Kore bölgesi, Sarıdeniz ile Japon Denizi arasında yer almaktadır. Son bir asır içerisinde pek çok olayın gerçekleştiği bu bölge, hala gündemde kalmakla birlikte sıkça araştırma ve ders konusu olmaktadır. Kuzey Kore'nin nükleer çalışmaları bütün bir dünyada endişe yaratmasının yanında bazı kesimler tarafından desteklendiği açıktır. Özellikle son dönemde Kuzey Kore Çin Amerika Birleşik Devletleri arasında ciddi bir zıtlaşma bulunuyor. Çin, hem Kuzey Kore hem de ABD arasında denge siyaseti kurmaya çalışsa da Trump yönetimi ile birlikte Kuzey Kore'ye olan eski desteğini azaltmış görünüyor. 2017 yılı itibari ile Kuzey Kore'nin fiilen ABD'yi tehdit etmesinin yanı sıra Kıtalararası Balistik Füze türü füzesini başarıyla test etmesi üzerine ABD'nin bütün iç gündemi bu konuya yöneldi ve dünya medyasında bu konuyla ilgili şiddetli tartışmalar dönmekte. Günümüzde iki zıt-uç ülkeyi içeren bu bölgede, adından sıkça söz ettiren Kuzey Kore tarihinden ve ülke profilinden kısaca bahsedeceğiz. Japonya'nın 1910 yılında Kore coğrafyasını işgaliyle birlikte 35 yıl boyunca Japon etkisi altında kalan bu bölge, II. Dünya Savaşında Japonya'nın yenilmesiyle birlikte (1945) ikiye bölündü. Güneye ABD kuvvetleri yerleşirken, Kuzeye Sovyetler Birliği kuvvetleri yerleşti. 1948 yılında Kuzey Kore ve Güney Kore devletleri kurulmuş oldu. Güney Kore Başkanı Syngman Rhee seçilirken; Kuzey Kore, komünist felsefeye sahip olan Kore Halk Ordusu lideri Kim Il-sung tarafından resmen kuruldu. Normalde tek olan Kore, böylece Kuzey ve Güney Kore olmak üzere resmen ikiye bölünmüş oldu. Komşu ve hatta aynı milliyetten olan bu iki ülke arasında bugüne kadar hiçbir şekilde barış gerçekleşemedi. 1949 yılında ABD ordusu Güney Kore'den çoğunlukla ayrılmıştı. Bu fırsatla birlikte, SSCB ve Çin desteğine sahip Kuzey Kore, 1950 yılında Güney Kore'ye savaş açtı ve üç yıllık Kore Savaşı başlamış oldu. Kuzey Kore, yaklaşık 230.000 kişilik birliği ile Güney Kore'yi işgal etti ve başkenti olan Seul'u aldı. Savaş tamamen Kuzey Kore başarısıyla sürmekteydi. Fakat bunun üzerine Henry Truman, ABD kuvvetlerinin bölgede Güney Kore'ye yardım etmesine karar verdi. Böylelikle ilerleyen süreçte Birleşmiş Milletler çatısı altında -Türkiye dahil olmak üzere- 20 adet ülke bu koalisyona katılacaktı. Savaşta yaklaşık 4 milyon insan hayatını kaybetti. 1953 yılında Panmunjon Ateşkes Antlaşması ile birlikte savaş bitmiştir. Görüleceği gibi bu bir ateşkes antlaşmasıdır. Hiçbir şekilde barış antlaşması imzalanmamıştır ve savaşın sonucunda kuzey-güney bölünmüşlüğü aynen devam edecek, hatta iki tarafın birbirine olan düşmanlığı biteviye artacaktır. Barış şartlarının sağlanamamasının da etkisiyle iki ülke arasına silahsızlandırılmış tampon sınır bölge oluşturulmuştur. Batılı kaynaklar Kore Savaşı'nı hep kendi perspektiflerinden yazmaktadır. Bu da tarafsız bir yorum yapmayı zorlaştırmaktadır. Kuzey Kore, Kore bölgesinin güneyinde ABD işgali olduğunu düşünüyordu ve o yüzden savaşa girmişti. ABD ise komünist yönetimleri dünyaya tehlike olarak görüyordu. ABD Yönetiminde, Türkiye ve Yunanistan'a askeri ve mali yardım yapan ve global bir siyaset izleyen Harry S. Truman bulunmaktadır. Truman'ın temel politikası zaten SSCB ve komünizmin karşısında durmaktı. Bundan dolayıdır ki H.S.Truman'a göre tehdit büyüktür. Ak ya da karayı seçmekten ziyade, olaya doğru bir pencereden bakmak için bu şekilde çift taraflı düşünmek önemlidir. Ayrıca unutulmamalıdır ki Batı Medeniyeti yaşadığı kıyameti henüz zihninden silmiş gibi yapamamıştır yani II. Dünya Savaşı'nın anıları hala tazedir. 1948 yılında Kim Il-sung yönetimiyle ülkenin kurulmasıyla birlikte 1998 yılına kadar Kim Il-sung lider sıfatıyla aynen kalacak ve ülkenin Büyük Lideri ünvanına sahip olacaktır. Ayrıca yeni bir takvim icat eden Kuzey Kore, Kim Il-sung'un doğum yılı olan 1912 tarihini başlangıç kabul etmiştir. Bu dönem içerisinde madencilik had safhaya ulaştırılmıştı ve hızlı bir endüstriyal büyüme yakalandı. Ekonomisi tamamen madencilik ve askeriye üzerine kurulmuş olan Kuzey Kore, 1970 yıllarında dünyada artan petrol fiyatları karşısında büyük bir sıkıntı içerisinde girdi. Bu şartlar altında dış borçlanmaya girildi. Bu dönemlerde de bütün dünya ile ve özellikle Güney Kore ile zorlu ilişkileri bulunan Kuzey Kore, ilk kez Kim Il-sung yönetimiyle birlikte nükleer programını duyurdu. Bu program içerisinde uranyum zenginleştirme deneyleri de bulunuyordu. Kuzey Kore 1985 yılında Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması altına imza attı. Bu antlaşmanın üzerinden bir sene geçmesiyle birlikte ülkedesindeki nükleer reaktör çalışmaya başlayacaktı. 1991 yılında Birleşmiş Milletler'e katılan Kuzey Kore ; bunun üzerinden iki yıl geçtikten sonra, orta-menzilli balistik füzelerini ilk kez deneyecekti. Nihayetinde 1994 yılında ani bir kalp krizi ile Kim Il-sung ölecek ve yerine oğlu Kim Jong-il geçecektir. Kim Il-sung ülkesinde hala Güneş kabul edilmekte ve ülkenin ebedi lideri gözüyle bakılmaktadır. Kim Jong-il, yönetime geçtiği sene ABD ile yapılan antlaşma dahilinde bütün nükleer programını donduracağını taahhüt etmişti. Lakin 2002 yılında tekrardan nükleer programını başlattığını söyleyecek ve Birleşmiş Milletler müfettişlerini ülkeden sınır dışı edecekti. Ayrıca Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan çekildiğini ve Kore bölgesinin nükleer silahlardan arındırılmasına dair Güney Kore ile imzaladığı antlaşmayı da tek taraflı feshettiğini açıkladı. Ayrıca Kim Jong-il yönetiminde büyük bir kıtlık yaşandı ve milyonlarca Kuzey Koreli açlıktan öldü. Bu dönemde ABD'yi vurabilecek uzun-menzile sahip füzeler denenmeye başlandı. Ayrıca yeraltı nükleer çalışmalarıyla da adından söz ettiren Kuzey Kore, bir dönem tekrardan nükleer çalışmalarına ara vereceğini söylese de gizlice bu çalışmalarına devam ettiği ortaya çıkacaktı. Batılı ve özellikle Birleşik Devletler kaynakları, Kim Il-sung yönetimi için geleneksel komünist yönetim tabiri kullanırken, Kim Jong-il yönetiminin bunu askeri diktatörlük yönetimine çevirdiğini söylerler. Kim Jong-il 2011 yılında kalp krizinden ölünce , yerine bugün hala görevinde bulunan oğlu Kim Jong-un geçti. Kim Jong-un'un yönetime geçmesiyle birlikte bütün bu askeri ve nükleer çalışmalar hız kesmeden devam etti. Yine bu dönemde uzun menzilli füzeler denendi ve özellikle Güney Kore ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri tehdit edildi. Yine bu dönem ilk kez hidrojen bombası testi duyuruldu. Yakın dönem içerisinde ICBM türü füze denendi ve bunun 2.802 km menzile sahip olduğu, Alaska'yı vurabilecek güçte olduğu, askeri otoriteler tarafından dillendirildi. Bugün hala başkan olan Kim Jong-un, nükleer çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor ve bütün dünyada adından sıkça söz ettiriyor. Özellikle 2017 yılında yaptığı son nükleer testler ile yeniden büyük bir tartışma konusu oldu fakat bu sefer olayların daha ciddi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Daha global ikinci bir Kore Savaşı olmaması için ortaya koyabileceğimiz fazla bir neden bulamıyor oluşumuz herhalde bu olayın ciddiliğini ve tarafların çatışmasını özetlemeye yetecektir. Kuzey Kore kendisini dünyadan ve uluslararası birliklerden izole etmiş bir şekilde varlığını sürdürüyor. Hem ekonomik hem de askeri anlamda resmi olarak Çin dışında fazla bir ülkeyle ilişki kurduğu gözlemlenmese de bu kadar çok devinim olan ülkede gizli olarak ticaretin ve antlaşmaların yürüdüğünü söylemek yanlış olmayacaktır. Ülkeye giriş çıkışlar titizlikle kontrol ediliyor ve basın büyük bir sansür altında tutuluyor. Ayrıca 2017 yılında Kuzey Kore ile Rusya ilişkileri eskiden olduğu gibi çok yakın. Bunda ABD ile Rusya'nın zıtlaşmasının büyük bir etkisi olduğu aşikardır. Ayrıca Rusya'nın Kuzey Kore ile kara sınırı olduğunu belirtmemiz gerekir. Kuzey Kore ya da resmi adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti , dünyada komünist sitemle yönetilen birkaç ülkeden birisidir. Dünyadan kendini soyutlamış bu ülkenin tarihinden kısaca bahsettikten sonra ülke profiline göz atalım. Doğu Asya'da bulunan Kuzey Kore'nin Kuzeyinde 1,352 km sınır boyunca Çin ve 18 km boyunca Rusya ile, Güneyinde 237 km boyunca Güney Kore ile kara sınırı vardır. Güney Kore komşuluğunda demilitarize bir bölge bulunmaktadır. Doğuda Japon Denizi ile çevriliyken Batıda Sarı Deniz ile çevrilidir. Korece konuşulan Kuzey Kore'de 2016 yılı Dünya Bankası verilerine göre 25 milyon kişi yaşamaktadır. Başkent olan Pyongyang'da yaklaşık 2,8 milyon kişi bulunuyor. Kuzey Kore'de yönetimde olan parti Kore İşçi Partisi olsa da iki tane daha küçük parti vardır ve bunlar da İşçi Partisinin yönetimi altındadır. Mevcut hükümete 2011 yılından bugüne Kim Jong-un liderlik etmektedir. Kendi meclisindeki 687 koltuğun hepsi Kore İşçi Partisi'ne aittir. Çoğunlukla askeri harcamalara ayrılan ekonomisinde geçmişte sıkıntılar yaşadı. Kıtlık sorunlarıyla yüzleşen Kuzey Kore'ye dışarıdan sıklıkla yiyecek yardımı gelmesine rağmen nükleer ve askeri harcamaları gayrisafi yurtiçi hasılasına oranla en yüksek olan ülkedir. Bu yüzden yardımlar hep tartışma konusu olmuştur. İşçi gücü 14 milyon iken işsizlik oranı 2013 yılında %25.6 idi. İhracat kapasitesinin büyük çoğunluğunu(%76.5) Çin oluşturuyor. İthalat için de aynı durum geçerli. Resmi olarak askeri malzemeler, madenler, giysi, sebze ve metal ihracatı yaparken aynı zamanda şüpheli ihracat malzemeleri arasında füzeler, uyuşturucu ve insan ticareti vardır. Çoğunlukla sanayi ekonomisine sahip olsa da tarım da ülkenin milli gelirine katkı sağlamaktadır. Askeri sanayisi gelişmiş olan Kuzey Kore, tarihi boyunca nükleer güce önem vermiştir. En son 2017 yılında Kıtalararası Balistik Füze denemesinin başarılı olmasıyla tekrardan gündeme oturdu ve büyük tartışmalara konu olmaya aynı hızla devam ediyor.


