İlk önce başkanlık sisteminin kısa bir tanımını yapalım. Başkanlık sistemi; Devlet yönetiminde tek bir kişinin başkanlığında hükümet etme ve devleti yönetme esasına bağlı siyasi bir sistemdir. ABD tipi başkanlık sisteminde yasama, yürütme ve yargı tam anlamıyla birbirinden ayrılmıştır. Başkan'ın yetkileri fazladır ancak birçok yetkisini kullanırken Senato'nun onayını almak zorundadır. Örneğin kabineye atanacak yeni bir bakanı başkan teklif eder, Senato onaylarsa göreve başlayabilir. Aynı şekilde basit bir işlem olan büyükelçi atamaları bile Senato'nun onayına tabidir. Yürütme olarak başkan kararnamelerle ülkeyi yönetebilir. Ancak Kongre'den kararname konusunda bir kanun çıkarsa kararname etkisiz hale gelir. Kongre'ye bakacak olursak kongre iki derecelidir. Alt kanadını Temsilciler Meclisi oluşturur. 435 üyeden oluşur. Eyaletler nüfusuna oranla temsil edilir. Bütçe teklifi sunmak ve Senato onayı olması şartıyla üst düzey görevlileri görevden alabilir. Kongre'nin üst kanadını ise Senato oluşturur. Senato nüfusu hesaba katılmaksızın her eyalette 2 temsilciden oluşur. Görev süreleri 6 yıldır. Her 2 yılda bir üyelerinin 3/1 yenilenir. ABD başkanlık sisteminin bir diğer özelliği ise eyalet sistemidir. Ülke 50 eyaletin bir araya gelmesiyle oluşur. Eyalet senatoları ve vali halk tarafından seçilir. Dış ilişkilerde ve savunmada eyaletler federal hükümetine bağlıdır. ABD sisteminin bir diğer özelliği ise partilerin özellikleridir. ABD sisteminde egemen iki parti vardır; Merkez sağ Cumhuriyetçi Parti ve Merkez sol Demokrat Parti. Sanılanın aksine ABD iki partili bir sistemi sahip değildir. Yeşiller, Anayasa partisi gibi birçok küçük parti vardır ancak etkileri sıfırdır. Temelde iki parti gibi görülen partilerin içinde birçok görüşten insan bulunmaktadır. Örneğin Merkez Sağ Cumhuriyetçilerin içinde Çay Partisi gibi aşırı sağ partiler mevcuttur. Merkez Sol Demokrat parti içinde ise Bernie Sanders taraftarı aşırı sol görüş temsil edilmektedir. Bazı yönlerinile iyi bazı yönleri ile kötü bir sistem. Bence her türlü daha geliştirilebicek bir sistemleri var. Özellikle 2 parti işi bence çok sıkıntı. Ne kadar parti ne kadar fazla görüş olursa bence o kadar daha demokratik bir hava oluşur.


8 Ocak 2020'de Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından prömiyeri yapılan Açık Denizde; Akün Sahnesi'nde seyirciyle buluştu. Böyle bir durumda mesela balık tutmayı yahut başka alternatifler aramayı düşünebilirsiniz. Tam olarak ne yapardınız bilemem ama en azından, aranızdan birini yeme fikrini ortaya atmazdınız sanıyorum. İşte Açık Denizde, böyle bir girizgah yapıyor. Ve bu açlığın sembolik olduğunu, oyunun ele aldığımız her kısmında görüyoruz. Nasıl mı? Çünkü kimse sadece doymak istemiyor. Hep daha fazlası isteniyor. Daha doğrusu, bir insanı yiyerek doyurmak istedikleri yalnızca mideleri değil. Eğer doyurmak istedikleri mideleri olsaydı... İyisi mi ben oyuna gidecekler için daha fazla ayrıntı vermeyeyim. Çünkü verdiğim her ayrıntı, merak unsurlarını devre dışı bırakarak bu absürt oyundan alacağınız hazzı düşürecektir. Mimarlık ve felsefe eğitimi almış olan Mrozek'in oyunları, absürt tiyatro olarak nitelenir. Taşlama biçimindeki oyunları, bireyin totaliter sistemde yaşadığı problemleri konu edinmiştir. Absürt tiyatro tarzında kaleme aldığı ilk uzun oyunu Tango(1965), Mrozek'e, Polonya'lı çağdaş drama yazarları arasında önemli bir ün sağlamıştır. Açık Denizden de önce Mrozek'in Policja'sını yönetmiş olan Yazar, oyundaki kritik düğümlerdeki seçimiyle oyunun kendi imzasını taşıdığını her anlamda belli etmiş diyebiliriz. Açık Denizde, bu kıstaslarla değerlendirebileceğimiz bir oyun. Genel anlamda, metaforlardan yararlanarak; insanın saklamaya çalıştığı dürtüleri bir başka önlenemez dürtüsüyle anlatıyor. Zayıfı ezme, gücün ve güçlünün yanında yer alma gibi dürtüleri; tüketim, yemek gibi temel ihtiyaçların, önlenemez dürtüleri örnek gösterilerek anlatılıyor. Ve bu da oyunu seyirciden biraz daha uzaklaştırıyor. Oyunumuz vermek istediği mesajın neredeyse tamamını dolaylı yoldan verdiği için direkt mesaj kaygısı güden, seyirciyi oyuna bizzat dahil eden oyunlara göre anlaşılması daha zor bir oyun. Tabii bu tarz oyunlara ilgi duyanlar için bunun tam tersi bir etki söz konusu diyebiliriz. Genel anlamda oyuncuları başarılı buldum. Enerjileri hayli yüksekti. Dinamik, genç bir ekiple çalışılması bence de doğru bir tercihti. Ama itiraf etmeliyim ki oyunda ara ara kendime şunları söyledim: Madem oyun absürt, madem anlatılmak istenen her şey metaforlarla anlatılıyor. Neden duygular bazı kısımlarda daha da abartılmıyor. Neden kısıtlandı. Tabii bu epey subjektif bir yorum. Emeklerine, yüreklerine sağlık. Alkışları bol olsun. Dekor ve kostüm tasarımı: Dekor ve kostüm tasarımını hayli başarılı buldum. Özellikle dekor oyunu epey yükseltiyor. Tasarımını çok ama çok beğendim. Hem hoş hem de efektifti. Ayrıntılı araştırma fırsatım olmadı ama eğer başka bir yerden örnek alınmadıysa bence hayli özgün bir tasarıma sahip. Tiyatro dekorlarıyla ilgilenen, bu konuda çalışan kişilerin görmesi gereken bir çalışma olmuş diyebilirim. Umarım faydalı olmuştur. Ayrıca eksik gördüğünüz kısımları ya da oyun hakkında başka fikirlerinizi ve bakış açılarınızı yoruma yazarsanız çok memnun olurum. Güzel ve zevkli bir inceleme olmuş.Paylaşmış olduğunuz değerli bilgiler için teşekkür ederim.


Doğu toplumlarında devlet anlayışı adalet ile iç içedir. Adalet kavramı, bir ülkenin ve devletin devamı ve var olma şartıdır. İşte bu yüzdendir ki İnsanı yaşat ki devlet yaşasın nasihati edilmiştir. Aslına bakarsanız bu nasihat, Doğu devlet anlayışının bir ürünüdür ve kökenleri Hint, İran ve Antik Yunan medeniyetlerine uzanmaktadır. Hatta bu anlayışın en ilkel hallerini daha da eskilere yani Manu yasalarına dayandırmak da mümkündür. Adaletle kaim olan devlet, halkı zulümden korumalıdır. Halk zulümden korunursa herkes rahatça üretim yapar, rahatça üretim yapılırsa halk daha çok üretir ve insanlar vergi verir. Sonuçta üretim yapan bir ülke ve vergi veren bir halk ile birlikte güçlü bir ordu oluşur. Böylelikle devlet de güçlü olur ve güçlü devlet ise adaleti sağlayabilecek tek varlıktır. İşte doğunun bu klasik devlet anlayışına adalet dairesi teorisi diyoruz. Yani aslına bakarsanız, yönetilene adilane davranmanın amacı bir bakıma hükümdarlığın devamı ve korunmasıdır. Halil İnalcık: Devlet dairesi teorisi, etik prensiplerden hareket eder, fakat son kertede amaç, sürekli siyasi egemenliği garanti etmektir diyerek bu konuyu gayet açık bir şekilde izah etmiştir. Sonuçta halk adaletle korunmuş ve üretmeye başlamıştır. Böylelikle vergiler artmış ve hazine dolmuştur. Binaenaleyh güçlü bir ordu da dolu bir hazinenin peşinden gelmektedir. Güçlü ordu ise güçlü bir devleti ortaya koyar. İşte geleneksel ve monarşik adalet anlayışı budur. Kökenlerini Aristo'ya , İbn-Haldun'a, Nizamülmülk'e, Kaşgarlı Mahmut'a götürmek mümkündür. Adalet dairesi teorisi ya da başka bir deyişle daire-i adalet, Osmanlı Devleti'nde de temel mekanizmaydı. Osmanlı'daki bu işleyişi en iyi şekilde Ahlak-i Alai isimli eserinde Kınalızade Ali Efendi açıklamıştır. Zaten büyük bir imparatorlukta idarenin doğru düzgün gerçekleşebilmesi için adalet kavramı çok önemli ve sağlam bir rol oynamış olmalıdır. İslam ve Türk geleneği de bu anlayışa sıkı sıkıya bağlı kalmıştır. Adalet teorisi için bir gereklilikti diyebiliriz, adaletin kendisinin olduğu gibi. Halkın ve yönetilen topluluğun kendilerine melek gibi yöneticiler bekleme lüksleri yoktur. Çünkü bu bir ütopyadır. Dünyada iyi insanlar vardır, kötü insanlar vardır veyahut iyi ve kötü sadece uçları temsil etmektedir. Bütün insanlar bu iyi ve kötü arasında bir yerlerde bulunmaktadır. Şunu demeye çalışıyorum: Her hükümdarın neden ülkesini geliştirmekle meşgul olmadığını sorgulayabilirsiniz. Neden yönetenler halkın refahını birincil amaç olarak görmezler? Bu aslında tarihe mal olmuş bir sorudur. Tarihin her köşesinde siyasi iktidarın tek amacının bu olmadığı açıkça belli olmaktadır. Belli ki siyasi iktidarın ilk amacı, yönettiğinin iyiliği değil kendi devamlılığıdır. Yönetilenin refahı ise ikincil, üçüncül veyahut bilemeyeceğimiz bir sıraya itelenmektedir. Bundan dolayı iktidarlar kendi devamlılığını engelleyebilecek her türlü gelişmeyi reddedecektir, halkın ve toplumun genel refahına uygun olsa bile. Bu sorunu eğitimle çözemezsiniz, çünkü bu sorun insanlığın doğasında vardır ve öyle çözülecek gibi görünmemektedir. İşte bu yüzden Cumhuriyet doğmuştur. Yani bireylerin, azınlıkların veyahut çoğunlukların isteklerinden ziyade genel faydayı gözeten kanunların yani adaletin yönetimi. Aynı bunun gibi, yönetim biçimlerinde belli sistemler ve teoriler bulunur. İşte adalet dairesi teorisi de bunun gibi bir sistemi tarif etmektedir ve bizim tarihimizin en temel yapıtaşlarından birisini oluşturmuştur. İnsanların mallarını haksızca ellerinden almak, onların mal ve servet edinme yönündeki ümit ve beklentilerini kırar. Çünkü insanlar, nihayetinde sahip olacakları malların daha sonra haksızlık ve eziyetle devlet tarafından alınacağını bildiklerinden, mal edinmek için bir gayret ve çalışma içine girmek istemezler. Halk, adalete aykırı davranış ve hareketlerin ülkedeki boyut ve derinliği oranında çalışmaktan kaçınır. Halk, kazanç temininden uzak durulup çalışmayı azaltırsa, bayındırlık işleri durur, pazarlarda durgunluk başlar ve ülke ekonomisi bozulur. Adalet dairesi teorisinin, bir takım insanların bolca söz ettiği Osmanlı çok adaletliydi sözcüğünün kökenini oluşturduğu su götürmez bir gerçek gibi görünmektedir. Lakin bu fikri düşünceyi yaymak ve belki de Neo-Osmanlıcılık yapmak isteyen insanların bu kavramdan bihaber olmaları da herhalde büyük bir tezat olsa gerek. Osmanlı tarihi bilmeden Osmanlıcılık yapanları, zannediyorum, Tanzimat bürokratları görse falakadan kaldırmazlardı. İşte, bugün mahkeme salonlarında duvara işlenmiş olan Adalet mülkün temelidir sözü, adalet dairesi teorisinin bir özeti ve tarihimizin adalet anlayışının bir yansımasıdır. Mülkün yani devletin temeli ancak adaletle var olabilir. Bu sözü Roma'da da görürsünüz: Justitia regnorum fundamentum. Bir rivayete göre, Kanuni Sultan Süleyman'ın bulunduğu mecliste sormuşlar, Efendiniz kimdir? Doğal olarak herkes padişahı göstermiş, Kanuni son söz olarak, Hayır, efendimiz köylüdür, raiyettir demiş.


