Cesur Yeni Dünya, Aldous Huxley'in ilk distopya denemesi olmakla birlikte, insana okuduğu zaman dilimi içinde sahte bir ütopya izlenimi veriyor. Bu yeni dünyada sıkıntı, savaş, üzüntü, tutku, aşk, aile, sanat ve felsefe gibi kavramların nesli tükenmiştir. İnsanlar soma adı verilen bir madde sayesinde sürekli olarak mutlu kalabilmektedirler. Cinsel ilişkiler tabu olmaktan çıkmış, herkes, herkes içindir anlayışı yayılmıştır. Kısacası bu yeni dünyada haz her şeyden önce gelmektedir. Çocuk doğurmak, aile kurmak gibi fikirler insanlar için anlaşılamaz derecede uzaktır. Çünkü artık embriyolar, devletin elinde, belli sınıflara ve kurallara tabi tutularak yetiştirilmekte ve bir nevi fabrika ürünü insanlar doğmaktadır. Bir gün bu düzenin çok uzağında yaşayan bir Vahşi, yeni dünyaya getirilir. Kitap, Shakespeare okuyan, duygularını doruğunda yaşayan, düşünen ve kısacası yeni dünya insanları gibi makineleşmiş olmayan birinin, bu yeni düzenle mücadelesini konu ediniyor diyebilirim. Cesur Yeni Dünya'da her şey keyif üzerine kurulu ve kaos denilen ihtimal kökünden kazınmış. Bu yönüyle Huxley'in geleceği daha net olarak gördüğü bir gerçek. Biz de televizyona, sosyal medyaya, sahte dünyalara gömülüp, gözlerimizi acıya kapatmıyor muyuz çoğu zaman? Kitaplar yasak değil ama kitap okuma isteğimiz gittikçe köreliyor yahut okuduğumuz kitaplar gün geçtikçe basitleşiyor. Düşünmek yorucu hale geliyor, monoton bir hayata kapılıp yaşamakla yetiniyoruz. Cesur Yeni Dünya ile bizim dünyamız arasındaki benzerlikler, her bir sayfada artarak çoğalıyor ve bu yüzden okurken, 1984'teki kaos ortamının oluşturduğu dehşetin bir benzerini duyumsamaya başlıyor insan. İthaki'nin bilim kurgu serisindeki bir diğer durağı da geride bırakırken, gözüme hiçbir kelime hatasının çarpmadığı ve çeviriyi, kapak resmini de başarılı bulduğum bu güzel kitabı, bilim kurgu severlere tavsiye ederim. Birey hissederse, topluluk sendeler. dedi Lenina.


Bilim kurgu romanları denildiğinde, ilk akla gelen kitaplardan Cesur Yeni Dünya'yı en sonunda okudum. Geç kalmış olsam da, bitirmiş olmanın verdiği mutluluğu yaşadım. Kitap gerçekten çok etkileyici bir kurguya sahip. Konuların işlenişi ve bağlanmaları ise Aldous Huxley'in dahihane yeteneğinin eseri. Her ne kadar sizi hemen yakalamasa da, biraz okumaya başlayıp, konuya gömülmeye başladığınızda sizi içine çekmeye başlıyor. Sonrasında ise zaten okumaya ara veremiyorsunuz. Sürekli olarak George Orwell'ın 1984 romanı ile karşılaştırılan bir roman Cesur Yeni Dünya. Ama bana sorarsanız bu yanlış bir karşılaştırma. Zaten kitap karşılaştırması yapmak bence saçma bir hareket. Sanırım yazarlarının aynı dönem yaşamış olmaları, birbirleri ile mektuplaşmaları yüzünden, günümüzün magazinsever kimseleri tarafından bu kıyaslamaya gidilmiş. Bence her iki romanında kendine has noktaları var. Eğer karşılaştırma değil, hangisi daha sürükleyici, hangisi seni daha çok etkiledi derseniz 1984 derim. 1984'ü iki kere okumuş olmama rağmen, kitap beni hiç sıkmadan, aynı heyecanla sona kadar sürüklemişti. Aradan yıllar geçmesine rağmen. Aynısını Cesur Yeni Dünya ile de yaşayacağımızı umuyorum. Kitabın genel olarak konusu dünya düzeni. Tam bir distopya sunuyor bize Aldous Huxley. Yalnız bunu yaparken bir çok yere parmak basıyor ve göstermek istediği her noktayı irdeliyor. Henry Ford ve efsanevi T modelinin ortaya çıkışı, sonrasında yaşanan tüketim odaklı dünya düzeni, sürekli olarak mükemmelliyetçi bir yaşam arayışı konularının üzerinde duruluyor. Zaten karakterlerin adları ve eleştirilen düzenin parçalarıda bu adlardan geliyor. Özellikle karakter isimleri büyük bir özenle seçilmiş. Örneğin Mustafa Mond Cesur Yeni Dünya'nın önde gelen on denetçisinden biri ve otoritenin temsilcidir. Eski bir bilim adamı olan Mond, bilimden vazgeçerek bu göreve gelmiştir. Bu isimlerde esinlenilen kişiler ise Mustafa Kemal Atatürk ve yenilikçi İngiliz sanayicisi Alfred Mond. Bu karakter ile ilgili olarak herkes kendisine göre bir yorum getirmiş. Ben kendi yorumumu yazmak istemiyorum. Siz de okuyun ve siz de kendi yorumunuzu getirin. Zaten hayatımızda herşeyi anlamak istediğimiz gibi, ya da bize gösterilen gibi anlamak istiyoruz. William Shakespeare kitaplarında alıntılar ve şiirlerinden parçalarda sunuluyor kitapta. Oldukça yücelten ve onure eden kısımlar var. Bu güzel bir şey. Batının reformları ile ilgili kısımları övmek midir yoksa bu reformlardan ayırmak mıdır bilemediğim kısımlarda var. Hayranlığımın üst safhasında biri olduğu için hiç bir art niyet aramadım açıkcası. Romanın kurgusu Londra'da 26. yüzyılda geçiyor. Üreme teknolojisi, uykuda öğretim sayesinde toplum değiştirilmiştir. Aslında tanımlanan dünya, ütopik bir dünyadır. Fakat ironik bir yanı vardır. İnsanlık sağlıklı, teknoloji gelişmiş, savaşlar ve yoksulluk yok edilmiştir. Herkes eşittir, tüm ırklar aynı çatı altında değerlendirilir ve ayrımcılık yoktur. Fakat bireyin önemsediği tüm değerler silinmiştir. Aile, din, kültür, sanat, edebiyat ve felsefe yoktur. Seks artık herkesle yapılabilir durumdadır. Tek eşlilik mi? Bu çok ilkeldir. Toplu seks, uyuşturucu, çok eşlilik gayet normaldir. Haplar vardır acıyı, hal ve durumu değiştiren. Sakızlar vardır haz arttıran. Kitaplar kasalardadır, insanlara sadece okutulmak istenenler verilir. Hoş sözler, şiirler, aşk sözleri oldukça saçmadır. Aslında bu distopya da hoşuma giden noktalar yok değil. Örneğin, önemsiz olan birçok değer bu dünyada kendine yer bulamıyor. Din sorunu yok, çünkü ortada bir din yok. Fakat sonlara doğru propaganda mı yoksa eleştiri mi olduğu tam net olmayan bir İsa ve çarmıha gerilme sohbetleri vuku buluyor. Distopya da hoş olmayan ise herşey tek tip, çok mükemmel ve kusursuz. Zaten sorun burada başlıyor. Fanny Crowne, Fanya Kaplan, Lenin'i öldürmek için başarısız bir suikast girişimi düzenleyen kişi. Eğer bilim kurgu romanlarına meraklıysanız size kesinlikle önereceğim bir kitap Cesur Yeni Dünya. Ardından ya da daha öncesinde okumanız gereken kitaplarda var tabi. Örneğin; 1984 George Orwell, Gün Ortasında Karanlık Arthur Koestler, Biz Yevgeni Zamyatin gibi. Tabi burda bir ekleme daha var. Aslanlar, bekaret ve elektrik süpürgesi. Bunlarla nasıl mantıklı bir paragraf çıkartabilirsiniz? Bence kendinizi daha fazla yormadan kitabı okumaya başlayın.


Orhan Pamuk'un bu ilk romanında, 1905 yılından 1970'lere kadarki Türkiye'nin modernleşme süreci, Nişantaşı'lı zengin bir aile aracılığıyla anlatılıyor. Kitap üç bölümden oluşuyor, bu üç bölümde Türkiye'nin modernleşme süreci üç nesilin hayatı paralelinde işleniyor. Cevdet Bey, Osmanlı'nın son dönemleri ve Cumhuriyetle birlikte oluşan yeni Müslüman zengin sınıfı temsil ediyor. Cevdet Bey'in hayattaki anlam arayışı da, dönemin toplumsal yapısına paralel olarak zengin ve batılı, modern, iyi bir aileye sahip olmaktan geçiyor. İkinci bölümde, Cevdet Bey, kalabalık ailesi ile Nişantaşı'ndaki evinde yaşıyor, işlerini daha büyütüyor ve hatta yine dönemin sanayileşme akımına paralel olarak, bir fabrikanın hayalini kuruyor. Bu bölümde hikayeye evin küçük oğlu Refik'in üniversiteden arkadaşları Ömer ve Muhittin karakterleri dahil oluyor. Cevdet Bey'in tersine üç karakter de 'idealist'. Hayatın anlamının peşinde koşarken yolları kesişen gençler, kendi kişisel sorunlarından çok ülke ve toplum meseleleri üzerinde kafa yormaya, çözümler aramaya çalışan dönemin Türk aydınlarını temsil ediyor. Ancak her biri gerçekte başarılı ve kendini gerçekleştirmiş kişiler olmayı isteyip de hedeflerine varamayan romantikler olmaktan öteye gidemiyor. Nişan/düğün/sünnet gibi ritüellerle, geleneksel bayram ve aile yemekleri ile, çocukların konağı apartmana döndürme ısrarlarına rağmen aileyi bir arada tutmaya çalışan, gelenekleri, örf ve adetleri temsil eden, korumaya çalışan anne figürü Nigan hanım ile 'aile' kavramı bu bölümün de en temel öğesini temsil ediyor. Son kısım 1970'te geçiyor. Artık Nişantaşı'ndaki konak yerine bir apartman yapılmış... Refik Bey kanserden öldükten sonra burada yaşamını sürdren oğlu Ahmet sol görüşlü bir ressam. Ahmet, babasını pek tanımıyor ve hatta saygı duymuyor. Ahmet, tüm ailenin geçmişine bakılırsa, Cevdet Bey'in ulaşmak istediği noktaya varmış, yani maddi gücü elde etmiş, ancak o da tüm ailesi gibi hayattaki anlam arayışını tamamlayamıyor. Karakterlerin ortak noktası olan anlam arayışı burada da Türkiye'nin o dönem içinde bulunduğu sosyo-kültürel ve politik değerlerle paralellik gösteriyor. Bu roman aslında Türkiye'nin modernleşme sürecini, Cevdet Bey'in ailesini konu ederek anlatıyor. Karakterlerin tümü, Türk modernleşmesinin farklı dönemlerini temsil ediyor. Pek çok karakterin ve alt hikayenin anlatıldığı bu kitabı hayatın rastgele bir anlık görüntüsü olmaktan çıkaran ortak tema: Hayatın amacı nedir, hayatın bir amacı olmalı mıdır? sorularına cevap araması. Bu soruları baba Cevdet de, oğul Refik de, torun Ahmet de ve hatta diğer yan karakterler de soruyor ve kendilerine göre yanıtlar buluyorlar. Kimi zaman bunalıma giriyor, kimi zaman gülüp geçiyorlar. Onların bu soruyla boğuşmaları Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinde gerçekleştiği için, yanıtları da dönem hayatının bir yansıması oluyor haliyle.


Charlie'nin Çikolata Fabrikası, Roald Dahl'ın sanıyorum yazdığı en güzel eserlerin başında geliyor. Hem anlatımı hem konusu hem de vermek istediği mesaj olarak çok güzel noktalara değinen, eşsiz bir çocuk klasiği diyebiliriz. Sadece kitabını değil, aynı zaanda filmini de seyretmiş biri olarak kitabı kadar başarılı bir film yapılmış diyebilirim. Hatta bazı noktalarda çok çok iyi diyebilirim. Gerek karakter seçimi gerekse konuyu işleyiş hakikaten eşsiz olmuş. Kitabın tabi tadı daha farklı ve daha güzeloluyor bu tartışmasızdır. Ama sizlere tavsiyem, kitabı okuduktan sonra filmini de seyredin. Filminde büyülü bir atmosfer bulacağınız gibi, konuya dahil olmanız ve işleyişin güzelliğini de fark edeceksiniz. Tabi bir de oyunculuklar, müzikler ve sinematografi kısmı var ama o bölümlere hiç girmiyorum. Renklerden tutun, müziklere kadar, hazırlanmış nesnelerden atmosferine ve karakter seçimine kadar her şey üzerinde çok ince düşünülmüş bir film. Kaçırılmaması gereken bir görsel şölen derler ya hani işte bu söz tam olarak bu film için söylenmiş durumda. Ayrıca bu kitap tüm çocukların okuması gereken bir kitap. Sadece çocuklarla sınırlamak yanlış gerçi, yetişkinlerin de okuması lazım. Anlatılan hikaye hepimizin dikkat etmesi gereken olayları barındırıyor. Sonunda ise bize mesajı kendiliğinden çıkartıyor. Artık değerlendirme bize kalmış durumda. Burada doğru ile yanlışı ayırt etmek, iyi olanı yapmak için kolları sıvamak yine bizlere düşüyor.


Bazı kitaplar vardır ya hani, insanın yüreğini ısıtır, yüzünde bir tebessüm oluşturur, hiçbir sebep yokken gözlerini doldurur. Charlie'nin Çikolata Fabrikası da tam olarak böyle bir kitap. Çocukken filmini izlediğimde, kitaptan uyarlama olduğundan bihaberdim. Çok severek izlemiştim ve benim bir nevi fantastik dünyalara olan ilgimin temelini atmıştı. Neredeyse on yıl sonra bu güzel dünyanın kitabını okumak çok keyifliydi. Çocuklara yönelik olmasına rağmen tek solukta, yazarın hayal gücüne hayran kalarak okudum. Charlie'nin iyi kalbi, çocuk saflığı sık sık duygulandırdı. Daha uzun olsaymış, Roald Dahl bu kitabı masal kısalığında değil de roman genişliğinde yazsaymış diye hayıflandım. Küçük kardeşi, çocuğu, yeğeni, kuzeni, kısacası kitap okumaya teşvik etmek istediği bir küçük yakını olan herkes bu kitabı gönül rahatlığıyla seçebilir. Aynı zamanda yetişkinler için de insanı günlük hayatın stresinden uzaklaştıracak, mutlu edecek bir tecrübe olabilir. Adet yerini bulsun diye konusundan da kısaca bahsedeyim. Charlie, ailesiyle birlikte annesi, babası, iki ninesi ve iki dedesi yaşamaktadır. Babasının diş macunu fabrikasından kazandığı parayla geçinemeyen bu aile çoğu zaman yiyecek ekmeği bile bulamamaktadır. Bununla birlikte aile her şeye rağmen mutlu, sevimli bir ailedir. Charlie çikolatayı çok sever fakat yılda bir kez doğum günlerinde yiyebilir. Bir gün bölgenin en ünlü ve en gizemli, kimsenin ardında ne olup bittiğine akıl sır erdiremediği çikolata fabrikasının sahibi Willy Wonka, fabrikanın kapılarını beş çocuğa açacak beş bileti çikolataların içine gizlediğini duyurur. Charlie yılda bir kez eline geçen çikolataya rağmen altın bileti bulup Willy Wonka'nın çikolata fabrikasına girmeye hak kazandığında, sihirli ve eğlenceli, bol çikolatalı şekerlemeli bir dünyanın kapılarını aralayacaktır.


