Kitap bütünüyle güzel bir kitap. Adında ki melankoliye takılmamak lazım. Belki de takılmak lazım. Hem böylece daha iyi anlayabiliriz yazarı da kitabı da. Ama ben oldukça farklı bir gözle okumaya çalıştım. Sonra gördüm ki kitabın aslında anlatmak istediği de buymuş. Herşeyin iyi olacağını düşünürüz hep ama aslında bu doğru değildir diyor kitap. Herşey her zaman olduğundan daha kötüye doğru gidecektir çoğu zaman. Ama bunları ne kadar görünmez ya da az görünür kılarsanız yaşamınızda o kadar mutlu olma şansınız var. Her zaman kolay olmaz bu ya da her an. Bazı zamanlar vardır hani hiçbir şey yapmadan sadece durmak istersiniz. İşte o zamanlarda olmaz belki ama genele yayıp, öyle yaşamaya sanki öylemiş gibi yapmaya çalışabilirseniz daha iyi bir yaşam aralanır önünüzde. Çünkü dediği gibi hiçbir şey hiçbir zaman daha iyi olmayacaktır. her zaman daha kötüsü beklemektedir. Önemli olan doğru seçimle doğru an ile yaşamak. Kitapta en sevdiğin bölümlerden biri yazarın, bebeğin, yemek yediren annesi ile ilgili düşündüklerini yazdığı kısım oldu. Düşünce o kadar doğru o kadar haklı ki diye düşündüm. Ben gerçekten çok beğendim bu kitabı. Sizlerin de beğeneceğiniz düşünüyorum.


Margit Schreiner ile ilk tanışmam bu kitap sayesindedir. Kitap ile tanışmam ise kitap isminden dolayıdır. Adı ve kapak rengi sizi mutsuzluğa sürüklüyecekmiş geliyor başta ama hayır. Margit, bizlere hayat hakkında saf gerçekliği, doğumumuzdan itibaren başlayarak öleceğimiz saate kadar anlatmayı başarmış. Bu bir kişisel gelişim değil, sizinle hayat üzerine sohbet eden bir kitap. Misyonu; bizleri, yaşadığımız olumsuzluklar, detaylar, ilişkiler gibi hayatın tüm unsurlarının aslında hiçlik üzerine kurulduğunu düşündürmek. Okurken, aklıma kimi zaman Nietszche'nin hiçlik üzerine düşünceleri geldi. Hepsi aynı şeyleri söylüyordu. Kitap, yaşlılık ve ilkgençlik evrelerini çok hoş bir kurguyla anlatmakta. Öyle ki, önce yeni doğmuş bir bebek, akabinde ölümü bekleyen yaşlılarız. Kitap bittiğinde ise, gözlerinizin açıldığını hissedeceksiniz. Kısa ama öz bir kitap, Hayal Kırıklıkları Kitabı. Metis yayınları tarafından basılan roman, 115 sayfalık bir soluk.


Hayat Bir Rüyadır, Calderon De La Barca tarafından 1636 yılında yazdığı bir oyundur. Yazarın en iyi eserlerinde biri olarak bilinen Hayat Bir Rüyadır, yazarın okuduğum ilk eseri. Kitabı okudukça hayatı sorgulamadan duramıyor, zaman zaman bu sorgulamalar arasında neden sonuç ilişkileri yetersiz kalıyor. Başından itibaren dediği gibi hayat bir rüyadır diyor her satırda. Fakat neden bu rüya? Onu bize söylemiyor. Hepimiz bir an gelmiş düşünmüşüzdür değil mi? Neden buradayız? Neden bu hayat? Neden neden neden? Cevapsız sorular elbette bu çok belli ama insanoğlu uzun zamandır bu soruyu sormuş ve bir cevap bulmaya çalışmıştır. Bulunan cevaplar yaşanılan döneme göre kimi zaman doğru kimiz zaman yanlış olmuştur. Ama şu bir gerçektir ki bu cevaplar her zaman döneme göre seçilmiştir. İnsanlığın herşeyden korktuğu, her karanlıkta bir ilah uydurduğu dönemlerde gelişen cevaplar ne yazık ki batıl denebilecek kadar yetersiz idi. Sonrasında gelenlerin bir kısmı silindi bir kısmı ise çok iyi kurgulandı ve birer din haline gelip, insanların önüne sunuldu. Elbette inanıp inanmamak insanların elinde gibi göründü. Fakat gerçek böyle olmadı ve olmayacak. Karanlık çağ olarak adlandırılan çağlardan çok farklı olmayan günümüzde bile bu düzen devam ediyor. Adına her ne derseniz deyin, bu şiddet dolu fanatizmle özdeşleşmiş sözde inançlar yüzünden insanlar öldürülüyor. Bu kadar kan dökülmesine rağmen hala bir sonuca varılmış mı? Elbette hayır. Peki neler bilebiliyoruz bunca yılın sonunda varoluşumuzla ilgili? Hiçbirşey. Bildiğimiz tek bir şey var o da ölüm. Zaten hayatta tek ve net olan gerçekte o. Tabi bir de hayat var onu zaten biliyoruz. Yaşam başlıyor ve bitiyor. Arada geçirilen süreye kimi ömür, kimi ise rüya diyor. İşte Calderon De La Barca bu geçen süreye rüya diyor ve bize neden böyle düşündüğünü eserinde anlatıyor. Hem de bunu anlatırken içine olmazsa olmaz dünyevi duyguları katıyor. Bize zaman zaman öfkeden zaman zaman aşkdan sevgiden zaman zaman hırsdan bahsediyor. Ama en sonunda bize bu hayat bir rüyadır diyor. Fazlası değil sadece bir rüya. en yüce sayılanın hiç değeri yok.


Hayatın biteyazdığı bir anda Bu hayatı nasıl yaşasam daha iyi olurdu? sorusunu sorabilmek. Bu yakıcı soruyla daha Anlamlı bir hayata başlayabilmek. Çünkü anlamın boy verdiği yerde mutlulukta usul usul, parmaklarının ucuna basarak gelecektir. Mutluluk, onu hiç aramadığınız bir anda omuzlarınıza konan bir kelebektir. Rindler, dervişler, Şairler, hikayeciler, kainatı kuşatan ilahi nağmeyi terennüm edenler, alimler, sanatkarlar, mecnunlar... Hayatı güç toplama yarışına çevirmeyenler. Ağır ve düşünceli yürüyenler. Yalnız Allah'ın önünde eğilenler. Kemal Sayar, halen daha ruh ve sinir hastalıkları hastanesinde psikiyatri Profesörü. kiminizin bildiği belkide nefret ettiği o kişisel gelişim Kitaplarından uzak, bazen bir toplumu tasfir ettiği bazen bir insanı. Kendinizden bir Şeyler bulabileceğiniz, kah düşünüp kah gülebileceğiniz. Sizi bizi insanlarımızı konu alan bir yazar, bir profesör, bir ruh bilimcisi. Kitap bir bütün olarak değil, kesit kesit size teselli sunacak kafa karışıklığını biraz daha karıştırıp sonuca götürecek güzel okunası bir kitap. Şimdi belki biraz yardımcı olmak okuduğum bu kitabı az da olsa anlatabilmek adına kitaptan kesitler benimde altını çize çize okuduğum parçaları yazacağım. İçtiğimiz çayın memleket meseleleriyle de yakın alakası vardır. Çay madem yerlilerin meşru badesidir, bir çaydanlığın Kaynadığı her yerde kalpten kalbe bir yol var demektir. Evet, dost elinden gel olmayınca gidilmez; ama bir hanede Çay demleniyorsa, bir gün oraya da gidilebilir, konuşulabilir, anlaşılabilir demektir.


Vasconcelos'un hayatın en güzel şarkısını anlattığı güzeller güzeli çocuk kitabı. Siz çocuk kitabı dediğime bakmayın. Hemen hemen her yaş için okunması gerekenler arasında. İnsanın aklına neler yaptığımızı daha doğrusu neleri ne kadar kötü yaptığımızı iyilikleri anlatarak sunan, her hikayesinde kendimizi ve yaşadığımız acımasız dünyayı sorgulamamızı sağlayan Vasconcelos, her zaman ki gibi Hayatın O Güzel Şarkısında da bunu yapıyor. Bizlere de bu güzel öyküleri okumak düşüyor. Dört farklı öyküden oluşan kitap, bize hayatın o güzel şarkısını duyan, duymaya çalışan, duymak isteyenleri anlatıyor. Her öyküde mutlu bir son olmuyor aslında. Buruk bir sevinç belki de kimi zaman. Kimi zaman ise hafif bir üzüntü ile okuyoruz satırları. İlk öykümüzde muhabbet kuşu muhabbet etmeyi bırakır hayata küser. Annesinin sözünü dinlemez ve insanlar tarafından yakalanır. Bundan sonrasında hayatını kendi kendine kapatır ve hayatın o güzel şarkısı yerine insan seslerini duyar. Bir diğer öykümüzde ise minik bir balığımızdır kahramanımız. Fakat bu balığımız piyanonun üzerinde bir akvaryumda duyamaz olur hayatın o güzel şarkısını. Hizmetli kadın sorar hanımına; akvaryumda ki balık ölmüş ne yapayım? diye kadının cevabı tam bizlere layıktır; at gitsin, yenisi sipariş ederiz... İşte biz insanların dünyasında bu kadar basittir her şey. Ölen bir can değil bir maldır. Alınabilir satılabilir ve yenisi yerine konabilir. Değişen hiçbir şey yoktur cebimizden eksilen para dışında. Bu kadar basittir bize göre başka canlar. Ama söz konusu bizim canımız olduğunda o zaman dünyaların bir önemi yoktur. Bencil olmadığımızı söyleriz çoğu kez. Bu öyküden sonra bunu tekrar düşünelim bence. Her sohbette her ortamda en az bir kez duymuşuzdur bunları. Kaç yaşında olursak olalım mutlaka işitmiştir o kaç yaşında olduğunu bilmediğim kulaklar. Emin olduğum tek bir şey varsa o da o balık her ne ise hayatta, bizler de farklı değiliz bu hayatta. Onun canı her ne ise bizim canımızda o kadar. Ama bunu anlamak hem de bu zamanda bunu idrak etmek çok ama çok zor. Bir sonraki öykümüzde ise bir tayımız var. Büyüyüp yarışlar kazandıran, meşhur mu meşhur olan. Ama bir zaman sonra sakatlandığında tüm gözlerden düşen bir at o. Bir anda unutulan, kenara itilen bir at. O kadar birincilikler o kadar güzel zamanlar hepsi bir anda unutulur ve artık sadece un eğirmede kullanılır. O işi bile bulduğuna şükretmelidir aslında. İnsanlar alemin de bu iş bile bir lüks gibidir aslında. Bir yerlerde kesilip, sucuk olmadığı için kendisini şanslı saymalıdır. Hani küçükken çok sevdiğimiz ve yanından ayrılmak istemediğimiz bir ağaç vardır. Sizi bilmiyorum ama benim olmuştu hem de bir tane değil birçok tane. Oldum olası çok sevmişimdir ağaçları. İşte bu öykümüzde de bir ağaç var. Çok sevildiğini zanneden, ama aslında bir kütük kadar değeri bilinmeyen bir ağaç. Her şey bittiğinde sadece bir odun olan ve önceki zamanların unutulduğu yok olduğu yaşlı bir ağaç. Okurken içinizden birşeyleri götüren bu güzel kitabı herkese tavsiye ediyorum.


Hayvan Çiftliği hakkında belki binlerce cümle dökülebilir ortaya. Kahramanların gerçek dünyada temsil ettikleri, eleştirdiği izm'ler, simgeler ve daha bir çok şey hakkında, sayfalarca yazı karalanabilir. Fakat bana kalırsa, kitabı yaklaşık yarım yüzyıldır hala ayakta tutan, her şeyden önce Orwell'in anlatım tarzı, anlatırken kullandığı çarpıcı üslup, döneminde bu eleştiriyi yazarken içinde bulundurduğu cesarettir. Öyle bir üslubu var ki, kitabı okurken, karakterlerin bir hayvan olduğu gerçeğini unutuyorsunuz, kimi zaman kendinizle kıyaslayıp, dehşete kapılıyor; sarsılıyorsunuz. Kafka'nın söylediği gibi, eğer okuduğumuz bir kitap bizi kafamıza vurulan bir darbe gibi sarsmıyorsa, niye okumaya zahmet edelim ki? Hayvan çiftliği bu sorunun hakkını sonuna kadar verebilen bir eser. Bu kadar geç okuduğum için pişman olduğum bir kitap. Daha öncesinde elime birkaç kez aldığım ve birkaç sayfa okuduktan sonra bıraktığım olmuştu. Ne kadar büyük bir hata yaptığımı, okuduktan sonra fark edebildim ancak. Bu nedenle, eğer Hayvan Çiftliği'ni okumadıysanız, hemen bu cümlede bu yazıyı okumayı bırakıp, elinize Hayvan Çiftliği'ni alın. Hayatınıza yeni bir pencere açıldığını mutlaka göreceksiniz. Kitabın en sevdiğim karakterlerine de değinmek istiyorum. Bunlardan biri yaşlı ve inatçı bir eşek Benjamin. Yaşlı kuşağı temsil eder ve her yeniliğin bir gün geçeceğini düşünür. Benjamin'i sevmemin nedeni, kitap boyunca yaşananları boylu boyunca hatırlayan ve her şeyin farkında olan neredeyse tek hayvan olması. Bir çeşit boşvermişlik içinde olsa bile, içlerinde bilincini tam anlamıyla koruyabilen nadir hayvanlardandı. Diğeri de, meçhul ve talihsiz bir sonla veda eden Boxer adlı at. Zeki sayılmasa bile çalıştığı ve tabiri caizse pisi pisine gittiği için, içimi acıtan bir karakter oldu. Kendisi, sovyetlerdeki işçileri temsil eder. Kitapta, en başta konulan kuralların ve değişmez yasaların, baştakilerin çıkarlarına göre zamanla 'fark ettirmeden' nasıl şekillenebileceğini çarpıcı bir şekilde izleyebiliyorsunuz. Zaten son cümleyi okuduğunuz anda, bu güzel eser aklınızdan uzun yıllar çıkmayacak bir iz bırakıyor aklınızda.


Gelmiş geçmiş en iyi romanlardan biridir Hayvan Çiftliği. Söylenecek fazla bir şey yok aslında hemen alınmalı ve okunmalı. Zaten elinizden bırakamadan birkaç saat içerisinde bitireceğinizden eminim. Bıraktığı kesif tat ise yıllarca çıkmayacak aklınızdan. Çarlık devrimi, sosyalizm ve Stalin dönemine sert bir eleştiridir Hayvan Çiftliği. George Orwell, sadece o döneme ait bir eser yazmamış aynı zaman ilerleyen yıllarda düzenlerin nasıl şekilleneceğini ve sistemin nasıl bir yol bulacağınıda görmüş, kitabını ona uygun olarak şekillendirmiştir. Kitap o zamanlarda yaşanmış kokuşmuş düzeni, adaletsizliği ve ayrımcılığı çok net bir şekilde gösteriyor. Aynı zamanda günümüzden de bir çok ortak noktayı görebiliyorsunuz. İşte bu Orwell'ın ileri görüşlülüğünü bize yansıtıyor. Diktatör yönetimlerin nasıl işlediğini ve nasıl başladığını, olgunlaştığını Hayvan Çiftliği'nde çok net anlıyorsunuz. İnsanların çok büyük yalanlarla kandırıldığı, sosyalizm adı altında yapılanları çok net özetleyen Hayvan Çiftliği, bazı çevrelerce tam da bu yüzden çok fazla sevilmez, eleştirilir. Fakat bu kitap mutlaka ama mutlaka okunması gereken kitaplar listemizin ilk onu arasında yer almalıdır. Hayvan Çiftliğini ikinci okuyuşum olmasına rağmen, sanki ilk kez okuyormuş gibi heyecanlı başladım. Hikayeyi çok iyi hatırlamama rağmen ayrıntıları unutmuş olduğumu gördüm. Okumaya başladıktan sonra zaten elimden bırakamadım ve birkaç saat içerisinde kitap bitmişti. İlk okuduğumda da çok sinirlendiğim domuzlara yine aynı şekilde sinirlenmiştim. Aynı günümüzde olduğu gibi sinirlenip sinirlenip hiçbir şeyi değiştirememenin verdiği çaresizlikle. Kitabı okurken bu hissi birebir vermesi, yazarın ne kadar mükemmel bir betimleme ve anlatımla bize hikayeyi sunduğunu gösteriyor. Özellikle çok anlamsız bulduğum bir toplumsal gelenek var. Herhangi bir siyasetçinin, liderlik yapmış birinin, komutanın ya da benzeri kimsenin ilahlaştırılması ve sürekli olarak büstlerinin heykellerinin yapılması. Bu konu ile ilgili sert eleştirileri çok beğendim kitapta. İnsanların anlamsız bir şekilde her ne olursa olsun körü körüne inanmaları, biat etmeleri, sorgulamamaları ve dokunulmaz yaparak araştırmamaları bana bu dünyadaki en korkunç şey gelmiştir hep. Herhangi bir konuda bile salt iyi ve salt kötüyü bulmak için çaba sarfetmeden körü körüne inanmaları ürkütmüştür beni. Kitapta ki koyunların yaptığı gibi sorgusuz sualsiz mutlak itaat ile inanmaları ve savunmaları, aslında günümüz dünyasındaki milyarlarca insanın yaptığı ile aynı. Değişen hiçbir şey yok. 2. Dört bacaklı canlılar dost ve mütefikimizdir.


