Otelde kahvaltı yaptık, öğle ve akşam yemeğini ise eski bir limanın etrafında bulunan küçük bir deniz ürünleri lokantasında yedik. Kısa sürede anladık ki daha yeni yürümeye başlamış bir çocukla gün içerisinde iki defa lokantada yemek yemek, cehennem döngüsünün ta kendisidir. Bean'in yemeklere ilgisi kısa sürüyordu fakat birkaç dakika içerisinde tuzluğu döküyor ve şeker paketlerini yırtıyordu. Daha sonra yüksek sandalyesinden kurtulmak istedi ki böylelikle lokantanın etrafına atılabilir ve tehlikeli şekilde rıhtıma doğru fırlayabilirdi. Bizim bu konudaki taktiğimiz ise yemeği hızlıca bitirmekti. Daha otururken sipariş verdik, sonrasında bize bir an önce ekmek getirmeleri için yalvardık ve aperatiflerle birlikte ana yemeklerimizin aynı anda getirilmesini istedik. Eşim balığından ancak birkaç ısırık aldıktan sonra Bean'in garson tarafından atılmadığına veya suda kaybolmadığına emin olabildim. Daha sonra eşimle görevleri değiştirdik. Yırtık peçeteler ve masamızın etrafındaki kalamarlardan dolayı özür dilemek için yüksek miktarda bağış bıraktık. Birkaç daha üzücü lokanta ziyaretinden sonra, etrafımdaki Fransız ailelerinin bizim gibi yemek ızdırabı çekmediklerini fark etmeye başladım. Garip olarak, onlar, tatilde gibi görünüyorlardı. Fransız bebekleri mutlu bir şekilde sandalyelerine oturmuş yemeklerini bekliyor ya da balıklarını ve hatta sebzelerini yiyorlardı. Mızmızlanma veya çığlık atma ortada yoktu. Ayrıca masalarının etrafında döküntüler de yoktu. O zamana kadar Fransa'da sadece birkaç yıl yaşamıştım ve bu olayı açıklayamadım. Daha sonra Fransız ebeveynliğini düşünmeye başladığımda fark ettim ki bu sadece yemekle alakalı değildi, bu tamamen farklı bir şeydi. Çok geçmeden sessizce ve tamamen anlamaya başladım; Fransız ebeveynleri, aile yaşamı içinde tamamen farklı bir atmosfer yaratmışlardı ve onun sonuçlarını elde ediyorlardı. Amerikalı aileler bizim evimize ziyarete geldiğinde, genelde zamanlarının çoğunu çocuklarının ağız dalaşmalarıyla geçiriyor, ufaklıklarını mutfak adasında tur atmalarına yardım ediyorlar ya da yere oturtturup Lego köyler inşa ediyorlardı. Farklı olarak, Fransız arkadaşlarım ziyaret ettiğinde ise yetişkinler kahve içiyorlar ve çocukları da kendi başlarına mutluca oyun oynuyorlardı. Çaresizliğimin de kısmen tahrikiyle, geçmiş birkaç yılımı Fransız ebeveynliğini araştırmakla harcadım. Şuanda Bean 6 yaşında ve ikizler ise 3 yaşında. Size şunu söyleyebilirim: Fransızlar muhteşem değiller ama onların sahip oldukları ve gerçekten işe yarayan bazı gizli ebeveynlik sırları var. Bir şeylerle uğraşırken keşfettiğim 2009 yılındaki bir çalışma, Princeton'daki iktisatçılar liderliğinde; Columbus, Ohio ve Rennes'deki benzer durumlarda bulunan annelerin çocuk bakım deneyimlerini karşılaştırıyordu. Araştırmacılar, Amerikalı annelerin kendi çocuklarıyla uğraşmada normale göre iki kat daha fazla hoşnutsuz olduğunu gösterdi. Aynı iktisatçıların farklı bir araştırmasında, Texas'ta çalışan annelerin ev işlerini çocuk bakımından daha keyifli bulduğu ortaya kondu. Ben kesinlikle Fransa yanlısı bir ön yargıya sahip değilim, buna emin olabilirsiniz. Au contraire, burada yaşamayı sevip sevmediğime bile emin değilim. Kesinlikle çocuklarımın burnu havada Parisliler olarak büyümesini istemiyorum. Lakin tüm bu sorunlar için, Fransa, Amerikan ebeveynliğinin mevcut problemleri üzerine kesinlikle kıyas edilmesi gereken mükemmel bir örnek. Orta-sınıfa ait Fransız ebeveynlerinin sahip olduğu değerler benimkilere benzer görünüyor. Onlar, çocukları hakkında konuşmaya gayretli, çocuklarına doğayı gösteriyorlar ve fazlaca kitap okuyorlar. Ebeveynler, onları tenis kurslarına, resim derslerine ve interaktif bilim müzelerine gönderiyorlar. Ancak Fransızlar takıntı yapmadan aileleriyle ilgilenmeyi becerdiler. Hatta onlara göre iyi bir ebeveynlik çocuklarla sürekli ilgilenmekten geçmiyor ve bu konu hakkında suçluluk hissetmeye de gerek yok. Bir Parisli bana: Bana göre, akşamlar ebeveynler içindir. demişti. Kızım eğer isterse bizimle birlikte olabilir, fakat şuanda yetişkinlerin vakti. Fransız Ebeveynler kendi çocuklarının aktif olmasını istiyor ama her zaman değil. Amerikan ufaklıklar Mandarin öğretmenleri ve okul öncesi okuma-yazma eğitimi alırken, Fransız çocuklar yetiştirildikleri bu doku gereği- etrafta kendi kendilerine takılıyorlar. Orta-sınıf Amerika'nın ebeveynlik problemi olduğunu söyleyen ilk kişi değilim. Bu problem özenle teşhis edildi, kritiği yapıldı ve bir isim kondu: aşırı-ebeveynlik, hiper-ebeveynlik, helikopter ebeveynliği, ve benim favorim olan kindergarşi. Ailelerin kendileri de dahil olmak üzere, kimse acımasız ve mutsuz Amerikan ebeveynliği yöntemini sevmiyor gibi görünüyor. Burada, çocukların egemen olduğu ve onların isteklerinin ve dileklerinin yetişkinlere üstün olduğu bir yönetim tarzı fenomeni kastediliyor. Kinder-g-archy tabirindeki arşi; monarşi, oligarşi, anarşi gibi yönetim şekillerini tabir ederken kullandığımız ektir. Tabii ki, Fransızlar, çocuklarının daha iyi ve daha az stresli olmaları için her türlü genel hizmet servisine sahip. Ailelerin okul öncesi eğitim için para ödemelerine, sağlık sigortaları için telaşlanmalarına ya da çocuklarını kolejlere kaydetmelerine gerek yok. Sadece çocuk sahibi oldukları için, kendi banka hesaplarına bağlanmış olan aylık maaşları var. Fakat bu genel hizmet servisleri bütün farklılıkları açıklamaya yetmiyor. Bulduğuma göre, Fransızlar, çocuklarının yükselmeleri için tamamen farklı bir yapı kullanıyorlar. Fransız ailelerine, çocuklarını nasıl terbiye ettiklerini sorduğum zaman, ne demeye çalıştığımı ancak soruyu birkaç kez tekrarlayınca anladılar. Ha, onları nasıl eğittiğimizi mi kastediyorsun? şeklinde sordular. Sonraları anladım ki disiplin kavramı; cezalandırmalara karşı dar ve nadir kullanılan bir tabirmiş. Buna karşılık eğitim ise sürekli yaptıklarını düşündükleri bir şey. Bir cumartesi günü, 30'lu yaşlarında tatlı bir iş avukatı olan ve Paris'in doğusundaki banliyölerde ailesiyle yaşayan Delphine Porcher'ı ziyaret ettim. Oraya gittiğimde, eşi oturma odasında dizüstü bilgisayarıyla çalışırken, o zamanlar 1 yaşında olan Aubane, babasının yanında uyuyakalmış yatıyordu. Onların 3 yaşındaki çocuğu Pauline, mutfak masasında oturuyor, tamamen odaklanmış bir şekilde kek hamurlarını kağıt kalıplara lop diye döküyordu. Bir şekilde hamuru yeme dürtüsünü yeniyordu. Delphine bana, hiçbir zaman spesifik olarak kendi çocuklarına sabır kavramını öğretmeye uğraşmadığını söyledi. Lakin onun ailesinin günlük ritüelleri, yeri geldiğinde memnun olma konusunda çocuklarına sürekli çıraklık ediyor. Delphine, kızı Pauline için bazen şeker aldığını söylüyor. Fakat o günün atıştırma zamanı gelene kadar, Pauline'in şekerleri yemesine müsaade yok; hatta bu, onun saatlerce beklemesini gerektirse bile. Pauline, bizim konuşmamızı kesmeye çalıştığı zaman, Delphine, Sadece iki dakika bekle benim bir tanem. Şu anda konuşmanın ortasındayım. dedi. Bu gerçekten çok kibar ve çok kesindi. Delphine'in bunu ne kadar tatlı söylediğine ve kızının da onun sözünü kesinlikle dinlemesine gerçekten hayran oldum. Ayrıca Delphine, çocuklarına bununla alakalı bir şey daha öğretiyordu: kendi kendine oynamayı öğrenmek. Oğlu Aubene için: Onun kendi kendine mutlu olmasını öğrenmesi, en önemli şey. demişti. Fransız annelerinin bu belirgin çocuk yetiştirme yetenekleri, Amerikalı annelerden daha üstün. 2004 yılında, A.B.D ve Fransa'daki yüksekokul seviyesinde eğitim almış annelere yönelik ebeveynlik inançları ile ilgili bir çalışmada, Amerikalı anneler çocuklarının yalnız oynamak için teşvik edilmesini orta seviyede önemli bulduğunu söylerken Fransız anneleri bunun çok önemli olduğunu söyledi. Daha sonra, çocukların sabretmeyi öğrenmeleri konusunda dünyanın önde gelen uzmanı Walter Mischel'e e-posta attım. Bu sırada, Mr. Mischel 80 yaşında ve Columbia Üniversitesinde psikoloji profesörüydü, Paris'teydi, uzun süredir kız arkadaşı olduğu kişinin apartmanında kalıyordu. Benimle buluşmayı ve kahve içmeyi kabul etti. yazar burada delay gratification tabirini kullanılmıştır. Bu kavramı, bir olay üzerine anında bir şeyler kazanma dürtüsünü engellemek ve beklemek şeklinde açıklayabiliriz. Bu konu hakkında bu tabiri, sabır kelimesini kullanarak çevirmemiz herhalde uygun olacaktır. Yazının devamında hep bu şekilde çevrilmiştir. Mr. Mischel, 1960'lı yılların sonunda Standford'da iken tasarladığı Marshmallow testi ile ünlüdür. Bu testte, 4 ya da 5 yaşındaki çocuk, masada marshmallow olan bir odaya götürülür. Deneyi yapan kişi çocuğa, odadan ayrılacağını ve gelene kadar marshmallowu yemez ise onun iki tane marshmallow ile ödüllendirileceğini söyler. Eğer marshmallowu yerse, sadece yediğiyle kalmış olacaktır. Çoğu çocuk sadece 30 saniye bekleyebildi. Deneyi yapan kişinin 15 dakika boyunca olmayışına, deneye katılan çocukların sadece üçte bir direnebildi. Araştırmacıların burada bulduğu ince nokta, sabırlı çocukların kendi kendine dikkatlerini başka yöne çekebilmeleriydi. 1980'lerin ortasına doğru, Mr. Mischel ve onun çalışma arkadaşları, sabırlı çocukların konsantrasyonlarının ve muhakeme yeteneklerinin daha iyi olduğunu ve stres altında dağılmadıklarını buldular. Normalde Viyanalı olan Mr. Mischel, marshmallow testini Fransız çocuklarına uygulamadı. Ama Fransa'da uzun süreli bir gözlemci olarak, Fransız ve Amerikalı çocukların arasındaki farka şaşıp kaldığını söyledi. Birleşik Devletlerdeyken, kesinlikle, çocuklar için kendi kendine hakim olabilme yetisi git gide zorlaşıyor dedi. Amerikalı aileler tabii ki kendi çocuklarının sabırlı olmasını ister. Biz çocuklarımızı paylaşmaları için, kendi sıralarını beklemeleri için ve piyano öğrenmeleri için eğitiriz. Lakin sabır denen şey bir yetenek değildir ki çocuklarımızı bu konuda bileyelim. Çocukların bekleme konusunda iyi olmalarını bir mizaç nedeni olarak görme eğilimindeyiz. Bizim bakış açımıza göre, aileler şanslarına göre sabırlı ya da sabırsız bir çocuk edinirler. Fransız ebeveynleri ve bakıcıları, bizim bu kadar önemli bir konuda laissez-faire olmamıza inanamıyorlar. Paris'te bir akşam yemeğinde bu konudan bahsettiğimde, Fransa'daki ev sahibim, Güney Kaliforniya'dayken yaşadığı bir hikayeden bahsetti. -bırakın ne yaparsa yapsınlar- anlamına gelen iktisadi-politik kavram. O ve eşi, Amerikalı bir çift ile arkadaş olmuştu ve hafta sonlarını Santa Barbara'da onlara birlikte geçirmeye karar verdiler. Yaşları 7 ile 15 arasında değişen çocukları ilk defa tanışmıştı. Yıllar sonra bile, Amerikalı çocukların erişkinlerin sözlerini sıklıkla kestiğini hatırlıyorlar. Ayrıca düzenli bir yemek vakitleri de yoktu; Amerikalı çocuklar, istedikleri zaman sadece buzdolabına gider ve yemek yerdi. Fransız çifte göre bu durum, sanki Amerikalı çocukların yemekleri depo etmesi gibi görünmüştü. Eşi Bizi kilitleyen ve rahatsız eden durum, ailelerinin hiçbir zaman 'hayır' dememiş olması oldu. dedi. Karısı da, çocuk n'importe quoi diye ekledi. Bir süre sonra, Amerikalı çocuklarla ilgili Fransız betimlemelerinin çoğunlukla her neyse veya onlar gibi bir şey anlamına gelen n'importe quoi ifadesi içerdiği kafama dank etti. Bu ifade, Amerikalı çocukların sıkı sınırları olmadığını, onların ebeveynlerinin otoritesiz olduğunu ve bunun böyle gittiğini belirtiyor. Bu, Fransız ebeveynlerinin sıklıkla bahsettiği ve Fransız ideali olan cadre veya frame tabirlerinin antitezidir. Cadre, çocukların bazı şeyler konusunda çok sıkı sınırları olduğunu ve ebeveynlerin bu sınırları kesinlikle zorladığı anlamına gelir. Fakat cadre tabiriyle birlikte Fransız ebeveynler, çocuklarına özgürlük ve öz irade emanet ettiler. Söz geçirebilme otoritesi, Fransız ebeveynlerinin en etkileyici unsurlarından biri ve belki de ustalaşmak için en zor olanı. Tanıştığım birçok Fransız ailesinin imrendiğim şekilde çocuklarına karşı kolay, esnek bir otoritesi vardı. Çocukları onları gerçekten dinliyordu. Fransız çocukları sürekli fırlamıyor, karşılık vermiyor ya da uzun süren konuşmalara girişmiyordu. Bir Pazar sabahı parktayken, komşum Frederique, o zamanlar 2 yaşında olan oğlum Leo ile başa çıkmaya çalıştığıma tanık oldu. Leo her şeyi hızlıca yaptı ve parka onunla gittiğimde ben de sürekli hareket halindeydim. Oyun alanındaki kapıları çıkmak için sanki bir davetmiş gibi görüyordu. Frederique yakın zaman içinde Rus yetimhanesinden 3 yaşında olan güzel, kızıl saçlı bir evlatlık edinmişti. Yani gezmeye çıktığımız gün, Frederique üç aylık anne olmuştu. Sadece Fransız olmanın getirdiği bir erdemle, benim yaptığımdan tamamen farklı bir otorite kurmuştu-mümkün ve mümkün olmayan bir şekilde. Frederique ve ben kum havuzunun etrafında oturuyorduk, konuşmaya çalışıyorduk. Fakat Leo, kum havuzunu çevreleyen kapılardan dışarı fırlayıp duruyordu. Her seferinde onu takip ettim, azarladım ve çığlık attığında bıraktım. İlk başta Frederique, bu küçük ritüelimizi sessizce izledi. Daha sonra hiç tenezzül etmeden, eğer bütün zamanın boyunca Leo'nun peşinden koşacaksan, birkaç dakika oturup konuşmanın ufak zevkini çıkaramayız dedi. Bu doğru dedim. Ama ne yapabilirim ki? Frederique, Leo'ya karşı ciddi ve boyun eğmez olmam gerektiğini söyledi. Bence bütün bir akşamı Leo'nun peşinde geçirmem kaçınılmazdı. Ama ona göre, bu mümkün değildi. Frederique tekrar güldü ve bağırmamamı fakat daha inançla konuşmamı söyledi. Onu korkutabileceğimden korkum. Frederique endişelenme dedi, beni teşvik etti. Leo bir sonraki sefer de dinlemedi. Ama yavaş yavaş benim hayırlarımın daha ikna edici olduğunu hissetmeye başladım. Sesli değildi ama daha kendinden emin bir şekildeydi. Dördüncü denememde, tamamen inançlıyken, Leo kapıya doğru yaklaştı fakat mucizevi bir şekilde- açmadı. Arkasına baktı ve bana temkinli bir şekilde göz attı. Ben de gözlerimi kıstım ve onaylamıyormuşum gibi görünmeye çalıştım. Yaklaşık 10 dakika sonra, Leo tamamıyla kaçmaya çalışmayı durdurdu. Çıkış kapısını unutmuş gibi görünüyordu ve sadece diğer çocuklarla birlikte kum havuzunda oynadı. Az sonra bacaklarımızı önümüze uzatmış Frederique ile birlikte sohbet ederken Leo'nun beni birden otoriter bir figür olarak gördüğüne şaşırdım. Frederique, gördün mü dedi, sıkıcı değil. Bu, senin ses tonunla alakalıydı. Leo'nun bu durumdan dolayı travmatize olmadığını belirtti. O anda ve sanırsam ilk defa- Leo gerçekten bir Fransız çocuğu gibi görünüyordu.