Tiyatro dalında eser okumaya Shakespeare'ın dram tarzı oyunlarıyla başlamış biri olarak, Moliere'in komedi tadındaki Cimri'siyle devam etmek benim için hoş bir değişiklik oldu, hatta okuduğum yerde sık sık gülümsetti. Tek solukta, tıpkı bir oyun izler gibi tek oturuşta okuyup bitirdim ve aklımda kelimeler yerine hayalimde canlanan sahneler kaldı. Cimri, Harpagon adlı parayla kafayı bozmuş, parayı hayatının her alanında öncelikli tutan konu çocukları olsa bile bir adamı anlatıyor. Harpagon, yüzyıllar önce olduğu gibi günümüzde de karşılaşma olasılığımızın pek yüksek olduğu tiplemelerden biri aslında. Bu yönüyle oyun 17. yüzyılda oluşturulmasına rağmen, günümüze de aynı tazelikle seslenebiliyor. Harpagon, çocukları Elise ve Cleante'yi, zengin kişilerle evlendirmek niyetindedir. Fakat babalarına benzemeyen bu iki kardeş gönüllerini, parasal açıdan zengin olmayan kişilere kaptırmışlardır. Harpagon ve çocukları arasındaki bu evlilik anlaşmazlığı komik bir çekişmeye dönüşüyor ve sonunda ütopik tesadüflerle birlikte oyun güzel bir kapanış kapıyor. Tragedya anlayışını kendi döneminde kabul ettirememiş olan Moliere, yazdığı komedyalarla ünlenmiş. Ben de üslubunu oldukça doğal ve 'bizden' buldum. Shakespeare'in tragedyalarındaki yüksek tabaka üslubu düşünecek olursam, günümüzün aksine tragedyalarda doğallığın hoş karşılanmadığı çıkarımına varıyorum. Her halükarda, Moliere ne yazmış olursa olsun okurum diyebileceğim bir konumdayım artık. Shakespeare bir, Moliere iki diyordum ama aslında bu iki tiyatro yazarını karşılaştırmak doğru gelmiyor. Eğer tiyatro eserlerine meraklıysanız, Cimri'yi kesinlikle tavsiye ederim. Tiyatro türüne yeni başlayacaklar için de hafif, akıcı bir giriş olabilir.


Moliere'in okuduğum ikinci tiyatro eseri Cimri'de ilkinden eksik olmayan bir tat aldım. Yine mükemmel diyaloglar yine mükemmel karakterler ve yine mükemmel bir komedi ile dram karışımı. Bazen bazı kitaplar görürüz ya da elimizde incelerken yazarı görünce tamam deriz ya hani, kötü bir eser olmadığından daha doğrusu mükemmele yakın birşey okuyacağımızdan emin oluruz ya işte Moliere'de benim için o yazarlardan biri. Her kitabında eşsiz üslubuyla beni etkileyeceğinden emin olduğum, eşsiz ustalardan. Moliere'in 17. yüzyılda yaşamış para düşkünü fransızları anlatıyor. Dönemin zenginlerinin hayatlarını, değer yargılarını, sevgi anlayışlarını, evlat ve ebeveynlerin davranışlarını bizlere özetliyor. Kısa bir diyalogda bile neyin ne olduğu apaçık gözler önüne sergileniyor. Tabi burda belirtmeden geçmek istemediğim bir nokta var. Sabahattin Eyüboğlu'nun çevirisi ile bu kadar güzel bir akıcılıkla okunduğunu düşünüyorum Cimri'nin. Gerçi Sabahattin Eyüboğlu'nu görünce bunu belirtmek gerekli midir değil midir bilemedim ama ustayı bilmeyenler olabilir, belirtmek gerek diye düşünerek, bu paragrafı ekledim. Tiyatro severlerin kaçırmayacağından emin olduğum Cimri'yi önce tiyatro severlere sonra da herkese şiddetle tavsiye ediyorum.


Cennette cinayet! Kulağa biraz tuhaf geliyor değil mi? Ama olur mu olur. Bu kadarına inanmışken biz insanlar buna da inanılabilir bence. Her ne kadar güzel bir kurguda olsa insanda bir an düşündüren bir hikaye. Olur mu olmaz mı diye kısa bir süre sorguladıktan sonra romanın, daha doğrusu çizgi romanın hikayesine kendinizi bırakıyorsunuz. Cinayet Sırları Neil Gaiman'ın zekasının en güzel örneklerinden biri. Her ne kadar bu hikayeden daha fazlası çıkardı neden bu kadar kısa kesmiş Neil Gaiman? diye düşünsemde, bu benim tadı damağımda kalan her Neil Gaiman eseri için söylediğim bir söz olduğunu farkettim. Bankta otururken biri yanınıza gelse ve sizden sigara istese sonrasında size cennette işlenen bir cinayeti anlatsa ne düşünürsünüz? Delinin biri... Evet muhtemelen bende aynısını düşünürüm. Peki ya size eskiden bir melek olduğunu kanıtlarsa? Sigara isteyen meleğimiz Raguel, anlattığı cinayeti çözmek için görevlendirilmiş bir melektir. Tüm hikayeyi olduğu gibi anlatır bankta sigara içerlerken. Peki hikayemizin anlatıldığı bu bank nerede? Los Angeles. Ne büyük tesadüf değil mi? Melekler Şehri ve melekler. İşte kitabın genel özeti bu şekilde. Fakat işin içinde Neil Gaiman olunca öykü daha bir tadından yenmez oluyor eee tabi birde Craig P. Russell çizimleri olunca daha bir güzelleşiyor.


İçten, şiirsel ve bizden bir kitap mı okumak istiyorsunuz? O zaman size Vasconcelos derim. Hemde herhangi bir kitabı olabilir. Eminim her kitabından sonra aynı hazzı alacaksınız. Kitabın kapağına ellerinizi koyup, şöyle bir düşünecek ve keşke hiç bitmese hep devam eden bir kitap olsa ve o kitap mutlaka ama mutlaka Vasconcelos'un yazdığı bir kitap olsa diyeceksiniz. Sizi bilemem ama ben bunu diyorum. Keşke daha fazla eseri olsaymış keşke daha fazla eseri dilimize çevrilmiş olsaymış diyorum. İşte Çıplak Sokak'da öyle bir eseri Vasconcelos'un. İki yaşlı daha doğrusu yaşlı gibi olan ama aslında genç olan Antao ve Ananias'ın hikayesi. Birbirlerine söz veren iki kardeş gibi kardeşin hayatını anlatıyor Vasconcelos. Yapay ve kimsesiz yaşamlardan uzakta, sevgi ve huzurla harmanlanmış iki insanın hikayesi. Varlık içinde yaşamayı red eden, yoksulluk içinde bir sokağa giden iki insanın, hayatta vazgeçilmesi gerekenlerin aslında çok değerli sanılan şeylerin olduğu gösteren iki insanın hikayesini anlatıyor bizlere. Antao ve Ananias'ın hikayesi. Tabi bu güzel insanlar her güzellik gibi göze batar. Bu batan gözler kendilerine dayanak bulurlar. Nedir bu dayanak? Tabii ki toplumsal baskı ve din. Bunu en iyi kullanan kimler olabilir? -en azından o zamanlarda- Din adamları ve toplumun önde gelenleri. Yapıştırılan damga nedir peki? Büyü yapıyorlar! Deli bunlar! Hiçbir şey istemiyorlar! İnsanlığın varoluşundan beri olan klasik berbat suçlamalar. Arkasında iyi bir güç varsa yaptırımı oldukça sert olan yapıştırma etiketler ve suçlamalar. Sonrasında ise insanların hayatının mahvoluşu ve sürgün. Günümüze bakacak olursa kullanmayan kalmamış diyebiliriz. Avrupa bir dönem, papanın, kara kedi şeytandır! vaazıyla birlikte milyonlarca kara kedinin öldürülmesinden tutunda, tarihi eserleri parçalayıp, bunlar putperest işleri, şeytan işi! diyenlere kadar neler neler var biliyorsunuz. Vasconcelos bize bu kez toplumsal baskı ile birlikte dini de sorgulamamız gerektiğini gösteriyor. Tabi bunu yaparken şiirsel anlatımını ve o eşsiz üslubunu asla bozmuyor. Her zaman salt kötülük diye göstermek yerine bunun içinde bu da var ama birşey yapamıyor diyor. Burada rahibin elinden birşey gelmemesi, topluma yenik düşmesi en iyi örnek. Her Vasconcelos eserinde olduğu gibi bu eşsiz güzellikte ki kitap içinde aynı şeyi söylüyorum; bir an önce okuyun ve okutun!


Çıplak Sokak, hayatımda okuduğum en içten, en sade, en her türlü zorlamadan uzak ve bizden diyebileceğim bir kitap. Şiirsel bir dil ile doğallık arasında öyle bir çizgi çizilmiş ki, yazarın sanatsal bir kaygıyla değil okuyucunun kalbine dokunmak için bu romanı yazdığının farkına varabiliyorsunuz. Antao ve Ananias uzun zaman önce birbirlerine söz verirler. Artık Antao, Ricardo değildir; Ananias da Robert değildir. Yaşları oldukça genç olmasına rağmen seksenlik ve doksanlık iki ihtiyar gibi yaşayacaklardır. Zengin ama yüzeysel eski hayatlarından, sadece yaşamak ve yaşatmak amacıyla seçtikleri yeni hayata taşıyacakları tek şey kardeş olmalarıdır. Böylelikle zengin bir hayat sürebilecekken ailelerini terk edip yoksulluk içinde bir hayata başlar Antao ve Ananias. Kent olmaktan çok uzak bir köy yolunda, yani asfaltlanmamış bir çıplak sokakta insanları mutlu etmek için kendi hayatlarından vazgeçerler. Üstelik bunun karşılığında hiçbir şey kabul etmezler. Bu süreçte kendilerinin de nasıl olduğuna anlam veremedikleri büyüklü küçüklü mucizelere aracı olurlar. İnsanlara ders verir, okuma yazma öğretir, hatta onları hastalıklarından kurtarıp ölümlerden döndürürler. Ve böylelikle bir savaşa neden olurlar. Bir yanda onları bağrına basan çıplak sokak ki bu sokaktakiler onlara şöyle der: ermişler. Diğer yandaysa kilise eşrafı ki bu insanlar onlara şöyle der: deliler. Yazar ise hangi konumda, bu savaşta hangi tarafta olduğunu pek belli etmez okuyucuya. Okuyucunun kendi seçimini kendi tercihini kendisinin yapmasına izin verir ve kitabın sonunu da bu şekilde bitirir. Tarafımı ben de söylemeyeceğim ama şunu söylebilirim ki bittiğinde burnumun direğinde bir sızı hissettim ve daha önce bir kitabı okurken hiç yaşamamıştım bunu. Okuyup bu savaşın içindeki tarafınızı seçmekse size kalıyor artık. Vasconcelos, bu kitabında Tanrı'yı hiçbir disipline bağlı kalmaksızın özgürce ararken, bir yandan da insanların yerleşik inançlarını sorguluyor ve en güzeli de bunu tek başına yapmak yerine sizi de dahil ediyor.


Çiroz Efe, Fahri Çiftçi tarafından kaleme alınmış, Kayalıpark Çocuk yayınları tarafından yayımlanmış bir kitap. Doğrunun ne olduğunu, yapıldığı zamana ya da kişiye göre değişmediğini öğreten güzel mi güzel bir kitap Çiroz Efe. Çocuklarınıza gönül rahatlığı ile okutabileceğiniz güzel bir çocuk kitabı. Kitabımız hırsızlık yapan Efe'nin kaçışı ile başlıyor. Gerçi hırsızlık dediğimize bakmayın öyle büyük bir hırsızlık değil. Tabi hırsızlığın büyüğü küçüğü olmaz o ayrı. Günümüzde yapılan hırsızlıklarla karşılaştırmayın diye belirtmek istedim. Efe bir ekmek çalışıyor. Bu ekmeği çalma amacı da aslında birine yardım etmek. Yani niyet güzel ama işte eylem yanlış, zaten kitabımızın ana teması da burada başlıyor. Tabi sadece bu eksende gitmiyor. Her bölümde bir yanlışa değinmeye daha doğrusu yapılan bir yanlışın sonunda nelerin ardı ardına geldiğini de gösteriyor bizlere. Yeri geliyor güven sorununu düşünüyor Efe yeri geliyor merhamet etmeyi. Kitabın güzel yanı Efe'nin bir anda bedenini bir karınca bedeninde görmesi oluyor. Bir dönüşüm geçirmiyor ama nasıl olduğunu da anlayamıyor. Karınca halinde çeşitli maceralara giriyor ve elbet sonunda yine kendi bedenine kavuşuyor. Ama bu karınca bedeninde birçok şeyi öğreniyor hayat ile ilgili. Kitapla ilgili tek eleştirim, çizimlerin karanlık oluşu oldu. Bir çocuk kitabında çizimlerin bu denli az görünür olması bence iyi olmamış. İlerleyen baskılarda bu sorunu düzeltirler sanıyorum. Çizimlere arka plan yapmak yerine beyaz zeminde sadece karakterleri canlandırmak bile yeterli olacaktır tahminim. Çünkü okuyan kimse zaten o anda bir canlandırma yapıyor hayalinde bu canlandırmada istediği gibi bir yer hayal edebilir. Örneğin koyu kahverengi bir yol yerine belki yeşillikler içinde, çakıl taşlı bir yol hayal edecektir. Çocuklar içinde bu geçerli elbette. Hayal ettiklerini zamana müdahale etmemiş oluruz diye düşünüyorum.


Boris Vian'ın her daim okunacak muhteşem romanlarından olmayan, diğer kategoriye giren yani Mezarlarınıza Tüküreceğim, Ve Bütün Çirkinler Öldürülecek tarzında olan, ama güzel ve hızlı okunan, enteresan, alternatif delilikler içeren bir kitabı. Kitapta kahramanlarımız savaşmak, öldürmek gibi insani eylemler yerine, ahlaki değerleri alt üst eden ve toplumda daha fazla kötü gibi görünen sevişerek yola getirmeyi kullanıyorlar. Ne kadar da yanlış... Hemen hemen her yerde ve her zaman bu şekilde bir çözüm yoluna giden kahraman kardeşlerimiz -evet kardeşler- bunu bir yaşam tarzı gibi kullanıyorlar. Sırf bu yaptıkları bile kitabımızın kaka kitap olmasını sağlayabilecek türden bir ahlaksızlık örneği olarak eleştirilere maruz kalabilir. Boris Vian tarzını biliyorsanız zaten hiç bir yabancılık çekmeden, bir çırpıda okur bitirirsiniz kitabı. Sonunda yüzünüzde güzel bir buse ile hayatınıza devam edersiniz. Üstadın bir eserini daha bünyeye kazandırmış olmanın haklı gururunu yaşarsınız. Bunun ötesinde size büyük büyük laflar etmez bu kitap. Küçük ama özlüdür vuruşları. Okunan yaşa göre de muhteşem, güzel, iyi, eh işte gibi değerlendirmeler alır. Ama benim gibi Boris Vian külliyatını okumak isteyen biri için değerlendirmeler yoktur, Boris Vian vardır.