İskoç Aydınlanması'nın önemli figürlerinden Adam Smith, 16 Haziran 1723 yılında İskoçya'nın Kirkcaldy isimli kıyı kasabasında doğdu. Aynı yüzyılın başlarında İngiltere ile İskoçya ülkeleri arasındaki birleşme gerçekleşmişti. Babası doğumundan henüz birkaç ay önce ölmüştü. Bu yüzden annesi tarafından yetiştirildi. Temel eğitimini dini öğretilerden uzak bir şekilde edindi ve üniversite eğitimine Glasgow Üniversitesi'nde başladı. Glasgow Üniversitesi'nin ardından eğitimine Oxford Üniversitesi'ne devam etmek üzere burs kazandı ve sonraki altı yılını Oxford Üniversitesi'nde geçirdi. Özgür düşünce ve fikirler, dönemin Oxford Üniversitesi'ndeki eğitmenler ve profesörler tarafından hoş karşılanmıyordu. Ayrıca Oxford'da geçirdiği zaman boyunca sık sık hastalandı. Bu yüzden Adam Smith, Oxford Üniversitesi'ni hep nefretle anmıştır. 1746 yılında eğitimini kendi kendine sürdüren Smith, doğal hukuk üzerine dersler vermeye başladı. O dönemde doğal hukuk kavramı yalnızca hukuku değil, siyasal öğretileri, sosyolojiyi ve ekonomiyi de kapsıyordu. Dolayısıyla Adam Smith'in iktisadi düşüncelerinin temeli bu dönemden sonra oluşturmaya başlamıştır. 1751 yılında profesör unvanıyla Glasgow Üniversitesi'nde görev almaya başladı. Adam Smith'in yaşadığı dönemin İskoçya'sı, canlı ve zengin bir bilimsel ve kültürel ortamı içerisinde barındırıyordu. Glasgow'da bulunan iktisat kulübünün önemli katılımcılarından birisi olmuştu. Bu zenginliğin içerisinde Glasgow Üniversitesi'nde eğitim görmesi ve daha sonra öğretim elemanı olarak çalışması, buharlı motorun mucidi James Watt, modern kimyanın kurucularından olan Joseph Black, David Hume, James Steuart, William Hunter gibi önemli isimlerle birlikte çalışmasına ve arkadaş olmasına imkan verdi. Smith'in, Hume ile arkadaşlığı ve iktisat kulübündeki faaliyeti, siyasal iktisada dair özgün fikirler edinmesine ve geliştirmesine olanak sağladı. 1759 yılında ilk bilimsel eseri olan Ahlaki Duygular Teorisi'ni yayınladı. 1763 yılında Buccleuch Dükü'nün oğlunun eğitmeni olmak üzere Fransa'ya gitti. O günlerde François Quesnay, saraydan aldığı güçle birlikte Fransa'nın önemli siyasal iktisat düşünürlerini bir araya getirerek sohbetler düzenliyordu. Bu sohbet buluşmalarının önemi ve sürekliliği, Quesnay'ın saray içerisindeki asmakatında gerçekleştirilmesinden dolayı Asmakat Kulübü olarak anılmasına neden oldu. Quesnay'ın Fizyokrat olmasından dolayı, toplanmaların genel konusu da Fizyokrat temelde siyasal iktisat tartışmalarına dayanıyordu. Adam Smith de Asmakat Kulübü içerisinde zaman zaman yer almış ancak bu sohbetler içerisinde katılımcıdan ziyade dinleyici olarak varlığını sürdürmüş. Yine de ileride yazmayı düşündüğü iktisat eseri hakkında fikir alışverişi yapmayı ihmal etmemiştir. Fransa'da geçirdiği kısa sürenin maddi ve kültürel faydalarını hayatının geri kalanında görmeye devam etti. 1767 yılında Kirkcaldy'e dönen Smith, 1773 yılında oradan ayrıldığında kendisini ölecek kadar yorgun hissettiğini söyleyebilecek bir emek ile altı yıl boyunca bütün dikkatini ve enerjisini yazacağı kitaba ayırdı fakat tamamladığını düşündüğü eserine üç yıl daha ekleme ve düzenlemeler yapması gerekti. Kitapları dışında hiçbir züppeliği olmadığını söyleyen A. Smith, ömrünün son yıllarında Edinburgh'ta Gümrük Sorumlusu olarak çalıştı ve 1790 yılında 67 yaşındayken öldü. Vasiyeti nedeniyle yayınlamaya değer görmediği tüm çalışmaları, yakın iki arkadaşı tarafından yakılarak yok edildi. İktisadın insan, doğa, ahlak, toplum, pozitif bilimler ile yolculuğu, bir ahlak filozofu olan Adam Smith'in 1776 yılının Mart ayında Ulusların Zenginliği isimli eseri yayınlaması neticesinde modern siyasal iktisadın serüveninin başlamasına yol açtı. Ulusların Zenginliği'nin ilk cildi sırasıyla Emeğin Üretici Güçlerindeki Gelişmenin Nedenleri ve Üretimin Farklı Tabakalar Arasındaki Doğal Bölüşümünün Düzeni Hakkında, Sermayenin Doğası Birikimi ve İstihdamı Hakkında, Her Ulusun Servetinin Farklı Gelişmesi Hakkında başlıklarından oluşan üç kitabı içermektedir. İkinci cildi ise Siyasal İktisat Sistemleri Hakkında başlığı altında tek kitaptan oluşmaktadır. Literatürde klasik iktisadi dönem olarak anılan dönem, Ulusların Zenginliği'nin yayınlanmasıyla başlar. Adam Smith öncesi politik iktisat ve doğal hukuk kapsamında birikim sağlamış olan Laissez faire doktrini, Ulusların Zenginliği içerisinde de ana argüman olarak kullanılmaktadır. On sekizinci yüzyıl içerisinde sömürge savaşlarından güçlü çıkan ülkelerde yaşanan bireysel girişime bağlı atılımların başarısı ve ekonomi üzerindeki etkisi dönemin aydınları tarafından teorik olarak açıklanmaya çalışan başlıca konulardan birisiydi. Bu nedenle Adam Smith'in Ulusların Zenginliği'ni yazma amacı, pratik olarak Birleşik Krallığın iktisat politikası üzerinden belirli bir anti merkantilist etki yaratmaktı. Buna göre kısıtlayıcı, yasaklayıcı ve sınırlayıcı merkantilist politikalar yerine özgürlükçü, serbestleşme yanlısı, bireylerin doğuştan kazanılmış haklarını gözeten bir politikanın, insanların bireysel menfaatleri ve gerçekleştirecekleri rekabet sonucunda ekonomik gelişmeyi ve kalkınmayı sağlayacağı görüşünü yansıtmaktadır. İşlem ve eylem serbestliğine sahip insanın vereceği ekonomik kararlar, kendi yararına olduğu gibi toplumun da yararına olacaktır. Bireyler, hak ve özgürlüklerini doğuştan kazandıkları gibi ekonomik düşünme kabiliyetini, kendi çıkarını ekonomik yöntemler ile gözetmesini de doğuştan gelen bir güdü ile gerçekleştirmektedir. Bireylerin kişisel çıkarları ve yer aldıkları rekabet, toplumsal gelişimi ve ekonomiyi geliştirdiği gibi piyasa dengesini ve sosyal düzenin oluşmasını da sağlayacaktır. Bireylerin salt varlıkları ve kendiliğinden gelişen eylemleri nedeniyle işleyecek bu sistem, doğal hukuka da uygundur. Eseri edindiğim sırada Palme Yayıncılık ve Alan Yayıncılık tarafından yayınlanan çevirileri satıştaydı. Çeviri kalitesi üzerine yapılan yorumlarını dikkate alarak tercihimi, Metin Saltoğlu tarafından çevirisi gerçekleştirilmiş olan Palme Yayıncılık'tan yana kullandım. Ancak bu çeviri de iç rahatlığıyla önerebileceğim bir kalitede değil. Şuanda Islık Yayınları ve Liberus tarafından yayınlanan çevirileri de mevcut ve iletişime geçtikten sonra Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yayınlanan eserin çevirisinin yeniden yapıldıktan sonra satışa çıkarılacağını öğrendim. Doğal Hukuk : Tabii hukuk; doğa ile uyum içerisinde, zaman, sınır ve ayrım gözetmeden, her yerde ve herkes için geçerli ancak kapsamı belirlenmemiş ve tarih içerisinde sürekli değişen, doğa ile insan ve eşya ile toplum arasında, insan doğasına ve aklına uygun bir kurallar kümesidir. Bu nedenlerle, geçmişte farklı alanları içerisinde barındırmış, bu alanlar aynı çatı altında değerlendirilmiştir. Fizyokratlar veya Fizyokrasi: Doğal hukuka dayandırılan bu sisteme göre servetin, zenginleşmenin ve gelişimin kaynağı ticaret değil, tarımsal üretimdir. Fransa'da ortaya çıkmış ve öncülüğünü François Quesnay yapmıştır. Laissez faire doktrinini ilk defa Fizyokratlar kullanmıştır. Klasik İktisadi Dönem: Ulusların Zenginliği'nin 1776 yılında yayınlanmasından, 1870 yılına kadar geçen dönemi kapsar. En önemli isimleri; A. Smith, D. Ricardo ve S. Mill'dir. Klasik iktisatçıların en önem verdiği konu ekonomik büyümedir. Merkantilizm: Feodalizmin çöküşü ile sanayi devrimi arasında kabul görmüş politik iktisadi sistem. Merkantilistlere göre devletler, ekonomide korumacı bir yaklaşım benimsemeli ve değerli madenleri ülke içinde tutarak, mal alımını sınırlandırırken mal satımına öncelik vermelidir.


Adil kullanım kotası uzunca bir bekleyişten sonra nihayet 1 Ocak 2019'da kalkacak. Adil kullanım kotasının kalkacak olması, herkesin kafasında bir takım soru işaretleri oluşturdu. Şimdi ne olacak? Faturam artacak mı, azalacak mı? Sürpriz faturadan kaçmak için ne yapmam lazım? Bu tarifeler neden bu kadar pahalı? Ve daha niceleri... Elimden geldiğince bu yazıda kafalardaki soru işaretlerini cevaplamaya çalışacağım. Adil kullanım kotası, servis sağlayıcılarının tüketicilerin aylık belli bir internet kullanımdan sonra internet hızını sınırlandırması. Şimdi sakin ol evlat ve o 4K çözünürlüğü yavaşça yere bırak. İşin içinde tabiki de internet sağlayıcılarının fazla para kazanmak istemesi var ama tek neden bu değil. Diğer bir neden ise belli bir hızın üstündeki interneti her yere ulaştırmak için dünyada birtakım sunucu firmalar var. Bunlar gelip ülkenize sunucu kuruyor ve hızlı internet kullanmanızı sağlıyor. Adeta ülkemize gelip internetin otobanını kuruyorlar ve otobandan geçen kişi başı devletten para alıyorlar. İşte Türkiye'de bu parayı TTNET ödüyor. TTNET de daha az ödemek için adil kullanım kotasını kullanıyor. Gelişmiş ülkeler dahil, çoğu ülkenin başı altyapı yetersizliği ve sunucu firmalarına ödenen paralar ile dertte ve onlar da bunu için adil kullanım kotası kullanıyorlar. Ama onların adil kullanım kotaları gerçekten adil. Nasıl oluyor der dediğinizi duyar gibiyim. Şöyle ki internetin en yoğun olduğu saatleri belirliyorlar. Misal saat 17.00 ile 22.00 internet en yoğun saatler. Diyor ki bu saatler arası kullanabileceğin 25 gb kotanız var eğer ki bu kotayı geçersen ay sonuna kadar 17.00-22.00 saatleri arası hızın %30 una düşecek. Yani adil kullanım kotan dolsa bile günün diğer saatleri normal hızında kullanabiliyorsun. Gerçekten çok adil değil mi? Ama biz de öyle mi? Kotanı bir kere doldurdun mu ay sonuna kadar adeta interneti kokluyorsun. Arkadaşlar bu konunun lamı cimi yok. Hükümet bu konuda adım atıp meclise getirdi ve mecliste görüşülmesi sonucu Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na talimat verildi. Dolayısıyla internet sağlayıcıları ay hayır kaldıramayız diyemezler ve 1 Ocak itibariyle adil kullanım kotası tarihe karışacak. İnternet sağlayıcıları şimdiden Adil kullanım kotasız yeni dönem tarifelerini açıklamaya başladı. Bundan sonra tarifem doldu internetim yavaşladı olmayacak. Diğer problemlerden biri ise daha önce dediğim gibi internet sağlayıcıları yeni fiyatlarını açıkladı. Ama bu fiyatlar adil kullanım kotalı fiyatlara göre çok uçuk. Nerdeyse yüzde yüze yakın zam yaptı. Marsa araç gönderilen günümüzde orta hızlı(20-50mbps) internet lüks olmamalı. İnsanlar için internet kolay erişilebilir olmalı ama asgari ücretin 1600 tl olduğu ülkemizde orta hızda internet fiyatları 300 tl'den başlıyor. Bu şekilde internete nasıl erişebiliriz ki? Tüm dünya ucuz interneti teşvik ederken biz internet kullanım ücretini pahalaştırıyoruz. Bu konuda kimi uzmanlar bu fiyatların pazarlama stratejisi olduğu yönünde olduğunu düşünüyor. İnternet sağlayıcıları sözleşmeleri biten abonelerine önce yüksek fiyatları gösterip sonra size özel küçük indirimler yaptık, ayrılmayın bizden diyip geçen seneye göre nispeten zamlı fiyattan aboneliklerini devam ettirecekleri yönünde. Kimi uzmanlar ise adil kullanım kotasının kalkması ile internet sunucularına ödenen ücretin artacağı için fiyatların böyle olması zorunlu. Elimden geldiğince bu konudaki sorulara yanıt vermeye çalıştım sizin de bu konuda sorularınız varsa yorumlardan sorabilirsiniz. Bunun böyle olacağı belliydi. En iyisi metronet veya Türknet gerçekten fiyatları hem ucuz hem de hız sınırı yok. Evet ama en son Türk Telekom metronet ve Türknete verdiği internete zam yaptı onlarında bunu müsteriye yansıtması yakındır. Toplum alışılageldiği gibi kanı emilen bir varlık gibi hayatını sürdürmektedir. Bu kan emilmesine ne ses çıkarıyor ne de kanını emmek için gelen yeni kan emicilere bir tepki veriyor, aksine tepki verenleri de yaşanılan güzel günleri bozmakla suçlayıp vatan haini diyebilecek kadar da kendilerini haklı görüyorlar. Artık dünya değişiyor ama biz sadece değişen dünyaya hakaret edip sigaramızdan bir nefes daha çekiyoruz. Böyle gider ise kulakları yalanlara dolu gözleri boyanmış insanlar ne olduğunun farkına varmadan ya yok olacak ya da başkalarının kölesi olacak. Bugün internet sağlayıcıları bizi dolandırırken yarın başkaları olacak. Artık bilinçlenmek zorunda olduğumuzu anlamamız lazım. Çok bilgilendirici bir yazı olmuş gerçekten aydınlandım. Olması gereken dediğiniz gibi çok kullanılan saatlerde hızın sınırlandırılmasıydı, bir şey yapmaya çalışıyorlar mı bu konuda, anlayamıyorum. Durumu düzeltmek için bunu yapmışlarsa belliki yanlış yapmışlar. Adam mal satıyor istediği fiyata satar. Alırsın ya da almazsın. Serbest piyasa denen bişey var. Serbest piyasa mı? İnternet üzerine serbest piyasanın geçerli olduğunu mu söylüyorsun yani? Piyasa koşulları hiç de öyle değildir. Serbest piyasanın ne demek olduğunu öğrenmenizi tavsiye ederim.


Hasan el-Vezzan... Büyük bir tarihsel şahsiyet ki sultanların danışmanı ve elçisi, vaktiyle zengin, vaktiyle fakir bir tüccar ve bilgisiyle her zaman öne geçen bir insan. Granada'da doğmuş, El-Hamra sarayının gölgesinde büyürken, Granada'nın İspanyolların eline geçmesiyle Fas'a göç etmiş. Önemli bir görev için dönerken korsanlar tarafından kaçırılmış ve Papa'ya sunulmuş. Ve orada da Papa ona Leo ismini vermiş. Bu yüzdendir ki ona Afrikalı Leo da denmektedir. Amin Maalouf, Afrikalı Leo isimli kitabında da onun bu muhteşem yaşam öyküsünü düşsel bir hale getirmiş ve bize 1986 yılında ilk romanı şeklinde takdim etmiş. Burası da ilginçtir ki, bu yazarın daha ilk romanı. Ve ilk romanının bu kadar iyi bir dille, güzel bir anlatımla yazılmış olması, yazara ayrı bir değer katıyor. Kitaba gelirsek, Amin Maalouf anlatılanları Hasan el-Vezzan oğluna anlatıyormuş gibi, yani birinci tekil şahıs ağzından yazmış. Afrikalı Leo, Osmanlı sultanı Yavuz Sultan Selim'e elçi olarak gittiğinde yazar öyle bir anlatım sergilemiş ki ben böyle bir padişah betimlemesini başka bir kitapta görmedim, Amin Maalouf Türkleri pek sevmemesine rağmen. Tabi bu cümleleri Hasan el-Vezzan söylemiyor, yazar yazmış ama gördüğünüz gibi güzel yazmış. Afrikalı Leo'nun anlatımı o kadar güzel ki Amin Maalouf tarihten herhangi bir isim söylediğinde, onu romana kattığında insanın açıp araştırası geliyor. Ki bunlar önemsenmeyecek kişiler değil. Afrikalı Leo o kadar farklı yerlerde geçiyor ki, sanki tüm Avrasya ve Afrika'yı kapsıyor. Birçok yeri yazarın güzel betimlemeleri sayesinde göz önüne getirebiliyorsunuz. Ben şahsen kitabı bitirdikten sonra birçok tarihsel konuda bu kitaptan alıntılar yapmayı seviyorum, örnek vermek güzel okuyor. Kitap sadece anlattığı şehirleri değil, bu şehirlerin insanlarını da size gösteriyor. Eminim ileride bir daha okuyacağım, size de tavsiye ediyorum.