Türk ve dünya edebiyatında yabancılaşma ögesi sıklıkla yer edinir. Franz Kafka da yabancılaşmayı çok iyi bir şekilde yansıtır. Dönüşüm gerçekten de bir dönüşümün hikayesidir. Toplumdan ayrı tutulan ya da topluma ayak uyduramayan insanların bir hikayesidir. Çok kısa bir roman olmasına rağmen, romanda yer alan ögeler ve yabancılaşma olgusunun çok başarılı bir şekilde anlatılması, romanın dünya edebiyatında özel bir konumda yer almasını sağlar. Franz Kanfa'nın baş karakteri Gregor Samsa ile anlattığı yabancılaşma olgusuna Türk edebiyatında da rastlanılır. Özellikle postmodernist yazarlar, öznenin yıkılmışlığı ve toplumdan ayrılmışlığını anlatır. Bazı yazarlar bunu çok sert bir şekilde yaparken bazılarının çok daha yumuşak bir tavırla yabancılaşma olgusuna değindiğini görürüz. Yusuf Atılgan, Aylak Adam adlı kitabında Bay C. aracılığıyla seslenir. Bay C., boşvermişlik seviyesinde bir tembelliğe sahiptir. Hareketleri, tavırları ve hayata bakış açısı; toplumun normlarından uzaktadır. Yabancılaşmıştır çevresine. Bunun yanı sıra Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ındaki Turgut, Tehlikeli Oyunlar'ındaki Hikmet; modern toplumun dayatmalarına karşı büyük bir ironi geliştirir. Hayata bakışları ve her şeyden önemlisi yaşamları; ironinin kendisidir. Franz Kafka'da da benzer şeyleri görürüz. Dünyanın büyük bir bunalımın içerisinde olduğu bir dönemde, 1915 yılında yayımlanır Dönüşüm kitabı. Kapitalizmin egemen olduğu modern dünyanın dayatmaları, Gregor Samsa'nın böceğe dönüşme metaforu üzerinden anlatılır. Uzun öykü ya da roman olarak değerlendirilebilecek eserin ana karakteri Gregor Samsa'dır. Grete Samsa ise Gregor Samsa'nın böceğe dönüşmesiyle birlikte ikili ruh hali içerisinde kalan bir karakterdir. Gregor Samsa'nın kardeşi olan Grete Samsa, abisinin yaşadığı dönüşüm ile ona acımaya başlar. Belki de romandaki karakterlerden en çok empati kurabileni kendisidir. Fakat onun da tek başına çabaları yeterli olmayacaktır. Aile meclisinden çıkan, Gregor Samsa'nın evden kovulma fikrine o da alışır. Gregor Samsa'nın anne ve babası ise bir an bile olsun oğullarına acımaz. Aslında acıma duygusu, insani ilişkilerdeki en tehlikeli duygulardan bir tanesidir. Fakat klasik bir kullanımdan dolayı insanların birbirlerine acıması gerektiği düşünülür. Gregor Samsa'nın ne annesi ne de babası, empati duygusuna sahip değildir. Daha doğrusu biz, sadece oğullarıyla olan iletişimlerini bildiğimiz için bu şekilde bir çıkarsamaya ulaşırız. Her iki karakter de toplumun normlarına sahiptir, bu nedenle farklı olanı görmek istemezler; bu kendi oğulları olsa bile. Romanda ailesini geçindirme göreviyle bir pazarlamacı şirketinde çalışan Gregor Samsa, yaşam kaygısı içerisinde olan bir insandır. Bu nedenle bir gün böceğe dönüştüğünde tek derdi işe gidememesidir. Neden böceğe dönüştüğünü sorgulamaz, onun için önemli olan işini kaybetmemektir. Çalıştığı şirketteki müdürü ise Gregor Samsa'nın işe gelmemesinden ötürü tedirginlik yaşar ama bu tedirginlik, Gregor Samsa'nın hayatına dair değildir. Tedirgindir çünkü kapitalist sistemde çarkın dönebilmesi için her bireyin üzerine düşen görevleri yerine getirmesi gerekir. Aksi halde sistem çökebilir. Bu nedenle Gregor Samsa'nın müdürü, böceğe dönüşen ve bu nedenle işe gidemeyen Gregor Samsa'nın evine bir ziyaret düzenler. Gregor Samsa'nın bütün çabalara rağmen odadan çıkmaması, kovulmasına neden olacaktır. Alegorik bir anlatım ve absürtlükleri kullanarak yabancılaşma olgusuna kitabında yer veren Franz Kafka, bu konuda oldukça başarılı bir yazardır. Gregor Samsa üzerinden anlattığı yabancılaşma olgusu, gündelik hayat içerisinde insanların yaşadıklarının metaforik halidir. Gregor Samsa, bir gün uyandığında böcek olduğunu fark eder. Böcek, çoğu insan tarafından sevimsiz olarak görülen bir canlıdır. Bu nedenle böcek metaforunun kullanılması, kitabın başarılarından ilkidir. Modern dünyanın getirileri, aslında daha kitabın başlarında anlatılmıştır. İnsanın tek görevi, yaşamını sürdürebilmek için çalışması, çalışması ve çalışmasıdır sanki. Evreni anlamak, içerisinde yaşadığımız Dünya adlı gezegeni tanımak; bunların hiçbiri yoktur kapitalist düzende. İnsanlar, çarkın dönmesini sağlayacak bir nesnedir. Gregor Samsa, çarkın dönmesini sağlayan ufacık nesnelerden bir tanesi, bir gün kapitalist düzen içerisinde yer alamayacağını fark ettiğinde; toplum tarafından dışlanmaya ve yalnızlaşmaya başlar. Burada durup, yalnızlaşmadan bahsetmek istiyorum. İnsanın modern dünyanın kapitalizmle harmanlanan düzeni içerisinde yer alamayacağını fark etmesiyle sonuçlanan yalnızlaşma; sanıldığı kadar korkutucu değildir. İnsanın bir diğerinin acısına ortak olması, kendisinden başka canlıların yaşadığını da fark etmesi, evreni anlamak gibi çok büyük bir amaç uğruna yaşantısını sürdürmesi; kapitalist düzenin sevmediği şeylerdir. Fakat Gregor Samsa, tam olarak bu farkındalığı yaşayamadığı için modern dünyanın garip çelişkisini yaşar. En sonunda odasında hayata gözlerini yumduğunda, hizmetçinin süpürgesiyle çöp kutusuna atılır. Ama hayat, bundan çok daha fazlasıdır.


Aslında aynı evrende geçen iki anime var. Ben 64 bölüm olan ikinci animeyi "Fullmetal Alchemist : Brotherhood"u izledim. İzlediğim anime mangayla aynı konu üzerinden gittiği için genelde her ikisini izleyenler Brotherhood'u beğeniyor. Konusuna gelecek olursak anime Amestris adlı ülkede geçiyor. Zaman olarak anime 1900'lü yılları işliyor. Mekanlar ve zaman bizle benzerlik göstersede animeyi çekici yapan ana unsuru simya. Animedeki simya şimdiye kadar bizim kitaplarda okuduğumuz, bildiğimiz simyadan biraz farklı. Farklılığı ise simyayı kullanarak maddeleri istenilen her şeye dönüştürmek. Adeta bir tür sihir. Ana karakterlerimiz Edward ve Alphonse Elric adlı iki kardeş. Her şey bu iki kardeşin ölen annelerini canlandırmak istemesiyle başlıyor. 3 temel yasaktan biri olan insan dönüştürmeyi başaramadıkları gibi simyanın bire bir takas kuralınca Alphonse'nun bedeni Edward'ında sol bacağı alınıyor. Kardeşini yanında göremeyen Edward sağ kolunu feda ederek kardeşinin ruhunu metal zırha mühürlüyor. İki kardeş bu olaydan sonra büyük boşluğa düşüyor fakat devletin resmi simyacısı olması için Edward'a teklif geliyor. Sınırsız kaynak erişimi ve ülkeyi dolaşma şansından dolayı teklifi kabul ediyorlar. Zaten anime boyunca iki kardeş sürekli bir gezi ve araştırma içindeler. Bu uğraşlarının nedeni ise ellerinden alınan bedenlerini tekrar kazanmak. Her ne kadar bedenlerini elde etmeye çalışsalarda yüzyıllardır planlanan korkunç bir plan ile karşı karşıya kalırlar ve animemiz bu macerayla sürüklenip devam eder. Açıkçası ben çok beğendim. İçinde trajedi var, hafiften aşk var 🙂 , fedakarlık var, komedi var yani daha eklersem varda var. Fantastik, macera türlerinde film severler için iyi bir başlangıç animesi olabilir. Kardeşlerin birbirine olan bağlılığı ve kişiliklerinin zamanla gelişmesi oldukça hoş. Örneğin kendi amaçları uğruna diğer insanların hayatlarını hiçe saymıyorlar. Bunun tam aksine kendilerini olan bir çok olaydan sorumlu tutup bir şeyler yaparak yardım etmeye çalışıyorlar. Ana konusu dışında birçok yan konusu var. Sırf bu animeden birkaç tane daha sağlam anime konusu çıkar. Yani kısacası dolu dolu bir anime. İzlemenizi kesinlikle öneririm. Pişman olmayacaksınız. Gerçekten güzel bir anime. İzlenmesini tavsiye ederim. İnceleme için elinize sağlık ve diziyi de izledim. Gerçekten güzeldi. Yorumunuz için teşekkür ederim. Sitede hakkında yazdığımız diğer animelerde oldukça güzel, izlemenizi öneririm.


Bakınız şu garip ülkemde gerçekten çok garip şeyler oluyor. Ben duyduğum birkaçını sizlere söyleyim ki biliniz. Biliniz ve tekrar etmeyiniz lütfen. Çünkü bunları söylemek lazım. Yanlışsa düzeltmek lazım. Doğru ise neden doğru olduğunu anlatmak lazım. Bu arada şunu da ekleyim ki şahsi fikrimdir: Geçmişi tam anlamıyla bilemeyebilirsiniz, tarihinizi öğrenememiş veya unutmuş olabilirsiniz. Ama önemli olan ders almaktır. Yolda yürüyorum işte haftanın bir günü. Telefonla arıyorum birini, kimi hatırlayamadım ama açmadı o sırada ne hikmetse. Ben de yüzümü buruşturup çevreme bakındım ve yolun karşı tarafında birini gördüm. Ağzına bir sigarayı götürürken diğer eliyle bitmiş sigara kutusunu yola savurdu. Ve çakmağına uzanarak sigarasını yaktı. Yanına doğru gittim, sigara kutusunu yerden aldım ve adama uzatarak: Buyrun, sigara kutunuzu düşürdünüz dedim. Tabi benimki iğneleyici bir davranış. Beklerdim ki haklısınız, ben bunu çöpe atayım desin. Ama ne dedi biliyor musunuz? ben onu bilerek attım oraya dedi. Ulan sen annenden babandan hiç mi terbiye almadın? Öğretmenlerin sana ne öğretti? Nedir bu görgüsüzlüğün kaynağı? Bir de gözümün içine ciddi ciddi sanki yanlış bir şey yapmışım gibi bakıyor. Tabi bunlar o sırada aklımdan geçen düşünceler. Dedim ki yakışıyor mu size? şurada çöp kutusu varken? Gidip atabilirsiniz, ayıp değil mi? dedim. Böyle yola insani diyemeyeceğim bir şekilde fırlatması cidden içime oturdu. Sonra yanındaki adam da haklısınız deyip adamın resmen tekrar bana uzattığı sigara paketini elinden aldı, kusura bakmayın dedi. Ben burada sigaranın zararlarından ya da yararlarından bahsetmiyorum, ben burada insan olmaktan bahsediyorum. Her neyse, böyle insanlık dışı davranışlarda bulunmayalım lütfen. Çevrenize, büyüklerinize, küçüklerinize, varsa çoluğunuza çocuğunuza, yoksa ilerde olduğundan lütfen bunu öğretin, temiz ve düzgün olmasını öğütleyin. Biraz ağır konuşmuş olabilirim ama kusura da bakmayın bir zahmet. Şimdi burada bana anlatılan üzere bir şeyler söyleyeceğim. Yaşça büyük bir tanıdığım, mahalledeki çocuklarla normal bir aktivite yapmak üzere belediyeden normal zamanlarda halka tahsis edilen bir mekanı kullanmak için izin istemiş. Vermemişler, vermeme sebepleri de şu: Başkan adayı daha belli değil. Yorum sizin. Edep, kul olduğunu anlayıp Yüce Mevla'ya yönelmektir. Kısacık özetlemişsin bu toprakları. Ne yazık ki sigara paketini yere atan o kişi, insanların alın terine göz dikenler bunları okumayacak. Belki bu yazıyı okusalardı, belki Abasıyanık, Nazım okusalardı, belki diyorum belki böyle olmayacaklardı. Çoğu zaman ülkem hakkında umutsuzluğa kapılsam da biliyorum ki sen hep var olacaksın. Sen yazacaksın. Dilin döndüğünce haykıracaksın! Sen derken kimi kastettiğimi çok fazla anlatmama gerek yok sanıyorum. Her ne olursa olsun ümidi kesmeyelim gelecek güzel günlerden. Şunu da şöyle şuraya iliştireyim: Kuşları boğdular, çimenleri söktüler, yollar çamur içinde kaldı.


