Bugün uyandığımızda kendimizi atalarımızın hayalini bile kuramayacağı mükemmel bir dünyada buluyoruz. Güvenli evlerimizde sıcak çayımızı yudumlarken, bir yandan da tek tuşla iletişim ağına bağlanabiliyoruz. Dünyanın diğer ucunda neler olduğunu saniyeler içinde öğrenebiliyoruz. Üstelik yemek sıkıntısı da çekmiyoruz. Eğer kebap yemek istersek bir lokantaya gidip oturmamız hatta kapımıza sipariş etmemiz mümkün. Afiyetle yediğimiz etin atalarımız tarafından ne kadar kıymetli bir besin olduğunu fark etmiyoruz bile. İşte bizi gezegenimizde rakipsiz kılan ve vahşi etoburları boyunduruk altına almamızı sağlayan değişim, beynimizi kullanmamızla ve bilim yapmamızla başladı. Modern dünyada bilimin sayısız nimetinden yararlanıyoruz. Hatta bilimin ürünlerini kullanmadığımız neredeyse hiçbir alan yok. Tarih boyunca durdurulamaz merakın sonucunda tabiatı keşfetmeye çalışanlar olduğu kadar, 'bilgi'ye ve 'bilim'e karşı düşmanca tavır sergileyenler de olmuştur. Bilimle uğraşanların sonu genelde pek iyi bitmiyordu. Hatta kadınların az bir kısmı bilimle uğraşmaya imkan bulabilmişti ki onlar da cadı denilerek yakıldı yahut Hypatia gibi ölümle cezalandırıldı. Çünkü bilim meraktan köken alır. Beynimizin evrim basamağındaki bu inanılmaz sıçrayışıyla beraber içimizde karşı konulamaz bir merak oluşmaya başlamıştı. O zamana dek vaktimizi, yaşamımızı devam ettirebilmek için yemeye ve neslimizin devamı için üremeye ayırıyorduk. Ama artık sorular sormaya başladık. Bu sorularla beraber yeni bir tehdit oluşmuştu. Biz bir gruptuk ve grup olduğumuz sürece dışarıdan gelebilecek tehlikelere karşı kendimizi koruyabiliyor, ayrıca topluca avlanıp tok yatma ihtimalimizi kuvvetlendiriyorduk. Fakat her sürüde olduğu gibi bizim sürümüzün de alfası vardı. Alfanın bizi bir arada tutan ve sorgulanması yasak olan katı kuralları olmalıydı. Ancak merak ve sorgulama dogmatik kuralları yıkmaya yönelik büyük bir tehdit oluşturunca ortadan kaldırılması gerekecekti. Böylece hem sorgulayan kişi cezalandırılarak yeni bir sorgulamanın yapılması engellenecek hem de alfanın otoritesi sağlamlığını arttıracaktı. Bugün de içine doğduğu dünyanın kurallarını körü körüne kabul etmiş bir 'sürü'nün, bu kurallara uymayan fikirleri karşıt argümanlar geliştirerek tartışmaya açmak yerine, aslanlara yem etmek istemesi herhalde bu ilkel refleksin iz düşümü olsa gerek. Özellikle de sosyal medyanın gücünden faydalanarak, topluluğun kendince koyduğu kurallara karşı çıkan ya da bu kuralı sorgulayan birini karalamak ve onu susturmaya, bastırmaya çalışmak günümüzde sık rastlanır hale geldi. Sosyal medya sayesinde bilgiler çok hızlı yayılabilirken aynı zamanda yanlış veya asparagas haberlerin ciddiye alınma oranı da artmış durumda. Ayrıca binlerce kilometre uzaktaki biriyle fikir alışverişi yapabilmeniz mümkünken, bir yandan da birkaç adım ötede dostlarımızla ya da ailemizle muhabbetimizi azaltarak bizi çevreden izole etme riski de taşıyor. Şüphesiz kendini geliştirmeyi ve evreni keşfetmeyi misyon edinmiş zeki bir genç için sosyal medya ve internet teknolojisi eşsiz bir nimet. İnsan bilmediğinden korkar derler. Yukarıda da bahsettiğim gibi bu korku vücudumuzun en ilkel yanıtlarından biridir. Vahşi doğada hayatta kalmanın yolu tehditle savaşmak ya da stresörden kaçmaya bağlıdır. Savaşmak ya da kaçmak için gereken bazı fizyolojik değişiklikler; kalp atım sayısının artması ve böylece kaslarımıza daha fazla kan gelmesi, artan oksijen ihtiyacını karşılamak üzere daha hızlı nefes alma, kanama riskine karşı pıhtılaşma mekanizmalarının aktive olması, sindirim ve üreme sistemlerinin dikkat dağıtmamak üzere şalteri indirmesi, daha uzağı görebilmek ve gelen ışık miktarını arttırmak adına göz bebeklerinin büyümesi şeklindedir. Biz farkında olmadan beynimizde hipotalamus adı verilen bölge, tehdidi algılar algılamaz sempatik sistemi aktive eder ve bu yanıtları otomatik olarak geliştirir. Böylece bizi ister fiziksel ister duygusal strese sokan her türlü stresöre karşı vücudumuz aynı tepkiyi vermektedir. Nasıl ki fiziksel sistemlerde 'Eylemsizlik Yasası gereği cismin durumunu korumak ve dengede kalmak istemesi' geçerli ise, insan vücudu gibi biyolojik sistemlerde de yapım ve yıkım arasındaki dengeyi sürdürebilmek en temel mekanizmadır ve Homeostasis olarak adlandırılır. Bu muazzam denge hali aslında olağan yaşantımız için de geçerlidir. Biz de alışageldik rutinimizin dengesini bozan uyaranlara stresör gözüyle bakıyor ve çoğu zaman kafamızı kuma gömmeyi tercih ediyoruz. Bana kalırsa tarih boyunca bilime ve bilim insanlarına yapılan da tam olarak buydu. Fakat bu biyolojik yanıtlar, organizmaların hayatta kalmasını sağlayan ilkel reflekslerdir. Tekamül sürecinde onlara göre daha ileride olan Homo Sapiensin düşüncelere karşı bu olgunlaşmamış reflekslere başvurması, onu primitif canlılardan ayıran tek özelliğini yitirmesine neden olmaktadır. Yine de bugün ulaştığımız modern teknoloji bizlere her dönemde sorular soran ve antitezler geliştiren birilerinin yaşadığını gösteriyor. İşin ilginç kısmı günümüzde de bilimin bunca nimetinden faydalanmasına rağmen hala modern bilimi körü körüne reddeden toplulukların bulunması. Evrim'i reddedenler, düz dünyacılar, aşı karşıtları, sülükçüler üfürükçüler ve tükürükçüler... Saymakla bitmeyen yüzlerce komplo teorisiyle beslenen zırvalar. Yanlış anlaşılmasın ben hiçbir şeyin körü körüne araştırılmadan reddedilmesini savunamam zira bu bilimin temel öğretisine aykırıdır. Ben bir şeyin körü körüne araştırılmadan kabul edilmesine karşıyım! Sebebiniz her ne olursa olsun etekteki bütün taşları dökerek yani bütün argümanları masaya koyarak tezler ve antitezler üretme, tartışma ve sonuca ulaşma organizasyonunun sistematik haline bilim denir. Belki de ilkokullardan başlanarak çocuklarımıza 'eleştirel düşünme' dersleri vermeliyiz. Ve bugün bütün dünya Coronavirus ile boğuşurken her kafadan ayrı bir ses çıkıyor. Ölümün soğuk nefesini ensemizde hissediyoruz. Sonuçta yeniden bilime muhtacız. Doğayı daha yakından incelemeliyiz, daha fazla araştırma yapmalıyız. Bilim insanları ortak çalışmalar yapmaya başlayınca devletler arasında çizilen hayali çizgiler bile kayboluyor. Türümüzün devamını sağlayabilmek ve atalarımızdan devraldığımız mirası sürdürebilmek için bilime muhtacız. Bilimin dini yok ettiğini, dinin bilimden nefret ettiğini zannederek din ve bilimi çatıştırmak isteyenler de var. Bu kişiler maalesef Prof. Dr. Sinan Canan'ın deyimiyle ya dini ya da bilimi tam olarak anlayamamışlardır. Ayrıca eve kapandığımız şu günlerde izleyebileceğiniz konumuzla da ilişkili güzel bir Japon animesi önermek istiyorum: Dr. Stone. Bu keyifli anime sayesinde hem kendiniz hem de evdeki çocuklar bilimin nasıl geliştiğini, bilimi kullanarak neler yapılabileceğini öğrenebilirler. Tam da bugün bu yazıya tekrar göz atarken eleştirel düşünme konusunda bir yorumda bulunduğunu fark ettim. Bazen denk geliyor, bugün kardeşime konuşma teknikleri ile ilgili bir ödev vermişlerdi. Ben de eleştirel düşünme üzerine bir konuşma tekniği planlayarak ses kaydı almaya çalıştım. Çikolatalardan başlayıp günlük düzen programlarına kadar konuştuk. Okulda ona anlatılan her şeyin doğru olmayabileceğine yönelik bir ışık yakmaya çalıştım. Kardeşim ise bana ama okulda öğretiliyorsa doğrudur neden yanlış şey öğretsinler ki dedi. Bu aslında kardeşimin eleştirel düşünceyi öğrenememesinden değil bir çocuk olarak masumluğunu gösteriyordu. Zira mantığına uymayan şeyi kabul etmemek konusunda oldukça ısrarcıdır. Eleştirel düşünceyi öğretebilmemiz için evvela eğitim müfredatındaki saçmalıkları düzeltmeliyiz. Öğretmenlerimizi daha kaliteli bir eğitimden geçirmeliyiz. Zira bizim toplumumuzda her zaman bir hiyerarşik anlayış vardır. Bir öğrenci genellikle öğretmenini otorite görür ve ne derse ona inanır. Bunun pozitif yanlarından ziyade negatif yanları da vardır. Zira inanır kelimesini bilerek kullandım. Kısacası, eleştirel düşünce öyle bu konuda bir ders koymakla düzelecek bir iş değildir. Eleştirel düşüncenin olmaması daha ziyade bir sonuç gibi görünmektedir. Ufkumu açan bir yazı oldu. Nihat'ın https://parlakjurnal.com/gunluk-siyaset-yorumunda-normatif-ile-pozitif-kargasasi/ bu yazısında yorum kısmında anlatmaya çalıştığım şeyi bilimsel açıdan irdelemişsin sanırım. Nedense bu yazıyı ilk kez okuduğumda fark etmemiştim. Bu arada elinize sağlık sayın yazar. Bu yazının devamı niteliğinde yazılar bekliyoruz.


Bilimler ve Sanatlar Üstüne Söylev kitabını elime ilk aldığımda aklımda çok farklı önyargılar vardı. Bir kitabı okumadan önce, kitabın ismi ve aklımda oluşturduğu mana ile birlikte içeriğini düşünürüm. Bu kitap için de aynısını yaptım ve hiç de düşündüğüm gibi olmadığını gördüm. J. J. Rousseau'nun cevabı hayırdır. Hem de katmerli bir hayır. Rousseau, bilimin ve sanatın insanları boş uğraşlara yönelttiğini ve erdem kavramını bitirdiğini söylüyor. Bilimin artması ve sanatın çoğalmasıyla yöneticilerin, askerlerin erdemlerini yitirmesi ve ahlaklarının bozulmasına sebep olduğunu anlatıyor. Bu yüzden bozgun ve yenilgilere uğranıldığından bahsediyor. Hatta bir yerde ...bize birçok bilim öğrettiniz, yüksek bilgilere ulaştırdınız ama bütün bunların hiçbirini bize öğretmemiş olsaydınız yeryüzünde daha az mı kalabalık olacaktık? Daha kötü mü yönetilecektik? Daha az güçlü, daha az sağlıklı, daha az ahlaklı mı olacaktık? şeklinde düşüncelerini belirtiyor. Fizik, kimya ve doğa bilimleri gibi bir çok şeyi öğrenmeye çalışmanın yanında kendilerinin ne dillerini bildiklerini ne doğruyu yanlıştan ayırt etmesini bildiklerini ne de mertliği, hakseverliği, fedakarlığı, insanlığı, yiğitliği bildiklerini söylüyor. Bütün kötülükler, bilim ve sanat değerlerinin yükselmesi ve ahlak değerlerinin alçalmasıyla insanlar arasına giren eşitsizlikten kaynaklı olduğunu belirtiyor. Ama insan düşünmeden edemiyor, bir cevap ne kadar önemli olabilir? Bence buna çok güzel bir örnek. Bu cevap biraz zıt bir düşünce barındırsa bile birçoklarının düşüncesini değiştirmiş ve olaya daha eleştirisel bakmalarını sağlamıştır zannediyorum. Belki de bunun gibi cevaplar sonucu bilimi ve sanatı ihtiyaçları doğrultusunda geliştirmeye devam eden Batı bugün bu durumda. Ve J. J. Rousseau'nun 18. Yüzyılda erdem, ahlak, mertlik gibi duyguları överken örnek gösterdiği Doğu ise bu halde. Erdem, ahlak buralardan uçtu gitti ama bilim oralarda kaldı. Akademide sorulan bu soruya çoğunlukla evet cevabı geleceği aşikar olduğu halde günümüzde hala J. J. Rousseau ile aynı cevabı verecek düşünürlerin olmayacağı iddia edilemez. Ben ise bu kitaptan bir evet veya hayır cevabından çok farklı bir düşünce tarzı kazandığımı söyleyebilirim. Asıl ismi Discours sur les sciences et les arts olan bu kitabı Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi'nin otuz ikinci baskısından okudum. Çeviri gayet güzeldi. Bu kısa söylevi okumanızı tavsiye ederim.


Uyuşmazlık Çözümü Dergisi'nin düşünmeye meylettiren Kasım sayısında, protestoların bir ülkeden diğerine özentilik veya uluslararası aktivistler aracılığıyla gerçekten yayılıp yayılmadığı tartışılıyor. Bu sayı Dawn Brancati ve Adrian Lucardi, Valerie J. Bunce ve Sharon Wolchik, Henry Hale, Christian Houle ve Mark A. Kayse ve Kurt Weyland'ın çalışmalarını içeriyor. Birçok araştırma tarafından desteklenmenin yanında yıllardan beri geleneksel bilgi, bir ülkedeki siyasi protestoların gerçekten diğer ülkelerdeki protestoları teşvik edebileceğini söylüyor. Bizim çalışmamız, bu genişçe ele alınmış görüşle yarışıyor. Derginin bu sayısındaki ana makalede, demokrasi gösterilerinin motivasyon farklılığından dolayı ülkeler arasında genellikle eşit yayılmadığını ve bu protestoların ortaya çıkış nedenlerinin diğer ülkelerde gerçekleşen demokrasi gösterilerinden tipik olarak etkilenmeyip ülkenin kendi iç dinamiklerinden ortaya çıktığını öne sürüyoruz. Yaptığımız istatistiksel analiz, kendi hipotezimizi desteklemektedir. 1989-2000 yılları arasındaki demokrasi protestolarından elde ettiğimiz günlük seviyedeki verileri kullanarak yaptığımız çalışmada, ülkelerde gerçekleşen demokrasi protestolarının komşu ülkelerde demokrasi protestosu gerçekleştiği taktirde daha yüksek görülme olasılığının olmadığını bulduk. Protestolarla ilgili dört farklı veri türünde, üç farklı komşu tanımında, beş farklı zaman periyodunda ve üç farklı tarihsel periyotta durum bu şekildeydi. Bu sonuçlar; komşu ülkelerin karakterleri , komşuların benzerlikleri , protestoların karakterleri ve hükümetlerin gösterilere olan tepkileri gibi değişkenlerden bağımsız olarak ele alınmıştır. Bizim bulgularımız 1989 yılında Doğu Avrupa'nın komünist rejimlerden ayrılması, 2000'li yılların erken dönemi boyunca süren Renkli Devrimler ve 2011'deki Arap Baharı'nın arkasında başka ülkelerden etkilenmek yerine halefiyet krizleri ve liderlerin halk tarafından az destekleniyor olması gibi sebeplerin olduğunu öne süren Henry Hale ile örtüşmektedir. Bulgularımız ayrıca Mark Kayser ve Christian Houle'ün çalışmasıyla da uyumlu ve tutarlıdır. Onlar, demokrasinin yayılma süreçleri devletlerin çöküşüyle ilgili değilken hükümetlerin çöktüğünde devletlerin demokratikleşip demokratikleşmediğini açıklamakla ilgili olduğuna dair fikirlerini direttiler. Kurt Weyland gibi Valerie Bunce ve Sharon Wolchik de bu konuda oldukça şüpheciler. Bu insanlar, çok sayıda çalışmanın gösterdiğinin aksine ortaya çıkan bu sonucun oldukça geçerli olduğunu ve demokratik protestoların ülkeler arasında yayılmıyorlarsa bile protestoların stratejileri, taktikleri ve hükümetlerle mücadele konusunda başka yollar bulmak üzere insanlara ilham vermek gibi başka konularda yayılabilir olduğunu savundular. Bulgularımızın siyaseten karşılığı oldukça açıktır: Eğer siyasiler ülkelerinde yükselen protestoları engellemek istiyorlarsa, muhtemel dış etkilerden ve Tunus Devrimi'nin sembolü Yasemin çiçeklerini, Fransa'daki hükümet karşıtı protestoların sembolü sarı yelekleri veya Hong Kong'da süren demokrasi talep eden protestoların sembolü siyah rengini yasaklamak yerine kendi vatandaşlarının siyasi yakınmalarına odaklanmalıdırlar.


