Artık eminim ki elimde bir Coetzee eseri varsa o kitap beni kendisine bağlayacak ve elimden bırakamadan okumuş bitirmiş olacağım. Utanç adlı kitabından sonra aklıma gelen bu olmuştu. Aynı şekilde Barbarları Beklerken'de de aynı hisleri yaşadım. Kitap sizi içine alıyor ve çıkmamanız için elinen gelen sürükleyiciliği yapıyor. Eğer bir de film gibi izlemeye başladıysanız kitabı, işte o zaman hepten sürükleniyorsunuz yazarın dünyasında. Barbarları Beklerken, olmayan bir imparatorlukta olmayan bir insanlığın gösterimi gibi bir kitap. Okuduğunuz her sayfa size daha bir uzak dur bu tip insanlardan diyor. Özellikle faşizmin boyutlarını görüyor, fanatizmin ne olduğunu hissediyorsunuz. Sadece dürtülerle değil, anlamsız inatlar, manasız bir özgüven ve saçma sapan bir vatanperverliğin sonuçlarını görüyorsunuz. İnsanlıktan çıkmış insanların barbar denilen insanlardan çok ama çok daha barbar olduğunu, aslında medeniyetin gölgesine saklanan bizlerin, sandığımız kadar medeni olmadığını görüyorsunuz. Kitap ilk sayfasından son sayfasına kadar sizi bırakmayan cinsten bir kitap. Zaten bunu başlar başlamaz farkedeceksiniz. Sonrasında ise okumamak gibi bir şey aklınızdan geçmeyecek emin olun.


Mükemmel Batman'in mükemmel olmadığı bir çizgi roman. Her ne kadar süper kahraman çizgi romanlarından sıkılsam da farklı bir yorumla okumak iyi olur diye düşündüm. İyi de düşünmüşüm. Fakat yine de süper kahraman çizgi romanı. Fazla bir beklentiyle okumamak gerekir. Tabi Batman severler için farklı bir yeri var bu çizgi romanın, bunun farkındayım ama yine de belli kalıplar içinde hazırlanmış gibi geldi bana. Konuyu ve işleyişi bir kenara bırakırsak ve çizimlere odaklanırsak işte orada güzel bir iş çıkartılmış hakikaten. Çizimler enfes bir tat bırakıyor zihninizde. Zaten karakterin çizimleri hemen hemen her macerasında göze güzel gelebiliyor. Pelerinin detayları sizi etkilemese bile baktırıyor. Özellikle tam sayfa karelerde karakterin karizmatik çizimleri çok iyi duruyor.


Süper kahraman önyargılarımı kenara bırakıp, sadece Joker olarak düşününce eşsiz bir eser. Kaldı ki çok haksız sayılmaz bu yargı. Bıktık artık sürekli aynı maceralardan, aynı dünya kurtarmalardan ve aynı mükemmellikten. Ha bir de o taytlar, o pelerinler, o ışınlar var tabi... Şaka gibi gerçekten. Kitabın daha doğrusu Jokerin ne demek istediğini bu kadar yıl boyunca anlamak için güzel bir macera Killing Joke. Süper kahramanların arasında her zamna farklı bir yerdedir benim için Joker. Çünkü bir şey anlatmak ister. Bir derdi vardır ve bu derdini dile getirir. Özellikle The Dark Knight filminde bunu çok net bir şekilde ve çok iyi bir oyunculukla görebilirsiniz. Bana sorarsanız en ama en iyi Joker canlandırmasıydı Heath Ledger'in Jokeri. Onun üzerine gelir mi bilemiyorum. Suicide Squad filmindeki Joker'e girmek bile istemiyorum. Çünkü yazımda ağır küfürler kullanmak istemiyorum! Bu arada The Killing Joker macreasının bir animasyon filmi de var. Fakat bu animasyon filminin ilk yarısı daha doğrusu ilk kırk dakikası ekleme bir macera. Bu eklemede klasik bir Amerikan filmi tadı alıyoruz. Çizgi romandan uzak, abuk sabuk bir aşk hikayesi ya da öyle denmese de saçma ve gereksiz bir duygusal ayar verme çabası var. Evet, biliyorum tam olarak anlatamadım ama seyredince ne demek istediğimi anlayacaksınız. Hakikaten çok saçma olmuş bir ekleme. Bildiğimiz Batman serilerinde var mıdır bilmiyorum ama bu eklemede anlatılan olayları ilk kez burada gördüm. Batman uzmanları daha iyi bileceklerdir, belki de gereklidir bilemiyorum ama benim fikrim, The Killing Joke felsefesinden uzak bir ekleme idi. Ama dediğim gibi bir gerekliliği vardır belki bilemiyorum. Yorumlarda aydınlatabilirsiniz. Taytlı, pelerinli ve maskeli kahramanlarımızın arasından net bir dil ve net bir tavır ile sıyrılır Joker bana göre. Batman'in dengeleyicisidir derler hatta. Bildiğiniz gibi Batman imiz öldürmeye karşıdır. Kötü adamlarımız ne kadar kötü de olsa Batman onları öldürmez her zaman adalete teslim eder. Kötü adamların kötülükleri ne kadar kötü olursa olsun. Ne kadar doğru bir davranış, ne kadar örnek bir davranış Neyse oldum olası sevmediğim sahte mesaj verme çabasına girmek istemiyorum. Evet, ne diyordum Joker farklıdır ve bir şeyler anlatmak ister bizlere. Evet, hakikaten de öyledir Joker bize aslında insanların içinde neler olduğunu gösterir. Her şeyin ne kadar düzmece ve ne kadar belli başlı değerler üzerine kurulu olduğunu gösterir. Yıkıldığında bu değerlerimiz bir anda ya yalnız kalırız ya da içimizde zaten var olan kötü ile baş başa kalırız. Tabi bu Joker'in anlatmak istediğinin sadece bir kısmı. Joker'in bende uyandırdığı ya da bana göre anlatmak istediklerine daha sonra girerim. Çok uzun bir yazı olacağından bunu başka bir bahara, başka bir yazıya bırakmak daha doğru olacaktır.


Çok pis insanlar bunlar! Yok yok bildiğiniz gibi değil hakikaten kötüler yahu! Böyle insan mı olur? Bence olmaz demeyin olur olur. Böyleleri de vardır eminim ben. Ama bu insan görünümlü pis yaratıklara dersini verecekler var mı? İşte o biraz karışık bence. Olmayabilir hatta yok belki de. Roald Dahl bulmuş gerçi birilerini bunların hakkından gelecek. Roald Dahl'ın çok kötü, çok çirkin, hem de çook çirkin iki karakteri ile karşı karşıyayız. Fakat burada çirkinlikten bahsederken demek istediğimiz iç ve dış çirkinlik. Yani sadece dış görünüşe göre hareket etmiyoruz. Konuyu bütünüyle ele alıyoruz. Bu insanlarda o kadar çirkin bir içe sahiplerki bu çirkinlikleri dışlarına vurmuş. Hatta bizde bir söz vardır ya hani, içinin pisliği yüzüne vurmuş diye hah işte aynen öyle bir durum. Nasıl oluyor diye düşünüyorsanız size bir kaç örnek olması açısından açın ve gündemdeki politikacılara bakın efenim. Dikkat edersenzi bu insanların içleri pislik dolu ve yüzlerine vurmuş durumda. Kimisinde masum görünümlü pislik kimisinde babacan bir pislik kimisinde ise pislik gibi bir pislik göreceksiniz. Ama sonuç itibari ile hepsi pislik. Birinin diğerinden en ufak bir farkı yok. Biraz dikkatli bakarsanız görebilirsiniz. Tabi önyargılarınızı bir yerlere bırakıp bakın lütfen. Evet kitabımıza dönecek olursak, kitabımızda ki bu çirkinlerin hakkından gelenler var. Hemde kimler mi? Hayvanlar! Evet onlar haklarından geliyor bu çirkin ruhlu insanımsı yaratıkların. Peki nasıl mı? Onu da bir zahmet okuyunuz efenim.


Jacob küçükken büyük babasının ona anlattığı masallarla büyümüştür. Bu masallar pek alışılageldik türden masallar değildir. Uçabilen bir kız, tonlarca ağırlığı taşıyabilen bir çocuk, görünmez biri, ellerinden ateş çıkaran bir kız...Bu tuhaf çocukların hepsinin onları kimsenin bulamayacağı büyük bir evde yaşadıklarını ve orada hep mutlu olduklarını anlatır. Üstelik elinde kanıtlar da vardır. Bahsettiği her çocuk için bir fotoğraf gösterir, bu fotoğraflar son derece eski ve dehşet vericidir. Kitabın en güzel yanı şu ki o fotoğrafları biz de görebiliyoruz. Bu yönüyle kitap keyifli bir roman olmasının yanı sıra, insanı koleksiyonculuğa özendiren harika bir fotoğraf arşivi. Jacob'ın sıradan hayatı, büyük babasının trajik ölümüyle değişir. Kabuslar gören ve bu ölümü kaldıramayan Jacob, büyük babasının masallarında bahsettiği adaya doğru yola çıkar. Ve kendini, çocukken inandığı ama sonraları bir saçmalıktan ibaret bulduğu masalların tam ortasında bulur. Açıkçası kitabın son sayfasına dek bunun bir seri olduğunu bilmiyordum. Bu yüzden kitap tamamlanmadan bittiği için biraz hayal kırıklığına uğradım. Tek kitap olsa daha mı çekici olurdu emin değilim. Fakat serinin devamını da keyifle bekleyeceğim bir gerçek. Son olarak şunu da belirteyim ki fantastik seviyor fakat kitabın genç yetişkin kategorisinde ya da çok satanlarda olmasını antipatik buluyorsanız, bu seferlik yok var saymanızı öneririm. Çünkü hikayenin dili aman aman olmasa da, kurgu orjinal ve kendini okutuyor. Havada kalan şeyler yok değil ama ben çok fazla sorgulamadan, fantastik bir film izler gibi okuduğumdan keyif aldım. Bana öyle geliyor ki uzun yolculuklar ya da 'kafam dağılsın' diyenler için iyi bir seçim.


Yazarın okuduğum ilk kitabı. Kapağına bakarak hareket etmemeliyim dediğim, sıfır önyargı ile başladığım ilk kitabı. İyi ki de böyle başlamışım dediğim bir kitap. Hem beğendim hem de okudukça yaşadığım kitaplardan biri oldu Bazuka. Ama hak ettiği değeri göremeyenler arasında yer almış gibi geliyor bana. Bilemiyorum. Belki de yanılıyorum. Yani yanılsam keşke. Yürek burkucu hikayelerin barındığı Bazuka, Murat Uyurkulak'ın Tol ve Har adlı kitaplarından sonra çıkan kitabı. Dediğim gibi gerçekten burkucu bir kitap. Özellikle bir kaç tanesi mutlaka aklınızda kalacaktır. Örneğin benim en çok kalanlardan biri Pembe oldu. Pembe rengi ile barışık olmayan bir adamın, enteresan öyküsü. Başından geçenlerin tüm sorumluluğunu pembe rengine yüklemiş. Anlamları ve anlamsızlıklarının tüm suçu bir rengin. Evet bir rengin. Pembenin. Tuhaf gibi görünen ama çok yaşanan bir olay gibi geldi bana. En çok dabu dokuyu beğendim zaten. Anlatım yorucu değil, kitap kafanızda yaşatılası tatda. Öykü ise gerçeklerin içinde bir abeslik gibi olunca okumak eğlenceli oluyor. Diğer öykülerde bu tadı alabildim mi peki? Evet bir kaçında daha bu tat vardı. Örneğin Kırmızı adlı öykü de oldukça güzeldi. Fakat yazımın başında da dediğim gibi yazarın ya da yayınevinin çok acil olarak kapağı değiştirmesi gerekli. İnanılmaz rahatsız edici bir kapak. Dış görünüşün her şey olduğu toplumumuzda böylesi bir kapak, eminim satışları çok ama çok etkileyecektir. Yazara karşı yapılmış bir lanet gibi diğer kitaplarının kapaklarıda bu rahatsızlık edici seviyede. Neden böyle bir seçim yapılmış çok merak ettim gerçekten. Kısa ve güzel bir hikaye kitabı okumak isteyenler için güzel bir adres olan Bazuka'yı öneriyorum.


Tarih ile içiçe bir hayat öyküsü anlatan çizgi roman. En sevdiğim türde diyebilirim. Özellikle bu tip halkın gözünden savaşan ülkelerin durumunu anlatıyorsa çok daha iyi oluyor okuması. Fransa'nın savaşta izlediği daha doğrusu izleyemediği strateji ve politikayı görüyoruz. Sonrasında yaptığı hatalar ya da hataymış gibi gösterilen bir siyaset... Bilemiyoruz tabi detayları. Fakat bir bildiğimiz var o da şu ki hitler bu katliamı tek başına yapmadı. Arkasında koca bir ülke ve çevresini sarmış orta avrupa vahşetiyle yanıp tutuşan ülkeler vardı. Herkes bir fırsat gördü kendisine göre ve aklı sıra değerlendirdi. İnsan hayatının hiç bir şey olduğu bir dönemdi ve hiç bir şeylerden bir şeyler çıkarmaya çalışıyorlardı. Planlar zaten yapılmıştı maşalar oynadı. Bu tip çizgi romanlar ve kitaplar okuyunca özellikle hatıraları okuyunca bunları görmek ve çözmek çok daha kolaylaşıyor. Ölümün olduğu bir yerde bu kadar büyük hırslarla yaşayanların, bu kadar fazla hak yiyenlerin ve yaşam hakkının hiçe sayanların en iyi şekilde yaşadığı, adaletin asla var olmadığı bir dünyada yaşıyoruz. Nefes alıp vermemiz hariç herşey için vergi ödüyor, sözde kanunlarla hırs delisi cahiller tarafından yönetiliyoruz. Daha doğrusu sadece güçsüz için olan kanunlarla.


Bilim kurgu kitaplarına robotbilimin üç kanununu kazandıran Asimov'dan robot hikayeleri. Her kitabında olduğu gibi akıcı, sürükleyici ve merak uyandırıcı. Bilim kurgu severler özellikle kaçırmamalı. Isaac Asimov'un kitaplarında gördüğüm o akıcı anlatım, Ben Robot'ta da devam diyor. Yazılacak fazla bir şey yok işin açıkcası. Acilen alınıp okunması gereken, kaçırılmaması şart bir bilim kurgu klasiği. İçerisinde bölüm bölüm yer alan hikayelerden en az üç beş tanesi üzerinde bir süre düşüneceğinizi, kendi yaşamınızda yer alsaydı nasıl olurdu diye düşüneceğinizden eminim. Sadece bu kadar da değil. Olayların ilerleyişinde kendinizi orada, o insanlarla beraber hareket ediyormuş gibi hissedeceksiniz. Sonra bir bakmışsınız kitap bitmiş bile! Özellikle robotların bazı sözlerini alıntı yapmak isterdim fakat kitabın büyüsü kaçabilir diye düşündüğümden yapmamaya karar verdim. O anlarda kitabın zeki bir şekilde hazırlanmış kurgusu sizi sürüklüyor. Önceden söylenmemesi gereken yerleri oluşturuyor. Öyküyü okurken o konuşmalara ya da davranışlara geldiğinde etkisi çok daha büyük oluyor. Bir diğer özgün yanı ise bir çok filme verdiği üç robot kanunu konusu. Hala bir çok filmde üzerinde durulan bir konu. Tadına doyamayacağınız bir bilim kurgu klasiği. Mutlaka okuyun.


Çok şaşkınım. Yaşadığı dönem, Almanya'nın içinde bulunduğu durum, dünya savaşı gibi etkenlerden dolayı herhalde etkilenilmiştir diye düşünüyorum. Daha doğrusu düşünmek istiyorum. Bir bilim insanı bu kadar taraflı bu kadar tek düze düşünebilir mi? Özellikle Amerika ile ilgili yüceltmeleri, Almanya ve Almanlar ile ilgili düşünceleri oldukça taraflı, objektiflikten uzak. Daha kötüsü ise din konusunda bu kadar bağnaz bir bakış açısı ve tek taraflı yüceltme, inanılmaz. Bir bilim insanının din ile alakası olur mu olmaz mı ayrı konu ama bu biçimde bir bakış açısı olması bana göre doğru eksininde değil. Filistin'de yaşananları yapılanma, yapılan zulümlerin görülmeden yahudilerin toplanması olarak değerlendirmesi, yapılan katliamları görmemesi mi yoksa görmek istememesi mi anlayamadım. Birebir aynısını Almanya'da gören biri olarak bunu nasıl gözardı edebilmiş anlayamıyorum. Dahası ise eleştirdiği sistem ile kendi söylediklerinin ve övdüğü Amerika'nın sürekli olarak çelişmesi akıl alır şey değil.


