Enteresan bir hayat hikayesi olan Christopher Marlowe'un okuduğum ilk kitabı. Şunu başından söylemek isterim ki son da olmayacak. Kartaca Kraliçesi Dido az biraz şüpheli başladığım kitaplardandı. Ama bir kaç sayfa sonrasında beni yakaladı ve birlikte güzel bir okuma yaptık. Neyse o kısma girmeyelim. İngiltere ve pisliklerine girecek olursak ne sayfalar yeter ne bloglar. Evet yazarımız hakikaten enteresan bir kimse. Yaşamı ise az biraz gizemli az biraz da talihsiz. Belki yaşasa daha neler neler yazardı dediğimiz yazarlardan. Kitaptan bahsedecek olursam eğer kitap Dido'yu anlatıyor bizlere. Şimdi Dido kimdir nedir derseniz bu yazı çok uzar gider. İsterseniz alın okumaya başlayın hemen çünkü bu eser okunması gereken eserlerden. Merak etmeyin hayal kırıklığı bir eser değil kesinlikle. Zaten Hasan Ali Yücel Klasikleri'nde hayal kırıklığına yer yok. Bu arada reklam değil gerçek bu dediğim.


Yazılması ve yorumlanması bana göre zor olan kitaplardan biri Katedral. Neden derseniz kitap ne çok güzel bir kitap, ne çok kötü bir kitap arada bir yerlerde kalmış okunsada olur okunmasa da olur denebilecek kitaplardan biri. Fakat bir kaç öykü bizlere bir çok şeyi bir arada anlatan öykülerden olduğu için, bu çizginin bir kaç tık üstüne çıkıyor ve okunsa daha iyi olur bence dedirtiyor. Raymond Carver ile Fil adlı kitabı ile tanışmıştım. Bu kitabı çok beğenmiştim ve okunması gereken yazarlar listeme almıştım. Fil kitabı en iyisi mi değil mi bilmiyorum ama dediğim gibi benim için güzel bir kitaptı. Sade ve net bir kitaptı. Sadeliği oldum olası çok seven benim için bu güzel bir kitap demekti. Sonrasında Katedral'i okumaya karar verdim. Katedral'de bir çok öykü yer alıyordu. Hatta bu öykülerden bir kaçı ödüllü öyküler. Ödüllü olup olmaması benim için bir kriter değil. Hiç bir zaman buna göre değerlendirmemişimdir. Herhangi bir oluşumun verdiği ödül beni hiç ilgilendirmiyor. Öyküler yine yazarın tarzında, sade bir anlatımla anlatılan, klasik amerikan tarzı yaşamın detaylarını gösteren öyküler. Kimisi ilgi çekici kimisi ilgi çekmeden ilerleyen hikayeler. Bazılarında kapağını kapatıp az biraz düşüncelere daldığınız, kimisinde ise evet evet evet ya da anlıyorum anlıyorum ama yeter artık bit artık dediğiniz bu öyküler. Genel olarak yaşamdan alınmış kesitler gibi geldi bana. Kısa soluklu, amerikan yaşamlarından kesitler, bazen daha detaylı bazen daha yüzeysel ama genel anlamı ile yaşamın içinden alınmış öyküler. Kitapta en etkileyen öykülerden biri kitaba da adını veren Katedral adlı öykü. Gerçekten en son satırına kadar merak uyandıran, az biraz daha hüzünlendiren güzel bir hikaye. Bir de Kompartıman adlı hikayeyi çok beğendim. Bazı yerlerinde tahminler yürütülebilen, ama sonunun tahmin edilemeyeceğini düşündüğüm bir hikaye. Diğer öykülerden de çok güzeller var ama sadece bu iki öykü için bile okunması gereken güzel bir kitap Katedral.


Vasconcelos'un, delilik ve normallik kavramlarını ters düz ettiği güzel romanı. Eğlenceli ama boş hale getirilmiş şehir yaşamıyla, bir yerlerde hala kırık dökük de olsa yaşamını sürdürmeye çalışan doğayı karşılaştırabileceğiniz hüzünlü bir hikaye. Ze Oroco adlı adam, kayığı Rosinha ile konuşur; tek taraflı değil, iki taraflı bir konuşmadır bu. Rosinha bir vakitler, kayık olmayı isteyen bir ağaçtır ve bir gün dileği kabul olur. Kızılderililer tarafından keşfedildiğinde, bir kayığa dönüşür. Ze Oroco'ya, dinlemekten keyif aldığı, doğaya dair güzel hikayeler anlatır. Ze Oroco'nun her şeyden haberi vardır. Nehir ne zaman kabaracak? Yağmur yağacak mı? Bir yerde balık akını mı var? Her şeyi bilir, kayığı Rosinha her şeyi anlatır ona. Fakat bir gün, ağaçlarla konuşabildiği sırrını paylaştığı bir doktor tarafından, sözde deliliğini iyileştirebilmek için, bir akıl hastanesine yatırılır. Ze Oroco, zoraki tutulduğu bu hastanede hüzün dolu yıllar geçirir. Ze, kendine bile itiraf edemese de, aslında deli olduğu zamanları özlemektedir. Bir gün yeniden Rosinha'ya döner, Ze. Kayık yaşlanmış, çürümüş, kullanılmaz hale gelmiştir. Güç bela nehre sürükler onu. Üzerine biner ve nehre açılır. İyileştiğine emin olmak istediği bahanesini öne sürse de, içten içe yeniden sevgilisi Rosinha ile konuşabilmeyi ümit etmektedir. Bu soruların cevaplarını kitabı okuduğunuzda almanız gerekir, sanıyorum. Ve Kayığım Rosinha'yı özümseyebilen bir insanın, ağaçlara, kuşlara, toprağa, nehre başka gözlerle bakmaya başlayacağına da eminim. Son olarak, kitaptan çok hoşuma giden kısa parçalar paylaşıyorum...İyi okumalar dilerim! Rüzgar, hiç kuşkusuz, iradesinden çok daha güçlü birinin buyurduğu görevi yapıyordu. Ya yağmur? Neden onu dünyaya getirmişti? Bunu da düşünmemesi gerekiyordu. Kendisini hayat denen hüzne alıştıran yağmurun nemli parmaklarına karşı nankörlük ediyordu belki. En iyisi uyumaktı. Genç kız bir sigara paketi alıyor ve uzaktan ona bir sigara paketi uzatıyordu. Her şey için teşekkür ederim. Bir de; her zaman dilediğim gibi, hep sevdiğim birinin yanında ölmeme izin verdiğin için.


Bazen düşünüyorum acaba Vasconcelos'un bir kitabınıda sevmeyebilecekmiyim? Ya da okumaktan sıkılacakmıyım diye. Öyle sanıyorum ki bu asla olmayacak. Karşımızda yine bir Vasconcelos kitabı ve yine mükemmel bir eser. Sizi içine alan bir hikaye, sevgi, tutku, huzur, mutluluk, umut, güzellik, bitkiler, doğa, nehir, ağaçlar, hayvanlar... daha saymakla bitiremeyeceğim ne kadar güzel şey varsa hepsi bu kitapta toplanmış ve adınada Kayığım Rosinha denilmiş. Kitabın özeti nedir derseniz size çok derine inmeden şunları söyleyebilirim. İçi sevgi dolu, tertemiz bir adam ve en güzel hikayeleri anlatan, kayığı ile başından geçenler diyebilirim. Kitabı okurken tüm roman böyle devam etsin istiyorsunuz. Gerçekler karışmasın, tüm kitap böyle sürsün istiyorsunuz. Ama insanlar geliyor ve geldikleri her yere acıdan, hüzünden ve hayal kırıklığından başka birşey getirmiyorlar. Bu kez gelen bir doktor. Herşeyin iyilik için olduğunu söyleyen, herşeyi senin için yapıyorum diyen klasik yalancı bir insan. Kitabı okurken defalarca kez kendisini yumruklamak isteyeceksiniz! Şiddet içinizi kaplayacak ona karşı eminim... Sonrasında Ze Oroco'nun sözde iyileştirilmesi, gerçek hayata adapte edilmesi ile devam ediyor. Buruk bir hüzün ile devam ediyorsunuz okumaya. Vasconcelos'un tüm kitaplarında olduğu gibi bu kitabında da anlatılmaz yaşanır duygularla, sürükleyici bir şekilde kitap okumanın zevkine varıyorsunuz. Sadece güzel bir kitap demenin yetersiz olduğu muhteşem kurgusu ve anlatımı ile herkesin okuması gereken bir kitap Kayığım Rosinha.


Uzun bir aradan sonra (12 yıl) Çek asıllı yazar Milan Kundera yeni romanı ile karşımızda. Kayıtsızlık Şenliği, çevirmen Ayça Sezen'in çevirisiyle daha geçen ay geldi. Can yayınları tarafından eserin kapağı konusunda birşey söylemek istemiyorum 🙂 Kapak konusunu bir kenara bırakarak, kitabın içeriği hakkında bilgi vermek istiyorum. Öncelikle şunu söylemek istiyorum. Eğer ilk kez Milan Kundera okuyacaksanız ve bu okuduğunuz kitaba göre böyle büyük bir yazarı değerlendirip, diğer eserlerinide okuyup okumayacağınıza karar verecekseniz, Kayıtsızlık Şenliği'ni rafa geri bırakın. Gülünesi Aşklar, Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği, Şaka ya da Bilmemek gibi yazarın diğer eserlerinden birine başlayın. Bu Kayıtsızlık Şenliği kötü demek değil asla. İlk defa yazarla tanışacak kişiler için yanlış bir seçim olur demek istiyorum. Elbette yazarın en önemli ya da en olmazsa olmaz eseri de değil kabul ama kitap hakikaten çok farklı bir anlatımla, çok farklı dil oyunları ve eşsiz bir Milan Kundera mizahı ile kendisini okutuyor. Kayıtsızlık Şenliği, kayıp annesiyle konuşan Alain, işsiz güçsüz oyuncu Caliban, mutluluk delisi Ramon, sürekli olarak kukla oyunu yazma hayali kuran Charles ve narsist D'Ardelo'nun hikayesini bizlere sunuyor. Tabi tüm bu karakterlerin Milan Kundera tarzı ile harmanlandığını söylememe sanırım gerek yok. Stalin ve keklik avı hikayesi ise kitabın içinde geçen en iyi giyaloglardan biriydi.


Kediler ile ilgili ne çok kitap yazılmış değil mi? Evet hemde çok fazla. Fakat bunlardan biri var ki o bizi en derinden anlatımı ile derinden etkileyen Bukowski abimiz. Kendisi iel tanıştığımız günden beridir tüm kitaplarını okuyan biri olarak diyebilirim ki biliyordum bir hayvan sever olduğunu ama bu kadarını bilmiyordum... Hayır bu kadar güzel anlatım olur mu? Olurmuş. Eğer kitap Bukowski ise olurmuş arkadaş. İçten güzel mi güzel yazılmış şiirleri barındıran kitap, bize asi, alkolik ve agresif yazarımızın tam bir hayvan sever olduğunu, özellikle de kedilere karşı derin bir sevgi beslediğini gösteriyor. O kadar çok seviyor ki bu hayvanlar hakkında bir çok güzel şiire imza atmış. Eminim aşk hakkında bu kadar çok şiir yazmamıştır. Yazmış olsa bile bu kadar güzel bir anlatım ile sunmamıştır. Peki neler demiş Bukowski abimiz bu kitabında? Ne kadar çok kediniz varsa o kadar uzun yaşarsınız demiş mesela. Aslında yanlış sayılmayan bu sözünün arkasında sanıyorum kedilerin verdiği o tarifsiz huzur var. Her ne kadar alerjik bir bünyeye sahip olsam ve kedilerle çok fazla zaman geçirememe gibi bir lanetim de olsa bu huzurun ne olduğunu biliyorum. Çünkü eskiden benimde beraber yol aldığım kedi dostlarım vardı. Ama sonradan nasıl olduysa bu alerji laneti yüzünden beraber yaşayamaz olduk. Belki ileride bu nefret şehir yaşamından kurtulur, huzurlu bir kırsalda geçiririm günlerimi o zaman bu lanette azalarak biter ve bende kedi dostlarımla yaşar giderim kalan ömrümü. Kitaba dönecek olursak eğer söyleceğim tek şey alın okuyun olur. Eğer yazarın kitaplarını ilk kez okuyacak bir okur iseniz o zaman size Ekmek Arası ve hemen ardından Factotum'u öneririm. Okuyacağınız ilk kitabı şiir kitabı olmamalı Bukowski'nin. Ne tarzını anlarsınız ne de ne demek istediğini.


Yıllardır merak ettiğim, okumayı çok istediğim büyük ustayı en sonunda okuma şansını yakaladım. Hemen sonrasında ise kendime çok kızdım. Böylesi bir eserden, böylesi bir ustadan bu kadar yıl mahrum kalarak yaşamışım dedim kendi kendime. Daha kötüsü ise tiyatroyu seven biri olduğumu düşünerek yaşardım. Ama bu sevgiyi Haldun Taner'in eşsiz eserleri ile beslemeden yaşamışım. Ne olursa olsun geç kalmış değilim diye kendimi avutuyorum ve tüm eserlerini itina ile okumaya çalışacağımı biliyorum. Eser hepimizin bildiği daha doğrusu kulaktan dolma olarak olsa da bildiği Keşanlı Ali Destanı. Kitaba başlar başlamaz eskilere gidiyorsunuz. Eski İstanbul, eski Türkiye, eski güzellikler, eski dolandırıcılar. Erkeklerin erkekliklerinin, birilerini döverek ya da öldürerek kanıtlandığı zamanlar. Fakat bu zamanlarda düzmece olaylar çok yaşanmış. Nam, şan şöhret elbet o zamanlar daha bir mühim konulardanmış. O yüzden biraz yalan dolan çok sıkıntı olmadan yedirtilebiliyormuş insanlara. Durum şimdi ki kadar çıplak değilmiş. Hoş şimdi de değişen fazla bir şey yok. Yine yiyenler yiyor yenmesi gereken gibi gösterilenleri.


Muhteşem bir Moliere eseri. Yıllar önce kralın isteği ile Türk elçisi onuruna hazırlanan oyunun hem Haldun Dormen ve ekibinden seyretmiş, hem de kitabını okumuş oldum. Bu kadar güzel bir eseri hem okumuş hem izlemiş olmak, hemde büyük üstadlar tarafından sahnede izlemek büyük şans oldu benim için. Moliere'in tüm eserlerinde olan ince ve güzel komedi, bu younunda da hissediliyor. Sadece komedi olarak değil, cahilliğin neler yaptığı ile ilgili de bir eleştiri niteliğinde. İşin tarihi kısmına baktığımızda ise daha ilginç bir ve komik bir olaya denk geliyoruz. Zamanında bu oyunu yazmasını isteyen XIV. Louis, Moliere'den Türkleri rezil edecek bir oyun istemiş. Fakat gel gör ki rezil edilen Türkler değil kralın kendisi olmuş. Bu oyunu izlemeye gelen Türk heyetinin başındaki kişi olan Süleyman Ağa'yı elçi zanneden kral, bu oyun ile birlikte onları küçük düşüreceğini düşünmüş. Fakat sonrasında Süleyman Ağanın aslında mektup gönderen bir kurye olduğu anlaşılmış. Oyun çıkışında Süleyman ağaya, Kralımızın elbisesini nasıl buldunuz? diye soran asilzadelere verilen cevap ise kralın bir kaç gün boyunca dışarı çıkmamasına neden olmuş; Padişahımız efendimizin selama çıktığı zaman bindiği at bile daha süslüdür! Bu olay sonrasında Moliere sona çok yakın olduğunu düşünmüş, kralın onun için vereceği cezayı beklemiş. Tabi konunun daha fazla detayı var ben biraz daha kısa anlattım. Başında olan bazı olaylar da mevcut. Fransız kralının Osmanlı ile yakınmış gibi görünüp, adalara asker göndermesinden tutunda, elçisini İstanbul'dan almasına kadar bir çok noktası var. O dönemlerde krallar bir şekilde Osmanlı Padişahları ile aşık atma çabasına daha doğrusu kendilerini denk görmeye çalışmışlar. Bunun sonucunda ise bir çok komik olay meydana geldiği gibi bazende kanlı olaylar meydana gelmiş. Konuyu arama motorlarına yazıp internetten daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.