Amerika Birleşik Devletleri ve onun Asyalı müttefikleri, Kuzey Kore'yi ciddi bir güvenlik tehditi olarak görüyorlar. Dünyadaki en büyük konvansiyonel askeri güçlerden birisi olan Kuzey Kore, gelişen füzeleri ve nükleer testleri ve agresif söylemleriyle, dünya çapında endişe uyandırdı. Fakat dünya güçleri Kuzey Kore'nin nükleer silahları elde etme yollarını yavaşlatmakta etkisiz oldu. Kuzey Kore Lideri, Kim Jong-un, nükleer programı kendi rejiminin devamı için bir araç olarak görüyor. Dünyadaki en fakir ülkeler arasında kalırken, Birleşik Devletler Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, Kuzey Kore yaklaşık olarak kendi gayri safi yurt içi hasılasının çeyreğini askeriyeye harcıyor. Bu riskli politikası, istikrar ve güvenliği korumayı amaçlayan bölgesel ve uluslararası ortaklıkları test etmeye devam edecektir. Kuzey Kore bir seri kısa-, orta-, ve kıtalararası- menzile sahip füzelerini ve denizaltı balistik füzelerini test etti. Ülkenin sahip olduğu nükleer stok tahminleri farklılıklar gösteriyor: bazı uzmanlar Pyongyang'ın on beş ila yirmi adet nükleer silaha sahip olduğuna inanıyorken, Birleşik Devletler istihbaratı bu sayının otuz ila altmış arasında olduğuna inanıyor. Kuzey Kore yönetimi, Temmuz 2017'de, büyük nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip iki adet kıtalararası balistik füze test etti. Pentagon Kuzey Kore'nin ICBM testlerini doğruladı ve verilerine göre yeni füzenin 10,400 kilometrelik potansiyel menzili olduğu, eğer düz bir yörüngeyle ateşlenirse ABD'nin ana topraklarına yetişecek kapasiteye sahip olabileceği tahmin ediliyor. Diğer ülkelerdeki ABD analizcileri ve uzmanları, Kuzey Kore'nin sahip olduğu ICBM türü füzenin nükleer yüklenmeyi taşıyabilme ihtimalini hala tartışıyorlar ve sahip olduğu ICBM füzelerinin atmosfere yeniden girdiğinde parçalanmadan hedefe ulaşma olasılığı hala belirgin değil. Temmuz 2017 tarihli gizli bir ABD istihbaratı değerlendirmesi, Kuzey Kore'nin nükleer savaş başlıklarını kendi balistik füzelerine sığdırabilecek teknolojiyi geliştirdiği sonucuna vardı. Bu testlerden önce, Kuzey Kore beş adet nükleer test yürütmüştü: Kim Jong-il yönetiminde Ocak 2006 ve Mayıs 2009; Kim Jong-un liderliğinde Şubat 2013, Ocak ve Eylül 2016 tarihlerinde. Gelecekte yine nükleer testler olacağı tahmin ediliyor. Kuzey Kore uranyum ya da plütonyum dereceli silahlara sahip bombaların nasıl üretileceği, nükleer silahların ana bileşeni olan bölünebilir materyalleri yapmak için gerekli birincil elementlerin ne olduğu bilgilerine sahip. Bu patlamaların gücü şiddetlendikçe, iki ülkenin de nükleer testleri ve füze testleri hızlandı. 2011'in sonlarına doğru Kuzey Kore'nin lideri olan Kim Jong-un yönetiminde, nükleer program belirgin bir şekilde hızlandırıldı. Rejimi altındaki üç teste ilaveten, babası ve dedesinin denemelerinden çok daha fazla olmak üzere, ülke toplamda yetmiş beşten fazla füze testi gerçekleştirdi. Kuzey Kore'nin balistik füzelerinin doğruluğu ile ilgili bilinmeyenler varlığını sürdürüyor. Uzman gözlemciler çoğu kez bu füzelerin kusurlu olduğunu çünkü hedef sistemlerinin Sovyetler Birliği'nden kalma olduğunu söylüyorlar. Fakat bazı sığınmacılar ve uzmanlar Kuzey Kore'nin Çin'in navigasyon sistemiyle benzer olan GPS hedefleme sistemi kullanmaya başladığını söyledi. Bu sistemlerin kaynağı hakkında ve Kuzey Kore'nin sahip olduğu füzelerin çalışır ve gerçek bir durumda olup olmadığına ilişkin sorular artmaya başladı. Kuzey Kore'nin nükleer programı ağırlıklı olarak yerli olmasına rağmen yıllar boyunca dış kaynaklar tarafından desteklendi. Pyongyang 1950'lerin sonu ile 1980 yılları arasında Moskova'nın yardımını aldı: bir nükleer araştırma reaktörü inşa etmesine yardımcı oldu, füze planlarını sağladı, hafif su reaktörü ve nükleer yakıt konusunda yardımcı oldu. 1970'lerde, balistik füzelerin geliştirilmesi ve üretilmesi dahil olmak üzere savunma alanında Çin ve Kuzey Kore işbirliği yaptı. Kuzey Koreli araştırmacılar ayrıca Sovyet ve Çinli meslektaşlarıyla akademik değiş tokuşlardan yararlandı. Gerçi bu değiş tokuşlar açıkça silah üretimi konusunda olmayabilirse bile, Kuzey Kore savunma ve istihbarat analizcisi olan Joseph S. Bermudez Jr.'a göre, araştırmaların paylaşılmasıyla ve nükleer tesis ziyaretleriyle öğrenilen bilgiler askeri bir nükleer program yürütmek amacıyla kullanılabilmektedir. Pakistan 1970'lerde Kuzey Kore'nin önemli bir askeri işbirlikçisi olarak ortaya çıktı. Bu iki taraflı nükleer işbirliği, İran-Irak Savaşı (1980-1988) süresince balistik füze çalışmaları amacıyla iki ülkenin araştırmacılarının İran'da bulunmasıyla başladı. 1990'larda, Pakistan'ın nükleer programını militarize eden Abdul Qadeer Khan aracılığı ile Kuzey Kore Pakistan santrifüj teknolojisi ve planlarına erişim elde etti. Pyonyang ayrıca Pakistan'ın muhtemelen Çin'den elde ettiği uranyum savaş başlığı planlarını elde etti. Bu değiş tokuşta, Pakistan Kuzey Koreli füze teknolojisini aldı. Khan'ın doğrudan mı yoksa dolaylı olarak mı Pakistan hükümeti adına hareket ettiği belirsizliğini koruyor. Pakistan'dan kazanılan nükleer bilgiler Kuzey Kore'nin bomba için bir uranyum rotası izlemesine ve santrifüjler çalıştırmasına yol açtı. Üçüncü kişiler, nükleer silahlanma ve santrifüj inşası için gerekli metal malzemeleri nakliye ederek Pyongyang'ın programını ayrıca kolaylaştırdılar. Kuzey Kore 1960'lardan beri ateşli silahlar ve nükleer silah programını arttırmak amacıyla teknoloji, malzeme ve plan temini için gizli bir ağ geliştirdi. Bermudez'in söylediğine göre zamanla, Kuzey Kore'nin ağları Avrupa odağından Asya ve Afrika odağına kaymıştır ve malzemeler Kuzey Kore'nin ellerine erişmeden önce genelde birçok kez takas yapılmaktadır. Kuzey Kore'nin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan 2003 yılında çekilmesi ve füze testiyle birlikte 2006'daki ilk nükleer testi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne Kuzey Kore'nin eylemlerini kınayan ve ülkeye yaptırımlar koyan kararları oybirliğiyle kabul etmeye teşvik etti. Güvenlik Konseyi, Pyongyang'ın davranışlarını değiştirme umuduyla yaptırım kararlarını sabitledi. Bu ek tedbirler Kuzey Kore'nin balistik füze ve nükleer silahlanma programlarını destekleyen materyallerin ve teknolojilerin satışını, finansal desteği ve silah satışını yasakladı; ayrıca belirli değerli mallara ve diğer dış ticarete kısıtlamalar koydu ve Kuzey Kore'ye giden kargoların teftiş edilmesi yönünde baskı uyguladı. Yaptırımlar Kuzey Kore'nin malzemelere erişimini kısıtlamasına rağmen bunları bütün uluslararası kargo şirketlerine uygulatmak ve düzenlemek zordu. Daha yakın zamanlarda, Kuzey Kore finansal kaynaklarının askeri ve nükleer gelişmeler yönünde büyümesini engellemek amacıyla büyük bir baskı uygulandı. Bazı uzamanlar ve yöneticiler, Çin'in balistik füze programına evvelden yaptığı desteği, Kuzey Kore ile devam eden ticari ilişkileri ve yaptırımların sönük kalmasını kınadı. Ayrı olarak Kuzey Kore; İran, Libya, Suriye, Mısır, Vietnam, Yemen, Birleşik Arap Emirlikleri ve Myanmar gibi ülkelerle füze satışı ve nükleer teknoloji paylaşımında bir rekora sahip. Bu ülkelere gizlice nükleer ve balistik füze ile ilgili ekipman, teknik bilgi ve teknoloji aktardı. Kuzey Kore'nin ekonomik kısıtlamaları göz önüne alınırsa, nükleer terörizm potansiyelini arttırarak daha fazla nükleer madde ve bilginin satılabileceğinden korkulmaktadır. Kuzey Kore'nin hardal gazı, klorin, fosgen, sarin ve VX sinir gazı içeren kimyasal silah cephaneliğine sahip olduğuna inanılıyor. Rejimin sinir, blister, kan ve boğucu ajanlar üretme kapasitesine sahip olduğu ve 2,500 ila 5,000 ton arasında kimyasal silah bulundurduğu tahmin ediliyor. Sahip olduğu kimyasal toksinler; ateşli top mermileri, roketler ve füzeler aracılığı ile ateşlenebilir. Kore Halk Ordusu, kontamine olmuş bir ortamda savaşma potansiyeliyle eğitim görür. Kuzey Kore kendi kimyasal silah programını geliştirmek için daha önce Sovyetler ve Çin'den yardım aldığını bildirmişti. Biyolojik silahların üretimi, geliştirilmesi, depolanması ve elde edeilmesi girişimlerini yasaklayan bir antlaşma olan Biyolojik Silahlar Konvansiyonu'na 1987 yılında dahil olmuşsa bile, Kuzey Kore'nin bazı biyolojik silah yeteneklerine sahip olduğuna da inanılıyor. 1988'de; boğucu, zehirleyici ve diğer tür gazların savaşta kullanımını yasaklayan Genova Protokolü'nü kabul etti. İddiaya göre Kuzey tarafının şarbon ve smallpox gibi patojenleri üretebilme yeteneği var, gerçi bu patojenlerin savaş ortamında kullanılabilip kullanılamayacağı belirsizdir. Kuzey Kore, ülkenin silahlı kuvvetlerinde bulunan 1,1 milyon personeliyle birlikte dünyanın en büyük askeri kuvvetleri içerisinde dördüncü sırada yer alıyor ve bu miktar toplam nüfusun yaklaşık yüzde 5'ini oluşturuyor. Kuzey Kore Anayasasının 86. Maddesi Ulusal savunma, vatandaşlar için en yüce görev ve onurdur şeklindedir ve bu madde tüm vatandaşların orduda hizmet etmesini şart koşmaktadır. Birleşik Devletler Dışişleri Bakanlığı raporuna göre, Rejimin 2004 ile 2014 yılları arasında askeri giderlerine yaklaşık olarak her sene 3,5 milyar dolar ödedi. Fakat Pyongyang komşuları ve düşmanları tarafından dolar karşılaştırması bakımından geride kalmış bir durumda ve güvenlik uzmanlarına göre kullandığı malzeme ve teknolojiler eskimiş bir halde bulunuyor. Rejimin askeri pozisyonunu ve füzelerini Seoul'a yöneltmiş olması, Kuzey Kore'nin konvansiyonel kapasitesinin güney komşusu için sürekli bir tehdit olduğunu gösteriyor. Birleşik Devletler Savunma Sekreteri Jim Mattis, Kore bölgesindeki savaşın katastrofik olabileceği konusunda uyarılarda bulundu ve Kuzey Kore'yi barış ve güvenlik adına en acil ve en tehlikeli tehdit olarak tanımladı. Kuzey Kore güney sınırına ve yakınlara cephaneler yerleştirdi ve ayrıca konvansiyonel füzelerini kendi komşusuna ve potansiyel tehlikelerden korunmak için Japonya'ya doğru yöneltti. 2015 Birleşik Devletler Savunma Bakanlığı raporuna ve 2016 Güney Kore Ulusal Savunma Bakanlığı raporuna göre, Kuzey Kore Silahlı Kuvvetleri 1,300 savaş uçağı, yaklaşık 300 helikopter, 430 savaş gemisi, 250 amfibi gemi, 70 denizaltı, 4,300 tank, 2,500 zırhlı araç ve 5,500 adet çoklu roketatara sahip. Ayrıca uzmanların tahminine göre Kuzey Kore farklı menzil kapasitesinde bin kadar füzeye sahip. Kuzey Kore 1980 ve 1990'larda Çin ve Sovyetlerin desteğiyle bilgisayar bilimi uzmanlığını ve siber saldırı tekniklerini geliştirdi. Kuzey Kore'nin önceden yaptığı siber saldırıların çoğunluğunu bir websitesini birçok kaynaktan trafikle flood yaparak yıkma girişimi olan DDoS ve web-defacing oluşturuyordu. Kuzey Kore'nin siber saldırılarda bu iki tekniği kullanması, onların hala siber operasyonlarda sofistike olmadığını gösteriyordu. Kuzey Kore'nin siber aktivitelerinin çoğu yurtdışı altyapısını, özellikle Çin'in altyapısını ve bir noktaya kadar Malezya gibi 3. dünya ülkelerindeki nodeları kullanarak rejimin takip edilebilirliğini azaltıyor ve saldırılara karşı yaptırımları engelleyebilmesini sağlayarak ona avantaj sağlıyor. Son yıllardaki Güney Koreli bankaların ve medya kuruluşlarının uğradığı siber saldırılar ve 2014'te Sony Pictures'ın hacklenmesinin sorumluluğu Kuzey Koreli gruplara atfedilmişti. Kuzey Kore'nin Şubat 2016 New York Federal Reserve Bankasından Bangladeş Merkez Bankası hesabıyla çalınan 81 milyon dolarlık siber hırsızlığa karıştığına dair sağlam kanıtlar bulunmaktadır. Kuzey Kore, siber operasyonları kullanarak para çalmayla tanımlanan ilk ülkedir. Kuzey Kore'nin operasyonları gittikçe daha cesur hale geliyor. Araştırmacılar Kuzey Kore'yi mali kurumlara artan sayıdaki siber saldırılarla ilişkilendiriyor. Güney Kore, Kuzey Kore'nin Aralık 2016'da askeri siber komutasını ihlal ettiğini açıkladı. Stratejik ve Uluslararası Çalışma Merkezi, Kuzey Kore'nin hem siyasal hem de askeri siber yeteneklerini büyütmeye ve geliştirmeye yoğun bir yatırım yapmış olduğunu bildirdi. Council on Foreign Relations'ın Dijital ve Siber Güvenlik Programı'nın yöneticisi Adam Segal; Pyongyang ve hükümete bağlı siber birimlerinin siber saldırıları askeri çatışma durumunda çaydırıcı faktör, ülkenin yetenekli ve tehlikeli olduğunu gösteren bir etken olarak ve mali kazanç elde etme aracı olarak gördüğünü söylüyor. Kuzey Kore'nin felsefik yönetim biçimi iki esas; juche ve songun üzerine kuruludur. Kuzey Kore ordusu, ülke politikasında çok merkezi bir rol almaktadır ve bu ortam Kim Jong-un yönetiminde daha üst seviyelere çıkarılmıştır. Kuzey Kore liderleri hep bir saldırı beklermişçesine hareket ederler. Bunun sonucunda, Pyongyang'a göre kendi ulusunun hayatta kalmasının tek garantisi, kendisine tehdit olarak gördüklerine karşı asimetrik askeri yeteneklerini geliştirmektir. On yıllar içerisinde Kore Savaşı silahlanmasında Pyongyang Rejimi gittikçe izole oldu. Bu izole oluşun sebebi askeri provakasyonları ve nükleer silahlarla olan ilgisinden dolayıdır. Aynı şekilde, para dolaşımı için gerekli araçların sınırlı olmasından dolayı ekonomileri global ekonomiden git gide uzaklaştı. Pyonyang'ın alt sınıf itibarına karşın Kim Jong-un milli bir strateji izleyerek güçlü temellerle ülke ekonomisini ve nükleer kuvvetini güçlendirme yolunda hareket etti. Kim Jong-un ekonomi sözlerini tutmakta zorlanırken ordu alanında ve nükleer güçte kendini kuvvetli bir lider portresi olarak sergiledi. Kim Jong-un'a göre nükleer güçlerin iki stratejik önemi var: eksternal tehditleri yok etmek ve rejimin geleceğini temin etmek. Kim Jong-un, gücü eline aldığından beri, uygun gördüğünde test yapma yemininde bulunmak yerine, ülkesinin nükleer gücü ve füze geliştirilmesi konusunda belirsiz bir dil kullandı. Stanford Üniversitesinden Prof. Siegfried Hecker: Rejimin nükleer silah cephanesi, çevresindeki ülkelerle ve Güney Kore ile antlaşmalarını daha agresif bir ortama sokabilir dedi. Pyongyang'a karşı uygulanan yaptırımlarla birlikte, Kim Jong-un kendi ordusunu güçlendirecek cesarete sahip olacak gibi görünüyor. Çeviren: Nihat. Çeviri konusunda yardımcı olan Tunahan ve Utku'ya teşekkür ederim.