Hayvanlardan Tanrılara Sapiens, Yuval Noah Harari'den okuduğum ilk kitap. Çok popüler bir kitap olduğundan, okuma sıralarımda gerilerde yer alıyordu. Tamam, biliyorum bu belki kötü bir önyargı ama ne yapabilirim bunu yapıyorum. Sonra okumaya başlamaya karar verdim. Kitaplıkta kendisine nadide bir köşe bulmalı mı yoksa hediye edilmeli bir kitap mı kestiremiyordum sanırım. Kitaba başladım ve ilk 100-150 sayfa çok güzel ilerledim. Kitabın bu aralıkta bahsettikleri çok ilgilimi çekti. Zaten tarih beni mıknatıs gibi çeker. Bu kitabın bahsettikleri ise, tarih öncesi zamanlardan başlayıp, günümüze kadar geleceğinden, ilgim daha da arttı. Güzel güzel okumaya devam ettim. Her bir sayfa ile ilgim daha da artıyor, yazara olan tebriklerim birikiyordu. Fakat kitabın 150-200 sayfa sonrasında işin rengi inanılmaz değişmeye başladı. Bu değişimin net bir sayfası yok elbette. Bunu ince bir geçişle ilerletmiş yazar. Bu geçişten sonra ne yazık ki objektif bakış açısını bir kenara bırakmış. Anlattıkları ile empoze etmeye çalıştıklarını güzelce harmanlamış, anlatılması gerekenler ise gıdım gıdım verilmeye başlanmış. Bunu hissetmeye başladığım andan itibaren çok hızlı bir biçimde kitaptan soğumaya başladım. Tabi böyle olmasına aynı zamanda çok üzüldüm çünkü kitabı çok severek, isteyerek ve merakla okuyordum. Tek tek örnek vermek inanın çok zor. Kitabın bahsettiğim aralığından sonra objektifliğini kaybedip, taraflı bir biçimde devam etmesi, bir zaman sonra kitapla özdeş bir hal alıyor. Eğer o aralığı yakalamazsanız kitap zaten böyle anlatıyor ile belki devam edebilirsiniz. Fakat sonradan biri size bunu söylediğinde evet aslında haklısın diye düşünmeye başlarsınız. Çünkü okuduktan sonra aklınızda kalan pürüzler, kitabın farklı bir tarzı olması ve tarihi çok yumuşak bir dille anlatması gibi artılar sayesinde yok sayılabiliyor. Örneğin dinler ile ilgili olan her anlatımda Hristiyanlık ve İslamiyet eleştirilere sürekli açık durumda -ki olmalı- ve ara ara Budizm vb. dinler de eşlik ediyor. Fakat Musevilik yani Yahudilik ile ilgili herhangi bir parantez dahi yok. Madem o kadar açık ilerliyoruz neden tüm dinleri masaya yatırmıyoruz? Hepsini bir arada konuşmalı ya da hiçbirini konuşmamalıyız diye düşünüyorum. Çünkü birini es geçersek konunun tüm tarafsızlığından sıyrılmış oluruz. Aralarında temele indiğimizde çok fazla bir fark olmamasına rağmen bu tip bir ayrıştırma ve taraflı bakış açısı ister istemez kitabın salt bilgi verişini ve tarafsızlığını sorgulatıyor. Bir diğer konu ise erkekler ve erkeklerin tarihte giydikleri ve şu an giymelerinin en kadar abes kaçacağı şeyler hakkında olan kısım. Bu kısım çok dikkatimi çekti ve örnekler mükemmeldi. Hakikaten ne kadar güzel bir konuya parmak basılmış diye düşünmeden edemedim. Yazarın doğru yerde doğru materyalleri kullanması gerçekten çok başarılıydı. Fakat bölümün sonunda örnek erkek modeli olarak Barack Obama'yı göstermesi ve bu şahsın masaya oturmuş, tam sayfa bir fotoğrafını koyması kitabı elimden bırakmama neden olan bir diğer sebep oldu. Örnek erkek olarak birini gösterme çabasına mı, örnek erkek olarak bir fotoğraf koymasına mı, yoksa örnek olarak Obama gibi birçok yüzlü siyasetçiyi koymasına mı yanayım bilemedim. Tek yüzlü bir siyasetçi evet zor biliyorum ama bahsettiğimiz kişi Obama ve tozpembe çizilen tablosunun arkasında neler neler barındırdığını sanıyorum tüm dünya gördü. Hala görmeyenleriniz varsa, bakmak yerine görmeye çalışalım. Hal ve durum böyle olunca kitabı bitirmem çok uzun bir zaman aldı. Zaten sonlarına doğru sadece bitsin diye okudum. Yarım bırakma huyum olmadığından sadece okudum herhangi bir sorgulamaya girmeden. Kitabın neden bu kadar popüler olduğunu bilmiyorum. Fakat cici çocuk kaka çocuk gibi kitapların bile milyon sattığı ülkemizde sanıyorum bunu anlamak çok zor değil. Kitabın ikincisi de çıktı ve eminim bu kitap kadar popüler olacaktır. Okumadığım için yorum yapamam elbette ama okuyacağımı sanmıyorum. Belki çok ileride meraktan başlayabilirim. Ama yakın zamanda değil. Kitapta sevdiğim bölümlerden alıntıları da sizlerle paylaşmak isterim. Oldukça iyi tespitler yapılmış yazar tarafından. İddia etmelisiniz. İnsanların eşit olmamasının sebebi Hammurabi öyle söylediği için değil, Enlil ve Marduk öyle buyurduğu içindir. Ya da insanların eşit olmasının sebebi Thomas Jefferson öyle söylediğinden değil, Tanrı onları öyle yarattığı içindir. Serbest piyasanın en iyi ekonomik sistem olmasının sebebi de Adam Smith'in öyle buyurması değil, bunun doğanın değiştirilemez yasası olmasıdır.


Hellboy 1 Yıkım Dölü, Mike Mignola'nın kahramanı Hellboy'un ilk macerası. Olayların ilk anlatılmaya başladığı, serinin ilk kitabı. Hellboy'u merak eden biri için iyi bir başlangıç mı bilmiyorum ama konuyu anlamak için hiç de fena değil. Konuya daha önce dahil olmuş Hellboy severler için belki bir şölen bir keyif ötesi ama ilk başlayanlar için öyle olmayabilir. Bilemedim. Belki de ben çok büyük bir beklenti ile başladım ondandır ve serinin diğer ciltlerinde durum değişir diye düşünüyorum. Bildiğimiz süper kahraman zırvalarından farklı olacağını düşündüm hep. Ablamında övgüleri ile daha bir gözümde büyümüştü Hellboy. Her ne kadar filmini izledikten sonra bir nebze düşüş yaşasamda bunun çizgi romanda kırılacağını umuyordum. Şu ana kadar bir kırılım yaşamadım. Ama aslında yanlış bir yönlendirme yapıyorum şu an. Daha ilk ciltte bu kadar üzerine gitmemek lazım değil mi kırmızı boynuzu kesik keçimize. Her ne olursa olsun konu hiç fena değil. İşleyiş biraz tartışılabilir belki. Çizimlere gelince çizimler olması gerektiği gibi. Yani bu çizgi roman için gayet olmuş gibi görünüyor. Bazı karelerde daha fazla detay arasa da gözlerim, bu kadarı da yeterli diye düşündüm hemen sonrasında. Serinin diğer kitapları ile devam ediyorum.


Nedense nazi almanyasına bağlamadna yapamıyorlar gibi bir his uyanmaya başladı bende. Her kötülük bir şekilde nazilerden geliyor ve o yıllarda ki deneyleri sebep oluyor her kötülüğe. Tamam kötü idiler kötü bir şeyler yaptılar. İnsanları öldürdüler biliyorum savunmuyorum asla niyetim bu değil. Fakat artık yeter yahu. Bırakın unutalım bu zalimleri. Günümüzde yaşayan zalimlere bakalım. Ne ekmeğini yediniz şu nazilerin demezler mi? Derler bence ve diyorum işte. Belki de Hellboy'dan soğumamın en büyük nedeni oldu bu. Hızlı bir şekilde uzaklaştım çizgi romandan. Çok uzun sürmüyor ve seriye başladım bari bitiriyim tadında okudum ne yazık ki. Ha diyeceksiniz hiç mi güzel değil? Bu güzellik ya da bu güzellikten ne beklediğiniz ile ilgili olarka değişir. Ben aradığım tadı ne yazık ki bulamadım. Klasik kahraman çizgi romanlarına doğru ilerliyor ve bunu ben sevmiyorum. Benim için çekiciliğini kaybetmeye başladı. Ama tabi bu benim şahsi görüşüm eminim beğenenler milyon kişi vardır.


Çok yazmak istemediğim bir çizgi roman. Evet ne yazık ki böyle. Mike Mignola'nın tarzını anlıyorum ve saygı duyuyorum elbette fakat bu çizgi romanın yaş skalası olduğunu düşünüyorum. Örneğin ben bu çizgi romanı yirmiden daha küçük yaşlarda okusaydım eminim çok beğenirdim. Ama şimdi okuyunca sadece okumuş oluyorum. Çizgilerde de birşey bulamayınca sıkılıyorum genelde. Tabi girişde bu kadar sert girince sanmayınki çok kötü. Bu benim için iyi değil sadece sizleri bilemem. Hellboy Zincirli Tabut'ta direkt konuya giren, lafı hiç dolaştırmayan, felsefe kaygısı olmadan, mesaj kaygısı olmadan hemen olaya giren, ekşın dediğimiz atraksiyonel durumların sıkça gözlemlendiği sahneler var. Sahneler diyorum çünkü bir nevi çizgi film bir tür animasyon gibi. Çizgi roman olarak değil de belki bir süper kahraman çizgi filmi olsa daha iyi olabilecek bir havası var. Ama öyküler hiç okunmayacak türden değil elbette. Ucundan kıyısından tat verecektir eminim. Hele ki benim gibi seriyi tamamlamak isteyen okurlar için. Yazıma şöyle bir baktığımda çok olumsuz bir hava çizmişim gibi geldi. Fazlasıyla kişisel bir yorum ile çok fazla eleştirmişim gibi düşündürdü beni. Ama okurken düşüncelerimi vermeye çalıştığımdan bu yorumumu yayınlıyorum. Okurken ne hissettirdiyse bana okuduğum, onu yazmaya çalışıyorum. Hellboy 3 Zincirli Tabut'da bana bu yazdıklarımı hissettirdi. Diğer cilt nasıl olacak bilemiyorum. Ama çok büyük bir beklentiyle başlamayacağım kesin.


Herr Sommer'in Öyküsü ile beraber Patrick Süskind'in okumadığım bir kitabı kalmış oldu. O kitabı da okuduktan sonra Türkçe çevirisi olan tüm Patrick Süskind kitaplarını okumuş olmanın verdiği derin mutlulukla dolaşacağım. Patrick Süskind Koku kitabından beri okunması gereken yazarlarımın arasında yer alıyor. Farklı bir bakışı, değişik bir gözlemleme yeteneği ve olayları anlatımında kullandığı yan öğeleri farklı yollarla kullanma yeteneği olan bir yazar. Koku kitabını okuyanlar ne demek istediğimi anlayacaktır. Herr Sommer'in Öyküsü gibi bir çocuk kitabında bile bu etkiyi çok net bir biçimde görebiliyoruz. Peki nasıl mı? Aslına bakarsanız bunu burada anlatmak çok zor. Bunun yerine bu kitabı bir solukta bitirmeniz çok daha doğru olur. Kitapta Herr Sommer adlı bir enteresan kimsenin yaptıkları anlatılıyor gibi görünüyor kitabın adına bakıldığında. Fakat kitap sadece bu kadar değil. Sanki bu öykü ile beraber giden bir iki kısım daha var. Bu anlatılan diğer kısımlarla Herr Sommer'den kimi zaman uzaklaşıyoruz kimi zaman ise yakınlaşıyoruz. Dedim ya anlatımı çok değişikik bir şekilde tamamlar Patrick Süskind diye işte Herr Sommer'in Öyküsünde de bunu çok iyi bir şekilde yapıyor. Kitap kısacık bir mola niteliğinde ve başlamanız ile bitirmeniz bir olur. O yüzden mutlaka okuyun derim.


Samuel Beckett, başarısızlık/yoksunluk sanatı olarak tanımladığı bir edebiyat anlayışını her kitabında yüzümüze vurur. Hiç İçin Metinler'de ise bunu 4 uzun öykü ile yapıyor. Bu öyküler öylesine öyküler ki bize sadece verilmesi isteneni değil, aynı zamanda kara bir mizahla bazı şeylerin farkındalığınıda veriyor. Klasik öykü anlayışına aldırış etmeden ilerleyen öykülerde, hiçbir şey olup bitmiyor. Hiç bir öyküde alışılmış bir öykü tadı alamıyoruz. Her öyküde biraz daha yazarın dünyasına girip, bu anlaşılmaz gibi duran hal ve durumu çözmeye çalışıyoruz. Aldatılış, terk edilmişlik, yoksunluk, kovulmuşluk, başarısızlık, bıkmışlık, yersizlik gibi kulağa ilk etapta hiç de hoş gelmeyen duyguları bizlere zerk eden bir kitap Hiç İçin Metinler. Aslında hoş gelmeyen herşey bize birşeyler katar ve yarar sağlar. Nasıl ki her başarısızlığın bize bir tecrübe kazandırması gibi. Eğer sizde bu duyguları barındırıyor ve bu duyguların açacağı yıkımın sonrasında herşeyin çok daha iyi olacağını düşünüyorsanız, okuyacağınız bu uzun öyküleri beğeneceksiniz. Okurken zaman zaman bırakmak isteyebilirsiniz. Çünkü bu metinler öyle kolay sindirilebilir değil. Hastayken bize getirilen ve bunu yemelisin ya da içmelisin bu sana iyi gelecek dediklerinde, suratımızın şekilden şekile girdiğini, içmek ya da yemek istemediğimizi hatırlarsınız. O anlarda kaçamıyorsunuz çünkü bunu yapmaya mecbursunuz. Çünkü bu size iyi gelecek. İşte Hiç İçin Metinler'de bu şekilde okunmalı diye düşünüyorum. Yok ben zaten alışkınım bu tip hal, durum ve duygulara o zaman normal bir okuma ile devam edebilirsiniz. İçinizden bir şeyler bulacağınıza eminim.