Kibarlık Budası, XIV. Louis'in en çok güldüğü Moliere oyunu olarak biliniyormuş. Açıkçası benim de okuduğum tiyatro metinleri içinde yüzümü en çok güldüren oyun oldu. IV. Mehmet'in elçisi olarak Paris'e gelen Süleyman Ağa, Fransız sarayının ihtişamına burun kıvırınca XIV. Louis bu duruma çok içerlemiş olacak ki Moliere'e oyun sipariş etmiş. O dönemin Paris'inde, Osmanlı'yla ilgili her şey ilgi çektiğinden ve Süleyman Ağa, Osmanlı sultanının sarayının Louis'in sarayından katbekat güzel olduğundan bahsederek bir skandal yarattığından, oyuna gösterilen ilgi de yoğun olmuş olsa gerek. İlk perdeler aslında Moliere'in klasik taşlamalarından, tanıdık tiplemelerinden oluşuyor diyebiliriz. Asilzade olmakla kafayı bozmuş, aslında asilzade olmayan bir adam, asil görünmek için türlü şaklabanlıklar yapar. Etrafındakiler içten içe onun bu haliyle alay etseler de, ondan yararlanmaktan ve parasını söğüşlemekten geri durmazlar. Mösyö Jourdain isimli kibarlık budalası, kızının aşık olduğu adamla evlenmesine, adam asilzade olmadığı için izin vermez. Bunun üzerine söz konusu aşık Cleonte, uşağı Covielle ile birlikte, bu kibarlık budalasına bir oyun oynamaya karar verir. Cleonte, artık Türk sultanının oğludur. Covielle ise kılık değiştirmiş bir tercüman. Ve sahte Türk sultanı Cleonte, Mösyö Jourdain'in kızına görür görmez tutulmuştur. Kendisine oyun oynandığını hiçbir şekilde anlamayan ve mevki olarak yükseleceğini düşünen Mösyö Jourdain, kızını bu sahte sultana seve seve verir. Bana kalırsa komedyalar içerisindeki en başarılı eserlerden biri. Moliere'in adı bile tek başına yetiyor nitekim.


Kilimanjaro'nun Karları, Ernest Hemingway öykülerinin yer aldığı bir kitap. En sevdiğim yazarlar arasında tartışmasız bir yeri olan yazarın, diğer kitaplarına göre daha az sürükleyici bulduğum, daha az etkisine girdiğim kitabıdır Kilimanjaro'nun Karları. Yıllar öncesinde okuduğumda çok daha az beğenmiş ve sonrasında bir daha okuma kararı almıştım kendi kendime. Aradan geçen uzun zamandan sonra tekrar okudum ve gördüm ki değişen fazla bir şey olmamış. Aslında burada demek istediğim şey kitap kötü vc değil. Hemingway gibi bir yazara böylesi bir ithamda bulunmak bizi aşar elbette. Burada demek istediğim şey Hemingway'in anlatımı ve Hemingway'in üslubundan biraz uzak bir kitap gibi Kilimanjaro'nun Karları. Daha öncesinde başka kitaplarını okuyan herkes benimle aynı duyguları paylaşacaktır diye düşünüyorum. Örneğin bir Yaşlı Adam ve Deniz. Bu kitabı ele aldığımızda Ernest Hemingway'in nasıl bir yazar olduğunu anlayabilirsiniz. Çok basit bir konuyu işleyişi, anlatışı ve olayların ilerleyişi, hayatın acısı ve zafer duygusu. O kadar kesin bir dille anlatılır ki kitabı okumaz, adeta içersiniz. Finale geldiğinizde beyninizde çakan bir çok şimşek vardır ve bu kitap neydi yahu dersiniz. Ne kadar çok kitap okusanızda, bir gün rafta gördüğünüzde tekrar okusam mı acaba diye kendinize sorarsınız. İşte Kilimanjaro'nun Karları'nda ben bu etkiyi alamadım. Belki tamamiyle benden kaynaklanıyordur, bilemiyorum. Ama elbette yazarın tüm eserlerini okumak isteyenler için şunu söyleyebilirim ya en sona bırakın ya da ilk okumayın ortalarda yer verin.


Kırılgan Şeyler, orijinal adıyla Fragile Things, Neil Gaiman'ın kısa öykülerini içeren mucizeler kitabı. İçlerinde Hugo, Locus ödülleriyle derecelendirilmiş öyküler de var, Gaiman'ın farklı zamanlarda yazıp ara verdiği ve sonradan tamamladığı tozlu raf hikayeleri de var. Çizgi roman olacakken son anda çark edip hikayeye dönüşen eserler var. Hatta bir hikayeyi daha çok andıran şiirler bile var. Aynı zamanda Gaiman, her öykünün başında o öykünün kendi 'hikayesini', ne şartlarda yazdığını ve neden kaleme aldığını da anlatıyor. Böylelikle hikayenin geçmişini öğrenerek o hikayeye daha farklı açıdan bakma imkanı buluyoruz. Kitabın içinde gerçekten beğendiğim ve etkilendiğim, Poe'dan ya da Conan Doyle'dan esintiler bulduğum güzel hikayeler yer alıyor. Fakat bunun yanında amacını anlayamadığım, sıkıntıdan ağır ilerleyebildiğim hikayeler de var. Okurken sık sık 'seçmece pazar yeri' gibi görmekten kendimi alamadığım bu öykü kitabında, dişe dokunur, şaşırtıcı yazılar bulabileceğiniz gibi pek hoşunuza gitmeden okuduğunuz yazılarla da karşılaşmanız mümkün. Tabii bu benim şahsi fikrim, belki de hoşlanamadığım hikayelerin içinde benim göremediğim bir takım sırlar da gizlidir. Özellikle bazı öykülerde Gaiman daha önce yazdıklarından ilham alarak, onun bir parçası olarak düşünüp yazdığını belirtiyor. Eğer asıl parçayı okumamışsanız, onun yan ürününden keyif almanız da mümkün olmuyor doğal olarak. Gaiman'ın çoğu kitabını okumuş olmama rağmen Amerikan Tanrıları'na henüz fırsat bulamadım, kitabın içindeki Amerikan Tanrıları'na gönderme yapılarak yazılmış hikayeden istediğim tadı alamamamın sebebi bu olabilir söz gelimi. Her şeyden öte, Gaiman severlerin, yazarın beslendiği kaynakları görebilmek ve yazarı daha iyi tanıyabilmek amacıyla bu kitabı okumaları gerektiğini düşünüyorum. Bir nevi yazarın karalama defterine göz atıyor, onun iç dünyasına dair ufak izleri keşfedebiliyorsunuz ki bu tek başına roman okumaktan daha fazla yaklaştırıyor sizi Neil Gaiman'a.


Az biraz yarım kalan, ne dediğini tam olarak anlayamadığımız bir çizgi roman olmuş sanki. Anlatılmak istenen tamam ama biraz kopuk, sanki biraz daha bir şeyler olmalıymış gibi hissettiren bir hikayeydi. Tam bir şekilde dahil olacağım diye düşünürken hop başka bir yerde buluyorsun kendini. Bu biraz kopukluk yarattı. Siyah beyaz bir savaş zamanı betimlenmiş çizimlerde. Aslında amaç illa siyah beyaz olsun, savaş olsun diye değil belki de tarz öyle. Yazarın/çizerin daha ilk eseri olduğu için detaylı bir analiz mümkün değil elbet. Ama internet araştırmaları sonucuna göre yeni bir Satrapi tarzı diyebilirim. Persopolise çok benzettim okumaya başladığımda. Fakat Kırlangıç Oyununda bazı şeyler yarım kalmış daha doğrusu anlatılmamış. Anlatılmak istenenin net olarak verilmediğini düşünüyorum. Sanki bir kaç cilt daha olsa olurmuş gibi bir durum söz konusu. Tüm kopukluklarına rağmen güzel bir çizgi romandı. Okumaya değer. Beyrut'ta o yıllarda neler olmuş bilmeyenler için başlangıç niteliğinde olmuş. Yazarın/çizerin diğer eserlerini de okumak için sabırsızlanıyorum. Sırtlan kitap duy sesimizi!


Kırmızı Papağan, Jose Mauro De Vasconcelos'un yani en ama en sevdiğim yazarlardan birinin, okumadığım son kitabı idi. Zaten mükemmel bir eser olduğunu düşündüğümden ve bir tane okumadığım eseri olsun dediğimden bu kadar zamandır okumamıştım. Ama bu Haziran ayında kendime bir doğum günü hediyesi verdim ve kitabı okumaya başladım. Jose Mauro De Vasconcelos'un bende ki yeri her zaman apayrıdır. O yüzden onun kitaplarının yeri de benim için ayrıdır. Bambaşka bir okuma deneyimi sunduğu yetmezmiş gibi, alır götürür çocukluğumuza ve bizi bir sahil kasabasında başı boş zeytin ağaçları arasında dolaşırken bırakır. Kitap bittiğinde ise yine o salt şehir kokusu gelir burnumuza ve neredeyim ben oluruz. Bu kadar derindedir hissetttirdikleri Vasconcelos ustanın. Fakat bu kitabında diğer kitaplarında olmayanlar vardı. Örneğin bu kitabında sürükleyicilik yoktu nedense. Aslında konu tam benlik bir konu idi. Güney amerika, kızılderililer ve tabi ki deniz. Ama nedenini anlamadığım bir şekilde Kırmızı Papağan bir türlü beni içine aldıramadı. Bir şekilde yavan bir okuma ile devam etti. Arasıra kapağına bakıp Vasconcelos'un değil mi bu kita? Diye sordum kendime. Öyle sanıyorum ki çeviri ile alakalı diye düşünüyorum. Başka ne olabilir ki? Şeker Portakalı'nı, Kayığım Rosinha'yı, Yaban Muzu'nu, Güneşi Uyandıralım'ı yazan bir kimsenin böyle bir kitabı olabilir mi? Bence olamaz. Can Yayınları bu konuya bir el atmalılar bence. Can Yayınları bir de, Jose Mauro De Vasconcelos'un diğer kitaplarını da dilimize kazandırmalılar. Türkçe'ye çevrilmemiş olan Vasconcelos eserlerini de okumak istiyoruz. Bu isteğimizi geri çevirmesinler ve bassınlar artık yeni Vasconcelos kitaplarımızı.


Roman 80'lerden günümüze kadar İstanbul'da geçen bir hikayeyi ele alıyor. İstanbul'un büyümesi, yapılaşması, kimi spesifik siyasi görüş sahibi grupların değişimi, dönüşümü, yeni zenginleşen kitlenin oluşumu gibi çok iyi bildiğimiz bir konjoktürde geçiyor hikaye. Kral Oidipus, Rüstem ile Sührab'ın hikayesi, baba, babasızlık, şefkat, otorite, itaat, bağımsızlık gibi kompleks baba-çocuk ilişkisi etrafında dönen, insanı içine alan, karanlık bir roman. Hikayeye hayranlık; ve bu drama, teatral drama hayranlığının tutkuya dönüşmesi, öyle ki sonunda bunların kaderin olması konu edilmiş. Kitapta ensest yok fakat yumuşacık bir atıf hissettim. Baba aferini mi yoksa bireysellik mi ikilemi ne baskın ve içine doğduğumuz bir kompleks, bunun konu edilmesini sevdim. Kitapta Kral Oidipus efsanesini konu eden bir tiyatronun bu nedenle çektiği sıkıntılar ve bir hikayeyi benimseyip sonunda yaşamak konu alınırken, kitap da kendi içinde kendi kaderini mi konu alıyor acaba, kitapta provokatif bulunacak konular geçtiğinden, diye de düşündürttü bana.


Kısmet Büfesi Bilge Karasu'nun ilk kitabı. Kitaptakilere metin adını vermiş. Daha doğrusu metinlerden oluşuyor demiş. Hal ve durum böyle olunca benim de ilgimi çekti ve bu kitabı ile yazarın külliyatına başlayayım diye düşündüm. Fakat sanırım iyi bir başlangıç yapmadım. Neden derseniz ya yazarın tarzına alışkın olmamamdan ya da kitabın, her insanı içine alan bir yapısı olmamasından. İlk başlarda büyük bir merakla okuduğum, kafamda canlandırmak için çaba harcadığım kitap, bir anda beni itmeye başladı. Sonrasında kitabın benim dışımda bir şekilde anlatacağını anlattığını, fakat benim bu okumada sadece bakan biri olduğumu farkettim. Başladığım kitabı okuyup bitirmek gibi bir prensibim olduğundan sadece okudum. Herhangi bir yere bakıyormuş gibi, herhangi bir şey birşey oluyormuş gibi okudum. Ne anladım ne de anlamaya çalışmamı sağlayacak bir anlaşılmayı bekleyen vardı sayfalarını çevirdiğim kitapta. Neden böyle olduğunu bile anlamadan, sadece okumuş ve bitirmiş olmamdan keyif aldım. Yanlış bir seçim mi yoksa yanlış bir ben miydi o sıra okuyan bilmiyorum. Belki de başk abir zaman başka bir ben ile okumalıyım. Belki de okumamalıyım bu böylece kalmalı kaldığı yerde bilmiyorum.


1984 ve Hayvan Çiftliği'nden sonra okuduğum George Orwell eseri Kitaplar ve Sigaralar, oldukça samimi, sanki içimizden biri yazmış gibi, sade ve yalın anlatıma sahip bir kitap. Peki ne anlatıyor bu kitap? İlk olarak bize sigara içmek mi yoksa kitap okumak mı diye soruyor. Hangisi daha az maliyetli hangisi daha ekonomik diye araştırıyor. Sonrasında ise sonucu yani cevabı bizimle paylaşıyor. Yani kitap okumak diyor. Sonrasında ise hayatından hikayeler paylaşıyor George Orwell. Sonralarında ise kitabın, Orwell'in çocukluk anılarına gidiyor, nasıl bir okul hayatı, nasıl bir çocukluk yaşamı olduğunu okuyoruz. Tabi yine içten bir anlatım ile sunuluyor anıların her biri. Orwell, sekiz yaşında ailesinin isteği ile İngiltere'nin Güneydoğu'sunda yatılı bir özel okula, St. Cyprian'a gönderiliyor. Orwell, okul yıllarında yaşadığı hikayeleri şaşırtıcı bir şeffaflıkla bizlerle paylaşıyor. Bu kitabı okumadan önce George Orwell ve okul hayatı deseniz muhtemelen size burada okuduklarımdan çok başka bir anlatımla, yazarın okul hayatını tahmin etmeye çalışırdım. O kadar içten ve o kadar bilmememiz gerekenleri anlatıyor gibi bir his uyandırıyor ki insanda acaba bir yanlışlık mı var diye düşündürüyor bizi. Üzerinde konuşulacak ve paylaşılacak çok şey olsada fazla uzatmadan yazıyı burada kesip, direkt okunmalı diye düşünüyorum.


