Eğer evlilik, tekeşlilik, sevgili olmak, bağlılık, sadakat gibi kelimelerle ilgili sorgulamak istedikleriniz ya da kaçırdığınızı düşündüğünüz noktalar varsa bu kelimelerle ilgili bu kitabı okumanızda fayda olabilir. Yok eğer benim için hepsi çok net sorun yok, hayatımda bu kelimelerin yerleri var ve bu kelimelerin ete kemiğe bürünmüş anlamları var diyorsanız bu kitabı ve bu yazıyı es geçin. Yazarımız Adam Phillips İngiliz bir psikoterapist. Londra Wolverton Gardens çocuk ve aile danışmanlığı merkezi'nde çocuk psikoterapisi bölümü başkanı. Aynı zamanda da yazar. Birçoğuna göre kafa karıştıran bir yazar. Bence okumakta fayda var. Ufkunuz genişliyor orası kesin. Farklı düşünceler her zaman iyidir. Farklı görüş açıları kazanmamıza, farklı insanların bakış açılarını görmemize ve empati yeteneğimizi genişletmemize olanak tanır. Bu sayede daha anlayışlı bir düşünce oluşacaktır diye düşünüyorum. Metis Yayınlarından çıkan Tekeşlilik okumaya değer bir kitap. Sırf bu bahsettiğim noktalar bile okumaya yeter. Aşağıdakilerde kitap ile ilgili fikir sahibi olmanız açısından bir kaç alıntı. Metis Kitap'ın sitesinden alındı. Herkes tekeşliliğe inanmaz, ama herkes inanıyormuş gibi yaşar. Herkes bağlılık ya da sadakat tehlikeye girdiğinde yalan söylediğinin ya da gerçeği söylemek istediğinin farkındadır. Herkes kendini ihanet ediyormuş ya da ihanete uğruyormuş gibi hisseder. Herkes kıskanır ya da kendini suçlu hisseder ve sonunda tercihinin acısını çeker. Cinsel kıskançlığı hiç yaşamıyormuş gibi görünen mutlu azınlık ise ya bundan ötürü hayrete düşer ya da böbürlenir. Hiç kimse dışarıda bırakılmışlık duygusunun dışında bırakılmamıştır. Herkes kendinden esirgenen şey konusunda saplantılıdır. Başka bir deyişle, tekeşliliğe inanmak, tanrıya inanmaktan pek farklı değildir. Bir oyunun kurallarını bir kere öğrenince, artık kendi performansımızı düşünmeye başlayabiliriz; oyunun kendisiyle ilgili bir kaygı duymamıza gerek kalmaz. Bazı şeyleri veri olarak alırız, ki geri kalanları da başka bir şey olarak alabilelim. Tekeşliliği veri aldığımız, onu kural kabul ettiğimiz için böylesine bir sorundur sadakatsizlik. Belki de sadakatsizliği veri almalıyız, onu taciz olmadan, rahatlıkla varsaymalıyız. O zaman tekeşlilik hakkında düşünebiliriz artık. Tıpkı tekeşliler gibi kendilerini daha iyi bir hayata gönülden adamış olan çokeşliler de birer idealisttir. İkisini de umut altüst eder, teminattan dehşete kapılırlar, kendi zevklerine hayrandırlar. Onları birbirinin karşısına dikmekte acele etmeyelim. En iyi hallerinde, ikisi de sinizmin düşmanıdır. İnsanın hevesini kıran siniklerdir, çünkü daima hayal kırıklıklarına öncelik tanırlar. Sadakatsizlik, cinsellik dramıyla ilgili olduğu kadar hakikati söyleme dramıyla da ilgilidir. Hakikati düşünmemizin, dürüstlükle iyiliğin çeliştiğini fark etmemizin tek nedeni cinselliktir. Başarılı yalan, sinir bozucu bir özgürlük yaratır. Bize, ne yaptığımızı kimsenin bilmemesinin mümkün olduğunu gösterir. Başarısız yalan yakalanma isteği kelimelerle neler yapabileceğimizden korktuğumuzu açığa çıkarır. Başka bir deyişle, yalan, bir takım olasılıkları el altında tutma yolundan ziyade, bu olasılıkların ne olduğunu keşfetmenin yoludur. Sadakatsizlikten korkmak, dilden korkmaktır. Güzel görünen çiftlerin güven, hatta ilham verici olabilecekleri yer burasıdır işte. Kendilerinin başına da sık sık geldiği gibi, biz de onların güzellikleri tarafından pusuya düşürülürüz, kısacık bir süre için de olsa, onlarla suç ortaklığı yapar, onlar gibi utanmaz oluruz. Saklayacak hiçbir şeyimiz olmaz. Güzel görünüş, depresyona karşı en iyi kültürel ilacımızdır. Gösterinin devam etmesini sağlar. Hayatımızın en başında, varkalma uğraşı bizi tekeşliliğe benzer bir şeyin içine sokar. Büyümemiz ise sadakatsizliğe benzer bir şeyin içine . Bu yüzden, tekeşlilik üzerine düşündüğümüzde hala çocukmuşuz, hiç yetişkin olmamışız gibi düşünürüz. Yetişkinlerin tekeşlilik hakkında ne düşündüklerini bilmeyiz. Kendimizin belirli versiyonlarını başka insanların zihinlerinde tutmak için çok uğraşırız; tabii ki daha az çekici olan bazı versiyonlarımızın başkalarının zihnine girmemesi için de. Ama gene de karşılaştığımız herkes, biz beğenelim beğenmeyelim, bizi icat eder. Gerçekten de, bizi başka insanların varolduğuna, bizden ne kadar farklı olduğuna en fazla ikna eden şey, onlara söylediklerimizden çıkarsadıklarıdır. Hikayelerimiz ağızdan ağıza dolaştıkça tanınmaz olur. Yanlış tanıtılmak, kabul edemediğimiz bir versiyonumuzun bir icadın bize sunulmasından başka bir şey değildir. Ancak, başkalarının bizi kendilerince icat etmesi, bu kadar çok farklı görünümümüzün olması, gözümüzü korkutur. Deli gibi bu sayıyı azaltmaya, aslında kim olduğumuzun hikayesini dolaşımda tutmaya çalışırız. Bu bizi, belki de her şeyden daha fazla, özel bir tek eşin kollarına atar. Tekeşlilik kendimizin versiyonlarının sayısını minimumda tumanın yollarından biridir. Ve tabii kendimizi bazı versiyonların diğerlerinden daha hakiki olduğuna, bazılarının gerçekten özel olduğuna inandırmanın yolu. Yaşayabileceğimiz tek gelenek, şimdiki andır. Gene de hayatlarımızın çoğunu hevesle, değişeceğimizi umarak, bir şeylerin beklentisiyle geçiririz bir yandan da bunun olmasını engellemek için elimizden geleni yaparız. Kendimizi gerçekten gevşemiş, doğru dürüst rahat hissettiğimiz tek zamanın geçiş dönemleri olması bundandır işte; zamanın işin içine katılmasına o zaman izin veririz. Sadakatsizlik, değişime verdiğimiz bir başka addır; bir inanç değişikliğine, bilebileceğimiz tek değişime. Kendimize olan sadakatsizliğimizle besleniriz.


Tespih Ağacının Gölgesinde, Harper Lee'nin Bülbülü Öldürmek adlı kitabının devam niteliğinde. Yazarın Bülbülü Öldürmek'ten tam 55 yıl sonra kaleme aldığı bu romanında, Scout artık kocaman bir kadın olmuştur. Kendi ayakları üstünde duruyor, New York'ta yaşamını sürdürüyordur. Fakat bir gün Maycomb'a, kendi kasabasına döner. Her şey yerli yerinde değildir, tabii. Abisi Jem'i kaybettikten sonra babası Atticus zor zamanlar geçirmiş, Scout'un gönül bağı kurduğu Henry'yi oğlu yerine koymuştur. Fakat Scout tıpkı çocukken olduğu gibi toplumsal dogmalara karşı durmaya devam etmektedir. Babasını çocukluğundan gelen bir alışkanlıkla, insandan öte, asla hata yapmayan, her zaman en doğruyu bilen bir makine olarak görmektedir adeta. Çok zaman geçmeden anlar ki Maycomb onun orada olmadığı dönemde çok değişmiştir. İnsanlara anlam veremez, tanıdığını zannettiği aile bireylerinin değişimi onu şok eder. Babasının bir insan olduğu gerçeğiyle yüzleşmesi aslında kitabın ana temasını oluştururken, geçmişe dönüşlerle Dill, Jem ve Scout'un çocukluk maceralarına dair daha fazla sahneyle de tanışma imkanımız oluyor. Kitabın özellikle sonları insanı derinden etkiliyor. Yaşlanan ve güçten düşmeye başlayan Atticus ve artık 26 yaşında bir kadın olan Scout'un konuşmaları uzun zaman hafızalardan silinmeyecek cinsten. Öncelikle, dilini tut. Bir erkekle tartışma, özellikle de alt edeceğini biliyorsan. Bol bol gülümse. Kendini kocaman hissetmesini sağla. Ne kadar harika bir erkek olduğunu söyle ve ona hizmet et.


The Witcher serisi, alışılmışın dışında bir çizgi roman ararken karşıma çıktı. Zombi, ejderha, süper kahraman vs. gibi kilişelerden sıyrılıp, kaliteli bir şeyler okumak isterken, güzel bir zamanlama ile The Witcher'a başladım. Başlar başlamaz fark ettim ki, normalin dışında karanlık bir atmosfer beni bekliyor. Her sayfasında ayrı bir özenin yer aldığı Witcher, hikayesiyle birlikte karanlık atmosferin içinde sürüklemeye başlıyor. Video oyundan çizgi romana gelen başarılı bir çizgi roman olduğunu görüyorsunuz ilk bir kaç sayfada. Hikaye çok klasik başlıyor aslında. Bir avcı bir balıkçıya rastlıyor ve karşılaşılan balıkçının hikayesi etkiliyor avcıyı. Kahramanımız Geralt, daha doğrusu meşhur canavar avcısı Geralt. Ve bizi bir ormandan geçerek bir konağa götürüyor. Fakat burada fark ediyoruz ki bu ormanda yürümek de o konağa yaklaşmakta bizi geriyor. Çizgi romandan bile bu hissi bize verebiliyor. İşte bu gerçek bir başarı. Rahatsız rahatsız devam ediyoruz. Yolda oldukça çirkin ve tehlikeli yaratıklarla karşılaşıyoruz. Bir şekilde konağa atıyoruz kendimizi. Burada balıkçının ölen karısını arıyoruz ve buluyoruz. Fakat ölen karısı, olayların anlatıldığı gibi olmadığını anlatıyor. Tabi bu arada birçok yaratık görüyoruz ve inceliyoruz. Fakat bu konakta en dikkat çekici şey camlar. Camlar sürekli olarak değişiyor ve bize birşeyler anlatmaya çalışıyor. Çizgi romana adını veren bu camların ayrıntısı benim en çok hoşuma gidenler arasındaydı. Çizgi roman sevenlerin kaçırmayacaklarını düşündüğüm The Witcher'ı korkudan hoşlanan, çizimlerle ürkmeyen kişilere de tavsiye ediyorum.


Gölgeler Meclisi serisinin ikinci kitabı Tilkiler Kralında, Tal Hawkins'in macerası kaldığı yerden devam ediyor; bu kez daha karanlık, daha zorlu ve çok daha karmaşık olarak. Tal, ailesini katleden adamdan intikam almaya kararlıdır. Ancak şartlar onu nefret ettiği ve öldürmeye ant içtiği bu adama sadakat yemini etmek zorunda bırakır. Tal yeteneklidir, gerçek bir kılıç ustasıdır, iyi dövüşür ve aynı zamanda hem dikkatli hem de zekidir. Kitabın ilk kısmında sıkıldığımı, konunun kısır döngüye girdiği düşüncesine kapıldığımı söylemek zorundayım. Hatta serinin fantastik arayan bir beyni doyurmayacağı yönünde fikirlerim de olmadı değil. Fakat sonra ikinci kısma geçtim ve tabiri caizse soluksuz okudum. Demem o ki başlardaki bütün kötü fikirlerime, hatta ilk kısmı uzun aralıklarla okumama rağmen, kitap sonunda beni hayal kırıklığına uğratmadı ve oldukça etkiledi. İkinci kitabın sonu da oldukça ilginç bir yerde bitti. Serinin son kitabı olan Sürgünün Dönüşü'ne en kısa zamanda başlayacağım ama bir yandan da sonuna geldiğim için üzülüyorum. Savaş, entrika, fantastik, intikam ve macera arayışı içindeyseniz, Gölgeler Meclisi bunların tamamını bulabileceğiniz bir seri.


Paul Auster bizi bir köpeğin bakış açısı ile başbaşa bırakıyor. Evet bize dünyayı bir köpeğin bakışı ile gösteriyor. Bunu bazen hüzünlü bazen neşeli ama genellikle üzücü yapsada bir yerlerimizde birşeyleri titretmeyi başarıyor ve Bay Kemik için düşünmemizi sağlıyor. Hem de en kötüsünü en beklenmeyenlerini. İnsanın en berbat en gaddar en sadist en en en olduğunu tüm canlıların anlaması dileğiyle! Kemik Bey, hayatın en büyük ayrıntısını çözmüş durumda. Ama çevremize baktığımızda ne yazık ki bunu çözen insan göremiyoruz. Kitabımızın kahramanı Kemik Bey, sahibi Willy ile dünyayı tanımış ve kendine göre doğrular yanlışlar bulmuş bir köpektir. Fakat Kemik Bey sahibini kaybedince işler biraz değişiyor. Kemik Bey artık hayatla yalnız başına mücadele etmek zorundadır. Aslında bunu çok iyi bir şekilde yapabilmesi lazım. Çünkü zeki bir köpektir Kemik Bey. Eskiden küçümsediği sokak köpekleri ile aynı durumda olmanın verdiği acıyı içine atmış, unutmaya çalışmıştır. Başarılı olabildiği noktalar vardır ama canı fena halde sıkılmaktadır. Uzun bir yürüyüş sonrası, derbeder bir şekilde yolun kenarında dinlenirken sesler duyar ve seslerin yakınına gider ve bir aile ile karşılaşır. Aile onu, o aileyi çok sever. Artık bir ailesi vardır tıpkı eski günlerdeki gibidir herşey. Fakat bu yeni yaşamında yeni sorunlar onu beklemektedir. Bir köpeğin gözünden verilen eleştiriler ve bizim dünyamıza bakan bir köpeğin yaşadıklarının anlatıldığı Timbuktu, oldukça güzel bir roman. Özellikle hayvanseverleri çok etkileyecektir diye düşünüyorum.


Huckleberry Finn'in Maceraları adlı kitabı okumaya başlamıştım. Fakat bir kaç sayfa sonra farkettim ki bu kitaptan önce okunması gereken bir kitap var. Tom Sawyer'ın Maceraları. Mark Twain bunun gerekliliğini önceki kitaba olan referanslarla söylüyor bizlere. Ben de hemen Tom Sawyer'ın Maceraları ile başladım. İyi ki başlamışım. Tom Sawyer adlı yaramaz ama zeki bir çocuğun başından geçenler. Bunun yanında geçtiği dönemin Amerikası ele alınmış. Toplumsal işleyiş, kölelik, dini ve batıl inançların etkileri gibi konuları cımbızla ayıklar gibi ayıklayabiliyorsunuz. Oldukça akıcı bir kitap. Bir kaç saat içinde bitirebileceğiniz, ama keşke bitmeseydi, biraz daha devam etseydi diyeceğiniz bir kitap. Hem Vasconcelos'a yakın bir tat hem de Jack London'a yakınlaşan bir tat almak için okunması gereken yazarlardan biri Mark Twain. Belki de bana öyle geliyor emin değilim elbet. Ama her halükarda güzel bir kitap Tom Sawyer'ın Maceraları.