Açılış olarak beni çok etkileyen, sonrasında ise daha fazla etkileyen bir aforizmalar kitabı. Yazarın tüm eserlerini bünyeye sindirmek için oldukça iyi bir başlangıç Hiçbir şey istememenin mutluluğu. Aforizma kitapları genelde belli birkaç kalıp sözden sonra tekdüzeleşir ve sizi biraz konudan kopartır ve uzaklaştırır ya hani işte bu Fernando Pessoa'nın aforizmalarında olmuyor. Fakat biraz bunalıma sürüklenebilir, sorguladığınız bazı değerleri daha fazla sorgulamaya başlayabilirsiniz. Anlaşılmayı her zaman reddettim. Anlaşılmak kendini satmaktır. Aşık olmak yalnızlıktan usanmaktır; bu yüzden bir korkaklıktır, kendimize ihanettir. Geçmişim, olamadığım her şeydir. Hep uyanmanın sınırındaymışım gibi hissediyorum. Japon çay fincanlarımdan birisi kırıldığında, gerçek nedenin bir hizmetçinin özensiz ellerinin değil o porselenin kıvrımlarına yerleşen desenlerin kaygıları olduğunu düşünürüm. diye bir tanıtım yazısı ile başlayan eser, sırf bu paragraftan bile size neler sunacağını gösteriyor. ancak, dünyanın bütün düşleri var bende.


Hırçın Kız, William Shakespeare komedi türünde ki oyunlarından biri. Adından da anlaşılacağı gibi oldukça hırçın bir kızın öyküsü anlatılmaktadır. Tabi bu öykünün içinde bir kaç öykü daha yer almaktadır. Her zaman olduğu gibi Shakespeare, bu oyunda da tek bir olay ile tek bir anlatım ile ilerlemez, farklı kollardan farklı anlatımlarda bulunur. Konusuna kısaca değinecek olursak, zengin bir adamın -Baptista- iki kızı vardır. Her ikiside evlenme çağına gelmiş bu kızlarından büyük olan yani Katharina hırçın mı hırçın, lanet bir kızdır. Kardeşi Bianca ise tam tersine pamuk gibi bir kızdır. Tatlı dilli iyi kalpli ve sakin bir kızdır. Babaları Baptista kızlarından ilk önce Katharina'nın evlenmesini ister. Bu olmadan küçük kardeşinin evlenemeyeceğini söyler. Bianca ile evlenmek isteyen Hortensio ve Gremio bu habere üzülürler ama asla vazgeçmezler aşklarından. Hortensio bir arkadaşından yardım ister Katharina'yı ikna etmesi için. Hortensio'nun arkadaşı Petruchio Verona'dan gelir ve işe koyulur. Hırçın kızı ikna etmek için farklı bir yol izlemeye başlar. Hani bir söz vardır dinsizin hakkından imansız gelir diye işte bu sözün oyunlaştırılmış hali diyebileceğim bu güzel komediyi tavsiye ederim.


Tolkien, Yüzüklerin Efendisi'nin tohumlarını üniversite yıllarında ekmiş, Hobbit'i ise bu seriden önce kendi çocukları için yazmış. Başka bir deyişle, hobbit, orta dünyanın kapısından ibaret. Çocuklarına yazdığından mütevellit, dili yüzüklerin efendisi üçlemesine göre çok daha hafif, daha akıcı ve daha olay-macera bazlı. Bu yüzden çok daha hızlı bitiyor. Orta dünyayı tanımasanız ya da sadece filmlerden bir miktar fikriniz olsa bile keyifle okuyabileceğiniz bir kitap. Ben yüzüklerin efendisini okuduktan yaklaşık üç yıl sonra başlamış bulundum Hobbit'e. Yüzüklerin efendisi'nin o ağır, kimi yerde hüzünlü kimi yerde yavaş hatta ilerlemeyen fakat her şeye rağmen çok daha fazla 'tatmin eden' havasından sonra Hobbit, masal gibi geliyor insana. Yine de bir çocuk masalını kast etmiyorum elbette, yediden yetmişe her yaşa hitap edecek şekilde yazılmış bir masaldan bahsediyorum. Kitap, rahatına oldukça düşkün ve maceradan itinayla kaçınan hatta fikrine bile tahammül edemeyen Bilbo Baggins adlı bir hobbitin yaşadığı güzel kovuğa Gandalf ve on üç cücenin çay partisine aslında oldukça davetsiz bir biçimde gelmesiyle başlar. Bilbo hiç de istekli olmamasına karşın, cücelerle, ejderha Smaug'un yaşadığı dağa uzanan bir yolculukta bulur kendini. Bu maceradaki en önemli rolü hırsızlıktır. Başta bu role ve değerine anlam veremeseniz de kitabın sonunda bu küçük adam olmasaydı cücelerin, elflerin, insanların hatta orgların kaderinin çok daha farklı olacağının farkına varıyorsunuz. En güzeli de Bilbo'nun, üçlemede Frodo'ya verdiği, kendisinin iğne adını taktığı parlayan elf kılıcını ve cüce yapımı dayanıklı bir zırh olan Mythrill'i nasıl ele geçirdiğini öğreniyoruz. Hobbit'in resimlisini okudum, ithaki yayınlarından çıkma yedinci baskı. Alan Lee'nin hazırladığı illüstrasyonlar güzel gerçekten fakat hali hazırda zaten bir çizgi romanı varken çok da gerekli olmadığını düşünüyorum. Okurken kendi kafanızda kurduğunuz hayal dünyasını yönlendiriyor çünkü. Ben aklımda çok daha farklı bir orman kuruyorum ama çizerin kendi hayalinde kurduğu ormanı görünce kafamdaki hayal o yöne kayıyor. Bu kitabı okurken çok da hoşuma gitmedi açıkçası. Ama dediğim gibi çizimler güzel, hoş bir hava veriyor. Çevirisine gelince, çevirmenin emeğine saygı duyuyorum ama okurken bana kötü geldi. Sık sık bozuk cümleler hatta birkaç kez yanlış yazılmış kelimeler gördüm. Bence bu tür hatalar yedinci baskıdan alınan metinde olmaması gereken hatalar. Yabancı diliniz iyiyse hiç çevirisiyle uğraşmayın gidin orjinalinden okuyun derim. Ben okumadım ama okuyanlar orjinaldeki havanın çok daha farklı olduğundan bahsediyor. İleride sözlük açmadan roman okuyabilecek kadar ingilizcem olursa Harry Potter'dan sonra orjinalinden okuyacağım ilk kitap Hobbit olur herhalde.


Anlatmaya gerek yok bazen. Hele bu bazenin içinde Orhan Veli varsa. Zaten söz düşmez bizlere anlatmak için. Ne büyük üstadlar ne büyük sözler dizmişler ardı ardına. Bize sadece okumak düşer bu güzel havalarda Orhan Veli'yi. Bu güzel havalarda okumak lazım ki bizi de yaksın o güzel havalar. Bu kez şiirleri değil, hikayelerini okuyoruz şairin. Çok güzel hikayeler bunlar. Her yerde okuyamayacağınız kadar güzel hikayeler. Bana biraz Sait Faik biraz Sabahattin Ali tadı verdi bu hikayeler. Ama yer yer o şairane üslup beni yakaladı. Eee yazan serde Orhan Veli var. Onun şiirleri gibi yazmaası gerekir. Bizimde onun şiirleri gibi yorum yazmamız belki de. Kısacık bir kitap ama inanın o zamanlara alıp götürüyor sizi. Hatta bitmesin istiyorsunuz. Biraz daha o zamanın İstanbul'unu, Orhan Veli'nin anlatımı ile okuyayım diyorsunuz. Yalan değil bu ya da kandırmaca veya düzmece reklam. Hiç biri değil. Gerçeğin ta kendisi. Tamda şairin istediği ve dediği gibi bunlar. Hikayelerini en az şiirleri kadar beğenen ben, ne kadar hikayesi varsa bir bir, tekrar tekrar okumak istiyorum. Sizlere de öneririm. Emin olun pişman olacağınız en son şeylerden biridir Orhan Veli okumak.


Her ne kadar adında resimli kelimesi geçse de okumak istediğim bir kitaptı Ian Westwell'in hazırladığı I. Dünya Savaşı kitabı. Aslında eserin tam adı da I. Dünya Savaşı Resimli Harp Tarihi şeklinde. Nedense bir kitapta resimli, açıklamalı vs. gibi ekstra notlar olunca acaba çok yüzeysel midir? Diye bir şüpheye kapılıyorum. Hani resimler de var bak o yüzden çok detay agirmedik gibisinden. Ama durum elbette böyle değil. Hüsnü kuruntularımı bir kenara bırakıp hem I. Dünya Savaşı kitabını hemde II. Dünya Savaşı kitabını aldım. Her ikiside büyük bir özenle ve tizilikle hazırlanmış İş Bankası Kültür Yayınları tarafından. Zaten yayınevi İş Bankası Kültür Yayınları olunca o işin içinde yüzeysellik aramayın. Reklam gibi olduğunun farkındayım fakat inanın bana bu böyle. Klasiklerde olsun, modern edebiyatta olsun, tarih eserlerinde olsun, seyahatnamelerde olsun kısacası çıkardıkları her türde her eserde bunu bizlere gösteriyorlar. İçeriğinden, çevirisine, cildinden, baskısına kadar bütünüyle mükemmel kitaplar. Uluslararası tarihin acı ve utanç dolu bu iki olayının detaylarını öğrenmek için bu eserlere başladım. İlk olarak başladığım I. Dünya Savaşı kitabında savaşın en başından hatta daha başlamadan önceki avrupanın, hal ve durumunu özetleyen bilgilere yer verilmiş. Ekonomik durum, sosyo kültürel duruş, ülkeler arası çatışma ve çekişmeler ve tabi yavaş yavaş büyümeye başlayan milliyetçilik kabusu. Tüm bunların yanında avrupanın bir şekilde şekillenmeye çalıştığını, daha doğrusu şekillenmesinin gerektiğini düşünüp, ona göre planlar yapıldığını farkediyoruz. Aslına bakarsanız savaşın başlamasını tetikleyen olaylar az biraz bahane tadında. Amaç kesinlikle çok farklı ve çok derin. İşin içinde çok büyük güçler olunca bunu yönetmek çok kolay olmuştur diye tahmin ediyorum. Avrupa zaten dip dibe bir çok ülke ve bir şekilde bir birlerinden nefret ediyorlar. Zaten nefreti çıkartmalarını sağlamak işten bile değil. Kısaca özetlemem gerekirse kitap savaşı bize anlatıyor. Fakat bize I. Dünya Savaşı'nı anlatıyor. Savaşda kullanılan teçhizatı ve teknolojiyi anlatıyor. Tabi bu anlatımı derinlemesine yapıyor. Kullanılmış olan tüm askeri gereçler, silahlar, tanklar, gemiler, uçaklar hatta zeplinler hepsinden detaylı bir şekilde bahsediliyor. Benim için sıkıcı olan tek yan buydu. Çünkü bu ayrıntı bana biraz fazla geldi. İlgimi çekmeyen bir alan sanırım belki de ondandır. Fakat kitabın bütününe bakacak olursak kitabı severek ve sıkılmadan okudum. Bu yüzden sizlere de bu arşiv niteliğindeki tarih araştırmasını tavsiye ederim.


Seyahatname olarak mı değerlendirmek lazım yoksa mitolojik bir derleme mi demek lazım bilemiyorum. Mübalağa sanatının doruk noktalarından biri de denebilir tabi. Zaten bunu notlarda belirtiyorlar. İbn Fadlan sürekli olarak kaynaksız verdiği sözde bilgilerle, asılsız uydurmalarla, aşırı mübalağaya girerek hazırlamış bu kitabı. Zaten bunu hemen her tarihçi kabul ediyor. Tabi doğru verdii ve kaynaklarla örtüşen anlatımlarda var. Bunun da ötesinde sürekli olarak Türklerin müslüman olanlarının ne kadar doğru bir şey yaptıklarından, onların doğru yolu bulduğundan bahsediliyor. Tabi bunları yine mitolojik öğelerle desteklemeye ve doğrulamaya çalışıyor. Özellikle bir savaş sırasında, dolu ve yağmuru iki rekat namaz kılarak terse çeviren bir komutandan bahsetmesi ve sonrasında bu bulutun altında yok olan Türkleri betimlemesi, sonra bu ölen insanların ganimetlerini alıp gitmelerini, tanrının onlara ödül vermesi olarak göstermesi hakikaten çok enteresandı. Tabi bir de doğru verdiği bilgiler var. Her ne kadar gitmediği yerleri gitmiş gibi göstermesi ya da başka bir yerde yaşayan insanlarla burada yaşayan insanları karıştırması, Türklerin vahşi, sapık, sapkın ve iğrenç olarak betimlenmesi dışında. Örneğin bazı kavimlerin yaşayışlarında ve savaşlarında kullandıkları gibi. Arapların Türkler hakkında düşündükleri ve bazı peygamberlerin bu konuda söyledikleri de dikkatimi çekti. Bu sözleri bir kaç kaynakta daha okumuştum. Bunları okuyunca bazı şeylerin daha netleştiğini söylemem gerekir. Fakat bunları yazmak ya da tartışmak şu an elbette imkanlı değil. Daha fazla uzatmadan şunu söylemem lazım. Bir seyahatname gibi değilde bir tür mitolojik kitap ya da mitolojik bir seyahatname veya din yayma politikası ile yazılmış bir dini kitap olarak okunabilir diye düşünüyorum. Zaten bu tip kitapların doğru olarak görülen yerlerini bile doğrulama olanaklarımız çok sınırlı iken, aşırı mübalağa edilmiş yerlerin tartışmasını yapmak ya da buna göre kitabı değerlendirmek doğru olmaz diye düşünüyorum.


Sabahattin Ali'nin dönemin aydın geçinenlerine getirdiği ağır eleştiriler ve derinlemesine çizdiği insan portrelerini, tesadüflerle başlayan bir aşk hikayesi zemininde okuduğumuz harika romanı İçimizdeki Şeytan! Kitabın ana karakteri Ömer bir gün tesadüfen eskilerden tanıdığı Macide ile karşılaşır ve görür görmez derin bir tutkuyla ona aşık olur. Macide ise, öğrenimi için ailesini bırakıp İstanbul'a gelmiş, akrabalarının yanında misafir olarak kalmaktadır. Ömer'in Macide'nin peşine düşüp ikilinin yakınlaşması ile gelişen olay örgüsünde; bir tarafta Macide'nin yaşadığı ortamda toplum baskısı, toplumun çıkarlara dayalı ahlak anlayışını sorgularken; Ömer'in sözde 'aydın' geçinen çevresinde ise, aslında bilgiden ve araştırmadan yoksun, sağdan soldan duyduğu, tartışmalarda tanık olduğu bir kaç düşüncenin peşinde körü körüne sürüklenen, yozlaşmaya ve ahlaksızlığa doğru giden ilişkiler yumağına tanık oluruz.


İnce Memed, Yaşar Kemal'in Türk ve Dünya edebiyatına kazandırdığı önemli eserlerden biridir. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında geçen romanın öyküsü, Çukurova köylüsünün ağalık sistemine duyduğu öfke ve isyanın destansı anlatımıdır. Cumhuriyet yeni kurulmuştur fakat köylünün feodal yapı içinde ezilmesinin kaynağı olan ağalık sistemi tümüyle varlığını sürdürmektedir. İnce Memed'in anasıyla birlikte yaşadığı Değirmenoluk köyü ile birlikte beş civar köyün sahibi olan Abdi Ağa, köylüler üzerinde kendi koyduğu keyfi yasa ve töreleri uygulayan acımasız ve gaddar bir adamdır. İnce Memed, Ağa'nın tarlasında ırgat olarak çalışırken yaşadığı zorbalık ve zulümlere dayanamayarak köyünü terk eder. Ağa'nın durumu haber alması üzerine geri dönmeye zorlanan Memed ve annesi Döne zor bir kış geçirirler. Memed'in sevgilisi Hatçe, rızası omaksızın Abdi Ağa'nın yeğeni ile evlenmeye zorlanınca birlikte köyden kaçarlar. Ağa ve adamları onları takibe koyulur ve aralarında şiddetli bir çatışma yaşanır. Memed, Abdi Ağa'yı yaralar ve yeğenini öldürür. Olayların ardından tekrar kaçmak zorunda kalan Memed, eşkiya yaşamı sürmeye başlar. Ağa'nın çıkarlarına hizmet eden diğer eşkiyalarla da çatışmaktan geri durmayan İnce Memed'in şöhreti zamanla artar ve ezilen köylünün umudu ve koruyucusu olur. 1955 yılında, Romanın yayınlanmasının ardından ilgi öylesine büyük olur ki, kısa zamanda kırktan fazla dile çevirisi yapılır ve film hakları Peter Ustinov tarafından satın alınarak sinemaya da uyarlanır. Ne var ki, dönemin katı sansür uygulamaları nedeniyle ülkemizde gösterimi Bakanlar Kurulu kararı ile engellenir.


