Lejyon Fabien Nury'nin çok farklı bir konuya sahip olabileceğini umduğum çizgi romanı. Fakat umutlarım yine suya düştü. Gerçi hemen bu kadar sert bir girişle moral bozmak istemiyorum. Kötü diyemem elbette fakat konu açısından bir değişiklik yok. Yine naziler yine deneyler yine vampirler yine güçler vs... Sanırım bir noktadan sonra konuyu buraya bağlamak şart. Bununla ilgili bir kural var gibi. Kitabımızın ana karakteri bir kız çocuğu. Ama bu bildiğiniz kız çocukları gibi değil. Alma gibi bir çocuk bu. Fear oynayanlar hemen anlayacaklardır nasıl bir çocuk olduğunu. Fakat bu çocuğumuzun bir farkı var o da bu çocuk korkunç bir görünüme sahip değil. İsterse herkesi yönetebiliyor ve bu yönettikleri acı bile duymadan saldırabiliyor. Ne kadar güzel bir silah değil mi? Böyle bir ordunuz olduğunu düşünün sorgusuz sualsiz sizin için ölen bir ordu. Hemde acı duymuyorlar ne kadar güzel değil mi? İşte bu güzelliği keşfeden nazi almanyasının önde gelenleri bu gücü hemen sunmak istiyorlar hitlere ve harekete geçiyorlar. Fakat gözden kaçırdıkları bir kaç nokta var. Bu gücü tutmak isteyen başka güçlerde var. Hem bu güçler farklı insanların bedenine de girebiliyorlar. Nasıl mı? Onu da anlatmayalım isterseniz okuyun ve görün. Fakat Lejyon ile böyle bir ilişki yaşayamadık. Klasik konulardan artık çok sıkılan ben, Lejyon'u hala bu konulardan sıkılmamış kimselere tavsiye ederim. İyi bir örnek iyi bir çalışma. Fakat benim gibi hep aynı konuları hep aynı şekilde işleyen çizgi romanlardan sıkılanlar için öneremeyeceğim.


Leonardo'nun Defterleri adı üzerinde Leonardo Da Vinci'nin defterlerinde aldığı notlardan oluşuyor. Bu notların büyük çoğunluğu temize alınmayı bekleyen eğitim materyalleri esasında. Leonardo'nun Defterleri adlı bu eserde bu eğitim içeriğinden faydalanabiliyoruz. Leonardo Da Vinci bu notlarını temize geçmek istemiş fakat buna zamanı olmamış ne yazık ki. Notlar sadece bir kaç konu üzerine değil, aklınıza gelebilecek hemen hemen her konu ile ilgili bir şeyler yazmış. Oldukça geniş bir yelpazesi var sanatçının. İlk olarak resim ile alakalı bilgileri okuyoruz, sonrasında ışık, gölge kuralları ve olması gerekenleri. Sonrasında heykel sanatına giriş yapıyoruz. Bu şekilde Leonardo Da Vinci'nin değindiği hemen tüm alanlar hakkında detaylı bilgi alıyoruz. Hem de sanatçının kendisinden. Bizlerle konuşur gibi yazıldığı için hiç ama hiç yormayan bir akışla ilerliyor kitap. Sağolsun yayınevi de hakkını vermiş ve güzel bir baskı hazırlamış kitaba bu yüzden Arkadaş Yayınevi bir teşekkürü hak ediyor. Kitabı özellikle resim ile ilgilenenler, ressam olmak isteyenler okumalı. Çünkü en esaslı bilgiyi bu alanlara ilgisi olanlar alacaklardır. Aynı zamanda heykel sanatları ile meşgul olanlar da kendileri için yararlı şeyler bulacaklardır diye düşünüyorum. Günümüze uyarlayacak olursak ışık ve gölge ile alakalı kısımdan fotoğrafçılar faydalanabilir. Çünkü bu kısımda anlattıkları aslında ışığın ve gölgenin en yararlı kullanımı nasıl olur sorusuna bir cevap niteliğinde. Kısacası sanatın her dalından bir şeyler bulabilir ve bu dal ile alakalı büyük üstattan ders alır gibi okuyabilirsiniz. Örneğin hikaye yazılarından bir hikaye girişleri ile ilgili bilgi bile alınabilir diye düşünüyorum. Yazdığı aforizmalar ve öyküler kıvılcım vermesi açısından ya da bir konunun değerlendirilmesi açısından çok iyi olmuş. İçimziden de olsa her zaman bunu yapmaz mıyız? Sürekli olarak bir yol arar ve buluruz. Çünkü yaşam bizim için, ne olursa olsun güzeldir. Leonardo Da Vinci ile aynı düşünceye sahip olmak ne kadar güzel dediğim bir paragraftı bu paragraf. Kendi içimde yer alan düşünceleri üstadın notlarında görmek sevindirici oldu. Bu eseri baskısı bitmeden alın derim. Bir daha basılır mı ya da ne zaman basılır bilinmez. Çünkü bu tip değerli eserleri bulmak sonra çok zor olabiliyor.


Zülfü Livaneli'yi, ilk gençliğim boyunca hep bestekar kimliği ile takip etmiş ve edebiyatçı tarafını çok geç tanımış biri olarak, okuduğum her kitabında kendisine olan hayranlığım, saygım ve sevgimin katlanarak arttığını, hem gurur hem de gecikmişliğin utancıyla belirtmeliyim. Her biri birbirinden güzel ve etkileyici kitaplarında beni en çok etkileyen, romanlarının tatlı-yumuşak-kolay okunur ve bir o kadar çarpıcı kurgusu! Hikayeyi okumaya başlarken sizi neyin beklediğini asla tahmin edemeyeceğiniz sürprizlerin yanısıra, kahramanların psikolojilerini anlayabileceğiniz çözümlemeler, kahramanların gözünden geçmişi anlatırken gözünüzün önünden film şeridi gibi akıveren yakın tarih, duygusal ve insani tarafınıza, sömürüye girmeden, tam da tadında dokunuşlarla hitap eden insan öyküleri benim için okumayı daha da zevkli hale getiriyor. Bu romanlardan biri de Leyla'nın Evi. Aynı zamanda Nedim Saban tarafından başarıyla tiyatroya da uyarlanan romanımızın kahramanı Leyla, iyi eğitimli, varlıklı, saygın bir aileden gelen eski İstanbul hanımefendilerindendir. Değişen yaşam koşulları ve dünya düzeninde zaman içerisinde Leyla'nın da elinde bir tek yaşadığı aile yadigarı köşk kalmıştır. Ancak yeni zengin bir aile tarafından yaşlı kadının köşkü satılığa çıkarılır ve elinden alınır. Ne olduğunu anlayamadan kendisini bir gün sokakta buluveren Leyla'ya yaşadığı haksız kaybın hesabını sormak ve belki de çocukluğunun geçtiği bu güzel köşk bahçesinin sahibine olan vefa borcunu ödeyebilmek için, gazetecilik yapan Yusuf kendi evinin kapılarını açar. Yusuf'un yaşadığı hayat Leyla'nın bunca yıldır gördüğü hayattan çok farklı, Beyoğlu'nun arka sokaklarındaki küçük evi, yaşamaya alıştığı köşk ve aldığı hayat kültüründen apayrı bir düzene sahiptir. Almanya'da doğup büyümüş ve Türkiye'de müzisyenlik yapmaya çalışan, kız arkadaşı Roxy'nin Leyla'ya olan tavrı ise kahramanımızın zaten sıkıntılı olan durumunu iyice zorlaştırmaktadır. Leyla, bu yeni hayat düzeninde mücadelesini sürdürürken, bir yandan da geçmişin perdeleri aralanır ve kaybettiği ailesi ile ilgili sırlar tarihi zemin üzerinde okuyucuya sunulur. Bir romanı bence güçlü yapan en önemli özellik, okuyucuya verdiği bu duygu, bu herşeyi içinde, derinde hissetmesini sağlayan sıcaklık ve samimiyet! Leyla'nın Evi'nde de, hem Leyla olur okuyucu, hem Roxy, hem Yusuf olur, hem Ali Yekta Bey... Kimseyi haksız görmez sonunda ve hepsinin insani yönünü sorgular! Öyle gerçek insan manzaralarıdır ki sunulanlar, okuyucu ister istemez gerçek olduğunu düşünür, tüm o sıkıntılı sürecin sonunda romanın güzel sonu ile mutlu olur, içi rahatlar!


Locke Lamora'nın Yalanları, Scott Lynch'in okuduğum ilk kitabı oldu. Oldukça uzun bir zamanda bitirebildim. İlk başladığımda hızlı bir şekilde ilerledi ve beni bir yerden yakaladı. Fakat sonrasında bir kopukluk oldu. Kitap ilerlememeye ve beni artık çok içine almamaya başladı. Bu yüzden yapılmaması gerekeni yapıp araya bir kaç kitap aldım. Artık nedense okumak istemez oldum. Aradan bir süre geçtikten sonra tekrar başladım. Yine eski heyecanına döner gibi oldu. Ama bu kez de farkettim ki sadece bitirmek için okudum. Tamamiyle benim hatamdan olduğunu sanıyorum bunun. Fakat bir süre sonra tekrar başlamayı ve bu kez araya hiç bir kitap sokmadan, önce Locke Lamora'nın Yalanları sonrasında ise Kızıl Gökler Altında Kızıl Denizler'i okuyacağım. Ama henüz değil. Kitabın kısaca konusuna değinecek olursak, Locke Lamora adlı yetenekli hırsızın maceraları diyebiliriz. Tabi burada sadece Locke Lamora değil diğer öksüz çocuklarda oldukça yetenekli. Fakat Locke Lamora ayrı bir yetenekli ayrı bir iyi hırsız. İyi hırsız biraz kulağa tuhaf geliyor tabi kabul ediyorum. Ama kitabı okurken yer yer hayran kalıyorsunuz bu çocuğa. İnce zekası, iş bitiricidüşünce yapısı ve olaylara yaklaşımı oldukça iyi. -Patrick Rothfuss -George R. R. Martin Bu kadar büyük fantastik edebiyat yazarları bu satırları yazıyorsa eğer birşey vardır diye düşünmeliyiz. Tabi eğer bu sadece bir reklam değilse ki bence değil. En azından bir marslı kadar büyük bir hayal kırıklığı olmamalı diye düşünüyordum ve bu düşüncemde haklı çıktım diyebilirim. Boğazında kanayan bir kesik olsa ve bir hekim o kesiği dikmeye çalışsa Lamora iğneyle ipliği çalar ve kahkahalar atarak geberip gider. Çocuk... çok fazla çalıyor. Camorr şehri, tarihi boyunca pek çok soysuzluğa, yolsuzluğa, uğursuzluğa, hırsızlığa tanıklık etmiş, büyülü atmosferinde her birini tek tek sindirebilmiştir; Camorr'un Belası'nın ismi şehrin nemli duvarlarında yankılanana dek... Camorr'un Belası'nın yenilmez bir silahşor, usta bir hırsız, duvarlardan geçebilen bir hayalet ve fakirlerin dostu olduğu söylenir. İşte o efsanevi Bela narin yapılı, gözü kara ve becerikli Locke Lamora'dır. Locke kimsenin beceremediği bir ustalıkla zenginleri soymasına rağmen, bir başka efsanedeki büyük okçunun aksine çaldıklarından fakirlere tek bir kuruş bile koklatmaz. Locke'un tüm kazancı kendisi ve isimlerinin hakkını fazlasıyla veren hırsızlar çetesi Centilmen Piçler içindir.


Sizlere son zamanlarda okuduğum en sürükleyici çizgi romanlardan biri Logicomix oldu. Gerek kurgusu, gerek anlatımı, gerek konular arasındaki geçişleri kısacası tam anlamı ile olmuş bitmiş bir çizgi roman. Kelimenin tam anlamını kullanabileceğimiz bir an yaşatıyor bizlere. Mükemmel. Evet Logicomix için en iyi kelime bu hakikaten. Başlar başlamaz size sağlam ve güzel bir hikaye sunacağını anlıyorsunuz Logicomix'in. Ayakları yere sağlam basan bir çizgi roman olduğu, okumaya başlar başlamaz anlaşılıyor. Kabaca bahsedecek olursam, Bertrand Russell'ın hayat hikayesini okuyoruz çizgi romanda. Sıkıcı bir biyografi gibi değil elbette. Çizgi romanın verdiği o güzel atmosferi görerek ilerliyoruz. Bertrand Russell ve mantık ve tabi matematik nasıl bir arada ilerlemiş, neleri görmüş, kimlerden ne almış, yakınlarında hangi insanlar olmuş, hangi hatalar yapılmış bunların hepsini görüyoruz. Bertrand Russell'ın sürekli olarak uğraştığı ispatlanabilir ve ispatlanamaz kavramlardan, paradokslardan, küme teorisinden, aksiyomlardan, mantıktan, felsefeden kısacası aklını kurcalayan tüm sorulardan bahsediyor Logicomix. Tüm bu anlatımda en ufak bir sıkılma ya da uzaklaşma hissetmiyorsunuz. Belki de en güzel yanlarından biri de bu Logicomix'in. Hikayenin gidişine göre felsefeciler, matematikçiler, mantık kuramları, fizikçiler, deliler -evet deli bu adamların çoğu- Logicomix'de karşımıza çıkıyor. Örneğin adını çok duyduğum ama kendisi ile ilgili az bilgiye sahip olduğum Ludwig Wittgenstein ile ilgili daha fazla bilgiye sahip oldum. Kendisini deliler kısmına mı yoksa dahiler sınıfına mı koymalıyız bilemiyorum. Gerçi her iki sınıfda aynı sıralara sahip ama neyse. Lafı çok uzatmak istememiştim ama sanırım yine uzadı. Bu yazıyla bu kadar zaman kaybettiğiniz yeter bence hemen gidip okumaya başlayın Logicomix'i sonra gelip sayfanın altından yorumlar kısmından teşekkürlerinizi sunarsınız.


Gerçekçi edebiyatın en önemli yazarlarından olan Honore de Balzac'ın okuması çok kolay olmayan, akıcılığı sonradan yerine gelen, biraz otobiyografik, biraz psikolojik ve çok fazla bilinmeyen bir eseridir. Eğer Balzac'ın edebiyatına alışkın bir kimseyseniz, diğer romanları ie arasında biraz fark sezebilirsiniz. Çünkü romanda sanki biraz farklı tatlar var. Balzac'ın çok bilinmeyen bu romanını Şimdinin ve her zamanın sevgilisine... sözleriyle sevgilisi Laura Berny'e ithaf eder. Romanın yazıldığı zamanlarda Laura Berny, Balzac'ı maddi ve manevi anlamda desteklemiş ve her zor zamanında yanında olmuş. Romanın, Balzac'ın yaşamından izler taşıdığı söylenir. Tarihçiler bu sebeple romanı otobiyografik bir roman olarak değerlendirirler. Okurken sizler de farkedeceksiniz ki kimi yerlerde öz eleştiri yapılıyor gibi bir anlatım vardır. Bazende üstü kapalı övgüler gelir gibi olur ama ardından üsluplu bir biçimde üzeri kapatılır. Roman, 1940'larda Oktay Rıfat tarafından Türkçe'ye çevrilmiş. Sonrasında oğlu Samih Rıfat çeviriyi günümüz Türkçesine uygun bir hale getirir. Güzel bir çevirmen notu ile başlıyor eser. İlk çevirmen ve sonradan elden geçiren çevirmenin baba oğul olmasından kaynaklanan duyguyu içinizde hissederek esere başlıyorsunuz. Balzac'ın tutkusunu, heyecanını, öfkesini, özlemini, korkusunu, ümidini kısacası her bir duygusunu yansıttığı, kendisi gibi olan bir kendisinin romanı.