Benim Hüzünlü Orospularım, Gabriel Garcia Marquez'in, doksan yaşına girmiş bir adamın aşkı tatmasını anlatan kısa bir roman. Böyle olmak istemediğim için tam tersiymişim gibi davranmışımdır hep. Doğum gününde pek fazla vakti kalmadığının bilinciyle kendine bir ödül vermek ister. Fakat Delgadina adını verdiği kızı sadece izlemekle yetinir. Uyanıkken hiç görmez onu, bir kez bile konuşmazlar. O uyurken ona hikaye okur, saçlarını okşar, hayal kurar. Güzelliği ve saflığı karşısında elinden başka hiçbir şey gelmez. Zamanla onu yalnızca izlemeye ve kendi hayatında geriye giderek yaşadıklarını hatırlamaya, kendi geçmişiyle ve şimdisiyle çekişmeye başlar. Bu sırada doksan yaşında kendini tanır, o zamana kadar fark etmediği pek çok şeyin farkına varır.


John Berger'in bu eserinde, Yahudi cemaatince aforoz edilen, Hollandalı filozof Baruch Spinoza'nın hayatına kısa bir bakış atıyoruz. Hayatı boyunca resim yapmaktan zevk alan Bento, yanında sürekli bir eskiz defteri de taşırmış. Ölümünün ardından, mektupları, eşyaları, el yazmaları, notları kurtarılmış fakat eskiz defteri bulunamamış. Berger, filozofun eskiz defterini bulmayı hayal ederek, gözlemlediklerine onun gözüyle bakabilmek istemiş. Sonrasında ise hediye gelen bir eskiz defterine çizimler yapmaya başlamış. Kitapta sadece Bento ile ilgili çizimler ve notlar haricinde, Ethica'dan alınmış notlar ve alıntılarda mevcut. Örneğin aşağıdkai paragraf etkileyici olduğu kadar üzerine düşünülesi bir fikir. Eskiz defteri okur gibi okuduğunuz bu eserde anlatılmaz, yaşanmalı satırlardan bolca bulunuyor. Bu sebeple daha fazla yazarak anlatmak yerine okumanızı tavsiye ediyorum.


Berlin, savaş yılları ve insanlar. Güzel insanlar da var güzelolmayanlarda. Yani almanlara göre bu böyle. Ayrımcılık, kutuplaşma, ırkçılık. Güzel mi güzel bir savaş havası her yere hakim oluyor. Zor zamanların başlangıcı nasıl oluyormuş görmek isteyenler için. Berlin serisi öyle sanıyorum ki Marmara Çizgi Yayınlarının çıkardığı en iyi bir kaç seriden biridir diye tahmin ediyorum. Reklamının çok yapılmaması ya da sosyal medyada çok görememiş olmanız sizi yanıltmasın. Bazen en iyiler karanlıkta kalırmış. İşte o en iyilerden biri de Berlin serisi. Jason Lutes'in kaleme aldığı bu güzel seride dünya savaşının başlarına gidiyoruz. Olaylar nasıl başlamış nasıl ilerlemiş ve insanların bu konuda ki tutumu ne olmuş görüyoruz. Görüyoruz ve gördükçe daha da bir ürküyoruz. İnsanlığın bu hale gelebilmiş olmasında dolayı. Bu kadar güzel bir çizgi roman varken bence okumadan geçilmemeli. Kesinlikle okunması gereken, herşeyin en başına gittiğimiz bir seri.


Naif, zarif, kibar ve güzelliklerle dolu bir Türkçe ile anlatılan, beş şehrin öyküsü. Okuduğum ilk Ahmet Hamdi Tanpınar eseri Beş Şehir, etkileyici bir anlatıma sahip. Az biraz uzun zamanda okunmamın nedeni ise en son şehir olan İstanbul'da beklentimden çok daha ağır bir ilerleme olmasıdır. Diğer şehirlerde akıcı bir biçimde okunan kitap, bir anda trafiği gibi yavaşlattı beni. Zaten kitabın yarısı İstanbul. Anlatımına hayran kalmamak mümkün değil inanın. O kadar zarif bir Türkçe kullanıyor ki Ahmet Hamdi Tanpınar, bunca zamandır duyduğum Türkçe ise bu Türkçe nedir? Diye düşünüyorsunuz. Özellikle günümüzde dilimizin yitip gittiğini de göz önünde bulundurursak, böylesi bir güzel Türkçe ile yazılmış eserin özellikle genç kuşak tarafından okunması şart gibi görünüyor. Fakat bizim gençlerimiz böylesi eşsiz eserler yerine, kötü çocuk iyi kız vs. gibi herhangi bir değeri olmayan, zaman israfı şeyleri okuyarak zamanlarını harcıyorlar. Daha kötüsü bu yaptıklarına okumak adını veriyorlar çoğu zaman. Üzücü olduğu kadar düşündürücü olan ülkemizin bu durumunda, böylesi bir eşsiz kalitede eser okumak beni çok etkiledi. Hiç beklemeyeceğim şehirlerin dokusundan ve tarihinden etkilendiğim gibi, yazılanlardan sonra ziyaret edesim geldi. Ahmet Hamdi Tanpınar bizlere bildiğimiz şehirleri sanki farklı bir tepsi ile sunuyor gibiydi. Fakat İstanbul'a geldiğimizde bu durum ne yazık ki biraz değişti. İlk başlarda oldukça iyi giderken, ilerleyen sayfalarda akıcılığını yitirmeye başladı. İstanbul her zaman olduğu gibi böylesi eşsiz bir zarifliğe sahip kitapta bile kendisini göstermişti. İstanbul kısmının kitabın yarısını kapladığını göz önünde bulundurursak, okumanın ikinci yarısı ne yazık ki biraz uzun sürüyor. Fakat bu demek değil ki kötü ya da okumaya değer değil. Sadec e diğer illerde olduğu gibi bir akıcılık bir süre sonra kaybediliyor.


Genç, yetenekli, zengin, evli ve çocuklu mimar Robert Maitland, otobanda hızlı bir şekilde giderken virajı alamaz ve kaza yapar. Üç otobanın kesişim noktasındaki bir beton trafik adasında mahsur kalır. Hiç kimse onu görmez. Hiç kimse dikkat etmez bu kazaya. Herkes kendi mühim ve çok acele işleri ile uğraşmaktadır. Hayat hıphızlı akmakta ama kimse görmemektedir sadece bakmaktadırlar. Fakat Maitland'ın kaza yapmış Jaguar'ına kimse bakmamaktadır. Hayat Maitland olmadanda gayet ilerleyebilir durumdadır ve hızından hiçbir şey kaybetmemiştir. Beton Ada'ya başladığımda oldukça ağır giden bir hikayeyle karşı karşıyayım diye düşündüm. Fakat kitabın yarılarına geldiğimde elimden bırakamadığım sürükleyiciliğine kapıldığım bir kitapla karşılaştım. Elimden bırakamadan bir solukta okudum. Yazar o kadar iyi bir kurgu işlemiş ve bunu o kadar incelikle sunmuşki ilk zamanlarında sıkılabilir olduğunuz kitabı, sonrasında elinizden bırakamaz duruma getirmiş. Herkesin okumasını tavsiye ettiğim çok ama çok iyi bir eser Beton Ada.


Jack London'ın Beyaz Diş'ini küçükken bir kez okumaya kalkışmıştım. Ancak çevirinin kötülüğünden mi yoksa vakitsiz okuduğumdan mı bilmiyorum ama sıkılıp daha başlarındayken bırakmıştım. Bu yüzden yeniden başlarken açıkçası ön yargılıydım. Hayvanları severim ama hayvanlarla ilgili film ya da kitaplardan pek hoşlanmam diye düşünüyordum hep. Kitabın ilk yüz sayfası bu gibi düşüncelerle biraz ağır gitti. Fakat sonra bir anda bağlandım. Kitabın son demlerini nasıl içtim, hiç anlayamadım. Ve bittiğinde öyle bir boşluğa düştüm ki bir süre başka kitap alamadım elime. Beyaz Diş, kurt ve köpek kırması bir hayvanın, vahşi hayatla, vahşi hayattan çok daha korkutucu olabilen insanlıkla tecrübesini anlatıyor. Başlarda kendi türünüze kızıyor, kötülükten ve vahşetten yorgun düşüyorsunuz. Ama sonra sevginin ve şefkatin neleri değiştirebileceğini, sevginin dokunduğu her yeri nasıl güzelleştirebildiğini görüyorsunuz. Bu açıdan okuduktan sonra kalbinizi sıcacık yapan, gözlerinizi buğulandıran unutulmaz bir hikaye. Köpeğe kemik atmak hayırseverlik değildir. Hayırseverlik, kendin de en az köpek kadar açken kemiği köpekle paylaşmaktır. diyen Jack London, vahşete vahşetle, şefkate şefkatle karşılık veren bir hayvanın karşılaştığı acı tatlı olayları, öyle bir hassasiyet ve usta yazım gücüyle aktarıyor ki hayran olmaktan kendinizi alamıyorsunuz. Eğer hala okumadıysanız, benim gibi ön yargılarınız varsa, daha fazla beklememenizi şiddetle tavsiye ederim.


Daha öncesinde Vahşetin Çağrısı ile güzel bir giriş yaptığım Jack London serüvenime Beyaz Diş ile devam ettim. Yıllar öncesinde okuduğum Vahşetin Çağrısı'nı okurken hatırlamıştım biraz biraz. Ama Beyaz Diş'i çok ama çok unutmuşum. Hatırlamak çok ama çok iyi geldi. Bu kitabın ne kadar muhteşem bir eser olduğunu bir kez daha bilmek, bilmelerin en güzeli oldu benim için. Beyaz Diş vahşi bir kurt. Ama özel bir kurt. Bildikleriniz gibi koş, öldür, parçala ve ye diyenlerden bir kaç farkı olan bir kurt. Beyaz Diş fazlasıyla akıllı ve yaptığı her hatadan bir ders çıkartmayı bilen bir kurt. Sadece bu kadar da değil. İnsanların yaşamı ile ilgili bilmesi gerekenden fazlasını bilen, buna göre hareket eden ve bunlara göre yaşamını planlayan bir kurt. Yaşamının doğası gereği içinden gelen vahşiliğini dizginlemeyi öğrenen bir kurt. Ama yeri geldiğinde bu vahşiliği en iyi şekilde kullanan bir kurt. Kitabın tüm konusu bundan ibaret değil. Jack London'ın anlatım dehası ve olaylara bakış açısıda ekleniyor. O kadar net bir dille süzülüyor ki hikaye, okumuyor adeta yaşıyorsunuz. Elbette bunda çevirinin de etkisi büyük. Sadece bu yönüyle değil, baskısından, kapağına kadar büyük bir teşekkürü hak ediyor Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Kitabın ortalarına doğru bitmesin diye okumak istemiyorsunuz ama bir yandan da devam etmek istiyorsunuz. Bu ikilemi yaşatan her kitaba olan büyük saygım ve sevgimle selamlıyorum bu büyük yazarı. Ne desek az. Yazmazsam olmaz bir yeri var Beyaz Diş'in. Köpeklerle kavga ettiği yerlerde Beyaz Diş yani vahşi kurdumuz kendi kendine soruyor neden bu kadar uzatıyorlar ki? Yani neden hırlama havlama? Neden çevrede dönüp dolaşma? Neden bu kadar uzuyor ki? Kavga etmeyecek miyiz? İçimizden biri ölecek diğeri yaşayacak. İşte Beyaz Diş böyle düşünüyor her karşılaşmada. O yüzden hemen atılıyor ve yakaladığı yeri ısırıyor, parçalıyor bir anda. Bunu o kadar hızlı yapıyor ki rakibi daha ne olduğunu bile anlamıyor. İşte burada düşünmeye başlıyor insan. Vahşi doğadan gelen bir canlı için, modern yaşam böyle. Bazı şeyleri sadece olsun diye yapanların yeri modern yaşam. Belli ritüellerimiz var yapılması gereken. Bunlar olmadan yapamıyoruz. Bir şeyi direkt yapıp bitirmek değil amaç. Asla net değiliz. Hep bir şeylerin altında bir şeyler aramak zorunda gibiyiz sanki. Neden sonra vahşi hayatı görünce dehşete kapılıyoruz. Ne kadar vahşice diyoruz. Aslında sonuç aynı olsa da biz sonuca değil, sonuca giden yolda neler yapılıyor ona bakıyoruz. Yapılması gereken adımlar tamamlanmış mı tamamlanmamış mı buna bakıyoruz. En sonunda yine aynı şey olsa bile biz buna devam ediyoruz. Evet belki biz sonuçta öldürmüyoruz ama bu sadece görünen. Velhasılıkelam bu eser okunmazsa olmazlar listemizin üst sıralarında yer alıyor. Daha fazla vakit kaybetmeden alınız, okuyunuz.


Beyaz Yele oniki yaşında bir çocuğun ve bir atın güzel öyküsü. Bembeyaz ve dupduru olan bu at yabani doğada büyümüş evcil olmayan bir at. Çocuk ise fakir bir aileden geliyor ve hayatını kazanmak için sazlıklarda batalıklarda teknesiyle bir o yöne bir bu yöne dolanıyor, balık arıyor. Hiç istemiyor aslında balıkçı olmayı ama yapacak başka bir şeyi yok. Alternatif bir yaşam söz konusu değil onun için. Folko, her akşam dedesinin sadalı ile geziyor, hem balık arıyor hemde kendisini oyalıyor. Bu oyalanmaların birinde, her zaman gezdiği yerlerden uzaklaşıp, biraz daha ileriye gitmek istiyor. Göletin ilerisinde ki sazlıklara geldiğinde, bazı sesler duyuyor. Seslere kulak verip ilerlediğinde karşısında güzel mi güzel bir beyaz at görüyor. O an onu rahatsız etmiyor. Sonra tekrar geliyor ve sonra tekrar. Bir zaman sonra artık dostluk kurulmaya başlanıyor ama uzaktan bakışlarla olan bir dostluk. Tabi herşey bu kadar güzel bu kadar saf ve temiz gitmiyor. İnsanların olduğu yerde hiçbir zaman hiçbir şey saf ve temzi gitmez zaten. At hırsızları bu güzel atları yabandan alıp, satmak için harekete geçiyorlar. Önce bu güzel atın annesi olan atı alıyorlar sonra da güzel Beyaz Yele'yi. Artık hayatları her zaman olduğu gibi güzel kırlarda koşmak değil, iki ayaklaı canavarların arasında itilip kakılmak ve hiç olmadık işlerle uğraştırılmak oluyor. Beyaz Yele önce direniyor. Vahşiliğinden dolayı atılıyor hatta. Folko'ya veriliyor zalimlerin şefi tarafından ama sonra da yalanlanıyor. Geri alınıyor sonra. Vahşi bir at gerektiği için. Ama Folko yardım etmek istiyor, onu o hayattan kurtarmak istiyor. Güzel bir çocuk kitabı Beyaz Yele. Ama sadece bir çocuk kitabı değil aynı zamanda büyükler içinde bir kitap. İnsanların ne olduğunu anlamak ya da anlatmak isterseniz eğer, okumak, okutmak isteyeceğiniz güzel bir kitap. Tavsiye ederim.