Tormesli Lazarillo yazarı bilinmeyen bir eser. Yazıldığı dönemde yazarı ölümden korkmuş ve adını açıklamamış. Yerinde bir karar vermiş tabi. Bunca geçen zamandan sonra bile halen bilinmiyor. Keşke bilinseymiş tabi. Bu kadar güzel bir kitabı yazan kimseyi bilmeyi isterdim. Tormesli Lazarillo bende Şeker Portakalı'na benzer bir etki verdi. Tamam onun kadar değil elbette ama az biraz o tatta gibi geldi. Hikayeler aslında benzer değil. Ama kitabın kurgusu, işlenişi ve tabi kahramanımız Lazarillo'nun hareketleri bana çağrışım yaptı. İyi ki de yaptı çünkü kitaba olan ilgim bir anda on kat arttı. İşin aslı kitaba başlarken hiç bir fikrim yoktu. Beklentilerim de sıfırdı. Ama iyi ki böyle olmuş diyorum. Kitaba başladım ve bitirmem bir kaç saatimi aldı. O kadar sürükleyici o kadar güzel bir kitaptı ki okumaya doyamadım inanın. Can Yayınlarının böylesi bir eseri bulup, dilimize kazandırmış olmalarından dolayı kendilerine ne kadar teşekkür etsek azdır. Çok ama çok güzel bir kitap. Mutlaka ama mutlaka başlamanızı tavsiye ederim. Ha kitaptan hiç bahsetmedim. Neden derseniz işin büyüsü bozulmasın diye düşündüm. Ama sizleri az biraz daha meraklandırmak için kitabın konusu ile ilgili şunu söyleyebilirim. Bir çocuğun başından geçenler. Belki de şu daha iyi olabilir; efendisine hizmet eden Lazarillo'nun maceraları. Tabi bu efendiler arasında ne saygıdeğer meslekler var sormayın... O kısım artık sizde.


Charles Bukowski'nin bir çok kez söz ettiği bir yazar John Fante. Toza Sor ise John Fante denilince akla gelen ilk kitaplardan. Neden bu kadar söz edildiğini anladım kitabı bitirdikten sonra. Sürükleyici ve elden bırakmadan okunan bir kitap. Kendinden bahseden, kendi halinde, yavaş yavaş ilerleyen bir kitap Toza Sor. Aynı zamanda nedensiz bir hüzün barındırıyor. Anlaması zor ama nedense kitabı okurken bunu çok bariz olarak fark edebiliyorsunuz. Mutlu bir anlatımda bile o tat geliyor bir şekilde. Tıpkı yıllar öncesini hatırlatan bir fotoğrafa bakmak gibi. Toza Sor, bu bakılan fotoğrafların albümü gibi. İçinde yüzlerce fotoğraf olan albümlerden. Tabi aralarda yazılarda var uzun uzun alınan notlar var. Ama en önemlisi çıplak hayat var. Her ne kadar bizim kültürümüzden kilometrelerce uzakta yaşanan bir hayatta olsa, benzer olmuşları görüyoruz. Aynı zamanda aynı olmayan binlerce hayattan sadece bir tanesi. Ama bu hayat yazar olmaya uğraşıyor. Hemde en kötü şekilde ilerleyerek. Kitabı okurken kahramana daha doğrusu kitabın baş karakterine sürekli olarak sinir oldum. Çünkü tam bir aptal gibi davranıyor ve sürekli olarak aptal durumuna düşüyor. Kitabın kahramanı dediğim Bandini bu arada. Sahte isim. Kendisi de çok gerçek değil zaten. Ama bir şekilde iyi de denebilir. Bilemiyorum bu zor bir karar. Ama bildiğim tek bir şey var o da son satırları okurken o kitabın havadan yere doğru düşüşünü ve o an o kadın orada olsaydı ne hissederdi acaba diye düşündüm. Elbette hiç bir şey hissetmezdi o kadın. Ama okurken siz çok şey hissedeceksiniz. Gerçekten güzel bir kitap okumak istiyorsanız John Fante'nin Toza Sor'unu tavsiye ederim.


Trakhisli Kadınlar, Sophokles'in Trakhis bölgesinde geçen tragedyasıdır. Antik Yunan tiyatrosunun önemli eserlerinden biridir. Herakles'in ölümünün anlatıldığı eserde, aynı zamanda karısı Deianeira'nın kıskançlığı ve baş vurduğu akıl almaz yolun sonunda yaşananları anlatır. Kocasını çok fazla kıskanan ve onun kendisine yeniden bağlanması için herşeyi yapmaya hazır bir kadının, doğru yaptığını sandığı şeylerin ne kadar yanlış olduğunu görürüz. Herakles'in karısı Deianeira, bir süre haber alamaz kocasından. Hayatta olup olmadığından bile bihaberdir. Hayatta olduğunu öğrendiğinde ise çok mutlu olur. Fakat bu mutluluğu bir kral kızıyla birlikte olduğunu öğrenince yok olur. Dünyası kararır. Ne yapacağını bilemez bir durumdadır. Aklına ona verilen değerli bir hediye gelir. Bu hediye öyle bir hediyedir ki istediği şeyi yapabileceği bir büyüdür. Uzun bir zaman önce öldürülen mitolojik bir yaratığın ölen kanıdır bu. Fakat bu öldürülen yaratık iyi bir yaratık değildir ve katilinden intikam almak istemektedir. Deianeira bunları bilme bunları düşünemez hatta çoğu zaman düşünmez bile. Hemen Herakles'e bir gömlek gönderir ve gömeleğe bu kandan sürer. Bu kandaki büyü ile Herakles'in aşkını yeniden alacağını düşünmektedir. Fakat elçi gömleği Herakles'e verdiğinde ve Herakles gömleği giydiğinde herşey ortaya çıkar. Herakles yanmaya başlar için için yanmakta ve gömleği çıkartamamaktadır. Herakles'in oğlu bu sahneyi görür ve hemen elçiye sorar bu gömleğin nereden geldiğini. Elçi gömleği annesinden yani Deianeira aldığını söyler. Deianeira, oğlundan bunları duyunca intihar eder ve hayata gözlerini yumar. Aiskhylos, Sophokles ve Euripides üçünün eserlerinin arasında en iyisi ya da en başarılısı olarak görülen Sophokles'in ne yazık ki 120 den fazla eseri olmasına rağmen günümüze kadar sadece yedi eseri gelebilmiştir. Bu eserler; Aias, Antigone, Trakhisli Kadınlar, Kral Oidipous, Elektra, Philoktetes, Oidipous Kolonos'ta şeklindedir. Antik Yunan tiyatrosunda tragedya yazarlarından okumayı çok seviyorum. Kaliteli ve düzgün bir çeviriyi hep ararken imdadımıza İş Bankası Kültür Yayınları yetişti. İş Bankası Kültür Yayınları, Hasan Ali Yücel Klasikleri Dizisi sayesinde hepsini okuyabileceğiz. Sophokles'in günümüze kadar gelebilen nadir eserlerinden biri olan Trakhisli Kadınlar'ı tavsiye ederim.


Herkesin ama herkesin oluması gereken kitaplar arasında olduğunu düşünüyorum Tüfek, Mikrop ve Çelik'in. Son zamanlarda çok popüler olan sapiens gibi taraflı ve eksik bilgilerin yer aldığı bir kitabı okumaktansa böylesi bir kitabı okumak çok ama çok daha faydalı olacaktır. Kitabın, kafanızda oluşmuş, unutulmuş bir çok soruya cevap verdiğini söylemeliyim. Özellikle benim için bir kaç önemli soruyu yanıtladı ve nedenlerini açıkladı. Okuması çok kolay bir kitap ama çok fazla konuya değindiğinden biraz geniş bir zamana yaymanız iyi olabilir. Bir ayı geçen bir sürede tamamladım ve arada bir çok kitap okudum. Bu şekilde ilerlenince kitaba daha iyi doymuş oluyorsunuz. Sadece antropoloji ile ilgilenenlerin değil, neyin nasıl olduğunu ve neden böyle geliştiğini soran ve sorgulayan bu eşsiz kitabı tavsiye ederim.


Okuduğum en iyi Sait Faik öykülerini barındıran kitap Tüneldeki Çocuk oldu. Kitabın başından sonuna kadar sıkılmadan bir çırpıda okunan öyküler var. Bu öyküler herhangi bir insanı konu alan, herhangi bir hayattan öyküler. Ama okudukça elinizden bırakamayacağınız hayat parçaları öyküler. Sait Faik öykülerinde okumaya başlar başlamaz kendinizi kitabın içinde bulursunuz. O anlatılan anda yaşar, o zamanın gerekliliklerini benimser, o zaman göre yaşarsınız kısacası. Hiç bir şey size yapay gelmez. O yaşantılar o hayatlar sanki sizin gözünüzün önünde akar gider. Bunu hemen hemen tüm öykülerinde görebilirsiniz Sait Faik'in. İşte Tüneldeki Çocuk'ta aynen böyle bir kitabı yazarın. O kadar bizden, o kadar içten, o kadar güzel kitap. Bir kez değil bir kaç kez okuma ihtiyacı hissettiren, okumaktan büyük bir haz aldığınız kitaplardan. Eğer Sait Faik okumaya yeni başlayacaksanız bence bu kitabı seçin ilk okuma olarak. Çünkü bu kitaptan sonra tüm kitaplarını okumak isteyeceksiniz.


Türkçe tercümesiyle 2004'te basılmış olan elimdeki bu kitabın hikayesi oldukça gerilere gidiyor. İçeriğinden önce bu hikayeden söz etmek gerektiğini düşünüyorum. Bu kitabın orijinali, 16. yüzyılda yaşamış, Türkiye'de, yani Osmanlı İmparatorluğu'nda Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Avusturya Sefiri olarak görev yapmış olan Ogier Ghiselin De Busbecq'in ülkemiz ile ilgili gözlemlerini yazdığı dört uzun mektuptan oluşuyor. Mektupları ülkemizde elçilik yaptığı 1554-1562 tarihleri arasında yazıyor. Bir asilzade olan Busbecq, zeki, iyi eğitimli Klasik dilleri ve Eski Çağ Tarihini çok iyi biliyor-. Avusturya ile Osmanlı Devleti'nin gerilimli ilişkilerinin olduğu bir dönemde elçi oluşu kabiliyetlerine yeterince delalet ediyor. Busbecq mektuplarını Latince yazmış. Bu mektuplar, ilk kez Türkiye Mektupları ismiyle 1939'da, 1694 ve 1927'de yapılan İngilizce tercümelerinden Türkçe'ye çevirilerek neşrediliyor. Daha sonra 1953'te Kanuni Devrinde Bir Sefirin Hatıratı ismiyle neşrediliyor. En iyi İngilizce tercümesinin The Turkish Letters of Ogier Ghiselin de Busbecq, Imperial Ambassador at Constantinople 1554-1562 ismiyle 1968'de Oxford'da basıldığı belirtilmiş. Busbecq bir bürokrat olmasının yanı sıra bir seyyah. Elçiliği döneminde Türkiye/Osmanlı topraklarında epeyce dolaşıp gözlem yapmış. Bu gözlemlerini paylaştığı mektupları oldukça ilginç tespitlerle dolu. Aktardığı bu bilgilerin tarihi değeri büyük. Bu kitap Osmanlı'ya ait o dönemin politik, askeri, ekonomik, ve sosyo-kültürel yapısına dair gözlemleri, tespitleri içeriyor. Bu eğitimli bürokrat seyyahın hatıralarından gerek Türkler, gerekse o dönemde bu topraklarda yaşayan çok sayıdaki diğer milletlerin yaşayış tarzlarına dair ayrıntıları, seyahatları sırasında yazarın başından geçenleri, gerek Osmanlı'nın yönetiminde yer alan şahsiyetler, gerekse halka dair gözlemlerini okuyabiliyoruz. Bu kitap, o dönemdeki bir Batılının, o dönemdeki bize dair bakışını yansıtması açısından kayda değer.


Malum geçen aylarda Türklerin Tarihi birinci kitabı okumuştum. Orada Osmanlı öncesi durum ve Türklerin orta asyadan göçüyle başlayan dünya tarihini okumuştuk. Bu kitapta ise Osmanlı'nın bir imparatorluk haline gelmesini, yükseliş dönemine geçine kadar olan kısmını inceliyoruz. Balkanlar ve balkanların Türkleştirilmesi, bütünlüğün sağlanması, Ankara savaşından sonra yaşanan fetret devri gibi bir sürü konuya değinilmiş ve bir çok boşluğu da kapatan ve hatta başka kitaplara kapı açan bir bilgilendirme söz konusu. Kitabı okumak, İlber hocanın dersine yada söyleşisine katılmışız gibi bir his yaratıyor. Okumuyor adeta dinliyoruz. Bu yüzden okunabilirliği kolay ve çabuk kavrayabildiğimiz bir kolaylık sağlanmış. Bu iki seri, aslında derinlemesine girilmesi gereken bir tarihin, yüzeysel yada özeti gibi de diyebileceğimiz bir özgünlükte.


Ve sonrasında bu yoğun ve yılgın kafayla, yok efendim var olmanın felsefesidir, amaçsızlıktır vs. diye düşünürken bende büyük bir eksiklik olan tarihe yönelmek gerek diye düşündüm. Malum bütün anlaşmazlıklarımız temel bir tarih bilincimiz olmadığından da çıkıyor. Herkes bir şey biliyor. Bende bu cahil hevesimle, bakalım İlber hocamız ne demiş diyerekten kendi tarihimizi okumaya başladım. Bu kitap, Türklerin, tarih sahnesine ilk ne zamanlar çıktığına dayanıp, orta Asya'dan Anadolu'ya göçünü anlatan ama öte yandan bir bütün olarak dünya tarihine ve oluşumlarını da derin bir bilgi ve yorumla sunuyor. Kitabın okunuşu ise çok basit, soru ve cevap. Kesinlikle okullarda, ya da orta sınıf çağındaki talebelere de okutulması gereken bir kaynak. Bizim gibi cahil bir halka en temel bilgileri verir iken bu bilgilerin derinliği merak uyandırıyor. Bilinç oluşturmak için çok hoş bir derleme. Biraz detaya girmeye çalışırsam mesela, alfabemizin gelişmesini, Sasaniler, Karahanlılar, Gazneniler ve sonrasında kocaman bir Selçuklunun tarihi, şehir hayatı bakımından, bürokrasisi tarafından ilişkileri anlatılıyor. Sonrasında da ikinci kitabın ön girizgahını yapıyor ve Osmanlının kuruluş zamanını, orta Asya ve Anadolu'nun durumunu da inceliyor. Bu kaynak kitabı okuması kolay, hem ağır değil, hem bilgilerimizi güncellemek ve merak uyandırması açısından önemli bir kaynak. Timaş yayınlarından çıkan kitap 320 sayfa.


Ayşe Kulin'in genel olarak yazdığı romanlardan oldukça farklı bir tarzda yazılmış olan distopik romanı Tutsak Güneş.. Yuna sorunlarının kökenine inerken geçmişiyle yüzleşir, daha önce görmediği, görmek istemediği ya da sorgulama gereği bile duymadığı baskıcı rejimi yavaş yavaş yakından tanımaya başladığı yeni bir uyanış dönemine geçer. Bu süreçte Yuna'nın sorgulamaları ile beraber olaylar hızla gelişir ve Yuna da yanlış giden düzeni değiştirmek için üzerine düşen sorumluluğu almaya karar verir.. Roman akıcı dili, heyecan verici ve sürekli gelişen olay örgüsüyle bir çırpıda okunan, merak edilen, keyifli bir anlatıma sahip. Romanı eleştirel ele alırsak boşlukları, rahatsız edici noktaları yok değil. Ama bir 1984 de beklememek gerek. Ayşe Kulin'in belli bir okuyucu kitlesi var ve bu roman o kitleye pek hitap etmeyebilir. Distopik tür sevenler içinse çok fazla tatmin edici olmayabilir. Ama her şeye rağmen yazar için her bakımdan cesur bir deneme olduğu ortada. Zira Kulin bu romanında Gezi Olayları başta olmak üzere ülkemizin yaşadığı politik sürece de bol bol gönderme yapmaktan hiç çekinmemiş.


