkat çekici bir bulguya da işaret eder. Yapılan bu çalışmalarda narsisizm ile komplo teorileri arasında dikkat çeken bir korelasyon keşfedilmiştir. Kendisini normalde olduğundan çok daha yüksek seviyede gören narsis kişiler, olağanüstü insanlar olduğuna inanır. Ancak olağanüstü olduğunu düşünen insanların kimsenin bilmediği bir bilgiyi bilme yetisine sahip olduğunu düşünmesi fikri son derece olağandır. En nihayetinde narsis kişiler, herkesten üst seviyededir ve elbette onlar herkesin bildiğinden daha fazlasını bilebilirler. Bu akıl yürütme bile, narsisizm ile komplo teorileri arasında ilişkiyi açık biçimde ortaya koyar. Ayrıca narsis kişiler eşsiz bireylerdir ve yine komplo teorileri vadettiği ve kimsenin bilmediği bilgiyle narsislerin eşsizliğine değer katabilir. Komplo teorilerine olan inancın doğasına ilişkin tartışmanın dışında komplo teorilerinin neden üretildiğine ilişkin de bir tartışma yürütülmelidir. Komplo teorilerinin gelişimi ve yaygınlaşması aynı zamanda bu teorilerin neden bu denli ilgi gördüğünü gösteren işaretler de sunabilir. Gerçek olmayan bilgi üzerine bina edilen komplo teorileri, çoğunlukla kötü niyet etkisiyle üretilir. Buradaki kötü niyet, herhangi bir; grup, cemaat ya da bireyin kendi çıkarları doğrultusunda herhangi bir; durum, olgu ya da olayı manipüle etmesi esasına dayanır. Burada yapılan manipülasyon, komplo teorisyen nin çıkarlarına hizmet eder. Yine son dönemde yapılan çalışmalar söz konusu çıkarların büyük oranda siyasi etkiler içeriğini gösterir. Politik olarak bir zümreyi veya toplumun bir bölümünü konsolide etmek ya da yönlendirmek için komplo teorilerinin kullanımı oldukça yaygın olarak gözlemlenen bir durumdur. Komplo teorileri, insanların inançlarına yönelik içeriğe sahip olduğundan hedef kitle doğrudan teorinin etkisi altında bırakılabilir ve yönlendirilmeye açık pozisyona ulaşabilir. Tüm bunlar hedef kitlenin inancın bilgisiyle savunmasız bir hal almasına sebep olur. Komplo teorilerine olan inanç, aslında belirtildiği gibi gerçekten de insani doğal bir eğilime işaret eder. İnsan açık ve net olana güvenmek yerine muğlak ve gizliliği tartışılan bir bilgiye güvenme arasında kalırsa tahmin edilmez yönelimler gösterebilir. Yapılan araştırmalar komplo teorilerine sıkı sıkıya bağlı olan insanların büyük oranda analitik zekaya düşük seviyede sahip olduğunu ortaya koymuştur. Analitik zeka, neden-sonuç ilişkisini detaylı olarak tespit edebilir ve iki olay arasındaki korelasyonu net bir şekilde ortaya koyabilir. Komplo teorilerinde olmayan şey de tam olarak budur. Çoğunlukla komplo teorileri neden-sonuç ilişkisini içermez ve hayal ürünü verilerle gerçekliği sabote ederek olmayanları varmış, olanları da yokmuş gibi gösterebilir. Herhangi bir şeyin kesin olarak ortaya konulması ise doğrudan neden-sonuç ilişkisi ile mümkündür. Bir alanda uzmanlaşmış kişi, o alana ilişkin bilgiyi kullanarak neden-sonuç ilişkisi kurar ve bilgiyi testten geçirir. Komplo teorilerine inanan için ise netlikten çok, muğlak ve inançla kendi dünyasında şekillendirebileceği ve temel olarak neden-sonuç ilişkisinden uzakta bilgi, çok daha sağlam bir zemine dayanır. Çünkü bu bilgi, onun doğasına hitap eder ve muğlaklığın yarattığı gizem her zaman ilgi çekicidir.


Asıl sorumuza gelecek olursak, insanın içini kemiren bir sorudur: Neden? Sürekli kendimize bu soruyu sormaz mıyız? Çünkü her şeyin bir sebebi olduğunu düşünürüz. Peki mutlu değilsek bunun sebebi ne? Serotonin mi salgılayamıyor vücudumuz nedir? Bana soracak olursanız bunun sebebi biz insanoğlunun doyumsuzluğudur. Bunun için ne istediğimizi bilmeliyiz ne derece istediğimizi bilmeliyiz. Ne zaman istediğimizi elde ediyoruz işte o zaman mutlu olabiliyoruz. Bu da demek oluyor ki ne kadar çok şey arzu edersek mutlu olabilme ihtimalimiz o denli azalıyor. Ne kadar az hırsımız ne kadar az isteğimiz varsa o derece mutlu oluyoruz bence. Örneğin bir cep telefonu alıyoruz bu bize bir süreliğine mutluluk veriyor evet daha sonra daha iyisi ve çok daha pahalısı çıkıyor. Biz onu almak istiyoruz ve bu her zaman mümkün olmuyor e bunun sonucu nedir mutsuzluk. Neden elimizdeki ile yetinemiyoruz neden ihtiyacımızı gördüğü halde daha fazlasını istiyoruz? Popüler kültür mü, gösteriş merakı mı, diğerlerinden farklı olabilme hırs ve arzusu mu... bana sorarsanız bunların hepsi. Hep daha fazlasını isteriz peki nereye kadar? Bunun bir sonucunun olmayacağını bilmiyoruz. Bu sona ermeyecek her zaman daha iyisi üretilecek, daha iyisi olacaktır. Bence mutlu olmamız iki şekilde mümkün. Eğer başarabiliyorsak bizi mutlu edecek şeyi kendi ellerimizle kazanacağız. Hiç kimseden beklemeden. Bu ne olursa olsun çalışıp onu elde edeceğiz. Yok eğer bunu yapamıyoruz o zaman da yapılacak şey mutluluk eşiğimizi düşüreceğiz. Elimizdeki ile yetinmeyi öğreneceğiz. Sahip olduklarımızın aslında bazılarının hayallerini süslediğini bileceğiz. Hep daha fazlasının arzularsak hiçbir zaman mutlu olamayacağız. Bizlerin en nihayetinde amacımız mutlu bir hayat sürmek değil midir? Niçin okullara gidiyoruz, ne uğruna akşamlara kadar çalışıyoruz, çabalıyoruz. Kendimize hiç kimselere ihtiyaç duymadığımız, kendi ayaklarımızın üzerinde sapasağlam durabileceğimiz, kısacası mutlu olabileceğimiz bir hayat kurmak için değil mi? O zaman bu süreçte mutlu olmayı da bilmeliyiz. Bunun nasıl olacağını öğrenmeliyiz. Kendi adıma konuşacak olursam benim gelecekteki hayatımda en büyük kaygım bunca çabalamaya rağmen mutlu olamayacağım bir hayat sürmek. Umarım bu hiç kimsenin özellikle de benim başıma gelmez. Hayat zıttıyla kaimdir. Doğum, ölüm. Varlık, yokluk. Mutluluk, mutsuzluk. Aslında yaşantı mutlu olabilmek için harcadığımız eforun ta kendisidir. Sonucunda bunu elde edebilmek isteriz. Ancak ne yazık ki böyle bir şey yok. Çünkü mutluluk ve mutsuzluk tam olarak aynı noktadır. Hazcılık, konfor, zevk, sefa düşkünlüğü insanın hastalığıdır. Sürekli tüketiyoruz. Tükettikçe daha fazla tüketeceğiz ve bu da yetmeyecek. Daha fazla, daha fazla. Ancak modern insanın daha fazlaya ulaşacak maddi imkanları olmayınca ne oluyor, mutsuz oluyor. Velhasıl çözüm basittir. Geleneksel yaşamdır... Modernizmin her türlü imkanı, -insana çok tatlı gözükebilir bu imkanlar- asıl odak noktasından koparan ana unsurdur. Blogunuzu severek takip ediyorum, iyi çalışmalar dilerim. Size katılıyorum. İnsanın isteklerinin sonu gelmeyecektir. Elimizdekilerin kıymetini anlamalıyız. Üzerine konuştuğumuz, sık sık karşılaştığımız ama sürekli ertelediğimiz bir soru aslında. Sorun demiyorum çünkü kimilerine göre hayatın akışında benimsenecek bir durum bu. Bana sorarsanız insanın hayatında cevaplaması gereken ilk sorulardan biri. Bütün bir ömrü bir anlık mutluluk yahut bir sonuç uğruna harcamak mı? Yoksa bütün bir ömrü benimsediğin amaç uğrunda o yolda harcamak mı? İlki kişiyi gerçekleştiği nispette tatmin eder. ikincisi insanı sonuç ne olursa olsun tatmin eder. Kesinlikle üzerine bol bol konuşulacak güncel bir konu hatta belki de basit bir paradoks. Ellerine sağlık.