Çocuklarla Beraber, Dostoyevski başyapıtlarından olan Karamazov Kardeşler'de yer alan bir bölümü anlatıyor. Bu kısa bölüm çocuklar için biraz düzenlenerek, çizimlerle desteklenerek daha görsel daha çocuklar için bir hale getirilmiş. Karamazov Kardeşlerin Alyoşa'sı verilen bir görevi yerine getirmek için yola çıkar. Yolda giderken, nehrin hemen yanında bir grup çocuğa rastlar. Çocuklar nehrin karşı kıyısındaki bir çocuğa taş atmaktadır. Bu çocukta onlara atmaktadır. Tabi bir büyük olarak hemen konuya el atmak ister ve bu yapılanın ne kadar yanlış ne kadar tehlikeli olduğunu söyler. Ama çocuklar bunun sorumlusunun karşıdaki çocukta olduğunu söylerler. Alyoşa karşıya geçerek çocukla konuşmak ister. Karşıya geçer ve çocuğa doğru gelir. Fakat çocuk konuşması oldukça zor bir çocuktur. Fakat Alyoşa konuyu ele almak istediği için konuşmaya çaba gösterir. Fakat çocuk inatlaşır ters cevaplar verir. Alyoşa tam vazgeçip giderken de sırtına bir taş atar. Alyoşa bunun ne kadar yanlış olduğunu bir insanı arkadan vurmanın hele hele yardım etmek isteyen bir insana bunu yapmanın ne kadar yanlış olduğunu söyler. Fakat çocuk bununla da yetinmez bir anda koşarak Alyoşa'nın elini ısırır. Alyoşa eli kan içinde kaçan çocuğun arkasından baka kalır. Buraya kadar bakınca hikaye ne kadar hızlı ilerliyor değil mi? Acaba neden soruları başımızda dönmeye başlıyor. Acaba neden böyle davrandı bu küçük çocuk? İhtimaller çok fazla. Elbette bunu yazmayacağım. Okuyup görün diyeceğim. Ama şu kadarını söyleyebilirim aklınıza gelmesi çok ama çok zor. Çünkü elinizde ki kitap bir Dostoyevski kitabı bunu unutmayın. Olayların nasıl bağlanabileceğine şaşar kalırsınız. Karamazov Kardeşler'i okuyanlar ne demek istediğimi anladı tabi onlar için bu kitabı okumak o güzel okuma zamanlarını hatırlamak olacaktır. Sadece çocuklarınıza değil, kendinize de güzel bir ara verin ve bu kitabı okuyun, okutun.


Çocukluğun Sonu şu zamana dek okuduğum en sarsıcı yalancı ütopya, diyebilirim. Bilim kurgu klasiklerinde hangi kitabı bitirsem, o kitabın kendi türü içinde en iyisi olduğunu iddia ediyorum genelde. Bu kitap bittiğinde de aynısı oldu. Açıkçası böyle bir kurgunun, ancak bir dahiden çıkabileceğini düşünüyorum. Arthur C. Clarke'ın hayatı hakkında hiçbir şey bilmesem de, bir zamanlar kafasının içinde dönmüş olan o çarklara hayran olmaktan kendimi alamadım. Aslında her şey klasik bilim kurgu romanlarında alıştığımız türden bir olayla başlıyor: uzaylı istilası. Fakat istila ediyorlar diyemeyiz aslında, en azından kötü anlamda. Dünyayı tek ve kusursuz bir devlet haline getirip, insanların savaştan, acıdan, yoksulluktan, sefaletten uzaklaştığı, hırsızlıkların, yolsuzlukların ve cinayetlerin neredeyse sıfıra indirgendiği safi bir ütopya kuruyorlar. Ne var ki gökyüzündeki gemilerinde yaşayan bu uzaylılar, tüm bu işleri insanların arasından belirli aracılarla gerçekleştiriyorlar. Onlara göre, insanlık henüz onları görmeye hazır değil. Aradan zaman geçiyor, uzun bir zaman...Nihayetinde uzaylılar insanların kendilerini görmeye hazır olduklarını duyuruyorlar ve ortaya çıkıyorlar. Ve bu olay kitabın başlarında oluyor neredeyse. Kötü bir şeylerin başlamasını beklercesine pusuya yatıyorsunuz ama her şey iyi seyrinde devam ediyor. Zaman geçtikçe daha uğursuz olayları sezmeye başlıyor ama akıl bile yürütemiyorsunuz. Hem distopya anlamında hem de ütopya anlamında insanı tatmin ediyor. Ütopyanın da sonunda çıkmazları olduğunu, insanın her şey yolunda gittiğinde bu kez de can sıkıntısıyla mücadele etmek zorunda kalacağını çarpıcı bir dille anlatıyor. Aynı zamanda iyinin kötüye doğru adım adım gidişini, ve o kaçınılmaz gidişteki dehşeti adeta hissettiriyor. Okuduğum en iyi bilim kurgu romanları içinde ilk beşe hatta ilk üçe rahat rahat yerleşir. Ufku ayrı bir boyuta taşıyan bu güzel romanı, bilim kurgu seven veya sevmeyen herkese tavsiye ederim.


- Çöl Gezegeni Dune - Dune Mesihi - Dune'un Çocukları - Dune'un İmparator Tanrısı - Dune'un Sapkınları - Dune Rahibeler Meclisi Ayrıca Frank Herbert'in ölümünden sonra seriye yeni kitaplar eklenmiştir. Bu kitapları Brian Herbert ve Kevin J. Anderson kaleme almıştır. Bu ikili 6 kitap daha seriye eklemişlerdir. Eklenen kitaplar beklenenin tersine ilk serinin devamını değil öncesini, yani seriye hazırlık zamanlarını anlatmaktadır. Bu sayede seride geçen büyük aileler, kişilikler ve savaşlar ile detaylı ilgili bilgiye sahip olmaktayız. - Butleryan Cihatı - Makinelerin Seferi - Corrin Savaşı - Atreides Hanedanlığı - Harkonnen Hanedanlığı - Corrino Hanedanlığı Bilimkurgu türünün en önemli eserlerinden biridir. Benim okumaktan gerçekten zevk aldığım bir seridir. Aklınıza gelebilecek bir soruyu kısaca yanıtlamak istiyorum, Seriyi nasıl okumalı? Starwars'ı nasıl izlemek istiyorsanız aynı şekilde seriyi okuyabilirsiniz. Çünkü Starwars'da olduğu gibi, bu seride de ilk yayınlanan 6 kitap ileriki zamanı, ikinci 6 kitap ise ilk 6 kitaptan öncesini anlatmaktadır. Ben doğal olarak ilk 6 kitap ile başlamıştım. Çünkü o zamanlarda daha ikinci seri yazılmamıştı. Bilinmeyen bir gelecek, hayat bir çok gezegende gelişmiş. Büyük bir imparatorluk kurulmuş. İmparatorlukta çok büyük ve bütün evreni kapsıyor. İmparatorlukla yönetici olan imparator gibi görünse de esasında yönetim iç içe geçmiş çıkar ilişkileri ile İmparator, Lonca, Rahibeler ve Hanedanlar arasında paylaşılmış durumdadır. Herşeyin kitabına uygun olması halinde yapılabildiği bir ortam. Hanedanların birbirleri arkasından çevirdikleri oyunlar. Yokedilen hanedanlıklar. Açıkçası dönüp bugüne baktığınızda benzer durumları kitaptan şu zamana uyarlamanız çok mümkün. İnsanı etkileyen asıl kısımda bu herhalde. Gelelim kitabımıza, Çöl gezegeni Dune bir peygamberin doğuşuna tanıklık etmemizi sağlıyor. Dük Paul Atreides , yavaş yavaş erme basamaklarını yükseliyor. Hanedanın varisi olmak üzere yetiştirilen Paul, savaş sanatları, ve yöneticiliği için gerekli bir çok eğitimi, babası, danışmanları ve eğitmenlerinden almıştır. Ayrıca kendiside bir Bene Gesserit olan annesi tarafından da Bene Gesserit öğretileri ile ilgili eğitimde almıştır. Atreides Hanedanı, iyilikleri, insana verdikleri değer ile tanınmaktadırlar. Hüküm sürdükleri halk tarafından da sevilen bir hanedandır. Halkları üzerinde sevgi bağı ile hükümdarlık sürmektedirler. Harkonnen Hanedanı ise Atreides hanedanının baş düşmanı olmaktadır. Atreideslerle tam zıt kutuptaki Harkonnenler bütün pislikleri içinde barındıran, kaba güç, ve korku ile halklarını yöneten bir hanedandır. Hiç kimse Harkonnenleri sevmemektedir. Lonca saf ticareti temsil eden İmparator da dahil olmak üzere hiç bir hanedana bağlı değillerdir. Bağımsız olarak galaksideki yük ve yolcu taşımacılığı lonca tarafından yürütülmektedir. Dune Evreninin en önemli maddesi olan Melanj veya baharat'ı kullanan kaptanlar gemileri sürmektedirler. Melanj, Kaptanlara ileri görüş yani kehanet gücü vermektedir. Bu sayede yolda karşılarına çıkacak olan problemleri önceden görmekte ve kazasız olarak gemilerini kullanabilmektedirler. Ayrıca melanj, kullananın hayatını uzatmaktadır. O yüzden bütün imparatorluğun en önemli maddesidir. Ve ticaret melanj üzerine kurulmuştur. Her hanedanın kendi stokları bulunmaktadır. Lonca kaptanları melanj kullanımı yüzünden insan görünüşünden çıkmışlar, melanj içinde yüzdükleri tanklarda yaşayan bir varlığa dönüşmüştürler. Bene Gesserit Rahibeleri, kendi iç yapılanmaları olan ve kadınlardan kurulu bir birliktir. Belkide evreni perde arkasından yöneten bu birliktir. Rahibeler, birçok özelliğe sahiptirler, karşılarındaki insanları kontrol yeteneği, doğruyu söyletme yetenekleri, bendi vücutlarını tam olarak kontrol edebilme ve gerektiğinde ölen bir başka Bene Gesserit'in bütün aklını kendisine kopyalamak gibi. Bene Gesseritler çok uzun bir süredir çok gizli bir üreme planı ile Kuisatz Haderah'ı üretmeye çalışmaktadırlar. Kuisatz Haderah, tamamı kadınlardan oluşan rahibeler içinde, onlarla aynı bir erkek rahiptir. Ancak melanj'ın ve kafalarında kendilerinden önce yaşamış diğer rahibelerinde hayatları ile iligli kayıtları olmasına rağmen, Bene Gesserit'lerin giremedikleri bazı bölgeler vardır. Bu bölgelere Kuisatz Haderah girebilecektir. Ve Bene Gesseritler de tamamen kendilerinin yönetebileceği bir Kuisatz Haderah oluşturmak için çok detaylı ve uzun bir üreme programını yürütmektedirler. Paul'ün annesi olan Jessica, Dük Leto ile evlenmemiş ama onun odalığı olarak yaşayan bir Bene Gesserit'tir. Bene Gesserit'lerin uyguladıkları üreme planına göre Jessica'nın bir kız bebek doğurması gerekmektedir. Ancak Jessica Dük Leto'ya olan aşkından emirleri yerine getirmeyip, erkek bir çocuk dünyaya getirmiştir. Paul Kuisatz Haderah olabilecek ama Bene Gesserit'ler tarafından yönetilemeyeceği için Bene Gesserit'ler için bir problem oluşturmaktadır. Melanj Dune Evrenin en önemli maddesi galakside sadece Arrakis yani Dune isimli bir çöl gezegeninde bulunmaktadır. Bu madde tamamı çöl olan bu gezegende oluşmaktadır. Ancak bu maddenin olduğu her yerde çok büyük kum kurtları tarafından korunmaktadırlar. o yüzden melanj'ın toplanması zor ve meşakkatli bir iştir. Ayrıca melanj'ı toplayan birliklerin kum solucanı geldiğinde kaçmaları gerekmektedir. Yoksa çok büyük olan kum solucanları tarafından yenilebilmektedirler. Hikaye, Atreides Hanedanın Dune gezegeninin yönetimine geçirilmesi ile başlar. Harkonnen'lerin yönettiği Dune Arrekis hanedanına geçer ama bu durum fazla uzun sürmez. Harkonnen'ler İmparator'unda desteğini alarak Atreides Hanedanına saldırırlar. Paul ve Annesi Dune'da bu saldırıdan sağ olarak çıkarlar ve gezegenin Harkonnenler tarafından gidilmemiş ve yönetilemeyen bölgelerine kaçarlar. Burada Feremen ismindeki kendilerini çöl koşullarına alıştırmış, halkın arasında bulurlar. Paul bu halk içinde yavaş yavaş yükselir, aynı zamanda melanj'ın her yerde olması kehanet gücünü artırmaktadır. Paul zaman ilerledikçe hem bir Feremen, hemde onların peygamberi olmaya başlar. Imparatorluk Feremenleri de arkasına alan Paul tarafından sonunda işkal edilir. Artık Paul kahanet gücü olan bir peygamber ve imparatordur. İlk 6 kitaplık seri 1000 yıldan fazlasını anlatan gerçekten çok güzel bir seridir.


Kafka'nın eserlerinden Dava, bize Korku Çağı diye adlandırılan, karanlık bir zamanı anlatır. İnsanlar artık kendi iradeleri ile değil, bu korku ile hareket ederler. Bu çağa korku egemen olmuştur. Hiç bir insanın sistemden daha değerli olmadığı bariz bir şekilde görülür. Bu zamanda her şey korku ile yönetilmekte, baskı hemen hmene her yerdedir. İnsanların kendi fikirleri yoktur. Her zaman kabullenme vardır. Tabi itiraz etme şansı vardır insanların kimi zaman ama bu itiraz sonrası neler olur neler olmaz belli değildir. Dava kahramanı K. bir sabah kalkar ve tutuklandığını öğrenir. Tıpkı Dönüşüm'de ki gibi bir başlangıç ile karşılar bizi Kafka. İlk önceleri tutuklanma nedenini merak etsede sonradan bunu önemsiz bulmaya başlar. Artık her sabah kalktığında davasını düşünmeye başlar. Nu sorunu nasıl başından atabileceğini, nasıl bu davanın düşeceğini düşünmeye başlar. Yaşamının geri kalanı yani gelecek planları artık ertelenmiştir. Tek amaç bu davadır. Neler yapabileceğine bakar ve yapabileceği her şeyi yapmaya başlar. Elinden gelen her ne varsa onu yapar. Fakat bir süre sonra umutsuzluk ve mutsuzluk başına bela olur. Artık bıkmıştır. Dayanamıyordur ve sürekli olarak kaybediyordur. K. sadece içsel sıkıntı çekmez. Aynı zamanda suçlanan biridir o toplum tarafından. Tutuklanmış, özgürlüğü olmayan bir suçludur. Kafka bize davasında da çaresizliği ve köşeye itilmişliği gösterir. Her eserinde olduğu gibi Dava'da da bize anlatılmak isteneni vermiştir Kafka. Hemde bunu yüz yıl önce söylemiştir. Günümüz dünyasını en iyi şekilde tasvirlemiş, olacakları o zamanlada görmüştür. Dava'da en çok beğendiğim eşsiz diyalog ise ressam ile olan diyalog. Nedendir bilmiyorum am ao diyalog o anı yaşamama ve o anın içine girmeme neden oldu. Dışarda oynayan küçük kız çocukları, yatağın yolun ortasında olması, satılmaya çalışılan resimlerin bir bir çıkartılması, ego savaşının davalı ve ressam arasında sürekli değişmesi, karşılıklı planların savaşı hepsi çok ama çok etkileyiciydi. Burada Kafka'nın eşsiz diyaloğunu bizlere en iyi şekilde aktaran Ahmet Cemal gibi bir yazar/çevirmen olunca, tam bir ziyafet çekiyorsunuz.


Dedektif Auguste Dupin Öyküleri, Edgar Allan Poe'nun eşsiz ve okurken elinizden bırakamayacağınız öykülerinden oluşuyor. Okuduktan sonra elinizden kitabı bırakıp, bir süre düşünmeye başlıyorsunuz. Bu o kadar enteresan ve o kadar iyi bir kurgu ki sizi bir an boşlukta bırakıyor. Zaten Edgar Allan Poe öykülerini biliyorsanız ne ile karşılaşacağınızı biliyorsunuzdur. Tipik anlatımlar, sıradan konular, bilindik sonlar Edgar Allan Poe kitaplarında asla olmaz! Çünkü okuduğunuz bir Edgar Allan Poe eseridir. Edgar Allan Poe eserlerinde sizi her zaman şaşırtan, ters köşe yapan, bir an sizi ürküten anlar her zaman vardır. Hatta olmadığı zamanlar genelde yoktur. Dedektif Auguste Dupin Öyküleri, Edgar Allan Poe kitaplarını tanımak ya da Edgar Allan Poe külliyatına başlamak için güzel bir başlangıç olabilir.