Başlığındaki gizemden dolayı merak edip okuduğum bir kitap. Mektubun kalınlığından dolayı içinde yazanı merak edip bir kadının hayat hikayesini okuyan bir adam. İşte bu adam sadece bir mektupla hayat amacı sadece o olan bir kadının var olduğunu öğreniyor. 13 yaşındaki bir kızın çevresinden çok farklı olduğunu düşündüğü komşusunu merak etmesiyle başlıyor her şey. Tanıdıkça, onu izledikçe merakı daha da artıyor. Ve bir şekilde hayatının anlamı haline geliyor. Sürekli onu izliyor, onun yapmayı sevdiğini düşündüğü şeyleri yapıyor. Hayatını tamamen o odaklı yaşıyor. Adamın onu asla fark etmeyeceğini bile bile sadece ona bağlı takıntılı bir çocukluk yaşıyor. Annesinin evliliği yüzünden taşınmak zorunda kalıyor. Ve belki de azalması gerekirken daha artıyor bu büyük takıntısı. Bir yolunu buluyor ve geri dönüyor. O günden sonra sürekli karşılaşıyorlar. Hatta kadın adamın çocuğunu dünyaya getiriyor ama adam kadını hatırlamıyor bile. Kadının en çok dayanamadığı da bu oluyor. Ondan hiçbir şey istemiyor, karşılık beklemeden bütün hayatını o haline getirmesine rağmen adam onu hatırlamıyor bile. Kadın bütün hayatı onunla geçmesine rağmen hiçbir zaman rahatsız etmiyor. Sadece her doğum gününde, adamın evine ilk girdiğinde gördüğü beyaz güllerden gönderiyor. Ve bu mektubu aldığında 41. doğum günü olan adam, o gün her sene gelen beyaz güllerin gelmediğini görüyor. Mektubu okuduğunda gözünde bazı şeyler canlansa da gerçekten bu kadını hatırlamadığını, tanımadığını fark ediyor. Aslında yazınız güzel fakat kitabın esas vurucu noktası kadının aşkının karşılığını beklemiyor oluşudur.Sizse hatırlanmayışına dayanamadığından bahsetmişsiniz ki bu okuru yanlış yönlendirmek olur.. Çok haklısınız. Ancak mektup Sana, beni asla tanımamış olan sana şeklinde başlıyor ve bir süre sonra kadın onu hatırlamamasından dolayı çok yakınıyor. Yani bu nedenle özellikle bu kısım dikkatimi çekmiş olabilir. Uyarınız için çok teşekkür ederim, sonraki yazılarda daha dikkatli olmaya çalışacağım.


Binance'te üyelik esnasında referans kimliği alanına sayı ve harflerden oluşan 8 haneli bir kod girmeniz gerekmektedir. OWFJ5N65 kodunu Binance mobil uygulama üzerinden kayıt olan kullanıcılar kullanabilir. Binance.com'a masaüstü bilgisayardan veya herhangi bir tarayıcıdan kayıt olmak istiyorsanız direkt https://accounts.binance.com/tr/register?ref=OWFJ5N65 bu bağlantıya tıklayarak üye olmanız durumunda otomatik olarak referans kodu aktif edilmekte ve yüzde 20 komisyon indirimi hesabınıza tanımlanmaktadır. Binance referans kodu oluşturma adımları takip edilerek herkes için bir referans kodu tanımlanır. Yeni üyeler ise daha önce üyelikleri onaylanan kişilerin referans kodunu kullanarak komisyon indirimi alabilmektedir. Dünyanın en büyük kripto para borsalarından Binance platformuna üye olurken talep edilen kullanıcı ad, şifre ve kimlik bilgilerine ek olarak referans kodu da istenmektedir. Bu alana girilecek kod sayesinde takip eden ilk alım satımdan itibaren komisyon indirimi, referans koduna tanımlanan oranda gerçekleştirilmektedir. %40'a varan komisyon ödülleri sayesinde, Binance referans programı yoğun bir ilgi görmektedir. Binance referans kodu programı ile dünya genelinde işlem hacmini de artırmayı başaran platform, aynı zamanda üyelerin karşılıklı olarak kazanç elde etmelerini sağlar. Üye olan kişi referans koduyla indirim kazanırken, referans kodunu paylaşan kişi ise bu kişinin işlemlerinden belirli oranda kazanç elde eder. Binance referans kodu ekleme oldukça kolaydır. Mobil uygulamadan veya doğrudan web arayüzünü kullanarak kayıt adımlarını tamamlayın. Sonrasında ise ilgili tüm kimlik doğrulama işlemlerinin tamamlanmasının ardından karşınıza son aşamadan referans kodu bölümü çıkacaktır. Bu alana genelde 8 haneden oluşan referans kodunu ekleyerek, sisteme giriş yapılır. Sonrasında referans kodunu aktifleştiren her kullanıcı, işlem sayfası üzerinden yapacağı Spot veya Pool alım satımlarında büyük oranda komisyon indirimi kazanır. Binance en yüksek komisyon indirimi ile daha düşük komisyon ücreti ödeyerek kripto para işlemlerinizi karlı bir hale getirmeniz mümkündür. %25 BNB komisyon indiriminden, %20 40 arasında değişen birçok farklı oranda indirim uygulanabilir. En yüksek Binance ref kodu OWFJ5N65 ile üzerinden yapılan işlemlerde geçerli olacaktır. Kullanıcıların birbiri ile paylaşacakları referans kodları sayesinde doğrudan ilgili sayfalara yönlendirme yapmak da mümkündür. Referans bağlantısı bulmak artık kolay olduğu için en yüksek oranlara sahip kodları araştırmak daha doğru olacaktır. Binance referans kodu her kullanıcı kimliği için belirli farklılıklar taşıyabilir. Kurumsal ve kişisel hesaplar için de komisyon oranları ve işlem hacmine göre belirlenen indirimler de değişmektedir. Binance referans linki ister sosyal medya uygulamaları isterseniz de WhatsApp veya Telegram gibi mobil iletişim uygulamaları üzerinden referans kodunuzu paylaşmanızı sağlar. Link paylaşarak yeni üye olacak kişinin doğrudan üyelik sayfasına erişimi sağlanır. Birçok kişi için her ne kadar düşük miktarda indirim oranı gibi görünse de referans kodu kullanmadan üye olanların büyük bölümü sonradan pişman olmaktadır. Özellikle küçük gibi görünen bu oranlar, işlem miktarı arttıkça size yüksek oranda komisyon indirimi sunacaktır. İndirimsiz olarak işlem başı komisyon oranı %0,1 olarak gerçekleşmektedir. %25 oranda bir ref kodu ile işlemin %0,075 seviyesinde komisyon alınarak gerçekleştirilmesi mümkün hale getirilmektedir. Referans linkiyle üyeliğin avantajlarını öğrenmek için https://www.youtube.com/watch?v=5t8254CcYUk bu videoyu izleyebilirsiniz. Binance referans kodu silme veya değiştirme işlemleri şuan için yapılamamaktadır. Paylaştığınız referans kodu üzerinden üye olan kişiler bu indirim fırsatından yararlanacaktır. Ayrıca referans kodunu paylaşan kişilerin elde edecekleri kazanımlardan da yararlanabilirsiniz. Daha düşük komisyon oranları ile işlem yapmak için referans kodu girmeyi unutmayınız. Binance üyeliği oluştururken referans kodu girmeyi unutanlar ise maalesef bu uygulamadan yararlanamıyorlar. Bilmeyen veya unutan kişiler sonradan Binance referans kodu girmek isteseler bile bu mümkün olmayacaktır. Ancak kullanıcılardan gelen yoğun talep nedeniyle ilerleyen zamanlarda referans kodu girmeyenler için farklı programların da Binance tarafından sunulması beklenmektedir.


Zencefil isim olarak sekiz harf üç de heceden oluşmaktadır. Hecelerine ayırmak istersek 'zen-ce-fil' olduğunu fark ederiz. Ben bu hece hikayesinin fil kısmına gelmek istiyorum. Eğer içerisindeki '-fil'in yavru bir fil olacağını varsayarsak faydaları kesinlikle FİL diye yazılacaktır. Yani bildiğimiz fil. Pardon, FİL. Aslen zencefil, Zingiber officinale adlı bir bitkinin rizomu yani toprakaltı kısmıdır. Özellikle tropikal iklimlerde yetişiyor olup bu durum Nijerya, Çin, Japonya, Jamaika ve özellikle de Hindistan'a müthiş bir zencefil üretebilme olanağı sağlamaktadır. Ülkemiz ne yazık ki zencefil ticaretinde zayıf bir konumdadır. Evet, günümüz koşullarında zaten faydalarının çoğunu biliyoruz. Ancak arkadaşlar inanır mısınız MÖ. 2000'de Çinliler de bunu biliyordu. Belki daha fazlasını evet ancak daha azını değil. Özellikle Geleneksel Çin Tıbbı'nda başta kusmaya, romatizma ve ağrıya karşı olmakla birlikte öksürük, ishal, karın ve diş ağrısına karşı kullanıldığı yazmaktadır. MS. 2. yüzyılda ise Romalı hekim Dioscorides'in Materia Medica adlı eserinde sindirim sistemi rahatsızlıklarına karşı da kullanabileceği özellikle mide ve bağırsak üzerinde etkili olduğu belirtilmektedir. Belirtiyorum MS. 2. yüzyılda. Günümüzde ise birçok faydasına rağmen zencefil geleneksel bitkisel tıbbi bir ürün olarak bulantı ve kusmayı önlemek amacıyla kullanılmaktadır. 'Bana balığı anlatma; ver de yiyeyim.' diyenler için neden zencefil yemelerini gerektiğini şimdi anlatıyorum. Yani inflamasyonu, iltihabı önler; bağışıklık sistemini güçlendirir. Zencefil çok güçlü bir antienflamatuardır. Hem iltihaplanmayı önleyip hem de bağışıklık sistemini güçlendirmesi seni BenTen'deki Dört Kol gibi yapar. Zencefilin antienflamatuar etkisini araşidonik asit metabolizmasındaki COX-2 inhibisyonu yolu ile sağladığı düşünüldüğü de yer alan bilgiler arasında. Yine James Corden'in çantasından iki zencefil suyu içeren şişeyi çıkarıp Selena Gomez'e 'artık hastalanmayacaksın' demesi de zenceFİL'i bir hayli gündeme oturtmuştu. Zaten bağışıklık sistemini güçlendirmesi ve antienflamatuar olması hastalıklara karşı bizi dirençli kılarken özellikle antiseptik ve antioksidan olması da boğaz ağrısına ve öksürüğe de iyi gelmekte. Ki bu yüzyıllar öncesinden de keşfedilmiş olan bir şey. Özellikle kusmayı önleyici etkisi belli bir yan etkisi de olmadığı için biz kadınlar için çok önemlidir. Pardon, ben erkeğim. Ehe. Çünkü hamilelik döneminde bulantı/kusma mahveder insanı. Bu bitki anne ve bebekte yan etki oluşturmadığı için doğal bir antiemetik olarak kullanılması kadar olağan başka bir durum da olamaz haliyle. Özellikle kullanımı hamileliğin ilk aylarında önerilir. Ancak ben size gidin bir zencefil dükkanı satın alın demiyorum. Elbette her şeyin fazlası zarar. Bu bitki de hamileliğin son aylarında aşırı kullanım sonucu uterus kontraksiyonlarına yol açıp erken doğumlara ve bununla beraber çeşitli sorunlara yol açabilir. Bununla beraber de kanser tedavisinde, kemoterapide de bulantı kusmayı önlemek amacıyla kullanımı da tavsiye edilmekte. Özellikle osteoartrit, romatoit artrit, fibromiyalji gibi inflamatuar ve ağrısı yoğun olan hastalıklarda doğal bir ağrı kesici olarak kullanılabilir. Son yıllarda zencefilin bu özelliği üzerine sayısız araştırma yapılmıştır ki hala yapılmaya da devam etmekte. Özellikle kış aylarında üşüyen insanlar için önerilir. Ancak zencefilin bu özelliği tam olarak kanıtlanabilmiş değil. Isıyı arttırdığı gibi metabolizma hızını da artıcı özelliği vardır. Midenin boşalması üzerinde pozitif etkisi olduğunu gösteren çalışmalar da mevcuttur. Zencefilin özellikle lipit ve glikoz seviyelerinde azaltıcı bir etkisi olduğu gösterilmiştir. Bu faydası ise hem kalp ve damar hastalıklarını önler hem de kan dolaşımının daha iyi olmasını sağlar. Ve daha sayılabilecek sayısız faydası olan bir bitkidir zencefil. Ve benim size anlatıp da anlatamayacağım kadar da uzun bir hikayesi vardır zencefilin. -İlki: Malum kış ayındayız. Hemen en yakın markete gidip zencefil çayı satın alın 😀 Bu beni ve zencefili mutlu eder. Tabi marketin sahibini de. Hastalık geliyorum demez değil arkadaşlar, der. Kaslarınız ağrır, halsiz düşersiniz, çabuk yorulursunuz ve daha fazlası. Ben size hasta olunca zencefil alın demiyorum; hasta olmayın diye zencefil alın diyorum. -İkincisi: Umarım zencefili size yeterince anlatabilmişimdir. İnternet üzerinde birçok kullanım şekli tarif ediliyor, dilerseniz bakabilirsiniz. Hamile olan kadınlara ise önerim doktorunuzun da önerisini alarak zencefil tüketmeniz olacaktır. Benim diyeceklerim bu kadar. Kanalıma abone olmayı unutmayın. Bunu sizden duymak bizi mutlu eder 🙂 Geçmiş olsun dileklerimle. zencefilin göbek eritmeye de faydası bulunuyor. bir su bardağı ılık suya sadece 2 3 rende tanesi zencefil atıp düzenli kullanıldığında göbek eriyor. bağırsak temizleme özelliğinin de olduğunu düşünüyorum. eğer ki derinlemesine bağırsak temizliği yapıyorsa probiyotik dengesini de sağlamak lazım. zencefil iyidir. Muazzam bir şey bu zencefil. Soğuk algınlığı olanlar mutlaka zencefil çayı içsin hatta mümkünse içerisinde biraz bal koyun öyle için. İnanın anında geçiriyor.