Ingvar Ambjörnsen'in en iyi romanı desek yanlış olmaz. Hatta evet evet kesinlikle olmaz. Fakat bu kitabın şöyle bir etkisi var. Kitabı okuduğunuz zamana ya da yaşınıza göre farklılık gösteriyor. Örneğin ben bu kitabı ilk okuduğumda kitabın 4. baskısı vardı. Kapağında Ingvar Ambjörnsen abimizin orta parmak profilinin bulunduğu 🙂 O zamanlar bu yaşımdan 12 yıl daha gençtim ve o zaman kitap bana büyüleyici gelmişti. Şimdi okuduğumda da çok sevdim. Fakat büyüleyici bir etki yapmadı. Ama keyifle okunan, sürükleyici ve anlatımı sizi hiç yormayan, aksine sizde sürekli okuma isteği uyandıran bir kitap. Beyaz Zenciler aslında iki ayrı kitap gibi. İlk başları biraz daha sıkıcı daha doğrusu daha az sürükleyici ilerliyor. Sonrasında konunun başlarına dönüyor yazar ve buraları kitabın daha akıcı ilerliyor. Anlatıcı Erling, yakın arkadaşları Rita ve Charly'nin ve tabi birde kendisinin, hayat hikayesini anlatıyor. Tabi bu üç arkadaş çok normal arkadaşlar değil. Uyuşturucu, alkol, esrar, sigara gibi zararlılar bu arkadaşlar için olmazsa olmaz. Mütemadiyen bu ürünler tüketiliyor. Kariyer, başarı gibi sığ düşüncelerden uzak duruluyor ve bunlarla müthiş alay ediliyor. Her ne kadar böyle söyleyince aykırı ve sert gibi görünsede kitap böyle değil. İçinde çok büyük bir hüzün barındırıyor. Mesaj kaygısı yokmuş gibi görünsede anlatmak istediğini çok net anlatıyor. Her alkol ve uyuşturucu kullanan berbat, kurtulunması gereken bir serseri değildir. Her insan aynı olmak zorunda da değildir. Farklı bir düşünce yapısına sahip bir insanı, yaşam tarzı farklı diye eleştirmek hatta onu dışlamak ötekileştirmek doğru değildir. Hele hele bu insanları sırf bu yüzden şiddete tabi tutmak hiç ama hiç doğru değildir. Hemen hemen her ülkede olan değişik yaşama olan müdehale, kitapta kendisine yer bulan bir konu. Bizim ülkemizde çok daha sert bir şekilde eleştirilsede durum avrupa ülkelerinde de çok farklı değil. Fakat kitabın geçtiği zamandan bu zamana baktığımızda bu konuda avrupa bir hayli yol almışken, ne yazık ki bizim ülkemizde birkaç arpa boyu yol alınmış. Marjinalliğe, farklılığa, yaşam özgürlüğüne ve en önemlisi saygıya çok ihtiyacımızın olduğunu farkediyorsunuz Beyaz Zenciler'i okuduğunuzda. Yazarın en iyi kitabı olmasının yanı sıra, Ayrıntı Yayınları'nın Yeraltı Edebiyatı dizisininde önemli bir kitabı olan Beyaz Zenciler'i okumanızı tavsiye ediyorum. Zaten başladığınızda elinizden bırakamayacağınız kadar sürükleyici bir roman.


Kralkatili güncesinin ikinci gününü anlatan Bilge Adamın Korkusu'nda, efsane Kvothe'un üniversite maceraları devam eder. Ancak bir takım sorunlar nedeniyle üniversiteye ara vermesi gerekir ve daha önce bir kez bile okumadığınız türde maceraların kapıları aralanmış olur. Bütün bunların yanında ise Ademler'in dünyasına girerek, onlardan ders almayı başarır. Ancak bütün bunları yaparken pek çok şeyi feda etmek zorunda kalır. Yazar bir kez daha sadece fantastik macera yazmakla kalmayıp, günlük hayatımıza dair gözden kaçırdığımız pek çok gerçeği, yaşama dair küçük ama önemli noktaları gözden önüne seriyor. Ve kullandığı kelimelerle, tıpkı ilk kitapta olduğu gibi defalarca okunabilecek cümleler oluşturuyor. Bilge Adamın Korkusu, bin küsur sayfa sayısına sahip olmasına rağmen, sayfaların çokluğunu hissettirmeyecek bir kurguda sizi sürüklemeyi başarıyor. En güzeli de yazar bütün bunları öyle bir ustalıkla yapıyor ki, duymadığınız halde Kvothe'un çaldığı müzikten zevk alabiliyor; görmediğiniz halde feyler diyarına hayranlık besleyebiliyorsunuz. Öte yandan Chandrialılar ile ilgili sır perdesinin hala aralanmaması, binlerce sayfa geçmiş olmasına rağmen Denna'yı bir türlü anlamlandıramamak kimi zaman can sıkıcı hale gelebiliyor. Bunlara rağmen üçüncü kitabın tabiri caizse dolu dolu olacağı fikrindeyim.


Vakit kaybı ne yazık ki... Farklı görüşleri okumayı severim ama bu kadar tek yönlü kitaplar oldukça sıkıcı. Yazarın emin olduğunu söylediği konular bizlere göre net olmayabilir. Bunları açıkladığını sanması ve bu açıklamalar yeterlidir diyerek kestirip atması ise çok tuhaf. Anlam yüklemek çok zor. Zaten karmakarışık olan bir konuda herşey zaten netmiş gibi hareket eden bakış açısı bana çok doğru gelmesi açıkcası. Normalde bu tip bir yorum yazmıyorum ama ne yazık ki bu kitapta yazmak istedim. Hoş benim gibi düşünmeyenler çıkacaktır mutlaka biliyorum. Fakat benim için bu kitap tamamiyle bir zaman kaybı oldu. Elbette okumayın vs. demem belki sizde ki etkisi farklı olacaktır ama bende ki durum bu. Anlatımda ki taraflılık ve bilgilerin havada durması, istenildiğinde istenilen yerlere konulması beni rahatsız etti işin açıkcası. Sadece bu kadar da değil elbet. Daha bir çok şey var ama okuduğum sıra yaptığım zaman kaybını yazarak da yapmak istemiyorum.


Bilinmeyen Bir Adanın Öyküsü Jose Saramago'nun okuduğum ilk kitabı idi. Büyük bir beklenti ile başladım fakat çeviriden mi yoksa kitaptan mı yoksa benden mi bilemiyorum ama düşündüğüm gibi bir okuma olmadı. Büyük beklenti, çeviri sorunları ya da kitabı okuduğumuz zamandan kaynaklanan, kitabı anlamayı etkileyen etkenler. Sanıyorum bu etkenlerden birine takıldım. İlk paragrafta yazıyı bitirmiş gibi oldum farkındayım. Fakat öyle değil. Kitap güzel ya da kötü demiyorum. Yazımın başında bahsettiğim etkenlerden kaynaklanan bir durum diye düşünüyorum. En önemlisi ise beklenti. Her insanın bir beklenti metresi var ve bunu ne kadar yüksek tutarsa o kadar büyük bir beklenti içine giriyor okuyucu. Okuma isteği artıyor, başlamak için sabırsızlanıyor. Bir an önce başlamalıyım diyor okuyucu kimse. Fakat okumaya başladığında eğer o düşündüğü ya da hayal ettiği dünyayı resmedemez ise hayalinde, işte o zaman hızlı bir soğuma başlıyor kitaba karşı. Karamsar bir paragraf daha yazdım, farkındayım. Aslında bu kadar abartacak bir şey yok. Kitap güzel. Gerçekten güzel bir kitap. Sorun tamamiyle benimle ilgili. Ha bir de şunu belirtmeden geçemeyeceğim. Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından basım hakları alınan Jose Saramago eserleri artık sadece Kırmızı Kedi Yayınları tarafından basılacakmış. Buna seviniyim mi üzüleyim mi bilemedim. İş Bankası Yayınları'nın takip ettiğim serisi Modern Klasikler serisinde yer verilmişti Jose Saramago eserlerine. Fakat artık bulunmuyor, ama bulabilirseniz kaçırmayın derim. Kırmızı Kedi'den çıkanlar daha az özenli gibi geldi bana. Gerek yazım hataları, gerek çeviri sorunları yüzünden. Bu tip eserlerde hatasız bir basım hatasız bir çeviri olmalı diye düşünüyorum. Bunu sadece bir kitaba göre söylemiyorum elbette, Kırmızı Kedi yayınlarından çıkan Jose Saramago eserlerini okuyanlardan duyduklarıma ve internette araştırırken gördüklerime göre yazıyorum. İlerleyen zamanlarda yeniden Modern Klasiklerde görürmüyüz bilemiyorum ama temennimiz bu yönde.


Kısacık kitaba sonsuz duygu ve koca bir yaşam sığdırmayı başaran yazar deyince aklıma Stefan Zweig'dan başkası gelmiyor artık. Satranç ile beni fazlasıyla etkileyen yazar, Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu ile kendi çektiği çıtanın ötesine geçmeyi başardı bile. Bir erkeğin, adından bile bahsetmeyen bir kadının ağzından, aşkı böylesine naif ve ince anlatabiliyor olması mucize gibi. Bu bilinmeyen kadına başlarda kızıyorsunuz. Onun neredeyse obsesifliğe varan tek taraflı aşkını küçümsüyor hatta abartılı bulabiliyorsunuz. Ama sonra kitap sizi öyle bir içine çekiyor ki kendinizi kadının yerine koyarken buluyor, bu kez bu tek taraflı aşkın yöneldiği adama kızmaya başlıyorsunuz. Kadın mektubunda sürekli Sen beni hiç tanımadın. dese de aslında karakterlerin yolu çoğu kez kesişmiştir. Kadın ilk olarak on üç yaşında, içinde büyük ve safi bir hayranlıkla gelip geçer adamın hayatından. Fakat adam o küçük kıza baktıysa bile esasen onu görmemiştir. Aradan zaman geçer, bu kez tutkulu bir genç kız olarak çıkar adamın karşısına. Çaresizce adamın onu tanımasını bekler. Ama ne yazık ki adamın gözlerinde yabancılıktan başkası yoktur. Kızı çekici bulduğundan onunla birlikte olur, bir yolculuğa çıkacağını ve döndüğünde ona haber edeceğini söyler. Ne var ki adam döndüğünde, kadını yeniden unutmuş ve kendi hayatına kapılıp gitmiştir. Kadın, adamın çocuğunu hiç ses etmeden dünyaya getirir ve onu büyütebilmek için kendini satmaya başlar. Aradan yine zaman geçer ve bu kez adamın karşısına bir hayat kadını kadar aşağı konumda çıkar. Asıl acı olan bu değildir, adam onu bir kez daha tanımaz, kadın buna rağmen adamın teklifini bir kez daha reddedemez. Yolları yeniden ayrılır. Kadın ölüm vakti geldiğinde adama bir mektup yazar ve her şeyi en başından anlatır ona. Ömrü boyunca bütün aklını meşgul eden bu aşkı açığa çıkarmamasının, tek taraflı yaşamasının tek nedeni, aynı şeyleri hissetmeyen adamda bir yük oluşturmamaktır. Fakat böylesine aşk denebilir mi? Okuyucuyu bu soruyla yüz yüze getiren kitap, her zamanki gibi etkileyici psikolojik tahlilleriyle etkilemeyi başarıyor. Kürk Mantolu Madonna'dan beri, cümleleri beni bu kadar derinden etkileyen bir kitap okumamıştım.


Bin Dokuz Yüz Bir Monolog, her Alessandro Baricco kitabında olduğu gibi keyifli bir okuma sunuyor bizlere. Yazarın okuduğum tüm kitaplarında hep aynı etki ile başbaşa kaldım. Huzurlu ve keyif verici. Evet tam olarak tanımı bu sanırım Alessandro Baricco kitaplarının. Bin Dokuz Yüz Bir Monolog, güzel bir zamanda geçen gzel bir sohbet gibi bir kitap. Uzun uzadıya yoran insan sohbetlerinden değil elbette. Rahatlatan, bir yerlere götüren her anlattığında, sonrasında üzmeden, hiç kırmadan devam eden bir şeylere ve hiç bitmesin dediğimiz sohbetler gibi. Bazen de bir şeyleri hatırlatır gibi bir kitap. Hani bir zaman önce şöyle olmuştu deriz ya içimizden. Sonra deriz ki öyle yapmasaydım keşke. Aslında hiç kullanmamaız gereken bir sözcüktür şu lanet keşke. Ama işte içimziden de olsa bazen kullanırız ya sebepsiz, hah işte öyle bir anda aklımıza gelir. Sözün en kısası bazen en makbul olandır der büyüklerimiz. O yüzden bende çok uzatmayacağım. Zaten kitap oldukça kısa bir kitap. Bir oturuşda biter ve tadı damağınızda kalır.


Bir Delinin Anı Defteri, Nikolay Vasilyeviç Gogol'ün öykülerinin yer aldığı en iyi eserlerinden biri. Daha doğrusu her eseri birbirinden iyi olan Gogol'ün, bir eseri daha demek daha doğru olacaktır. Şu ana kadar iyinin altında bir eserine denk gelmedim, gelemeyeceğimde. Kitapta sırasıyla, Neva Bulvarı, Burun, Portre, Palto, Bir Delinin Anı Defteri ve Fayton öyküleri yer alıyor. Kitabı alır almaz elimden bırakmadan okudum. Zaten bildiğim bir mükemmellikte idi anlatımı fakat bu kez bir fark daha vardı. Çeviri Mazlum Beyhan'a ait. Evet bu fark zaten ne demek istediğimi net olarak anlatıyor. Bu kadar büyük bir çevirmenden okumak apayrı bir tat veriyor. Gogol'ü Gogol'den okumak kadar etkili diye düşünüyorum. Hasan Ali Yücel Klasikleri için İş Bankası Yayınlarına ne kadar teşekkür etsek azdır hakikaten. Bunu bir reklam olarak algılamayın çünkü İş Bankası Yayınları ile herhangi bir reklam anlaşmam ya da bu yazılardan kar elde ettiğim yok. Bunu gerçek olduğu için söylüyorum. Bu eserin daha iyi bir çeivirisi ve baskısı yok bundan emin olabilirsiniz. Burun ise öykülerin arasında en fantastik gibi görünenlerden biri. Dönemin sınıflarının arasında bulunan farklılıkları ve çatışmaları farklı bir dilde anlatan öykü, en etkileyici öykülerden diyebilirim. Bu konunun bu şekilde anlatılması ve bu şekilde kurgulanması hemde bu kadar kusursuz kurgulanması ise Gogol'ün ne denli büyük bir yazar ne denli büyük bir hayal gücü olduğunu gösteriyor. Portre en uzun öykülerden biri. İki kısımdan oluşuyor diyebiliriz. İlk olarak bir ressam ve ressamın bir portre satın alması sonrası gelişen olayları konu alıyor. Sonrasında başından geçen iyi şeylerin hemen ardında aslında başına gelenlerin kötü olduğunu görüyoruz. Fakat bunları düzeltemeden terki diyar ediyor ressamımız. Sonrasında gelen kısımda ise bu olayların nedeni olan portrenin hikayesini okuyoruz. Tek kelime ile mükemmel bir hikaye olan portre, en çok etkileyen ve düşündüren hikaye oluyor bu kitapta. Sürükleyiciliğin en üst düzeye çıktığı hikayeleri sırala deseniz ilk sıraya Portre gelir. Palto dah aönce okuduğum bir öyküsü idi Gogol'ün. Fakat Mazlum Beyhan çevirisi ile tekrar okumak çok ama çok iyi oldu. Aradaki farkı çok daha iyi anlayabiliyorsunuz bu şekilde. Palto, basit bir memurun basit bir yaşantısı içinde, palto sahibi oluşunu anlatıyor. Böyle yazınca bana bile tuhaf geldi. Konuyu özetle dediğinizde böyle bir cümle çıkıyor fakat olay aslında tam olarak böyle değil. Palto sahibi olduktan sonra paltosunun çalınışı ve sonrası var. Tabi bunları anlatacak değilim sizlere. Lütfen okuyunuz ve okutunuz. Bir Delinin Anı Defteri, kitaba adını veren bir öykü. Hakiakten bir deli yazarsa böyle yazar. Tahminim bu yönde. Tam bir deli hikayesi diyebiliriz aslında. Ama içeriden derinlemesine baktığınızda bu öyküden bir değil birçok anlam çıkartabilirsiniz. Düz bir okuyucu eminim bu kitapta yer alan tüm öyküler için klasik tepkiyi verebilir; ne bu şimdi? diyerek ama konuyu düz yazı gibi okumayan okuyucu eminim dehşete kapılacak ve en olmazsa olmaz yazarlarının arasında Gogol'e en güzel yerlerden birini verecektir. Fayton son öyküsü kitabın. Oldukça kısa ve oldukça tuhaf bir sona sahip bir öykü. Ben sonunda daha trajik bir son beklerken, çok daha sade biten bir öykü oldu Fayton. Kitaptaki öyküler arasında en az dikkatinizi çeken hangisi derseniz Fayton diyebilirim belki ama sonra hemen fikrimi değiştirebilirim. Gördüğünüz gibi beni de biraz delirtti kitap.