Yapmışlar. Evet hakikaten dedikleri kadar kafa karıştıran bir kitap olmuş. İşin şakası tabi bu böyle bir şey dememişler. Fakat kitap, anlaşılmamak için gerçekten büyük bir çaba sarfediyor. Zaten sayısal bir yapım yok daha bir zorlanıyorum. Aslında günümüzün zamanları gibi başlıyor ilk başlarda. Herşey olması gerektiği gibi ilerliyor. Her yaşanan yer gibi her yer güzle gibi her yer olması gerektiği kadar güzel gibi. Ama ne hikmetse gel zaman git zaman işler az biraz karmaşıklaşıyor. Sonrasında ise bu karmaşa artarak devam ediyor ve en sonunda içinden çıkılmaz bir örgünün içinde buluyorsunuz kendinizi. Neyse sizde bir okuyun o zaman tekrar üzerinde duralım. Bakalım sorun bende mi yoksa kitapta mı anlamış oluruz. Buraya yorumunuzu yazmayı unutmayın ama.


Sanırım bir kitap, çeviri ile nasıl heba olur, nasıl yazık edilir sorularına güzel bir örnek teşkil ediyor. Çeviride yapılan yada yorumlanan, eklenen atasözleri o kadar rahatsız ediciydi ki, Sarı çizmeli Mehmet ağa diye çevirilen bir cümle gördükten sonra elimden fırlattım. Bundan önce de herkes gider mersine biz gideriz tersine diye çevirilmiş bir cümle vardı. İthaki'nin bilim kurgu serilerine hayranımdır. Bu alanda gerçekten güzel çalışmaları var. Lakin böyle bir kitap, nasıl olurda bu kadar özensiz şekilde heba edilir anlamıyorum. Bu kadar değişik fikirli ve hoş bir kurgusu olan kitap, çevirmenin elinde adeta can vermiş. Kitabın genel olarak karışıklığı da çevirmenden kaynaklanıyor da olabilir. Kitabı başka dillerde okuyan insanların yorumları oldukça olumlu ve anlaşılır olduğuna ve bizim dilimizde kitabı okuyanların kafasında genellikle bir karışıklık yaşandığına göre burada bir sorun olmalı. Bazı alanlarda birinci tekil şahıs konuşurken, bir anda üçüncü tekil şahısla olayı anlatmaya başlaması oldukça garip. Kitap güzel bir başlangıç yapıp derhal etkisi altına alıyor. Akıcı ve anlaşılır şekilde ilerliyor hikaye. Sonrasında olaylar kaos ortamına dönüşüyor ve kahramanlar akılcı bir yol ile karşılaştıkları durumu çözme çabasına giriyor. Taki sarı çizmeli Mehmet ağa ile karşılaşıncaya kadar. Eğer bu yazıya rastlayan yeni çevirmenlerimiz olursa, lütfen çok titizlik gösterin yaptığınız işe. Böyle kendi kendinize devşirme atasözleri ile cümleler kurmayın. Esere ve yazarlara saygısızlık. Rus edebiyatı içinde sarı çizmeli Mehmet ağa olabileceğini düşünmüyorum.


İthaki'nin bilim kurgu klasikleri serisinden bir kitabı tanıtacağım bu gün: Kıyamete Bir Milyar Yıl. Rus yazarlar Arkadi ve Boris Strugatski'nin 1977 yılında kaleme aldıkları bu eser o kadar canlı ki, günümüzde geçiyormuş hissi veriyor. Kitap karmakarışık bir olay örgüsüyle başlıyor. Malyanov bir astrofizikçidir ve yıldızlar arası maddeyle ilgili bir çalışma yapmaktadır. Daha iyi odaklanabilmek için karısı ve çocuğunu tatile göndermiştir. Fakat etrafında anlam veremediği ve çalışmalarını yapmasını engelleyen bir takım tuhaf olaylar dönmektedir. Malyanov bir süre sonra aynı sıkıntının yalnızca kendi başına gelmediğini, bir takım bilim adamı arkadaşlarının da çalışmalarını engelleyen tuhaf hatta neredeyse fantastik olaylarla karşı karşıya olduğunu anlar. Kendisi gibi birer bilim adamı olan arkadaşlarıyla bir araya gelip bu sorunu tartışırlar. Aradan çok zaman geçmeden, Veçerovski adındaki bilim adamı kendi fikrini ortaya atar. Her şey basit bir varsayımdan ortaya çıkıyor aslında: Kainat kendi yapısını korur. Fiziğe göre evrenin entropisi sürekli olarak artmaktadır. Ve bu nedenle de yüksek bir uygarlık mevcut olamaz, çünkü yüksek bir uygarlığın aklı o denli gelişmiş olacaktır ki azalmayan entropi yasası üzerinde hakimiyet kurabilecektir. Bu da kainatın yapısının kaybolacağı ve bir kaosun egemen olacağı anlamına gelmektedir. Bir nevi kıyamet de diyebiliriz. Sayısalcı olmama rağmen anlamak için beynimin tüm çakralarını açmak zorunda kaldığım bu kitabı, büyük bir hayranlıkla okuduğumu ve bilim kurgu türüne bir kez daha aşık olduğumu söylemeliyim. Kitabın arada sırada tanrısal ve kahraman bakış açısını bir arada kullanması kafa karışıklığı oluşturmuyor değil. Sanırım bu durum iki yazar olmasından kaynaklanıyor ve sadık kalmak gereğinden dolayı çeviride de düzeltilmemiş. Ama bir süre sonra buna da alışıyorsunuz ve aslında pek de göze batmıyor. Ayrıca bölümlerin eksik cümlelerle, parçalar şeklinde düzenlenmiş olması birçok kişi açısından anlamsız bulunmuş olsa da bence hoş ve farklı bir ayrıntıydı. Yetkililer alt metindeki bu göndermeden sürekli rahatsız olmuşlar ve yazarlara kitaptaki eylemlerin kapitalist bir ülkeye yöneltilmesini istemişler. Yazarlar bunu elbette reddetmiş ve kitap yayımlanmamış. Sonraları bir takım değişiklikler yapmak mecburiyetinde kalarak yayımlatabilmişler. Sonuç olarak bilim kurgu severlerin mutlaka okuması gerektiğini düşündüğüm bir eser. Yazarları da baş tacım olan yazarların arasına alıyor ve Strugatski Kardeşler'den biri Gogol'ün diğeri ise Çehov'un soyundan geliyor ama hiç kimse hangisinin hangisi olduğundan emin değil. Bu kitap kesinlikle harika. diyen Ursula K. Le Guin'e bütün kalbimle katılıyorum.


Boris Vian'nın hayatından memnun olmayan insanlarından biri Wolf ve onun hayatının geçmiş dönemlerinden kaçışını daha doğrusu istemeyişini anlatan bir kitap Kızıl Ot. Boris Vian tarzını bilenler için çok şaşırılmayacak kalitede bir kitap. Fakat diğer eserlerini de okumuş biri olarak Kızıl Ot'un Boris Vian ile yeni tanışacaklar için uygun olmadığını düşünüyorum. Mezarlarınıza Tüküreceğim, Günlerin Köpüğü ya da Bütün Çirkinler Öldürülecek daha iyi bir seçim olabilir yazarı tanımak ve diğer kitaplarınıda okumak için. Kitabı okurken bazen -hatta çoğu kez- boş boş boşluklarla bakıp gidebilirsiniz. Emin olun bu normal. Çünkü çoğu kez kitaba girmek oldukça zor oluyor. Hele ki kafanızda yarattığınız bir dünyaya oturtmak çok daha zorlaşabiliyor. Ama oturduğu zaman bazı şeyler, akıp gidiyor. Birkaç sayfada karar verilmemesi gereken kitaplardandır Kızıl Ot. 'Kızıl Ot', Vian-Sullivan'ın sekizinci romanıdır. İlk ikisinin çılgın maceralarından, 'Günlerin Köpüğü'nün trajik aşklarından, 'Pekin'de Sonbahar'ın alaycı ve düşsel seyahatinden, ve 'amerikancadan tercüme' üç romandan -ki en sonuncusu olan 'Ve Bütün Çirkinler Öldürülecek' bilimkurguya çok yakındır- sonra Boris Vian, tuhaf bir 'mikrokosmos' içinde sıkıntılı kahramanların izledikleri dokunaklı yolu önerir, hemen hemen psikanalitik ve 'konjonktürel' bir yolculuktur bu. İlk defa, Toutain adlı esrarengiz bir yayıncı tarafından yayımlanan 'Kızıl Ot', Vian'ın ölümünden sonra imha edilmeye makhum edilmiş, ancak yazarın dostlarının yardımıyla yok olmaktan kurtarılabilmiştir.


Patrick Süskind'in Koku kitabını yıllar yıllar önce Bornova'da abime yardım ettiğim bir tadilat işinde duymuştum. Ne akdar alakasız değil mi? Çalıştığımız evin sahibesi benim sürekli olarak elimi kokladığımı görmüştü. Daha doğrusu sadece elim değil elime aldığım hemen hemen herşeyi kokladığımı farketmişti. Yıllar içinde yenmeye çalıştığım bir alışkanlığım idi bu benim. Halen belli zamanlarda yapıyorum. Ama o zamanlar çok daha fazlaydı. İşte bunu fark eden ev sahibesi teyzemiz, bana bir kitaptan bahsetti. Kitapta bahsedilen kişinin de herşeyi kokladığını, birçok şeyi kokularla hallettiğini ama sonrasında işlerin çığrından çıktığından bahsetti. Dikkatimi çekmişti o zamanlar. Hemen alıp okuyasım gelmişti. Ama ne hikmetse bilmiyorum okuyamadım. Aradan geçen uzun zamandan sonra okuma şansı buldum. Kitapta kokularla arası çok iyi olan birinden bahsediliyordu evet ama bu kişinin insanlıkla uzaktan yakından alakası yoktu. Fransa'da bir balıkçı kasabasında hatta balıkçı tezgahında doğan, Jean Babtiste Grenouille, doğduğu ilk andan beri enteresan bir bebekti. Tıpkı annesi gibi hissiz, kalpsiz, acımasız insanlıktan nasibini almamış bir yaratıktı. Annesi yeni doğmuş bebeği kokuşmuş balıklar arasında terk ettiği için cezalandırıldı. Bebek Grenouille'de süt anneye verildi. Fakat süt anne bu bebeği bir kaç gün sonra pedere teslim etti. Bebeğin tuhaflıkları o kadar belirgindi ki, bebekte bir lanet olduğunu düşünmeye başlamışlardı. Aradan uzun zamanlar geçti ve koku uzmanı yaratığımız yani Grenouille büyüdü ve herşeyin kokusunu depolamaya başladı. Herşeyin kokusunu biliyordu. Yolda yürürken görmüyor, kokluyordu yolunu bu şekilde buluyordu. Mükemmelin üstünde bir burnu vardı. Bu sayede güzel parfümler yapabileceğini biliyordu. Bir usta buldu ve onun yanında çalışmaya başladı. Sonra bir diğer ustanın yanında. Ama enteresan bir şekilde kimin yanına gittiyse, ayrıldığında o insanlar ölüyordu. Laneti her zaman yanındaydı. Bu kadar anlatmam bile çok doğru olmadı biliyorum ama kitaptan bahsetmeden geçemedim. Bu kadar çarpıcı bir konu es geçilmemeli diye düşündüm. Eğer okumadıysanız bir an önce başlamanızı tavsiye ederim. Emin olun pişman olmayacaksınız. Aynı zamanda filmi de olan Koku, Parfüm olarak beyaz perdeye uyarlanmış. Ben hala izlemedim. İlk olarak kitabını okuyorum sonra filmini izliyorum. Bu şekilde daha iyi olduğunu düşünüyorum. İlk fırsatta filmini de izleyeceğim.


Kol Manşetinde Notlar, Mihail Bulgakov'un öyküklerinin yer aldığı bir kitap. Ben gibi Bulgakov'u bilen kimsleerin asla kaçırmayacakları bir kitap. Köpek Kalbi, Bir Doktorunun Anıları ya da Ölümcül Yumurtalar gibi eserleri bilen zaten biliyordur ve ne demek istediğimi anlıyordur diye düşünüyorum. Bazen yazılacak bir şey kalmıyor konu Bulgakov olunca. Diğer bir çok Bulgakov eserini bünyeye sindirmiş biri olarak şunu söylebilirim ki Kol Manşetinde Notlar diğer kitapları gibi değil usta yazarın. Nedendir bilmiyorum inanın ama bir türlü akıcı bir okumayla okuyamadım. Evet biliyorum bir Bulgakov kitabı ama ne hikmetse düşündüğüm gibi bir okuma yapamadım. Kitap bitmek bilmedi ve nedendir bilinmez hikayeler beni içine çekmedi. Diğer okuduğum kitaplarında yüzümde bir tebessüm, hoş bir zaman geçirme huzuru varken, bu kitapta bu saydıklarım olmadı ne yazık ki. Büyük bir hayal kırıklığı ve hüsran ile başbaşa kaldım. Fakat bir zaman sonra tekrar okumayı deneyeceğim. Okuduğum zaman ki benden kaynaklanan bir sorundur diye umuyorum. Hayır çeviriye bir şeyde diyemiyorum ki Ergin Altay çevirisi. Neyse siz bana bakmayın alın okuyun sonra buraya yazın düşüncelerinizi. Acaba sorun bende mi yoksa kitapta mı anlamış oluruz.


Kimseyi gücendirmek istemem ama günümüzün dünyasından bakıldığında zaman kaybından başka bir şey değil. Çünkü insan doğası, insanın kişisel hırsları ve kötülüğü göz ardı edilerek düşünülmüş bir ideoloji üzerinde durulmuş gibi geldi bana. Neresinden bakarsak bakalım, el ile tutulabilir yanları çok az, hatta belki de yok. Ayrıca eleştirdiği hemen herşeyi kendi içinde yapıyor Marx. Herhangi bir dinden farklı değil sunduğu toz pembe sınıfsız hayat. Sunduğu bu sınıfsız dünya vaadi, insan ve insan doğası tamamen göz ardı edilerek hazırlanmış gibi görünüyor. Toplum yargıları olmadan suç olmaz düşüncesi gibi, bireyin düşünceleri daha doğrusu birey denilen bir insanın doğası üzerinde durulmadan düşünülmüş gibi geldi bana. Mutlaka birileri bir şekilde kar sağlayarak, kişisel hırsı ile daha fazlasının peşine düşecektir. Zaten uygulandığı her ülkede bunu görebiliyoruz. Herhangi bir özgürlük söz konusu değil. Hatta en özgür denilen en iyi denilen ülkelerde bile bu böyle mutlaka birileri birilerinin üstünden daha iyi bir hayat sürmeye devam ediyor. Bir diğer konu ise işçilerin zincirlerinden başka kaybedeceği bir şeyinin olmaması konusu. Onlar insan ve bir yaşamları var. Bu yaşan asla ama asla bir daha ulaşamayacakları bir hak onlar için. Bireyselliğin ve mülkiyetin bu kadar yok edildiği bir toplum düzeninde sözde özgürlüğü konuşmak, insanlara daha iyi bir yaşam vaad etmek ile kapitalist reklamların daha iyi bir yaşam reklamları arasında hiç bir fark göremiyorum üzgünüm. Böylesi bir fantezi dünyasına bu kadar inanılması ve olabileceğinin düşünülmesi bana dinlerin sağladığı başarıyı hatırlatıyor. Demek ki bu tip bir örgütlenme ya da bu tip bir ideolojik tepkime ile insanlar yönlendirilebiliyor. Zaten yönlenmeye meyilli ve bir şeylerin hayranı, koşulsuz askeri olmaya meraklı aktivist insanları böyle yönlendirebiliyorsunuz. Günümüzde de bunun örneklerini görebiliyoruz zaten. Çok uzağa gitmenize ya da tarihi araştırmanıza hiç gerek yok. Bir kaç haber okumanız veya seyretmeniz yeterli. Değişen bir şey yok dünyamız hep bir vaadler dünyası olarak dönmeye devam ediyor. Bu bazen sınıfsız toplum hayali, bazen mülkiyetsiz bireyler, bazen de her istediğinin olduğu cennet. İstenen tek şey koşulsuz itaat etmen. Araştırma, sorgulama, sorma. Sadece söylenenleri yap yazılanları uyguladığını san. Şimdi bana kızacak ve peki çözümün ne diyeceksiniz. Hemen söylemek isterim benim bir çözümüm yok. Karşısına koyabileceğim bir sistem ya da bir toplum düzeni de yok. Çözüm belki vardır ama ben bilmiyorum. Bildiğim tek şey gördüklerimizin ve okuduklarımızın iyi olmadığı. Evet, ümitsiz bir tablo gibi oldu farkındayım ama ne elimden, ne de aklımdan daha fazlası gelmiyor. Günümüzün dünyası hatta daha da küçültelim, günümüz Türkiye'si bana sadece gelecek kaygısı sunuyor. Kitaba dönecek olursam, evet, benim için belki bunları ifade etti ama elbette zamanına göre değerli fikirler, anlayış ile yazıldığı döneme göre düşünülmeli. Yapılmak istenen de iyi niyetli, bu çabanın sonuçları da teori olarak çok güzel, elbette ben burada ahkam keserek, koca bir düşünceyi ya da oluşturulmuş veya oluşturulmaya çalışılmış bir düşünceyi yerden yere vurmak değil amacım. Fakat objektif bir gözle bakılmalı diye düşünüyorum. Herşeyi bir kenara bırakarak, önce doğaya, sonra insana bakılmalı diye düşünüyorum. Hatta önemli olduğuna inanılan, insana ve insan doğasına odaklanılmalı diye düşünüyorum. Belki de ülkemizin ve kendimizin geleceği için, oluşan bu kaygı durumu için böylesi bir tepkimeye girdim. Daha temiz, daha huzurlu, daha az kaygılı bir hayatta belki çok farklı bir yazı çıkabilirdi.