Sait Faik Abasıyanık'ın on dört öyküsünden oluşan güzel mi güzel bizden bir öykü kitabı Lüzumsuz Adam. Evet belki biraz karamsar gibi gelebilir sizlere ama aslında tam olarak demek istediği karamsarlık değil. Anlaşılamamışlık. Belki de biraz aldanmışlık. Evet tamam biraz da azalmışlık duygusu var. Hayatın kanınızdan çekildiğini ve sizin bunun için bir şey yapmak istemediğiniz gibi bir an gibi. Sait Faik Abasıyanık'ın Lüzumsuz Adam'ında geçen tüm öyküler İstanbul ve İstanbul çevresinde geçiyor. Her biri bizden bizlerden birer öykü. Okurken o sıcaklığı duyabiliyorsunuz. Bizden anlatılan karakterlerde hep bir şeyler görüyorsunuz. Bu gördükleriniz bazen komşunuz oluyor bazen yakın bir arkadaşınız. Bazen yanınızdan geçen biri oluyor bazen semt bakkalınız oluyor. Ama elbet biri oluyor aklınıza gelen. Doksanlarda çocuk olanları bile yakalayan anlar bulabiliyoruz kitapta. Çok daha öncelerden olsada anlatılanlar, bir şekilde tutacak bir yer oluyor bizlerle. Çünkü o yıllarda hala bir yerlerde az biraz masumiyet vardı. Korkunç gelişmişlik, ürkütücü medeniyet bu zamanlarda ki kadar içimize etmemişti o zamanlar. Hala bir birimizin gözüne bakarak konuşuyor, ahlak nedir ne değildir iyi biliyorduk. Sürekli ötekileşen, ötekileşmeyi sevenler değil, bir arada olmak isteyen bir arada çocuk bir arada insan olanlardık. İşte Sait Faik, Lüzumsuz Adam ile bizi o zamanlara götürüyor. İnsanları eleştiriyor yer yer. Hak ediyorlar tabi. Umutsuzluğa da kapılıyor kimi zaman. Sanırım bu zamanları görmüş o zamanlar. Bu bizden, içimizden, ta derinlerinlerimizden gelen Sait Faik Abasıyanık kitabını okumanızı tavsiye ediyorum.


Çoğu, zamanında Varlık, Yedigün gibi ünlü edebiyat dergilerinde yayınlanmış on iki farklı kısa hikaye içeren Sait Faik Abasıyanık kitabıdır. Lüzumsuz Adam, kitaptaki hikayelerden biridir aynı zamanda. Hikayelerde olay örgüsü yerine içsel düşüncelere, tasvirlere, günlük hayatta karşımıza çıkması muhtemel küçük insanlara yer verilmiştir. Diyaloglarda resmiyete yer yoktur; argo kelimeler, memleket ağızları, doğal konuşmalar...Öyle ki farklı tiplemelere ait konuşmalar dahi karakterize bir şekil alıyor ve onların seslerini kulaklarınızda duyar hale geliyorsunuz. Mekan olarak büyük çoğunluğu İstanbul'da geçiyor hikayelerin. Ve her bir hikayede, hiç İstanbul'da bulunmamış olsanız bile, o dönemin İstanbul'una ait sokakları arşınlıyor, o sokaklardaki insanlarla konuşuyor, dertleşiyor gibi bir hisse kapılıyorsunuz. Bana kalırsa sadece bu bile, Sait Faik'in ne kadar büyük bir yazar olduğunun kanıtıdır. Bir ara ne düşündüm bilir misiniz? Şu bizim dükkanla evi satayım. O sazlı gazino yok mu hani, söz açtığım? Orada dışarı siparişlerini gören kız vardı ya hani alnı dar olanı onu metres tutayım. Bir sene sonra da öleyim. Lüzumsuz Adam, Sait Faik Abasıyanık'la yeni tanışacaklar için hoş bir başlangıç olsa gerek...Hem basit, hem büyüleyici bir dile sahip olan hikayeler, eminim edebiyatımızın bu başarılı yazarına kolaylıkla bağlayacaktır sizleri beni de bağladığı gibi -.


Beklediğimden çok farklıydı Macbeth'de herşey. Ben sanmıştım ki bir aşk klasiği okuyacağım. Macbeth kadersiz bir kadın olacak, aşkını bulamayacak. Nedense Macbeth denince aklıma hep aynı şey gelir benim. Ama değilmiş. Hem de hiç değilmiş. Hal ve durum o kadar farklıymış ki okudukça daha bir hayran kaldığım Shakespeare eseriymiş. Herhalde artık Macbeth dendiğinde artık aklıma kadersiz, aşkını arayan bir kadın değil, gözü dönmüş bir katil gelecek. Macbeth, William Shakespeare'in en önemli ve en ünlü tragedyalarındna biri. Okunduğunda tokat etkisi yapan eşsiz Shakespeare eserlerinden biri. O kadar güzel bir konu ve o kadar güzel bir işleyiş var ki hayran kalmamak elde değil. Tabi sizlere burada bütünüyle konuyu anlatmak istemiyorum. Her zaman olduğu gibi sadece bir başlangıç yapıp sizleri meraklandırmak istiyorum. Sonrasında sizlerin gidip okumasını sağlamak en büyük hedefim. Zaten olması gereken bu bana göre. Umarım yanılmıyorumdur. Macbeth adında bir soylu düşünelim. Kralın çok iyi bir dostu. Kralın gözü kapalı güvendiği bir dostu, arkadaşı, yareni belkide. Bir eşi var Macbeth'in Lady Macbeth o da çok asil çok soylu. Bir gün geliyor ve kralı yemeğe şatolarına davet ederler. Fakat bu davetin altında ihanetten başka bir şey yoktur aslında. Ölüm kokar şatonun her yanı. Ama kral bunu farketmez. Dostunun yanına gidiyordur ne de olsa ne ölümü ne ihaneti! Bunları düşünmez bile. Sorgusuz sualsiz teslim eder dostunun evinde kendisini ikramlara şatafata ve gösterişe. Ama göreceği bir sabah daha yoktur artık. Göreceği sadece kara bir gecedir gündüzü olmayan. Herşey başlamadan Macbeth son bir kez düşünür ve üzülür dostu için vazgeçmek ister ama Lady Macbeth olmaz der, erkek değil misin der gururuna oynar egosuna oynar Macbeth'in ve yapmasını sağlar. Sonrasında pişman olsa dahi Macbeth, Lady Macbeth tüm izleri siler, planlarını olması gerektiği gibi devam ettirir. Fakat sonrasında ettiklerini ödeyecekleri güne kadar tahtın büyüsü ile yaşamaya başlarlar. Her zaman tek bir amaç vardır o da tahttır. Tüm çarpıcılığı ile Macbeth, Shakespeare'in okunması gereken bir eseridir. Fazla zaman kaybetmeyin derim bu eşsiz ziyafet için. İhanetin kol gezdiği değil, ete kemiğe bürünüp gezdiği zamanlara sizler de bir göz atın, oralarda biraz dolaşın Shakespeare'in gözleriyle.


Her şey, youtube'da film fragmanlarına bakarken başladı. Klasiklerin filmlerini ararım bazan. Tabi Hollywood bu konuda pek iyi değil malumunuz. Fragmanlar muhteşem hazırlanır ama film bomboş, bir sürü yer kesilmiş atılmıştır. Özellikle Anna Karenina filmini izledikten sonra büyük hayal kırıklıkları oluşturmuştu bende. Neyse, tabi filmini izlemeden önce kitabını okumak gibi bir hastalığım var benim. Bir süredirde klasik okumamıştım, Flaubert ise hiç okumamıştım. Şimdi ne diyeceğimi bilmiyorum. Bir klasik romanda bu kadar sıkılmamıştım. Kitap 385 sayfa, üç dört günde bitirebilirim dediğim kitabı on gün gibi bir sürede zorlayarak bitirdim. Klasiklerin başları sıkıcıdır evet, ilk 80 100 sayfa öyle sıkar, betimlemeler vs vs. Bu kitapta öyle başladı öyle devam etti, öyle de bitti. Neyse, konuya gelirsek, Madam Bovary aslında çok hanım hanımcık bir kadınken, Charles denen gariban bir doktorla evleniyor genç yaşta. Tabi bu durum bize hiç yabancı değil. Masal devam ediyor çoluk çocuk derken, Madam Bovary, kocasını sevemez olduğu için, Leon adında genç bir adama aşık oluyor. Leonda ona karşı boş değil tabi. Lakin bu aşk yaşanamıyor, itiraflar edilemiyor ve Madam Bovary Leon'u tatlı bir platonik aşk olarak kalbine gömüyor. Derken bir zaman sonra Radolphe adında bir kazanovaya rastlıyor. Öyle ki Radolphe, şerefsizin biri diyebilirim. Tek amacı aslında Bovary'ı yatağa atmak filan. Tabi bu hususta çok kibar yaklaşımlarda, tatlı dille Madam Bovary'ı aşığı ediyor ve onu her zaman umutlandırıyor. Öyle ki Madam Bovary tüm geleceğini Radolphe'a bağlamışken Radolphe oyunu kesiyor ve ondan kaçıyor. Tabi bu durum Bovarylerde büyük bir çöküşe neden oluyor. Madam Bovary uzun bir süre yataklara gömülüyor, Charles her şeyden habersiz ve çaresiz aşk dolu eşine bakıyor. Borçlanıyorlar. Borçlandıkça, borcu borçla ödemeye kalkıyorlar. Tabi bir süre sonra Leon ortaya çıkıyor, yine uzun betimlemeler, bitmeyen anlatımlardan sonra bu sefer Leonla aşk yaşıyorlar. Garibim Charles tabi her şeyden habersiz dolanıyor ortalarda. Öte yadan borçlar birikince, Emma , tüm gururunu yutup Radolphe'ye den borç para istiyor ama alamıyor, büyük bir kavga çıkıyor ve Emma intihar ediyor. İntiharı ise bir zehir içerek gerçekleştiği için, ölümü de acı ve yavaş oluyor. Ölümünden sonra Charles, mektuplaşmaları görüyor ama o kadar iyi niyetli ki, kızsa da daha sonrasında bir şey yapmıyor. Sonra o da üzüntüden ve kahırdan ölüyor. Eser, romantizm unsurlarını barındırıyor tabi. Topluma karşı, ahlaka karşı bir dolu eylem var. Kitap için tam bir klasik denebilir. Teknik olarak tüm öğeleri barındırıyor. Ama bir okuyucu olarak çok eğlendiğimi söyleyemem. Hatta bitirmek için inat ettiğimi söyleyebilirim. Her ne ise.


Cemil Meriç Mağaradakiler kitabıyla entellektüel nedir sorusunun ve sorununun ne olduğunu anlatıyor. Günümüzde özellikle cahil ve yarı cahil kesimin hakaret gibi kullanmaya çalıştığı entellektüelin ne olduğunu, aydının aslında ne yaptığını sıralıyor. Sadece bizde değil batıda ve Rusya da durum nedir ne değildir onu da anlatıyor. Sonrasında sosyalizm, anarşizm ve liberalizm ile de haşır neşir oluyoruz. Marksın gökten düşmüş gibi gelen fikirlerinin insan için olduğunu, insanların düşünceler için olmadığını ve coğrafyanın önemini anlıyoruz. Bir din gibi görülen ve itaat edilen Marksizmin aslında bu biçim ve biçimlerde anlaşılmasının ne kadar yanlış olduğunu öğreniyoruz. Daha sonra yazarlara bir göz atıyoruz. Dostoyevski ile delileri arasında bir bağ bar mı yok mu? Bu vatanperverliği yavan durmuş mu durmamış mı öğreniyoruz. Rus intelijansiyası bize ne katmış ya da katamamış onu görüyoruz. Esasına baktığımızda hemen hemen her sayfada bir şeyler görüyoruz ve o zamanlardan bu zamanlara tutulmuş bir deniz feneri tarafından aydınlatılıyoruz. Öyle bir deniz feneri ki bu deniz feneri, bizlere çok eskilerden anlatıyor, şimdi zamanları ve yaşadığı zamanları. O kadar net bir şekilde çiziyor ki cehaletin çizgilerini, hala görebiiyoruz bunları. hem de oldukça net bir biçimde herhangi bir bulanıklık olmadan. Ülkemizin durumlarından biri sadece. Ama en önemlisi belki de ülkemizin sorunları arasında. Çünkü bu sorunları çözdüğümüz zaman iyi bir ülke, yaşanacak bir ülke haline gelebileceğiz. Tabi aydınlanmak isteyen bir bünye ise okuyan bünye.


Malavika ve Agnimitra Kalidasa, Hint edebiyatına olan önyargılarımı kırmamı sağlayan kitaplardan biri oldu. Aslında önyargı da denmez ama neyse. Masalsı bir tragedya okumak isteyenler için tavsiyemdir. Genelde Yunan tragedyalarını gören bizler için çok iyi bir deneyim oldu Malavika ve Agnimitra. Çeviri olmadığı sürece göremeyeceğimiz, tanışamayacağımız yazarlardan biri ile tanışmış oldum. Kalidasa ile ilgili bazı bilgiler edinmiştim ama herhangi bir kitabını okumadığım için bu bilgiler havada kalmaktaydı. Bu çeviri sayesinde hem Hint edebiyatı ile ilgili büyük bir yazarla tanışmış oldum, hem Hin tragedyası nedir bunu öğrendim hem de değişik bir tarzda okuyarak farklı bir okuma deneyimi yaşamış oldum. Aslına bakarsanız her yönden iyi bir okuma oldu. Zaten her daim tek yönlü okuma yapmamalı. Her ay farklı türleri ve yazarları okumalı ve yeni keşifler yapmalı. İş Bankası Kültür Yayınları bu konuda oldukça iyi çalışmalar yapıyor. Özellikle son zamanlarda gelen klasikleri daha önce Türkçe'de hiç görmemiştim. İlk kez çeviri yapılan kitaplar ister istemez daha çok merak uyandırıyor bende ve bir an önce okuma isteği oluyor. Bu sebeplerle bile okumaya değer bir kitap olduğunu düşünüyorum ve tavsiye ediyorum. Endişelenmeyin, pişman olmayacağınız güzle bir tiyatro kitabı okumuş olacaksınız. Bundan şüpheniz olmasın.


Kadınları kızdırmamak lazım, damarlarına basmamak lazım. Ha bir de zamparalık yaparken az biraz mantık kullanmak lazım. Tamam, aşkın gözü kör ama ölümün ki değil... Dikkatli olmak lazım. Hatta çok ama çok dikkatli olmak lazım. Aslında konunun özü bu kadar basit. Ama kitabın anlatımı daha bir dahası işin. O yüzden ben burada kitabı anlatıp, işin büyüsünü bozmak istemem. Zaten bir iki saatte bitirip, daha yoku mu? Diye soracağınız bir kitap. Evet, belki biraz abartılı gelebilir ama durum öyle. Tiyatro eserlerinde zaten genel olarak bu şekilde bir tat alıyorum. Sonrasında hemen bir tane daha bir tane daha... Okudukça okuyasını getiriyor insanın. Çünkü okuması olsun, kitabın içine girebilmek olsun o kadar rahat ve o kadar güzel ki, siz daha ne olacak bakalım demeden kitabın içinde dolaşmaya başlıyorsunuz bile. Eğer tiyatro eserlerine karşı bir önyargınız varsa -ki bu tip insanlar gördüm ve onlara da anlatmaya çalıştım- bir an önce o önyargıdan vazgeçin ve hemen bir tiyatro kitabına başlayın. Göreceksiniz diğer tüm okuma deneyimleriniz kadar güzel bir okuma deneyimi yaşayacaksınız.


Ray Bradbury, Mars Yıllıkları ile bize kısa kısa öyküler sunuyor. Bu öykülerde marsa yapılan seyahatler var. Fakat bu seyahatlerin hiçbirinden ses seda yok. Dünyadakiler yapılan seyahatlerin başarısız olduğunu düşünüyorlar. Birkaç kez yapılan seyahatler ve hiçbir sonuç yok. Hikayelerin her birinde ayrı bir tat alınıyor. Yıllıklar gibi yazılan kitapta, espri dozu diğer kitaplarına göre Ray Bradbury'nin daha fazla. Anlatım biraz daha eğlenceli sanki. Marslıların kapısını çalan astronotlara sanki kapı kapı dolaşan işportacı gibi davranan marslılar oldukça eğlenceliydi. Tabi sonra onları... Neyse spoiler vermeyeceğim. Okuyunuz efendim. Dikkatimi çeken bir diğer hikaye ise ölen akrabalarını gören insanlar oldu. İnanın aklıma gelen bir kitap konusuydu bu. Daha doğrusu kitap olarak düşünmeden önce bunun bir değişik biçimini rüyamda görmüştüm. Çok tuhaf bir rüyaydı. 1996 yılında hayatını kaybeden babamı, farklı bir ülkede yaşıyor olarak görmüştüm. Acaba böyle bir şey mümkün mü diye rüyamda düşündüğümü bile hatırlıyorum. İşte bunu zaten yıllar önce Ray Bradbury düşünmüş ve kurgulamış. Ben ise bunu 2015'de bir rüyada görüyorum. Fakat bu sanki güzel bir şeymiş gibi görünen durum, sağlam bir gerilime dönüşüyor.