İnci, John Steinbeck'in en güzel uzun öykülerinden biri. Düze ve sade bir anlatımla, insanların açgözlülüklerini, dolandırıcılıklarını ve maddiyata verdiklerin önemin, insanlığın bile üzerinde olduğunu bize gösteren, eşsiz eserlerden biri. Fareler ve İnsanlar adlı eserini okuduysanız John Steinbeck'in zaten ne demek istediğimi çoktan anlamışsınızdır yazarın anlatmı ile ilgili. Hatta bu yazıyı okumadan önce İnci'yi çoktan okumuş bile olabilirsiniz. İnci'nin konusu aslında çok sade bir konu. Kino adlı denizci, Salinas'ta, saz evinde yaşayan fakir bir ailenin erkeğidir. Yeni evlidir ve ilk çocukları hastalıktan dolayı yaşamını yitirir. Bu yüzden ikinci çocuklarına gözleri gibi bakarlar. Fakat bir sabah bebeği akrep sokar. Kino hemen doktora koşar fakat doktor fakir insanlarla uğraşmak istemez. Onları başından savar. Bu acımasız dktor sadece para için bir şeyler yapan berbat bir insandır. Aslında günümüzde ki bir çok doktorun yaptığını yapmaktadır. İnsan hayatını, kağıtların üzerinde yazan rakamlara göre değerlendiren, sözde yeminli, aşağılık yaratıklardan biridir. Sonrasında Kino eve döner ve çaresizlikle beklemeye başlar. İşine de devam etmelidir. Denizde avlandığı sırada çok büyük bir inci bulur. Bu inci o kadar büyüktür ki Kino'nun nutku tutulur, gözlerine inanamaz. Kıyıya vardıklarında inciyi gören herkes birbirine incinin ne kadar büyük olduğunu ne kadar değerli olduğunu söyler. Hemen hesaplar yapılmaya başlanır. İnci alıcılarına kadar giden bilgi sayesinde, inci alıcıları tembihleşirler ve değerinden daha az almak için, inciye değersizmiş gibi yaparlar. Zaten inci alıcılarının hepsi aynı alıcıya bağlıdır. Hepsi göstermelik olarak fiyat vereceklerdir. Fakat planları istedikleri gibi yürümez. Doktor bile inciden pay almka için koşa koşa gelir Kino'ların fakir kulübesine. Zaten iyileşmekte olan bebeğe sözde bir tedavi yapar. Sanki onlara hep yardım eden biriymiş gibi davranır. Sözde dost olur bir anda. Asla eskimeyecek nadide eserlerden olan İnci'yi herkese tavsiye ediyorum.


Thomas de Quincey'in okuduğum ilk eseri olan İngiliz Posta Arabası. Gerek anlatımı gerek olayların kurgusu, gerekse yazarın insanların yaşantısından verdiği gözlemler, yazarın ne denli güzel bir iş çıkardığını gösteriyor. Kitabın çok kısa olması üzücü. Bir çırpıda biten kitabın daha uzun olması istiyorsunuz haliyle. Kitap konu olarak o dönemde sıklıkla kullanılan posta arabalarından bahsediyor. Bu araçlarla herkesin başına gelebilecek olaylardan ve kazalardan bahsediyor. Sonrasında bu kaza olabilme ihtimalini binilen herhangi bir araç ile de olabileceğini söylüyor. İşin aslı o kısımlarda insandan hızlı hareket eden her şeye bu yafta yapıştırılabilir diye düşünüyorsunuz. Sonrasında ise kitabın eğlenceli bir bölümü başlıyor. Bu bölümlerde bir az biraz sıkılma ya da şöyle diyelim akıcılığını yitirmesi muhtemel kitabın. Ama sakın bırakmayın devam edin. Kitabın eğlenceli kısmı İngilizlerin, hediye olarak bir posta arabasını Çinliler vermesi ile başlıyor. Çinliler ilk kez bir posta arabası ile karşı karşıya kalıyorlar. Haliyle her kafadan bir sesin en fazlası çıkıyor. Bu ölümün zaten su gibi akması son derece muhtemel, okurken o zamanda karşılaşılan böylesi bir olayın, tam yazarın anlattığı gibi vuku bulması gayet normal diye düşünüyorsunuz. Ama burada kitabı güzel yapan nokta yaşananların çok iyi bir gözlemleme ile okuyucuya aktarılması. Yazarla ilk tanışma kitabı olan İngiliz Posta Arabasından sonra Bir İngiliz Afyon Tiryakisinin İtirafları adlı kitabı ile devam edeceğim. Sizlere de öneririm.


İnsandan Kaçan Moliere'in, en iyi yazılmış eseri olarak bilinir. Yazarın, ustalığını en üst boyuta taşıdığı, komedi ile hüznü aynı kurguda eşit pay ettiği ve izleyiciyi de okuyucuyu da hikayeye bağladığı söylenir. Başarılı karakter yaratma ve karakteri bizlere yansıtma becerisini bu eserinde en iyi şekilde kullandığı söylenir. Evet dediklerinin hepsini yaptığı eşsiz bir Moliere eseri karşımızda. Fakat nedendir bilinmez benim için akıcılığında bir pürüz vardı. İlk kez Moliere eseri okuyor gibi değildim. Evet komedyanın içindeki buruk hüznü yaşadım evet bazı zamanlarda hayran kalıncak tiradlar okudum evet bazı karakterleri uzun uzun düşündüm ama nedense bir George Dandin ya da Cimri'de ki kadar bağlayıcı bir okuma hissedemedim. Bunun en bariz nedenlerinden biri oyunda felsefik anlatımın ağır basması ve bunun tüm kitaba yansıması. Bir diğer neden ise şu olabilir sanki bir şeyleri, istek üzerine yapmış havası. Tabi bu tamamen benim kişisel zırvalamam da olabilir. Bazen bir kitabı okuduğunuzda bir şey hissetmezsiniz belki. Belki de o kitap için doğru zaman o zaman değildir. Ama aynı kitabı bir kaç ay ya da bir kaç yıl sonra okursunuz bir de bakarsınız ki o kitap enfes bir şölen gibi gelir size. İşte belki de İnsandan Kaçan'da benim sorunum bu olmuştur. Peki kitap ne anlatıyor? Kitabın adından zaten konu belli aslında. Aynı Cimri'de olduğu gibi. Orada Cimri vardı burada ise İnsandan Kaçan. Ama kitabın özetini yapma gibi bir niyetim yok asla. Sadece ana karakter Alceste ile ilgili birkaç şey yazabilirim. Alceste'nin bir eleştiri mi yoksa tam bir deli mi olduğu arasında gidip geliyorsunuz. Bir şeyler mi anlatmak istiyor yoksa gerçek bir karakteristlik bozukluk mu yani tıbbi bir hastalık mı diye düşünüyorsunuz. Her ne kadar cevapları belli sorular olsada bunlar, kitabı okurken bir yerlerden pay biçerek ilerliyorsunuz ve kendi hayatınızla eşlemeler yapıyorsunuz. Moliere'in bu karakterle anlatmak istediği de bana bu gibi geldi. Tabi daha bir çok şeyi size işletiyor ve kendi içinizde sorgulamalara girmenize neden oluyor. İnsandan Kaçan, Moliere külliyatı için olmazsa olmaz okunacaklar arasında. Ama ilk kez Moliere okuyacak kimseler için doğru bir seçim olmayabilir.


Zaman zaman farklı tarzlarda kitaplar okumaya özen gösteriyorum. Özellikle önyargılı olduğum alanlardan ve yazarlardan seçiyorum. Bu sayede hem önyargılarımı törpülemiş, hemde farklı ufuklara doğru yelken açıyorum. Bu yolculuklarda çok güzel adalarda bulabilirim, korsanlarla dolu limanlarda. Elbet bunun farkında olarak çıkıldığında herşey daha bir güzel oluyor okurken. İntihar Şiirleri'de bu yolculuklardan biri. Sonunda bulunan güzel adalar yok. Ama korsanlı bir limanda yok. Aslında yazarı anlamaya çalışmak için belki az biraz başlangıç var diyebiliriz. Tabi bir de kitaba adını vermiş bir bilinmez konu var, intihar. Hele ki bu konunun içinde yer alan çok sevdiğimiz bir kaç yazarda olunca... Evet kitapta Stefan Zweig, Hemingway Virgina Woolf gibi seçimini erken ölümden yana kullanmış yazarlarla ilgili bir kaç satır bulabiliyorsunuz. Konuyu haber gibi anlatmak yerine az biraz şiirle harmanlayıp, şairin kattığı bir doku ile birlikte okuyorsunuz. Benim için farklı bir deneyim oldu diyebilirim. Şiir konusu zaten çok zor bir konudur. Beğenilmesi, beğendirilmesi, şairin anlaşılması ya da şair denebilecek mi denemeyecek mi vs. gibi bir çok tartışmayı beraberinde getiren bir durumdur. Bazı insanları hiç etkilemezken bazı insanlar işi fanatizm boyutuna kadar taşır. O yüzden yorum yazması da oldukça zordur şiir kitaplarında. Bir kalemde beğenmedim diyerek kestirip atmak da zordur elbet. Kitaptan aklımda kalan daha doğrusu akılda kalmaya layık, en güzel satırlar, aşağıdakiler oldu. Yazarın hayranı iseniz ya da şiir hayranı iseniz, zaman sorununuz da yoksa -ki olmamalı konu okuma oldu mu- o zaman okunabilir elbette.


Sherlock Holmes'e ve olayları çözüş şekline hayran oluşum su götürmez bir gerçek. Ne var ki bu gerçek beraberinde belli başlı sorunları da getiriyor: iyi bir Sherlock Holmes kitabını nasıl bulacağım? Başlarda bu konuda çoğu kez hayal kırıklığına uğradım. Kitapçılardan bir heves gidip alıyor fakat eve gelip okumaya başladığımda, kitabın basit kaçan dilinden dolayı okuma şevkim kırılıyordu. Bu kitapların çoğu Sir Arthur Conan Doyle yani gerçek Sherlock Holmes yazarının adıyla basılmış seri şeklindeki kitaplardı. Ne yazık ki Sherlock Holmes hikayelerinin o gizemli, içine çeken aurasına hiçbiri sahip değildi. Neyse ki onca denemeden sonra sonunda amacıma ulaştım. Conan Doyle Vakfı'nun 125 yıllık tarihinde ilk kez onayladığı İthaki yayın evinden çıkma: İpek Evi. Anthony Horowitz'in yazdığı bu kitap okuyucuya merak dolu bir Sherlock Holmes macerası yaşatıyor. En sevdiğim yanı, farklı yerlerde yaşanmış birbirinden bağımsız gibi görünen hikayeler, en sonunda tek bir gizemde buluşuyor. Ayrıca diğer hikayelerden biraz farklı olarak, işin oldukça duygusal bir yanı da var. İpek Evi'nin aslında ne olduğunu öğrenince şaşıracağınıza eminim. Şöyle söyleyeyim, sonunda Sherlock Holmes'ü bile dehşete düşürecek bir şekilde çözülüyor hikaye. Sherlock Holmes okuyanlar, onun ne kadar soğukkanlı ve rahat bir insan olduğunu bilirler oysa ki. İpek Evi'ni okursanız eğer, sırf sherlock holmes adı üzerinden para kazanmak için yazılmış içi boş bir kitap olmadığını göreceksiniz. İçinde, insanı düşündüren ve farkındalık kazandıran güzel mesajlar da yer alıyor. Ve bir de asrımızın en büyük laneti olan o vurdumduymazlık vardı: Binlerce çocuğu dilenmek, yankesicilik ve hırsızlık yapmak veya bunları beceremezlerse, kimsesiz ve sevgisiz olarak, bir köşede sessizce ölmek üzere sokağa mahkum eden o lanet olası vurdumduymazlık... Watson.


İrikıyım Timsah, Roald Dahl'ın eğlenceli bir kitabı. Çocuklara okumayı sevdirecek cinsden, eğlenceli, komik ve güzel bir kitap İrikıyım Timsah. Roald Dahl, çocuk kitaplarında takip ettiğim yazarlardan biri. O kadar güzel bir dil ile yazıyor o kadar güzel bir üslupla süslüyor ki, çocuk, yetişkin ayırt etmeden sizi kitaba bağlıyor. En güzeli ise kitabın verdiklerini bir ders olarak değil de sanki bir olması gerekenmiş gibi alıyorsunuz. Özellikle çozukların tarafından baktığımızda bu durum gerçekten çok güzel. Çünkü bir görev, ders ya da zorunluluk olduğunda kitaptan ve kitap okumaktan soğuma meydana gelecektir. Ders kitaplarında alamayacağımız, zaten ders kitaplarında olmayan bazı dersler vardır. İyi bir insan olmak, canlılara iyi davranmak, bu dünyanın sadece bizlere değil, yaşayan tüm canlılara ait olduğunu bilmek gibi. İşte bu erdemlere ulaşmaya çalışan bireyler için bu tip kitaplar oldukça faydalı. Hatta, belki de sadece kitaplardan alabilecekler bu tip erdemleri. Bunun için kitap okumayı sevdirmek, kitap okumayı yaşamlarının içinde yer vermemiz gerekli. Ama bir görev ya da zorunluluk olarak değil. İşte bu tip kitaplarla çocuklara okumayı sevdirerek bunu başarabiliriz. Hem size hem çocuklarınıza hem de tüm canlılara okunacak güzel bir kitap. Tavsiye ederim.


İsa'nın Oğlu, Denis Johnson tarafından yazılmış az biraz sert bir kitap. Yeraltı eseri demek belki daha doğru olur. Sert kitap dediysem korkulacak bir şey yok. Aslında hayatın birebir aynısı. Hayat her insan için toz pembe değil biliyorsunuz. Hatta kimseye karşı toz pembe değil eğer pembelik alacak kadar paran yoksa. Denis Johnson bize kaybetmişlerin, belki de kaybetmek isteyenlerin öyküsünü anlatıyuor İsa'nın Oğlu ile. Bunu hayatın kendisi gibi sert bir dil ile yapıyor. İşi çok fazla uzatmıyor bunu yaparken. Yani allem kullem yok. Kitap, karakterin farklı yerlerde, farklı anıları ile şekilleniyor. Tüm anlatım bu öyküler üzerinde. Aklınızda kalanlar açısından bu hikayeler bahsettiğim gibi hayatın ta kendisinden. Ama acı ama tatsız ama sert. Tabi yer yer güzellikler de yok değil. Fakat kitabın genel havası gerçekçi bir anlatım üzerinde. Bu anlatımı sevip sevmemek ya da sevememek ayrı bir konu elbet. Ama burada güzel ve devamı olsa da okusak diyeceğimiz türden bir kitap var. Özellikle yer altı serisi severlerin çok seveceği bir kitap. Hayal ile gerçeğin nereden başladığı nerede bittiği konusunda enteresan düşünceleri olanlarında seveceği bir kitap. Kısacası yeraltı edebiyatı severlerin çok seveceği bir kitap. Tek eleştirebileceğim kısım kitabın oldukça kısa olması. Sanki az biraz daha uzun olsaydı ya da biraz daha çok hikaye barındırsaydı bıraktığı etki daha iyi olacaktı diye düşünüyorum.