Neden yazı yazıyorum? Neden bu konuda istidadım olmadığını düşündüğüm halde ısrarla yazmaya devam ediyorum? Neden buradayım? Bu tarz soruları kendi içimde sık sık cevaplandırıyorum. Yazı yazmak konusunda beni motive eden sebepleri, maddeler halinde sizinle paylaşmak istedim. Dilerim keyif alarak okuyacağınız bir yazı olur. Her gün onlarca, hayatımız boyunca ise sayısız şeye tanıklık ediyoruz. Fizyolojimiz gereği her an geçmişi unutuyoruz. Unuttuğumuz şeyler adına hayıflanıyor olsak da bu bizim hayatımızı sağlıklı bir şekilde idame ettirebilmemiz için hayli elzem bir mesele. İşte ben de tıpkı sizler gibi öğrendiğim her yeni şeyle geçmişi unutuyorum. Hayatımızın kırılma/dönüm noktaları var. Bir sözle, bir gözle taban tabana değişiyor düşüncelerimiz. İşte ben de eski yazılarımı okudukça bu değişimi görüyorum. Bir bakıyorum, eskiden bir konu hakkında şimdiye nazaran hayli farklı düşünüyormuşum. Bu değişimi ayrıntılı biçimde görebilmek benim için gerçekten muazzam bir şey. Sadece bunun için bile yazmaya değer diyorum. Her yazıda olmasa da yazılarım için genellikle araştırma yapıyorum. Kimi zaman yeni bir şiir okuyorum. Kimi zaman internetin ücra köşelerinde kaybolmuş bir makaleye rastlıyorum. Hatta Parlak Jurnal'e yeni katıldığım sıralar kaleme aldığım Dumlupınar Denizaltı Faciası başlıklı yazım için milli kütüphaneye gidip iki hafta boyunca arşivleri taramıştım. Kütüphanenin karanlık yerlerinde kaybolmuş, bundan yarım asır öncesine ait gazetelerin taranmış kayıtlarına ulaşıp manşetlere bakmış, yazımı o bilgiler ışığında şekillendirmiştim. Bu araştırmam bana sadece o yazı hakkında bilgi sağlamadı. Aynı zamanda -ilk kaynaktan direkt- araştırma yapma konusunda da tecrübe sahibi olmuştum. Ve inanın bana bu serüvende hayli keyif almıştım. Şimdi düşünüyorum da ben, yazı yazmak için olmasa tembellik yapar, kendimi bu alanda geliştirmezdim. Mutlu ve hüzünlü anlarımla, sustuklarımla ve daha birçok sebeple içimde yanan bir ateş var. Biliyorum, bu ateş yaşamak isteyen her ferdin içinde yanmakta. İşte ben de naçizane siz değerli okurlara sesimi duyuruyorum. Ve yapay olmamak için dert edindiğim meseleleri anlatıyorum. Anlatmaya çalışıyorum. Belki görünürde değişen bir şey olmuyor ama biliyorum yapılan hiçbir iş sonuçsuz kalmıyor. Güzel bir söz bir şekilde bir kalbe dokunuyor. Anlatılan bir mesele bir şeylerin değişmesine sebep oluyor. Buna inanıyorum. Yazmaya başladığım günden beri birçok kelime öğrendim. Yanlış yönlendirmemek adına, doğruluğundan emin olmadığım kelimeleri tek tek sözlüğe bakarak araştırıyorum. Hatta yazım yanlışları konusunda kendimi bir hayli geliştirdiğimi ifade etmeliyim. Şimdi her şeyi kusursuz yapıyorum diyemem elbette. Evet ama her geçen gün kendimi bu konuda geliştirdiğimi rahatlıkla iddia edebilirim. Ve bu yönden her geçen gün kendime olan güvenim artıyor. Parlak Jurnal bir internet dergisidir. Evet ancak yazıları yayımlayıp köşeme çekiliyorum dersem bu platforma haksızlık etmiş olurum. Şimdiye kadar yayımladığım her yazıdan geri dönüş aldım. Kimi zaman yazdığım bir yazı hakkında ayrıntılı fikrim soruldu, kimi zaman arkadaşlarımla otururken yazdığım bir konu hakkında sohbet edildi. Hatta her yazıda olmasa da çoğu yazımın altına yorum geldi. Bu gerçekten beni hayli motive eden bir etken. Evet, bu maddeye yukarıda biraz değinmiş olabilirim. Ama inanın bana bu biraz daha farklı. Şöyle izah edeyim: Kitap okumadığım zamanlar, zaten hayli zayıf olan yazma istidadım köreliyor. Ve o vakitler iki kelimeyi bir araya getiremez oluyorum. Evet, bir konu hakkında araştırma yapmak için okumaktan bahsetmiyorum. Bir konu hakkında yazmak için herhangi bir konu hakkında okumam gerektiğinden bahsediyorum. Evet, dışarıdan bakıldığı zaman biraz garip bir tabir olmuş olabilir ama gerçekten bu şekilde düşünüyorum. Parlak Jurnal yazarlarının meramını anlatma ölçüsünde çok güzel bir yazı olmuş. 70'lerin dünyasında film çekmek özel bir iş idi. Fakat artık elinde herkesin kamerası var ve isteyen kendi filmini çekebiliyor. Belki bu durum filmlerin ortalama kalitesini düşürmüş oldu. Ancak hevesli ama gücü yetmeyen kişilerin film çekebilmesine olanak sağladı; böylece yeni fikirler ve yetenekler ortaya çıktı. Çok hoş bir yorum olmuş. Öncelikle teşekkür ederim. Yorumunda izah ettiğin düşüncelerine tam anlamıyla katılıyorum.