Gökyüzünün kapıları açılmış, lapa lapa yağan kar görkemli güzelliğiyle yeryüzünü bembeyaz bir sayfaya çevirmişti. Bu pürüzsüz manzarayı kapkara ayakkabılarıyla ve dengesiz yürüyüşüyle delik deşik ediyordu. Kuşların bile ağaçlardan inip hayranlık verici örtüye dokunmamaları karşısında bu kibirli adamın saygısızlığı yanına kar kalacaktı. Eve ulaşmak için geçmesi gereken çöp kokulu daracık ara sokağa girdiğinde her zamanki gibi ellerini cebinden çıkarıp müziğin sesini kıstı. Zira burada karşısına nasıl bir tehlike çıkacağı belli olmazdı. Kimi zaman burada yaşamaya mahkum edilmiş aç ve bitap köpekler dişlerini gösteriyor, kimi zamansa gözlerinin feri sönmüş müptezeller üç beş kuruş koparabilmek için bıçak çekmekten imtina etmiyordu. Atkısının ardında soğuktan artık hissedemediği burnunun hemen altında dudağının kıyısıyla gülümsüyordu, zira bu güzel manzara aynı zamanda ona tehlikesiz bir yolculuk sağlamıştı belli ki. Fakat ansızın ayağına takılan bir şey bu rüyadan uyandıracaktı onu. Düşmemek için kesik eldiveninin açıkta kalmış kıpkırmızı parmak uçlarıyla duvara tutunmayı başarmıştı. Eğildiğinde dengesini bozan cismin bir cüzdan olduğunu fark etti. Siyah deriden güzel bir kodaman cüzdanıydı bu. En fazla ne kadar olabilir ki? diye düşünerek cüzdanı açtığında içinde yüksek meblağda dolar olduğunu fark etti. Arkasına, önüne, sağına, soluna baktı ancak bırakın insanı, haşerat bile yoktu. Bu ara sokağa kolay kolay kimse girmiyordu. Zaten kamera da yok ki burada, sahibini bulsunlar diye düşündü. Evet eğer şu an cüzdanı cebine koyup yoluna devam ederse kimse ona hesap soramazdı. Bu para tamamıyla onun olur, kazanmak için hiçbir şey feda etmediği bu enayi parasını dilediğince harcayabilirdi. Ama hayır dedi, bu yanlış bir davranış olurdu, kötülüktü bu! Cüzdanı hemen en yakın polis karakoluna bırakmalı ve içinden tek kuruş almadan evine dönmeliydi. Evet iyi bir insan ve örnek bir vatandaş olarak yapması gereken kesinlikle buydu. İyi bir insan... Peki kime göre iyi? dedi kendi kendine. Gece gündüz çalışıyor ama yine de yetmiyordu kazandığı. Arabanın son taksitini denkleştirmek için bir arkadaşından borç almıştı mesela. Oysa böyle alımlı ve içi dolar dolu bir cüzdanın sahibi zengin biri olsa gerek, biraz da ihtiyaç sahipleri kullansın. Kendi istekleriyle vermiyorlar, halbuki benim de hakkım var bu parada. Düşünceleri kör bir kurşun gibi beyninin farklı noktalarına çarpıyor ve ne bir adım ileri, ne de bir adım geri gidemiyordu. Far görmüş tavşan gibi kalakalmıştı. Annesi küçükken doğru ve yanlış davranışları öğretmiş, sen helal süt emdin çocuğum demişti. Ama annesi ne bilirdi? Kafası eskiydi, anlayamazdı kapitalist dünyayı. Hem kim iyiydi ki? İnsanlar yolsuzluk yapıyor, birbirlerini boğazlıyorlardı. Altı üstü bir cüzdan yahu! diye bağırdı ağzını açmadan. Fakat yolsuzluk yapanlar da altı üstü bir yat, altı üstü bir villa, altı üstü çocuğun yurtdışı parası demiyor muydu? Bir katil altı üstü bir can, hem hak etmişti diyerek kendini aklamaya çalışmıyor muydu? Eğer eyleme kötü diyorsa neden yapacaktı bunca insan? İyilik ve kötülük, doğru ve yanlış neydi ki? Sana göre iyi olan bir şey bana göre kötü olamaz mıydı? Evet belki kameralar olsaydı teslim ederdi parayı çünkü çoğunluk bunun iyi bir eylem olduğunu düşünecek, kendisi de bir kahraman olacaktı. İyi de neden çoğunluk bunun iyi bir eylem olduğunu düşünüyordu? Çünkü fakirler isyan etmemeliydi. Zaten böyle cüzdanı olan biri fakir olamaz. Hem çok mal da haramsız olmaz. İhtiyacım var. Eksiklerimi tamamlamam lazım. Bu da zengin arkadaşın bana ikramı olsun canım diyerek gülümsedi. Cüzdandaki paraları alıp cebine koydu, cüzdanı bulduğu yere bıraktı ve hızlı adımlarla ilerlemeye başladı. Tam birkaç adım atmıştı ki ayakları felç geçirircesine durdurdu kendisini. Yüzü Korkunç Ivan'ın oğlunu öldürdükten sonra cesedini kucaklarına alıp boşluğa bakakaldığı ifadeyi takınmıştı. Peki ya fakirse ama kredi çektiyse? Ya babasından kalan tarlayı sattıysa? Ya kanserli çocuğunun hastane masrafıysa? Ya öyleyse ya böyleyse! Söz konusu ben olunca kimsenin umurunda olmuyor ama. Hayat böyledir, doğada evrim kuralları işler. Güçlü olan, zeki olan hayatta kalır. Kendimi düşünmek zorundayım. İyi de herkes böyle düşündüğü için bu halde değil miydi? Ama aksini düşünmesi de mantıksız olurdu. Çünkü cüzdanın sahibinin fakir ya da zengin olması neyi değiştirirdi ki? Bu mal ona ait değildi. Alması hırsızlıktı, yasalara aykırıydı. Ama onu kötü bir insan yapması için daha objektif bir yasaya ihtiyaç vardı. Çünkü bu cüzdanı alıp almaması tamamen vicdanına kalmıştı. Birden küçükken öğretmeninin anlattığı bir hikayeyi hatırladı. Kızım kalk süte su kat ve yarın onu satmaya hazırlan, dediğini duyar. Anneciğim Hz. Ömer'in süte su katmayı yasakladığını duymadın mı, şeklinde cevap verir. Bir genç kız, son ses çalan telefonunu açabilmek ve biraz soluklanabilmek ümidiyle hızlı bir hareketle karanlık ara sokağa sapmış, donmuş parmaklarıyla telefonu tutmaya çalışınca, son model cihazın dengesini kaybedip karların arasına kapaklanabileceğini hesap edememişti. Derin bir of çekerek telefonunu almak için eğildiğinde paltosunun cebinden düşen cüzdanını fark etmemişti bile. Telefonu aldı ve ekranı ıslatan kar tanelerini koluyla uzaklaştırmaya çalıştı. Hemen arkasında sessizce karlara basarak kendisine yaklaşan şapkalı bir adam olduğunu bilmiyordu elbette. Telefon hala çalmaya devam ediyordu. Arkasına dönmesiyle gözlerinin fal taşı gibi açılması ve yerinden sıçraması bir oldu. -Ne yapıyorsun sen be? Korkuttun beni! -Kusura bakma, uzaktan gördüm. Arayıp açmayınca merak ettim. -Aklımı aldın. Güzel bir tesadüf oldu aslında, yayını burada yapabiliriz bence. -Eminim. Canlı yayını açtıktan sonra şu taşların arasına koyacağım telefonu. Sabaha kadar bir yandan izbe sokakta yağan karı izlerken bir yandan neden böyle bir yayın açmışım diye düşünüp duracaklar. Bir yerlerden benim çıkmamı bekleyecekler. Bayağı büyük bir sansasyon olacak. İki arkadaş puslu caddede kaybolurken binlerce kişi canlı yayına bağlanmıştı bile. Biraz sonra, daha bir kişi tarafından izlenip izlenmediğinden emin olamayan bir adam vereceği kararla yarın on binlerce insanın gözü önünde ya kahraman ya da aşağılık biri haline dönüşeceğinin farkında bile değildi. Bu esnada çoktan gökyüzünün kapıları açılmış, lapa lapa yağan kar görkemli güzelliğiyle yeryüzünü bembeyaz bir sayfaya çevirmişti.


Birinci ve İkinci Dünya Savaşları hakkında şimdiye kadar birçok şey yazılıp çizildi. Benim bu yazımda bahsetmek istediğim konu ise Almanlar'ın 1890-1940 yılları arasında benimsediği ve adına Lebensraum dediği, bizim ise Türkçe'ye Yaşam Alanı olarak çevirdiğimiz ideolojileri olacak. Kavramı açacak olursak özellikle Doğu Avrupa'daki halkların asimilasyonu, yok edilmesi ve artan Alman nüfusunun göçüyle Almanya'nın (2. ve 3. Reich) sınırlarını kendi doğusuna doğru genişletme ülküsü şeklinde özetleyebiliriz. Darwin'in Türlerin Kökeni adlı çalışması Almanya'ya geldiği zaman sadece zooloji alanında değil, diğer alanlarda da incelendi ve diğer alanları ciddi derecede etkiledi. Bu alanlardan birisi olan coğrafyada Lebensraum kavramı ilk olarak sosyal Darwinizmin temsilcilerinden olan Friedrich Ratzel tarafından ortaya atıldı. Günümüzde olduğu gibi o dönemin Avrupa'sında da ülkelerin sahip oldukları sınırlara yönelik değişimlere karşı bir direnç vardı. Bu yüzden çoğu insan ülkelerin sabit sınırlar içinde kalması fikrindeydi. Fakat sosyal Darwinizmin getirisi olan Lebensraum'a göre bu algı yanlıştı. Doğadaki güçlü ve gelişmiş olan canlılar doğanın sınırlı kaynakları için güçsüzlere karşı üstünlük kurup kıymetli olanı alan, yemek ve diğer birçok şeye sahip oluyorsa ülkeler de onlar gibi dinamik bir yapıda olmalıydı. Yani gelişmiş ve güçlü ülkeler, kendi hakları olan ve güçsüz devletlerin işgal ettiği bölgeleri almalıydılar. Tarihte birçok savaş ve göç, bu düşünceyle yola çıkmış olmasa bile sonuç olarak buna örnek olabilir. Almanya, Versay Antlaşması ile Prusya'nın önderliğinde birleşerek Alman İmparatorluğunu oluşturdu. Başlangıçta ünlü şansölyeleri olan Otto von Bismarck'ın politikaları sayesinde önce kendi içinde siyasi, ekonomik ve sosyal birliğini sağlayarak Avrupa'nın en önde gelen ülkelerinden birisi oldu. I. Wilhelm'in uzun imparatorluğunda toparlanma ve gelişmeyi sağlayan Bismarck, I. Wilhelm'in ölümünden sonra siyasi yalnızlığa itildi ve en sonunda istifa etmek zorunda kaldı. II. Wilhelm güçlü bir Almanya devralmıştı. Fakat Almanya'nın sömürgecilik faaliyetlerinde ve toprak bütünlüğünü oluşturma konusunda geç kaldığının da farkındaydı. Bu yüzden o dönemde dünyada saldırgan bir diplomasi izleyen birkaç ülkeden birisi Almanya olmuştur. Otto von Bismarck'ın oluşturduğu denge diplomasisini terk etmeye başlayan Kayser II. Wilhelm'in gözü, sömürgelerin yanında artan Alman nüfusunu kaldırabilecek yeni topraklardaydı. Almanca konuşan halk ve doğunun geniş tarım arazileri Wilhelm'in Almanya topraklarını doğuya doğru genişletmeyi istemesindeki ana nedenlerindendi. Bu hedefe I. Dünya Savaşı ile birlikte çöken ve Çarlık Rusya'sının yerine gelen Sovyet Rusya ile yapılan Brest Litovsk Barış Antlaşması ile ulaşıldı. Almanların bu başarısı çok uzun sürmedi ve savaş öncesi topraklarının bir kısmı da dahil olmak üzere I. Dünya Savaşı'nda kazandıkları toprakları kaybetmiş oldular. Savaş sonrası ağır yaptırımlara tutulan Almanlar, kendilerine dayatılanları gururuna yediremediler. Toplum, kendi içinde bir huzursuzluğa sahipti ve o dönemde bu duygulara hitap eden Nasyonal Sosyalistlere yani Nazilere karşı sempati besleyip oy verdiler. Tabii ki oy verme nedenleri arasında kendilerine ait gördükleri topraklara tekrar sahip olma istekleri de vardı. Hitler, başarısız darbe girişiminden sonra tutuklu bulunduğu hapishanede Lebensraum fikrini alacağı ve ileride yapacağı soykırımlara bilimsel dayanak oluşturmasını sağlayacak olan Rudolf Hess'ten etkilenmiştir. Hitler'in Lebensraum'u benimsemesinde birkaç etken söz konusu olmuştur. Mevcut bulunan toprakların Alman nüfusunun yoğunluğunu kaldıramadığı, yeni toprakların yeni istihdam sağlayacağı ve bu sayede işsizliğin düşeceği, tarımın mevcut topraklarda karşılanamadığı gibi nedenler Hitler'in gözünü doğuya dikmesinde etken olmuştur. Naziler, Ratzel'in fikir hayatına soktuğu sosyal Darwinizmin dediği gibi güçlü devlet olarak güçsüz devletleri ezip geçmeli ve kendi yaşam alanını genişleterek kısıtlı olan kaynaklara kendi halkını ulaştırmalıydı. Naziler iktidara gelir gelmez bu doğrultuda hazırlıklar yapmış ve savaşın başlamasıyla birlikte planlı bir soykırım ve etnik temizlik uygulamaya başlamışlardır. Böylelikle ana eylemleri yaparak ele geçirdikleri toprakları Almanlaştırmaya koyulmuşlardır. Fakat savaşın kaybedilmesiyle bu amaçlarına tam anlamıyla ulaşamamışlardır. Ratzel'den önce kısmi olarak var olan Lebensraum ve ona benzer düşünceler, asıl olarak onun Darwin'in çalışmalarını coğrafyaya yorumlaması ve jeopolitika çerçevesinde bu terimi ortaya çıkarmasıyla gündeme gelmiştir. Genel hatları ile toplayacak olursak, her ülke kendi iç ve dış politikalarını içinde bulunduğu coğrafi konumunu göz önünde bulundurarak yorumlamak zorundadır. Almanya'da gerek I. Dünya Savaşı'ndan gerekse II. Dünya Savaşı'ndan önce kendi politikasını içinde bulunduğu coğrafyaya dayandırarak tasarlamış ve bu doğrultuda ilerlemiştir. Sonuç olarak ülkeleri ve politikalarını takip ediyorsanız ülkelerin içinde bulundukları coğrafyaya da dikkat etmeniz amacıyla yazıyı kaleme aldım.