Bir otel açılışında toplanan İstanbul'un önde gelen simalarının masalarında dolaşarak başlıyor roman. Oradan garsonların, güvenlikçilerin, kat görevlilerinin hayatlarına dokunuyor. Köyden kente göç etmiş ve İstanbul'da yeni bir hayat, yeni bir kültür oluşturmuş 'öteki Türkiye'ye'; hep üçüncü sayfa haberlerinde okuyup artık milletçe kanıksayıp yadırgamadığımız kadın cinayetlerine; ailesini geçindirmek için hırsızlık yapmak zorunda kalan sokak çocuklarına; zenginine-yoksuluna; zenginlik yolunda yoldan çıkana, bir şekilde yolunu bulana, çok kültürlülükten, 'alt kültür'e geçerken, zevksizleşen, bayağılaşan, sıradanlaşan insan ırkına, çok bilene, az bilene, hiç bilmeyene, bildiğini sanana, bildiğiyle yetinip mutlu olana da dem vuruyor! Bize bizi anlatan bu bir çeşit toplumsal eleştiri romanının asıl baş kahramanı ise İstanbul! Romanda bir çok kahraman var ama Zehra ile Emre karakterleri biraz daha ön planda. Zehra karakteri, işinde başarılı, hırslı, yaşı 30'u geçkin, çalışkan, güzel ve bakımlı, günümüz İstanbul kadınını temsil ediyor. Çok şey anlatmak isteyen bu romanda kendisini derinlemesine tanıyamasak da, okudukça anlıyoruz ki Zehra, gerçekçi ve sağlam dış kabuğunun altında gizlenen duyarlı tavrı ile aslında paralel bir hayat yaşıyor. Emre ise edebiyat tutkusu, aşırı duyarlı ve hassas kişiliği, toplumsal gelişimi sanatı baz alarak eleştiren, sorgulayan ve kendini bir şekilde bu topluma ait hissetmeyen romantik tavrıyla Zehra'ya taban tabana zıt bir portre çizse de; bu iki insan, toplumsal duyarlılıklarının onları buluşturduğu Gezi Parkı Direnişi'nde tesadüfen bir araya gelip tutkulu bir aşk yaşamaya başlıyorlar. Sorgusuz sualsiz, gözü kapalı aldığım bir Zülfü Livaneli kitabıydı bu da. Açıkçası diğer kitaplarındaki tat kalmadı damağımda. Okurken çok hak verdim, çok etkilendim bir çok hikayeden.. Ama başka türlü anlatılabilir miydi derseniz, burada Zülfü Livaneli'nin romancılıktaki ustalığına şapka çıkararak başka türlüsünün mümkün olmadığını da kabullenmek gerekir diye düşünüyorum. Diğer romanlarındaki tadın kalmama sebebine gelince.. O romanlardaki kurgu, bütünlük, akıcılık ve ana hikayenin kuvveti bu kitapta yok ne yazık ki. Kitabın neredeyse ortalarına kadar tek tek anlatılan bu hikayelerin bir yerde bağlanmasını ve bir olay örgüsü ile şaşırtıcı bir noktaya varmasını bekliyorsunuz.. Sonra bir bakıyorsunuz ki kitabın amacı zaten o değil! Bu nedenle bu kitabı böyle bir beklentiyle okursanız hayal kırıklığı kaçınılmaz. Ben de romana adaptasyonda yaşadığım bu hezimeti üzerimden atlatıp romanın tadını çıkarmaya bıraktım kendimi sonunda.


İstanbul'un fethi ile ilgili okumalarımı yaparken, Fatih Sultan Mehmet'in hayatından sonra, Roma hükümdarının hayatını da okumak, karşı taraftan olayların nasıl gözlemlendiğini ve yazıldığını okumak istedim. Bunun için en doğru kaynaklardan biri olarak bu eseri söyleyebilirim. Son Roma imparatoru Paleologos'un son zamanlarını ve kendisinden sonra gelen kehanetleri güzel bir biçimde ele almış. Bizlere anlatılan kahramanlık öykülerinden sonra, daha gerçek, daha doğru bilgiye ulaşmak için okuma yapmak önemli. Özellikle tarihi olaylar ile ilgili söylenen çok fazla yalan var. Bu yalanların azalması, akıllarda daha az soru işareti kalması adına, hem kendi tarafımızdan, hem karşı taraftan eserleri okumak, seyahatnameleri incelemek gerekli diye düşünüyorum. Bu nedenle kendimce bir okuma listesi hazırladım. İlk olarak ele almak istediğim, öğrenmek istediğim alanı belirledim. Fatih dönemi ve İstanbul'un fethi. Bu dönem ile ilgili araştırma yaparken, bir kaç kitabın özellikle çok adının geçtiğini, referans verildiğini gördüm. Bunların yanı sıra, bazı hükümdarların biyografilerinin, bazı seyyahların yazılarının öneminin büyük olduğunu gördüm. İşte bu eserlerden biri de şu an okuduğunuz yazının konusu olan biyografi eseri olan, Konstantinos Palaeologos'un hayatı. Kitap o kadar akıcı bir dil ile yazılmış, o kadar kolay ve net anlaşılıyorki kafanızda en ufak bir sıkıntıya mahal vermeden, güzel bir okuma gerçekleştiriyorsunuz. Son Roma imparatorunun son zamanlarını okurken, aynı zamanda ortaçağın kapanışı ile beraber gelişen olaylarda, kimin ne gibi bir rol izlediğini görmüş oluyorsunuz. Sadece Roma imparatorluğu ve Osmanlı imparatorluğu arasında geçen bir savaş değil, aynı zamanda tüm dünyanın etkilendiği önemli bir olayın sonuçlarını okuyorsunuz. Kitapta beni en çok etkileyen olaylardan biri, Roma'dan Papa tarafından gönderilen bir komutanın başarısı oldu. Bu komutan Giovanni Giustiniani adamlarından bir tanesini bile kaybetmeden, Osmanlı ordusunun büyük bir bölümünü püskütrmeyi başaran bir komutan. Dikkat edin bir adamını bile kaybetmiyor. Yapılan ilk saldırıyı püskürten Giovanni Giustiniani ve adamları, sonrasında yapılan saldırılarda da çok iyi bir savunma gerçekleştiriyorlar. Bu savunma sonrasında Fatih Sultan Mehmet, tüm orduya bir konuşma yapıyor. Bu konuşmada bu askerlerin paralı askerler olduğunu, kendi topraklarını savunmadıklarını, en ufak bir hasar aldıklarında arkalarına bakmadan kaçacaklarını söylüyor. Çıkarlarına ters düşen bir durumda asla hayatlarını tehlikeye atmazlar diyor. Bu konuşmada ne kadar haklı olduğunuda Giovanni Giustiniani'nin yaralanması ile görüyoruz. Komutan yaralanıyor, bazı adamları öldürülüyor ve kalan adamları ile birlikte kaçıyorlar. Palaeologos, en önemli güçlerinden birini kaybediyor, Osmanlı gemileri Haliç'e karadan indiriliyor ve osmanlı askerlerini şehrine girmiş olarak görüyor. Tüm yakınındakiler kaçması gerektiğini söylüyor ama o kaçmak yerine kılıcını alıp, onurlu bir biçimde ölmek istediğini söylüyor ve savaş meydanında kılıç sallayarak ölüyor. Bu ve bu tip daha nice olayların bizlere ulaşmamış olması daha doğrusu bizim bilmiyor olmamız oldukça kötü bir durum. Okudukça araştırdıkça nelerin nasıl yaşandığını görmüş oluyoruz. Fatih Sultan Mehmet gibi bir dehayı tanırken, Palaeologos gibi onurlu son Roma imparatoru görüyor, İstanbul gibi bir şehrin nelere tanık olduğunu biliyor, Giovanni Giustiniani gibi yetenekli bir komutanı öğreniyoruz.


Zamanında doktorluk ve yazarlık mesleğini icra etmiş Mihail Bulgakov'un, şu ana dek okuduğum her eseri beni fazlasıyla etkiledi. Fakat Köpek Kalbi'ne karşı başlarda sabit bir uzaklığım vardı. Başları bir köpeğin bakış açısından yazılmış gibiydi ve arka kapak yazısını dahi okumadığımdan, kurgusunun yazarın diğer eserlerine göre basit olduğu fikrini edinmiştim olmayasıca ön yargılar işte. İtilip kakılan, eziyet edilen bir sokak köpeği. O köpeği merhametiyle sahiplenen ünlü bir doktor. Köpek yeni sahibiyle mutlu. Artık bir evi, bir sahibi var, yediği önünde yemediği arkasında. Gün geçtikçe kilo da alıyor. Ancak bu güzel olaylar cereyan ederken bile içinizde bir kuşku oluşmaya başlıyor. Ve kitabın kırılma noktası da tam o anda gerçekleşiyor. Bu ünlü doktor, hipofiz bezinin gençleşme yönünde bir etkisi olabileceği yönünde bir hipoteze sahip. Dolayısıyla hipotezini test etmek zorunda. Şarik adlı sevimli köpekçiğe, yakın zamanda ölen bir adamın er bezlerini ve hipofizini naklediyor. Aslında köpeğin bu ameliyattan sağ çıkabileceğine dair yüksek umutları yok doktorun. İş bu ya, köpek yaşıyor. Ve sonrasında akıl almaz olaylar gelişiyor. Kitap aslında bu etkileyici kurguyu işlerken, aynı zamanda sovyetler dönemine dair esaslı bir yergi çıkarıyor ortaya. Bu yüzden de 1925 yılında yazılmasına rağmen kendi ülkesinde 1987'de basılabilmiş ki bu yıl, yazarın vefatından 40 yıl sonrasına tekabül ediyor. Öte yandan yazarın çoğu eserinde, yergiyi böyle zekice kurguların altına ustalıkla gizleyebiliyor olması, beni her defasında şaşırtıyor ve yazara olan hayranlığımı bir üst seviyeye taşıyor.


Kimi kimsesi olmayan bir sokak köpeği günün birinde sıcacık bir yuva bulur ve karnı doyarsa ne olur? Ne olacak hayvancağız mutlu olur değil mi? Evet olmasına olur elbet ama ya sonrası? Bu evi ona açanlar neden açtılar acaba biliyor mu? Hemen kötü düşünmemek lazım tabi. İlla bir çıkar mı olmalı değil mi ama. Hayvanlar böyle düşünmezler tabi. Köpek Kalbi, Mihail Bulgakov'un rus devrimini kendi mizah anlayışı ile eleştirdiği romanı. Kitaptaki tüm karakterler ve karakterlerin isimleri özenli bir çalışmanın sonucu ve her biri bir yerlere gönderme yapmak için varlar. Kitabın başından sonuna kadar hissedilen mizahi hava, Bulgakov'un tarzını bizlere yansıtıyor. Çeviri de iyi olunca bunu yaşayabiliyoruz elbette. Türkiye İş Bankası Yayınları'na ve çevirmen Mustafa Yılmaz çok teşekkür ederiz bu eseri sorunsuz bir çeviri ile bizlere sundukları için. Köpeklikten insanlaştırmaya doğru giden bu yolda doktorun ve çevresindekilerin davranışlarından tutun, köpek Şarik'e kadar herkes bu hicivsel anlatımda üstüne düşeni en iyi şekilde yapmakla kalmıyor, aynı zamanda mizahi havayı koruyarak, bizlere o dönemlerde olanları yansıtıyor. Kara mizah olarak düşünülebilecek bir eser olan Köpek Kalbi, sovyetleri ve sovyet devrimi sırasında insanların yaşamlarını, yaşayışlarını ve devrimin kendisini en olması gerektiği şekli ile gözler önüne seriyor. Kitap o kadar sürükleyici ve o kadar akıcı bir üsluba sahip ki, başladığınız anda sizi kilitliyor ve elinizden bırakamadan okumaya başlıyorsunuz. Bittiinde ise aklınızda o zamanların rusyasında geçen bu karakterler, dudaklarınızda hafif bir tebessüm, gözlerinizde ise yeni bir Bulgakov kitabı arayan bakışlar kalıyor. Şiddetle tavsiye ettiğim ender kitaplardan biridir Köpek Kalbi.


İran edebiyatının usta kalemlerinden Sadık Hidayet'in Kör Baykuş'unu duymayan yoktur herhalde. Daha geçenlerde özel bir baskısı çıktı hatta. Ciltli, numaralı baskı. Güzel bir kitap, arşivlik hem de bende almayı düşünüyorum, ikinci kez. Zaten bende bulunan eski karton kapak baskıyı hediye etmiştim. Her neyse konuyu daha fazla dağıtmadan kitaba geçelim. İşin aslı ve ne yazık ki doğrusu ben çok sıkıldım. Hatta bitsin artık diye okudum. Çok ince bir kitap olmasına rağmen, bir türlü kitabın içine giremedim ve nedendir bilemiyorum bende bahsedildiği gibi bir kabus hali yaşatmadı. Keşke yaşatsaydı tabi o ayrı ama olmadı. Ama bu demek değil ki anlamadan çekip gideceğim. Elbette hayır. Ciltli, numaralı baskısı ile tekrar okuyacağım. Hem bu kez arada çizimlerle desteklenmiş olacak ve kafamda oluşmayan ya da benim yüzümden oluşmayan canlandırmaya destek bulmuş olacağım. Çünkü bu kadar özel bir kitap beni neden bu kadar çekmez anlayamıyorum. Popüler kitap mevzusu da değil bu. Farklı bir durum ve ben bunu çözmeden Sadık Hidayet'in Kör Baykuş'unu bırakmam. Sizler için bu tip bir sıkıntı olmamış olabilir. Eminim bu yazıyı okuyan bir çok kişi kitabı okumuş, beğenmiş ve tanıdıklarına öneriyordur. Yakın zamanda bende aranıza katılabilirim diyorum. Okumayanlar için ise en kısa zamanda başlamalarını öneriyorum. Hazır numaralı ve ciltli bir versiyonu da varken kaçırılmamalı diye düşünüyorum. Eski versiyonundan çok çok daha iyi bir kitap olmuş. Mutlaka görmelisiniz.