Tarihteki liderlerin, askerlerin Anadolu'nun değeri hakkındaki görüşlerini biliyorsunuz. Türkiye kah coğrafi konumu olsun, kah yeraltı kaynakları olsun, kah toprak kalitesi olsun dünya devletleri arasında önemli değerlere sahip stratejik konumdadır. Ve bunun değerini şüphesiz, atalarımız en iyi bilendi. Ve yine yeri geldiğinde en küçük kargaşada dahi milliyetçilik ruhumuzla, akan delice kanlarla sesimizi duyuruyoruz. Peki bu ulu topraklarımızda 'şüheda fışkıracak toprağı sıksan şüheda' dizeleriyle Ali'ler, Yusuf'lar, Mehmet'ler zafer elde etmişken neden bugün bu topraklarımızda, arazilerimizde Robbert'lar, Joseph'ler, Şıhab'lar kıran kırana alış-vermeyiş içerisindeler. Bastığın yerleri toprak! diyerek geçme, tanı! Verme, dünyaları alsan da, bu cennet vatanı. Duygulara tercüman oldunuz.Ama ne yazık ki kafaya koymuşlar. Tek ümidim bel ki alıcılar bu mirasa geleceğimizin sahip olması gerektiği vicdanını yapar.


İnsanlık tarihinde bir gün yoktur ki kan dökülmesin, göz yaşları sel olmasın... İnsanlığın belki de en büyük lanetidir savaş. İlk insandan beri bütün topluluklar, krallıklar, imparatorluklar ve ülkeler hakimiyet alanlarını genişletmek ve sağlamlaştırmak için savaşmışlardır. İnsanoğlu ilk çağlarda savaşmak için yumruklarını, taş ve sopaları kullanmış; ardından ok, yay ve kılıç kullanmıştır. En sonunda ise barutun bulunmasıyla adeta ölüm kusan mekanik ve otomatik silahlar bu yolda suç ortağı olmuştur. Krallar veya yöneticiler eskiden beri bilim adamlarını savaşlarda yardımcı olması amacıyla çalışmalar yapması için desteklemiş ve fonlamışlardır. Bunun içindir ki çoğu alanda ilkler hep askeri alanda kullanılmıştır. İlk bilgisayar, roketlerin koordinatlarını ayarlamak için kullanılmış, ilk telgraf cephe ile karargah arasındaki iletişimi kurması için yapılmıştır. Tarih boyunca imparatorluklar düşmanlarının gücünü kırmak için değişik savaş dışı metotlar kullanmayı denemişler. İlk çağlarda özellikle Mezopotamya'da sulama kanallarına ölü insan cesetleri atıp, kalelerdeki askerleri hasta edip kalelerin kolayca fetih edilmesini sağlamışlar veya mancınıklarla vebalı insanları surlardan içeri atarak içerideki insanların ölmesini sağlamışlar. Günümüzde bu savaş yöntemlerine biyolojik silahlar deniliyor ve mikron boyutundaki bakteriler, virüsler veya kimyasal bileşikler kullanılıyor. Ben bugün belki de insanlık tarihinin gördüğü en acı ve aradan 50 yıldan fazla süre geçmesine rağmen etkileri devam eden bir kimyasal ajandan bahsetmek istiyorum: Agent orange! Vietnam Savaşı sırasında ABD yüksek kayıplar veriyor ve geniş yapraklı ağaçlarla kamufle olan Vietnamlılara karşı çaresiz kalıyordu. Psikolojik olarak askerler çökmüştü. Aynı 2. Dünya Savaşı'nda savaşın uzamasından dolayı daha fazla kayıp vermemek için atom bombasının kullanılması gibi ABD tarafından içerisinde mutajen dioksin bulunan yaprak dökücü bir pestisit'in kullanılması kararlaştırıldı. Bu pestisit turuncu kaplarla taşındığı için agent orange olarak adlandırdı. 1962-1971 yılları arasında agent orange uçaklarla ormanların üstüne, nehirlere, çayırlara, ekili alanlara toplamda 20 milyon galon döküldü. Agent orange sayesinde ağaçların yaprakları döküldü, Vietnamlıların ekinleri kurudu ve su kaynakları kirlendi. Bunlardan dolayı Vietnamlılar hem savunmasız kaldı hem de açlıkla karşı karşıya geldi. Peki hepsi bu kadar mıydı? Tabiki de hayır. Asıl trajedi ve insanlık suçu buradan sonra başlıyor. Bu mutajen dioksin ile temas eden insanların genotiplerini etkileyerek çok sayıda kanser gelişmesine, deri ve cilt kanamaları olmasına ve nörolojik bozukluklar meydana gelmesine sebep olduğu gözlendi. Bununla da bitmedi. Bu genetik bozuklukların nesilden nesile aktarıldığı ve ölü doğum, doğumsal malformasyonlar veya yeni doğan çocuklarda nörolojik problemlere sebep olduğu gözlendi. Buna rağmen agent orange kullanılmaya devam etti ve toplamda 3 milyon Vietnamlı köylü ve asker ile agent orange'ın kullanımında görev alan 25 bin Amerikan askeri bu maddeye maruz kaldı. Agent orange'ın kullanımından dolayı yaklaşık 400.000 Vietnamlı çeşitli sebeplere bağlı öldü ve aradan 3 nesil geçmesine rağmen bugün dahi bir milyon civarında genetik bozukluğu olan Vietnamlı var. O dönem Vietnam'da olan ABD askerleri; ülkelerine döndükten sonra çocuklarında doğumsal malformasyonlar ortaya çıkması, kendilerinde bazı kanser tiplerinin gelişmesi ve tip 2 diyabet vakalarının artmasından dolayı ABD Savunma Bakanlığını dava edip milyonlarca dolar tazminat aldılar. Oysa ki aynı dönem Vietnam'da bulunan köylülerin açtığı davalar agent orange ile bu hastalıklar arasında yeterli kanıt olmadığı için reddedildi. Agent orange yüzünden bugün aradan 3 nesil geçmesine rağmen hala binlerce çocuk ölüyor, sakat doğuyor ve aileler psikolojik sebeplerden dolayı intihar ediyor. Agent orange ne ilkti ne de son. Bugün hala dünyanın bir çok yerinde karşılıklı gruplar birbirlerine karşı kimyasal silahlar kullanıyor ve bu silahların insan ve doğa üzerindeki etkilerini tam olarak bilinmiyor. Aslında kimyasal silah kullanımıyla, Vietnam örneğinde olduğu gibi, bir yandan da kendi bacağımıza sıkıyoruz. Bunun yanında doğaya geri döndürülemeyecek seviyede zararlar veriyoruz. Torunlarımızın emaneti olan bu dünyayı tüketim toplumu olarak zarar verdiğimiz yetmezmiş gibi bir de nükleer ve kimyasala saldırılar ile mahvediyoruz. Her şey çok geç olmadan kimyasal silah kullanımı ve üretimine karşı çıkmalıyız ve bu alanda çalışan OPCW desteklemeliyiz. Ek not1: 1960 yıllarda agent orange'ı üreten Dow Chemicals bugün dünyanın en büyük kimya şirketi.


Science'ta yayınlanan yeni bir çalışmada ağız kaynaklı mikrobiyotanın ektopik kolonize olduğu farelerin bağırsaklarında aşırı T helper(Th1) hücre yanıtına ve bağırsak inflamasyonuna yol açtığı gösterildi. Çalışmadaki bulgular İBH 'yi şiddetlendiren patobiyontların ağızda yerleşmiş olabileceğini gösteriyor. İBH'lı kişilerin bağırsak mikrobiyotası sağlıklı bireylerinkine göre sıklıkla ağız kaynaklı mikrobiyotaca zengin haldedir ve ne var ki bunların rolü henüz anlaşılamamıştır. En son çalışmada araştırmacılar ağız bakterilerinden elde edilen özütün bağırsaktaki etkilerini tanımlamaya çalıştı. İlk olarak araştırmacılar iki İBH'lı kişiden elde edilen tükürük örneklerini germ free farelere ağız yolundan uyguladı. Çalışmayı yapan Kenya Honda bu farelerin bağırsak lamina propriasındaki T helper 1(TH1) hücrelerinde IFN-gama birikimini gösterdi. Farelerin bağırsaklarındaki aşırı T helper 1 hücre yanıtının , olabildiğince fazla mikroorganizma içeren özütleri kullanarak, farelerin bağırsaklarında nasıl bir zedelenme yanıtı oluşturacağını görmek için germ free farelere uyguladı. Bu deneylerde Klebsiella Pneumonia 2H7( Kp-2H7)'nin bağırsaklarda yerleşen T helper 1 hücrelerinde güçlü bir uyarıcı olduğu saptandı. Kp-2H7 bağırsak mikrobiyatasında herhangi bir spesifik patojen olmayan farelerin kalın bağırsak ve çekumunda yerleşen çoklu antibiyotik direnci olan bir bakteri bir disbiyotiktir. Ayrıca kolit eğilimli IL10-/-(interlökin 10 geni aktivitesi önlenmiş) farelerde , Kp-2H7 kolonizasyonunun şiddetli inflamasyona öncülük etmesi, konaklarda genetik duyarlılığı düşündürmüştür. Honda'nın çalışması İBH varlığında, ağız kaynaklı mikroorganizmaların ektopik kolonizasyonu bağışıklılık sisteminin aşırı aktivasyonuna neden olabileceğini öne sürüyor. Araştırmacılar şimdilik Klebsiella türlerine karşı yeni terapötik stratejiler planlıyor. Honda, normal bağırsak mikrobiyotasına sahip bireylerin Klebsiella türlerinin kolonizasyonuna karşı direnç sağlayabileceğini söylüyor. Ayrıca mikrobiyotadaki gibi yararlı bakterilerin tanımlanmasıyla bunları çok ilaca dirençli Klebsiella türlerinin enfeksiyonundan korunmada canlı biyoterapötik olarak kullanılabileceğini belirtiyor.


Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur adlı derinlikli romanı 1949 yılında kitaplaştırıldı. Daha öncesinde, 22 Şubat 1948-2 Haziran 1948 tarihleri arasında Cumhuriyet Gazetesi'nde tefrika edilen Huzur, aslında bambaşka bir dünyanın kapılarını aralayan eşine az rastlanır bir romandır. Romancı kimliğiyle ön plana çıksa da Tanpınar, şair kimliğini birçok eserinde ön plana çıkarmıştır. Huzur da bunlardan bir tanesidir. Huzursuzluğun romanı Huzurda, zaman ve mekan kavramları oldukça farklı bir şekilde ele alınır. Modernist bir çerçevede yazılan romanda, bildiğimiz zaman algısı değişikliğe uğrar. Düz bir ok gibi hep ileriye giden zamanın yerine geri dönüşlerin olduğunu söyleyebiliriz. Romanın baş karakteri Mümtaz, romana sevgilisi Nuran'dan ayrı olarak dahil olur. Geçmiş bir zamanda Nuran ve Mümtaz ayrılmıştır. Fakat biz, geriye dönüşlerle birlikte genellikle Nuran ve Mümtaz'ın derinlikli aşklarına tanık oluruz. Bu nedenle Türk edebiyatında okuduğumuz birçok romanda olmayan bir zaman algısı, kitabın ana kurgularından bir tanesidir. Oğuz Atay Tutunamayanlar adlı romanında adeta Tanpınar'ın izinden yürür. Selim'in ölümü ile tutunamadığının farkına varan Turgut, Selim'le olan anılarına dalarak adeta bize Selim'i yaşatır. Ahmet Hamdi Tanpınar da aynısını yapar. Mümtaz ve Nuran'ın aşkı, dünyevi aştan çok daha ötesidir. İlahi aşka giden yolda Mümtaz ve Nuran'ın çırpınışlarını kitabın tamamında hissederiz. Aşkı derinlikli bir şekilde yaşarlar. Çünkü onlar için aşk, Tanpınar'ın da dediği gibi bir aynın içine iki kişi girip tek bir ruh olarak çıkabilmektir. Kitabın tamamında modernizmin sunmuş olduğu ögeler karışmıştır. Zaman algısı bunlardan ilkidir. Klasik romanlarda gördüğümüz tek yönlü zaman yerine geriye dönüşlerle beslenen bir zaman algısı vardır. Aslında roman 24 saati anlatır. Bunun yanı sıra bitmemişlik romanın tamamına yayılmıştır. Mümtaz, Şeyh Galip'in hayatını romanlaştıracağı bir çalışma içerisindedir. Kitabın tamamında romanın bitmemiş olduğunu görürüz. Bitmemişlik, Nuran ve Mümtaz'ın aşkında olduğu gibi Mümtaz'ın roman çalışmasında da kendisini belli eder. Bu durum, Oğuz Atay'da da kendisini belli eder. Oğuz Atay'ın karakterleri de kendilerini tamamlanmamış hisseder. Kitapları hep yarım okur, hiçbir zaman okudukları kitabı tamamlayamaz. Hayatın kendisi gibidir yaşanılanlar, hep yarım kalmışlık hep hüzün.... Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur'da varlığı adeta bir tablo gibi seyreder. Karakterlerin hayatlarını, dışarıdan değil içeriden anlatır. Onlar gibi düşünür, onlar gibi hisseder; onların hayalleri kendisinin hayali olur. Hayatı her cephesiyle karşılayan Tanpınar, aslında bir karakterin tüm hayatına vakıf olur. Mümtaz, aslında Tanpınar'ın bir yansıması gibidir, kitapta otobiyografik izler bulunur. Nuran ve Mümtaz aşkı, çok derinlikli bir aşktır. Aşktan çok daha ötesi olduğunu da söyleyebiliriz. Mümtaz Nuran'la karşılaştıktan sonra hayata çok farklı bir pencereden bakmaya başlar. Karşılıklı bir aşk halinde devam eden Nuran ve Mümtaz birlikteliği, aslında bir yandan da çeşitli sorunları beraberinde getirir. Nuran'ın Fatma adında bir kızı vardır. Fatma, Nuran'ın eski kocası Fahir, babasına karşı büyük bir sevgi besler ve onu yanında görmek ister. Bu, Nuran ve Mümtaz aşkının ilk sorunudur. Geleneksel bir ailede büyüyen Nuran, Mümtaz ile birlikte olmasının yanlış olduğunu düşünmeye başlar. Bir yanda baba hasreti ile büyüyen kızı Fatma, bir yanda eski kocası Fahir, bir yanda da ilerleyen süreçte karşımıza çıkacak olan Suad; bu ilişkinin karanlık taraflarıdır. Fahir, Nuran'ı aldatmıştır fakat geleneklerin içerisinde ezilen ve aslında varlığını unutmaya başlayan Nuran, Mümtaz ile birlikteliğinin yanlışlığına odaklanır. Karanlık bir ruh taşıyan Suad, Ahmet Hamdi Tanpınar tarafından adeta Nuran ve Mümtaz aşkını bozmak için romana sokulmuştur. Çünkü Suad'ın gelişiyle birlikte her şey daha da karmaşık bir hal alır. Suad, Mümtaz'ın akrabasıdır. Verem hastalığıyla boğuşan Suad, hastalığından gelen isyankar ruh ile hem kendisine hem de başka insanlara düşmanlık besler. Hayatta bir amacı yok gibidir. Hayatı canı istediği gibi yaşar. Verem olmasının, böyle bir hayat tarzının oluşmasında doğrudan bir etkisi vardır. Mümtaz ile Suad birbirine oldukça zıttır. Çünkü Suad, bütün ahlak kurallarını yerle bir ederek yaşantısını sürdürür. Romanın karanlık yüzüdür ki intiharı da bunu doğrular. Suad'ın intiharı, romanın en özel olaylarından biri olarak karşımıza çıkar. Nuran ve Mümtaz için hayat hep sıkıntılıdır. Bu sıkıntılı hayat içerisinde aşklarını yaşamaya çalışırlar. Her şeyin düzene girdiğini düşündükleri bir zamanda, Suad'ın intiharı patlar verir. Mümtaz'ın evinde kendini asan Suad'a, Mümtaz ve Nuran eve girdikleri anda rast gelir. Suad'ın yüzünde bir gülümseme vardır. Sanki Mümtaz ve Nuran'ın mutlu olmaması için intihar etmiştir, bu durumdan memnundur, öldükten sonra bile gülümser. Suad bir nevi öylesine intihar etmiştir, canı öyle istemiştir. Nuran ve Mümtaz içinse bu durum, ayrılıklarının bir belgesidir. Bir ölümün ardından mutlu olamayacaklarını ikisi de bilir. Bu nedenle Suad'ın intiharı ile Nuran ve Mümtaz aşkı başka bir sürece gelir. Huzur romanıyla Ahmet Hamdi Tanpınar, aslında hayat içerisindeki huzursuzlukları yansıtmak istemiştir.