Öykülerle ilgili çok fazla detaya girmeyeceğim. Sadece anahtar kelimeler verebilirim sizlere. Zaten Patrick Süskind tarzını seviyorsanız, Koku gibi bir eseri okuduysanız ve etkilendiyseniz, Patrick Süskind'in diğer tüm kitaplarıda size iyi gelecektir. Nedendir bilmiyorum ama beni en çok etkileyen ve en çok evet bu bu zamanlarda da oluyor dediğim, sanatçılar bunlara önem vermemeli dediğim bir öykü oldu. Aklınıza hemen Stefan Zweig'in Satranç'ı geldi değil mi? Yok değil. Ama tattan çok uzakda değil. Patrick Süskind okumaya yeni başlayacaklar için sözlük jargonunda bir tavsiyede bulunmak isterim. Özellikle en iyisinden daha doğrusu en etkileyici olandan başlamak isteyenler için Koku'yu öneririm. Yok ben vurucu darbeyi en sonda görmek istiyorum derseniz o zaman size Koku'yu sona bırakmanızı tavsiye ederim. Kontrabas, Güvercin, Aşk ve Ölüm Üzerine ve Herr Sommerin Öyküsü, Koku yazarın Türkçe'ye Can Yayınları tarafından çevrilmiş diğer kitapları. Bunların hepsini bünyeye sindirilmesinin gerektiğini düşünüyor ve tavsiye ediyorum. Sürüklenerek hızlı bir şekilde okuyacağınız çok güzel bu üç öyküyü tavsiye ederim.


Üç Büyük Usta ile bir ilk daha gerçekleşti. Elbette Stefan Zweig'in kalemi, Nafer Ermiş'in çevirisi ile. Biyografi kitapları okumayı sevmezdim. Ama dedim ya bir ilk oldu diye artık seviyorum. Stefan Zweig yazmışsa zaten o kitap elden bırakılmıyor biliyorum ama biyografi kitabı ile bunu sağlayabileceğini inanın bilmiyordum. Bir kez daha hayran kaldım büyük ustaya. Bir kez daha ah dedim. Ah ne acelen vardı, biraz daha bekleyemezmiydin canınına, canınıza kıymak için. Üç Büyük Usta, Stefan Zweig'in Balzac, Dickens, Dostoyevski'den bahsettiği eseri. İlk olarak Balzac ile başlıyor. Çok uzun sürmeden Balzac'ı tanımakla kalmıyor, sanki karşınızda olsa tüm detayları ile karakterini görecekmişsiniz gibi biliyorsunuz Balzac'ı. Sonrasında Dickens geliyor. Dickens konusunda önceden bir düşüncem, fikrim vardı. Hepsinin ne kadar doğru olduğunu görüyorum. Ne çok sevdiğim ne de sevmediğim yazarlar arasındaydı, yeri değişmedi. Balzac'da durum farklı tabi Balzac her daim hayranlığımı kazanmış bir ustaydı. Çeviri sorunları yüzünden neyi, nasıl demek istediğini anlamıyordum. Ama Türkiye İş Bankası Yayınları yetişti imdadımıza ve bize Balzac eserlerini, en iyi çevirilerle sunmaya başladı. Dickens'dan sonra bir usta geliyor ki kitabın üçte ikisinden fazlası ona ayrılmış. O usta Dostoyevski. Söylenebileceklerin kelimelere dökülmesini zorlaştıran yegane usta yazar. Her kitabında tadını kanınıza akıtan bir yazar. İliklerinizde verilen her ne ise onu hissettiğiniz yazar. Yeri geldiğinde acı yeri geldiğinde hüzün yeri geldiğinde nefret ama her zaman hayatın en gerçeği, en olması gerektiği gibi olanı, en serti geçiyor size. Tam düşündüğüm gibi aktarıyor büyük usta Dostoyevski'yi bize Zweig. Birkaç şey daha öğreniyorum tabi. Bu öğrendiklerime hem şaşırıyorum hem de kusur bulmuş bir fırsatçı gibi seviniyorum. Onun da insani kusurları varmış diyorum. O da ben gibi insanmış diyorum. Ama çok farklı mertebede çok farklı bir anlatımdaymış. Tam düşündüğüm gibi diyebilir bu satırları okuyan her insan. Herşeyin basitleştirilmiş bir bayatlıkta olduğunu anlamak için alim ya da çok zeki olmadığı bir dünyadayız aslında. Hala neyin peşinde olduğumuzu çözebilmiş değilim. Hangi ırk, hangi din, hangi dil, hangi renk, hangi politika? Bunlar ne? Ya da bunlar neden? Daha fazla mide bulantısından başka bir şey değil asla! En duygulandıran satırlar ise buradakiler oldu. Düşünsenize çok yakın bir mesafede bu iki dev beyin, iki büyük usta. Ama yan yana bile geçseler birbirlerini tanımadılar. Asla bilemediler birbirlerini. Yaşadılar ve yok oldular. Hepimizin bir gün olacağı gibi.. Yine çok sevdiğim paragraflardan biri. O kadar güzel anlatmış ki Zweig, hayran kalmamak elde değil. Kitap hakkında yazacak o kadar çok şey var ki buraya yazmakla bitiremem. Sizlere tavsiyem bu kitabı alın ve hemen okumaya başlayın. Ne demek istediğimi kitabın çeyreği bitmeden anlayacaksınız.


Üç Ölüm, Tolstoy'un etkileyici ve hikayenin içine sokan anlatımının en iyi örneklerini barındıran öyküler içeriyor. Aynı zamanda ilkleri barındıran bir özelliği daha var bu kitabın. Kitapta bulunan hikayelerden Holstomer, ilk kez Türkçe'ye çevrilen bir hikayedir. Bir de ilk olmayan şeyler var. Örneğin beni defalarca kez sarsan Tolstoy hikayeleri bu kitapta da yer alıyor. Üç Ölüm, sizi derinden etkileyen hikayeleri barındıran, Tolstoy'un engüzel hikaye kitaplarından biri. Holstomer, Çömlek Alyoşa, Balodan Sonra, Köyde Şarkılar, Üç Ölüm hikayeleri Tolstoy'un sizi alıp götüreceği türden, sarsıcı ve her sona gelindiğinde düşündüren hikayaleri. Kitabın sizi alıp götürmesinin yanı sıra, elinizden bırakamadan okumanızı sağlayan bir özelliği daha var. Zaten çok uzun olmayan kitabı birkaç saat içerisinde bitirmiş oluyorsunuz. Bitirdikten sonra ise bir süre durmak istiyorsunuz. Durup bir boşluğa bakar gibi bir yere çakılı kalıyorsunuz. Görüyorsunuz ama aslında aklınız hala kitabın içerisinde ki hikayelerden birinde ya da birkaçında. Bu güzel Tolstoy eserini herkese tavsiye ediyorum.


Böylelikle ilk defa Miguel de Unamuno okudum. Ve bu adam çok garip yazıyor. Özgün demek istiyorum tabi. Açıkçası aynı yazarın, Sis kitabını okumak hevesindeydim ama sonra tadımlık olarak, tanışmak için bu kitabı seçtim ve bir hayli eğlenceli saatler geçirdim. Bu kitapta çok dürüst bir yazarla karşılaşacaksınız. Ya da belki de manipulatif bir deneyim olabilir. Kitabın adının neden böyle seçildiğini önsözde yazarın kendisi anlatıyor. Başta bir karmaşa yaşadım acaba ne demek istiyor diye ama sonrasında öykülerle beraber bir hayli akıcı ve hızlı bir deneyim oldu. Ayrıca bir öyküde okuyucuyu interaktif bir ortama sokuyormuş hissine kapıldım ki bu çok ilginç bir akıl oyunuydu.


Öyküler daha doğrusu bir iki öykü çok güzeldi. Önsöz ise oldukça sıradandı. Kısacası en son öykü ve ikinci öykü etkiledi. Aile, kadın, erkek ilişkileri değişik bir açıdan aktarılmış. Bunlar dışında kitapta beni etkileyen bir durum olmadı. Evet belki bir kaç kez daha okumalıyım. Fakat şimdi bunu yazıyorum. İleride belki değiştiririm bu sert girişimi. Yazarın okuduğum ilk kitabı oldu Üç Örnek Öykü ve Bir Önsöz. Devamı elbette gelecek. Öykü yazımında farklı bir tat yakalamış gibi geldi bana. O yüzden bile diğer tüm eserleri okunmayı hak eder. Kaldı ki ben kimim ki bu kararı verebileceğim yazarın kendisi zaten bunu fazlasıyla hak etmiş ve kazanmış durumda. O yüzdendir Miguel de Unamuno kitaplarını belli bir sıra ile bünyeye sindirmeye başlayacağım.


Az biraz eğlence, çokça tarih, bolca hüzün dolu bir çizgi roman. Neler olmuş neler dediğimiz tarihin bir uzak kıyısı daha görüntüleniyor önümüzde. İnsani hırslar, anlamsız itişmeler, gereksiz sevgisizlikler ve tabi biten ömürler. Hepsinden daha fazlasını bulabildiğimiz dolu, çok dolu bir çizgi roman. Gerçek ve iyi bir şeyler okumak isteyenlere tavsiye ederim. Biyografik çizgi roman okumayı çok seviyorum. Özellikle bu tip çizgi romanları ise çok daha fazla seviyorum. Çünkü bu tip çizgi romanlarda sadece bahsi geçen kimse ya da kimselerin hayatları değil, aynı zamanda yaşadıkları dönem ile ilgili bilgiler de ediniyorsunuz. Uçma Sanatı'nda İspanya yakın tarihine gidiyoruz ve o zamanı yaşayanlardan öğreniyoruz neler olup bittiğini. Sadece bu bile okunmadan geçilmemesini sağlıyor bana göre. İspanya halkının nasıl kutuplaştığı ve Franco'nun neler yaptığını öğreniyoruz Uçma Sanatı'nda. Tabi bunu tarih dersi alır gibi değil, bir hayatın gözünden görüyoruz. Ne pazarlıkların yapıldığını, kimin ne için öldürdüğünü ya da öldüğünü öğreniyoruz. Komşu ülkelerin tavırlarını, bu tavırlarının günümüzde bile aynı olduğunu, mülteci denildiğinde yaptıkları muamelerin hiç bir farklılık göstermediğini görüyoruz. Kısacası çok fazla şey görüyoruz Uçma Sanatı'nda. Okurken beni en çok etkileyen yerlerden biri çocukluk zamanlarında tarlalar arasında gezdikleri zamanlar oldu. Kendi çocukluğum geldi aklıma. Birebir aynısı değil elbette ama çok benzer anlar vardı. Örneğin duvarın üstüne cam parçaları koyma bizim çocukluğumuzda gördüğümüz bir uygulama idi. Bir yerimizi kesmedik, görünce atlamaktan vazgeçtik. Belirtilen çizgileri aşmamayı, cam kırıkları ile öğrettiler. Sonra üzerine hayal kırıklıkları eklenmeye başladı tıpkı burada olduğu gibi. Ama dedim ya birebir aynısı değil elbette, sadece az biraz benzerlikler, çağrışımlar yaptı. Sonra kırıklarla dolu bir hoş zamanlar geçti gitti işte. Sadece çizgi roman severlere değil, herkese tavsiye edeceğim, eşsiz bir çizgi roman. Çok uzun zamandır beklediğim bu güzel eserle bizleri buluşturduğu için Aylak Kitap'a çok teşekkürler.


Okurken duygulandığım çok az kitap olmuştur. Ama gerçekten duygulandığım. Normalde çocuklarla ilgili düşüncelerim biraz farklıdır. Herkes onları melek gibi görür ama ben yeri geldiğinde birer şeytan olacaklarını da bilerek hareket ederim. Tamam kabul biraz abarttım. Yalnız burada ki çocuğun durumu çok farklı. O hapishanede. Kendi isteyerek girmemiş. Annesi hapishaneye girmiş ona da bakacak olmadığından o da hapishanede yaşamaya başlamış. Sonra büyümüş. Gerçekleri görmeye, dünyayı görmeye başlamış. Dünyada görülecek ne var ki? Acıdan, hüzünden, haksızlıktan ve adeletsizlikten başka? Hem de hapishanede görmeye başlamış bunları. Sonra en yakını arkadaşı çıkmış gitmiş hapishaneden. Ama unutmamış içerdeki dostlarını. Onlara yazmış. Küçük kahramanımız Barış'da arkadaşına yazmaya başlamış. Ama çok içten, çok derinlerden yazmaya başlamış. En taş kalbi bile sızlatan türden.


Ben dili bu kadar sade olup da bu kadar bağlayan ve insanın içini bu denli ısıtan bir kitap daha okumadım sanırım. Mektuplar sanki uzun zaman önce bana yazılmış da o mektupları yeni buluyor ve yeni okuyor gibi bir tebessüm oluşturdu yüzümde ve o çocuksu dili, çocuksu düşünceyi bir çırpıda yuttum. Öyle anlar oldu ki gözlerim doldu ve şimdi metroda herkesin içinde ağlamaya başlarsam diye endişe duydum. Evet, parantez içinden de çıkarabileceğiniz üzere, kitabın bir de 89 yapımı bol ödüllü bir Türk sinema filmi var. İzleme fırsatı bulamadım ama fırsat bulur bulmaz göz atmayı düşünüyorum. Türkiye'deki hapishane koşullarını en azından o dönemin ve yaşamaya çalışan bir grup insanın basit ama etkileyici serüvenini küçücük bir çocuğun masum gözlerinden izlemek isterseniz, Uçurtmayı Vurmasınlar'ı hemen okuyun derim.


İnsanın iç dünyasını gösteren şiirler. Yaşanmışlıkların kalıntılarını okumak gibi. Uçurum Konağı ile İsmail Doruk bizlere güzel bir yaşanmışlıkların sonucu hikayesi anlatıyor. Uçurum Konağı, İsmail Doruk'un ilk kitabı. Güzel bir şiir kitabı. Sadece güzel bir şiir kitabı değil, aynı zamanda bizlere yaşanmışlıkları anlatan bir şiir kitabı. Tabi burada şiirleri yazan şairin dünyasına girmek gerekiyor. Aksi takdirde kitaptan ve şiirden ne demek istediğini anlayamayız. Zaten şiiri anlamak, şairin ne demek istediğini anlamak, çoğu zaman tüm okunnalar arasında en zoru olmuştur. Benzer yaşanmışlıklara dokunursa eğer anlatılanlar, işte o zaman daha bir içine alır sizi. Benzer durumlarda bulunmuş, benzer olayları yaşamışsanız eğer, anca o zaman olabilir. Belki tabi. O da net ve kesin bir hüküm içermez. Ama her halükarda az biraz yaşanmışlık şart gibi görünüyor. Şiirlerinde hayatın içinde olan insanlara değinmeler var. Kenarda duran, daha az içeriye dahil olan insanların, içeride ki insanlara bakış açısı gibi düşünebiliriz. Daha doğrusu içeride bulunan insanların neler yaptıklarını, kendi gözüyle anlatma gibi. Tabi bu tüm şiirlerde değil belli şiirlerde daha fazla göze çarpıyor. Bazen de geçip gidenin ardından yazılanlar gibi geliyor okuduklarımız. İşte o zaman belki de diyoruz bizim yaşadıklarımız bize bu yönlendirmeyi sunuyor. Bize de bu iyi geliyor ve bunu bu şekli ile kabul ediyoruz.


Senin için ve senin hakkında. Solo müzik dinlerken, çoğu zaman başlangıçta insan bir başkasına hitap edildiği, kendisininse kulak misafiri olduğu izlenimine kapılır. Sonra o başkası kendisi olur. Aynı şekilde belki de okurun biri senin yerine geçebilir. Evin önünde ve balkondaki saksılarda yetiştirdiğin bitkilerini sularken, kimi zaman bu eylemin ibadetle ilintili olduğunu düşünürdüm, bundan sonraki halka ise ibadetle sevda idi... Suyun ısısı, havaya ve kovanın güneş altında kaldığı süreye bağlı olarak değişirdi. Kimi zaman vücut ısısından daha sıcak olurdu, kimi zamansa ürpertici. Ama bu yaptığın işe gösterdiğin ihtimamı etkilemezdi, ne de sularken kafana geçirdiğin şapkayla seni nasıl sevdiğimi. Bunları yazarken aniden Mahmud Derviş'in bazı dizeleri geldi aklıma; Ramallah'ta onunla bir lokantadayız . O günkü ateşli tartışma sırasında pek az konuştun, ama Mahmud Derviş'ten bir şiir okumasını istedin, bu isteğin onu çok sevindirdi, sakin sakin ezbere okudu. Uzun bir süredir Alplerin huzurlu atmosferinde sağlıklı bir şekilde yaşadığını umduğumuz John Berger ile oğlu Yves Berger tarafından yazılmış ağıt Uçuşan Etekler. Daha uzun zaman yazmasını umduğumuz bir yazar John Berger. Böylesi bir dönemde yaşıyor olması ve bizlere eşsiz eserler kazandırmış olması bizler için büyük şans. Kendisine uzun ömürler diliyoruz. 40 yıl beraber yaşadığı hayat arkadaşı Beverly Berger'in ardından yazdığı bu ağıt, sizi en derinlerinizden etkileyecek bundan eminim.