Nepotizm kavramının sadece 3. Dünya ülkelerinde olduğunu zannediyorsanız yanılıyorsunuz demektir. Ben sadece bir Süpergüç olan Amerika'dan örnek vermekle yetineceğim, gerisi sizin araştırmalarınıza, gözlemlerinize ve yüksek değerlendirmelerinize kalmış. Ayrıca burada ülkemizdeki liyakat problemlerinden birine örnek vermek gerekiyor. Ülkemizdeki öğretmenler 10 yıl çalıştıklarında maaşlarını %3,8 arttırırken bu oran OECD ülkeleri ortalamasında %30,8 olarak karşımıza çıkıyor. Başarı ve tecrübesine göre mesleklere karşılığını vermediğimiz sürece liyakat sorunu karşımızda olacaktır. Ve bu sorun yetenekli insanların yeteneksizler içerisinde erimesine yol açacak; nepotizmin önü açılacaktır. Çözüm liyakat denilen layık olma, yaraşma, yaraşırlık, uygunluk kriterlerine göre bir değerlendirilmeye tabi tutulup her insanın hakettiği yere gelmesidir. Bu böyledir. Çok açık ve nettir. Nepotist tavırlar ancak günü kurtarmaktadır, uzun süreli sorunlara çözüm üretememektedir ve hiçbir zaman üretemeyecektir. Siyasal veya sosyo-kültürel veyahut dini düşünceye göre bir takım ayrıştırmalardan ziyade bilgi, birikim ve yeteneğe göre değerlendirmeler her zaman insan, kamu ve toplum yararına olacaktır.


İnsanın dünyaya imzasıdır çocukları. Kimi özensiz bir şekil karalar ve gider kimi ise adeta bir sanat eseri ortaya koyar. Halbuki ne güzeldir arkamızda bıraktıklarımızın bizden daha iyi olacağıını bilmek, onların bizden daha güzel imzalar atacağını bilmek. Günlük koşuşturmacamızın içinde bizler ne kadar ailemizle ilgileniyoruz? Özellikle ailemizdeki ufaklıklarla ne kadar iletişim kuruyoruz ? Unuttuğumuz bir şey var ki biz bir ağaçsak köklerimizde ailemizdir. Bu yüzden ailemizle ve özellikle ufaklıklarla vakit geçirmeliyiz. Onların pozitif enerjilerinden bizlerde faydalanmalıyız. Her dört çocuktan biri şiddet görüyor ve her beş dakikada bir çocuk şiddetten dolayı yaşamını yitiriyor. Buna benzer pek çok istatistik var. Asıl kötü tarafı ise toplumda bunu kabul eden insanların sayısıda azımsanmayacak derecede çok. Mesela UNICEF'in 2012 yılında yayınladığı rapora göre yaşları 15-19 yaş arasında olan genç kadınların yarısına yakını yani 126 milyonu, onlara şiddet uygulayan kocalarının bazen haklı olabileceğini düşünüyor.


Bozkırın Tezenesi olarak anılan Neşet Ertaş, 1938 yılında Kırşehir'de dünyaya geldi. Türkmen / Abdallık kültürünün son büyük temsilcisi olan Neşet, 12 yaşındayken annesini kaybetti. Şüphesiz ki bu ayrılık, türkülerinde yer edecekti. Annesini kaybetmesinin ardından babası ve kardeşi ile göçebe hayatı yaşayarak o köy senin bu köy benim dolandı durdu. Hayat şartları nedeniyle okula gidemedi. Fakat müziğe olan ilgisi de bu zamanların eseri olacaktı. Enstrümanlarla yakın bir ilişkisi bulunan ve onları belki de hayatının bir parçası olarak görmeye başlayan Neşet; kendi kendine keman, bağlama, cümbüş gibi enstrümanları çalmayı öğrendi. Sanatının yüzde doksanını babası Muharrem Ertaş'a borçlu olduğunu ifade eden ünlü halk ozanı, 1950'li yıllardan itibaren bilinir bir isim oldu. Bu yıllarda TRT Ankara Radyosu'nda canlı olarak yayımlanan Yurttan Sesler adlı radyo programında Geleli gülmedim ben bu cihana bozlağını okudu. Bu bozlak, onun için yeni bir dünyanın kapılarını aralayan önemli bir adım oldu. 1957'li yıllar, babasının türkülerini kayıt yapmaya başladığı dönemlerdi. Zaman içinde türküleriyle tanınmaya başladı. Konserler verdi, türküsünü milyonlarca insana duyurdu. 1976 yılında sigara ve alkol kullanımına bağlı olarak bir rahatsızlık geçirdi. Tedavi için Almanya'ya gitti. 1979-2003 yıllarında Almanya'da kaldı. Bu süreç içinde 20 kaset çıkararak müzik kariyerine farklı parçalar kattı. 2000 yılında İstanbul Harbiye Açık Hava Tiyatrosu'nda bir konser veren Neşet Ertaş, Türkiye'de müzik kariyerine tekrar başlamış oldu. Dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel kendisine Devlet Sanatçılığı unvanını verdi. Ama kabul etmedi. Hayatı özetleyen türküleri ve muhteşem bağlama çalışıyla Türk halk müziğinin biricik ismi olan Ertaş, 2012 yılında hayata gözlerini yumdu. Neşet; şiire estetik, bağlamaya gönlünü katan o güzel insan... Sözünü kendi yazdığı türkülerinin her biri, büyük bir felsefenin yolcusuydu. Cahildim dünyanın rengine kandım diye başlayan Ahirim Sensin türküsüyle bambaşka bir dünyanın kapılarını aralıyordu bize. Hayale aldandım boşuna kandım diye de devam ediyordu. Türkülerini söylerken muhteşem sesine her zaman bağlaması eşlik ediyordu. Eğitim görmemişti, kabiliyetini ortaya çıkarıyordu. Sanki yüzyıllarca bağlama eğitimi almıştı, öyle güzel çalıyordu. Yalnızca eğitimle olmuyordu demek ki! Kabiliyet her şey önemliydi, eğitimle birleştirilirdi ama kabiliyetsiz olamazdı. Kimi böyü kimi böcek kimi kul / Marak edip heç birini sordun mu? Bunlar neden nedenini sordun mu? Hayata atıldık, sorguluyor muyuz peki çevremizde olan bitenleri? Ne yazık ki birçoğumuz dünyanın konforuna ve sıradanlığına alışıyor. Oysa merak edilecek o kadar çok şey var ki! Başımızı gökyüzüne çevirdiğimizde ya da doğaya baktığımızda dikkatlice, her şeyin nedenini ve niçinini çok daha fazla merak edeceğiz. Fakat günlük koşuşturmalardan buna zaman kalmıyor!