Koralin, yazımıyla bir çocuk kitabını andırmasına rağmen, kurgusu ve konusu itibariyle yetişkinlere de pekala hitap edebiliyor. Yeri geldiğinde ürkerek, yeri geldiğinde de hayranlık besleyerek okuyorsunuz. Küçük bir çocuğun cesaretine ve düşünce yapısının saflığına hayran kalıyorsunuz. Ayrıca Neil Gaiman'ın diğer kitaplarında da izini sürebileceğimiz, dünyayı şekillendirebilen ve insanların içine sızmaya çalışan cadı figürünü en çarpıcı şekilde görüyoruz. Neil Gaiman, onu en çok uğraştıran ve aynı zamanda da en çok gurur duyduğu kitap olarak betimliyor Koralin'i. Okuduktan sonra siz de muhtemelen hak vereceksinizdir ona. Tıpkı Alice harikalar diyarında gibi ya da Narnia gibi Koralin de kendine özgü bir yolda, kendine özgü bir tarzda ilerliyor. Bütün bunların yanında, kitap, küçük bir çocuğun kabusunda dolaşıyormuş hissi yaratıyor insanda. Gerçekçi ve karanlık bir alt yapısı var. Neil Gaiman seviyorsanız, fantastik türe ilgi duyuyorsanız, Koralin de okunması gereken bir kitap.


Yine elden bırakılamadan okunup bitirilen bir Neil Gaiman eseri. O kadar sürükleyici bir kitap ki başlamanızla bitirmeniz bir oluyor. Hikaye, karakterler, mekan vs. herşey mükemmel. Herşey olması gerektiğinden çok daha güzel ve çok daha esrarengiz. Hikayemiz Coraline adlı küçük kızın başından geçenlerle ilgili. Geçmemesi gereken bir kapıdan geçmesi ve geçtiği yerdeki yaratıklarla yaşadıkları ile ilgili. Tabi direkt böyle anlatınca çok saçma oluyor. Fakat kitap bu kadar sıradan konunun üzerinde bile o kadar mükemmel ilerliyor ve kurgulanıyor ki elinizden bırakamadan kitabı bitiriyorsunuz. Tabi bu yazarımız Neil Gaiman'ın eseri. İyi roman yazan yazarlar çok fazla, iyi fantastik hikayeler yazan yazarlar da fazla fakat bu kadar sürükleyici fantastik romanlar yazan gerçekten çok az. Bu yazarların arasında da Neil Gaiman bence listenin en başlarında yer alıyor. Coraline -Koralin de diyebiliriz- geçmemesi gereken kapıdan geçtikten sonra, diğer tarafta kendi evinin çok benzeri bir ev ile karşılaşır. Bu evde diğer annesi ve diğer babası vardır. Fakat bu diğer anne ve baba gerçek anne ve babasından oldukça farklı özelliklere sahip, ve gözlerinin yerinde düğmeler olan yaratıklardır. Görünümleri gerçek anne ve babasına çok benzemekte fakat özlerinde farklı amaçlar barındıran yaratıklardır. Koralin'in bunu çözmesi çok zamanını almaz. Hemen yapması gerekenleri düşünür ve planlarını uygulamaya başlar oradan kurtulmak ve gerçek anne babasına kavuşmak için. Tabi bu macera içinde kendine yeni arkadaşlar edinir. Özellikle bir arkadaşı ona çok yardım eder. İsimsiz bir kara kedi. İsimleri çok anlamsız bulan bu kara kedi Koraline'ye hem yol gösterir hemde ona yardım eder. Neil Gaiman'ın her eserinde olduğu gibi bu eserini de okuduktan sonra; Ne güzel yazmış üstad! diyerek kitabın kapağını kapadım. Hakikaten çok ama çok keyifli bir okuma tadı sunan, çok güzel bir fantastik roman Koraline. Herkese şiddetle tavsiye ederim.


Bir kadının hayatından kötü bir kesit diyebilirim. Evet belki kötü zamanlar ama kesin olarak en iyi öğretinin alındığı zamanlar. İçinde sürekli planlar yapılan ve bu planların tutmaması durumunda ne yapılacağını bilemeyen bir kadının, çaresizce çırpınışını okuyoruz Korku'da. Yine Stefan Zweig ve yine kısa bir prikolojik roman. Kaçırılmaması gerekenler arasına girer mi girmez mi tartışılır ama okurken keyif alacağınız kesin. Bir kadın ve bir erkek bir davette karşılaşır, bir şekilde bir zamanda yalnız kalır ve sonrasında olanlar olur. Aslında bu olanlar olur derken demek istediğim kötü şeyler değil. Bu olanların iyi mi kötü mü olduğunu kestirebilmek inanın çok ama çok zor. Neden derseniz geçen zamanın ne kadar güzel ve ne kadar iyi geçtiği ise istenilen o zaman herşey iyidir, olanlar da güzeldir. Yok eğer burada bakılan açı ahlak ise o zaman farklı bir sonuç çıkar elbet. Hele bir de bu kadın ya da erkek evli ise, işte o zaman durumun rengi hepten değişir. İşin içine aldatma girer, sadakatsizlik girer yalan girer ve güvensizlik girer. İşte o zaman suç ve suçlunun hal tavırları netleşir. İşte Stefan Zweig bize Korku ile bunu anlatıyor. Aldatan bir kadının, hayatından bir kesiti okuyoruz apaçık ortada. Stefan Zweig'in her kitabında olduğu gibi bu kitabında da yazarın ince değinmeleri mevcut insan ruhuna. Fakat beklentilerin çok yüksek olmaması gerekli hatta şart.


Körler Ülkesi H. G. Wells'in bizleri çok farklı bir açıdan düşünmeye iten eşsiz bir eseri. Aklımıza gelen soruları, kendi dünyasında cevaplamakla kalmayıp, yenilerini ekleyen Wells, bizi kitabın son sayfasını kapattığımızda bir başımıza düşünmeye bırakıyor. Her zaman ki gibi bir Wells şöleni ile karşı karşıya olduğunuzu bilerek başlayın bu kitaba. Bilinmeyen bir dünyada bilinmeyen bir toprak parçasındayız. Burada ki insanlar dünya ile ilişkisini kesmiş ya da kestirilmiş. Bir şekilde bir başlarına devam ediyorlar. Ama bir farkları var bizlerden. Onlar görmüyorlar. Evet görmüyorlar ama bundan dolayı üzülmüyorlar ya da herhangi bir eksiklik duymuyorlar. Gören kimseler olarak bizler üzülüyoruz okurken. Hemen nedeni ne acaba diye merak ediyor, herhangi bir çözüm var mıdır? Varsa eğer olacak mı acaba? Diye meraklanmaya başlıyoruz. Her zaman ki gibi biraz acıma biraz sosyolojik tanımlama derken kendimizi bir anda çözüm arayan durumunda buluyoruz. Peki çözüm aradığımız insanlar bizim çözümümüze muhtaç mı? Her şey hissettiğimiz kadar basit mi? Görmeyenlerin dünyasında gören olarak bir anda kendimizi herşeyin başı herşeyi yöneten olarak mı tanımlamak istedik acaba? Gerçek tanımlamasında sürekli yalnız kalan biz insanlar bu konuda da yine bir yalnızlık içerisindeyiz. Çok sevdiğimiz bilmediğimize ulaşma çabası ve hayatlarına karıştırmak istediği belli olmayan insanların hayatlarına burnumuzu sokuyoruz. Her ne kadar niyet kendi içimizde iyi olarak belirginleşse de kimi zaman, hatta çoğu zaman bu niyet farklı şekilde ceyran ediyor. Sistemden uzaklaşmak için farklı bir yöntemi denemiş olan insanların ya da bu görme yetisinin olmadığı bir dünyaya adepte olmuş, bunu unutmuş olan insanların dünyasına giriş yapmış olacaksınız. Bir düşünün orada tek gören siz olduğunuzda kendinizi nasıl hissedersiniz? Hepsinden daha üstün değil mi? İşte Wells bizlere bu ütopik dünyada cevaplanması gereken bir çok soru bırakıyor.


İlk kez bir Shakespeare eserini bu kadar uzun bir zamanda bitirdim. Aslında konu değil işleniş mi karışık yoksa örgüsü mü karmaşık geldi tam anlayamadım. Fakat bir şeylerin anlaşılmasından ziyade olayların ve kişilerin arasında karışıyor insan. Her ne kadar doğru kelimeleri bulamasam da Kral Lear'ı okuyan beni anlayacaktır. Elbette bir Shakespeare eseri ve kötü deme gibi bir niyetim yok. Zaten böyle bir tanımlama olamaz. Kitap nasıldı? Kötü... Fakat ilk kez okuma zorlayıcı oldu bir Shakespeare eserinde. Hatta o kadar uzadı ve bunalttı ki artık bitse de keşke demeye başladım. Olayların karışıklığı ya da karakterlerin karmaşasından ziyade, kitap sizi bir türlü içine alamıyor. Bir şekilde bir yerde bir tıkanıyor, pir tıkanıyor. Bir daha geri getirilebilirse aşk olsun! Belli bir zaman sonra tekrar okuyacaklarımın arasında yer veriyorum Kral Lear'a. Bakarsınız o zaman fikirlerim değişir. Kitabı yaşayabilirim belki. O zaman bu yazının altına yazarım.


Yazılacakların en iyisinin bile kifayetsiz kalacağı ender yazarlardan olan Shakespeare'in tarihi oyunlar serisine başlamış bulunmaktayım. Başlarken çok küçük ama çok küçük bir kopukluk olur mu? Konuyu anlamama olur mu? gibi iki-üç soru işaretim vardı. Başladığımın bir kaç dakika sonrasında ise aklımda ne bir soru ne bir korku hiçbir şey kalmamıştı inanın. Çünkü okuduğum bir Shakespeare eseriydi. Bunu idrak ettikten sonra kitabın nasıl bittiğini anlamadan serinin ikinci kitabını elime almış, sayfalarını koklamaya başlamıştım. Avını koklayan bir kaplan gibi! Oyun, İngiltere Kralı VI. Henry'nin başarısız yönetimi, Fransa'da bulunan İngiliz ordusunun başarısızlıkları ve tahta geçmek için yapılan akıl almaz oyunları, ihanetleri ve fedakarlıkları konu alıyor. Okudukça yer yer kanınızın donacağı eserde bir çok kez bu gerçek olamaz diyorsunuz ama bu anlatılanların hemen hemen hepsi gerçek. Belli tarihler ve belli olaylarda bazı değişiklikler var. Onları da çeviri notu olarak bulabiliyorsunuz. Konunun her adımı apayrı bir derinliğe sahip. Karakterler ise olayların üzerinde bir ağırlığa, olgunluğa ve gerçekliğe sahip. Her karakterin kendine has dengeleri var ve bu karakterlerin bazılarına nedense aniden bağlanabiliyor, aniden nefret edebiliyor, aniden öldürmek isteyebiliyorsunuz. Özellikle tanışmaktan onur duyacağımı düşündüğüm Jeanne d'Arc -oyunda ki adı ile La Pucelle- karakteri, Öldüğünde nedensiz yere üzüldüğüm Talbot gibi. Oyun Fransa ve Fransa'da yaşanan savaşları konu alarak başlasa da aslında İngiltere'nin sorununun daha başlarda olduğunun sinyalini de verir. Taht oyunlarında uzman olan sözüm ona soylular, tacı almak için türlü türlü ihanetlere imza atarlar. Hatta bu o kadar büyük ihanetlerdir ki en masum en iyi ve enlerin eni bir insanı, V. Henry'nin kardeşi yani VI. Henry'nin amcası olan Glouster Dükü Humphrey'i bile öldürürler. Kral olmaya en yakın her kim varsa öldürülebilir bir insandan başka bir şey değildir onlar için. Her fırsatta öldürmemeyi söyleyen tüm din adamlarının aksine Winchester Başpiskoposu yani Kardinal bu pis oyunu yöneten kişilerin başındadır. İngiltere sadece düşmanlarından değil, aynı zamanda soylularından da çekmektedir.


Kral VI. Henry I ile bol savaşlı, hızlı bir giriş yapan William Shakespeare, Kral VI. Henry II'de Güller Savaşı sonrası soyluların birbirleri ile yaptıklaır akıl almaz çekişmelerden bahseder. Tarih oyunları sıralamasının ikinci kitabıdır ve mutlaka ama mutlaka okunması gereken mükemmel bir William Shakespeare eseridir. Elinizden bırakamadan okuyacağınız bu eserde, İngiltere tarihine Shakespeare gözü ile hızlı bir giriş yapabileceksiniz. İlk kitaptan sonra soyluların arasında çekişmeler büyüyor ve artık soylu dediğimiz kimseler, masum, genç yaşlı demeden önlerine çıkan her ne varsa yok ediyorlar. Taht ile aralarına giren şeyin ne olduğunun hiçbir önemi yoktur onlar için. İngiltere için çok önemli biri bile olsa öldürülebilir durumda oluyor. İşte Dük Humpherey'i de araya girmesi muhtemel bir tehlike olarak görüyorlar ve onuda öldürüyorlar. Fakat Dük Humpherey'in ölümü o kadar basit değildir. Halk için bu büyük bir kayıptır, hesabı sorulmalıdır. Ülkenin bir diğer yanına gönderilen York Dükü, gittiği yerde açıklamalarda bulunur ve Henry'nin krallığının doğru olmadığını kralın kendisinin soyundan birinin olması gerektiğini söyler ve burada bir ordu toplayarak savaşa hazırlanır. Yandaşları olarak Salisbury Kontu ve Warwick Kontu'nuda arkasına alır ve bu savaşta onlardan sadakatlerini ister. Onlarda bunu verirler fakat ileride pişman olacaklarından bi haberlerdir. Bir karakterimiz daha çıkar sahneye Jack Cade. İrlanda'ya isyan çıkarması için gönderilen bu isyancı karakterimiz görevini en iyi şekilde yapar. Karışıklıkların adamı olan karakterimiz gerçekte de bu görevini en iyi şekilde yapan bir isyancıdır. İlerleyen zamanlarda Londra'ya giden Jack Cade, Londra'da kendisine başkanlık ünvanı vererek Londra'yı hakimiyetinde tutmaya çalışır. Fakat Henry'nin görevlendirdiği Lord Clifford, Jack Cade'in ordusunu dağıtır. Kaçan Jack Cade açlıktan ölmemek için bir bahçeye girip bir şeyler yemek ister. Fakat bahçenin sahibi Jack Cade'i oracıkta öldürür ve kellesini krala götürür. Oyunun sonuna doğru York Dükü dahada güçlenir. York ordusu VI. Henry, Margaret ve York Dükü tarafından öldürülen Lord Clifford oğlu genç Clifford'u yakalamak için harekete geçer. Oyunun ikinci bölümü bu olayla biter. Sizlere sadece aralarından bazı olayları yazdım. Aralarını doldurmak size kaldı. Okuyun ve görün. Hemde bir an evvel okuyun!


