Bu kadar okuduğum için kendime kızdığım bir kitap daha. Her seferinde şu kitaptan sonra başlayacağım, şu şöyle olsun ondan sonra şöyle gibi plan program yaparken atladığım bir eserdi Fahrenheit 451. Görüldüğü yerde hemen alınmalı ve okunmalı bir esermiş son sayfasını okuyup bitirdiğimde farkettim. Bilim kurgu seviyorsanız ve gerçekten kaliteli bir kurgu okumak istiyorsanız o zaman hemen Fahrenheit 451'e başlayın derim. İtfaiyeci Guy Montag işini çok seven, on yıldır kitap yakan, iş arkadaşları ve şefleri tarafından sevilen bir kişiydi. Kitapları neden yaktığını bir gün bile sorgulamayan itfaiyeci Montag, tam da sistemin sitediği bir adamdı. Sorgulamadan direkt işini yapan. Soruları yoktu. Cevapları da yoktu haliyle. Sadece alev makinası ve arkasında bıraktığı küller. Ta ki korkusuzca sorgulayan, geçmişi anlatabilen, 17 yaşında genç bir kızla tanışana kadar. Montag ve tamamen yanlış hayatı bir anda tepe taklak olmuştu. Zamanla tüm yanlışlar doğru ile yer değiştirir oldu. İşi, eşi, hayatı, yaptıkları sorgulama aşamalarından geçmeye başlar kafasında. Artık nedenler vardır sorular vardır. Cevapları arayan bir Montag vardır! Bambaşka bir gözle görmeye başlar sanki. Sansüre, kitaplar, totaliter rejim, alevler, hayat eleştirilerinden kurtulamıyordu! Kitapta özellikle hoşuma giden bir diğer nokta ise televizyon ile ilgili yapılan eleştirilerdi. Ray Bradbury televizyonun edebiyatı öldürdüğünü ve edebiyata olan tüm ilgiyi azalttığını söylemiş. Kesinlikle çok doğru. Özellikle günümüze baktığımızda bunu çok daha net görebiliyoruz. Ray Bradbury bunu kendi ülkesini gözlemleyerek söylemiş ve dünyaya da bir salgın gibi yayılacağını söylemiş. Tahmin edersiniz ki sürekli televizyon izleyen ve kitap okumayan bir millet olan bizler için durum çok daha vahim. Kendinde en sevdiğin özelliklerinden birini söyle deseniz size cevabım hayatımda televizyonun olmadığı olurdu. Gerçekten de iyi ki hiç sevmiyorum iyi ki hiç izlemedim. Kendimi bildim bileli oturup televizyon izlediğimi bilmem. Yazıyı yazarken farkettim en son televizyon açmam 14 gün önceymiş. O gün arkadaşlarım gelmişti ve hard diskten bir film izlemiştik. -İtfaiyecilerin uzun zaman önce kitapları yakmadığı ve ateşleri söndürdüğü doğru mu? -Ateşi söndürmek mi? Kim söyledi bunu sana? -Yaktığın kitapları hiç okumadın mı? İnanın söylenecek fazla birşey yok. Tek kelime ile mükemmel bir eser. Hemen okunmalı herkes tarafından okunmalı. O kadar kısa zamanda bitecek ki kitap, tekrar okumak isteyeceksiniz! Tek kelime ile muhteşem bu eseri kesinlikle es geçmeyin. Bu arada şu klasik bilgiyi de vermeden yazıyı bitirmek istemedim. Her yerde yazmışlar ama birde ben yazayım dedim. Fahrenheit 451 kitapların alev alma ısısıdır. Bir diğer bilgi ise Fahrenheit 451'in filmi de varmış. Kitabını okuduktan sonra izlenebilir.


Hüzün dolu kitaplar vardır. Ama bu hüzün sizi öyle sıkmaz, isyan ettirmez, sakinleştirir. Fareler ve İnsanlar kitabında da böyle bir hüzne tanık oldum diyebilirim. Kuvvetli bir betimlemeyle sanki bir tabloya bakarmışçasına daldığımız romanda karakterlerin yaşamlarına hızlıca adapte oluyor ve bırakmak istemiyoruz. Hüzünlü bir hikaye anlatıyor Steinbeck. George ve aklı kıt Lennie'nin hikayesi bu. İki yoldaş bir önce çalıştıkları çiftlikten Lennie'nin yaptığı hatalardan dolayı kaçıp bir başka çiftliye kaçıyorlar. Lennie bir akıl hastası ve bundan dolayı kafaya ne takarsa sadece onu yapıyor ve daha önce George tarafından ne kadar uyarılsa da aynı şeyleri yapmaya devam ediyor. George ise Lennie'ye bir yandan gözcülük yapıyor bir yandan da sermaye olarak bakıyor. Hayalleri var tabi bu yoksul köle işçilerin. Bir gün kendi topraklarını elde etmek ve kimseye hesap vermeden istedikleri gibi yaşamak. Temel kavgaları bu. Hikaye'nin arka planında duran öykü bu lakin daha da detaylara girip anlatmakta istemiyorum. Zaten iki üç saatte bir oturuşta biten bir kitap.


Söyleyebileceğim çok fazla bir şey yok aslında. Tek kelime ile mükemmel Eğer okumadıysanız mutlaka okumanız gereken bir kitap. Okunmazsa olmaz listemizin en üst sıralarında yer alması gerekiyor. Bu benim ikinci okuyuşum. On kez daha okuyabilirim. Bana her seferinde aynı hazzı vereceğinden eminim. Kitabın kısa özetini geçiyim size. George ve Lennie çiftliklerde çalışan ve birlikte yolculuk eden iki arkadaştır. George ufak tefek ve akıllı, Lennie ise tam tersi iri ve kafası çok çalışmayan bir insandır. Fakat Lennie çok temiz bir kalbe ve duygusallığa sahiptir. Sadece sevmeyi ve okşamayı sever. Aynı zamanda ayı gücüne sahip bir insandır Lennie. George akıllıdır, işleri halleder, çiftlikler ile anlaşır ve para işleri halleder. Yine bir gün çiftlikte işe başlamak için yola çıkarlar. Patronla anlaşırlar ve kalacakları yere yerleşirler. Çiftlikte ki diğer işçilerle tanışırlar. Birde patronun müthiş kompleksili oğlu Curley ile tanışırlar. Curley dövüş sporları ile ilgilenmekte ve kendisinden iri olan herkese meydan okuma derdinde olan biridir. Evlidir. Fakat eşinin çiftlikte fingirdemediği adam kalmamıştır. Her iki insanında gözü George ve Lennie'dedir... George ve Lennie'nin planı bu çiftlikte biraz çalışıp, hayallerindeki çiftliği satın almaktır. Çiftlikte iyi bir dostta edinmişlerdir. Adı Candy olan bu yaşlı adam, bu iki arkadaşı çok sevmiş ve planlarına ortak olmuştur. Fakat ilerleyen günlerde sorunlar onları yalnız bırakmayacaktır. İnsan, iyi olma, insanlık, sevgi, umut, hayaller, gerçekler, tüylü şeyler, okşamanın önemi, ölçülü olma, ihanet, fedakarlık, ihtiyaç duyma, yaşam, ev sahibi olma, yerleşik düzende olma, bağlılık, iyilik, kötülük, istekler, duygu ve ölüm... Hepsini Fareler ve İnsanlar'da bulacaksınız. Kendi hayatınızdan izler bulacak ve tüm bunları doğru yerlere oturtmaya çalışacaksınız.


Kitabın başkarakteri olan Neriman, oturduğu semti sevmemektedir, yani Fatih'i, çünkü o dönemin İstanbul'un da Fatih doğuyu ve eskiyi temsil ediyordu. Yaşı ilerledikçe çocukluktan beri çok sevdiği Şinasi'den de soğumaya başlayan Neriman bir gün Macit adında yakışıklı ve zengin biriyle tanışır. O dönemin İstanbul'un da batıyı, lüksü, gelişmişliği temsil eden Harbiye'de oturan Macit ile görüşmeye başlar. Giderek ailesi, oturduğu çevre ve Şinasi'den soğuyan Neriman, balolara ve eğlencelere katılmak ister. Babasıyla yaşadığı çatışmalar sonunda iyice hırslanmışken Neriman, yaşlı bir kadının anlattığı hikayeden çok etkilenerek isteklerinden vazgeçer. Fatih-Harbiye Türk-İslam mücerretlerinin Osmanlı müşahhasında meydana getirdiği medeniyetten kopulup batıya yönelişin cemiyet ve aile üzerindeki tesirlerini işlemektedir. Batılılaşma hareketinin önceleri muayyen semtlerde sür'atle yerleşmesine mukabil bazı semtlerin daha fazla geleneğini muhafaza ettiğini ve böylece İstanbul'un yamalı bohça manzarasına büründüğünü, zamanla batılılaşma cereyanının büyük bir gayretle eski medeniyetine bağlı İstanbul semtlerini hırpaladığını ortaya koyarken, medeniyetler arası, çatışmanın ailelere kadar girerek babayı aynı dünyada bırakıp, çocuğunu batıya doğru çektiğini göstermektedir. Bir moda salgını tarzında yayılan Batılılaşma hareketinin zamanla ruhlarda nasıl bir törpülenme husule getirdiğini teşhisten sonra; bu yeni hayat üslubuna gönül vermişlerin dahi ruhlarının en derin ve en nazlı noktalarında, öz kültürümüz arzusunun küllenmiş bir kor şeklinde varlığını muhafaza ettiği, eserde açıkça görülmektedir.


Nasıl başlanır bilemiyorum. İlk olarak şunu belirtmeliyim, dili ağır olacak ve zorlanacağım bir okuma olacağını düşündüm. Fakat hiç öyle olmadığı gibi, elimden bırakamadan devam ettiğim bir kitap oldu. Halil İnalcık'ın anlatımı tahminimden çok daha net, çok daha anlaşılır, çok daha detaylı olarak karşıma çıktı. Kitabı okurken, sanki bir roman okuyor gibi ilerledim. Sadece Fatih Sultan Mehmet'in hayatını değil, dönemin olaylarını alternatif bir gözle gözlemleme şansı buldum. Daha güzel bir yanı ise, diğer kaynaklarla karşılaştırma yapan bir tarih profesörü ile karşılaştırma yapma şerefine eriştim. Sanıyorum bu, en önemli noktalardan biriydi. Kitabın ilk bölümlerinde Osmanlı'nın ilk zamanlarına giriş yapıyor, sonrasında II. Murad'ın saltanatı sırasında yaşananlarını inceliyoruz. Daha sonra II. Mehemmed'in yani Fatih Sultan Mehmed hayatına giriş yapıyoruz. İlk zamanlarından beri ne denli kararlı, zeki ve bilgi aşığı biri olduğunu anlıyoruz. Sonrasında ise Konstantinapole aşkını yani İstanbul aşkını okuyoruz. Daha çok küçük yaşlarda bu fetih için kendine inanmış bir hükümdarı görüyoruz. Kitabın tüm detaylarına girmek istiyorum fakat bu çok ama çok uzun bir yazı olacağından, sizlere sadece özet olarak bir bilgi vermek için bu kadar yazıyorum. Kulaktan dolma sözlere, hiç bir dayanağı olmayan reklam amaçlı film ya da dizilere inanarak tarihi anladığınızı ya da bildiğinizi sanmayın ve tarafsız yazılan bu tip kitapları okuyun. Her iki taraftan okumalar yapmak, işin uzmanı tarihçilerden tarihi okumak inanın çok ama çok daha iyi bir bilgiye daha doğrusu doğru bilgilere ulaşmanızı sağlıyor. Osmanlı İmparatorluğunda tek ve yegane saygı duyduğum, büyük bir imparator olarak gördüğüm Fatih Sultan Mehmed gibi bir insanı, her yönüyle tanımak, her yönüyle anlamak için bir çok okuma yapıyorum. Bu okumalarımın en iyilerinden olarak gördüğüm bu kitabı tavsiye ediyorum. Fatih Sultan Mehmed üzerine yaptığı çalışmalarını 1950'lerde yayımlamaya başlayan Halil İnalcık'ın yaklaşık altmış yıllık birikiminin yer aldığı bu kitap, Fatih ve devri hakkında monografik bir eser. Fatih Sultan Mehemmed Han, İnalcık'ın daha önce muhtelif dillerde yayımlanmış makalelerinin yanı sıra yeni yazılarını da içeriyor. Kitabın birinci bölümünde, Osmanlı ve Bizans (1302-1453) ilişkileri ve İstanbul'un fethi ele alınırken, fetih sonrası idare ve kurumlara dair yeni düzenlemeler, dönemin arşiv belgeleri ve kanunnameler ışığında inceleniyor. Ayrıca Fatih dönemi maliye idaresi ve imparatorlukta rayiç olan meskukat üzerinde durulurken, birinci elden kaynaklar detaylı bir şekilde tahlil ediliyor. İkinci bölümde ise, İnalcık'ın ilk defa bu eserde yayımlanacak olan yazıları da yer alıyor. Halil İnalcık'ın Fatih Sultan Mehmed hakkında kaleme aldığı bu kapsamlı çalışma, zengin bibliyografyasıyla da araştırmacılar için eşsiz bir kaynak niteliğindedir. - Like - Digg - Del - Tumblr - VKontakte - Flattr - Buffer - Love This - Odnoklassniki - Meneame - Blogger - Amazon - Yahoo Mail - Gmail - AOL - Newsvine - HackerNews - Evernote - MySpace - Mail.ru - Viadeo - Line - Comments - Yummly - SMS - Viber - Telegram - Subscribe - Skype - Facebook Messenger - Kakao - LiveJournal - Yammer - Edgar - Fintel - Mix - Instapaper - Copy Link


Güzel bir derleme kitap olmuş. Kısa kısa fazla derine inmeden fikir edinmek isteyenler için hazırlanmış bir kitap. Bol fotoğraflı olması ve kısa notlarla desteklenmesi ayrı bir güzel olmuş. Tek sorun çok fazla harf hatası, imla hatası var. Yayınevi bunlara dikkat etmeli bu kadar yanlışın olması çok kötü. Okumayı güçleştiren bir sürü hata vardı. Felsefe ile ilgili temel bilgilere ulaşmak isteyenler için önerebileceğim bir kitap. Hem sizi çok yormadan anlatıyor, hem görsellerle size yardımcı oluyor, hem de felsefenin genel hatlarını önünüze çiziyor. Bu sayede siz, detaya girmeden kabaca da olsa bir şeyler hakkında fikir sahibi olabiliyorsunuz. Bu sebeple güzel bir kitap fakat ilk paragrafta bahsettiğim hatalar, kitabın okunmasını güçleştiriyor. Bu hataların yeni baskılarda giderileceğini tahmin ediyorum. Felsefenin Öyküsü, kısa kısa felsefenin başlangıcından, bugüne kadar kimler tarafından nasıl geliştirilmiş, kimler hangi soruları sormuş bunları bize gösteriyor. Görsellerle desteklenmiş olan Felsefenin Öyküsü, özellikle fikir edinmek, kısa bir özet okumak isteyenler için biçilmiş kaftan bir kitap. Ayrıca felsefenin mihenk taşı felsefecilerin heykellerini, çizimlerini ve fotoğraflarını görmek de oldukça güzel. Konu hakkında bilgi edinmek, felsefeye bir küçük giriş yapmak için oldukça güzel bir kitap.