Gecenin en karanlık anında, yalnızlığımla oturmuş tüm kirinden, karmaşasından arınmış daha doğrusu arınmış gibi gözüken dünyayı seyrediyorum. Korkuyorum. Çünkü gecedir derler kötülüğe gebe olan. Çünkü karanlıkta olanları kimse görmezmiş, hırsız ay doğmadan çıkmazmış hırsızlığına, o filmlerde izlediğimiz beli silahlı olanlar seni her zaman karanlıkta ve yalnızken bulurlarmış. Hayat zıtlıklarıyla varmış. İyiliğin karşısında kötülük; mutluluğum karşısında hüzün; doğumun karşında ölüm; gündüzün karşısında ise gece... Aydınlığa karşı karanlık... İnsan ise zıtlıklarını içinde yaşarmış. Yaptıklarına karşı içindeki şeytanla vicdan daima savaş halindeymiş. Karanlık... Şuan altında durduğum tüm kötülüklerin üstüne yıkıldığı ya da içine saklanıldığı siyah gökyüzü... Kimi zaman acı dolu genç bir kızın çığlıklarını, kimi zaman da silahtan çıkan o tiz sesi örten eşiz zaman dilimi. Tarih boyunca çeşitli nedenlerle yapılsa da tüm o siyaha yıkılan kızıllar... Hiçbir zaman kabul etmesek de karanlığa sıçrattığımız soyut kırmızılar bizim suçumuzdur belki de. Nasıl olsa kirli ellerimiz görünmüyor, acı çığlıklar duyulmuyor diye şeytanımızın bir nebze de olsa vicdanımızı rahatlatma yöntemidir gece. Çünkü başkası görmüyorsa; yaptıklarımızı, akıttığımız gözyaşlarını görmemek, acı dolu inleyiş ve çığlıkları duymamak daha kolaydır. Ya da en azından eskiden öyleydi. Bin yıllardır, yaşayan her insanın içinde süren şeytan ve vicdanın savaşı günümüzde nihayet sonuçlanıyor. İstisnaları dışında birçok insanın içinde şeytan kimi zaman para ve güç hırsından kimi zaman da insanın önünü alamadığı o şehvetten yardım alarak zafer bayrağını ya açtı ya da açmak üzere. Bununla beraber tüm kirlerin üstüne atıldığı gece artık içinde barındırdığı tüm o sırları taşıyamayıp gündüze taşırmakta. Ve biz en aydınlık anda bile tüm o kızılları göremeyecek kadar kaybetmiş durumdayız. Şimdi günah keçisi ilan edilmiş, tüm kötülüklerin üzerine yıkıldığı siyahın altında tek başıma oturmuş seyrediyorum. Kötülüğü geceyi aşmış, içindeki şeytana çoktan kaybetmiş olan vicdanları, vicdanımı... ve bu sefer günü aydınlığa dönmesinin pek bir anlamının kalmadığını da biliyorum.


Tarih 10 Temmuz 1856... Yani bundan tam 156 sene önce ama belki de bugünün bile ilerisinde bir adam, bilim insanı; varını yoğunu bilime, insanlığa hizmet etmek adına bu tarihte o zamanın Avusturya İmparatorluğu'nda dünyaya geldi. Tesla, 7 Ocak 1943'teki vefatına kadar bugün kullandığımız tüm iletişim teknolojilerinin, uzay teknolojilerinin, kablosuz iletişimin ve daha birçok icadın temelini attı ve adını bilim dünyasına sonuna kadar hak ettiği elektriğin efendisi lakabıyla yazdırdı. Nikola Tesla... Gerçek bir dahi olmasının yanında insanlığıyla örnek alınması gereken gerçek insanlardan biriydi. Hiçbir zaman çok zengin olmadı hatta yaşamının son yıllarını otellerde alacaklılarından kaçarak geçirdi. Planladığı ve gerçekleştirmeye yakın olduğu birçok buluş, enerji sektörünü elinde tutan ağa babalarının işine gelmediği için o ya da bu şekilde baltalandı ama o üretmekten asla vazgeçmedi. Silikon Vadisinde 2003 yılında Martin Eberhard ve Marc Tarpenning adında 2 elektrik mühendisinin ortaklaşa kurduğu bir fabrikadır Tesla Motors. Adını tahmin edebileceğiniz gibi asrın dahilerinden olan Nikola Tesla'dan almış olup onun 1882 yılında temelini attığı ancak o güne kadar yapılmayan, yapılması denense bile başarısız olan bir konu üzerinde kar gütmeden çalışmaya başladırlar. Elektrikli arabalar... O zamana kadar üretilmesi denenen tüm elektrikli arabalar küçük, konforsuz ve sürekli şarj edilmesi gereken taşıtlar olduklarından yaygın inanışta elektriğin bir arabanın çalışmasına yeterli güçte enerji sağlayamayacağı yönünde olmuş. Ancak bu inanış 2008 yılında bu şirketin ürettiği Tesla Roadster model arabayla tarihe karışmış ve daha tam olarak fosil yakıt kullanan araba devrini kapatamasa da bu yolda sağlam bir adım atmıştır. Dünya son hızla kirlenmekte... Ses, toprak, su derken hava kirliliğinin en önemli nedenlerinden biri bu fosil yakıt kullanan arabaların egzozları olmakta... Ayrıca bu yakıtların pahalılığı ki özellikle bizim gibi petrolü son derece pahalı kullanan ülkelerde hem ev bütçesine hem de ekonomimize son derece zarar vermekte... İşte bu noktada anlaşılıyor elektrikli arabaların önemi. Bu araçlar elektrik kullandığından ötürü herhangi bir zararlı gaz oluşturmuyor ve özellikle son modeli 500 km'lik yolda sadece 18 liralık elektrik harcayarak ucuza konforlu bir seyahat sağlamış oluyor. Bizim için tek sorun ülkemizde bu araçların fiyatının yaklaşık 500 bin TL kadar olması ve araçları şarj edecek istasyonların bulunmaması. Faaliyete başladığı 2003 yılından ancak 10 yıl sonra hissedarlarına kar payı kazandırmış şirket. Şu an yaklaşık 12.000 çalışanlanı olan bir şirket olmalarına rağmen amaç sadece para kazanmak olmamış aslında. Şirketlerine adını verdikleri dahi gibi o adın hakkını vererek bir amaç uğruna mücadele etmişler. Ve dünyanın birçok yerinde dolanan kurtların aksine, dünya bu mücadeleler sayesinde daha yaşanılası ve güzel bir yer haline geliyor. Güzel blog umarım çizgini yükselterek uzun soluklu bir site olur. umarım teknoloji bizi ele geçirmez. şu sıralar larry page'in uçan arabalarla ilgili haberlerini okuyoruz. aynı zamanda elon'ın. kanadanın bir kasabasında uçan bir araba ürettiler. şu sıralar sanırım tanıtımına başlayacaklar.


İnsanlar daima gökyüzüne bakıp kuşlar gibi özgür olmayı hayal etmiştir. Uçak, zeplin, planör, helikopter ve konumuz olan drone gibi icatlar da bu hayal edişin bir ürünü olarak karşımıza çıkmıştır. Drone ya da İnsansız Hava Aracı genel olarak uzaktan kumanda ile kontrol edilen hava araçlarına verilen bir isimdir. Uzun zamandan beri kullanılmakla birlikte son zamanlarda ünü ve kullanılırlığı gittikçe artan bir araçtır. Sivil ve askeri amaçla kullanılmakta olan dronelar büyük bir çeşitlilik içindedir. Drone 1898 yılında ünlü fizikçi Nikola Tesla'nın, insanlığa kazandırdığı bir icadıdır. Son yılları göz önünde bulundurmazsak çoğunlukla askeri amaçla kullanılan bir araçtır. Hatta bizim de savaştığımız 1. Dünya Savaşı için yapılmış olan "Kettering Bug", askeri drone'ların atası durumundadır. Dönem içi teknolojik yetersizlikler sonucu başarıya ulaşamamış olsa da gelecektekiler için önemli bir mihenk taşını oluşturmuştur. Geçen zaman ve gelişen teknolojiyle birlikte askeri drone'lar savaşlarda eskiye nazaran daha büyük öneme sahip olmuştur. Amerika'nın Irak, Afganistan, Suriye gibi ülkelerde yaptığı operasyonlar, Türkiye'nin terör ile mücadele harekatında kullanması buna en iyi örnekleri oluşturmaktadır. Peki sivil drone'lara geçelim. Bu drone'lar genellikle 4 pervaneli olmakla birlikte 6 ve 8 pervaneli modelleri de vardır. Çoğunlukla hobi olarak kullanılan drone'lar tarım, yangın söndürme, doğal hayatı gözlemleme, insanların ulaşamadığı zorlu mekanlara ulaşıp bilgi verme gibi çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Gün geçtikçe daha ucuzlaması ve ulaşılabilirliğinin kolaylaşması ile gelecekte karşımıza daha fazla çıkacak gibi görünüyor. - Hedef ve Yem= Düşman hava savunma veya savaş uçaklarına karşı yem olarak kullanılarak hedef belirlemede yardımcı olan araçlar. - Keşif ve Gözetleme= Düşmana ait cephe bilgilerini toplayan araçlar. - Çatışma= Yüksek riskli görevlerde kullanılan saldırı kapasitesine sahip araçlar. - Lojistik= Kargo ve lojistik destek amaçlı araçlar. - Araştırma ve Geliştirme= Gelecekte kullanılmak amacıyla farklı İHA teknolojilerinin denendiği araçlar. Tabii ki yapabilirsin. Klasik bir cümle olacak ama teknoloji sürekli gelişiyor ve sadece gelişmekle kalmayıp kolay ulaşılabilir bir hale geliyor. Sadece biraz çaba ve gerekli malzemeler ile yapabilirsiniz. Öncelikli olarak karşınıza 3 seçenek çıkıyor. - İnternet veya teknoloji mağazalarından hazır olarak alabileceğiniz dronelar var. - Belirli markaların yaptığı ve size sadece birleştirmesinin kaldığı dronelar var. - Tamamen sizin internetten temin ettiğiniz motor, pervane, arduino , batarya, kablolar... gibi malzemeleri birleştirip yazılımını kendinizin yaptığı dronelar. Ben drone'umu alırım uçurur uçurur dururum diyenler ilk seçeneği seçebilirler. Fakat ben makinalar ile uğraşmayı severim yaparım ederim diyenler içinse ikinci veya üçüncü seçenekler daha çok tercih edilesi.


Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Geleneksel Türk Sanatları bölümü, Halı Kilim ve Geleneksel Kumaş Desenleri ana sanat dalı kapsamında düzenlenen Alaca sergisi Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi'nde sanatseverlerle buluştu. Farklı tekniklerde dokuma işlere yer verilen sergiye ilgi yoğundu. Küratörlüğünü Mimar Sinan Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi Esen Baydemir ve Öğretim görevlisi Derya Tecimer'in üstlendiği sergi, 2 Haziran tarihine kadar Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi'nde sanatseverlerin ziyaretine açık. Yılan denince aklımıza korkutucu canlılar gelmektedir. Yunan mitolojisindeki tanrı Apollon'un oğlu Asklepios'un kutsal simgesi yılan olmuş, iyileştirici özelliği dolayısıyla; tıp ve sağlık simgesi olmuştur. Deri değiştirmesi ile bilinen yılan aynı zamanda yeniden doğuşu simgelemektedir. Yılanların insanların gözünde kötü imajısını stilize edip, neon renklerle kamufle ederek yılanların hayatımızdaki yerini renklendirmek istedim. Korkolçak dokunabildiğimiz, hissedebildiğimiz, içinden çıkamadığımız karmaşanın bir izdüşümü. Hayatımızın büyük bir bölümünü kaygılarımız şekillendiriyor, saçlarımızı çekiyor ve kendimizi bir baş ağrısına bırakıyoruz. Karakolçağın çıkış noktası ne kadar inkar etsek ve kontrol sahibi hissetsek de bakan herkese kendi hayatlarının karakolçağı konumunda olduğunu hatırlatmak.


Tanımlamada da belirtildiği üzere geleneksel ve tamamlayıcı tıp daha çok tecrübe ve inançlara dayandırılan eskiden günümüze süregelmiş , kümülatif bilgilerden oluşmaktadır. Bunun yanında izahı yapılabilen ve yapılamayan uygulamalar mevcut. İşte hekimleri de gruplaştıran temel sebep bu olsa gerek bazı uygulamalar işe yarıyor ancak bunun bilimsel açıklaması henüz yapılabilmiş değil. Bu durumun hasta üzerine ne gibi olumsuz etkiler oluşturabileceği bilinmemektedir. Ayrıca tıpta çokça kullanılan bir tabir vardır. Hastalık yoktur, hasta vardır. bu sözden yola çıkarsak bir alternatif tıp ürünün bir hasta üzerine olumlu etkisi olurken bir başka hasta ani bir alerjik reaksiyona gidebilecek kadar çeşitli komplikasyonları olabileceği de aşikardır. Son zamanlarda artık alternatif tıp ürünlerinin tıp doktorları tarafından reçete edilebileceği haberlerine rastlamaktayım. Bu durum benim düşünceme göre oldukça güzel bir durum. Neden diye soracak olursanız ben alternatif tıbbın öylece bir kenara itilemeyecek kadar değerli uygulamalarının olduğunu düşünüyorum. Şöyle ki, bilmiyorum siz rastladınız mı? Benim gibi kırsalda büyüyen bir insan iseniz çocukluğunuzu da biraz yaramaz şekilde geçirmiş iseniz birçok farklı hastalığa yakalanıp, ufak tefek kazalarda yaralanmış olma ihtimaliniz yüksektir diyorum. Ben çocukken anneannem hala hayatta iken yaz aylarında yaylaya çıkardık ve her sene başıma en az bir yaralanma olayı gelirdi. Bu yaralarım beni hiç korkutmazdı çünkü anneannemin birçok bitki hakkında birikmiş bilgisi mevcuttu ve bunları kaynatarak, ezerek çeşitli uygulamalarla yaramı kısa sürede iyileştirmeyi bilirdi. Belki hangi otun ya da bitkinin vücut üzerine ne gibi etkileri olduğunu bilmezdi ancak doğru olanı bilirdi çünkü ona da daha önceki atalarından birikmiş bilgiler sağlardı bunu. Tıpta öğrendiğim en önemli kural ise teorik bilgilerinizin sizi bir yere kadar getirebildiği gerçeğidir. Kimin daha çok tecrübesi var ise kim daha çok vaka görmüş ise o kişinin bilgilerinin daha üstün olduğunu gördüm ve bu durumda en önemli olay tecrübe oluyor. Bu alternatif tıp ürünleri da yıllarca biriken, deneme yanılma da olsa doğrusu bulunmuş uygulamalar içeriyor. Ancak şöyle bir durumda yok değil tabi ki halk arasında islamiyetten daha hızlı yayılan şu ot şu hastalığa çok iyi geliyor diyalogları. Birisi bir yerden doğruluğu kesinlik içermeyen bir bilgi duyuyor ve bu o kadar hızlı yayılıyor ki bir süre sonra sen bile buna inanır hale gelebiliyorsun. Bu ve benzeri durumların da önüne geçilebilmesi adına bu işin uzman ellerce kontrol altına alınması şiddetle gerekmektedir. Gerekiyorsa bu alanda uzman kişiler toplanarak bir topluluk da oluşturularak data toplanıp analiz edilmeli bence. Tıbbın çaresiz kaldığı anlarda, maalesef ki yok değil, eğer bilimsel doğruluğu kanıtlanırsa bu uygulamaların da kullanıma girmesi gerektiği taraftarıyım ben. Hem bu sayede bu işin sahtekarlığını yaparak insan sağlığıyla oynayanlara da dur denmiş olabilir. İnsanlığa bir faidemizin dokunabilmesi dileğiyle... Yorum yapıp katkı ve değerli eleştirilerinizi bizlerle paylaşır iseniz çok memnun kalırım.