Meslektaşımdan özür dileyerek bu yorumu yazıyorum. Başladığım kitabı yarım bırakmamak için okudum. Tam bir hayal kırıklığı. Çok gereksiz uzatılmış, açıklanmayan teknik terimlerle okuyucu yorulmuş, betimlemeden yoksun, karakterlere karakter verilmemiş üstüne üstlük en iyi bilim kurgu denilmiş. Bilim kurgu bu değil. İnanın bu değil. Kitabın başları eğlenceliydi. Fakat sonra konu hep aynı ve upuzun uzatılmış devam edince dayanılmaz bir boyuta ulaştı. Kitabın başlarından sonra sadece yarım bırakmamak için devam ettim. İnanılmaz sıkıldım ve ara verdim. Bu arada iki kitap okudum. Sonra tekrar döndüm Marslı'ya ve devam ettim. Kalan yüz sayfanın, daha önceki yüz sayfadan bir kelime bile farklı olmadığını gördüm. Yine aynı teknik sorunlar, bunların üstesinden gelmeler, her sayfa sonunda küfürler, betimlemeden yoksun anlatım ve güldürmeyen espriler. Bu şekilde devam eden kitabın en severek okuduğum sadece son sayfası oldu. Her ne kadar kitaplara puan, yıldız, değerlendirme gibi yarıştırma maksatlı saçma sapan değerlendirmeleri sevmesemde bu kitap için yapılabilir diye düşünüyorum ve notumu düşük veriyorum. Marslı adındanda anlaşıldığı gibi marsda mahsur kalan bir astronotun hikayesi. Ada da mahsur kalınan filmlerin ve kitapların uzay versiyonunu düşünün. İşte size Marslı! Bilim kurguyu mekanik, teknik, astronomik ve biyolojik terimler kullanmak derseniz evet Marslı bir bilim kurgu kitabı. Hadi onu anladık diyelim bir şekilde. Asıl sorun, dörtyüz küsür sayfa boyunca aynı sorunlar aynı sıkıntılar aynı yüzeysellikle devam edince kitap çekilmez bir hal alıyor ve bitmesi için dua eder moda geçiyorsunuz. Pazarlamanın ve reklamın ne kadar önemli olduğunu bize gösteren, popüler kültürün poh pohlayarak sunduğu, gereksiz uzatılmış vasat bir kitap. Eğer 100 sayfaya sığdırılsaydı belki bu kadar çiğ durmayacaktı ve sürükleyiciliği için okunup, iyi bir kitap olabilecekti. Kitaba ara verip, o arada iki güzel okuyup daha sonra devam edebildim. Buna rağmen inanılmaz sıkıldım. Zamanınızı daha okunası seçeneklere ayırıp, geniş bir zamanda okunacak kitap kalmadığında okumanızı tavsiye ederim.


Son zamanlarda adını sıklıkla duyduğum yazırın kitaplarını merak ederek okumaya karar verdiğimde, her zaman yaptığım gibi yazarın ilk kitabından, Mart Menekşeleri'yle başlamak istedim. Kitabı aldığımda arka kapak bilgisinde yazarımızın bu kitabı ile, Library Journal En İyi Kitap Ödülü'ne layık görüldüğünü okuduğumda merakımı biraz artırsada yinede az beklentiyle elime almış olduğum romanın keyifli olacağını düşünerek okumaya başladım. Romanın konusu ; gerçek aşkı yaşadığına inanan ünlü bir yazar olan Emily Wilson, kocası Joel ile New York'ta yaşamaktadır. Ancak kocasının başka bir kadını tercih etmesiyle evlilikleri biter. Emily, Bainbridge Adası'nda yaşayan yengesinden, Mart ayını yanında geçirmesi için davet alır. Yengesinin ona ayırdığı odada, 1943 yılında yazılmış kırmızı kadife kaplı bir günlük bulur. Günlükte okudukları, Emily'i ailenin yüzleşmek istemediği gerçek bir aşk hikayesine ve altmış yıllık bir aile sırrına ulaştıracaktır. Emily'i kimin olduğunu bilmediği günlüğü okumaya başladığında, kitap öyle sürükleyici hale geliyorki elinizden bırakamıyorsunuz. Neredeyse okuduğum en hızlı kitaplardan.Hikayenin adada geçmeside çok güzel, benim gibi deniz tutkunlarının ruhunu içine alarak huzurla dolduracak. Eğer, aşk tarih ve gizem tarzında seviyorsanız mutlaka okumalısınız. Yazar sizi son sayfaya kadar merakta bırakacak, fazlasıylada duygulandıracak.


Oldum olası çok severim tiyatro kitaplarını. Ama daha zordur hikayenin içine girmek çoğu zaman. Fakat girdiğiniz zamanda tadından yenmez bir keyif alırsınız. Hele bir de bu oyunu yazan kişi usta bir yazarsa. İşte o zaman hepten daha da güzelleşir bu oyun. Martı'da bu tadı size verebilecek, klasikleşmiş, eşsiz bir eser. Tam olarak bir aşk hikayesi demek yanlış olmaz sanırım. Karakterlerin her biri ayrı ayrı bağlıdır sevgiye, aşka. Anlatımda sevgi gibidir. Sizi sarmalar sarar hep yanınızda olacakmış gibi hissettirir. Bir an bile üzülmeyecekmiş gibisinizdir. Sevgidir işte bu aldatmacalı pembelik. Ama o zaman görmezsiniz gerçekleri ya da olabilecekleri. Gelecek tek bir insandır artık. Hayat hayat değil, gelecek kaygısı ise artık bir kaygıdan öte umuttur sizin için. Her aşıktan farklıdır sizin aşkınız. Bambaşkadır sizin için bu sevgi. Başkanın da başkasıdır o an. İşte Martı size böyle şeyleri hatırlatır. MEDVEDENKO: Neden ama? Aklım ermiyor. Sağlığınız yerinde. Babanız zengin değil ama,durumu hiç de kötü sayılmaz. Bir de beni düşünün. Ayda topu topu yirmi üç ruble geçiyor elime,emeklilik kesintisi de caba,ama yine de yas tuttuğum yok. MAŞA: Para... Ne önemi var paranın? İnsan yoksulken de mutlu olabilir.


Her ne kadar başlarda Oblomov gibi bir aşk sürüncemesi ve klasik abartılı sevgi yoğunluğu tadından dolayı hayal kırıklığı yaşasam da üçyüzlerden sonra bu durum yerini akıcılığa, hayatın bir kesitine eşlik etmeye doğru gitti. Aynı zamanda karakterin olgunlaşması ve bazı şeyleri farketmesiyle değişen kitap, hakikaten Jack London'ın yarattığı en iyi karakterlerden biri haline geldi. Otobiyografik roman olarak ele alınan Martin Eden'de kitabı yaşayarak okumanız kaçınılmaz. Karakterle beraber büyümek, olgunlaşmak ve olaylara bakış açısının değişmesini gözlemlemek çok iyi. Jack London'un hayatının benzer noktalarına bu tip bir bakış hakikaten enteresan bir deneyim oluyor. Özellikle hayatın zorlukları karşısında bulduğu destekler ve kendisine sunduğu çözümlerle devam etmek iyi bir deneyim. O zamanların Amerika'sında yaşananların sertliği elbette günümüzle kıyaslanamaz ama sanki az biraz benzer bir dünya var günümüze gelindiğinde. Tabi büyük bir fark var. Artık o zamanların sevgileri ya da modern zaman aldatmacası adı ile aşkların yaşanması çok daha farklı. Yüzeyselliğimizin yanına eklenen maddiyat ve şekilcilik ile güzel güzel yaşadığımızı sanıyoruz yaşatıldığımızı sandığımız küçük dünyalarımızda. Özellikle en sonunda varoluşun muazzam kaosundan kaçma isteği ve vurucu diye adlandırabileceğimiz sonu ile okunması gereken kitaplar arasında.


Okumaya ara ara çocuk kitapları ile devam ederim. En çok sevdiğim şeylerden biridir bu. Sürekli aynı türde aynı tarzda okumak yerine, sürekli olarak karışık ilerlerim. Özellikle çocuk kitaplarını her ay birkaç tane okuyacak şekilde ayarlamaya çalışırım. Bu ay çocuk kitabı olarak seçtiğim kitap ise Martıya Uçmayı Öğreten Kedi oldu. Yazarın daha önce kitabını okumamıştım nasıldır diye merak ediyordum ki merakım yerine hayranlığa bıraktı. Martıya Uçmayı Öğreten Kedi, Luis Sepulveda tarafından yazılmış bir çocuk kitabı. Okyanusu aşmaya çalışırken, denize dökülmüş olan petrolden dolayı zehirlenen, kanatları uçamaz hale gelen genç martı Kengah, son bir güç ile uçmaya devam eder. Bir evin balkonuna düşer ve orada kocaman bir kara kedi ile karşılaşır. Kara kedi ona yardım etmek ister fakat yardım etmek için ordan ayrılmadan martı ölmüştür. Fakat ölmeden önce kediden bir söz vermesini ister. Son anda oraya yumurtlamayı başaran martı Kengah, kara kediden yani Zorba'dan yumurtaya sahip çıkmasını ister. Sonrasında Zorba'dan üç şey ister. Zorba, yumurtayı yemeyecek, yavru doğana kadar yumurtayı sıcak tutup, ona gözkulak olacaktır ve yavru doğunca ona uçmayı öğretecektir. Kara kedi Zorba bu duruma çok üzülür ve hemen bu istekleri kabul eder. Martı Kengah huzurla gözlerini kapatır ve ölür. Aradan günler geçer ve Zorba yumurtayı sıcak tutmaya başından ayrılmadan ona göz kulak olmaya devam eder. Sonrasında yumurta çatlar ve içinden bir yavru çıkar. Adını Şanslı koydukları bu güzel martı yavrusu çok geçemden hareketlenmeye başlar ve Zorba onu korumanın hiçte kolay olmadığını görür. İşler daha fazla sarpa sarmadan yardım almaya karar verir ve daha tecrübeli olan kedi dostlarına gider. Daha sonra bir martıya uçmayı nasıl öğreteceklerini düşünen kediler bu konuda ansiklopedilere başvurarak nasıl uçulduğunu öğretmeye çalışırlar Şanslı martıya. Martıya Uçmayı Öğreten Kedi, birbirinden çok farklı iki canlı türünün, bir arada yaşamasının, birbirlerine zarar vermemesini, birbirini sevip saymasını en içten en yalın dille anlatan bir öyküdür. Şili'li Luis Sepulveda'nın 12 dile çevrilmiş olan bu güzel kitabı, bize sevgiyi, hoşgörüyü ve yardımlaşmayı en saf hali ile anlatıyor. Bir kedi ile yavru bir martı arasında oluşan bu saf sevgiyi, karşılıksız yapılan iyilikleri en güzel anlatımla bizlere anlatıyor. Bu güzel kitabı sadece çocuklar için değil büyükler içinde tavsiye ediyorum.


Marvel 1602 Neil Gaiman'ın, Marvel karakterlerinin 1602 yılında olsalardı nasıl olurdu sorusuna verdiği cevap niteliğinde bir çizgi romanı. Tabi tüm karakterleri bu çizgi romanda göremiyoruz. Özellikle görmek istediklerimizden olan bir çok karaktere yer verilmemiş. Neil Gaiman çalışmasıdır, alınmalı okunmalıdır diye düşünerek aldığım bir çizgi roman. 1602 yılında bu tip kimseler yani süper kahramanlar konu olarak oldukça dikkat çekici. Tabi bu tip bir konuyu işlemek daha doğrusu ince ince kurgulamak oldukça zor. Tabi bir de şu var bu karakterlerin bir çoğunu bir arada tutmak, bu bir aradlıktan uygun ve dolgun bir hikaye çıkarmak çok daha zor. Bunu zaten hepimiz kabul ediyoruz. Fakat her ne olursa olsun sanki daha bir güzel daha bir sürükleyici daha bir bir şey olabilirmiş diye düşünmeden yapamıyorum. Kötü de demiyorum kesinlikle, çünkü kötü değil. Doğru kelimeyi bulmak oldukça zor kabul edeyim. Boş ya da içi dolu değil gibi de doğru kelimeler değil. Belki şöyle denebilir; daha iyi olabilirdi... Evet hakikaten de çok daha iyi olabilirdi. Neil Gaiman adını görünce alayım vardır bir şey mutlaka mantığı ile hareket ettiğim sanırım son kitaptı bu. Artık kendimi dizginliyorum. Zaten süper kahraman çizgi romanlarına karşı önyargılıyımdır biraz kolay kolay alıp okumam. Hele hele kaptan amerikalar, daredaveiller, anti kahraman poh pohlamaları vs. benim için bir şey ifade etmez. Elbette saygı duyduklarım var. Fakat dediğim gibi benim için çizgi roman demek illa süper kahraman poh pohlamaları değil. Bu yüzden bu çizgi romana karşı az biraz önyargılıydım. Ama önyargılarım az birazdan daha biraz fazla haklı çıktı bu kez.


Nedendir bilmiyorum son bir kaç aydır çizgi roman seçimlerimden hiç memnun kalamıyorum. Tam olarak beğenmiyorum diyemem ama birşeylerin eksik olduğundna eminim. Ya benden kaynaklanıyor ya da bu serilerde bir sorun var. Masallar serisi çok merak ettiğim serilerden biriydi. Özellikle hikayesi çok iyi. Güzel bir işleme ve çizime denk gelirse tadından yenmez diye düşünüyordum. Her birini ayrı bir yazı yapmak yerine okuduğum üç cildi tek yazıda yorumlamaya çalışacağım. Farklı bir hikaye farklı bir çizgi roman. Çok fazla etkilendim diyemem ama seri güzel gidecek gibi. İlk cilde göre konuşmak doğru olmaz okudukça daha da güzelleşecektir diye düşünüyorum. Evet hislerim bu yönde ama en büyük can sıkıcı özelliğe değinmeden geçemeyeceğim. Klasik amerikan filmlerinde olduğu gibi burada kredi verenler, ödemeler, takip edilmesi gereken işler, muhasebesel sorunlar vb. gerçekçi öğeleri ekleyerek, bu olağan üstü durumların, günümüz şartlarında yaşandığını vermeye çalışmışlar ve bu kahramanların, yaratıkların bu düzene uymaya çalıştıklarından bahsedilmiş. Bir kere şu yanlış, bu kahramanlar, masal karakterleri, olağanüstü canlılar vs. zaten bizi bu dünyadan uzaklaştırmak için bulunmuş hayal gücü öğeleri. Bunları şu an ki zamanda şu an ki hayata eklerseniz güzel bir tablo çıkmaz ki? Zorlama bir tablo çıkar karşımıza. Zaten olan da bu olmuş. En çok rahatsız olduğum durum buydu ve bu ne yazık ki tüm ciltlerde devam ediyor. Bir diğer durum ise karakterlerin inanılmaz kopukluğu. Tamam birebir aynı olmayacaklar kabul ediyorum ama amerikan dedektifi gibi sürekli sigara içen kurt adam da ne yahu? Hele hele sonradan bunu koku duyum çok gelişmiş, kokuları almamak için sürekli sigara içiyorum bahanesi nedir? Bu kadar mı abuklaşılır? Hazır kurt adama değinmişken bu kurt adamın belli bir boyutu yok mu? Her dönüşümünde farklı bir boyutta... Çizerlerden dolayı bir değişim diyeceğim ama aynı çizerin sayfasında bile bu denk gelebiliyor. Neyse bu çok önemli değil zaten. Her ne kadar Sineklerin Tanrısı ve Hayvan Çiftliği'nden alıntılar olsa da güzeldi. Masallar diyarının günümüzde ki halini güzel bir anlatımla sunmaya devam ediyor Bill Willingham. Küçük kardeşin şımarıklıklarını çeken pamuk, bu kez isyanı bastırmaya çalışıyor. Ama kardeşinin özverili çabalarıyla, hem ölümden kurtuluyor hem de kardeşini yeniden kazanıyor. Tabi burda yine domuzlar yine domuzlar... Onlarsız bir çiftlik düşünemiyoruz. Kötü olmaları için yaratılmışlar sanki her masalda. Masallar diyarında işler devam ediyor. Bu kez çizimler sonlara doğru berbatlaşıyor. Kötüleşiyor demiyorum dikkat ederseniz berbatlaşıyor. O kadar kötüleşiyor ki bazı yerlerde ağız çizmeyi bile unutmuş sanırım çizerlerimiz. İfadesiz prensesler tamam onlara alıştık zaten. Konuşma balonunda kıpırdamayan ağzılar o da tamam. Çok fazla şaşırılmayacak anlarda kıçına birşey girmiş gibi tepki verip, gözleri patlamış karakterler o da tamam anladık ama en sondaki kurt adam çizimi nedir? Bu kadar mı kötüleşir? Okumadan soğudum resmen.Tahmin ediyorum serinin en kötüsü idi. Konu olarak bir bütünlük sağlanmaya çalışılıyor onu takdir ediyorum. Konu kopukluğu sanki toplanıyor gibi. Fakat burada da sorun olaylar bir anda ortaya çıkıyor ve bitiyor. Yakışıklı prens bir anda mavi sakalın evinde çıkıyor. Kahyasını da bilmem nereye göndermiş oluyor vs. Aceleye mi geldi acaba diye düşünemden edemiyorum tabi. Seriye devam eder miyim etmez miyim şu an için emin değilim. Güzel bir indirim gelirse ancak o zamna diye tahmin ediyorum. Yine de herşeye rağmen böyle serilerin gelmesini çok istiyorum.