Ulduz Kız'ın Kargaları Samed Behrangi yine yeniden güzel bir çocuk kitabı. Her kitabında bize sunduğu masalsı anlatımı, hayvanların dünyasını bizlere getirdiği kurgusu, iyi ve kötüyü en iyi şekilde aktardığı kitaplarından biri daha. Bu kez Ulduz kız ile beraber kargaların yaşantısına giriyoruz. Hem de onların tüm zorluklarını gözlemliyor, hayatlarını inceliyor ve onları anlıyoruz. Hangimizin çocukluk hayali değildir ki hayvanları anlamak ya da onlarla konuşuyor olabilmek. Tabi bunu gerçekte yapamayacağımız ya da yapılamayacağını büyüdükçe öğreniyoruz. Ama en azından kitaplarla onların yanına gidebiliyoruz. hayatlarını görebiliyor, yaşadıkları zorlukları görebiliyoruz. İşte bu tip kitaplarda bunu bize yaşatan ve masalsı anlatım sunan eşsiz yazarlar var. Samed Behrangi bu yazarların başlarında gelen yazarlardan. Bizlere bu dünyanın kapısını açıyor. Bizlere de içeri girip şöyle bir göz atmak, gezmek, yaşamak kalıyor. Sadece çocukların değil, yetişkinlerinde okuması gereken çocuk kitaplarından biri Ulduz Kız'ın Kargaları. Çocukların dünyasını ve düşünce dünyasını iyi bilen yazardan bizlere gelen bu armağanı iyi değerlendirmek lazım.


J. M. Coetzee'nin Utanç adındaki romanını okumayı uzun zamandır erteliyordum. Geçenlerde cesaret edip başladım ve düşündüğüm gibi ağır bir roman değilmiş diye geçirdim içimden. Her şey aslında biraz klişeleşen bir olayla başlıyor: üniversitede akademisyen olan David Lurie, bir kız öğrencisine karşı cinsel bir çekime kapılıyor. Ve kızın güzelliğinin paylaşılması gerektiğine inanarak, onunla birlikte oluyor. Melanie adlı bu kız aslında ilişkiye itiraz etmiyor ama gönüllü olduğu da söylenemez. Çok geçmeden bu olay üniversitede duyuluyor, David bu olayda suçlu bulunuyor. Özel hayatında problemleri olan Melanie, David'in aleyhine konuşuyor. Buraya kadar her şey tekdüze sayılırdı aslında. Fakat bu noktadan sonra roman bambaşka bir noktaya adım adım ilerlemeye başlıyor. Her şeyden kaçarak, kendini savunmayı bile reddeden David, bir çiftlik işletmeye çalışan kızı Lucy'nin yanına gidiyor. Burada karşı karşıya kaldığı hayat, David için eski hayatına nazaran çok daha farklıdır. İnsanıyla, şartlarıyla, düşünceleri ve inançlarıyla. David bu soruların doğurduğu ağır gerçeklerle yüzleşirken, çoğu kitapta karşılaştığımız bir aydınlanma yaşıyor. Fakat bu aydınlanma, bildiğimiz türden, içimizi açan, önümüzdeki engelleri kaldıran türden bir aydınlanma değil. Şamar olup yüzünüze iniyor ve sizi ciddi anlamda sarsıyor diyebilirim. Dünyanın yaşayan en büyük yazarlarından biri olarak gösterilen Coetzee, aslında bu tabirle beklentiye dair çıtayı üst noktalara taşıyor olabilir ve beklenti çoğu zaman kitaplardan aldığımız tadı belirli oranda azaltan bir şey. Ancak bana göre, Utanç beklentiyi tam anlamıyla karşılıyor ve en ufak bir hayal kırıklığı yaratmıyor.


Yazarın okuduğum ilk kitabı olan Utanç, beni hakikaten derinden etkiledi. Coetzee'nin tüm kitaplarını birkaç solukta okuma sözü vermeme neden olan Utanç romanı, mutlaka okunması gereken enfes bir eser. Bazı sayfalarda resmen gözlerinizi açarak, soluğunuzu tutarak okuyorsunuz. Sanki sayfaları hızlı yemek yer gibi okuyorsunuz. Kitap Güney Afrika'da geçiyor. Üniversite hocası olan Profesör Lurie, öğrencilerinden birini tutuluyor. Sonrasında ise yapmaması gereken şeyler yapıyor. Tamamiyle içgüdüleri ile hareket ediyor, genç kız ile ilişkiye giriyor ve sonrasında da üniversite kariyerine elveda ediyor. Buraya kadar olağan bir öykü gibi ilerleyen olaylar, daha farklı bir şekilde ama aynı utançla devam ediyor. Kızının çiftliğine yerleşen profesör, kızının yaşamına dahil oluyor ve bu yaşamda sorunlar çok daha büyük çok daha ilkel çok daha kanlı! Tüm bu olayların sonrasında ise hiçbir şey olmamış gibi devam etmek, geçmişi unutmak zorunda olmak... işte profesörü en fazla bunlar üzüyor. Her insanın hayatınde kendi doğruları kendi yapmak istedikleri var. Siz bunlara dahil olmak isteseniz de kimi zaman olamıyor kimi zamanda olmamanız gerekiyor. Bu insan kızınızda olsa, eşiniz de olsa farketmiyor. Olması gerekenler mi oluyor yoksa seçilen yanlış bilinen doğrular mı hayata geçiyor bilinmez. Bilinen tek şey yaşanan herşey güzel olmadığı gibi, herşey de kötü değil. Coetzee bize Utanç ile sadece insanların hayatlarından bir kesi ile insanları değil, aynı zamanda utancın insanlara göre ne kadar farklı olduğunu da gösteriyor. Aralarda bize sorular yöneltip sizce hangisi doğru? Diye soruyor ama cevabını kendi kendimize vermemizi istiyor. Gereken cevapları kendinize ne kadar açık yüreklilikle verirseniz o kadar kendinizi tanımış oluyorsunuz. Olayların akışı içerisinde hissettiklerinizde size bu olaylara olan bakış açınızı, tepkinizi ve utancınızı gösteriyor. Utanç, sadece bunlarlada kalmıyor sizi gereksiz tek bir kelime ile bile yormuyor. Size sadece insanların şiddetini, içgüdülerini ya da duygularını değil, aynı zamanda Güney Afrika hayatını da anlatıyor. Her daim sempatik ve zararsız gibi görünen insanların aslında ne tip bir canavarı içlerinde barındırdıklarını gösteriyor. Her açıdan çok etkileyici olan karakterlerle sizi kitaptan bir an bile uzaklaştırmıyor, tam tersine elinizden bırakamaz hale getiriyor. J.M. Coetzee'nin bu muhteşem eserini herkese tavsiye ediyorum.


Sanatntarihi, uzun zamandır instagram üzerinden takip ettiğim yararlı hesaplardan biri. Bildiğiniz gibi instagramda yararlı bir hesap bulmak oldukça zorlaştı. Yararlı bilgi paylaşan, sanatla uğraşan ve bilgisini diğer insanlarla paylaşmak isteyen insan sayısı oldukça az. sanatntarihi hesaının kurucusu ve paylaşımları yapan Celil Sadık, bu kimselerden biri. Yararlı paylaşımlarının yanı sıra, seminerler düzenleyen aktif bir sanat tarihi uzmanı. Bu konuda yaptığı seminerlerin yoğunluğu ve kalitesi arttıkça, artık bir kitap haline gelmelerine engel olamamış. İşte Uygarlığın Ayak İzleri, bu şekilde doğan güzel bir çalışma. Hem seminerlerin içerikleri hem sosyal medya paylaşımlarından gelen araştırmaların sonucu oluşan bilgi hem de eğitiminden gelen bilgi bir araya gelmiş, bu kitabı oluşturmuş. Hatta yetmemiş, bir ikincisi de yoldaymış. Bu habere ayrıca sevindiğimi de belirtmek isterim. Kitabın bize anlattığı dört ressam, dört hayat var. Bu hayatlar bildiğimiz, daha doğrusu ismen bildiğimiz Leonardo da Vinci, Michelangelo, Caravaggio ve Bernini. Hayatlarına kısa kısa değindiğimiz sanatçılarla ilgili detaylı bilgiler yer alıyor. Aynı zamanda eserleri ve eserlerinin yorumları da kitabın konularından. Eee ne var bunda? Hemen hemen her kitapta var zaten diyebilirsiniz. Fakat bu kitabı farklı kılan, anlatım tarzı ve sunduğu bilgiler. Konulara yaklaşımı, hayat hikayelerini anlatırken kullandığı üslup, diğer kitaplardan daha farklı ve daha yalın bir dile sahip. Eğer çok fazla detay ile boğulmak değil, net, özet bir bilgiyi, yalın bir biçimde almak istiyorum diyorsanız ve sanat tarihi hakkında giriş bilgi bile olsa almak istiyorum o bilgiyi diyorsanız bu kitap sizin için uygun bir kitap olacaktır. Kısacası okuyucuyu yormadan, kısa ve öz bilgiler veren güzel bir çalışma olmuş. Sosyal medya paylaşımları gibi güzel bir akışa sahip. Devam kitapları da güzel olacaktır diye düşünüyorum. Tarihli Sanat adlı web sayfası ve Sanatın Tarihi rumuzuyla yaptığı paylaşımlardan tanıdığımız Celil Sadık, bugüne dek sosyal medya çağının tüm nimetlerinden faydalanarak yüz binlerce takipçisini zamanda yolculuğa çıkardı. Bu kitaptaysa uygarlığı biçimlendiren sanatçılar ve eserlerinin öykülerini, olabilecek en romansı ve yalın dille anlatıp bir gizem avına dönüştürüyor. Üstelik Leonardo, Michelangelo, Caravaggio ve Bernini üzerinde durduğu bu ilk cilt, sadece bir başlangıç! Uygarlık tarihinin ikonik isimleri üzerinden yaptığımız bu okumada sanatçıların hayatından en az bilinenleri öğrenmekle kalmıyor, eserlerinde saklı sırları da birer birer deşifre ediyoruz. -Celil Sadık - Like - Digg - Del - Tumblr - VKontakte - Flattr - Buffer - Love This - Odnoklassniki - Meneame - Blogger - Amazon - Yahoo Mail - Gmail - AOL - Newsvine - HackerNews - Evernote - MySpace - Mail.ru - Viadeo - Line - Comments - Yummly - SMS - Viber - Telegram - Subscribe - Skype - Facebook Messenger - Kakao - LiveJournal - Yammer - Edgar - Fintel - Mix - Instapaper - Copy Link


Şimdi... Aslında yorum yapmak için kararsızım. Bir cümle ile, öyle bir kitap işte ya, diyebilirim. Ya da bir şeyler söylemek için geveleyebilirim. Gördüğünüz gibi beni bu durumda bırakan bir kitap. Bir roman tabi, Uyuyan Adam. Ama şu, yazarın hayata dair öyle sokakta, otobüste, evde, yatakta vb. yerlerde düşündüğü şeylerin, fikirlerin, felsefi zeminlere oturtularak yada oturtulmayarak söylemesi, akıp gitmesi gibi. Bazen sıkıyor bu tip kitaplar. Eğer sizde o psikoloji içinde değilseniz hızla bayabilir, ya da bilindik şeylere tanık olabilirsiniz. Bilmiyorum. Biraz bohem bir kitap, beni şaşırtan aklımda iz bırakan bir yanı da olmadı. Belki yazarın daha iyi bir kitabından başlamalıydım. Ama öte yandan belki de ikinci bir okuyuşta çok farklı gelebilir. Örneğin Camus'un Düşüş kitabını ilk okuduğumda oldukça sıkılmış hatta okuduğumu unutmuştum. Oysa sonrasında öylesine kapılmıştım ki bazen bazı kitapların zamanı olduğunu anlamıştım.


Georges Perec'in ilk okuduğum kitabı Uyuyan Adam. Çok zekice hazırlanmış bir kitap. Her ne kadar roman densede tam olarak roman tadında değil. Zaten roman gibi okumakta oldukça zorlayıcı. Kitapta tek karakter var. Zaman olarak şimdiki zaman kipinde yazılmış. Şimdi bunları söyleyince biraz tuhaf oluyor biliyorum fakat kitaplarının farklı olmadığını söylemedim Georges Perec'in. Yaşamı, hiçliği, sorgulamayı, düşünmemeyi, anlamı ve anlamsızlığı sorgulayan farklı bir kitap Uyuyan Adam. Fakat bu kitabı okumak için tertemiz pırıl pırıl bir zihin gerekmekte. Aksi takdirde kitaba odaklanmanız biraz zor oluyor. Akıl başka yere kaydığında toparlanması sıkıntılı. Neden derseniz normal bir roman düzeninde ilerlemiyor eser. Anlatılmak istenende çok kolay değil. Anlatımda oldukça farklı. Kitap bir nevi aforizmalar kitabı zaten. Ee hal durum böyle olunca kitabın okunabilirliği ve odaklanabilirliğide sıkıntıya giriyor. Hani bazı kitaplar vardır okurken müzik bile konsantrasyonunuzu bozar ya da bozmasada size öyle gelir hah işte aynen o tarz bir kitap. Hele birde konudan kopup kitaptan uzaklaşırsanız işte o zaman ara verme zamanı gelmiş demektir. Ölmedin; daha aklı başında biri de olmadın. ikinci sınıf iki yaşlı aktör seni aramaya gelmediler,sana yanaşıp üçünüzden ikisini ortadan kaldırmadan birinizi yok edemeyecekleri bir bütün oluşturmadılar seninle. insan ne harikulade bir b...uluş!Isınsın diye ellerine, soğusun diye çorbasına üfleyebilir.Çok tiksindirmiyorsa bir kınkanatlıyı başparmağıyla işaret parmağı arasında hafifçe tutabilir.Bitki yetiştirebilir,besinini,giyimini,kimi ilaçları,hatta kötü kokusunu gizlemeye yarayacak parfümleri onlardan sağlayabilir. Fare, labirentinde hakiki hünerler gösterebilir:Yemini alabilmek için basmak zorunda olduğu pedalları bir piyanonun ya da bir orgun klavyesine akıllıca bağlamak yoluyla hayvanınisa sevincim daim olsunu doğru olarak çalması sağlanabilir;onun bundan sonsuz bir zevk aldığını düşünmemize de hiç bir engel yoktur. Oysa sen,zavallı Dedalus,senin labirentin yoktu.Sahte mahkum,senin kapın açıktı.Ne kapının önünde nöbetçi duruyordu,ne dehlizin sonunda nöbetçi şefi,ne de bahçenin küçük kapısında Engizisyon Yargıcı. Birbiri ardınca sıralanan her bir gün,gülünç çabalarındaki ikiyüzlülüğü ortaya sermekten,sabrını aşındırmaktan başka bir işe yaramadı.Zamanın tamamen durması gerekirdi,ne var ki hiç kimse zamana karşı savaşacak güçte değil.Hile yapabildin,zaman kırıntıları,saniyeler kazanabildin:Ama Saint-Roch'un çanları,Pyramides sokağıyla Saint-Honore sokağının kavşağındaki trafik ışıkları,sahanlıktaki musluktan damlayan su damlasının tahmin edilebilir düşüşü,saatleri,dakikaları,günleri ve mevsimleri ölçmeyi hiç bir zaman durdurmadılar.Zamanı unutur gibi yapabildin,geceleyin yürüyüp gündüz uyuyabildin:Ama onu hiç bir zaman tamamen aldatamadın. Uzunca bir süre kendine sığınaklar kurup yıktın:düzen ya da eylemsizlik,başıboş sürüklenme ya da uyku,geceleyin devriye gezmeler,yansız anlar,gölgelerin ve ışıkların kaçışı.Daha uzun bir süre kendine yalan söylemeyi,kendini sersemleştirmeyi,kendi oyununa gelmeyi sürdürebilirsin belki.Ama oyun bitti,büyük şenlik,ertelenmiş yaşamın yalancı sarhoşluğu bitti.Dünya yerinden kıpırdamadı ve sen değişmedin.Kayıtsızlık seni farklı kılmadı. Bu yazarın tüm kitapları okunmalı dediğim yazarlardan biridir Georges Perec. Fakat başlangıç için doğru bir kitap değildir Uyuyan Adam. Şeyler, W Ya da Bir Çocukluk Hatırası ya da Yaşam Kullanma Kılavuzu daha uygun bir başlangıç olacaktır.