Andrey Tarkovski geç keşfettiğim ama iyi ki keşfettiğim dediğim bir yönetmen. 4 Nisan 1935 tarihinde dünyaya gelen ve 29 Aralık 1986 tarihinde hayata gözlerini yuman Tarkovski, geride elbette birçok kişinin de bildiği filmler bırakmış. Her ne kadar kendisi çok sevmese de Solaris adlı filmi, Ayna, Nostalji gibi etkileyici filmleri; sinemaseverlerin hafızasında önemli bir yer ediniyor olsa gerek. Bu yazıda uzun uzun Tarkovski'nin hayatından bahsetmek istemiyorum. Yoğun ve etkili filmleri arasında yer alan Nostalji'yi gün yüzüne çıkarmak istiyorum. Tabi eklemekte fayda var, zaten Tarkovski'yi takip edenler mutlaka bu filmi izlemiştir. Nostalji, geçmişe özlem, belki de bir çoğumuzun hayatında deneyimlediği duygu durumlarından bir tanesi. Geçmişe özlem insan için itici bir güç olsa da kimi zaman bu duygu o kadar ağır basar ki insan, kendi zamanında yaşayamadığını, geçmişe takılıp kaldığını fark eder. İşte Andrey Tarkovski de tam olarak bu konuyu işliyor. Anılarında yaşayan, memleket hasreti çeken ve insanları anlamaya çalışan bir adamdır filmin merkezinde yer alan. Ülkesini terk eden, memleket özlemi içinde kendi buhranlarıyla baş başa kalan bir şairin hikayesini anlatır Nostalji. Bir entelektüel olan Andrei Gorchakov, ülkesinden uzakta, İtalya'da yaşayan bir şairdir. Varoluş sancıları çeken ve yaşamın anlamını bulmaya çalışan Andrei, karısından da oldukça uzaktır. Filmde yer alan ve birbiriyle iletişim içinde olan karakterlerin tamamı, Andrei gibi bir geçmişi deneyimler. Her biri geçmişi farklı bir şekilde deneyimleyerek kendileri için önemli olan olaylara odaklanır. Andrei, oldukça ilginç hayat hikayesi ile kendisini büyüleyen Rus müzisyen Pavel Sosnovsky'nin hikayesini öğrenmek için İtalya'ya gelmiştir. Burada kendisine rehberlik eden Eugenie, Andrei için Meryem'in vücut bulmuş hali olacaktır. Fakat ne olursa olsun Eugenie ona gurbette olduğunu hatırlatır. Bu nedenle aralarındaki ilişki oldukça farklıdır. Andrey Tarkovski filmlerinin tamamında etkili ışık oyunları ile dikkat çeken sahneler yaratılmıştır. Bu durum Nostalji için de geçerli. Karanlığın gücünden yararlanan ünlü yönetmen, karanlığı aslında geçmişe yolculuk için bir araç olarak kullanır. Filmdeki sahnelerden birinde Andrei odada tek başınadır. Yatakta yatan ve geçmiş ile gelecek arasında adeta mekik dokuyan ünlü şaire odaklanır Tarkovski. Bunu yaparken de ışık oyunlarına yer verir. Yavaş yavaş oda kararır, oda yavaş yavaş aydınlanır. Tarkovski filmlerinde ışık oyunları kadar yağmurun da çok özel bir yer edindiğini söylemek mümkün. Belki de yağmur figürüyle zamanın aktığını anlatmak isteyen yönetmen, bunu bir başka filminde, Türkçeye Silindir ve Keman olarak çevrilen filminde de yapar. Yağmurun yağması, sürekliliği ifade eder. Johannes Hoffer tarafından tanımlanan nostalji, ilk zamanlarda İsviçre Hastalığı olarak bilinirdi. Çünkü İsviçre paralı askerlerinin yaşadığı bir durumdu. Filmde nostalji hastalığına yakalanmış bir kişi olarak kendisine yer bulan Andrei, bu hastalığı tanımlamaya yarayan belirtileri gösterir. Başka zamanda meydana gelen olayları en ince ayrıntısına kadar hatırlama, halüsinasyon görme; bu belirtilerden sadece birkaçıdır. Geçmiş ve şimdi arasında sürekli gidip gelen Andrei, bir bütün içerisinde yer almaktan çok uzaktır. Andrey Tarkovski ise filminde bu bütünlüğü oluşturmaya çalışır. Filmin en dikkat çeken karakterlerinden bir tanesi hiç şüphesiz ki eski matematik öğretmeni Domenico'dur. Evinin duvarında 1+1 = 1 yazar. Bir damla ve bir damla iki damla etmez, büyük bir damla eder; demektedir. Bir içinde yer almak, bir ile bütünlük sağlamayı ifade eder. Bu nedenle eski matematik öğretmeninin inandığı bu formül gerçekten çok önemlidir.


Yazımıza girizgah yapmadan önce Sahiden, nedir bu evrim diye sordunuz mu daha önce kendinize? Veya bu konu ilginizi çekti mi? Öyle sanıyorum ki bu yazıyı okuyan çoğu kişi, evrim hakkında az veya çok bir şeyler duymuştur. Fakat biliyorsunuz ki sadece duyduklarımız yetmiyor. Bazı konular -özellikle evrim gibi- okunmaya, araştırılmaya değerdir. Tabii bilime gereken önemi verenlerdenseniz. Şimdi, birtakım gevezelikleri bırakıp evrimi tanımlamaya başlayalım. Her ne kadar bilimsel bir konu olsa da nihayetinde bu bir blog yazısı. Amacım da evrimi, bilimsel zeminden ayrılmadan ve pek tabii attığım başlığa da riayet ederek ''Bir çırpıda'' açıklamak. Yirminci yüzyılın en önemli biyologlarından ve aynı zamanda ''Modern Evrimsel Sentez''in oluşturulması için önemli katkılarda bulunmuş Ernst Mayr'ın 'Evrim Nedir' sorusuna vermiş olduğu cevaba bakalım: ''...Evrim en iyi şekilde, her popülasyona ait bireylerin nesilden nesile genetik dönüşümü ile anlaşılır.'' Mayr'ın bu tanımından çıkarmamız gereken en önemli husus, evrimin bireyler bazında değil de popülasyon bazında gerçekleşmekte olduğu hususudur. Örneğin; biz insanlar, en kaba haliyle ''Memeli sınıfına, primatlar takımına ait bir hayvan türü'' olarak taksonlanırız/sınıflandırılırız. Hepimiz doğumumuzdan ölümümüze kadar değişip, gelişiriz. Lakin, bu değişme ve gelişme tür bazında kaldığı ve genotipimizde dikkate değer bir değişme yaratmadığı için evrimleşmiş olmayız. Ancak; diyelim ki yüz kişilik bir insan popülasyonu olsun. Bu popülasyondaki herkes görece uzun boylu olsun ve bu uzun boylu yüz insan, çevreye adapte olabilmiş ve genlerini sonraki nesile aktarabilmiş olsun. Bu böyle devam ederken, içlerinden birinde mutasyon oluşuyor ve DNA bunu onaramıyor. Mutasyon, gamet hücrelerinde boy uzunluğunu etkileyen bir gende meydana geliyor. Bu birey genlerini yavruya aktarıyor ve de yavru kısa boylu olarak dünyaya geliyor. Belirli bir zaman sonra popülasyon içerisindeki bu kısa boylu yavru büyüyecek ve o da genlerini başka bir yavruya aktaracak. Başlangıçta, bu popülasyonda yüz kişi uzun boyluyken artık bu oran değişmiş ve popülasyona kısa boylu bireyler de katılmıştır. Eğer selektif bir faktör de devreye girerse ve bu selektif faktör kısa boylu yavruların seçilmesine yol açarsa, popülasyondaki kısa boylu oranı başat hale gelir ve hatta uzun boylular popülasyondan silinebilir. İşte, bu evrimdir. Çok yalın ve sade bir örnek olsa da doğadaki evrim kanunu bu şekilde işler. Tabii işin bir de Evrim Teorisi boyutu var ancak bu yazıyı, ona değinmeden bitirmek olmaz. Evrim, doğanın diğer kanunları gibi bir kanundur. Çünkü nesilden nesile gen/alel sıklığı değişir. Bu değişimler küçük küçük ilerler, yeterince birikim ve coğrafi yalıtım olursa türleşme bile meydana gelebilir. Bu doğa kanununu anlayabilmemiz için de bilim insanlarına ve dolayısıyla onların kapsamlı teorilerine ihtiyacımız var. Dedik ya hani ''Bilim insanlarının kapsamlı teorilerine ihtiyacımız var'' diye, işte evrim kanununu ve mekanizmalarını yani işleyişini açıklayabilmek için bilim insanları kuramlar geliştirir. Evrimi açıklayabilen hipotez ve teorilerin bütününe de Evrim Teorisi denir. Darwin'den bu yana yıllar geçti ve bilim dünyası, evrimin nasıl gerçekleştiğine dair pek çok kuram oluşturdu. Bugün elimizde bulunan ve evrimi en iyi açıklayan ''Modern Evrimsel Sentez'' dediğimiz kuramdır. Bu kuramın temelini Doğal Seçilim ve Mendel Genetiği oluşturur. Ayrıca, bu temeli oluşturmaya; Paleontoloji, Popülasyon Genetiği ve Taksonomi gibi birçok alan katkı sağlamıştır. Bu yardımcı bilim alanlarının yanı sıra, Modern Evrimsel Sentez; Ekoloji, Antropoloji, Fizyoloji, Embriyoloji, Tıp ve daha birçok alanla da desteklenmiş ve hala desteklenmektedir. Biyolojisinin tabiri caizse çatısı olan Evrim Teorisi pek çok koldan desteklenir. Bu yardımcı alanlar, aynı zamanda Evrim Teorisi'nin çok güçlü bir bilim teorisi olduğunu ortaya koyar. İşin özü Evrim ve Evrim Teorisi kabaca budur.


Yine Stefan Zweig'ın kısa süre için farklı bir kişi olmanızı sağlayan eseri: Bir Çöküşün Öyküsü. Açıkçası bunun gerçek bir hikaye olduğunu öğrendikten sonra, kitabın arkasında yazıyor, daha etkileyici olduğunu söyleyebilirim. Kişilik analizini, kahramanının ruhsal durumu çok iyi anlattığını düşündüğüm Stefan Zweig'ın bu kitabında, bakış açınıza göre iki farklı insanın çöküşünü görebilirsiniz: sürekli göz önünde olan, herkesin imrendiği ve çevresinde pervane olduğu bir kadının çöküşü ya da kendi çıkarları için ülkesine zarar vermiş bir aristokratın çöküşü. Bu ikisinin ortak bir noktası var: insanlar. Yaşama amacı insan olan bir kadının çevresindeki herkesi kaybetmesiyle yaşamının bitişini anlatıyor. Herkesin çevresinde olduğu bu kadın nasıl mı yalnız kalıyor? Sürgün edilerek. Ülkesine verdiği zarardan dolayı kral tarafından sürgün ediliyor ancak bunun uzun sürmeyeceğine inancı o kadar fazla ki açıkçası ben bile okurken acaba nasıl geri dönecek diye düşünmüştüm. En çok güvendiği şeyse yine çevresindeki insanlar. Gücünü kaybetmesiyle birlikte onların da hepsi ortadan kayboluyor ve kendini gerçek anlamda yapayalnız buluyor. Başlarda eskisi gibi olacağına inancı olduğu için soğukkanlılığını koruyabilse de bu sadece 3 gün sürüyor. Bu derece unutulması ve kimsenin onun gidişini umursamamasıyla sonunda 3. günde çıldıracak seviyeye geliyor. İnsanlarla oynamaya bu kadar alışan bu kadın kendisine oynayacak köylüler bulsa da bu onu tatmin etmiyor, tatmin etmekten çok küçük düşürüyor. Bu kadar küçük düşmeye dayanamayan kadın bir plan yapıyor ve bu planla unutulmayan biri olacağını düşünüyor. Ayrıca şunu da paylaşmak istiyorum: Ölümsüzlük planı içindeki partilerini yaparken Fransa'da doğu kültürü moda oluyor ve şato, kıyafetler buna göre yeniden düzenleniyor, Türk tatlıları ve içecekleri ikram ediliyor. Gerçek bir hikaye olduğunu düşünürsek tarihsel açıdan da ilgi çekici olabilir. Özlemini duyduğu şan, adının yanından teğet geçmişti: Yazgısı, önemsiz olayların tozuyla dumanının altında kalmıştı. Çünkü insanlık tarihi davetsiz misafirleri sevmezdi; kahramanlarını kendi seçer, ne kadar usandırıcı bir çabaya girerlerse girsinler hakkı olmayanları acımasızca geri çevirirdi; talihin ilerlemekte olan arabasından bir kez düşen kişi, arabaya bir daha yetişemezdi. Madame de Prie'nin ölümsüz olacağını düşündüğü ve bunun için aylarca uğraşıp bütün servetini harcadığı planının ne olduğunu ve planının işe yarayıp yaramadığını okumak isteyenlere bırakalım. İyi okumalar.


Yaklaşık bir yıl kadar önce çok yakın bir arkadaşımın da ısrarına dayanarak izlemek zorunda kaldığım harika bir film. Dün yine adından bir bahis açılmış ve kalbimi fetheden, gönül dilimden en iyi Türk filmi diye geçirmeme neden olan bu filmin tanıtımını yapmak ne mutlu bana bize basip olmuş. 1-Öncelikle bu adamın filmleri ne günümüz kadınına ve herhangi bir kimseye yönelik ciddi küfürler içerir ne de saçma sapan günümüz vaktinde küfrün doğurduğu komedi anlayışını. Tamamı ile izleyicilerine içten gülümsemeler yaşatan, ha hatta bazen içten içten ağlamalarınıza da şahit olmamıza neden olabilecek bir filmdir. Ki bu ağlayışlar ve gülüşler de yine basit hikayeler üzerinden yapılmaya çalışılmamış, gerçek bir hikayeden bestelenmiş. Bu eserde hayatın neresinde gülünmesi ve neresinde ağlanmasını gerektiğini, yani Dedemi yatağından kaldırıp, küçük kız kardeşimi de parktan tutup koparıp aynı anda bu filmin karşısına oturttuğumuzda film süresince eminim ki ikisi de aynı anda bir sahneye gülerken diğer bir sahne için ağlayabileceklerdir. diyebileceğim kadar doğrulukla ve olması gerektiği gibi anlatmış. Ne yazık ki anlatmaya çalıştığım bu durum şu zamanlar pek mümkün olmuyor. Çünkü 'basit gülümsemeler' dahi bizim zihinlerimizde artık neredeyse küfürlerle bağdaşmış durumda. Peki, uzatmıyorum.Özetle, Mahsun Kırmızıgül iyi, hoş adamdır. Kendisinin de dizide rol aldığı yönetmeni ile beraber Talat Bulut'un öğretmenliği, Mert Turak'un hikayesi, Seda Tosun'un güzelliği, Büşra Pekin'in gelinliği, Meral Çetinkaya'nın analığı, Ali Sürmeli'nin kendine mahsus rolü ve Erdem Yener'in damatlığı ile çetiğin tığla örülmesi gibi ustalıkla bir sanat eseri ortaya çıkarılmış ve bence hakkı da verilmiş. Yani bu kısmı birkaç bilgisi haricinde çok önemseyeceğinizi düşünmediğim için çok kısa bir şekilde geçmek istiyorum. -Çekimleri İzmir ve Kars illerinde yapılmış, Dediğim gibi bunları çok uzatmıyorum.Buyrun esas konuya. Bu filmde gördüğünüz karakterler ve yaşanan olaylar gerçek hayattan uyarlanmıştır. 1960 yılında İzmir'de muallimlik yapan Mahir Bey'in tayini Kars'a çıkar. Ve yola koyulur Mahir Bey. Olaylar Mahir Bey'le başlasa da onunla devam etmez filmde. Köyün bir delisi vardır, adı da Aziz. Aziz, köydeki tüm insanlar tarafından dışlanır. Lakin film ilerledikçe Aziz'in bir deli değil; aslında bir engelli olduğu anlaşılır. Zaten filmde vurgulanmak istenen esas olay da budur: Engelli insanların ve çevresindekilerin hayatlarında yaşadıkları zorluklar. Mahir Öğretmenin tayini çıkar Kars'a da orada ne okul vardır ne de öğrenci. Daha doğrusu kız öğrenci. Kendi cebinden parasıyla köye bir okul yaptırır Mahir Öğretmen. Kızların zorla çalışmalarına engel oldurup okula erkeklerle beraber gönderilmesini sağlar, hatta ilk başlarda kendisinin dahi çekindiği Aziz'e konuşmayı ve yazmayı öğretir. Filmin bir yarısı bu çerçevede ilerler.Diğer yarısı ise gelin-damat ilişkileri üzerinedir. Filmde Aziz'in abileri analarının seçimi üzerine vakti gelince evlenirler. Ancak bu gelinler pek çirkindir. Bu çirkin gelinler filme katar da katar komediyi. Sıra Aziz'e gelince Allah'ın sevdiği kuluymuş ona manken gibi,ceylan yüzlü bir gelin nasip olur. Ancak ileriki zamanlarda güzel başlayan bu evlilik köylülerin dedikodularına daha fazla dayanamıyor ve bir kabus halini alıyor. Mahir Öğretmen ile köye geri döner ve olanlar olur. Aziz iyileşmiştir ve çocukları dahi olmuştur. Sonrasında film bitmeye mecbur kalır zaten. Filmde ne sarmaşık gibi aşk hikayeleri, ne de gerçeklikten uzaklaşılmışlık var dediğim gibi. Ne sizleri güldürmek için küfürler edilir ne de ağlatmak için pembe dizilerdeki gibi uzun uzadıya ayrılık sahneleri çekilir. Her ikisi de birbirinine harmanlanmış duygular ve içinizde huzur bulmanıza neden olacak manidar bir sonu ile doğrusu mucize gibi bir film olmuş. Mutlaka bir gün izlemenizi tavsiye ediyor ve aynı duygularla buluşmayı diliyorum sevgili okurlar. Filmi KARS da çekmişler ama gerçek hikaye ELAZIĞ/PALU İLÇESİNDE YAŞANMIŞTIR. Ben de dün bir kısmını izledim. Gerçekten güzeldi. Biraz spoiler! vermişsiniz ama olsun, elinize sağlık.