Hayatımın en mutlu anıymış, bilmiyordum Öyle altı dolu, öyle iyi ifade eden bir cümle ki bu, adeta özeti gibi romanın! Uzun cümleleri, uzun betimlemeleri, bitmek bilmeyen sayfaları ile Orhan Pamuk, okunması zor bir yazar, kabul ediyorum. Ancak Masumiyet Müzesi gibi, saplantılı bir aşkın romanı da başka türlü yazılamazdı! Roman, 70'li yılların İstanbul'unda, zengin bir ailenin çocuğu olan Kemal'in, düzenli bir ilişkisi ve gelecek planları varken, uzak akrabalarının fakir kızı Füsun'a aşık olması ile başlıyor. Kemal'in Füsun'a olan aşkının, küçük bir kaçamaktan, tutku dolu bir saplantıya dönüşmesi ise, aslında aile ve gelecek kaygısıyla verdiği karar neticesinde onu kaybetmesiyle, yani artık ona ulaşamayışıyla umutsuz bir hal alıyor. Ama usta yazar, bu basit zengin erkek, fakir kız hikayesini öyle bir işliyor, öyle bir anlatıyor ki, Kemal'le birlikte yaşadığı her türlü buhranı içinizde hissetmekten kendinizi alamıyorsunuz. Kemal'in saplantılı aşkı, onun bir süre sonra hayatının tek amacı haline gelince, artık sosyal ortamlarından uzaklaşan, hayatının çizgisi tamamen değişen birine dönüşmesi de kaçınılmaz oluyor. Kemal, Füsun'a her ulaşmaya çalıştığında, onu biraz daha kaybederken, her temasta ondan bir eşyayı gizlice çalıyor ve böyle meydana geliyor işte Masumiyet Müzesi. Kahramanımız, saplantılı aşkının yaşadığı evi sonunda bir müzeye çeviriyor ve orada senelerce biriktirdiği Füsun'a ait eşyaları sergiliyor. Masumiyet Müzesi çok iyi tasarlanmış bir proje aynı zamanda.


Yine değerli bir eser dilimize kazandırılmış İş Bankası Kültür Yayınları tarafından. Bu kez bir şiir kitabı. William Blake'in Masumiyet Şarkıları adlı eseri. Her ne kadar bana hitap etmese de daha doğrusu benim okuduğum zamanki şiir dünyasında yer bulamasa da güzel bir eserdi. Aslında demek istediğimi şöyle anlatmaya çalışabilirim. Şiir zaten çok zor bir sanat dalı, bunu hepimiz kabul ediyoruz. Bunun ötesinde farklı bir dilde yani anadilin haricinde bir dilden gelen şiirleri, çeviri ile okumaya başladığında, otomatikman bir sıfır geride başlamış oluyorsun. Anlatımı ağdalı ve zor bir dile de sahipse eğer yazarın, işte o zaman oldu mu sana iki sıfır. Böyle böyle eksileri aldıktan sonra zaten nedir ne değildir? Çözme süresi de biraz geçiyor. Bir kaç satırda anlayabilirsen bazı kısımları ne ala ama yok bulanıklaşırsa ilerleyen her kelime, işte o zaman sana hitap etmesi zorlaşır o eserin. Umuyorum anlatabilmişimdir ne demek istediğimi. Çünkü bu konuda anlaşılmak, şiir kitaplarının anlaşılması kadar zor bir konu. Bir eserin okunma zamanına göre bile değişen ruh hali, söz konusu şiir olduğunda çok daha zor bir yola giriş yapmış oluyor.


Richard Bach'ın Martı romanından sonra okuduğum ikinci kitabı Mavi Tüy oldu. Martı'daki gibi bir beklenti ile okumaya başlamadım tabi. İlk başlarda konu çok ağır ilerliyor ve biraz yorucu gidiyordu. Ortalarına doğru biraz daha ilgi çekici hale geliyor ve sonlarına doğruda daha büyük bir şevkle okumaya devam ediyorsunuz. En sona geldiğinizde ise Martı gibi bir etkilenme olmasada onun çok yakınlarında bir etkilenme ile kitabı bitiriyorsunuz. Kitapta geçen sözler daha doğrusu kitabın içindeki bir mesih el kitabında geçen sözler çok etkileyici ve bir o kadarda düşündürücüydü. Belirgin olarak o sözler çok dikkatimi çekti. Bir diğer güzel yanı ise vermeye çalıştığı mesaj ve tabiki anlatılmak istenenin derin felsefesi. Bu kimine göre kuantum evreni kimine göre karma kimine göre vs... Aslında her okuyucu kendine göre bir anlam çıkartabilir bu kitaptan. Benim anladığım ise herşeyin tamamen kafamızda tamamlandığı ve şekillendiği gerçeği. Neyi nasıl görmek isterseniz, o size o şekilde görülecektir. Zaten bildiğimizi bulmaya çalışırız hayatta. Sadece kaybetmişizdir, aslında biliyoruzdur ama sadece yerini bulamıyoruzdur. Tabi bu kadar basit değil. Teoriden pratiğe geçildiğinde iş biraz tuhaflaşıyor. Fakat kitap vermek istediğini daha doğrusu anlatmak istediğini pratiğe dökerek yada somut örneklerle vermeye çalışmıyor zaten. En hoşuma giden diyalogların birinde, insanlar büyük gruplar oluşturduğunda ya birini ilahlaştırırlar ya da birini çarmıha gererler diyordu. İşte insanları yansıtan en güzel söz bu. Bir araya geldiğimizde ya yanlış bir şey yapıyoruz ya da kötü bir şey yapıyoruz. Günümüzede baktığımızda insanlar bir araya geldiğinde genellikle sosyal ortam, insanlarla içiçe olmaktan vs. bahsedilir. Fakat bu kalabalıkta mutlaka ama mutlaka bir sorun çıkar. Annelerimizin bir lafı vardır hani nerde çokluk orda bokluk diye. Hakikatende çok doğru bir söz. Burada yanlış anlaşılmak istemem büyük gruplar oluşturmak kalabalık olmak kötüdür vs. demiyorum. İnsanlar bir araya geldiğinde güzel bir şeye imza atamıyorlar demek istiyorum. Elbetteki istisnalar vardır. Ya da birbiri ile uyumu yakalamış insanlar vardır. Onlar burada ki konumuzun dışında kalıyor. Bu kitaptaki her şey yanlış olabilir... der.


Filme ilham kaynağı olmuş fakat film ile uzaktan yakından bir alakası yok. Anlatılan hal ve durum çok daha derin anlamları içinde barındırıyor. Tek kelime ile muhteşem bir bilim kurgu. Bir solukta okudum ve uzun uzun düşündüm. Önyargınların ne kadar yanlış olduğunu bir kez daha anladığım kitap Maymunlar Gezegeni. Kitaba olan önyargımın yarısından fazlası filminden dolayı idi. Diğer yarısı ise maymun hikayelerine olan önyargılar. Ama kitabın daha başlarında bu iki önyargımda yok oldu. Zaten önyargının, kitapların arasında yeri yok. Olmamalı. Bunu biliyorum fakat zaman zaman kapıldığım oluyor. Fakat bu kez önyargımı tetikleyen film ile hiç bir alaka olmaması beni çok sevindirdi. Dediğim gibi kitabın ne film ile ne de klasik maymun hikayeleri ile alakası var. Anlatılmak istenen çok ama çok daha farklı çok daha derin çok daha bizi ilgilendiren ve çözmemiz gereken bir sorun. Tahminim bu tip bir sorun ile henüz alakamız yok. Belki de umrumuzda değil. Belki de bu tip bir ütopyanın ya da geleceğin olmasına mümkün gözü ile bakılamıyor. Fakat kitabın sonunda aklıma gelen Zaman Makinesi ve onun sunduğu gelecek ile benzerlikler bulmadım değil. Geleceğimizin bize neler getireceği daha doğrusu bizden neler götüreceği ile ilgili güzel bir belki böyle olur kitabı diyebilirim. Bahsettiğimiz gelecek bir on yıl ya da yüz yıl sonrası değil, çok daha ilerisi bir gelecek. Elbette böylesi bir gelecekte ne olacağını ya da nelerin bizi beklediğini bilemeyiz. Fakat bildiğim bir şey varsa o da Maymunlar Gezegeni'nin bize sunduğu olabilirlerin her biri olabilir gibi görünüyor. En son sayfasına kadar temposu düşürmeyen elinizden bırakamayacağınız bir kitap. Bir an önce okumanızı tavsiye ederim.


Gelecekte dünyadan kalkan bir uzay gemisi, başka bir yıldızın yörüngesinde dolaşan ve Dünya'ya oldukça büyük benzerlikler gösteren bir gezegene doğru yola çıkar. Yolculuk kazasız ve sorunsuz bir şekilde biter ve içlerinde Ulysse adlı bir bilim adamının da bulunduğu bir grup insan, Soror adını verdikleri bu gezegene iniş yaparlar. Fakat bu yeni dünyada dengeler alışılageldik türden değildir. Aklın bahşedildiği tür insan değil, maymundur ve insanlar vahşi bir hayvandan farksızdırlar. Ulysse sonunda yalnız kalacağı bu yolculukta, maymunların güvenini kazanıp, kendisinin de akıl eden bir varlık olduğunu ispat etmek ve silinen insan ırkını kurtarmak zorundadır. Tanrı'nın kutsal varlığı olmayabileceğimize yönelik o korku ve aslında ne olduğumuzu görmeye yönelik bir ayna. Okuduğum bilim kurgu eserleri içinde beni en çok bağlayan, esir eden hikayelerden biriydi şüphesiz. Hem anlatımı hem de olayların sürükleyiciliği, çarpıcılığı açısından her şey yerli yerindeydi. Bulabileceğim tek kusur, çok büyük rahatsızlık vermemiş olsa da, editöryel bir takım sorunlardı. Yanlış yazılmış kelimeler gözüme çarptığında, hikayenin içinde beni huzursuz ediyor açıkçası. Bu ufak kusurların, sonraki basımlarda düzeltileceğini umuyorum.


Mercier dedi Camier dedi, Mercier dedi Camier dedi, Mercier dedi Camier dedi, Mercier dedi Camier dedi... Fakat Godot'yu Beklerken'in hatrına bir kez daha okuyacağım bir zaman sonra. Tabi bu kez öncesinde okunması gereken Samuel Beckett kitaplarını okuduktan sonra. Mercier ile Camier, Samuel Beckett'in dünyasında konuşan, görüşen daha doğrusu görüştüğünü düşündüğümüz iki karakteri. Belki de kendi dünyası. Bilinmez tabi o kadarı ama öğrendiğim kadarı ile bu kitabın içinde diğer kitaplarında izleri var. Bu izleri bilmeyen bir bünye ister istemez kitaptan uzaklaşır mı? Bunu bilemiyorum. Ama bildiğim şey o kitapları okuduktan sonra bu kitaba tekrar döneceğim. Çünkü az biraz yakıcı etkiyi tadamadan kendimi bir anda sıkılmalar içinde buldum. Hani Samuel sarmalları beynimi tırmalayan dedim kendi kendime. Elbette onlar orada bir yerlerdeydi ama işte bende oluşmaları her sayfada daha bir imkansızlaştı. Dediğim gibi şimdi değil ama daha sonra tekrar görüşeceğiz Mercier ve Camier!


Boris Vian'ın en sert kitaplarından biridir Mezarlarınıza Tüküreceğim. Irkçılığı çok fena bir dille eleştirir ve yerden yere vurur. Tabi bunu klasik yollarla yapmaz asla. Boris Vian stilinde yapar. O yüzden kitap bazı kimseler için yanlış gibi gelebilir. Ama aslında bu bir tarz meselesidir. Mezarlarınıza Tüküreceğim 1946 yılında yayımlandığında ve sonrasında da çok konuşulan bir kitap oldu. Üslup bakımından sansüre uğradı. 1959'da yılında sinemaya uyarlandı ve benzer sansürler burada da yapılmaya çalışılmış. Aslında kitabın eleştirisi oldukça net ve sert. Bu yüzden kitabın işleyişi ve kurgusu bizi kimi zaman diğer tarafın gözü ile verilmeye yönelik. Kitabımızın hızlı kahramanı Lee Anderson intikam ateşi ile yanıp tutuşan bir mulatto Amerikalıdır. Lee'nin kardeşi Tom başka bir yerde yaşamakta, Lee başka bir yerde yaşamaktadır. Tom bir kitapçıda çalışmaktadır. Tom kardeşi gibi değil, tam bir siyahi olduğu için sorunlar yaşamaktadır. Beyaz bir kadına aşık olur fakat bu aşk kısa sürer çünkü Tom öldürülür. İşte Lee kardeşinin intikamını almak için hem daha az siyahi görünümünü, hem de yakışıklılığını kullanarak intikam ağlarını örmeye başlar. Kitap Amerika'da yasaklanmış ve şiddetli bir dille eleştirilmiştir. Fakat kitabın vermek istediği mesaj çok nettir. Halen devam etmekte olan ırkçılık konusunda belki biraz sert, belki biraz erotik bir eleştiridir ama sonuçta yerine giden, haklı ve doğru bir eleştiridir. Dünyamızın gittiği duruma bakacak olursak, ırkçılık belasından kurtulmamız için çok daha sert eleştirilere ihtiyacımız olacak gibi görünüyor.