Bu sorulara kesin bir cevap veremeyiz ama tarih, özellikle yakın tarih okumak bu konuda bir fayda sağlıyor benim için. İş kültür yayınları, Anı serileri ise belli dönemlerde yaşanan olaylara tanık olmuş gözleri, hayatlarını kaleme almış önemli kişilerin yazıtlarını yayımlamakla çok değerli bir iş yapıyor. Bu tip yazıtlar, günlükler, seyahatnameler, yakın geçmişimizi bütünüyle ortaya koymasa da yaşananların halka, bireysel hayatlara nasıl temas ettiği konusunda önemli belgeler sunuyor. İstanbul'un İşgal Yılları kitabı da, işgal altındaki şehrin, bu şehir ve ülkede yaşananları bir vatandaşın gözünde nasıl yaşandığını anlatıyor. İşgal altında olmanın, geleceği belirsiz ülkenin, tüm umutları tükenmiş halkın, ayrışan, bölünen kitlelerin işgal kuvvetlerinin elinde oyuncak olmasının ne demek olduğunu birinci elden okuyoruz. Kitabın akışında öyle bir umutsuzluğa düşüyoruz ki, kurtuluş mücadelesinin ne demek olduğunu, özgürlüğün, bağımsızlığın önemini anlamak için süper zekaya gerekmiyor. Öte yandan o dönem İstanbul'unda yaşan yerel halkın gündelik yaşamına tanık olmak, gezdiğimiz gördüğümüz, geçtiğimiz sokaklarda o insanların o dönemde yaşadıklarını bilmek, onlarla bütünleşmek benim için ilginç bir deneyimdi. Bu tip kitaplar bir bilinç oluşturmak için önemli taşları oluşturuyorlar. Puşkin'in Erzurum günlükleri de bu derecede bir etki bırakıyordu. Nereden geldiğimizi, kurtuluş savaşının değerini, işgal atında kalmanın, sömürülmenin ne olduğunu bir nebze anlamak istiyorsanız, şiddetle tavsiye edebilirim.


Bir zaman önce amazonda görmüş, Türkçe çevirisinin olmadığını görünce üzülmüştüm. Sonra İş Bankası Kültür Yayınlarından çıktığını gördüm ve hemen aldım. Zeynep Rona çevirisi ile, mükemmel bir baskı ve kağıt kalitesiyle dilimize kazandırılmış eşsiz eseri hemen okumaya başladım. Mary Robert'in araştırmalarının bir güzel sonucu daha bizlerle buluşmuş oldu böylece. Bu sefer bizlere Osmanlı zamanında sanata ve sanatçıya olan yaklaşımı anlatıyor yazar. Sadece bununla kalmayarak oryantalist akımın nasıl ilerlediği, neleri ve kimleri etkilediğini de görmüş oluyoruz. Osmanlı Sultanlarının resime olan ilgisinin sadece basit bir devlet adamı ilgisi olmadığını, aynı zamanda bir resim yeteneği ile birleştiğini de gösteriyor. Bazı savaşlarda resmedilecek olan savaş alanının, anahatları sultan tarafından ustalıkla çizilmiş, bu çizim üzerinden bir çalışma yapılabilmiş. Bize öğretilen klasik Osmanlı betimlemelerinden farklı bir Osmanlı ve Osmanlı yönetimi görmüş oluyoruz. Bir dönem incelikler imparatorluğu denmesinin nedenlerinden birini daha inceler gibi hissediyorsunuz. Kitabı sadece bir sanat kitabı ya da belli bir sanat akımını inceleyen araştırma kitabı olarak görmemek lazım. Çünkü kitap bize bunların fazlasını verdiği gibi, aynı zamanda tarihimize dışarıdan bir göz ile göz atmamıza olanak sağlıyor. Kitabın belki de en güzel yanı, en okumaya teşvik eden yanı bu oldu benim için. Osmanlı zamanında sanat ve sanatçıların durumu, bakış açısı, eserleri ve eserlerine etki eden sanat akımları, savaşlar, insanlar ve olaylar her zaman ilgimi çeken konulardan biridir. İşte bu kitap tam olarak bu sorulara yanıt niteliğinde eşsiz bir kaynak. İstanbul Karşılaşmaları, Osmanlı zamanında sanat hayatını sürdüren ressamlardan Osman Hamdi Bey, Şeker Ahmet Paşa ve Fausto Zonaro gibi Osmanlı ressamları olarak anılan sanatçıların hayatlarına ve eserlerine de değiniyor. Eserleri hakkında detaylı bilgilere ulaşabildiğimiz gibi, hayatları ile ilgili de detaylı bilgiye ulaşıyoruz. Burada gördüğünüz gibi Osmanlı zamanında bu tip yardımları hep yapmış. Fakat bu yardımların herhangi bir dönüşünü görmüş mü orası belli değil. Bir diğer konu ise Sultan belli sergilere resimler de göndermiş. Fakat bu resimlerin takibi ne kadar yapılmış, hangileri bize geri dönmüş? Bunlar güzel bir soru olarak kalmış. Bir diğer alıntı Fausto Zonaro'dan, Avrupalı Oryantalist ressamlara geliyor. Yakındoğu kültürlerini uzaklardan, Batı Avrupa başkentlerinden bakarak yorumlamanın ne kadar yanlış olduğunu ve hata yapma olasılığının ne kadar çok olduğunu söylüyor. Ressam, bu dönemde çizdiği resimlerle tarihi yansıtıyor ve eğer bu hataya düşerse tarihi gelecek nesillere yanlış resmetmiş oluyor. Farkettiniz mi günümüzün Avrupası benzer bir biçimde bizleri gözlemliyor ve yargısız infazlarda bulunuyor. Değişen fazla bir şey olmamış bu kadar yıla rağmen. Yazacak daha çok şey var. Hangi birini nasıl toparlasam bilemiyorum inanın. Kısaca kaçırılmaması gereken, koleksiyonluk, mükemmel bir eser. Tarihe, sanata, Osmanlı zamanı sanatına, sanat akımlarına ve Osmanlı zamanında yaşamış olan üç ressamın hayatını merak edenlere şiddetle tavsiye ederim.


İstanbul. Duyduğunuzda aklınıza kocaman bir kalabalık bütünü geliyor değil mi ? Kocaman karanlık kütleler sabah bir yana akşam bir yana sürekli haraket halinde. Düşünmesi bile yoruyor. İşte sitem ederek, severek, tövbe ederek yürüdüğünüz sokakların, yaşadığınız yada gözdeniz olan mahallelerin XIX. yüzyılın ikinci yarısında ki yaşayışlarına tanık olmak istiyorsanız, Hagop Baroyan'ın kaleme aldığı Hilda Teller Babek tarafından çevirilen, Istanbul Mahallelerinde Bir Gezinti adlı kitap size yardımcı olacaktır. Hagop Baroyan bir mizahçı olarak bizlere o zamanki Istanbul'un kadın, erkek ve çocuklarının gündelik yaşamlarını eleştirel ve komedya olarak sunuyor. Bir İstanbul sever olarak o kadar keyif aldım ki, Kadıköy, Pera, Kumkapı denince artık çok daha farklı bakabileceğim bir dünya açtı. Kitap kısacası, 34 mahallenin anlatımlarından oluşmakta. Her mahallenin halk yaşantısı, olaylara bakışı, din ve kadın yaşantıları zaman zaman dialog zaman zaman öyküsel anlatılıyor. Anlatımı o kadar sade ki, sanki yazarla beraber Balat sokaklarında yürüyoruz. Her gezginin, İstanbul severin yada İstanbul'u affetmek isteyenlerin kitabı olmuş. Kitap 135 sayfadan oluşmakta ve Can yayınları tarafından basılmış.


Kitapta Ara Güler tarafından, 1950 ile 2010 yılları arasında çekilmiş fotoğraflar var. Aralarda Ara Güler tarafından yazılmış alanlar da mevcut. Daha fazla olmaısnı isterdim ama neyse. Diğer kitaplarında belki daha çok yorumlarını okurum üstadın. Fotoğrafların nerede çekildiği ve hangi yılda çekildiği bilgileri de paylaşılmış. Sadece siyah beyaz fotoğraflar değil aynı zamanda renkli fotoğraflara da yer verilmiş. Aynı zamanda Ara Güler'in hayatının kısa bir biyografisi de bulunuyor kitapta. Fotoğraflarda her zaman önceliğini kompozisyona verdiğini söylüyor büyük üstad. Teknik bir yere kadar elbette önemli diyor ama önemli olan gören gözdür diyor. Neyi çektiğin, ne anlattığın, nasıl anlattığın diyor mühim olan. Fotoğrafın bir anı vardır diyor. O an gelir, görürsün ve deklanşöre basarsın. Yakaladın, yakaladın yakalayamadın fotoğraf kaçar. Bekleyeceksin diyor üstad, sabredeceksin. En doğru zaman geldiğinde çekeceksin fotoğrafı diyor. Fotoğrafın sanatı olmaz diyor. Fotoğraf hayattan, gerçekten karelerdir, gördüğünü çekersin diyor. Sanat ise yaşamda olmayanı yaratmaktır diyor. İkisi arasında fark vardır diyor. Fotoğrafçılık sanat değildir diyor. Daha neler neler diyor anlayan olursa. O kadar da güzel bir üslüpla söylüyor ki bunları, keşke diyorum fırsat olsa da dinlesek o konuşurken. Özellikle fotoğrafçılık ile ilgilenen kimselere şiddetle öneriyorum. Zaten Ara Güler'i anlamak isteyenler çoktan kütüphanelerinde yer vermişlerdir bu esere.


Aleksandr Soljenitsin yeni tanıştığım bir sovyet yazarı. Stalin döneminde yazarlık yapmış ve kitapları sansüre uğramış, nobel ödülü kazandığında, baskıcı rejimden dolayı vatandaşlıktan çıkarılmış, romanlarında anlattığı hikayeleri ile sovyet zamanı baskılara, yokluklara, zulme, kayıp giden yaşantılara ışık tutmuş. Öyle ki bu kitap, Stalin rejimine karşı yapılanda bir eleştiridir ve döneminde çok ses getirmiş. Bu kitap yazarın okuduğum ikinci kitabıydı ve ilki gibi Kreçetovka İstasyonu'nda bir olay, Matriyona'nın evi vurucu, içimi ürperten, etkisini kaybetmeyen bir romandı. Soljenitsin'in şimdiye kadar okuduğum kitaplarında arka planda her zaman soğuk bir iklim, kahramanların iklimle olan mücadelesi, toplum içindeki bulunduğu konum, yazarın tasvirleri o kadar etkileyiciki, kitabı okurken veya bitirdikten sonra, iyi anlamda yorulduğunuzu, o iklimden çıktığınızı, hissediyorsunuz. Yazara karşı yapılan yorumlardan biri de rus edebiyatında, Dostoyevski ve Tolstoydan sonra geleneği devam ettirdiğidir. Kitaplarındaki realizim ve betimleme gücü, bir okur olarak beni soluksuz bırakıyor. Kitabın konusuna gelirsek, tıpkı adı gibi, roman karakterimizin yani Ivan Denisoviç'in yada Şuhov'un, Stalin dönemi kurulan çalışma kamplarının birinde geçen gününü anlatıyor. Hikaye, kahramanımızın ranzasından uyanmasıyla başlayıp, yatağa dönene kadar geçen sürede yaşadığı olaylar, çevresinde ki insanlar, kampa yeni gelenler, gardiyanlar ve çevre etrafında dönüyor. Her bir kısımda yan karakterlerin de hikayelerine değinen, arka planda zor şartları, soğuk bir kış gününü, baskıcı rejimi, insanların değer yargılarını, kamp içinde dönen düzeni, o kadar basit ve realist biçimde anlatıyor ki, bir okuyucu olarak bunları hissedebilmek, romana dahil olmak güzel bir deneyim oluyor. Hikaye beni zaman zaman kendi gerçekliğime de, askerlik yaptığım döneme götürdü. Anlatılanlara benzer şartlar ve deneyimlerde ben de bulunduğumdan, romanın etkisi benim üzerimde daha da etkili oldu. Soljenitsin'nin kitapları İletişim yayınları tarafından yayınlanmata ve çevirsini Mehmet Özgül yapmış. Okunabilirlik olarak akıcı, olay örgülerine hemen dahil olabildiğiniz bir kolaylık sağlamakta. Umarım bu yazarın diğer kitapları da gelir.


Tolstoy'un 1886 yılında yazdığı bu eser günümüze kadar değişmeyen bazı olayları konu alıyor. Daha doğrusu insanlığın maruz kaldığı hüznü ve hüsranı gösteriyor bizlere. İvan İlyiç'in Ölümü, hem psikolojik bir roman, hem bir biyografi hem de bir sosyo kültürel inceleme tadında akıp gidiyor. Kitabı okurken yer yer düşünceler dalabilir, sorgulamalara girebilrisiniz. İvan İlyiç sürekli olarak statüden ve bu yolla gelen her türlü eleştiri ile ilgilenmekte, başka bir şey düşünememektedir. St. Petersburg'da büyük ve gösterişli evinde balolar, yemekler düzenler, bu maddiyatın hissedildiği ruhsuz yemeklerde insanlara kendisini daha doğrusu statüsünü gösterir. Büyük bir insan olarak görür kendisini ve çevresininde böyle düşünmesini ister. O büyük bir yargıçtır, elbette öyle görünmelidir. Saygıda asla kusur edilmemesi gereken yüksek bir zattır. Ondan büyüğü, ondan daha saygını çok ama çok azdır hatta çoğu zaman yoktur bile. Hayallerinde bile en büyük en olması istenen en hayali karakter odur. Fakat bir gün gelir ve herşeyin yok olacağını, hiç olacağını öğrenir. Günlerce acılar çeker. Artık beklediği tek şey acıların bir son bulmasıdır. Sonu her ne olursa olsun, bu acılar bitsin ister. Sonunda ölüm bile olsa bu bilinmez yolu bile kabul eder. Tolstoy'un bu kısa ama etkili romanını kaçırmamanızı tavsiye ederim.