Nietzsche, Tolstoy, Freud, Paul Ree, Rilke gibi yazarları derinden etkilemiş bir kadın Salome. Kolay değil elbette bu insanları etkileyebilmek. Sadece güzellik yeterli gelmeyebilir diye tahmin ediyorum. Az birazdan daha biraz fazla donanıma sahip olmak şart bana göre. İşte bu donanımını göstermek ister gibi, iki kısa roman kaleme almış Lou Andreas-Salome. Bunlardan ilki Feniçka İş BankasıKültür Yayınları tarafından, Modern Klasikler dizisinde yayımlandı. Diğeri Arayışlar, bir süre sonra yine aynı diziden çıktı. İş Bankası Kültür Yayınları sağolsun bizlere sundukları bu mükemmel seriye en iyi şekilde devam ediyorlar. Umuyoruz ki hiç hız kesmeden böyle devam ederler. Kitaba gelecek olursam, kitap kısacık bir kitap ama dolu bir kitap. İnsan ilişkileri ve gözlem yeteneği normalin üstünde olan bir adamın, zarif bir kadının dünyasına girişi. Sonrasında o dünyayı bizlere aktarışını, o dünyadan bizlere detaylar sunmasını okuyoruz. Döneminin kısıtlamalarına rağmen, kısmen özgür bir hayat süren bir kadının hayatını okumak oldukça güzeldi. Dönemin tasvirleri, karakterlerin anlatılması ve en önemlisi ilişkilerin arasında geçen duyguların verilmesi güzeldi. Eskiden kendisine karşı az biraz kızma az biraz da önyargı beslerken şimdi gayet iyi duygularla yaklaşıyorum. Hem Salome olmasaydı Nietzsche, Tolstoy, Freud, Paul Ree ve Rilke daha bir kusursuz görünürlerdi gözümüze. Duygularını masalarının üstüne bırakıp, hayatlarına devam edebiliyorlarmış derdik. Sırf bu yüzden bile, yani bu insanlarında tutkularının esiri birer insan olduğunu göstermesiyle bile takdiri hak eden bir kadın.


Raymond Carver yeni ve geç keşfettiğim yazarladan. Çok duyduğum ama bir türlü okuyamadığım eserleri olan yazarın, en sonunda Fil adlı kitabına başladım. Fil, yedi öyküden oluşan, sürükleyici ve etkileyici bir kitap. Kahramanları tam kahraman gibi olmayan, bildiğimiz daha doğrusu gördüğümüz amerikan insanları. Genellikle başarısız, yeteneksiz, sıradan ve düz kişileri seçmiş yazar anlatmak için. Fakat bu insanların hikayelerini öyle güzel dile getirmiş ki siz bu kısma çok fazla takılamıyorsunuz bile. Sade ve yalın bir anlatımla devam ediyor tüm kitap. Fil'de bulunan yedi öykünün altısı başarısız ilişkilerle ilgili. Sadece başarısız değil aynı zamanda oldukça da karışık ilişkiler. Örneğin birinde karısını aldatan bir adam var ve bu adamın karısıda adamı aldatıyor ve bu adamın ikinci evliliğidir. Genellikle başarısız amerikan ilişkileri gibi görünsede aslında sadece ilişkilerin kadın erkek değil, tüm aile olarak ele alındığı öyküler yer almakta. Örneğin Fil adlı öykü de aile üyelerine sürekli olarak maddi yardımda bulunan, kapana kısılmış, hiçbir istediğini yapamayan ama hala buna devam eden bir adamdan bahseder. İşin daha kötüsü ise bu adamında hayalleri vardır. Avustralya'ya taşınmak ister, yeni bir hayat kurmak ister fakat bunların hiçbirini yapamaz. Çünkü sorumlulukları vardır. Nedir bu sorumluluklar? Boşandığı eşinin nafakasını ödemek, sürekli olarak yalan söyleyen kardeşine para göndermek, annesine para göndermek, kızına para göndermek ve kendi geçimini sağlayabilmek. Fakat bunların hepsini yapamaz duruma geldiğinde yine kötü olan o olacaktır. Bu yüzden bu sorumlulukları bir şekilde yapmak zorundadır. Tüm bu insanlarda bunun farkındadır. Bu durumu en iyi şekilde kullanırlar ve kullanmaya da devam etmek isterler. Orta sınıf Amerikan vatandaşı olan bu adamın hali hakikaten içler acısıdır. Bu öyküde geniş bir ailede yaşanılan sorunları çok güzel bir akıcılıkla sunmakta Raymond Carver. Raymond Carver öyküleri genelinde okuyucu, önceden yaşanmaya başlamış bir olaya aniden dahil olur sona doğru da aynı şekilde öykünün dışında kalır. Bu durum okuyucuda sarsıcı bir boşluk oluşma hissine sebep olur. Özellikle Fil adlı öyküde ister istemez öykünün içine çok girip sinirlenip, Yardım etme artık yahu enayi misin sen? dedim. Öyküler sizi bu denli içeri alıyor. Sürükleyici güzel öyküler okumak istiyorsanız Fil tam sizin aradığınız öyküleri barındırıyor.


Filistin, Joe Sacco'nun tüm açık yürekliliği ile yazdığı bir çizgi roman. Tamamen tarafsız bir gözle gördüklerini aktarması takdire şayan bir davranış. Tabi kitabın belli bir noktasından sonra tarafsızlığını kaybediyor. Neden derseniz böylesi bir katliama karşı tarafsız kalabilmek, vahşeti yapanlara tarafsız bakabilmek ne yazık ki imkansız. Konunun derinliğini ne kadar biliyoruz bilemiyorum ama tahmin ediyorum Filistin'de yaşananlarla ilgili az çok bilginiz vardır. Tüm dünyanın gözlerini kapadığı bir yer. Gözlerini kapadıkları gibi vicdanlarını, insanlıklarını ve kapatabilecekleri tüm iyi duygularını kapadıkları bir yer Filistin. Yıllardır, çok uzun yıllardır devam eden bir katliamın merkezi. Doğuda olduğu için kimse görmüyor. Ölenler fakir müslüman insanlar olduğu için kimsenin umrunda değil. İnsanlara sadece insan olarak bakamayan ikiyüzlü batının, gözünü kan bürümüş amerikanın görmek istemediği yer Filistin. Konunun savunulacak hiç bir noktası yok. Bundan emin olabilirsiniz. Bu konuda söylenecek ya da israil tarafı için elle tutulacak bir küçük nokta dahi yok. Geçmişden günümüze kadar olan tüm tarihi inceleyin ve sizlerde konunun ne kadar planlı, ne kadar sadist bir şekilde ilerlediğini görün. Bu hazırlanan berbat plan uzun yıllardır süre gelen bir programın parçası. Herşey yerli yerinde. Düzenli, planlı ve sistematik bir ilerleyişe sahip. Hiç kimsenin ama hiç kimsenin bir şey yapma şansı yok. Aslında var ama para ile kapatılmış yerler var tabi. Ne de olsa para, insanlıktan çok daha önemli. Filistin konusunda sayfalarca yazı yazılabilir elbette ama burada konuyu daha fazla dağıtmak istemiyorum. Gerçi konu yeterince dağınık ama... İçimden nefretle sitem etmekten başka bir şey gelmiyor. İnsanı ister istemez ırkçı düşüncelere iten bu vahşeti yapanlar, gün gelsin ettiklerini bir bir çeksinler istiyorsun. Ama ne yazık ki ne ilahi adalet bir gerçek, ne de insanların ettiklerini çektikleri mekanizmalar. Hepsi sakinleştirme çabası. Peki işe yarıyor mu? Bende yaramıyor, bunu biliyorum. Sizi bilemiyorum. Kitapta en çok hoşuma giden kısmı aşağıda paylaşıyorum. Amcamız en doğrusunu tek bir sayfa ile anlatmış. Neyin ne olduğunu işlerin başını ve sonunu o kadar güzel özetlemiş ki söylenecek bir söz yok. İşte en yalın gerçek budur!


Fırtına, Shakespeare'in bilinen son oyunu. Her ne kadar net bir bilgi olmasa da son ve veda oyunu olarak adlandırılıyor. Ölümünden (1616) beş yıl önce, 1611 yılında yazılmış ve aynı yıl sarayda oynanmış bir oyun. Basımı ise, 1623 yılında yapılmış. Fakat bu basım Shakespeare'in toplu eserleri basımında yer almış ayrı bir kitap olarak değil. Oyunun farklı bir havada olduğu da söylenenler arasındadır. Gerek karakterlerin çok yönlü ve farklı oluşu gerekse dine karşı olan isyanı oyunu diğer Shakespeare oyunlarından farklı bir yere getiriyor. Eserin konusuna kısaca değinecek olursak; Milano Dükü Prospero'nun kardeşi Antonio, Napoli Kralı Alonso'nun yardımlarıyla, Prospero'nun dükalığını elinden alır ve Prospero ile kızı Miranda'yı bir tekneye koyarak denizde bırakır. Prospero intikam almak için bir büyücünün elinden kurtardığı Ariel adlı cini ile birlikte Alonso, Antonio, Alonso'nun oğlu Ferdinand, kardeşi Sebastian ve öteki lordların içinde bulunduğu gemiyi alabora eder. Ama herkes yaşamaktadır kimseyi öldürmez. Sağ olarak tüm mürettebat karaya çıkar. Sonrasında Ariel, karaya vuran yolculardan Alonso'nun oğlu Ferdinand'ın Propero'nun mağarasına gitmesini sağlar. Burada gördüğü Miranda'ya aşık olan Ferdinand, ne görev verilirse verilsin yapmaya hazır bir kölesi haline gelir Prospero'nun. Ama Prospero ne kadar yüklenirse yüklensin bu aşkın ne kadar değerli olduğunu bilmekte ve bir şekilde desteklemektedir. Sonrasında ise olaylar gelişir ve herkesi azad eden Prospero, gerçek bir iyilik yapar. Okudukça neden Shakespeare'in Shakespeare olduğunu anladığınız eşsiz eserlerden biri Fırtına.


Fotoğrafçılık ile uzun zamandır güzel bir flörtümüz var. Aslında biraz platonik idi. Ama artık bir ilişkimiz var ve bu ilişki profesyonelleşerek devam ediyor. Umarım ayrılmayız birbirimizden. Bu tip bir ilişkiye başlayan herkes gibi bende bu alanda ki uzmanları, üstadları büyük hocaları araştırmaya başladım. Karşıma Sabit Kalfagil hocamızın bu eşsiz eseri, Fotoğrafın Yapısal Öğeleri ve Fotoğraf Sanatında Kompozisyon çıktı. Edinip, hemen verilenleri almaya başladım tabi. İşte size bu yazımda bu eserden bahsedeceğim. Kitabı bir set halinde aldım. Üç Sabit Kalfagil kitabı, set halinde hem de çok uygun bir fiyata. Bu seti hazırlayan ve uygun fiyat yapan site ise adını vermek sitemediğim, hiç sevmediğim, zamanında beni çok üzen, çok popüler bir eticaret sitesinde buldum. Yaşattıkları sıkıntılar yüzünden hesabımı silmiştim, bu sebeple arkadaşıma aldırdım. Uygun fiyatı görünce arkadaşımda bu setten aldı. Bu güzel seti alır almaz, setin ilk okunması gerekeni olarak düşündüğüm Fotoğrafın Yapısal Öğeleri ve Fotoğraf Sanatında Kompozisyon kitabını okumaya başladım. Kitap Sabit Kalfagil önsözleri ile başlıyor. Neyin nasıl olması gerektiği ile ilgili kısa bir sunum yapıyor bizlere. Kitapta nelere değinileceğini ve nasıl değinileceğini de bizlere anlatıyor. Sonrasında ise bölüm bölüm başlıklar halinde anlatmaya başlıyor büyük üstad. Kitapta benim en çok hoşuma giden yan, sadece fotoğrafçılık değil, bakış açısı ve fotoğraf sanatının derinliklerinden de bahsedilmesi oldu. Klasik bir metod ile bakın bu bu şu da şu demek yerine, konunun neden öyle olduğu, neyin neye dayandığının da anlatılması oldu. Yüzeysel, olmuş olsun diye hazırlanan bilgisayar eğitim kitapları tadında olmaması beni çok mutlu etti. Bir an o korkuya kapılmadım değil ne yalan söyleyeyim. Ama daha ilk birkaç sayfada, profesyonellik, bilgi ve birikim sizi olduğunuz yere çiviliyor ve oku bu kitabı dedirtiyor. Örneğin fotoğrafçılık ile ilgili en çok kullanılan kelimelerden biri olan zamanlama hakkında çok güzel bir tanımlama yapıyor Sabit Kalfagil. Genelde bilinenin aksine, birçok kilişeleşmiş sözün, gerçekte nasıl olması gerektiğini, neyin nasıl kullanılmasının daha doğru olduğunu bizlere nedenleri ile açıklıyor. İyi bir fotoğrafçının, konuyu görür görmez fotoğrafını çekmeden önce hangi açının daha iyi olacağını hesaplaması, günün hangi saatinde o açının daha doğru bir ışıkla konuyu aydınlattığını ya da aydınlatmadığını -ihtiyaca göre- bizlere nedenleri ile açıklıyor.


Sabit Kalfagil'in kompozisyon kitabından sonra okuduğum en iyi fotoğrafçı kitaplarından desem sanırım yanlış olmaz. Bana kazandırdığı faydaları anlatmam çok zor ama elimden geldiğince size kitabı anlatmaya daha doğrusu kitabın ne anlattığını anlatmaya çalışacağım. Kitap tam bir kompozisyon kitabı diyebiliriz. Bir fotoğrafçı, fotoğrafı nasıl görmeli? Hangi kriterleri hesaba katmalı? Hangi ışıkta hangi açıda nerede olmalı gibi bir çok soruyu yanıtlayan bir kitap. Sadece bununla da kalmıyor ve size örnek fotoğraflarla fotoğrafçılığın ne olduğunu ve ne olmadığını gösteriyor. Yakalanan karelerde aslında arka planda nelerin yakalandığını, daha doğrusu arka planda nelerin olması gerektiğini öğretmeye çalışıyor bizlere. Biz bir fotoğraf karesinde sadece çekmek istediğimizi görüyoruz ve çekiyoruz ama aslında o sıra bazı teknikleri daha doğrusu olması gereken bazı olmazsa olmazları da yanımızda bulundurmamız gerektiğini söylüyor. Bu bilgilerin dışında detaylı teknik bilgileri de bulabilirsiniz. Özellikle hareket yönleri ile anlatılan bölümlerde bulunan grafiksel anlatım çok yararlı. Bir kaç anlatımda ise veri grafiklerinden ve şemalardan faydalanılmış. Bazı öğretilerde bir tür formül mantığı kullanılmış ve bu oranlarla anlatılmış. Altın oranında anlatıldığı kitapta bir fotoğraf kompozisyonu ile alakalı herşey bulunuyor. Sadece bir kaç tür değil tüm komposizyon türleri ve yakalanmak istenene karedeki amaçlar anlatılıyor. Sadece buraya kadar anlattıklarım bile o kadar fazal bilgi yığınıki anlatamam. Bunları hazmetmek bile bir kaç ayınızı hatta yılınızı alabilir. Fakat az birazda olsa bu anlatılanları fotoğraf çekerken bulundurabilirsek, fotoğraflarımızda kompozisyon anlamında çok fazla ilerleme kaydederiz inanın. Sadece bir kaç kitap okumakla bu olur mu diye düşünmeyin inanın oluyor. Tahmin ediyorum ki bu kitapların bir kaç tanesinin içeriği zaten okutulan fotoğrafçılık eğitimi ile aynıdır. Belki fazlası bile olabilir. Tabi bunu alabilen insan önemli. Kitapalr anlatıyor, gereken tüm bilgiyi veriyor ama insanlar ne kadarını alabilir orası tartışılır. Kendi adıma şunu söyleyebilirim; teorik bilginin yarısını almışımdır bünyeye, artık bana bol bol pratik gerekli. Bu pratiği yaparken bir kaç kez daha dönüp, bakmam gerekiyor tabi büyük ustalara. O zaman elimin altında bulunan bu kaynakların değerini daha fazla bileceğim kesinlikle. Sabit Kalfagil'in kitabı ile hemen hemen benzer konuların üzerinden geçiliyor. Bu yüzden eğer Sabit Kalfagil'in kitabını okuduysanız, bir tekrar yapmış olacaksınız ama olsun bu size farklı bir bakış açısı kazandıracaktır emin olun. Hatta şöyle diyebilirim çok daha etkili bir öğrenim içinde olacaksınız.