Define Adası ilk okuduğum kitaplardan biridir. Uzun yıllar önce okumuştum. Aklımda kalanlar hep vardı. Bir yerlerden sürekli çıkarlardı Define Adası denildiğinde. Rom içen korsanlar vardı mesela. Bir sandık vardı beladan başka bir şey getirmeyen. Hepsi canlanıyordu gözümde. Define Adası, Robert Louis Stevenson ile tanışma kitabımdı. O kadar güzel bir kitaptı ki bir kaç kez okuduğumu hatırlarım. Şimdi ise bu yaşta etkisi nasıl olacak acaba dedim. Sonunu çok canlandıramıyordum bir de gözümde. Aldım ve başladım okumaya. O ilk okuduğum an gibi yine beni içine çekmeyi başarmıştı. Her zaman ki güzelliği ile buradaydı. Yıllarca hiç değişmeden beklemişti. Bende sonra nice nesillere de gidecekti ve onların hayatlarında güzel bir okumaya neden olacaktı kimbilir. Düşünseniz hiç ölmeyecek bir eser olacak belki de. Aradan geçecek yüz yıllar ama o korsanlar hep orada rom içecekler. İşte Define Adası böyle bir kitap olacak. Yılların eskitemediği, üzerine başka bir kitap gelmeyecek güzel bir define hikayesi olarak yer alacak. Her zaman aynı anlatımla bekleyecek okuyucusunu. Değişen tek şey yıllar olacak onun haricinde hiçbir şey değişmeyecek. Peki, biraz da kitaptan bahsetmeye çalışayım. Kitap bir defineyi ve onu bulmaya giden bir ekibi anlatıyor. Ben bu kadarını yazayım gerisini siz getirin. Çünkü anlatınca fazla bir anlam ifade etmiyebilir. Bazen konu defineden çok daha fazlası oluyor.


Değirmen, Sabahattin Ali'nin gençlik zamanlarında yazdığı öykülerinden oluşan kitabı. Elbet diğer öyküleri kadar derinlikli ya da etkileyici gelmeyebilir. Fakat kitap yine de size kendisini okutuyor ve bir yerlere götürüyor. Şiir ve hikayelerim arasında, yazmış olmaktan utanacağım kadar kötüleri olduğunu biliyorum. Bunların bir kısmının çocuk denecek bir yaşta yazılmış olmaları bence mazeret değildir; çünkü bu çeşit bir yazıyı, bugün herhangi bir imzanın üstünde görsem, sahibini ıslah olmaz bir zevksizlik ve tam istidatsızlıkla suçlandırmakta tereddüt etmem. Bunların benim san'at hayatımın gelişmesini göstermesi bakımından, sadece kendim için bir ehemmiyeti vardır ki, bu da onları başkalarına okutmak için bir sebep olamaz. Buna rağmen bu yeni baskıdan onları çıkarmadı. Çünkü, bir kere okuyucu önüne sermiş olduğum taraflarımı sonradan örtbas etmeye hakkım olmadığı kanaatindeyim; ama böylece belki de eski bir hatayı devam ettirmekten başka bir şey yapmıyorum. İyiyi kötüyü ayırmak külfetini okuyucuya bıraktığım için özür dilerim. Sonuçta bir Sabahattin Ali kitabı ve okutuyor kendisini.


Delifişek, Vasconcelos'un Zeze serisinin son kitabı. Zeze artık bir çocuk değil, genç bir delikanlıdır. Ne şeker portakalı ağacı ne kurbağası Adam, ne de hayali arkadaşları kalmıştır. Artık gerçek arkadaşları vardır. Sorunları yetişkin bir adamın sorunlarıdır. Hayatında hayali kahramanlar yerine, gerçek arkadaşlar, gerçek hevesler ve gerçek aşk vardır. Serinin bu son kitabında yazar konuyu çok uzatmak istememiş ve çok kısa bir şekilde (88 sayfa) hikayeyi sonlandırmış. Konunun zaten gidişatı belli. Her insanda olduğu gibi çocukluk zamanlarından sonra büyürüz ve hayat değişmeye başlar. Aslında bu değişim daha çok hayallerden gerçeklere uzanan bir yol gibidir. Serinin tüm kitaplarını okuduğunuzda bunu çok net bir şekilde görebiliyorsunuz. Bana göre Vasconcelos'un yapmaya çalıştığıda aslında tam olarak budur. Kitaplarda bunu çok net bir şekilde görebiliyorsunuz. Kısa bir özet geçecek olursak, genç bir delikanlı olan Zeze yada diğer adı ile Gum, yüzmeyi çok sevmektedir ve tek yapmak istediği yüzmektir artık. Kızlara asılmaya onlara şarkı söylemeye ve bir şekilde onları tavlamaya çalışmaktadır. Başarılı oluyordurda. Ablasından nefret eder. Çünkü bu ilişkilerini hep hoş olmayan bir şekilde insanlara duyurur. İlerleyen günlerde aşık olur ve tüm hayatını ona adamak ister onunla yaşamak ister. Fakat bunun için iş bulması gerekmektedir. Klasik hayat başlamaktadır. Her insanda olan gelecek kaygısı baş gösterir. Üzerine babasının rahatsızlığı gelir. Babasına verdiği sözler, yapması gerekenler, sorumlulukları, aşkı... Tam bir yetişkin hayatıdır artık. Bunları anlattığı ne bir ağacı ne de bir kurbağası vardır.


Uzun zaman önce okuduğumu sandığım ama başlayınca hiç hatırlayamadığım bir kitaptı Demiryolu Çocukları. O kadar güzel o kadar samimi bir kitap ki Demiryolu Çocukları, kendinizden, çocukluğunuzdan birçok satır bir çok paragraf bulacaksınız ve bitsin istemeyeceksiniz. Mutlaka ama mutlaka okunması gereken kitaplardan biri. Çok eskilere, çocukluğunuza doğru yolculuklara çıkacağınız, bazı yerlerinde evet benimde böyle anılarım var diyeceğiniz bir kitap Demiryolu Çocukları. O kadar içten bir anlatımla yazılmış, o kadar dokunuyor ki bir yerlere inceden, şaşkınlıkla okuyorsunuz. İfade edebileceğim tüm cümleleri kurmaya çalışıyorum ama inanın bunlar sizin için bir şeyleri ifade etmekten çok, kafa karışıklığına belki de gereksiz bir beklentiye neden olacaktır. Bu yüzden siz en iyisi alın ve bu kitabı bir an önce okuyun. Çünkü sizde hissettirdiklerini görünce ne demek istediğimi anlayacaksınız. Şimdi ben burada sayfalarca yazsam dahi bir şey değişmez inanın. Siz alın ve bir an önce başlayın bu güzel kitaba. Kitabın konusuna kabaca değinecek olursam, şunları yazabilirim. İşleri kötü giden bir aile, suçsuz yere hapse giren bir baba ve taşınmak zorunda kalan bir aile. Taşınılan yer ise huzur deposu, doğa ile iç içe mükemmel bir sakinliğe sahip, eşsiz bir yer. Tabi ilk etapta zorlukları var. Ama aşılmayacak şeyler değil. Tabi bir de trenlerimiz var yakınlardan geçen. Geçerken bizlere bakan gözler var. Her gözde ayrı bir hayal ayrı bir beklenti hayata dair. Dedim ya çok ama çok güzel çok içten diye yalan söylemedim. Sadece bu kadarlık bir özetten bile anlaşılıyor değil mi? Yoksa anlaşılmıyor mu? O zaman siz en iyisi başlayın okumaya.


Jack London ile elden bırakılamayan bir doğa macerası daha. Bu kez denizdeyiz daha doğrusu okyanusta. Berbat bir Kurt kaptanımız var. Yine Kurt var yani ama bu kez iki ayaklı. Nasıl bittiğini bilemeyeceğiniz, sürükleyici, etkileyici ve yaşanılası bir kitaptır Deniz Kurdu. Jack London en ama enler arasında en iyi yerde yer bulur kendine. Benim gözümde tabi. Kitaplarını sadece okumaz, yaşarım, o dünyada o karakterlerin yaşadığı tüm macerayı bende yaşarım. O kadar içten bir üslup ile anlatır ki bana anlatacağını, sanki gözümün önündeymiş her şey gibi yaşarım pardon okurum. O denli dolu ve yoğundur ki yaşattığı hisler, sanki beynimde canlanır tüm detayları ile bir zamanlar Jack London'ın kitabı kaleme alırken kafasında canlandırdığı anlar. Deniz Kurdu ile yine bir zor zamandayız. Doğa ile baş başa sayılırız. Bu kez zorluklara zorluk ekleyen doğa ana deniz olarak karşımıza çıkar. İnsanlar yetmiyormuş gibi bir de deniz ile boğuşuruz. Tam kurtulduk sanırken bir anda daha da bir belaya batarız gelen gemi ile. Fok avlayan gemi, bir anda karakterimizin yaşamını ve hayallerini de avlar. Tanıştığımız bu gemi personelinin kaptanı Kurt Larsen adı gibi kurt değildir. Aslında kurttur ama vahşi yaşamda o kadar kötü bir kurt yaşamaz diye düşünürüz. Bazen hak veririz Kurt'a bazen öldürmek isteriz. Kafamız karışık devam eder Kurt ile ilgili. Sonra bir yolcu daha gelir. Ama bu kez güzel bir kadın çıkarır karşımıza denizler. Karışık olan kafamızı daha da karıştırır. Sadece bizim değil, gemide ki tüm kafalar karışır. Sonra bu karışan kafalardan farklı sesler, farklı düşünceler çıkmaya başlar. İsyan bayrağının çekilmesine çok az kalmıştır artık. Taraflar zaten bellidir. Geriye bir tek kıvılcım kalmıştır. O kıvılcımın çıkmasına ramak kalmıştır. Buraya kadar sanıyorum yeterli. Devamını sizin okuyup görmeniz çok daha iyi olacaktır. Zaten bu muhteşem romanı okumamak büyük bir kayıp, bu kaybı yaşamayın ve hemen başlayın diyorum.


Dikiş Nakış, Marjane Satrapi'nin bir solukta okunan güzel bir çizgi romanı. Aslında erkekler için çok farklı bir deneyim. Yani kendinizi bir anda bir kadınlar matinesinde gibi hissedebilirsiniz. Çok özel sırlar açığa çıkıyor ve sizde duyuyorsunuz gibi bir durum var. Kitabın aslında genel durumu bu. Bir gün ortamı var ve bu ortama destursuz giriyoruz. Neler neler öğreniyoruz bir bilseniz... İşin şakası bir yana kitabın bizlere sunduğu anlatım, çizgilerle o kadar güzel desteklenmişki bir tür görsel şölen gibi ilerliyor. Zaten yazarın kendisine saygımız büyük. Büyük bir işin altına girmiş ve büyük bir cesaret göstererek Persepolis gibi bir çizgi romanı çıkartmış. Öylesi bir eserden sonra yaptığı her çalışma sargusuz sualsiz edinilmeli diye düşünüyorum. Evet belki Dikiş Nakış az biraz farklı bu çizgiden, ya da bizlere belki biraz uzak bir durumu anlatıyor. Ama işte dediğim gibi bu artık saygımızı kazanmış bir yazarın tüm eserlerinei bünyeye sindirme işi. Alakalı olsun ya da olmasın farketmez diye düşünüyorum. Kaldı ki Dikiş Nakış çok güzle bir çizgi roman ve bir solukta okunan cinsden.


Mitolojik zamanlardan gelen bir kitap tadı var bu kitapta. Tabi öykü biraz yarım bırakma tadı verse de, bu mitolojik havayı alıyorsunuz. Bir çırpıda okunabilecek bir dile sahip Diotime ve Aslanlar. Henry Bauchau akıcı bir kitap tasarlamış, sadece kendi hayal gücüne değil, mitolojiye de yer yer yer vermiş. Belçikalı yazar Henry Bauchau, keşfedilmesi gereken yazarlardan biri. Kitaplarında ki konulardan, anlatımında ki ahenge kadar bir çok etken nokta var diğer günümüz yazarları ile arasında. Fakat, ne yazık ki ne dünyada ne güzel ülkemizde hak ettiği değeri görememekte. İlk başlarda benim de soru işaretlerim vardı tabi ama bir önyargı uyanmamıştı genel olarak. Fakat kitap beni oldukça şaşırttı. Beklediğimden çok daha fazlasını buldum inanın. Tek kötü yanı bu kitaptan önceki kitaplar da varmış. O kısmını bilmiyordum ne yazık ki. Neyse artık sonradan okumuş olacağım serinin diğer kitaplarını. Zaten bu hiç sorun değil. Kitap ilk başlarda oldukça sıkıcı gidiyor gibi bunun nedeni incecik bir kitapta isimlere dayalı bir metnin için hızlı bir şekilde girmek. Denize dalmak gibi bir şey aslında. İlk başlarda irkile irkile girdiğimiz deniz suyuna, girdikten sonra alışıyor ve çıkmak istemiyoruz. İşte bu kitapta aynı böyle. İlk başlarda şüpheli bakışlarınızı üzerinde topluyor, sonra size bakılacak o kadar çok şey sunuyor ki bakakalıyorsunuz. Seride bahsedilen diğer kitapları da okuyunca eminim öykü kafamda daha netleşecek ve yarım kalmış gibi hissetmeyeceğim.


Çizgi roman dendiği zaman nedendir bilmiyorum içimde bir kıpırtı olur. Kendimi bildim bileli çok severim. Küçüklüğümde Red Kit okurdum o kadar büyük bir haz alırdım ki anlatamam. Sonrasında birçok çizgi roman okudum. Kimisinin çizgileri büyülerken kimilerinin hikayesi hoşuma gitti. Hiçbir zaman beğenmediğim bir çizgi roman olmadı. Çünkü çizgi romanda çizgiler vardır, o çizgilerin herhangi bir kavisi veya basit bir çizgi sizi yakalar ve size birşeyler anlatır. Çizgiler alemi diyebiliriz buna. O kadar farklı bir duygudur ki anlatmak zordur ama eminim bu yazıyı okuyup benim gibi düşünen binlerce insan vardır. Çizgi roman bir tür bağımlılıktır derler bilirsiniz ben buna çok kızıyorum. Neden derseniz bağımlılık kötü bir çağrışım yapıyor. Django Quentin Tarantino'nun hazırladığı enfes filmlerden bir tanesi. İzleyenler olmuştur mutlaka. Film izlenmezse olmazlar listesine girmeye aday bir film. Film Amerikan İç Savaşı'dan 2 sene öncesinde geçiyor. Güney bölgesinde köle olarak satılan Django ve Alman asıllı ödül avcısı Dr. King Schultz'un karşılaşması ile başlıyor hikayemiz. Karşılaşma anı en iyi sahnelerden biri Christoph Waltz, Dr. King Schultz rolünde o kadar başarılı ki kelimelerle ifade edilmesi çok zor. Inglourious Basterds'da olan hayranlığım, Django ile birlikte binle çarpılmış durumda. Çok takip ettiğim bir oyuncu olmayan Jamie Foxx ise artık takip listesinde. Kendisi fazlasıyla iyi bir oyunculuk sergiliyor. Dr. King Schultz ile birlikte kendisini sürekli geliştiren Django'nun tek bir hedefi vardır köle ticareti yüzünden kaybettiği eşi Broomhilda'yı bulmak ve onu kurtarmak. Bu hedef onları Candyland çiftliğine götürecek. Çiftliğin sahibi Calvin Candie adlı köle tüccarı ve kahya Stephen diyologları ile şenlenece, olaylar devam edecektir. Film hakkında söyleneceklerim bu kadar, daha fazla kopya yok. Mutlaka izleyin diyebilirim son olarak mutlaka izleyin. Çizgi romanıda film ile hemen hemen aynı. Birkaç değişiklik dışında gidişat aynı. Örneğin Dr. King Schultz'un şerifi öldürdüğü sahnede, marshall birkaç saat içinde geliyor hatta dakika fakat çizgiromanda akşam geliyor ve şerifin cesedi kalkmış oluyor yoldan. Bir diğer dikkatimi çeken sahne ise, Raj kardeşleri hakladıkları sahnede, kamçılı küçük Raj silahını çekemeden elinden düşürüyor ve Django kamçıyı alıp onu kamçılıyor ve ayağı ile silahı uzaklaştırıyor. Çizgi romanda ise kamçılı küçük Raj silahı çıkartırken kendi ayağına ateş ediyor o acı ile panikliyor yere düşüyor ve Django kamçıyı alıp bir güzel kamçıladıktan sonra altı patların altısınıda kamçılı küçük Raj'ın bedenine boşaltıyor. Filmde Broomhilda tecavüze uğramıyor fakat çizgi romanda en sevmediğim kötü karakter Billy Crash tarafından tecavüze uğruyor. Hemen sonrasında Django geliyor ve Billy Crash'e hediye bir bıçak veriyor, tabi göğsüne saplayarak. Çizgi romanda intikam için Candyland'e döndüğünde bir çocuk karakter giriyor fakat filmde bu karakter yok. Bunlar gibi birkaç değişiklik daha var fakat bunları yazarsam filmi anlatmış olacağımdan yazmıyorum.