Gogol'un Neva Bulvarı, Burun, Portre, Palto, Bir Delinin Anı Defteri ve Fayton isimli hikayelerini bir araya getiren eserden bahsedeceğim bugün. Kitabın adı Bir Delinin Anı Defteri-Palto-Burun olarak geçiyor. Sanırım yayın evi içlerindeki en çok tanınan hikayeleri başlığa almayı tercih etmiş. Fakat yalnızca kitabın adını süsleyen hikayeler değil, diğerleri de oldukça etkileyici, düşündürücü hikayeler. İçlerinde özellikle Portre hikayesinden çok şey öğrendiğimi, yeni bir düşünce boyutu kazandığımı hissediyorum. Gogol'un hikayelerinin en güzel özelliği, gerçekçi, olağan bir şekilde başlamasına rağmen sonunda fantastik, olağanüstü bir özelik kazanmaları bana kalırsa. Kısacık olmasına rağmen hikayelerin devamında ne olacağını, nereye bağlanacağını bir türlü kestiremiyorsunuz. Başladığınız anda bitirmek, bir çırpıda hikayeyi yutmak istiyorsunuz. Gerçek dünyayı bu kadar güzel betimlerken aynı zamanda başarılı bir fantastik bir kurgu oluşturabiliyor olması, Gogol'un zamana kafa tutan yazarlığının nirvanaya ulaştığının tartışmasız bir göstergesi olsa gerek. Kitaptan alıntılarla yazımı bitiriyor, iyi okumalar diliyorum.


Anthony Burgess gibi bir yazarın, okuduğum ilk kitabı. Evet benim için büyük bir kayıp farkındayım. Yazarın Otomatik Portakal adlı eserini okumadan, Bir Elin Sesi Var adlı eserine başladım. Neden derseniz Otomatik Portakal'ın ne kadar iyi bir kitap olduğunu tahmin ediyorum. Ama asıl merakımı alan daha az bilinen bir kitabı olan Bir Elin Sesi Var idi. Okumaya başladığım anda kitabın ne kadar iyi başladığını ve ne kadar sürükleyici ilerleyeceğini anladım. Sonrasında elimden bırakamadan bitirdim. Hatta metroya inerken, yürüyen merdivenlerde bile okudum. Kitabı konusundan çok kitabı anlatan kişi oldukça farklı. Anlatan kişi yani Janet, sıradan bir kadın. Hatta sıradanlığının yanında hayata bakışı boş, bilgisiz ve son derece sığ birisi. Tek bildiği şey televizyon izlemek ve yine televizyon izlemek. Hayattan olan tek beklentisi büyük ihtimalle televizyon izlemek. Eşi Howard ise daha zeki, mantıklı ve düzgün biri. Fakat onunda içten içe bir farklı duruşu olduğunu farkediyorsunuz. İlk enteresanlık fotoğrafik hafızaya sahip oluşu. Howard bir gazeteyi ya da bir kitabın bir sayfasını gördüğü anda onu unutmuyor. Beyni onu kaydediyor ve istediği zaman çıkartıp, bu bilgiyi derleyebiliyor. Çocukları olmayan çift yapmayıda düşünmüyor. Sonrasında Howard bir bilgi yarışmasına katılıyor ve hayatlaır değişiyor. Bilgi yarışmasında büyük ödülü kazandıkları yetmiyormuş gibi, o parayla at yarışı oynayıp, paralarını katlayarak arttırıyorlar. Bir anda zenginlik içinde yaşamaya başlıyorlar. Fakat burada bir tuhaflık vardır. Mantıklı olan Howard nedense parayı çar çur edip harcamak istemekte, Janet ise paranın en azından bir kısmını ilerisi için tutmak istemektedir. Howard'a sürekli olarak kızmakta, parayı düzgün ve idareli harcamasını istemektedir. Fakat Howard onu dinlemez. Bir plan dahilinde yaşamaya devam etmekte, o plan dahilinde hareket etmektedir. Sürekli hesaplar yapar. Fakat bu hesapları Janet asla anlamaz. Bir Elin Sesi Var, Anthony Burgess'in en ama en iyi eserlerinden olduğu kesin. Bir solukta elinizdne bırakamadan okuyacağınızdan emin olduğum bu kitabı bir an önce okumanızı tavsiye ediyorum. İş Bankası Kültür Yayınları'na da bu eşsiz kalitede çeviri ve baskı için çok teşekkür ediyorum. Modern Klasikler Dizisi çok ama çok iyi gidiyor.


Babamın kitaplığında, kesip biriktirdiği gazete küpürlerinde, sanırım en çok yada en yakın bulduğu yazarlardan biri Çetin Altan'dır. Kötü ve karanlık giden herşeye rağmen enseyi karartmayın diyen bu adamın oğullarından Ahmet Altan'ın denemelerinden oluşan Bir Hayat Bir Hayata Değer adlı kitap bize geçmiş yüzyılımızın edebiyat dünyasında yaşanan dedikoduları, yaşanmışlıkları, gizli bilgileri sunuyor. Bunun yanında bir cümleden başlayıp, bu cümlenin tüm bir hayata olan etkilerini yada bilardo oyunun hayatımızın kontrolü ile nasıl benzediği, kadınların ve erkeklerin farklılıkları, aşk, ölüm üzerinde de düşüncelerini etkileyici bir dilde aktarıyor. Okurken üzerine durup sizi düşündürtecek çok hoş detaylara, nasıl düşünülmesi gerekliliği ile ilgili bir anlatımlara rastlıyoruz. En keyif aldğım ve üzerine düşündüğüm Eski Şatoda Bilardo denemesiydi. Yaralı kadınlar , Tanrı bağışlamayacak bizi adlı denemelerde beni etkileyen anlatımlardı. Kitap 224 sayfa olmasına rağmen oldukça dolu ve okunurken veya okunduktan sonra üzerine düşülmesi gereken denemeler bırakıyor.


Yoğun anlatımların yazarı olarak gördüğüm büyük usta Stefan Zweig'in muhteşem romanı. Çok kısa bir kitapla bu etkiyi nasıl başarabiliyor anlamış değilim. Aynı etkiyi Satranç ile de sağlayan Stefan Zweig, bu kez orta yaşlarını biraz geçmiş bir kadının öyküsü ile bunu yapıyor. Kitabın her paragrafı ayrı bir öykü çıkartabilecek yoğunluğa ve kaliteye sahip iken yazar Stefan Zweig seksen sayfada bu kitabı bitirmiş. Fakat sanmayın ki bir çırpıda geçilebilecek cinsten. Dolu dolu bir kitap okuyorsunuz. Beyninizde hissediyorsunuz her bir sayfayı. Tıpkı Satranç'da aldığınız o anlatım hazıını burada da yaşıyorsunuz. Çok saygı duyduğum, -hatta duyduğumuz desek daha doğru olacaktır- Maksim Gorki, Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat için, Böylesine derin bir kitap daha okumadım diyebilirim. demiş. Böylesi büyük üstadlardan bu tip sözler duymak, şu an yapılan bu tip sözlere benzemez. Yaşadığımız dönemde bir çok sanatçı, bunu bir reklam aracı olarak kullanabilir fakat, büyük üstadların yaşadığı o zamnalarda bu sözler gerçekten çok ama çok değerliydi. Maksim Gorki gibi bir usta böyle bir söz söylüyorsa o kitap derin bir kitaptır. Zaten kitap sizi birkaç sayfada ne kadar derin oladuğunu, ne kadar yoğun olduğunu ve ne kadar güzel bir anlatıma sahip olduğunu gösteriyor. Hikayemiz otelde bir grup tatilci ile başlıyor. Oteldeki bir yakışıklı herşeyi altüst eder ve bir kadın ile birlikte kaybolur. Fakat kadın evli ve çocuklu asil bir kadındır. Böyle bir şeyi nasılş yapar? Kayıplara karışan kadın yani Madame Henriette aslında kendi halinde mazbut bir kadındır. Ama bu hareketinden sonra arkasından söylenmeyen şey kalmaz. 24 saattir tanıdığı genç bir adam ile nasıl gider? Çocuklarını nasıl bırakır? Kocasını bu şekilde bırakmaya ne hakkı vardır? Önyargı, aşağılama, yargısız infaz tam gaz devam etmektedir. Madam Henriette'yi savunan tek bir kişi vardır. O kişi anlatıcımızdır. Anlatıcımız konuya yüzeysel değil, daha derin bir şekilde yaklaşır. Fakat kimse onun bu davranışını onaylamaz. Savunan anlatıcımız bile önyargının kurbanı olmak üzeredir diğerleri tarafından. Sadece bir kişi onun bu davranışını çok beğenir. Mrs. C. anlatımız ile konuşmak ister. Ona hayatının 24 saatlik bir zamanını anlatmak istediğini söyler. Bir kadının hayatından sadece 24 saat. Neleri nasıl değiştirdiğini, nelerin neleri kaybettirdiğini gösteren 24 saat. Çok ama çok kısa gibi görünen, fakat bir ömre bedel olan 24 saat.


Vietnam doğumlu yazar Marguerite Duras'ın okuduğum ilk kitabı Bir Kış Günü Öğleden Sonra. Anlatım biçimi olarak oldukça farklı bir tadı olan Bir Kış Günü Öğleden Sonra, gizemli kahramanı ve buruk sevgileri işleyişi ile sizi yazarın anlatmak istediği burkulmuş hayatlara sürüklüyor. Aşağıdaki satırları barındıran kitap, oldukça duygusal bir tablo çiziyor. Fakat bu duygu bizde sevinç değil, buruk bir hüzün getiriyor okurken. - Her dediğinize inanırım ben, en yanlış olanlarına da, yalanlarınıza da. Anlattığınız, dışa vurduğunuz şeylerin tümüne, her sözünüze, bütün dalgınlıklarınıza, budalalıklarınıza. Hatta, bütün bu keşmekeşin arasından sıyrılıveren o üstün içtenliğinize de inanırım. Marguerite Duras ile tanışacak olanlar için iyi bir başlangıç mı olur bilemiyorum. Fakat bildiğim tek bir şey var o da Marguerite Duras, tüm eserleri bünyeye alınmalı dediğim yazarlardan birisidir.


Samed Behrengi, Bir Şeftali Bin Şeftali ile bizi çocukluğumuzun o masum zamanlarına götürüyor ve bize unuttuklarımızı hatırlatıyor. Okuyan eğer yetişkin ise tabi. Okuyan bir çocuksa ve daha dünyayı görmemiş, insanları tanımamışsa onun için her şey normal gelecektir kitabı okuduğunda. Ama okuyan bir yetişkinse işte o zaman herşey ne kadar çocuksu ne kadar basit ne kadar saçma diyerek tanımlayabileceği bir şekilde gelecektir. O daracık beyninde düşünebildiği bir kaç şeyden -şey diyorum çünkü düşünce değil onlar- birkaçı olacaktır sadece. Okurken aklıma hayallerimin geldiği bu kısacık kitapta, o zamanları ne kadar özlediğimi farkettim. Tabi o zamanların ne kadar ulaşılmaz olduğunuda. Bir zamanlar benim de şeftali ağacım vardı, nar ağacım vardı. Hatta küçük bir bahçem bile vardı bana bahçedilen. O küçücük yere o kadar çok şey dikmiştim ki hani derler ya iğne atsan yere düşmez aynen öyleydi. O zamanları düşünüp hayallere daldım. Yeniden olur mu acaba diye. Sonra telefonun sesi ile gerçek dünyaya döndüm. Hani şu kokuşmuş gerçekliklerini hergün suratımıza çarpan dünyaya. Mail mi geldi yoksa abuk subuk bir yerden saçma sapan bir mesaj mı hatırlamıyorum. Ama beni oradan aldı ve kopardı. O an kırmak istedim. Yok hayır telefonu değil. Bu yaşamı. Bu şehir hayatını kırıp gitmek istedim. Hemde hemen şimdi şu an. Ama yapamadım. Henüz o kadar cesaretim yoktu. Ama bir gün yapacağımdan emindim. En azından emin olduğum bir şey vardı bu hayatta. Bir gün gelecek düşüneceğim tek şey, şeftali ağacımı suladım mı olacak dedim kendi kendime.


Özellikle ilk masalı çok beğendim. İkinci masalı daha önce okumuştum. Diğer masalları da çok iyi. Çocuklarınız ve kendiniz için çok iyi bir kitap seçimi olacağından kuşkunuz olmasın. Samad Behrangi masallarının ahengini bu kitapta da buluyorsunuz. Etkileyici bir anlatım ve etkileyici bir kurgu ile sizi çekiyor içine. Samad Behrangi, hem çocuklarınız hem de kendiniz için güzel bir masal arası niteliğinde. Emin olun boşa harcanmış bir zaman değil, yararlı bir biçimde kullanılmış vakit olacaktır Samad Behrangi ile geçirdiğiniz vakit. Bir Vardı Bir Yoktu, Samad Behrangi'nin bir kaç masalının yer aldığı bir kitap. Bu masallar Ak sakallı Keçi, Ah'ın Masalı, Edi ile Büdü, Aç Fare gibi masalları. Bu masalların bir kaçını daha önce okuduğumu hatırlıyorum. Sanıyorum başka bir kitabında yine benzer derlemeler yapılmış. Belki de anlatılmıştır o aklımda kalmıştır tam emin değilim ama tekrar okumakta, o masalları tekrar hatırlamakta fayda var diye düşünüyorum. Tüm kitaplarının okunması ve okutulması gerektiğini düşündüğüm Samad Behrangi kitaplarını herkese tavsiye ediyorum.


Her ay olduğu gibi bu ayda bir Shakespeare eseri okudum. Hemen bitirmemeye özen gösteriyorum Shakespeare eserlerini. Yenileri gelmeyecek ve tekrar tekrar okunacaklar. Bu ay seçtiğim eseri dramdan çok komedi bir eser. Eski Yunanda geçen bir düğün anlatılıyor Bir Yaz Gecesi Rüyası'nda. Tabi Shakespeare üslübu ile bir anlatım. Eser tamamiyle aşk ve evlilik üzerine bir deneme tadındadır. İnsanların bu uğurda neler yapabildiklerini gösteren Bir Yaz Gecesi Rüyası, merkezine aldığı bu konularda sert eleştiri yapmadanda geçmiyor. Belki de bizlere bu anlatım ile birşeylerin ne kadar yanlış olduğunu anlatmak istiyor, belki de evlilik müessesesinin kutsallığının ne kadar bencilce olduğunu, sevginin ne kadar acı olduğunu, aşk denilen aldatmacanın ne kadar kör ve sağır olduğunu gösteriyordur. İnsanların gözlerinin ne kadar dönmüş olduğunu, neler neler yapabileceklerini gösteren oyunda Shakespeare, karakterlerin birbirleri ile olan her diyaloğunda bunu bizlere gösterir. Merkez konuları aşk ve evlilik olan oyunda her karakterin kendi kendine sonuca ulaştırmaya çalıştığı sorunlar vardır. Theseus ve Hippolyta düğün hazırlıkları yapar, Demetrius ve Lysander Herminay'ı sevmektedir. Herminanın ise Lysander'dan başka kimseyi gözü görmez. Tüm bu karmaşanın üstüne birde perilerin düğüme ve düğüne dahil olmaları herşeyi daha da karıştırır.