Fotokopiler, John Berger'in anlarından oluşan bir kitap. Hayatına giren ya da onlar girmeseler de John Berger tarafından hayatına alınanlardan oluşan bir derleme. Kısa anlarda var kitapta. Kısa olaylar gibi görünen bizlere. Ama o an o hayatı yaşayan kişi için çok fazla şey ifade eden anlar. Yaşandığı an ile an ya da bir andan daha öte olan anların toplamı var bu kitapta. Bazen bir sayfa ile anlatmış John Berger sayfalarca kitaplarda anlatamadıklarını insanların. Kitapta her anı okuduktan sonra durup biraz düşünüyorsunuz. Nedense bunu istemsiz olarak yapıyorsunuz. Bazı öykülerde ise bir kez daha mı okusam acaba diyorsunuz. Özellikle etkileyenler oluyor tabi. Örneğin Abidin Dino ile ilgili olan anı ile ben o zamana gittim, o zamanı yaşadım, o zamanı düşledim. Ne güzel zamanlar yaşamışlar diye düşündüm. Ama aynı zamanda da ne kadar zorluymuş o zamanlar dedim. Bazı anlarda ise bomboş bir eve girip, o evdeki hatıraları düşündüm sevdiklerimle geçen. Ama o evde artık onların olmadığını, artık o evi yalnız gezdiğimi düşündüm. Aynısını John Berger yaşamış, sindirmiş ve bizlere anlatmış. Düşünsenize artık o adımları attığınız yerde o insanın ya da o insanların sesi yok, kokusu yok, sözü yok. Yakın zamanda artık sizin de olmayacak. Yok oluşa doğru sizin çevrenizdekiler yani sizinle aynı dönemi yaşayanlar yavaş yavaş gidiyor. Aslında yavaş yavaş değil. Çok hızlı bir gidiş bu. Her ne kadar biz anlamasak da bu zamanlarda hayat bizden çok hızlı alınıyor. Bizlerse bir daha gelemeyeceğimiz bir yer için, yüzyıllık planlar yapan ölümsüzler gibi hareket ediyoruz. Her şey çok kısa çok az. Yok oluş ise çok gerçek. Olması gereken her şeyden ama her şeyden daha gerçek olarak karşımızda, içimizde, derinlerimizde. Gören gibi görünen bizler ise her daim unutup, en klasik tabir ile dünyevi zırtapozluklara takılıyoruz her daim. Her zaman bir zamanla ölçme takıntımız var. Her şeyi planlama, programlama. Her şey istediğimiz gibi olmalı, hayat bizim istediğimiz gibi ilerlemeli, ölüm konuşulmamalı hatırlatılmamalı. Ölmeyecek gibi çalışılmalı ve sürekli bir şeyler için bir şeyleri biriktirmeli. Belki hiç olamayacak hayaller için didinmeli. Birkaç insan görünümlü yaratığın daha çok kazanması için, eski zamanlardaki kölelerin bir değişik versiyonu gibi çalışılmalı. Hem de hiç ama hiç sorgulamadan. Sanki bizlerinde bir hayatı yokmuş gibi. Sanki bizim dünyaya gelişimizin tek nedeni buymuş gibi. İğrenç, mide bulandırıcı ve tiksindirici bir düzen bile olsa sesimizi asla çıkarmadan yaşamalı ve buna modern yaşam demeliyiz. Çevremizde sürekli olarak dünyaları kurtaran, kendi görüşünü sorgulamadan körü körüne savunan, sürekli aşağılayarak, kötüleyerek, sadece ama sadece kendisini doğru görerek yaşayan tüm insan görünümlülerle bir arada yaşamak zorundayız. Soluyan her canlıya değer ve saygı vermektense, bazılarına değer ve saygı göstermek, gücün yanında olmak zorundayız. Belki de tüm bunları anlatmıyor John Berger ama ben kitabı okurken bunları düşündüm hep. Kulağımda bazen Max Richter bazen Stephan Moccio bazen ise Evgeny Grinko, aklımda dizginleyemediğim gitmemezlik etme de git artık düşlerim, ellerimde kitabım. Gözlerimde ise yaşamın tüm renkleri ile bana sunduğu bir gün, bir güzel dünya bir gökyüzü ile bunları düşündüğüm için, bunları düşündürttüğü için kızdığım bir düzene, hiçbir şey yapamıyor olmayı düşündüm. İşte o zaman çok uzaklarda bir uzağa gitmek istedim. Ama elimden gitmek gelmedi. Her günkü rutinin bana bahşettiği sahte hayatıma dönerek, olmayan beni oynamaya devam ettim insanlara. Belki de en iyi oyuncuyum kendi hayatımda. Sahteliğimi sezdirmeden oynayabildiğim kaç tane hayatım olduğunu bilmeden oynayabiliyorum. Olması gereken kişi her kimse o kişi olmayı, o an neyi gerektiriyorsa o insan olmayı, en zor zamanlarda bile sabretmeyi bilerek günleri bitiriyorum. Bir şey için sabrediyorum bu hayata ama ne o bende henüz bilmiyorum. Belki de biliyorum ama henüz adını koyabilmiş değilim. Evet, belki bu kitap bunları söylemiyor olabilir ama bende bunları uyandırdı. Belki de bir toplamın sonucu olarak uyandırdı bilemiyorum. O kadar güzel eserler okuyorum ki ve okuyacağım ki bunların olması anormal değil diye düşünüyorum.


Bir mükemmel çizgi tarih daha Joe Sacco'dan. Uyarmalıyım yer yer sinirleriniz dayanmayacak, içiniz burkulacak. Ama yapacak hiç bir şeyinizin olmadığını görünce çok daha fazlasını yaşayacaksınız içinizde. Tüm dünyanın seyirci kaldığı, amerikanın, ingilterenin ve isreal terörist ülkenin yaptığı katliamların sadece küçük bir kısmını göreceksiniz. Sürekli bize soykırım yapıldı diye dolaşan bir ırkın masum insanları nasıl katlettiklerini, gerçek soykırımı nasıl yaptıklarını göreceksiniz. Yalanlarla dolu dünyamızda barış ve demokrasi götürüyoruz diyen amerikanın aslında ölümden başka bir şey götürmediğini göreceksiniz. İçinizde uyanan nefretin ne orada ki masum insanlara ne de size bir faydasının olmadığını, ama nefretten başka bir şeyin barınmadığını göreceksiniz içinizde. Kısacası bu kitapta çok şey göreceksiniz. Hem de çok fazla şey görecek ve bu gördüklerinizden hoşlanmayacaksınız. Ama hoşlansanızda hoşlanmasanızda bu olaylar oldu ve olmaya da devam ediyor. Katliamlar sürüyor ve sürecek gibi görünüyor. Bitmesi muhtemel değil. Dünyamız ne yazık ki sandığımız kadar güzel, iyi ve ahlaklı değil. Yaşam hakkı bazılarımız için alınması imkanlı bir hak değil. Hatta bazı haklar için savaşsanız bile almanız imkanlı değil. Çok zaman önce bu hak onlardan alınmış oluyor. Bu kitabı sadece alıp okumak değil, insanlara hediye olarak da almak lazım diye düşünüyorum. Çünkü insanların bu konuda olan bilgisizliğine az biraz da olsa iyi gelir diye düşünüyorum. Hoş, bilgilensek de bilgilenmesek de elimizden hiç bir şey gelmiyor. Masum insanlar her zaman kaybetmeye mahkum oluyorlar. Kaybettikleri ise kimilerine göre bir oyun, kimilerine göre ise hayat. Hem de bir daha asla gelemeyecekleri bir hayat.


Normalde bir şiir kitabından çok değil az etkilenirim. Daha doğrusu yazarına göre çok çok az etkilendiğimde olur. Bilirsiniz şiir kitabı okunmaz bizde, şiir okunmaz, yazılır. Ne kadar marjinal kalsanızda bu durumdan mutlaka ama mutlaka bir yanınızdan çıkar bu lanet. Bir şekilde sizi bulur. Coğrafyasından ya da havasından bilemiyorum, memleketimizde bu tadı almadan durmak büyük bir yetenek. Şaka bir yana şiir denildiğinde ilk akla gelendir bunlar. Şiir dendiğinde söylecek çok fazla söz yok dostlar. Alın ve okuyun klasik bir söz gibi gelebilir sizlere ama alın okuyun! Bırakın bir kenara ne klasik ne hep aynı ne sıradan... Emin olun iyi ki ile başlayan bir cümle kurdurtacak size. Ardından kudurtacak derecede bir hüzün vaad eder mi etmez mi orası size ve içinize daha doğrusu neler yaşadığınıza bağlı. Çok şey gördüğünü düşünen misiniz yoksa gerçekten bir şeyler yaşadınız mı? Esaslı bir soru olmasa bile sizi bununla yargılayacak bir şiir kitabı Geceye Övgüler. sonsuz yaşam dalgalanıyor içimde tüm gücüyle, o tepede sönüp gikmekte parıltın bir gölge taşımakta, serinlik veren çelengi. ah! tüket beni ey sevgili,


Genç Bir Doktorun Anıları, doktorluk yapmış bir yazar olan Mihail Bulgakov'un, perifere atanmış tecrübesiz bir doktorun karşılaştığı vakaları, zaman zaman mücadele etmek zorunda kaldığı batıl inançlar ve ön yargıları paylaştığı anı defteri tadındaki öyküleri barındırıyor. Bu öykülerin çoğu, yazıldığı dönemde, tıp dergilerinde tefrika edilmiş aynı zamanda. Hikayelerin dili sade, sürükleyici; betimlemeler tam yerinde ve karakterle kolaylıkla bağ kurabiliyorsunuz. Belki de bu alanda ilerlemeye çalıştığımdan, kitaptaki anlatıcıyla benzer korkuları taşıdığımı fark ettim zaman zaman ve hikayeleri büyük bir açlıkla okuduğumu söyleyebilirim. O kadar gerçekçi ve içten anlatılmıştı ki olaylar, zaman zaman okumaktan da öteye geçip yaşıyormuşum hissine kapıldım. Aynı zamanda hikayelerde anlatılan vakalar, insanlığa dair çok yerinde tespitler, insan olmaya özgü korkular, endişeler öyle bir dengeye oturtulmuş ki; mesleği, yaşam tarzı ya da ilgi alanı ne olursa olsun herkesin severek okuyacağı bir roman çıkmış ortaya. Mihail Bulgakov'un okuduğum ilk kitabıydı, iyi ki de okumuşum ve yazarın diğer kitaplarını da okumayı iple çekiyorum.


Ülkemizde fazla bilinmeyen yazarlardan olan Mihail Bulgakov'un okuduğum ilk eseri. Dönemin Rusya'sını çok iyi bir dilde betimlediğini ve anlatımının esprili olduğunu duymuştum. Fakat bu kadar mükemmel bir esere imza atmış olacağını bilmiyordum. Okuduğum her sayfada kendisine olan saygım arttı. Bir kaç hikaye sonrasında yapılan anlatımlarda ise şaşkınlığımın üst düzeylerinde buldum kendimi. Tabi bu kadar etkileyici bir dilde yazılmasının en büyük etkenlerinden biri de kitabın çevirisi şüphesiz. Tuğba Bolat'a sevgi ve saygılarımızı sunuyor, İş Bankası Kültür Yayınları'na da teşekkür ediyoruz. Kiev Üniversitesi Tıp Fakültesi 1915 yılı mezunu olan Mihail Bulgakov, 1920 yılında doktorluğu bırakmaya karar vererek yazarlığa yönelir. Doktorluk yaptığı döneme ait anılarını ise biriktirir ve parça parça öyküler halinde yayına almaya başlar. Bu öykülerden Horozlu Havlu, Tipi, Çelik Soluk Borusu, Zifiri Mısır Karanlığı, Ters Vaftiz, Kayıp Göz, Yıldız Döküntü, Morfin, Ben Birini Öldürdüm isimli 9 öykünün yer aldığı eseri ise, Tuğba Bolat tarafından çevirisi yapılır, İş Bankası Kültür Yayınları tarafından da yayınlanır. Bizlere ise bu eseri okumak düşer. Kitaba daha ilk başladığınızda sizi içeri çekmeye başlıyor ve hayal dünyanızda anlatılan mekanı canlandırıyor ve yaşamaya başlıyorsunuz. Elektriksiz ortamlar, karlı yollar, tipi yüzünden göz gözü görmez köy atmosferi, çaresizliğin kol gezdiği hastahane koridorları, hepsi bir bir işliyor içinize. Sonrasında doktorumuzun anıları daha acılı daha ameliyatlı ve daha hızlı ilerlemeye başlıyor. Tabi bu hıza bizde katılıyoruz. Her öyküsünde biraz daha genç doktor gibi olmaya başlıyoruz. Özellikle genç bir kızın parçalanan bacağı ile ilgili olan bölümde inanın içim çekildi. Neden derseniz parçalanmış bir bacak ve bunu düzeltmeye çalışan kişi yerine kendimi koyarak okudum da ondan. Evet böyle düşününce oldukça iç kaldırıcı bir durum. Fakat diğer bir yandan da o gencecik insana yardım etme isteği, onu yaşama döndürme ve aylar sonra karşınıza gelip ışıl ışıl gözlerle baktığını görmenin ne kadar güzel olacağı duygusunu yaşıyorsunuz. Evet belki bir doktor olmadığımdan bu gibi bir durumda ne kadar tecrübesiz ve ne kadar ne yapacağını bilemez bir durumda olacağım kesin. Fakat genç doktorumuzda teknik bilgisi haricinde herhangi bir deneyimi olmadığından benzer bir hale sürükleniyor. Daha kötüsü ise bir an öl artık öl de kurtulalım gibi davranıyor ve bunu dile getiriyor kendi içinde. Evet doktorumuz yer yer kendisi ile sohbet halinde. Herhangi bir zararı yok kimseye ya da kendisine. Kendi kendine bir durum bu. Ama sonra işler yolunda gidiyor ve kız kurtuluyor. Tabi hayatına tek bir bacakla devam etmesi gerekiyor. Sadece bu hikayede bile beni derinden etkileyen kitapta ilerleyen bölümlerde çok ama çok daha etkileyici bölümler var. Kitap severlere şiddetle tavsiye ediyorum.


Büyük bir ihtimal herkes Saint Exupery'nin Küçük Prens kitabını okumuştur. Bu blogda hakkında bir şeyler karaladığım Genç Prens'in Dönüşü ise Roemmers'ın Küçük Prens kitabı hakkında aklında oluşan sorular vasıtasıyla oluşmuş. Roemmers kitabının girişinde belirttiği gibi; Bir zamana kadar, nefretin, anlayışsızlığın, dayanışmadan yoksun materyalist bir varoluş algısının ve daha başka birçok tehdit unsurunun, Prens'in bu dünyada yaşamasına engel olduğunu kavrayamadım. Birçok kez ben de senin gibi kendime sordum: Bu özel çocuk aramızda yaşamaya devam etseydi ne olurdu? Ergenlik yılları nasıl geçerdi? Kalbinin sükunetini nasıl muhafaza edebilirdi? şeklindeki düşüncelerle bu kitabı yazmış. Şunu söylemekte fayda var ki, okumadıysanız önce Küçük Prensi okuyup sonra Genç Prensin Dönüşünü okumalısınız. Çünkü yazar bu kitabı Küçük Prens'in devamı niteliğinde yazmıştır.