Yerli komedi denince aklımıza gelen öncelikli isimlerden Ahmet Kural ve Murat Cemcir ikilisinin başrollerini paylaştığı, Selçuk Aydemir'in yönetmen koltuğunda yer aldığı, Mart ayının başında yayına giren, girdiği hafta sonunu güzel bir izlenme sayısıyla kapayan biraz romantik biraz da komedi içerikli yerli komedi filmini ele alacağız bugün. Film ilk 3 günde 680 bin 409 kişi tarafından izlendi. Komedi türündeki yapım, ilk 3 günde yakaladığı 680 bin 409 izleyici rakamı ile Ahmet Kural ve Murat Cemcir'in efsane serisi olan ve 6 milyon 980 bin 70 seyirci sayısıyla 'Türk sinema tarihinin en çok izlenen filmleri' listesinde üçüncü sırada yer alan 'Düğün Dernek'in 572 bin 838 kişilik açılış rakamını da geride bıraktı. Filmin konusunu içeriğini her sitede bulabilirsiniz bu yüzden ben sizlere bir izleyici koltuğundan düşüncelerimi aktarmak istiyorum. Sizleri bilmiyorum ama Ahmet Kural ile Murat Cemcir denince benim aklıma önce Kardeş Payı geliyor. Ondan önce de İşler Güçler adlı işleriyle de gerçekten harika işler çıkarmışlardı. Bu iki dizi benim TV ekranlarında izlemekten en çok keyif aldığım yapıtlar içerisinde başı çekiyorlar. Sinemaya geçince işler biraz daha değişiyor tabi. Açıkçası bu ikilinin önceki filmlerinde büyük beklentilerle gidip ellerim boş dönmüştüm. Özellikle hepimizin ön seyrine kanıp çok büyük beklentilerle gittiğimiz Düğün Dernek filminde nerdeyse ön seyirde yer almayan hiçbir sahneye gülmemiştim. Tüm güzel sahneleri ön seyirdeki kadardı. Dizilerine güldüğüm kadar daha önceki sinema çalışmaları beni tatmin etmemişti. Bu film bu ekibin çıkardığı en güzel filmi benim kişisel görüşüme göre. Bu filme daha önce yaptığım hatayı yapıp çok büyük beklentilerle gitmedim. Ama beklentilerimi karşıladığını söyleyebilirim. Bu duruma büyük katkının ise oyunculuğuyla takdiri gerçekten hak eden Cengiz Bozkurt'un sebep olduğunu belirtmeliyim. Erdal Bakkal rolüyle tanıyıp sevdiğimiz usta oyuncu bu filmde de yine ustalığını konuşturmuş. Cengiz Bozkurt burada karşımıza hep alışıp olduğumuz cimri ama kendisini sevdiren şeytan tüylü esnaf tiplemesiyle çıkıyor. Ahmet ve Murat'ın oyunculukları zaten tartışma konusu bile olamaz bence. Sektörde fiziksel komedi denilen jest ve mimiklerini işlerine katmada gerçekten çok ilerideler. Komik olmayan bir şey onların ağzında komik hale gelebiliyor. Özellikle kural bu işi gerçekten çok güzel yapıyor. Benim filmde gözüme takılan filmin etkileyiciliğini azalttığını düşündüğüm konu senaryo oldu. Sanki senaryo film konusu olmaktan çok bir iki dizi bölümünde bitecek bir senaryoydu. Selçuk Aydemir gibi bir ustadan daha güzel bir senaryo beklerdim ben açıkçası ancak bu senaryo da yorumlardan gözlemlediğim kadarıyla birçoklarının beklentisini karşılamış görünüyor. Bir diğer konuda espriler sanki biraz bayağılaşmış gibiydi öyle çok ince göndermeler, espriler bu filmde yoktu. Belki de hitap ettikleri kitleyi daha da genişletip daha çok kişinin anlayabileceği tarzda yapmak istenmiş de olabilir. Filme henüz gitmemişlere tavsiyem çok yüksek beklentilerle gidip salondan tatmin olmamış bir şekilde ayrılacağınıza düşük beklentilerle gidip salondan memnun ayrılabilirsiniz. Çünkü çıktığımızda mükemmeldi ya demeyeceğiniz bir film olduğunu düşünüyorum. Benim beğenmemde ekiple ilk defa karşımıza çıkan Saadet Işıl Aksoy'un oyunculuğunun da etkisi oldu. Kendisinin de belirttiği gibi komedi yanının da olduğunu görmüş olduk.


Akademisyenler ve akademisyen adaylarının bir araştırmayla ilgili onu tasarlamak ve yürütmek dışında en emek verdikleri alan belki de çalışmayı yayımlamaktır. Araştırmanın yayımlanması, başvurulan derginin niteliğine göre yaklaşık 3 ay ila 2 yıl arasında değişmektedir. Elbette farklı disiplinlerde farklı yaklaşımlar olmakla birlikte genel bir bakışla durum bu şekildedir. Bir yazar yayına hazırladığı çalışmayı hedeflenen akademik derginin şablonuna uygun hale getirerek işe başlar. Sorunların ilki ile de bu noktada karşılaşır. Makalenin kelime sayısı, dil ve anlatım seçeneği ve özellikle teknik detaylar yayına kabul edilmesi için derginin şartlarına uygun olarak düzenlenmelidir... Her yeni başvuruda bu şablonlar değişir ve yazara bir kağıt işi düşer. Makaleyi yazmak için harcanan süre muhtelif olmakla birlikte 6-12 ay arasında değişir. Bu sürecin sonunda çalışmayı formata uydurmak ve sisteme yüklemek 3 hafta, editörden geçmesi 1 -2hafta, hakemden değerlendirme alması 6-12 ay, düzenleme ve yayına kabul derken 2 yıl... Bu süre özellikle çalışma alanı sosyal bilimler veya eğitim bilimleri ise veriyi eskitmeye hatta geçersiz ve gereksiz kılmaya yeter de artar bile. Zaten akademik mecralarda bu durumla ilgili sürekli gerek sözlü gerek yazılı ifadeler yer almaktadır. Bu durumun giderilmesi için şimdiye kadar başka bir yerde duymadığım bir fikir ile karşınızdayım. Kimliğin markalaşması. Bu fikir Trendyol'da alışveriş yaparken aklıma geldi. Trendyol çoğumuzun bildiği üzere çeşitli markaları bir araya getiren bir platform. Benim aklımda belirli 'kaliteli' markalar vardır ve onların yaptığı işe güvenirim. Ama bazen de hiç bilmediğim markaların ürünlerini tanıyıp bildiğim markaların ürünlerinin yanında görürüm, ihtiyacıma göre değerlendiririm ve faydalı bulursam edinirim. Bu bağlamda örneğin Dergipark bizim Trendyol'umuz olsun. Makale yani ürün ortaya çıkaran kişiler de markalar: bu durumda dergiler 'Arzu Sabancı'nın sizin için seçtikleri' gibi bir seçki oluyor sanırım. Akademide böyle bir seçkiye gerek var mı? Nitelikli hocaların nitelikli yayınları nitelikli dergilerde yayımlanır. Bu derin varsayım aslında sürece karışan 'kişisel ilişkiler'i ve 'para ile yayın' 'olasılıklarını' es geçmektedir. Bunlar değinmek istediğim konunun dışında kalan ancak sürecin artık iyiden iyiye yozlaştığını gösteren belirtilerdir. Dediğiniz gibi neden olmasın? Farklı bir bakış açısı gerçekten. Elinize sağlık sayın yazar. Akademik yayınlardaki bekleme sürelerinin bir problem olduğuna kesinlikle katılıyorum. 6 ay evvel bir dergiye yolladığım makalem daha geçenlerde yayımlandı. Çalışmayı yaparken zaten üzerinde 4-5 ay gevşek ve 2 ay kadar da yoğun bir dönem çalıştım. Fakat tıp alanında olduğu için 2-3 ay bile bilgilerin geçersizleşmesine yetiyor. Makalenin bilimsel onayı alması oldukça kısa sürmesine rağmen derginin yayıma hazır hale getirmesi çok vakit alıyor. Akademik yayımın başka çok daha fazla problemi var. 1) Makalenizle uğraşıyorsunuz bazen 5-10 yıl süren bir çalışma yayımlıyorsunuz fakat yayımlamak için ücret istenebiliyor. Ürettiğinizden hiçbir şekilde para kazanamıyorsunuz bu sebeple memur maaşınıza bağımlı kalmak zorundasınız. Tamamen elektronik ortamda yayımlanan bir dergi için astronomik rakamlar isteniyor ve üniversiteniz arkanızda olmadan veya burs bulmadan bazı dergilerde makale yayımlamanız mümkün değil. 2)Üreten insanlar kazanmıyor, okuyan insanlar para vererek makale okuyabiliyor. Dünyadaki literatürün çoğu ücretli. Ve bu para döngüsü sadece dergi şirketleri üzerinden dönüyor. Akademisyenler ürünleriyle para kazanamıyorlar. Yalnızca h indeksi gibi bir takım verilerle kendilerini tatmin ediyorlar. Akademik literatürü takip edebilmek için çok ciddi zengin olmanız gerekiyor. Hele dolar-tl kuruna bakacak olursanız bir akademisyen o makaleleri okuyamaz. Burada üniversite veritabanları devreye giriyor fakat tamamen elektronik bir sisteme niye bu kadar para ödeniyor bunu anlayamıyorum. 3)Bazı akademik dergiler hal-hatır, gönül işleriyle veya para ile haksızlık yaparak yayın yapıyor. Denetlemesi yetersiz. Sizin çözümünüz bana pek gerçekleşebilir gelmedi fakat bir çözüme ihtiyaç duyduğumuz kesin. Katkınızdan dolayı teşekkür ederim.


Sosyal medya hesaplarıyla özeli genele taşıyan bu çağda özel hayattan çok da bahsedemesek de bugünkü konumuz şu sıralar oldukça popüler olan Aleyna Tilki... Ünlülerin özel hayatlarını ekranlara taşıyan magazin denen olgunun herhalde son zamanlarda en çok konuştuğu isim. Nedeniyse yaşı ve yaşına göre büyük olan hayatı. Yanlış anlaşılmasın hayatı onun için büyük derken amaç kötülemek değil. Daha 16 yaşındaki milenyum çocuğuna gelen şöhretten bahsetmeye çalışıyorum. Daha doğrusu onun daha yaşını kavrayamayan diğerlerinin eleştirel şöhretinden. Dünya geneline baktığımızda aslında bu kızımızın yaptığı söylediği demiyorum- yanlış bir şey yok. Yıldız dediğimiz, milyonları peşinden koşturan birçok isim piyasaya bu yaşlarda çıktılar. Ama bizim kızımız ünlü olmak için yanlış ülkeyi seçmiş. 16 yaşında bir kızın şarkı söylemesi, dans etmesi hele de bunları meslek haline getirebilecek kadar iyi yapması; başarıyı kıskanan, yeteneği görünce hasedinden çatlayanlar için son derece moral bozucu oldu. Şarkının ya da şarkıcının yakaladığı başarı, sesinin güzelliğinden ziyade yaşı, giyimi, sahne aldığı mekanlar ki burada birçok insan ahlak bekçiliğine soyundu- gündemlere taşındı, tartışıldı. Birçokları yine tebrik ederiz demeden önce her zaman olduğu gibi yerin dibine gömdü. Yine meyve veren ağaç taşlandı. Kabul, bu durum bizim ülkemiz için alışılagelmiş bir durum değil. Kız kısmı denilen benim de içinde bulunduğum grubun kırıp dizini evde oturması kanaati hala bazıları için kabul gören bir ülkede okumak bile çok görülürken bir genç kızın şarkıcı olması amiyane tabirle gavurluk oldu. Ve bu durum Aleyna'nın Psikolojimi bozdular. Diye son derece haklı bir serzenişte bulunmasına neden oldu. Şöhret. Omuzda taşınması her baba yiğidin harcı olmayan bu olgu Aleyna'mıza Cevapsız çınlama isimli şarkıyla geldi. Şarkıyı ya da sözleri eleştirmek benim haddim değil. Şarkıyla ilgili tek söyleyebileceğim gerçekten tuttuğu. Benim asıl gelmek istediğim nokta aslında Aleyna Tilki ve sözleri. Yaşının küçük olması, şöhreti taşıyamayacağı manasına gelmez. Hatta yakınlarda katıldığı bir programa kadar bu konunun üstesinden gelmek için elinden geleni yaptığına inanıyordum. Ancak o programdaki sözleri için can sıkıcıydı. Ünlü olmadan önce bile herkes tarafından tanındığını, takıntılı hayranları olduğunu, parmakla gösterildiğini söyleyen bu kızdan rahatsız edici derecede egonun kokusunu aldım. Ama yine de her açıdan bakmak gerekir. Şöhreti taşıyamazsın. Diyenlere Ben zaten bu duyguyu biliyorum, kaldırabilirim. diyerek şöhrete hazır olduğunu anlatmaya çalışmış olabilir. Şayet böyleyse bile büyük bir hızla geri teptiğini söylemeye gerek bile görmüyorum. Bu sözler insanların gözünde ego yığınına dönüşmesine ve sanki sosyal medyanın az dilinde değilmiş gibi iyice diline düşüp alay konusu olmasına neden oldu. Tabi kendini kanıtlamaya çalışıyor sadece bir varsayım. Belki de gerçekten Kaf dağında bir burnu vardır. O sözleri hangi düşüncelerle söylediğini bilmek maalesef mümkün değil. Ama hangi nedenden olursa olsun söylenen o sözler, şöhreti çok iyi kaldıramadığının bir göstergesi bence. Çünkü daha taşlamalardan nasıl en az yarayla sıyrılacağını, o yükün altında ezilmeden parlak ışıkların altında egosunu söndürmeyi ve nerede dilini ısırması söylemek istediği bazı cümleleri yutması gerektiğini bilmiyor. Bu da onun daha çok fırın ekmek yemesi gerektiğini gösteriyor. Eh ne diyelim her an her konuda yeni olaylara gebe olan ülkemiz bizim için Türk Justin Bieberı doğurmaz da; bizim de ne Kaf Dağından indirmemiz gereken bir burun ne de korumamız gereken bir meyve ağacımız olur.