Durakta beklerken yere çekirdek çitleyen bir adam mı gördünüz? Ona Al abicim, şu poşetin içine çitle, bak yerlere dökülüyor diyerek yandaki bakkaldan bir poşet alıp vermediyseniz, bu çevre biraz zor temizlenir. Tamam akşam geldiniz binanıza, apartmanınıza. Ama eğer o merdiven basamaklarını, ayaklarınızı Yorgunum bahanesine yere vura vura çıkıyorsanız; veya farkında olmadan yine o basamakları başkalarının rahatsız olacağını düşünmeden Yahu inmem 10 saniye sürecek diyerek yine takkudu tukkudu iniyorsanız, daha çok baş ağrısı çekersiniz. Çünkü bunu yapan tek siz değilsiniz. Oğlunuz dışarı arkadaşlarıyla buluşmaya gitti. Oturdular bir yere, yediler içtiler. Sonra kalkıp eve dönecekler. Ama eğer oğlunuz susadığı için alıp içtiği o aziz suyun plastik şişesi yanındaki ağaçların arasına bırakıveriyorsa ve kapağını da yola doğru fırlatıyorsa daha çok ağlayacaksınız. Çünkü oğlunuzu iyi yetiştirip adam etmemişsiniz. Çocuğunuz ya da kardeşiniz daha küçük mü? Şu lafı aklınıza iyi kazıyın: Ağaç yaşken eğilir. Eğer çocuğunuzda/kardeşinizde iyi meziyetlerin olmasını istiyorsanız, onu şimdiden eğitin. Yoksa ilerde vay efendim kendi böyle oldu, vay efendim ben onun için dişimi tırnağıma takıp çalıştım, ona her şeyi öğretmeye çalıştım ama kafası basmadı gibi laflar hiç fayda etmez. Yok başım ağrıyor, yok midem bulanıyor, ya işte kafamda şuramda buramda bir zonklama var, diye direk hastanenin aciline damlıyorsanız, aile hekimi yerine ... Bu ülke biraz zor kalkınır. Hamur yoğurmayı, şöyle mis gibi ıspanaklı börek yapıp çantasına koymayı bilmediğiniz için, hamburger bağımlısı oldu kızınız. Tahin-pekmezi köylü işi, vıcık vıcık yağ fışkıran kremaları modernite sandığı için, daha 10 yaşında yuvarlana yuvarlana yürüyor, tıkanıyor, merdiven çıkamıyor yavrunuz. Profesörlerimiz, karakovan balına sahip çıksa, şimdi her yerde wafflecı değil, karakovan balcısı olurdu. Elin adamı, mısırdan, soyadan, domatesten önce beynimizin DNA'sını değiştirdi! Hurrraaa diye köyden kente göçerken, ayak üstü ne olduğunu bilmediğimiz şeyleri yemeyi, şehirleşme zannettik. Ambalajlı ürün tüketmeyi, zenginleşme zannettik. Dolayısıyla, ya kafayı değiştireceğiz ve önümüze döneceğiz, yahut da ne verirlerse onu yiyeceğiz!.. Çok haklı bir yazı. Oturduğum sitenin huysuz komşusu olarak hak vererek okudum. Buradaki çocukları yere çöp atarken görünce tabii ki kızıyorum, bir gün bu çocuklardan biri bana dedi ki burda çalışan abiler topluyor zaten. Kızı erkeği yok, bana göre herkes kıyısından köşesinden mutfak işinden anlamalı. İki oğlumu da öyle büyütüyorum. Teşekkürler yorumunuz için. Gerçekten de öyle. Oğlan-kız gözetmeden her çocuğu öyle büyütmek lazım. Bir çoğunu yaşamış biri olarak gülümseyerek okudum.Gerçekler acıdır.Teşekkürler. Yerlere çöp atma konusunda bilinçsizlik var doğru aslında bu işler için büstler olsa az da olsa çöpü attığın zaman kuruşla da olsa para veren bir sistem belki o zaman dilenme illeti de azalırdı. Bu şekilde bilinçli olacağımızı düşünüyorum. Meyve tüketme konusuna güzel değinmişsiniz gerçekten şeker aslında vücudumuza ters bitteri bile az tüketin diyorlar. Dediğiniz gibi gofret için reklam yapıldığı kadar meyve, sebze için de yapılsa. Dedikleriniz çok güzel bir uyarı ve hatırlatma mahiyeti taşıyor. Teşekkür ederim. Teşekkür ederim, fikirleriniz gerçekten çok güzel. Bir de bunları hayata geçirebilirsek çok güzel olur.


Yüreğin bir volkansa eğer, avuçlarında papatyalar açmasını nasıl umabilirsin? demiş Halil Cibran. Açmıyorsa bile açıyormuş gibi yaparız biz de. En azından bir süreliğine... Belki gün gelir, sadece bir papatyanın hayali yeter yüreğimizin volkanını dindirmeye. Volkanlar utanır bu güzelliğe engel olduğu için. Belli mi olur, gün gelir papatya hayaliyle yanıp tutuşan avcumuz, bir demet papatyayla dolar. Papatyalara kim ne anlam yüklerse yüklesin, papatya hep saflığını, temizliğini korudu. Şiir misali, her okuyan farklı bir şey anladı, herkes farklı bir anlam gördü onda. Sadece bazen biz değişiyoruz, kafamız bulanıyor gönlümüz sessizleşiyor belki, daha gösterişli şeyler peşinde koşmaya başlıyoruz. Bu hiçbir beklentisi olmadan, yeryüzüne umut saçan küçük ayrıntıları göremiyoruz. Fazla olan her şeyden başımızın döndüğü anlarda ise yine çiçeklerin en mütevazisi koşuyor yardımımıza. Kendimize getiriyor bizi. Papatyalarla hoş geçin, dalı incitme gönül. Bir küçük meyve için, dalı incitme gönül. Başın olsa da yüksek, gözün enginde gerek. Bir demet papatya toplamak... Sanat mıdır bilmiyorum ama mutluluğa ulaştıran mucize gibi bir şey.


Yüzyıllar boyunca insanların evlilik adını verdiği bu olay yalnızlıktan kurtulmanın en temel çıkış yolu haline gelmiş ve istisnasız her toplumda milletin en kutsal birimi sayılmıştır. Bir topluma bakıldığında en çok adetin bu evlilik müessesesinin üzerinde döndüğü, aynı kandan gelen insanları bir araya toplamayı başarabilen birkaç olaydan biri olduğu herkes tarafından da bilinen bir gerçek. Yalnız bir sorun her zaman olduğu gibi bu kutsalımızın üzerine de çöreklenmiş durumda. Evlilik dediğimiz yere göğe sığdıramadığımız olay yavaş yavaş batıda sadece kağıt üstüne atılan basit bir imza anlamını kazanırken ve biz batıyı bu konu üzerinde eleştirirken aslında bizim yaptığımız tüm o evlilik programları da evliliği oyuncağa çevirmekten başka bir şey hiç değil. Bu kadar basit değil hayat. Bir şekilde popüler olmak, ünlü olmak isteyen insanlar ne yapacağını şaşırmış daha 18'ini yeni bitirmiş genç kızlar ya da erkekler televizyona çıkmış ben evlenmek istiyorum diyor, bunu diyor ama kimseyi de beğenmiyor. Araya bir paravan, gelen talibinin yüzünü önce görmüyor, ki tipini beğendi de kabul etti olmasın diye, çeşitli sorular soruyor. Karşısındakini tanımaya çalışıyor... Sonra da olur olmaz diye görüş beyan ediyor. Olmadı kararsız kaldıysa normalde gerçekten sevse ailesine bile ben sevdim deyip resti çekecek olan aday benchte oturan diğer adaylara görüşlerini sorup ona göre karar veriyor. Geçenlerde biri ülkede onca olay oluyor, sizin ruhunuz duymuyor. Diye haklı bir serzenişte bulunurken program sunucusu adamı densizlikle suçluyor ve göbek atmasına kaldığı yerden devam ediyor. Evet, hayat bir şekilde devam ediyor ama sen iki olanlar karşısında iki gözyaşı döküp hemen ardından hoplayıp zıplayınca pek de üzüntün inandırıcı gelmiyor. Belirli aralıklarla gündeme gelip sonra gündemden kalkan bir konu, siklusu gereği yine gündemde: Evlilik programları yayından kaldırılıyor. Benim gibi bu programların ahlak anlayışını bozduğu ve evlilik kurumunun itibarını zedelediğini düşünen bir takım insanların ağzını kapatmak için sürekli ortaya atılan bu iddia ilk defa bu kadar büyüdü. Ben hala haberlerin gerçekliğine inanamasam da bu sefer bu kadar büyüyen bu iddialar umarım gerçek sıfatını kazanır ve biz de bu normalde yıllar boyunca bile tanıyamadığımız bir insanı beş dakika tanıdığını iddia eden bu insanların gazabından kurtulmuş oluruz. Ben bu programların yayından kaldırılacağına inanmıyorum. Arkasında inanılmaz bir reklam ve vergi kazancı var. Televizyon başındaki insanlar için en büyük oyalanma aracı ayrıca. Kaybedilecekler öyle gözden çıkarılabilecek türden değil. Sadece lafta kalır diye düşünüyorum.


Seninle eşit olduğumu hiçbir zaman iddia etmedim. Bunu söylemem hem kendime hem de hem cinslerime söyleyeceğim en büyük yalanlardan biri olur zaten. Tanım itibariyle birbirinin aynısı demek olan bir sembolü kendimle senin arana nasıl koyabilirim ki? Çünkü hem fiziki hem de ruhi yönden senin kadar güçlü, kuvvetliyim ne de senin sesin kadar tok ve gür çıkar sesim. Yanlış anlaşılmasın sözlerim. Ben bir feministim. Feministim dediğim için hemen saçma sapan düşünceler doluşmasın aklına. Ne o senin algıladığın gibi erkek düşmanıyım ne de kadınların üstün ırk olduğuna inananlardanım. Zaten bu inanışta olan biri feminizmin kendi mantığıyla ters düşer; kadınları savunayım, onları koruyayım derken karşı olduğu cinsiyet ayrımcılığını kendisi yapmış olur. Dedim ya hani eşit değiliz diye. Evet değiliz ama en temele indiğimizde; sana, bana, ona sadece tek bir şeyi idrak etmek için baktığımızda hepimiz insanız. Sen ne kadar insansan ben de o kadar insanım. Senin yaşama hakkın senin ayrıcalığın olmadığı gibi bana verilen yaşama hakkı da bir lütuf değil. Hele de senin elinden gelen hiç değil. Eşit değiliz. Eşit diyemeyiz birbirimize. Kaç haberde gördün ya da duydun kocasına şiddet uygulayan ya da ona tecavüz eden ve hatta onu öldüren bir kadın. Ben sana daha gücümü yettiremezken nasıl derim biz eşitiz diye? Değiliz işte. Feministim çünkü ben Özgecan, Sarai Sierra, Münevver, Hande Kader ya da bu listeye girebilecek birçok kadın olabilirdim. Olabilirim. Onların çektiği acıları çekip hayata tutunmak için verdiğim mücadele önemsizleşip tecavüze uğramış olsam bile toplumun sadece kadına dayattığı o yegane Namus anlayışıyla namussuz olabilir ve akabinde namus cinayetine kurban gidebilir veyahut tecavüzcüm o çok sevgili namus bekçisi akrabalarıma işi bırakmadan beni oracıkta öldürebilir ve Kızın namusunu kirlettim ama onu öldürerek de temizlemiş oldum. Gibi bir ifadeden sonra en azından hakimin gözünde iyi hali ve düşünceli oluşu nedeniyle ceza indirimi alır hatta belki de serbest bırakılabilirdi. Bunları yaşayabilirdim ki hala yaşayabilirim. Ben feministim çünkü hayattaki 9. Ayımı, 3.5 ya da 6 ya da 13, 15 yaşımı geçeli bir hayli oldu. Yani ben, o sapkın düşünceli pedofilik insanların hayalini süslemeyi bırakalı; daha ne olduğunu normalde hatırlamayacağı o yaşlarda büyük bir travmayla tecavüze uğrayan o çocukların ve hatta bebeklerin yaşını geçeli bir hayli çok oldu. O küçücük bedenlerin taşıyamayacağı yüklerin omuzlarına yüklenmesinin ne demek olduğunu anlayamam, ben onların yaşadığı acıyı, işkenceyi ve ızdırabı artık yaşayamam.


Binlerce yıldır dünyada bulunan insanlar sürekli gelişim halindedir. Animede ise gelişimin olası bir sonucu olarak insan tanımına tam olarak uymayan canlılar var. Bunlara Diclonius deniyor. Dicloniusları insanlardan ayıran birkaç temel özellik var. İlki ve onların toplumdan soyutlanmasına neden olan özellikleri boynuzlarının olması. Anime içinde karakterlerin bu konuda nasıl sıkıntı çektiğini izledikçe görebilirsiniz. İkincisi ise animede adına vektör denilen ve fazladan sahip oldukları kolları. Ama bu kollar tam olarak somut uzuvlar değil. Daha çok görünmez kollar denilebilir. Son özellikleri ise içgüdüleri. Animeye göre insanlığın bir sonraki evrimi olan Dicloniuslar kendi türlerini yeryüzüne yaymak için insanlığı yok etmek arzusunda varlıklardır. Lucy yetimhanede küçük bir çocukken arkadaşları onunla dalga geçip aşağılıyor. İnsanların onun üzerine bu kadar gelmesi onu diğerlerinden ayırıyor ve büyük bir nefretin içerisine sürüklüyor. Hikayemizse Lucy'nin yıllar sonra tutulduğu laboratuvardan kaçışı ile başlıyor. Kafasına gelen kurşun nedeni ile hem hafıza kaybı yaşar hem de kişilik bölünmesi yaşar. Diğer kişi ise Nyu. Sahil kenarında geziye çıkan iki kuzen Nyu'yu yani Lucy'i bulurlar. Nyu'ya yardım edip evlerine alırlar. Aslında seri katil olan Lucy'nin tam tersine Nyu gayet cana yakın ve saf biri. Lucy'nin kaçmasından sonra merkez onu yakalamak ve insanları ondan kuratarmak için onun gibi Diclonius olan 7 ve 35 numarayı görevlendirirler. 13 bölümlük bir anime olduğu için benim gibi bir günde bile izleyip bitirebilirsiniz. Anime bana en çok psikolojik, bilimkurgu, dram ve +18 türlerinde geldi. İnsanlardan farklı olunca ezilen, fiziksel ve psikolojik şiddete uğrayan karakterler beni gerçekten düşündürdü. Kendimizden veya genel olarak toplumdan farklı olan insanları neden dışlıyoruz sorusunu sormama neden oldu. Animede genel olarak kopan, kanayan uzuvlar yer alırken çıplaklıkta ön plana çıkıyor. Bu yüzden kesinlikle çocukların izlememesi gereken bir anime. Peki önerir misin diye soracak olanlara cevap verebileceğimi düşünmüyorum. Komedi sıfır ve anime tamamen dram. Çok beğenenleri olduğu gibi hiç beğenmeyenleri de var. Ama 13 bölüm olması izlenilebilirliğini arttırıyor.