Shakespeare'dan, romantik komedi tadında bir tiyatro eserinden bahsedeceğim. Adı Bir Yaz Gecesi Rüyası. Aslında çoğu kişi adını duymuş ya da bir yerlerde izlemiştir. Çünkü oldukça sık yayınlanan ve adı gönderme olarak bir çok eserde kullanılan bir tiyatro oyunu. Ben adını çok duymuş fakat izlememiştim. Açıkçası perilerle, büyülerle dolu bir oyunla karşılaşmayı beklemiyordum. Oyun alışıldık komediler gibi, birbirini seven fakat kızın babası tarafından kavuşmaları önlenen bir çiftle başlıyor. Hermia ve Lysander birbirini sevmektedir fakat Hermia'nın babası kızını Demetrius ile evlendirmek niyetindedir. Demetrius ise başlarda Helena'ya kur yapsa da sonradan Hermia'ya aşık olmuştur. Helena ise umutsuz bir aşkla Demetrius'a bağlıdır. Hermia, Lysander, Demetrius ve Helena arasındaki bu aşk dörtgeni, perilerin bir takım büyülerle ortalığı karıştırmasıyla, içinden çıkılmaz bir hal alır. Aynı zamanda cahil ama buna rağmen her türlü işte kendini üstün gören Bottom üzerinden gönderilen mesajlar, hikayenin neşeli ve renkli havasında eriyip gitmektedir. Sonunda tılsımlar doğru yerini bulur, aşıklar doğru olarak eşleşir ve büyülerin neden olduğu bütün garipliklerin üzeri bir rüya tarafından örtülür.


Yevgeni Zamyatin'in 'Biz' adlı kitabı, okuduğum distopyalar içinde en çarpıcı olanlardan biriydi diyebilirim. Başlarda alışıldık olmayan dili, kurgusu nedeniyle insan kitaba ısınmakta zorluk yaşayabiliyor. Başka bir gezegene düşmüş gibi bir ruh haline kapılabiliyor. Böyle zamanlarda kitabın anlatıcısı okuyucuyu rahatlatıyor ve bütün bu gariplikleri eski çağda yaşayan okuyucular olarak anlayamıyor oluşumuzun doğal olduğunu söylüyor. Fakat zamanla alışıyor, kitabın matematiksel ve büyüleyici dilini çözüyorsunuz. Bir kere alıştıktan sonra da kopması kolay olmuyor tabii. Baş karakterimiz de yazılarının başında bir ruha sahip değil. Fakat sonra I-330 sayesinde ruhunun yeniden canlandığını hissediyor ve hayal kurmaya başlıyor. Hikayenin güzel yanı şu: ilk zamanlarda hissettiğiniz ruhsuzluk, zamanla kendini bir ruha bırakıyor. Yarım bırakılan cümleler, tamamlanmayan kelimeler bir süre sonra sizi rahatsız etmeyi bırakıyor ve bu yarım kalan her şey, aklınızda saniyelik bir hızla kurulup biten düşünce tufanlarına dönüşüyor. İlk kez bir kitapta bunu yaşadığım için benim açımdan eşsiz bir tecrübeydi diyebilirim. Hem dil anlamında hem kurgu anlamında, bilim kurgu seven sevmeyen herkesin zevkle okuyabileceği bir kitap 'Biz'.


Distopya romanlarını sever misiniz? Ben çok severim. 1984, Cesur Yeni Dünya, Fahrenheit 451 en sevdiklerim arasındadır. 1920 yılında yazılan Biz adlı ütopya ise tüm bu saydığım eserlere ilham kaynağı olan bir kitaptır. Durum böyle olunca bir an önce Biz'i okumaya karar verdim. Fakat diğer eserlerden farklı olarak Biz için daha iyi bir oda daha iyi bir konsantre gerekir diye düşündüm. Sonuç itibari ile 4 yaşında Gogol okumuş bir yazarın romanı idi Biz öyle kolay okunmaz mutlaka daha az sürükleyici daha yorucu bir dili vardır diye düşündüm. Yanılmışım. Biz elden bırakılmayan türden bir başyapıtmış. 1920 yılında hapishanede yazılan Biz, yazarın totaliter toplumla ilgili fikirlerini kağıda dökerek, fantastik bir antiütopya yarattığı romanıdır. Fakat yazarın bu görüşleri Sovyet Rusyasına karşı bir karalama olarak görülmüştür. Haliyle Rusyada bir baskı yapamayacağını anlamıştır. Kitabın baskısını yapabilmek için İngiltere'ye gitmiş daha doğrusu gidişden ziyade kaçmıştır ve bu kaçışa Maksim Gorki yardım etmiştir. İlk baskısını burada yapacak ve Rusyada bir baskı yapmayacakken çekler tarafından bir baskıda Rusyada yapılır. Rusyada yayınlanmasının hemen ardından hapse atılmış ve sakıncalı yazarlar arasına girmiştir. Yazarın bu baskıdan haberi dahi yoktur. Romanı hapishanede yazan Zamyatin, Rusyada ilk baskısında da hapishanededir. Kayıtlar şeklinde ilerleyen kitap, yazarın bizlere şu an evrenin neresinde olduğunu bilmediğim okuruma sesleniyorum seslendiği alanlar barındırır. Hal böyle olunca sanki günlük okuyor gibi o zamanlar yaşanmış ve biri size bunları aktarmış gibi bir durum oluşuyor kafanızda. Eğer kitabın sürükleyiciliğine de kaptırırsanız kendinizi, kurgulanan dünyayı yaşamakla kalmıyor, o zamanları kafanızda tahayyül edebiliyorsunuz. Kitap hakkında söyleyeceklerim bu kadar. Bir an önce okunması gereken olmazsa olmazlar arasında bir başyapıt. Özellikle distopya severlerin bir an önce başlaması gerek diye düşünüyorum. -Bana sonuncu, en üst, en büyük sayıyı söyle. -Saçma. Sayıların sayısı sonsuzdur, sen hangi sonuncuyu istiyorsun? -Peki sen hangi son devrimi istiyorsun? Sonuncu diye bir şey yok, devrimler sonsuzdur.


George Orwell'i Hayvan Çiftliği ve 1984 ile tanırız genelde. Ben de ilk olarak bu iki kitabı okumuş ve ikisinden de etkilenmiştim. Ancak ikisi de anlam yoğunluğuna sahip, dili alışana kadar tuhaf gelen(özellikle 1984) kitaplardı. Boğulmamak İçine başlarken de açıkçası zihnimin çarklarını sonuna kadar açmayı denemiş, zor bir kitapla karşı karşıya olduğumu düşünmüştüm. Fakat beklediğim gibi olmadı. Daha ilk paragraftan insanı içine çekmeyi başaran, zengin ayrıntılar içeren, şaşırtıcı derecede gerçekçi gelen, akıcı bir eserle karşı karşıyaydım çünkü. Arada sırada kitabın otobiyografik olup olmadığını bile düşündüm. Kurmaca bir hayata göre her şey fazlasıyla gerçek geliyor okurken. Birinci dilden anlatım, ana karakter olan George Bowling'le bağ kurmayı kolaylaştırıyor. Hatta Bowling bazen öyle noktalara parmak basıyor ki, sadece ben değilmişim ya da bunları ben de yaşamıştım dediğiniz çok oluyor. Samimi, mizahi bir anlatım var ve okurken olaylar durağanlaşsa bile asla sıkılmıyorsunuz. Konusuna gelecek olursak... Anlatıcımız, kırk beşine gelmiş, takma dişlerine alışmaya çalışan, şişko, evli ve çocuklu, fatura dertleriyle boğuşan, hayatın köşeye yığdığı milyonlarca sıradan insandan yalnızca biri. Ancak hayatı hep böyle kasvetli değildi pek tabii. Gördüğü küçük bir kelimeyle birlikte geçmişe dönen George Bowling, çocukluğunu, gençlik dönemini, tutkularını, savaş yıllarını hatırlıyor. Aslında savaşın getirdiği fiziksel, maddi zararlara neredeyse hiç değinmiyor ya da bu zararları ön plana çıkarmıyor. Çünkü George'a göre, savaş hakkında asıl kötü olan şey, nasıl öldüğünüz değil, nasıl ölmediğinizdir. Yüzeye çıkan anılardan sonra George ansızın, çocukluğunu geçirdiği sakin kasabaya dönmek istiyor. Çünkü ikinci bir savaş kapıdadır ve George, Hitler'in getireceği beladan öylesine korkmaktadır ki adeta boğuluyordur, ona göre çocukluğunun kasabasına dönmek yüzeye çıkmak anlamına gelecektir. Bir insanın kalbi durunca -daha önce değil- öldüğünü söyleriz. Bana biraz keyfi geliyor bu. Sonuçta vücudun bazı kısımları çalışmaya devam ediyor; mesela saçlar, tüyler daha yıllarca uzuyor. Belki insan asıl beyni durunca ölüyor, yeni bir düşünceyi idrak etme gücünü yitirince.


Orwell'in en çok adı geçen romanlarından birini okumanın, haklı gururunu yaşıyorum! Hemde tam olması gerektiği gibi akıcı bir anlatıma sahip çeviri ile. Kitabı beğenmemek elde değil. Anlatmak ise oldukça güç. Ama kitapveyorum.com'da kitapları anlatmıyoruz biliyorsunuz sadece dikkatinizi çekecek hale getiriyoruz, sizleri kitaba karşı bol bol meraklandırıp okumanıza bir nebze olsa faydada bulunuyoruz. İşte bu amaca göre bu kitabı anlatmak o kadar kolay bir iş ki! Çünkü bu kitap zaten merak uyandıran bir kitap. Boğulmamak İçin, George Orwell'ın okuduğum beşinci kitabı oldu. 1984, Hayvan Çiftliği ve Paris ve Londra'da Beş Parasız'dan hemen sonra üçüncü sırada yerini aldı. Kitabı yaşayarak okumak, o zamanların tarihine o zamanların dokusuna az biraz dokunmak inanın çok güzel bir his. Az birazda burkucu tabi. Çünkü o yıllarda savaş var. Ve bu savaş, büyük bir savaş. O yıllarda bu savaşı görmüş her insan gibi az biraz burkulmak, az birazda kırılmak sanırım kötü bir şey olmasa gerek. Bir yanda ölen milyonlar var çünkü. Kitap ilk başlarda bir ağır gidiyor gibi gelebilir. Fakat bu bir kaç on sayfa devirdikten sonra yerine inanılmaz bir akıcılığa bırakıyor. Ondan sonra zaten tutabilene aşk olsun. Akıp gidiyor eser. Zaten ustadan da bu beklenirdi. Bu kez biraz esprili bir anlatım bizi yakalıyor. Ne 1984 havası var kitapta ne de Hayvan Çiftliği havası. Boğulmamak İçin'de buram buram savaş kokusu var. Her yanına sinmiş bir tedirginlik var. Yitip giden hayatlar, yapılamamışlar var. Orwell bunu bizlere öyle bir sunuyor, öyle bir anlatıma yediriyor ki ne tam üzülebiliyoruz ne tam sevinebiliyoruz. Bizi iki arada bir derede bırakıyor. Çok da iyi yapıyor aslında. Çünkü o zamanlarda eminim her insan, arada kalmıştır. Benim kitaptan anladığım en büyük şey bu oldu. Arada kalmak. Ölmek mi yaşamak mı? Savaşmak mı kaçmak mı? Her zaman sorular var. Bu sorular bir an önce cevap bekliyor sizden. Verildiği anda da tepkisini hayatınızla görüyorsunuz. Her şey her zaman olduğundan çok ama çok daha sert. Oyun yok şaka yok. Her cevap çok net. Öl ya da yaşa. Hepsi bu. Kitapta bir çok yer beni çok etkiledi. Aslında kitabın bütünü etkiledi ama bir kaç yer özellikle fena halde sarsıcıydı. Örneğin bunlardan bir tanesi bize soru olarak gelen bir cümle; Bebeğe gaz maskesi nasıl takarsınız? Ne kadar zor bir soru değil mi? Hiç düşünmüş müydünüz? Aklınızın bir ucundan geçmiş miydi? Sanmıyorum. Çünkü ihtiyacımız olmadı böyle bir sorunun cevabına. Ama o yıllarda binlerce aile bu sorunun beyinlerinde dolaşmasından dolayı çıldırmak üzereydiler. Belki de bir çoğu çıldırdı. Bilemiyoruz.


Hikaye , geçmişte ve günümüzde iki farklı zamanda geçiyor. Bu iki ayrı zamanı birbirine bağlayan olaylar Claire ve Vera ağzından anlatılıyor. Vera Ray 1933 yılının o karlı mayıs akşamında üç yaşındaki oğlu Daniel'ı son kez öptüğünü bilmiyordur. Her ne kadar oğlunu yalnız bırakma düşüncesinden nefret etse de hayatlarını devam ettirmek için çalışmak zorundadır. Tek avuntusu, gün ağardığında küçücük oğluna sarılacak olmasıdır. Ancak Vera geri Döndüğünde karşılaştığı manzara, Daniel'ın boş yatağıdır. Bir de karlar içinde gömülmüş olan oyuncak ayısı. Beni etkileyen ve zaman zaman duygulandıran bu hikayenin içinde birde heycanlandıran yanı Mart Menekşeleri' nden tanıdığımız Emily ve Jack' in evli, mutlu, ikiz çocuklu şekilde karşımıza çıkması. Önceki roman karakterlerinin başka bir hikayenin içinde canlandırmak çok keyif vericiydi. Benimle aynı heyecanı yaşayabilmeniz için yazarın önce ilk kitabını okuduktan sonra Böğürtlen Kışı' nı okumanızı tavsiye ederim.


Tiyatro okumak en büyük hazlarımdan biridir. Hele ki bir usta yazmışsa. Boris Goduno Puşkin'in ustalık eserlerinden olup, arkadaşları tarafından okunduğunda sen varya sen gibi tepkilerin verildiği söylenen trajedi oyunudur. Günümüzde ise Shakespeare'in Macbeth'inden esinlenmeler olduğu söylenir. Macbeth'i okuduktan sonra ne kadar haklılar ne haksızlar söyleyebilirim. Ama şu an söyleyeceğim tek şey kitap ile ilgili muhteşem! Aleksandr Puşkin'in 1825 yılında yazılan, 1831 yılında yayımlanan oyunu Boris Godunov, bize Boris Godunov'un çarlığa geliş dönemini anlatmaktadır. Oyunda 7 yıl rus çarı olan Boris Godunov, yaşadığı yıllarda sürekli bir soru işareti olmuş. Çar olabilmek için yaptıkları halk arasında uzun yıllar konuşulmuş. İşte bu olayları da konu alan bu oyunu sahnelemek için 1866 yılında harekete geçilmiş. Fakat devlet sansüründen geçememiş. Sonrasında yayımlanan eserlerde ise 25 sahnelik bu güzel trajedi oyunu eksik olarak yayımlanmış. Günümüzde ise en son hali sonsürsüz ve eksiksiz şekli ile basılmış Tabi doğru ise. Bunu asla bilemeyeceğiz. Kitapta anlatılan dönem, sahnelerin yapısı ve verilmek istenen atmosfer kadar konuların ilerleyişi ve sizi içine çeken olaylar bütünlüğü dikkatinizi alıyor. Sürekli bir hareket halinde olan oyundan asla kopamıyorsunuz. Zaten siz nasıl neden vay gibi tepkiler verip ilerlerken bir de bakıyorsunuz ki kitap bitmiş bile. Hem de o en olmaması ya da olmasını hiç düşlemediğiniz son ile... Daha fazla bilgi vermek istemem kitap ile ilgili. Ama şunu söylemek yanlış olmayacaktır. Bu bir oyun bir trajedi evet ama bu bir hayat aynı zamanda. Hem de en gerçeğinden en sertinden ve en olması gerekeninden bir hayat. İster yaşayan ister izleyin. Elinizden hiçbir şey gelmez mutlak akanı durdurmak için! Puşkin'in ilk kez okuduğum oyun eseri beni derin bir şekilde etkiledi. Shakespeare ya da Moliere eserlerinde ki tadın birebir aynısını aldığımı söyleyebilirim. Bir an önce okumanızı tavsiye ederim.