Listemizi tek tek incelemeden Bütün anime yapıtları izledim demeyin. Japonların kendi kültür ve üsluplarıyla ortaya çıkarttıkları tarz ve tasarlamış oldukları çizim teknikleri; büyük bir hayran kitlesi oluşturdu. Bazı kesim ortaya çıkan bu yapıtı Çocukça olarak adlandırsa da gerek ülkemizde gerekse de dünya genelinde çok sıkı takipçileri var. Küçük büyük demeden hemen herkesin ilgi alanına girmeyi başaran anime dünyasında aksiyon, romantizm, bilim kurgu, spor... ne ararsanız içinde barındırıyor. Dolayısıyla da herkes kendinden bir kesit buluyor ve gün geçtikte yeni bir anime yapıt ortaya çıkıyor. Daha önce Hiç izlemedim diyorsanız ve animeye ilk adımınızı atmaya karar vermişseniz hiç zahmet edip Hangisinden başlasam, en güzeli hangisi sorularını kendinize yöneltmeyin. Bizler sizin için bir birinden güzel anime yapıtları listeledik. Yok ben tam ben tam bir anime fanıyım diyorsanız da kesinlikle atlamamanız gereken dizi ve filmleri kontrol edin. One Piece adım atmanız gereken ilk dizi. Aksiyon ve macera bu dizide oldukça yüksek düzeylerde seyrediyor. Hayran kitlesi o kadar geniş ki, diziyi bir türlü bitiremediler ve toplamda 971 bölümden oluşmaktadır. IMDb bile bu yapıta 8.8 gibi oldukça yüksek bir puan verdi. Dizi, Luffy isimli karakterin Korsan olma hayali üzerine kurgulanmış. Bu hayal çocukluğunda başlayıp, günümüze kadar uzanıyor. Kral olan Gold Roger'ın yaşadığı elim olaylar sonrası alınan idam kararından sonra bütün servetinin Grand Line'da olduğunu bildirir. Fakat, öyle bir yer ki değil orada kalabilmek girebilmek bile neredeyse bir mucize. Luffy'nin macerası da tam olarak burada başlar. East Blue denizinden başlayan bu macera heyecan ve aksiyon dolu sahnelere yelken açacaktır. Aksiyon ve Macera ağırlıklı Cowboy Bepoy toplam 26 bölümden oluşmaktadır. Dizi gezegenler arası seyahat üzerinden kurgulanmış. 2021 yılı itibariyle bu hayal gerçekleşebilecek konuma gelse de ağda yaşanan problemler söz konusu. Düzenlemeye yönelik yapılan çalışmalardaki büyük ihmalkarlıklar Ay'da patlamaya neden olur ve buradan düşen parçalar Dünyada meteor yağmuruna neden olacaktır. Bu gelişme insanlığın büyük bölümünün ve dünyanın kısmen yok olmasına sebep olur. Aradan geçen 50 yıl, ortamın tamamen yaşanılamaz bir hale gelmesine neden olsa da 13 yaşındaki bilgisayar korsanı tüm insanlığın kaderini yeniden çizecektir. Bilim Kurgu kategorisinde yer alan Akira filmi, yaklaşık 2 saat sürüyor. Filimde 3. Dünya savaşı 2019 yılında gerçekleşir ve savaş sonrasında Tokyo şehri neredeyse yok olur. Savaş sonrasında yapılan yenileme çalışmalar tam 30 yıl sürer ve Neo Tokyo adıyla yep yeni bir şehir yaratılır. Fakat şehirdeki suç işleme meyillinin bir türlü önüne geçilemez ve kaotik bir yapıya bürünür. Mafya ve Terör neredeyse herkese kan kusturur. Güvenlik unsurları amansız bir savaş verse de pek başarılı olamaz. Bilim insanlarının kimyasal deneyler üzerinde çalıştığı gizemli bir kahraman, bütün bu işleyişi yeniden düzenletecektir. Steins: Gate Filmi, izleyenlerin %96'ının beğendiği ve IMBD'den 8.8. gibi oldukça yüksek bir puan almayı başarmış Dram ağırlıklı komedi dizisidir. Dizi bir zaman yolculuğunu konu alır fakat ana karakterimiz olan Okabe Rintarou bu durumun pek farkında değildir. 2010 senesinde Zaman yolcuğu üzerine bir konferans için çıktığında karşısına 18 yaşında genç ve başarılı bir akademisyen çıkar ve tanışmalarından sonra aralarında sıcak bir ilişki oluşur. Birlikte konferansa katılırlar ve tamamlandıktan sonra konferans binasının içinde kısa bir gezintiye çıkarlar. Kısa bir süre gözden kaybolan Makise Kurisu, cansız bedeniyle Okabe Rintarou karşısına çıktığında yaşadığı şokun etkisiyle çevredekilere haber vermek ve onlardan yardım istemek için arayışa girer. Fakat karşısına hiç kimse çıkmayacaktır. Karşılaştığı bu tablo onun zamanla ilgili aklında soru işaretlerinin oluşmasına neden olur. My Neighbour Totoro Anime Filmi iki sempatik kardeşin hikayelerini konu alıyor. Mei ve Satsuke ismindeki bu iki kardeş, hasta olan annelerinin tedavi gördüğü hastaneye daha yakın bir yere taşınıp onu daha fazla görmek isterler. Köy olarak adlandırılabilecek yerleşim yerinde ikamet etme fikrine babaları çok sıcak bakmaz. Bu isteklerinin gerçekleşmesi için ona yoğun baskı yaparlar. Talepleri yerine gelip, yeni evlerine taşındıklarında her şey hayal ettikleri gibi gitmeyecektir. Çünkü yeni evrelerinin çevresinde gizemli denilebilecek varlıklar bulunmaktadır. Gizemli canlılarla olan savaşları filmin büyük konusunu oluştursa da galip geldiklerinden sonra Totoro adındaki tatlı yaratık işin tüm seyrini değiştirir. Onunla arkadaş olan iki kardeş yenidünyada gizemli bir yolculuğa çıkacaklardır. Death Note Anime Dizisi Yagami Light ismindeki ana karakterin hayatını konu oluyor. Çok zeki ve eğitim yaşatında olduk başarılı olan kahramanımız Lise son sınıfta eğitim görüp, aynı zamanda da üniversite sınav hazırlığı yapmaktadır. Fakat bu rutin yaşam onu boğar, hayattan sıkılmaya başlar ve hiçbir şeyden zevk almaz duruma gelir. Bir gün televizyonda haberleri izlerken dünyaya bütün bakış açısı değişecektir. Haberlere konu olan Ölüm defteri bir şekilde ana kahramanımızın eline geçer. İçine açtığı zaman karşısına bir takım kurallar çıkar. İleri sayfalara doğru ilerlediğindeyse, deftere kimin adının yazılırsa öleceği yönünde not okur. Bu durumu oldukça saçma ve komik bulsa da bir gün yine haberlerde okuldaki öğrencileri esir alan bir suçluyla karşılaşır. Rehin alan kişiye oldukça sinirlenen ve gerçek olduğuna inanmasa da rehin alan kişinin adını deftere yazan Yagami Light, adamın öldüğünü duyunca büyük bir şok içine girecektir. Bu olaydan sonra bütün hedefini dünya barışını sağlamak ve adalet dağıtmak üzerine kurgular ve elindeki büyük gücü bu doğrultuda kullanır. Sailor Moon Anime Dizisi 14 yaşında olan Usagi Tsukino ismindeki bir kız öğrencisini konu almış ve tam 200 bölümden oluşan oldukça sürükleyici bir dizi. Luna sıradan bir gün, gezintiye çıktığında karşısına bir kara kedi çıkacaktır. Fakat bu kara kedi, göründüğünde gibi sıradan bir kediden ibaret değildir. Kedi, Luna'ya oldukça özel bir yetenek verecektir. Sailor Moon olan ikinci kişiliğini Luna'nın üzerine yükler ve kötü güçlerle savaşmak için ona insanüstü güçler bahşeder. Luna öncelikle bu duruma bir anlam veremez ve hiçbir şey anlayamaz. Fakat yapacak bir şeyi yoktur ve kaderine razı bir şekilde hareket eder. Her ne kadar sıradan rutin bir yaşam sürmek istese de gün geçtikçe gücünün farkındalığını anlar ve bu gücü sevdiklerini korumak üzerine kullanır. Olayı iyice büyüt ve asli görevi olan gezegeni kötülüklerden korumak için Gezegen takımı adında özel bir ekip kurar ve dizi iyice hareketlenir. 14 yaşındaki kızın yaşadığı tüm macera ve aksiyonlar, dizin tamamına konu olacaktır.


Bilim alanında birçok ülkeye göre geri olduğumuzu düşünmüşümdür hep. Birileri keşfeder, icat eder ama hep yabancı insanlar yapar gibi gelir böyle şeyleri. Sürekli söyleniriz neden bizim insanlarımız da bilim dünyasında diğer ülkeler kadar ses getiremiyor diye. Canan Dağdeviren işte bu fikri yıkarak yazımızın konusu olacak. Aslında işin yüzü çok farklıdır benim fikrime göre. Çok önemli bir buluşa imza atmışsınızdır ancak bu bizim ülkemizin gündeminde bir futbol maçı kadar, bir pop şarkıcısının hayatı kadar gündem oluşturmuyor maalesef. Oluştursa dahi merak edip de üzerine gitmiyoruz bilimsel konuların. Bilim insanlarımıza sahip çıkmıyoruz. Gereken özeni desteği maalesef göstermiyoruz. Bundandır ki sanki bilim alanında ülkemizin insanları geri planda gibi düşünüyoruz. Oysa bilim dünyasında Türklerin yeri hiç de azımsanacak bir düzeyde değil. Başta Aziz Sancar olmak üzere bizleri gururlandıran birçok isim mevcut. İşte yazımızın konusunu oluşturan Sayın Canan Dağdeviren de bu isimlerinden birisi. Kendisi Türkiye'den Harvard Üniversitesi Genç Akademi Üyeliği'ne seçilen ilk bilim insanı. 4 Mayıs 1985 tarihinde İstanbul, Üsküdar'da Adanalı bir anne ve Sivaslı bir babanın ilk çocuğu olarak doğmuştur. Caner ve Emre adında iki erkek kardeşi vardır. 5 yaşındayken babasının hediye ettiği Marie Curie ile ilgili bir kitap okumayla fiziğe karşı ilgisi oluştu. Büyüdüğünde de Marie Curie'nin eşi Pierre Curie'nin keşfi piezoelektrikten ilhamla aletler üretti. İlkokulu ve ortaokulu okuduktan sonra liseyi Kocaeli'de okurken 1999 depreminde okulu hasar gördüğü için, Adana Seyhan ÇEAŞ Anadolu Lisesi'ne misafir öğrenci olarak gönderildi. Ardından Ankara'da Hacettepe Üniversitesi Fizik Mühendisliği'nden 2007 yılında mezun oldu. İstanbul'da Sabancı Üniversitesinde tam burslu olarak Malzeme Bilimi ve Mühendisliği programındaki yüksek lisans eğitimini 2009'da bitirdi. 2009 yılında Fulbright bursu kazanarak 'da ABD'de Illinois'te bir devlet üniversitesi olan University of Illinois at Urbana-Champaign'de Malzeme Bilimi ve Mühendisliği bölümünde doktora eğitimine başladı. Doktora süresince fizik, elektronik, kimya alanlarının kapsamına giren esnek ve katlanabilir, vücut içine ve deri üstüne yapıştırılabilir/giyilebilir elektronik aletler üzerinde çalışmalar yaptı. Fizik, kimya, kimya, tıp, elektrik elektronik alanlarında araştırmalar ve deneyler yaparak giyilebilir, katlanabilir teknik kıyafetler geliştirmeye başlamıştır. Deri üstüne yapıştırılabilir elektronik cihazlar da icat etmeye başlamıştır. Hala MIT'de çalışmalarını sürdürmekte ve Harvard'da da üyeliği bulunan genç bir araştırmacı olarak Türkiye ve dünya için en önemli insanlardan biri konumundadır. İnsan vücuduna kalıcı olarak yerleştirilebilecek piller üzerinde çalışıyor. Dağdeviren'in tasarlayıp tamamladığı çalışmada kalbin, akciğerin ve diyaframın hareketinden elektrik enerjisi elde eden ve bu enerjiyi depolayan, esnek ve çok ince bir piezoelektrik entegre malzeme geliştirildi. İnsan vücuduyla uyumlu plastik bir yüzeye tutturulan bu malzemenin kalınlığı bir saç telinin yüzde biri kadar ve kağıt gibi katlanıp bükülebiliyor. Günümüzde kullanılan kalp pillerinin ömürleri 5-7 yıl ve pilin işlevini yitirmesi durumunda bütün mekanizmanın riskli bir ameliyatla değiştirilmesi gerekiyor. Bu çalışmayla geliştirilen cihaz kalp, akciğer veya diyafram ile kalp pili için gereken enerjiyi üretiyor. Bu sayede kalp pillerinin değiştirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırarak hayatlarını bu pillerle devam ettiren insanların yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor. Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde başarılı sonuçlar veren bu projenin insanlar üzerinde de en kısa zamanda denenmesi planlanıyor. Canan Dağdeviren'in bulduğu bu kalp pilinden sonra bir diğer çalışması olan beyin iğnesinin de tamamlandığı açıklandı. Dağdeviren'in bu son çalışmasıyla Parkinson hastalarının ilaçları artık iğneyle doğrudan beyne enjekte edilecek. Bu sayede ağız ve damar yoluyla alınan ilaçların vücudun diğer bölümlerine olan olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılması amaçlanıyor. Kendisi bilime olan merakında iki dönüm noktası olduğunu belirtmektedir. Bunlardan ilki babasının kendisine Marie Curie hakkında hediye ettiği bir kitap; ikinci ise Erdal İnönü'den den bizzat aldığı Anılar ve Düşünceler adlı eser. Özellikle Erdal İnönü ile tanışmasının lisedeki alan seçiminde etkili olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca motivasyonun düşük olduğu zamanlarda Mustafa Kemal Atatürk'ten ilham aldığını da bir demecinde açıklamıştır. Biz genç zihinlere örnek olup yeteri kadar çalışınca bizlerin de başaramayacağı bir şey olmadığını gösterdiği için kendisine saygı ve sevgilerimi sunuyorum. Umarım yeni başarılarıyla -ki yeni başarıları da kapıda- bizleri gururlandırmaya devam eder. - Harvard Üniversitesi'nin Genç Akademi Üyeliği'ne seçildi. - MIT Technology Review'un her yıl derlediği 35 Yaş Altı Mucitler listesinde yer aldı. Umarım gelecekte ülkemizden daha çok bilim insanının önemli başarılara ulaştığını görürüz.