Nors mitolojisi, İskandinav mitolojisi, Viking tanrıları gibi konulara değinen, güzel, sade bir çocuk kitabı benzeri fantastik bir eser Uyuyan Ordu. Thor'un kardeşi Loki ve onun hınzırlıkları daha doğrusu kötülükleri sayesinde karışan işleri toparlama görevi, ölümlü bir kız çocuğuna kalmıştır. Bu küçük kız çocuğu herşeyden habersiz, müzede gezinirken başına gelen bu olaydan sonra elinden geleni yapar. Her ne kadar içine zor girilen bir kitap olsa da Uyuyan Ordu hoş bir kitap. Özellikle meraklısı olduğum, İskandinav mitolojisine bu şekilde bir giriş yapmak, bu şekilde bir kaç ayrıntıyı öğrenmek ve o zamanlardaymış gibi, o anı yaşıyormuş gibi olmak çok hoşuma gitti. Kitabın içinde yer yer bulunan öğretici alanların dışında, nedenleri ve sonuçları da görüyorsunuz. Tabi amaç bu değildir eminim kitabın yazarı için ama sanki biraz bu konulara değinmek istemiş gibi geldi bana. Ama iyi ki de değinmiş çünkü daha çekici hale gelen bir kitap olmuş. Keşke bu tip kitaplar daha fazla olsa bu sayede çaktırmadan ara ara İskandinav mitolojisini öğrenmiş olacağız. Hatta kitabı okurken aklıma geldi Türk mitolojisi içinde bu tip kitaplar var mıdır acaba diye düşündüm. Mutlaka vardır fakat henüz bilmiyoruz. Bilen varsa yorum olarak yazarsa çok sevinirim. Olmazsa olmaz olmasada gerçekten güzel bir kitap. Özellikle meraklıları için okunması gereken bir kitap. Çocuklar için belki biraz fazla gelebilir. Çok küçük olmadıkları sürece sorun yok tabi.


Uzak Şehir, Levent Cantek'in Ankara çizgi romanlarından bir diğeri. Ankara'nın arka sokaklarında yaşananların anlatıldığı bir kitap Uzak Şehir. Ülkemizde çok fazla üzerinde durulmayan konulara çizgi roman aracı ile değinilmiş, olması gereken güzel çalışmalardan Uzak Şehir. Çizgi roman denildiğinde akla gelen tabuların hiçbiri gerçeği yansıtmıyor biliyorsunuz. Çizgi roman denilince akla hemen işe yaramaz, çocuklar için vs. gibi olumsuzlamalar yapılıyor. Günümüzde eş dost sohbetlerinde bile bunu duyabiliyoruz. Fakat bu çok yanlış bir gidişat. Yurtdışında çizgi roman başlı başına bir dal durumunda ve çok iyi örneklerini görüyoruz. Ülkemize de gelmeye başladı bu tip alternatif çizgi romanlar. Her biri ayrı bir kaliteyi ve ayrı bir sanatı temsil ediyor. İşte bizim ülkemizde de bu tip çalışmalar yapılmaya başlandı. Uzak Şehir bu çalışmalardan biri. Kendimizden, kendi şehirlerimizden birinde olup bitenlere çizgi roman dünyasından bakma şansını bulduğumuz, güzel çalışmalardan biri. Gerek konusu gerek çizgileri gerekse anlatımı kısacası hiç bir yerinde büyük kusurlar bulunmayan, güzel bir öykü. Fazla uzatılmadan alınması, okunması gerekli diye düşünüyorum. Güzel bir çizgi roman okuma saati için, kendinize bir saat ayırın ve Uzak Şehir'e bir gidin.


Bazı romanlar vardır, en hassas değerlerimiz üzerine yazılmış olduğu için, söylemek istediği aslında iyi bir şey olsa bile, yanlış anlaşılır! Millet olarak tabu yaptığımız, hakkında en ufacık bir yorumu kaldıramadığımız değerlerimiz var. En azından benim, üzerine söz söyletmeyeceğim, bir laf edilse panter kesileceğim ve hemen savunmaya geçeceğim derin milli değerlerim var! Çanakkale Zaferi de bulardan biri elbette! İşte tam da bu yüzden çok değerli ya bu kitap! Milletimiz için bu kadar önemli bir yeri olan Çanakkale Zaferi'ne çok başka bir pencereden bakıyor Uzun Beyaz Bulut Gelibolu romanı. Okurken milli duygulardan sıyrılıp hikayenin akıcılığına öyle kaptırıyorsunuz ki kendinizi hem bir Anzak askerinin yerine koyabiliyor, hem bir Türk yiğidi oluyor, hem de gece çöküp ateş kesilince cephede kurulan insani ilişkilerle duygudan duyguya geçiyorsunuz. Bu kitap bize Çanakkale Destanı'nı anlatmıyor aslında. Bu kitap, insanlık var olduğundan bu yana yaşanan savaşların, sebebi ne olursa olsun, her türlü savaşın, sonucunda zafer bile kazanılmış olsa, efsaneler bile yazdırmış olsa, insan hayatına nasıl zarar verdiğini, nasıl yıkımlar yarattığını, yaşamı nasıl da param parça ettiğini anlatıyor! Bu kitap, savaşın kaybedeni, kazananı olmadığını, aslında her defasında kaybedenin insanlık olduğunu gösteriyor. Bunu yaparken bizim için çok kıymetli ve bir o kadar kayıplar verdiğimiz tarihi zaferi zemin yapıyor kendine. İşte bu yüzden de eleştiriliyor kimilerince... Çünkü Çanakkale Zaferi bizim için kutsal bir dava, asla üstüne söz söylenemeyen, oysa ki kitap, kahramanlık destanı anlatmıyor! Savaşta yitip giden insan hayatlarından dem vuruyor! Kitabı beğenerek okuyan benim gibi bir okuyucunun yorumuysa şu, milli duygularımızı bir yana bırakıp insani duygularla okunması gereken, kesinlikle okunması gereken harika bir tarihi roman karşımızdaki!


Bir köpeğin gözünden sert bir dünya. Hem de çok sert bir dünya. Soğuk acımasız. Düştüğünde herşeyin bittiği bir dünya. Her zaman yerine geçebilecek birinin olduğu ve o birinin hazırda beklediği bir dünya. Senin düşüşün, bazıları için yükseliştir sözünün bir tür öğüt, bir tür olmazsa olmaz olduğu bir dünya. Medeniyette gibi görünüp, aslında vahşi yaşamda olanların dünyasından bir kesit. Jack London tarzını çok iyi hissedeceğiniz eşsiz roman Vahşetin Çağrısı ile bir köpeğin gözünden dünyamızı görüyoruz. Bu dünyada hayvanlar bir mal. Satın alınan, satılan, değiştirilebilen ve öldüğünde bir kenara atılan eşya gibiler. Modern bir medeniyetteyiz. İnsan dediğimiz düşünen hayvanın, bu gelişmiş dünyasında vahşeti yaşayan hayvanlarla beraberiz. En iyi dostlarımız onlar. Köpekler. Zor koşullarda sert bir hayat ile yüz yüze gelmiş kızak çeken bu köpekler, hem insanlardan hem de kendi cinslerinden eziyet çektikleri yetmiyormuş gibi bir de daha vahşi akrabaları kurtlarla uğraşıyorlar. Bir yandan kendi aralarında ki akıl almaz hiyerarşi bir yandan insanların akıl almaz beklentileri bir yandan da doğanın sunduğu aşılması zor koşullar. Bu durumda daha da sertleşen köpekler artık vahşeti yaşamış vahşiler oalrak gelişiyorlar. Bu ortamda olmak artık onlar için olağan bir hale geliyor. Sopalar, kamçılar, kurtlar ve soğuk. Hepsi de olmazsa olmaz oluyor artık yaşamlarında. Jack London'ın klasikleşmiş romanı Vahşetin Çağrısı ile çok uzaklarda çok zor bir yaşamda bulacaksınız kendinizi. Hemde insan olarak değil, bir köpek olarak yaşayacaksınız o zamanları. O anları sanki siz yaşıyor gibi üzülecek yer yer vahşileşeceksiniz.


Bir süredir merakla takip ettiğim bir seri var. Türkiye İş Bankası Yayınlarının ressamlar serisi. Bu seride büyük ressamların hayatları, resimleri ile birlikte harmanlanarak bizlere sunuluyor. Güzel mi güzel bir okuma şöleni. Hangi birinden başlanmalı insan karar veremiyor elbette. Ben başlangıcı Van Gogh ile yapmayı seçtim. Neden derseniz çok merak ettiğim bir ressam ve hayatı hakikaten oldukça ilginç. Amsterdam'da bulunan Van Gogh müzesini gezerken bir çok ayrıntıyı tam olarak anlamamış, bahsedilen konuları yarım yamalak anlayabilmiştim. Van Gogh hakkında bir bilgiye ulaşmıştım fakat bu bilginin boşlukları vardı ve doldurulması gerekliydi. İşte bu eser tam olarak bu amaca hizmet etti benim için. Van Gogh müzesinin izni ile orada bulunan dökümanlar ve resimlerle hazırlanan eserde, Van Gogh ile ilgili hemen hemen herşeyi bulabiliyorsunuz. Sadece sanatçının hayatı değil, hayatı boyunca yaptığı çalışmalardan bir çoğunu da inceleme şansını bulabiliyorsunuz. Van Gogh yaşamı boyunca 1100'ün üzerinde karakalem çalışması, bir ona yakın sulu boya çalışması yapmış. Bilinen eserlerinin yanı sıra ilk kez görebileceğiniz eserleri de bu kitapta bulabiliyorsunuz. Her biri ile ilgili küçük bir notta yazılmış. Kardeşi ile mektuplarından tutun, ailesi ile olan yazdıkları ve çevresi ile ilgili düşüncelerine kadar bir çok not bu kitapta yer alıyor. Öyle sanıyorum ki bu tip bir eser daha yok Van Gogh ile ilgili. Ressamı tanımak isteyenler için başından sonuna kadar iyi bir tanışma olacağı kesin. Mükemmel bir eser başka ne denebilir bilemiyorum. Birkaç yıl önce ziyaret ettiğim Van Gogh müzesinde anlamadığım kısımları bu kitap sayesinde doldurdum. Herşeyiyle eşsiz bir çalışma olmuş. Emeği geçen herkese teşekkür edilmeli.


Vatan Kurtaran Şaban hakikaten bir başyapıt, bir tiyatro klasiğidir. Tartışmasız bir biçimde en iyiler arasında yerini alır. Sadece bu yönü ile değil aynı zamanda zamanının Türkiye'sine mükemmel bir eleştiridir. O zamanlar yazılan eserlerden en akılda kalanlarından biri olan Vatan Kurtaran Şaban halen güncelliğini korumakta ve bizleri güldürebilmektedir. Tabi güldürmekle kalmıyor Vatan Kurtaran Şaban, az biraz ağlanacak halimize güldüğümüzü fark ediyoruz. Her ne kadar o zamanlar olanlar kadar komik daha doğrusu şimdi komik o zamanlar için trajik olayları halen yer yer yaşıyoruz. Ne yazık ki ülkemizde halen gördüğümüz acı bir tablo var. Uzmanlığa önem verilmemekte, sürekli olarak birilerinin tanıdığı, birilerinin ahbabı olduğunuzda bir yerlere gelinebilmektesiniz. Aksi halde bu çok ama çok zor, bu tip bir durumun halen yaşanıyor olması ise gerçekten çok ama çok üzücü. Keşke profesyonelliğe göre atamalar yapılsa, keşke sadece o alanın uzmanlarına, o alana ömrünü adamış, yıllarca emek vermiş kimselere şans verilse. Elbet bu bir anda gelişecek bir durum değil. Eğitim seviyemiz yükseldikçe, insanın değeri ortaya çıktıkça, kültür ve sanatın yerinin ne kadar önemli olduğu anlaşılınca bazı şeylerin değişimi başlayacaktır. Umuyorum ki bizler bu gelişimi görür ve bu gelişim sonrası gururla geleceğe bakabiliriz.


Çok fazla güzel şeyler duyduğunuz kitaplara ön yargı ile yakşamayın derdim eskiden. Mutlaka bir güzelliği vardır ki bu kadar olumlu not alıyor. Evet Vathek için de ben çok fazla olumlu duyum aldım. Peki ne oldu? Çok mu kötüydü kitap? Elbette hayır. Hatta yer yer çok güzeldi diyebilirim ama beklentilerin bu kadar yüksek olduğu bir kitaptan daha fazlasını yani en azından standart bir masal kitabından fazlasını beklerdim. Bekledim diyelim aslında. Peki çok büyük bir hayal kırıklığı oldu mu? Elbette hayır. Kitap kötü ya da okumaya değmeyecek bir kitap değil. İnternette ki bu tip yorumlara aldırış etmeyiniz. Çünkü bunlar tamamen kötüleme için yazılmış tarzda yorumlar. Gerçeği yansıtmıyor bizlere. Ama çok büyük beklenti ile okumayın. Bu bir gerçek. Çok büyük beklenti sarsar sizleri ve bizleri. Kitabın konusuna gelince, kitap bir kralı anlatıyor. Aslında herşeyi yerli yerinde olan, hiçbir sıkıntısı olmayan bir kralı hemde. Ama sanırım rahat batıyor lafı çok doğru bu kralımıza da rahat mı batıyor artık yoksa şeytan mı dürtüyor nedir bilinmez saçma sapan hırsının peşinden gidiyor. Tabi bu hırsın karşılığını fazlasıyla alıyor. İyi mi kötü mü orası zaman içinde görülüyor. Ama bir gerçek var ki o da kralın tamamen yoldan çıkıp, tamamen kendisi etrafında dönen inanılması güç saçmalaması, işleri çığrından çıkarması oluyor. Tabi bir de masal kitaplarında bulunan çok fazla abartma Vathek'de de var. Hemde fazlasının fazlasıyla. Özellikle arap hikayelerinde tanık olduğumuz 1000 deve bilmem ne 500 katır bilmem ne bilmem nesi tarzında abartılar burada da fazlasıyla var. Epik anlatımın sıklıkla kullandığı bir abartı Vathek'de de yer buluyor. Çok basit istekleri için körü körüne kendisini yanlışlara ve kötülüğe sürükleyen bir kralı okuyoruz. İlla okunmalı kaçırmayın diyeceğim bir kitap değil. Fakat okuma sırasında yer verilmesi gereken bir kitap. Özellikle bu tip masalları sevenler için.