Son zamanlarda okuduğun en iyi çizgi roman uyarlaması hangisi diye soran olursa cevabım şüphesiz Don Kişot olacaktır. Flix tarafından hazırlanmış çalışma hakikaten övgüyü hak ediyor. O kadar güzel o kadar ince düşünülmüş bir kitap ki ne desem bilemiyorum. Hikayenin anlatımına, günümüze uyarlanmasına, ara ara verilen cevaplara ve tabi ki çizimlere kadar herşey tam olması gerektiği gibi. Bir insanın gözünden görmek dünyayı nasıl olur? Hem de bu insana deli damgası çoktan yapıştırılmışsa. Çok daha güzel olur değil mi? Neyi nasıl algıladığını anlar, neyden neyi çıkarttığını ve neye göre hareket ettiğini görürüz. Anlarız demiyorum dikkat ederseniz. Anlamak bazen çok zor olabilir bizler için. Her insan için. Ama görmek belki de anlamamız için gereken o bir kaç saniyeyi bizlere verir. Belki o gözlerden bakınca dünyaya, belki görürüz ne kadar zor olduğunu bizler için basit görünenlerin. Belki şu sapıkça yargılamadan, aptalca önyargılarımızdan, mide bulandıran hırslarımızdan arınır, öyle düşünmeye başlarız. Belki bırakırız artık sonu olmayan savaşlarımızdan. Boşa denilen ama boşa olmayanları görür, dolu olarak görünenlerin ise ne kadar boş olduğunu anlarız belki. Bir deli, bir tuhaf, bir farklı diyerek kestirip atmak yerine, bütünü görmeye çalışırız. Don Kişot'tan uyarlanan bu çizgi romanda kahramanımız Alonso Quijano oldukça yaşlı bir kimse. Yaşlı ve yalnız bir kimse. Eşini kaybetmiş, kedisini kaybetmiş, saygınlığını kaybetmiş bir yaşlı kimse. Ama o bırakmamış hayatı hala bir şeyler yapmakta. Kötü olduğunu düşündüğü şeylerle savaşmakta. Onların üzerine bisikletiyle gitmekte. Bu konuda bir de yardımcısı var. Kendisi gibi hayal perest bir torun. Evet torunu Sancho Panza rolünü üstleniyor burada. Onuda bir bisikleti var. Eşşek yerine üç tekerlekli bir bisiklet. Sonra ilerlerde iki tekerlekli oluyor ama. Anlamlar üstünde bir anlam çıkartmak o kadar mümkün bir durumda ki bu iki satırda, anlatmak yerine anlaşılmasını beklemek çok daha yerinde bence.


Kafka'yı son zamanlarda çok sık duyar olduk. Sosyal medyada, blog yazılarında, karşımıza çıkan öylesine bir resmin üzerinde. Dönüşüm'ü okuyana kadar Kafka'yı böyle yerlerde tanımış ya da tanıdığımı sanmıştım. Kafka'nın popüler kültüre kaynamaya başlayan güzel ve etkileyici bir özdeyişten daha fazlası olduğunu ancak şimdi anlayabiliyorum. Dönüşüm adlı romanı okuduğunuzda, Kafka'nın bu sözü sadece okuma bağlamında değil yazma bağlamında da hayatına uyguladığını fark ediyorsunuz. Okuduğunuz her kelime, her cümle sizi kafanıza vurulan bir darbe gibi sarsıyor, düşündürüyor, etkiliyor. Kısacık bir kitaba bu kadar anlam sığdırabilen bir yazara hayran oluyorsunuz. Dönüşüm, Gregor Samsa adındaki bir adamın bir sabah uyandığında kendini bir böcek olarak bulmasıyla başlıyor. Gregor Samsa o güne dek toplumun ve ailenin ona yüklediği bütün sorumlulukları eksiksiz yerine getirmiş biridir. Hem iş hem de aile hayatında sorgulamadan veya yargılamadan ondan istenildiği şekilde davranmaktadır. Ancak başkalaşım geçirip de toplumun yadırgayacağı bir hale dönüştüğünde, işler yokuş aşağı inen freni patlamış bir kamyon misali dağılacaktır. Aşamalar oldukça çarpıcı ve gerçekçidir. Öncelikle Gregor'un eski haline dönmesini bekler herkes...Ancak ümitler kesildiğinde toplumun onaylamadığı bir bireyi kesip atma düşüncesi baş gösterir. Bambaşka bir tat ve üsluba sahip kitap, Kafka'nın kişiliğinin derinliğine atılan bir bakış gibi. Eğer benim gibi ilk kez Kafka okuyacaksanız, paha biçilemez bir eser.


Bir sabah kalkıyorsunuz ve bir böceğe dönüşmüş bir şekilde yatakta yatarken buluyorsunuz kendinizi. Yataktan kalkmaya çalışıyorsunuz fakat bunu yapmak, önceki sabah kadar kolay olmuyor. Kafka'nın sistem içinde köleleşen, sürekli olarak bazı sorumlulukları yerine getirmesi istenen bu sorumluluklar yerine getirilmediğinde toplum tarafından dışarı atılan insanı resmettiği muhteşem öyküsünü anlatmaya çalışacağım. Evet bu çok kolay olmayacak haliyle. Çünkü karşımızda çok küçük bir öykü gibi görünen, devasa bir anlatım var. Bir nevi buzdağı diyebiliriz. Çok fazla detaya girmeyeceğimden belki işleri biraz kolaylaştırırım kendi adıma. Dönüşüm Kafka'nın 1912 yılında 3-4 günde bitirmeyi öngördüğü, korkunç olarak tanımlandırdığı bir öykü. Bu tanımlandırmaları yaptığı mektuplarından birinde sevgilisi Felice'ye okumak istediğinide söylüyor. Sevgilisi Felice'ye yazdığı tüm mektuplarda öykü diye bahsediyor Dönüşüm'den. Bir zaman sonra adını açıklıyor. Bunu genelde şuna benzetiyorum. Çok dar bir patikadan gidiyorsunuz. Sadece sizin geçebileceğiniz bir patika. Bu patikadan çok az sağa ya da çok az sola sapmaya çalışırsanız yanlardaki çalılar, dallar ve diğer yolunda giden insanlara çarpıyorsunuz. Tabi çarpmanın acısı ve çarptığınız insanların uyarıları ile irkilip, tekrar kendi yolunuza giriyorsunuz. Bu şekilde devam ediyorsunuz bir gün bacaklarınız durana kadar. Bu çarpma acılarına katlanıp, insanların uyarılarını dikkate almadan yoldan çıkıp, yolun bittiği yere daha doğrusu yolların olmadığı geniş düzlüklere geçenlerde oluyor. Ahmet Cemal'in yazdığı önsöz ve sonsözlerle de okumak gerçekten çok daha büyük bir keyif oluyor. Özellikle yazdığı bir paragraf beni çok etkiledi. Zaten sadece bu paragraf bile Dönüşüm'ü anlatmaya yetiyor. Büyük bir çevirmen olan Ahmet Cemal çevirilerinden okumanızı tavsiye ederim. Her şey bittikten sonra temizlikçi kadının aile bireylerinin yanına gelip, o şeyin temizliğini düşünmenizi gerek yok demesi ve Gregor cesedini yok etmesi bana nedense derin devletleri düşündürdü. En ürpertici anlardan biriydi bence. Zaten ilk başından itibaren Gregor ile dalga geçmesi ona sürekli hakaretle karışık şakalar yapması, alaycı tavırları düşündürüyordu. Bir diğer gözden kaçırılmaması gereken nokta ise hizmetçi kadın hergün odasına gelip, rutin kontrolünü yapması. Burada derin bir anlam yatıyor gibi. Düzen kendinden çıkanları sürekli denetliyor ve bir şekilde kontrol altında tutuyor mesajı var gibi. Hiç anlayamadığım bir nokta var. Çok sevdiğim Can Yayınları dahil olmak üzere bir çok yayınevi bu noktayı nasıl kaçırmış anlayamıyorum. Kafka, kitap basılacağı sırada yayınevine mektupla şöyle der; Kitap kapağında asla bir böcek çizilmemeli! Bunun algıyı değiştireceğini de belirtir. Ama nedense basılan birçok kitapta bu gözardı edilmiştir. Kafka'nın istediği kitap aile bireyleri ve müdürün olduğu, kapının göründüğü bir kapaktır. Bu kadar büyük bir eserde bu nokta nasıl kaçırılır anlamış değilim. Eski kapaklar gerçekten daha iyi. En azından yazarın isteğine saygı duyulmuş.


Bu dünyadan Ömer Hayyam gibi bir bilge geçmiş gitmiş. Nice bilgeler geçmiş gitmiş. Ama bunlardan biri diğerleri gibi bir bilge değil gibi sanki. Her ne kadar kim kimdir nedir ne değildir emin olamasak da Ömer Hayyam, yaşadığı topraklarda ki en bilgelerden bile bir kaç kıdem üst bir bilge olarak yaşamış gibi görünüyor. Tabi her zaman olduğu gibi yine emin değiliz hiç bir şeyden. Ömer Hayyam ile ilgili araştırma yapacak olursanız dine yakın kimselerden iyi sözler duymuyorsunuz. Bazılarından duysanız bile onlarda yanlış yolda olduğunu yanlış bir yol izlediğini söylemekte. Hangi yolun ne kadar doğru olduğundan bu kadar emin oldukları gibi, Ömer Hayyam hakkında da net bir kanıya sahipler. Dediğim gibi bu konuda çok fazla fikir var. Burada bir şeyler yazmak demek Ömer Hayyam ile ilgili, birilerinin canını sıkabilir ya da tepki almasına neden olabilir. Bu yüzden ben bu tip tartışmalara girmeden bu konuyu araştırmayı ve Ömer Hayyam ile ilgili edinilecek bilgileri sizlerin bulup, değerlendirmesini daha uygun görüyorum. Tabi objektif kaynaklara bakmanızı tavsiye ederim. Bulmak çok zor biliyorum ama eminim ulaşabilirsiniz. Ha bir de kitabını okuduktan sonra bu araştırmaya giriniz. Eminim faydası büyük olacaktır. Bir kaç alıntı ile yazıyı sonladırıyorum. Beni özene bezene yaratan kim? Sen! Senden benden başka düşünen yok, arama! Ben ne camiye yararım, ne havraya! Bir başka hamur benimki, başka maya.


Dövüş Kulübü ilk çıktığı zamanları hatırlıyorum. Filmden çıktığımızda etrafı pis pis kesiyorduk. Daha çok gençtik tabi. Dövecek birilerini aramıyorduk bizi dövecek birileri olsa diyorduk. Tüketim çılgınlığının başlamış olduğu zamanlardı. Bizlerin de bunu farketmeye başladığımız zamanlardı. Tokat gibi gelmişti bize Dövüş Kulübü. Birkaç kez daha izlemek istiyorduk. Sanki izledikçe dünya daha güzel olacaktı, herşey bitecekti. Sonra aradan yıllar geçti. Dövüş Kulübü filmini birkaç kez daha izledik. Kitabı zaten en az iki kere okumuştuk. Ardından dediler ki Dövüş Kulübü 2 çıkıyor. Dövüş Kulübü 2 olmaz ki? Olamaz daha doğrusu. Olmamalı. Çünkü bahsettiği dünyaya ters olur bu. Tutan yapımın ikincisini çekmek hollywoodun işidir. En azından biz öyle gördük. Hem sonra bu Dövüş Kulübü 2 film değil, çizgi roman olarak geliyormuş. Hadi film olsa izler bakarız nedir dertleri neden böyle birşey yapmışlar. Ama çizgi roman olunca biraz düşündürdü tabi. Demek ki farklı bir durum var sandığımız gibi değil dedik. Ama sonra bir de ne görelim? Bu çizgi romanlar yirmişer sayfalık hatta bazıları daha kısa olarak, parça parça çıkıyor. Her birinde 6-7 TL etiketle birlikte... Evet işte eleştirilen dünya, eleştirildiği yere girmiş durumda. Hangisi hangisinin içinde bilinmez ama ortada büyük bir yanlış var. Bu böyle olmamalıydı. Chuck Palahniuk gözümüzde oldukça büyüttüğümüz bir abimiz iken bir anda çarkların arasında yerini bulmuş, o yerde dolarlarını sayan biri olarak göründü gözüme. Üzülerek söylüyorum, bence Dövüş Kulübü 2 olmamış. Daha doğrusu olmamalıymış. Hadi oldu diyelim bu şekilde olmamalıymış. Bir kitap çıkartırsın tek bir kitap ya da bir cilt çizgi roman yaparsın tamam deriz ama bu hali ile amacını çoktan ortaya koymuş oluyorsun. Burda diyebilirsiniz ki hangi işin ticari yönü yok ki? Hepsi aynı amaç için bunu yapıyor. Evet doğru ama en azından saygınlık kazanan bir işi batırmadan bunu yapıyorlar. En azından gözümüze soka soka bunu yapmıyorlar.


Robert Louis Stevenson bu konu üzerine oldukça kafa yormuş olmalı zamanında. Düşünmüş taşınmış ve olsaydı herhalde böyle olurdu demiş ve bize bastırılmış bir kötü karakteri ortaya çıkartmış iyinin içinden. Çıkan bu karakter o kadar kötü bir karakter ki yüzüne bile bakılamayacak kadar çirkin ve kötü. O kadar hain ki bir insanı öldürmek onun için bir can almak değil, sıradan bir iş gibi bir şey. Hatta zevk alınacak bir olay bu. Ölüm onun için sıradan ve insanların tümünün tatması gerekenlerden. Peki ya iyi taraf? O ise her zaman en naif en güzel duygulara sahip. Tüm saygısı ve sevgisi ile en iyi insanlarından biri bu dünyanın. Fakat kötü karakter artık her zaman ortada olmak istiyor. İyi taraf hiç olmasa daha iyi olur diye düşünüyor. Sonunda ise... O sizin okumanız gereken kısım. Robert Louis Stevenson'un yıllar yıllar önce hatta çocukken okuduğum Define Adası kitabından sonra okuduğum ikinci kitabı olan Dr. Jekyll ile Bay Hyde herkesin okuması gereken bir eser. Bir an önce okumanızı ve okutmanızı öneriyorum. Kötülüklerden arınmış, iyi bir insan olmanız dileklerimle.