GDO... Son yıllarda teknolojinin ve bilimin gelişmesiyle hayatımıza dahil olmuş bir kavram. Günümüzde hemen hemen her yerde duyuyoruz. Artık etrafımızda o kadar var ki neyin genetiği bozulmuş neyin bozulmamış olduğunu anlayamıyoruz. Her kafadan bir ses... Peki, dedikleri kadar zararlı mı bu GDO? Zararlı ise neden hayatımıza girdi? İşte, bütün bu soruların cevabına gelin hep birlikte bakalım. Tıbbi işlemler ile canlıların genetik yapısına farklı canlılardan elde edilen ve diğer nesillere iletilebilecek genlerin aktarıldığı organizmalara genetiği değiştirilmiş organizmalar adı verilir. Bu organizmalara aktarılan genlere de transgen denilmektedir. Dünya genelinde nüfusun hızla artması ve buna bağlı olarak var olan tarım alanlarının yetmemesi, yeni besin ve tarım teknolojilerinin hızla gelişmesine neden olmuştur. Bu sebeple insanlar ekinlerinin daha verimli olması için arayışlara düşmüşlerdir. Sonunda ürünlerin yapısında değişiklikler yapıp daha verimli hale getirmeyi başarmışlardır. GDO, 1996 yılında ticari hale gelmiştir. Teknolojinin kullanılması ile çiftçiler ürünlerinde her yıl yaklaşık %10 kadar daha fazla verim almışlardır. GDO teknolojisinin, geleneksel tarıma göre ilaç kullanımını azaltacağı, tarım ürünlerinin farklı iklim koşullarına göre yetişmesini sağlayacağı, ürünlerin raf ömürlerinin arttırılacağı ve küresel açlığa çare olabileceği düşünülmektedir . Genetik mühendisliğinin gelişmesi ile tarımsal biyoteknoloji büyük ilerleme göstermiştir. Genler üzerinde yapılan çalışmalar ile çevre koşullarına çok daha dayanıklı, içeriğindeki besin değerleri arttırılmış ürünler yapılmıştır. GDO teknolojisi ile sadece bitkiler üzerinde verimlilik artmamıştır. GDO et, süt, sebze ve meyve ürünleri ile bu ürünler kullanılarak yapılan ticari ürünler de karşımıza çıkmaktadır. GDO ile üretilen besinlerin başında mısır, soya, domates, patates, ayçiçeği, pirinç, kolza gibi ürünler gelmektedir. GDO tarımsal ve hayvansal alanların dışında aşı ve ilaç gibi tıbbi ürünlerin geliştirilmesi gibi alanlarda da kullanılmaktadır. GDO'ların bu amaçlarla kullanılmalarıyla birlikte yapılan bazı çalışmalarda antibiyotik direnci, besin değerlerinde azalma, alerjik etki gibi istenmeyen etkiler belirtilmiştir. Bu etkilerin uzun vadede ne tür sonuçlara neden olacağı konusunda kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Avrupa Birliği ülkeleri gibi üretim fazlalığı olan gelişmiş ülkeler zararlı organizmalar için kullanılan tarımsal ilaçlar ve aşırı kimyasal gübre kullanımının çevreye verdiği zararlar konusunda mücadele amacıyla bu tip üretim alanlarında kısıtlamaya gitmektedir . Bilim kurullarının inceleme ve raporları ayrıca tüketici yorumları nedeniyle birçok ülke bu konuya daha dikkatli yaklaşarak kuralları tanımlayan mevzuatlar tasarlamışlardır. Avrupa Birliği ülkelerinde GDO'lu ürünlerin pazarlanmasına onay verilmiş olup satılan ürünlerde etiketleme yapılması gerektiği vurgulanmıştır. ABD'de birçok GDO'lu ürün piyasaya sürülürken, Avrupa'daki birçok ülkede bu ürünlerin ülkeye girişi ve üretimi ciddi şekilde kısıtlanmaktadır. Ülkemizde genetiği değiştirilmiş organizmalar ile ilgili, 18 maddeden oluşan Biyogüvenlik Kanunu'na dayanan Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik bulunmaktadır. Türkiye'de GDO ve ürünlerinin bebek beslenmesinde kullanılan mamalar ve ek besinlerde kullanımı yasaklanmıştır . Ülkemizde et sanayicilerinin talepleri doğrultusunda 2011 yılından beri Biyogüvenlik Kurulu'nun almış olduğu kararlarda genetiği değiştirilmiş ürünlerin hayvan yemi olarak kullanımına izin verildiği görülmektedir . Genetiği değiştirilmiş hayvan ve bitkilerin üretimi yasaklanmış olmasına rağmen, bilimsel çalışmalar için bakanlıktan izin alındığı sürece yasak konulmamıştır. 1. ARUN, Ö. Ö., MURATOĞLU, K., ve EKER, F. Y., Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar Kavramına Genel Bakış, İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 41(1), 113-123, 2015. 2. ATSAN, T., ve KAYA, T. E., Genetiği Değiştirilmiş Organizmaların Tarım ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22(2), 1-6, 2008. 3. HASPOLAT, I., Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar ve Biyogüvenlik, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 59, 75-80, 2012. 4. Yanaz, S. 2008. Genetik Olarak Değiştirilmiş Organizmalar Konusu ve Cartegena Biyogüvenlik Protokolü. http://www.dtm.gov.tr/dtmadmin/upload/EAD/TanitimKoordinasyonDb/genetik.doc (20.05.2008).


Kuantum mekaniğinde bir olguyu, bir tür ölçüm yaparak gözlemleme eyleminin, zorunlu olarak bu olguyu değiştirdiğini belirten ve gözlemci etkisi olarak bilinen yaygın bir teori vardır. Bir başka deyişle sadece varlığımızla, orada olup elde edilecek sonucu merak etmemizle dahi çıkacak olan sonucu etkileyebiliyoruz. Kuantum mekaniğinin etkisi altındaki açıklamalar kişinin zihnine değil cihazlara indirgenmekte. Yani kişinin vücudu cihazlardan çıkan sonuçların etkisi altına girmekte. Bu tıptaki placebo etkisidir. Bir hasta eğer etkili bir tedavi gördüğüne inanırsa iyileşebilir. Üstelik bu durum hasta tedaviye cevap vermiyor ve tedavi işe yaramıyor olsa dahi gerçekleşebilir. Yeter ki hasta gerçekten etkili bir tedavi gördüğüne ikna edilebilsin. Peki, bu kadar çok bilgiye ihtiyacımız var mı? 23andme ve Ancestry DNA gibi DNA test şirketleri sayesinde artık kendi genetiğimize dair ayrıntılı dağ gibi istatistiki bilgileri öğrenebileceğimiz bir çağda yaşıyoruz. Aynı zamanda insan genomunun haritalandırılması ve hangi genlerin hangi spesifik fiziksel özelliklerimizle bağlantılı olduğunu anlama yönünde önemli bir ilerleme kaydetmeye devam ediyoruz. Aklımız, çevremiz ve bedenlerimiz üzerinde gerçekten bir güce sahipse, bu genetik bilgilerin hepsinin bize ne yararı var? En basitinden kendi fizyolojimiz hakkında daha fazla şey bilmek fizyolojimizi değiştirir mi? Yakın zamanda egzersiz ve Obezite üzerinde yapılan bir çalışma bu sorunun cevabının evet olduğunu göstermektedir. Stanford Üniversitesinde Dr. Alia Crum liderliğindeki bir grup araştırmacının yaptığı çalışmada, katılımcılar kendi genetik riskleri hakkında kendilerine yapılan açıklamalardan sonra zindelik ve kilo alma ile ilgili testler üzerinde farklı performanslar sergilediler. İlginç bir şekilde performanstaki bu farklılığın kendilerine verilen bilgilerin doğru olsa da yanlış olsa da görüldüğü ortaya çıkmıştır. Egzersiz çalışması için 116 kişi koşu bandında kondisyon testine tabi tutuldu. Araştırmanın diyet kısmına ise 107 kişi yemek yiyerek katıldı. Araştırmacılar, katılımcıların koşu bandı testinde iyi performans gösterme yeteneklerine odaklandılar. Diyet testindekilerin ise kandaki açlık ve doygunluk belirteçleri olarak görev yapan molekül seviyelerini ölçtüler. Ayrıca daha önceden tüm katılımcıların DNA'ları hem fitness kapasitesi hem de Obeziteye yönelik genetik yatkınlıkları hakkında test edilmişti. İlk sonuçlar performansı ve genetik özellikleri birbirine bağlayan bazı noktalar olduğunu işaret etti. Örneğin faydalı egzersiz genine sahip olanlar koşu bandı üzerinde daha iyi performans gösterdiler. Ancak işlerin ilginçleştiği bir yer vardı. Çalışmaya katılanlar bir hafta sonra tekrar teste girmek için geri döndüler. Bu sefer kendilerine bazen doğru, bazen de yanlış test sonuçları hakkında bilgi verildi. Test sonuçların dışında kendilerine, bu genetik sonuçların koşu bandı ya da yemek yeme testlerindeki performansları göz önünde tutularak ne anlama geldiği özellikle anlatıldı. Örneğin, yemek yiyenler arasında kendilerine Obezite için daha yüksek genetik risk altında oldukları söylenenlerin Obezite genleri vücuda sinyal veren hormonları daha az ürettiği için beyne doygunluk hissi sinyalini göndermeye başladı. İkinci test turunun sonuçları, insanlara belirli fiziksel özelliklere yatkın olduklarını söylemenin, verilen genetik bilgilerin doğru olup olmadığına bakılmaksızın, bu özelliklerle ilgili performanslarında gözle görülür bir etkisi olduğunu ortaya koydu. Obezite için düşük genetik risk altında oldukları söylenenler, doygunluk hormonunu 2,5 kat daha fazla üretti ve bir hafta önce yedikleri öğünle aynı yemeği yemelerine rağmen kendilerini çok daha doymuş hissettiklerini iddia ettiler. Genetik olarak dayanıklılığı düşük olduğu söylenenler, koşu bandı testlerinde bu bilgiyi öğrenmeden önce olduğundan daha kötü durumdalardı. Akciğer kapasiteleri daha düşüktü ve daha erken vazgeçmişlerdi. Bu nedenle genetik riskimiz hakkında bilgi sahibi olmak fizyolojimizde iyileşmelere yol açabilir. Ancak bizi dezavantajlı duruma da getirebilir. Bu yüzden yanlış genetik bilgiye karşı da dikkatli olmamız gerekiyor. Ancak Stanford çalışmasının gösterdiği gibi, aldığımız genetik bilgi doğru olsa bile onu nasıl aldığımız da önemli. Çalışma sırasında katılımcılara çalışmanın hedefleri ve sonuçları hızlı bir şekilde anlatıldı ve uygun sonuçlar verildi. Ancak hala bir çoğumuz beyin kimyamızın yeni keşfedilen genetik bilgimizi nasıl daha kolay gözlemlenebilir fiziksel özelliklere dönüştürdüğü konusunda net bir görüşe sahip değiliz. Daha iyi bilinen gözlemci etkisi ya da placebo etkisine benzeyen olaylar, neden-sonuç hakkındaki düşüncelerimizi karıştırdığı için anlaşılması zor olabilir. Etkin olmadığı kanıtlanmış tedaviler yararlı sonuçlara yol açmamalıdır. Ancak hastalar etkili bir şekilde tedavi edildiklerine inanırlarsa iyi olabilirler. Genetik bilginin net sebep-sonuç spektrumunun neresinde olduğunu henüz bilmiyoruz. Genetik risklerimizden bahsetmenin beyin kimyamızı nasıl etkilediği hakkında daha fazla şey öğrenmek ve insanların genetik bilgilerimize gittikçe daha kolay şekilde erişmeleri, fizyolojimizi giderek daha önemli bir hale getirecektir.


2020 Nobel Biyokimya Ödülü genom düzenleme için bir metot geliştiren Fransız mikrobiyolog Emmanuelle Charpentier ile Amerikalı biyokimyacı Jennifer A. Doudna'ya layık görüldü. E. Charpentier ve J.A. Doudna gen teknolojilerinin en keskin araçlarından biri olan CRISPR/Cas9 genetik makasını keşfettiler. Bunların kullanımıyla, araştırmacılar hayvanların, bitkilerin ve mikroorganizmaların DNA'larını son derece yüksek bir hassasiyetle değiştirebilirler. Bu teknolojinin yaşam bilimleri üzerindeki devrim niteliğindeki etkisi, yeni kanser terapilerine ve kalıtsal hastalıkların tedavi edilmesi hayaline katkı sağlayabilir. Araştırmacılar yaşamın iç işleyişi hakkında bilgi edinmek için hücrelerdeki genleri değiştirmeleri gerekir. Bu eskiden zaman alıcı, zor ve bazen imkansız bir işti. CRISPR/Cas9 genetik makasının kullanılmasıyla yaşamın kodunu birkaç haftada değiştirmek artık mümkün. Nobel Kimya Komitesi Başkanı Claes Gustafsson ''Bu genetik araçta hepimizi etkileyen muazzam bir güç var. Bu buluş sadece temel bilimlerde devrim yaratmadı, aynı zamanda yenilikçi ürünlerle sonuçlandı ve çığır açan yeni tıbbi tedavilere öncülük edecek.'' dedi. Bilimde sıkça yaşandığı üzere, bu genetik makasların keşfi beklenmedikti. E. Charpentier'in insanlık için en zararlı bakterilerden biri olan Streptococcus pyogenes çalışmasında daha önce bilinmeyen bir molekül olan tracrRNA'yı keşfetti. Charpentier'in çalışması tracrRNA'nın virüslerin DNA'larını bölerek onları etkisiz hale getiren bakterilerin eski bağışıklık sisteminin bir elemanı olduğunu gösterdi . Charpentier'in keşfi 2011 yılında yayımlandı. Aynı yıl geniş bir RNA bilgisine sahip deneyimli bir biyokimyacı olan Jennifer Doudna'yla iş birliğine başladı. Birlikte bakterilerin genetik makaslarını test tüpünde yeniden yaratmayı ve makasın moleküler öğelerini sadeleştirmeyi başardılar, böylece kullanımı daha da kolaylaştı. Onlar daha sonra çığır açan bir deneyde genetik makasları yeniden programladılar. Bu genetik makasların doğal formlarında, makaslar virüslerdeki DNA'yı tanıdı, ama Charpentier ve Doudna bu makasların kontrol edilebileceğini ve böylece önceden belirlenen herhangi bir DNA alanının kesilebileceğini kanıtladılar. Genetik makaslar DNA'yı keser ve yaşamın kodlarını yeniden yazmak artık daha kolaydır. Charpentier ve Doudna'nın 2012'deki CRISPR/Cas9 genetik makasının keşfinden bu yana onların kullanımı patlamış durumda. Bu araç temel bilimlerde çoğu önemli keşiflere katkıda bulundu ve bitki araştırmacıları küflenmeye, kuraklığa ve haşerelere karşı dayanıklı mahsuller geliştirdi. Tıpta yeni kanser terapilerinin klinik deneyleri devam ediyor ve kalıtsal hastalıkları tedavi edebilme hayali gerçekleşmek üzere. Bu genetik makaslar yaşam bilimlerini yeni bir çağa taşıdı ve birçok yolla insanlığa muazzam fayda sağlıyor.


Ve Fransız ihtilali, insanlığa özgürlüklerin kapısını açan devrim!? Öyle mi gerçekten yoksa şeytanın da mı gözü açıldı bizimle birlikte. Şöyle ki monarşi, oligarşi vb yönetim anlayışlarında insanlar özgür olmadıklarının bilincine varabiliyorlardı fakat bunun değişmesi ile soyluların aklına yeni bir şey geldi. Onların istedikleri özgür olmak mı yoksa olduklarını sanmak mı? Sanırsam sanmaları onları tatmin etmek için onlar adına yeterli. Öyleyse bunu yapmaktan geri durmayalım. Eskiden tahtalardan yönettiğimiz ama akıllarına yön vermediğimiz insanların şimdi de zihinlerindeki tahtlarımıza oturalım. Onlar biz istedik, biz düşündük, biz hissettik, biz istedik ve yaptık sansınlar ama herşeyin aslında bizim dileyip, isteklerimizden öteye geçtiğini anlamasınlar. Bizim de işimize gelir. Bir sorun olduğunda artık kellesi alınacaklar biz olmayacağız. Hayali bir konuşma ama düşünülmemiş olması imkansız. Ne pahasına vazgeçtik her şeyden. Bir rüyada yaşamak için, niye çünkü tatlıydı ve kolaydı. Ama varlığımız için direnmek ise bir o kadar zor ve acı.