Khaled Hosseini'nin yayınlanan son kitabı. Yazarın Uçurtma Avcısı ve Bin Muhteşem Güneş adlı iki romanı daha var. Mutlaka bir yerlerde duymuşsunuzdur, bir aralar oldukça popülerdi. Hatta Uçurtma Avcısı'na film dahi çekildi. Popüler olduğu dönemde ben de o akıma dahil olup, bir çırpıda ilk iki romanı yutmuştum ve kelimenin tam anlamıyla bayılmıştım. Afganistan'ın içinde bulunduğu durum, savaşın içine düşmüş insanların psikolojisi, dostluk, kardeşlik, aşk, ayrılık bu kavramlar o kadar yoğun ve samimi işlenmişti ki her iki kitabın da etkisinden uzun süre kurtulamamıştım. Dolayısıyla beni ilk iki kitabıyla mest eden bir yazarın, üçüncü kitabına devasa boyuttaki beklentilerimle başladım. Belki de bu yüzden, ilk iki kitaptaki sürükleyici ve insanın içine işleyen tonları, bu kitapta yoğun derecede yaşayamadım. Ve dağlar yankılandı kitabı bir kez konu ve üslup olarak daha farklı. Tek bir hikaye etrafında şekillenen hayatları görmüyorsunuz. İçinde, birbiriyle çok uzaktan da olsa bağlantılı, birden fazla hikaye var. Yazar bu farklı hayatları yazarken, sonunda hikayeleri birleştirme kaygısı gütmüyor. İnsanların yaşadıklarını mutlu veya mutsuz bir sona bağlama girişiminde de bulunmuyor. Tıpkı gerçeğin kendisi gibi, hala yaşanan bir 'süreç' olarak bırakmayı tercih ediyor. Kitabın ana hikayesi Peri ve Abdullah adlı kardeşlerin, birbirinden çok uzak iki farklı yaşama sürüklenişinden bahsediyor. Farklı kültürlerde yeşermek zorunda bırakılan bu iki çocuk, anlam veremedikleri bir yoklukla hayatlarını sürdürmek zorunda kalıyor. Diğer hikayeler ise bu ana hikayeden dallanıp budaklanıyor. Kitabın başlarında Peri ve Abdullah beni çok etkilese de, ana hikayenin bir süre sonra uzaklaşıp etkisini kaybettiğini söylemeliyim. Dolayısıyla kitabın sonlarını 'artık bitireyim' düşüncesiyle okudum. Kitabın çoğu kesim tarafından 'vasat' olarak nitelendirilmesinin sebebi bana kalırsa, yazarın bu hikayeleri yüz üstü bırakıp kitabı aniden bitirmesi. Eğer yalnızca Peri ve Abdullah'ı anlatan bir kitap olsaydı, daha fazla etkileyebilirdi. Yalnızca Thalia ve Markos'u anlatsa, bana kalırsa muhteşem olabilirdi. Ama dediğim gibi yazarın son kitabında farklı bir kalıp denemiş olması diğer iki kitabın burukluğunu unutmaya çalışan çoğu Hosseini okuru için, hayal kırıklığına dönüştü.


Ve Hipopotamlar Tanklarında Haşlandılar Beat Kuşağı'nın ilk kitabı olarak kabul edilen, yeraltı edebiyatının önemli bir eseri. Kitap bu türü sevenler için bir solukta okunabilecek bir kitap. Bu türden okumamış kişilerin ise birkaç Beat eseri sindirmesi ve sonrasında Ve Hipopotamlar Tanklarında Haşlandılar'ı okuması gerekmekte. Neden derseniz başlar başlamaz afallayabilirsiniz. Jack Kerouac ve William S. Burroughs, 1950'ler de toplumun onlara sunduklarından uzakta yaşamayı kendilerine felsefe edinmiş, her otoriteye karşı duruş sergileyen iki arkadaş. Yazdıkların ve politik tavırlarından dolayı sık sık yargılanmışlardır. 1944 yılında, Ve Hipopotamlar Tanklarında Haşlandılar'ı kaleme aldıkları sırada haklarındaki ilk suçlama oldukça farklıdır: Cinayeti polise bildirmemek. Arkadaşlarının işlediği ve daha sonra kendilerine anlatılan cinayeti polise bildirmeyerek tutuklanmalarının hikayesini, romanlaştırmaya karar verdiklerinde aslında Beat Kuşağını da başlatmış olduklarının farkında değillerdi. Fakat kitabı yayınlamak hiçte kolay değildi. Yıllarca kitabı yayınlamak için uğraştılar. Kitapta adları geçen arkadaşları dahil olmak üzere hemen hemen herkes bu kitabın yayınlanmasına sıcak bakmıyordu. Fakat on yıllar sonunda kitap yayınlandı ve 71 yıl sonra Türkçe çevirisi ile okunmaya hazır durumda. Tabi bu kadar övgüden sonra ne bekleyeceğinizi bilemiyorum fakat çok büyük beklentilerle okumamanızı tavsiye ederim. Çok büyük bir beklenti sizi sarsabilir. Özellikle yeraltı edebiyatına uzak kişiler için zaman kaybı olarak bile değerlendirilebilir. Kitap çok sürükleyici ve hakikaten birkaç soluk sürmüyor bitirmeniz. Fakat çeviriden midir bilemiyorum olayların döngüsünde kopmalar var. Bu da sizi yavaşlatıyor. Kitaptan ani kopmalar yaşatabiliyor. Bunlar çeviriden kaçmaması gereken hatalar aslında neden olmuş ya da bilerek mi yapılmış anlayamadım. En son okuduğum birkaç kitapta yazım hataları, çeviri hataları ve baskı hatalarına sahip iki yayınevi oldu İthaki Yayıncılık ve Sel Yayıncılık. Her iki yayınevinide çok seviyoruz fakat bu hataların daha az olmasını umuyor ve talep ediyoruz.


Yine görme ile alakalı bir kitap mı? Hayır bu kez değil. Aslında biraz öyle ama bu kez gören organ göz değil. Peki hüzünlü mü? Hem de fazlasıyla! Dinlediğiniz müziğe dikkat edin okurken. Eğer arkaplanda Max Richter'den On The Nature Of Daylight gibi bir parça çalıyorsa işin rengi hakikaten çok farklı olabilir. Evet yine John Berger yine şaşırtmayan bir kalite ve yine şaşırtmayan bir mükemmellik düzeyi. Bize bunu neden yapıyor bilmiyorum ama yapmaya devam etse iyi olacak. Umuyorum ki ölüm onu almaz ve o bunları yapmaya devam edebilir. Görme Biçimleri adlı şaheserden beridir hemen hemen her ay bir John Berger kitabı okumaya özen gösteriyorum. O kadar biliyorum ki karşıma çıkacak olanın ne kadar iyi olduğunu, o kadar eminimki bundan çok fazla düşünmüyorum. Alıyorum ve okumaya başlıyorum. Bir şekilde bir yerlerden beni kendisine bağlayacağını biliyorum. İlk sayfalar belki sıkıcı gibi görünebilir. Belki hikayenin içine giremem hemen ama bilirim ki bir an gelecek beni yakalayacak. O zamanı beklerim. O zaman gelir ve ben keyifle okumaya devam ederim.


Venedik Taciri William Shakespeare'in 1594'de sahnelenen komedi oyunudur. Her ne kadar komedi olarak geçse de içerisinde çok ciddi göndermeler barındırmaktadır. Özellikle insanların din ve ırk nefreti ile ilgili yerinde göndermeler yapar. Aynı zamanda içimizde ki ırkçı kısmı dürterek, alevlendiren Shakespeare, bize iyi ve kötüyü farklı bir açıdan gösteriyor. Her oyunda olduğu gibi bu oyunda da bir kötü adam vardır. Bu kez kötü adam yahudi bir tefecidir. Adı Shylock olan bu adam, sürekli olarak yahudi olduğu için ezildiğini söyleyerek kendisini acındırmaktadır. İnsanların dikkatini sürekli olarak bu noktaya çekmektedir. Bu durumun, günümüzde de benzer örneklerini görebilmekteyiz. Günün birinde varlıklı bir tüccar olan hristiyan Antonio'ya borç para verir. Yahudi tefeci Shylock hiç sevmediği Antonio'ya bu parayı verir, verir ama ödeyemezse, vücudunun neresinden isterse, yarım kilo et keseceğini senedin sonuna şart olarak ekletir. Bunu kabul eden Antonio ne de olsa ödeyeceğinden emindir. Fakat işler umduğu gibi gitmez. Antonio'nun gemileri bir bir batar. Borcunu ödeyemeyen Antonio, mahkemeye çıkar. Tefeci Shylock, nefretle hakkını ister yani hakkı olan yarım kilo eti. Para teklif edilsede Antonio'nun arkadaşları tarafından o reddeder. İlla hakkını istemektedir. Bıçağını bileyen yahudi tefeci kanunlara sığınarak hakkını almak istemektedir. Fakat bir açık vardır. Eti keserken kan akıtmaması gerekmektedir. Kanuna göre eğer kan akarsa, bir hristiyanın kanını akıttığı için, yahudi tefeci Shylock'un tüm mal ve mülküne el konulacaktır. Venedik'te kanun böyledir. Shylock hakkından vazgeçer, seneti atar. Fakat bu sefer de bir hrıstiyanın hayatına kast ettiği için, mallarına el konur. Yaşayıp yaşamayacağı ise Antonio'nun merhametindedir. Antonio hristiyan olması şartıyla Shylock'u bağışlar. Üzerine sayfalarca yazılacak bir hikaye. Fakat her satırda birileri rahatsız olabilir. Bu yüzden herkes okumalı ve kendi doğruları ile başbaşa kalmalıdır diye düşünüyorum. Cehaletin boyumuzu aştığı bu dönemde, dinlerle alakalı söylenecek her söz, yazılacak her satır bambaşka yerlere çekilip, parmaklarımızı kesen bir bumeranga dönüşebilir.


İnceden inceden dalgasını geçen bir Boris Vian kitabı. Nereden bakarsanız bakın göreceğiniz tek şey Boris Vian'ın ince zekası ve iğnelemeyi seven düşünce yapısıdır. Bunu yaparken okuru sıkmadan, eğlendirerek yer yer güldürerek yapması da bizler için bulunmaz bir nimet. Diğer kitapları gibi çok akıcı değil, akıcı bir kitap Vercoquin ve Plankton. Yazarın diğer kitaplarını okuyanlar bilir akıcılık konusuda olması gerekenden daha fazla bir akıcılık bulursunuz. Hatta bir an gelir bitmese de biraz daha okusam derken bulursunuz kendinizi. Vercoquin ve Plankton'da ise benzer bir akıcılığı ilk başlarda yakalıyorsunuz fakat ortalara doğru yitiriyorsunuz. Bu çeviri ile alakalı bir durum olabilir elbette. Kitabın sistem eleştirisi yerleri yerinde bir yapı ile ilerliyor. Her şeyin çok önceden düşünülüp, kurgulandığını anlıyorsunuz. Sadece sistem değil aynı zamanda yazarlara da gönderme var gibi. F. Scott Fitzgerald'ın Muhteşem Gatsby'ine kahramanın adı ile bir gönderme var örneğin. Major, Vercoquin ve Plankton'daki ana akarakterimiz, Great Gatsby ise Muhteşem Gatsby'deki ana karakterimiz. Bildiğiniz gibi Major ile Great arasında pek bir fark da yok zaten. Büyük, harika, muhteşem vs... Benzerlikler olayların bütünlüğü ile perçinleniyor aslında. Zenginlik içinde yaşayan insanlar, geçim sıkıntııs olmayan hayatlar, partiler güzel kadınlar, güzel giysiler, güzel yiyecekler, içecekler kısacası güzel denebilecek hayatlar. Tabi Boris Vian'a özgü caz tarzı farkı var. Peki neden Vercoquin ve Plankton, Muhteşem Gatsby gibi olamadı? Popülerlik sınavında sınıfta kalan Boris Vian'dan böyle bir şey beklemek elbette doğru değil. Zaten onun tarzına yakışmayabilir. Artı kemikleri sızım sızım sızlayabilir. Aralarında yirmi küsür sene olan, tarz olarak birbirlerine benzeyen yerlerin olduğu iki kitaptan birinin diğerinden bu kadar farklı bir yerde olması, Boris Vian'nın kendi ülkesinde bile değerinin çok geç anlaşılması, bazı yazarların bazı ülkelerde değerinin çok ama çok üstünde değerlendirilmesi ve bunun gibi bir çok konu kafamda dönüyor şu an. Neyse biz konumuza dönelim. Kitap güzel arkadaşlar alınız okuyunuz. Ama Boris Vian'ı ilk kez okuyacak bir kimse iseniz o zaman başlangıcı bu kitapla yapmayınız. Yazarı ve tarzı tanıdıktan sonra okuyunuz derim ben. Şahsi fikrim budur.


Bu ay bu kadar yoğun roman ve felsefe arasına tiyatro eklemezsem muhtemelen okumaktan soğurdum. Rus edebiyatının benim için bir diğer vazgeçilmesi Çehov'un Vişne Bahçesi güzel bir nefes aldırdı. Konu, toprak sahibi bir ailenin kötü ekonomik durumlarından dolayı Vişne Bahçelerini satıp satmamaları arasında gidip gelen bir temada anlatılıyor. Tabi ben meseleye bu kadar basit bakamam. Temel olarak zor durumda bir aile, bu ailenin varlıklarını satmak için onlara danışmanlık yapmaya çalışan bir tüccar, aile üyelerinin kendi içlerinde ki aşk hayatları veya diğer ilişkilerini de görüyoruz. Trajedi olarak yorumlayabilirim. Finalde ailenin evini terk ediş sahnesi beni küçüklüğüme de götürdü. Bir vakit gelir bir evden ayrılmak gerekirdi. O zaman ne hissettiysem, ya da bu tür bir vedanın insanda uyandırdığı hüzün son sahnede çok güzel işlenmiş. Oldukça kısa bir kitap, bir tiyatro arası vermek istiyorsanız soluksuz bitiyor.


Tam bir deli romanı. Evet girer girmez yazıya bunu yazmak istedim. Hakikaten bir delinin kendi kendine dedikodu yapması. Şimdi böyle yazınca iyi değilmiş gibi algılanabilir fakat kesinlikle durum sandığınızın aksine. Önce kötüler gibi başlayıp yüceltiyorum dikkat ederseniz. Birazdan yine kötülüyor gibi de yapabilirim! 54 kez rededilen Wittgenstein'in Metresi, David Markson'un sabırlı bekleyişlerinden sonra baskıya alınmış, çok farklı bir roman. Kitabı basmayan reddeden kişiler de dahil olmak üzere bir çok kişi kitaptan bir şey anlamadıklarını itiraf etmiş. Doğruyu söylemek gerekirse bende ilk başlarda ne oluyor yahu şeklindeydim. Sonra baktım ki içine girilip sizi sürükleyen bir hikayesi yok kitabın. Birşeyler anlatılıyor sürekli ve anlatılan konularda da bir tutarlılık yok, daldan dala bir durum var, anladım ki kitabın tarzı aklımızı karıştırmak üzerine kurulu. Tamam dedim bu güzel bir şey. Başladım içine daha bir girmeye kitabın. Fakat ilerledikçe hep aynı şeyleri okuyormuşum gibi hissetmeye başladım. Neden derseniz sürekli belli kişilerden bahsediliyor ve bazı enteresan bilgiler eşliğinde bize birşeyler sunuluyor. Ama bu anlatımlarda alakasız zamanlama ile yapılıyor tabi. Yüz-yüzelli sayfayı geçtikten sonra ister istemez bir oto pilot devreye giriyor beyninizde ve okuduklarını denetlemek belli süzgeçlerden geçirerek damıtmak yerine sadece okuyor. Herhangi bir olaylar bütünü yok zihninizde canlandırarak film gibi yaşayacağınız bir sahne de yok. Hal durum böyle olunca çok tat almasanızda farklı bir kitap okuyor olmanın verdiği hazzı yaşamaya çalışıyorsunuz. Doğruyu söylemek gerekirse belli bir zaman sonra tekrar okuyacağım. Okunması gerekenler listem bittikten sonra mesela. Her ne kadar kitabı anlamış ve Kate'in ne kadar deli olduğunu anlasamda gereken yoğunluğu vererek okumadığımı düşünüyorum. Bu sebeple daha sonra tekrar okunacaklar listeme ekliyorum Wittgenstein'in Metresi'ni. Peki iş tavsiye kısmına gelirse ne demeli? Diye soracak olursanız inanın bilemedim. Okusanız iyi olabilir farklı bir tarz çünkü, okumazsanız ne kaybedersiniz? Muhtemelen fazla bir şey kaybetmezsiniz. Ama şu var tabi kitabın tarzı bile okumaya yetecek nitelikte. Eğer zamanınız varsa bence sakin bir kafa ile okumalısınız.