Dinle serimizde yola Neva Makamı ile devam ediyoruz .Neva dediğimizde dahi anlamasak da farklı bir his hasıl oluyor gönlümüzde. Bir yenilik, tazelik, ferahlık yayılıyor uçtan uca. Neva makamı basit makamlardan olup, durağı Dügah perdesidir. Seyri inici çıkıcı olan makamın dizisi ise yerinde Uşşak dörtlüsüne, Neva perdesinde bir Rast beşlisinin eklenmesiyle meydana gelir. Güçlüsü aynı adı taşıyan perdenin adı Neva'dır. Klasik Türk Müziğinin ilk akla gelen isimlerinden olan ve daha ziyade Itri olarak tanıdığımız Buhurizade Mustafa Efendiye ait Neva Kar eserinden gönlümüze değeni dökelim şimdi de söze. Ne çok şey birikmiş hepsi de birbirinden taze duruyor karşımda acı da sevinç de. Geçmiş baharlar geçti mi yoksa gelecek baharlar gelmede mi? Öyle değil güzel insan. Aslında gönlünde bahar olanın özü de bahar sözü de. Her varlık üzerine aldığı sorumluluğu hiç şikayet etmeden nasıl da getiriyor yerine. Dönüp kendime baktığımda utanıyorum bir kareden, bir neva hükmündeki çekirdekten bile. Denizi seyre durmuş kökleriyle toprağa tutunmuş ağacın bu hayata karşı duruşunu, sessizliği ile anlattığı o muazzam sırrı, yaşına bakmaksızın her daim öğrenmeye hevesli o heyecanını. Masmavi göğün hiç yorulmadan bulutları göğsüne yatırıp okşayışını. Sahiplenmeden var olan, her dem bir arayış bir göç halinde olan kuşların kanatlarını, baharı arayan ,hiç durmayan isteyen çığlık çığlığa dualarını. İnleyip sırrını faşeyleme ağyara sakın Düşme bilmezlik ile varta-i inkara sakın Değmesün ahların kakül-i dil-dara sakın Sonra Mansur gibi çıkman olur dara sakın Arz-i acz etmeyesin yareden ol yare sakın Bulduğun cevher-i alileri biçare sakın. Hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen Merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen. Ağlayıp inleyerek sırrını yabancılara açıklama sakın Cahillik edip inkar çukuruna düşme sakın. Ahların sevgilinin kahkülüne değmesin sakın Sonra Mansur gibi darağacına çıkarsın, sakın O sevgiliye yaralarından çaresizlik içinde yakınma sakın Bulduğun yüce cevherleri koru gözet ey biçare. Hoşça bak kendine ki kainatın özüsün sen. Bütün yaratıkların gözbebeği olan insansın sen. Sendedir mahzen-i esrar-ı mahabbet sende Sendedir ma'den-i envar-ı fütuvvet sende Gizli gizli dahi vardır niçe halet sende Ma'rifet sende hüner sende hakıykat sende Nazar etsen yer ü gök duzah u cennet sende Arş u kürsi ü melek sendedir elbet sende. Hoşça bak zatına kim zübde-i alemsin sen Merdüm-i dide-i ekvan olan ademsin sen. Sendedir sevgi sırlarının mahzeni sende Sendedir yiğitlik nurlarının madeni sende Gizli gizli daha nice haller vardır sende İrfan sende, ustalık sende, doğruluk sende Bir baksan, yer ve gök, cehennem ve cennet sende Yüce ve ilahi makamlar ve melekler sendedir elbet sende. Hoşça bak kendine ki kainatın özüsün sen. Bütün yaratıkların gözbebeği olan insansın sen. Gönlü bahar olanın gözüyle gördüğü de bahar oluyor. İnsan yeterki doğarken kalbine saklanan inciyi incitmesin. Kuşlar özgürlüğü, gökyüzü sonsuzluğu anlatırken; insan-ı kamil ise lisanıyla, bakışıyla, hayatıyla umudu anlatır. Şu ömür merdiveninde her yeni doğuşla tazelenen umut, kim bilir ne özler saklar özünde. Sıkılmadan okuduğum ve beni epey düşündüren bir yazıydı. Ellerinize sağlık .


Ömer Faruk Keskin: Öncelikle böyle bir muhabbetin bir tarafı olmaktan duyduğum onuru ifade etmek istiyorum. Hayat bildiğiniz gibi yolculuk, gurbet. 1970'li yılların sonunda bir sebeple Ankara Kalecik'ten Kırıkkale'ye gurbeti diyara ayrılan bir ailenin dördüncü evladı olarak doğdum. İlk ve ortaöğrenim hayatımı Kırıkkale'de tamamladım. Kocatepe Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nı bitirdim. Ardından da Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Türk Dil Musikisi bölümünde yüksek lisans yapmaya başladım. Hayat beşikten mezara bir öğrenim süreci. Ben de bu hayatın bir parçası olarak şu anda öğrenmeye ve öğretmeye devam ediyorum. Ömer Faruk Keskin: Okula başlamadan önce annemin güzel sesi, ardından okul sıralarındaki DÜM TEK E TEKKAA ritimleri ile müziğe adım atmış oldum. Sonrasındaysa okuldaki müzikal etkinlikler ilgimi çekmeye başladı. Öyle ki müzik öğretmenimizin koroyu yönetmek için yaptığı el hareketleri bile ilgimi çekiyordu. Ritim müziğin ilk adımıdır, insan kalbi de ritimle atar, yani insan hayatta aslında ritimle ve müzikle başlıyor. En küçük usul DUM TEK'tir ki kalp de böyle atar. İnsanın kalbindedir o ahenk, o ritim vücutta gizlidir. Malumunuz sizler tıbbiyelisiniz, bunu yakından müşahede ediyorsunuz. Müzik öyle bir derya deniz ki birine değip diğerine değmemek mümkün değil, sizi alıp götüren bir gemi gibi o ummanda gittikçe gidiyorsunuz, güzellikler keşfediyorsunuz. Yaratıcının insanoğluna en büyük armağanlarından birinin de müzik olduğunu anlıyorsunuz. Ömer Faruk Keskin: İsterseniz ney ile tanışmamdan başlayalım ve ardından da neye dokunalım biraz. Lise yıllarımda dostlar ile birlikte bir arkadaşımızın evine yemeğe davet edildik. Sofranın başına oturduğumuzda bir el teybin play tuşuna bastı ve o da geldi sofraya oturdu. Ama o dakikadan sonra kulaklardan kalplere süzülen o ses beni yemek yemekten alıkoymuş, adeta o sesler doyurmuştu beni. Ben de o kaseti dinlemek üzere ödünç aldım. Bu kaset neyin ön planda olduğu bir enstrümantal bir albüm kaseti idi, hatta şimdi bile nağmeleri aklımda. Daha sonra bu sesin ne olduğunu daha doğrusu neyin ne olduğunu araştırmaya başladım. Bu güzide enstrümanın insan ile benzer yanları olduğunu anladım. Tıpkı anne karnında dokuz aylık bir yolculuğun ardından bedenine ruh üflenen kuru bir kamışa benzediğini ve yine insanın çektiği çile gibi onun da yapım aşamasında ateş görerek olgunlaştığını öğrendim. Hz. Mevlana diyor ya LALELER KIRAĞI GÖRMEDEN OLGUNLAŞMAZMIŞ. Çünkü lale için o çile aşkın şahididir. İnsan da böyle değil mi? Neyin de aşk için önce kızgın bir ateşte kurutulması sonra yine kızgın bir ateşle bağrının delik deşik edilerek dağlanması, onun çektiği ısdıraptır. İnsanı, başındaki dünyaya açan yedi delik gibi yine neyi kainatla buluşturan, dış dünyaya açan biri arkasında, altısı önünde 7 tane deliği vardır. Bunun yanında her bir ney biriciktir tıpkı insan gibi, tıpkı kar taneleri gibi her bir kamışın biricik olduğunu fark ettim ve bu da beni neye çeken en önemli sebeplerden biridir. Ney, insana benzerliği açısından oldukça önemli mesajlar veriyor. İnsan kuru bir bedenken yaratıcının ruh üflemesi, can vermesi gibi