Kitabını okumuştum fakat bir de çizimleri ile okuyayım dedim. Fakat beklentimin biraz altında oldu. İki cilt olarak sunularak ekonomik kaygı ile satışa çıkarılması ise beni daha bir soğuttu. Kitabı ile ilgili uzun uzun yazmıştım zaten. Burada bulunan linkten okuyabilirsiniz. Fakat Neil Gaiman çizgi roman çalışması yapar okunmaz mı? Diyerek bu çizgi romanı aldım. Fakat dediğim gibi gerek çizimler gerek hikaye budanmış gibi geldi bana. Kitapta aldığım hazzı çizgi romanda bulamadım. Bu kitabını okuduğunuz ve çok beğendiğiniz bir eserin filmini seyretmek ve filminin klasik hollywood konularına takılıp, eserin içine etmesi gibi denebilir. Benzeri bir durumu bu çizgi romanda yaşabiliyorsunuz. Belki de sadece ben yaşıyorum bilemiyorum. Bir de iki cilt olarak çıkarılması beni çok rahatsız etti ve düşündürdü. Tamam, Neil Gaiman sürekli olarak sinemaya oynuyor, ekonomik bir beklenti ile yapılıyor artık bir çok işi biliyorum ama bu kadarı bana biraz fazla geldi. Edebiyat dünyasının rock starı gibi saçma sapan bir ünvan alan Neil Gaiman bu ünvanı benimsemiş gibi davranıyor sanki. Sürekli olarak beyaz perdeye oynayan öyküler ve sürekli daha fazla kazanmak için iki sayfalık öykülerden bir çizgi roman ya da çocuk kitabı çıkarmak bana sorarsanız kötü. Belki de ben bunu fazla taktım kafama bilemiyorum ama şu an düşüncelerim bu şekilde. Sonuç olarak okunur bir çizgi roman fakat Mezarlık Kitabının kitabını okumadan okunmamalı diye düşünüyorum.


Mezarlık Kitabı'nın ismine, kapağına ya da içindeki illüstrasyonlardan herhangi birine bakarsanız, korku-gerilim türünde bir kitap olduğunu sanabilirsiniz. Fakat okuduğunuzda, herkesten farklı olarak yetişen bir çocuğun saflığını, masumiyetini, mezarlık dışındaki hayata bakışındaki güzelliğini, çoğunlukla cesaretini görebileceğiniz, benim sevecen olarak adlandırdığım kitaplardan biri olduğunu göreceksiniz diye düşünüyorum. Şöyle anlatayım size, okuduğunuzda böyle bir resim değil, Neil Gaiman'ın temellerini, iki yaşındaki oğlunu mezarlığın yanında bisiklete binerken gördüğünde attığı bu fantastik dünya, yazarın alışık olduğumuz üslubunda olsa da diğer yetişkin kitaplarına göre daha sade, genç yetişkinlere daha çok hitap eden bir roman. Gaiman yine her zamanki gibi bambaşka bir dünya kurup, önümüze getiriyor. Kendi kurduğu bu farklı dünyayı, bizim alışılageldik dünyamızın içine yerleştiriyor. Alışılageldik dünyamızdan bir karakteri, biraz da şans eseri, kendi kurduğu dünyasında yaşamaya mecbur ediyor. Başta bunlar talihsiz bir olay gibi gelse de, Gaiman öyle bir üslupla anlatıyor ki kendi dünyasını, gün gelip bu karakter bizim alışılageldik dünyamıza dönme şansını tekrar elde ettiğinde, kendimi dönmesin isterken buluyorum. Mezarlık Kitabı'nda da, daha bir bebekken mezarlıktaki hayaletlere emanet edilen Nobody adlı çocuğunun bu yeni dünyaya uyum sağlamaya çalışması anlatılıyor. Nobody, ölüler ve canlılar arasındaki sınırda yürüyecek kişi olarak kehanetlerde de belirtiliyor. Dolayısıyla etraftakilerin kısaca Bod olarak hitap ettiği bu çocuk, kendisini öldürmek isteyen Jack adlı insanlara karşı bir savaşın içine düşüyor. Tabii tek başına değil, koruyucusu Silas ve hayalet ailesi onun her zaman yanında! Kitapta en sevdiğim karakter ise bunlardan hiçbiri değil, Yaşadığı dönemde cadı olduğu için boğulmuş ve yakılmış bir hayalet: Liza. Liza'nın yakından gelen sesi, Gerçekten de, hayat canlıların elinde heba oluyor Nobody Owens. İçimizden biri yaşayacak kadar ahmak ve o ben değilim. Beni özleyeceğini söyle. dedi. Scarlett da başlarda sevilebilir bir karakterdi ama sonlarda bozdu 🙂 Gönlü kalmasın onun da bir repliğini ekleyelim. İlk olarak kitabın bana göre asıl uzun olması gereken kısmı daha kısa bırakılmış. Jack adlı insanlar ve kurdukları örgüt ve onların Nobody'yi korumaya çalışan insanlarla savaşı daha uzun tutulabilirdi. Bunun yerine uyum süreci daha fazla bana göre biraz da gereğinden fazla uzatılmış. Sebebi de kitabın daha önce de belirttiğim gibi genç yetişkin ve çocuklara hitap edecek şekilde yazılması bana göre ki haklı bir sebep. Yazar anladığım kadarıyla daha genç yaştaki okuyucuları bunlarla sıkmak yerine, bir çocuğun diğerlerinden farklı olarak yaşaması konusuna eğilmeyi tercih etmiş. Her halükarda, her yaştaki okuyucuya hitap eden güzel bir roman. Gaiman'ın kitapları içinde en başarılı roman mı tartışılır tabii ama hani yeniden okunabilecek kitaplar vardır ya bence Mezarlık Kitabı da onlardan biri. İkinci olarak kitap boyunca daha fazla bilgi için bekleyip durduğum ıssız tipler hakkında dişimin kovuğunu dolduracak kadar bile bilgi alamadım. Vampir diyen var yahu, şok oldum. Silas, kitaptaki en havalı karakter, ne olurdu yani adam hakkında biraz daha bilgi alabilseydik. Mesela nedir bu yüce koruyucular, keşke biraz açaymış. Üçüncü olarak vazgeçtim bu olumsuz değil 🙂 kitap Harry Potter'a hafiften benziyor. Ne alaka demeyin. Az çok Harry Potter yutmuşların içine, ailenin gizemli bir adam tarafından öldürüldüğü ama bebeğin öldürülemediği kısmı okurken, felsefe taşının başındakine çok benzeyen bir karanlık his mutlaka doğmuştur! Ama dediğim gibi olumsuzu bırak bu benim için baya baya olumlu bir özellik. Son olarak bir iyi bir de kötü haber vereyim, bitireyim: Mezarlık kitabı film olacakmış meğer fakat seçilen şirketlerdeki anlaşmazlıklar nedeniyle film askıya alınmış, Gaiman son olarak projenin iptal olmadığını yalnızca yeni bir şirket bulmaları gerektiğini duyurmuş. Olursa ne güzel olur, umarım olur diyorum.


Martıya Uçmayı Öğreten Kedi'den sonra Luis Sepulveda'nın tüm çocuk kitaplarını daha doğrusu tüm kitaplarını okuma listeme aldım. Onlardan biri olan Miks, Maks ve Meks'in Öyküsü tam bir arkadaşlık kitabı. Çocuklara arkadaşlığın önemini güzel bir dille veren, oldukça sıcak bir kitap Miks, Maks ve Meks'in Öyküsü. Naif, sakin, güzel bir kitap. Dostluk kokan, arkadaşlık hissettiren güzel bir kitap Miks, Maks ve Meks'in Öyküsü. Hikayemizin kahramanları, genç bir insan, kör olmuş bir kedi ve korkak mı korkak fare. Kedinin kör gözlerinin yerine geçen korkak fare ile birlikte hırsızları kaçıran kedi, çatılardan çatılara atlıyor, beraberce güneşin doğuşunda çatıda oturuyorlar fare ile birlikte. Genç işe gittiğinde ev onlara kalıyor ve diledikleri gibi geziyor tozuyorlar evin etrafında. Hiç bir zaman yalan söylemiyorlar. Birbirlerinden birşey saklamıyorlar. Birşeyi ne için yapıyorlarsa onu o an söylüyorlar birbirlerine bir şekilde. Mesajını ise en güzel anlatımla, en güzel dille veriyor. Eğer iyi bir arkadaşınız varsa sırtınız asla yere gelmez. Bu güzel kitabı çocuklarınıza okutunuz, sonrasında siz de okuyunuz.


Yazar bu kitabında moda ile zihniyet arasındaki ilişkileri, eskiyi reddedip yeniyi önceleyen, yeni'nin yeni kalamaması nedeniyle de sürekli bir değişim esasına dayalı olan modernizmin gelişim süreciyle birlikte irdeleyip gözler önüne seriyor. Bu süreçteki değişimden sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel yapıların yanı sıra, insan bilincindeki epistemolojik ve psikolojik oluşumlar da payını almıştır. Latince oluşmayan sınır anlamındaki modustan gelen moda, batılılaşma ile birlikte telaffuz edilmeye başlanmıştır. En fazla kıyafet alanında kullanıldığı düşünülse de bütün ilim dalları ve düşünce alanı da dahil olmak üzere sosyal yaşamın sürekli değişiklik gösteren her alanına nüfuz etmiştir. Bu yönüyle moda, tam bir dönüştürücü özellik taşımaktadır. 1789 ihtilalinin 'özgürlük' ve 'eşitlik' ortamından yararlanan moda, saray çevresine ait olan giyim zevkini toplumun bütün katmanlarına ulaştırmış, böylece geleneksel toplumların giyim ve hayat tarzıyla ayırt edilen sınıfsal yapısı yavaş yavaş dönüşüme uğramaya başlamıştır. Sanayi Devrimi ile birlikte, tekstil alanındaki yenilikler ve üretim artışı da modanın gücünü artırmıştır. Her ne kadar moda, bütün tabakaların aynı ürünü kullanmalarını salık verse de daima kendilerini, aşağıda gördüğü kesimden ayrı bir statüye oturtma gayreti içinde olanların yaşam standartlarını farklılaştırma çabaları, kabul edilmiyor görünse de sınıfsal farkların oluşturulduğunu kanıtlayan görsellikler içermektedir. Örneğin Fransız ihtilali ile ortaya çıkan Burjuva sınıfının herkesten farklı giyinmek istemesi, elbise tasarımcılığının bir meslek olmasını sağlamıştır. Barbarosoğlu'nun deyimiyle bugünün burjuvası da marka aracılığıyla kendini farklı kılma çabasındadır. Bu çabayı kendi adına iyi değerlendiren kapitalizm marka taklitlerini üretmekte, ucuza elde edilebilen taklit markalar, kullanıcıları olan alt ve orta ekonomik düzeyli topluluklara sınıf atlama olanağı sağlamaktadır . Fakat moda olan ürünlerin alt ve orta sınıflarca kullanılmaya başlandığında moda olma süreci sona ermekte, farklı ürünler bu sürece üst sınıflarca dahil edilmektedir. Her ürünün moda oluşu ile moda olmaktan çıkışı arasındaki zaman dilimi çok kısadır. Böylelikle üretim ve tüketim süreci çok hızlı gerçekleşmekte, kapitalist ekonomi büyümektedir. Geleneksel giyimde ise yararlı ve pratik olma ile din belirleyici unsur olmuştur. Geleneksel giyimde değişim esas değildir. Yüzyıllar boyu aynı tür kıyafetler kullanılmıştır. Farklılığı oluşturan en önemli unsur coğrafya farkıdır. Örneğin Anadolu'da iklime bağlı küçük farklılıklar haricinde yüzlerce yıldır aynı kıyafetler kullanılmış ve bazı yörelerde halen kullanılmaktadır. Bu yönüyle değişime odaklı moda olan giyimden tamamen ayrılmışlardır. Ayrıca geleneksel giyimde özellikle şehirlerdeki sınıfsal farklılıklar, giyimdeki farklılığı da belirleyebilmektedir. Üst sınıfa ait bir kıyafet alt sınıfta kullanılamaz. Fakat moda olan her şey 'demokrasi', 'özgürlük' ve 'eşitlik' kavramlarının dönüştürücü etkisiyle bütün sınıflara yayılmıştır. Moda yararlılık ilkesine bağlı olmaksızın birtakım değişiklikler yapma esasına dayanmakta, toplumdaki her türlü unsuru ve olayı kullanmaktadır. Moda ilk yıllarında ölçülü, ağırbaşlı ve zarif bir görünüm sunarken; son yıllarda protest bir kimliğe bürünerek her türlü kaideye isyan etmenin sembolü olmuştur. Modanın bu son özelliğinin, örtünmeyi baş örtmekten ibaret sayan bazı gençler ve orta yaşlılarda modaya uyabilme avantajını verdiği söylenebilir. Zira başörtüsü tek başına, yasak olması özelliğinden dolayı protest bir duruşun, bir isyanın sembolü olabilmektedir. Zaten 1990'larla birlikte reklam ve defilelerin etkisiyle başörtüsü , moda sektörüne dahil olmuş görünmektedir. Bin yıllar boyunca değişmezlik ve süreklilik özelliğine sahip dinsel ve geleneksel giyimin, temel özelliği değişme ve tükenme olan moda kapsamına dahil olma çabası, bu giyim tarzının taşıdığı geleneksel anlamları yitirmiş olduğunu, görünür varlığıyla birlikte modern sürece katıldığını göstermektedir. Şunu da belirtmek gerekir ki Türkiye'de modanın değiştirici, dönüştürücü gücü kendini Cumhuriyet'le birlikte değil Tanzimat'tan sonra, özellikle de Meşrutiyet'le kendini göstermeye başlamıştır. Tek ve önemli bir farkla Cumhuriyet'le birlikte modernleşme sürecinin olmazsa olmazı ve bir ülke/yönetim programı haline gelmişir. Kitabında güzellik yarışmalarına da değinen Barbarosoğlu, Haddizatında güzellik yarışmaları Batı'nın Batılı olmayan ülkelere Batılılaşma yolunda verdikleri bir başarı belgesidir. Temel prensip Batılı olmayan kadınlar da Batılı kadınlar gibi giyindiğinde onlar kadar hatta onlardan daha güzel olabilir esasına dayanmaktadır. Bu bakımdan Keriman Halis'in Dünya Güzellik Kraliçesi seçilmesi gidilen yolun doğruluğunun ispat edilmesi olarak yorumlanmıştır. Türkiye güzellik yarışmasına katıldığının ikinci yılında kraliçelik tacıyla dönerken, serbest piyasa ekonomisine geçen Rusya Federasyonu'nun da yarışmaya katıldığı yıl birinci olması tesadüfün dışında birtakım kriterlerin göz önüne alınması gerektiği düşüncesini pekiştirmektedir. der.


Momo Michael Ende'nin yıllar önce okuduğum güzel mi güzel bir kitabı. Aradan geçen bunca yıl sonunda tekrar okumak istedim. Aklımda kalanlar çok güzeldi ama boşlukları tamamlayamıyordum. O boşluklarda Momo'nun izini bulmaya çalışacağımı Momo'yu yeniden okuyayayım dedim. Ne de güzel demişim! Momo, gerek anlatımı gerek kurgusu gerekse hikayenin kendisi ile o kadar sıcak o kadar içimziden bir kitapki, sizi daha okumaya başladığınız bir kaç sayfada alıp götürüyor. Özellikle bizler gibi, çocukluğu sokaklarda geçmiş bir nesil için bulunmaz bir nimet. Zamane çocuklarını görüpte hangimizin aklına gelmemiştir bizim sokaklarda oynadığımız oyunlar, sokaklarda ki arkadaşlıklar? Zannetmiyorum ki düşünülmesin o yıllar, o zamanlar. Sokak aralarında, yolun ortasına meşelerimizi dizip, en baştaki meşeyi vurmaya çalıştığımız zamanları hatırlamayan var mıdır? Daha saymakla bitmez bizim zamanlarımızın oyunları. Peki ya şimdi? Sokaklarda çocuklar görebiliyor musunuz? Ben doğduğum büyüdüğüm yerlere gittiğimde bile göremiyorum artık. Her çocuğun elinde bir tablet bir akıllı cihaz. Suratlarında asla memnunolmayan bir ifade, dillerinde ise zehir zemberek sözlerle dolaşıyorlar. Sevgi ve saygının çoktan ayrıldığı vücutlarında, sözde insan olduklarını düşünerek gittikçe ruhsuzlaşıyorlar. Gözlerinin içinde çocukluk yok, başka şeyler var. Artık sistem hangisine ne soktuysa onunla dolaşıyorlar. Kıskançlık, doyumsuzluk, nefret, şımarıklık, kötü niyet, saygısızlık, terbiyesizlik artık ne varsa alması gereken. İşte Momo bu olayların nasıl başlatıldığından bahsediyor bizlere. Sistemin, adamlarıyla nasıl yol kat ettiklerini anlatıyor. İnsanlara değersiz şeyleri değerliymiş gibi gösterip, asıl değerlerinden nasıl uzaklaştırdıklarını gösteriyor. Tabi kitap bu ya burada herşey mutlu sonla bitiyor. Ama bizler gbiliyoruz ve hatta görüyoruz ki mutlu son çoktan gitmiş, kalmamış hiç. Ama olsun Momo'da mutsuz sona tahammül etmek kolay olmazdı. Herkes tavsiye ediyorum bu güpgüzel kitabı. Alınız okuyunuz okutunuz.