Herşeyin bittiği daha doğrusu VI. Henry için herşeyin bittiği son kitapta, ihanet ve ölüm yine bizlerle. Bu kez yapılan iyiliklerin sonunda görülen kötülükler, sığınmanın sonunda görünen üvey evlat davranışlar ve hiçe sayılmalar bizlerle. Adı üstünde bir Shakespeare klasiği daha. Kral VI. Henry III'de artık Henry değil Edward vardır adanın hakimi olarak. VI. Henry'nin ikinci kitabında York Dükü Richard, March Kontu Edward, Richard Plantagenet, 16. Warwick Kontu, Montague veya 5. Salisbury Dükü ve Norfolk Dükü'nün, savaştan kaçan Kral VI. Henry ve Margeret Anjoulu'yu kovalamaları ile başlar. Sonrasında esir düşecek olan Kral VI. Henry'nin son çırpınışlarıdır bunlar. Galibiyetler üzerine galibiyet kazanan asil Warwick'in başına gelen beni en çok etkileyen olaylardan biri oldu. Fransa'ya giden Warwick görevi gereği Fransız Kralı IX. Louis'in akrabası olan Lady Bona'nın Kral Edward ile evlenmesi için, aşk ilan etmektir. İlan edilen aşk Kral Edward'ın aşkıdır. Bu evlilik ile Fransız ve İngiliz krallıkları arasında şahsi bağlar kurulacak ve kesin bir barış ortaya çıkacaktır. Fakat İngiltere'de Kral Edward, kardeşlerinin olmaz demelerine bakmadan, ölen komutanlarının birinin eşini kendisine eş olarak seçer ve onu kraliçe yapar. Fransa'da bu haberi alan ve sarsılan Warwick Kontu York Hanedanı'na yaptığı bu kadar hizmete rağmen kendisinin küçük düşürüldüğünü, gururunun ve onurunun ayaklar altına alındığını düşünür. O an kararını verir ve Edward ile olan tüm bağlılık yeminlerini siler. Daha sonra Fransa Kralı ile anlaşır, bir orda hazırlar ve bu Fransız ordusuyla İngiltere'ye geçer, Kral Edward'ın ordusunu yener ve kral IV. Edward'ı savaş esiri olarak eline geçirir. VI. Henry tekrar tahta geçer ve Warwick Kontuna Taht Koruyucu Lord ünvanını verir. Fakat yakın bir zamana kadar bu esaret sona erecek, yeniden zor zamanlar gelecektir VI. Henry için. Kötü zamanlar geldiğinde kaçacak yeri kalmayan VI. Henry aynı şekilde esir düşecek, yaşamını yitirecektir. Ama bu kadar bile fazla oldu neredeyse kitabı anlattım. En iyisi burada kesmek. Bundan sonrası sizde artık. Bir an bile sıkılmadan okuyacağınız bu eşsiz şöleni kaçırmayın.


Jose Mauro de Vasconcelos en yazarlarımdan en eni olan bir yazar. Daha net olmak gerekirse en sevdiğim kitapları yazan, okurken beni bir yerlere götürüp orada beni kendi düşüncelerimle beraber bırakan ender yazarlardan biri. O kadar idareli okumama rağmen, Türkçe'ye çevrilmiş olan ve okumadığım sadece bir kitabı olan bir yazar. O kitabıda okuyunca ne yapacağım bilemiyorum. Sanırım Portekizce öğrenmem gerekecek diğer kitaplarını okuyabilmem için. Kahramanları var Eduardo'nun. Hayali arkadaşları var. Heykelleri var canlanan, yüzen gemileri var, çok bilmiş ukala arkadaşları var. Onlarla konuşur onlara anlatır ama onlardan bi çözüm bekleyemez. Onlardan, sadece yapamadıklarının nasıl gerçek olduğunu göstermelerini istemez. Onlardan sadece arkadaşlık ister. Dünyaya geldiğinden beri göremediği bir şey olan dostluğu ister. Karşılıksız olan saf bir sevgi ister. Hani şu günümüzde bulunmayan, artık bir efsane olan. Eduardo efsaneleri ister, hayali her arkadaş gibi onlarda ona hayalleri gerçek yapar. Buruk da olsa Eduardo'nun hikayesi, üzse de bizi zaman zaman, okunmalı bu yaşam.


Uzun bir zaman önce okumayı düşünüp unuttuğum bir kitaptı Küba Ritmi. İşin doğrusu biraz önyargı biraz öncelikler derken oldukça ertelenen bir okuma oldu. Tabi birde dış görünüşe göre yargılama devreye girdi. Her insanın yapabileceği bir davranış olan kapağa göre kitap değerlendirmeyi bende az biraz yaptım Küba Ritmi'nde. Ama haksızda sayılmam şimdi. Kapak konusunda çok ama çok daha güzel çalışmalar yapılabilirdi bence. Neyse biz kitabın ne anlattığına bakalım. Küba Ritmi bir seyahat kitabı. Öncelikle bunu belirleyelim ve beklentilerimizi bu yönde şekillendirelim. Tabi seyahat kitabı dediğimiz zaman, her seyahat kitabında olması gerekenleri ya da bir seyahat kitabının olmazsa olmazlarını bu kitapta bulacağız diye bir zorunlulukta yok. Nasıl ki yazarları farklı iki romanında aynı kalitede olmasını beklemiyorsak. Evet bu konuları netleştirdikten sonra kitaba devam edecek olursak, kitap bize ilk bölümünde Küba'ya giden iki gencin başından geçenleri anlatıyor. İkinci bölümde ise beş gencin gidişini ve başlarından geçenleri anlatıyor. Daha doğrusu hangi kafeye hangi bara gittiklerini, nerede ne içtiklerini ve yediklerini. Birde orada ünlü kimselerle karşılaşıyorlar onlarla fotoğraf çektiriyorlar. Ama ne yazık ki fotoğraflar renksiz ve net değil. Bir seyahat kitabında olmazsa olmazlardan biri fotoğrafların renkli ve net olması bana göre. Çünkü o atmosfere az biraz yaklaşabilmemiz için bu gerekli. Tabi fotoğrafların gidilen yerden olması, özçekim olmaması, bilmem kim ile bilmem kimi göstermemesi de bana göre önemli. Tabi dediğim gibi bu benim fikrim. Kitabın yazarı Erdem Genç, Küba'ya gittiğinde oldukça gençmiş. Bu sebeple yirmili yaşların verdiği hal ve durumlara göre bir seyahat yapmış. Bir şehre gidilir ve hemen barlara gidilir, içkiler denenir vs. Kesinlikle böyle olmamalıdır demiyorum. Gençlerin seyahat anlayışı ile benim ki aynı olacak diye bir durum yok. Ama ben yine de bir ülkeye gidildiğinde, o ülkenin kültürünü, tarihini, yaşamını ve işleyişini görmek isterim. Bunun için neler yapılır peki? Elbette araştırma yapılır, müzeleri gezilir, heykelleri, resimleri, sanatçıları incelenir. Kültürel yemekleri, içecekleri nelerdir onlara bakarım. En önemli, en güzel yerlerine gidilir ve turist gibi değil de fotoğrafçı gibi fotoğraf çekmeye çalışırım elimden geldiğince. Benim seyahat anlayışımda bunlar yer alıyor. O barda ki bilmem ne kokteyli şu diskodaki bilmem ne dansları değil. Elbette onlarda olur ama onlar amaç olmaz benim için. Hatta çoğu zaman aklıma bile gelmez. Ama dediğim gibi bu belki yaşla belki karakterle belki de o an ile alakalıdır. Ben burada kişisel görüşümü paylaşıyorum. Peki bence neler olmalıydı derseniz bence Küba'ya nasıl gidilir? Giderken yanımıza neler aldık yani çantamızda neler vardı? Ne gibi süreçlerden geçiliyor? Yolculuklarda dikkat edilmesi gerekenler neler? Olmazsa olmazlar nelerdir görülmesi gereken yerler hakkında? Neleri yemeden, içmeden gelmeyelim? Gibi şeylere yer verilmeli. Düz, klasik seyahat rehberleri gibi değil elbette, yazan kişinin yorumları ile birlikte harmanlanmış bir şekilde yer verilmeli. Okurken uzun bir blog yazısı okuyor gibi değil, o ruhu vermeye çalışır gibi okumak isterim. Küba Ritmi, yirmili yaşlara yeni yeni girmeye başlamış genç arkadaşlarımız için okuması eğlenceli ve heyecanlı bir kitap olabilir. O yaşlarda aradıkları hemen hemen herşey orada mevcut. Küba Ritmi'ni yaşayabileceklerini düşünüyorum.


Okuduğum en iyi biyografi kitaplarından biriydi. Aslında sadece bir biyografi kitabı demek yanlış olur. Büyük bir tarih okudum. Uzun bir zamanın, bir insan ömrüne sığabilecek bir tarihe göz gezdirmiş oldum. Biyografi kitaplarına Stefan Zweig ile ısınmış, devamında İş Bankası yayınlarının Dünyaya Yön Verenler dizisi ile devam etmiş biri olarak, biyografi kitaplarının en iyi örneklerini okuyor olduğumu söyleyebilirim. Hem en iyi biyogafi kitaplarını en iyi yazarlardan, hem de okunması gereken insanları okuyorum. Bunu her okuyucuya tavsiye ederim. İnanın kaliteli bir biyografi kitabı okumak, tarihin unutulmuş günlerinde dolaşmaktan farksız. Kubilay Han, üstte bahsettiğim okunması gereken tarihi kişiliklerden biri. Moğol İmparatorluğunun diğer okunması gereken imparatorları gibi Kubilay Han da başarıları ve tarihte ilk kez yaptıkları ile adından sıkça söz ettiren, dönemine damgasını vurmuş bir komutan ve imparator. Bunun yanı sıra diğer diyarlara olan merakı ve buralardan danışmanlar edinmesi de onun ileri görüşlülüğünü gösteriyor. Marco Polo, babası ve amcası uzun zaman Kubilay Han'ın danışmanı olarak görev almışlar. Bu zamanları hem Marco Polo'dan hem de Kubilay Han biyografisinden okumak gerekli. Elbet aralarında farklılıklar var. Ama bunu Marco Polo kitabına saklayabiliriz. Kitap oldukça güzel hazırlanmış. Objektif bir gözle işlendiği çok açık. Aynı zamanda olayları geçtiği zamana göre anlatan ve değerlendiren bir algıyı hissetmemek mümkün değil. İş Bankası Yayınlarının bu serisinin yani dünyaya yön verenler dizisinin iyi bir kitap dizisi olduğunu biliyordum fakat bu kadar iyisini inanın beklemiyordum. Tarihi böylesi özenli, kaliteli ve doğru kaynaklarla okumak en doğrusu ve iyisi.


Tek bir tür üzerinden ya da hep aynı tarzda okumamaya özen gösteriyorum. Hatta aralarda çocuk kitapları da okuyorum. Ama her okuduğum çocuk kitabında farkediyorum ki aslında bir çocuk kitabı değil, büyükler için de olabilecek bir kitap okumuşum. İşte onlardan biri ile daha karşı karşıyayız. Küçük Kara Balık, Samad Behrangi'nin yazdığı en iyi maslalardan biri. Hayatını sorgulayan bir balığın macerasını okurken, kendi hayatını ya da hayatı sorgulamayan insanları bize düşündürüyor Samad Behrangi. Anneciğim, seninle biraz konuşmak istiyorum. Hayır anneciğim, artık dolaşamıyorum. Buradan gitmeliyim. İşte böyle diyor ve gidiyor küçük kara balık. Yolda başına neler gelebileceğini bilmeden yola çıkıyor. Tüm batıl inançlardan, hurafelerden, yalanlardan ve kandırmacalardan arınmış olarak yüzmeye başlıyor. Herkes onu dışlıyor tabi. Özellikle yaşlılar ona çok kızıyor. Ama o doğrularından asla vazgeçmiyor. Yapması gerekeni hemen yapıyor ve yola çıkıyor. Her yaş için okunması gereken çocuk kitaplarından olan Küçük Kara Balık'ı kitap severlere tavsiye ediyorum.


Pilot Antoine de Saint-Exupiery tarafından, 1943 tamamlanan roman, New York`ta bir otel odasında bitirilmiş. Kitapta yazarın çizimleride yer almaktadır. Kitap ilk yazıldığı zaman şu anki halinden çok daha uzundur. Fakat romanı kısaltması istendiğinden şu anki haline gelmiştir. Hikayemiz Sahra Çölü'ne düşen bir pilotun, Küçük Prens'le karşılaşmasını anlatıyor. Sevgi, aşk, değer, insanların aptallıkları, değer verdikleri, unuttukları ve tüm bunlara çocukların bakış açısını ekleyerek hikayesini anlatıyor. Başka bir gezegenden gelen Küçük Prens'in diğer gezegenlerde karşılaştığı kimseler ve onların yaşam tarzları, yaptıkları gibi konularda da insanların nelere önem verdikleri çocuklara aktarılıyor. Yazar, kitabı yazdıktan altı yıl sonra Le Petit Prince adlı bir uçakla keşif uçuşu yaparken, Akdeniz üzerinde kaybolur ve bir daha kendisinden haber alınamaz. Çok sonra 1998 yılında balıkçının yılı geldiğinde, Marsilyalı bir balıkçı, üzerinde antoine de saint-exupery'nin adı bulunan bir bilekliği su üstüne çıkarır. 2004 yılında, bilekliğin bulunduğu bölgede yapılan su altı araştırmalarında ise yazarın, Lockheed p-38 lightning model uçağı bulunur. Ancak uçak bir çarğışma sırasında düşürülmemişti. Herhangi bir mermi izinede rastlanılmadı. O güne ait Alman kayıtlarında bir fransız uçağının düşürüldüğü de yazmıyordu. Geriye bir ihtimal kalıyordu Antoine de Saint-Exupery, dünyaya bir savaş uçağı içinde veda etmişti. Fransa`da çok sevilen Küçük Prens`in resmi 50 franklık banknotların üzerine basıldı. Her sevdiğimiz şeyi paraların üzerine basma saçmalığından kurtulduğumuz gün en mutlu günlerimden biri olacak. Sadece bize özgü olmamasında dolayı mutluyum. Bu saçmalığı gelişmiş tüm ülkelerin de yapıyor olması inanın bana büyük bir ümit vermesede, her insanda aynı derecede kompleks, aynı derece de egonun bulunduğunu hissettiriyor. Kitapta en fazla tartışılan ve yasaklanması gerektiği düşünülen kısım ise Türk bir astronumun B612 adlı asterodi bulması kısmıdır. Asteroidi uluslararası bir kongrede anlatır ama fesli kafası ve şalvarından dolayı kimse onu dinlemez. Ama bir Türk diktatörün kıyafet devrimi yapıp herkesi Avrupalı gibi giyinmeye zorlamasından sonra aynı astronom bu defa modern kıyafetlerle kongreye katılır ve herkes ikna olur. Aslında burada avrupanın ne şekilci ve ne kadar dar görüşlü olduğu eleştiriliyor. Türklerle alakalı kötü bir şey barındırmıyor. Türk diktatörü ise Mustafa Kemal oluyor. Yazara göre diktatör olabilir, kendi görüşüdür kimse birşey diyemez. Fikir özgürlüğü, düşünce özgürlüğüne saygı duymak lazım, bence burada da yanlış bir şey yok. Herkesin görüşü farklıdır, saygı duymamız lazım. Adolf Hitler'i çok seven, yaptıklarını doğru bulan binlerce insan var biliyorsunuz. Hatta o kadar geriye gitmeye bile gerek yok. Yakın tarihimizde bile birçok insan var insan yerine koymak bile imkanlı değilken yerlere göklere sığdırılamayan... Yazarın burada kime ne dediği ya da ne olarak gördüğü yazarı ilgilendiren bir durum. Bir genelleme ya da sosyolojik bir tez değil bir şey değil. Bunu abartıp, bundan bir kompleks edinerek çeviriyi farklı yapmak çok büyük yanlış bana göre. İnsan şunu düşünmeden edemiyor o zaman demek daha nice kitaplar bize istenildiği gibi okutuluyor... Eserlerde yapılan bu tip değişiklikleri çok büyük saygısızlık oluyor görüyorum ve kınıyorum. Tamamen tarafsız, özgür ve iyi niyetli düşünen bir toplum dileğiyle.