Genç Werther'in Acıları, duygusal bir adamın mektuplarından oluşan, güzel ve bir çırpıda okunabilecek türde bir roman. Goethe'nin daha önce yalnızca 'Faust' adlı eserini okumuştum ve o zamanlar beslediğim hayranlık, yazarın henüz yirmi beş yaşındayken sadece altı haftada kaleme aldığı bu ilk romanla birlikte büyüdü diyebilirim. Kitap Werther adındaki bir gencin, karşılık bulamadığı bir aşk neticesinde çektiği ıstırapları ve sonunda intihar düşüncesine sürüklenmesini işliyor. Basit bir konu gibi duruyor ama işlenişi kesinlikle öyle değil. Öyle cümleler var ki tekrar tekrar okumaktan kendinizi alamıyor, mektupların doğallığına hayran olmaktan ileri duramıyorsunuz. Ne kadar doğrudur bilinmez ama kitabın yayınlandığı zaman diliminde intihar vakaları artış göstermiş ve Almanya sokakları sarı-mavi Werther kılığı içine giren gençlerle dolmuş. Hatta buna Werther salgını diye isim bile konmuş. Gerçek ne olursa olsun, Werther salgını adıyla bir fenomen oluşturmuş, yazarı bir gecede ünlü etmiş, büyük kitleleri peşinden sürüklemeyi başarmış, kendisinden sonra gelen birçok sanatsal ürüne ilham kaynağı olmuş bu romanın, Goethe'nin çarpıcı açıklaması da göz önünde bulundurulduğunda, geleceğe meydan okuyan gerçek bir eser olduğu yadsınamaz.


Genç Werther'in Acıları, Johann Wolfgang Goethe tarafından kaleme alınmış bir eser. Genç Werther'in, karşılıksız aşkına yazdığı mektuplardan oluşan kitap, insanın içini burkabilecek güzellikte sözleri barındırıyor içinde. O kadar güzel sözler ki bunlar, bazen okuduktan sonra boşluğa bakıp kalıyorsunuz. Belki de o boşluk kadar boş olduğumuzu anlıyoruz. İnsanın içinde boşluk açıp, o boşlukta dolaştıran türde kitapları çok seviyorum. Bizlere ne kadar basit, ne kadar hiç bir şey olduğumuzu hatırlatıyorlar. Çok fazla büyütmeden her bir karşılaştığımızı, zamanımızı en iyi en mutlu şekilde çevremize huzur saçarak mutluluk saçarak yaşamamız gerektiğini hatırlatıyorlar. Tabi bu bana göre böyle sizleri bilemiyorum. Ama inanın bir kez bu açıdan baktığınızda, bu tür kitapların açacağı kapılara inanamazsınız. Evet, biraz farklı bir yere doğru götürdüm konuyu ama hissettirdiği böyle. Üstüne bir de Nils Frahm'dan Less dinleyince tam ağızlara layık türden şölen oluyor. Genç Werther'in Acıları, çok duygusal bir adamın, çok duygusal mektupları gibi görünse de sadece birer mektup değil, bizlere gönderilmiş bir mesajlar yığını gibi. Kitabın tanımı yapıldığında karşılaşılacak kitap ile hissedilen kitap arasında çok fazla fark var emin olun. Belki bu okunduğu zamana, belki bu insandan insana değişebilir, bilemiyorum ama bende açtığı boşluk böyle oldu. Bana verdiği tat ya da acı da denebilir. Aslında hoş bir kaç an yaşattı o yüzden acı demek ne kadar doğru bilemiyorum. Belki acı da bir tat olarak karşımıza çıkıyor bazı ruh hallerimizde. Sonuç olarak Genç Werther'in Acıları, Johann Wolfgang Goethe'nin mutlaka okunması gereken bir eseri.


Kadını ve erkeği, ikisi arasındaki ilişkileri, kadın ve erkek arasındaki farkları, komik ve sade bir oyun sayesinde izleme imkanı buluyorsunuz. Aslında günümüzde soylu-alt tabaka ayrımı artık kalmadı. Ama günümüzde dahi farklı sosyal sınıftan gelen insanların evliliğinde görülebilecek sorunlara ayna tutuyor bu eser. Ve insana, aradan geçen yüzyıllar kadın ve erkek arasındaki ilişkileri pek değiştirmemiş dedirtiyor. George Dandin alın teriyle çalışıp zengin olmuş bir köylüdür fakat bulunduğu tabakadan dolayı mutlu değildir, bu yüzden de soyluların arasına girebilmek için para karşılığı soylu bir kadınla evlenmiştir. Fakat bu soylu kadın, George Dandin'i göz göre göre aldatmaktadır. George Dandin bu ihaneti karısının ebeveynlerine kanıtlama derdindedir. Fakat gözden kaçırdığı bir şey vardır: bir kadınla mücadele etmek sandığı kadar kolay değildir. Karısı Angelique, her türlü şüpheyi kendi lehine çevirmeyi başaracak ve George Dandin'i trajikomik bir olaylar silsilesine sürükleyecektir.


Moliere ve mükemmel bir tiyatro! Ne yazılabilir bilemiyorum. Bakalım başladım yazıya umarım iyi bir şeyler çıkartabilirim. Böylesi bir eser için böylesi iyi bir yazar için ne denebilir ki? Sadece mükemmel denir herhalde. Kitabı çok beğendim ve bir solukta okudum. Böylesi bir olayı o kadar güzel o kadar komik ve aslında içinde barındırdığı trajediyi o kadar net bir şekilde dile getirmişki hayran kalmamak mümkün değil. Oyunumuzun konusu aldatılan bir koca ve aldatan kadın. Tabi başka kimseler de var. Aldatan kadının asilzade anne ve babası, uşaklar ve tabi kazonova erkek. O da asil. Zaten herkes asil ama ne hikmetse bu asilliklerini bir yerlere koymuşlar bulamıyorlar. Zengin köylü George Dandin, soyu lordlara dayanan Angelique ile evlidir. Fakat bu evlilik tamamen plan programdan ibarettir. George Dandin, asil bir aileye girmek için, çocuklarının asil bir aile adı ile büyümesi için yapılmış bir plandır. Hiç mutlu değildir George Dandin. Fakat ebeveynler bu evlilikten memnun, hiçbir sorunun olmadığı sanıp, onlara ne kadar iyi bir kızları ve damatları olduğunu söylemektedirler. Ne kadar edepli, seviyeli ve asil bir evlilikleri vardır. İffetin vücut bulmuş halidir Angelique! Fakat Angelique, aşığı asiller asili Clitandre ile gizli gizli haberleşiyor, buluşuyordur. George Dandin bunu, aşıkların habercisinden öğrenir. Anne babaya durumu kanıtlamaya çalışır fakat başarılı olamaz. Haklıyken haksız duruma düşer. Bir koca nasıl rezil edilir? Sorunun net cevabı gibidir olanlar. Moliere'in bu eğlenceli oyununu hem okuyun hem izleyin. Ben de henüz izlemedim ama bir yerlerde sahnelenirse hemen gideceğim izlemeye.


Richard Dawkins'in okuduğum ilk kitabı Gerçeğin Büyüsü çok iyi hazırlanmış, bir çok hurafe ve söylencenin, gerçekte ne oduğunu ya da olmadığını anlatan güzel bir kitap. İlk olarak bize anlatılan söylenceleri veriyor sonrasında ise gerçekleri sıralıyor. Bilimin cevap veremediği daha doğrusu henüz veremediği şeyler ile ilgili son derece uydurma bilgilere girmeyin diyor. Günümüzde insanlık ne kadar ilerlemiş olsa da hala bir zamanlar olduğu varsayılan yalanlara inanıyor ve inandırılması için çalışılıyor. O kadar organize bir biçimde bu yapılıyor ki bir şekilde insanlar bu mucizelere ya da hurefelere kanıyor. İşte bu saçmalık derecesine gelen ve inanılması çok güç olan bu söylencelere Richard Dawkins tek tek cevap vermiş bu kitapta. Okunmasını ve okutulmasını tavsiye ederim.


Kuhn, duygusal, sakin ve çekingen bir müzik öğrencisidir. Hayatı güzel bir şekilde ilerler ta ki sevdiği kız Liddy bir kış gecesi onu tehlikeli bir tepeden kızakla kaymaya ikna etmesi ve Kuhn'nın sol ayağının felç olmasına kadar. Zaten çekingen olan Kuhn evden dışarı pek çıkmamaya ve evde tek başına besteler yapmaya başlar. Bu besteleri hocaları çok beğenir ve opera sözü yazan birinden sözler alarak aryalar bestelemeye başlar. Son eğitim yarıyılında başarılı opera sanatçısı Heinrich Muoth ile tanışır ve aralarında sağlam bir dostluk başlar. Muoth'un referansıyla zengin bir fabrikatör ve aynı zamanda bir müziksever olan Imthor'un villasında keman çalar ve bu sırada fabrikatörün kızı Gertrud ile tanışır. Onun söylemesi için bir opera besteler ve onunla birlikte evde çalışmaya başlarlar, kızın babası da buna göz yumar. Bu çalışmalarda Kuhn iyice Gertrud'a aşık olur. Operanın bir bölümünde erkek bir vokale ihtiyaçları vardır bu yüzden Muoth'u çağırır. Gertrud, Muoth'u çok soğuk bulduğu için ondan hoşlanmamaktadır ve ilk çalışmalarında Gertrud çok isteksizdir ancak biraz tanıştıktan sonra Gertrud, Muoth'a karşı yumuşar ve sonunda onu arzulamaya başlar. Kuhn yine çekingenliğinin kurbanı olur ve bu ilişkiye başta karşı çıkamaz. Karşı çıkmaya kalktığı sıraysa Gertrud ve Muoth evlenmeye karar vermişlerdir. Bu sırada Kuhn'ın babasının ölüm haberi de gelir ve Kuhn annesine destek olmak için memleketine döner. Kuhn hala neden yaşadığına anlam veremez ancak intihar da edemez ve çok farklı duygular içinde başkente operayı sergilemeye gider. Gittiğinde Muoth ve Gertrud evlidir ancak pek mutlu değillerdir yine de operayı sergilerler. Konserden sonra Gertrud babasının evine gider biraz rahatlamak için. Bu sırada da Kuhn, Muoth ile kalmaya başlar. Muoth eskiden de çok içmektedir ancak artık çok daha fazla içmeye başlamıştır. Muoth, Kuhn'ı sevmektedir ve onun için güzel bir akşam yemeği hazırlatır. Güzel vakit geçirirler ancak Muoth o gece kendi canına kıyar. Gertrud babasıyla birlikte yaşamaya başlar ve Kuhn'ı sadece Muoth'un cenazesinde görür ve kitap burada biter. Birçok şiir, roman ve denemeler kaleme almış olan Hermann Hesse'nin romanlarından biri olan Gertrud. Öncelikle kitabın tek nefeste biten bir kitap olduğunu belirtmeliyim. Kitap Kuhn'ın ağzından anlatılmış ama Kuhn her olayda geri planda tutulmuş. Buna rağmen Kuhn'ın hissettiklerini hissettim okurken. Sanırım bunun bir sebebi de Kuhn'ın çok duyusal olmasının bizim empati yapmamızı kolaylaştırıyor olması. Muoth ise hiçbir şeyden tat alamayan, sarhoş ve tutarsız biri olarak karakterize edilmiş ve neredeyse onu bir öcü olarak tasvir edeceğim. Ama içten içe kitabın sonuna doğru ona acımaya başladım ve ölmesine -daha doğrusu kendi canını almasına- çok üzüldüm ve kitabın kapağını kapatırken Muoth'un neden öyle bir şey yaptığını ve ne kadar iyi bir dost olduğunu anladım.


Çizgi romansız olmaz. Kesinlikle olmaz. Ama bizim ülkemizde alternatif çizgi roman sayısı elle sayılır kadar olduğundan kaynak sıkıntısı çekiyoruz. Geçen ay Karakarga yayınlarını keşfimden sonra diğer çizgi romanlarına da yatırım yapayım dedim ve elime Ghost World geçti. Ghost World tam bir gençlik romanı. İki sıkı genç kız, tespitleri, yaşayışları, konuştukları jargon, cinselliğe bakışları, erkeklerle olan düşünceleri incecik bir çizgi romanda bir araya getirilmiş. Çok mu güzel? Eh ortalama diyebilirim ama eğlenceli. Tespitlerin anatomisi de diyebiliriz belki de. Bu iki sıkı fıkı arkadaş, lise sondalar ve kahramanlardan biri üniversiteye gidecektir lakin en yakın arkadaşından bunu saklar. Aslında saklanan birçok şey vardır. Yan karakter olan diğer kız arkadaşımız ise içten içe kendisini hep kız arkadaşıyla karşılaştırmıştır ve sonunda büyük bir kavgaya tutuşurlar. Ve sonrasında da hayat tıpkı bizi savurduğu gibi onları da savurur ve gel zaman git zaman farklı bireyler olur verirler. Bu kısa kesiti, eğlenceli bir vakit geçirerek izlemek isterseniz Ghost World sizlerindir.


Gitanjali, 1913'de Nobel Edebiyat ödülüne layık görülen Hintli yazar Rabindranath Tagore'nin İlahilerinin yer aldığı eseri. İlahilerin anlatımı ve demek istediği biraz farklı bir düzeyde. Daha doğrusu sevgi anlayışı ve sevgiyi gösterişi bizlerin kültüründen farklı bir biçimde anlatılıyor gibi geldi bana. İlahilerin anlatmak istediği konu ya da vermek istediği mesaj oldukça güzel. Fakat arada kopukluklar olması, anlatımın yer yer değişiyor gibi görünmesi neden kaynaklanıyor bilemiyorum. 6 Mayıs 1861'de Kalküta'da doğan yazar, 7 Ağustos 1941'de doğduğu şehirde hayata gözlerini yumar. Yaşama bakışı ve sanat görüşlerinin gelişmesi ile İngiliz hegomanyasına olan düşünceside değişmiş ve bu düşüncesini dile getirerek, bu çemberi kırmaya çalışmıştır. Kendisi ve ailesi kast sisteminin en üstünde olmasına rağmen, bu düzene olan eleştirisini dile getirmiş, bu şekilde olmaması gerektiğini savunmuştur. Hindistan'da ki bu geleneksel bakış açısını değiştirmek elbette koaly değildir. Belki daha nice Tagore'ler gelip geçmelidir. Sırf bu duruşu bile kendisinin olmazsa olmaz okunması gerekenler listesinde olmasını sağladı. İlahilerinde de bu yaşama ve bu yaşamdan olan sevgiye saygıya farklı gönderimler yapan Tagore, farklı tarzı ve farklı bir kültürü anlatmasıyla dikkatimi çekmişti. Fakat ara ara kopukluklar yaşadığım kitapta bazı kısımlarda soru işaretlerim belirdi ve konudan uzaklaştım. Belki ileride tekrar okumak, tekrar değerlendirmek daha doğru olur. Modern klasikler dizisinin bu farklı eserini okumak isteyenlere tavsiye ederim. Ama yazarın başka bir kitabı ile yazarın külliyatına giriş yapmak belki daha doğru olabilir. Daha detaylı bir araştırma öneririm. Ama benim gibi modern klasikler dizisinin tüm eserlerini bünyeye sindirecek olanlar için zaten kaçırılmayacaktır.


Tiyatro izlemek kadar okumayıda severmisiniz? Cevap evet ise hemen Godot'yu Beklerken'i okumalısınız. Sonu gelmeyen, anlamsız bekleyişi anlatan, absürd tiyatronun en önemli örneklerinden biridir Godot'yu Beklerken. En çarpıcı yanlarından biri okuyucunun/izleyicinin fikirlerini hareketlendiren imgelemeleridir. Godot'yu Beklerken, boşunalığı, anlamsızlığı, hiçliği, amaçsızlığı, çaresizliği, bitmişliği, bekleyişi ve tüm bunların sıkıntılarını anlatır. Tüm bunların arasında anlamsızlığa olan betimlemeler bazen size anlamsız gelebilir. Adı üstünde onlar anlamsızlıklardır zaten. Ama hepsinin altında bir anlam vardır. Kitabın özeti, Vladimir ve Estragon adlı oyunun iki karakterinin bir ağaç dibinde Godot'u beklemesi. Fakat Godot gelmez, Godot zaten gelmeyecektir, belkide Godot yoktur, bilemiyoruz. Godot'yu beklerken, Vladimir ve Estragon arasında geçen zekadan yoksun, anlamsız, gereksiz, yersiz ve saçma konuşmalar geçer. Aslında bu konuşmalar hiçde anlamsız değildir. Sadece anlamak için bakmak değil görmek gerekmektedir.