Son haftada haberlerde Matematiğin Nobel Ödülünü bir Türk Aldı! gibi manşetleri sık sık duymuş olduğunuzu düşündüğüm bir isim var, Ali Nesin. Bilmeyen birçoğumuza ise bu isim ünlü yazar Aziz Nesin ismini hatırlatıyor ve evet biraz yakın, hatta çok yakın, oğludur kendisi. Bu ödül, yani matematiğin nobelinin asıl adı Leelevati Ödülüdür ve 2010 yılında International Congress of Mathematiciansda ilk defa Simon Singh'e verilmiştir. Ödülün verilme sebebi ise matematik hakkında bir devrim yapmaktan ziyade matematik eğitiminin ulaşılabilirliğini arttırmak ve herkes için matematik eğitimi vermektir. 2018'de ise bu ödüle, Matematik köyünün kurulması için yorulmaksızın verdiği çaba ile Ali Nesin layık görülmüştür. Ali Nesin, Aziz Nesin oğlu, İstanbul 1956 doğumlu ünlü bir matematik profesörüdür. Lise sonrası eğitiminin çoğunu yurt dışında almıştır. Bunlardan biri olan Paris VII üniversitesinde maitrise derecesine ulaşmıştır. Yale Üniversitesi'nde Mantık ve Cebir konuları üzerine doktora yaptıktan sonra ise Kaliforniya Berkeley Üniversitesi'nde öğretim üyesi olmuştur. Notre Dame Üniversitesi'nde yardımcı doçentlik, Kaliforniya İrvine Üniversitesi'nde ise doçent ve sonrasında profesör olarak iş hayatına devam etmiştir. Babasının ölümünden iki yıl önce yurda dönüş yaparak Bilkent Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi kadrosunda eğitim vermeye devam etmiştir. 1995'te ise Aziz Nesin'in vefatı ile Nesin Vakfı'nın yönetimini devralmış, hemen sonraki sene ise Bilgi Üniversitesi Matematik Bölümü başkanı olmuştur. 2006 yılında Nesin Yayınevi genel müdürü olmuştur ve halen yönetime devam etmektedir. Kitaplarından ayrı olarak üç aylık Matematik dergisi olan Matematik Dünyası genel yazı işleri müdürüdür ve ayrıca Matematik Köyleri'nin kurucusudur. Asıl konumuz olan Matematik köyleri 2007 yılında kurulmuş kar amacı gütmeyen bir matematik eğitim yuvasıdır. İzmir, Selçuk'ta Kayser Dağları'nın yamacında 37,5 dönüm arazi üzerinde bulunmaktadır. Kuruluş şekli imece usulü olup Ali Nesin'in öğrencileriyle toplanarak verdiği derslerde yaşam kalitesini arttırmak amacıyla, öğrenci aileleri ve kendisinin desteği ile sağlanmaktadır. Üniversite öğrencileri için kurulmuş olmasına rağmen her eğitim derecesinden öğrenci alan bu köy 3 aya kadar çıkan eğitim programları vermektedir. Matematik köyünde koğuşlar, çalışanlar ve eğitmenler için evler, bir kütüphane bunların yanında ise 4 kapalı 3 açık derslik ve büyük bir konferans salonuna vardır. Çadırla konaklamak için bir alan da bulunmaktadır. İnternetin bulunduğu ancak televizyon, radyo gibi çoğu teknolojik aracın bulunmadığı bu köyde, amaç oraya gelenlerin vaktini boşa harcamamak ve birçok yönden matematik eğitimine odaklanılmasını sağlamaktır. Sonuç olarak, kendini kanıtlamış bu faaliyetin ileride daha çok tanınması ve imkan sahiplerinin benzerlerini kurmasıyla toplum tarafından çok beğeni toplayacağını ve eğitim alanında bir ileri adım atacağımızı düşünüyorum.


Sonunda tatile eriştik ve birçoğumuz için film sezonu açıldı. E film dediğin de uzaylılar olmadan olmaz. Film denince hepimizin aklında yer etmiş efsane filmler bulunmaktadır. Bu yazımdaki filmin de o efsane filmler arasına gireceğini düşünüyorum. Film alışılmışın dışında bir şekilde yayınlanmış. Kısa film serisi şeklinde yayınlanacak bir film. İlk bölümü ise haziran ayında yayınlandı. Yaklaşık bir ay önce detayları belli olan Rakka, gezegenimizin uzaylılar tarafından istila edilişini etkileyici bir şekilde ele alıyor. Temelde hikayesini kısaca özetleyecek olursak 2020 yılında geçen bir hikayenin anlatıldığı filmde kendilerine has teknolojiye sahip olan uzaylılar dünyayı istila ediyor, insanları köleleştiriyor, insanlığın büyük kısmını deney ya da diğer gizemli yollarla öldürüyor ve atmosferi yeniden şekillendirerek dünyayı yaşanamayacak hale getirmeye başlıyor. Rakka'da bu olayların nasıl gerçekleştirildiği özetlenirken, insanların nasıl direnişe geçtiği anlatılıyor ve uzaylılardan kaçabilmiş bir köle olan Amir'in macerası aktarılıyor. Şok edici uzaylı teknolojileri, insanların kullanıldıkları deneyler, esrarengiz yeraltı dünyası, kasvetli ve kanlı bir gelecekte geçen yapım, benim de içerisinde bulunduğum, bilim kurgu taraftarlarının yüreğini okşayacak kadar kaliteli olmuş. Filmimizin yönetmeni District 9, Elysium gibi filmlerin arkasındaki efsanevi isim Neill Blomkamp. Başrollerde ise Sigourney Weaver, Eugene Khumbanyiwa, Roberts Hobbs gibi isimler yer almakta.


- Emir: Senin Tanrın benim, benden başka Tanrın olmayacak! - Emir: Putların önünde eğilip onlara tapınmayacaksın! Şirk kelimesi bir çoğumuza yabancı gibi gelebilir. Ancak şirk, şerik ve şirket aynı kökenden gelmektedir: ortaklık. Ortak koşan kimseye ise müşrik denir. Bizler eskiden beri sıklıkla Din dersinden Cahiliye Araplarının müşrik olduğunu duyarız. Ama aklımıza sürekli onların politeist yani çok tanrılı oldukları, helvadan put yapıp yedikleri gibi örnekler gelir. Oysa Kur'an'a göre müşrikler de Allah'a inanmaktadır ancak yaptıkları putlara veya saygın zümrelere tapınmalarının, dostlar edinmelerinin amacı kendilerini Allah'a yakınlaştırmasıdır. Öyleyse şirk esasında insanın Allah'la arasına giren ve farkına varmadan ilahlaştırdığı her şeydir. Hatta kişinin alternatif tanrıcıklar yaratması demektir. Korkunç olanı ise bunun Allah tarafından affedilmeyeceğinin beyan edilmesidir. Kaldı ki Kur'an'a göre Allah insana şah damarından daha yakındır , o halde araya birini yahut bir şeyi koymanın, aracı etmenin de anlamı ve gereği yoktur! gözlerim arar olmuştu.Kaleminize sağlık.Bu nitelikte yazıların devamını dört gözle bekliyorum. Bu güzel yorumunuz için teşekkür ederiz. Yakın zamanda bu minvalde yazıları da yayınlamayı düşünüyoruz. Bu vesileyle sitemizi takip etmenizi öneririm.


Alzheimer hastalığı, kişinin önce yakın çevresinden sonra kendisinden uzaklaşmasına neden olduğu, sonraki dönemlerde anıların dahi silinmeye başladığı ve kişiyi zaman-mekan bağından koparan nörolojik bir hastalıktır. Davranış ve kişilik bozukluklarıyla beraber seyrettiği içinse psikolojik bozukluklarla karıştırılabilir. Hastalık kendini esasen yakın dönem hafıza kaybı ve kognitif fonksiyon kaybı ile gösterir. Yani hastalık unutkanlıkla beraber beceri kaybı da yaşar. Hele ki kişilik özelliklerinde değişim söz konusu ise durum pek vahimdir, dikkatli olunmalıdır. Çünkü kişilik bozuklukları, kendini ifade edememe, algıda bozukluk gibi bulgular hastalığın ileri evrede olduğuna birer delildir. Hasta son dönemlerinde ise kendine dahi bakamaz ve yatağa bağımlı hale gelebilir. Alzhiemer yaşlılarda en sık görülen demans nedenidir(%80). Genellikle 50 yaş üstünde görülür ve Apolipoprotein E birikimi hastalığın gelişiminde güçlü bir etkiye sahiptir. Alzheimer hastalığında bazı mikroskobik bulgular görülmektedir. Bunlardan birisi ise beyin dokusunda biriken 'nörofibriler tangle'lardır . Bu tangle'lardan en bilindik olanları 'tau ve beta amiloid'tir. Beta-amiloid proteini beyindeki sinaptik eşleşmelerde ve iletişimde problemlere yol açar. Unutkanlık, psişik ve kişisel bozukluklar ve kognitif fonksiyon kayıpları gibi klinik bulgular yanında yaşın ilerleyişi ve kalıtım gibi faktörlere de bağlı olarak gelişen Alzheimer hastalığında mikroskobik bulgular bizim için tanıya gitmede çok önem arz eder. Zaten bunun farkına varan Cleveland Clinic Lerner Research Institute'ten araştırmacılar Alzheimer'in tedavisine yönelik büyük bir adım atmış oldu! Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki Alzheimer hastalığının kesin bir tedavisi yoktur. Ancak tedaviye yönelik çalışmalardaki sonuçlar ise bir hayli olumludur. İşte bu çalışmalardan birisi de Cleveland Clinic Lerner Research Institute'deki oldukça ümit vaat eden araştırmalardır! Araştırmaya göre, BACE1 enzimini oluşumunu azaltmanın veya engellemenin Alzheimer'daki nörofibriler tangle'lardan birisi olan beta amiloid bileşimlerinin Alzheimer hastalığı için modellenmiş farelerde azaldığı hatta oluşumunun engellendiği gösterildi. Aynı zamanda farelerde görülen kognitif fonksiyonlarında ise gelişme görüldüğü tespit edildi. BACE1 enzimine yönelik yapılan bu araştırma ise 13 Şubat 2018 tarihinde Journal of Experimental Medicine'da makale halinde tüm kamuoyuna sunuldu. BACE1 enzimi amiloidin oluşumundaki öncül yapıları birbirine bağlayarak beta amiloid proteinlerinin oluşmasını sağlayan enzimin ta kendisidir. İşte yapılan çalışmalar da tam bu noktaya yönelikti. 'Acaba BACE1 enzimini bloke edersem sonuçları ne olur?' diyen bilim adamları, öncesinde yaşam kalitesini arttırmaya yönelik küçük hafıza oyunları ve psikolojik ve fizyolojik terapinin dışında bizlere tedaviye yüz güldüren gelişmeler sundu. Tabi ki de vücuttaki temel bir fonksiyona sahip olan BACE1 genini engellemek bize yan etkiler sunacaktır. Ancak yine yapılan araştırmaya göre yetişkin farelerde görülen yan etkilerin beklenildiği kadar ciddi boyutlarda olmadığı ve nörolojik bozukluklarının da giderildiğinin görüldü. Belli aşamalarla beraber arşatırmanın10. Ayında araştırmada BACE1 enziminin bloke olduğu Alzheimer hastalığı modelli fareler beyinlerinde amiloid birikimlerinden temizlenmiş bir beyne sahip oldu. Bu da BACE1 enzimi üzerine atılan küçük bir adımda dahi ne kadar ilerlendiğini ve daha kaç adım atılacağını, atılması gerektiğini bizlere gösteriyor. Güzel bir paylaşım bilgilendirme için teşekkürler. Bilgilendirici bir yazı olmuş, elinize sağlık sayın yazar.