Yazının ilk başında da dediğim gibi çok sert bir ortam var. İnsanların iyisi çok ama çok az. Ölüm çok ama çok kolay. Hatta belki de alması en kolay şey ölüm. Geriye kalan herşey çok ama çok zor. Yaşamda olabilmek bile büyük bir marifet. Durum böyleyken bir de başınıza intikam alma hırsı çıkarsa -ki çıkar neden çıkmasın?- işte o zaman durum daha da bir içinden çıkılmaz hale gelebilir. Tabi babanızın, annenizin ve köpeğinizin katledilişini gördükten sonra ister istemez bir öldürme hırsı gelir. Babanız size kötü bir şey olursa filanca yere git, filancayı bul o sana yardım eder de dedimi tamamdır. Zaten klasik bir hikayemiz olmayacak mı bizim? Olacak elbet az sabredin devam edin okumaya. Babanızın bul dediği gibi kişi sizin amcanız çıkmasın mı? Çıkar mı çıkar belli mi olur bu işler. Amcanızın bir kolu olmayabilir mesela. Ama çok iyi silahşördür tek kolu kalmış olsada. Bildiği herşeyi size öğretecektir. Eski kolu kesiklerden, pardon kulağı kesiklerden. Tabi siz ufaksınız daha olayları tam bilemiyorsunuz birinin eğitmesi lazım sizi intikam için. Ama eğitirken de anlatmalı değil mi ne nedir? ne değildir? Anlatırken bir de ne öğrenirsiniz? Babanızın katili de amcanız çıkmasın mı? Çıkar mı çıkar tabi. Ama sanmayın ki çizgi romanda ki tüm karakterler sizin amcanız. Sanki öyle gibi oldu ama değil. Hepsi değil en azından. Peki finalde aşık olduğunuz kadın da sizin... Neyse burasını da artık siz okuyun zaten yeterince kopya pardon spoiler verdim.


Lise yıllarında en sevdiğim ders olan Felsefe'de hep konumuzdu büyük filozoflar. O zamanlar ismi kulağıma çalınan ve temsil ettiği akımı öğretilerde basitçe geçiştirilen Nietzche, Irvin Yalom'un usta kalemi ile yeniden canalnıp hayat bulunca Nietzche Ağladığında romanıyla, ben neden daha önce kendisini derinlemesine araştırıp okumadığıma hayıflandım. Bu gecikmişliğin telaşıyla başladım eserlerini tek tek kütüphanelerden toplamaya. Aforizmalarını şiirsel bir anlatım ve dolambaçlı metaforlarla sunduğu için üzerine kafa yormak gerekiyor, diğer taraftan, Nietzche'nin sert kabuğu ve asi, dik, yıkıcı tavrını insanca pek insanca yorumlamaya çalışmak da zor, zira anlattığı her şeyi haklı bulurken bu bakış açısı ve acımasız duruşunu bu güne kadar öğrendiklerinizle sindirmeye çalışmak hazımsızlık yaratıyor! Nietzche, durmadan anlatıyor, durmadan kavga ediyor, insanlığın yarattığı zavallı, avam, dayanılmaz her türlü küçük düşünceyi red ediyor, yıkıyor, parçalıyor! Çünkü bir amacı var tüm hayatın, Üstinsan olmak! Üst insan olmak ve bunu yakalamak için insanın kendinde aşması gereken her türlü küçüklüğü yıkmak gerektiğini söylüyor. Tüm bunları kitabında yarattığı Zerdüştün buyrukları ile dile getiriyor, aslında bu kitapta Nietzche, tabir yerindeyse, kendi din kitabını yazıyor, inançsızlıktan doğan... Daha doğrusu sadece 'kendine inanmak'tan yola çıkan.. Mutlaka alıp okuyun, zihninizde her defasında açılan yeni pencerelere hayretle bakın, başucunuza koyun, dönüp dönüp bir daha okuyun hatta..


Böyle Sustu Zerdüşt yeni keşif çizgi romanlarımdan biri. Yazarı ve çizeri Nicolas Wild. Nicolas Wild, tıpkı Joe Sacco gibi hikayeleri ile ilgili gereken bilgiyi hikayenin ana kaynağından yani yerinden alan bir yazar. Seçtiği konular ve konuların geçtiği ülkeler açısından merakımı çok hızlı kazanan yazarı hemen okumak istedim. İlk olarak şunu yazmak istiyorum Yeni bir çizgi roman yazarı ile tanışmak gerçekten çok güzel. Sadece düz bir güzellik değil bu heyecanlı, meraklı bir bekleyişin içinde bulunduğu bir güzellik. Üstüne üstlük yazarın, daha önce beğeni ile takip edilen yazarlarla benzerlikleri olunca güzellik artarak büyüyor. Yer yer Joe Sacco, yer yer Marjane Satrapi tadı aldığım Nicolas Wild işte bende bu güzellikleri yaşattı. Yazarın ve çizerin- ilk okuduğum çizgi romanı Böyle Sustu Zerdüşt oldu. Konusunun farklı olmasının yanı sıra geçtiği yerlerin az biraz bizim coğrafyamıza yakın oluşu, beni hikayeye daha çok yaklaştırdı. Okumaya başladıktan sonra ise konunun aslında sürekli olarak gördüğümüz bir bastırılma sorunu olduğunu, dinler arasında yaşanan bir cahilliğin, yerini şiddete bırakması olduğunu görünce daha da bir merakla, ilgiyle ve istekle okumaya devam ettim. Kitabın sonlarına doğru, her zaman olan o mutlu sonların burada da olmasını istedim. Fakat burada anlatılanlar gerçek hayat. Gerçek hayatta mutlu son, sadece biz öyle görmek istersek oluyor. Burada ne yazık ki görebileceğimiz bir mutlu son yok. Yok, olan sadece Zerdüştlük değil, insanların kültürleri, umutları, yaşamları ve en önemlisi asla gerçekleştiremedikleri hayaller kurdukları hayatları. Ya benim inandığıma inanırsın ya da yok olur gidersin. Tabi bu mantıkta olan kimselerin yaşadıklarının din olduğunu söylemek çok zor. Buna verilecek bir ad ne yazık ki bulamadım. Günümüzde yaşanan terör belalarının bire bir aynısı esasında, ellerinde silah olması ya da olmaması çok fark etmiyor. Konunun bu kısmına girmeden yazımı sonlandırsam daha iyi olacak. Çünkü bu kısım hem doluluk oranlarımızın çok yüksek olduğu bir kısım, hem de sabrımızın dayanamayacağı bir kısım. Nicolas Wild'ın bu güzel çizgi romanında güzellikler bu kadar da değil. Aynı zamanda tarihsel bilgi almak, çizimlerin içinde o dünyaları keşfetmek ayrı birer güzellik kaynağı oluyor. Zerdüştlük ile ilgili anlatılanlar ve dünyamızda yaşanan sayısız barbarlıklarsan birine tanıklık ederken, farklı inançların farklı atmosferlerini de görüyorsunuz. Tabi dinlerin amacından ne kadar çıktığını, anlatılanlardan ya da kutsal sayılan tüm kitaplardan farklı bir yol çizildiğini de görüyorsunuz. Dünyanın geldiği bu aşamada, belki bir dal olarak görülen dinlerin günümüzde geldiği, daha doğrusu getirildiği noktayı gördüğünüzde dehşete kapılıyorsunuz. Bu, böyle olmamalı diye içinizden geçiriyorsunuz. Çizgi roman severlerin mutlaka okuması gereken bir çizgi roman olarak görüyor ve öneriyorum. İyi okumalar.


Bu Gelen Köroğlu'dur, Samad Behrangi'nin bir diğer masal kitabı. Güzel bir masal daha okuyacağınızdan emin olabilirsiniz. Bu kez bizlerin bildiği bir kişi ile ilgili hem de; Köroğlu. Hepimizin az çok bildiği destanların sahibi Köroğlu'nun bir çok destanı bulunmakta. İşte Samed Bahrengi burada bu destanlardan birini anlatır. Köroğlu'nun anlatılan yirmiden fazla dstanı bulunmakta. Bunların bir kısmı Anadolu'da bir kısmı Azerbaycan'da bir kısmı da İran'da geçmektedir. Anlatan kimseler, kendi yaşadıkları çevreye göre Köroğlu'nu anlatmaktadır. Yaşanan coğrafyaya göre değişen destanlarda Köroğlu her zaman belli doğrularını savunmakta, belli bir düzenin arkasında gitmektedir. Fakat yer değişse de anlatılmak istenen tektir. Eşitlik ve doğruluk değişmezdir Köroğlu destanlarında. Samed Bahrengi de bu doğrulardan şaşmadan anlatıyor öyküsünü. Hem çocuklar hem de yetişkinler için güzel bir masal kitabı tadında bu kitabı tavsiye ederim.


Hızlandırılmış Osmanlı Tarihi tadında bir kitap. Beşyüz sayfalık bir giriş gibi düşünebilirsiniz. Osmanlı padişahlarının yaşamlarının sırasıyla yazıldığı, çok fazla detaya girmeden döneminde yaşananların anlatıldığı çok iyi hazırlanmış, akıcı bir kitap. Tarih ile ilgili iseniz kesinlikle kaçırmamalısınız. Kitabın bir diğer güzelliği ise daha önce okumadığınız detayları, olayları ve sözleri okuyor olmanız. Sadece bir biyografi değil, aynı zamanda dönemin olaylarına da göz atıyorsunuz. Eğer bu olaylar arasında dikkatinizi çeken olaylar olursa onları araştırıp, okuma yapmak için detaylı bir incelemeye giriyorsunuz. Bu açıdan aslında ufuk açıcı bir özelliği de var bu kitabın. Şahsen oldukça güzel notlar aldım ve bu notların sonrasında güzel kitaplara ulaştım. Bazıları Türkçe'ye çevrilmemiş tabi bu üzücü oldu ama çevirisi yapılmış olanları hemen okuma listeme ekledim. Osmanlı sultanlarının ne olduklarını, ne yaptıklarını ve en önemlisi kaç tanesinin gerçekten Türkler için iyi şeyler yaptığını okumak ve bilmek için önemli bir kitap. Kulaktan dolma, kahve ağızlı cahil söylemlerden uzak durup, okumanızı tavsiye ederim. Özellikle bu konuda çok ihtiyacımız var okumaya. Özellikle şu dönemde, osmanlının yeniden gelmesini isteyen, inanılması zor bir cehaletle uğraştığının farkında olmayan gençlere bu tür eserlerin faydası olacağını düşünüyorum.


Aydın nedir düşünür nedir gibi sorulara çok güzel cevaplar bulabileceğiniz bir kitap. Anlamak için az biraz birikim gerekli mi? Sanki biraz evet biraz hayır. Batı medeniyeti, hıristiyan şiddeti, düşünür görünen ama düşünmeyen, sağ sol kavgalarının anlamsızlığı arasında düşünceleriniz varsa ve bu konularda yer yer desteklenmeye veya evet işte bende bunu diyorum sanki demeye ihtiyacınız varsa Bu Ülke ile Cemil Meriç size bu desteği sağlayacak yıllar öncesinden gelerek. Şaşkınlıkla, büyük bir iştahla bir kaç sefer elime aldım kitabı ve bitirdim. Bunca zamandır nasıl olurda öne almam diye hayıflandığım bir kitap oldu Bu Ülke. Okudukça ne kadar benzer frekanslarda olduğumu, ne kadar benzer düşüncelerin aklımdan geçtiğini gördüm. Bir an sanki yıllardır tanıdığım bildiğim bir dostumla konuşuyormuş gibi hissettim. Bu his o kadar güzel bir his, o kadar yaşanası bir an oldu ki bir süre kitabı bırakamadım bir kaç bölümü tekrar okudum. Hemen sonra internetten tüm kitaplarını almak için hazırlıklara başladım. Kitapyurdu sağolsun bu konuda bizleri düşünmüş, Cemil Meriç seti yapmış. Bu seti almayı planlıyorum en kısa zamanda. Sırada olan Cemil Meriç kitabına kadar biraz daha düşünmem lazım. Kolay kolay hazmedilemeyecek notlar ve araştırmalar yaptırmasının yanı sıra, sizi, sizinle sorgulamaya itiyor çünkü Cemil Meriç. Kısacası; okuyun, okutun ama körü körüne fanatik olanlara, bir izm peşinde tüm doğruları o zırvalara bağlayanlara değil, sorgulamayı sevenlere.


Sanırım Irvin Yalom beni tanıyor diye düşünmekten kendimi alamadığım bu muhteşem kitapla ilgili ne söylesem az! Zihnimi açtı, aydınlattı, uyandırdı, beni yükseltti ve hayatıma çok ama çok yukarılardan bakıp sorgulamamı sağladı, bildiğiniz tedavi etti! Bu sorunun yanıtıyla beraber, neden Irvin Yalom beni tanıyor herhalde diye düşündüğüme geliyoruz işte şimdi de, tam da sorgularken ve hayatla didişip dururken karşıma çıkıveren güzelim iki kitabının nasıl da, hayatımı değil belki ama, içinde bulunduğum duruma bakışımı değiştirdiğini de anlatmam gerekiyor aynı zamanda.. Ecce Homo'da Hiç kimse bir şeyden -kitaplar da giriyor bunun içine- zaten bildiğinden çoğunu çıkarıp alamaz. Bir şey bize yaşantı yoluyla açık değilse onu duyacak kulak da yoktur bizde diyen Nietzsche'yi haklı çıkaracak şekilde, bu kitap için hazır olduğum bir dönemde karşıma çıkması ve benim de almak istediklerimi aldığımı söylemem pek de yanlış olmaz. Irvin Yalom'u bilenlerin şaşırmayacağı üzere yine psikolojik bir roman ve yine elbette bolca felsefeyle harmanlanmış bir yapıt. Bu kez baş rolü ölümcül bir hastalığa yakalandığını öğrenince dünyası altüst olan bir klinik psikolog ile felsefe ve hatta psikolojinin bu gün geldiği noktada son derece önemli bir etkisi olduğu tartışmasız olan en ünlü kötümser Schopenhauer paylaşıyor. Roman boyunca kendini Schopenhauer ile özdeşleştirerek yolunu bulmaya çalışan psikolojik problemleri olan Philip karakteri aracılığıyla bir yandan da Schopenhauer 'in düşüncelerinin detaylarına iniyor yazar. Philip ile yaptığı anlaşma sonucu onu dahil ettiği grup terapi derslerinin her birini okurken insan kendi içine dönüp sorgulamadan edemediği gibi, olayların akışı ve heyecanını hissedip bir sonraki bölümde neler olacağını merak etmekten de kendini alamıyor. Diğer taraftan Schopenhauer'in hayatı ile ilgili okuduğumuz kesitler, filozofu tanıma ve düşüncelerinin kökenini sorgulama imkanı verirken, romanın içinde ustaca işlenmiş bu harika bilgi zenginliği baş döndürüyor. Özellikle Schopenhauer'in annesi ile olan ilişkisi ve mektuplaşmalarının yer aldığı bölümler yazarın psikiyatrist kimliğinin kazandırdığı avantajla etkileyici ve hatta çarpıcı analizlere ışık tutuyor. Grup terapi yapılan bölümlerde ise okuyucu, her bir karakterin sorunu ile yüzleşirken aslında en temel korkumuz olan ölüm korkusu, cinsellik, yalnızlık, kişinin kendini gerçekleştirme arzusu gibi bir çok insani olguyu da derinlemesine tartışma ve düşünme fırsatı buluyor. Kitap bittiğinde zihninizde dolanan bir çok düşünce ve soru işaretiyle beraber tuhaf bir huzur duygusuna erişmenin hazzı birbirine karışıyor. Hayatınızın nasıl bir evresinde olursanız olun, düşünen, sorgulayan, sorularına cevaplar arayan bir yapıya sahipseniz, psikoloji ve felsefe seviyor, ikisinin birlikte ustaca harmanlandığı romanları ilgiyle okuyorsanız bu kitap tam size göre. Hele ki, yazmayı da seviyor ve bir süredir motive edici bir güç arıyorsanız, benim gibi, belki siz de hemen kaleme kağıda sarılırsınız benim gibi.