Kitabı anlatmaya Cibran'ı anlatarak başlamayı düşünüyorum. Felsefi kişiliği nedeni ile yazdıklarının anlaşılması için ya da yazdıklarından bahsedebilmek için bence önemli. Cibran, 1883 yılında Lübnan'da doğdu. Eserleri ve düşünceleri dünya üzerinde geniş yankı uyandırdı. Şiirleri yirmiden fazla dile çevrilmiş olan Cibran aynı zamanda başarılı bir ressam idi. Resimlerinin bazıları günümüzde dünyanın birçok şehrinde sergilenmektedir. Yaşamının yaklaşık son yirmi yılını ABD'de geçiren yazar, ölümüne kadar kaldığı bu ülkede eserlerini İngilizce yazmıştır. Hayatının Lübnan'dan ABD'ye uzanmasının sebebi babasının tutuklanmasıdır. Ailesi Hıristiyan olan Cibran kendini hiç Hıristiyan olarak görmemiştir. Cibran'ın aslında sufiyane bir çizgisi vardı ve yazdıklarından da anlaşılacağı üzere insanların din ya da düşüncelerine göre ayrılmasını hiç kabul etmemiştir. Kendini ait hisetiği bir yer hiçbir zaman olmamıştır. Hem İslamiyet'ten hem de Sufi geleneğinden ve de Bahailik'ten büyük çapta etkilenmiş, bir dünya vatandaşı olduğunu ve tüm insanları ayrımsız kucakladığını söylemiştir. Eserlerinin çoğunu da bu düşünceler eşliğinde kaleme almıştır. En çok bilinen eserlerinden biri ERMİŞtir. Ben Cibran'ı bu eseri ile tanımıştım. Bana göre başucu kitaplarından olması gereken bir kitap çünkü insanın her haline dair çarpıcı ifadeler yer alıyor Ermiş'te. Ama şimdi sizlerle okuduğum ikinci kitabından bahsetmek isityorum: BİR GÖZYAŞI VE BİR TEBESSÜM isminin bende uyandırdığı etki sonucunda okumaya karar verdim bu kitabı. Ama elimde size anlatabileceğim bir olay örgüsü ya da tanıtabileceğim karakterler yok. Hayatın her alanına dair Cibran'ın felsefesinden bahsediyor bu kitap. Bu yüzden tanıtım için kendi yorumlarımdan kendi düşüncelerimden ziyade yazara ait kitapta geçen bazı kısımları paylaşmak istiyorum sizlerle. Sonra Sevgi'nin kızına sordu Ey sevgi memnuniyeti nereden bulabilirim? buraya senin yanına geldiğini duydum. Ne zamana kadar çıkar peşindekileri , Bilgi Ağacı'nın altında Buda'nın yanına oturdum. Ama burada cehalet ve dalaletle varlığımı sürdürüyorum. Muhteşem bir kitap bir solukta okudum. Emeğinize sağlık Fatma hanım. Yaklaşık bir hafta önce okumaya başladığım Kırık Kanatlar isimli romanı bitirdim. Hayatımda ilk kez bir Halil Cibran eseri okudum. Çok duygu yüklü bir romandı. Bazı satırları, gözlerim dolu dolu okuduğumu çekinmeden söyleyebilirim. Halil Cibran, bu eserinde; din adamlarının yozlaşması ve kadın hakları gibi toplumsal meselelerden bahseder. Doğulu kadının yüzyıllar boyu gelenek karşısındaki acizliğine, eşya gibi oradan oraya sürüklenmesine yönelik eleştirel bir tavır ortaya koyar.


Bir İdam Mahkumunun Son Günü, Victor Hugo'nun önsözü ile başlıyor. Bu önsözde idam cezasının artık neden desteklenmemesi ve kaldırılması gerektiğini örnekler vererek anlatıyor. Yasaya göre idam cezası, insanlara örnek olması ve işlenen suçların azalması için uygulanıyor. Örneğin, bu cezayı almış bir kişinin hiç kimsenin görmediği bir yerde idam edilmesinin yasaya aykırı olduğunu söylüyor. Halkın idam gösterilerini ibret olsun diye değil, eğlence olsun diye seyretmeye başladığını anlatıyor bizlere. Hatta Victor Hugo'nun anlattığına göre giyotin ile idama mahkum edilmiş 4 devlet bakanının idamından önce, sırf bu kişiler elit tabakadan olduklarından ölmesinler diye ölüm cezası duraklatılıyor. Herkes artık ölüm cezası yok diye rahat bir nefes almışken bu bakanlar beraat ettiğinde ölüm cezası tekrar yürürlüğü konuluyor. Victor Hugo bunun da yanlış bir uygulama olduğundan yakınıyor. Bunu gören ve normalde idama karşı olanlardan bazıları, bu bakanların da yasaya uygun olarak cezalandırılmamasına kızarak bunlar için idam cezasını desteklemeye başlıyorlar. Önsözden sonra Victor Hugo'nun kitabını eleştirenleri eleştirmek için 3. baskısından itibaren eklediği bir tiyatral önsöz var. Burada Hugo, insanların kitabını hangi haksız gerekçelerle eleştirdiğinden bahsetmiş bence. Ve evet. Victor Hugo bir idam mahkumunun ağzından yazdığı son kısımda bu mahkumların maruz kaldığı haksızlıkları göz önüne getiriyor. Bu insanların da bir aileleri olduğundan, bu insanların da bir benlikleri olduğundan söz ediyor. Düşünün, biz de empati kuralım burada. Güneşi bir daha hiç göremeyeceğimizi, sevdiklerimizin bizim için üzüleceğini ve onlara halk tarafından kem gözle bakılacağını düşünelim. Kitaptaki kahramanımızın da olduğu gibi, eşinizin elini bir daha asla tutamayacağınızı, çocuğunuzun başını bir daha okşayamayacağınızı düşünün. Ya da 18'ini geçtiğinde bir anda giyotin sehpasının adayı olanlar gibi hiçbir zaman sevdiceğinizin olmayacağını düşünün. İşte tüm bunlar, mahkumun aklından geçiyor. Sehpaya giden tüm o aşamaları bize detaylarıyla anlatıyor. O da biliyor, çevresinde onu idam gününe kadar koruyan askerlerin sadece görevini yaptığını. İşte böyle. Tüm bunlara rağmen günümüzde idam cezası uygulanmaya devam ediyor. Hak edenler var mıdır, bilmiyorum. Şu an bunun için bunları yazmıyorum. Ama tarihte ve günümüzde hak etmeden bu cezayı alanların olduğunu elbet biliyorum. Her yıl dünyada en çok idamın Çin'de gerçekleştirildiğini belirtmek isterim. Ve içimden bir ses diyorki bunların çoğu haksız yere mahkum edilmiş olan Uygurlar. İyi yaşamalar.


Çevremizdeki insanlara bakalım... Hepsinin farklı bir hikayesi var. Herkesin düşünceleri, duyguları bambaşka. Ama bütün bu insanları birleştiren bir nokta var: alışmak. İnsan eninde sonunda her şeye alışır. Albert Camus. Alışıyoruz, neye alışmadık ki? İnsanı en çok etkilemesi gereken ölüme bile neredeyse her gün gelen şehit haberleriyle alıştık. İşte bir insan düşünün demiştim ya, onu dünyadaki diğer insanlardan ayıran bir özelliği olsun: alışamaması. Bu insan uzun süre sonra televizyonda haber izleyince, şehit haberini sunan sunucunun yüzünde hiçbir acı belirtisi göremeyince kahkaha atarak ağlayan bir insan olsun. Ateş düştüğü yeri yakar sözü, bu insanı günlerce üzmeye yetiyor olsun. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın diyen insanlara, sırf insan sevgisi yüzünden gülümsemek ondan binlerce parça koparıyor olsun mesela. İşte tam da bu yüzden kimseyi alıştığı için suçlayamayız. Çünkü insanın yaşayabilmesi için alışması gerekir. Alışmadan her yük sırtına biner de bir gün taşıyamayacağı hale gelir. Artık bu büyük yük onu neredeyse gülümsetemeyecek hale getirir. Bu insanın en büyük sorunlarından biri de bu olur işte. O kadar ağır hisseder ki sırtındaki yükü, gülümserken bile bir yandan üzülür. Gülmemesi gerektiğini hatırlar, gülmeyen insanları hatırlar ve kendini suçlar. İçindeki bu büyük savaştan ise en çok ruhu yorulur. Bedenin yorgunluğu uyuyarak geçer belki ama ruhun yorgunluğu nasıl geçer bir türlü bulamaz.


Şimdilerde en uzakta kaldığımız kavram sadelik belki de. Ne kadar gösterişli o kadar iyi sanılan devirlerdeyiz. Kenar mahallelerden korka korka geçip, dalından koparılan meyveyi ancak rüyamızda yediğimiz plastik devirlerdeyiz. Herkes birbirine benzeme çabası içinde, en çok kendine yabancı hallere sürükleniyor, kalabalık yalnızlıkların her geçen gün arttığı devirdeyiz. Ancak öyle ki güneş ayrı güneş devir ayrı devirmiş Akdeniz'in göbeğinde. Bir sokak boyu derme çatma bir mahalle, komşuluk kardeşlikten öte olmuş burada. Yolda selam vermek bir yana evine biraz geç gelen komşusunu merak eden derdini soran insanlar varmış burada. Okudukça şaşırıyorsunuz belki ama evet doğru bu sözünü ettiğim üçüncü sayfa haberleri ile güneşe ateş etmesi ile meşhur, Seyhan'nın bağrında taş köprüsü ile Adana. Sıradan bir gezi yazısı gibi tarihçe, ve coğrafik bilgiler vermek değil niyetim. Başka bir bakış sadece bu şehre. Aslında çatısız evler ve palmiyelerin tezatlığı karşılıyor bu şehirde sizi. Lüksten arınmış görüntüsü ile gökten yere indiriyor nefsinizi. İkliminde salınan sarı portakallar, limonlar, incirler, zeytinler ve daha nicesi. Sıcaklığı güneşten değil insanlarından bu memleketin. Çünkü bana dokunmayan yılan bin yaşasıncılık hiç uğramamış bu melekete. Ama bu hiç düşmemiş kebabı kadar dillere. Mezapotamya'ya olan komşuluğu ile bir mozaik halini alan bu yeşil Çukurova diyarı, en az bereketiyle yetişen çeşit çeşit meyve sebzenin yanında bir o kadar her millet ve mezhepten insanı barındırıyor bağrında. Türk, Kürt, Arap, Alevi, Sünni ve daha nicesi. Sabah kahvaltısında et soran, yazın yaylara çıkıp serinleyen güzel çocukların, gözündeki ışığı ve yüzündeki gülümsemesiyle gönül zenginliği ile yıkanan, pamuğun bolluğundan belki de bilinmez pamuk gibi nineler ile nefes alan diyar,


Geçenlerde canım sıkılmış ve internette komik videolar izlemeye, boş boş eğlenmeye, öylesine kahkahalar atmaya koyulmuşken kendimi odamın bir köşesinde sorgulayıcı cümleler içerisinde 'Acaba bu adam dosdoğru mu?' diye dalmış gitmişken buldum. Öncelikle anlatacağım olay hakkında bir dipnot geçmem gerekir ki: Yaşanan olay dinimiz dahilinde değil; şahsa münhasırdır. Zaten bunu gerekli yerlerde tekrar vurgularım da. Güzel Türkiye'min inci kenti İzmir'de günlerden bir gün. Kesilir gözler sarığı başında, cübbeli kardeşime gözler. Bilirim sarığını başına bağlamış, cübbesini giymiş dostun bilirim dinini ne çok sevdiğini. Bilirim yolunu kaybetmiş zihinlerin gönlünü gül sularıyla yıkadığını ve feraha erdiğini. Böylesi Yunuslardan zarar gelmez bilirim! Ancak vay haline gönlünü zakkumun zehirleriyle gül niyetine yıkayanların! Böylesi bir insan, halk otobüsüne biniyor ve gözünü dikkatliyle bir yere kitliyor. Ne var orada peki? Birbirini seven iki genç. Uyarı 1- Videonun bir de diğer yanından bahsetmek istiyorum. Adam bu cümleleri sarf ederken dahi sakinliğini korumuş ve onunla aynı fikirde olmayanlar ona şiddetle karşılık vermişlerdir. Bu yazının amacı bir fikri savunmak değil; doğrusu ne olmalıysa onu yapmaya teşvik etmektir. Böyle ciddi yazınca etkileyici oluyor 😃 Neyse devam edelim. Tabi, adam öyle deyince ben bir durdum ve sordum kendime: ' Yahu adama bakıyorum sakin sakin cevap veriyor. Birileri bağır çağır yapıyor. Adam sakince 'Ben Osmanlı torunuyum, sarılamazsınız.' diyor. Yanlış bir şey var ama ne?' dedim. Ey benim dedesinin bir lahza sözünden bihaber ancak saygısında ise kusursuz olan kardeşim! Sana acziyetin hiç iyi bir hava katmıyor olacak ki insanlara karşı olan saygını gölgelemiş. Benim 'Osmanlı torunuyum' deyip de dedesinin yaptıklarına kanaat eden ama bir sözüne itimat edemeyen kardeşim! İnsanları ne yaptıklarına, nasıl davrandıklarına, hangi takımı tuttuklarına göre yargılamak bizim haddimize değil. Bunu deden demiş. 'Sen Beşiktaşlısın yanacaksın! Fenerliler ise istisna.' demek ne kadar haddimize olmadığı gibi onların yaptıklarını kendi dinince yargılamak da haddimize değildir. Hatta görmüyor olacaksın ki bu tavırlar sana da diğer kardeşlerine de hatta o çok sevdiğin, canını yoluna koyacağın dinine de zarar veriyor. Şu güzel Ramazan ayında oruç tutmayanların, tutamayanların bir yudum su içmeye çekindiği yerde oruç tutanların gözlerindeki 'Oruç tutmuyorlar!' bakışına üzülüyorum. Az iş çok verimle çıkılan yolda tarihini, bilimini, sanatını, fazlasını bilmeyip de ilmini bilmeyip de bir alim edasıyla kendi dillerince akıl veren başlara yanıyorum. 'Bir işi o işin hakkını veren yapsın.' derler ya. Bugün otobüste dilinden o cümleleri sarf eden güzel insana o zihniyeti nakşettirenlere üzülüyorum! Ben dinini kestirip atılmış gibi öğretenlere hakkımı helal etmiyorum!