Şehir hayatında hiç bulunmamış bir yerliyi , şehire getirirseniz ne olur? Adlı sorunun kitaba dönüştürülmüş halidir Göğü Delen Adam. Bir başucu ve başvuru kaynağıdır Göğü Delen Adam. Yaşadığımız saçma sapan hayatlara eleştiridir Göğü Delen Adam. Doğru sandığımız tüm yanlışlara, önem verdiğimiz tüm değerlere ve zenginlik sandığımız tüm rezilliklere tokattır Göğü Delen Adam. Bence herkesin okuması gereken bir kitaptır Göğü Delen Adam. Günümüz modernizmine, çağdaşlığımıza sözde insanlığımıza, Şef Tuiavii'nin bakış açısını ile bakmanız için bizlere sunulmuş bir fırsat olan bu kitabı mutlaka okumalısınız. Sadece aşağıdaki paragraflardan sonra bile birçok insanın okuma kararı vereceğini düşündüğüm çok değerli bir eser. Papalagi , tıpkı bir midye gibi, sert bir kabuğun içinde oturur. Toprak kurdu gibi, taşların arasında yaşar. Sağı, solu, altı, üstü hep taşlarla örtülüdür. Barınağı dikine duran bir taş sandığını andırır, çok sayıda gözü olan delik deşik bir sandık. Bu taş kabuğa tek bir yerden girilip çıkılır; Papalagi bu yere, içeri girerken giriş, dışarı çıkarken de çıkış adını verir, oysa ortada tek bir delik vardır. Bir kez bile gazete okumadım okumamda ve bununla gururlanırım. Çok doğru birşey yaptığımı biliyordum. Gazeteyi bir kere okudun mu, artık dostların ne düşünüyorlar, ne yapıyorlar, neyi kutluyorlar diye Apolima'ya, Manono'ya gitmene gerek kalmaz. Sen döşeğine uzanırsın ve kalabalık kağıtlar sana her şeyi anlatır. Bu çok güzel, çok keyifli gibi görünebilir, ama aslında sadece bir yanılgıdır. Çünkü diyelim ki kardeşlerinle karşılaştın ve hepiniz önceden kafanızı o kağıt kalabalığının içine soktunuz. Herkes kafasında aynı şeyleri taşıdığı için, birbirinize anlatacağınız yeni özel bir şey kalmaz. O zaman ya karşılıklı susuşursunuz yahut kağıtta yazılı olanları tekrarlayıp durursunuz. Kalabalık kağıtların asıl kötü yanı şunun bunun hakkında, ulu şeflerimiz hakkında, başka ülkelerin şefleri hakkında, olup biten ve insanın yaptığı her şey hakkında nasıl düşünmemiz gerektiğini söylemeleridir. Gazete, bütün insanları tek bir kafa haline getirmeye çalışır. Tüm insanların kafasını ve düşüncesini ele geçirmeye çalışır. Bunu becerir de. Sabah kalabalık kağıdı okursan, öğlene diğer Papalagilerin kafalarında ne taşıdıklarını bilirsin. Meslekler ile ilgili tespit o kadar iyi olmuş ki! işte, böylece rengarenk bir tussi yazabilen birinin kanoyla nehre açılması ve geri dönmeyi bilmesi gerekmez. Meslek sahibi olmak, yalnızca koşmak, yalnızca tat almak, yalnızca savaşabilmek demektir. Yalnızca bir şey yani. Papalagi sözcüğünün hikayesi ise şudur; misyonerler ufukta beyaz bir yelkenliyle gözüktüklerinde, Samoa yerlileri bunu gökte açılmış bir delik olarak yorumladı. İşte beyaz adam açılan bu delikten, göğü delerek gelmişti. Bazılarına göre bu sözlerin bir çoğu yazarın sözleri olarak nitelendirilsede herkesin okuması gereken mükemmel kitaplardan biridir Göğü Delen Adam.


En meraklısı olmamız gereken konulardan biri gibi gelir bana uzay ve gezegenler. Fakat bu konuda olan bilgilerimiz, Venüs'ün burcunuza etkisi, Merkür'ün güneşe olan uzaklığından kaynaklanan insanların davranışı gibi astroloji temelli, altı çok doldurulamayan bilgilerden oluşuyor. Bunların ilerisine geçmeye çalışanlar ise bu konuda oldukça doyurucu bilgiler sunuyor. İşte bu işi yıllar öncesinde düşünen Nicolaus Copernicus, güzel bir kitap hazırlamış. Bu kitapta Nicolaus Copernicus'ün gökcisimlerinin hareketleri ile ilgili, özet niteliğinde sunduğu bilgileri okuyabileceksiniz. Tam metinden seçilerek hazırlanmış olan bu kısa kitapta, konu hakkında özet bir bilgiye ulaşabileceksiniz. Tam metni okumak elbette bizler için biraz ağır gelebilir. Konu ile ilgili daha detaylı bir bilgi edinildikten sonra esas metine başlanabilir diye düşünüyorum. Benim gibi merak edenler için güzel bir derleme diyebilirim. Tabi biraz daha uzun olsaydı keşke demedim değil. Sanki bazı şeyler gereğinden fazla kısaltılmış gibi geldi bana. Biraz daha değinilmesi gerekenlere değinilebilir, biraz daha genişletilebilirdi diye düşünüyorum. Ama dediğim gibi en azından kısa bir solukta meraklar giderilebilir.


Stefan Zweig az yazıp öz yazan, az yazıp çok etkileyen yazarların başında geliyor şüphesiz. Okuduğum her kitabı beni çok fazla etkiledi ve her seferinde bu yazara olan hayranlığım büyüdü. Geçenlerde yazarın, genel tarzının dışında bir konu seçtiği Gömülü Şamdan adlı eserini okudum. Tarih içinde farklı yerlere savrulan fakat Yahudiler için önemini yitirmeyen, Menora adlı yedi kollu kutsal bir şamdan vardır. Roma yağmalandığında bu şamdan vandalların eline geçer ve o dönemde hor görülen Yahudiler, bu şamdanın ellerinden kayıp gitmesine göz yummak zorunda kalırlar. O zaman için küçük bir çocuk olan Benjamin, büyür, seksen küsur yaşına gelir ve şamdanı gözleriyle gören son insan haline gelir. Şamdanı aramak ve yeniden Yahudilere vermek görevi için seçildiğine inandırılır etrafındakiler tarafından. Fakat denizler aşıp o yaşında uzun yolculuklar yapması, Bizans'a gitmesi ve imparatorun karşısına dikilmesine rağmen şamdanı Hristiyanlardan alamaz. Benjamin büyük bir umutsuzluğa kapılır ve ölmek ister. Fakat Tanrı onun bu duasını kabul etmez, çünkü Benjamin'in gerçekten de ölmeden önce gerçekleştirmesi gereken kutsal bir görevi vardır. Açıkçası Menora'yı daha önce hiç duymamış ve anlatılan kültüre de aşina olmayan biri olarak ilginç bir yolculuk oldu benim için. Zweig'in muhteşem bir anlatı yeteneği var zaten, ikisi birleşince insanı tatmin ediyor. Fakat nedendir bilinmez, yüz küsur sayfa olmasına rağmen çok ağır ilerleyebildim, diğer eserleri gibi tek solukta bitiremedim. Bence iyi de oldu, çünkü kitaptaki umutsuz ama aynı zamanda umutlu bekleyişin, yorucu yolculukların ağır ağır okunması daha da etkileyici hale getiriyor yaşananları. Yazarın en sürükleyici eserlerinden olmamakla birlikte, Zweig ve tarih severler tarafından es geçilmemesi gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Belki nispeten daha ağır olduğundan sona bırakılabilir, yine de kişiden kişiye değişir bu tercih.


John Berger Görme Biçimleri adlı kitabı ile tarihten bugüne ortaya çıkan farklı görsel temsillerin analizini yaparken, sorulmamış sorular sorarak, bize eserlerin farklı yönlerini gösteriyor. Sadece büyük eserlerin değil aynı zamanda bize reklamlarda kullanılan görsellerin, imgelemelerin hangi amaçla kullanılmış olabileceği ile ilgili bilgiler veriyor ve bize sorgulama yapmamızı sağlıyor. John Berger Görme konuşmadan önce gelmiştir. Çocuk konuşmaya başlamadan önce bakıp tanımayı öğrenir. demiş ve görmenin yani görsel zekanın görsel tatminin ne kadar önemli bir duyu olduğundan bahsediyor. Bunu sadece teorik bilgi ile değil, pratikte sunduğu örneklerle de geliştiriyor. Görme, yaşadığımız dünyayı algılarken en önemli faktörlerden birisi iken bunun nasıl kullanıldığını, sistemin bunu nasıl kendi lehine kullandığını da gösteriyor. Berger'a göre düşündüğümüz ve inandığımız şeyler, görme biçimimizi etkiler. Yani aslında hiçbirimiz etrafımızdaki şeyleri tamamen objektif bir gözle görüp algılamıyoruz. Bu nedenle gördüğümüz şeyi başkalarına anlatırken orada sunduğumuz şey, tamamen kişisel bir yaklaşımın ürününü oluyor. Ben ne gördüysem onu söylüyorum, dolayısıyla benim anlattıklarım objektif gerçekliktir demek aslında kendi algılama biçimini diğer herkesinkinden üstün ve mutlak gerçek pozisyonunda görmektir. Oysa demin de söylediğimiz gibi, kişisel olmayan bir görme biçimi yoktur. Bir kere en başında neyi gördüğümüz, neye bakmayı seçtiğimizle doğrudan ilişkili, yani görme bir seçimle beraber gerçekleşen bir şey. Seçme ise yine sahip olduğumuz düşünce ve inançların etkisiyle ortaya çıkıyor. Bunu şöyle yalınlaştırabiliriz: Erkekler davrandıkları gibi, kadınlarsa göründükleri gibidirler. Erkekler kadınları seyrederler. Kadınlarsa seyredilişlerini seyrederler. Bu durum, yalnız erkeklerle kadınlar arasındaki ilişkileri değil, kadınların kendileriyle ilişkilerini de belirler. Kadının içindeki gözlemci erkek, gözlenense kadındır. Böylece kadın kendisini bir nesneye özellikle görsel bir nesneye? seyirlik bir şeye dönüştürmüş olur. En ama en beğendiğim paragraflardan biri. Erkek ve kadının arasındaki görünüşsel farklılığı en iyi özetleyen söz budur. Erkekler her zaman seyreder sadece bakar. Kadınlar ise her şeyin farkındadırlar. Onlara bakılır seyredilir, hayran olunur, arzulanır. Bunu bilir ve en büyük silahı olan bu bilgiyi en iyi şekilde kullanır. O yüzdendir ki kadın erkek ilişkilerinde kadın her zaman seçen, erkekse seçilen durumundadır. Hangi birimiz bu duyguya kapılmamışızdır ki? Hepimiz içten içe kıskanılmak, istenilen olmak, arzulanan olmak istemişizdir. İşte reklamlarda bize bunu görsel imgelemelerle veriyor. Yağlı boya resimde nesneler çoğu zaman oldukları gibi gösterilir. Gerçekte bunlar satın alınabilir nesnelerdir. Bir nesnenin resmini yaptırıp aldığınızda onu beze geçirtmek o şeyi satın alıp evinize koymaktan pek de değişik bir şey değildir. Böylece bir resmi satın aldığınızda o resimde gösterilen nesnelerin görünüşünü de satın almış olursunuz. Seyirci alıcının, ürünü edindiği zaman erişeceği durumuna bakarak kendini kıskanması beklenir. O ürünle, başkalarının kıskanacağı bir nesne durumuna dönüştüğünü düşünmesi amaçlanır. Bu kıskançlık onda kendini beğenme duygusunu güçlendirecektir. Bunu başka türlüde anlatabiliriz: reklam imgesi alıcıdan, aslında onun kendisine karşı duyduğu sevgiyi çalar; sonra da bu sevgiyi ona, alacağı ürünün fiyatına yeniden satar. Bütün reklamlar huzursuzluk duygusunu işler. Her şey paraya dayanır; parayı ele geçirmek huzursuzluğu yenmek demektir. Reklamların yapmaya çalıştığı şey çok açık aslında. Fakat bizler bunu görmek yerine ürüne odaklanırız. Arkasında yatanı ya da görülmesi aşikar felsefesi, her zaman ürünün arkasından gelir. Bunu çok iyi kullanan kapitalizm, bize sunulanı almamızı öğütler. Çünkü o sunulanı aldığımızda daha mutlu daha iyi daha güzel olacaktır her şey. Bize bunu söylemekle kalmaz aynı zamanda bize bunu yapmadığımız takdirde hiçbir şey olduğumuzu da salıklar. Seiko'nun reklamını hatırlayın; saatin olmadan sen sen değilsin gibi bir söz vardı. Reklamlarda en fazla kullanılan temalardan biridir, güzel kadınlar ve yakışıklı erkekler. Hepsi de kusursuzdur, çok güzeldir ve olmak istenilen yapıdalardır. Kullandıkları ya da yaptıkları bir şekilde tarz olmaktadır. Onlar gibi giyinmek onlar gibi davranmak sanki yapılması gerekenlerin en üstünde gibi düşünülür. Sanki onlar olması gereken gerçekler, bizlerse sadece eskizleriz gibi bir hal ve durum içine sokarlar bizi. Hissettiklerimizi sadece kendi içimizde yaşar, o ürün ne ise ya da anlatılan her ne ise ona odaklanırız. Artık o bizim değer skalamızda iyi, güzeldir ve kalitelidir. Fiyat burada çok fazla aklımıza gelmez. Eğer alım gücü sorunumuzda yoksa zaten bunları hiç mesele etmeyiz. Ha birde alım gücü çok yüksek olanlar için ürünler vardır. Onlara reklam yapılmaz çok fazla. Çünkü ihtiyaç yoktur. Reklamlar normal ya da normalin altında alım gücü olan insanlar içindir. Zengin insanlara bu ürünler zaten bir şekilde gider. Paranın parayı çekmesi ve arkadaşını yani yine parayı kazanması gibi, bu tip ürünlerde onları bulur. Çünkü gidilmesi gereken kapı zaten bellidir. Adres belirtmek anlamsızdır. Hem tuzak hazır hem de av, avcı zaten belli bize sadece iyi avlar demek düşer. Bize sunulan yaşamlarda her zaman güzel ve çirkin var. En önemli değer en önemli erdem en önemli en bu bizim için. Bizler dış görünüşün birer kölesi birer kuklasıyız. O yüce güç her ne derse o olması gereken gerçek yaşamamız gereken hayattır. Toplumdaki belli başlı ayrımcı kriterleri bile silebiliriz bunun için. Hatta bazen kendimiz bile şaşırırız buna. Bir konuşmada şu sözü duydum; kadın çok güzel abi ya dedi biri bir diğeri ise; zenci ama güzel hakikaten... Tam da demek istediğim işte. Hem toplumun ya da bazı toplumların sunduğu ırkçılık hem de diğer yandaki güzellik ayrıştırması. Bir diğer örnek ise tesettür reklamlarında kullanılan ekstra güzellikte ki mankenler modeller. Hiç dikkat ettiniz mi bilmiyorum. Genellikle yabancı mankenler kullanılıyor. Kusursuz bir yüz, kusursuz bir vücut ve kadınsılığın ön plana çıktığı pozlar. Yapılmak istenen reklam ise tesettür yani kapanma ile ilgili dini bir ritüel. Tezat dediğiniz zaman çok uzaklara gitmeye hiç gerek yok! Biraz televizyon izleyin biraz alışveriş merkezlerini gezin yeterli olacaktır. Artık bizim hayatlarımız yerine bize sunulan hayatlar var. Sunulanı yaşayanlar, sunulana itiraz edenler, tüm bunları değiştirmeye çalışıp, kendi bildikleri ve kendilerine göre mükemmel olan başka bir kokuşmuş düzeni getirmek isteyenler ve tüm bunları görmeden yaşamaya çalışanlar. Hayatımız hep böyle hep bu şekilde ilerliyor ve bize sunulanı sunulduğu şekilde yaşıyor ve ölüyoruz. Zaten belli bir süremiz var biçilen, o sürede en iyi şekilde en iyi huzuru nerede yakalarsak orada yaşamaya çalışıyoruz. Ama doğru ama yanlış ama iyi ama kötü bir şekilde devam ediyoruz. Kendi doğrularımızla kendi yanlışlarımızla da olsa devam ediyoruz. Çevremizdeki doğrular ve yanlışlara da bakıyoruz elbet fakat görmüyoruz çoğu zaman sadece bakıp kafamızı çeviriyoruz. Yapmamız gereken hiçbir ayrım olmamasına rağmen sürekli bir şeyleri sınıflandırıp kategorilere koyuyoruz. Bunu her an her dakika yapar hale geldiğimizde de sistemin istediği tek düze sınıf delisi birey yaratılmış oluyor. Ahlaki değerlerimiz içimizden değil, ya bir dinden ya da bir toplumun doğrularından geliyor. Dil, din, ırk, renk olmadan yaşayamıyor onlardan güç aldığımızı düşünüyoruz. İçi boş olsa da, yapılan doğru olmasa da bir şekilde bir yerlere sığınıyor ve sığındığımız yerde bir doğru bulup o doğruya inanıyoruz. Bize bunu en küçüklükten beri toplum böyle öğretiyor çünkü. Olması gerekeni olması gerektiği şekilde istenilen biçimde yapmalısın. Çünkü bu toplumun çünkü bu düzenin çünkü bu dinin istediği şekilde yani olması gereken en mükemmel şekilde. Sorgulama yok sorma yok irdeleme yok. Eğer bunları yaparsan da mutlaka seni bir sınıfa sokmalıyız, ya sosyalist olacaksın, ya faşist olacaksın, ya kemalist olacaksın, ya anarşist olacaksın, ya emperyalist olacaksın, ya ateist olacaksın ya da aşırı dinci ama mutlaka bir ist olacaksın. Mutlaka sana uygun bir ist bulup, onu sana ya da sana onu oturtacağız. Çünkü bu böyle olmak zorunda açıkta kalamazsın. Bir insan mutlaka bir yere girmeli bir şeyci olmalıdır. Toplum anlayamaz bunların hiçbirinden de olmamanı. Mutlaka bir şeysin ve mutlaka bunu gururla söylemelisin! Bu senin en büyük gurur ve onur kaynağın olmalı! İnsansın sen! Lisede ilk dayağımı yiyeceğimden emin olduğum anda milliyetçi bir genç onlardan mısın bizden mi? diye sormuştu. Bende hiçbiri ben aradayım herhalde demiştim. Fakat o yaşlardan daha öncelere varan bir şekilde bu ayrım işlenmişti ve halada işlenmiş bir şekilde devam ediyor. Kavgalar, yıkımlar, ölümler yok olan milyonlarca hayat. Sistemin istediği şekilde daha doğrusu olması gereken en iyi hali ile sistemin. Bunları savunanlar birer piyondan daha değersiz. Ama sorsanız en önemli taş. Bilinçsiz, düşüncesiz ve cahilce kullanılacak en iyi en doğru silah. En tehlikeli cehalet türü çok zeki olduğunu sana, herkese bir şeyler öğretebileceğini, herkesin yanlış yolda ama kendisinin doğru bir yolda ilerlediğini düşünen insan tipi. En ama en tehlikeli tür belki de. Aşırı milliyetçi, aşırı solcu, aşırı dinci aşırı bilmem neci hepsinde bu tip insanlardan var ne yazık ki. John Berger'in Görme Biçimleri adlı eseri işte size buralara kadar gidebilecek bir ufuk genişliği sağlıyor. Daha ilerisini de sağlıyor emin olun ama bunları yazmakla biter mi bitmez mi bilemedim. Yanlış anlaşılmamak için belki de buraya kadar anlatmak yeterli olacaktır. Tüm eserlerini alıp, bünyeme işlememe neden olan bu eşsiz eseri herkese tavsiye ediyorum. Özellikle at gözlüğü takan insanlar için oldukça yararlı olacaktır diye düşünüyorum.