Herkesin bildiği ama fark edemediği bir şey vardır, yaşanılan gün içinde çok büyük bir sır vardır. Bu büyük sır zamandır. Onu ölçmek için saatler ve takvimler yapılmıştır ama bunlar hiçbir şey ifade etmez. Bazen bir saatlik süre insana ömür kadar uzun gelirken bazen de göz açıp kapayıncaya kadar geçer. Çünkü zaman, yaşamın kendisidir. Ve yaşamın yeri yürektir. Bu gerçeği hiç kimse 'Duman Adamlar' dan daha iyi bilemezdi. İnsanların zamanı üzerine gizli planlar kurup, zamanlarını çalıyorlardı. Aynı zamanda Momo eskisi gibi arkadaşlarını göremez, oyunlarını oynayamaz oldu. Arkadaşlarını ve diğer çocukları aradı. Çocukların hepsini dört duvar içine hapsetmişlerdi ve dışarı çıkmalarına izin vermiyorlardı. Parklarda koşmalarına, istedikleri oyunları oynamalarına izin vermiyorlardı. Momo yetişkinleri ve çocukları duman adamlardan kurtarmalıydı. Momo zaman ustası olan Hora Usta ile Duman Adamlara karşı ayakta durdu ve birlikte onları kentten def ettiler. Bu kitap hakkındaki düşüncelerim; ne kadar çocuk kitabı olarak yazılsa da aslında günümüzdeki insanların yaşantılarını içeriyor. İnsanlar zaman tasarrufu adına eski değerlerini, mutluluklarını yitiriyorlar. İnsan bu monotonlaşmış dünyada zamanın, yaşamın ve yaşamın içindeki tüm hissiyatlarını kaybediyor. Ayrıca insanlar ne birbirlerini dinliyor ne de anlamaya çalışıyor. Momo karakteri ise bir çocuk olmasına rağmen tüm bunları fark edip, kentin insanlarını bu bedbaht durumdan kurtarıyor.


Aslında sadece bir çizgi roman gözüyle bakmak yanlış. Çünkü bu çizgi roman, bizim ülkemizde anlaşılan çizgi roman anlayışından daha başka bir çizgi roman. Hayat hikayesi anlatılan Kiki'nin yanı sıra iki büyük dünya savaşı sırasında Fransa'ya bakıyoruz. O dönemde insanların yaşamlarına konuk oluyoruz. Ayrıca büyük yazarlar, büyük ressamlarla ve büyük fotoğrafçılarla karşılaşıyoruz. Her ne kadar o zamanlar daha büyük oldukları netleşmemiş olsa da. Montparnasse'li Kiki zor bir çocukluk geçirmiş, deli dolu bir kızımız. Sonrasında büyüyor, genç kız oluyor ama hala deli dolu. Hem yaşadığı dönem, hem şartlar, hem de düzgün bir ailesi olmamasından sıkıntılar büyüyor. Hayatına tek başına devam etmeye başlıyor. Bir şekilde geçimini sağlıyor. Şarkı söyleyerek, modellik yaparak hatta resim yaparak. Evet, sanatçı bir kişi Kiki. Fakat deli doluluğunun serseriliğinin daha doğrusu sıkılırım korkusuyla normal bir hayat yaşamak istememesi, onu daha sıkıntılı zamanlara doğru sürüklemeye başlıyor. İki dünya savaşı görüyor Kiki. Sayısız kötü insan tanıyor, sayılı iyi insan tanıyor Kiki. Çok erkek arkadaşı oluyor. Hepsini olmasa da bazılarını seviyor. Bazı zamanlar onlarda da kaçıyor. Sonra bir başka erkeğin kollarında güne uyanıyor. Ama mutlu Kiki çünkü istediği gibi bir hayat sürüyor. Dediğim gibi sadece bir çizgi roman demek çok zor. Biyografik bir çizgi roman, tarihi bir çizgi roman, savaş zamanı insan sosyolojisi ve psikolojisi ile ilgili bir çizgi roman desek daha doğru olabilir. Okudukça bitmesin dediğim, çok severek okuduğum enfes çizgi romanlar arasında yerini alan bir çizgi roman oldu Montparnasse'li Kiki. Sizlere de bu enfes çizgi romanı tavsiye ederim. Bilgesu Yayıncılık hakikaten güzel bir seçim yapmış. Kendilerine ne kadar teşekkür etsek azdır. Böylesi güzel bir kitabı dilimize kazandırmaları çok güzel bir yayıncılık başarısı bana göre. Umuyorum daha nice Kiki'lerle tanışırız.


İnanın bende bilemiyorum. Ama dediğim gibi kitabın içine çok giremedim. Diğer eserlerinde ki gibi bir okuma, sürükleyicilik ve elden bırakamama durumu Mozart ve Deyyuslar'da yaşanamadı. Ama bunun için kendimde hata arıyorum. Belki biraz tarz belki biraz çeviri. Hepsi birleşince sanırım cebedilemeyen bir okur çıkıyor. Evet bir diğer uygun kelime de bu sanırım. Cezbetmedi. Aslında bir kitabın cezbetmesi mi lazım yoksa hiç alakası yok mu bilemiyorum ama az biraz etkilemeli. Bakın bir uygun kelime daha sizlere! Tamam tamam bunu burada kesiyorum. Kitabın konusu dediğim gibi çok dikkat çekici aslında. Olmayan ve asla olmayacak olan cennette ölü ve büyük müzisyenleri tiyatro eseri gibi konuşturduğu, bazen, ara ara senfonilere yer verdiği, müzik terimleri ile bezenmiş, ağır ilerleyen ve okumayı güçleştiren bir kitap Mozart ve Deyyuslar. Güzel mi değil mi karar vermek inanın çok zor. Alın okuyun görün diyebileceğim bir kitap. Es geçilmemeli ama. Peki yazara giriş yapmak için doğru bir eser mi derseniz cevabım irice bir hayır olur.


Nazan Bekiroğlu'nu La ile tanımış, Nar Ağacı ile baş tacım olan yazarların arasına yerleştirmiştim. Vakit buldukça takip ettiğim, saygı duyduğum yazarın yeni kitabı Mücellayı hakkında araştırma yapma gereksinimi bile duymaksızın hemen edindim. Giriş kısmı itibariyle, 'yine muhteşem bir dönem romanı geliyor' dediğimi hatırlıyorum, nitekim öyle oldu da. Tıpkı Nar Ağacı'nın yaptığı gibi, Mücella da, olay örgüsünün geçtiği zaman dilimini her yönüyle, adeta hissettirerek, insanı hiç görmemiş, hiç duymamış olsa bile o döneme sürükleyerek yaşatıyor. İğne oyaları, nohut kahveleri, gaz lambaları, naftalin kokulu sandıklar, uzun kış geceleri, radyodan dinlenen haberler... Romana unutulmuş her şey adeta ilmek ilmek işleniyor diyebilirim. Yalan yok; yer yer kitapta sıkıldığım, yeter artık Mücella şu pasifliğinden kurtulsun, şu akıp giden denize o da karışsın dediğim oldu. Fakat öyle olsaydı Mücella, Mücella olmazdı; bunu da biliyorum. Her şeye rağmen, solan güle, içinde yazmaya değer bir şey olmayan kayda değmez ömre rağmen, Mücella bende kolay kolay geçmeyecek bir iz bıraktı. Yaşanmışlık ihtimallerini de düşündüğümde, Mücella'nın ardından yas tutasım bile geliyor esasen. Velhasılı kelam, Nar Ağacı adlı romandaki gibi insanın içini titreten, aşkı, ayrılığı derinden hissettiren bir akış beklentisine kapılmadığınız ve Mücella'nın ruhunu daha başlamadan kabullendiğiniz surette, keyif alarak, çoğunlukla da hüzünlenerek okuyabileceğiniz bir roman diyebilirim. Son olarak Nazan Bekiroğlu'nun Mücella üzerine, okunası bir röportajı var. Yanılmıyorsam röportajı Nazan Bekiroğlu'nun kızı yapmış ve ortaya hem keyifli hem de samimi bir sohbet çıkmış. Okumak isterseniz eğer, buradan ulaşabilirsiniz.


Yakın zamana kadar sık sık karşıma çıkan mavi kapaklı bir kitaptan bahsedeceğim. Adı Mucize olan bu kitabı okumamış olsanız bile muhtemelen kapağını görseniz aaa bunu görmüştüm dersiniz. Çünkü pek çok kitap blogger'ı bir dönem bu kitaba takmış durumdaydı. Basit bulmaktan korktuğum için okumak istemediğim ama bir yandan da konusundan dolayı merak ettiğim Mucize bir yakınım tarafından hediye edilince artık okuma zamanımın geldiğini düşündüm. Aslında hakkında yanılmadığım bir kitap oldu. Basit bir dili var, olay örgüsü tahmin edilebilir, karakterler yüzeysel işlenmiş. Ancak masumiyeti itibariyle şans verilmeyi hak eden, yazarın hedeflediği farkındalık oluşturma konusunda da başarılı olan bir kitap olduğunu söyleyebilirim. August yaşıtları kadar sıradan şeyler yapan fakat görünüş itibariyle sıradışı bir çocuktur. Yüz kemiklerinde gelişme ve şekil bozukluğuna neden olan kalıtsal bir rahatsızlık nedeniyle yüz hatları diğer çocukların korkunç, yetişkinlerin ise zavallı olarak nitelendireceği kadar kötü bir durumdadır. Bu yüzden August çocukluğunun büyük bir kısmını astronot başlığı takarak geçirmiştir çünkü diğer insanların bakışlarının odağına yerleşmekten ancak bu şekilde kurtulabiliyordur. Fakat o da her kitap karakteri gibi hikayesinin akışını değiştirecek ve astronot başlığından vazgeçip gerçek hayatla yüzleşecektir. August'un anne ve babası, örnek ebeveynler olarak gösterilecek kadar iyi ve sevecen insanlardır. August'u her şekilde korur ve kollarlar. August'un ablası Via ise anne ve babası çoğunlukla August'la ilgilenmek zorunda oldukları için çocukluğun ve genç kızlığın beraberinde getirdiği sorunlarla kendi başına baş etmek zorundadır. Kardeşi August'u çok sever, bununla birlikte kimi zaman onunla ilgili karmaşık duygular hissettiği de oluyordur. Kardeşinin bebekliğinden beri maruz kaldığı ağır tedaviler nedeniyle annesi ve babasıyla yeterince vakit geçirememiş, kimi zaman aile büyüklerinin yanına gönderilmek zorunda kalmış ama bir kez bile şikayet etmemiştir. Ancak genç kızlığa geçiş döneminde onun da hayatında pek çok şey değişecek, ilişkileri yeni bir boyut kazanacaktır. Kitap, farklı farklı karakterlerin bakış açısından anlatıldığı için hikayeyi çok boyutlu bir şekilde görme imkanına sahip oluyoruz. Bu olayı da sevdim. Annem o zamana kadar benimle ilgili her şeyi ona anlattıklarını söylüyor. Beni görmek için kendini hazırlıyormuş. Ama püreyi andıran yüzüme ilk kez baktığında tek görebildiği, gözlerimin ne kadar güzel olduğuymuş. Umarım kitap hakkında size iyi bir ön portre çizebilmişimdir. Herkese keyifli okumalar dilerim! NOT: Mucize'nin bir de 2017 yapımı uyarlama filmi var. Ben izlemedim ama izleyenler fena olmadığını söylüyor. Merhaba, adım August. Size nasıl göründüğümü anlatmayacağım. Aklınıza ne geliyorsa muhtemelen ondan daha kötü görünüyorumdur. - Like - Digg - Del - Tumblr - VKontakte - Flattr - Buffer - Love This - Odnoklassniki - Meneame - Blogger - Amazon - Yahoo Mail - Gmail - AOL - Newsvine - HackerNews - Evernote - MySpace - Mail.ru - Viadeo - Line - Comments - Yummly - SMS - Viber - Telegram - Subscribe - Skype - Facebook Messenger - Kakao - LiveJournal - Yammer - Edgar - Fintel - Mix - Instapaper - Copy Link


Bir taşra düşünün. Kaymakam ve diğer yiyici yönetim kadrosu ile birlikte. Bu yiyici kadrosunun kurduğu düzende ilerleyen bir kasaba. Her şey tıkırında sorun yok. Ezilen ve eziyet gören her zaman ki gibi halk. Herhangi bir düzelme şansı var mı? Elbette yok. Konu dünyada geçiyor çünkü. Peki bu insanların korktuğu ya da çekindiği kim ya da kimler var? Elbet bir güç vardır değil mi? Daha doğrusu olması lazım. Bu şart. Sistemde her zaman bir korkulan bir çekilinen olması gerekiyor. Gogol'un bu muhteşem oyununda konumuz aslında her zaman olan, şu an bile bir yerlerde yaşanan konu. Güç, iktidar ve egosu ile sarmalanmış yönetim kadrosunun, insanlar üzerinde kurduğu faşist düzenin yürütülmesi. Tabi kimi zaman işler sarpa sarabiliyor. Bu hikayede Gogol bize bir sarpasarmayı anlatıyor. Hem komik hem trajik olan bu olayda, beklenen bir müfettiş var. Gelmesi muhtemel olan bu kişiden çok çekiniyorlar. Söylediği herşey kanun olan bu kişi şehir merkezinden, başkentten geliyor. Herkes onun karşısında el pençe divan oluyor. Fakat burda ufak bir yanlış anlaşılma oluyor. Müfettiş sanılan kişi aslında ordan gelip geçmekte olan herhangi biri. Evet o da şehirden gelmiş ama o yolculuk yapıyor. Babasını görmeye gidiyor. Fakat bu kadar aptalı bir arada görünce de dolandırmadan edemiyor. Kemal Sunal ustanın Deli Deli Küpeli adlı filmini hatırlarsınız. İşte bu ve benzeri filmlere de konu olmuş Müfettiş adlı oyunu mutlaka ama mutlaka okumalısınız. Aslında esas önerim sizlere Gogol'un tüm eserlerini itina ile okumalısınız. Tabi bir de oyununu izlemek lazım. Eğer yakın zamanlarda Müfettiş adlı oyunu oynarsa, hemen gitmenizi tavsiye ederim. Önce kitabını daha sonra da oyununu izlemek eminim çok büyük bir keyif olacaktır.