Politik skandallar genellikle para ve makam hırsı yüzünden ortaya çıkmıştır. Bunların yanında diğer faktörler genellikle mentorluk, şaşkınlık, saplantı, ahlaki iflas, yanlış bağlılık veya yanlış karar vermedir. Bazen olaya karışanların sonu yıkıcı olabilir ancak bazen de yara almadan kurtulurlar. Skandalların tarihsel etkisi geçici veya kalıcı olabilir ve derin de olabilir. Amerika tarihindeki en büyük siyasi skandallardan yedisine bakalım. 1970'lerin başındaki Watergate skandalı, Amerikan siyasi skandalların altın skandalıdır. Çünkü Richard M. Nixon bir skandal yüzünden istifa eden ilk ve tek ABD başkanıdır. Beş erkek, 17 Haziran 1972'de Demokratik Ulusal Komite'nin Washington'daki karargahına, Washington'daki Watergate kompleksine girerken, Nixon'ın Cumhuriyet yönetimi hakkında yapmış olduğu konuşmaları gizlice kayda aldılar. Kaydı alan Washington Post gazetecileri Bob Woodward ve Carl Bernstein Yargıç John J.'nin başkanlığında yargılandılar ve yaptıklarının suç teşkil etmediğine karar verildi. Bunun üzerine 9 Ağustos 1974'te Nixon istifa etti. Nixon'ın danışmanlarından ve yardımcılarından bir düzinesi hapis cezası aldı. Nixon ise halefi olan Başkan tarafından affedildi. Başkan Warren G. Harding görünüşe göre arkadaşlarını nasıl seçeceğini gerçekten bilmeyen saf bir adamdı. Kendisini Harding'in yükselen yıldızına bağlayarak siyasette yükselen Ohio Gang'ın pek çok üyesi bu skandala karıştı. Avukat General Harry Daugherty, Harding'in uzun süredir devam eden kampanya yöneticisiydi ve devlete alkol tedarik etmekle suçlandı. Ancak Harding'in karıştığı skandal İçişleri Bakanı Albert B. Fall tarafından tasarlanmıştı. Amerika Deniz Kuvvetleri'nin enerji ihtiyaçları için iki büyük petrol rezervi- Elk Hills, California ve Casper, Wyoming yakınlarındaki Teapot Dome adı verilen yerde bulunuyordu. Fall, Harding'i rezervlerin kontrolünü Donanma'dan İçişleri Bakanlığına devretmeye ikna etti. Daha sonra, 1921 22 yıllarında, ihale yapılmadan Fall, Elk Hills'i Pan Amerikan Petrol Şirketi'nden Edward L. Doheny'e ve Mammoth Oil'den Harry F. Sinclair'e Teapot Dome'u kiraladı. Fall'un daha sonra Kongre tarafından sonlandırılan bu sözleşme için rüşvet olarak verilen 400.000 $'a yakın para aldığı ortaya çıktı. Harding hiçbir zaman skandala kişisel olarak dahil edilmedi ancak bununla ilgili yaşadığı stres sağlığına zarar verdi ve ofisinde öldü. Harding gibi, Ulysses S. Grant de dürüst bir kişi olarak görülüyordu. Grant, azalan siyasi desteği arttırmak için iç gelir uzmanı Orgeneral John McDonald'ı Missouri'ye gönderdi. McDonald, viski damıtıcısının kurduğu çok aşamalı bir suç şebekesi olan Whisky Ringe dahil oldu. Hazine ve İç Gelir temsilcileri, dükkan sahipleri ile birlikte federal hükümeti dolandırmak için 1,5 milyon dolar tutan içki vergilerini manipüle ederek birlikte çalıştı. 1875'te Hazine Sekreteri Benjamin Bristow'un bu zinciri kırdığı sırada Grant, özel bir savcı olarak John B. Henderson'ı atadı. Suçlanan 237 kişiden 110'u mahkum edildi. Grant yönetimi, Credit Mobilier Skandalı tarafından da tehdit edildi. Bu kez, hükümetin onayladığı hisse senetlerinin ve tahvillerin satışı ile finanse edilen, devlet tarafından onaylanmış bir arazide kıtalararası bir demiryolu inşa eden Union Pacific Demiryolunun sahipleri, Credit Mobilier of America'yı yeniden adlandırdıkları için küçük bir yatırım şirketi kullandı. 33 milyon dolar ile 50 milyon dolar arasında bir kar elde ederek, demiryolunu inşa etmenin fiili maliyetinin yaklaşık iki katı harcadılar. Hükümet desteğini körüklemek ve kongre soruşturmasını engellemek için, Credit Mobilier'in kurucularından aynı zamanda Massachusetts Temsilciler Meclisinin bir üyesi olan Oakes Ames, 20 çalışanının yanı sıra Başkan Yardımcısı Schuyler Colfax'a hisse senedi sattı. Skandal patlak verince, Union Pasific'in hükümet direktörlüğünü üstlenen Ames ve James Brooks kınandı. Bununla birlikte, Colfax ve gelecekteki Başkan James A. Garfield de dahil olmak üzere, bir zamanların önde gelen Union Pasific hissedarlarının ilişkileri kesildi. ABD'nin politikası gereği yasaklanan iki eylem, Ronald Reagan başkanlığının ikinci döneminde ortaya çıkan İran-gerilla ilişkisinin merkezinde yer aldı: (1) Lübnan'da tutulan Amerika rehineleri için özgürlük kazanma girişiminde İran'a silah satışı ve (2) bu satışlardan elde edilen karların bir kısmının Nikaragua'daki gerillaların karşı-devrimci çabalarına askeri destek sağlamak için kullanılması. Reagan fonların çeşitliliği hakkında hiçbir bilgiye sahip olmadığını iddia etti; Başkan Yardımcısı George H.W. Bush'un bu teşebbüste operasyonel rolünün olmadığı tespit edildi. Katılımcıların çoğuna tanıklıkları ve sonrasında başkanlık görevleri karşılığında verilen dokunulmazlık, aşırı sayıda kişiden çok azının cezaevine gireceği anlamına geliyordu. ABD'deki bir soruşturma için bağımsız danışman olarak görev yapan Kenneth W. Starr, Başkan Bill Clinton'un Beyaz Saray stajyeri olan Monica Lewinsky ile cinsel ilişkiye girdiğini iddia etti. Clinton, Ağustos 1998'de Lewinsky ile olan ilişkisini kabul etti. Ancak yapılan soruşturmaların hepsinde suçsuz bulundu. Ted Kennedy'nin Amerika başkanı olma şansı, 18 Temmuz 1969 gecesi Massachusetts'teki Chappaquiddick Adası'na giden küçük bir köprüde aracının denize düşmesi ve 28 yaşındaki Mary Jo Kopechne'nin ölümüyle olan ilgisi yüzünden zayıfladı. Kennedy, hepsi evli olan altı kardeşten biriydi. Kopechne, Kennedy'nin kullandığı araba köprüden düştüğünde tek yolcuydu. Kennedy, ertesi sabah arabada kapalı kalmış halde bulunan Kopechne'yi kurtarmaya çalıştığını iddia etti ancak kız boğulmuştu. Olayı polise bildirmesi 10 saat sonraydı. Kennedy siyasi kaderini Amerika Birleşik Devletleri Senatosu'nu yeniden seçen Massachusetts seçmenlerine bıraktı. Ancak bu olay Kennedy'nin yakasını hayatı boyunca bırakmadı. Amerika iran gerilla olayı çok enteresan! devletler zor durumda kalınca demek ki bu tür işlere girebiliyor. amerika bile olsan bu tür işlere girebiliyorsun ve yalanların ortay açıkabiliyor. o yüzden her zaman adil ver şeffaf olmak zorundayız.


Halk arasında "Ölü bedenler görüyor musunuz? Bakmaya nasıl dayanıyorsunuz?" sözleriyle bilinen kadavralar tıp camiasında anatomistler tarafından öğretilir. Tabii ki anatomi ayini de kendileri gerçekleştiriyor. Tıp fakültesine başlayan öğrencilerin biyoloji dersleri gördükten sonra doktor olacaklarını hissettiği ilk ders anatomidir. Kasların, eklemlerin, liflerin, sinirlerin, damarların, kanalların, kılıfların diye uzayan insana ait her şeyin gösterildiği derstir. İlk başlarda başka bölüm mü tercih etseydim diye düşündüren, tekrar etmesi için uykusuz geceler geçirilen anatomi ilerleyen zamanla birlikte fakülte öğrencisinin vazgeçilmezi haline gelir. Labaratuarlardaki kadavra kokusunu çekmeden, kemikler arasına iğne sokmadan, beyni kıvrımlarını mıncıklamadan kendini iyi hissetmez. Öyleleri vardır ki canlı insana baktı mı derisinin altındaki kaslar aklından geçmeye başlar. Spor yaparken de aklından çıkmaz. Hamstringlerimi gevşeteyim, bicepslerimi supinasyonla geliştireyim, gluteuslarım oturmaktan atrofiye uğradı sözleri ile diğer spor yapanlardan farklarını ortaya koyarlar.


Yaşamımın en uzun günüydü. Güneş batmak bilmemişti. Dünyanın batısına gittikçe gün yeniden doğuyordu. Zaten bu yolculuğu da yaşamıma gün doğsun diye çıkmamış mıydım? Ama şimdi gözlerimin yorgun düştüğünü hissediyordum. Hava kararırken bedenim karanlığa teslim olmaya hazır bekliyordu. Aktarma yapmak için bavulumu kontuarda bıraktıktan sonra uçuş kapısına geldim koşturarak. İşte o an güneşin artık büyük bir portakala dönüştüğünü fark ettim. Ve doğduğum toprakların çok uzakta kaldığını. Her milletten insan çevremde dolaşıyordu. Havaalanında dolaşmayı severim. Ama o an tek düşüncem Nil'le buluşabilmekti. Uçuş kapıma yakın yan yana dizilmiş kırmızı koltuklardan boş olan birine çöktüm. Sırt çantamı bacaklarımın arasına sıkıştırarak, biraz önce bavulumu emanet ettiğim yerin karmaşıklığını düşündüm. Dört mevsim kıyafetlerimin bir potpurisini taşıyan emektar solmuş kahverengi bavulumun o karmaşık alandan çıkıp benimle birlikte gideceğim yere varmak üzere doğru uçağa binmesi için dua etmeye başlamıştım. Kitaplarım, çalışma notlarım sırt çantamdaydı. Yüreğimi geride bırakmıştım bir süreliğine. Tüm bu zahmete yüreğimdekileri sıfırlayıp hayallerimi yenilemek için katlanmıştım. Seni unutabilmem için yaşamıma o ana dek girmiş her şeyi silip atmam gerekiyordu. Başka türlüsü beni entübeye kadar götürürdü. ''Küçük ağabeyimle on iki, büyük ağabeyimle on beş yaş fark var aramızda'' dedim. Akşam güneşi ofisini, çocuksu bakışların yüreğimi ısıtıyordu. Karşımda sanki haylaz bir oğlan çocuğu oturuyordu. Sekiz dokuz yaşlarında. İri koyu kahverengi gözlü. Zeytin gibi. ''Büyük dediğin ağabeyinden bile daha büyüğüm ben'' dedin. Bir süre rüzgarın uğultusundan başka bir şey duymadık. Hayra yordum dediklerini de uğultuyu da. Zaten seninle ilgili olumsuz şeyleri görmüyordum, duymuyordum. Algım olumsuzluk süzgecinden geçiriyordu her şeyi. Başkalarının senin hakkında, bizim hakkımızda konuştukları da kulak kepçelerimden içeriye girmiyordu. Kötü düşünceler kem gözlerin ürünüydü. Hepsi uzağımızdaydı. Gözlerimi açtığımda hava kararmıştı. John F. Kennedy havalimanında ayarladığım saatime baktım. İnişe yaklaşık bir saat daha vardı. En arkadaki tekli koltukta oturuyordum. Koridorun diğer tarafında orta yaşın üzerinde obeze yakın kilolu tipik bir Amerikalı vardı. Başımı ondan tarafa döndüğümde gülümsedi. Karşılık verdim. Yabancı olduğumu anlaması zor değildi. Zaten aksanım vardı. Klasik nerden geldin nereye gidiyorsun soruları peşi sıra geldi. İlk defa bu kıtaya ayak bastığımı söyleyince bana ayrı bir sempati duyduğunu anladım gözlerinden. Babacan bir şefkat. Koltuk mesafesinden. Türkiye'de şimdi saat kaçtır diye sordu. Hesaplayamadım. Çünkü çok yorgun ve uykusuzdum. İki ülke arasındaki zaman farkı saat ayarından çoktan çıkmış gün ayrımına dönmüştü. Biyolojik saatim her bir hücremde alarmını öttürüyordu. Birden gözlerimin önünde beyaz bir gül belirdi. Peçeteden yapılmış. Amerikalının tombul parmakları nazikçe gönlünden koparıp yumuşak bir kağıt parçasına nakşettiği yapay çiçeği uzatıyordu bana. Sevecenliği bir o kadar doğaldı. ''Welcome to our country'' dedi gülümseyerek. Uçaktan indiğimde zaman farkı beni uyuşturmuştu. Pasaport kontrolünden New York'ta geçtiğimiz için direkt bavulumu almaya bantlara gidebilirdim. O anda yanından geçtiğim koltuktan sen seslendin. Renwa olduğunu fısıldadı aklımın selim kalan kısmı sağ kulağıma. Beni beklerken sosyal medyadan fotoğraflarımı inceleyip görüntümü beynine kazıdığını henüz bilmiyordum. Tek isteğim uyumaktı o an. Neye uyanacağımı düşünmek istemiyordum. O günden sonra çok rüzgarlar esti aramızda. Bazen meltem bazen poyraz. Bir uğultudan öte sözsüz şiirler taşıdılar hayallerime. Bazen coşkun bazen kırgın. Poyraz dalları kırdı. Morarmış gövdemle tek başıma kaldım. Alev aldım. Beni karşıladığın gün ikimiz de bir şey anlamamıştık. Birkaç gün sonra öğrenecektik her şeyi. Aynı coğrafyanın farklı kaderlerinin yüzü olduğumuzu. Bal gözlerimiz konuşmadığı zaman ortak dilimiz İngilizce olacaktı. Aramızdaki dipsiz uçurumun sınırsız sonsuzluğu ürkütecekti beni. Tamir edilemeyen yeni can kırıkları. Daha sonra bilecektim. Sen doğmuştun, emeklemiştin, yürümüştün, büyümüştün, savaş görmüştün, sevmiştin, sevilmiştin, çocukların olmuştu, göç etmiştin. Yaşamıştın cehennemi de cenneti de alabildiğine. Ve yaşıyordun. Benimse donan kanım tenimi yakmıştı. Ellerime dokunur dokumaz çekecektin kendini geri. Mora bürünmüş damarlarım seni de yakacaktı yoksa. Hissedecektin bunu. Tüm hücrelerinde. Sen de bilecektin artık. Ben hep ölü doğacaktım. Sonra ruhum mosmor olacaktı. Kalbim kan pompalamayacaktı. Kangren başlangıcı. Duygularıma giden damarlarım tıkanacaktı. Doktor koyacaktı bu teşhisi bir bakışta. Bir ilaç verecekti. Damarlarım açılıverecekti. Karşılığında her şeyi unutacaktım. Seni unutabilmek için her şeyi silmem gerekecekti. Bildiğim tüm kokuları. Dinlediğim tüm şarkıları. Yaşadığım tüm mevsimleri. Bulutu, denizi, ağacı, kuşu, kediyi. Her şeyi. Ama kar yağmaya, güneş açmaya, deniz dalgalanmaya, kedi miyavlamaya devam edecekti. Ruhum da zamanla onlara katılacaktı. Belki yine bir müzik sesi duyar, bir aloe vera kokusu alırdım. Andante andante.