Kusursuz bir soygun planlamak için kaç kusursuz adam ve ne kadar zaman gerekir? Peki soygun ne kadar kusursuz planlanırsa planlansın kusursuz bir şekilde gerçekleştirilebilir mi? Peki herhangi birisinden almadan milyonlarca dolar çalınabilir mi? Sizde bütün bu soruların cevabını merak ediyorsanız birazdan bahsedeceğim dizi tam da size göre. Son zamanlarda popülerliği gittikçe artan La Casa De Papel dizisi, bir insanın yaklaşık olarak yaşamının yarısını bir hırsızlığı planlamasını ve işlerinde yetenekli 8 kişiyle birlikte dünyanın en büyük soygun işine kalkışmalarını anlatıyor. 2 Mayıs 2017 23 Kasım 2017 tarihleri arasında Alex Pina tarafından İspanyol Antena 3 kanalı için çekilmiş ve 25 Aralık 2017 de Netflix'e eklenmiştir. Dizimizin kahramanı; kendisini Profesör olarak tanıtan, ileride babasının bir hırsız olduğunu öğreneceğimiz fakat kendisinin herhangi bir sabıkası bulunmayan, çocukluğu hapishanede geçmiş son derece zeki bir insan. Babasının ölümünden sonra onun büyük hayali olan darphane soygununu gerçekleştirmek için kendisine bir ekip kurar. Plan teorikte son derece kusursuzdur, standart bir banka soygunu gibi içeri girilecek ve polisin olay yerine gelmesi beklenecek daha sonra paraları dışarda bırakıp kendilerini rehinelerle birlikte içeriye kilitleyip seri numaraları belirli olmayan, diledikleri kadar para basabileceklerdir. Böylece kimseye zarar verilmemiş ve kimsenin cebinden parası çalınmamış olacaktır. Planın uygulama kısmında ise profesör birbirleriyle daha önce karşılaşmamış ( 2'si hariç ) 8 kişilik bir ekibe geniş bir alanda planın bütün detaylarını anlatır ve ekip gerekli eğitimleri alır. Bu sürede ekiptekilerin uyması gereken bazı kurallar vardır. Asla birbirlerinin gerçek isimlerini bilmeyeceklerdir ve bu nedenle kendilerine büyük şehir isimleri verirler ayrıca birbirleriyle ilişki kurmaları da yasaktır. İşte tam da burada işler ters gitmeye başlar ve hikaye gelişir. Dizi genel olarak çok zeki bir hırsızla çok zeki bir müfettişin karşılıklı akıl oyunlarıyla dolu. Dönem dönem yok artık dedirtse de çok fazla abartıya kaçmadan kendini izlettirmeyi başarıyor. Dizi İspanyolca olmasına rağmen izlerken olumsuz herhangi bir etki bırakmıyor hatta İspanyolcaya olan ilginizi arttırıyor bile sayılabilir. Ayrıca kısa olması ve olayların gereğinden fazla uzatılmaması da dizinin diğer artı yönleri. Diziyle ilgili yapılabilecek nadir olumsuz yorumlardan birisi de bence karakterlerin önceki yaşantılarına çok fazla girilmiyor olması bu durum bizim karakterlerin ne yapacağını önceden kestirmemizi zorlaştırıyor.


Yıl 1957. O dönemde Sovyetler Birliği, Amerika ile büyük bir yarış içinde. Sovyetler Birliği, uzaya gönderdikleri ve yörüngeye oturan ilk roketin topladığı büyük ilgiden sonra, bir sonraki aşamaya geçmek için hiç vakit kaybetmek istemiyor. Bir sonraki aşama; uzaya, yörüngede dönecek bir canlı göndermek. Araştırmacılar bu iş için çalışmalara başlar ve o güne kadar Moskova sokaklarında bir başına dolaşan bir köpek bulurlar. Biraz inceledikten sonra olur derler ve onu bir kafese koyup yeni hayatının başlayacağı laboratuvara götürürler. Ona Laika adını verirler. Hiç beklemeden Laika'nın eğitimine başlarlar. Bu eğitimler, tabii ki sıradan köpek eğitimleri değildir çünkü Laika, artık sıradan bir sokak köpeği değildir. Basit komutları kısa zamanda öğrendikten sonra, sıra bu göreve uygun hale gelmesi için esas eğitime gelir. Uzaya gönderilecekleri rokette köpeklere ayrılan alan çok küçüktü. Laika'yı bu oldukça dar alanda sakin kalmaya alıştırmak için haftalarca, git gide küçülen kafeslerde tuttular. En sonunda, artık neredeyse kendi boyutlarında olan bir kafesin içinde, haftalarca beklettiler. Laika artık daha önce dışarıda bulunduğunu, hatta dışarı diye bir şeyin var olduğunu dahi unutunca, bu eğitim tamamlanmıştı. Sıradaki eğitim ses ile ilgiliydi. Laika'yı uzaya gönderecek olan roket çok gürültülüydü, ve Laika'nın bu gürültüye alışması gerekiyordu. Laika'yı kafese kapatıp günlerce roket gürültüsü dinlettiler. Laika'nın çırpınması, çığlıklar atması ya da ağlaması kimsenin umurunda değildi. Orijinal planda uzaya gönderilecek olan köpeğin geri dönüşü de planlanmıştı.Ama Sputnik 2'nin özel bir güne yetiştirilmesi gerekiyordu ve hızlanmak gerekliydi.Bilim adamları, çözümü roketi sadeleştirmekte buldular ve roketin geri dönüşünü iptal ettiler. Artık bu Laika için tek yönlü bir ölüm yolculuğu olacaktı. Çalışanlar Laika'yı seviyordu. Geri dönüşü iptal edilince çok üzüldüler. Laika'nın eğitmenlerinden biri, Laika'yı fırlatma gününden 1 gün önce kendi evine götürdü. Onun için güzel bir şey yapmak istedim çünkü çok az zamanı kalmıştıdedi. Laika gittiği evdeki çocuklarla vakit geçirdi, oyunlar oynadı. Sabaha karşı bu mutluluktan koparıldı. Hazırlıklar tamamlandı, Laika kapsüle yerleştirildi, sadece oturup kalkmasına izin verilecek şekilde zincirlendi, ama fırlatılmadı. Birkaç arıza ortaya çıktı ve onların onarılması neredeyse 3 gün aldı. Laika o soğuk kapsülde 3 gün boyunca fırlatılmayı bekledi. Fırlatma günü gelmişti. Herkes çok heyecanlı, Laika ise bir o kadar da korkuluydu. Yemeye eğitildiği jel mama ile birlikte, ısınmayı engellemek için bir fan, kapsüle yerleştirildi. Fırlatma gerçekleşti. Motor gürültüsü, sarsıntı, ve ısınma. Laika, bu koca dünyada bir tane köpekti sadece. Şu an yaşadıklarını anlaması imkansızdı. Korkuyordu; git gide sıcaklıyordu; kalbi olması gerekenin 4 katı hızla atıyordu. Yapılan ilk açıklamada Laika'nın yörüngede 1 hafta hayatta kaldığı, sonra planlandığı şekilde öldüğü söylendi.Yıllar geçtikçe ortaya farklı iddialar atıldı. Bir iddiaya göre; bilinçli olarak yemeğine zehir katıldığını ve 1 hafta sonra acısız olarak öldüğü söylendi. Başka bir iddiaya göre;1 hafta yörüngede döndükten sonra oksijensizlikten öldüğü söylendi. Fakat gerçek 46 yıl sonra sonunda ortaya çıkmıştı. Laika uzaya gönderilirken, soğutma sistemlerinde arıza çıkmıştı. Kapsül ısısının 40 dereceyi geçtiği ve Laika da bu yüksek sıcaklıktan aynı zamanda girdiği stresten dolayı, fırlatılışından yaklaşık 6 saat sonra ölmüştü. Laika'nın ölü bedeninin içinde bulunduğu roket, dünyanın etrafında 2.570 kez döndükten sonra atmosfere girip yanarak yok olmuştu. Laika'nın ölü bedeni, 5 ay boyunca etrafımızda dönmüştü. 5 ay boyunca hayal kırıklığı ile baktı bize yukarıdan. Laika küçük bir kutunun içinde, ölmek için gönderilmişti, öldü. Yazıyı yazarken yardımcı olan @tykewasvegan teşekkür ediyorum. Peki siz hayvanların denek olarak kullanılması hakkında ne düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı bekliyorum. Öncelikle yazınız için teşekkür ederim, bizleri bu konuda bilinçlendirdiniz. Bilim insanları deneylerini ve gözlemlerini yapabilmek için canlılara ihtiyaç duyuyorlar. Elbette bunu 'Laika' örneğindeki gibi etik dışı davranışlarla yapmamaları gerekiyor. Fakat ben çalışmaların devam edebilmesi için canlılara mümkün olduğunca zarar verilmeden denek olarak kullanılmalarının zorunlu olduğunu düşünüyorum. Naçizane fikrimdir. Saygılarımı sunarım. Şuan bizimde içinde olduğumuz camiada bu yöntemlerle ilerledi. Hayvan deneyleri yapılmak ilerleme için verilmesi gereken bir fedakarlık. Bu da bir düşünce ama insanların yararı için hayvanların acı çekmesi ölmesi neyin fedakarlığı? İnsanlar ilerlemesi için bir fedakarlık yapmak gerekiyorsa bunu insanlar kendilerinden fedakarlık yaparak yapabilir veya bazı ülkelerde ameliyattan kalan parçalarla bir çok deney hayvanlara gerek kalmadan yapılabiliyor.Ağzı dili yok kendini savunamıyor diye hayvanları kullanmak çok acı. Bu yazı, insanoğlunun acımasızlığını tekrar ve tekrar gözler önüne seriyor.


Hemen hemen herkes bilim kurgu filmlerini, çizgi filmlerini izleyerek büyümüştür. Kimi zaman izlediği karakterlerin büyüsüne kapılmıştır. Çeşitli hayaller kurmuştur kendisini kahraman hissettiren, insanlığı kurtarabilecek olan. Peki hiç düşündünüz mü bu olağanüstü güçlere sahip insanların olduğu filmlerin kaynağını? Aslında bu tür filmlerin kaynağı milletlerin kültürlerine katkıda bulunan her defasında hayretlerle dinlediğimiz mitolojik hikayelerden geliyor. Mit sözcüğü gerçekte doğru olmayan bir olay veya anlatı için tercih edilir ve çoğunlukla bir yanlışlık, doğru olmayan unsur vurgusu barındırır. Söylence bilimi olarak tanımlandığından da -loji ekini alır. Çoğu dinde mitolojinin çok önemli ve öncelikli bir yeri bulunur. Mitoloji, çoğu dinde oluşumdaki tarihi olayların figürleştirilmesi ile oluşabilir. Bundan dolayı olacak ki bütün insanlığın kültüründe ve insanlığın yaşayış biçiminde olduğundan filmlerin en vazgeçilmez konu kaynağıdır. Bu metnimde sizlere Yunan Mitolojisinin en gözde kahramanlarından birisi olan Kassandra'nın hikayesini anlatacağım. Kassandra, Troya Kralı Priamos ve Hekabe'nin en güzel olduğu söylenilen kızıdır. Truva Savaşı'nı yaşamış ve savaşta ağabeyi Hektor'u kaybetmiştir. Bu olaydan sonra da içine kapanmış kendini tamamen dine adamıştır. Öyle ki en büyük arzusu dine hizmet amacıyla rahibe olmakmış. Bir diğer arzusu ise kimse büyük acılar görmesin diye geleceği görmekmiş. Ama bu isteği sonradan kendisini öyle zor durumlara sokmuş ki... Neyse, gel zaman git zaman derken, Güneş ve kehanet tanrısı Apollon Kassandra'ya tutulmuş. Lakin bir sorun varmış, Kassandra'nın tek amacı rahibe olmak olduğundan bekaret yemini etmiş. Apollon, onu o kadar sevmiş ki, rahibelik isteğinden vazgeçmesi, kendisi ile evlenmesi şartıyla Kassandra'ya geleceği görme özelliği verecekmiş. Kassandra bu durumu kabul etmiş fakat bu vazgeçiş sadece geleceği görebilmek içinmiş. Evlilikten sonra, bu durum Apollon tarafından anlaşılmış ve Kassandra'yı bırakmakla yetinmemiş, aynı zamanda Kassandra'ya hayat boyu acı çektirecek olan bir lanet vermiş. Kassandra geleceği görecek ama sonuçlarına kimseyi inandıramayacaktı. Üstüne üstlük aşağılık bir kadın olarak görülecekti. Gerçekten de öyle oldu. Troya Savaşı'nı ve savaşın sonucunu görmesine rağmen kimseyi gördüğü şeylerin yaşanacağına inandıramadı. Çaresizlikle savaşın başlamasını ve olaylarını izlemek zorunda kaldı. Aias denilen bir Yunan askeri tarafından Truva Savaşı'ndan hemen sonra Athena'nın Tapınağı'nda kendisine tecavüz edildi. Daha sonra da Agamemnon'un savaş esiri olarak Sparta'ya gitti. Ancak Agamemnon'un kıskanç karısı Clytemnestra tarafından güzelliği sonucu öldürüldü. İşte böyle... Herkesin belki de istediği bir yetenek Kassandra'nın sonu oldu. Hikayesi kitaplara ve filmlere konu oldu. Psikolojide ise, geleceğe dair başkalarını uyarmasına ve doğruları söylemesine rağmen kimseyi kendine inandıramama durumuna Kassandra Kompleksi adı verildi.


Laplace'in şeytanı, felsefe ve bilim tarihinde hipotetik düzemde en önemli tartışma konularından biri üzerine odaklanmış teoridir. Temel olarak bir varsayım üzerine inşa edilmiş olsa da bu teori, bize özellikle nasıl bir dünyada yaşadığımıza dair birçok veri sunar. Dünyamız, gerçekten anlatıldığı gibi deterministik bir yapıda mıdır? Yani, dünyadaki tüm; olgular, durumlar eylemler ve tüm işleyiş gerçekten nedensellikle birbirine bağlı mıdır? Amazonların tam ortasında, devasa ağaçların arasında uçan rengarenk bir kelebek, Orta Doğu'daki bir insanı etkileyebilir mi? Peki, evrendeki tüm fizik kanunlarını ve tüm şartları bilebilirsek: geleceği görebilir miyiz? Bu sorulara cevabınız hayırsa; bir de Laplace'in şeytanına kulak verin! Laplace'in şeytanı, 1814 yılında Fransız matematikçi ve gökbilimci Pierre-Simon Laplace tarafından yayınlanan bir makalede varsayımsal olarak aktarılan bir teoridir. Laplace, bir varsayıma dayanarak geleceğin belirlenimi üzerine tartışma açar. Bu varsayımın konusu, kainattaki tüm fizik kanunlarına hakim olan birinin geleceği tahmin etme yetisi üzerinedir. Laplace, evrendeki tüm atomlar da dahil olmak üzere sanal bir zihin evrendeki tüm atomların ve fizik kanunlarının bilincinde olduğunu varsaymamızı ister. Bu sanal beyin, bir görüşe göre nedensellikle birbirine bağlı olan tüm eylem ve durumların bilincindedir. Yani herhangi bir eylem sonrasında gelişebilecek bütün olasılıkları değerlendirebilecek güçtedir. Bu durum ise söz konusu yapay beynin tüm fizik kurallarını bilmesi ve buna bağlı olarak tüm olasılıkları değerlendirmesi ile evrenin tüm geleceğini ve hatta geçmişini doğru şekilde öngörmesi anlamına gelir. Evrendeki her şey, birbirine nedensellik bağı ile bağlıysa; tüm fizik kurallarına hakim olan bir şeytanın, geleceğe ve geçmişe dair kesin yargılarda bulunması son derece gerçekçidir. Laplace'in şeytanı, determinist bir dünyada yaşadığımız öngörür. Dolayısıyla Laplace'in dünyasında fizik kurallarına hakim olmak, geleceği net ve kesin olarak tahmin etmek anlamına gelir. Bu konuyu daha da özelleştirerek örneklendirmek gerekirse; yazı-tura oyununda yazı ya da tura taraflarının geleceğine yönelik sağ duyusal öngörülerimiz çoğunlukla olasılığın %50 olduğu yönündedir. Fakat Laplace'in şeytanı, yazı-tura oyununda yazı ya da tura gelme olasılığının %50 olmadığını ifade eder. Aslında temel olarak bir paranın yazı ya da tura gelme olasılığı, bazı belli başlı değişkenlere göre belirlenir. Dolayısıyla tüm bu değişkenlere hakim olan, bütün çevresel faktörleri kesin olarak bilebilen bir zeka, yazı ya da tura gelme olasılığını tek bir taraf lehine %100 olarak ölçer. Sezgisel olarak hemen herkese mümkün değilmiş gibi görünse de yazı-tura oyununda gerçekte olan; oyunun tek bir taraf lehine %100 oranında sonuçlanacağıdır. Peki ama, yazı-tura oyununda sonuç %100 kesinse; bu oyunun amacı nedir. Yazı-tura, karasızlık ya da belirsizlik hallerinde yol açıcı ve harekete geçirici bir oyundur. Dolayısıyla insan yaşamının bir parçası olması kaçınılmazdır. Kararsız kaldığımız anların vazgeçilmezi olan bu oyunda, sonuç söylenildiği gibi %100 oranında bir taraf lehineyse biz bu oyunu neden oynuyoruz? Çünkü biz Laplace'in şeytanı değiliz. Bu şeytan, tüm olası etkileri değerlendirerek kesin sonuca varabilecek sanal bir zekaya sahiptir. Oysa insan, anlık olarak tüm fizik kurallarına hakim olamaz. Daha da ötesi tüm fizik kurallarına gündelik yaşam içerisinde hakim olsa da bunu bir matematiksel ifade ile anlamlı bir sonuç haline dönüştüremez. Fakat Laplace'in şeytanı deneyi, tüm çevresel etkilerden arındırılmış bir ortamda yapılacak olursa, işte tam da bu noktada atılan paranın hangi şekilde sonuçlanacağını kesin olarak bilmek mümkündür. Laplace'in şeytanı, temel olarak varsayımsal bir akıl yürütmedir. Fakat bu akıl yürütmenin arkasında doğanın ve evrenin işleyişini anlamaya yönelik bir düşünce sistemi bulunur. Bu düşünce sistemi nedensel determinizmdir. Determinizm, en genel anlamıyla belirlenimcilik ya da belirlenimlilik olarak tanımlanır. Belirlenimcilik, evrende var olan her şeyin birbirine evrende bulunan fizik yasaları ile bağlı olduğunu ifade eden bir düşünce biçimidir. Evrendeki her hareket, fizik yasaları tarafından belirlenmiştir. Nedensel determinizm ise bu düzlemde, evrendeki herhangi bir hareketin evrenin geri kalanını da etkileyeceği anlamına gelir. Laplace'in şeytanı her ne kadar bilgi üzerine bir soruşturma, akıl yürütme ya da varsayım gibi düşünülse de aynı zamanda ahlak felsefesi üzerinde yapılan önemli bir tartışmaya da cevap niteliğindedir. Ahlak felsefesinin incelediği en önemli ve temel konulardan biri insanın gerçekleştirdiği eylem ve davranışlarda özgür olup olmadığıdır. Laplace'in şeytanı teorisinde olduğu gibi evrendeki her şeyin birbirine nedensellik zinciri ile bağlanması, insanın davranışlarındaki özgürlüğü yeniden gözden geçirmemize sebep olur. Laplace'in teorisi, normalde bizim tarafımızca gerçekleştirildiği düşünülen birçok eylemin, temel olarak evrenin bir yasası olduğunu gösterir. Bu durumda; cinayet işlemek, gayriahlaki bir davranışta bulunmak, herhangi bir kritik anda alınan yanlış karar, hukuksuz davranışlar ve benzeri şekilde türetilebilecek her türden davranış, insana ya da daha özel olarak özneye ait değildir. Dolayısıyla insan davranışlarından ya da suçlarından sorumlu tutulamaz. Laplace'in şeytanı, nedensellik ilkesi ile bu ahlaki problemleri tartışmayı öncelemese de söz konusu varsayım, bizi eninde sonunda ahlaksallığı tartışmaya götürür. Laplace'in varsaydığı gibi bir şeytanın gerçek yaşamda bulunması, olası tüm senaryoları değerlendirerek geleceğin öngörülmesi anlamına gelir. Bu durum ise temel olarak alternatif gelecekler arasından herhangi birini yaşıyor olmamızın, şanstan ya da olasılıktan bağımsız olarak kesinlik içeriği anlamına gelir. Yani gelecek, olası tüm etkilerin bilinmesi halinde geçmişten çok da farklı değildir.