Tolstoy'un kısa kısa yazdığı masallar. Çocuklar için yararlı olabilir diye düşünüyorum. Bazı masallar büyükler için de oldukça öğretici. Tolstoy'un romanları ve hikayeleri kadar güzel olan çocuk kitapları vardır. Çocukları sevdiği ve onlar için kitaplar yazdığı bilinir. İşte bu kitaplardan biri Küçük Şeytan. Daha doğrusu toplama çocuk öykülerinden oluşan bir Tolstoly kitabı Küçük Şeytan. Kitabın içerisinde bir kaç tane öykü bulunmakta. Bu öykülerin bir kaçını sanki başka kitaplarda okumuştum diye hatırladım. Tekrar okumak iyi geldi elbette. Çünkü sadece çocuklar için değil aynı zamanda yetişkinler içinde güzel bir okuma zamanı oluyor. Zaten çocuk kitaplarında en önemli nokta bu bence. Sadece çocuklara değil, yetişkinlere de bir şeyler söylemeli. Hatta öyle şeyler söylemeli ki herkes bunları sade bir dil ile bir arada bulmalı ve anlamalı. Sizlere küçük bir mola niteliğinde, çocuklar için ise güzel bir öykü okuma deneyiminde Küçük Şeytan.


Kule, William Golding'in okuduğum üçüncü kitabı oldu. Sineklerin Tanrısı, William Golding'in en bilinen kitabıdır ve gerçekten çok güzel bir eserdir. Aynı şekilde sürükleyici var oldukça net bir anlatıma sahip olan Piramit'te yazarın ustalığının zirvelerinden bir eserdir. Fakat, -burada fakat ile giriş yapmak istemiyordum ama mecburum- Kule bu iki eserden oldukça farklı bir yerde. Peki bu iyi mi kötü mü diye soracaksınız. Buna cevap vermek çok zor inanın. Kitabın başlarında güzel bir konu ile başlıyoruz. Bir rahip ve bir amaç var. Amaç zorlu yolları seviyor, çetin ceviz dediğimiz bir amaç bu. Rahip ise çok istekli ve çok inançlı. Yani olması gerektiği gibi. İnançları doğrultusunda hareket ediyor, seçilmiş olduğunu düşünüyor. Ne kadar seçilmiş? Neye göre seçilmiş? Kim ya da kimler seçmiş? Bu amaç için tüm bunlar gerekli mi? Gibi bir ço sorunun cevabı kitapta saklı tabi. Ama dediğim gibi rahip çok istekli ve inançlı. Bu olacak, olmalı, olsun diyor başka bir şey demiyor. Dediğim gibi güzel bir konu. Fakat bu güzel konu çok uzuyor sanki. Daha doğrusu belli bir aşamadan sonra sürekli tekrarlanan bir hal, tavır ve ruh hali var sanki. Kitabı okurken yaşayamıyorsunuz. Sadece bitse diye bakıyorsunuz ve bu bitme işlemine odaklanmanı yüzünden, kitaptan artık daha fazla uzaklaşır hale geliyorsunuz. Kafanızda canlandırarak okuyacağınız eser bir de bakıyorsunuz ki size bir çeşit yük olmaya başlamış. Üstüne bir de dini mekan tasvirleri, terimleri ve niceleri girince daha hızlı bir soğuma başlıyor. Kitap belki de 100-150 sayfada bu konuyu anlatıp bitseydi hissiyat daha farklı olabilirdi. Tabi bu benim düşüncem bielmiyorum yanılıyorda olabilirim. İleride tekrar bir şans verip okunabilir. Fakat bu demek değil ki William Golding eserleri hep böyledir. Kesinlikle böyle bir yargıya kapılmayın. Okuduğum diğer iki eser bitmesin diye sayfaları çeviremiyordum. William Golding eserlerine başlayacak okurlar için bir önerim olabilir bu konuda; ilk kitap olarak Kule'yi seçmeyin. Piramit ya da Sineklerin Tanrısı çok daha iyi bir seçim olacaktır.


Kum Kitabı, Jorge Luis Borges'ın okuduğum ilk kitabı. Bu yüzden heyecanım ve beklentim büyük oldu. Fakat her nedendir bilinmez tam istediğim bir okuma olmadı. Sanırım beklentiyi arttırmanın, hatta aşırı bir beklenti ile başlamanın verdiği kaçınılmaz hüsran oldu. Ama biliyorum ki yazarın ne büyük bir yazar olduğunu ve biliyorum ki elbet bir kitabı beni içine alacak ve sürükleyici bir okuma keyfi yaşatacak. Kitap on üç hikayeden oluşuyor. Hikayelerin her biri nevi şahsına münhasır hikayeler. Fakat bu hikayelerin her biri yazıldığı coğrafyaya göre şekillendirilmiş yazar tarafından. Özellikle dini jargonlar bizlere oldukça uzak. Her ne kadar kendimize göre bir değerlendirme ve hızlı öğrenmen yollarımız olsa da bu tip bir farklılık içeri çekmek yerine az biraz sürükleyiciliği bozuyor. Elbet burada çevirinin de etkisi vardır kabul ediyorum ama yine de bana biraz daha tıkanmış geldi. Aslında doğru kelime sürükleyici değil ya da kitap beni içine alıp, uzaklara götürüp, orayı bana yaşatmadı. Evet tam olarak demek istediğim bu. Fakat bu demek değil ki kitap kötü. Asla böyle bir şey diyemem çünkü kitaptaki hikayelerin yaratıcılık seviyleri hakikaten üst seviye. Zaten bu hikayelerde bulunan kurguyu görünce aklınız bir anda karmaşıklaşıyor ve Borges sen neymişsin gibilerinden bir teşekkürü borç biliyorsunuz. Zaten yazarın tartışılacak ya da iyi kötü denebilecek bir yazar olmadığını öyle sanıyorum herkes biliyor. Benim de burada demek istediğim kitap ile aramda bir bağ kurulamadı, sürükleyici gelmedi. Tam manasıyla aslında bu hislerim. Yazarı ilk okuyacaklar için doğru bir kitap mıdır bilemiyorum. Kitabı tavsiye eden yeğenime göre olabilir neden olmasın fakat bana göre tam olarak öyle değil. Diğer kitaplarından bir kaç tanesini okuduktan sonra buraya yazarım hangisini daha ağır basabileceğini.


Sonsuzun ne olduğunu gerçek anlamda kaç kez düşündüm? Birkaç kez aklımdan geçtiyse de gerçek anlamda Borges okuyana kadar düşündüğümü zannetmiyorum. Lise geometri derslerinde bir doğru çizdirirler örneğin. Doğru, sonsuz noktalardan oluşmuştur ve sonsuza gider. Doğruyu iki yanından uzattığınızda sonsuza uzanan bir düzleme dönüşür. Düzlemi dört yanından uzatırsanız bir hacim oluşturur ve bu hacim de sonsuza uzanır. Eğer dedikleri gibi uzay sonsuzsa biz de bu sonsuzluğun herhangi bir noktasındayız demektir. Yerini yahut değişmezliğini kanıtlayamayacağımız bir nokta. Kum Kitabı da bu anlamda sonsuzluğun somutlaşmış halidir. Asla birinci veya sonuncu sayfasını açmanız mümkün değil. İlk sayfaya ulaşmaya çalıştığınızda kitabın kapağı ile ilk sayfası arasında sürekli yeni sayfalar belirir. Aynı sıkıntıyı son sayfayı bulmaya çalışırken de yaşarsınız. Kitapta kaldığınız noktayı işaretlemeniz mümkün olmadığı gibi baştan sona okumanızın da mümkünatı yoktur. Bugün okuduğunuz sayfayı, yarın okumaya çalıştığınızda farklı bir noktada olacaksınızdır çünkü. İşin bu kısmına geldiğimde, kafam karışmıyor desem yalan söylemiş olurum. Sonsuzlukta yeri değişen ben miyim yoksa bahsedilen Kum Kitabı mı? Aslında düşününce, Kum Kitabı sonsuzluğun kendisi olduğundan bu soruyu sormak çok da mantıklı olmasa gerek. Kum Kitabı hikayesinden yola çıkarak, günümüzdeki Kum Kitabı'nın internet olduğundan bahseden yorumlar okudum. İnternet kavramının 1969'a dayandığı düşünülecek olursa, Borges daha 1941 yılında interneti tahayyül etmiş oluyor bu durumda. Fakat internet gerçekten sonsuz bir veri midir? Bu da başka bir tartışma konusu. Amacım kitabın içindeki on üç hikayeden bana göre en düşündürücü hikaye olan Kum Kitabı'ndan başlamak değildi fakat çekiminden kurtulmak mümkün değil. Her ne kadar ilginç olsa da kum kitabı, gerçeğin kendisine leke süren, kabus gibi bir nesne çünkü. Kitabın sahibi de en sonunda bu kitabın esiri olduğunu fark ediyor ve bir yaprağın en iyi saklanma yerinin orman olduğu düşüncesiyle, kitabı ulusal kitaplığa saklıyor. Sonrasındaysa kitaplığın bulunduğu Mexico Sokağı'ndan geçmek düşüncesine bile katlanamıyor. İlk kez Borges okuduğumdan, yorum yapmaya çekiniyorum aslında. Çünkü hikayeleri anlamak ve yorumlamak için iyi bir birikime sahip olmak gerektiğinin farkına vardım. Hoş, derinliğini kavrayamasa da kitabı okurken zevk alıyor insan. İşin daha garip yanı şu ki yarın olduğunda ve kitaptaki aynı hikayeyi tekrar okuduğumda, yeni bir hikaye okuyormuş gibi hissedeceğimi biliyorum. Aynısı belki birkaç saat sonrası için de geçerli. Kum Kitabı, değiştiğinizin ve aynı Heraklitos'un bahsettiği gibi aynı ırmakta ikinci kez yıkanamayacağınızın farkına vardırıyor resmen. Kum kitabının sahibi gibi, kitabı gidip kütüphanenin bir köşesine saklayıp, nereye sakladığınızı da unutma dürtüsüyle boğuşuyorsunuz. Bu satırları okuduktan sonra dönüp bir başucundaki kitaplığa bakmadan edemiyorsun. Yeniden okunabilecek kaç kitap okudum diye bir iç sorgulama yapıyorsun kendince. Hikayelerin hepsinden söz etmem mümkün değil tabii ama kalanların içinden özellikle Ayna Ve Maske ilginçtir bence. Güzelliği tek bir kelimeye indirgeyip keşfeden bir şairin, bu şiiri bir kralla paylaşmasını ve bunu Tanrı'ya karşı işlenmiş büyük bir günah olarak gördüklerinden, şairin ve kralın hayatlarının mahvoluşunu anlatıyor hikaye. Otuzlar Mezhebi adlı hikayede ise, Mesih ve Yehuda'yı kutsal olan gören bir mezhepten bahsediyor. Bu mezhebe göre, hristiyanlığın şu anki duruma gelmesi için İsa'nın çarmıha gerilmesi şarttı ve Yehuda bu yol için kendini feda etmişti, suçlu değildi yani. Hikayenin sonu, el yazmasının son kısmı bulunamadı diyerek bitiyor. Borges kendi kendisini aradan çıkarmış oluyor böylelikle. Belki bunları fantastik bir hikayenin ardına gizlemese, tepki çekebilirdi bilmiyorum. Ama yazar kendini aradan çıkararak ve fantastik ögelerden beslenerek, zihnini, toplumun oluşturduğu baskıdan kurtarmış oluyor bir anlamda. Ben hayatı yaşamadım, okudum. diyen bir insanın genç yaşta kör kalması ve o kadar değer verdiği kitapların artık kendisi için tuğladan bir farkının kalmaması acı olsa da, en güzel eserlerini kör kaldıktan sonra vermiş Borges. Henüz Borges'la tanışmadıysanız, onu tanımak için hangi kitabı doğru olur bilmiyorum çünkü yalnızca Kum Kitabı'nı okudum. Fakat bir yerden başlayın derim. Herkese iyi okumalar dilerim,


Eve üçlemesinin ilk kitabı Yeni Dünya'dan burada söz etmiştim. İlk kitapta, Eve'nin okuldan ve kralın askerlerinden kaçışını; isyancılarla tanışmasını ve sığınma kamplarında geçirdiği sıkıntılı günleri okumuştuk. Bu kez ikinci kitapta, kralın kurduğu kum şehrine gidiyoruz. Salgından sonra, dünya ülkeleri otorite boşluğunu doldurabilmek için bir çeşit rekabet halinde. Yeni Amerika da, yeniden eski gücüne kavuşup; salgının etkilerinden ilk kurtulan ülke olabilmek için akıl almaz yöntemlere başvuruyor. Eve, getirildiği kum şehrinde, Yeni Amerika'nın yönetimini üstlenen babasının isteklerine boyun eğmek zorunda bırakılıyor. Ne var ki geçmiş hayatını unutmayı başaramayarak, kendini sık sık isyancılara yardım ederken ve onlar için casusluk yaparken buluyor. İlk kitapta tek taraflı bir mücadele varken; ikinci kitapta mücadeledeki her iki tarafı okuyabiliyor ve gerektiğinde karşılaştırma yapma imkanı buluyoruz. Üstelik, Eve'nin geride bırakmak zorunda kaldığı, okulda nüfusu arttırmak için kullanılan Pip, Ruby ve Arden ile buluşması da oldukça duygusal işlenmiş. Bana kalırsa her ne kadar basit bir dille yazılmış olsa da, distopya türünü sevdirebilecek güzel bir seri olma yolunda ilerliyor üçleme. Ne var ki ilk kitaba göre, ikinci kitabın biraz daha sönük kaldığını düşünüyorum. Neden diye sorarsanız, ilk kitapta altı çizilecek ve tekrar tekrar okunmaya değer cümleler vardı. Eve akıllı ve güçlü bir kızdı en azından çoğu zaman 🙂 -. Fakat ikinci kitap, Eve'nin kararsızlıkları ve hatalarıyla dolu. Bana kalırsa ikinci kitabın tek artısı, mutlak güç olabilme tutkusuyla insanların ne kadar insanlıktan çıkabileceğini anlayabiliyor olmanız. Her şeye rağmen ve yine de, Bir yolculuğa çıkacaksanız, feci halde sıkıcı bir gün geçiriyorsanız, günlük hayatın stresi sizi bunalttıysa evet, reklamcılık sektörüne hızlı bir giriş yaptım 🙂 okumak için güzel bir kitap olacaktır Eve serisi. Yeni Amerika'daki kadınları bekleyen korkunç kaderden çok uzakta, kendileri için bir cennet sayılan Califia'da yaşamaktadır. Ama bu güvenli hayatın bir bedeli vardır: Sevdiği genci, Caleb'ı, yaralı bir halde Califia'nın girişinde bırakmaya zorlanmıştır. Eve, Caleb'ın başının dertte olduğunu duyunca, onu kurtarmak için tekrar dışarı çıkmaya karar verir ama bunu başaramadan yakalanarak Yeni Amerika'nın başkenti Kum Şehri'ne getirilir. Şehrin duvarları arasına hapsolan ve geçmişiyle ilgili şaşırtıcı bir sırrı ortaya çıkaran Eve, Caleb'ın yaşadığını öğrenince onunla olabilmek için hapishaneden kaçmaya çalışır ancak bunun ölümcül bir bedeli olacaktır. Genç kız, sevdiklerini kurtarmak ile Caleb'ı sonsuza kadar kaybetmek arasında bir seçim yapmak zorunda kalacaktır.