İnsan aynı anda hem iyiyi hem kötüyü barındırır içinde; bu görüşte çoğu kişi hemfikirdir. Yaptığımız kötülükler nedeniyle iyi yanımız acı çeker ve vicdan azabı duyar; aynı şekilde iyi ve başkaları tarafından kabul gören bir yaşam da dünyevi eğlencelerden mahrum bırakabilir insanı. Böylelikle hayatın çekilmezliği ortadan kalkacak, kötü yanımız vicdan azabı olmaksızın yola devam edebilecek, iyi yanımızsa yüce amaçlarının önünde şeytanı ikizini bulmayacaktı. Fakat doktorun bu deneyi önlenemez bir faciaya neden olacak ve kötüye meyleden kişilik, iyi tarafı sindirmeye gayret ederken, doktorun yaşamı içinden çıkılmaz bir hal alacaktır. Konusunu kısaca bu şekilde özetleyebileceğim kitap, gizemli ve merak uyandıran sürükleyici bir üsluba sahip. Şahsen kitaba başlamadan önce adını çok duyduğum bu hikayenin zaten çift kişilikli bir adamı anlattığını bildiğimden, bende merak uyandırmayacağını düşünüyordum. Ancak hiç de öyle olmadı. Anlatımı ve olay örgüsü o kadar merak uyandırıcı ki, öncesinde aklımda olan her şey bir anda silindi ve kendimi kitabın sonunda nasıl bulduğumu anlayamadım. Robert Louis Stevenson, insanın ruhundaki çatışmayı, ikili doğasını ustaca gözler önüne seriyor ve Dr. Jekyll'ın tutkusunu, onu bu deneye iten sebepleri anlayabilir hale geliyor, onunla birlikte heyecanlanıyor, korkuyor, endişeleniyorsunuz. Bu çirkinlik timsaline aynada baktığımda, içimde ona karşı kötü bir his, bir nefret duygusu uyanmadı. Hatta tersine, onu sevdim. Ne de olsa, o da benim bir parçamdı. Doğal ve müşfik görünüyordu. O güne kadar görmeye alıştığım, eksiği fazla olan, zıtlıkları içinde barındıran kendi yüzüme oranla çok daha gerçek, çok daha etkileyici ve özeldi. Yaklaşık 123 kere sinemaya uyarlanmış olması ve kitapçılardan asla eksik olmaması da kalıcılığının kanıtıdır bana göre. Demem o ki, konusunu biliyor olsanız bile, kitabını mutlaka okumanızı tavsiye ederim. Çünkü bambaşka bir tadı var; gerilimi, gizemi her şeyi yerinde bir eser.


Dr. Moreau'nun Adası, İngiliz bilim kurgu yazarı H. G. Wells'in 1896 yılında yazdığı bir roman. Avrupa'da canlı hayvanlar üzerinde deney yapılmalı mı yapılmamalı mı tartışmalarının yaşandığı zamanlarda yazar, kendi düşüncesini romanı aracılığı ile göstermiş. Bu sayede o dönemin hayvanseverleri tarafından el üstünde tutulmuştur bilemiyoruz. Fakat bildiğimiz bir şey var o da sadece bu kitabı ile değil, diğer tüm eserleri ile birlikte bilim kurgunun en iyileri ve eserleri en fazla beyazperdeye uyarlanan yazarlar arasına girmiştir. Kitap, ana karakter Edward Prendick'in yeğeninin, amcasının yazdığı notları açıklamak istediğini belirten, ilk ağızdan yazılmış, giriş bölümüyle başlıyor. Sonrasında ise Edward Prendick'in aldığı notları onun ağzından okuyoruz. Edward Prendick'in yolculuk yaptığı geminin batar. İki kişi ile birlikte tahlisiye sandalında okyanusda bir süre kalırlar. Sonra diğer iki kişi kavga eder suya düşer Edward Prendick sandalda yalnız kalır. Ümidini yitiren Prendick ölümü beklerken bir gemi onu kurtarır. Gemi Dr. Moreau'nun adasına doğru ilerlemektedir. Gemide bulunan bazı hayvanlar ve hayvan görünümlü insanlar Prendick'in dikkatini fazlasıyla çeker. Aday ulaştıklaırnda ise dikkatini çeken yaratıklar ve olaylar daha da artar. Dört ayak üstüne inmemek; Kanun budur. Balık ya da et yememek; Kanun budur. Adada yalnız kalana kadar geçen sürede bir çok olay yaşanmakta fakat bunlardan bahsetmek istemiyorum. Sonuçta burada kitap özeti yapmıyoruz. Dr. Moreau'nun Adası son zamanlarda elimden bırakamadan soluksuz okuduğum eşsiz bilim kurgu romanlarından biri oldu. H.G. Wells ile ilgili bilim kurgunun en iyilerinden denmesinin nedenini de anlamış oldum. Hem ürpererek, hem korkarak hem de büyük bir istekle okuduğum bu kitabı herkese tavsiye ediyorum.


Dumankara, içinde Ankara hikayeleri olan bir çizgi roman. Türk çizerlerin bir araya gelmesi ile bir toplama albüm niteliğinde hazırlanmış, güzel mi güzel çizgi roman çalışmalarından biri. Ankara ile ilgili yazılan çizilen kitaplar çok yoktur diye biliriz. Daha doğrusu şehir hikayeleri dedin mi İstanbul büyük bir yer kaplar. O kadar geniş bir alan kaplar ki diğer şehirler görünmez çoğu zaman. Romanlar, hikayeler, seyahatnameler... Hepsi anlatır bir şekilde şehri İstanbul'u. Tabi bir de çizgi romanları vardır. Onlar da en güzel çizgileri ile anlatırlar anlatmak istediklerini. İşte Dumankara böyle bir anlatımı İstanbul için değil Ankara için yapmış. Ankara'nın gri atmosferinde neler yaşanmış ya da neler yaşansa yaşanırmış bunları bizlere göstermiş. İşin aslı ben beğendim güzel bir çalışma güzel bi derleme olmuş. Çizimler sandığımdan çok daha iyiydi. Hatta böyle çalışmaları gördükçe neden daha çok yapılmıyor acaba diye düşünüyorum. Sebebi belli tabi ekonomik nedenlerden ötürü ne yazık ki basılamıyor. Ülkemizde kitap okuma oranı düşük biliyorsunuz. Çizgi roman okuma ise çok daha düşük. Bir dönem öğretilen çizgi roman bir şey katmaz saçmalığı yüzünden mi yoksa hala hak ettiği değerin anlaşılamaması mı bilemiyorum. Ama ortada sevimsiz bir gerçek var; okumuyoruz! Üzerine çok fazla eleştiri yapılmış Dumankara'nın. İnternette az biraz araştırma yapınca bile fışkırıyor. Genelde hikayelerin sıradanlığından dem vurulmuş. Ha bir de Ankara'nın da bir kitabı olsun diye Çiztanbul benzeri denmiş. Hepsi iyi hoş güzel, belki haklı olduğu az biraz noktalar var ama Türkiye'de kaç çizgi roman gördünüz son zamanlarda çıkmış? Çok az değil mi? Bu kadar az çıkan kitaptan mükemmeli beklemek yerine alıp okumak destek olmak gerekir diye düşünüyorum. Her yapılan iş mükemmel olamaz, bunu beklemek büyük hata zaten. Kaldı ki okunmaya bile değmeyecek bir çizgi roman değil kesinlikle. Ankara konusuna gelince, nasıl ki İzmir egosu diye bir şey var ve sürekli olarak İzmir İzmir denir işte Ankara'nın da benzer bir dokusu var demek ki. Bence bunda da bir sorun yok. Sizler okuyunuz diyorum ve sizi çizgi romanlarla baş başa bırakıyorum.


Wells klasiği çok iyi bir kitap. Özellikle sonunu bu kadar mantıklı bir biçimde bağlaması takdire şayan. Konunun başından itibaren oluşan acaba sorularını bu kadar güzel bir biçimde oturtması çok iyiydi. Wells okumaya başladığımdan beri, diğer bilim kurgu kitapları arasında bir farkının olduğunu, yönlendirici bir eserler bütünü oluşturduğunu düşünüyorum. İşte bu yüzden bana her zaman bir kaç basamak yukarıda gelmiştir Wells eserleri. Türkçe çevirisi yapılmış kitaplarının hemen hepsini okumuş olmaktan dolayı da gurur duyarım kendimle. Fakat okunacak kitaplarını bitirmek bende Wells okuyamama sendromu adını verdiğim, hiç hoş olmayan bir sendroma sebep oluyor. Dünyaların Savaşı işte o kokumadığım çok az kitabından biriydi. Yani beni sendroma yaklaştıran bir kitap daha oldu. Dünyaların Savaşı, mars gezeninden gelen istilacıların, dünyaya gelmesini, sonrasında insanları öldürmesini konu alıyor. Fakat bu kadar basit ve bu kadar klasik bir biçimde değil. Sürekli olarak ele alınan hollywoodvari bir biçimde ilerlemiyor Dünyaların Savaşı. Tam tersine o kadar oturaklı, o kadar mantıklı bir biçimde işleniyor ki neden olmasın? Diye kendinize sormadan edemiyorsunuz. Tabi konu sadece bu kadarla bitmiyor. Marslıların gelişi ve bizim dünyamıza adaptasyonları az biraz sorunlu oluyor. En büyük sorunlardan biri yerçekimi farklılığı oluyor. Mars yerçekimi ile Dünyanın yer çekimi arasında olan büyük fark isitlacı marslıların büyük bir sorunu oluyor. Fakat onlar bu sorunu da bazı robotik makinalarla çözüyorlar. İstila sırasında kullandıkları bu robotik makinelerin tasvirine baktığımda, halen kullanılan bir prototip olduğunu farkettim. Birçok kitapta benzerlerinin işlendiğini, filmlerde kullanıldığını hatırladım. Wells bu kitabı ile bilim kurgu sinemasına ve bilim kurgu edebiyatına oldukça sağlam materyaller vermiş. Kitap sizi diğer Wells eserlerinde olduğu gibi bir anda çekmeye başlıyor ve bitene kadar da elinizden bırakmamanızı sağlıyor. Kitabın bu sürükleyiciliğinin yanı sıra, mantıklı bir süreçle ilerlemesi ve sonunda çok doğru bir biçimde son bulması ise usta yazara şapka çıkarmamıza neden oluyor. Fakat kitabın başlarında olayların başladığı sıralarda insanlarda ve toplumlarda neden böylesi bir ilgi azlığı ya da korku azlığı var diye düşündüm. Dünyaya gelenler marslılar ve sanki daha büyük bir galyan olurdu diye düşündüm. Fakat hemen sonrasında kitabın geçtiği zamanları ve iletişimin şu andan ne kadar geride olduğunu düşündüm. Öyle bir zamanda zaten tüm halklar haberdar olamaz. O yüzden bu fakat diye başladığım paragrafımı kendim cevaplamış oluyorum. Yazıldığı zaman göre okumak, değerlendirmeyi o zamana göre yapmak lazım. Kitabın sonunda ise Wells bize Yaa nasıl yazılırmış der gibi bir son bırakıyor. O kadar yerinde bir biçimde oturtuyor ki taşları yerine, hiç sırıtmıyor. Kabullenmenin ötesinde böylesi bir yönteme saygı duyuyorsunuz. Her zaman olduğu gibi çok iyi bir Wells kitabı okumaya hazırsanız Dünyaların Savaşını kaçırmayın derim. Uzayın derinliklerinde... engin, soğuk ve duygusuz zihinler bu dünyayı kıskanç gözlerle izliyor ve bize karşı uygulayacakları planlarını yavaş yavaş geliştiriyorlardı. - Like - Digg - Del - Tumblr - VKontakte - Flattr - Buffer - Love This - Odnoklassniki - Meneame - Blogger - Amazon - Yahoo Mail - Gmail - AOL - Newsvine - HackerNews - Evernote - MySpace - Mail.ru - Viadeo - Line - Comments - Yummly - SMS - Viber - Telegram - Subscribe - Skype - Facebook Messenger - Kakao - LiveJournal - Yammer - Edgar - Fintel - Mix - Instapaper - Copy Link Bu kadar müptelası olacak şekilde okumuş iseniz bunu haliyle biliyor olmanız gerekir. En kısa sürede cevap bekliyorum. Yazınız için ayrıca tebrik ederim.


Her ay olduğu gibi bu ayda çocuk kitaplarına zaman ayırıyorum. En azından bir iki tane okumaya özen gösteriyorum. Zaten çok zamanımı almıyorlar. Bu ay yer verdiklerim çok büyük beklentimin olmadığı kitaplardı. İyi ki öyle yapmışım. Dünyanın Bütün Kedileri'de oldukça kolay bir anlatımla, bizi bir aileye götürüyor. Eski zamanlarda bir seyahat gibi hissettiren kitabı tavsiye ediyorum. Ailenin bir ferdi gibi olan kedilerimizin o tatlılıklarını, oyunculuklarını, sevimliliklerini görmeyen kalmamıştır herhalde. İşte bu kitabı okurkende bunların hepsi aklınıza geliyor bir bir. Doğum yapan kedimizi ziyarete giden ailesinin küçük bir hikayesini dinliyoruz. Çocuklar için yararlı olacağını düşündüğüm bu kitap, özellikle hayvan sevgisini aşılamak için güzel bir başlangıç gibi duruyor.


Dünyanın Sonundaki Dünya, Luis Sepulveda üstadın bizlere balina katliamlarını gösterdiği bir kitabı. Okyanuslarda neler olduğuna dair bilgisi çok az olan bizlere, bazı gerçekleri sunuyor. Evet belki bu konuda hiçbir şey yapamıyoruz, belki katliamları durduramayız ama en azından olanları anlatıp, geleceği şekillendirebiliriz belki. İşte usta yazar da bunu yapmaya çalışıyor bence. Yoksa o da farkında bu kokuşmuş düzende, katliamlar her yerde. Bu kadar batmışlığın içinde elden ne gelir ki diye düşünüyor belki de. Ama yine de bir yerlerden bir sesler çıkmalı diye düşünüyor. Medyada çıkan her abuk subuk yalana inanmamayı, gerçeklerin orada olmadığını gösteriyor belki de. Dünyanın Sonundaki Dünya'ya dönecek olursak, işte tam böylesi bir durumda okunması gereken kitaplardan. Yani bir şeyler anlatan kitaplardan.


Duvar, Jean Paul Sartre'ın 5 öyküsünden oluşan bir eseri. Kitaba ismini veren Duvar adlı öykü, kitabın en çarpıcı ve en sürükleyici öyküsü. Kitaptaki öyküler; Duvar, Oda, Herosratos, Özel Yaşam ve Bir Yöneticinin Çocukluğu şeklinde. Sartre'ın birbirinden etkileyici bu öyküleri toplumun sunduğu iki yüzlülüğü, yanlış bilinen gerçeklerini, sadece tek bir neden ya da nedensizlikler içind everilen insanlara özgü cezalandırmaları ve en önemlisi ise toplumda sürekli karşılaştığımız herhangi insanları herhangi bir şekilde gösteriyor. Jean Paul Sartre'ın varoluş felsefesine göre tüm insanlar birbirinin aynıdır; bir kahraman ya da bir alçak olmak tamamıyla onların elindedir; insan önceden-tanımlanmamıştır; ne bir kahraman olarak doğar, ne de bir alçaktır. Duvar eserinde ki tüm hikayelerde toplumun içinden seçilen insanların, kendi tercihleriyle yaşadıkları hayatlarının, bazen çaresizliği bazende farklılığı ile ilerliyor. Sartre'a göre önemli olan seçimler, Duvar adlı eserinde bize daha bir iyi sunuluyor ve anlatılıyor. Bazen karakterlerin bırakmış, umursamamış ya da tutunamamış insanlar olduğunu düşünebilirsiniz. Belki de öyledirler belki de öyle gösterilmek istenmişlerdir. Olması gereken ya da toplumun olmasını istediği bir hayatı değil, kendi seçimleri ile şekillenen, ama iyi ama kötü hayatı yaşayanlardır bu insanlar. Sadece kitap karakteridir, kahraman değillerdir. Belki kendi kendilerine yaşadıkları kahraman hayalleri, kendilerini gördükleri bir dev aynası vardır. Ama ne bu ayna ne de aynanın yansıttığı gösterilmez okuyucuya. Sadece bir kesittir gördüğümüz. Ama iyi ama kötü bir hayattır. Yitip giden ya da yitip gitmesi istenilen, boşlanmış, kimsesiz bırakılmış umutlardır elde kalan. Sartre, Duvar adlı eserinde beş hikaye ile sizi ayrı bir düşünce yapısına doğru sürükleyecek ve size bir de bunlar var herşeyin kolayına kaçan kaderci insan diyecek. Sor bakalım diyecek sende biraz soru sor diyecek size. Tüm boşvermişliğine rağmen size bir sorgulama şansı verecek. Herkesin okumasını tavsiye edeceğim bir kitap Duvar.