Ölmeden okunması gereken kitaplara baktığınız zaman, adını görebileceğiniz bir kitaptır Muhteşem Gatsby. Adı kadar muhteşem bir kitap mıdır, değil midir, buna siz okuyup karar verin. Ama benim fikrimi soracak olursanız ne yazık ki adı kadar değil derim. Tabi bu biraz da beklentilerle alakalı. Büyük beklentilerle başlandığında hayal kırıklığı etkisi büyük olan kitaplardan biri Muhteşem Gatsby. Kitap ile ilgili çok fazla yorum okudum. Çok fazla insandan iyi şeyler duydum. Hal böyle olunca ister istemez beklentilerim yükseldi. Hatta çok yükseldi desem daha doğru olur. Fakat okumaya başladığımda bu beklentimin bir anda hayal kırıklığına döndüğünü gördüm. Kitap sürükleyici değildi ve konu beni çok etkilemedi. Evet, bu sorun değil yani kitabın iyi ya da kötü olmasını belirlemez. Ama bir şekilde kitaba giremeyen beni, daha bir uzaklaştırdı. Aslında hikaye bildiğimiz sıradan Amerikan edebiyatı örneklerinden biri. Daha ötesi değil. Hatta bir kademe daha yükseltip, Raymond Carver kitaplarında geçen hikayelerden herhangi biri kadar bile diyebilirim. Neden bu kadar muhteşemmiş gibi lanse edildiğini anlamadım. Anlamaya da çalışmadım işin aslı. Çünkü kitap dünyasında da hiç istemediğimiz o popüler akım var. Fakat yanlış anlaşılmasın kitaba kötü demiyorum, sadece bahsedildiği kadar değildi diyorum. Bu kadar büyük bir beklentiye girilmesine gerek yok. Normal güzel bir hayat kesiti gibi görülebilir diye düşünüyorum. Kitaptan kısaca bahsedecek olursak; Daisy ve Tom evlidir, Tom karısını aldatan zengin biridir. Klasik hikaye yani. İkisinin bir çocuğu vardır. Daisy'nin Gatsby ile bir geçmişi olmasına rağmen, hiç bir şey yokmuş gibi davranır. Zaten bu uzun zaman ortaya çıkmaz. Nick adlı kimse buluşturana kadar yani. Gatsby ve Daisy birbirlerini görünce bu geçmişte yaşanan geçmiş, bir anda yeniden şimdiki zaman olur. Gatsby sırf Daisy için uğraşmış ve çok zengin olmuş, Nick'in komşusu olmuştur. Finalde ise Daisy Tom'un yüzüne yüzüne onu istemediğini söyler. Sevmiyorum seni der ve Gatsby ile beraber yola çıkarlar. Gatsby'nin arabası ile dönerlerken Tom'un metresine çarparlar kazayla. Sonrasında Tom'un gazı ile... Dikkat ettim de resmen kitabı yazdım buraya. Alıp, okuyun bence burdan özet halinde almayın kitabı. Draje halinde hazırlanmış, Muhteşem Gatsby versiyonu gibi oldu bu. İşin özü Fitzgerald, Hemingway'in mekuplarını dikkate almamış sanırım. Tamam tamam çok büyük haksızlık etmiyim güzel bir kitap, sade bir kitap ama hikaye bir türlü içine alamıyor. Klasik bir aşk romanı tadında. Sizi çok dışarıda hissettirmekten başka bir şey yapamıyor.


Mükemmel Fotoğrafın Peşinde, National Geographic tarafından hazırlanmış bir tür eğitim kitabı tadında katalog. Evet tam tanımı bu olmalı. Çünkü tam olarak eğitim kitabı diyemeyiz. Ama örnekler üzerinden bizlere bir şeyleri nasıl yaparızı gösterebiliyor. Bu nedenle yarı eğitim öğretim, yarı fotoğraf albümü tadında. Örnekleri bol olması konuları daha iyi anlaşılır kılıyor. Bunun yanı sıra çekilmiş olan fotoğraflarda neyin mükemmele yakın olduğunu, neyi hatalı olduğunu da görebiliyorsunuz. Tabi az biraz kompozisyon bilginiz, biraz ışık deneyiminiz varsa. Aksi takdirde sadece bakıp geçeceğiniz fotoğraflar olabilir. Bu sebeple aman dikkat diyorum. Peki, öncesinde ne gibi okumalar yapmalıyız derseniz Sabit Kalfagil, Micheal Freeman gibi ustaların kitaplarını okuyabilirsiniz. Emin olun bu ustaların kitapları sizlere bir bakış açısı ve kompozisyon konusunda bilgi verecektir. En azından o kareyi görmenizi, o kare içinde olması gerekenleri size vereceklerdir. Bu okumalardan sonra bu tip kitaplar belki daha anlaşılır olabilir.


Karşınızda yine yeni bir Stefan Zweig harikası var. Mürebbiye. Bir kitaba acabasız başlayabiliyor olmamızın sanırım en büyük nedeni yazarları ve çevirmenleri. Kitabın dokusunu bütünüyle koruyup, yazardan bize kadar getiren bir çeviri ile tadından yaşanmaz anlar çıkartabiliyorsunuz. İşte Mürebbiye adlı eser, tam da böyle bir eser. Uzun zaman öncesinden beri mürebbiyelerin yaşamış olduğu sıkıntılara değinen ilk öykü, aynı zamanda kitaba adını veren öykü. Zaten bu öyküden sonra gelen hiçbir öyküde o vuruculuğu göremiyor gibi hissediyorsunuz kendinizi. Aslında durum böyle değil elbette diğer öykülerde oldukça iyi eserler. Örneğin eski aşkıyla karşılaşan adamın öyküsü de oldukça güzel işlenmiş bir yaşam kesitiydi. Mürebbiye öyküsü ile başlayan kitapta iki çocuğun yetişkinler dünyasında ki yalanları gözlemlediğini görüyoruz. O yalanların içinde nice hayatın ne kadar çabuk harcandığını, nice hayallerin birer hiç olup, insanların ellerinden ve düşlerinden kaydığını görüyoruz. Bu gözlemlerimizde dikkat ediyoruz ki bunu gören gözler artık eskisi gibi bakmayacak artık eskisi gibi konuşamayacaklar. Neden peki? Çünkü artık o gözler yalanı tatmış birer göz oldular. Sonrasında gelen hızlı ve adaletsiz infazdan sonra gördüler ki yalanlar dünyasında kimsenin kimseye acıması yok. Yargı kesilir ve sonuç keskin bir bıçak gibi keser atar sonunu düşünmeden kesilenin. İşte Mürebbiye adlı öyküde de kesilen bu hayat, mürebbiyenin hayatı. Önemsiz bir hayat bazıları için. Ama mürebbiye için bir daha asla gelemeyeceği tek ve ilk şansı. Her zaman olduğu gibi yine bizi bizle bıraktığı anlarda Stefan Zweig, kara kara düşündürsede, çoğu zaman nedenleri sorduruyor. Cevabı çok belli de olsa yine yeniden bunları sorgulatıyor bizlere. Canımızın yanacağını bile bile de olsa bunu yapıyor. Hayat diyebiliyoruz sadece. Hayat işte. Ne yapabiliriz ki? Neleri ne kadar değiştirebiliriz? Hiçbir şeyi, hiçbir kadar değiştirebildiğimiz bir yeryüzünde, hiçbir zaman adalet bulamadan gideceğimizi biliriz bu nedenlerin sonrasında. Gerçekler tokat gibi çarpar yüzümüze. Kendimize geldiğimizde ise o an her ne yapmamız gerekiyorsa onu yaparız. Örneğin ben vapurdan indim, işime doğru yürümeye başladım. Masama geçtim, bilgisayarımı açtım ve çalışmaya başladım. Benden her ne isteniyorsa onu yapmaya devam ettim. Ne mürebbiyenin adaletsiz hayatı ne benim adaletsiz hayatım. Herşey bir anda silindi bir anda başka bir dünya açıldı oradan yaşamaya devam ettim. Her gün defalarca kez yaptığımız gibi. Hepsi bu.


Andrey Platonov'un okuduğum ikinci kitabı Mutlu Moskova'da, ilk okuduğum kitabı olan Can kadar etkilendiğimi söyleyemem. Hatta okurken bazı yerlerde sıkıldığım da oldu. Durağanlığının içinde düşüncelere dalıp, kitaptan uzaklaştığım çok oldu. Tabi bu kitabın bende yarattığı etki. Dediğim gibi ilk okuduğum kitabı kadar beni etkileyemedi Mutlu Moskova. Kitabı bitirebilmek için oldukça emek harcadım. Neden derseniz bende bir kopukluk yaşanınca kitap ile ilgili, tekrar o kitabın içine girmek, yazarın anlattığını zihnimde canlandırıp, orada yaşamak biraz zaman alıyor. Hatta bazı zamanlar bu olamıyor ve kitabı okumak sadece bir görev haline geliyor. İşte Mutlu Moskova'da da bu duyguları yaşadım. Kitap bana sanki daha bitmemiş gibi geldi. Bir şeyleri bir şekilde anlatmaya başlamış olan karakterin, sanki bir iki cilt daha anlatacakları varmış gibi geldi. Tabi dediğim gibi bu bende hissettirdikleri. Belki bir kaç ay sonra ya da yıl sonra tekrar okunmalılar arasında olmalıdır. O zaman belki kitabı daha iyi bir şekilde yaşayabilir, yazarın yarattığı dünyada gezinebilirim. Fakat bu okumada benim için görev niteliğinde bir deneyim yaşattı ve ne yazık ki beklediğim Platonov kitabını okuyamadım.


Oscar Wilde'ın çocukları için yazdığı söylenen masal. Oldukça hüzünlü hikayeler. Dört ayrı masal dört ayrı hayat dersi. Oscar Wilde Mutlu Prens ile hem çocuklar ahem de bizlere birşeyler anlatmak istiyor. Bunu o kadar güzel bir dil ile yapıyor ki hüzünlenirken anlıyor ve aklımızın bir yerlerine kazıyoruz. Her masalda her karakteri kendimize benzetmeye, masalın derinliklerine inmaya çalışıyoruz kitabı okurken. Özellikle çocuklar için güzel olan bu masalları okutmanızı tavsiye ederim. Oscar Wilde'ın çocuk kitaplarında yarattığı atmosfer gerçekten etkileyici. Tabi burda çevirinin de önemi büyük. Bu tip bir kitabı kendi diline uygun bir biçimde bizim dilimize aktarmak oldukça zor olmalı. Ama Nihal Yeğinobalı bu zorluğun üstesinden gelmiş gibi görünüyor. Kendisine bu eseri dilimize kazandırdığı için teşekkür ediyorum. Oscar Wilde'ın klasikleşmiş Mutlu Prens kitabını, yazarın samimi dilini hissederken, aynı zamanda,


Küçük ayrıntılara takılan ve zaman zaman bunlardan mutluluk zaman zaman ise hüzün çıkartan, felsefe mezunu bir erkek ve belli başlı kuralları olan, evlenmek isteyen bankacı bir kadın. Sizce nasıl bir ikili? Olması gerektiği gibi uyumlu değil değil mi? Ama bir şekilde hayatı paylaşabiliyorlar. Tabi ne zamanki kadın bir çocuk ister işte o zaman sorgulanan değerler ile birlikte bu birliktelikte sorgulanmaya başlar. Sonrasında ise çatırdamalar boy gösterir. Sadece bir roman olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu düşündüğüm Mutsuzluk Zamanlarında Mutluluk, birey teması ve bireyin yaşadığı çelişkileri, toplum tarafından olması gereken hayatı ve ilişkileri gözler önüne seriyor. Kitapta kendinizden bazı davranışlar görebiliyorsanız eğer bilin ki siz doğru bir yaşantı sürüyorsunuz. Küçük ayrıntılarda bir şeyler arayan, bunlardan çıkarımlar yapan birisiniz. Özellikle bazı paragraflarda evet bunu bende yapmıştım dedim inanın. Çok şaşırdığım şey ise bu kadar güzel bir anlatımla bu kadar güzel bir hayattan bir parça ile bir kitap nasıl kurgulanır nasıl bu kadar okuyucunun içine işler? Yazarın okuduğum ilk kitabı beni gerçekten çok etkiledi. Evet evlilik hemen hemen her erkeğin kabusudur biliyorum. Benim için daha büyük bir kabus hatta dipsiz bir kuyu gibi. Düşeceğimi biliyorum fakat sonunun gelip gelmeyeceğinden emin değilim. İşte tam olarak bu korkutuyor beni. Hani bazı zor zamanlar vardır, bir zaman sonra geçeceğini bilirsiniz. Biraz daha dayan geçecek dersiniz işte bu durumda o biraz daha dayan ne zaman gelir kestirememek, sürekli bir düşüş yaşamak gibi geliyor. Belki biraz abartmış olabilirim ama içimden gelenleri yazdım. Belki bundan bir kaç sene sonra bunlara gülüp geçeceğim. ama şu an hissettiklerim bunlar. Bir diğer alıntıya sonuna kadar katılıyorum. Son zamanlarda büyük bir iştahla okuduğum bu kitabı şiddetle tavsiye ediyorum. Yazarın yeni gelmesi muhtemel kitaplarını da merakla bekliyorum. Umarım bir an önce basılır ve dilimize çevrilirler. Böylesi bir yazardan mahrum kalmak üzücü olur.


Çok mutlu çok güzel bir sonla biten ender Shakespeare eserlerinden biri bu kitap. Kimi yerlerinde komik, kimi yerlerinde komedinin içinde trajik, kimi yerlerinde ise bilgi verici bir kitap. Kısacası alınıp okunası tüm Shakespeare eserleri gibi, enfes bir okuma şöleni! Shakespeare tiyatrolarını okumaya devame diyorum. Hemen hemen her ay bir Shakespeare eserini okumaya çalışıyorum. Bazı eserlerini bitirdikten sonra nasıl gözden kaçmış, nasıl olur da bu kadar zamandır okumamışım diye hayıflanıyorum. Hakikaten çok ama çok değerli eserleri var büyük yazarın. İşte bu eserlerinden biri de Nasıl Hoşunuza Giderse adlı eseri. Kitapta eğlenceli bir hikaye sunuyor bize Shakespeare. Bir aşk hikayesinin eğlenceli taraflarını bizlere gösteriyor. Okurken hiç sıkılmadan, o zamanlarda yaşanan büyüye kapılarak okuyorsunuz ve sonu biraz daha geç gelse diye düşünüyorsunuz. Ama bir çırpıda bitiyor kitap. Sonrasında yüzünüzde hoş bir tebessüm kalıyor.


Öncelikle belirtmem gerekir, evet adına aldanarak başladım. Bunu hemen peşin peşin kabul ediyorum. Kedilerle ilgili olsun, Bilge Karasu'yu anlayacağım bir kitap olsun, güzel akıcı bir kitap olsun diyerek aldım. Fakat yine olmadı... Bir kez daha Bilge Karasu kitabı bana bir şeyler anlatmak yerine, bana bir şeyler anlatmamaya, daha çok sıkılmama neden oldu. Biliyorum Bilge Karasu hayranları ya da Bilge Karasu okumayı severler diyelim, beni ateş yağmuruna tutacaklar evet ama elimden gelen bir şey yok ne yazık ki. İki kez denedim, ikisinde de sonuç ne yazık ki hüsran oldu. Peki neden böyle oldu? Az biraz düşünmeye ve az biraz anlatmaya çaba gösteriyim. Kitabın adı ile başlayalım. Kitabın adı, biz kedi severleri mıknatıs gibi çekiyor. Adı gibi bir kitap ile karşılaşma ümidi, her okunan sayfanın sonunda şimdi başlayacaklarla birlikte yitip gidiyor. Hiç ama hiç bitmeyen bu ümit, kitabın sonlarına doğru yerini yeterlere, bit artıklara doğru bırakıyor. Evet bu kadar ileri gidip, bitsin artıklara kadar uzanıyor. Gerçekten üzgünüm.. Bir tür deneme olduğunu tamam biliyorum. Yazarın kitabın içinde bahsetmeye çalıştıklarını da anlıyorum. Elbette aptal ya da dümdüz bir algı ile okumaya çalışmıyorum. Klasik bir eleştiri ile de eleştirmeye çalışmıyorum. Daha doğrusu eleştirme maksadı ile okumuyorum. Okuduktan sonra bıçak gibi keserek, bu kitap kötü demiyorum. Uğraşıyorum. İnanın çok uğraşıyorum bir yerlerde bir şeyler vardır, o yüzdendir, bir yeri mi kaçırdım acaba? Gibi bir çok soruyu yöneltiyorum her paragrafa. Fakat sonuç bir kaç kez değişmiyor. Sonra bakıyorum ki benim için sonuç bu. En azından benim için bu böyle. Sizleri elbette bilemem. Okuyunuz ve lütfen buraya yazınız. En azından bende bazı şeyleri görmüş olurum. Bu yardımı esirgemeyiniz.