Tarihimizde yüzleşmemiz gereken bir çok olay var. Fakat bu olayların hiçbirinde sözde soykırımlar yok. Öncelikle bunu net bir biçimde yazmak isterim. Sonrasında saçma bir anlaşılamama durumuna sürüklenmemek için. Bahsettiğim olaylar esasında, hepimizin bildiği, fakat bir şekilde bilmek istemediği olaylar. Bunlardan biri Rum uyruklu vatandaşların, vatandan sürülmesi yani mübadele zamanları. Sakıncalı bulunan insanlar olduklarına karar verilmiş ve ülkeden çıkarılmalarına karar verilmiş. Kim sakıncalı kim değil daha bunun ayrımını yapamayan bir sistem. Bu zamanlar ülkenin en sancılı zamanlarından başlayarak, Kıbrıs barış harekatı zamanlarına kadar uzandığı geniş bir tarihi var. Bizim ele almamız gereken kısım, ressamın sürüldüğü zamanlar yani 1964 yılı. Ömrünün belki de en verimli olduğu zamanlarda sürgüne mecbur edildi. 42 yaşında, bir çocukla birlikte, hiçbir şey yok bir durumda. Az biraz umudu varmış her şeye rağmen. Peki neydi bu umudu? İstanbul'a bir gün dönebileceği umudu. Fakat bu bir hayal olarak kaldı aklında. Hocası Bedri Rahmi Eyüboğlu ile bir dönem mektuplaşmışlar fakat bu mektuplar bir süre sonra azalmış. Sonrasında ise hocasının ölüm haberini almış İvi. Sonrası çok acı tabi, yok olan bir hayat yok olan bir güzel yetenek. Bir de Maya var. Küçük kızı Maya. Bekar bir anne olarak sürgünde, beş kuruşu yok, iki ülke tarafından da istenmiyor. Ne zor bir hayat değil mi? Zamanla umutlarını da, hayallerini de üretkenliğini de yitirip, 77 yaşında hayata gözlerini yuman bir kadın İvi Stangali. Böylesi hayatları okuyunca aklıma şu geliyor, ne güzel ve ne iyi insanları yok etmiş devletler. Sadece Türkiye değil, diğer ülkelerde de bu ve bunun benzeri olaylar yaşanmış. Aralarında hemen hemen hiçbir fark yok. Aynı cehalet, aynı nefret, aynı kin. Hiçbir şey değişmemiş yıllar boyunca. Bir diğer konu eserlerinin kayboluşu. Sirkeci garından verilen tablolar, Atina'ya ulaştırılma sözü ile alınıyor. Pasaporta işleniyor, pek mühim devlet kağıtları onaylanıyor, mühürler basılıyor, araya mühim kimseler sokuluyor ve kargolama başlıyor. Sözde! Ne giden var Atina'ya İvi'den başka ne de kalan hiçlikten başka İstanbul'da. Defalarca kez aranıyor tablolar, fakat bulunamıyor. Onca yılın emekleri de hayaller gibi yok oluyor. Bunu görünce bu zamanları düşündüm. Daha bir kaç hafta önce kaybolan kargom geldi aklıma. Aramadığım yer kalmadı, hiçbir gelişme elde edemedim. Dedim demek kaderi bu ülkenin. Kargo dedin mi bu ülkede, hak hukuk aramayacaksın. Çünkü hiçbir yerde bulamadığımız adaleti, burda hiç bulamazsın. Konunun özü böylesi hayatlarla bizleri buluşturan insanlara ve yayınevlerine sonsuz teşekkürler. İyi ki sizler varsınız. Hayatı boyunca kendini Rum ya da Türk olarak değil sadece bir ressam olarak tanımlayan İvi Stangali, 1950'lerin İstanbulu'nda oldukça hareketli ve renkli bir dönemde varlık göstermişti. Çok sayıda dostu olmasına rağmen, yaşam öyküsü neredeyse hiç dillendirilmemişti. Onu nasıl yazmalı, nasıl anlatmalıydık? Sula Bozis'in girişimiyle İvi'nin kızı sevgili Maya Stangali'nin arşivinde bulunan sanatçıya ait defterler, kartpostallar, mektuplar vb belgelerden hareketle bir çalışmaya koyulduk. Uzunca bir araştırmanın sonunda erişebildiğimiz tüm bilgileri değerlendirdik. İzini sürebildiğimiz ölçüde ve tabii ki onun bize hissettirdiklerinin derinliğine inebildiğimiz kadarıyla İvi'yi anlatmaya, hatırlatmaya ve yeniden doğmasına, bilinirlik kazanmasına yönelik bir çaba sarf ettik. Masalların başında duymaya alıştığımız 'bir varmış bir yokmuş' sözünün İvi Stangali'nin yaşamı için ne kadar da acı verici bir gerçeğe dönüştüğünü hiç unutmadan, onu kaybolduğu yerden alıp, vatanı olarak gördüğü yere, sahip olduğu en önemli kimliği ressamlığıyla, ait olduğu zamana, hak ettiği şekilde yeniden yerleştirmek istedik. - Like - Digg - Del - Tumblr - VKontakte - Flattr - Buffer - Love This - Odnoklassniki - Meneame - Blogger - Amazon - Yahoo Mail - Gmail - AOL - Newsvine - HackerNews - Evernote - MySpace - Mail.ru - Viadeo - Line - Comments - Yummly - SMS - Viber - Telegram - Subscribe - Skype - Facebook Messenger - Kakao - LiveJournal - Yammer - Edgar - Fintel - Mix - Instapaper - Copy Link İvi Stangali kitabı Sula Bozis'in öncülüğünde gelişen bir araştırma sonunda, Sula Bozis ile beraber hazırladığımız bir çalışmadır. İki yazarlı bu kitabı anarken lütfen Sula Bozis'in adını unutmayalım. Düzeltmeniz için çok teşekkür ederiz. Ayrıca böylesi kıymetli bir eseri bizlere kazandırdığınız için, hem size hem de Sula Bozis'e şükranlarımızı sunarız.


Daha önce dediğim gibi bu Mart benim için boktan günlerin başlangıcı oldu. Maalesef biz insanlar hayallerimize kapılıp gidiyor, kibir ve beklentilerin girdabında, biz farkında olmadan biriktirdiğimiz umutlar yüzünden trajediler yaşıyoruz. Terry Eagleton günümüz filozoflarından ve bu kitapta UMUT duygusunu, edebiyat ve felsefe de karşılaşılan tanımlamaları üzerinden incelemiş. Edebiyatta ya da felsefede umut etmenin ya da umut duygusunun iyi bir şeymiş gibi yansıtılmasını belli argümanlar ve anlamlar çerçevesinden eleştiriyor yazar. Kitap ince durmasına rağmen içinden çıkarılan şey kendini zorlamak isteyen insanlar için çok başka yerlere götürebilir. Öyle ki bazı sayfaları defalarca kez okumaya davet eder bir üslup ve çeviri var. Sakin kafayla ve derin bir felsefe ve edebiyat bilgisiyle okunduğu takdirde pek zorlanılacak bir kitap değil. Lakin bu altyapı olmasa bile birçok şeyi düşündüren güzel bir inceleme olmuş.


1800'lü yıllarda yaşamış Charlotte, Emily ve Anne Bronte kardeşlerin üçü de İngiliz Edebiyatına oldukça başarılı eserler kazandırmış ve ünleri günümüze ulaşan değerli yazarlar. Ne var ki ben bu üç kardeşin yalnızca ikisini tanıyorum: Charlotte ve Emily. Emily Bronte'un yalnızca bir romanı var ki okumamış olsanız bile adını mutlaka bir yerlerde duymuşsunuzdur: Uğultulu Tepeler. Bir gün Uğultulu Tepeler hakkında da bir şeyler karalayabilirim fakat bugün klavye başına geçme sebebim Charlotte'a ait bir roman: Jane Eyre. Jane Eyre, kadınların özgürlüğüne ve haklarına sahip çıkan ilk romanlardan biri olarak kabul ediliyor. Nitekim o dönemde kadınlara verilen değer o kadar az ki, Charlotte, kitabını bir erkek ismi olan Currer Bell adıyla yayımlamak zorunda kalıyor. Charlotte, gerçek hayatında annesini kanserden, iki kardeşini ise verildikleri yatılı okulda tüberkülozdan kaybeden bir kadın. Dolayısıyla acılı yaşam hikayesinin izlerini, Jane Eyre adlı romanında takip edebiliyorsunuz. Jane'in, öksüz ve yetim olarak yengesinin yanında devamlı ezilerek yaşaması ve daha sonrasında yatılı bir okula verilişi...Yakın arkadaşını çıkan salgında kaybedişi ki romandaki etkileyici ölüm sahnesinde doğrudan ablası Maria'nın ölümünü aktardığı söylenir. Romanda gerçeklik aranması pek doğru olmasa gerek tabii ama bunların romanın etkileyiciliğini büyük oranda arttırdığı bir gerçek. Bahsettiğim ölüm sahnesini okurken, ilk kez bir romanda ağlarken bulmuştum kendimi söz gelimi. Kısaca kitabın konusu ve gidişatından da söz edeyim. Genç yaşına rağmen çektiği acılar, Jane'i, o dönemde kadınların sinmiş olarak yaşaması gerektiğine inanan toplum yapısına karşı duran güçlü bir karakter haline getirir. Bu güçlü karakteri, Jane'in, yatılı okuldan ayrılıp, mürebbiye olarak üst tabakadan bir adamın evine yerleşmesiyle başlamasıyla, en büyük yardımcısı haline gelir. Toplumdaki üstün erkek modeli olarak görebileceğimiz, bu üst tabakadan adamın nam-ı değer Edward'ın, Jane'in bu güçlü karakterinden etkilenişi, onları evlilik yeminine doğru sürükler. Ne var ki, tüm planları alt üst edecek ve Jane'in yaşamını tekrar bir çıkmaza sokacak büyük bir sır ortaya çıkar. Bu korkunç sır, Jane'i aşkı ve ahlaki değerleri arasında seçim yapmak zorunda bırakır. Bahsetmek istediğim son bir konu da kitabın farklı basımlarıyla ilgili. Bendeki kitap, nereden geldiğini bile hatırlamadığım, o çok sevdiğim eski kitap kokusuna sahip, çevirisi oldukça etkileyici, Altın Kitaplar yayınevinden 1962'de çıkmış bir basım. Başka yerlerde görüp incelediğim daha yeni Jane Eyre basımları oldu. Fakat özellikle çeviri anlamında bendeki kitaptan aldığım tadı alamadım. Bu nedenle, kitabı edinirken karşılaştırma yapmanızı, imkanınız varsa ve bulabilirseniz sahaflardan eski basımlarını edinmenizi tavsiye ederim. Jane Eyre'ın Mia Wasikowska ve Michael Fassbender'ın başrollerini paylaştığı 2011 yapımı filmi de mevcut. Kitabın verdiği tadı veremese de boş bir zamanda izlenebilecek, kafanızı çok da yormayacak güzel bir film.


İşte size sıpsıcacık bir Vasconcelos kitabı daha! Pedro'nun küçük Japon arkadaşı ile yaptıklarını, bu hayal dünyasının güzel geçişlerini ve güzel insanlarını okuyorsunuz. Tabi bunu Vaconcelos'un şiirsel anlatımı ile birleştirmelisiniz. Düşünün işte o zaman nasıl bir hayal dünyası çıkar karşımıza. Bir de İnci Kut çevirisi ile yayınlanınca işte hepten güzel bir çocuk kitabı ile karşı karşıya kalıyoruz. Ressam Pedro, yalnız ve fakir bir ressamdır. Pansiyon odasında bir başına yaşamakta, kirasını ödeyememektedir. Hayallere dalıp giden Pedro, yine bir gün parkta otururken hayallere dalar. Japon giysileri ile giyinmiş bir adam görür. Japon ile konuşmaya başlarlar. Bir anda çıkan bu yabancının kim olduğunu düşünürken yabancı Japon onu bir saraya davet eder. Ressam Pedro bu daveti kabul eder ve masalsı bir sarayın önünde bulur kendisini. Sarayın içinde oynayan dolaşan bir çocuk görür. Çocuğun yanında ise bir Japon daha vardır. Çocuk Pedro'nun gelişine çok sevinir. Beraber dolaşmaya başlarlar. Bu güzel öyküyü çocuklarınıza okutun ve sizler de okuyun.


Nicolas Wild bu işi iyi yapan ender çizerlerden biri bence. Hem bu maceralara atılıyor, hem orada iş yapıp para kazanıyor hem de yaşadıklarını yazıp çiziyor. Bu güzel bir iş. Anlattıklarıyla bizler için bir persfektif oluşturmuş oluyor. Fakat bu kitabında ülke ile ilgili ya da yaşayış ile ilgili daha az bilgi yer almakta. Orada yaşayan çalışan yabancıların durumu hakkında detaylı bir bilgi verilmiş. İkinci cildinde belki daha fazla ülke detayı ya da şehir detayı görebiliriz. Gerçi kitabın başında detaylı bir anayasa anlatımı vardı ve bu oldukça yararlı oldu. Ama belki daha fazla Afganistan bilgisi, daha fazla coğrafi ve tarihi bilgi iyi olabilirdi. Belki diğer cilt bu konuda bulunan açığı kapatmıştır. Çizerin tüm kitaplarını şiddetle tavsiye ederim. Diğer okuduğum kitaplarında da aynı kaliteli anlatım ve kaliteli çizgiler vardı. Doğal anlatıma sahip, sade çizgilerle çizilmiş çizgi romanları seviyorsanız eğer Nicolas Wild sizin için uygun bir çizer ve yazardır.


Hayatı yeni keşfediyor, çocukluktan genç kızlığa adım atıyor ve hayattımın değiştirilemez gerçekleri olan, 'toplum baskısı', 'aile baskısı', 'inanç', gibi önemli tabularla yaşıyor, herkesi herşeyi buna göre değerlendiriyordum. Lisede en yakın iki kız arkadaşımla inançlarımızı değerlerimizi yaşam şartlarını ve geleceğimizi tartışırken bir gün, benden yaşça biraz büyük olup ailesi parçalanmış, küçük yaşta olgunlaşmak zorunda kalmış, çok sevdiğim ve fikirlerine değer verdiğim bir arkadaşım, adaşım, o güne kadar inandıklarımı temelden sarsan bir konuşma yapıp zihnimde yeni pencereler açmıştı hiç unutmam. Duygu Asena'ya o dönemler toplumun bir kısımı, feministim diye geçinip özgürlükleri savunan 'kötü kadın' gözüyle bakıyor, onu durmadan yargılıyordu. Ben de içinde büyütüldüğüm demokrat ama mutaasıp aile yapımın bir sonucu olarak kendisine önyargılı bakıyor, ama tanımayı, okumayı denemiyordum bile! Hayata baktığım kalıplarla Duygu Asena'yı da yargılıyordum kendimce! İşte o gün, o konuşmanın bir yerinde Kadının Adı Yok kitabından bahis açıldı ve ben yine bilmeden Duygu Asena'yı sevmediğimi, fikirlerinin bana ters geldiğini dile getirdim. Aynı adı taşıdığım arkadaşımsa bana onu hiç okuyup okumadığımı sordu. Aslında Duygu Asena'nın bu klasikleşmiş kitabının bizlere dayatılan tabuları nasıl da sorguladığını, kadınların bu ülkede nasıl baskı altında yaşadığını, hepimizin bu kalıpları sorgulamamız gerektiğini anlatıp mutlaka okumam gerektiğini, fikirlerine benim de hak vereceğimi söyledi! İşte benim 13-14 yaşlarıma kadar öğrendiğim ve sorgulamaya bile korktuğum herşeyi yeniden ele alıp kendime yeniden bir inanç, duruş, kişilik oluşturma serüvenimin başlangıç noktasıdır Kadının Adı Yok kitabıyla, Duygu Asena'yla tanışmam! Bu kitap, kimilerince abartılı bulunan diliyle ve hikayesiyle çok sarsıcı, kimilerince baş karakterin olaylara bakışı ve yaşam tarzıyla çok radikal ve kimilerince de sadece isyankar bir feminist kalemden çıkmış, erkek düşmanı, özgürlükle ahlaksızlığı birbirine karıştıran bir kitap olarak değerlendirilip yargılansa da; Türkiye'de doğan her kadının mutlaka okuması gereken, kendi hayatını, inançlarını, çevre baskısı ve tabuları sorgulaması gereken ve ne yazık ki her gün her an sapık zihniyetlerin tacizi altında büyürken, kitapta olanlardan da kendi hayatına pay çıkarması gereken değerli bir kitap! Bu hafta özellikle bu kitabı yazmamın en önemli nedeni, pırıl pırıl bir genç kardeşimizin başına gelen insanlık dışı katliam! Bu olayın üzerine toplumun biraz uyanıp hareketlenmesi ve kadın dayanışmasının artmasıyla, hepimizin kendi hayatımızda, çocukluğumuzdan beri karşılaştığımız tacizleri yeniden hatırlayıp sorgulamamız oldu! Bizler kadın hareketinden bahsedeceksek, günün koşullarında cesurca bu işi üstlenip toplumca yargılanan ve kendisine önyargı ile bakılan rahmetli Duygu Asena'yı anmadan, anlamadan bahsetmemeliyiz diye düşünüyorum. Kendisini daha çocuk yaşta benim de gözümü ilk açan kişi olarak uyandırdığı, düşündürdüğü, sorgulattığı, değiştirdiği, dokunduğu her kadın adına saygıyla anıyorum. Gönül isterdi ki, bu kitap kurmacadan, hayal gücünden ibaret olsun!


Kadınlar Mektebi 17. yüzyılda Moliere tarafından yazılmış bir oyundur. Moliere'in ilk komedyalarından biri olarak bilinir. Sahnelenmesi 26 Aralık 1662 tarihinde gerçekleşti. Oyun, dönemin kralının kardeşinin sahnesinde sahnelenmiştir. O dönemin çok ünlü bir tiyatro sahnesinde sahnelenip, oldukça ses getirmiş bir komedyadır. Ansiklopedik bilgiden sonra hızlıca yorumlara geçebiliriz. Moliere'in eserlerini severek takip ediyorum ve hemen hemen bütün eserlerini okumaya çalışıyorum. Şu zamana kadar bırakın beğenmemeyi, sıkıdlığım bir eseri bile olmadı. Fakat ilk kez önceki eserleri kadar tat alamadım desem sanırım yanlış bir şey söylemiş olmam. Elbette bu eser için iyi ya da kötü gibi bir tanımlama yapmak değil. Sadece diğer eserleri ile ilgili bir karşılaştırma diyebiliriz. Bu karşılaştırma yapılırsa sanırım Kadınlar Mektebi sınıfta kalabilir. Bana göre tabi. Kadınlar Mektebi, koruması altında bulunan bir kadınla evlenen, birini konu almaktadır. Evet aslında standart bir konu gibi ama işlemesi Moliere tarafından yapılınca ortaya hoş bir komedi çıkıyor. Sahnelendiği dönemde oyunun eleştirdiği ve iğnelediği bir çok konu, bazı çevrelerce eleştirilip, yargılanınca, Moliere, oyunun sonuna bir de açıklama bölümü daha doğrusu toparlayıcı bir ekleme daha yapmış. Hem kendisini hemde oyununu bu sayede kurtarmış sanırım. Her halükarda güzel bir Moliere eseri. Kaçırılmaması gerekmekte.