Biraz zor bir dile ne dersiniz? Aslında zor doğru bir kelime mi bilemiyorum ama bir dostluk hikayesi için zor olarak algılanabilir anlatım dili için. Girmeye çalıştığınız dünya Thomas Bernhard'ın dünyası ise zor kelimesinin kişiden kişiye ne kadar değişebilir olduğunu konuşabiliriz sanırım. Çünkü Thomas Bernhard, hissedilenin, insandan insana ne kadar değiştiğini gösteren bir yazar. Wittgenstein'in Yeğeni, iki dostun nefretini, sevgisini, öfkesini, sinirini bize sunan bir kitap. Sürekli olarak yüzümüze vurulan bir durum bir hal bir olmamaışlık bir olmasa daha iyi dedirten nefret hali var sanki. Mutlu, toz pembe dünyaların kitaplarını sevmemeişimdir zaten tamam ama bu da nereye kadar kabul edilebilir bilemiyorum diyebilirsiniz. Orhan Pamuk'un dediği gibi güvenli dünyalarından çıkmayı göze alamayanlar okumasın diyorum. Aslında nefret olmadan hayat olmuyor ya da öfke. Her an her şekilde yapabileceğimiz bir duygu hali. Hele ki bizim ülkemizde hele ki İstanbul gibi bir şehirde. Yazar bunu Viyana için yapmış olsa da hemen hemen dünyanın her yerinde yanımızda götürdüğümüz nefretsiz olmuyor, olmayacakta. İnsanlık var olduğu müddetçe bu bu şekilde sürüp gidecek. Kısacaık hayatlarımızda bize umut veren herşeye dolu dolu gözlerle bakarak koşsak da bazen tam tersi hal ve durumlar içinde biriktirmemiz gerekenler var diye düşünüyorum. Ne kadar hitab eder ya da ne kadar etkiler bilemiyorum. Ama sürükleyici, çarpıcı ya da herkese hitap eden bir eser olmadığını biliyorum. Benim sürükleyiciliğine kapılıp, akıcı bir şekilde bitirmiş olmam sizlerinde bu şekilde okuyacağınız anlamına gelmez. Tam terside aynı şekilde geçerli. Çünkü karşımızda bir Thomas Bernhard eseri var.


Çizgi romanda sıkılınmaz evet ama sanırım ben bir ilki yaşadım. Marvel editörleri de oldukça sıkılmış olmalılarki böyle bir çalışma hazırlamışlar. Tamam çizerler farklı her bölümde farklılıklar gösteriyor ona bir şey demiyorum ama hikaye bütünlüğü yok. Kopuk kopuk ilerliyor gibi geldi bana. Tutarsızlıklar da cabası tabi. Adam Kuberts'in çizimlerini seviyorum ama diğer çizerler için aynı şeyleri ne yazık ki söyleyemeyeceğim. Sanırım aceleye geldi ya da başlarında Türk bir ajans sahibi vardı hadi hadi yetiştirmemiz lazım diyen. Çizgi romanlarda en çok sevdiğim şey detaylardır. Fakat Back in Japan'da detaylar yok denecek kadar az Adam Kuberts haricindeki çizerlerde. Gerçi Adam Kuberts'de biraz aceleye getirmiş gibi ama neyse o kurtarıyor bana göre. Jason Aaron son bir kaç Wolverine serisinde iyi olmadığını, bunların gerçek Wolverine'den uzaklaştığı söylenir. Çok tecrübem olmasada bu seri ile ilgili iyi olmadığını bu kitapta anladım. Sanırım seçimlerimde daha detaylı araştırmalar yapacağım. Wolverine serisinin arşivini tabiki isterim o ayrı ama okunacak birşey kalmayınca devam etmeyi tercih ederim. Sırada daha birçok eser varken kötü anlatımlar, kopuk hikayeler ve detaysız çizgilerle çizgi roman zevkimi inciltmek istemiyorum. Ha hiç mi zevkle okuduğun yeri yok var tabiki Wolverine'nin doğum günü hediyesi 🙂 Bunun haricinde bilgi veremem. Okuyunca zaten sizde göreceksiniz tek iyi yerin o olduğunu. Mystique, Sabretooth tamam iyi hoş sıkıntı yok ama gümüş samuray karakteri beni çok sıktı gerçekten. Hayır anlamadığım tüm hikayenin bir yerlerinden fırlıyor ve konu sürekli onun üzerinde ilerliyor. Belkide kaçırdığım noktalar oldu bu konuda ikinci kez okuduğumda şekillenirse birşeyler ve az daha sempati duyarsam gümüş samuraya, olayın detayını çözerim. Değinmeden geçemeyeceğim bir kaç nokta daha var örneğin filmden tamamen kopuk olan sadece çizgi roman serisinde gördüğüm Mystique ile Sabretooth birlikteliği. Tamam çizgi romanda o şekilde ilerliyor olabilir ama Magneto, Beast yada Professor-X ile sanki hikaye daha dolgun gibi geliyor bana. Belkide filmde Sabretooth çok kısa kesilmiştir o yüzden böyle bir kanıya varmışısdır bilemiyorum. Bildiğiniz gibi Sabretooth filmde tam bir hayvandır ve sadece emirleri yerine getiren düşünceden yoksun bir karakterdir. Fakat Wolverine'in başlangıç filminde çıkan Sabretooth ise abisi rolündeki Victor'dur. Normalde hikaye böyleyken film ve çizgi roman arasındaki farklılıklardan dolayı işler karışıyor ve hikayeler arasında hepten kopuyorsunuz. Bu aynı örümcek adam faciasına benziyor. Ne film birşeye benziyordu ne sonrasında çekilen devam filmleri. O kadar kötüydü ki görsel efektler için bile dayanamamıştım. X-Men ve Wolverine'ninde aynı izde gittiğini görmek çok üzücü oldu benim için. X-Men Origins: Wolverine'de güzel başlayan bir film nasıl kötü bitirilir? Sorusunun cevabı gibiydi mesela.


Bağdat'ın Aslanları ve Saga serisinden sonra Brian K. Vaughan tarafından yapılmış her işi takip etmeye karar verdim. Sağolsun kendisi oldukça çalışkan ve üretken bir kimse. Oldukça iyi işler yapıyorlar. Baktım ki Brian K. Vaughan tarafından yapılmış Son Erkek diye bir seri var. Ad olarak enteresan konu olarak enteresan bir çizgi roman. Güzel olması çok yüksek olasılık dedim ve hemen okumaya başladım. Fakat okumaya başlar başlamaz farkettim ki Brian K. Vaughan tarafından yazılmış ama benim beğenemeyeceğim şeylerde olabilirmiş. Aslında kötü diyerek kestirip atılamaz. Atamam daha doğrusu. Çünkü bu benim beğenemediğim bir çizgi roman. Bir çok kimse için çok güzel bir seri olabilir Son Erkek. Ben sizlere benim beğenmediğim noktaları sayayım, sizlerde çizgi orman hakkında bilgi sahibi olun ve ona göre başlayın ya da başlamayın. Tabi her halükarda okunmalı yani okunması zararlı vs. olacak değil. Ama seri on ciltten oluşunca maddi olarak biraz sıkıntılı olabilir okuyucular için. Tipik holivud filmlerini bilirsiniz. En meşhurlarından olan bir karakter vardır hani her şeyi berbat eder, asla silah kullanmaz, öldürmek yok der sözde mesaj verir, en olmadık yerlerde en olmadık çıkışları yapar tam bir aptal gibi davranır ve yinede hayatta kalır. İşte bu tip karakterlerden biri ile karşı karşıyayız; Bay Yorick... Birde maymunumuz var. Bu maymunda aynı sahibi gibi herşeyi berbat eden maymunlardan. Son erkek kalan Yorick'i ele veren, sürekli maskesini düşüren ve kaçıp bir yerlere kaybolan vs. Ama ne hikmetse maymunu doğru dürüst tutan ya da ona bir tasma geçiren yok. Sorun yaratması olmazsa olmaz sanki hayvanın. O kadar sıkıcı bir hal alıyor ki bazen. Gerçi bunu sevimli bulanlar olabilir elbette. Konu benim hayatta ısınamadığım iki hayvandan birinin maymun olması ile alakası az biraz olabilir. Bu çok zeki ama aptalca davranan kahramanımız Yorick'in yetenekleri yok değil. Kendisi bir kaçış ustası. Ne güzel meslek değil mi? Bu yeteneği kendisine serinin sonuna kadar lazım oluyor tabi. Kız kardeşi var kendisi biraz kafayı üşütmüş durumda da olsa. Annesi var anlaşılması güç. Birde yol arkadaşları var, Ajan 355 ve Doktor Allison. Herhalde seride olan en sağlam karakterler bu ikisidir. Ara ara zamanlar arası geçişler yapıyoruz ve karakterlerin geçmişlerine gidiyoruz. Bunu çok beğendim. Hem karakterler hakkında bilgi alıyoruz, hem de neyi ne için yaptıklarını, bu aşamaya nasıl geldiklerini görmüş oluyoruz. Oldukça güzel okuma sunuyor bize. Peki neler güzel derseniz elbette çizimler. Gerçekten bir görsel şölen gibi. En çok beğendiğim kısımlardan biri o oldu. Bir diğeri ise Yorick ve maymun haricinde olan hemen hemen tüm karakterler diyebilirim. Maymuna ne çok taktın yahu diyebilirsiniz evet taktım ama yapacak birşey yok. İtici ve sevimsiz geliyor bana üzgünüm. Hele ki olayları bu kadar içinden çıkılmaz bir hale getirince. Tabi birde finalde olanlar var. Nedne tüm erkeklerin öldüğünün açıklanması kısmı. Üzgünüm ama o bölümde bana oldukça fantastik geldi. Fantastik olmaz mı olabilir elbette ama bilimsel açıklamalarla ilerleyen bir çizgi romanda bir anda konunun tuhaf bir şekilde bağlanması beni çok yakalamadı ne yazık ki. Brian K. Vaughan'ın en sevdiğim yanlarından biri güncel konulara değinmesi. Bu yönden çizgi romanları kesinlikle çok iyi. Verdiği mesajlar çok yerinde. Bu seride de israil ve amerika ile ilgili yapılan tespitler, ülkelerin konumlandırıldığı karakteristlik özellikler çok yerinde olmuş. Doğru noktalara doğru bir biçimde değinilmiş. Sadece bu açıdan bile okunabilir. Son olarak şunu diyebilirim eğer vaktiniz varsa ve güzel çizimler eşliğinde aptal bir son erkek macerası okumak istiyorsanız okuyunuz. Eğer benim takıldığım noktalara takılıyorsanız, biraz daha düşünün.


Vasconcelos, tarzını en çok bildiğim yazarlardan biridir. Her kitabının, bir öncekinden daha iyi olduğunu bilerek okumaya başlarım. Her kitap bittiğinde de keşke hiç bitmese hep sürseymiş derim. o denli büyük bir keyif alırım. Neden derseniz bunda ki en büyük etkenlerden biri şiir gibi yaptığı anlatımıdır. Sizi sıkmadan, sanki süzülüyormuş gibi yaptığı betimlemeleridir. Tabi bunda çevirmenin de katkısı oldukça fazladır. Aydın Emeç, İnci Kut gibi üstadların çevirilerinin, bu kitaplara neler kazandırdığını bilirim. Jose Mauro de Vasconcelos, yurdumuzda çok sevilen bir yazar. Türkçe'de ilk yayımlanan romanı Şeker Portakalı ve onun devamı olan Güneşi Uyandıralım ve Delifişek, daha sonra da Kardeşim Rosinha ve Kardeşim Rüzgar, Kardeşim Denizin gördüğü ilgi çok büyük oldu. Elinizdeki bu kitabın bir başka özelliği daha var. Jose Mauro de Vasconcelosta eşine az rastlanan ve doğuştan gelme bir anlatıcılık yeteneği, akıl almaz bir bellek, göz kamaştırıcı bir yaratıcılık ve insanlar konusunda engin bir deneyim var. Yazar olmaya çalışmamış, yazar olmak zorunda kalmıştır. Romanları bir yanardağın lavları gibi dışına taşmıştır. Konuyu kafamda toparlayınca yazmaya başlarım ve bir çırpıda yazarım, diyor. İzlediği yöntem, kitap kafasında yazılana kadar, konusunu uzun uzun olgunlaştırmaktır. Yine kendi anlattığına göre, yazı makinesinin başına geçtiğinde, kitabın çeşitli bölümlerini.ayrı ayrı yazabiliyor. Birinci bölümü bitirdikten sonra, aradaki bölümlere el atmadan, sonu kaleme alabiliyor. Brezilya'nın elmas madenlerinde elmas arayan insanların serüven dolu bu romanını Aydın Emeçin Türkçesiyle sunuyoruz. Vasconcelos'un romanları nasıl yazdığını kendisi de anlatmış. Kafasında toparlıyor ve bir çırpıda kağıda döküyor. O kadar güzel bir anlatımla yapıyor ki bunu büyük üstad, kitabı okuduktan sonra aklımızda kalanlar hep en olması gereken o güzel duygular oluyor.


Yaban muzu, elmas arayıcısı olarak çalışan iki dostun trajik ve aynı zamanda etkileyici hikayesini anlatır. Joel, dostu Gregorao'yu bir kadın meselesi yüzünden terk etmek zorunda kalır. Banana brava yani yaban muzu denilen bölgeye doğru çalışmak üzere yola çıkar. Fakat yoldaşları onu kuş uçmaz kervan göçmez bir ormanda kaybolmuş bir halde yürümeye mahkum eder. Joel mucize eseri kurtulur ve intikamını almak üzere geri döner. Bu naif ve duygusal adam içindeki intikam dürtüsüne karşı koyamaz. Gregorao, Joel'i yeniden bulur ve onu bahsi geçen adamlardan korumaya ant içer. Piranhalar tarafından parçalanmak pahasına birbirini koruyan iki dostun hikayesi, sonunda yine Vasconcelos'a hayranlık besleyeceğiniz ve garip bir şekilde ağlama isteği duyacağınız kısa ama etkileyici bir serüvene dönüşür. Yüreğimi, kaygıyla dönüşümü bekleyeceği bir ağaç gölgesinde bıraktım ve yürüdüm. Durmadan yürüdüm. Güneş yüzümü ve ellerimi yaktı. Tozlu, uzun ve sessiz pek çok yol aştım. O sıra rastladım Acımasız Adamlar'a. Çok daha acıklı bir yaşam için çarpan, acılı bir yüreğe sahip adamlara. Başkalarına ve kendilerine acıma nedir bilmeyen adamlara. Öykülerini gördüm, işittim ve yaşadım. Üzgün döndüm ve kaygıyla beni aynı ağacın gölgesinde bekleyen yüreğimi aradım. Kitabımı okuyacakların, kahramanlarımın kaba dilinden ötürü beni bağışlamalarını dilerim. Çoğu kez kaba olan bu dil, yaşamın kendisinden alınmıştır. Onu değiştirmek, örtmecelerle ya da dolaşık anlatımlarla yumuşatmak gerçeğe saygısızlık olurdu. Yazdığım şey benden değil, yaşamdan geliyor. Ben yalnızca yaşamı kopya ettim. Olmuş şeyleri, yaşamış ya da hala yaşamakta olan insanları bir araya getirdim, herhangi bir kişinin işini karıştırmamak, tatsızlık ya da güçlük yaratmamak için adları değiştirmekle yetindim. Kişiler öylesine gerçek ki, filmlerde alışılmış olan Kişiler ya da olaylarla her türlü benzerlik salt rastlantıdır uyarısını bile kullanamam. Çabamı ve iyi niyetimi okurların yargısına bırakıyorum. Anlatılan çoğu hikayede bir gerçeklik payı olduğunu bilmek, Yaban Muzu'nu çok daha etkileyici ve unutulmaz kılıyor. Üslubuyla, hayran bırakan benzetmeleri ve sıkmayan sanatsal diliyle yine harika bir kitap. Vasconcelos'un yazdığı ilk roman olmakla birlikte, en az diğer romanları kadar başarılı bir roman.