Her lavabodan çıktığımızda el ve yüz hijyeni için kullandığımız sabunların birden çok türü mevcut. Peki bu sabunların hepsi gerçekten işe yarıyor mu? Ben bugün size antibakteriyel sabunlardan bahsetmek istiyorum. Son zamanlarda gerek gelişen teknoloji gerekse artan kimyasallarla etrafımızdaki sabunlar da çeşitlerine ayrılmıştır. Bu çeşitlerinden biri de antibakteriyel sabunlardır. Özellikle domuz gribi döneminde hayatımıza giren bu sabunlar gerçekten işe yarıyor mu peki? Dilerseniz bu soruyu son günlerde Amerika'da gerçekleşen bir durum üzerinden ele alalım. Geçtiğimiz cuma günü, Amerikan Gıda ve İlaç Kurumu antibakteriyel sabun üreticilerinin daha etkili bir temizlik maddesi sunamamaları nedeniyle antibakteriyel sabun satışını ülke genelinde yasakladı. Bu yasağın özellikle triklosan ve triklokarbon üzerine yapılan yoğun bilimsel çalışmalar olduğu düşünülmekte. Peki bilimsel çalışmalarda değinilen bu riskler neler? Dilerseniz birlikte bir göz atalım. Amerikan Gıda ve İlaç Kurumu ölçüm ve araştırma birimi başkanı Dr. Janet Woodcock bir konuşmasında antibakteriyel sabunların bakterileri öldürmede normal sabunlara göre daha iyi olduğuna dair bir çalışmanın bulunmadığına, antibakteriyel sabunların uzun vadede içerdiği kimyasallar nedeniyle faydadan çok zarara yol açtığına değindi. Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezine göre ise antibakteriyel sabunların el antiseptiği olarak kullanılabilmesi için alkol oranının en az %60 olması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca antibakteriyel sabunun içerisinde yer alan triklosan maddesin son aylarda Chicago Üniversitesi'nde yapılan bir çalışmaya göre insan bağırsak mikrobiyomunu önemli ölçüde değiştirdiği ortaya konmuş. Bununla beraber bu kimyasala uzun süre maruz kalındığında anne karnındaki bebeğin önemli derecede zarar görebileceği belirtiliyor. Triklosan aynı zamanda Avrupa Birliği'nde de kısmen yasaklanmış durumda. Ayrıca bu madde diş eti rahatsızlıklarına neden olan bakterileri öldürdüğüne inanılması nedeniyle triklosan diş macunlarında da sıklıkla kullanılıyor. Buradan tehlikenin yalnızca sabunla değil günlük hayatta sıkça kullandığımız maddelerle de karşımıza çıkabileceği görülüyor. Unutmayın şu anda güvenerek kullandığımız maddelerin ileride çok büyük zararlarını görebiliriz. Bu yüzden elimizden geldiğince doğal yaşamaya ve doğal şeyler kullanmaya dikkat etmeliyiz. Ama bunu yaparken doğal hayata ve çevreye zarar vermekten kaçınmalıyız. Doğa olmazsa doğal ürünler de olmaz. Doğal kalın! Bilgilendirici ve özet bir yazı olmuş. Ellerinize sağlık sayın yazar.


Bu içeriği okuyan her bir kişinin, birbirinden çok farklı hayatları var. Bunun garantisini verebilirim. Kimi yarın okula gidecek, kimisi işine, kimisi de evde olacak... Ancak bilinen bir gerçek vardır ki, nefes aldığımız sürece aklımız, her dakika yeni düşüncelerin otobanı gibidir. Gelip geçen binlerce anı, yeni fikirler, sorular ve seslerle zamanımızı doldurmaya devam ederiz. Peki, tüm bu karmaşanın arasında biraz mola vermek sizce de mantıklı değil mi? Rahatlamak için uyumayı, gezmeyi veya kafelerde bir kahve içmeyi tercih edebilirsiniz. Sonuçta herkes kendisini bilir, ya da en azından bildiğini sanır. Bilimsel açıklamalara değinmek sizin için ne anlam ifade eder, bilmiyorum ama yine de bunu belirtmekte fayda vardır. Araştırmalar göstermiştir ki; kitap okumak, stres seviyesini azaltıyor! Yaşadığımız bu dünyada da envai çeşit hastalığın temelinde 'stres' olgusunun var olduğunu bilmek, sizde nasıl bir etki uyandırıyor? Stresli yaşantısı olan birisi, kuvvetle muhtemel kitap okumaktan da uzak kalmıştır. Kendinizi kelimelerin ve cümlelerin ahengine bırakırsanız daha dingin bir hayatın mümkün olduğunu bizzat deneyimleyeceksiniz. Keza hayata dair yeni ipuçları ve kilitli onca kapının anahtarlarını bulabileceksiniz. Bahsettiğimiz cümleler, kimileri için ütopik gelebilir. Ancak hayal dünyasında yaşamıyoruz. Bunların her biri kanlı canlı gerçekler... Hayatınızı daha iyi standartlara taşımak kesinlikle sizin elinizde. Kitap okumamak için ciddi anlamda geçerli bir sebebiniz var mı? İşiniz, okulunuz veya yaptığınız çalışmalar buna engel mi oluyor? Hiç sanmıyoruz. Çünkü işiniz de, okulunuz da, yaptığınız çalışmalar ve diğer tüm konular da, kitabına göre işlemektedir. Bulunduğunuz branşta daha iyi olmak için kitap okuyun. Hayatın tadına varabilmek için kitap okuyun. İnsanları anlamak için kitap okuyun. Bu önerileri ucu bucağı gelmeyecek biçimde uzatabilirim. Ancak bizim istediğimiz bu değil. Eğer iyi bir okuyucuysanız zaten kendinizde ne gibi değişiklikler yaşadığınızı biliyorsunuz. Eğer henüz okumaya başlamayan ve seven biri değilseniz o zaman kararlarınızı gözden geçirmenizi tavsiye ederiz. İnsan hayatını ikiye ayırabilirseniz; K.Ö ve K.S. Sizin için açayım; Kitaplardan Önce ve Kitaplardan Sonra. Cevabı tahmin edebiliyorsunuzdur. Kitaplar size yeni hayalleri, ihtirasları tayin eder. Böylece kendinizde var olduğunu dahi bilmediğiniz yepyeni özelliklerinizi keşfedebilirsiniz. Unutmayın! Kimse ilk seferinde profesyonel değildi. Ancak her şey bir hayal ile başladı... Tek bir pencereden dünyaya bakmak, yaşamak değildir. Düşünsenize binlerce metrekare büyüklüğünde bir eviniz var. Fakat evinizin yalnızca bir penceresi var. Evden de dışarı çıkmanız mümkün değil. Evin o penceresi de sazlıklardan oluşan bir alanı görüyor. Yalnızca buraya bakarak farklı bir hayatınızın olmasını bekleyemezsiniz. Kendinize yeni pencereler açarak binlerce muazzam manzaranın sahibi olabilirsiniz. Gerçek hayatınıza bunu uyarladığımızda, kitaplar sizin dünyaya açılan pencerelerinizdir diyebiliriz. Ne kadar zeki bir insansınız? Gerçekten zeki olan birisinin mütevazi olduğunu da bilmelisiniz. Dolayısıyla sorduğumuz bu soruya IQ'um şu diyenlerle çok fazla muhatap olmamalısınız. Çünkü aptal insanlar, her zaman kendilerini daha zeki zanneder. Bu kişilerle yapacağınız tartışmalarda haklı olan taraf, hep onlardır. Asla kazanamazsınız. Çünkü her şeyi onlar bilirler. Üzülmenizi gerektirecek bir durum yoktur, oradan uzaklaşmak sizin için en doğru karar olacaktır. Kitap okuyarak beyninizi, kalbinizi ve ruhunuzu doldurursunuz. Ağır olan sandıkları da herkes kaldıramaz. Kulaktan dolma bilgilerle değil, kendi doğrularınıza göre hayatı yaşayabilirsiniz. Kitaplar, sizin çok daha zeki olmanızı sağlar. Yine bilimsel açıklamaların gölgesine sığınacağım; 'kitap okumak, beyindeki nöron sayısını arttırmaktadır.' Zeki insanlara, dünyanın her yerinde ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kişiler, işlerini nasıl daha iyi halledeceklerini ve herhangi bir süreci nasıl profesyonel bir şekilde yöneteceklerini bilirler.


Vücudunuza bir gıda aldığınızda rahatsızlık duyuyorsanız, hazımsızlık çekiyorsanız veya şunu yedim, sonra karnım ağrıdı diyorsanız; sizde o besine karşı gıda intoleransı vardır. Ama eğer bir besini yedikten çok kısa bir süre sonra kusma, ishal, şiddetli karın ağrısı, dermatolojik sıkıntı oluyorsa o besine karşı alerjiniz var demektir. Şimdi daha detaylı inceleyelim. Vücudun belirli bir besine karşı gösterdiği aşırı reaksiyondur. Bu durum ölüme kadar gidebilir. Besin alerjisi olunan gıdadan az miktarda alındığında bile hayati tehlikelere sebebiyet verebilir. Çok az insanda vardır ve sadece 1-2 besine karşı alerji görülür. Besin yenildikten 2 saat gibi çok kısa bir süre içerisinde vücut tepki verir. Bu tepkiler deride, solunum yollarında ve sindirim sisteminde olabilir. Astım, şiddetli öksürük, bulantı kusma, ishal, egzama ve en kötüsü anafilaksi şeklinde kendini gösterebilir. İntolerans, hassasiyet demektir. Gıda hassasiyeti ya da yaygın kullanım adıyla gıda intoleransı, bazı besinlere karşı gösterilen alerjik olmayan reaksiyondur. Ki bu reaksiyonlar çok nadir ölümcül olurlar ya da hiç olmazlar. Birey hangi besinlerin neden olduğunu genellikle bilemez. Örneğin akşam yemeğinde birkaç çeşit yemek yenmiştir ve sonra kişinin midesi bulanmıştır. Ama kendinizden düşünün; buna hangi yiyeceğin tam olarak sebep olduğunu bilemezsiniz. Tabi her zaman da değil. Bu tür yiyecekleri genellikle ya çok az tüketiriz ya da hiç tüketmeyiz. Deyim yerindeyse bunu yemek içimizden gelmez. Gıda intoleransı birden fazla yiyeceğe karşı olabilir. Belirtilerin ortaya çıkması için uzun bir süre gerekir. Bazen belirti verir bazen vermez. İlla belirti istiyorsanız çok miktarda yemeniz gerekir ama bu durum size kalıcı bir zarar vermez. Genellikle herkeste , birkaç yiyeceğe karşı hassasiyet vardır. Bu hassasiyet de söz konusu yiyecek uzun süre yenmediğinde ortadan kalkar. Peki, gıda intoleransına ne sebep olur? Öncelikle bireyin geçirdiği mide-bağırsak hastalıkları varsa, bunlar başlıca sebeplerdir. Kişinin bağırsak florasında bozukluklar olabilir. Tabi herkesin vücudu birbirinde farklı olduğu için kişiden kişiye besinlerin sindirimlerinde de değişkenlik olabilir. Bazen ilgili besini küçük parçalara ayıracak enzim az salgılanır bazen de emilen besinler vücudun savunma sistemi tarafından yabancı madde olarak algılanır. Özellikle günümüzde GDO'lu besinler yüzünden, gıda intoleransı gitgide artmaktadır. Sonuçta vücut bu değişik yiyeceği nasıl sindireceğine karar veremiyor. Ve son zamanlarda yapılan bilimsel çalışmalara göre kişinin yararlı zannettiği ama gıda intoleransına sahip olduğu besinler, özellikle ileriki yaşlarda açığa çıkmak üzere, önemli rahatsızlıklara sebep olmaktadır. Ama bu durum da o besinleri veya içeriklerini tamamen yemekten uzak durmamız anlamına gelmiyor. Çünkü bu tür besinleri tamamen kesmek vücudun belli gıdalardan uzak kalmasına sebep olabilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Çocuklarda, eğer böyle bir durum varsa bu tür yiyecek veya içeceklerin yeri farklı besinlerle doldurulmalı. Yoksa özellikle çocuklarda gelişimsel problemlere yol açabilir.


Yazı başlığım iddialı olabilir amma velakin geçmişten günümüze sıkça okuduğumuz, gördüğümüz ve duyduğumuz bir şey, bir de fark ettiğimiz tabi. Çünkü bir şeylerin de yazıya dökülüp insanlığa ulaşmadan önce bir akıl süzgecinden geçmesi gerekiyor. Geçmez ise sonra ortaya Yüzyıllık Yalnızlık gibi kitaplar ortaya çıkıyor! Şaka şaka. Gabriel Garcia'ya ayıp olmasın. Sonuçta Nobel Edebiyat Ödülü var. Ama şu bir gerçektir ki Yüzyıllık Yalnızlık okuduğum en sıkıcı kitaptı. Sanırım ileride bir daha okuyacağım. Şimdi kendinizi bir yönetimin başında hayal edin. Düşünün ki çok çalışmışsınız, iyi şeyler yapmışsınız ve iyi yerlere gelmişsiniz. Altınızda da bir sürü insan var. Bazılarını yönetiyorsunuz, bazıları da sizi destekliyor. Sonra bu insanlardan gelen kuvvetle, yıllarınızın tecrübesiyle, görüp geçirdiklerinizle ve altınızdakiler için iyi bir şeyler yapma tutkusuyla en başa geliyorsunuz ve en iyi şeyleri yapmayı düşünüyorsunuz. Elinizden geldiğince güzel şeyler yapıyorsunuz, bazen zorlanıyorsunuz ve destek alıyorsunuz, bu sayede daha da ileriye gidiyorsunuz. Çünkü ne demiş atalarımız: Birlikten kuvvet doğar. Zaman geçtikçe, sahip olduğunuz bilgi birikimi ile verdiğiniz kararların başkaları tarafından verilemeyeceğini düşünüyorsunuz. Çünkü yıllar ve yıllar geçirmişsiniz, tattığınız her günü özümseyip kendinize eklemişsiniz, tecrübenize katmışsınız. Bu sayede verdiğiniz kararlarının en iyi sizin tarafınızdan verileceğini düşünüyorsunuz ve başka hiç kimsenin veremeyeceğini. Sonra geldiğiniz yeri terk etmek istemiyorsunuz. Terk ederseniz destekçilerinizin ve astlarınızın sizi kötü göreceğinden korkuyor ve ayrıca yerinize gelenlerin yönettikleriniz için iyi kararlar alamayacağından korkuyorsunuz. Nasıl diyeyim, mesela bir başhekim veya en iyisi genel olarak diğer kelimeleri de kapsayacak şekilde bir müdür oldunuz diyelim. Öyle güzel şeyler yapmışsınız ki sanki yerinizi terk edince bunların gideceğini düşünüyorsunuz ve yerinize gelenin ya bunların üstüne konacağını ya da bunları kırıp dökeceğini hayal ediyorsunuz. Ama bunlar yalnızca hayalden ibaret. Bir düşünün, geldiğiniz yerin tek sahibi siz misiniz? Sizden önce başkalarının olduğunu veya başkalarının da olacağını unutuyor musunuz yoksa? Buna bencillik dememin sebebi, evet iyi şeyler yapmayı istiyorsunuz ama oturduğunuz yerin sahibi siz değilsiniz, orayı hak eden başkaları da vardı ve olacak. İşte buraya da taht dedim, taht duygusu. Çünkü nedense bir türlü bırakılmak istenmedi hiçbir zaman. Gizli bencillik dememin sebebi ise başta insanlar için iyi şeyler yapmak istemeniz ama sonradan sonraya iyi şeyleri sizden başkasının yapamayacağını düşünüp bu gizli bencilliğin ortaya çıkması. Taht böyle bir şey. Elde etmesi bırakmasından daha zor olabiliyor. Asıl erdem ikisini de başarabilmekte.