Bülbülü Öldürmek, adını sık sık duyduğum ama hakkında hiçbir şey bilmediğim bir kitaptı. Okuduktan sonra anladım ki Harper Lee'nin insanın hayata olan bakış açısını sorgulatacak hatta yeri geldiğinde değiştirecek nitelikteki bu ilk romanı, kazandığı ünü sonuna kadar hak ediyor. Hikaye, Scout adındaki küçük bir kızın bakış açısıyla şekillendiğinden, olaylar yetişkinlerin açısından bakıldığında korkunç olsa da, masum bir çerçevede yürüyor. Scout, abisi Jem, babası Atticus ve Calpurnia adındaki bakıcısıyla birlikte yaşamaktadır. Annesi o çok küçükken vefat etmiştir ve Atticus çocuklarını adalet, eşitlik, hoşgörü gibi evrensel kavramlarla yetiştirmek isteyen, onurlu bir avukattır. Tabii Scout ve Jem gibi gibi afacan çocuğu yetiştirmekte çoğu zaman zorlanır ve geleneksel çocuk yetiştirme kurallarına sık sıkıya bağlı kız kardeşi Alexandra'dan yardım almak zorunda kaldığı olur. Söylenene göre Harper Lee, küçükken yaşadığı bir olaydan etkilenerek bu romanı yazmıştır. Siyahi bir adam işlemediği bir suç yüzünden mahkeme karşısına çıkarılır ve Atticus çevre baskısına rağmen bu siyahi adamın avukatı olur. Irkçılığın korkunç yanlarını sonuna kadar hissettiğiniz, çoğu zaman dehşete ve öfkeye kapılarak okuduğunuz mahkeme sahneleri ve sonrasında yaşananlar, olayların gerçekliğini sonuna kadar destekliyor ve insanın kolay kolay içinden silemeyeceği duygular bırakıyor. Anlatımın yer yer mizahi olması, cümlelerin akıcı kurulmuş olması, çocukların renkli dünyasına dair komik ama düşündürücü ayrıntılarla harmanlanmış olaylarla bir olunca Bülbülü Öldürmek okuru tatmin eden bir esere dönüşüyor diyebilirim. Öcü Radley, Dill, Scout'un diğer tüm komşuları, ayrı ayrı bir hikayeye dönüşürken, onlarla bağ kurmaktan kendinizi alamıyorsunuz. Ölmeden önce okunması gereken kitaplar diye bir liste olacaksa, Bülbülü Öldürmek de mutlaka o listenin içinde yer almalı diye düşünüyorum.


Bütün Atlar Kaybetmeye Koşar, Bukowski anlatımı ile Schultheiss çiziminin bir araya geldiği güzel bir çizgi roman. İlker Genç'in tercümesiyle elimize ulaşan bu çizgi romanda Özellikle çizgi roman severlerin çok seveceğini düşünüyorum. Charles Bukowski anlatılacak değil, okunacak ve ilk okuduğunuz sayfada size kendini tanıtabilen bir yazardır. Yüksek edebiyattan tiksinir, Karl Marx için kurumuş boktan farksız der, orospuların çok daha samimi olduğunu düşünür, doğru konuşan insanların en iyi insan olduğunu düşünür ve yoksulluğun insana herşeyden daha çok şey öğrettiğini savunur. Tüm zenginleri, entelektüelleri, politikacıları, polisleri, bürokratları iki yüzlü bulur ve asla güvenilmemesi gerektiğini düşünür. Charles Bukowski'yi yıllar önce okuduğum kitabı Ekmek Arası eserinden beri takip ederim ve tüm eserlerinide okumaya bünyeye sindirmeye çalışırım. Kendisine yakıştırılan ayyaş, alkolik, sapık vb. tüm sıfatları bir kenara bırakarak, önyargısız olarak okumanızı tavsiye ederim. Göreceksiniz ki süslü kelimeler yerine gerçek hayatta yüzyüze konuştuğunuzu hissedeceksiniz. O kadar yakında hissedeceksiniz ki yazarı, bazı bölümlerde gerçekleri tokat gibi yüzünüze çarpacak.


Zaten kitabın adından da anlaşıldığı gibi kitap yazarın bütün öykülerinin toplaması niteliğinde. Kitapta kendinizden bir şey bulmamanız ya da bulamamanız gibi bir durum yok diyebilirim. Hele ki 80'lerde 90'larda çocukluk yaşadıysanız kesinlikle içinizde birşeyler kıpırdayacak. Ha bir de İzmir'de yaşadıysanız o zamanlar daha da bir ilginiz çekilecek kitaba karşı. Sadece İzmir ile kısıtlamamak lazım aslında Ege'de demek daha doğru olur. Egenin tadı damaklarınızda, aklınızda anılar, yitip gitmiş gelmesi imkansız bir çocukluk, gerçekleşmemiş koskocaman hayallerin burukluğu, kalbinizde olmak istemediğiniz bir yerde, olmasını istemediğiniz bir mecburiyet ile yaşamanın verdiği acı ile kitabı okuyacaksınız. Tabi bahsettiğim zamanlarda bahsettiğim yerlerde çocukluk geçirdiyseniz. Yok eğer bu zamanların sahteliği ile harmanlanmış, elinde akıllı bilmemnesinin tuşsuz alanlarını parmaklayan, saygı nedir bilmeyen, sevgi sadece isimdir diyen birer modern çağ hilkat garibesi iseniz hiç bulaşmayın derim. Siz çok güzel sandığınız sahteliğinizle devam edin. Yazımın sonunda buraya bağlamak istememiştim ama son zamanlarda toplu taşımalarda olsun, yemen yeme mekanlarında olsun, iş yeri ortamında olsun daha doğrusu her yerde olsun gördüklerim ve gözlemlediklerimden sonra biraz sinirlendim. Zaten bu yeni jenarasyona sinirlenmemek elde değil o ayrı bir konu ama inanın bu kadar kötüsü gelmişmiydi bilemiyorum. Büyükler daha iyi bilirler eminim gelmiş mi gelmemiş mi ama bana sorarsanız gelmemiştir.


Almanların lirik şiir denildiğinde akıllarına gelen en önemli şairlerinden biridir Rainer Maria Rilke. Bu kadar büyük bir ünvana sahip olunca okumadan geçmek doğru olmazdı. İş Bankası Kültür Yayınları dilimize de kazandırmış bu eseri eee o zaman bahanemiz de kalmıyor okumamak için. Alman demiryolu memuru Josef Rilke ve Praglı bir zengin ailenin kızı Sophie Entz'in oğlu olan Rainer Maria Rilke, annesinin kontrolünde büyüdü. Annesinin çok hırslı ve çok kaprisli olması gelişimini olumsuz yönde etkiledi. Altı yaşına kadar bir kız çocuğu gibi giydirilen Rilke, oldukça zayıf, ince ruhu ve nazik bir kimse haline geldi. Bu nedenle öncelikle kadınlarla ve sonrasında tüm insanlarla iletişim kuramaz hale geldi. Tabi bu ileri ki yaşlarında yazdığı tüm şiirlerinde, çocukluk zamanlarını korku çağrışımlarıyla anlatmasına neden oldu. İşte böylesi bir bünyenin şiirleri bu kitapta toplanan şiirler. Adı üstünde bütün şiirlerinden seçmeler. Bizlere de güzel güzel okumak kalıyor o yılların tortu olarak bıraktığı bu bünyede ki kalıntıları.


Bu replik John Fowles'in muhteşem romanı Büyücü'nün baş karakteri Nicholas Urfe'ye ait. Nicholas, çocukluğundan beri uyması gereken kurallar ve inanmasa da bürünmesi icab eden toplumsal roller gereği kendine, hayatına yabancılaşmış, şair olma hayalleri kuran ancak buna kendi de tam olarak inanmayan, gerçek bir kinik olduğuna kanaat getirmiş, günümüz yarı-entellektüellerinden. İyi ve saygın bir aileden geliyor, iyi bir eğitim alıyor, sıradan ve olması gerektiği gibi akan hayatında başta babası olmak üzere herşeyi sorguluyor ve hatta onlardan nefret ediyor. Ve bu nefretle öyle çok meşgul ki, aslında kendi hayatına dair yapmak istediği şeyin de tam olarak ne olduğunu düşünecek fırsat bulamıyor. Bir gün ailesini bir kazada kaybedip kendi deyimiyle özgür kaldığında, bir kaç başarısız iş deneyiminden sonra tamamen farklı bir hayata, sıcak Akdeniz ikliminde şair olma hayalleriyle adım atıyor ve bir Yunan adası olan Phraxos'ta İngilizce öğretmenliği yapmaya başlıyor. Romanın asıl hikayesi de buradan sonra başlıyor! Nicholas bu durgun kasabada çok yalnız kalıyor ve sıkıntılı günler yaşıyor. İşte tam bu sıkıntıların arasındayken, Maurice Conchis isminde, zengin bir Yunan ile tanışıyor. Günümüz tatminsiz insanların doyurulamayan arzuları ve aslında onları nasıl doyuracaklarını da bilmemelerinin karmaşasını taşıyan Nicholas, aslında Conchis'in değil, kendi karmaşasının yarattığı belirsizlikte boğuluyor. Emin olun bu kapıların ardında her zaman sizi güzellikler beklemiyor! Şimdiden hayal kırıklığı yaratmak istemem ama, bu başyapıtın beni hayal kırıklığına uğratan tek yanı, üzerine onca beklenti kurduğum sonu olmuştu.


Malum önümüzdeki hafta Cumhuriyet haftası ve yine Cumuhuriyetimizi gururla kutladığımız bu haftadan kısa bir süre sonra da maalesef canım Atamızın ölüm yıldönümü dolayısıyla Atatürk haftası! Böyle dönemlerde okumaktan hem sizin hem de varsa çocuğunuzun çok keyif alacağınız, tatlı, naif kısa öykülerden oluşan Büyük Atatürk'ten Küçük Öyküler serisi ile vatanımızın kurucusu, kurtarıcısı büyük önderi hem daha yakından tanıyacak, hem ona olan hayranlığınızı katlayacak, bol bol duygulanacak ve milli mücadele ruhunu derinlerde hissedeceksiniz hiç kuşkusuz! Ben bu seriyi oğlumun ilkokula başladığı sene Cumhuriyet ve Atatürk haftaları boyunca evde durmadan tek konu ve gündemimiz Atatürk ve Kurtuluş Savaşı olunca, çocuklara Atamızı güzel anlatan kaynak arayışına girdiğimde keşfetmiştim. Kitapta geçen hikayeler, tarih kitaplarında bulamayacağınız detaylar aslında, Atamızın o dönem yaşam tarzını, yaklaşımını, duruşunu ve vizyonunu daha iyi özümseyebileceğiniz küçük anekdotlar şeklinde veriliyor. Okuyucuyu yormuyor, her biri 3-5 sayfa süren hikayeleri bitirdikçe bir yenisini merak ettiriyor... Elinizden bırakamadan ve hiç sıkılmadan bir çırpıda okuyup bitireceğiniz bu seri hem yetişkinler, hem çocuklar için harika bir kaynak niteliğinde aynı zamanda. Biz seriyi okuyup bitireli iki yıl oldu, oğlum hala kitaptaki hikayeleri hayranlıkla hatırlayıp ara ara bana da hatırlatıyor. Bu günlerde yeniden hatırlayıp aynı coşku ve merakla yeniden elimize aldık ikimiz de, okudukça yeniden keşfedip sevdik.


Büyük Oyunlar, Çehov'un İvanov, Orman Cini, Vanya Dayı, Martı, Üç Kızkardeş, Vişne Bahçesi oyunlarının yer aldığı bir toplu oyunlar kitabıdır. İçerisinde ki oyunların bir kısmını ayrı ayrı okumuş biri olarak böyle bir toplu oyun kitabını görmek beni çok mutlu etti. Tabi bazıları için kalın ve ağır bir kitap olacaktır ama bana göre böylesi çok daha güzel tek ciltte tüm oyunları var yazarın. Oyunlara tek tek değinmek istemiyorum. Alıp okunması taraftarıyım. Ama okurken şunu da göz önünde bulundurmak gerekli diye düşünüyorum. Oyunları bir Moliere ya da Shakespeare kitabı gibi okumamanız gerekiyor. Çünkü yazarların arasında üslup farklılıkları var. Anlatımlarda fark olduğu gibi yaşanan sosyal ortamda farklı. Hikayelerde yer verilen kimselerin durumları da hayatları da farklı. Bu yüzden buna göre bir yargılama yapmak çok yanlış olur. Genelde okuduğum yorumlarda hep bu karşılaştırmayı gördüm ve bana çok yanlış geldi. Bu tip bir karşılaştırma yapmak elma ile armutu karşılaştırmak gibi bir şey. Evet ikisi de meyve ama birinin adı elma diğerinin adı armut.


Albert Camus'un oyunlarını okumaya devam ediyorum. Her biri bir öncekinden daha farklı çıkıyor. Bu kitap beni ilk oyunundan Asturya'da İsyan'dan çok daha fazla etkiledi. Hem daha sürükleyici hem daha anlaşılır bir dilde anlatılmış. Albert Camus'un her kitabında alışılmış olan detayların oyunlarında fazla görünmediğini belirterek başlamak istiyorum. Sanki bir Yunan tragedyası okurmuş gibi okudum Caligula'yı. Normalde Albert Camus eseri tadı ile Yunan tragedyası tadının birlikteliği. Ortaya Caligula'yı çıkarmış işte. Beğendim mi? Hem de çok! Tavsiye etmekle kalmayıp, ısrar edebileceğim türde güzel bir kitap. Bir sonrakinde de aynı şekilde farklı bir ortama gideceğimizden eminim. Aslında klasik bir hikaye Caligula fakat işleniş mi dersiniz, üslup mu dersiniz ya da merak mı dersiniz bilemiyorum, bir şekilde içine çekiyor ve size kendisini anlatıyor.


Çalıkuşu benim yolda yürürken dahi okuduğum ilk romandır. Bir daha da yapmadım bu hareketi yanılmıyorsam, tavsiye de etmiyorum, çevreniz tarafından dışlanma sebebidir kendisi. Çalıkuşu'na dönersem, ne yazılır bu kitap hakkında bilmiyorum... Tefrika edileli doksan yılı geçmiş bir kitap fakat hala solmayan aksine gün geçtikçe daha da yeşeren bir kitap bu. Bu yüzden de hakkında yazılan, çizilen bir sürü yorum vardır eminim. Arama motoruna yazsanız konusu, karakterleri, hatta çekilen televizyon dizileri hakkında her türlü bilgiyi bulabilirsiniz. Sırf bu sebeple bu yazımda bunlardan bahsetmemeye karar verdim. Yalnızca kitabın etkisinden kurtulamadığım parçalarını yazayım en iyisi. Bilirsiniz, bu kitapta Kamran denilen bir adam var. Dizisini izlemedim ama Burak Özçivit'in canlandırdığını biliyorum bu yüzden genel olarak seviliyordur belki de bu karakter. Ne var ki kitap boyunca bu adama kanım ısınmadı hiç...Kitap boyunca hem İstanbul'da hem de Anadolu'da Feride'nin karşısına çıkan çıkar insanlarından pek de bir farkı yoktu bana göre. Ama kitabın sonlarında Feride'yi sahiplenen ihtiyar bir doktor vardı, bilmem hatırlar mısınız? O adamı hiç unutamam mesela. Feride için bu ihtiyar adamın şefkati, merhameti ve menfaatsiz muhabbeti uzun zamandır arayıp da bulamadığı umudu haline geliyor. Fakat el denilen engel burada da çıkıyor karşısına, aralarında kırk yaş olmasına rağmen aynı evde baba-kız gibi yaşamaları mümkün olmuyor. Kader, babası gibi gördüğü bu adamı kocası olarak düşünmek zorunda bırakıyor. Evlendikleri gece bu doktor bey ile Feride arasında geçen bir diyalog var ki, Feride'nin karşılaştığı insanlar, yaşadığı tüm kötü tecrübeler de okunmuşsa eğer insanın gözlerini dolduruyor... Kısaltarak diyalog şeklinde alıntılayacağım burayı, uzun bir kısım çünkü. Kitap boyunca öylesine insanlarla karşılaşıyorsunuz ki: aldatanlar, yaşına başına bakmayıp Feride'ye sarkıntılık edenler, dedikodu çıkaranlar, iftira atanlar... Feride sırf bu yüzden aynı yerde uzun süre kalamıyor hiç bir zaman. Çünkü o, genç, yalnız ve bağımsız bir kız ve istediği kadar masum istediği kadar temiz kalpli olsun, bunlar onu içine düşeceği derin yalnızlıktan kurtaramıyor. Ne var ki kitabın sonlarına doğru bile olsa, böyle bir adamla karşılaşmak hem Feride hem de okuyucu için unutulmayacak bir tecrübe. Sonunda ne olduğunu yazmayacağım doğal olarak ama okuduğunuz günlük tadındaki bu roman Kamran'a yazılmış bir roman. Feride'nin kendisi de söylüyor bunu. Sonunda hem onu hem de sarı çiçek lakaplı kadını affettiğini kendisi de söylüyor. Ben kitabı okurken, affedecek mi affetmeyecek mi, sonunda mutlu olacaklar mı olmayacaklar mı bunları merak ederek okuduğumu hatırlıyorum. Açıkçası Anadolu'da öğretmenlikle geçirdiği yılları hızlı hızlı okumuştum. Feride'nin İstanbul'daki renkli hayatını okumayı tercih eder gibi okumuştum. Ama şimdi aradan bir süre geçtiğinde ve dönüp kitaba baktığımda, İstanbul'daki renkli, canlı hayatı, Kamran'ı, Feride'nin mutluluğunu, yaramazlığını değil: onun Anadolu'da yaşadığı çetrefilli hayatı, çok erken kaybettiği küçüğünü, yalnızlığını, içinde kopan fırtınaları ve bu bahsettiğim kendisinden çok başkaları için yaşayan ihtiyar doktoru hatırladığımı fark ediyorum. Hayat da böyle bir şey galiba... Yolun sonuna geldiğimizde mutluluklarımız mı dadanır kafamıza yoksa atlattığımız sıkıntılar mı? Bunu da yaşayıp göreceğiz sanırım.