biz de bu kuru kamışa kendi ruhumuzdan ruh üfleyerek adeta neyi konuşturuyoruz, söylemeye başlıyor. Ne söylüyor? Ayrılıkları söylüyor, gurbetten şikayet ediyor ve belki de kainatın yaratılışını anlatıyor. Neyin bir hikayesi var malum. Ömer Faruk Keskin: Neyin kainatın sırrını ifşa ettiği söylenir hep. Bunun hikayesi de şöyle anlatılır: Peygamberimiz, Hz. Ali'ye bir sır veriyor. O da bu sırrı bir gece, çölde bir kör kuyu bulup anlatıyor. Sonra o kuyunun sularının ulaştığı yerlerde kamışlar yükselmeye başlıyor. Bir derviş onlardan bir tanesini koparıp başını ve ayaklarını kesiyor ardından da içini kızgın demirle dağlıyor, cefa çektiriyor. Sonra gözlerini kulaklarını, burnunu ve ağzını yerleştiriyor içerisine hu diyerek üflemeye başlıyor ve bu çıkan sesin kainatın yaratılış sırrı olduğunu öğütlüyor. Ömer Faruk Keskin: Kırıkkale'de o yıllarda ders alabileceğim kimse yoktu. Ben de kısıtlı imkanlarla Ankara'ya geldim. TRT Ankara Radyosu'nda bir neyzen olduğunu duyarak kendisine ulaştım. Neyzen Uğur Onuk'dan uzun bir süre ney dersi aldım. Ney öğreniminde yetenekten ziyade aşka, isteğe ve sabra ihtiyaç vardır. Siz neyi tanıdıkça o sizin ruhunuzu belli bir dinginliğe çekiyor, hizaya getiriyor. Ömer Faruk Keskin: Aslında İslamiyet öncesinde de ney var. İcra edilmiş ve nay ismi ile anılmış. Zamanla, özellikle mutasavvıfların toplumda yerleşmesinin ardından Hz. Mevlana da insana benzerliğinden bu enstrümana manalar yüklemiştir. Ömer Faruk Keskin: Ney dediğimizde akla gelen belki de ilk isim neyzen Tevfik. Tabi elinde şarap şişesi ile dikkat çekip bizim bazen sığ düşünceler ile sarhoş olarak ilan ettiğimiz, hakikatte ise Melamin menşeli bir mutasavvıftır. Neyzen Tevfik tasavvufun farklı bir noktasındadır ve hiçlik felsefesi de araştırılmaya değerdir. Tasavvufun özünü yansıtmaktadır. Ömer Faruk Keskin: Bizim mesleğimizde usta çırak ilişkisi esastır. Talebeler ustalardan beslenir. Benim de kendime idol olarak kabul ettiğim Neyzen Niyazi Sayın hocamızdır. Onun eserleri beni çok etkiliyor ve farklı ruh dünyalarına çekiyor. Ben de hocam gibi olmaya şiar ettim ve onun gibi üflemeye uğraşıyorum. Ömer Faruk Keskin: Hane kavramı insanda ev yuva fikrini uyandıran eski bir kelimedir, ney ise bahsettiğimiz gibi çok kıymetli kültürel bir saz. Bu noktada da içinde bulunduğumuz kampüs, Hamamönü, tarih ve manevi hayatın önemli bir buluşma noktası. Malumunuz, İstiklal şairimiz Mehmet Akif Ersoy'un da kutlu beyitlerini kaleme aldığı bir yer. Küçük bir kampüs, şirin bir mekan olmasına rağmen içerisinde 8 tane irili ufaklı tarihi cami bulunduran ve manevi dinamikleri oldukça yukarıda olan bir bölge. Böylesine güzel bir bölgede bir gün dolaşırken, sanatın değişik dalları ile ilgili çalışmalar olduğunu gördüm ama ney sesinin eksikliği dikkatimi çekti. Çünkü ben de ney üflemek için böyle bir yer arıyordum. Zaman zaman burayı açmadan önce bu civarda ney üflemeye gelirdim. Daha sonra da içinde bulunduğumuz gönül mekanı olan Neyhane'yi açma şansımız oldu. Burada ücretsiz olarak çok değerli sanatçılarımız ile sanatseverleri buluşturuyoruz. Kapıdan gelen tüm dostlarımıza örfümüzün tarif ettiği ölçüde ikramlarda da bulunuyoruz ki bunlardan en önemlileri de musiki ve çay. Ömer Faruk Keskin: Ecdadımızın musiki ile hastaları tedavi ettiğine dair ciddi argümanlarımız var elimizde. Bu konuda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Neyhanede de müzikle hem kendimizin hem de gelen dostlarımızın kulaklarına ve gönüllerine dokunmaya çalışıyoruz. Buna hepimizin ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. -Çok teşekkür ederiz bizi kırmadığınız ve zaman ayırdığınız için. Dostlar, röportajımıza Neyhane'de bir neyzen olan Ömer Faruk Keskin hocamızın bizim için üflediği eseri dinleyerek son veriyoruz. Böyle güzel bir sohbetin altına Marulun yaptığı talihsiz yorum ney? ya da marul ney, ya da neyse ney mi sayfa yöneticisi,yazık.. Bahsettiğiniz yorumu sildim. Sizden özür dilerim, haklısınız. Dikkatiniz için teşekkürler.


Sizlere bu yazımda, bir deneme, bir sohbet havasında tiyatro sanatından bahsetmek istedim. Sizi sıkmaması ve pozitif katkı sağlaması dileğiyle. Bazen kendime soruyorum. Niçin bu kadar çok seviyorum tiyatroyu? Niçin benim önceliklerim, ilklerim arasında. Sonra bunu yağan yağmur eşliğinde uzun uzun düşünüyorum ve bir yazı yazmaya karar veriyorum. Tiyatro izlemeyi, bir oyun çıkışı karakterler üzerine konuşmayı, bir oyundan vurucu bir tirat okumayı çok ama çok seviyorum. Ama sanırım tiyatroyu en çok söylenemeyeni söylediği için, susmadığı için, yılmadığı için, geçmişe ve geleceğe ışık tuttuğu için; bir bakışla yılların unutturamadığı acıyı, mutluluğu tarif edebildiği için ve -hayatın anlamını sık sık sorgulayan birisi olarak- ön yargılarımı kırdığı için seviyorum. Ön yargılar, insanın tenine ve bedenine yapışmış dikenler gibidir. Bir insan ne kadar iyi olursa, ne kadar temiz yürekli olursa olsun eğer ön yargılara sahip olduğunun farkında değilse, o insana kolay kolay sarılamazsınız. Yalnız lütfen yanlış anlaşılmasın. Sizlerle ön yargılar ile önseziler arasındaki farkı ayırt ederek konuşmaya devam edebiliriz. Önseziler geleceğimizi aydınlatan ışık huzmeleridir. Önseziler, bilgiyle harmanlandığında kişiyi ön görüşlü kişi yapar. Ve sezgi gücü yüksek toplumlar az lafla çok şey anlatabilirler. Şimdi tekrar ön yargılara gelelim. Diken demiştik. Evet, ön yargılar diken gibidir. Yan yana olan iki insanı birbirinden fersah fersah uzak kılar. Yaşadığımız toplum, topluluk olarak yargılar doğurur. Düşünmeden, sorgulamadan bir şeyleri kabul eden kişiler, bu yargıları salt doğru zanneder. Kutsal bir anlam yükler. Peki, nasıl kurtulabiliriz bu ön yargılardan? Cevabı çok basit efendim. Okuyarak! Birbirimizi severek, dinleyerek kurtulabiliriz. Sadece gözümüzle değil gönlümüzle de bakmaya çalışarak. İşte, ben en çok bu yüzden seviyorum tiyatroyu. Beni yolumdan alıkoyan tabuları yıktığı için. Gerçeğin önündeki sisleri taze ve canlı nefesiyle dağıttığı için. İnsanlar tiyatroya bir şey olmak için başlarlar çoğu zaman. Bir şeyler öğrenebilmek için başlarlar. Ancak sonra fark ederler ki tiyatro sadece yeni şeyler öğrenmek, bir şeyleri başarmak değildir. Bunun çok ama çok ötesinde kendini keşfetmektir. Ne istediğini fark etmektir. İnsan yeni bir yer aramaya başlamadan önce, mutluluğu aramaya başlamadan önce, kendini aramalıdır. Kendini keşfetmelidir. İlginiz için teşekkür ederim sayın okur.