Elbette güzel öyküler fakat çeviriden midir yoksa içine almamasından mıdıt bilemem az biraz az sürükleyici bir okuma oldu. Lokanta ve katilleri çok iyiydi ama daha önce okumuştum ve yine etkilenmiştim. Hemingway'in kitaplarında hep aynı frekansı tutturmak zor oluyor. Bunun nedeni kitapların çevirileri mi yoksa o an ki psikoloji mi bilemiyorum fakat bu hep böyle oldu benim için. Bazı kitaplarında çok ama çok etkilenerek, yaşarak ve severek okurken, bazı kitaplarını ise sadece bitsin daha doğrusu bitirmek için okudum. Çünkü yarım kitap bırakmak gibi bir alışkanlığım yok. Kadınsız Erkekler ise bu sınıfa girmese de sürükleyici gitmeyen bir kitabıydı Hemingway'in. Kötü diyemem ya da okumaya değmez, zaman kaybı da denemez fakat dediğim gibi sürükleyici bir şekilde ilerlemiyor öyküler. Karşılaştırma yapmak gerekirse eğer, Yaşlı Adam ve Deniz gibi bir kitap değil kesinlikle.


Bir gün sen de kadınsız erkeklerden olacaksın. Yanlış hatırlamıyorsam uzunca bir süredir hedef kitlesi erkekler olan yada konusu erkekler ve kadınları arasında yaşanan ilişkileri bu kadar acı, sert anlatan ve kendimizi hemen konumlandırabileceğimiz bir öykü dizisine rastlamamıştım. Kitap benim üzerimde bir hüzün havası yaratmış olup, geçmişe, çocukluğuma, öyküde anlatılan benzer ilişkilere, nedensizliklere atıfta bulunuyor. Sanırım beni de etkisine alan şey bu atıflar oldu. Yedi öykü var ve kitap adını son öyküden almakta ve bence en anlamlı ve en vurucu öykü de oydu. Öykülerin kimisi mistik bir kurguya dönüşmekte anlatılmak istenen fikir hiç kaybolmadan devam etmekte. Bazı öykülerin kısımları oldukça dramatik ama dramatik olduğu kadar gerçek ve acımasız. Kitabı okuduktan sonra yada her öykünün sonunda bir ara verip anlatılan konuya ve ne anladığımıza baktığımızda, kendimizi ve yaşantılarımızı kıyaslıyor ve kendimizi hangi kategoriye soktuğumuzu da görüyoruz.


Kağıttan ev yapılır mı? Daha doğrusu kitaplarla bir ev inşa edilebilir mi? İmkansız gibi değil mi? Evet bende öyle düşünüyorum. Kitapların insanların karakterinde birşeyler inşa ettiğini biliyorum. Hatta yaşamları boyunca yanlarında olacak davranışlarını şekillendirdiğinide biliyorum. Ama bu sadece insanların içinde olan bir durum. Dışarıda bir ev inşa edemezler. Çünkü dışarıdan bakıldığında kitaplar, dayanıksız, çabuk yıpranan, parçalanan nesnelerdir. Ama içimizde en sağlam çelikten bile daha dayanıklıdırlar. Kağıt Ev, Bluma'nın ölümüyle başlayan bir hüzün hikayesi. Okumaya ve okuma alışkanlıklarına adanmış hüzünlü bir kitap Kağıt Ev. Masasında bir zarfta, üzeri çimento ile kaplı bir kitap bulunur Bluma'nın. Bu parça ile dalıveririz kitapların insanlara olan etkisine. Kitaplara düşkün, kitapsız yapamayan, Carlos Brauer'in hayatını görürüz. Bu yolculuğumuzda yazar Carlos Maria Dominguez, kitapların dünyasından hüzün deryalarına oradan yalnızlığı doğru atar. Yaşanmışlıklarını görürüz kağıt evin. İçimizde buruk bir gülümseme olur çoğu zaman. Neler yaşamış neler yapmış bu adam deriz. O anı hayal ederiz. O an da ne yapmışı düşünürüz. Bunu nasıl yaptı deriz. Nasıl bu kadar yalnız kaldı. Neden bu kadar yalnız kaldı. Kağıt Ev içinizi titretecek hüzünlü ama buruk bir güzelliğe sahip. Okunması gereken güzel eserlerden.


Klasik Charles Bukowski kitaplarını bilenler bilir. Anlatımı dolambaçsızdır. Ne diyorsa net bir şekilde der Bukowski. Fazla uzatmaz lafı. Ağzı bozuktur biraz, tersi pistir. Mükemmel olduğunu söylemez bizlere ne gördüyse onu anlatır, ama doğru ama yanlış, ama güzel ama çirkin. Ne ise o şeklinde ilerler öyküleri. Kahramanın Yokluğu'da işte tam böyle bir kitap. Her ne kadar yazarın tüm kitaplarını bulamasakda artık bir çok kitabı Türkçe'ye çevriliyor. Parantez Yayınları bu konuya el atmış çok da iyi yapmış. Nasıl bir yol izliyorlar bilmiyorum ama çeviri kalitesi olarak Avi Pardo gibi bir çeviri ustası ile çalışmaları büyük bir başarı. Sevdiğiniz bir yazarın, büyük bir usta tarafından çevriliyor olması büyük bir şans. En çok sevindiğim yanlardan biri bu. Fakat yayınevi yayınlarken nasıl bir sıra izliyor onu tam anlayamadım. Ama öyle sanıyorum ki tüm eserlerini bir şekilde basacaklar Charles Bukowski'nin. Kitaba dönecek olursak, kitapta Bukowski'nin sade amerikan tarzı öyküleri yer alıyor. Bazıları çok ilgi çekici ve farklı iken, bazıları oldukça sıkıcı ilerliyor. Evet biliyorum, Bukowski'yi bilenler buna şaşıracaklar ama öyle. İlk kez bir Bukowski kitabında sıkıcı öyküler okudum. Daha doğrusu çok bir tat vermedi bana. Ama bazılarını iki kez okumak istedim. Hani bir söz vardır işte çarpıcı bir hikaye derler hah işte tam o tarz hikayelerden. Ama dediğim gibi bazıları bitsin diye uğraştım. Sanırım bu benim okuma zamanımla alakalı ya da o an ile alakalı bir durum. Tam emin değilim ama sanıyorum ki Bukowski'nin okuyup, çok az öyküsünden keyif aldığım bir kitabı oldu Kahramanın Yokluğu. Elbette bir Ekmek Arası yada Factotum beklemedim ama yine de az biraz yükseltmiştim beklentilerimi. Ama her ne olursa olsun okunmaya değer güzel bir kitap Kahramanın Yokluğu.


Kamyon, Sabahattin Ali'nin seçme öykülerini barındıran bir kitap. Daha önce basılmış olan kitaplarındaki öykülerinden bir kaç tanesi seçilmiş, bir kitap haline getirilmiş Kamyon ile. Tabii ben bunu bilmiyordum öncesinde bu yüzden öyküleri tekrar okumuş oldum. Ama pişman değilim. Tekrar tekrar okunsa dahi en ufak bir sıkılmaya neden olacak öyküler değil Sabahattin Ali öyküleri. Özellikle Kamyon öyküsü çok dikkat çekici, Sabahattin Ali'nin kaleminden çıkma bir öykü olduğu o kadar belli ki, sanki o anı yaşar gibi okuyorsunuz. Kamyonun içinde yer alan insanlardan biri oluyorsunuz ve sanki orada yaşamaya çalışan, bir yerlere tutunmuş giden insanları seyrediyorsunuz. Bu diğer öykülerinde de sıklıkla karşılaştığımız bir durum. Fakat Kamyon öyküsünde bu o kadar net bir biçimde karşımızda, o kadar yüzümüze vuruyor ve bizleri düşündürüyor ki, anlatmak çok güç. Sabahattin Ali'nin öyküleri mutlaka okunmalı diyorum ve sizleri bu öyküler derlemesi ile baş başa bırakıyorum.


Edgar Allan Poe üstadımızın yazdığı son derece gerilim yüklü, güzel bir kitap. Son sayfasına geldiğinizde ne oldu yahu diyeceğiniz eşsiz bir Poe ziyafeti. Evet yazıya girer girmez beklentileri yükselttiğimin farkındayım ama inanın durum tam olarak bu. Zaten Poe üstadı bilenler ne demek istediğimi anlamışlardır. Kitaba başladığınızda gayet doğal gibi görünen bir hikaye okuyorsunuz. Fakat arka planda hep bir gülünmseyen var gibi. Hani olur ya hissedersiniz bir yerde bir gerginlik hah işte tam öyle bir kitap. Neyse diyorsunuz ve devam ediyorsunuz okumaya. Okudukça bu gerilim yüklü atmosfer yükseliyor yükseliyor ve sizi bir tepede açıkta bırakıyor. Ondan sonrası artık size kalmış, ya korkacaksınız ya da hayran kalacaksınız. Ben hayran kalmayı seçtim. Ha korkmadım mı? Korkudan çok gerildim. Hemde güzel güzel gerildim. Diyeceksiniz o nasıl oluyor, inanın bende tam olarak bilemiyorum. Okuyun bir bakalım ondan sonra tekrar konuşalım. Daha fazla kopya vermek istemiyorum. Alın, okuyun ve görün.


Zaman zaman kendime şu soruyu sormuşumdur; öyle bir kitap yada bir kaynak, bir düşünce var mıdır ki bana hayatın ne olduğunu, insanın ne olduğunu net bir şekilde ortaya koysun. Bu merakımın cevabını Dostoyevski, son büyük baş yapıtı olan Karamazov Kardeşler romanı ile vermiş. 1880'de kitabı tamamladığında kimi eleştirmenler artık bir daha kimsenin böyle bir kitap yazamayacağını söylemişler. Dostoyevski, Nietzsche'den iki yıl evvel Tanrının öldüğünü bu kitapta söylemiş, Virginia Woolf, eğer hayatı anlamak istiyorsanız Karamazov Kardeşleri okuyun demiş. Kısaca tüm yönleriyle, dünya edebiyatına da ilham kaynağı olmuş, psikolojiye, felsefeye katkısı ve etkileri halen devam etmekte ve edecek olan bir eserdir. Ne yazıktır Dostoyevski kitabı yazdıktan kısa bir süre sonra vefat etmiştir. Öyle ki kitabı okurken edindiğim etkilerden biri, yazar hayat ile ilgili tüm görüşlerini, felsefesini, birikimini bu kitapta sunmuş. Dostoyevski zekasını, düşüncelerini çok net şekilde görüyoruz. Karaketer analizine girmek istemiyorum ama bu dört karakterin hepsi insan olmanın belirli yanlarını temsil ediyor. Dimitri, kumarbaz, heycanlı, öfkeli ve düşünmeden hareket eden bir karakter ve düşünmeden yaptığı her hareketin sonuçlarına hikayede tanık oluyoruz. Aleksey Karamazov, Alyoşa, insanın bir üstünü temsil ediyor. Din, vicdan, merhamet, metanet kısacası kusursuz bir insan figürü temsil ediyor. Ivan Karamazov, ki benim romandaki favori karakterim ve bütünleştiğim bir karakterdi, entelektüel altyapısı ile sorgulamayı, hepimizin aklından geçenleri düşünen, cevap arayan, isyan eden bir karakter. Kitapta belki de en vurucu darbeleri bu karakter üzerinden vermiş yazar. Özellikle İsyan ve Büyük Engizisyoncu bölümleri yazarın tüm görüşünü yansıttığı, sorguladığı, okuyucuyu adeta yakasından tutup silkelediği en akılda kalıcı ve tekrar tekrar okunacak bölümler olduğunu düşünüyorum. Kitapta bir diğer karakter olan Smerdyakov ise insanın sinsi, düzenbaz, kötü yanını gösteren ve hikayenin kilit rolünü üstlenen sara hastası bir karakter. Dostoyevski her bir karakterin temsil ettiği bu oluşumları, karakterler hakkında derinlemesine anlatımları ile desteklemiş o yüzden karakterlerin neden öyle davrandıkları, düşüncelerini, eylemlerini anlayabiliyoruz. Romanın en önemli noktalarından biri de mahkemede bölümleri. Bu bölümde, rus halkının içinde bulunduğu ahlakı, yozlaşmışlığı, insanların önyargılarını, ihanet duygusunun ve bastırılmışlığın şiddeti, teslimiyet ve insana dair daha bir çok unsur savcı ve avukatların konuşmalarında sergileniyor. Kurgusu, anlatımı, temsil ettiği şeyler bakımından insanlığa verilmiş en büyük armağanlardan biri Karamazov Kardeşler. Belki de, bir kitap okudum ve hayatım değişti diyebileceğiniz türden bir eser.


Ne yazabilirim diye düşünüyorum. Ne yazarak anlatılabilir acaba bu kitap? Bin küsür değil on bin küsur de olsa okunur ve hiç sıkılmadan yaşanırdı zihinlerimizde yaşattığı mekanlarda. O kadar içine alan, o kadar derinden yaşatan bir kitap ki bu kitap, sadece okumak istiyorsunuz, sadece okumak... Ama bitmesin istiyorsunuz. Sadece bir öykü üzerinden değil, kitapta olan hemen her karakterin bir öyküsü vardı. Sadece tek bir konudan değil bir kaç konudan ilerleyerek anlatılmak istenenleri anlattı üstad. Çok büyük bir eser. Değil bir kere, bir kaç kere okunması gerek. Elden bırakamadan okunan eşsiz çeviriyi de unutmamak gerek. Eğer Karamazov Kardeşler okumak ise niyetiniz Nihal Yalaza Taluy çevirisi olmalı. Yıllar evvel farklı bir çeviriyi okumuştum bu yüzden farkı çok iyi görebiliyorum. Belki de Dostoyevski eserlerinin en sevdiğim yanı budur. Kitabı yazıyor, bizlere okutuyor sonrasında herhangi bir yere bağlamıyor ve ipin ucunu bize bırakıyor. Artık sen buradan ne yaparsan yap der gibi bırakıyor hem de. Klasik ve saçma bir karşılaştırma olan Dostoyevski mi Tolstoy mu karşılaştırmasını görüyorsunuzdur mutlaka. İşte bu karşılaştırmada en büyük fark. Tolstoy konuyu mutlaka ama mutlaka bir yere bağlar. Bu ya inanç olur ya din olur ya da aile olur vs. Ama bir yere mutlaka bağlar, bize bırakmaz. Gogol'den örnek verecek olursak -hem farklı bir şey olsun- Gogol eserlerinde sonu tahmin etmek ya da bir yerlere bağlanmasını ümit etmek imkanlı değil. Ne son bellidir ne bağlanacağı yer. Okursunuz ve gözleriniz açılır, ağzınızdan bir sürü a harfi çıkar. Karamazov Kardeşler, uzun bir kitap olmasına karşın sürükleyiciliği ve akıcı çevirisi sayesinde su gibi akıyor. Kitabı okumuyor sanki içiyorsunuz. Hatta sonlara doğru ara vermek istiyorsunuz bu güzel kitap bitmesin diye. Belki abartı gelecek ama on cilt daha olsa bu konu üzerinde okumaya devam ederdim. Sadece bu ciltten bile Dostoyevski belki on kitap çıkartabilirdi. Ama bunu tek bir kitapta toplayarak bizleri mest etmeyi tercih etmiş. Kitabın herhangi bir özetini yapmak istemiyorum. Kabaca değinmek istiyorum sadece. Sizlere konu hakkında üstün körü bir bilgi vermek ve ilginizi çekmek adına. Adından da anlaşılacağı üzere kardeşlerin hikayesi bu kitap. Birde baba var tabi. Her ne kadar baba desek de siz bakmayın tam olarak babalık gereklerini yapmayan bir baba. Kardeşlerden biri babası gibi kadın düşkünü, bir diğeri nihilist, en küçük kardeş ise dini bütün bir insan. Bir kardeş daha var esasında ama bu konuya girmiyorum. Çünkü o gayrimeşru bir çocuk. Fakat hikayede yeri çok büyük. Sadece kardeşler değil elbette daha birçok karakter daha var. Kardeşlerin aşık olduğu kadınlar, kitabın çıkış noktası olduğunu düşündüğüm İlyuşa, çiftlikteki kahya, handaki kumarbaz Polonyalılar ve küçük kardeşin keşiş hocası... Çok geniş bir karakterler zinciri ve bu zincirin tüm halkaları bir şekilde birbirleri ile bağlı. İşte kitabın en sevdiğim yeri de bu oldu. Bu karakterlerin hepsinin bir hayatı var ve biz bu hayatlara tek tek değiniyoruz kitabı okurken. Üzerinden bir betimleme ustalığı ile geçmek yerine, derinlemesine bir karakter analizine giriyoruz. Kitabı okurken bu karakter neden böyle yaptı şimdi? Diye sorduğum çok yer oldu. Tam bu soruyu sorduğumda Dostoyevski, şimdi siz soruyorsunuz neden böyle bir davranış sergiledi, çok hatalı bir hareket bu diye. Ama bir bakalım neden böyle yapmış diyerek o karaktere giriyor ve bir bakıyoruz konunun bizim tahmin dahi edemeyeceğimiz bir yönü varmış. İşte bu kitapta en fazla etkilendiğim bu oldu. Kitabın yazılışına olan hayranlığımı belki on misli kuvvetlendiren bu durum, kitabı okurken büyük bir keyif verdi. Çok fazla uzatılabilecek bir konu ama dediğim gibi burada zaman kaybetmeden hemen alın ve okumaya başlayın. Ama unutmayın herhangi bir çeviri değil bu çeviriyi tavsiye ediyorum. Çünkü inanın çeviri çok ama çok önemli. Özellikle klasik eserlerde buna dikkat etmek size bir klasik eseri sevdirir ve güzel bir okuma yapmanızı sağlar.