Gök Tengri inancı ya da diğer adlarıyla Tengricilik veya Tengrizm, eski Türk ve Moğol topluluklarının dini perspektiflerini oluşturur. Gök Tengri dinin özellikle Türkler üzerindeki etkisi öylesine dikkat çekicidir ki günümüzde dahi bu inançtan izler taşıyan bazı davranışlar yaygın olarak gündelik yaşamda kullanılır. Çoğunlukla Türklerin İslam'ı kabul etmelerinde Gök Tengri dinini tek tanrılı bir din olmasının etkisine atıfta bulunuluyor olsa da Gök Tengri inancı, oldukça kompleks yapıdadır. Etimolojik olarak Tengri sözcüğü bugün yaygın olarak kullanılan Tanrı kelimesine karşılık gelir. Dolayısıyla Türklere özgü bu inancı sistemi göğü kutsallaştırır. Gök Tengri inancına göre Gök'ün en büyük tini Tengri'dir. Ayrıca Tengri sözcüğü, Orhun Yazıtları üzerine yapılan araştırmalarda çözülen ilk kelime olma özelliğine de sahiptir. Eski Türklerde inanç sistemini kavramanın en etkili yolu, sözcüklere yüklenen anlamlar ve buna bağlı olarak sözcüklerin etimolojik kazısını yapmaktan geçer. Tarihsel bir perspektif oluşturmak da yine etimolojik bağlantıları ve neden-sonuç ilişkilerini doğru keşfetmekle mümkündür. Bu doğrultuda Gök Tengri inancı, Gök ve Tengri sözcüklerinden türemiş kompleks bir dindir denilebilir. Temel olarak eski Türklerde Gök ve Tengri sözcükleri bazı durumlarda aynı anlamda kullanılır. Önceleyin Kök şeklinde söylenen Gök sözcüğü, üç farklı anlamda kullanılmıştır. Bu üç anlamdan ilki günümüzde varlığını aynı şekilde sürdürür. Tıpkı günümüzde olduğu gibi eski Türklerde mavi rengini simgelemek ve gökyüzünü ifade etmek adına Gök ya da Kök sözcüğünü kullanılır. Bununla birlikte Gök Tengri inancı açısından da oldukça belirleyici olan sözcüğün diğer anlamı ise; Ulu, yüce ve kutsal şeklindedir. Dolayısıyla Gök Tengri; Ulu Tanrı ya da Yüce Tanrı şeklinde günümüze uyarlanabilir. Bu inanışta ulu tanrı tektir, benzeri yoktur ve mutlak anlamda yaratıcı bir karaktere sahiptir. Diğer birçok ilkel dinde olduğu gibi Gök Tengri inancında da tanrı, cezalandıran ve ödüllendiren özelliktedir. Özellikle savaş söz konusu olduğunda, devletin savaştan mağlup ayrılması Gök Tengri'nin devleti cezalandırdığı anlamına gelir. Diğer doğal felaketler, kıtlık, tabiat olayları da yine Gök Tengri inancı içerisinde tanrının cezalandırma veya ödüllendirme edimi şeklinde değerlendirilmiştir. Gök Tengri inancı içerisinde yaygın olarak üçlemeler kullanıldığını gözlemlemek mümkündür. Eski Türkler; dünyayı, şeyi, eşyayı, yaratılışı ve varoluşu anlamak için üçlemelere sıkı sıkı bağlanmıştır. Buna verilebilecek en iyi iki örnek Üç-Dünya Kozmolojisi ve İnsanın Üç Ruhu düşüncesidir. Her iki üçlemede varoluşa dair inanç temelli önemli bir yaklaşımdır. Gök Tengri inancında evren: yeraltı alemi, gök alemi ve bu iki alem arasında bağlantı işlevini gösteren Dünyalar Ağacı alemi olarak parçalı biçimde düşünülmüştür. Yeraltı alemi; Göktürklerde Tamağ, Moğollarda ise Tam olarak tanımlanmıştır. İnanışa göre yer altında iki ruhlu insanlar yaşamaktadır ve bu insanlarda Ami Ruhu bulunur. Evrenin diğer parçası olan gök alemi ise; Cennet ya da Uçmak şeklinde tanımlanır. Gök alemi, temel olarak yer altı alemine benzer. Fakat burada insan ya da insan ruhuna rastlamak mümkün değildir. Çok daha aydınlık ve ihtişamlı bir yapıya sahip olan bu aleme yalnızca şamanlar -belli bir süre olmak kaydıyla- ziyarette bulunabilir. Dünyalar Ağacı ise birçok din ve mitolojide olduğu gibi yeryüzündeki yaşamı simgeler. Metafor doğrudan ağaç imgelemine odaklanır ve dolayısıyla yeraltı alem ile gök alemi arasındaki bağlantıyı kurar. Ağacın kökü yeraltı alemini, ağacın uçsuz bucaksız şekilde büyüyen da dalları ise yeryüzündeki yaşamı tasvir eder. Gök Tengri inancı içerisinde insan ruhu oldukça önemli bir yere sahiptir. Eski Türklerde yoğun olarak insanın üç ruhu olduğu düşünülse de bazı kavim ve topluluklarda dört ya da beş ruhlu insan tasviri de yapılır. Hatta Moğollar ve bazı Türk kabileleri kadınların erkeklerden farklı olarak dört ruhu bedeninde barındırdığı inancına sahiptir. Gök Tengri inancı da diğer birçok mitoloji ve din gibi kutsallara işaret eder. Bu kutsallar, sadece nesne ya da tanrısal varlıklardan ibaret değildir. Eski Türkler, özellikle tabiatta hayran kaldıkları doğa bileşenlerini kutsallaştırmıştır. İnanışa göre göller ve bazı dağlar kutsaldır. Örneğin Altay Dağları, Altay Han'ın evi olarak tasvir edilmiştir. Ya da Tanrı Dağları, Tengri tarafından Türk isminin verildiği yer olarak anılmıştır. Bununla birlikte Gök Tengri inancı tahmin edileceği üzere gökcisimlerini de belli oranda kutsallaştırmıştır. Gökyüzüne bu denli odaklanan bir inanç sisteminde gökcisimlerine yüklenen anlam ve kutsal değer, Tengricilik inancı ile de doğrudan ilintilidir. İnancın özünü oluşturan Tengri, gücünün simgesi olarak güneş ve ayı yaratmıştır. Bu inanç nedeniyle Eski Türklerde yılbaşı 21 Aralık tarihinden sonra kutlanır. Bu durum genel olarak Türklerin gündüz ve gecenin eşit süreye sahip olduğu güne verdiği özel bir anlam olarak tanımlanabilir. 21 Haziran tarihinden sonra gelen ilk dolunayda ise Türkler Kızıl Güneş Bayramı adından bir kutlama yapar. Gök Tengri inancı üzerinde yapılan çalışmalar sadece Orhun Yazıtlarından elde edilen bilgilerden ibaret değildir. Daha eski kaynaklarda, günümüzden üç bin yıl önceye kadar uzanır. 3000 yıllık Çin kaynaklarında Tue'kue olarak tanımlanan halkın inancı tasvir edilmiştir. Bu inanç sistemi büyük oranda Gök Tengri inancından izler taşır. Bununla birlikte Gök Tengri inancı, zamanla devlet hükümdarının kutsallaştırıldığı bir sistem haline de dönüşmüştür. Özellikle Hunlarda yaygın olarak kabul gören bu inanca göre hükümdarlar, Tengri tarafından kutsallaştırılmıştır. Onların kutsallıklarının simgesi ise bozkurttur. İnanca göre Tengri tarafından yollanan bir dişi ya da erkek kurdun çiftleşmesi sonucunda hükümdar doğar. En eski dişi kurt ise bugün sıklıkla karşılaşılan ve bilinen Asena'dır.


Göl Evi, başrollerinde Keanu Reeves ve Sandra Bullock'un yer aldığı muhteşem bir film... Gerçekliğin sınırlarını zorlayan, fantastik bir dünyanın kapılarını aralayan bu filmi yıllar önce izlemiştim. İsmi ve karakterlerin samimiyeti beni büyülemişti adeta. Bir filmden çok daha fazlasıydı benim için. Çünkü bambaşka bir dünya sunuyordu izleyiciye. Gölün tam kıyısında yer alan ev ve evin sunduğu fantastik dünya, hayal kurmanın eşsizliğini ifade ediyor olabilirdi bana. Yönetmen koltuğunda oturan Alejandro Agresti ve filmin senaristliğini yapan David Auburn, muhteşem bir dünya sunduklarının farkında mıydı, bilemiyorum. Gerçi bu kısmı çok da önemli değildi. Kimin nasıl bir lezzet aldığı önemliydi filmden. Benim için anlatılamayacak deneyimler sunuyordu, bu yeterliydi. Göl Evi konusu itibarıyla son derece ilgi çekici. Hala izlemediyseniz, kesinlikle izlemeniz gerektiğini düşünüyorum. Film, 2004 yılında yaşayan bir mimar ile 2006'da yaşayan bir doktorun muhteşem aşkını anlatıyor. Dr. Kate Forster, ünlü Göl Evi'nde yaşamakla birlikte buradan ayrılarak Chicago'da bir hastanede çalışmak zorunda kalır. Fakat bu, Göl Evi'ni geride bırakması anlamına gelir. Gölün kıyısında eşsiz manzarasıyla Kate'ı mutlu eden Göl Evi, pek çok sırra sahiptir. Evinden ayrılırken Kate, evin bir sonraki sakinine bir posta bırakır. Mektubunda, kendisine gelen postaları yeni adresine göndermesini rica eder. Ayrıca eve giden yol boyunca pati izlerinin bulunduğunu, bu izlerin kendisi oradayken de var olduğunu belirtmeyi ihmal etmez. Kate'den mektubu alan Alex, büyük bir şaşkınlık yaşar. Çünkü Göl Evi, ondan önce uzun süre boş kalmıştır. Burada nasıl bir kiracı oturabilir ki? Ayrıca eve giden yolda hiç pati izi yoktur. İlk başta bu durumu çok fazla önemsemez. Fakat Alex, evi restore ederken köpeği Jack, tam da Kate'in söylediği yerlerde pati izlerine neden olur. Bu olay, Alex'in kafasını karıştırır. Ardından Alex ve Kate mektuplaşmaya başlar. Birbirlerinin farklı zaman dilimlerinde yaşadıklarının farkındadırlar artık. Oysa Kate ve Alex, birbirine aşık olmuştur. Göl Evi, gerçekliğin bir izdüşümüdür. Fantastik ögeleri barındıran, aslında fantastik bir kurgu üzerinde ilerleyen film, gerçekliğin yansımalarına da sahiptir. Tam anlamıyla kendi dünyalarında yaşayan Kate ve Alex, aslında yaşadıkları dönemin insanı olmadıklarını kanıtlar. Bu nedenle ortak bir dünyanın kapılarını aralamak her ikisinin de en büyük arzusudur. Hani uzaktaki sevgililer derler ya, Uzaktaki bir ilişkiyi yürütmek çok zor! Ya farklı zaman dilimlerindeki ilişkiyi yürütmek... Kate'in yaşadığı yer, Alex'in zamanında henüz inşa edilmemiştir. Bu nedenle Alex kendi zaman diliminde Kate'in yaşadığı yerin ıpıssız olduğunu görür. Ama aşık olduğu insan farklı bir zaman diliminde tam da orada yaşıyordur. Ya Kate? Göl Evi'ne gider, Alex orada yaşıyor olsa da onu göremez. Alex'in adımını attığı yer, Alex'ten yoksundur. Ama bir yandan da oradadır işte. Aşık olmak, bambaşka bir dünyanın kapılarını aralamaktır. Alex, tesadüfen Kate'in erkek arkadaşının düzenlediği bir partiye gider. Kate'in orada olduğunu görür. Kate ile tanışır, onunla konuşur. Hatta onunla öpüşür. Fakat yazıştıklarından bahsetmez bile. Çünkü Kate henüz Göl Evi macerası yaşamamıştır. Alex ile mektuplaştıklarından haberi bile yoktur. Alex ve Kate, imkansız aşklarını taçlandırmak ister. Alex için 2 yıl sonra, Kate içinse yalnızca bir gün sonra buluşmaya karar verirler. Alex, Il Mare adlı bir restoranda rezervasyon yaptırır. Bir gün sonra belirledikleri saatte Il Mare adlı restorana giden Kate, büyük bir hüsrana uğrar. Çünkü Alex gelmemiştir. Kate, Alex ile mektuplaşmayı kestiğini, onu aramaması gerektiğini söyler. Alex için bu, büyük bir yıkımdır. Onunla yazışırken benim için herkesten çok daha gerçekti. Benim için bildiğim her şeyden çok daha gerçekti. der Alex kardeşine. İşte bu söz, filmin en can alıcı noktalarından bir tanesidir. Yaşantımız boyunca neye gerçek deriz. Ya da nasıl bir gerçeklik bizi mutlu eder? İşte bunların hepsi sorgulanır filmde. Gerçekliğin kıyısında, belki de gerçekliğin tam da içinde bambaşka bir dünyanın kapılarını aralamak o kadar da zor değildir. Alex ve Kate, farklı zaman dilimlerinin insanları... 2006 yılında yaşayan Alex ve 2008'de yaşayan Kate, birbirlerine amansızca aşık olur. Hem de bu aşka Göl Evi sebebiyet verir. Muhteşem bir gölün tam kıyısında, eşsiz manzarasıyla yaşayana huzur veren bu ev, cam duvarlara sahiptir. İçeriden dışarı görülebilir, dışarıdan içerisi. Sanki zaman durmuştur burada. Belki de bu nedenden ötürü Alex ve Kate bulurlar birbirlerini.


Yazımda bahsedeceğim konu Google bizi mi dinliyor, neden arkadaşlarımla konuştuğum bir şey ertesi gün internetin her köşesinden üstüme atılıyor? diyen arkadaşlar için değil. Daha çok Parlak Jurnal sitesini örnek veriyorum- Google arama motoruna 'parlak' yazdım 1. sırada çıkmıyorum, çıkmak istersem ne yapmalıyım? diyen kişilere yönelik olacak. Böylece bir sıralamaya sokuluyorsunuz ve bu beş maddeden en yüksek puanı alan site birinci sırada oluyor. Parayı ne için ve nasıl ödüyoruz diyorsanız iki farklı şekilde ödeyebiliyorsunuz. Birincisi Cost-per-click; yani reklamınıza her tıklandığında bir miktar para ödüyorsunuz. İkincisi cost-per-impression; reklamınızı 1000 kişi gördüğünde para ödüyorsunuz. Bu iki metoddan birini seçebiliyorsunuz. Google reklamlar sayesinde hem gelir elde ediyor hem de içerik üreticilerine para kazanma imkanı sağlıyor. Bu sayede sürekli olarak güncel içerikler ve yeni bilgiler bulabiliyoruz internette. Keşke ülkemizde kendine ait adam akıllı bir arama motoru olsa da bu tarz reklam giderleri ülke dısına cıkmasa.