Aşık Nesimi'nin eserini Arif Sağ hocadan dinlemenizi salık veririm. Orantısız talebe karşılık orantısız arzın sonucu, her yerdeler! Tepkimi çeken sayıları değil. Tepkimi çeken; mitoz bölünen dükkanların ekseriyetinin nitelikli kahveden bihaber olması, kahve kültürünü ayaklar altına alması. Söz konusu yolun yolcusu bir avuç insanın gayretini, çabasını boşa çıkarması. Bundan mütevellit okuyacağınız satırlarda farklı bir kavramın üzerinde duracağım. Nitelikli kahveyle benzer sonu yaşayan kavram. Hesapsız talebin hesapsız arzla karşılık bulması sonucu içler acısı hal alan kavram. Günümüz müzik üretimi şu şekilde: Popüler Müzik adı altında, kabiliyetli aranjörler -ve dahi teknoloji- vasıtasıyla enstrüman çalmaya gerek kalmadan şarkılar yapılıyor. Şarkıcıların söylediği on, on beş kanal cümle yazılım marifetiyle kesilip, biçilip, birleştirilerek dört dakikalık bir şey piyasaya sürülüyor. Sonrası, satın satabildiğiniz kadar. Nitelikli üretimin peşinde olan yok. İyi şarkılar iyi şarkıcılar, sanatçılar eskide kaldı. Çok eskide. Vahim! Genç kuşağın kulakları bunlarla doluyor. Zihinleri bunlarla kirleniyor. Müziğin esas sahiplerini kimse tanımıyor, bilmiyor. Merak etmiyor. Herkes önüne koyulanı tüketmekle yetiniyor. İlgi alanım olan Türk Halk Müziği'ni ele alalım. Kaç kişi Aşık Nesimi'yi duymuştur? Daimi'yi, Beyhani'yi? Ali Ekber Çiçek'i, Yücel Paşmakçı'yı, Nida Tüfekçi'yi, Muzaffer Sarısözen'i? Günümüze yaklaşalım. Kaçımız Mehmet Erenler'i, Arif Sağ'ı, Erdal Erzincan'ı, Çetin Akdeniz'i bilir? Müziğin esas sahibi bu sanatçılardır. Dinlediğiniz, söylediğiniz birçok eser bu sanatçılar ve öğrencileri sayesinde topluma kazandırılmıştır. Adını andıklarım ve sonraki yazılara bıraktıklarım... Bu beyefendiler, hanımefendiler halk sanatçısıdır! Gerçek müziğin peşinden koşmak, araştırmak, öğrenmek, öğretmek onlara en büyük teşekkürümüz olacaktır. Göçenlerin mekanı Cennet olsun, yaşayanlar var olsun! Efendim,bendeniz bir halk ozanının torunu olarak haklı serzenişinize sonuna kadar katılıyorum.Değişen zaman ve mekana,gelişen teknolojiye iştirak eden mevzubahis neslin bu şahanelerden bihaber olduğu kadar bigane olduğunu da eklemek isterim.Sazın her türündeki tınının efsunkarlığına erişemeyen, kulaklarını tıkayan,güftelerdeki derun anlamın derinliklerine destursuz dalan birçokları var.Bunda niteliksiz tüketimin olduğu kadar var olanı niteliksizleştirmeye yönelik pespaye girişimlerin de rolü büyük. Misal canım dilimiz Türkçeyi katledip tarumar eden bir güruhtan türküleri anlayıp,türkülerle hemhal olmasını-şahsım adına söylüyorum-beklemem. Misal Türk dili ve edebiyatını yalnızca ders zanneden bir gençlikten bağlama,tanbur,ud çalmayı hatta bırakın efendim çalmayı bunları tanımalarını bile beklemem. Misal günümüz hodbin kültürüne karşı sadece avam kitaplar okuyarak kendini medeni hale yükseltmeye çalışan erkandan Itri'yi,Cemil Bey'i,Dede Efendi'yi bilmesini beklemem. Misal halk müziğini,sanat müziğini ve klasik musikiyi kırk yaş üstü olgun insanlara atfeden 21. yüzyıl kuşağından Aysun Gültekin'i,Nesrin Sipahi'yi,Kani Karaca'yı dinlemesini beklemem. İsmini zikrettiğim bu zat-ı muhteremlere ve evvelden giden ahbablara selam olsun,rahmet olsun. Özetle Sayın Yazar,keşke niteliksiz sıfatını sadece kahvede bırakabilseydik.Kötü yapıyorlar cicim,becerememişler işte,başka yerden alırız. der geçiştirirdik. Korkarım ki bu sıfat şu anki zamana,mekana,kişiye ve topluluğa müstahak! Lakin yine de şükür ki bu bercesteleri keşfedip baş üstü yapan,türkülerin değerini anlayıp dile getiren,halkı kahve misali uyandırmaya çalışan yazarlar var.Var olsunlar. Haddizatında gevezelik ettim,kusura bakmayınız.Kaleminize sağlık,nitelikli dinlemeler. Yaşayınız hanımefendi! Kıymetli katkılarınız için teşekkür ederim.


Öncelikle konuya şöyle bir ayrım yapmak gerekir, yılbaşı kutlaması ile Noel tamamen farklı şeylerdir. Biri Hristiyanlara özgü olan Hz. İsa'nın doğumunun yortusu diğeri ise yeni bir takvime geçişin kutlaması. Yeni yılın kutlanması belki Babil uygarlığına belki de daha da eskiye dayanır ancak Noel yani Christmas, çok daha yeni bir kavramdır, öyledir ki 25 Aralık 336 tarihinde kutlanmaya başlanmıştır. 336 yılında kutlanılmaya başlanılan bu bayram şu şekilde icra eder, Noel öncesi dört hafta, Noel, Noel sonrası 12 gün ve Epiphany, son olarak Candlemas yani Hz. Meryem'in yortusu. Hristiyanların Noel için hazırlıklarını başlattığı dönem yani Noel öncesi 4 hafta Advent olarak da geçiyor. Kasım ayının 15'inde başlıyor ve aralık ayının 25'inde sonlanıyor. Ortodoks kiliselerinde ise kasım ayının 28'inde başlıyor. Bu dönemde insanlar sanki oruçmuşçasına bazı besinleri yemiyorlar. Noel vakti geldiğinde ise yani 25 Aralık (Ortodoks kilisesi için ocak ayının 7'si) kutlamalar başlar. Okullar, iş yerleri, devlet daireleri zaten kapanmıştır. Önceden süslenmiş evler, evlerin bahçeleri, alışveriş merkezleri bir renk cümbüşüne bürünmüştür. Özellikle Noel için üretilmiş ağaçlar süslenmiş ve altına hediye paketleri yerleştirilmiştir. Hindiler pişmiş ve sofraya konmuştur. Genel olarak böyle kutlanır Noel. Noel sonrası 12 gün aslında Noel günü kutlamasının devamıdır. Ziyafet devam eder. 12. günün gecesinde ise Epiphany kutlanır. Bu olay The Wise Men'in ziyareti olarak geçer. Bu gün aynı zamanda Noel süslemelerinin indirilmesi gereken gündür ancak bazıları Candlemas'a kadar indirmez. Candlemas zamanı Noel sonrasında Hz. Meryem'in yortusudur. Bu dönem ise Hz. İsa'nın Yahudi kilisesine götürülmesi ve Hz. Meryem'in arınması olarak geçer. Şubatın ikisine kadar devam eden bu kutlama Candlemas ile sonlanır. Sonuç olarak yılbaşı kutlamaları ile Noel apayrı iki olay olmasına rağmen kullandığımız takvimde çakışmıştır. Noel kutlamaları; Hz. İsa'nın doğumundan 4 hafta önce başlayan hazırlık olup Hz. Meryem'in arınmasıyla sona erer. Yılbaşı ve Noel'i birbirinden ayıran, farklılıklarını ortaya koyan harika bir yazı olmuş, elinize sağlık sayın Erkan! Sanırım artık her yıl yeniden okunabilecek bir yeni yıl yazımız oldu. Ellerine sağlık.