H.G. Wells, bir çok kez yaptığı bilim kurgu önderliğine, Görünmez Adam'da devam ediyor. Zaman Makinesi'nde zamanda yolculuk, Dr. Moreau'nun Adası'nda hayvanlarla yapılan değişim deneyleri, Görünmez Adam'da ise görünmezliği bulan Griffin ile bizlere her daim ilkleri sunuyor. Yıllar sonra bile hala aynı konu üzerinden değiştirilerek beyaz perdeye uyarlanan Wells eserleri, her dönem kendisine izleyici bulabildiği gibi, okuyucu da bulabiliyor. Kitap bir pansiyona gelen garip bir yabancının, tuhaf davranışları ile başlıyor. Sonrasında yabancının daha da tuhaflaşan davranışları yüzünden gerilen, değişik düşüncelere kapılan insanlar, suçlamalara ve neden böyle olduğu ile ilgili bazı kanılara varmaya başlıyorlar. Başlıyorlar ama bu kanıların hepsi önyargı temelli. Uzaylı gördüğünde taş atmaya başlayan köylülerin davranışının hemen hemen aynısı. Hal durum böyle olunca taş atılan kişi ya da kişiler saldırıya geçiyor ve için için bir hırs, intikam, aldatılmışlık hisleri ile atağa geçiyor. Konunun muhattabı olan kahraman -ya da antikahraman- görünmez olunca işler biraz tuhaflaşıyor. Neden derseniz düşmanınızı göremiyorsunuz. Çok basit bir neden değil mi? Bu kadar basit canlılarız işte göremediğimiz zaman birer hiçiz. O kadar önemli bir duyuyu kaybedince daha doğrusu bize sunduğu bu nimeti sunamayınca bizlerde son derece acizleşiyoruz. Göremediğimiz zaman o şeyin düşman olduğunu sanıyoruz. Göremesek bile saldırıyoruz. Neyin ne olduğunu anlamadan ya da sorgulamadan. İlkel zamanlardan kalma insanlardan hiç bir farkımız olmuyor böylelikle. Kitabın başından beri kime güvendiyse başına gelmeyen kalmayan görünmez adamımız sonlara doğru güveni sarsılan, öfke dolu ve intikam dürtüsüyle yanıp tutuşan, hissiz bir yaratığa dönüşüyor. Yıllardır yalnız çalıştığı ve deneylerinde kimse olmadan uğraştığı için ister istemez duygulardan arınmış bir hale geliyor. Deneyin ne kadar önemli olduğunu bildiği için ve çevresinde güvenebileceği biri olmadığını düşündüğünden, bu deneyin ayrıntılarını kimse ile paylaşmıyor. Bir bakıma iyi yapıyor tabi ama tamamen yalnız kalabileceğini hesaba katmıyor. Güvenebileceği kimsenin kalmaması yüzünden de hiç tanımadığı insanlardan medet umuyor ve yine hüsran yine hüsran. Ama beni en çok etkileyen en son güvenmeye çalıştığı doktor arkadaşı oldu. Wells'in bir çok eserinde olduğu gibi bu eserinde de kahramanın anlatıma geçtiği uzun bölümde anlatım bu arkadaşına yapılıyor. Kitapla ilgili bu kadar bilgi vermek bile yanlış oldu belki ama dayanamadım inanın. Devamı sizlerde artık. Buyrun okuyun ve okutun.


Geçmişte edebiyat gazeteleri, H.G. Wells'i İngilizlerin Jules Verne'i olarak adlandırıyormuş. Wells, Görünmez Adam'ın önsözünde, bu kanıyı bir nevi çürütmeye çalışıyor. Jules Verne'in o an için henüz yapılmamış fakat gelecekte yapılma imkanı olan pratik amaçlara yönelik icatları okura hayal ettirdiğini ve gerçekleşecek olursa bu tür icatların ne tür bir heyecana yol açabileceğini anlamalarına yardımcı olduğunu söylüyor. Kendisinin Verne'den farkını açıklarken ise, yazdıklarının olası şeylerle uğraşıyormuş iddiasında olmadığını söylüyor. Hikayelerindeki asıl sorunun, Bu başınıza gelseydi ne hissederdiniz? sorusu olduğundan bahsediyor. Kitabı okuduğunuza, Wells'in demek istediğini daha iyi kavrıyorsunuz. Görünmez Adam, bir bilim kurgu kitabı olması nedeniyle görünmezliği bir takım bilimsel gerekçelere dayandırsa da, aslında görünmezliğin icat edilebileceğini ispatlamaya çalışmıyor. Görünmezlik tutkusuyla yanıp tutuşan bir bilim adamının, görünmezliği keşfettikten sonra başına gelenleri, hissettiklerini, sonu gelmez bir çaresizliğe ve trajik bir maceraya sürüklenişini anlatmayı seçiyor. Görünmez olmadan önce, eğer başarabilirse bu özelliği sayesinde özgürlüğü yakalayabileceğini, tek başına dilediği gibi bir hayat sürebileceğini düşünüyor Griffin. Ne var ki geri dönüşümsüz olarak görünmez olduktan sonra işlerin hiç de hayal ettiği gibi ilerlemediğini fark ediyor. Ayak izleri, kıyafetler, yediği yemek hatta karlı bir günde üzerine düşen karlar; kendini ele verdiğinden ve insanların bu gariplik karşısında hırçınlaşıp, ona saldırmaya çalıştıklarını gördüğünden, bir süre sonra kaçmaya, saklanmaya, çalmaya hatta zarar vermeye başlıyor. Büyük bir tutku ve heyecanla başlayan bu keşif bir hüsrana belki de büyük bir pişmanlığa dönüşüyor. Kitap bilim kurgu dalında, görünmezlik konusunu ilk kez işlemiş olmasının yanı sıra insanların kendinden olmayana karşı gösterdiği saldırgan tutuma getirdiği toplumsal eleştiriler nedeniyle de övgü alan bir kitap. Bilim kurgu severlere gözüm kapalı tavsiye edebileceğim bir eser. Son olarak Görünmez Adam'ın ağzından bir kesit sunup, yazımı bitiriyorum.


Bu ay seçtiğim John Berger kitabım Görünüre Dair Küçük Bir Teoriye Doğru Adımlar. İncecik hemencik biten cinsden kitaplardan. Ama anlamları oldukça derin. Özellikle resim sanatı ile ilgilenenlerin okuması gerekli diye düşünüyorum. Bu kadarcık bir kitap ne verebilir ki diye düşünmeyin. Bazen bir fikrin söylenişi bile çok etkilidir, o fikrin hayata geçmişinden. John Berger kitaplarının hepsinde olduğu gibi bu kitabında da etkilenmemek mümkün değil. Anlatmak istediğini yine çok güzel bir üslüpla anlatmış üstad. Vermek istediği mesajı vermiş, üzerine örnekleme bile yapmış. Tek bir konuda soru işaretim kaldı. Daha doğrusu soru işareti demeyelim de çekince ya da yanılma diyelim. Sanki kitabın genel havasında ben bu olayları çözdüm ve ben herşeyi biliyorum tadı vardı. Şimdi diyeceksiniz zaten öyle değil mi? Evet öyle ama John Berger okuyanlar bilir bu havayı biz hissederdik ama çok dolaylı hissederdik bariz olmazdı. Bilmiyorum belki de bana öyle geldi. Belki de ben yer aradım en ufak bir kötü yan bulmayı. Hiçbir zaman kolay olmadı John Berger'i anlamak ya da bir kitabından da etkilenmeden bırakıp gitmek. Kendisini saygıyla selamlıyorum bir yerlerden bizleri görebilirse şayet bir gün. Bugün insanlarlın içinde yaşadığı yalnızlığı kim önceden bilebilirdi?Her gün dünyaya ilişkin gövdesiz ve sahte bir imgeler ağı tarafından yyeniden onaylanan bir yalnızlık.Ama imgelerin bu sahteliği bir hata değil..Eğer kar peşinde koşmak insanlığın kurtuluşunun tek yolu olarak görülürse,gelir elde etmek mutlak öncelik haline gelirse,o zaman gerçekten varolanın itibar görmemesi,görmezden gelinmesi ve baskı altında tutulabı gerekir.


Gerçekten güzel bir çalışma ve evet çok büyük emek var ama beklediğim kadarını bulamadım. Belki diğer ciltlerde değişir fikrim diye düşünerek tüm ciltleri okudum. Fakat sonuç değişmedi. Farkındayım büyük bir emek, ama beni etkileyemedi ve bir kaç öyküde okurken sıkıldım. Bazı kısımlarda neden böyle basit ve yarım anlatılmış diye düşündüm. Bazı hikayelerde ise çok ortadan bir yerinden anlatılmış ve bu yüzden ne bir şey anlaşılabiliyor, ne de bir merak uyandırabiliyor. Eğer anlattığı eseri okumadıysanız zaten eserden de soğuyorsunuz. Okuduysanız bu böyle mi anlatılır? Sorusunu soruyorsunuz. Kısacası ben sevemedim. Üç ciltlik dev bir çalışma ve içinde güzel anlatımlar, çok iyi çizimler de var fakat genel olarak ele alacak olursam ben beğenmedim. Peki, hiç mi beğendiğim hikayeler, ne güzel çizilmiş yahu dediğim yerler olmadı? Elbette oldu, hem de oldukça çok var. Çizimler konusunda zaten bir şey diyemem. Hepsi birbirinden itinalı, birbirinden iyi ve güzel çizimler. Bir kaç hikaye de oldukça güzel bir şekilde özet anlatım olarak sunulmuş. Zaten bu kadar büyük bir toplamada, elbette insanları yakalayan çalışmalar olacaktır. Benim için en rahatsızlık verici yanı, yarım yamalak bir şekilde işlenmiş hikayelerdi. Böyle anlatılmaz ki dediğim çok fazla çalışma oldu. Bunların arasında bazıları hiç olmayacak şekilde oldurulmaya çalışılmaz, zorlanmış, esnetilmeye çalışılmış ama esneyemediği için kırılmış çalışmalar olmuş. Tabi bu işin bencesi, belki sizler daha farklı bir tat yakalarsınız bilemiyorum.


Gulliver'in Gezileri adlı bu eseri bilmeyeniniz yoktur tahminim. İlk olarak çok küçük insanların olduğu bir ada sonrasında ise devlerin adası. Çocukken okuduğumuz daha doğrusu bize anlatılan öykülerdendir. Dediğim gibi karşılaşmayanı ben duymadım, görmedim. Peki bu basım nasıldır buyrun size ondan bahsedeyim. Gulliver'in Gezileri, Jonathan Swift tarafından kaleme alınmış ve klasikler arasına girmiş fantastik bir eserdir. Öykümüzün geçtiği zamanlar 18. yüzyıl İngiltere'sidir. Doktor olarak görev yapan Lemuel Gulliver'in gezilerini anlatır. Seyahat etmeyi çok seven doktorumuz, yine bir seyahati sırasında gemi kazası geçirir bir adaya düşer. Maceralarımızda böyle başlar. İlk olarak cüceler diyarına düşer Gulliver. Burada ki çok ama çok küçük bu insanlar tarafından önce esir alınır sonra zararsız olduğu anlaşılınca onunla dost olurlar. Fakat burada sorunlar çıkmaya başlar ve Gulliver oradan bir başka adaya geçer oradan da kaçarak gemi ile evine döner. Bir sonra ki yolculuğunda yine bir kaza geçirir ve bu kez devlerin diyarına düşer. Buradan da kurtulur bir şekilde ve evine kavuşur. Fakat burada bir kaç değişiklik daha doğrusu kıasltma yer almakta. Okuduğumuz bu edisyon Jonathan Swift'in hikayesinin biraz kısaltılmış az biraz değiştirilmiş Erich Kastner yorumu katılmış halidir. Kötü müdür peki bu? Yok hayır kötü değil kesinlikle sadece hikayemiz çok daha kısa. Haliyle de böyle olmak zorunda çünkü çocuklar için hazırlanmış bir edisyon bu. Çocuklar için zaten bu hali çok daha iyi bence. Çok fazla sıkılmadan okuyabilecekleri güzel mi güzel bir kitap. Tam halini okumak isteyenler için önerim Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Hasan Ali Yücel Klasikleri'nden çıkan Güliver'in Gezileri'ni okumanızdır.