Farklı ve hayal gücünüzü doyuran bir kitap olmuş düzülke. Matematiksel öğelerin, geometrik şekillerin, boyutların ve dar bakış açısının sebeblerini görebildiğimiz ufuk açıcı denebilecek bilim kurgulardan biri olmuş. Kitaba başlar başlamaz o dünyayı hayal etmek oldukça zor. Fakat alışmaya başladıktan sonra yazarın ne denli iyi bir kurguyla bu dünyayı yarattığını kavramaya başlıyorsunuz. Düz bir ülkede, tek tip bir düşünce yapısıyla, farklı şeyleri ve farklı olguları hesaplamayan ya da düşünmeyen bir halkın içinde buluyorsunuz kendinizi. Aslına bakarsanız günümüzün dünyasından çok uzaklaşmış olmuyorsunuz. Günümüzde de bu tip olmasa da benzeri düşünce yapıları, saplanıp kalınmış idealler görüyorsunuz. Zaten yazar bunu bize en olmazı göstererek yapmaya çalışmış. Başarılı olmuş mu? Evet, bence fazlasıyla olmuş. Distopyalar arasında ilklerden ve en farklılardan biri olduğunu söylemeliyim. En azından benim okuduklarım arasında en farklılardan biri. Farklı bir noktadan geometrik ve matematiksel olgulardan oluşan bir kitap olması belki size çekici gelmeyebilir fakat inanın başlar başlamaz bu algının üstesinden gelmenizi sağlıyor Düzülke. Kitabını okuduktan sonra belki filmini de seyretmek istersiniz. Evet, Düzülke'nin filmini de animasyon olarak yapmışlar. 2007 yılında Dano Johnson ve Jeffrey Travis tarafından uyarlanmış. İncelemek isteyenler arama motoruna Düzülke ya da Flatland yazmanız yeterli.


Bu ay okumalarımı romanlar üzerinden gerçekleştirirken, geçen aylarda Andre Gide'nin Dostoyevski adlı kitabında sıkça rastladığım Ebedi Koca adlı esere de yer vermek istedim. Bu yorumda, kitabın konusundan ziyade, Dostoyevski'nin o tanıdığımız dünyasında yaşayan karakterlerin davranışlarından yola çıkarak bir kaç söz söylemek istiyorum. Bu yazıyı yazmadan önce ise Doğu Batı dergisinin 78. sayısı olan Devrimler I baskısında Fransız devrimine yönelik makalelerden birini okuyordum. Okurken, bu devrim denen kavram kafamda şekillenmekte ya da var olan şekli geliştirirken basit bir argümana ulaştım. Bu basit argüman şunu söylüyor; devrim denince aklımıza genellikle olumlu bir şey gelir. Kötüye karşı iyiliğin ayaklandığı, onu devirdiği, her şeyin özgürlüğüne kavuştuğu ve beraberinde tüm olumlu şeyleri getirdiği gibi bir yanılgı yaratır. Amerikan devrimi, Fransız devrimi, İngiliz devrimi. Belli bir süre baskı altında kalan bir şeylerin, bir yolla yüzeye çıkması, adeta fışkırmasıdır devrim. Oysa bence burada gözden kaçan, ya da belirtilmeyen bir husus var o da savaş. Devrim sonuçta bir savaştır. Bunun araçlarını değiştirmek devrimin niteliğini veya yapısını değiştirmez. İyi olan kötünün yerini alır. Kötüyü dönüştürmez. O yüzden aslında devrim, karşı olduğu şeyi dönüştüremedikçe devrim olmaz. Buna devrim denemez. Ebedi Koca, iki karakter üzerine kurulu bir roman ve Gide'nin belirttiğine göre Dostoyevski'nin kendi hayatını niteleyen, hayat anlayışını serptiği önemli bir eser. Karakterlerden biri Velçaninov ve öteki Pavel Pavloviç, eser boyunca didişmektedir. Yukarıda belirttiğim argümanı kitaptan bir alıntıyla bağdaştırıp yorumumu bitireceğim. Yukarıda ki alıntı içinde belki de Dostoyevski'nin en temel savunmalarından birini görüyoruz. Öyle ki birileri aracılığı ile temizlenmek, saf iyilik karşısında kötünün dönüşebilmesi, dönüştürülmesi onun için hem kutsal bir amaç hem de bir bilgelik durumu haline geliyor. Karamazovlar'daki Zoşima'nın düellosunda yaşanan dönüşümü, Suç ve Ceza'da Raskolnikov'un kitabın sonlarında içinde uyanan duyguları bu bağlamda anlayabiliriz. Dostoyevski için her zaman arınmak ve arınan şeyin kötülük derecesine bakmaksızın onu yok etmeden, mümkünse uzlaşarak ve hatta severek ya da kötülük ettiğinin farkına varmasını sağlayarak dönüştürmek kutsal bir anlam taşımaktadır. Ebedi Koca içerisinde Velçaninov'un Liza'nın ölümünden sonra düşünceleri de bunlardan oluşmaktadır, Pavel Pavloviç'in Velçaninov'u öldürme teşebbüsünden sonra içine düştüğü ruh hali de bunu açıklamaktadır. Argümanımda belirttiğim gibi gözden kaçan o küçük detaya bu eserde büyük vurgularla rastlıyoruz. Tabi burada önemli iki soru geliyor karşımıza; iylik nedir? Kötülük nedir? Bu soruların cevaplarının tartışılacağı bir zaman değil ama Dostoyevski ayrıca iyiliğin ve kötünün aynı insan içinde barındığını, kavga ettiklerini unutmamamızı da gösteriyor. Kötülüğü dönüştürmek, büyük bir iyi olma iradesi gerektirir. Dolayısı ile bu vurgu kötünün dönüşümünü ya da tersi bir durumu da bulanıklaştırıyor.


Sonuçta biz her ne kadar bireysel olarak yaşadığımızı düşünsekte, bir topluma ve dolayısı ile bu toplumun davranışlarını yönlendiren unsurlara da bağlıyız. Antik yunan felsefesi ile gelişen toplum üzerine düşünce, batı ile beraber, din, bilim, iç savaşlar ile de belli bir olgunluğa erişmiş, belli arayışlar içinde bulunulmuş. Krallıklar, tiranlıklar, diktatörlükler, demokrasi hepsi denenmiş, yıkılmış, tekrar kurulmuş ve insanoğlu varlığını sürdürdükçe, toplum düşünceleri de aynı kısır döngüde, yüzlerini değiştirerek var olacaktır. Dostoyevski'nin hayatı üzerinde idamdan önce yaşadıkları onun için dönüm noktası olduğu söylenir, romanlarında da yazar bundan bahseder. Onu idama götüren ise malum bir örgüt üyesi olmasından dolayı tutuklanmasıdır. O zamanlar çok genç olan bu adam, o ölüm anı geldiğinde kendini bulduğunu dolayısı ile artık tüm hayatını başka bir algıyla yaşayacağını söyler. Ecinniler, bunun kanıtır. Kitap içerisinde bir örgütten bahseder Dostoyevski, bu örgütün bir ele başı, Pytor Stepanoviç, ve onun yandaşlarının çevirdikleri oyunlar anlatılır. İlginçtir ki, kitabın asıl kahramanı, Nikolay Stavgorin ana fikiri oluşturan bir sembol olsa da, kitap içerisinde onu çok görmüyoruz. Hemen bir not olarak şunu belirtmem gerekir ki, Ecinniler yazıldığı dönemde bir dergide tefrika ediliyormuş. Dostoyevski, dergiye bir bölüm yollar ve bu bölüm on yaşında bir kıza tecavüz edilip ölümüne sebep olunduğunu ve daha başka bir sürü kötülüğü anlatır. Dergi bu bölümü koymaz ve bu yüzden, kitabın sonraki tüm kurgusu da değişir. Ve özellikle bu yayınlanmayan bölüm aslında kitabın tüm düşünsel yanını, anafikrini vermektedir. Dolayısı ile kitabı okurken, bu anafikir kitap boyunca ipuçları vermekte ama bir türlü ortaya çıkmamaktadır. Nikolay Stavgorin kötülüğün yer yüzünde ki temsilcisidir. Kötülüğün kaynağı ise özgür iradesinden, dolayısı ile Tanrıyı Öldürmekten ötürüdür. Yazara göre özgür irade, hayatı yaşanır kılmaz aksine sıkıcı ve boş bir hiçlik oluşturur. Stavgorin, kendisinin de anlattığı üzere, yaptığı herşeyde haz arar. Yediği dayakta, duelloda, kadınlarda ve bu yüzden kötülüğü tercih eder. Ona kötülüğün peygamberi diyebiliriz. Yukarıda bahsettiğim gibi Pytor Stepanoviç ise örgüt lideridir, ve toplum ahlakını çökertmeye yönelik planlar yapar. Hatta öyle bir düşünceye tutulur ki, eğer plan işe yarar ve devlet ele geçirilirse, Nikolay Stavgorin'i çar yapacaktır. Onu bir ilah ve peygamber olarak görür. Oysa Stavgorin, Stepanoviç'e uzaktır. Onu ciddiye almaz, düşüncelerine önem vermez, çünkü o başlı başına kötüdür. Fikrin çıkış noktasından bakarak, yaşanan olayların nedenlerini de rahatça görüyoruz. Olayların kendi kahramanları ve kahramanların da felsefi düşünceyi temsilen anlattıkları bir alt düşünce var. Örneğin Kirilov karakteri, Stavgorin'in bir benzeridir. Ama özgür iradesini kötülük yapmak için yönlendirmez. O, yaşamın hiçlik olduğunu bilir, istediği zaman kendini de öldürebileceğini söyler. Kitapta bu karakter, yazarın gerçek yaşamından da örnekler verir, bu sebepten dikkat edilmesi gerekir. Örgüt içerisinde yer alan genç karakterler, batı düşüncesini temsil eder. Batının tüm ahlaksızlığını almışlardır. Toplumun kurallarına uymaz, onları eleştirir ve imkan bulduklarında da ortadan kaldırmak için planlar yaparlar. Pytor Stephanoviç ise bu beyni yıkanmış aptalları yönlendirir ve bulundukları ilçenin soylularına karşı onları harakete geçirir. Kitapta batı düşüncelerine ve sosyalist düşünceye de oldukça sert eleştiriler görüyoruz. Yazar, batı gibi düşünülmeye başlanırsa, Rus toplumunun tüm değerlerinden uzaklaşacağını fırsat buldukça söylemiş. Mesela Bizimkiler bölümü, kitabın sonuca doğru ilerlediği bir noktada, yazarın liberal, sosyalist düşünceyi eleştirdiği bir alandan oluşuyor. Burada ki kanı, tanrıdan uzaklaşmanın getirisi olarak insanın özgürleşme adı altında yozlaşmasını ele alır ve Platon, Proudhon, Rousseau gibi önemli düşünürleri de bir kenara koyarak, bu eleştirdiği düşüncenin getirdiği yeni toplumsal düzen tasarısından bahseder. Bu kısım, değindiği nokta itibari ile çok önemli ve yazarın gerçek görüşlerini yansıttığı bir bölümdür. Sonuç olarak, Ecinniler, Dostoyevski'nin siyasal düşünce üzerine eleştirilerde ve yorumlarda bulunduğu, zaman zaman dalga geçtiği ve bazen sertçe saldırdığı bir eserdir. Tabi her eserinde olduğu gibi alt başlıklarda başka düşüncelere de yer veriyor. Örneğin, evlilik, intihar, gençlik üzerine söyledikleri düşünmeye değer noktalar. Genel olarak, tabi bir Suç ve Ceza ya da Karamazov Kardeşler heycanını yaşamıyoruz. Yukarıda söylediğim gibi siyasi bir kitap okuyor ve bence o çıkardıkları bölüm sansüre uğramasaymış çok daha vurucu bir kitap olacakmış.


Çalıştığım okulun kütüphanesinde rastladığım Eğitim Sektöründe Marketing kitabı, başlığını görür görmez ilgimi çekti. Asıl sebep, senelerdir eğitim sektörünün içinde olmama rağmen bu sektörle marketing kavramının yan yana kullanılmasına pek de alışık olmamam/olmamamızdı açıkçası! Zira marketing kavramı, söz konusu eğitim gibi ulaşılmaz, dokunulmaz, kutsal ve ulvi bir kavram için bir nevi tabuydu ve aslında 'eğitimin de pazarlaması mı olur?' du. Sanki pazarlanan eğitim eksik, sahte, kalitesizdi, velileri dinleseniz, özel okullar resmen ticarethaneydi! Adı üstünde özel okul, yani eğitimi iş edinmiş ve bundan kazanç elde eden bir kurum. hHle ki yaptığı işin hakkını da veriyorsa, rakiplerine göre farklılıkları varsa, ideolojisi 'başarı' 'kalite' 'özgünlük' vs. her ne olursa olsun bu iddiasını yerine getirebiliyorsa. Elbette bunu tanıtmak ve geniş kitlelere duyurmak en doğal hakkı olacak ve bu hizmetin de elbette bir bedeli olacak! Bırakınız yapsınlar, bırakınız pazarlasınlar ve bırakınız kazansınlar efendim! Kazansınlar ve eğitime yatırımları artsın, sektör büyüsün ve gelişsin, rekabet artsın! Hepimiz elbette eğitimde fırsat eşitliği istiyor ve insanların eğitime daha kolay yollardan ulaşmasını arzu ediyoruz. Nitelikli eğitimin hem devlet okulları hem özel okullar, yani bu alanda ben de varım diyen her kurum tarafından sağlanması ve insanların alım gücü ne olursa olsun rahatlıkla buna ulaşabilmesi elbette herkesçe en çok arzu edilen. Kökten yapılacak bir çok düzenleme ve yenilikle ancak elde edilebilecek bu gayeye ulaşabilmemizin yolu da yine eğitimi iş olarak görüp bu işi profesyonelce yönetip geliştirmekten geçiyor günümüz koşullarında. Ve profesyonelce yönetilen her işte olduğu gibi bunun da bir ayağı elbette marketing! İşte bu noktada kitap dokunulmaz alana giriyor, konuşulamaz olanı analiz edip masaya yatırıyor, tam da profesyonel bir yönetim anlayışıyla marketingin tanımından başlayarak kurumsal değerlerden, kurumsal stratejilerden ve imajın öneminden dem vuruyor. Benim okurken de hak verdiğim önemli bir tespit, dünyada değişimi en zor kabullenen meslek gruplarının başında eğitimcilerin geliyor oluşu. Eh, eğitim işini yönetenlerin eğitimcilikten gelme olduğu gerçeğini de göz önünde bulundurursak, o halde yazarın bu yapıtı eğitim yöneticileri için devrim niteliğinde diyebiliriz. Bu sektörde çalışan, özellikle yönetim kademelerinde yer alan herkes için her an ellerinin altında bulunması gereken, motive edici küçük öykülerle renklendirilmiş bir kitap. Okuması kolay ve keyifli, teknik ve anlaşılması güç kelimelerle insanı boğmayan güzel bir kaynak olmuş.


Yusuf Atılgan'ın çocuklar için yazdığı öykülerden oluşan güzel bir kitabı Ekmek Elden Süt Memeden. Hem çocuklarınız hem de kendiniz için güzel bir mola niteliğinde. Yusuf Atılgan kitaplarında bulunan o gerçekçilik ve yalın anlatımı çok seviyorum. O kadar bizden o kadar hayatın içinden bir anlatım ki bu sizi alıp sürüklüyor anlatılan zamana. Size sanki bir zamanların Türkiye'sini bir zamanların olaylarını sizin yanınızda oturup, anlatıyor gibi anlatıyor. Yusuf Atılgan'ın bu tarzı beni çok ama çok etkiledi. İşte bu yüzden tüm eserlerini edinip okumak istediğim yazarlar arasında. Fakat ne yazık ki büyük usta fazla bir kitap bırakamamış bizlere. Yusuf Atılgan'dan bizlere kalan bu kitaplardan bir tanesi de Ekmek Elden Süt Memeden adlı çocuk kitabı. Fakat çocuk kitabı dediğime bakmayın siz yetişkinler içinde olmazsa olmaz bir kitap. Keşke çok daha çok yazsaymış dediğimiz yazardan çocuklar için masallar. Tabi büyükler de okusa güzel olur.