Nereye aitiz; toprağa mı yoksa denize mi? Aslında ait olduğumuz yere sırt çevirmek, beraberinde hangi bedelleri doğurur? Kitap bu sorulara o kadar doğal ve o kadar samimi yanıtlar veriyor ki, bitirdiğinizde aklınızda bir resim kalıyor. Farklı tonlarda çizilmiş onlarca insan, sahilin vurduğu bir kasaba, Macau...Bu tamamlayıcı ve unutulmaz resim, aklınıza bıçak darbeleriyle, bir daha çıkmamak üzere kazınıyor adeta. Hatırladığınızda deniz ve yosun kokularını duyabileceğiniz bir yer ediniyor hikaye. En güzeli de kitapta kötülüğün ayak izleri yok. Çizilen bütün karakterler, bir kitabın baş kahramanı olabilecek kadar iyi ve doğallar. Güreşi kaybeden Fabiano'nun bile, güreşi kazanan Chicao ile karşılaştığında, aksi bir tavır takınmak yerine, Bu bıçak senin...Ona sahip olacak gücüm kalmadı. Yaşlandım artık. deme inceliğini gösterip, geriye dönerek başı önünde yürümeye başlaması, kalbinizi ısıtıyor. Bunun yanında Joaninha'nın erkeklerle ilgili kötü tecrübelerine rağmen, Chicao'ya gösterdiği sevgi ve bağlılık karşısında hayranlık duyuyorsunuz. Hatta Roçado Limanı'nın delisi Lidia...O dahi karşılıksız dağıttığı suyla kalbinizi kazanmayı başarıyor. Eğer benim gibi Yaban Muzundan sonra okursanız, Kardeşim Rüzgar Kardeşim Denizin,Yaban Muzundaki kötülüğün bıraktığı kekremsi tadı silebilecek kudrete sahip olduğunu göreceksiniz mutlaka. Ayrıca, Vasconcelos her defasında olduğu gibi bir kez daha dili hem sade hem de sanatsal kullanabilme yeteneğiyle şaşırtıyor, kendine hayran bırakıyor.


Her kitabında biraz daha hayranlığınızın arttığı yazarlar vardır. İşte Vasconcelos böyle bir yazar. Her eserinde bizi huzurlu yerlere götüren bu huzurlu yerlerde yaşananları şiirsel bir biçimde anlatan eşsiz yazarlardan biridir. Vasconcelos'un herhangi bir kitabını aldığınızda elinize bilin ki o kitap, okuyacağınız güzel bir kitap olacak. Kardeşim Rüzgar Kardeşim Deniz, bize Brezilya sahillerini getiriyor ve bu sahillerde yaşanan aşkları, acıları, umutları, kaybedişleri, çaresizlikleri anlatıyor. Kendi insanını çok ama çok iyi tanıması, yaşadığı yerleri şiirsel bir anlatımla betimlemesi ve sizi hikayenin içine çekip, kitabın son sayfasına kadar bir tüyün uçuşu gibi götüren Vasconcelos, bu eserinde de yine aynı etkiyi bize veriyor. Her kitabında olduğu gibi bu kitabında da kitap keşke bitmese biraz daha sürse diye düşünüyorsunuz. Kahramanımız Chicao, Brezilya'da büyümüş bir çingenedir. Hayatı çok iyi geçmemiş olmasına rağmen, hayatı seven, yaşamayı seven, her günün içinde ki o güzelliği ortaya çıkartabilen biridir. Sevdiği bir kadın vardır Joaninha, onun için her şeyi yapmaya hazırdır. Hayallerini hep onunla birlikte kurar ve hep onunla olmak ister. Kıyıların en güçlü erkeği olmuş, bunun sembolü olan bıçağıda beline takmış, artık saygı duyulan bir denizci olmuştur. Hiçbir şeyden korkusu yoktur artık. Ne denizden ne fırtınadan ne de azgın dalgalardan korkar o! Çıkılamaz denilen her yola çıkmalıdır. Çünkü o korkusuz Chicao'dur! Arkasında sevdiğini gözleri yaşlı bırakmayı bile göze alarak en çıkılmaz denilen yola çıkıp, geri gelecek ve ününe ün, gücüne güç katmak niyetindedir. Ama bazen hiçbir şey istediğimiz gibi gitmez... En çok görmek istediklerimizi, hiç görmek istemediğimiz şekilde görürüz bir geminin güvertesinde. Tüm uyarılara rağmen tüm ipuçlarına rağmen yinede egomuzun bize gösterdiği yerden gideriz ya hani işte korkusuz denizci Chicao'da aynısını yapar. Bu yapacağı son şey olsada bunu yapar. Es artık es, ayaklan artık rüzgar, Herkese tavsiye ettiğim eşsiz yazar Vasconcelos'dan bir şahaser daha.


Zülfü Livaneli'nin sürükleyicilikte üstüne tanımadığım, bir çırpıda, merakla ve heyecanla okunan romanı. Bu roman hakkında uzun süredir yazmak istiyordum aslında. Bu kadar beğenerek okuduğum bir kitabı, nasıl olup da tarif edemediğimi anlamlandıramıyordum. Aslında Kardeşimin Hikayesi, kurgusu ne kadar güzel olsa, dili ne kadar akıcı olsa ve her ne kadar psikolojik öğeleri ağır basan bir roman olsa da; okuyucuya yorum bırakmayan bir roman. Yani siz bu romanı okurken çok heyecanlı ve sonunu merakla beklediğiniz bir film izliyor gibi oluyorsunuz, olay örgüsüyle kimi zaman üzülüyor, kimi zaman heyecanlanıyor, kimi zaman telaşlanıyorsunuz... Kitabı bitirene kadar karakterleri çözmekle, olayları anlamakla meşgul oluyorsunuz. Bitirdiğinizde ise geriye sorgulanacak hiçbirşey kalmıyor! Sadece romanın damağınızda bıraktığı o güzel tat, olanları sindirmek için biraz sükunet, o kadar! Kimi romanları okuduğunuzda, romandaki karakterle özdeşleşip kendi içinizde de bir yolculuğa çıkarsınız ve bittiği vakit siz de kendinizde yeni birşeyler keşfetmiş, biraz daha olgunlaşmış, yeni bir yaşamı tecrübe etmiş olursunuz. Bu tip romanların üzerine işte bol bol konuşursunuz, çünkü sizin de söyleyecek cümleleriniz vardır! Kardeşimin Hikayesi'ni okuduktan sonraysa, benim cümlem kalmadı! Bu yüzden söz söyleyemedim üzerine işte! Orta yaşlarının üzerindeki emekli mühendis Ahmet Arslan sakin bir sahil kasabasına yerleşir. Yalnız yaşayan gizemli mühendisin bölgede görüştüğü çok az insandan biri olan Arzu Kahraman'ın bir cinayete kurban gitmesiyle başlayan hikaye; cinayeti araştırmak üzere köye gelen genç gazetecinin, olay gecesi Arzu'nun evindeki konuklardan biri olan Ahmet Bey ile görüşmek üzere kapısını çalmasıyla, bir cinayet soruşturmasından çok Ahmet Bey ve kardeşinin geçmişinin merakla, hüzünle, heyecanla sorgulandığı bir hikayeye dönüşür. Kahramanımız Ahmet Bey, bir çeşit aşkla bağlandığı bu genç gazeteciyi yanında tutmak için yıllardır kimseye anlatmadığı sırlarını da bir bir ortaya dökecek; romanın sonunda gazeteci hem katili hem de Ahmet Bey'in gizemini çözmüş olacaktır. Bu kitap, Zülfü Livane'nin bence dili, tarzı en farklı kitabı! Her kitabında hissettiğim gibi, bunu da okuyunca bir sinema filmine uyarlansa tadından yenmez diye düşünmekten kendimi alamadığımı da belirtmeliyim!


İlk Gibrat denemem olan Karganın Uçuşu, beni hem adı ile hem de kapağı ile etkiledi. Nedendir bilenmez okumaya başladığınız andan itibaren Fransa sokaklarında dolaşıyor hissini alıyor, kulağınızda Fransızca sözler duyuyor ve her an yanınızdan bagetini almış giden renkli şapkalı bir güzel Fransız kızı geçecek gibi düşünüyorsunuz. Kitabın en etkileyici yanı sizi içine alıp, o zamanlara götürüp, o insanlarla birlikte bir kaçış hikayesi yaşatması. Bana yaşattığı duygu tam olarak bu oldu. Sonrasında ise ana karakterlerin gerçekçiliği daha doğrusu gerçekçi bir biçimde resmedilişleri cezbediyor. Bunun adına ne denir bilemiyorum ama çizimlerde inanılmaz bir çekicilik var. Bazı karelerde bakıp bakıp dalarsanız şaşırmayın, bu oldukça olağan bir durum Karganın Uçuşu'nda. Bir kaç kez sayfaya bakıp, detaylı bir biçimde incelemeye başladım. Çizimlerin bazı yerlerinde çok güzel detaylar var. Bazı karelerde ise enteresan bir ürkütücülük sezdim. Özellikle kötü karakterlerde bu çok bariz olarak verilmeye çalışılmış gibiydi. Belki de bana öyle geldi tam olarak emin değilim fakat, bu çok önemli bir ayrıntıydı. Tabi her çizgi romanda olduğu gibi bu çizgi romanda kısa geldi ve keşke daha olsaydı, okumaya devam etseydik düşünceleri ile geçti. Tadı damakta bırakan türde, sizi içine alıp götüren, her karesinde ayrı bir tat yaşatan, güzel mi güzel bir çalışmaydı. Flaneur zaten bu tip güzel çalışmaları buluyor ve dilimize kazandırıyor. Son yıllarda artan alternatif çizgi roman dünyasına olan katkıları artarak devam eder umarım. Serinin diğer kitapları basılır mı bilmiyorum ama umarım basılır ve okumaya devam ederiz.


Yiğit Özgür karikatürlerinden bahsetmeye gerek var mı? Bence yok ama yine de yazıyı yazmış bulundum bir kere. Belki hiç bimeyenler vardır onlara az biraz yardımcı olmuş olurum. Hemen söyleyebilirim ki Yiğit Özgür karikatürleri alışılmışın dışında bir çizgi ve espri yeteneği barındırıyor. İlk anda sizi çizgisi ve esprisi ile yakalayan, okuması keyifli bir karikatür deneyimi sunuyor. Karikatürler serisini birçıpıda bitirdikten sonra, ağzımı az biraz kapatıp, çizgi öykülerine geçtim. Birinden bile sıkılmadan aynı şekilde onlarıda tükettim, bitirdim. Hani daha yok mu diye etrafıma bakar buldum kendimi. Kesmedi internette bir kaç sayfa gezdim. Haliyle kitaplarında yer verdiği benzer karikatürlere ulaştım. Bu adam ne yapıyor çizsin, yeni bir kitap yapsın! Diyerek az biraz kendi kendime isyan ettim. Şaka bir yana kafanızı dağıtmak, güzel güzel sıyrılmak istediğinizde alınız okuyunuz diyebileceğim karikatürler Yiğit Özgür karikatürleri. Burada bir kaç tanesini paylaşmak isterdim fakat sanıyorum bu paylaşım doğru olmaz. Zaten bu yanlış internette defalarca kez yapılmış oradan bakabilirsiniz. Belki de değildir bilemiyorum tabi.


Stefan Zweig'in istisnasız her kitabı bende unutulmaz bir etki bırakmıştır. Okumadığım bir kitabına başlarken ne kadar yüksek beklentide olursam olayım, kitap asla hayal kırıklığına uğratmıyor, aksine ağzımı beş karış açık bırakmayı başarabiliyor. Karmaşık Duygular adlı kitabında da öyle oldu. Kitabın içinde kısa öyküler yer alıyor. Öykülerin konusunu genellikle aşk, ayrılık, özlem, umutsuzluk, tutku gibi temalar oluşturuyor. Fakat aslında okurken bu duyguları ayrı ayrı değil de birbirinden ayırt edilemez bir biçimde, karmaşık olarak hissediyorsunuz. Bazen hissettiğiniz duygunun ne olduğunu kendinize sorduğunuzda bir cevap bulamıyor, yalnızca hikayenin sonunu gördüğünüzde o tuhaf duygunun esiri olmaktan kurtulabiliyorsunuz. Yani demem o ki, büyüleyici bir öykü dizisi. Her ne kadar çoğu melankolik, hüzünlü ya da ağır ilerlese de insana belirli oranda umut veriyor, gerçek hayatta da karşılaştığımız bazı durumlara ayna tutarak şaşırtıyor diyebilirim. Karmaşık Duygular, kitaptaki en uzun öykünün adı. Bir akademisyen ve öğrencisinin tuhaf ve karmaşık serüvenini anlatıyor. Aşk sonunda bedensel birleşmeyi arzular mı ya da bedensel birleşme olmadan aşk ne denli yücelebilir sorularına cevap arıyor. Bir Yüreğin Çöküşü'nde, kızından ve eşinden yıllar içinde ruhen ayrı düşmüş, artık diğerleri tarafından görülmeyen ve önemsenmeyen bir adam haline gelmiş acılı bir babanın kendi içine dönüşünü anlatıyor. Bana göre en hüzünlü ve en etkileyici hikayelerden biriydi. Erica Ewald'ın Aşkı, kaçırılmış fırsatların, toplanamayan cesaretin ve duygulara yanaşmaya olan korkunun insanı getirebileceği noktalar üzerine yazılmış, insanın hangi çağda yaşarsa yaşasın kendinden bir parça bulabileceği güzel bir hikaye. Her biri bir romanın kapısını aralayabilecek kadar derin olan bu hikayelere gömülmek ve gerçek dünyayı kısa bir süreliğine unutmak isterseniz kesinlikle tavsiye ederim.