Devlet tiyatroları 2017-18 sezonu, perdelerini 1 Ekim de açtı. Açılan sezonla birlikte birçok yeni oyun da sahnelenmeye başlandı. İhanet de bunlardan biri. Yazar Nahid Sırrı Örik'in 90 yıl önce yazdığı ''İhanet'' adlı oyun, Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından ilk kez sahneye uyarlanarak 17 Ekim 2017 de prömiyerini yaptı. Gayri Resmi Hürrem'de de olduğu gibi temsilden önce seyirciyi oyunun havasına katan yönetmen Özen Yula; Bu sefer Leblebici Horhora Ağa, hatıra köşesi, Muhsin Ertuğrul haberleriyle daha oyun başlamadan bizi 1930'lu yılların Ankara'sına götürüyor. Bu yüzden temsilden 30 dakika kadar önce fuaye alanında olmanızı şiddetle tavsiye ederim. Oyunumuz iki perde ve yaklaşık 2 saat 20 dakika uzunluğunda. Sacide ve Macide iki kız kardeştir. Celal Sacide'ye aşıktır ve ikisi nişanlıdırlar. Celal bir bankada memur olduğu için sürekli çalışmaktadır. Son zamanlarda terfi edip bankanın İstanbul şubesine gönderilir. Sacide Celal'in yokluğunda milyoner ve bir hayli yaşlı olan Halim Bey'le sık sık vakit geçirir. Davetlere, balolara katılır. Bunu duyan Celal soluğu Sacide'nin yanında alır. Sacide ilk başta konuyu değiştirmeye çalışsa da Celal Sacide hakkında düşündüklerini anlatır. Sacide de bunun üzerine önce güvenden bahsetse de Halim Bey'e ilgi duyduğunu itiraf eder ve böylece nişanı atar. Daha fazla ipucu vermeden burada bıraksam daha iyi olacak gibi. Oyunun geri kalanı artık ilgilisine diyelim. Peki, ihanet bunun neresinde? Evet, ortada bir ihanet var. Bırakalım da bunu bize onlar anlatsınlar. 1.Oyun genel olarak akıcıydı. Işık ve kostüm tasarımı bence iyiydi. Oyuncular başarılı ve sıcak bir oyun sergilediler. Oyundan önce ve oyun arası atmosfer gerçekten güzeldi. Bu sezon izlediğim en iyi oyun diyemem ama bence bu oyun izlenir ve bu iki saat de 1930'lu yılların Ankara'sına gidilir derim. Prömiyeri Küçük Tiyatro'da sahnelenen 'ihanet' önümüzdeki günlerde Şinasi Sahnesi'nde temsiline devam edecek. Son olarak Özen Yula'nın cümleleriyle ifade etmek gerekirse: Klasik yazılmış ancak çok derinlikli bir eser olan 'ihanet' daha modern ve çağdaş bir yorumla sahneye taşınmış. Oyunda kahve muhabbeti geçmese de Müzeyyen Senar'dan Kimseye Etmem Şikayet dinledikten sonra insanın şöyle sakin bir yerde köpüklü bir Türk Kahvesi içesi geliyor. Ayrıca, Müzeyyen Senar'ı canlandıran Duygu Biçer söylediği şarkılarla oldukça beğeni topladı. Sahne: Oyunların oynandığı, olayların geçtiği yer. Perde: Bir sahne eserinin, olayların gelişimine göre ayrıldığı bölümler. Dekor: Sahnenin, oyunun konusuna göre hazırlanmasında kullanılan eşyalar. Rol: Oyuncuların sahnede sahip oldukları görev. Kostüm: Tiyatro oyuncularının, rollerine uygun olarak giymiş olduğu kıyafetler. Rejisör: Oyunu sahneye koyan, oyuncular arasında rol dağılımı yapan yönetmen. Reji: Bir oyunu sahneye koyma işi. Replik: Oyunda, konuşanların birbirine söylediği sözlerin her biri. Suflör: Oyunculara, rollerinde unuttukları sözleri izleyiciye duyurmadan söyleyip hatırlatan kişi. Kulis: Oyuncuların hazırlıklarını yaptığı ve sahneye çıkmak için beklediği sahne arkası. Mimik: Oyuncuların, duygu ve düşüncelerini yüz hareketleriyle anlatması. Jest: Oyuncuların duygu ve düşüncelerini el, kol hareketleriyle anlatması. Diyalog: İki oyuncu arasında geçen konuşma. Tirat: Oyuncuların bir defada yaptığı uzun konuşma. - Zaman birliği (olayın en çok 24 saat içinde geçmesi)2. Yer birliği , - Olay birliği . Not: Ayrıca daha önce bir oyunu yorumlamadığım ve tiyatro terimlerine tam olarak hakim olmadığım için eksik ve hatalarımı hoş görmenizi diliyorum. Umarım faydalı olmuştur. Ayrıca eksik gördüğünüz kısımları ya da oyun hakkında başka fikirlerinizi ve bakış açılarınızı yoruma yazarsanız çok memnun olurum.


Eymir Gölü benim gibi şehrin kargaşasından hoşlanmayan ve Ankara'da oturan, okuyan kişiler için en azından yılda birkaç sefer kendini kısmen de olsa doğaya bırakması açısından güzel bir yer. Eymir Gölü'nün yakın tarihine bakacak olursak 1956 yılında ODTÜ'nün kurulmasıyla üniversiteye arazi ile birlikte devredilmiş bir set gölüdür. Gölün çevresi o dönemlerde oldukça kurak ve bitki örtüsünden fakirmiş. Üniversiteye devrinden sonra 1960'larda ODTÜ rektörü Kemal Kırdaş'ın yoğun çabaları sayesinde ağaçlandırılmaya başlanmış. Her yıl devam eden ağaçlandırma çalışmaları sayesinde göl adeta çölün içindeki bir vahaya dönmüş. ODTÜ bünyesinde kurulan araştırma birimi gölde her 10 dakikada bir pH, sıcaklık, azot... gibi temelde su kalitesini etkileyecen veya etkinin sonuçlarını gösteren göstergeleri ölçmekteymiş. 20 cm.lik organik madde tabakamız zamanla erimekteymiş fakat gölün kendini yenilemesi için gerekli su akışı zaman zaman kuraklıklar nedeni ile durmasıyla yavaşlamaktaymış. Kısmen tarihine, kısmen doğal yapısına kısmen de geçmişi ve geleceği hakkında konuştuğumuz Eymir Gölü hakkında size birkaç öneri vermek isterim. Öncelikle göle gittiğimizde "Aaaa bu gölün etrafı çok da uzun değilmiş." gibi bir yanılgıya düşmeyelim. Bu yanılgıya düşen birisi olarak ayaklarıma kara sular indiğini söyleyebilirim. 🙂 Ben yürümeyi tercih ettim ama yürümeyi sevmiyorsanız girişte bulunan işletmelerden birinden bisiklet kiralayabilirsiniz. Bisiklet kiralamanızın sizin için başka faydaları da var. Mesela göl kıyısının etrafında dolanan 13 kilometrelik asfalt yolun aynı anda hem yayalar hem bisikletler hem de arabalar için oldukça küçük olması, benim gibi hafta sonu gelenlerin de etkisiyle normale oranla daha fazla kalabalık olması ile birleşince yaya olarak dolaşmanızı güç duruma düşürüyor. Yemek konusuna gelecek olursak yemek için göl kenarında güzel tesisler bulunmakta.


2 Kasım 2017 de prömiyerini yapan Anna Karenina; 2 perde ve 2 saat 20 dakika uzunluğunda. Lev Tolstoy tarafından yazılmış, Rus Habercisi'nin 1873-1877 yılları arasındaki döneminde, bölümler halinde basılmış romandır. Eser, 1870'lerin Rusya'sında, toplumun üst sınıfına mensup kimseler arasında yaşanan birbirinden bağımsız iki aşk macerasını anlatır. Olaylar Moskova'da, Petersburg'da ve asilzadelerin yazlık malikanelerinde geçer. Romanda dürüst bir evliliğin mutluluğu ile yasak bir ilişkinin düş kırıklıkları karşılaştırılır; sadakat, tutku, kıskançlık gibi temalar işlenir; bir yandan da o dönemde Rusya'da kadınların durumu, eğitim reformu gibi konular dile getirilir. Oyunumuzu bir özelliği ile öne çıkaracak olsaydık kesinlikle koreografi derdim. Çünkü prömiyerini daha dün yapan Anna Karenina gerek dans düzeni gerekse oyuncuların birbiri ile uyumu olsun her anlamda çalışıldığını seyirciye hissettiriyor. Oyundaki küçük ayrıntıların bile üzerinde günlerce kafa yorulduğu, günlerce çalışıldığı; duygular ve olayların sembollerle anlatılması sırasında fark ediliyor. Oyuncular: İşte fikirlerimle Tolstoy'un kafasında, etimle kemiğimle de sizin karşınızdayım, diyor. Dekor: Sade ve derinlikli bir dekor düşünülmüş. Aynı zamanda bir hayli de işlevsel olan dekor benim çok hoşuma gitti. Kostüm tasarımı: Dönem kostümleri çok başarılıydı. Her şey ince ince çalışılmış. Kostüm tasarımı da çok hoşuma gitti. Koreografi: Oyunun koreografını Mdt Frida adlı balede Frida'nın çocukluğunu oynayan Aslı Güneş Sümer yapıyor. Yapılan hiçbir hareket boşuna değil. Hepsinin altında bir sebep var. Dans düzeniyle, oyuncuların birbiriyle uyumuyla, arka fondaki sesle bütünleşmesi olsun bence her şeyiyle harikaydı. Bu oyun konuşulurken bence koreografiyle başlanmalı. Oyuncuların bu oyun için uzun süredir çalıştığı gözlerden kaçmıyor. Ayrıca oyunda, her hareketi özenle yapan, her ayrıntıya önem veren tüm oyuncuları tebrik ediyorum. Emeklerine sağlık. -Anna Karenina' ya sadece tiyatro oyunu dersek sanırım doğru olmaz. Dans tiyatrosu, bale hatta operaya değinen bölümleriyle bütünleşmiş ve daha farklı, renkli bir anlatımla sahnelenmiş. -Kesinlikle bu sezon gittiğim en iyi oyunlar arasında. Bir kere gittikten sonra eminim birkez daha gitmek isteyeceksiniz. Tüm oyuncuları ayrı ayrı tebrik ediyorum, hepsi harikaydı. Ayrıca unuttuğum, atladığım tüm alanlardaki herkesin emeğine sağlık. Devlet tiyatrolarında bu tür derinlikli ve çalışılmış oyunları daha çok görmeyi canı gönülden isterim. Lev Nikolayeviç Tolstoy, 1828 yılında doğup 1910 yılında ölen Rus filozof, pasifist, eğitim reformcusu, kısa öykücü ve yazardır. Zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen yazar çocuk yaşlarda önce annesini ardından babasını kaybetmiş ve yetim büyümüştür. Kimi kaynaklarda kont unvanı taşıdığı ve ünlü eseri Savaş ve Barış'ta anlattığı köşk figüründe ailesinin köşkünden bahsettiği dile getirilmektedir. Eğitim için gittiği Moskova'da okuduğu Fransız yazarlardan oldukça etkilenen yazar, ilk eseri olan Çocukluk' u bu sıralarda yazmış ve eğitimine çeşitli olaylar yüzünden ara vermek zorunda kalmıştır. Edebiyat dünyasındaki etkinliğinin başladığı yıl olarak, 1852 yılı kabul edilmektedir. Sonraları bir dönem orduya katılmaya karar veren yazar, bu isteğini gerçekleştirmiş ve Kafkasya'ya gitmiş orada yaşayan halkın çektiği yoksulları ve acıları yakından inceleme fırsatı bulmuş ve gördüklerini yazdıklarında dile getirmiştir. Belki de o dönemde gördükleri yazarı gerçekçi bir bakış açısıyla yazmaya iten en önemli sebeplerden birisi olmuştur. Ayrıca, 1860'lı yıllarda yaptığı Fransa gezisinde Victor Hugo'yla tanıştığı ve tarz konusunda tercih ettikleri edebi akımlar farklı olsa bile, ondan çok etkilendiği söylenmektedir. Dünya çapında ün kazanmasında etkili olan ve günümüzde bile en çok okunan eserler arasında yer alan, özgünlüğünü koruyan 'Savaş ve Barış (1869)' ile 'Anna Karenina (1877) isimli iki romanı vardır. Bu iki ünlü eserin ortaya çıkmasında eşinden oldukça büyük yardımlar almıştır. Hayatının çoğu döneminde gelgitler, ruhsal çöküntü ve buhranlar yaşayan yazar, mutlu bir şekilde devam eden evliliği süresince ortaya çıkardığı bu iki dev eserden sonra tekrar depresif bir yapıya bürünmüştür. Öyle ki çoğu edebiyat tarihçisinin söylemlerine göre Savaş ve Barış'ın popülerliği ve kazandığı başarı arttıkça Tolstoy bir o kadar üzülüp, ağır depresyonlar geçirmiştir. Özel mülkiyet ve din konularında radikal fikirleri öne süren yazar din konusunda yazdıkları yüzünden Ortodoks kilisesi tarafında aforoz edilmiş, mülkiyet konusundaki kararları nedeniyle de ailesiyle arası açılmıştır. Ayrıca halkı eğitme amacıyla yazılar yazmış olan bir yazarın din, siyaset, devlet ve sosyo kültürel durumlar üzerine de oldukça yazısı bulunmaktadır. Hayatını yaşamı anlamaya ve insanoğlunun acılarını elinden geldiği kadar en aza indirmeye çalışarak geçiren yazar, özellikle Rus köylüsünün yoksulluğuna çok üzülmüş ve hayatının ilerleyen dönemlerinde bütün servetini köylülere dağıtıp onlar gibi yaşamaya başlamıştır. Değiştirdiği hayat şartlarına veya hayatı boyunca değişen tüm duygu ve düşüncelerine karşın değişmeyen tek tutkusu yazmaya karşı olan tutkusudur. Hayatının son dönemlerinde torunlarıyla zaman geçirmeyi tercih eden yazarın hayatı, bir kış aile içindeki sorunlara kızıp evi terk etmesi ve zatürre olup Astapovo tren istasyonunda ölmesiyle son bulur. Ölümünün üzerinden geçen yüz yılı aşkın süreye rağmen eserleri hala onlarca dilde, binlerce insanla buluşmaktadır. 2009 yılında uygarlık ve sanat tarihine oldukça büyük katkılar yapmış yazarın hayatını anlatan 'Son İstasyon' isimli bir film çekilmiştir. Yazar düşündükleri ve yazdıklarıyla insanlık ve sanat tarihinde önemli yer tutan kişilerden bir tanesidir. Sanırım son olarak oyunumuzun yönetmeni İpek Atagün Gezener'in cümleleriyle sonlandırırsam, oyun incelemesinde pek isabetli bir karar olur. ''Anna Karenina'nın uzunca çalışma sürecine başlarken büyükçe yutkundum; heyecanlıydım. Hala heyecanlıyım. Siz bu yazıyı ne zaman okuyorsunuz bilemiyorum ama ben yine bir yerlerde Anna Karenina için heyecanlanmaya devam ediyorum. Çünkü yalnızca sayfa sayısı olarak değil anlamı, ayrıntısı ve gerçekliği ile de ''tuğla gibi'' bir eser Anna Karenina.