League of Legends bir MOBA oyunudur yani Multiplayer Online Battle Arena. MOBA oyunlarının hepsinde olduğu gibi LoL kendi kuleni koru karşı kuleyi yık amaçlı bir oyundur ancak bunları daha iyi anlamak için biraz MOBA oyunlarının tarihine inelim. Popüler League of Legends oyunu için RP alımı artık oldukça aranır bir duruma geldi. Ancak güvenebileceğiniz bir siteden üstelik ucuza alabilmek için onca site içerisinden karar verebilmek de oldukça zor. Bundan dolayı Sadeceon ile ucuz lol rp satın al bağlantısından ulaşabileceğiniz, ucuza RP satan güvenilir ödeme altyapısı olan bu siteyi rahatlıkla sizlere önerebiliriz. Sitede LOL dışında bir çok oyun için elmas ve e-pin kodu da satılmaktadır. MOBA oyunlarının başlangıcı, belki bilmezsiniz, Blizzard Ent.'ın yaptığı World of Warfcraft oyununun Warcraft 3 isimli bir strateji oyununa uyarlanmasına dayanır. Bu oyunda oyuncular kendilerine verilen haritaların yanında kendi haritalarını ve hikayelerini yapıp oyun camiasına sunabilmektedir. Bunlardan en ünlüsü ise kule savunma oyunu olan DOTA olmuştur. Açılımını bilmekte fayda var Defence of the Ancients. Kısaca DOTA'yı anlatacak olursam oyun başı herkes bir karakter seçiyor. Bu karakterler ile üç koridorlu olan oyun haritasında Creep denilen yaratıkları öldürerek altın kazanıyor. Bunlarla eşya alıyor ve karşı takımın, her koridorunda 3'er tane olacak şekilde, kulelerini yıkıp en son Ancient denilen karargahlarını yıkmaya çalışıyor. Bu oyun sırasında yüksek derecede takım oyunu, ileriyi planlama, karşı takımın planını bozma ve kendi planını takımın ile birlikte uygulama asıl esas. Sadece kule yıkma oyunu olmaktan ziyade aslında takımlı bir strateji oyunu. Şimdi DOTA'yı bırakıp LoL'e geldiğimiz zaman çok büyük farklılıklar ve benzerlikler görebiliyoruz, yalnız bir bariz farkları var. DOTA bu oyunların başlangıcı ve arkasında bir şirket yok, sadece oyuncuların yaptığı bir çalışma. Ama LoL arkasında Riot Games şirketinin olduğu bir çalışma. Dolayısıyla ulaştığı oyuncu sayısı ve popülarite daha kısa zamanda daha fazla. DOTA dönemlerinde Riot Games tarafından fark edilmesi ve böyle bir çalışmanın yapılması aslında, nefis bir fırsatı kaçırmama örneği. Riot Games artık multi-milyoner bir şirket belki daha fazla. Aylık oyuncu sayısı dünya çapında 100 milyona ulaşırken; yıllık yapılan turnuvalarda 2017 ödül havuzu 4.95 milyon Amerikan Doları civarında çok büyük bir meblağ. Yalnız Riot Games de hep böyle değildi ve aslen iki üniversite öğrencisinin çalışmalarıyla başladı. Riot Games isimleri Marc Merril ve Brandon Beck olan aynı evi paylaşan bu iki gencin işlerinden memnun olmaması ve böyle bir fikrin üzerine gitmeleri ile başladı denilebilir. İş dönüşü evlerinde neredeyse hiç mobilya olmayan ancak iki tane L şeklinde kurulu oyun bilgisayarları olan bu gençler diğer oyun şirketlerinden memnun kalmayıp kendi şirketlerini kurmaya karar verince başladı denilebilir aslında. Yapmak istedikleri oyun yüksek aksiyonlu ve yüksek stratejili bir oyundu. En sevdikleri oyunlar olan Dota: Allstars ve Starcraft: Aeon of Strife tarzı bir oyun yapma amacıyla yola başladılar ve nitekim de ilk işe aldıkları kişi Dota: Allstars oyuncu topluluğundan Steve Guinsoo Feak . Her başlangıç gibi bu başlangıç da zordu ve bir sürü başarısızlıkla doluydu. Kendilerinin de ifade ettiği gibi 2006'da başlayan bu proje tam bir bozgundu. Ben bu dönemlerde de bu oyunu takip etmiş birisi olarak diyebilirim ki evet gerçekten iğrençti, şimdiki sürümüyle o zamanki arasındaki fark anlatılamaz biçimde fazlaydı hatta ismi bile farklıydı Onslaught. Oyun sırasında arkada metal müzik çalıyordu ve Creep denilen yaratıklar şimdikinden çok farklı olarak iskelet tarzındaydı. Dört aylık çalışmaları sonucu oyunları için bir yayımcı bulmak için toplantılara katılmışlardı ancak görüşmeler iki taraf için de iyi gitmemişti. Bu gençler anahtarı başkalarına teslim etmek istemiyorlardı ve böylece bundan vazgeçip kendi patronları olmaya karar verdiler. Bu bozgundan sonra oyun hakkında bir sürü şeyi değiştirip bugünkü haline daha yakın olan League of Legends: Clash of Fates'i çıkardılar. 2008'de pre-alpha olan bu sürüm daha sonradan tamamen alt yapı değişikliğine uğrayarak toptan bir değişikliğe uğramasına rağmen kısa bir süre içinde tekrar sonundaki Clash of Fates ismi atılarak 40 oynanabilir karakterle oyunculara sunuldu ve bu o zaman biraz garip olsa da Riot Games devamlı olarak oyunu geliştirmeye devam etti. Bu yazı yazıldığında ise tam olarak 141 oynanabilir karakter var ve artmaya devam ediyor. Sonuç olarak bu hikaye kısa bir MOBA oyunu tanıtımıyla başlayıp League of Legends, Dünya'nın en başarılı online oyununun kuruluşuna geldi. Eğer biraz merak ve ilgi uyandırdıysam ne güzel. Yalnız söylemeden geçmeyeyim bu orta uzunluktaki yazı sponsorlu değildi.


Okuduğum ilk gerilim-macera romanı olabilir. Lakin bu kadar soluk soluğa, tüylerimi diken diken edecek kadar etkili; olayın akışından nefesimi tuttuğumu, bölümü bitirdiğim zaman anlayacağım başka bir roman olur mu bilmiyorum. Burada kendim ne kadar anlatmaya çalışsam da bir şeylerin eksik kalacağını, yazarın kalitesine erişemeyecek olacağımı sizlere hatırlatarak asıl kalitenin farkına kitabı okursanız varabileceğinizin altını çizmek isterim. İsviçre'den başlayan Bulgaristan'a, İsrail'e, Afrika'ya daha nice ülkelere ulaşıp, insan aklının anlamakta zorluk çekeceği kadar efsane bir maceraya çıkmış olduğunun farkında olmayan romanın baş karakteri Louis Antioche. Onu bu maceraya sürükleyen Kuş Bilimci Max Böhm. Max leylekler hakkında o kadar geniş bilgiye sahiptir ki hangi tarihlerde nerelere seyahat ettiklerini, nerelerde ne kadar süre konakladıklarını bilecek kadar bilgili bir kuş bilimcidir. Hatta o kadar geniş bilgiye sahiptir ki kendi leyleklerini dahi tanır. Lakin o sene kendi leyleklerinin sayısında azalma olduğunu fark eder ve Louis'i leyleklerini gözlemlemesi için görevlendirir. Görevlendirdikten sonra kalp krizi sonucu ölen Max ve ardından yapılan otopsisi sonucunda, hiç kimsenin ne zaman, nasıl yapıldığını bilmediği bir kalp nakli öyküsü de ortaya çıkar. Polis Müfettişi Dumaz, Louis ile başlayan macera ve Louis tarafından farklı ülkelere yapılan yolculuklar ve oralarda yaşanan olağanüstü olaylarla devam eder. Yeni cinayetler işlenirken daha önce eşi benzeri görülmemiş şekilde acımazsızca katledilen insan ın otopsi raporları o kadar muhteşem detaylı kurgulanmış ki okudukça içim cız etti, kan donduran cinsten detaylar beni hayran bıraktı diyebilirim. Tüm bu maceranın perde arkasında saklı olan gerçekler bir bir gün yüzüne çıktıkça şaşkınlığınızı gizleyemeyecek ve yok artık dedirtecek gerçeklikler karşısında yazarı tebrik edeceksiniz. Nedir bu leylekler? Max Böhm kimdir? Louis Antioche'u niçin görevlendirmiş, neden onu seçmiştir? Tüm bu gerçeklerde bir rol üstlenen leyleklerin perde arkası... Max Böhm'e nerede, nasıl, hangi şartlar altında ve en önemli en kritik soru, kim tarafından kalp nakli yapılmıştır? Max'e kimin kalbi nakledilmiştir? İnanın Louis'in öğrendiği gerçekler sizlerde de bir şaşkınlık uyandıracak, bir sonraki bölüme geçerken heyecanınız, merakınız daha da artacak, kan donduran dehşetler karşısında korkuya ve iğrenmişliğe kapılma ihtimalinizi de hatırlatarak bu romanı okumanızı gerçekten tavsiye ederim. Özetlediğin şekilde, romanın işlediği konu ilgi çekici. Kalp nakli ve otopsi ayrıntılarıyla da bizim güruhu doğal yollardan okumaya teşvik ediyor. Teşekkürler.