-Kafasında düşünceler dönüp dururdu. Ne zaman konuşacak olsa dilinden bu tekinsiz düşüncelerin döküleceğini düşünüp tarifsiz bir korku duyardı. -İnsanın her kavgadan, her mücadeleden galip çıkması mümkün değildi. Bazen yenilgiler ve felaketler, zaferlerden daha çok işe yarayabilirdi. Toplumları, milletleri, hatta teker teker insanları bile sağaltan ancak ızdırabın da içinde olduğu koyu yeşil, cıvık acı sıvısıydı bazen gerekli olan. -Birkaç adım ileri ya da geri, artık önemli değildi. Bir şekilde ayaktaydık ve bunun hakkını vermemiz gerekiyordu. -Yaprakları dökülmüş bir ağaç kadar çirkin olabilirdi en fazla. Sevgililerin birbirlerine sarılması gibi sıkı sıkı, tutkuyla sarıldılar birbirlerine; birbirlerini tanımayan çirkin insanlar. -Kararsızlık onun lanetiydi. Her zaman pişmanlığa mahkumdu, her zaman daha iyi bir seçeneği ıskalamış olmaktan korkardı. -Beş yüz, beş bin, hatta beş yüz bin... Hepsi birdi onun için. Önemsizdi. Onun için 1 önemliydi. Değerli bir 1 , değersiz beş yüz binden daha gerekliydi hep. Kalabalıklar gereksiz, yıkılan putlarsa önemsizdi. Ahlak bu yaşamın küsuratıydı. En baştan anlam kazanmalı, yeniden inşa edilmeliydi. İflah olmaz her Nietzsche'cinin parolası! -Servetinin çoğalması için gereken neyse yapmaya hazırdı. Hırsızlık, yağma, gasp, tecavüz vb... herkeste, hatta en acımasız olanımızda bile belli belirsiz var olan hayali kırmızıçizgi onda yoktu. -Alkoliklerin çok aç olduklarında bile içkiyi tercih etmeleri tesadüf değildir. Bir sarkacın kah bir ucunda kah diğer ucunda, ağır adımlarla ölüme yürürler. -Etnisite bakımından Bulgarların ağırlıklı olduğu bir bölgeydi. Ama tutulan eski kayıtlara, hele ki bunu tutanlar Bulgarlarsa güven olur mu, bilinmez. -Bizim kutsal küçük Slav devletimiz de böyleydi. Bir tür yaygın faşizm egemendi. Teker teker hiçbir bireyin önemi yoktu. Eğitimlerine, ilgilerine, zevklerine, farklılıklarına bakılmaksızın herkesin aynı potada eritildiği, yok edildiği kutsal bir ülküydü. Malum karikatürde de gösterildiği gibi; savaşın orakla ekin biçer gibi biçtiği on binler. Varlıkları ulusun varlığına birer armağandı, onun varlığının üstüne serpilen küllerdi. Konuk yazar: Adım Tansu S. ! İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF'de Maliye lisans ve yüksek lisans ile Anadolu Üniversitesi'nde yarım dönem Sosyoloji eğitimi aldım. Şimdi Felsefe 3. sınıf öğrencisiyim.


Öncelikle şunu söylemek gerekiyor: Gerekli olan hem üremeyi, hem de tüketmeyi azaltıp sürdürülebilir bir dünyada yaşamaktır. Dünyanın ekosistemi bir yandan artan nüfusla, bir yandan da azalan kaynaklarla yaşamayı kaldırabilmekten her geçen gün uzaklaşıyor. Ancak, bizler her ne kadar özgür irademizle birilerini bizi idare etmek için seçtiğimizi ve bu seçtiğimiz kişilerin de kendi özgür iradeleriyle doğru yolu seçtiğini düşünsek de, dünyayı ne biz, ne de bizlerin seçtiği kişiler yönetiyor. Dünyayı yöneten küresel sermayedir ve küresel sermaye bizlerin hem daha fazla ürememizi hem de daha fazla tüketmemizi istiyor. Çünkü onlar güçlerine ancak bu şekilde güç katıyorlar. Dolayısıyla vermemiz gereken tüm kararlarda bu nesnel gerçekliği göz önüne almalıyız. Dünyanın sürdürülebilirlik değil, bir tüketim çılgınlığı içinde devam edeceğini varsaydığımıza göre bu çılgınlığın devam edebilmesi için enerji gerekli, hem de her gün artan bir oranda. Yine sakin kafayla düşünecek olursak, bir yandan hem üremeyi, hem de tüketmeyi sürdürürken, diğer yandan da enerjiyi yeter seviyede tutmak mümkün, bunun birinci adımı da enerji verimliliği, yani ürettiğimiz enerjiyi gereksizce saçmamak. Evlere izolasyon yaptırıldığında emlak vergilerini düşürmek, kilometre başına daha az benzin yakan araçlardan daha az vergi almak, tasarruflu ampulleri bir yandan zorunlu kılıp diğer yandan da bunlardan KDV almamak devlet desteği ile enerji verimliliğini artırmanın yolları. Almanya bunları uyguladığı için enerjiyi bize göre üç kat daha verimli kullanabiliyor. Yukarıdaki önlem önerilerinin tümü kısa vadede devlet gelirlerini azaltacağı için, uzun vadedeki yararları göz ardı edilerek sadece bugünü kurtarmaya bakan devlet yapımızda uygulanamıyor. İkinci adım ise vatandaşın enerjiyi kendisinin üretmesine izin vermek. Yani hepimiz evimizin çatısına birer güneş paneli veya rüzgar türbini koyarak kullandığımız enerjinin en azından bir kısmını üretebilmeliyiz. Ama bunu da yapamıyoruz, temelde yasak değil ama devlet bunu yapmayı neredeyse imkansız hale getiriyor. Bunun ana sebebi de enerji üretim piyasasından sağlanan rant. Eğer vatandaşların çoğu kendi enerjilerini kendileri üretebilecek olsalar ne termik santrallere, ne de nükleer santrale gerek kalır ama enerji piyasasından elde edilen tatlı gelirler azalacağı için buna kesinlikle göz yumulamaz. Devlet o zaman öncelikle kendisine yük olmayacak bir enerji üretim modeli benimseyecek, yani santraller kurmak yerine sermayeye santraller kurduracak ama onlardan alacağı enerjinin fiyatını yüksek tutarak bu sermayenin daha da zenginleşmesine katkıda bulunacak. Çünkü fiyatını yüksek tuttuğu enerjinin faturasını yine hepimiz ödeyeceğiz ve bu fazla masraf devlet bütçesinde görünmeyecek. Türkiye'nin dışa bağlı olmadan enerji üreteceği diğer kaynak termik santraller, yani kömür yakmak. Ülkede hala kömür olduğu için devletimiz açısından dışa bağımlı olmadan enerji üretmenin en kolay yolu termik santraller. Burada iki ana unsur sorun olarak karşımıza çıkıyor. Birincisi bu santraller pahalı ve pek kimse yapımına girişmek istemiyor, ancak devlet eliyle yapılabiliyor ve devlet buna para yatırmak istemiyor. İkincisi, her ne kadar Avrupa Birliği kavramını artık önemsememeye başlamış olsak da, eğer bir noktada Avrupa Birliği'ne girmek istiyorsak ya termik santralleri kapatmamız ya da CO2 salımlarını en aza indirecek teknolojiler kullanmamız gerekiyor ki bu da termik santrallerin ve buradan üretilecek olan enerjinin net maliyetini nükleer santrallerin üzerine çıkartıyor. O zaman kaldı bize nükleer santraller. Devlet o noktada, doğalgaz santrallerinde olduğu gibi bu işi küresel sermayeye yıkmaya çalışıyor, ancak küresel sermaye nükleer santral yapımı için bizi doyuran bir teklif çıkartmıyor ortaya . O zaman devletimiz de ilişkilerimizin iyi olduğu devletlerle