Google Zengin Sonuçlar Testi duyurarak yeni bir site analiz aracını ortaya çıkarmış oldu. Bu araç ile sitelerin verileri artık çok daha kolay analiz edilebilecek. Henüz beta sürümünde olmasına rağmen artık rich snippet kavramı, zengin sonuçlar testi ile birlikte kaybolacak. Bu test, site üzerindeki veriler ile birlikte zengin sonuçları göstermeyi hedefleyen bir araçtır. Sitedeki JSON-LD , Microdata ya da RDF veri kaynakları üzerinden test sonuçları gösterilir. Ayrıca Zengin Sonuçlar ile verileri yayımlamadan da düzenleme imkanımız olmuş oluyor. Beta sürümünde olduğundan dolayı bir takım eksiklikleri var. Bu yüzden şimdilik sadece tarifler, film, kurs ve işler için bu test sağlıklı sonuçlar veriyor. İlk adımda bu özellikler olsa da ilerleyen süreçte yeni özelliklerin gelmesi mümkün. Henüz çok sınırlı bir alanda kullanılabildiği için birçok sitede sonuç vermeyecektir. Fakat bu testi geçebilmeniz için sitenizde yapılandırılmış verilerin kullanılması gerekiyor. Ayrıca zengin kartlar ve veri işaretleyicilerini de Google Search Console üzerinden ayarlayabilirsiniz. Araç üzerinden sayfanın test edilebilmesi için o sayfanın anonim bir kullanıcı tarafından erişilebilir olması gerekiyor. Site eğer bir güvenlik duvarı ya da yerel bilgisayar üzerinden çalıştırılıyorsa, tünelleme yaparak bu testi çalıştırabilirsiniz. Yapısal Veri Aracı ve şimdi de Zengin Sonuçlar Testi gibi yeni araçların duyurulması ile birlikte Google'ın SEO konusunda yeni adımlar atacağı ve farklı algoritmalar üzerine gideceğini tahmin etmek güç olmasa gerek. Sonuç olarak bu sayede internet daha kolay, basit, günlük ve kullanılabilir bir ortam olacak-olmaya devam edecek.


Görünür ışık, elektromanyetik tayfın insan gözü tarafından görülebilen kısmını ifade eder. Yaklaşık olarak bir insanın 380 ila 700 nm arasındaki dalga boylarını saptadığı belirlenmiştir. 700 nm kısmı, oldukça düşük enerjili bölge olarak bilinen kırmızı ışığa denk gelen bir bölgedir. Bununla birlikte 380 nm, mor-mavi ışık bölgesine denk gelir. Görünür dalga boyları, insan gözü tarafından algılanabilen kısımdır. Bu nedenle belirlenen sınır dışında kalan dalga boylarını göremeyiz. Görünür ışıkta kırmızının dalga boyu en uzundur. Dalga boyu uzadıkça enerji azalır. Bu nedenle kırmızının enerjisi bir hayli düşüktür. Bununla birlikte görünür ışıkta en küçük dalga boyuna, yani yüksek enerjiye sahip renk mor-mavidir. Görünür ışıktaki dalga boylarını küçükten büyüğe sıralayacak olursak sırasıyla mor, mavi, yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı, görsel bölge kısmında yer alır. Peki elektromanyetik spektrumun bütün bölgelerini görebiliyor muyuz? Göremiyorsak bunun temel nedeni ne? Hadi şimdi bu konu üzerinde kafa yoralım! İnsan Gözündeki Koni Hücreleri Çok Küçük Bir Bant Aralığına Duyarlı! Aslında bu durumun açıklaması oldukça basit. İnsan gözünde yer alan fotoreseptör hücreler arasında yer alan koni hücreleri, küçük bir bant aralığına duyarlı. Spektrumun görsel bölge dışında kalan alanlarının tamamı, insanın biyolojik yapısı nedeniyle algılayamadığı bir kısım. Bu ise insanın, aslında çok az bir renk gördüğü anlamına geliyor. Hatta bunu sayısal bir şekilde ifade etmek gerekirse elektromanyetik spektrumun yaklaşık %0.0035'lik çok küçük bir kısmı, insan gözü tarafından görülebiliyor. Evrimsel süreç içinde insan gözü, belirlenen aralığın dışına çıkmamış. Elbette bunun da mantıklı nedenleri var. Güneş ışınlarından gelen ışıklar, görünür bölge ışıkları. Geçmişten bugüne insan, hep Güneş ışınlarıyla muhatap olmuş. Bununla birlikte X-ışını ya da mikrodalga ışınları sıklıkla karşılaşılan ışınlar olmadığı için insan gözü, belirlenen sınırların dışına çıkacak şekilde evrimleşmemiş. - Mor: Dalga boyu 380-450 nm arasındadır. Frekans aralığı ise 670-790 THz şeklindedir. - Mavi: Dalga boyu 450-485 nm arasındadır. 620-670 THz aralığında frekansa sahiptir. - Cam göbeği: Dalga boyu 485-500 nm arasındadır. Frekans aralığı 600-620 THz'dir. - Yeşil: 500-565 nm aralığında dalga boyuna sahiptir. Frekans aralığı ise 530-600 THz'dir. - Sarı: Dalga boyu 565-590 nm arasındadır. 510-530 THz aralığında frekansa sahiptir. - Turuncu: Dalga boyu 625-700 nm arasındadır. Frekans aralığı ise 400-480 THz aralığındadır. Görünür ışık bölgesi dışında hangi dalga boyları ya da ışınlar var, hiç düşündünüz mü? Aslında yakından tanıdığımız, daha doğrusunu ismini bildiğimiz dalga boyları, görünür bölge dışında kalıyor. Kızılötesi ışın bunlardan bir tanesi. Görünür ışıkla mikrodalga bölgeleri arasında yer alan kızılötesi, yüksek dalga boyuna, düşük enerjiye sahiptir. Dalga boyu 700 nm ile 1 mm dalga boyu arasında değişiklik gösterir. Röntgen ışınları olarak da bilinen X ışınları, 0,125 ile 125 keV enerji aralığında yer alır. Dalga boyu oldukça küçüktür. 10 ile 0,01 nm aralığında değişir. Daha çok tıpta hastalıkların tanı sürecinde kullanılan X ışınları, iyonlaştırıcı radyasyon sınıfına girer. Bu nedenle çok fazla zararlı olabilir. X ışınları, Wilhelm Conrad Röntgen tarafından 1895 yılında Crookes tüpü ile yapılan deneylerle bulunmuştur. Bir sonraki durağımız Gama ışınları. Atom altı parçacıkların etkileşimleriyle ortaya çıkan Gama ışınları, ilk defa Paul Villard tarafından fark edildi. Görünür ışık dışında kalan Gama ışınları, öteki elektromanyetik ışınlara kıyasla en yüksek frekansa sahip dalga boyudur. Enerji seviyesinin yüksek olması, dalga boyunun da oldukça az olması anlamına gelir. Taşıdıkları enerji düzeyi o kadar fazladır ki yaşayan hücrelere çok fazla zarar verirler. İyonize etme gücü düşük olan Gama ışınları, kalın cisimlerden rahatlıkla geçebilir. İnsan gözünün saptayabildiği ışığın doğal kaynağı elbette ki Güneş'tir. Güneş'in yüzey sıcaklığı 5780 Kelvin düzeyinde olduğu için Güneş, çok fazla ışıma yapar. Güneş'ten gelen ışınları görebiliriz, yani görünür ışık kapsamında yer alır. Cisimlerin sıcaklıklarının artması, onların çok daha fazla ışıma yapmasına neden olur. Yapılan ışımaların dala boyları kısa olacaktır. Güneş'in yüzey sıcaklığının 5780 Kelvin yani 5.500 derece olması, Güneş'in sarı renk yaymasının temel nedenidir. Bunu şu şekilde düşünebiliriz: Güneş'in yüzeyi, şimdiki sıcaklığından çok daha düşük olsaydı, kırmızımsı bir renkte olacağını görürdük. Bunun yanı sıra çok daha sıcak olsaydı, o zaman da rengi maviye dönerdi. Görünür ışık, Güneş'in rengi ve daha pek çok konuda belki de bilgilerinizi tazelediğinizi düşünüyorsunuz. Ya da bunları bilmiyordum, şimdi öğrendim diye de düşünebilirsiniz. Fakat her ne olursa olsun, yaşadığımız Evren ve Dünya hakkında öğreneceğimiz daha birçok farklı konu var. Mesela neden bir araç yüksek hızda giderken bizden uzaklaştığı ölçüde araçtan gelen ses tizleşir? Bunu açıklamak da bir başka yazımızın konusu olsun! Her zaman ve her koşul altında bilimin bize sunduğu güvenilir sonuçlara inanalım. Bilim bize daima doğruyu söyleyecektir.


One more cup of coffee for the road. One more cup of coffee before I go. Eserin başrolü Arçelik'in Türk kahvesi makinesi Telve. Telve, ilk sahneden son sahneye kadar, eski ve yeni tasarımıyla sık sık karşımıza çıkıyor. Film, Okan'ın kendisine Türk kahvesi pişirirken hayale dalmasıyla başlıyor. Olay örgüsü içinde, çeşitli mekanlarda, farklı kişilerden kahveyle ve kahve kültürüyle alakalı bilgiler aktarılıyor. Bilgiler deyince hafife almayınız. Kahve çekirdeğinin kavrumundan, Türk kahvesi içme ritüeline, kahve falı bakma tekniğine; kahvenin insan sağlığına etkisinden, koku duyusunun inceliklerine, espresso bazlı içeceklere, cupping yöntemine kadar onlarca konu ince ince işleniyor. Hikaye anlatırmış gibi yapılıp, izleyici bilgi sağanağına tutuluyor. Örgü içerisinde, Okan'ın ziyaret ettiği isimlere bakınca yapım için hatırı sayılır bütçe ayrıldığı fark ediliyor. Burası ayrı! Konuklardan Emrah Safa Gürkan Beyefendi, kahvenin tarihi konusunda kapsamlı bilgi aktarıyor. Bununla yetinmeyip Malta Kuşatması'ndan bahsederek nitelikli kahve dünyasında doğru bilinen yanlışlardan birini daha düzeltiyor. Beyefendi şöyle diyor: Toplumların içmekle ilgili tabuları var. Kahve, direkten dönüyor. Şahane saptama, not ettim! Osman Serim Beyefendi'nin sahneleri, Bebek'te uğramayı sevdiğim işletmelerden Selamlıque'ta geçiyor. İsabetli seçim. Osman Bey: Kahve için; bir göz, bir cezve, bir insan. Bunların bir arada üç dört dakika geçirmesi gerekir. diyor. Yine kendileri, Makineleşmenin amacı Türk kahvesinde standardizasyonu sağlamak. diyor. Osman Serim'in savı şöyle geliştirilebilir: Makineleşmenin amacı, Türk kahvesindeki insan etkisini asgari düzeye indirmektir. Diğer değişkenler kontrol altına alındığında, fincanı standardize etmektir. Başka mekanda, sanatçı Tuncer Tunceli sinestezi kavramından bahsediyor. Her insanın kahve içerken bir ses çıkardığını, işbu seslerin farklı, kişiye özgü tonlar olduğunu söylüyor. Bendeniz kahve içerken kendime dikkat kesildim. Bende sol notası çıkıyor. Ya sizde? Kıymetli parfümör ve yazar Vedat Ozan Beyefendi retronazal kokudan laf açıyor. Öğrenilmiş beğeni kavramını gündeme getiriyor. Diğer deyişle gusto. Kahve bir öğrenilmiş beğenidir. Bir gustodur. Tam bu noktada, hatırlayanlar olacaktır, geçen sene bir yazımda şöyle söylemiştim: Türk kahvesini içtikten sonra ağzınızı kapatın ve ağzınızdan nefes vermeye çalışın. O esnada genzinizdeki hissiyatın farkına varın. İşte keyif budur!. Tarif etmeye çalıştığım his, retronazal koku duyusuydu. Vedat Bey sağ olsun. Daha anlaşılır biçimde açıklıyor. Kıymetli meslektaşım, Dr. Sedat Sarp, kahvenin insan sağlığına etkilerini anlatıyor. Ahmet Ümit, Adalar'da çekilen sahnede Kahve bazı yazarlarda yazmak için emzik görevi görür. diyor. Sait Faik, Hüseyin Rahmi ve Reşat Nuri'nin kulaklarını çınlatıyor. Ruhları şad olsun. Sona doğru, Telve'nin tasarım ekibi sahne alıyor. Makinenin gelişim sürecini anlatıyorlar. Zira 2012'de tasarlanıp piyasaya sürülen ilk Telve ile birkaç sene evvel hayatımıza giren ikinci Telve arasında dağlar kadar fark var. Geliştirme yapılırken kullanıcı geri dönüşlerinin dikkate alındığını vurguluyorlar. İlk makine kapalı kutu iken yeni Telve tüm açıklığıyla maharetini sergiliyor. Bu detayı özellikle vurguluyorlar. Var olsunlar! Keyifle kullanıyoruz. Belgeselle ilgili kısa özeti burada sonlandırıyorum. Sürprizi kaçırmadan, eserin içeriği hakkında bilgi vermeye çalıştım. Umarım amacına ulaşır. Bu satırların peşine, filmle alakalı eleştirilerimi sıralayacağım. Buyurunuz! Henüz girişte -belgesel boyunca mekanik el değirmenleri gösterilmesine rağmen- Türk kahvesi pişirirken öğütülmüş kahve kullanılıyor. Hatta, kahvenin muhafaza edildiği saklama kabının kapağının açık bırakıldığı görülüyor. Kahvenin havayla teması mümkün olduğunca sınırlanmalıdır. Çekirdek, demlemeden kısa süre önce öğütülmelidir. Öğütülmüş çekirdek on beş yirmi dakika içinde tüketilmelidir. Zira havayla temas ettiği her dakika aromasını, rayihasını yitirmektedir. Aynı sahnede gramaj hesabı yerine ölçü hesabı kullanılıyor. Türk kahvesi pişiriken 1/10 oranından şaşılmamalıdır. Her 1 gram kahveye karşılık 10 ml su kullanılmalıdır. Biraz ilerideki filtre kahve sahnesinde, filtre kahve makinesi kullanılıyor. Bir süre sonra, Okan ve üç kişinin karşılıklı oturduğu sahnede, ortadaki barista beyefendi şöyle diyor: Her iyi baristanın cebinde bir tadım kaşığı vardır.. Akabinde cebinden cupping kaşığını çıkarıyor. Güzel kurgu fakat hemen sonra aynı beyefendi filtre kahve makinesiyle kahve demleyip ikram ediyor. Nitelikli kahve demlemek için yanlış tercih. Kahveseverlere doğru mesaj vermiyor. Nitelikli filtre kahve içmek için muhakkak Pour Over demleme metodu kullanılmalıdır. Piyasadaki hiçbir filtre kahve makinesi nitelikli kahve demleyemez. İdare eder kahve demler. Kahve falı sahnesinde ve daha birçok sahnede sergilenen kahve fincanlarının formu yanlış. Yalnızca Şef Didem Şenol Hanımefendi'nin sahnesinde kullanılan fincan ideal formda. İdeal Türk kahvesi fincanının nasıl olması gerektiğini sizlerle daha evvel paylaşmıştım. Hatırlamak için Parlak Jurnal'de yayımlanan ilk yazıma, Türk Kahvesi Üzerine başlıklı yazıya göz atınız lütfen. Bir başka ilginç durum. Okan, hafriyat kamyonuna otostop çekiyor. Bu sık karşılaşılan bir olay değildir. Bildiğiniz üzere hafriyat kamyonları son sürat ilerler. Hemen hepsi trafikte terör estirir. Hafriyat kamyonuna otostop çekmek akıl karı... Üzgünüm, sahne gerçeklikle bağdaşmıyor. Kahve dükkanı sahnesinde portakallı-çikolatalı Türk kahvesi tarifi veriliyor. Zevkler tartışılmaz. Bunula birlikte, geleneksel olanı savunmakta fayda var. Ne varsa eskilerde var! Velhasılıkelam, sağ ol Arçelik! Türkler, Türk kahvesini mükemmelleştiriyor!. Güzel bir kahve yazısı olmuş! Teşekkürler!