Bir solukta bitirdim diyebileceğim bir kitap gümüş Şahinin Pençesi. İlk karşılaşma anında başlıyor serüven kitabın sonuna kadarda devam ediyor. Kahramanımız ile bizde yavaş yavaş öğreniyoruz. Çocukluğunun sonu erkekliğe giriş gününde büyük bir felaket ile karşılaşan Gümüş Şahinin Pençesi ölüm ile burun buruna geliyor. Ama hayatı sona ermek için daha zamanı olduğuna karar veriyor. Ve gelişen olaylarla Gümüş Şahinin Pençesi de büyüyor. Öğreniyor. Hayat ona normal bir yaşamı olsa göremeyeceği şeyleri gösteriyor. Bir köy çocuğundan asil zadeliğe kadar yükseliyor. Ancak hep içinde kabilesinin kanını, örf ve adetlerini barındırıyor. Yazar bu seride de ölçülü bir sihir kullanmış. Sihir hayatın içinde ama odak noktasında değil. O yüzden kitap biraz daha gerçeğe yaklaşıyor. Ve kahramanlarda daha halktan oluyor. Sadece insani yeteneklerini geliştirerek onda en iyi noktaya geliyorlar. Aynı gümüş şahinin pençesi gibi. Yazar diğer seriler de olduğu gibi gedik savaşları efsanesindeki evrende geçen bir seri yazmış. Yeni seri, eski seri ile ilgili bazı hatırlatmalar içeriyor ancak bunlar çok detaylı değil ve bilmeseniz sıkıntı değil. Bu sebeple yeni seri için eski seriyi okumuş olmanızı gerekmiyor. Ben açıkçası bu evreni seviyorum. Önceki serileri de okumuştum. Onlardanda memnun kalmıştım. Bu Seri bittikten sonra ilk serileri tekrar okuyacağım. Yazarın gelişimini kitaplarda görmek mümkün. İlk kitaplar daha tutuk iken sonraki kitaplarda hikaye çok sürükleyici hale gelmekte. Bunu görmek çok güzel. Sonuç olarak eğer hikaye beni sarmıyor ise okuyamıyorum. Sevgili kardeşim Metin gibi değilim bu anlamda. Eğer gitmiyorsa bırakırım kitabı. Hiç kusura bakılmasın. Serinin ikinci kitabına başlamak için sabırsızlanıyorum.


İlk yüz sayfa boyunca kitabı zorlayarak ve sıkılarak okudum, yüz ve iki yüzüncü sayfalar arasında kitap ilginçleşmeye başladı ve son iki yüz sayfayı kitaba bağlanarak, kitabın devamını merak ederek bitirdim. Demem o ki başlarda sıkılırsanız sabredin, çünkü kitap çok yavaş bir girişe sahip. Gelişme bölümlerini keyifle okuyacağınıza eminim. Kieli, dört gün dört gece boyunca Shatana Higo Dağı'nın zirvesinde tanrıların kendisine erkeklik ismini bahşetmelerini bekler. Bitkin ve ümitsiz bir halde kendinden geçmişken kolunda bir acıyla uyanır ve gümüş bir şahinin pençesini koluna batırdığını görür. Sonrasında bu yaşadığının gerçek olup olmadığından şüphe duyar. Evine döndüğünde Kieli'yi yıkım karşılar. Köyü yerle bir olmuş, halkı katledilmiştir. Ölümün kaçınılmaz olduğunu bildiği halde savaşır... ve hayatta kalır. Kieli, önce Pençe, sonra da Tal adıyla bambaşka kimliklere bürünüyor ve büyücülerin yardımıyla, büyücüler adasında aldığı zorlu eğitimlerin de rehberliğinde, sonunu göremediği bir intikam planının mihenk taşı haline geliyor. Kitabın en sevdiğim yanı baş kahramanın içinde bulunduğu düelloların çok gerçekçi ve heyecanlı anlatılmış olmasıydı. Kendimi adeta bir savaş arenasında ya da güzel bir dövüş filmi izler gibi hissettim. Bunun dışında karakterin son derece gerçekçi kurgulandığını da düşünüyorum. İyi ya da kötü davranışlarının altında yatan sebepler iyi yansıtıldığından, aklınızda soru işareti kalmıyor. Okuduğum süreç boyunca, kitabın kurgusunu biraz da Patrick Rothfuss'un Kralkatili güncesine benzettim. Orada da baş karakter olan Kvothe, kötü bir takım güçler tarafından katledilen ailesinin intikamını alabilmek için kendini bir serüvenin içinde buluyordu. Ancak kitapta ilerledikçe bu benzerlik etkisini kaybetti. Çünkü iki kitap da üslup olarak çok çok farklı bir hava veriyor. Karakter tiplemesi benzese de bu bariz üslup farkı, iki kitabı bambaşka noktalara koyuyor. Gümüş Şahinin Pençesi, Gölgeler Meclisi adlı üçlemenin ilk kitabı. Diğer iki kitapta olayların daha fazla derinleşeceğini ve kurgunun daha akıcı hale geleceğini düşünüyorum. Çünkü ilk kitapta olayların pek azı çözüme kavuşabildi. Baş düşman diye tabir edilen Kuzgun'un ilk kitaptaki akibeti, kurgunun öteki yüzüyle henüz tanışmadığımızı düşündürüyor bana. Savaş, büyü ve intikamla dolu fantastik bir seriye adım atmak isterseniz, bu üçleme iyi bir seçim olacaktır.


Günaha Son Çağrı Neil Gaiman'ın yine birkaç kişi ile birlikte yazdığı çizgi romanlarından biri. Yine alınırken büyük beklentilere neden olan ama okumaya başlayalı birkaç sayfa olmadan ise hayal kırıklığına sebebiyet veren bir çizgi romanı. Neil Gaiman'ın yazarlığı tek başına yaptığı eserleri kadar olmayan bir kitap Günaha Son Çağrı. Okunur mu? Okunur tabi ki hatta kimi zaman çok güzel bile denebilir. Ama beklentilerinizi minimumda tutarak okumalısınız. Ben öyle yaptım ve memnun kaldım. Bilmiyorum belki ben çok gaddar davranıyorumdur bu tip durumlarda ama Neil Gaiman'ın birçok kitabını okuduktan sonra, vasat bir çalışma yapmasını anlayamıyorum. Belki de popüler kültüre oynaması gereken zamanlar vardır belki de bazen sadece amaç para kazanmaktır belki de bazen iyi ya da kaliteli iş yaptığınızı düşünürsünüz ve inanırsınız ama değildir belki de bunların hepsi bir arada oluyordur. Bilemeyiz tabi. Çok da öldürmemek gerekli tabi bir anlık gaz ile berbat bu demek hiç olmaz. Kaldı ki o kadar kötü değil elbette. Hatta çoğu an kötü bile gelmeyebilir kimisine göre. Ben nedense daha büyük bir yaratıcılık daha büyük bir kitap bekliyorum. Mezarlık Kitabı'nı okuyan herkesde olduğu gibi. Öykü olarak oldukça farklı bir konu aslında ama nedense karakterler biraz havada kalmış gibi. Belki bir seri olsa çok daha iyi olabilir bilemiyorum. Ama şu bir gerçek ki Neil Gaiman eserlerinde tek yazar Neil Gaiman olduğunda güzel çalışmalar ortaya çıkıyor. Steven Korkuyor: Hayalet hikayelerinden korkuyor, büyümekten korkuyor... çok korkuyor. Ta ki gizemli Şovmen'le tanışıp sahibi olduğu Gerçeğin Tiyatrosu'ndaki bir gösteriye bilet alana kadar. Ona korkak diyenlere meydan okumak amacıyla girdiği oyundan çıkmak, tahmin ettiğinden çok daha zor olacak ve Steven gerçek korkunun ne olduğunu orada öğrenecek.


Birbirinden çok farklı gibi görünen dokuz hikayenin bittiğinde oluşturduğu tek bir tabloyu görüp, şaşırabileceğiniz güzel bir kitap Güneş Yiyen Çingene. Tabloya vurulan ilk fırça darbesi, çoğu eleştirmen tarafından kitabın en iyi hikayesi olarak görülen: Mor ve Ötesi. Bana kalırsa, en güzel olmasa da en zor hikaye. Oldukça dinamik başka deyişle bir film gibi ilerliyor. İç konuşmalar, şimdiki konuşmalar, geçmişe dönüşler...En sonunda başka zamanlarda, başka koşullarda yaşamış kadınların birbirlerine ne kadar benzeyebileceğini görüyorsunuz. Gerçekliğe ve Ülkesine Yenik Düşmeyen Düşler adını ve altındaki Borges'dan bir alıntıyı gördüğüm zaman çok heyecanlanmış ve Borges'un Yorgun bir adamın düş ülkesi gelmişti aklıma fakat aradıysam da bu hikayeye bir gönderme bulamadım. Düş, ülke ve Borges kelimelerinin bir araya gelişi muhtemelen yalnızca bir tesadüften ibaretti. Cağaloğlu'nda Metamorfoz, Türkiye'deki yayın sürecine eleştiri niteliğinde olsa gerek. Kitaptaki bahsedilen kadın yazar, tek bir yazar değildi benim fikrime göre. Dosyasının renginin sürekli değişmesi ve dış görünüşünün herkesçe farklı hatırlanması, bahsedilen kadını bir simge haline getirdi kafamda. Anais'in Saklı Mektupları, hikayeler içinde beni en fazla etkileyenlerden biriydi, fantastik doz yüksek olduğundan mütevellit. Hayatımdaki Bütün Erkekler bence bir kadının okuyabileceği en güzel hikayelerden biri. 'Babam, kardeşim ve sevgilim', hepsi aşkın başka bir türü. Yazarın daha önceki romanlarında da izini sürebileceğiniz, aşkın türlerine değiniyor bu hikaye. Sonunu tahmin edebilseniz de sonu için okunmayacak bir hikaye. Kitaba adını veren Güneş Yiyen Çingene ise, kitabın arka kapağında da yazan erişilemeyecek hiçbir şey yoktur, her şey insanın kafasında mesajını veriyor. Güneşi düşlemeyi öğretiyor. Şiirleri, çekmecelerden çıkarmamızı öğütlüyor. Erişilemeyecek yok mudur gerçekten bu dünyada kararsızım, belki bu da benim kendi kafamdaki engellerden kaynaklanıyor. Ama hikayenin sonundaki Şiirlerimi çekmecemde saklamıyorum artık. cümlesi çok güzel bir tat bırakıyor.


Bazan belli başlı dönemlerde kütüphanenizin raflarına bakarken ve ne okuyacağınıza ne düşünmek istediğinize karar veremezken bulunduğunuz yerlerden kaçmak istersiniz. Vasconcelos'u okumak bu kaçışa yardım ediyor bence. Ülkemizde Vasconcelos'un kitapları malumunuz çocuk kitabı olarak geçer. Şeker Portakalı ya da Güneşi Uyandıralım okuyorum dediğinizde ay o çocuk kitabı değil mi gibi kıt bakış açılarıyla dolaşan insanlar var aramızda malum. Oysa yazarın kitaplarında salt sevginin oluşturduğu tabanda gelişimi, küçük bir çocukla başlayan hikayenin karakter üzerinde dönüşümünü, içimizde konuşan o iblisin de zamanla dönüşümünü, bağlılıklarımızı yani hayata ilişkin bir çok detayı görürüz. Tıpkı Küçük Prensi nasıl övüyorsak vs. Öyle ki Güneşi Uyandıralım, Şeker Portakalı'nın kahramanı Zeze'nin ilk gençlik dönemini anlatmaya kaldığı yerden devam ediyor. Zeze bu sefer ilk kitaptaki o fakirlik döneminden kurtulmuş evlatlık olarak zengin bir aileye verilmiş ve yaşamını bir yandan bu zenginlik içinde, bir yandan kilise ve yatılı okulda geçirmekte. Bu sefer içinde ki o ses bir kurbağa dönüşmüş ve en zor anlarında iç sesine derdini anlatan onunla büyüyen Zeze, büyüdükçe, aşkla tanıştıkça hayata olan izlenimlerini anlatıyor. Biz okuyucu olarak ise, onu yönlendiren insanların hikayeleri ile birlikte Zeze'nin bu dönüşümü anlamaya çalışıyoruz. Akıcı ve hiç yormadan zevkle okuduğum bir kitaptı. Zeze'yi ilk kitaptaki trajediden kurtulmuş olarak görmek beni sevindirdi. Biraz çocukluğa dönmek istiyor ve Güney Amerika'da dolaşmak istiyorsanız tavsiye edebilirim.


Güneşi Uyandıralım, Şeker Portakalı'ndan sonra okumanız gereken devam kitabıdır. Kahramanımız minik Zeze biraz daha büyümüş ve artık eski ailesi ile değil, evlatlık verildiği mükemmelist ailesi ile birliktedir. Fakat hala yaramazdır hala uslanmazdır hala küçücüktür. ne zamanki bademcik ameliyatı olur işte o zaman boy atar ve büyümeye başlar. Aynı benim gibi. Bende ilkokul üçüncü sınıfta bademcik ameliyatı olmuş ve kilo almaya boy atmaya başlamıştım. Bir benzerliğimizin daha olması beni mutlu etmişti. Çok etkilendiğim olaylardan biri peder Luis'in kuzeydoğu Sertoa'daki açlık çekenler ilgili konuşması. Bizim haşaraların yaptığı peksimet savaşı ile bu konuyu bağlayarak, soruna çok iyi bir çözüm buluyor. Normal şartlarda yapılacak olan ceza yada ayrgılama sistemi yerine, insanları kendi vicdanları ile başbaşa bırakarak sorunu çözüyor. Bu kısmı okuduğunuzda ne demek istediğimi çok iyi anlayacaksınız. Yenisi geldiğinde, barındıracak yerimiz olmuyor eski için... Çünkü artık yeni vardır. Eski tadına bakılmıştır. Artık zaman yeninin zamanıdır. Hayat kadar acımasız olmaya başladığımızın ilk sinyalleri kalbimizin derinliklerindedir artık. Şeker Portakalı kadar iyi olan bu devam kitabını mutlaka okumalısınız. İlk başlarda size Şeker Portakalı kadar akıcı gitmiyor gibi gelebilir ama inanın birinci bölümden sonra işin rengi o kadar değişiyor ve parçalar o kadar iyi oturuyorki kafanızda, artık tüm hayatı kafanızda yaşamaya ve sürekli olarak sorgulamaya başlıyorsunuz. Bunu yaparken kendi çocukluğunuza gidip, o zamanlardaki sizi ve o zamanlarda yaptıklarınızı düşünüyorsunuz. İçinizde bazen bir ahh ahh bazen ise kocaman bir tebessüm beliriyor.