Geçen hafta, Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Ankara ile Libya hükümeti arasında imzalanan yeni güvenlik antlaşmasının bir sonucu olarak Libya'ya asker konuşlandırmak konusunda Türkiye'nin hazır olduğunu duyurdu. Her iki tarafın bir deniz sınırı anlaşmasına varmasından hemen sonra; Türk askerinin savaştan bitkin düşmüş bu kuzey Afrika ülkesine gelme ihtimali, Doğu Akdeniz'deki doğalgaz ve sondaj yapabilme hakları konusundaki gerilimi daha da ileri taşıdı. Türk hükümeti uzunca bir süredir General Halife Hafter'e karşı Birleşmiş Milletler tarafından tanınmış olan Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni destekledi. Hafter yönetimi Güney Libya'da de facto lider konumunda bulunuyor ve Birleşik Arap Emirlikleri , Rusya ve Fransa tarafından destekleniyor. Bu hafta Erdoğan, Libya başbakanı Fayez el-Sarraj'ı İstanbul'da kabul etti ve Türk başkanı Libya'ya asker gönderme önerisini televizyondan bir kez daha tekrar etti. Eğer Libya bizden bu tarz bir istekte bulunursa, özellikle askeri güvenlik anlaşması yapıldıktan sonra kendi personelimizi oraya göndeririz. Türkiye-Libya askeri anlaşmasının Türk meclisi tarafından önümüzdeki hafta onaylanması bekleniyor. Bu şekilde Türkiye'nin Libya'ya askeri personel ve mühimmat gönderebilmesi ve Libyalı güçleri eğitebilmesine izin verilmiş olacak. Ankara için Libya, Kuzey Afrika'da sorunlarla karşı karşıya olan herhangi bir dosttan daha fazlası. Tüm yaz boyunca Türk askeri danışmanları, askeri mühimmat desteği ve yaklaşık 20 insansız hava aracı kadar bir filo Libya'daki güçlere Hafter'in tüm cephelerde geri püskürtülmesi amacıyla destek verdi. Türk hükümeti bu başarıya ulaşan katılımını, Türkiye'nin bölgesel bir güç olarak artan özgüveninin bir simgesi olarak görüyor. Libya'daki bu çekişme ise Orta Doğu'da yeni bir fay hattını göz önüne çıkarıyor. Fay hattının bir tarafında Türkiye ile Katar bulunuyorken BAE, Suudi Arabistan ve Mısır diğer tarafta yer alıyor. Bölgeye dair Türkiye'nin vizyonu BAE ve Suudi Arabistan politikalarıyla çelişmektedir. Bu iki kamptaki vekalet savaşları hem Libya'da hem de Suriye'de etkisini göstermektedir. Fakat bu girişimle beraber Türkiye'nin en belirgin kazancı, Doğu Akdeniz'deki Kıbrıs sahillerinde benzin ve doğalgaz arama çalışmalarını engelleyebilme yeteneğine sahip olabilmesidir. Türk meclisinin geçen hafta onaylamış olduğu Libya ile deniz sınırı anlaşması, Akdeniz boyunca dik bir çizgi çizerek Yunanistan, Kıbrıs, Mısır ve İsrail'in benzin ve doğalgaz sondaj hakları konusundaki planlarını bozuyor. Ulusal Mutabakat Hükümeti en başta kendisini Güney Akdeniz çıkmazına sokmak veya Avrupa'yı dengelemek konusunda istekli değildi. 2018 yılına kadar Türklerin denizcilik mutabakat anlayışını etkili bir şekilde göz ardı etmişti. Fakat şuanda, çok az seçeneği olduğunu hissetti. Libya'nın uluslararası olarak tanınmış hükümeti olmasına karşın, Hafter'in Trablus'a karşı uzun süreli saldırıları süresince, bu tanınmışlık somut ve hatta söylemsel bir desteğe dahi dönüşmedi. Esasında, Eylül ayında sonlanan Berlin konferansı sürecinin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi silah ambargosu ihlallerini sona erdirmesi bekleniyordu. Fakat bunun yerine, Hafter'in yanındaki güçler, gelişmiş silahlar ve hava saldırılarıyla birlikte desteklerini aşırı bir şekilde arttırdılar. Trablus, acımasız bir şekilde ateş altına girmesine ve Rus özel askeri desteği Hafter tarafına geçmesine rağmen, bu durum tanıdık bir uluslararası sessizlikle karşılandı. Bütün bunlar Uluslar Mutabakat Hükümeti'nin üzerindeki baskıyı arttırdı. Bu yeni güvenlik anlaşması ise Libya'daki güç dengesini değiştiriyor. Bu durum cephede görülebilen bir şekilde, sınır hattında ciddi moral artışıyla kendisini kanıtladı. En son, Hafter Nisan ayından beri dördüncü kez Trablus'u işgal için harekatın başladığını ilan etti. Fakat bu sefer Ulusal Mutabakat Hükümeti saldırıyı püskürttü ve karşı hücuma geçerek aylardır ilk defa sınırlarını genişletti. Türk zırh delici füzeleri dahil olmak üzere yeni silahlar büyük etkiler yaratmak için kullanıldı. Dikkatler büyük ölçüde Türkiye'nin direkt müdahalesine odaklanmışsa da güvenlik anlaşmasının büyük kısmı eğitim ve kapasite geliştirme ile ilgilidir. Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin kuvvetleri savaş boyunca örgütsel olarak gelişmiş komuta ve kontrol yapıları geliştirmiş olsalar da bu yapıların resmileştirilmesi yolunda mücadele ettiler ve bunun için acı çektiler. İçişleri Bakanı Fathi Bashagha uzun süredir Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin sahip olduğu birliklerdeki milis yapısını kırmak ve profesyonel bir güç oluşturmak için mücadele etti. İçişleri Bakanı Avrupalılardan da benzer bir destek istemişti. Fakat şuanda Türkiye'nin yalnızca Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni desteklemek amacıyla değil aynı zamanda gelecekteki güvenliğin tesisinde de etkili olacağı anlaşılıyor. Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun Türk askerlerinin gerçekten bölgeye gönderilmesi konusunda yaptığı son açıklamalar, bölgede yerel taraflardan ziyade uluslararası aktörlerin söz sahibi olacağını gösteriyor. Güvenlik anlaşmasıyla birlikte, bu gelişmeler Türkiye'nin bir süreden beri Libya ile ilgili olduğuna dair açık bir işaret. Tüm bu olaylardan hemen sonra, Türk yönetimi, Moskova'nın Hafter'e olan desteğini tersine çevirmek için ikna çabaları doğrultusunda, geçen hafta Erdoğan ve Vladimir Putin arasında bir görüşme gerçekleştirdi. Bu girişim şuanda daha sağlam bir arka plana sahiptir. Şu zamana kadar ortaya çıktığı kadarıyla; Türkiye ile Rusya, Libya için kılıçları çekip birbirine doğrultacak değil. Lakin daha kapsamlı bir anlaşma için bir zemin hazırlıyorlar. Böyle bir anlaşmanın gerçekleşmesi halinde, Avrupa'yı bu konuda kendi müdahale çevresindeki rolünden daha da uzaklaştıracaktır. Bu dinamik, Almanya'nın Berlin konferansı sürecini başlatmış olmasına rağmen Fransa'nın giderek Hafter'e kesin desteği gibi sebeplerden ötürü Avrupa'nın sabit veya birleşmiş ortak bir pozisyon alamamasından dolayı oluştu. Eğer Avrupa Libya'ya yönelik ilgisini devam ettirmek istiyorsa, bu girişime yeni bir hayat vermesi gerekecek. Bu sebeple, Avrupa, mevcut dramın ortasındaki bakış açısını korumalı ve bu gibi sorunlara yol açan Berlin sürecindeki kusurları ele alma fırsatını değerlendirmelidir. Bu durum, Libya'da çıkarları olan üye devletlerin bir araya gelerek birleşik bir pozisyon almasını içerir. Hafter'e mevcut desteğinin aksine Fransa'nın güvenlik çıkarları, en iyi şekilde ortak Avrupa platformuna dahil olmasıyla korunacaktır. Bunu yapmak ise, Fransa'yı bu konuda ikna etmek için ortak bir girişim gerektirecektir. Diğer açıdan, Amerika Birleşik Devletleri'nin Libya çatışmasındaki konumunu net bir şekilde belirlemesi için tek yol, bu konuda birleşmiş bir Avrupa'nın baskısıyla gerçekleşebilir. Bu çok yönlü siyaseti devam ettirebilmenin tek yolu, ortak Avrupa ve Amerikan desteğinin devamını güvence altına almak, bu süreçle güvenilir bir şekilde ilgilenmek ve BM'nin siyasi bir süreç oluşturma girişimlerini desteklemek amacıyla Berlin gruplarına baskı uygulamaktan geçiyor. Bu tarz bir yaklaşım, uluslararası çıkarların yapıcı bir davranışa çevrilmesine yardımcı olacak. Eğer Avrupa kuşkulu bir seyirci olmaya devam ederse, Trablus'un kıyılarından Doğu Akdeniz'e kadar kendi nüfuzunu kaybettiğini görecektir. Çeviri Notu: Yazının çevrildiği dergi Avrupa kökenli olmasına karşın, yazarlardan birisi Libya'daki Trablus kökenli görüşü ve diğeri de resmi Türk görüşünü yansıtmaktadır.


Ben anneyim, şu günlerde evlatlarımın kokusu daha hissiyatlı geliyor burnuma, bazen seyre dalıyor ve ölümün kokusunu seziyorum, o haberleri izleyince aslında ölümle dip dibe olduğumun farkına varıyorum. Ben doktorum, acil servislerde nöbet tutuyorum. Bu amansız hastalık için bekliyorum; maskemi taktım hatta maske taktığım için yüzümde birçok yara oluştu fakat onlarca insan daha önemli yaralarımdan. Hastalık daha fazla insana yayılıyor, kronik hastalıklı olanlar, yaşlılarda daha çok seyrediyor. Ve biz de seyrediyoruz çünkü hiçbir tedavisi bulunmadı, bu süreç çok zor bir süreç. Tedavisi olmayan bir virüs insanları ele geçiriyor. Bir insanın ölüsünü bile uğurlayamaması, ona son kez veda edememesi... Bundan daha acı çok az şey var bu dünyada ve biz doktorlar her gün bu acıyı tadarak yaşıyoruz günlerimizi. Ben işçiyim, bir fabrikada çalışıyorum; nihayetinde fabrikada o yüzlerce insanın arasına girmek için sokağa çıkıp servisimi bekliyorum. Sokağa mümkün olduğunca çıkmayın deniliyor fakat başka çare yok, tek korktuğum fabrikadan evime geldiğimde bu hastalığı aileme taşımak... İnanın şu günlerde başka derdim yok. Ben polisim, şu günlerde yaşlı, tonton amcalara teyzelere hizmet ediyorum. Sokakta gördüklerime ceza yazıyorum, ah be teyzecim ben keyfime mi yazıyorum? Çok işimiz oluyor, suçlulara kelepçe takmak bile temas gerektiriyor. Şu günlerde polisler arasında da yayıldığı söylentileri dolanıyor, açıkçası korkmamak elde değil. Tehlikedeyiz, tüm dünya tehlikede. Ben ihtiyarım, torunlarımı göremiyorum, kapandık kaldık eve yahu! Bu nasıl hastalık böyle? Sirkeli su, ıhlamur, nane limon da fayda etmiyor diyorlar. Hani gripten farkı yoktu bunun? Otur otur evde patladık canım Allahallah! Kahveye bile gidemez olduk. Bu yazı, Evde Kal Türkiye Parlak Jurnal Yazı Yarışmasında 22. olmuştur.


Higgs Bozonu; Gerald Guralnik, Peter Higgs, Richard Hagen, Tom Kibble, François Englert ve Robert Brout tarafından varlığı öne sürülen ve Standart Modeldeki fermiyonlara kütle kazandırmak amacını bünyesinde taşıyan bir çeşit temel parçacıktır. Burada bir parça soluklanıp tam olarak neyden bahsettiğimizi açıklamakta fayda var. Standart Model, Stephen Hawking'in Zamanın Kısa Tarihi adlı kitabında da yer alan bir kavramdır. Gözlemlenen maddeyi oluşturan temel parçacıkları ve bunların etkileşimlerini inceleyen model, Standart Model olarak tanımlanır. Fakat Standart Modelin birçok bakımdan eksiklikleri bulunduğunu da söylemek gerekir. Higgs Bozonu, temel olarak Standart Modeldeki Higgs alanının kuantum uyarlamasıyla üretilmiş temel bir parçacıktır. Parçacıkların nasıl kütle kazandıkları, evreni anlayabilmek açısından çok önemli bir yere sahiptir. Her şey ama her şeyin parçacıklardan meydana geldiğini biliyoruz. Bu nedenle atom altı dünya ve bu dünyada olan biten her şey bizler için çok önemli. Evrenin ilk anlarında hiçbir parçacığın kütlesi yoktu. Evren, saf enerji ile doluydu. Parçacıklar Higgs alanı ile etkileşime girerek kütle kazanırlar, yani parçacıklar Higgs alanıyla etkileşime girene kadar herhangi bir kütleye sahip değildir. Bu durumda Higgs alanı ile çok fazla etkileşime giren bir maddenin kütlesi çok daha fazladır. Bunun yanı sıra bir madde Higgs alanıyla çok daha az etkileşime giriyorsa, kazanacağı kütle de az olacaktır. Bu konuda verebileceğimiz en iyi örnek fotonlardır. Bilindiği üzere fotonların bir kütlesi bulunmaz. Demek ki fotonlar bu alanla hiçbir şekilde etkileşmez ve bu nedenle kütle kazanmaz. Fizik dünyasında farklı temel parçacıkların adlarının sürekli geçtiğini gözlemlemekteyiz. Aslında temel parçacık dediğimiz şey, Kuantum Alan Teorisinde tanımlanmış alanların uyarılmış halleridir. İsmini sürekli duyduğumuz fotonları burada örnek olarak verebiliriz. Fotonlar, elektromanyetik alanın uyarılmış hali olarak karşımıza çıkar. Demek ki diğer temel parçacıklarda da aynı durum söz konusudur. Higgs Bozonu, Higgs alanının uyarılmış halidir. Higgs alanı, Kendiliğinden Simetri Kırılması olarak adlandırılan sürecin sonunda iki kısma ayrılır. İlk bölümün dinamik olarak kaldığını fakat ikinci bölümde Higgs bozonlarının oluştuğunu söyleyebiliriz. Fiziksel bir sistem uyarıldığındaki durumu ile minimum enerji tabanındaki durumu birbirinden farklıdır. Kendiliğinden Simetri Kırılması da burada devreye girer. Sistemin uyarılmış durumdaki simetrisinin taban durumda ortadan kalkması halinde Kendiliğinden Simetri Kırılması meydana gelir. Kütlesiz parçacıklar, Higgs alanı içerisinde Kendiliğinden Simetri Kırılması meydana geldikten sonra Higgs alanı ile etkileşime geçerek kütle kazanmaktadırlar. Aslında evrende gördüğümüz kütleli parçacıkların tamamının kütle kazanmasının sebebi Higgs alanının varlığıdır. Konuyla ilgili yapılan araştırmalar, Higgs alanının tüm uzayı kapladığını göstermiştir. Kendisine takılan bütün parçacıklara kütle kazandıran Higgs alanı, temel olarak parçacıkların hızını yavaşlatmakta ve bu şekilde kütle kazanmalarını sağlamaktadır. Atom altı dünyada ismini sıklıkla duyduğumuz leptonlar ve kuarklar Higgs alanı içerisinde birleşmiş ve ilk proton ile nötronları oluşturmuştur. Proton ve nötronlar ise elektronlarla bir araya gelerek atomları oluşturmuş, daha sonra ise madde meydana gelmiştir. Uzun zamandır bilim dünyasında merak edilen konu, yani Evrenin başlangıcında saf enerjinin neden ve nasıl maddeye dönüştüğü hususu Higgs alanı ve bozonu ile açıklık kazanmış durumda. Daha önce de belirttiğimiz üzere her alanın bir taşıyıcısı vardır. Higgs Bozonu, Higgs alanının bir taşıyıcısıdır. Bu nedenle her iki kavram da fizik dünyası açısından çok önemlidir. Artık maddelerin nasıl kütle kazandıklarını biliyoruz. Bunun yanı sıra fotonların neden kütlesiz oldukları hakkında da bir fikrimiz var. Evreni anlama yolculuğumuz elbette ki bitmedi, bu yolculuğun çok uzun olduğunu ve hala açıklanmayan pek çok konunun olduğunu biliyoruz. Örneğin bir parçacık dalga gibi davranırken gözlemlendiğini bildiği anda dalga fonksiyonunun çökmesi ve parçacık gibi davranmasının ardında yatan sır nedir? Evren, onu anlamamızı bekliyor.