İnsanın yaşam öyküsü uterin tüplerde başlar. 40 hafta süren intrauterin süreç boyunca çocuğa eşlik eden plasentadır. Fetüs plasenta aracılığıyla gelen kan ile yaşamını ve gelişimini sağlar. İnsanın yaşamı boyunca en immatür durumu budur. Fetüs her ne kadar doğup ekstrauterin hayata başlasa da hala tam anlamıyla matür değildir. İntrauterin dönemde nispeten korunaklı olan insan, ekstrauterin dönemde daha korunaksızdır. Bu dönemde yenidoğan için doğanın ona sağladığı mucize olan anne sütü devreye girer. İntrauterin dönemde fetüs için plasenta ne demekse doğumdan sonra özellikle belli bir süre için anne sütü de odur. Anne sütü hormonal aktiviteler sonucu üretilen bebeğin annesindeki yegane hazinesidir. Beynimizde yer alan hipofiz bezinde salgılanan prolaktin meme bezlerinde sütün üretilmesini, oksitosin hormonu ise sütün memeden boşaltılmasını sağlar. Eğer anne bebeğini yeteri sıklıkla emzirmezse, burada kast edilen en geç 3-4 saatlik bir aralıktır, memede üretilen inhibitör bir madde süt üretimini azaltır. Bu nedenle yeterli anne sütü üretimi için annelerin bebeklerini sık sık emzirmesi gerekir. Anne sütünün 100 ml'de yaklaşık olarak 4.2 gr yağ, 7 gr karbonhidrat, 1.3 gr protein bulunur ve en önemlisi de yaklaşık %90'ı sudur. Bu haliyle anne bebeğini sıkça emzirdiği müddetçe en sıcak iklimlerde bile ilk 6 ay su vermesi gerekmez ki bu çoğunlukla yapılan büyük bir hatadır. Anne sütündeki yağın özelliği diğer sütlerde bulunmayan bazı uzun zincirli yağ asitlerini içerir. Bu çocuğun nörolojik gelişimi için elzem niteliktedir. Karbonhidratların çoğunu enerji açısından laktoz oluşturur. Diğer bir bileşeni ise anne sütü oligosakkaritleridir. Bu oligosakkaritler çocuğun beyin, bağırsak ve bağışıklık sistemi gelişiminde eşsiz işlevlere sahiptir. Protein içeriği olarak diğer sütlere göre daha az protein içermesine rağmen bunların emilimi yani biyoyararlanımı çok daha iyidir. Çünkü örneğin inek sütünde whey/kazein proteini oranı 20/80 iken bu oran anne sütünde 60/40'tır. Ayrıca bebeğin henüz tam gelişmemiş böbreklerine azot yükü oluşturmaz. Vitamin ve mineral kompozisyonu da mükemmeldir. Bazı minerallerin, örneğin demir, kalsiyum, miktarı diğer sütlere göre daha az görünse de oransal olarak muazzam bir kompozisyona sahiptir, bu sayede diğer sütlere göre biyoyararlanımı çok daha iyidir. Yalnızca eksiklik gösteren D vitaminidir. Bunun farkında olduğumuz için bebeklere D vitamini desteği yapılır. Anne sütünü özel kılan bir diğer özelliği bebeğin ihtiyacına göre sürekli bir değişim göstermesidir. Örneğin doğumdan sonra ilk 5 gün gelen kolostrum çok zengin koruyucu bir protein içeriğe sahiptir. Bu güvenli bir ortamdan daha korunaksız bir ortama çıkan bebeğin adeta ilk aşısıdır. Ardından süt giderek olgunlaşarak karbonhidrat ve yağ içeriği artar. Ayrıca anne sütü bir emzirme döngüsü içinde bile değişir. Emzirmenin ilk yarısında gelen süt su ve karbonhidrattan zengindir. Bu çocuğun susuzluğunu giderir. Arkasından gelen son süt ise yağdan zengindir ve çocuğun doymasını sağlar. Bu nedenle bebeği meme boşalana kadar emzirmek gerekir. Ve her anne sütünün kendi yavrusuna özel oluşu onun yerinin doldurulamaz olduğunun bariz bir göstergesidir. Anne sütünü tek bir yazıda ele almanın ona haksızlık olacağını düşündüğüm için önümüzdeki yazılarımda anne sütünün özel bileşenlerine, faydalarına, tarihine, ülkemizdeki emzirme verilerine ayrıntılı bir şekilde değinmeyi planlıyorum. Diğer paylaşımlarda görüşmek üzere hoşçakalın. Anne sütündeki uzun zincirli çoklu doymamış yağ asitleri dokosaheksaenoik asit ve araşidonik asittir . Azot proteinlerin kullanımı sonucunda ortaya çıkan ve böbreklerden uzaklaştırılan maddelerdir. Çok hoş bir yazı olmuş. HAMLET protein kompleksini ilk defa duymuş oldum. Alfa-laktalbumin ve oleik asitten oluşan bu protein kompleksi kanser hücrelerinde apopitozise yol açıyor ve pnömokok gibi farklı bakterilerin elimine edilmesini sağlıyormuş. En önemlisi de bir antikanser ilaçtan beklenen yegane şey olarak bunu sağlıklı hücrelere hiçbir zararlı etki yapmadan yapabiliyormuş. Sonuçta labaratuar ortamında tuz da kanser hücrelerini parçalar veya tonla madde de bunu yapabiliyor fakat önemli olan diferansiye hücrelere zarar vermeden bunu yapabilmek. Teşekkürler.


Uzaya gönderilen roketleri tekrar yeryüzüne indirilip kullanabiliyoruz, artık kanserle savaşabilen akıllı moleküllerimiz var, bebekler doğmadan genetik olarak tasarlayabiliyoruz, harika teleskoplarımızla kara deliklerin yaydığı ışığı görebiliyoruz, 3D yazıcılarla birçok şeyi üretebiliyoruz ve daha fazlası. Ne kadar muazzam öyle değil mi . Evet, ancak bu kadar mükemmel teknolojimize rağmen anne sütüne eşdeğer bir besin yapamadık ve bu ne yazık ki pek olası görünmüyor. Bu nedenle anne sütünün önemini, emzirmenin faydalarını ve emzirme tekniklerini temel olarak her anne adayının çok iyi bilmesi ve benimsemesi gerektiği konusunda hemfikir olduğumuzu düşünüyorum. Geçen yazımızda anne sütünün içeriğine, üretimine ve dinamizmine parantez açmıştık. Şimdi ise emzirmenin faydalarına, doğru emzirme tekniklerine, ne kadar anne sütü verilmesi gerektiğine ve anne sütünün yeterli olduğunu nasıl anlayacağımıza parantez açıyoruz. Anne sütü ve emzirmenin başta bebek ve anneye olmak üzere babaya, ülkeye ve çevreye sayısız yararı vardır. -İlk birkaç günde gelen kolostrum çok zengin antimikrobiyal içeriğe sahiptir. Bu nedenle Yenidoğanın İlk Aşısı olarak nitelendirilir. Bu bebeği enfeksiyonlardan korur. -İçeriğindeki özel antikorlar sayesinde solunum yolu enfeksiyonları ve sindirim sistemi enfeksiyonları daha az görülür. -Yenidoğan bebeğin bağırsakları da diğer organlar gibi tam olgunlaşmamıştır. Anne sütündeki büyüme faktörleri sayesinde daha kolay olgunlaşır ve Nekrotizan Enterokolit denilen hastalıkta ciddi bir azalma izlenir. -Yapısı ve içeriği itibariyle bebek tarafından daha kolay sindirilir. Bu sayede kabızlık, ishal gibi problemler daha az görülür. Ayrıca pişik de daha az görülür. -Anne sütü bağışıklık sistemini düzenlemesiyle çağımızda sıkça görülen alerjik hastalıklar açısından koruyucudur. -Anne sütü ile beslenme, birçok hastalıkla ilişkilendirilen obeziteye karşı koruyucudur. -Önemli kronik hastalıklar olan diyabet ve hipertansiyon riski anne sütü alanlarda azalmıştır. -Anne sütü lösemi, lenfoma ve beyin tümörleri gibi çocukluk çağı tümörleri gelişimi riskini azaltır. -Anne sütü, ani bebek ölümü sendromundan korur. -Anne sütü beyin gelişimi için özel bir içeriğe sahip olduğundan bilişsel işlevler üzerine de olumlu etkilidir. Anne sütü alan çocukların IQ puanı ortalama 8-10 puan fazladır. Duygusal ve davranışsal problemleri daha azdır. Motor becerileri daha çabuk kazanırlar. -Anne sütünün ağrı kesici özelliği de vardır. -Emzirme ile annenin çocuğu ihmali azalır. -Emzirmeyle harcanan efor ve enerji sayesinde doğal bir şekilde kilo kaybı sağlanır. Eski kiloya dönüş daha hızlı olur. -Emzirme esnasında artan oksitosin hormonu uterus kaslarını kasarak eski haline daha çabuk dönmeyi sağlar. Ayrıca kanamayı azaltarak annede anemi görülmesini azaltır. -Çocuğun rahatlayıp uyumasını sağlayarak anneye mışıl mışıl uyku imkanı verir. -Anne sütü üretimini uyaran prolaktin hormonu sayesinde emzirme doğru ve yeteri kadar sık yapıldığında doğal bir kontrasepsiyon yöntemidir. -Meme, uterus ve over kanseri gelişimi riskini azaltır. -Menopoz sonrası gelişebilecek diyabet, hipertansiyon gibi kardiyovasküler hastalık riskini azaltır. Emzirmenin babaya faydası olur mu demeyin hem de tam onların istediği gibi oluyor. Emzirme sayesinde babalarda mışıl mışıl uyku çekerler. Ayrıca hazır mamalara yapılan harcamaları azaltarak ev ekonomisine katkı sağlar. Hazır mama kullanımının azalması, anne ve bebek hastalıkların daha az görülmesi, daha az tedavi gereksinimi, hastaneye yatışların azalması ve bedenen ve ruhen sağlıklı bireyler sayesinde ülke ekonomisine katkı sağlar. Formül mamalar hazırlık gerektirir. Su tüketimi, çevreye atık, taşınma ve paketleme, enerji tüketimi nedeniyle pek çevre dostu olduğu söylenemez. Ancak anne sütü mamalar gibi hazırlık, enerji tüketimi gerektirmediği ve atık oluşturmadığı için çok iyi bir çevrecidir. Dünya Sağlık Örgütüne göre ilk 6 ay sadece anne sütü bebeğin tüm ihtiyaçlarını eksiksiz karşılar. Bu nedenle ilk 6 ay sadece anne sütü verilmelidir. 6. Aydan sonra anne sütüyle birlikte tamamlayıcı beslenmeye geçilip anne sütü 2 yaşına kadar devam edilmelidir. Emzirme yeteri kadar sık ve doğru şekilde yapıldığı takdirde ilk 6 su verilmesi bile gerekmez. Anne sütünün gerçek anlamıyla etkin olabilmesi için emzirme süreci de doğru yürütülmelidir. Bebek süre kısıtlaması olmadan emzirilmelidir. Emzirme süresinde esas olan meme boşalıncaya kadardır. Tabii bunda bebeğin isteği önemlidir. Bebeğin ön ve son sütü alabilmesi için en az 10 dakika emzirilmelidir. Yenidoğan bir bebek günde en az 8-12 kez emzirilmelidir. Bu da bebeğin isteğine göre ayarlanır. Yani sıklıkta da bir sınır yoktur, bebek istedikçe emzirilir. Bebek büyüdükçe emzirme sıklığı azalır. Dikkat edilmesi gereken bir konu bebeklerin gecede emzirilmesidir. Bebek aranıyorsa, emme hareketliliği varsa, yalanıyorsa, elleri ağızda kolları bükülmüş ve ayaklar hareketliyse emmeye isteklidir. Bebeğin ağlaması açlığını göstermesi için son çaresidir. Yani ağlama açlık için geç bir göstergedir. Ayrıca ağlayan bebek memeyi daha zor tutar. Beşik Tutuş : Bebek emzirilen taraftaki kolla kavranır. Beşik Tutuş : Bebek emzirilmeyen taraftaki kolla kavranır. Futbol Tutuşu : Bebeğin vücudu koltuk altına yaslıdır. Anne eliyle bebeğin başını destekler. İkizlerin emzirilmesinde kolaylık sağlayabilir. Yatarak emzirme: Anne ve bebek birbirlerine dönüktür ve bebeğin vücudu anneye paraleldir. Sezaryen doğum sonrası böyle emzirilebilir. Emzirme esnasında anne ve bebek rahat edecek ve daha az yorulacak şekilde kollar ve vücut desteklenmelidir. -Anne sütünün yeterliliğin en önemli göstergesi bebeğin kilo alımıdır. İlk 5-7 günde normal olarak %7-10'luk bir kilo kaybı olur. Anne sütü yeterli ise kilo kaybı 1 haftada durur ve 10-14.günde tekrar doğum tartısına ulaşır. -Emzirmeden sonra bebeğin tatmin olması doyduğunu gösterebilir. -İdrar çıkışı ilk hafta günde 1-4 kez, ikinci haftada en az 6 kez ise ve idrarın kötü kokulu-yoğun olmayışı sütün yeterli olduğunu gösterir. -İlk 4 gün günde 1 kez yeşilden sarıya doğru dönen bir renkte, 5-6.günden itibaren 5'ten fazla sarı renkli ve yumuşak dışkılama varlığı yeterli anne sütünün göstergelerindendir. Bebeğini her istediğinde emziren annenin herhangi bir fiziksel problemi yoksa sütü bebeği için yeterlidir. Anne sütünü arttıracak en önemli şey bebeği sık sık emzirmektir. Çünkü süt üretimini sağlayan prolaktin hormonu en çok bebeğin emmesiyle artar. Fazla yemenin süt arttırıcı etkisi yoktur. Ancak emzirmenin peşinden yeteri kadar sıvı alınmalıdır. Annenin dinlenmesi, hafif spor yapması, stresten uzak durması ve dengeli beslenmesi sütün artması için yeterlidir. Baharatlı yiyecekler, aşırı çikolata, kahve, çay ve kola bebeğin sağlığını etkileyebilir. Ayrıca kesinlikle alkol ve sigara kullanılmamalıdır. Dünya'da 170 ülkede anne sütünün öneminin anlaşılması, emzirmenin yaygınlaştırılması ve daha sağlıklı yarınlar için her yıl 1-7 Ağustos günleri Dünya Emzirme Haftası olarak kutlanır. Anne sütü hakkında yine güzel bir yazı olmuş, elinize sağlık. Yalnız bebekler doğmadan genetik olarak tasarlayabiliyoruz cümlesini lafın gelişi mi yazdınız, yoksa aktif olarak uygulanıyor da ben mi bilmiyorum. Çünkü hem böyle bir şey evet var ama uygulanmıyor diye biliyorum hem de etik değil yani. Yorumunuz için teşekkürler. Dediğiniz örneği belirtmekteki tek amacım teknolojinin ve bilimin geldiği noktayı okuyucuların hayalinde canlandırabilmekti ve anne sütünün eşsizliğini bir kez daha kanıtlayabilmekti. annenin ilk sütüne kolsotrom yani ağız sütü denir. ülkemizde hala bebeğe şekerli su verneler serum verenler var. hayır bebek ilk doğduğunda ilk verielcek besin anne sütüdür. Anne sütü koruyucu bir aşı gibi tüm ömrü boyunca çocuğu korur. içemediyse korunmayacak anlamına gelmez ama içerse korunacak demektir.