Sophokles'in okuduğum ilk tiyatro eseri. Sıkıcı ve zor ilerleyen bir kitap olacağını düşünmüştüm. Fakat daha ilk sayfalarda bu önyargım darmadağın oldu. Eser, akıcı bir biçimde akıp gidiyor ve siz kendinizi Yunan mitolojisindeki karakterlerle birlikte Elektra'ya üzülürken buluyorsunuz. Gerç karakterler üzülmüyor, sadece onlarla birlikte, aynı yerde bulunuyorsunuz. Üzülen bir tek siz oluyorsunuz. Bizim Türk filmleri tadında sanki değil mi? Aradaki tek fark bizde bu kadar kötü bir anne yok analık denilen üvey anneler var. Kardeşler ise film sonunda genelde ölüyor burada ise sürülüyorlar. Tabi birde bu son için nispeten mutlu son denebilir bizim sonlarımız hep mutsuz sondur. Güzel bir tiyatro eseri okumak istiyorsanız ve Yunan mitolojisine meraklıysanız kaçırmamanızı tavsiye ediyorum.


En Uzak Yer, Daniel Kehlmann'nın okuduğum ilk kitabı. Kimi zaman farklı bir kitap, farklı bir yazar keşfetme gibi bir ihtiyaç duyuyorum. İşte Daniel Kehlmann'ın En Uzak Yer adlı kitabı da böyle bir ihtiyaç sonrasında okumaya başladığım bir kitap. Peki, okuduğumda bir yeni yazar eklemiş oldum mu okuma listeme? Sanmıyorum. Daha doğrusu karar vermek için doğru bir kitap değil En Uzak Yer. Çünkü beni bir türlü içine alamayan bir kitap oldu. Okumayı sadece kitap bitsin diye yaptığım bir kitap oldu. Sanki bir şeyler çok havada kalmış, hiç oturmamış gibiydi. Belki de bu yüzden sürükleyici gelmedi. Tam olarak şu nedenden ötürü diyebileceğim bir neden yok işin aslı. Genel olarak okuma keyfi veremeyen bir kitaptı. İyi okumalar diyorum ama zamanınız varsa, sıkılmak istiyorsanız ve farklı bir yazar okumak istiyorsanız başlayın derim. Tamam sıkılmak istiyorsanız fazla oldu tamam kabul ediyorum ama bazen bazı kitaplarda bunu yazmak istiyorum. Çünkü sıkıcı bir biçimde ilerliyor ne yazık ki.


Tolstoy'un çocuklar için hazırladığı hikayelerden oluşan bir kitap Erik Çekirdeği. 19 hikaye bulunan kitapta, çocuklar için öğretici olan konulara değinilmiş. Örneğin yalan söylemenin kötü olduğu ve eninde sonunda ortaya çıkacağı, ortaya çıktığında insanın ne duruma düşeceğini çok iyi bir şekilde anlatmış Tolstoy. Tabi bu anlatımını çocuklar için uygun olacak bir üslup ile yapmış. Tolstoy gerçek bir çocuk sever idi. Çocukları çok sever, onlara hikayeler yazardı. Hikayelerinde doğruluk, dostluk, arkadaşlık, kardeşlik, hayvan sevgisi, merhamet, hoşgörü, sevgi, saygı gibi erdemlere sahip olmanın önemini gösterirdi. Elindeki ile yetinmek, her zaman daha fazlasını istememek, şükretmek ve paylaşmayı bilmek gibi konularada değinirdi. Erik Çekirdeği adlı kitabında da bu erdemler ile ilgili dersler veren Tolstoy, ne kadar büyük bir yazar olduğunu bu incecik kitapta bile gösterebilmiş. Okumasını bilen her yaş insan için güzel bir kitap olan Erik Çekirdeği'ni öncelikle çocuklara, sonrasında ise büyüklere tavsiye ediyorum.


Halil Cibran'ın, Ermiş adlı kitabı, 54 sayfalık incecik bir kitap. Fakat içinde kocaman bir dünya var. El Mustafa adlı bir adam, 12 yıl kalmış olduğu şehirden ayrılırken ahali tarafından durdurulur. Ve insanlar El Mustafa'ya aşka, evliliğe, çocuklara, yemeye ve içmeye, çalışmaya, sevinç ve kedere, özgürlüğe, zamana, iyilik ve kötülüğe, güzelliğe, ölüme ve hayattaki daha pek çok konuya dair fikirlerini sorar, gitmeden önce ondan son bir düşünce koparmaya çalışırlar. El Mustafa'nın ahaliyle paylaştığı hayat görüşleri, zamana meydan okuyan, her dinden ve her yöreden insana seslenebilen, düşündürücü nitelikte. Bazen kimi cümleleri tekrar tekrar okuduğunuz oluyor. Yazılan her cümle hayatınızın rotasını değiştirebilecek potansiyelde... Aslında böyle söyleyerek beklentiyi yükseltmek istemiyorum, sonuçta her insanın bir kitaptan aldığı bal farklıdır fakat gerçekten almak isteyerek okuduğunuzda çok şey kazandıran bir kitap. Kimileri bahsedilen ermişin, Hz. Muhammet kimileri ise Hz. İsa olduğunu söylüyor. Fakat ne önemi var ki? Satırlarda yüzmeyi, isimleri unutmayı deneyin. Ve eğer ölmeden önce okunması gereken kitaplar adlı bir listeniz varsa, Ermiş'i de baş sıralara ekleyin derim. Size sözcüklerle dua etmeyi öğretemem. Tanrı sözcüklerinizi dinlemez, O bu sözleri sizin dudaklarınızdan kendisi söylemiyorsa.


İş Kültür'ün tarih serilerinde çok güzel kitaplar var. Bunlardan biri de Puşkin'in kimseyi dinlemeyip Kafkas cephesine doğru yola çıktığı ve gördükleri üzerine notlar düştüğü seyahatnamesi olan Erzurum Yolculuğu. Notlar, Gürcistan tarafından başlayıp, Erzurum'a kadar uzanıyor. Önce Rus cephesine ulaşmak için yola çıkan Puşkin bu yol üzerinde kaldığı kasabaları, köyleri, orada yaşadığı detayları, diyalog kurduğu kişileri tasvir ediyor. Sonrasında Osmanlı topraklarına vardığında önce Kars daha sonrasında Erzurum'da yaşananları onun gözünden görüyoruz. Öncelikle belirtmeliyim ki, bu kitabın önsözünde de belirtildiği gibi, kitap taraflı bir yaklaşımda değil aksine taraflı olmadığı için Rusya'da oldukça eleştirilmiş. Puşkin'in hümanizmini aldığı notlarda Türklerden bahsederken, ya da cephede henüz ölmüş genç bir Türk askerinin betimlemesinde görüyoruz. Ayrıca bu tip seyahatnameler kendi tarihimiz bize tersten sunduğu içinde birçok eleştirisel yol açmakta. Örneğin ordularımızın ne kadar amatör ve beceriksiz olduklarını, oradaki coğrafyada aslında kimlerin yaşadığını vb. bir sürü tespiti yapabileceğimiz bir platform sunuyor.


Puşkin'in 1829 yılında Osmanlı-Rus Savaşı zamanında Erzurum'a yaptığı yolculuğu ve orada yaşadıklarını anlattığı seyahatname tadında kitabı Erzurum Yolculuğu. Kitaba başladığınız andan itibaren sizi o zamanlara götüren eşsiz bir anlatım. Çeviri de Puşkin nişanına sahip, Ataol Behramoğlu olunca bambaşka bir heyecanla okunuyor tabi. Bir diğer aklımda kalanlar ise Türkler ile yaptığı betimleme idi. Bizleri olduğumuz gibi anlamış olması çok güzeldi. Daha doğrusu o zamanların bizlerini anlatmış olması. Hamama gidişi, yollarda herkesin onu doktor sanması, Ermenilerin yolda gördüklerinde haç çıkarmaları ve bizde sizdeniz biz Türk değiliz diyerek taraflarını belli etmeye çalışmaları bunların hepsi çok ince çok güzel ayrıntılardı. Birkaç dakika dinlendikten sonra yeniden yola koyuldum ve nehrin yüksek kıyısına kurulmuş Gergera Kalesi'ni gördüm az sonra. Yüksek kıyıdan aşağı üç çağlayan akıyordu. Nehri geçtim. İki öküz koşulu bir kağnı, sarp yolda yokuş yukarı ilerliyordu. Birkaç Gürcü vardı arabanın çevresinde. İran'da öldürülen Griboyedov'un Tiflis'e götürülen cesediydi bu. Vous ne connaissez pas ces gensla: vous verrez qu'il faudra jouer des couteaux (20) demişti bana. Yine bir unutulmayacak diyolog ise tutsak olan Türk komutan ile Puşkin arasında oluyor. Türk komutan Puşkin'in şair olduğunu öğrenince şairin bizde ki karşılığı ozanlardır diyor. Ozanlardan zarar gelmez diyor. Bu bizlerin, bir zamanlar nelere ne kadar önem verdiğimizi, ne kadar saygı duyduğumuzu çok net bir şekilde gösteriyor. Şimdi ki zaman ile karşılaştırdığımzıda korkunç bir uçurum olsa da o zamanlarda bunların olduğunu bilmek bile burkucu da olsa gurur verici. Devamında daha yüzlerce anektot sayabilirim, yazabilirim. Fakat bunları benim kalemimden değil, birinci elden okumanızı tavsiye ederim.


Her kitabında olduğu gibi bu kitabında da sürükleyici bir anlatımla bizleri tarihin sayfalarında gezdiriyor İlber Ortaylı. Elinizden bırakamadan okuyup bitirdiğiniz, enfes seyahat kitaplarından biri oluyor böylece. Mutlaka okunması gereken kitaplardan, tavsiye ederim. Eski Dünya Seyahatnamesi, İlber Ortaylı'nın, Isfahan, Venedik, Kudüs, Kırım, Tokyo, Yemen, Barcelona, Bosna, Girit, Hindistan, Berlin, Japonya, Kafkasya, Türkiye gibi şehirleri ve ülkeleri, kendi anlatım tarzıyla anlattığı bir kitap. Bir seyahatname kitabı olmasının yanı sıra, çok iyi noktalara parmak basan bir tarih kitabı aynı zamanda. Kitabı okurken bir defter ile not almanızı tavsiye ederim. Kitabın başlaması ile bitmesi bir oluyor ve hemen ardında diğer şehirleri de okumak istiyorsunuz. Büyük tarih bilimci İlber Ortaylı tüm dünyayı gezsin ve bizlere anlatsın diye düşünüyorsunuz. Çok değerli bir kitap, bence bir an önce okunmalılar listesine girmeli.


Birçok eleştirmene göre Eve Dönüş, Ray Bradbury'nin kendi çocukluğunun tasviridir. Sevgi dolu bir ailenin içinde uyumsuz, yabancı ve sıradışı bir çocuk olarak görüldüğünün ve bunun kendisi tarafından hissedildiğinin yansımasıdır denilmektedir. Elbette bu doğru olabilir. Çünkü Ray Bradbury, fantastik ve bilim kurgu yazarlarının arasında bile farklı bir üsluba sahip, farklı bir sürükleyiciliği olan, hikayelerinde her zaman birşeyler bulabildiğimiz bir yazar. Hikayenin bitiminde her Ray Bradbury eserinde olduğu gibi keşke bitmeseydi, daha uzun olsaydı ya da ne çabuk bitti gibi düşüncelerin aklınızdan geçtiğini göreceksiniz. Hikayeyi çizgi roman tadında okumak, hele ki Hikayenin illustrasyonları Dave Mckean tarafından yapılmış olunca çok daha keyifli bir hal alıyor. Çok kısa olan bu kitabı herkese tavsiye ediyorum. Kütüphanenizde mutlaka olması gereken bir Ray Bradbury eserini, bu kalitede bize sunduğu için İthaki Yayınlarına çok teşekkür ediyorum. Yazarın basılacak yeni eserlerinide sabırsızlıkla bekliyoruz İthaki Yayınlarından.


Fahrenheit 451, çok kısa süre bir süreliğine dalıp çıktığınız bir deniz gibi. Nefesinizi tutup dalıyor ve gerçekte nefes aldığınız dünyadan çok farklı bir dünyayla karşı karşıya kalıyor, bittiğinde ve yeniden kendi dünyanıza vardığınızda sudan çıkmış balığa dönüyorsunuz. Dediğim gibi kısa bir süreliğine çünkü üç dört saat gibi kısacık bir sürede kitabın son sayfasına varıyorsunuz. Distopya türündeki eser, gelecekteki ABD'de geçiyor. Yazılı kültürün otorite tarafından yok edilip, her şeyin görsel kültüre indirgendiği, insanların televizyon ve haplar aracılığıyla susturulup beyinlerinin yıkandığı ve sığlaştırıldığı bir devirden bahsediliyor. İnsanlar öyle uyuşturulmuş ki artık aile adı altında bir araya gelen insanlar, kendi ailelerinden biri öldüğünde üzüntü dahi hissetmiyor, çiftler çocuk yapmayı kesinlikle düşünmüyor ve çocuk yapanlar da onlara karşı alışılageldik şefkatli bir ebeveyn hissi beslemiyor. Bütün bunların yanında çoğu insan mutlu olmamasına rağmen mutlu olduğuna, özgür olduğuna, her şeyin yolunda olduğuna inanıyor, inandırılıyor. Yazılı kültürün yokluğunun denetlenmesi için oluşturulan itfaiye birliği, söndürmek yerine yakmak gibi yeni bir misyon kazanıyor. Mekanik tazılar, salonun dört duvarını kaplayan televizyonlar ve programlar, çok daha hızlı arabalar, devrin kendine has özellikleri arasında yer alıyor. 1951 yılında ortaya çıkmış bir roman, dolayısıyla Bradbury'nin hayatımızı uyuşturanlara televizyonun yanında interneti dahil etmemesi çok doğal. Sonuç olarak, kitap, itfaiyecilerden olan Guy Montag adlı bir adamın, Clarisse adlı dünyaya herkesten farklı bir gözle bakan kızla tanışmasını, yaktığı kitaplardan birini eve getirmesini ve yaptığı işi sorgulamasıyla birlikte hayatının seyrinin değişmesini ve kitapları yok olmaktan kurtarmanın çaresini onları ezberlemekte bulan bir örgüte katılmasına kadar geçen süreci anlatıyor. Distopya deyince 1984, Cesur Dünya gibi distopyalarla birlikte ilk üç sırada akla gelen bir kitapmış Fahrenheit 451. Adı her ne kadar diğerlerine göre daha az duyulmuş gibi gelse de çok başarılı ve kesinlikle es geçilmemesi gereken bir kitap. Okuyucu notu: Yaşamım boyunca farklı farklı insanlardan sosyalsin/antisosyalsin gibi ithamları fazlasıyla duymuş biri olarak bu iki kavramı defalarca sorgulamıştım kendi kendime. Çoğuna göre, etrafının arkadaşlarla dolu olması, boş veya dolu fark etmeksizin ağzının laf yapması, sinemadır lokantadır gezip tozmak sosyallik sınırları içinde yer alıyormuş gibiydi. Kitabı okuduğumda artık sosyalliğın bana göre anlamını bulmuş oldum. Zenciler Küçük Siyah Sambo'yu sevmiyorlar, yak gitsin. Beyazlar Tom Amcanın Kulübesi'yle ilgili iyi şeyler hissetmezler, yak gitsin. Birisi çıkmış tütün ve akciğer kanseri hakkında bir kitap yazmış. Sigaracılar ağlıyor mu? Yak kitabı.