Magna Carta , Latince kökenli iki kelimeden oluşur. Büyük Sözleşme anlamına gelir diğer ismi ise Büyük Özgürlükler Sözleşmesi anlamına gelir. Tarihin ilk yazılı anayasası olan Manga Carta (1215) dünyanın özgürlük adına attığı en büyük adımı olarak kabul edilir. Magna Carta, İngiltere Kral'ı John'un , sınırsız yetkilerinden feragat ettiği, hukukun kendi arzularından daha üstün olduğunu kabul ettiği, tarihin akışını değiştiren bir antlaşmadır. Magma Carta, çağının çok ilerisinde bir belgedir. Günümüzdeki anayasal düzene ulaşana kadar yaşanılan tarihi sürecin en önemli basamaklarından birisi olarak kabul edilir. Aslen, Papa III. Innocent, Kral John ve baronları arasında, kralın yetkileri hususunu karara bağlamak amacıyla imzalanmıştır. Bu belge, Kralın bazı yetkilerinden feragat etmesini, kanunlara uygun davranmasını ve hukukun kralın arzu ve isteklerinden daha üstün olduğunu kabul etmesini zorunlu kılıyordu. 13. yüzyıl İngiltere'si üç güç odağı arasında paylaşılmıştı. Monarşinin başındaki Kral John, ipleri elinde tutuyordu. Aynı zamanda Tanrının yeryüzündeki temsilcisi olarak da ülkenin tek hakimiydi. Onun ardından ise kralların kralı olarak kabul edilen Papa ve onun güdümündeki kilise vardı. Papa, aynı zamanda kraliyetin de bir numaralı muhalifiydi. Son olarak ise toprağın ve paranın gücünü sembolize eden lordlar geliyordu. Parayı ellerinde tutmakla birlikte, buna eş değer güçleri olmayışı, en büyük dertleriydi. Kimilerine göre vatandaşın haklarından ziyade lordların çıkarlarını garantiye almak için düzenlediği iddia edilse de, yaygın olarak monarşinin iradesini sınırlayarak bireyin haklarını güvence altına aldığı kabul edilen ilk sivil anayasa denemesi olan Magna Carta, işte böylesi bir dönemde ortaya çıkmıştır. İlk başlarda verilen bu haklardan din adamları ve asiller faydalandıysa da zamanla tüm vatandaşlar bu hak ve özgürlüklerden faydalanmaya başladı. Her tahta çıkan kral bu anlaşmayı onaylamak zorunda kaldı ve V.Henry'in ölümüne kadar toplamda 44 kez onaylandı. Demokrasiye uzanan bu anlaşma birçok ülke tarafından benimsendi. Başta Amerika olmak üzere birçok ülke bu antlaşmanın maddelerini uyguladı. - Hiçbir özgür insan yürürlükteki yasalara başvurmaksızın, tutuklanamaz, hapsedilemez, mülkü elinden alınamaz, sürülemez ya da yok edilemez. - Adalet satılamaz, geciktirilemez hiçbir özgür yurttaş ondan yoksun bırakılamaz. - Yasalar dışında hiçbir vergi, yüksek rütbeli kilise adamları ile baronlardan oluşan bir kurula danışılmadan haiz yoluyla ya da zor kullanarak toplanamaz. Magna Carta 63 maddeden oluşmuştur ve birçok önemli maddesi vardır fakat 39. madde'nin önemi farklıdır. Çünkü 39. madde günümüz hukuk sisteminin temellerini atmıştır. Derebeylikler, Kral karşısında daha güçlü duruma gelmiştir. İngiltere bu anlaşma ile parlamenter sisteme geçmiştir. Tarihin en önemli anlaşmalarından biridir, halka verilen özgürlükler kişisel hakları da beraberinde getirmiştir. Magna Carta, vatandaşların özgürlüklerini belirlemekten çok, toplum güçleri arasında bir denge kurmak amacıyla kralın sonsuz gibi görünen yetkilerini, din adamlarını ve halk adına sınırlamaya yönelik bir adımdı. Özellikle 39. Maddesi, vatandaş hakları ve özgürlükleri açısından çok önemli bir çığır açmış, hukukun üstünlüğü ilkesinin ortaya çıkmasında ve birçok ülkede filizlenmesine kapı açmıştı. Diğer bir deyişle Magna Carta, Fransız Devrimi ile ortaya çıkan İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nin, 10 Aralık 1948'te Birleşmiş Milletler genel kurulu tarafından kabul edilen ve insanlık ailesinin bütün üyelerinim medeni, siyasal, ekonomik, toplumsal ve kültürel haklarını ilan eden İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin ve yine 4 kasım 1950 tarihinde, Roma'da imzalanan ve 3 Eylül 1953'te yürürlüğe giren İnsan Haklarını ve Temel Özgürlükleri korumaya İlişkin Avrupa Sözleşmesi'ne ruh vermiştir. 47 adet kopyası yapılan Manga Carta'nın sadece dört kopyası günümüze ulaşabilmiştir. Bir tanesi ise Lincoln Katedralin'de bulunmaktadır. Güzel bir özet yazı olmuş. Magna Carta Libertatum, dünya tarihi için önemli bir dönüm noktasıdır. Teşekkürler.


Çanakkale'de görev yapmış bir komutandır. Sınırlı olan kaynaklara göre kendisi 9. Tümen 26. Alay 3. Tabur komutanıydı. Ertuğrul ve Tekke Koyu'nu savunmakla görevlendirilmişti. Rütbesi binbaşı, memleketi Konya'ydı. Çanakkale'deki muharebe bittikten sonra birkaç yerde daha görevlendirilmiş, daha sonra emekli olmuş. İşte emekli olduktan sonra kendisinin ne yaptığı bilinmiyor. Mezarı ve ailesi de bilinmiyor. Adının geçtiği sınırlı yerlerden birisi, Ertuğrul Koyu'nda yaklaşık 65 memleketsiyle birlikte destan yazan Ezineli Yahya Çavuşun komutanı olması. Yahya Çavuş gönüllü olan memleketlileriyle birlikte cephede en önde savaşmak için izin istemiş, komutanı Binbaşı Mahmut Sabri Bey de onu tümen komutanı Albay Halil Sami Bey ile görüştürmüştür. İzin alarak Ertuğrul Koyu'na gitmişler ve en ön cephede İngilizlere karşı durmuşlardır. Tabiki Yahya Çavuşun hayatı bir destan... Bunlar dışında Mahmut Sabri Beyin kayıtlara göre harp madalyası ve birkaç madalya daha aldığı bilinmektedir. Michelangelo ya da tam adıyla Michelangelo di Lodovico Buonarotti Simoni, Rönesans dönemine damga vurmuş İtalyan sanatçıdır. Zenginlerin oldukça nadir olduğu, fakirlerin ise zenginleri daha zengin yaptığı bir dönemin tam başında dünyaya gelmişim.


Laf arasında gizliden gizliye bolca kullanılan bir tabir olan Makyavelizm , 1469 yılında doğmuş olan Niccolo Machiavelli tarafından ortaya atılmış siyaset felsefesine ait bir düşünce türüdür. Makyavelizmin özeti genelde amaca ulaşmak için yapılan her şey mubahtır şeklinde yapılsa da bu tanım tam olarak makyavelizmi yansıtmaz. En azından Machiavelli'nin söylemek istediği şey tam olarak bu değildir. Eğer Makyavelizm tabirinden kasıt günümüze evirilmiş şekli ise onu ayrı tutabiliriz. Günümüzde hala makyavelizm ile ilgili kitaplar yazılmakta ve daha da önemlisi bilimsel araştırmalar yapılmaktadır. Makyavelizm düşüncesi tanım itibariyle iktidar amacı uğrunda her türlü şeyin yapılabileceğini savunur. Burada siyaseti ahlak kavramından soyutlama durumu olduğu söylenegelmiştir. Halbuki Machiavelli, ahlak kavramını amaca ulaşmak için yerine göre kullanılması gerektiğini söyler. Yani ahlakı bir kenara atıp siyaset yapılmasını değil, ahlak kavramının yerine göre kullanılmasını söylemiştir. Bu fikirlerini kitabı olan ve yazıldıktan ancak 17 yıl sonra yayımlanmasına izin verilen Il Principe adlı kitabından öğreniyoruz. Yerine göre ahlak aslında onun Hükümdar isimli eserinden ziyade başka eserlerinde erdem, hukuk ve ahlak kavramlarının öneminden bahsederek çelişkiye düştüğü fikrinin yanlış olduğunu kanıtlar. Çelişkiye düşmemektedir, makyavelistlere göre ahlak denen kavram amaca göre şekillendirilir. Bir iş erdem, hukuk amacıyla da veya iktidarı elde tutmak amacıyla da yapılabilir. Yani ahlak kavramı onlara göre siyasal bir kavramdır. Niccolo Machiavelli, siyaseten amaca ulaşmak ve iktidarı elde tutmak için her türlü ahlaki kuralın çiğnenebilecği savını ortaya atmasından dolayı yüzyıllardır çok kötü anılmaktadır ve Makyavelist sözcüğünün bir hakaret olmasının nedeni budur. Ortaya koyduğu felsefede siyaset için tek merkez realizmdir. İktidarın elde tutulması için yapılması gerekenleri eserinde sıralamıştır. Gerekenlerden bir tanesi korkudur. Ona göre, ülkeye korku hakim ise iktidar kendini daha kolay korur ve ülke daha kolay yönetilir. Aldatmak da gerekliyse yapılmalıdır. Aldatmak isteyen biri mutlaka aldanacak birini bulur. sözü meşhurdur. Bence de bu söz doğrudur, çünkü kendinizi de aldatmak isterseniz bu çok kolaydır. İnsanları nankör, değişken, içten pazarlıklı, riyakar, korkak ve çıkarcı olarak tanımlamıştır. Bu tanımlamalara dayandırarak bir hükümdarın iyilik ve kötülük seçiminden sadece birini seçmesi gerekirse kötülüğü seçmesi gerektiğini söyler. Ona göre insanları yönetebilmenin yolu budur. İnsanların sahip olduğu kötü özelliklerden dolayı fikirlerinin meşruiyeti hiçbir zaman bulunmasa da onun sistematikleştirdiği düşünceyi uygulayanlar tarihin hiçbir döneminde eksik olmamıştır. Farklı bir açıdan bakacak olursak, Niccolo Machiavelli muazzam bir gözlemciydi. İnsanın zaaf ve hislerini sahip olduğu tecrübelere dayandırarak kitabına işlemişti. Bazıları buna yeni bir devlet felsefesi yaratmıştır derler. Bana sorulacak olursa Machiavelli tarihte gördüğü, zamanında yaşadığı olayları iyi gözlemlemekten başka bir şey yapmamıştır. Asırlardır hükümdarların uyguladığı yöntemleri yani bilineni sistematikleştirmiş, gerçekleri olduğu gibi insanların yüzüne vurmuştur. Eserini okuduğunuzda yüzünüz kızarır ama etrafınıza baktığınızda anlarsınız ki yazdıkları asırlar sonra bile geçerlidir. Belki de şunu yapın demeye çalışmamış, şu oluyor demeye çalışmıştır. J. J. Rousseau, onun aslında bu kitabı krallara ders verme bahanesiyle halkı uyarmak amacıyla yazdığını söyler. Bunun gerçek olmadığı çok açıktır ama bu kitap insanlara gerçekleri göstermiştir. Bunca ahlak yıkan düşüncelerden sonra iki ayrı savaşım yolu olduğunu söyler ve ekler: Biri yasalara uyarak, diğeri zora başvurarak. Ona göre ilki insanlara özgüdür, ikincisi ise hayvanlara. Ama ilkinin yetmeyeceğini belirtir. Yani Machiavelli bu yolların ahlak dışı olduğunu bilmektedir ve kabul etmektedir. Lakin ona göre bu yolları kullanmak zorunludur. Günümüz demokrasileri ve hukuk kavramları açısından baktığımızda bu fikirlerin kesinlikle meşruiyet sağlamadığı çok açıktır ve aklın gereğidir. Ama bilindiği üzere konuşan her zaman demokrasiler ve hukuk olmamaktadır. Makyavelizm ve makyavelistler, tarihi bir gerçekliği yansıtır. Bu düşünce Machiavelli'den önce de vardır. O ise bu düşünceyi sistematikleştirmiştir. Hiç şüphesiz Machiavelli'nin yazdıkları yüz kızartıcıdır. Fakat bazen gerçekler yüz kızartır. Tarihin derinliklerinden günümüze kadar hiçbir sistemde bu tanımların yani makyavelizmin uygulanması akla, mantığa, ahlaka, özgürlüğe ve adalete uymadığı gibi ayrıca derin bir utanç kaynağıdır. 1 = Nigel Warburton, Felsefenin Kısa Tarihi, 12.Baskı Alfa Yayınları, s.83. 2 = Gustave le Bon, Kitleler Psikolojisi. 4 = Deluga, R. J. (2001). American presidential Machiavellianism:Implications for charismatic leadership and rated performance. Leadership Quarterly, 12,339-363. 5 = Jones, D. N., Paulhus, D. L., Individual Diffrences in Social Behavior. Newyork: Guilford. 17. yüzyıldan bahsediyoruz ne olursa olsun. hükümdar ulvi amaçlar için sivil öldüremez. ya da böyle bir adam bu anlama evrilecek yorumlarla bir eser yazamaz. Eğer okuyup etkilendiyseniz Thomas moore ütopya okuyun panzehiri odur.


Martı Erbilen üç yıl önce Kuzey sahillerinde doğmuştu. Şimdiye kadar gittiği en uzak yer Güney sahilleriydi. Güney sahilleri de tıpkı Kuzey sahilleri gibi olduğu için dünyanın nasıl bir yer olduğunu hep merak ederdi. O yüzden gökyüzünün uzakları gösterdiği deliklerden gözlerini dikerek yeni dünyalar keşfetmeyi severdi. Ona göre yıldızlar yoktu. Yanımızda da tıpkı dünya gibi bir yer daha vardı. Bunlar kardeş dünyalardı. Onun da uçulabilen bir gökyüzüne sahip olduğuna, dinlenebilecekleri kayalıklara sahip olduğuna emindi. Ve diğerlerinin yıldız diye tarif ettiği şeyler o dünyayla bizim dünyamız arasındaki deliklerdi. Dünyadaki deliklerden ışık sızıyor. Biz de yıldız sanıyorduk. Günün birinde uçmayı öğrendiğinde yükselecek yükselecek ve o deliklerden diğer gezegendeki arkadaşlarını aramaya gidecekti. Küçük martı bunları hayal ederek büyüyedursun. Ay Dünya'nın, Dünya Güneş'in, Güneş Samanyolu Galaksi' sinin etrafında dönmeye devam etti. Martı Erbilen arkadaşlarıyla beraber oyunlar oynayarak, büyüklerinden uçma dersi alarak büyümüştü. Artık genç bir martı olmuştu. Eskiye nazaran istediği gibi uçabildiği, gitmek istediği yerlere gidebildiği, avlanabildiği için mutluydu. Ancak eskiden hayal ettiği şeylerin gerçek olmadığını öğrendiği için -büyüdüğü için- mutsuzdu. Mesela yıldızların gerçek olduğunu, dünyada başka bir dünyaya geçecek deliklerin olmadığını da öğrenmişti. Erbilen'e garip garip bakan diğer martılar bir şey anlayamadı. Ağız birliğiyle nasıl yani dediler. Erbilen kısaca anlattı: Düşünün arkadaşlar, metrelerce yükseklikte kanatlarınızın büzüldüğünü ve bir anda yere dikey olarak düştüğünüzü düşünün. Düşerken karşı konulamaz şekilde hızlanacağımızı hepimiz biliyoruz. Tüm martılar korkuyla titreyip, bu uğursuzluğun başlarına gelmemesi için gagalarını birbirine vurdular. Martı Erbilen devam etti: Sizi korkuttuğum için özür dilerim. İşte o kadar yüksekten düşen bir yıldız da bizden daha fazla hızlanacaktır. Ve süratle yere düşecektir. Tıpkı yere düşen martılar gibi eski hallerinden eser kalmayacaktır. Bunun üzerine diğer martılar öfkeyle bağırdılar. Bunları düşünmek bile bir martı için azaptı. Martı Erbilen ise normal bir şey gibi anlatıyordu. Bu kabul edilemezdi. Martı Erbilen tekrar özür diledi. Ve konuşmasına devam etti. İşte o şekilde de yıldızlar değişir. Gökte durdukları gibi durmaz. Bu yüzden artık sadece parlak şeyleri aramaktan vazgeçip diğer ilgimizi çeken şeylere de bakacağız. Burada önemli olan kriter, eskiden olmayıp da yeni ortaya çıkan farklı şeyler. Ertesi günden itibaren herkes daha önce hiç görmediği şeyler aramaya başladı. Kimisi yeni bir koy buldu. Kimisi yumuşacık bir dilaltı gagalık taşı keşfetti. Kimisi yeni bir hayvanla tanıştı. Kimisi yeni bir arkadaş edindi. Ama kimse yıldıza benzettiği bir şey bulamadı. Yaklaşık bir ay sonra, usta martı martılardaki değişimin nedenini öğrendiğinde, bir açıklama yapma gereği hissetti. Sevgili martı gençleri: Bir yıldız da bir martı gibidir. Doğar yaşar ve ölür. Ama hiçbir vakit hala yaşadığı halde dünyanın üzerine düşmez. Zaten yıldızlar tahmin ettiğinizden çok ama çok daha büyüktürler. O, günlerce aradığınız ve düştüğüne dair emin olduğunuz şeyse bir uzay taşı olmalıdır. Meteor dediğimiz bu taşlar düşerken o hızla, yanmaya başlar. Sanırım bu yüzden bir yıldız zannettiniz taşı. Tüm martılar usta martıyı sevgiyle dinledi. Düşen şeyin bir yıldız olmadığına inandılar. Ama hiçbiri düşen bir yıldızı aradığına pişman olmadı. Hiçbiri bu bir yanlış anlamadan ibaret olan yanlışlıktan utanmadı. Çünkü martılar yıldızı ararken hiç görmedikleri şeyler gördüler. Yumurtaları için yeni koylar keşfettiler. Bildiklerini düşündükleri yerlerde bile yepyeni şeyler buldular. Belki yıldızı bulamadılar ama tekdüze bir kayalıkta yaşamayı bırakıp hayatlarını değiştirdiler.