Fotoğrafçılık ile ilgili iseniz ve kült bir kitap okumak istiyorsanız karşınızda ki kitap doğru bir kitap. Fotoğrafçılık ile ilgili herhangi bir sohbette bile denk gelebileceğiniz bir eser. Roland Barthes gibi bir üstadın fotoğraf ile ilgili düşünceleri, fotoğrafa bakış açııs ve tabi ki değerlendirmelerini kendi standartlarınızla karşılaştırma şansını kaçırmamanız lazım. Kitap, yazarın belli bir sınıflandırma ile ayırdığı fotoğraflar ile ilgili bilgiler, daha doğrusu hissettirdiği hisler ile ilerliyor. Net, sabit, basma kalıp bir bilgi vermek yerine, insanın içine doğru mesajlar gönderen, bu mesajların ne anlama geldiğini söyleyen bir kitap. Sizin hissettiklerinizden çok yazarın ne hissettiğini anlıyoruz fotoğraflarda. Tabi bu durumda eğer yazarı bir doğru olarak kabul ederseniz, sizlerinde o fotoğraftan ne çıkarması gerektiğini öğrenmiş oluyorsunuz. Yok eğer Roland Barthes gibi düşünmüyorum, tarzı da bana göre yanlış diyorsanız o zaman ortaya farklı bir düşünceyi okumaktan başka bir şey kalmaz. Kitapta beni en çok etkileyen fotoğraflardan biri sokakta duran askerler ve arkalarından geçen rahibeler olan fotoğraftı. Görselde de kullandığım bu fotoğraf çok yaşayan bir fotoğraf. Sanki hala oradalar ve hala o yanlışı yapıyorlar gibiydi. Bir yerlerde bir asker görsem ve yüzlerinde bu ifade olsa hep aklımdan aynı düşünceler geçiyor. Bir şeyler yanlış gitmiş. Bu yanlış hala sürüyor. Bu yanlış yüzünden devam eden yanlışdan insanlar korkuyor ve kaçmaya başlıyorlar. Bu yanlışlıklar silsilesinin sonunda her zaman ama her zaman masum insanlar ölüyor. Bu fotoğrafta ki yerin ya da o yerde olan olayın sonucunda yazmıyorum bunları. Bu genel bir yanlışlar sonucu aslında. Bu sonuçları bugünler de bile görmüyor muyuz? Her gün, her yüzyılda yüzlerce kez görüyoruz, görmeye devam ediyoruz. Ama görmezden geliyoruz. O kadar çok geliyoruz ki hemde artık bir an geliyor bizlerde şaşırıyoruz. Bu yerler yer geliyor Gorazde oluyor, yer geliyor Filistin oluyor, yer geliyor Afganistan oluyor yer geliyor geliyor bizim dibimizde bir yerlerde bile oluyor. Evet işte bana da bunları anlatıyor bu fotoğraf Yazardan sonra bir de benden bir bukle olsun istedim. Peki ya sizde neler yaşatıyor? Sizlerde yazın buraya yorumlarınızı bakarsınız güzel bir şeyler yakalarız. Fotoğrafa olan bakışınıza katkısı olacağı kesin olarak düşündüğüm bu kült eseri, fotoğraf ile ilgilenen herkese tavsiye ediyorum. Roland Barthes'e katılıp, katılmamanız önemli değil. Önemli olan, gözlerimizin neyi nasıl görebileceğini görmemiz. O gözleri geliştirme vakti bence geldi.


Her neyse, tavsiye üzerine başladığım, Andrey Platonov'un Can adlı kitabı arayışlarımı bir nebze olsun söndürdü. Yazarın okuduğum ilk kitabıydı ve son olmayacağına da eminim. Can aslında bize öyle yakın, öyle içten bir kitap ki. İsimlerin, coğrafyanın, acıların farklı olmasının hiçbir önemi yok. Kitaptaki tüm karakterler, insan olmanın bütün inceliklerini, zorluklarını, sıkıntılarını barındırıyor; baktığınız her yüzde, okuduğunuz her kelimede kendinizden bir iz buluyorsunuz. Bir halk düşünün; kendi haline terk edilmiş, çektiği acılar sonunda uyuşmuş ve artık nefes almaktan başka yaşamaya dair hiçbir fonksiyonu yerine getirmeye niyeti yok... Düşünce yok, his yok... Yaşayan ölüler tabiri bu halk için yazılmış gibi adeta. Okuduğum en yumuşak üsluplardan birine sahip olan Can, insana dair her şeyi, yaşadığını sanmanın acısını, yokluğu, açlığı, öyle büyük bir sevgiyle anlatıyor ki, çoğu zaman içiniz ısınıyor ve canınızın sızladığını hissediyorsunuz.


Stalin rejimi tarafından yasaklanan, değeri bilinmeyen ve sakıncalı olarak görünen Rus yazar Andrey Platonov'un gerçekçiliği ile yüzünüze tokat gibi çarpan romanı. Can, başından sonuna kadar umudu ve herşeye yeniden başlamanın, yaşamın bitmek bilmeyen yaşama isteğini ve bunların değerini anlatıyor okuyucuya. Tabi bunu yaparken hiç yaşamak istemeyenleri, hayattan bıkmışları yani Can halkını gösteriyor. Can halkı, Sovyetler Birliği sınırları içinde bulunan, Özbekistan'la Türkmenistan arasında, çok sert iklime sahip coğrafyada yaşayan fakir ve göçebe bir halktır. Kitabımızın kahramanı ve umut simsarı Nazar Çagatayev de, Moskova'da öğrenimini tamamlamış, halkı sosyalizmle buluşturmak için devlet tarafından görevlendirilmiş bir halk çocuğudur. Vermiş olduğu bu mücadele sizi okurken bile dehşete düşürüyor ve zaman zaman tahammül sınırlarınızı zorluyor. Ama Çagatayev bıkmıyor usanmıyor asla vazgeçmiyor. Ve gün geliyor hedefine ulaşıyor. Ulaşıyor ama ulaşana kadar geçen bu zamanda çok şey görüyor çok şey kaybediyor. Fakat kazanılabilecek en büyük zaferi kazanıyor. Verdiği mücadelenin meyvesi olan yaşamı kazanıyor. Ek bir bilgi olarak şunuda belirtmek isterim. Sait Faik öykü ödülünü alan, Ahmet Büke'ye göre Can, dünyanın en iyi romanıdır. Rus yazarın değerinin bilinmediğini, yazılmış olan bu eserin en iyi roman olduğunu söyler. Çok bilinmeyen değerli yazar Andrey Platonov'u keşfetmeniz için bir fırsat niteliğinde olan Can adlı kitabı bir an önce okumanızı tavsiye ederim.


İyimserliğin üst noktalarında az biraz şuursuzca gezinen Candide, sürekli dolandırma derdinde olan her zaman ki insan görünümlü üç kağıtçılar, sözde din adamları, tarikat mensupları, soylular, soysuzlar, krallar ve sultanlar. Candide ile Voltaire hepsini masalsı bir anlatımla harmanlamış Voltaire ve bizlere inanılmaz akıcı bir eser bırakmış. Kitabın bir diğer özelliği ise, Candide'nin hikayesini anlatırken, gönderme yaptığı kimseler. Her bir göndermenin nedenini be sahibini araştırdığınızda karşınıza bir olay zinciri daha çıkıyor. Özellikle kendisini eleştirenlere çok güzel cevap vermiş Voltaire. Ahlak, insanlık, din ve dini kullananlara da denmesi gerekenleri sıralamış. Üstadın bu eseri sadece bir şeyi değil bir çok şeyi bir noktada anlatıyor. Candide, diğer Voltaire eserleri arasında sanıyorum en akıcı, en sürükleyici kitabı diyebilirim. Tabi bir diğer özelliği ise dediğim gibi göndermelerin bolluğu. Hatta bir zaman sonra şunu merak ediyorsunuz. Acaba bu gönderme kime yapıldı? Sahibi bu göndermeyi aldı mı? Aldıysa sindirebildi mi ne oldu? Tabi bu sorulara cevap vermek oldukça zor. O zamanlardan kalma bir kaç tartışmayı ve atışmayı biliyoruz. Ama hepsini değil elbette. Voltaire kitaplarının, mutlaka okunması gerekenlerden olduğunu düşünüyorum. Hem de hepsini bir değil bir kaç kez okunması gerektiğini. Ne demiş Voltaire; Bırakın okuyalım, ve bırakın dans edelim; bu iki eğlenceden dünyaya asla hiçbir zarar gelmez. Kendisine katılıyor, izindeyim demek istiyorum. Hoş, dans konusunda hiç bir bilgim yok ama olsun. Hem okuyun dans edin sonra tekrar okuyun, sonra tekrar sonra yine tekrar. Dünyanın en güzel tekrarını tekrar tekrar yapmanız dileğiyle.


Güzel bir kısa roman. Sürükleyici bir biçimde okunuyor. Carmen'in neler yapabildiğini anlatan bir kitap. Tabi burada konu sadece Carmen adlı bir çingenenin mi neler yapabildiği, yoksa kadınların isterlerse neler yapabildiği mi bilemeyiz. Kitabın sürükleyiciliği hakikaten çok güzel. Ne olacak diye düşünüyorsunuz ve elden bırakamadan okuyorsunuz. Zaten oldukça kısa bir kitap Carmen. Tabi burada çevirinin de etkisi çok büyük. Zaten çeviri ödülü almış çeviri yapan Nesrin Altınova. Hem de Türkiye'den bir ödül değil, Fransa'dan Uluslararası Çeviri Ödülü almş Carmen çevirisi ile. Bu büyük bir başarı. Kitabın içerisinde hem döneminin olayları, hem insanların aşk uğruna yaptıkları hem de insanları çıkarları için neleri göze aldıklarını okuyoruz. Bunları çok güzel bir kurgu ile toplamda yüz sayfadan kısa bir kitapta okuyoruz. İşin zaten en can alıcı noktası da bu gibi görünüyor. Kısacık bir kitapta bu etkiyi yapmak ve bu kadar güzel bir kurgu ile anlatılmak isteneni anlatmak. Kısacası ben çok beğendim. Yazarın neden bu kadar önemsendiğini ve döneminin önemli yazarları arasında olduğunu anladım. Özellikle bir çok yazarın, tarihçinin neden Prosper Merimee okunmalı dediğini anladım bu kitabı okuduktan sonra. Hatta önerenlerden biri de İlber Ortaylı'ydı yanlış hatırlamıyorsam eğer.


Çavdar Tarlasında Çocuklar , J.D. Salinger romanıdır. ABD`de 1945 ve 1946 yıllarında seri olarak yayımlandı. İngiltere ve ABD`de ise 1951'de bir kitap olarak basıldı. Birçok ABD eyaletinde, ahlak dışı olarak görüldüğünden uzun süre yasaklı kaldı. Geçen zaman içerisinde ise bir başyapıt olarak değerlendirilmeye başlandı. Hikaye ilk ağızdan yani Holden Caulfield tarafından anlatılıyor. Holden Caulfield'in üç gününü kapsıyor ve olaylar, Holden Caulfield okulu olan Pencey Prep`ten 1949 yılbaşı kovulmasıyla başlıyor. Daha önce üç okuldan daha kovulan Holden Caulfield, bu kez ailesiyle yüzleşmemek için eve gitmek istemiyor. Ne olsa büyük annesinden gelen harçlıklar sayesinde az da olsa ekonomik gücü vardır. Bundan sonra yaşanan olaylarda yurt arkadaşları ile yaşadığı kavga, taksici ile sohbeti, eski tarih hocası ile olan eşcincel tacize maruz kalması, kızkardeşi olan diyalogları gibi etkileyici ve kafanızda film gibi izlediğiniz unutulmaz satırlar var. Kaçırılmaması gerekn güzel bir kitap. Özellikle Charles Bukowski severler için biçilmiş kaftan.


Son dönemde, okuduğum en iştah ve kafa açıcı kitaplardan biriydi Cehenneme Övgü. On üç bölüm, soluksuz giden bir kitap. Daha önce neden okumadığımı bilmiyorum. Öyle tespitler, yorumlar var ki, dillendiremediğimiz ya da farkında olup hiçbir zaman konuşmadığımız şeyler üzerine şiddetli ve iştah açıcı yorumlamalar görüyoruz. On üç ayrı bölümde, gündelik yaşamlarımızda yaptığımız tüm eylemleri totalitarizm ile bağdaştırıyor. Hayat, ilişkiler, bireysellik, insana ait tüm konumlamalar üzerinde muhteşem bir eleştiri ve tespit zinciri. Ufuk açan bir rehber kitap diyebilirim belki. Defalarca kez okunması sindirilmesi gerekiyor diye düşünüyorum. Lakin tabi körü körüne değil. Belli bir bilinçle, karşı eleştiri oluşturarak. Elinizde ne varsa bırakın ve bunu okuyun diyebileceğim bir kitap.


Cennetin Anahtarları merak ettiğim bir kitaptı. Özellikle yazarının Michelangelo olması bu merakımı arttırıyordu. İş Bankası Yayınları da sağolsun basınca bu eseri, hemen okumalıyım dedim. Her ne kadar şiir kitaplarına karşı çekincem olsa da bu kitapta bu çekincenin gereksiz olduğunu düşündüm. Haklı çıktığımı şimdiden söylemeliyim. Sanatçının resimde gösterdiği performansın bir kısmı yazıya dökülmüş gibi geldi bana. Ama beklentileri yükselten cümleler kurmak istemem. Yazarın bir ressam olduğunu unutmamanız gerekiyor. Bir diğer konu ise şiir sanatında çeviri oldukça zor ve şiirleri anlamanın kendi dilinde bile çok zor olduğunu biliyoruz. Bu açıdan bakacak olursak, hem çeviri sıkıntıları, hem yazıldığı dönem hem de yazarının sanatının büyük bir kısmını resimlerine ve heykellerine aktardığını hesaba katarsak, şiirlerin çok iyi olduğunu söyleyebiliriz. Merak ettiğime değdi diyebilirim. Şiir değerlendirecek biri olmasamda beğendiğimi söyleyebilirim. Sanatçının, resim eserleri kadar mükemmel olmasalar da büyük bir sanatçı tarafından yazıldıkları belli. Böylesine kapsamlı bir çalışmayı hazırladığı için Talat Sait Halman'a ne kadar teşekkür etsek azdır. Ruhu şad olsun.