Güngezgini, alternatif çizgi roman denildiğinde ilk beş arasına rahatlıkla girebilecek eşsiz bir çizgi roman. Güngezgini ile Fabio Moon ve Gabriel Ba size yaşam-ölüm arasında geçen zamanı en iyi şekilde anlatıyor. Özellikle kişiselleştirebildiğim çizgi romanlar arasındadır Güngezgini. Neden derseniz ben yaşlarda yalnız yaşayan ve bir şekilde uzun zamandır da bu hayatı devam ettire biri için, sanki yaşadığı ya da yaşayacağı hayatın, farklı versiyonları tadındaydı Güngezgini. Az biraz düşününce evet bu da olabilir ya da böylesi de mümkün denebilecek bir şekildeydi. Demek istediğim benzer hayatlardı değil, böylesi de olabilir idi. Anlatılması ya da nasıl kişiselleştirildiğini anlatmak inanın çok zor. Çizgi romana başlandığı zaman farkı tadıp, devamında gelen yirmi sayfaya kadar anlatmak istenilenler hazmediliyor. O yüzden bu demek istediklerimi okdukça daha iyi anlayabiliyorsunuz. Her ne kadar sürekli olarak işlense de yaşam ve ölüm, bizim için hala bilinmezlerin en ve tek bilinmezi. Soluk alıp verdiğimiz sürece çok az zaman düşündüğümüz ölüm, Güngezgini ile bize her bölümde el sallıyor. Yanına bazen arkadaşlığı alıyor, bazen sevgiyi alıyor, bazen saygıyı alıyor, bazen ise kardeşi yaşamı alıp geliyor. Ama her seferinde yalnız gidiyor. Tıpkı bizim gibi. Yalnız geliyoruz, yalnız gidiyoruz. Yaşadığımız zamanda aldığımız hazların, en güzel zamanların bile aslında bir amaca yönelikmiş gibi olduğunu hissettiriyor Güngezgini. O anı yaşıyoruz, sonrasında gelecekler için bir köprü kuruyoruz sanki. Sanki sürekli olarak bir döngü içinde sarmallar oluşturuyoruz. Bata çıka, kör topal, ite kaka bir hayat sürdürüyoruz. Sonunda ise geldiğimizden çok daha yalanlı, çok daha pisliğe batmış bir biçimde gidiyoruz. Dediğim gibi anlatılması çok zor tatlar bırakıyor Güngezgini. Tavsiyem alıp okumanız ve bu tip çizgi romanları almaya devam etmeniz. Çizgi roman dünyasında böylesi güzel, yaşam, ölüm, çocuk, aşk, sevgi ve arkadaşlığın yoğun bir tat bıraktığı, şekersiz ve sade bir kahve tadında eserlere ihtiyacımız var.


Hani derler ya bir meraktır gidiyor hadi hayırlısı hah işte aynen bu duygularla başladım Günlük Ritüeller kitabına. İlk başlarda dikkat çekici şeyler yer alıyordu. Daha doğrusu her sayfada dikkat çeken bir şeyler bulunabiliyordu. Fakat bir kaç sayfa sonra fark ettim ki ne nedir ne oluyor? Soruları havada uçuşmaya başlıyor. Tabi konuya böyle girince sizlerde ne oluyor yahu dediniz değil mi? Biraz bilerek biraz da bilmeyerek böyle başladım. Hemen toparlıyorum. Mason Currey adlı kimsenin hazırladığı Günlük Ritüeller adlı kitap, değişik ve merak uyandırıcı bir kitap. Bunu kabul ediyorum. Nedir peki bu değişiklik? Kitapta sanatçıların günlük ritüellerinden bahsediliyor. Yazarların, ressamların, şairlerin, müzisyenlerin gün içinde yaptıkları, sabah uyandıklarında yaptıkları, alışkanlıkları ve olmazsa olmazları listelenmiş. Fakat bir kaç sorun var. Örneğin, bahsi geçen sanatçıların, yazarların sıralaması çok karışık, kimin ne olduğu, ne yaptığı belli değil. Hele bu isimleri duymamış biri için bu kitap tam bir işkence olabilir. Kategorizasyon şart demiyorum ama bu kadar da karmaşa okumayı zorlaştırmaktan başka bir şey değil. Ardı ardına adı soyadı ve hemen ardından ritüel ne ise o yayımlanmış. Oldukça sıkıntılı bir okuma yaşattığı kesin. İşin aslı ilgimi çekti ve bir kaç saygı duyduğum sanatçının nasıl bir hayatının olduğu ile ilgili bilgi sahibi oldum. Fakat yukarıda bahsettiğim karışıklık yüzünden kitabı okurken biraz yoruldum. Bunun haricinde dediğim gibi merak uyandırıcı bir kitap. Değişik bir şeyler okumak isteyenlere öneririm.


Güvenli Bölge Gorazde, Joe Sacco'nun okuduğum ilk çizgi romanı. Çok ama çok derinden etkilendiğim, zaman zaman bırakmak zorunda kaldığım, çok ama çok farklı bir çizgi roman Gorazde. O zamanları bizlere çok net gösteren bir çizgi roman. Hem de o zamanları çok net hatırlayan bizleri çok daha fazla etkileyen bir çizgi roman. Tüm Avrupa'nın seyirci kaldığı, insanlığın yok olduğu bir yıkımdı Gorazde'de yaşananlar. Sadece Gorazde de değil, tüm Bosna Hersek'te yaşananlar yıkımdı. Hem de her şeyin ama her şeyin yıkıldığı zamanlardı. O yaşananlarda gördük ki insanlık yokmuş, barış yokmuş, umut yokmuş. Aslında olan tek şey çıkarların dünyasıymış. Tüm yaşananlara rağmen, utanmadan, yüzlerinde en ufak bir insanlık olmayan yaratıkların televizyonlara çıkıp, bir şey yok abartılıyor demesi varmış. Tüm dünyanın da sanki gerçekmiş gibi buna inanmasıymış tek gerçek. Düşünün ki buna gerçek diyen bir nesil büyüdü. Tabi bir nesil de bunun yalanını bildi. Gerçeği gösterenler olmadı mı? Elbette oldu ama o kadar az, o kadar sindirilmiş durumdaydı ki ne dense boştu onlar için. Çaresizlik, sadece Bosna Hersek'teki insanlar için değil, gerçekleri göstermek isteyenler içinde tek anlam durumundaydı. Çaresizlikten başka bir şey yoktu ellerine geçen. Sürekli üstlerinde cellat gibi öldürmeye devam eden, öldürdükçe vahşilikten, iğrençlikten, şeref ve haysiyet yoksunluğundan gurur duyan, iğrenç bir topluluk vardı karşılarında. Millet demek milletlere hakaret, insan demek insanlığa suç olan iğrenci kokuşmuş, lanet birer pislikti hepsi. Ama ilahi adalet her zaman olduğu gibi yine orada değildi. Kendi pisliklerinde boğulamadılar. Yaşamaya devam eden onlar oldu, yüzlerce, binlerce masum insan ise hayatlarını kaybettiler. Yan komşunuzun bile katil olduğunu düşünün. Bir gün öncesinde konuştuğunuz sözde insan, bir gün sonra size; gitseniz iyi olur diyor. Sadece bunu düşünün. Kendi yurdunuzdan, toprağınızdan, doğup büyüdüğünüz yerden. Tıpkı Filistin'de isreal teröristinin yaptığı gibi. Burada da aynısı kendisine Sırp bilmem ne ordusu diyen pislikler yapıyor. Daha güzel sıfatlar var aslında pislikler yerine ama kullanmak ne kadar doğru olur burada bilemiyorum. Ne küfürler var söylenesi ama işte neye yarar ki? Ne işimize derman olur? Bir yerlerinden çıkar mı? Hayır, dostlar hayır onlara hiç bir şey olduğu yok. Bu dünya onların dünyası ve ne yazık ki masum insanlar, bu katliam sever, soykırım sever bir kaç soysuzun elinde can veriyor. İşin daha büyük rezaleti ise sürekli olarak bize soykırım yapıldı diye dolaşıyorlar etrafta bu katliam severler. İkinci Dünya Savaşında ölen 50 milyon insanın kim olduğu ne olduğu sorulmazken ölen 6 milyon Yahudi'nin arkasından binlerce film yapılır ve buna soykırım denilir. Ama kalan neredeyse on kat insanın adı bile anılmaz. İşte bu bile kimin neyi ne kadar elinde tuttuğunu gösteriyor. Medya gücü ile bu kadar yalan, bu kadar gerçek hale gelebiliyor. Yıllardan beri devam eden politikalarla da destekleniyor ve şimdi en fazla katliam yapan bu yaratıklar masum olarak gösteriliyor. O dönem, bizim okulumuza da Bosna Hersek'ten gelen öğrenciler olmuştu. Onlara yer verilmişti ve eğitimlerine devam ettirilmişti. Bir kız vardı bizim sınıfa gelen. Yüzü hep kırmızıydı. Ben önceleri soğuktan sanmıştım ama sonra fark ettim ki sürekli ağlamaktan o hale gelmişti yüzü. Duruyordu aslında ağlamıyordu ama yine de yaşlar boşanıyordu. Durduğu zaman bile ağlıyordu. Çünkü içi ağlıyordu. Bir insanı ne bu kadar ağlatır diye düşündüm uzun süre ama bulamadım. Çektiğim en büyük acıda bile bu kadar ağlamamıştım. İlk kez için o an ezildi. Nedenini bilmeden o ağlatan nedene hem merak hem de nefret duydum! Tarih tekerrürden ibarettir denir. İyi yönleri ise evet güzel ama kötü yönleri edecekse etmesin kalsın kaldığı zamanda. Ama değiştirecekse bir gün bu kokuşmuş düzeni, kabul derim. Keşke elimizde olsa bazı şeyler ve hareket edebilecek kadar zamanımız ve gücümüz olsa. Keşke demeyi sevmesem de ve hiç bir yararının olmadığını bilsem de keşke diyorum, keşke bir gün kurtulsa bu dünya bu pisliklerden de yaşamaya baksa sadece. Sadece nefes almanın bile ne kadar güzel olduğunu fark etsek, bir deniz kenarına gidip, güzel bir nefes alıp, ufka doğru baksak uzun uzun. Okuyun, okutun bu çizgi romanı. İçinde gerçekler var ve bu gerçekler çok acı gerçekler. İnanın, kanınızın donmadığı çok az sayfa okuyacaksınız.


Güzellik nedir ne değildir hakkında kapsamlı bir araştırma Güzelliğin Tarihi. Fakat işlenişden mi yoksa dağınık gibi görünen farklı kronolojisinden mi bilemiyorum bir akıcılık sağlayamadı bende. Yer yer bildiğimiz tanımlamalar ve gerçeklerle karşılaştım. Bazen ise bilmediğim ama tahmin ettiğim bazı doğrularla. Genel olarak ise beklentimin altında ama okumaya da değer bir kitaptı. Tabi kabul etmek gerekir ki bu çalışmanın çok ama çok önemli bir öğretisi var. Geçmişten günümüze gelindiğinde güzel sanatın nasıl bir sanata evrildiğini daha doğrusu kötüleştiğini gösteriyor. Çok iyi bir inceleme ve araştırma kitabı olmasının yanı sır, doğru bildiğimiz bir çok yanlış hakkında da bizi bilgilendiriyor. Daha doğrusu bizlere empoze edilen kavramları sorgulayarak doğruyu bulmamızda yardımcı oluyor bu kitap. Bu yüzden okunmaya değer, değerli bir araştırma ve inceleme kitabı ortaya çıkıyor.


Yunanistan'ın Dostoyevski'si gibi bir tanımlandırma ile anılan Alexandros Papadiamantis'i yeni keşfetmiş bulunuyoruz. Evet yeni başladık okumaya. Neden derseniz daha yeni dilimizie çevriliyor. Hatanın neresinden dönülse kar, darısı diğer çevrilmeyen güzel eserlere diyoruz ve okumaya başlıyoruz. Hadula, bize uzak bir dilde yazılmamış. Zaten Yunan ve Türk toplumları arasında çok fazla benzerlik var biliyorsunuz. Bu benzerlikler iyi yönde benzerlikler olabilir kötü yönde benzerlikler de olabilir. Zaten bu coğrafyada yaşamış bu iki köklü milletin benzememesi şaşırtıcı olurdu. Hal böyle olunca kitabın üslubu da bize yakın oluyor. Okuması zaten gayet akıcı bir dilde yazılmış. Çeviri de gayet iyi olmuş gibi görünüyor. Kitapta olayların ilerleyişi de bize çok benziyor. Ataerkil toplumlarda kadınların yerini görmüş oluyoruz. Bu halde görmesek daha iyiydi tabi... Kadının toplumda ki yerinin henüz belirginleşmediği, kadınların bir tür mal olarak kullanıldığı ve en kötüsü öldürülmesini konu alan ve bunu kendine has üslubu ile anlatan Alexandros Papadiamantis, bize güzel bir okuma keyfi sunuyor.


İstanbul Bilgi Üniversitesi karşılaştırmalı edebiyat bölümü mezunu Birgül Oğuz'un öykülerinden oluşan kitabı Hah çok merak ettiğim eserlerden biriydi. Hele bir de yazarın yüksek lisansını aynı üniversitenin kültürel incelemeler programı'nda Oğuz Atay'da yazarlık kurumunun iflası ve edebi intihar tezi ile tamamladığını öğrenince merakım daha da arttı. Üstüne idefix Metis Yayıncılık indirimlerini de görünce Hah alınası ve hemen okunalısı listemin en üstüne çıktı. Hah Birgül Oğuz'un hikayelerinin yer aldığı bir öykü kitabı. Fakat bildiğiniz tarz bir dili ve tarzı yok. Sanki şiir okuyormuş gibi bir öykü okuma deneyimi yaşıyorsunuz. Hatta ara ara aforizmalardan oluşan uzun paragraflar ile karşılaşıyorsunuz. Çok farklı bir tarzı için bile okunmalı bir kitap Hah. İlk sayfalar oldukça ağır ve sizi bunaltsada sonrasında daha akıcı bir hale geliyor öyküler. En çok dikkatimi çeken noktalardan biride imgelemelerdi. yazdıkça saçım kirpiğime dolaşıyordu sanırım bu imgelere en büyük örneklerden biri. Sanki karşınızda çok acelesi olan birinin anlattığı olayı dinliyor gibi oluyorsunuz bazen. Bazende değişik kelimelerle anlatımını süslemiş ve edebi bir konuşmanın içindeymişsiniz gibi hissediyorsunuz. İşte yazarın akademik tarafını burada çok net görebiliyorsunuz. Varlık yayınlarından yayınlanan Fasulyenin Bildiği adlı öykü kitabı 2007 Yaşar Nabi Nayır öykü ödülü, Hah adlı öykü kitabı ise 2014 Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü'ne değer görülen 13 yazardan biri oldu. Ödül açısından oldukça zengin olan Birgül Oğuz'u takibe devam edeceğiz.


Hamlet, Danimarka prensidir. Kral olan babası öldürüldükten sonra Hamlet'in başından geçenleri anlatır. Hamlet'in annesi Gertrude ile evlenen amcası Claudius tahta geçer ve yönetimi ele alır. Hamlet'in babası yer yer Hamlet'e görünmeye başlar. Amcası ve annesi Hamlet'ten habersiz daha doğrusu onu yok sayarak yaşamlarına devam ederlerken, Hamlet'in delirmeye yakın hareketlerini farkederler. Sonrasında Hamlet için intikam başlar. İhanet, nefret, intikam, ensest, ahlaksızlık konularının Shakespeare tarzında işlendiği mükemmel bir eserdir Hamlet. Var olmak mı, yok olmak mı, bütün sorun bu! Uyumak, ama düş görebilirsin uykuda, o kötü! Ne düşler görebilir insan, düşünmeli bunu. Bu düşüncedir uzun yaşamayı cehennem eden. Ağır bir hayatın altında inleyip terlemek.


Hay Bin Yakzan diyorum, ne farklı ne derinmişsin diyorum. Okuması ve sorulara cevap olması zor olan bir kitap. Fakat göğün katları ve bilginin mertebelerini merak edenler için bulunması zor bir metin. Anlatım hem olağanın dışında hem de olması gerekenden daha güzel. Demek istediğim, her yaradılanın bilgisi yaratıcının elindedir diyenler için hazırlanmış kitaplar gibi bir dinsel anlatım değil, daha felsefi bir biçimde yaklaşan, daha derinden giden bir anlatım var. İşin aslı beni de bu anlatım etkiledi. En zor ve en üst mertebeye gelindiğinde bile cevap olarak yaratıcı çıkması ve sonrasının olmaması çok düşündürmedi ve rahatsız etmedi. Kitabın bu yüzden herkes tarafından okunması ve anlaşılması için bir kez daha okunması gerekli diye düşünüyorum. Ama dediğim gibi bir kaç kez okunarak, bünyede sindirilmesi gereken kitaplardan biri Hay Bin Yakzan. Size göredir ya da değildir bunu bilemem. Fakat bildiğim şey, bu kadar etki kaynağı bir kitap, mutlaka okunmalılar arasında olmalı. Bu sebeple sizlere ve tabi bizlere okumak düşer.