İşte sınavlar falan var, Sonsuzluk Savaşı filmini izlemeye gidemedim. Bir arkadaş dediki: bütün kahramanlar ölüyor. Ne diyim, sağolsun! dedim içimden ve yoluma devam ettim. Sonsuzluk Savaşı filmini sonradan izlediğimde gerçekten de Thanos abimizin bir parmak şıklatmasıyla gördüğüm üzere insanların yarısı, bizim kahramanların da orijinal Yenilmezler ekibi dışındakileri öldü. Aslında ben öldüklerini pek zannetmiyorum, çünkü ortada kan falan yoktu! Toza dönüştüler yahu. Atomlarına ayrıldılar! Sallıyorum. Ama şunu söyleyim, Marvel evreninde atomlarına parçalanıp geri birleşmek gayet kolay bir şeydir. Ve Marvel evreninde Ruh taşı var tabiki. Öncelikle Sonsuzluk taşlarının özellikleri zaten isimlerinden belli. Hemen kısaca bir göz atalım. - Uzay taşı : Mavi olan taş. Tessaract'ın içinde bulunan taş. Tessaract isimli alet zaten bir çok Marvel filminde görünüyor. Özellikle Kaptan Amerika'nın ilk filminde ve Yenilmezler'in yine ilk filminde görülüyor. Bildiğimiz mavi parıldak küp işte. - Akıl taşı : Sarı olan taş. Loki'nin asası olan Scepter'in içinde bulunuyordu, taki Yenilmezler Ultron Çağı isimli filmde Vision'un alnında yerini alana dek. Öyleydi galiba. - Gerçeklik taşı : Kırmızı olan taş. Aether isimli, özelliğini hala anlamadığım bir maddenin içinde bulunuyor. Kendisi Thor Karanlık Dünya filminin konusu zaten. - Güç taşı : Mor olan taş. Orb'un içinde bulunan taş. Orb'u da zaten Galaksinin Koruyucuları filminde görüyoruz. - Zaman taşı : Yeşil olan taş. Agamatto'nun Gözü isimli bir kolyenin içinde bulunan taş. Doctor Strange filminde görüyoruz ve zaten bu kolyeyi Doctor Strange takıyor. - Ruh taşı : Turuncu olan taş. Galiba turuncu. Sarı da diyebilirim ama akıl taşı daha çok sarı olduğu için buna turuncu diyorum. Umarım bütün dünya da böyle diyordur. Bu taşı da ilk defa Sonsuzluk Savaşı filminde görüyoruz. Şimdi, ruh taşının özelliklerinden biri de ruhları hapsetmek. Thanos insanların yarısını bu taşları kullanarak yok ettiği için bütün ruhlar bu taşın içine hapsoldu. Yani öyle galiba. Sonuçta bu insanlar eceliyle ölmedi ya kardeşim. Bakınız ahanda buraya yazıyorum, Thanos ile eldivenin işi bitince bu insanlar geri dönecek, yoksa Marvel nereden para kazanacak değil mi? Zaten çizgi romanları takip eden kişiler sonunu biliyordur bu durumun ama söylemesinler zaten. Onlar zaten herkesten daha iyi biliyor. Ne pohpohladım be ya. Bir de şu var. Sonsuzluk Savaşı filminde Hawkeye ile Ant-man yoktu. Nerede olduğunu çoğu kişi merak etti. Sonra Ant-man ve the Wasp filmi gelince dedilerki; bunların aileleri vardı, zaten bunlar da ev hapsi almayı kabul etmişti, Ant-man filminde de bunu gördük, büyük ihtimalle Hawkeye de aynı durumda. Tabi Hawkeye'den hala haberimiz yok, nerede bu abimiz bilmiyoruz. Ama Marvel şirketinden gelen açıklamaya göre ana Yenilmezler takımından kimse ölmedi. Hawkeye abimiz de ölmedi yani. Bunu da kesin Captain Marvel filminde göreceğiz. Yani ertelenmezse 6 Mart 2019'da. Hadi bakalım hayırlısı. Bu arada karınca adam da son filminde gördüğümüz gibi ölmedi zaten. O dışında filmdeki diğerleri gitti zaten. Karınca adam da en son kuantum boyutta kaldıydı filmin sonunda. O da büyük ihtimalle Captain Marvel filminde ortaya çıkacak. Belki çıkmaz, bilemiyorum ama bizi meraktan öldürmezler herhal. Bakalım bakalım. Ben de merak ediyorum. 8 Mart 2019'da önce Captain Marvel filmini göreceğiz. Kaptan Marvel Avengers'ın sonraki filminin temel karakterlerinden biri olacak. Yeni Avengers filmi de 8 Mayıs 2019'da çıkacak diyorlar ama bence bu tarih uzatılır. Çünkü Kaptan Marvel filmiyle aralarında sadece 2 ay var. Teşekkürler yorumunuz için.


Televizyon sesiyle karışan düşüncelerini toparlayamadı genç. Yaşadıkları şokun nedenini en güzel anlatan ise alt komşudan gelen sevinç çığlıklarıydı. Artık maske takmaya gerek yok, özgürce dolaşma izni çıktı, diyordu televizyondaki güzel saçlı kadın. Üstüne eklemeler de yapıyordu ama gencin onları duyacak kadar gücü yoktu. Tek bir cümle yeterliydi onun için. Artık maskeye gerek yok korkutuyordu onu. Belki de yıllardır taktığı maskelere karşı sevgisi vardı içinde veya maskesiz dolaşmayı düşünmemişti hiç. Maskesiz gezmek de nereden çıktı yahu? Maskeli ne güzeldi işte diye geçirdi içinden. Peki, ya bir şey olursa ve tekrar gerekli olursa maskeler? Aklına gelen binlerce sorudan birkaçı öne çıkıyordu. Hepsini düşünerek başını en sonunda ağrıtmayı başarmıştı. Biraz daha düşüncelere daldıktan sonra dışarıdan gelen seslere kulak verdi. Çığlıklarla koşturan insanlara baktı camın ucundan perdeyi sıyırarak. Maskesiz bir şekilde dolaşıp koşuyordu çocuklar. Anne diye bağırdı en güçlü şekilde. Koşarak gelen annesine sadece işaret ediyordu eliyle. Bir anda baktıkları şey ile korktu ikisi de. Maskesiz bir şekilde dışarıya çıkmak mı? Yıllar sonra bu mümkün olacak mı? Tıpkı eski günlerdeki gibi, dedi annesi. Birbirine bakıp gülümsediler. Gözleriyle anlaşarak dışarıya çıkmaya karar verdiler. Hemen giyinip kapıya geldi ikisi de. Artık anne-çocuk maskesiz dışarının keyfini yaşayabilecek miydi? Genç üzerindeki tedirginliği hemen atamadı. Annesine dönerek, önce maske takmak istiyorum. Dışarıya çıktıktan sonra yavaşça çıkartırım, dedi. Hay hay işareti yapan annesiyle birlikte hazırlıklar tamamlandı. Kapının açılmasıyla birlikte annesi ilk adımı atan oldu. Maske yoktu yüzünde ve dışarının havası yüzüne vuruyordu. Ağzını açtı sonuna kadar ve hava almanın mutluluğuyla büyük bir kahkaha patlattı. Çocuk ise turkuaz renkli maskesiyle attı ilk adımlarını. Sonrasında etrafından koşarak geçen kadınları maskesiz görünce biraz tereddüt etti. Sosyal mesafeyi hala korumanın derdinde olduğunu ise sadece annesi anladı. Artık gerek yok böyle şeylere der gibi baktı birkaç saniye anne. İlerledikten sonra evin kapısını kapattılar. Maskesini çıkarması beklenirken genç, biraz daha kalsın anne der gibi ifadeler yaptı. Yürümeye başladılar sokağın kenarından. Herkes ise maskeli gence tuhaf bakışlar anlatmaya başladı. Artık özgür olduğumuzu bilmiyor muydu bu genç diye söylenenler bile oldu. Israrla maskeyi çıkarmaması birçok nedenle olabilirdi. Geçen yaz kaybettiği arkadaşı gelmişti belki aklına. Okulda en çok sevdiği kişiyi bu hastalıkla yitirmişti. En büyük hayallerinden olan doktorluktan uzaklaşmasına da yine bu süreç neden olmuştu. Babasının günlerce yoğun bakımda kalarak hayata gözlerini yumması da etkilemişti genci. Her türlü direktife rağmen annesini dinlemiyor, maskesini asla çıkarmak istemiyordu. Büyük caddeye geldiğinde bile hala maskeli genç olarak yürüyordu. Markete girmek istedi annesi ama kalabalık olduğunu görünce genç oralı olmadı. Sonra ben online sipariş veririm diyerek geçiştirdi bu isteği de. En sevdiği komşularından olan hemşire hanım çıktı karşılarına. Bir anda tebessüm ederek selam verdi anneye. Sarılma istediğini geri çevirmedi anne ve bir süre sohbet ettiler. Gencin hala maske taktığını görüp artık maskeye gerek yok, diyerek çıkardı. Genç ise bir süre titredikten sonra sarılıverdi hemşireye. En çok güvendiği ve her zaman yanlarında olan hemşireye. Tüm ilaç tedavilerini uygulayan ve yüzlerce arkadaşının hayatının kurtaran hemşireye. Bu zorlu süreçte halklarını ayakta tutan hemşirelere sarılır gibiydi genç. Ağlayarak teşekkür ediyor ama gözlerinden sevinç parıltıları geliyordu.


15 Ekim 2019'da Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından prömiyeri yapılan Maskeliler; Stüdyo Sahne' de seyirciyle buluştu. Yıl 1990. İntifada Hareketi'nin en yoğun zamanları. İsrail kuvvetleri şiddeti iyice arttırmıştır. Maskeliler oyununun, 15 Ekim'de seyirciyle buluşan ilk gösterimini izledim. Oyun öncesi tiyatro kampüsüne biraz erken gittim. Ankara' daki kuşların bile güneye göç etmek konusunda kararsız kaldığı bir sonbahar akşamıydı. Velhasıl kampüste yaprak dökmeye hazırlanan ağaçlar, kahve kokusu, oyunlar hakkında yorum yapan sanat severlerle, oyun başlamadan fuaye alanında geceyi; oyun öncesi, tabiri caizse usturayla herhangi bir günden ayırıyordu. Oyunumuz 1 saat 5 dakika uzunluğunda. Oyunun konusunu spoiler vermeden kısaca anlatmak gerekirse: Olay Filistin'de bir kasap dükkanında geçiyor. Uzun süre sonra bir araya gelen üç kardeş bir şeylerin cevabını arıyor. Ama aradıkları öyle kolay kolay bulunacak ve bulunduğunda kabul edilecek şeylerden değil. Aradıkları asla bulmak istemeyecekleri bir şey. Aradıkları asla aramak istemeyecekleri bir şey. Maskeliler tiyatrosunda kardeşlerin en büyüğü Davut: İsraillilerin yanında çalışıyor. Ne direnişe katılıyor ne de orduyu destekliyor. Hayattan tek beklentisi akşam evine döndüğünde güneş batarken bir sigara yakmak ve akşam karısının saçlarını okşamak. Ortanca kardeş Naim: Küçüklüğünden beri işgal altındaki Filistin için savaşıyor. Küçüklüğünde taş atan elleri yıllardır silah tutuyor. Özgür yaşamak için dağlarda yatıyor. Kurşun sıkıyor. Küçük kardeş Halit: Güzel kalpli, iyi niyetli Halit. Filistin işgal edilmeseydi belki çok farklı bir hayatı olurdu. Bunlar hiç yaşanmasaydı, İsrail askerleri tarafından felç kalan en küçük kardeşlerine bakmak mecburiyetinde olmazdı. Ve işte bu üç kardeş bir odada hayatlarının en büyük hesaplaşmasını yapacaklar. İçlerinden biri hain? İçlerinden ikisi hain? Diğer ikisine göre bir diğeri hain? Ve kimin hain olduğunu size söylemiş olsam bile yine de oyunun sonunu tahmin etmeniz zor. Oyunculuk: Oyunculukları, oyun genelinde beğendim. Ancak oyunun ilk 15 dakikası seyirciyi başka bir atmosfere taşımak konusunda belki biraz daha artı bir şeyler yapılabilirdi diye düşündüm. Tabii bu hali de oyunun ortasındaki düğümleri daha anlaşılır kıldı. Belki de bu nedenle daha basit bir girizgah düşünülerek çalışıldı. Ama ben şahsen girizgahın biraz daha desteklenmesi ve küçük kardeşin zayıf karakterinin, biraz daha abartılmasıyla oyunun daha da iyileştirileceğini düşünüyorum. Elbette bu, benim oyun hakkındaki fazlaca tercih diyebileceğimiz subjektif fikrim. Velhasıl oyundaki karakterlerin bu halini de başarılı buldum. Bu oyunda beni en çok düşündüren karakter ise büyük abi Davut. Dekor ve kostüm tasarımı: Dekor ve kostümler gayet güzeldi. Ancak dekorda iki taraftan derinlik katması amacıyla yapılan katmanlar bence biraz daha uzunlamasına büyütülse katılmak istenen derinlik daha iyi oluşturulabilirdi. Yine de renk uyumunu ve dekoru beğendim. Emeği geçenlerin ellerine sağlık. Müzik: Müziklerde ne fazla, ne az, ne absürt, ne fazla ciddi. Bence yerinde olmuş. Emeği geçenlerin ellerine sağlık. Umarım faydalı olmuştur. Ayrıca eksik gördüğünüz kısımları ya da oyun hakkında başka fikirlerinizi ve bakış açılarınızı yoruma yazarsanız çok memnun olurum. İlginiz için teşekkürler, süre bilgisi benim için çok yararlı oldu ona göre program yapacağım.