Albert Camus, Yabancı adlı romanında, hayatı yaşamaya değer görmeyen, ölümü bile rahatsız edici bir doğallıkla kabullenebilen, etrafındaki insanların düşünce kalıplarından uzak bir karakterin birinci ağızdan hikayesini anlatıyor. Kitap, söz konusu kahraman Meursault'un annesinin ölümü ile başlıyor. Meursault'un bu ölüm karşısında gösterdiği soğukkanlı tutum, hikayenin kalan kısmında baş kahramanımızı tanıdıkça, olağan görünmeye başlıyor. Çünkü o, hayatı istediği, arzu ettiği şekilde yaşamakla beraber, bu hayatı sorgulamaya ve başına gelen olaylar yüzünden üzülmeye değer görmemektedir. Fakat onun bu tutumu, çevresindeki insanlar tarafından anlaşılmaz, garip hatta tekinsiz bulunur. Ve ansızın, plansız ve tamamen tesadüfi bir biçimde gelişen cinayet sonunda, Meursault hayatının kendi kontrolünden çıkıp, çevresindeki bu insanların kontrolüne geçtiğini fark eder ve kitap trajik bir hal alır. Sade bir dille ve aslında basit bir olay örgüsüyle, 'neredeyse tamamen nesnel' biçimde anlatılan bu kitap, okuyucuya geçirmeyi başardığı duygularla, en az Meursault kadar garip, tekinsiz ama etkileyici bir hikaye sunuyor. Kitaptaki en alelade görünen karakterlerin bile buna kaybolmuş bir köpek de dahil hikayeye ne büyük bir katkıda bulunduğunu kitabı bitirdiğinizde anlıyor, en basit cümlelerin üzerine uzun uzun düşünülecek anlamlar taşıdığını fark ediyorsunuz. Bu nedenle bir değil, birçok kez okunabilecek, Le Monde'un yüzyılın yüz kitabı listesine taşıdığı, kolay kolay ölmeyecek bir eser. Herkese iyi okumalar dilerim. Zamanımın geri kalan kısmını gayet iyi düzenlemiştim. O zaman sık sık şöyle düşündüm: beni kuru bir ağacın gövdesine hapsetseler de başımın üstündeki gök parçasına bakmaktan başka yapacak bir işim olmasa da yavaş yavaş ona da alışacaktım.


Albert Camus'un ilk romanı ve benim de ilk okuduğum Albert Camus eseri. Bir kaç saat içerisinde, elimden bırakamayarak, bir kaç solukta okuduğum, kısa ama anlamı çok uzun romanlardan biriydi Yabancı. Kitap o kadar akıcı bir şekilde ilerliyor ki başladığınız birkaç sayfada bunu anlıyorsunuz. Özellikle betimlemeleriyle kafanızda kitaptaki tüm sahneleri yaşayabiliyorsunuz. Tanrı, din, ahlaki değerler ve ölüm kavramları yoğun bir eleştiri altında kalıyor ve toplumun kalıpları bir insanı nasıl yabancılaştırıyor ve nasıl bir yönde hayatını şekillendiriyor bunu görüyorsunuz. Ana karakterimiz Meursault, kalıplara girmeyen, ötekileştirilen, yapması gerekenleri yapmayan daha doğrusu toplumun ondan beklediği hiçbir eylemi yerine getirmeyen, tamemen edilgen bir karakter. Edilgen demek tam doğru olmasada karakterimizin fazla bir beklentisi yok. Hemen hemen herşeyi kabullenmiş ve bu kabullendiklerini olduğu gibi yaşayan biri. Herhangi bir yönlendirme yapmıyor. Herşeyin merkezine kendisini koyup, tüm dünyanın merkezindeymiş gibi davranmıyor. Şu hepimizin merak ettiği hayatın anlamı ile hiç ama hiç ilgilenmiyor. Ölüp gideceği yok olacağı zamana kadar iyi zaman geçirmek istiyor. Ölümü ha bugün olmuş ha yirmi yıl sonra bu onun için çok büyük mesele değil. Yabancı, aynı zamanda suçu değil, kişiyi yargılayan adaletten yoksun adalet sistemine de sağlam eleştiriler yapıyor. Özellikle mahkeme ile alakalı bölümlerinde savcıların, avukatları ve hakimlerin davranışlarını çok güzel özetliyor. İnsanların kendi kendilerine uydurdukları ve sadece güçlü olan için değiştirdikleri ve adına adalet dedikleri zırvalara çok net bir biçimde gözler önüne seriyor. Kitapta en çok dikkatimi çeken Çekoslavak aile ile ilgili makaleyi okuduğu kısımdı. Basit bir paragraf fakat hem etkileyici hem de kullanıldığı yer çok manidar geldi. Hemen hemen her sayfasında derin anlamlar olduğundan emin olduğum bir kitap Yabancı. 1-2 kez değil daha fazla kez okunmalı ve bünyeye sindirilmeli kitaplardan biri. Kitabı bitirdikten sonra tekrar okumak isteyeceğiniz ve mutlaka tekrar okuyacağınız mükemmel eserlerden biri Yabancı.


Mart ayı benim için boktan günlerden oluşmakta ve halende öyle gitmekte. Ama bu tip zamanlarda okumayı seçtiğim ve sevdiğim birkaç yazar vardır. Bunlardan biri Ahmet Altan. Yabani Manolyalar, birçok şey üzerine düşünülmüş ve yazılmış bir derleme, inceleme diyebilirim. Her bölümün insana dokunduğu, onu yakaladığı noktalar var. Bazı şeyler böyle de düşünülebilirmiş dediğim noktalar oldu. Yahut bazı şeyler için doğru yolda olduğumu ya da ne bileyim özleştiğim yerler oldu. Eski insanların yaşadıkları hayatın detaylarını bize ağır, hüzünlü, öfkeli bir biçimde sunduğu alanlar oldu. Bu kitap bir nefes arasında seyahate çıkmak gibi, hafif ama belki yorucu olabilir. Lakin benim ruh halime ya da tercihlerime her zaman uymuştur.


II.Dünya Savaşı'nda Pasifik'in tam ortasında kalan, yürek burkan muhteşem bir aşk hikayesi. Sevilen yazar Sarah Jıo ve yine film tadında mükemmel bir aşk romanı. Yağmur Sonrası, savaşın iç yüzünü, tutkuyu, arkadaşlığı, kaybı ve gizemi en iyi anlatan kitaplardan bir tanesi. Anne Calloway ne kadar çabalasa da yetmiş yıldır peşinden gelen anıları bir türlü aklından silemiyordur. Bora Bora Adası'nda adına gelen gizemli bir mektup ise adeta kapanan yarasını yeniden açar. Yağmur Sonrası, kalbinize dokunacak bir kitap. Savaşı ve yaşanan aşk hikayesini okurken hem duygulanacak hemde gözyaşlarınızı tutmakta zorlanacaksınız. Aşkın gücünü bize en iyi şekilde göstermeyi bilen Sarah Jıo, yine bunu yapıyor ve bizi gülümseterek ağlatıyor.


Kısacık anları mükemmel bir dille anlatan ve onlardan bir ömürlük yol çıkartan Stefan Zweig'den bir muhteşem eser daha. Evet farkındayım beklentilerinizi arttırıyorum ama ne yapayım artmalı. Hatta en artmışı her ne ise o olmalı diye düşünüyorum. Bir otel düşünüyoruz ve otelde bir çapkın var. Baron bir çapkın bu. Evli barklı kadını ayartıyor bir şekilde. Hoş evli barklı kadında dünden razı ya her neyse. Ama kadının bir de çocuğu var. Çocukta otelde ve ilk başlarda yakın arkadaş olduğu barondan artık farklı sinyaller almaya başlıyor. Beğenmiyor artık annesi ile olan diyologlarını. Hali ile az biraz daha geçince takipleşmeler başlıyor. Tabi çocuk daha çok çocuk, herşey için olabildiğince toy, gereğinden fazla saf ve temiz. Düşünceleri hala iyi yönde. Ama ortada iyilik yapan yok. Şehvet kurbanı olmuş, sadakatsizler var. Karşımızda yine yeniden bir Stefan Zweig şaheseri. Psikolojik romanların, kısa anların en iyi anlatımlarını, yaşam kesitlerinin en güzelini çıkartan, çok ama çok erken giden yazarımız Stefan Zweig eseri. Alın bol bol alın ve çevrenize de hediye edin.


Stefan Zweig'dan fırtına hızıyla okunup bitirilebilen bir eser daha: Yakıcı Sır. Çapkın bir baron, tatile çıktığı sırada vakit geçirebileceği, tatilini renklendirebileceği bir gönül ilişkisi aramaktadır. Çok geçmeden avını bulur, hasta çocuğunu hava alması için tatile getiren evli bir kadını mimler. Kadın, gizli bir maceraya atılmanın heyecanını duyabileceği ve kendini çocuğuna adayıp dünya zevklerinden elini eteğini çekeceği iki döneme de yakın bir yaştadır. Ancak her iki yana da kolaylıkla çekilebilecekken ve kendini doğru ve ahlaklı bulduğu yöne gitmeye ikna etmeye çalıştığı halde, bu tecrübeli gönül avcısının ağına yakalanmaktan kendini alamaz. Her şey çapkın baronun, kadının on iki yaşındaki oğluna yaklaşmasıyla başlar. Çünkü kadının kalbine giden yolun, önce oğlunun kalbini ele geçirmekle açılabileceğini bilecek kadar zekidir. Bu hasta ama saf oğlan, kendine böyle saygın bir arkadaş bulabilmenin heyecanı içerisindedir. Fakat çok geçmeden, tuhaf bir şeylerin varlığını sezinler ve yetişkinlerin dünyasındaki o büyük sırrın ağırlığını duyumsamaya başlar. Kadın için kendi oğlu, vicdanının yürüyen timsali haline gelir ve anne oğul arasında soğuk bir çekişme başlar. Çocuk penceresinden baktığımız yetişkin dünyasını, Yakıcı Sır ile, bütün gerçekliği ve doğallığıyla görebiliyorsunuz. Duygudan duyguya, fikirden fikre sürüklenerek, her zamanki gibi müthiş anlatım gücüyle kendine hayran bırakan hikayeyi bir çırpıda okuyup bitireceğinize eminim.


Keşanlı Ali Destanı'ndan sonra okuduğum ikinci Haldun Taner eseri Yalıda Sabah oldu. Bizden, hem de çok bizden, samimi ve içten mi içten hikayeler var Yalıda Sabah'da. Sadece beğenmek ya da beğenmemek değil, aynı zamanda kendinizden bir şeyler bulabileceğiniz çok gerilere götüren, anılarda başıboş dolaşmanızı sağlayacak bir kitap Yalıda Sabah. Hani bazen bazı kitaplar vardır sizi gerilerinize götürür ve orada dolaştırır. İşte Yalıda Sabah'da böyle bir kitap. Okurken şunu farkettim Sabahattin Ali'nin Sırça Köşkü'ne benzeyen bir kitap Yalıda Sabah. Özellikle bizleri anılarımıza götüemesi açısından çok fazla benzerlikler var. Aralarında -bana göre- en büyük fark ise biri İstanbul, diğeri İzmir. Biri marmara bölgesinden bizlere geliyor diğeri ise ege bölgesinden geliyor. Yalıda Sabah İstanbul kokan, içine İstanbul sinmiş bir kitap. Okurken bile kokuyu alabiliyorsunuz. Fakat bu koku şu an ki İstanbul kokusu değil. Şu an kokan şey mide bulantısı verirken, Yalıda Sabah'ta ki koku hüzünle karışık bir özlem duygusu veriyor. O zamanların İstanbul'unu kaçırmış bizler için bulunmaz bir nimet gibi Yalıda Sabah. Ne günlermiş o günler diyorum. Her ne kadar görmesemde yaşamasamda içimden geliyor o zamanlara dönmek. Elbette imkansız, biliyorum ama içimden bazen geçiyor, yanlış zamanda berbat bir İstanbul görüyorum, o zamanların İstanbul'u ne güzelmiş diye. Elden bir şey gelmez elbet. Geçmiş geçmiştir ve geçmeye de devam etmektedir. Üzücü de olsa bu zamanını yaşıyoruz şehri İstanbul'un. Benim gibi bir egeliyi ve ege aşığına bile İstanbul'u bu kadar derin düşündürdüğüne göre, İstanbul aşığı birine neler yapar kimbilir. Kitabın ilk sayfalarında başlayan o yoğun huzur duygusu, kapağı kapattığınızda da devam ediyor. Sanırım bu yazarın bizlere sunduğu daha doğrusu hediye ettiği enfes bir duygu. Güzel bir huzurla, güzel bir günde, güzel şeyler okuyor olmanın yarattığı o dayanılmaz mutluluk ve huzur karışımı. Sizi bilmem ama ben bu duyguyu seviyorum. Sevmeyeni var mıdır bilemiyorum.


Öyle zamanlar düşününki içinde Orhan Veli, Sabahattin Ali, Melih Cevdet, Oktay Rıfat, Sabahattin Eyüpoğlu, Abidin Dino, Sait Faik ve daha niceleri var. Öyle bir sevda düşünün, yıllarca mektuplarla yaşatılmaya çalışılan. Tabi aynı kadın erkek ilişki sorunları, aynı kıskançlıklar, aynı gel gitler var. Ama işte akılda her zaman daha yücesini yaşamışlardır, daha asildir o zamanlar tadı var. Gidilmez olasıca bir Ankara var sonra, bir çukur var yanından geçilmez olasıca! Yine yeniden belediye sorumsuzluğu, yine yeniden masum insanların ödediği bedeller var. En kötüsü ise hala aynı sorumsuzluk hala aynı belediyeler hala aynı aşağılık düzenler var. Bir de son bir mektup var, sahibi tarafından son kez gönderilen sevdalıya. Ama alıcısı asla okuyamayacak o mektubu. O hariç okuyanlar ise asla o kadar bilemeyecek değerini o mektubun.


Yalnızlık Sahip Olduğum Tek Şey, Franz Kafka'nın birbirinden etkileyici aforizmalarının yer aldığı bir kitap. Konu aforizmalar olunca oldukça çabuk okunan kitaplar gelir aklımıza. Fakat yazarı Kafka olunca üzerinde oldukça uzun düşündüren cümleler geliyor kitapta. Hem de öyle cümleler ki bunlar, bazen birkaç kez okumak istiyorsunuz. Anlatımı bu kadar güzel olan çok az cümle gören biri için paha biçilmeyecek bir değerde olabiliyorlar. Kitap o kadar kısa ama o kadar etkili bir kitap kiokudukça içinizden birşeylerin kağıda dökülmüş halini bulabiliyorsunuz. Dahası bu kelimeleri bazen günlerce aramış ama bulamamış olabilirsiniz. Kafka size bunları gösteriyor ve size kendi kitabında sizin hayatınızdan izler sunuyor. Bir yelerde kalan bir anıyı size, kitabından bir cümle ile çıkartıyor. Ustalık sunumunu yapıyor ve size sadece okumak ve okurken düşlere dalmak kalıyor. Kafka'nın bu güzel aforizmalar kitabını herkese tavsiye ediyorum.


Shakespeare'in komedya serilerinden biri olan Yanlışlıklar Komedyası, yazarın eşsiz üslubu ile bizlere güzel bir okuma sunuyor. Shakespeare bu eserinde bizlere hayatın içinden kısa bir kesit sunuyor. Bu kesitte aile bireyleri arasında yaşanan gülünç olayları akıcı bir biçimde anlatıyor. Shakespeare serilerinde komedya eserlerinin ana temalarından olan gülünç olayların anlatımı, yazarın ustalığını gözler önüne serdiği gibi, kurgunun ne kadar başarılı ve ne kadar hayatın içinden yapıldığını da gösteriyor. O kadar iyi hesaplanmış bir dizi olayı okurken, hiç sıkılmıyor, yer yer gülümsüyor bazı yerlerde ise kahkaha atıyorsunuz. Sanki sahnede seyreder gibi okuyorsunuz kitabı. Bittiği zaman ise biraz daha süreseydi keşke diyorsunuz. Aslına bakarsanız bu neredeyse tüm Shakespeare eserlerinde başıma geliyor benim. Çok az eserinde bunu düşünmemişimdir. Shakespeare'in olmazsa olmaz komedyalarından biri olan Yanlışlıklar Komedyası okunması gereken tiyatro eserlerinden biri olarak listenize girmeli diye düşünüyorum.