Sisifos ya da Antik Yunan mitolojisindeki adıyla Sisyphos, edebiyat ve felsefe tarihini fazlasıyla meşgul etmiş son derece etkileyici bir karakterdir. Sisifos'un bu denli önemli olması, yarı-tanrı konumundaki karakterimizin dramatik; bir o kadar da sıra dışı öyküsünden geçer. Sisifos'un öyküsü tüm detaylarıyla yaşamdaki arayışımızdan izler taşır. Albert Camus ve Friedrich Nietzsche, Sisifos'un sıra dışı yaşam öyküsünden, hayattaki anlam arayışımıza dair önemli sorgulamalar çıkarmıştır. Hatta Albert Camus'un Sisifos Söyleni kitabı, klasikler arasına dahi girmiştir. Sisifos, hikayesiyle okuyucuya hayattaki arayışının sınırlarını zorlama kudreti verir. Ceza, gerçekten her zaman ceza mıdır? Yaşamak ama nasıl? Neden buradayız? Tüm bu soruların cevabı Sisifos'un öyküsünde! Sisifos'un hikayesine dair yolculuğumuzun başlangıcı bir Antik Yunan mitine uzanıyor. Antik Yunan mitolojisinde en güçlü tanrı herkesin bileceği üzere Zeus'tur. Yıldırımlarıyla azap salan Zeus, aynı zamanda tanrılar dünyasının babası olarak kabul edilir. Sisifos ise kendi halinde bir yarı-tanrıdır. Kendisinin oldukça küçük de bir ülkesi vardır. Sisifos, oldukça zeki, uyanık, ne yaptığını bilen bir kraldır. Buna karşın halkına ve misafirlerine karşı her zaman iyi davranışlar sergilemez. Kadınlara tecavüz eder. Halkına eziyet eder. Misafirlerine ise zaman zaman acımasız davranır. Anlaşılacağı üzere Sisifos, pek de sevilen bir kral değildir. Birçok kez tanrılar konseyi tarafından cezalandırılır. Bununla birlikte Sisifos'un hikayesindeki kırılma noktası ise baba tanrı Zeus'la ters düşmesidir. Günlerden bir gün, Nehir Tanrısı Asopos'un güzeller güzeli kızı kaçırılır. Asopos ne yaparsa yapsın çabaları nafiledir. Kızını bir türlü bulamaz. Birden Sisifos çıkagelir. Mit bu ya, Sisifos biliyordur Asopos'un güzeller güzeli kızının yerini. Sisifos, her zaman olduğu gibi uyanık ve zekice hareket ederek çıkarlarını düşünür. Asopos'la bir anlaşma yapmaya karar verir. Anlaşma gereğince Sisifos, kızının yerini söylemesine karşılık Asopos'tan ülkesi için bir ırmak talep eder. Çaresiz olan nehir tanrısı, Sisifos'un teklifini kabul eder. Anlaşma tamamdır. Sıradaki dramatik olay, Sisifos'un ihanetidir. Sisifos, güzeller güzeli kızı Zeus'un kaçırdığını söyler. Bu, gerçek anlamıyla bir ihanettir. Artık Zeus'un öfkesi Sisifos'un üzerindedir. Önce Ölüm Tanrısı Thanatos'u gönderir zavallı Sisifos'un üzerine. Zeki ve hünerleriyle nam salmış Sisifos, etkilenmez bile Thanatos'tan. Bir çırpıda ölüm tanrısının ölümünü prangalara geçiriverir. Durmaz Zeus, Thanatos'un ardından Savaş Tanrısı Ares'i gönderir Sisifos'u cezalandırması için. Ares, tanrı krallığının en güçlü tanrılarından biridir. Başarılı da olur. Sisifos'u zindanlara mahkum eder. Fakat Sisifos'un burada kalmaya niyeti yoktur. Kandırır Hades'i, birden kaçar kör dehlizlerden. Uzun bir süre tanrılara yakalanmadan kaçmayı da başarır Sisifos. Ta ki yaşlanıp bitap düşene dek. Sisifos, kaçacak mecali kalmadığından, birden tanrılar konseyi tarafından yakalanır. Yıllardır ne yaptılarsa yıldıramadıkları ahlaksız Sisifos karşılarındadır tanrılar konseyinin. Ona öyle bir ceza verilmelidir ki daha önce yaptıklarının da acısını fazlasıyla çeksin. Şimdiye dek verdikleri tüm cezaları bir şekilde savuşturmayı başarmıştır Sisifos. Tanrılar bu kez Sisifos karşısında yenilmeyi istemez. Ona en iyi cezayı vermek için uzun süre düşünürler. İşte Sisifos'un felsefe ve edebiyat tarihini alt üst eden, yaşamı anlamak için bize son derece derinlikli nüanslar sunan cezası böyle bir ortamda belirlenir. Sisifos'un yaptıklarına karşı cezası kesinleşmiştir. Tanrılar tarafından bildirilir. Tanrılar, Sisifos'u bir dağın eteklerine götürür. Devasa bir kaya gösterir. Sisifos'un görevi kayayı dağın en zirve noktasına taşımaktır. Evet, bu onun cezasıdır. Uyanık ve zeki Sisifos cezasından fazlasıyla mutludur. Alır kayayı güç bela çıkarır tepeye. Tam zirveye ulaşmışken tekrar düşer kaya aşağı. Sisifos tekrardan çıkarır kayayı zirveye. Kaya yeniden dağın eteklerinde... Bu böyle sonsuza dek gidecektir. Kaya, anlaşılacağı üzere bir metafordur. Tam olarak yaşamdaki arayışımızı simgeler. Kayayı bulmaya çalışmak, insanın yeryüzündeki varoluş amacıdır. Herkes kayasını arar. Kaya, yazgının ta kendisi, kaderin ötesindeki kaderdir. Burada sorulması gereken en önemli soru, yaşamının tamamını arayış içerisinde geçiren insanın kaderi ve yazgısıyla nasıl yüzleşeceğidir. Sisifos, tanrıların verdiği cezayı onaylar. Yazgısını kabul eder, kaderine razı gelir. Bu tavır, onun tanrıları cezalandırma biçimidir. Gerçekte tanrılar onu cezalandırmak ister ama yazgısını bulan ve kaderine razı olan Sisifos, kabul ederek cezalandırır tanrıları. Artık kayayı sonsuz bir yolculukla dağın zirvesine taşımak bir ceza olmaktan çok daha fazlasıdır. Sisifos'un yazgısı, mutluluğunun kaynağıdır. Sisifos, birçok yazar ve filozofun yakından ilgilendiği bir karakterdir. Bununla birlikte onunla ilgili en dikkat çeken okumalar Camus ve Nietzsche'den gelir. Nietzsche, Amor Fati şiirinde doğrudan olmasa da Sisifos'un öyküsüne yer verir. Amor Fati, kayanın kendisidir. Sonsuz bengi dönüşte süregelen ve durmadan devam eden arayışı ifade eder. Tıpkı Sisifos'un cezası gibi.


Tarihin en yaman keşmekeşleri büyük medeniyetlerin arefesinde yaşanır. Ahlaki yozlaşma, değerlerin dejenerasyonu, vicdan mekanizmasının tefessüh etmesi gibi bir millet için sükutu hazırlayan sebepler o toplumun her alanında hakimdir. Nemelazımcılık o toplumun mültezem bir metaıdır, hukuksuzluklar o toplumda normal karşılanır bir vaziyettedir. Fikir hayatı donuklaşır, zavallı entelijansiya yeni düşünceler serdedemez hale gelir. Haddini aşmanın neticesi olarak sanatta bir kokuşma yaşanır. Bilim hayatı bir kelepir fiyata ideolojik saplantılara kurban verilir. O toplum bir lanetlenmişlik belirtisi olarak, kaderini kendisine bağlamış olan milletlerin zulme uğraması karşısında ölüm sessizliğine bürünür. Böyle bir ortamda psikososyal yönden mutsuz olan halkın iç daralmalarının dışa vurumu olarak toplumsal bunalımlar ve toplumsal patlamalar, hilafi kitle hareketleri birbirini izler. Bu hal nedeniyle birliklerini yitiren ve parça parça olan o toplumun serencamı, bütün mukavemet gücü kırıldığı için düşman istilası ile nihayet bulur. İşte böylesi bir durumda o toplumdan nasıl oluyor da dipdiri ve yepyeni bir medeniyet, hangi amiller vasıtasıyla teşekkül ediyor? Bu yazıda farklı düşünürlerin farklı yaklaşımlarıyla bu soruya yanıt aranacak. Cemil Meriç, kültür ve medeniyet kavramlarını irdelerken, kültür kelimesinin 160 farklı tarifi olduğundan, her ülkede ayrı bir libasa bürünen uçarı, serazat bir mefhum olduğundan; medeniyet kelimesinin ise muhtevası, çağdan çağa, ülkeden ülkeye, yazardan yazara değişen kaypak ve karanlık bir kelime olduğundan bahseder. Sosyolog ve antropologların büyük bir çoğunluğu ise kültür ve medeniyet kavramlarının birbirinden ayrılamayacağı kanısındadır. Böyle bir vasatta yapılabilecek en iyi şey, kültür ve medeniyet kavramlarının konunun zihinlerde daha iyi şekillenmesi açısından idareten bir tanımını yapmak olsa gerek. Kültür bir milletin yapıp etmeler bütünüdür. Medeniyet ise bir milletin veya kader birliği etmiş bir kaç milletin yapıp etmelerinin kemal noktaya ulaşması ve temsil edilmesidir. Alman kültürü ayrıdır, Fransız kültürü ayrıdır, İngiliz kültürü ayrıdır ama bu kültürler bir araya gelince Batı medeniyetini oluştururlar. Bir medeniyetin bünyesi içinde devletlerin yıkılması yahut yeni devletlerin kurulması tarihte sık rastlanan olgulardır. İngiliz tarihçi Arnold J. Toynbee 'tarih bilinci ' adlı eserinde medeniyetlerin, bir yaratıcı azınlığın kendi tarihinin ve coğrafyasının ve baskın azınlığın baskılarına karşı koyması sonucu ortaya çıktığını söyler. Toynbee bu kalıba 'meydan okuma ve tepki' adını verir. Yani bir grup aklı başında yaratıcı niteliklere sahip insan var ve bu insanların karşısına problemler çıkıyor, problemleri aşarak büyüyorlar. Nihayetinde bir medeniyet ortaya çıkıyor demek istiyor yazar. Bu yaklaşım etki-tepki, neden-sonuç ilişkisine benzetilmiş. Tek farkı işin içinde insan iradesi olduğundan sonuç öngörülemez. Ayrıca Toynbee tarihe etki etmiş yirmi altı medeniyetten bahseder. Mısır, And, Çin, Minoa, Sümer, Maya, Hint, Hitit, Suriye, Helen, Babil, Meksika, Arap, Yukatan, Sparta ve Osmanlı medeniyetlerini kapsayan on altısının artık varlıklarının devam etmediğini; geriye kalan Hristiyan Yakındoğu, İslam, Hristiyan Rus, Hindu, Uzakdoğu Çin, Japon, Polinezya, Eskimo ve Göçebe medeniyetlerinin Batı medeniyetinin baskısı altında varlıklarını idame ettirmeye çalıştıklarını ifade etmiştir. 'Coğrafya bu yaratıcı azınlığın karşısına çetin problemler çıkarır' der yazar. 'Yaratıcı azınlık, bu problemleri çözdüğü sürece büyür'. Coğrafya çok önemlidir. Bir ülkenin ticeret yolları üzerinde olması, bulunduğu topraklar üzerinde daha önce başka medeniyetlerin kurulmuş olması, çevresinde büyük medeniyetler olması yahut düşman ülkeler olması o ülkeyi hep uyanık tutar, ister istemez büyümeye mecbur bırakır. Eğer bir medeniyet böyle bir coğrafyada büyüyemiyorsa sahip olduğu konumu koruması da imkansız hale gelir ve kaçınılmaz sona doğru ilerler. Örneğin bahsedilen şekilde bir coğrafyaya sahip olmayan İzlanda, bin yıllık parlemento geçmişi olmasına rağmen tarih sahnesinde pek bir varlık gösterememiştir. Bu arada coğrafyanın fiziki şartlarının çok sert olmamasının da ayrı bir kazanç sağlayacağını belirtelim. Evet, nasıl ki insanı ailesine bağlı tutan yaşanmışlıktır, ortak anılardır aynen bunlar gibi de bir milleti bir arada tutan tarihtir. Bunun yanında bir millet tarihinde yüksek zirvelere ulaşmış ve o zirvelerde iz bırakmış ise bir gün dibi boylasa dahi tekrar zirveye ulaşmak hep hayalinde olacaktır. O millet tarihindeki kötü hadiselerden ders çıkarır, başarılarına ise imrenir. O millet tarihine bakar ve ne olduğunu tekrar hatırlar. Tarih bir gelecek pusulasıdır o milletin elinde. Dibi boylayan toplumların içinde bulunduğu durum ise ancak zillet olabilir. Zillet ise insan psikolojisine kuvvetle tesir eden bir faktördür. İnsanı sorgulamaya iter. Zilletle gerilen bir millet asaletle parlar. Bu nedenle psikososyal bir faktör olarak medeniyetlerin teşekkülünde zillet psikolojisinin rolü göz ardı edilemez. Benim bir arkadaşım yeni nesil uçak gemilerinin enerjisini kendi içinde barındırdığı nükleer reaktörlerden sağladığını öğrendiğinde hatırlıyorum kıpkırmızı kesilmiş, gözleri dolmuş ve hırsından ağlamamak için dudaklarını ısırmış, kendini zor tutmuştu. Çünkü aradaki açıklığı görmüştü. Zilletin uyarıcı gücü derken kastedilen budur. Zilletin ızdıraba inkılabı ve insanın içinde bir kora dönüşmesi. Aslında böyle teknik meselelerin medeniyetlerin teşekkülü açısından medeniyet nazariyecileri arasında pek bir önemi yoktur. Bilim ve teknik daha çok sonuçtur. Nasılsa böyle farklar beş on yıla kapanır. Hem bilimden önce şehirleşme ve ticaret gibi altyapı diyebileceğimiz tarzda oluşumlar gereklidir. Yani bilim sonraki iştir. Bu paragraf hakkında birkaç şey söyleyecek olursak; Şeriati'nin bahsettiği yirmi yedinci medeniyetin 'Amerika' olduğunu, ilkel topluluklar ifadesini ümmi kavimler şeklinde ifade edersek hem kavram hazinemizi geliştirebileceğimizi hem de üzerinde çalıştığımız ifadeleri kullanmanın dayanılmaz bir rahatlığını tadacağımızı, tarihte kurulan yirmi altı medeniyetin -Şeriati'ye göre yirmi yedi- beşte dört kadarının ümmi kavimler tarafından kurulduğunu ayrıca kanımca göç hadisesinin çok derinlikli bir konu olduğunu; tahminen ileride bu olayın Türkiyeli sosyologlar tarafından daha önce dünya üzerinde hiç tartışılmamış varyasyonlarının ortaya konacağını söyleyebiliriz. Sosyolog ve felsefeci Hilmi Ziya Ülken 'uyanış devirlerinde tercümenin rolü' adlı eserinde medeniyetlerin teşekkülünde tercüme faaliyetlerinin itici gücünü şöyle açıklar: 'Medeniyet sürekli bir yürüyüştür. Her ulus, büyük medeni akışla birleşen ve ona karışan yeni bir sudur. O kendinden bir şeyler getirir; fakat onu büyük akışa katmasını bilmezse hiçbir şey yapmış olmayacaktır. Medeni akışa ayak uydurmak demek ona karıştığı yere kadar bütün fikir mahsullerini tanımak ve onlarla yoğrulmak demektir. Kendi içine kapanmış, başkalarından habersiz ve kendi kendine doğup büyüyen, devresini tamamlayan medeniyetler yoktur. Eski Sümer ve Mısır Yunan'a, Yunan Latin'e ve İslam'a, İslam ve Latin dünyaları Rönesans vasıtasıyla Avrupa medeniyetine ulaşır. Bu sürekli yoldan ayrılan ve ayrı kalan dallar kendi kendine çürüyüp düşmeğe mahkumdur. Eski Amerika medeniyetleri bundan dolayı yarım kalmış ve yemişlerini vermeden kaybolup gitmiştir. Bizim için lazım olan eski İslam ve yeni Avrupa uyanışlarında olduğu gibi çok sistemli ve hararetli bir tercüme faaliyeti canlandırmaktır. Tanzimat'tan beri geç kalınan bu yola girmenin tam zamanıdır ve şükredelim ki girilmiştir'. Bu kalıbı bu bakış açısıyla tekrar ele alalım. Bir grup var. Ellerinde bir program var, bir medeniyet kurmak istiyorlar. Bu program dahilinde ilerlerken bazı engellerle karşılaşıyorlar. Şu halde karşımıza iki durum çıkar. İlki, bu grup yaratıcı bir tepkiyle bu engeli aşar. İkincisi, bu grup bu engeli kendi yaratıcı tepkileriyle aşamaz ama bir ihtimal daha var, engelin kalkmasını bekler. Bu süre zarfında tabi programını uygulayamaz. Yani Toynbee'nin dediği gibi problemlerini her zaman kendi yaratıcı tepkisiyle aşamayabilir. Ayrıca eğer bir grup bir programla ortaya çıkıp bu programını uygulamaya başlamışsa, kendileri meydan okunan taraf olmaz. Meydan okuyan taraf olmak zorunda da değildir. Kanımca program dahilinde bir medeniyet inşaasına kalkışmak, öncesinde mutlaka bir örneğe dayanılarak yapılmak zorundadır. Yani eğer bu bahsi geçen yaratıcı azınlığın bir tarihsel geçmişle iltisakı yoksa yahut medeniyet tahayyülleri için örnek aldıkları bir başka medeniyet yoksa böyle bir program ortaya koymaları imkansızdır. Zaten insan daha önce örneğini görmese, okumasa medeniyet diye bir şeyin varlığından da haberdar olamaz. Tarih bir millet için işte bu yüzden bu denli önemlidir. Burada bir 'ilk medeniyet' sorusu akla geliyor. Bu da ayrı bir çalışma alanı olarak kalsın. Evet, bu yazı bir makale değildir. Çünkü gerekli araştırmaları gereğince yapamadım. Eskiler evrak-ı perişan derlermiş. Bir çok hatalı yeri olabilir. Ama umarım en azından bu ülkenin benim yaşımdaki genç sosyologlarını gıcık etmeye yeter. İsmi geçen yazarları gereğince okuyamadım. Okuyamamak bir bahane olamazdı. Ancak sosyal bilimler çok yoğun okuma yapmayı gerektiren bir alan. Benim asıl mesleğim fırsat vermediğinden hem bu kadar hafakanın arasında bir türlü yönelemediğimden gereğince okuyamadım. Bu yüzden okuyucu ümmiliğimi affetsin. Ama yazmamak, hele şu dönemde, asla bir bahane olamazdı. Umarım bir şeye değer.