Hukuksal bir terim olan suçsuzluk ilkesi, Türk Ceza Hukukunda masumiyet karinesi adıyla tarif edilir. Karine sözcüğü ipucu demektir. Kavramının kökleri Eski Roma Hukuku'na kadar uzanmaktadır. Roma hukukunda Latince olarak ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat şeklinde tanımlanmıştır ki Türkçeye Suçu kanıtlama yükümlülüğü, suçu isnat edendedir, suçla itham olan kişide değil. Suçsuzluk ilkesi dediğimiz bu kavram , bir suç isnat edilen kişinin suçun varlığı kesinleşmedikçe masum olduğunu ve hükümlü sıfatına sahip olmadığını belirten bir kavramdır. Bu kadar eski bir kökeni olan kavramın gerçek anlamıyla işlerliğini kazanması 18. yüzyıldan itibaren başlamıştır. Türkiye'nin de altında imzası bulunan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gereğince masumiyet karinesi evrensel bir yargı doktrinidir ve temel bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Kişi hüküm giydirilmeden önce tutuklu dahi olsa- çalıştığı resmi kurumlar tarafından suçu sabitlenene dek masum olduğu ilkesini gözetmek zorundadır. Burada bir kavram kargaşası ortaya çıkmaktadır. Suçu kesinleşmemiş bir bireyin masumiyet karinesine göre masum sayılması değil suçlu sayılmaması şeklinde bir anlam yüklenmesi daha doğru olacaktır. Zira sanık ne masumdur ne de suçludur. Sadece ve sadece şüphelidir. Onun suçlu veya suçsuz olduğu ancak ve ancak son karar ile belli olur. De facto, tutukluluk herzaman suçluluk ile paralel giden bir kavram olmayabilir. Her suçlu tutuklu olmadığı gibi her suçsuz da tutuksuz olmayabilir. Daha da açmak, netleştirmek ve örneklendirmek gerekir ise mesela bir koruma tedbiri olarak tutukluluk yani tedbiren tutuklama kavramı (CMUK md. 104/1) yasalarımızda tanımlıdır. Yani kuvvetli şüphe gerekçesiyle bir sanık tutuklanabilir. Buna tedbiren tutuklama denilmektedir ve kişinin suçlu olduğunu göstermemekle birlikte masumiyet karinesi ilkesi hala geçerlidir. Bu masumiyet karinesine bir örnektir. Zıt olarak, suçlu olduğu sabitlenmiş bir kişi, kolluk kuvvetlerince yakalanamayabilir veya suçlu kişi, cezasından kaçabilir gibi örnekler de verebiliriz. Yani kişilerin suçluluğu, mahkeme tarafından sabitlenmese bile bireyler tutuklanabileceği gibi , suçluluk sabitlense bile bireylerin tutuklanması pratikte geçekleşmeyebilir. Bu yüzden suçsuzluk ilkesi, doğru anlaşılması gereken bir kavramdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 1995 yılında verdiği kararda Ceza yargılaması kesin mahkumiyet hükmü ile sonuçlanmamış kişiye karşı, başka resmi görevlilerin suçlu gözüyle bakıp bu şekilde davranmaları masumiyet karinesinin çiğnenmesi anlamına gelir. ifadelerine yer vermiştir. Ayrıca Anayasamızın 15/2. maddesinde Masumiyet Karinesi her birey için temel bir hak olarak tanımlanmıştır. Aynı zamanda Masumiyet Karinesine savaş, sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde bile dokunulması mümkün olmadığı belirtilmiştir. MADDE 15. Savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir. Hatta Türk Ceza Kanununun 288. maddesi ile bir soruşturma kesin hükümle sonuçlanıncaya kadar savcı, hakim, mahkeme, bilirkişi veya tanıkları etkilemek amacıyla alenen sözlü veya yazılı beyanda bulunanları cezalandıran ve bu fiillerin basın ve yayın yoluyla işlenmesini nitelikli hal olarak düzenleyen adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs şeklinde ifadeleri masumiyet karinesi ihlallerini önlemeye yönelik hükümlerdir. Bir takım iftiralar ile savcı, hakim, mahkeme gibi organların etkilenmesi ise İftira Suçu Cezası ile Türk Ceza Kanununda tanımlanmıştır. İftira atan kişi en basit bir iftira cezasında 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası istemi ile yargılanır (TCK md. 267/1). Hatta mağdura atılan iftira neticesinde, mağdur ile ilgili hapis cezası dışında adli veya idari bir yaptırım uygulanmışsa; iftira eden kişi, 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (TCK md. 267/7) tarzındaki maddeler yine aynı şekilde masumiyet karinesinin muhafaza edilmesini sağlamaktadır. Ayrıca masumiyet/suçsuzluk karinesi, şüpheliye kendini savunma hakkı vermektedir. Anayasamıza göre sanık, bu karine çerçevesinde, suçsuz kabul edilmektedir ki kendisini savunmakta ve yargı karşısında muhakeme yapılmaktadır. Aksi taktirde mantıken, sanığın kendisini savunması mümkün olmayacaktı. Bu yüzden mahkemeler hem sanığı dinlemekte hem şüpheleri değerlendirmekte ve böylelikle gerçek aranmaktadır. Ayrıca burada şunu da belirtelim: sanık ile suçlu kavramları eş anlamlı değildir. Sanık, ceza davası açılmış ve şüpheli bir kişidir. Suçlu ise, dava sonucunda anayasal olarak suçluluğu kesinleşmiş olan ve hüküm giyen kişidir. Bu kavramlar sıkça karıştırıldığı için açıklamak önemlidir.


İşte Obsesif Kompulsif Bozukluk hastaları; zihinlerinden bir türlü atamadıkları, tekrar tekrar maruz kaldıkları, hayatlarını zorlaştıran ve kendilerini rahatsız eden bu tarz düşüncelere sahipler. Halkımızda psikiyatri servisine yatırılan hatta polikliniğe başvuran hastalara dahi deli muamelesi yapıldığı için psikiyatrik hastalıklar ayıpmış ya da utanılması gerekiyormuş gibi bir algı oluşuyor. Oysa nasıl ki kalp hastası birinin kardiyoloji bölümüne başvurması gayet doğalsa ve bu hastalığın gelişmesi büyük ölçüde o kişinin elinde değilse, psikiyatrik hastalıklar da bilinçli olarak gelişmeyen ve tedavi edilmesi gereken hastalıklardır. Ortalama 20'li yaşlarda başlayan bu hastalığı daha yakından inceleyecek olursak; Obsesyon yineleyici, ısrarlı, kaygıya neden olan, istenmeden gelen düşünce, dürtü ya da düşlemlerdir. Kompulsiyon ise; obsesyonlara yanıt olarak gerçekleştirilen, yineleyici, kişinin kendini yapmaktan alıkoyamadığı davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir. Aslında obsesyonun yarattığı kaygı duygusunu azaltmak için kompulsiyonlar ortaya çıkar fakat kompulsiyonların yapılıyor olması da obsesyonların tekrar devam etmesine neden olan temel faktörlerden biridir. Örneğin kafanızdan atamadığınız, sürekli sizi rahatsız edecek biçimde zihninizde yankılanan 'yastığı yerine koy' sesi bir obsesyon ise, yastığı yerine koyma 'eyleminiz' bir kompulsiyondur. Bu obsesyon ve kompulsiyonlar farklı şekillerde görülebilir. Bazılarında temizlik obsesyonu sürekli yıkama kompulsiyonu ile, bazılarında dini şüpheler sayma kompulsiyonu ile, bazılarında istifçilik yani nesnelerin lazım olacağı obsesyonu biriktirme kompulsiyonu ile kendini gösterebilir. Bunun gibi pek çok örnek de verilebilir. Psikanalizin babası kabul edilen Sigmund Freud (1856-1939) Totem ve Tabu isimli kitabında kompulsiyonları tıpkı ilkel ritüeller gibi büyülü bir şekilde dış dünyayı değiştiren ve felaketleri engelleyen insan davranışları olarak tanımlamıştır. Yine Freud'a göre kişiliğin temel yapısı 5-6 yaşına dek oluşmaktadır. Bu yaşa kadar çocuk çeşitli psikoseksüel gelişim aşamalarından geçer. Örneğin insanın ilk 18 ayında Oral Dönem olarak adlandırdığı bir evreyle karşı karşıya kaldığını, bu evreyi çocuğun ağladıkça kendisine meme verildiği ve tamamen arzularının karşılandığını fark ettiği, haz odaklı bir dönem olarak tanımlamıştır. Libidonun ağızda toplandığını ve bağımlılık, edilgenlik, kırıcılık gibi özelliklerin bu dönemde yaşanılan doyum veya yetersizliğe bağlı olduğunu düşünmüştür. Yine 1,5-3 yaşları arasında Anal Dönem olarak adlandırdığı evrede ise libidonun anüs bölgesinde toplandığını ve tuvalet eğitiminin çocuğun üzerinde ebeveynlerin kontrol mekanizması olduğunu söylemiştir. Daha doğrusu çocukların bağırsak hareketlerinin kendilerini ve çevrelerini kontrol edebileceklerini ilk kez fark ettikleri zaman, tuvalet eğitimi dönemidir. İlk defa bir çocuk, ebeveynlerinin isteklerine uyup uymayacağına karar verebilir. Sıkı bir tuvalet eğitiminden geçen kimse anal tutucu, başka bir deyişle inatçı, titiz, cimri olarak gelişir. Oysa tuvalet eğitimi gevşek olan bir kimse anal salıcı bir kişilik özelliği geliştirir. Bu kişi dağınık, düzensiz, özensiz ve yıkıcı bir karaktere sahip olur. Freud OKB hastalığını da anal dönemde takılı kalma veya kişinin Ödipal denen daha ileri bir dönemden anal döneme gerilemesi ve bu duygu ikircikliğini yoğun olarak tekrar yaşaması şeklinde açıklamıştır. Hazır lafı açılmışken değinmeden geçemeyeceğim. Freud'un Ödipal olarak bahsettiği aralık ise Fallik Dönem olarak adlandırdığı çocuğun her şeyi merak ettiği ve cinsel kimlik kazandığı 3-6 yaş arası dönemdir. Bu dönemde Ödipus Kompleksi denilen bir durumdan bahsedilir. Freud bu ismi Sofokles'in ünlü oyunu Oiedepus'tan alır. Ödipus kralın oğludur ve babası tarafından terk edilir. Sonunda babasını öldürür ve annesiyle evlenir. Aslında Freud'un bu dönemi Ödipus ile ilişkilendirmesinin sebebi özellikle erkek çocuğu anne için babayla savaşıyor şeklinde tasavvur etmesidir. Aynı şekilde kız çocuk ise babayı seçerek anneyi rakip olarak görür. Özellikle erkek çocuk babasına karşı olan bilinçdışı nefretini, sahip olduğu penisi kaybetme korkusu ile yenerek babayla özdeşleşir ve anneye olan aşkından vazgeçer. Bu dönemde kız çocuk ve erkek çocuğun ebeveynle doğru özdeşleşim yapması sağlanmalıdır. Freud ve Ödipus Kompleksi hakkında daha önce sitemizde yayınlanmış detaylı bir yazı okumak isterseniz tıklayabilirsiniz. Konumuza dönecek olursak, OKB hastalarında beynimizdeki 'serotonin' ya da mutluluk hormonu olarak adlandırılan nörotransmitterin yetersiz salgılandığı görülmüştür. Bu serotonin dengesizliğinin ortadan kaldırılmaya çalışılması da tedavi modaliteleri arasında yer almaktadır. 1A. Obsesyon: Zorla ve istenmeden geliyor gibi yaşanan kaygı ve sıkıntıya yol açan tekrarlayıcı düşünceler ya da imgeler; kişi bu takıntılara ya aldırmamaya ya baskılamaya ya da ritüeli yerine getirerek yüksüzleştirmeye çalışır. 1B. Kompulsiyon: Kişinin takıntısına tepki olarak ya da katı bir biçimde uyulması gereken kurallara göre yapmaya zorlanmış gibi hissettiği yinelemeli davranışlar; bu davranışlar ya da zihinsel eylemler, yaşanan kaygı ya da sıkıntıdan korunma, bunları azaltma, korkulan bir olay ya da durumdan sakınma amacıyla yapılır; ancak bu davranışlar ya da zihinsel eylemler, yüksüzleştireceği ya da korunulacağı tasarlanan durumlarla gerçekçi bir biçimde ilişkili değildir ya da açıkça aşırı bir düzeydedir. Günümüzde, Obsesif Kompulsif Bozukluğun tedavisinde bilişsel davranışçı terapiler ve ilaç tedavisi olarak da SSRI türü antidepresan ilaçların kullanımı önerilmektedir. Elbette ileri dönemlerde de Psikiyatri hekimleri tarafından reçete edilen çeşitli ilaçlar mevcuttur. Kısacası tedavisi mümkün olmayan bir hastalık değildir.


Adı, Tevfik Fikret tarafından koyulmuş olan Peyami Safa 2 Nisan 1899 tarihinde İstanbul'da doğdu. Şair olan babasını 5 yaşında kaybettikten sonra annesinin sorumluluğunda, abisiyle zor bir çocukluk dönemi geçirmek zorunda kaldı. Vefa Lisesi'ndeki eğitimini geçim sıkıntısı ve sağlık sorunları nedeniyle tamamlayamamış fakat ilk eserlerini de lise dönemde vermiştir. Eğitim hayatının sona ermesi devamında ailesine yardımcı olabilmek maksadıyla Posta ve Telgraf Nezareti, Duyun-u Umumiye İdaresi'nde çalışmış ve Rehber-i İttihad Mektebi'nde öğretmenlik görevinde bulunmuştur. Öğretmenliği bıraktıktan sonra abisiyle çıkardığı Yirminci Asır isimli gazeteyle birlikte daha aktif bir şekilde yazın hayatına, pek çok türde eser vermek üzere temelli girmiş oldu. Hayatı boyunca yazı yazarak geçinmesine rağmen hiçbir zaman konu kıtlığı çekmemiş; edebiyat, siyaset, felsefe, psikoloji, tıp, ispiritizma, Doğu ve Batı, Katolisizm ve Budizm, komünizm ve demokrasi, Kemalizm ve faşizm gibi farklı konularda kalem oynatmıştı . Siyaset içerisinde de faaliyet gösteren Safa, 15 Haziran 1961'de beyin kanaması neticesinde hayatını kaybetti. Mezarı, Edirnekapı Şehitliği'ndeki aile kabristanın da bulunmaktadır. Bilinç akışı yöntemiyle kaleme alınmış olan Matmazel Noraliya'nın Koltuğu 1949 yılında yayımlanmıştır. Yöntemi dolayısıyla eser, Ferit isimli ana karakter üzerinden, Ferit'in duyduğu, gördüğü, hissettiği gibi onun düşünceleriyle olduğu gibi okuyucuya sunulmuş. Ferit, sorunlu bir baba-oğul ilişkisi içerisinde yetişmiş, Londra'ya giden babasından bir daha haber alamamış ve annesini kaybetmiştir. Bu durumda kardeşi Nilüfer'e teyzesi bakmakta, kendisi de bir pansiyonda barınmaktadır. Eski bir Tıp öğrencisi olan Ferit, Tıp Fakültesi'nden ayrıldıktan sonra Felsefe öğrenimine başlamış ancak bahsedilen sorunlar nedeniyle eğitimine devam edememektedir. Ferit, eserin ilk yarısındaki maddeci, pozitivist, Batılı düşüncelerle kendisini tanımlayan ve nihilist fakat arayış içerisinde olan bir karakterden romanın devamında tam tersi bir karaktere evrilmiştir. Romanın da ana konusu Ferit'in bu evrilme sürecidir. Peyami Safa'nın eserlerinde alışık olduğumuz Doğu-Batı sentezi konusu, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu'nda kendisini ağırlıklı olarak materyalizm, pozitivizm ve İslamiyet, mistisizm ikiciliğinde göstermektedir. Bu nedenle eser başlangıcında Dostoyevski benzeri bir psikolojik derinliğe sahip iken sonlara doğru bu derinlikten yüzeysel bir mistisizm içerisinde ayrılmıştır. Yazıldığı dönemin siyasi ve politik durumu Sosyalizm, Liberalizm ve Milliyetçilik içerisinde etkileşimli olarak ele alınmış ve Safa'nın kendi görüşleri çerçevesinde bir ideolojiyle son bulmuştur. Beşeri ve duygusal ilişkilerde ise Batı'yı cinsel güdülerle hareket eden bir maddeci olarak aktarmış, Doğu'yu ise manevi, ahlaki olgunluğa ve sorumluluğa eriştirmiştir. Matmazel Noraliya, tüm bu ikilikleri bir vücut içerisinde sona erdiren kişi olmuş ve Koltuğu ise Ferit'i mutluluğa, huzura ve erdeme kavuşturacak sembol görevini üstlenmiştir. Çok farklı konularla ilgilenen, bu konularda eserler veren Peyami Safa esasında her karakterde değişik biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Karakterlerin geçmişleri, yaşadıkları maddi sıkıntılar, sağlık sorunları, ailevi kayıpları, fikir çatışmaları, gelecekleri Peyami Safa'nın geçmişte ve eserin yazıldığı dönemde karşı karşıya kaldığı tecrübelerle, edinimlerle farklı şekillerde örtüşmektedir. Dolayısıyla Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ile birlikte yazar, okuyucuyu karakterler üzerinden kendi bulunduğu alana çekmeye çalışmaktadır. = Özkul, Barış. Peyami Safa Bir Portre. Birikim Dergisi. 29 Ara. 2019 Web. E.T. 23 Mayıs 2020.