anlaşmalar yapma yolunu seçiyor nükleer santral için. Şu anda bulunduğumuz nokta burası. Nükleer santraller gerekli mi? Kesinlikle değil. Kendi enerjimizi kendimiz üretebilsek ve ürettiğimiz enerjiyi daha verimli kullanabilsek ne nükleer, ne de termik santrallere ihtiyacımız olur. Ancak kendi enerjimizi üretmeye izin verilmediğine göre soru termik santral mi, nükleer santral mi halini aldığından cevap doğal olarak nükleer santral olmak zorunda. Soru aslında yenilenebilir enerji mi, termik ya da nükleer santral mi diye sorulsa, ülkemiz büyük yenilenebilir enerji kaynaklarına sahip. Ama devlet enerji politikasında fosil yakıtlarından enerji üreten sistemlere verdiği destekleri yenilenebilir enerjiye vermediği için nükleer ile termik arasında bir seçim yapmak zorundaymışız havası yaratılıyor. Hepimizin bilmesi gereken temel bir olgu var. Dünyada en kötümser bakış açısıyla her sene ortalama olarak 100-200 kişi nükleer kazalar sebebiyle hayatını kaybediyor. Yani, nükleer kazalar nedeniyle şimdiye kadar, en son Japonya'dan kaynaklanacak olan ölümleri de hesaba kattığımızda ortaya çıkan tüm tarihteki toplam ölü miktarı, yine dünyada her yıl termik santrallerden dolayı ölen insan sayısının onda biri. Kısacası, nükleer enerji CO2 ile kıyaslandığında esas düşmanımız değil. Ancak burada temel dikkat etmemiz gereken konu, nükleer enerjinin nasıl elde edileceği. Japonya'da ana sorunu yaratan Fukushima nükleer santrali tam Pasifik Okyanusu'nun kıyısında kurulmuş bir tesis. O bölgenin esen temel rüzgarları da herhangi bir kriz anında çıkabilecek radyoaktif maddeyi okyanusa, yani Japonya'dan uzağa taşıyor. Yani gördüğünüz gibi sorun nükleer santral yapılıp yapılmaması değil, çünkü eğer seçim nükleer ve termik arasındaysa benim oyum hep nükleerden yana, bugün bile. Ama bunun planlamasının doğru yapılması gerekiyor ve ben bu planlamanın doğru yapıldığına pek emin değilim. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden izin ile Parlak Jurnal'de tekrar yayımlanmıştır. Bakın güzel insanlar. Evet nükleer bir ihtiyaç gerçekten faydalı ancak bırakın avrupalı yapsın biz kendi yenilenebilir modelimizi geliştirelim bununla başa çıkamayabilirizi. nükleer geçmişimiz yok kendimize güvenimiz yok. elin adamına neden güvenmek zorunda kalalım. evlerin çatısına enerji paneli şartı koş bakalım noluyor 15 yıl sonra.


Birçok farklı konu özelinde Felsefi çalışmalarıyla adını duyuran Nurettin Topçu, Fransa'da doktora tezi olarak sunduğu İsyan Ahlakı eserinde yeni bir ahlak felsefesi oluşturmaya çalışmıştır. Ahlak sistemlerine getirdiği eleştiriler ve kökenleri itibariyle yaptığı tenkitlerin çok fazla sayıda olması, birbirleri arasında tutarlılık bulunması ve aynı zamanda yeni bir tanımlama yapması da değerlidir. Ortaya koyduğu ideal olarak tanımladığı evrensel ahlak kavramının birden fazla sacayağı vardır. Bunlardan birincisi bireysel bakış olurken iyilik kavramına bugüne kadar olan bakışları da eleştirir. Genel çerçevede bakıldığında ilk olarak Fransız düşünür-yazar Maurice Blondel tarafından kullanılagelen Hareket Felsefesi, Nurettin Topçu'nun gözünde ise biraz daha farklı şekillenir. İdeal bir ahlak felsefesinin ortaya çıkabilmesi için sorumluluk kavramı belirleyicidir. Burada bahsedilen sorumluluk ise toplumsal değil, ferdi bakış açısıdır. Kişinin bilgiyle birlikte harekete geçmesi sonucu yapacaklarına sorumluluk alması olarak bakılmalıdır. Bunun artı ve eksi sonuçları olacaktır. Buna göre davranılması da kişinin toplum nezdinde evrensel ahlak yasası sorunsalını ortaya çıkaracaktır. Ahlak ideali açısından en önemli husus ise muhtelif ahlak olarak öne çıkar. Çünkü toplumların şekillendirilmesinde kullanılan hemen tüm evrensel ahlak yasaları veya kuralları, bireyi değil, toplumu esas alır. Toplumun korunmasıyla bireyin de korunacağına inanılır. Ancak bu durum yalnızca sosyal vazifelerin ve görevlerin itaat olarak algılanmasını beraberinde getirecektir. Toplumsal istekler ön planda olacak ve toplum yararına bir şeyler yapmak isteyenlerin her zaman başarılı olması sağlanacaktır. Nurettin Topçu, daha özgür ve bireyci bakış açısıyla bakarak bu durumun ortadan kaldırılması gerektiğini savunur. Bireyin fert olarak ele alınmasıyla vicdani açıdan körleşme olmayacak. Bireyin değerli kılınması ise hürriyet kavramını da kaçınılmaz kılacak. İnsan denilen mahlukat her ne kadar toplumsal bir şekilde yaşamını sürdürse de ferdi hayat yaşamaktadır diyen Topçu, bireysel bakış açısıyla ideal bir evrensel ahlak görüşünün inşa eder. Bir ferdin toplum için feda edilmesi, bir grubun komple yok edilmesi, bireysel kazanımların önemsiz hale gelmesi, insanların toplum içindeki rollerine göre tanımlanması sonucunda büyük çöküşler yaşanmış, yaşanmaya devam etmektedir. Evrensel ahlak yapısı açısından hürriyet kavramı ayrı tutulmayan bir unsurdur. Kişinin iradesine ipotek koyan tüm unsurların kaldırılması gerekli olurken kibir, gurur başlıcalarıdır. Ayrıca toplumsal baskı, sosyal dayanışma anlayışı veya itaat sorunsalı da en önemli düşman unsurlar olarak tanımlanır. Kişinin özgür bir şekilde karar vermesi, bireysel olarak isteklerini yerine getirmesiyle çok daha iyi sonuçlar alınacağını vurgular. Devamlı olarak bir grubun, yapının ya da topluluk içindeki lidere göre pozisyon alınması, genel kaidelere aykırıdır. Toplum tarafından oluşturulan her unsur iyi olmayacağı gibi toplumun dışladıklarının tamamı da kötüdür denilemez. Bundan ötürü mutlak iyiliğin bulunması, ideal evrensel ahlak felsefesi değerlendirilmesi yapılması için ölçüt toplum olmamalıdır. Bunun olmaması için ise ahlaklı olmanın bilinmesi değil, ahlaklı olunması gerekir. Bu husus ise ancak sırf vaziyet fikriyle ortaya çıkarılmaz. İnsanın harekete geçmesi adına yalnızca sorumluluk yeterli değildir. Topçu'ya göre ahlaki hakikatler, olgu değil, zaruret hakikatleri olarak yorumlanır. Temel hareketin gayesi ise insanın en mükemmel şekle ulaşmasıdır. Topçu tarafından belirtilen isyan ahlakı ise insanın mutluluk, fayda, kazanç peşinde koşmasına olan isyanı temsil eder. Mükemmellik için mutlaka esaret kapılarının kırılması, sonsuzluk olan hareketin kavranması şarttır. Sonlu olan her şeye başkaldırı gerçekleştiren insan, ahlaki açıdan üstün olacaktır.