Kitap adı olarak baktığımızda pembe dizi başlangıcı gibi değil mi? Aslında durum tam olarak öyle değil. Daha sert bir durum söz konusu. İlişkiler. Ama bu ilişkiler bildiğiniz tarzda ilişkiler değil. Nasıl ilişkiler peki? Anormal yani normal olmayan normalden uzak ilişkiler. Peki buna neye göre karar veriyoruz? Yani hangi ilişkinin normal hangisinin anormal olduğuna? Toplumsal değer yargıları, ahlak kuralları, örf ve adetler, sevgi, saygı aşk vs. gibi etkenlerle şekillendiriyoruz. Ya tüm bu değerlerimiz doğru değilse? Doğru bildiğimiz bir çok yanlış gibi onlarda yanlışsa? Mutlu olmak için yeterli değilseler? Huzurlu ve güzel bir yaşam, bu değer yargılarımız ile şekillenmiyorsa? Adam Phillips'in Tekeşlilik kitabından sonra üstüne bir de Hande Çayır'ı okuyunca bu konuda büyük bir sorun olduğunu ve işin kötüsü bu sorunun çözülmesi imkansız bir sorun daha olduğunu gördüğümü söylemeliyim. Tüm bunları düşündürmesi bile yeterli diyer düşünüyorum ve öncesinde ya da sonrasında Adam Phillips'in Tekeşlilik kitabını okumanızı tavsiye ediyorum.


Kod adı Yeşil mi? Yeşil'i hatırlıyor musunuz? Hani güneydoğuda sıradan bir korucu olarak bilinse de aslında derin devletin kullandığı kadrolu tetikçilerden biri olduğu iddiasından türeyen şehir efsaneleriyle medya epey oyalanmış pardon bizi oyalamıştı. Yeşil daha iyi de kurgulanabilirdi elbette. Ne bileyim mesela yanına gizemli bir sevgili yakışmaz mıydı? Ve hatta sinemacılarımız fırsatı kaçırmayıp dönem ve coğrafyaya atıfta bulunan eli yüzü düzgün bir film kotaramaz mıydı? E evet biz kötü polisini, sinsi siyasetçisini konu edinmekten sakınmayan Hollywood kadar 'hadsiz' değiliz. Gülümsüyor. Neredesin gözüm? diyorum, elimdeki, Neden T'yi işaret ediyor. Bismillah! Daha ilk sayfalardayım. Hiç konuşmuyor. Böyle seri katil tarzı bir sükut içinde, beni Azeri Yazar Tevekkül T Mehreliyev'in kaleme aldığı, Neden T ile baş başa bırakıp gidiyor. S Class lakaplı, seri katil olduğunu öğrendiğimiz kahramanımız Sefer ve onun güzel, zeki, duygulu sevgilisi Özlem. Aynı apartmanda oturan, yaşlı çift Muharrem-Suzan, eğlenceli bir akıllı deli Sacit, bir türlü istediği başarıyı yakalayamayan ve karşı apartmandaki popüler karizmatik yazar A'yı kıskanan T. Pikaçço. Dostane ve doğal komşuluk ilişkileri etrafında karakterlerin kişilik analizlerini, ilişkilerini, çıkmazlarını yakalıyoruz. Sefer yani kod adı S Class sıradan bir seri katil değil, derin devlete ve üst düzey sermaye sahiplerine çalışan oldukça başarılı bir profesyonel. Elbette bir seri katilin başarısı duygularını engelleyebilmesine ve aldığı işleri kısa sürede yerine getirebilmesine bağlı. Ancak küçük bir çocuğun hayatına son veremeyeceğini anladığında işler sarpa sarıyor. Yukarıdakiler vakit kaybetmeden kahramanımız Sefer'in üzerini çiziyor. Dönelim ana karakterimize. Sefer de zaten bize artık yaşamak istemediği mesajını vermiştir. Hikayedeki aksiyonu bol olay örgüsü, bölüm bölüm kronolojik bir takvim eşliğinde, karakterlerin dilinden geri dönüşlerle anlatılıyor. Dili tertemiz diyemeyeceğim ama fazla 'talaş' yok. Polisiye türüne uygun, akıcı bir üslupla sıkmadan okutuyor. Karakterlerin psikolojik analizleri kimilerinde oldukça başarılı. Özellikle deli Sacit'i çok sevdim. Gelelim ilk baştaki kuruntuma. Yazar Yeşil gibi gerçek bir karakterden esinlenmiş olabilir mi? Kaç çeşit seri katil profili yaratabilirsiniz sorusunu bir düşünün isterseniz. Bana göre; dünün kahramanı, bugünün vatan haini olduysa, yarının da dip notu olacaktır.


Çocuk eğitimi konusunda yazılmış en güzel kitaplardan biri... Kitap 18. Yüzyılda kaleme alınmış olmasına rağmen hala geçerliliğini koruyor. Bir eğitimci olarak özellikle anne-babaların ve öğretmenlerin mutlaka okumaları gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Kitap, Türkiye'de farklı yayınevlerinden farklı isimlerle defalarca kez yayınlandı. Çevirilerde kullanılan en yaygın isimleri; Nerede Hata Yaptık?, Yengeç Kitap ve Çocuğu Kötü Eğitmenin Yollarıdır. Salzmann, kitabında çocuk eğitimiyle ilgili yapılması gerekenleri, yanlışları gözler önüne sererek anlatır. Bu farklı teknik sayesinde, anne-babaların yanlış davranışlarının neticesinde ortaya çıkabilecek olumsuz sonuçlar, onlara çarpıcı bir şekilde gösterilmiş olmaktadır. Böylece anne-babalara hem işin ciddiyeti anlatılmış olmakta hem de zihinde kalıcı olmaktadır. Sonuç olarak anne-babalar, okuduklarını kendi çocukları ile olan ilişkilerinde pratiğe dökmekte zorlanmayacaklardır. Onların yemeğini siz yedirin, elbiselerini, ayakkabılarını siz giydirin. Kendi başlarına bir iş yapmalarına izin vermeyin. Yani bu kitap, size yapmanız gerekenleri değil, yapmamanız gerekenleri anlatır.


Netoçka'nın bu sözüyle tanışıyoruz kendisi ile. Netoçka Nezvanona'nın birbirini takip eden üç hayat kesitine konuk oluyoruz bu kitapla. Dokuz buçuk yaşından itibaren, çünkü öncesini hatırlamıyor pek, hayatına giren herkes ve her eylemi bize aktarmaya çalışan bir karakter Netoçka. Çocukluğunu deli babasını ve zavallı annesini izleyerek tek göz bir odada geçiren Netoçka, babasının çok yakn arkadaşı B. ve Prens sayesinde hayatının ikinci evresine geçmekte ve Katya ile tanışmaktadır. İkinci öykü, sevmek, sevilmek ve dışlanmanın ne olduğunu hiçbir şeyi olmayan bir gencin gözünden izliyoruz. Katya ile yaşadığı hayat onu üçüncü öyküye yani Katyanın ablası prensese götürecektir. Üçüncü öykü daha sakin, büyük bir aşk acısı çeken ama kocası ile mutlu olmaya çalışan, kendini hep suçlayan bir prenses ile geçmekte. Dostoyevski ile tanışmamış olan veya tanışmak isteyen okur, Netoçka'nın yarattığı dünyaya ve gözlemlerine bu kitapla buluşabilir.


Edebiyatla da düşünülebileceğini gösteren müthiş bir örnek! Orhan Pamuk'un Bir gün bir kitap okudum, hayatım değişti cümlesindeki 'hayatı değiştiren kitap', benim için Nietzche Ağladığında'dır! Kitaba başlamadan önce kendiyle kavgalı, yanlış olduğunu düşündüğü seçimlerinden dolayı sürekli kendini yiyip bitirten, affetmeyen ve öfkeli dolayısıyla etrafıyla sorunlu ilişkiler kuran bir gençseniz, önünüzde uzun bir yol ve gerinizde pişmanlıklar varsa, kendinizi çıkmazda hissediyorsanız, yani çekilmez bir ergenseniz, bu kitap size iyi gelecek! Siz de kitaptaki Nietzche'yi hem filozof hem 'insan' yönüyle tanıyacak, onunla birlikte hayatınızı, varlığınızı, hayattaki amacınızı sorgulayacak, Breuer birlikte eşsiz psikolojik çözümlemelere dalacak ve psikanalizle tanışacaksınız! Okudukça hayatınızda yeni bakış açıları yeni pencereler keşfedecek, hem öğrenecek, hem hayran kalacak, hem kendinizi yeni bilgilere aç hissedecek ve sonunda Amor Fatiyi siz de motto kabul edecek, kaderinizi, yani kendinizi sevmeyi öğreneceksiniz! Benim kişisel tarihimde çok önemli bir yeri olan bu kitaptan sonra hem Irvın D. Yalom'un bundan sonra yayınlayacağı tüm kitaplarını; hem de hayat felsefeme, inançlarıma, değerlerime ve kişiliğime çok önemli katkıları olan Nietzche'nin eserlerini büyük bir açlık, coşku ve hayranlıkla okumaya adadım bir dönemimi! Felsefe ve psikolojiyi seviyorsanız; gerçekte bir araya gelmemiş, kendi alanlarında devrimler yaratmış bu gerçek kişileri ustaca ve çok da inandırıcı bir kurguyla bir araya getiren bu romanı çok seveceksiniz. Akıcı diliyle bir çırpıda okurken, aslında içeriğini iyice sindirmek ve tekrar tekrar okumak isteyeceksiniz. Psikanalizin doğumu arifesindeki 19.yüzyıl Viyana'sı. Entelektüel ortamlar. Hava soğuk. Nietzche: Henüz iki kitabı yayımlanmış, kimsenin tanımadığı bir filozof. Yalnızlığı seçmiş. Acılarıyla barışmış. İhaneti tatmış. Tek sahip olduğu şey, valizi ve kafasında tasarladığı kitaplar. Karısı, toplumsal görevleri ve vatanı yok. İnzivayı seviyor. Tanrıyı öldürmüş. 'Ümit kötülüklerin en kötüsüdür, çünkü işkenceyi uzatır,' diyor. Daha sonra 'kendi alevlerinizde yanmaya hazır olmalısınız: Önce kül olmadan kendinizi nasıl yenileyebilirsiniz?' diyecek. Ümitsiz. Breuer: Efsanevi bir teşhis dehası. Ümitsizlerin kapısını çaldığı doktor. Psikanalizin ilk kurucularından. Kırkında, bütün Avrupalı sanatçı ve düşünürlerin doktoru olmayı başarmış. Güzel bir karısı ve beş çocuğu var. Zengin. Saygın. Hayatı boyunca 'ama' pozisyonunda yaşamış biri. Freud: Breuer'in arkadaşı. Henüz genç. Geleceği parlak. Şimdi yoksul. Salome: Erkeklerin başını döndüren kadın. Çekici. Özgür. Evliliğe inanmıyor. Bazen aynı anda birçok erkekle beraber oluyor. Sanatçıları ve düşünürleri tercih ediyor. Kırbacı var. Birgün, erkeklerin başını döndüren kadın, Salome Nietzsche'den habersiz Breuer'e gelir. 'Avrupa'nın kültürel geleceği tehlikede, Nietzsche ümitsiz. Ona yardım edin,' der. Breuer Salome'yi tekrar görebilmek umuduyla 'peki' der.


Nietzsche Ağladığında yalnızca bir kitap, kurgusal bir roman değil. Aynı zamanda bir doktor, içinizde yaşadığını bile bilmediğiniz kuşkularla konuşan bir terapist, kimi zaman yol gösterici, bir baca temizleyici, kısacası bittiğine üzüleceğiniz bir dost. Ne kadar güzel olduğunu daha önce pek çok kişiden işitmiştim ama hikayenin beni böylesine bağlayacağını ve kitabı elimden bırakamayacak kadar seveceğimi tahmin etmemiştim. Kitabın bu kadar yoğun, düşünsel olup da sıkmaması, yormaması ve hep daha fazlasını talep ettirmesi oldukça ilginç. Konusuna gelecek olursam, hikaye hem hasta hem de doktor rollerine bürünerek birbirini iyileştiren iki adamı anlatıyor; Breuer ve Nietzsche. Tarihe yön vermiş bu iki ünlü adam gerçekte karşılaşmış mı, kesin bir veri yok. Fakat önemli olan bu değil. Birbirlerinden çok farklı yaşamlar sürmelerine rağmen, ortak düşünsel engellere sahip bu iki adamın konuşmaları bir süre sonra evrensel sorulara ve evrensel cevaplara dönüşüyor. Kendinizi bu konuşmalara kaptırıyor, bazen o konuşmalarda ve o sorularda kendinizi buluyorsunuz. Cevap arıyorsunuz ve en güzeli de şu ki, kitap bittiğinde doğru cevabı bulmuş, huzura ermiş hissediyorsunuz. İnsana bir bakış açısı kazandıran, yön veren kitaplarla karşılaşmak o kadar mutluluk verici ki, bu kitabı hayatımın farklı dönemlerinde tekrar tekrar okuyacağıma eminim. Nietzsche'nin katılığına, insanlarla arasındaki duvarlara, ciddiyetine, kendini asla teslim etmeyecek kadar gururlu oluşuna rağmen, onun içindeki yardım isteyen, bir çocuğu andıran o ruhu görebilmek, onunla tanışabilmek çok güzel bir deneyimdi. Breuer'in zayıflıklarına rağmen cesaretine, olaylar karşısındaki tutumuna hayranlık duymamak elde değildi. Mektuplardan tutun da doktor notlarına dek her şey gerçekçi, büyüleyici bir üslupla yazılmış.


Son zamanlarda okuduğun en iyi kitapları sırala deseniz herhalde Nietzsche Ağladığında listenin üst sıralarında olurdu. Gerçekten çok etkilendiğim, hayran kaldığım bir kitap Nietzsche Ağladığında. Bu kadar mükemmel bir kurguya sahip, bu kadar sürükleyici ve elinden bırakamadan okunan bir roman olacağını hiç tahmin etmemiştim. Irvin D. Yalom yapacağını en iyi şekilde yapmış Nietzsche Ağladığında adlı eserinde. Psikanalizin ilk kurucularından bir diğer karakterimiz Freud. Evet sizlerinde bildiği Freud. Breuer'in arkadaşı, öğrencisi, sırdaşı. Genç ve fakir bir doktor. Ama fikirleri çok zengin! Gelecek vaad ediyor. Breuer'de bunu görüyor ve ona göre davranıyor dostuna. Birde kadın var tabiki Salome. Bu kitaptaki hemen hemen tüm erkeklerin başını döndüren. Sadece güzelliği ile değil, aynı zamanda zekasıyla da baş döndüren bir kadın. Nadir bulunan bir kadın yani. Hem çok güzel hem çok çekici hemde çok zeki. Tabi bu özelliklerin bir bünyede olması demek tehlike demektir. Fakat tehlikeyi ne Nietzsche görüyor ne Breuer. Salome özgür bir kadın. Evliliğe inanmıyor, aynı anda birçok erkekle beraber olunabilir diyor. Kafası çalışan zeki insanları tercih ediyor ve onları yönetmeyi kullanmayı seviyor. Gücünün de farkında ve bu gücü kullanmaktan asla çekinmiyor. Elinden kaçırdığı ya da kaçırır gibi yaptığı şeyle kedinin fareyle oynadığı gibi oynuyor. Bazıları ise dayanamıyor intihar ediyor Paul Ree gibi. Dedim ya kadın çok akıllı diye. Baksanıza kadın zaten yapacağını yapıyor ve kırbaç kullanmaktanda geri kalmıyor! Bu fotoğrafı ilk gördüğüm anda aklıma şu gelmişti; Rus bir kadın, iki Alman düşünürü elinde oynatıyor. Hakikatende verilmek istenen bu olmasa da -daha doğrusu fotoğrafın çekildiği sıra böyle bir şey düşünüldüğünü sanmıyorum- kitabı okuduktan sonra aklınıza bu geliyor. Ben ve bu kitabı her kim okuduysa, çok sevmiş. Kimle Nietzsche Ağladığında ile ilgili konuşsam hep aynı beğeni cümleleri geliyor. Kitap bunları fazlasıyla hak ediyor. Eğer okumadıysanız bir an önce başlamanızı tavsiye ederim. Son zamanlarda okuduğum en ama en iyi kitaplardan biri. Nietzsche Ağladığında herkesin okuması gereken muhteşem bir kitap.