Bir kitabın incelemesini yazmadan evvel, onun tanıtılmaya değer olup olmadığını sorguluyorum. Bu sebeple benim köşemde kitapları eleştirdiğim bir bölüm yok. Genellikle kişisel gelişim kitapları vakit kaybı olmanın yanı sıra herkes tarafından bilinen bilgilerin sistematik bir şekilde kağıda geçirilmesinden fazlası olamıyor. Fakat Kronik Kitap Yayınları'ndan çıkan ve yeni İlber Ortaylı söyleşisi olan Bir Ömür Nasıl Yaşanır? kitabı eğer kişisel gelişim kategorisine dahil edersek- bu kuralı yıkan bir çalışma olmuş. Yenal Bilgici ile İlber Ortaylı'nın söyleşisinden oluşan kitabın okurlar tarafından oldukça ilgiyle karşılandığını söylemeliyim. Çünkü İlber Ortaylı'ya birçok kişi hayatla ve kitaplarla ilgili sorular soruyorlardı. Bir Ömür Nasıl Yaşanır? Hayatta Doğru Seçimler İçin Öneriler isimli kitabın bu sebeple okur kitlesinin istediği bir içeriği karşıladığına şüphem yok. Ayrıca İlber Ortaylı'nın hayat tecrübelerinden faydalanmak isteyen birçok kişi ve kurum, ondan konferanslar talep ediyor ve sorular soruyorlardı. Bu kitabın bir başka yazılma amacı ise bu isteklere toplu bir şekilde cevap verebilmek olsa gerek. Sorulan sorular kitapta çeşitli başlıkların altında toplanmış ve bu durum kitabı daha okunabilir kılmış. Kitabın önsözünde İlber Ortaylı: faber est suae quisque fortunae diyerek başlıyor. Yani, herkes kendi talihinin mimarıdır. Esasında bu Latince deyiş, kitap için oldukça güzel bir özet olmuş görünüyor. İlber Ortaylı genellikle kendi döneminde gördüğü manzaralardan ve tecrübelerinden bahsetmiş. Bu tecrübeleri bir kitap halinde okumak oldukça güzel bir durumdur. Eğitim ile ilgili çeşitli fikirlerini belirtmiş ki oldukça istifade ettiğimi söylemeliyim. Birçok kez kendisine sorulan dil öğrenmek ile ilgili soruların da sorulduğu bu söyleşide oldukça renkli cevaplar olduğunu da belirtmeliyim. Entelektüeli üstüne vazife olmayan işlerle ilgilenen kişi olarak yorumlayan İlber Ortaylı, devam ediyor ve ekliyor: Kendi dünyasının dışıyla ilgilenendir entelektüel. Bu esasında oldukça kısa ve öz bir yorum olmuş. Yenal Bilgici, İlber Ortaylı'ya soruları sorarken toplumumuz hakkındaki düşüncelerini sıkça sormaya gayret etmiş. Genellikle bu sorulara aldığı yanıtlar olumsuz olsa da İlber Ortaylı hep ümitvar bir tutum sergiliyor. Son dönem neslin farklı dallarla ilgilenmesinden hoşnut görünüyor. İyi şehir; iyi bir kütüphanede çalıştıktan sonra, iyi bir salonda, iyi bir tiyatro oyunu seyredebildiğin ve temsilin ardından güzel bir kafeye gidip sohbet edebildiğin şehirdir. Kendisine televizyon programlarında bahsettiği birçok konu hakkında derinlemesine sorular sorulmuş ve bu yüzden Yenal Bilgici'nin oldukça güzel sorular sorduğunu söylemeliyim. Ayrıca bu güzel soruları daha da ayrıntılandırmak istediğinde, soruları genişleterek tekrar sormuş ki bu da cevapların daha ayrıntılı olmasını sağlamış. İyi bir gezgin olan ve aynı zamanda gezi yazıları kaleme alan İlber Ortaylı'ya seyahat ile ilgili sorular da oldukça sık ve zengin bir şekilde sorulmuş. Nasıl gezmeli? Nereleri gezmeli? Hangi müzeleri gezmeli? gibi sorulara cevap veren Ortaylı, aynı zamanda kendi pişmanlıklarına ve yapılmaması gerekenlere de değinmiş. Aynı zamanda hangi ülkeleri gezmeniz ve nasıl gezmeniz gerektiğiyle ilgili çeşitli rotalardan ve tecrübelerinden de bahsediyor. Bunun yanında, kitap hazırlanırken İlber Ortaylı'nın tavsiye ettiği müzeler veya filmlerden bir liste de hazırlanmış ki bu da okuyucuya bir kolaylık sunuyor. Kitaptan şunu anlıyorsunuz, İlber Ortaylı aynı zamanda film izlemeye ve tatbik etmeye de düşkün. Yaşı gereği birçok yapının eski halini gören ve bilen birisi olarak, restorasyon çalışmalarımızın oldukça kötü olduğunu büyük bir haklılıkla belirtmiş. Bu konuda büyük bir rahatsızlık içerisinde olduğumuz çok açıktır. Ülkemizdeki restorasyon çalışmalarının çoğunluğu, oldukça yüz kızartıcı bir şekilde sonuçlanıyor. Restorasyon rezaletleri olarak adlandırdığım bu durumun en önemli sebeplerinden bir tanesi, ülkemizin bu konuya yeterince ilgi göstermiyor olmasıdır. Birçok kez eğitimden bahseden ve bununla alakadar olan İlber Ortaylı'ya bu konuda da birçok soru sorulmuş. Birçok öneri ve eleştiride bulunulmuşsa da burada bahsetmek yerine kitabın içeriğinde bırakmayı tercih ediyorum. Mantıklı bir vecize olarak, ezberlemenin eğitimin bir parçası olduğundan ve bunun gerekliliğinden bahsederek ilginç bir yorumda bulunuyor. Esasında bu konuda, iş bilmez yöneticilerin eğitim sistemini bozmasından dem vuruyor. İlber Ortaylı'nın yaşı ve yaşayış tarzı gereği, tecrübeleri birçok insan için oldukça kıymetli olmaktadır. Fakat insanlar burada bir yanlışa düşebiliyor. İlber Ortaylı'nın yaşadıkları ve tecrübeleri insanlara bir yol ve yöntem göstermelidir. Lakin birçok insan onun söylediklerini değiştirilemez doğrular olarak algılıyor. Bu oldukça hatalı bir tutumdur. Doğru kalıplar yoktur, bireylere özgü doğrular vardır. Bundan dolayı bazı tecrübeleri kendinize göre yorumlamanız sizin için daha faydalı olacaktır. Bu kitabı okurken bunu hatırdan çıkarmamanızı bir okur olarak tavsiye ediyorum. Kitabı oldukça merak ediyorum. Hakkında yazılanları okuyunca, okumak için sabırsızlanıyorum. Türkiye ziyaretimde, alınacaklar listesinde yerini çoktan aldı. merhaba gerçekten çok işime yaradı bu makale ödev için teslimim vardı.


Bir paragrafı anlamak için öncelikle o paragrafta bize ne anlatılmak isteniyor, verilmek istenen mesaj nedir bunu bilmemiz gerekir. İşte bunun içinde bir parçada anlatılan konuyu, verilmek istenen ana fikri ve yardımcı düşünce kavramlarının ne anlama geldiğini bilmeliyiz. Gelin hep birlikte paragrafın anlam yönünü inceleyelim. Paragrafın konusuyla başlayalım. Paragrafta üzerinde en çok durulan olaya, duruma ve görüşe konu denir. Konu genellikle ilk cümlelerde sezdirilir yahut verilir. Konuyu bulurken paragrafta en çok tekrar eden sözcük bize konuyu bulmamız için verilen ipucudur. Konu tek kelimeden veya kelime gruplarından oluşabilir. Anlatılan nedir? sorusu ise konuyu bulmamızı sağlayacak güzel bir sorudur. Paragrafın genel ve sınırlandırılmış olmak üzere iki çeşit konusu vardır. Genel konuları işlemek zordur ve genelde soyut kavramlardan oluşur ancak sınırlandırılabildiği ölçüde işlenmesi kolay olur. Örnek verecek olursak sevgi genel ve soyut bir konuyken hayvan sevgisi ise sınırlandırılmış konuya güzel bir örnek olmuş olur. Paragrafın ana fikri ise paragrafta bize verilmek istenen mesajdır. Tüm cümleler bu mesaj etrafında toplanır. Mesajımız hedefinden paragraf boyunca sapmamalıdır. Saptığı durumda yeni bir paragraf ortaya çıkmış olur. Kısaca ana fikir parçanın yazılış amacıdır ve tek bir cümle ile ifade edilir. Genellikle paragrafın sonunda yer alır. Paragraflar iki yöntemle oluşturulur. Tümdengelim paragraflarında, genelden özele giden bir yazma biçimi mevcuttur bu durumda ana fikir paragrafın başında verilir. Tümevarım paragraflarında ise durum özelden genele doğru sıralanır. Bu biçim paragraflarda ise ana düşünce paragrafın sonunda yer alır. İnsanı yazmaya teşvik eden şey ana fikirdir. Asıl anlatılmak istenenin ne olduğu, ana fikir için sorulması gereken temel sorulardandır. Paragrafın yardımcı düşüncesi ise ana düşünce dışında kalan, paragrafta yer alan diğer tüm mesajları içerir. Yardımcı düşünce asla ana fikir ile çelişmemelidir. Ana fikri destekler niteliktedir. Birden fazla yardımcı düşünce mevcuttur. Ve genelde yardımcı düşünceler için soru sorulacağı zaman bu paragraftan aşağıdakilerden hangileri çıkarılamaz ya da hangilerine ulaşılabilir gibi sorularla kendini meydana getirir.


Ajan 10483, bu romanın baş kahramanı. Lakin kahraman demek doğru olmaz çünkü bu kişi bir psikopat. Bir Psikopatın Günlüğü isimli kitabı ise Nir Hezroni'nin ilk gerilim romanı ve bu kitap ile Türkiye dahil dünyanın birçok ülkesine açılabilmeyi başarmış. İlk olarak Nir Hezroni'den biraz bahsedecek olursak, kendi sitesinden anladığım kadarıyla kendisi high tech olarak tanımladığı ileri teknoloji bilimi ile uğraşıyormuş. Geceleri de bilim-kurgu ve gerilim konulu kitaplar yazıyormuş. İkinci kitabı olan Bir Psikopatın Talimatları da anladığım kadarıyla ilk kitabının devamı. Dediğine göre bu kitapların dizisi de çıkacakmış. Ayrıca üçüncü kitabının da 2019'da İbranice yayımlandığını söylemiş ama çevirisi 2021'e ertelenmiş diye gördüm. Kitabın konusuna gelirsek, İsrail İstihbarat Teşkilatı benzeri bir kurum var. Bu kurum zeki olarak düşündükleri insanları toplayıp İsrail'in lehine olacak durumlar için ajan olarak yetiştiriyorlar. Ama bizim psikopat da bu kuruma alınıyor. Ve kendisine verilen görevleri yapmaya başlıyor. Başta yaptığı görevlerin insanlık için iyi olduğunu düşünerek yapıyor ama sonradan bu durum kendisi için iyiye dönüyor. Bir Psikopatın Günlüğü, bu söz konusu kurumun öldüğünü düşündükleri Ajan 10483'ün tekrar ortaya çıktığına dair kanıt ele geçirmeleri ile başlıyor. Bu kanıt da ajanın 10 yıl önce postaya verdiği, 10 yıl sonra teslim edilmeye zamanlı bir günlük, ajanın günlüğü. Bir seri katil ağzından kitap okuyup bu kadar kan dondurucu şeyleri bugün saçımı taradım, çayımı demledim der gibi dümdüz bir ifadeyle yazması çok ilginç bulunmuş. Bu ajanın psikolojik sorunları günlüğünün ilk sayfalarından anladığımız kadarıyla çocukluğuna kadar gidiyor. Obsesif kompulsif bozukluk gibi birçok psikiyatrik bozukluğu olan bu çocuk, kendini iyi yetiştiriyor. Birçok alanda kendini yetiştiriyor. Ajan olunca da bu yeteneklerini aktif şekilde kullanıyor. Mesela bilgisayar korsanlığı yeteneklerinin önüne kimse geçemiyor. Sistemden yetkisi olmadığı halde kendi DNA verilerini bile silmeyi başarıyor. Bu yeteneklerini insanlığın iyiliği için insanları öldürürken de kullanıyor. Tabi bu işleri bu kadar soğukkanlı yapması, kitaptaki diğer karakterler için bir merak konusu. Başta biz de merak ediyoruz tabi. Yani anlıyorsun ki bunu yapan adam fazla bir şey düşünmüyor. Sonrasında bunun acısını çekecek ya da öncesinde sonunu düşünecek kadar sosyal olarak becerikli yaratılmamışlar. Bu ajanlar normal bir insanın midesini bulandırabilecek durumlara göğüs germek için yetiştiriliyorlar. Bizim ajan ise bunların yanında bir psikopat olduğu için bu durumları, görevlerini abartarak yapıyor. Mesela bir kişiye mi öldürecek, binayı yıkıyor. Bunu nasıl yaptığını öğrenmek istiyorsanız, işte bu merak da kitabı incelememin minör nedenlerinden biri.