Halil Cibran'ın sözlerini içeren bu güzel aforizma kitabı beni derinden etkileyen aforizma kitapları arasına girmeyi başardı. Genellikle aforizma kitaplarında çok ama çok güzel sözler bulunur bunu biliyoruz. Halil Cibran'ın kitabında hem çok ama çok güzel sözler hem de düşündüren, derinden düşündüren sözler de var. Sırf bu yüzden bile okunmayı fazlasıyla hak eden çok güzel bir kitap Kum ve Köpük. İş Bankası Yayınları'nın Modern Klasikler dizisi ile bize sunduğu muhteşem eserleri biliyorsunuz. Bunların arasında okumaya değer görülmeyecek bir eser yok. Gözünüz kapalı alabilirsiniz. Emin olun en ufak bir pişmanlık hissetmezsiniz. İlk kez okuduğum Halil Cibran'ın Kum ve Köpük kitabında işte bu muhteşem eserlerden biri. Fazla söze gerek olmayan, alınıp okunması gereken muhteşem aforizma kitaplarından biri. Ben de onlara deli diye bakıyorum,


Güzeller güzeli bir Sait Faik eseri Kumpanya. Güzeller güzeli de bir içine edeni var bu kumpanyanın. İsim bulmada iyi ama insanlıkta sınıfta kalanlardan. Belki de toplumun ondan istediğini en iyi şekilde yaptığını düşünüyordur, kimbilir. Kumpanya, Sait Faik Abasıyanık'ın hikayelerinin olduğu bir kitap. Tuluat tiyatroları ve tuluat tiyatrolarında yaşayanların yaşantılarını anlatmış bize. Bu anlatımını üç ayrı öyküde toplamış Sait Faik Abasıyanı Kumpanya, Kriz ve Gauthar Cambazhanesi. İlk başlarında hikayelere girişler diğer Sait Faik kitaplarına göre daha yavaş oluyor. Ama sonrasında ısınıyorsunuz ve yine güzel bir Sait Faik eseri ile başbaşayım diyorsunuz. Kitaba adını Kumpanya Saffet Ferit, Suat, Moruk Salih ve Kör Halit'in çevresinde şekillenir. Kör Halit ile Saffet Ferit arasında didişmeler vardır. Kör Halit bir gün bir güzel ile tanışır. Adı Sitare'dir. Kör Halit, Sitare'yi kumpanyaya dahil etmek ister. Fakat bu o kadar da iyi bir karar değildir... Neyse, yine özete girdim anlatmaya başladım kitabı. Bir çırpıda bitirebileceğiniz güzel bir öykü kitabı daha Sait Faik'ten.


Bu kitabı unutulmaz yapan ne? Çoğu kere sordum kendime bu soruyu. Roman karakterlerine mi çok bağlanmıştım? Hayır, muhtemelen. Okurken, herhangi bir karakteri çok sevdiğimi hatırlamıyorum. Kitabın anlatımı, olay örgüsü, kurgusu, hayal gücü... Bunların hepsi başarılı olsa da kitabın unutulmazlığında etkin değildi bana göre. Neyi unutamadığımı sorguladığımda diyaloglar geliyor sadece aklıma. Hayatımda, onlara ihtiyacımın olduğu bir anda, bu diyaloglar kafama üşüşüp, kendilerini unutmama izin vermiyorlar. Ada ve Tuna arasında geçen bir özgürlük diyaloğu var mesela. Ne zaman her sabah her sabah aynı şeyler, kalk, hazırlan, okula git... diye düşünsem ve bunlardan sıkıldığımı hissetsem, aklıma gelir bu diyalog. Garip bir mutluluk kaplar içimi. Her sabah aynı şeyleri yapabildiğim için şanslı hissederim kendimi. Her sabah uyandığında aynı şeyleri yapabilmek, özgürlüktür! dedim geniş, aydınlık bir gülümsemeyle gerinerek. Kendi istediğin, kendi seçtiğin aynı şeyleri ama! diye düzeltti. Bir de şu sözleri hiç unutmam...Bir insana olan sevgimi bu sözlerle ölçme gibi bir alışkanlığım var sanırım. Şimdi düşündüm de bölüm başlarında yazan sözleri de çok sevmiştim ben. Kitabı okurken şairlere ait küçük mısraların yahut ünlü düşünürlere ait sözlerin hoşunuza gideceğine eminim. Bu tür küçük ayrıntılar bir romanda çok hoşuma gider benim. Bazen o koca bölümün anlattığı duyguyu tek bir sözde yakalar gibi hissedersiniz kendinizi. Bir mucize gibi. Pek anlam verememiş olabilirsiniz. Nitekim okurken bile pek anlam veremiyorsunuz. Gerçek mi hayal mi? Kim doğru kim yanlış? Geçmiş, gelecek ve şimdi. Bunların hepsi iç içe geçiyor. Kitap boyunca yaşadığınız tüm gelgitler, romanın aslında bir savaş romanı olmamasından kaynaklanıyor diyebiliriz. Romanın kurgusu gereği, yaşananlar ülkemizde çıkan bir iç savaş formunda anlatılsa da, aslında her şey Tuna'nın ruhunda, kafasında başka bir değişle iç dünyasında yaşanıyor. Tuna, içten içe bunun farkında olsa da kabustan uyanamıyor. Bir yandan bu korkunç savaşı yaşarken, diğer yandan çocukluğundan itibaren yaşadıklarını, Ada'yı, abisi Aras'ı, Meriç'i, hayatına uzaktan veya yakından dokunan herkesi birinci tekil ağızdan anlatıyor.Kitabın asıl güzel yanı, başkasının iç savaşını okurken, bir süre sonra kendi iç savaşınızın içinde buluyorsunuz kendinizi. Hatalarınız, yapamadıklarınız, içinizde yarım kalanlar, geç kaldıklarınız, hepsi bir bir su yüzüne çıkıyor. Kitabı okuyanların ağzından düşürmediği birkaç kült mesele de var tabii. Kumral Ada Mavi Tuna'yı anıp da onlardan bahsetmesek olmaz kanımca. Bir tanesi Mabel sakızları. Romanda Tuna'nın takma adı Mabeldir. Tuna, küçüklüğünde Ada ile ilk tanışmalarında kızın Ada demesine anlam verememiş, daha doğrusu kızın adının Ada olabileceğine ihtimal verememiş ve kendisi de değişik bir kelime söylemek adına Mabel demiştir. Mabel'in üzerindeki çikolata renkli kadın hep gülümser çünkü. Yaz, kış, sabah, akşam aldığı bütün sakızların üstünde o hep gülümser. Kendisine kızdığını ya da bir şeye üzüldüğünü hiç görmemiştir. Hayal meyal hatırlıyor gibiyim bu sakızları ama hala var mı bilmiyorum.Daha da garip olan gerçek adı Fatih Karaca olan ünlü Mabel Matiz de ismini buradan alıyormuş, romanı gerçekten sevmiş olsa gerek. Diğer mesele de, kitaptaki Şair dayı'nın aslında Attila İlhan, Ada'nın annesi Pervin Gökay'ın aslında Çolpan İlhan, babası Süreyya Mercan'ın ise Sadri Alışık olmasıdır. Tabii bunlar okuyucular arasında konuşulan efsaneler. Ne var ki, başrolünde Sadri Alışık'ın oynadığı Balıkçı Osman adlı filmin kurguda yer alışı ve kitabın başındaki Attila İlhan'a... ithafı, bu efsanelerin gerçeklik payını ortaya koyuyor olabilir. Buket Uzuner, bir röportajında Sizi yüreklendiren biri ya da birileri oldu mu? sorusuna ...Bunlardan özellikle Attila İlhan'ın uzun yıllar süren emeğini hep şükranla anarım. 'Kumral Ada-Mavi Tuna' bu yüzden ona ithaf edilmiştir. cevabını vermiş. Kitaptaki Şair Dayı'nın, Ada ve Tuna'ya şiirleriyle, sözleriyle yol göstermesi, rehberlik etmesi göz önünde bulundurulduğunda, Buket Uzuner'in Şair Dayı karakterini oluştururken, şükran duyduğu Attila İlhan'ı örnek alması pek mümkün görünüyor. İşin magazinsel kısmını bir yana bırakırsak, Buket Uzuner'in dört dile çevrilen romanı, Kumral Ada Mavi Tuna hakkında bahsedeceklerimin sonuna geldim. Kurguda düşüncelerime ters gelen birkaç nokta yok değil aslında. Fakat bir romanı okurken bunları pek göz önünde bulundurmamaya çalışırım. Buket Uzuner'in benden farklı düşünmesi ve bunlara kitabındaki olay örgüsünde de yer vermesi çok doğal tabii ki. Genel olarak bakıldığında, tavsiye edebileceğim güzel bir roman.


Sabahattin Ali, çevremizde de sık sık gördüğümüz insanları öyle bir canlılık ve gerçeklikle yansıtıyor ve içimizde barındırıp da farkında olmadığımız duyguları öyle bir gün yüzüne çıkarıyor ki, hayranlıkla okuyor ve bir süre sonra okumaktan çok izlediğinizi, hikayenin içinde sürüklenip gittiğinizi fark ediyorsunuz. Metin Yılmaz, Kürk Mantolu Madonna için yazdığı şu yazıda, okuduktan sonra herkesin karakterlerden birinde kendini bulduğunu söylemiş. Hak vermeden edemedim...Düşününce kendimi Raif Bey'de bulduğumu ve karakterle adeta bütünleştiğimi fark ettim. Öyle cümleler geçti ki arada sırada, kendimi ifade etme yükümlülüğünü satırlara bıraktım bir süre sonra. Benzerliğimiz öyle bir noktaya ulaştı ki, sonunda en az Raif Bey kadar şüphe duydum olanlardan ve en az onun kadar insanlardan nefret ettim. Olayların başka bir iç yüzü ya da kabul edilebilir sebepleri olabileceği ihtimalini bir kez bile düşünmedim. Ve sonunda Raif Bey'le birlikte gerçekle yüzleşerek olgunlaştığımı hissettim. Ölmeden önce okunması gereken kitaplar listesi diye bir şey varsa eğer ki şu zamana dek olmadığını düşündüm -, Kürk Mantolu Madonna mutlaka o listede yer alması gereken bir kitap. ...Bir kadının bize her şeyini verdiğini zannettiğimi anda onun hakikatte bize hiçbir şey vermiş olmadığını görmek, bize en yakında olduğunu sandığımız sırada bizden, bütün mesafelerin ötesindeymiş kadar uzak bulunduğunu kabule mecbur olmak acı bir şey.


Kürk Mantolu Madonna, Sabahattin Ali'nin en iyi romanı olarak adlandırılan ve bunu fazlasıyla hak eden güzel bir roman. Kitap isimsiz anlatıcının işinden ayrılıp, bir arkadaşı vasıtası ile farklı bir yerde işe başlaması ile başlıyor. Sonrasında ise ana karakterimiz olan Raif Bey ile tanışması ile başlıyor. Sonrasında ise anlatım Raif Bey'in defteri ile devam ediyor. Raif Bey'in yaşamı, Türkiye'den Berlin'e, Berlin'de yaşadıkları ve tabiki Kürk Mantolu Madonna ile tanışmasını anlatıyor. Kitap hakkında çok fazla detay vermek istemiyorum. Aslında bu yazdıklarım bile çok fazla. Kitap okunmazsa olmaz romanlar listesinde ilk onda yer alır. Kitabın en güzel yanı sizi yormadan akıcı ve elinizden bırakamayacağınız kadar sürükleyici olması. Kitap ile ilgili internette araştırma yaparsanız eleştiri olarak Türk filmi gibi dendiğini duyacaksınız fakat bu tamamen yanlış, hiç alakası yok diyebilirim. Klasikleşmiş standart Türk filmi mantığı ile uzaktan yakından alakası olamayacak kadar farklı, kaliteli ve etkileyici bir roman Kürk Mantolu Madonna. Kürk Mantolu Madonna'yı okuduktan sonra herkes kendini buluyor. Kimisi Raif karakteri, kimisi ise Kürk Mantolu Madonna , kimisi Hamdi Bey kimisi anlatıcı ama mutlaka birini görüyor. Bende kendimi gördüm, hemde çok benzettim. Fakat benzettiğim karakter Kürk Mantolu Madonna oldu. Şimdi diyeceksiniz bu nasıl oluyor? Yani nasıl oluyorda kadın karakterde kendini görüyorsun? Bunun için kitabı okumalı ve karakteri tanımalısınız. Eğer kendinizede tanıyorsanız karakter ile bağlantınız benzerlikleriniz var mı yok mu anlayabilirsiniz.


Goethe'den bir çocuk kitabı. Biraz fazla uzamış gibi gelse de oldukça güzel bir hikaye olmuş. Anlatılmak isteneni çocukların kavrayıp kavrayamayacağını bilemiyorum tabi ama Goethe yine yapmış yapacağını. Bize ve tabi çocuklara üstü kapalı dersler kitabı desem sanıyorum yanlış olmaz. Sistemin işleyişini ve yönetim kadrosunda olanların nasıl bir düzenle işlediğini bizlere gösteren bir kitap. Çocuklara bunlar ne kadar erken anlatılırsa o kadar iyi olur diye düşündü herhalde usta yazar Goethe ve Kurnaz Tilki ile bu anlatımı sundu. Doğru düşünmüş bence. Sadece çocuklar için değil elbette, yetişkinler içinde yararlı olabilecek bir kitap. Hele ülkemizde gözleri kapalı ya da at gözlüğü takan yetişkinler için biçilmiş kaftan kitaplardan biri diye düşünüyorum. Elbette sadece Kurnaz Tilki yeterli olmaz ama en azından bir başlangıç olur.


Bu serzeniş, kitabın son öyküsünden olan Bir Ağaç, Bir Taş, Bir Bulut'ta ki kahramanımızın ondan daha genç olan birine verdiği nasihat ta geçip, beni de hüzünlendirmiştir. Carson McCullers eseriyle ilk tanışmam oldu bu kitap. Yedi adet öyküden oluşan ve adını ilk hikayeden alan kitap, özellikle öykülerin bitişleri ile okuyucuyu şaşırtabilir. Öykülerde geçen diyaloglarda, çok derin ve kilit anlatımlar var ve bir süre düşündürüyor. İlk öykü çok kuvvetli. Yarıda bırakamıyorsunuz. Hem kavramsal bakımdan dostluk, ihanet, yalnızlık ve güçlü olmakla ilgili de düşünebilirsiniz, hem sadece karakter yüzeyselliğinde bakıp, gelişen olayların hissettirdiklerini yorumlayabilirsiniz. Öykülerin isimlerini veya neler geçtiğinden bahsetmeyeceğim ama ilk öyküden aldığım tadı son öyküye kadar pek alamadım. Bunu olumsuz bir yönde söylemiyorum çünkü dediğim gibi hiç beklemedik sonlarla hayatın tüm çıplaklığı ile karşılaşılıyorsunuz ve belki bu yüzden pek ısınamadım. Ama son öykü olan, Bir Ağaç, Bir Taş, Bir Bulut sevgi üzerine hem betimlemeleri, hem diyalogları, hem verdiği hüzünle o kadar güzel akmış ki, kitap bittiğinde bir süre kırık bir kalp ile nefes aldım. McCullers ve realist hikayeleri ile tat bırakan güzel bir başucu kitabı olmuş.


Hindistan'dan Türkiye'ye, İsrail'den Filistin'e kıtalararası bir macera! X-Files ve Californication'ın yıldızı David Duchovny'den katıla katıla okunacak lezzetli bir hiciv, iyimser bir sistem eleştirisi, bir doğal hayat manifestosu. Siz, ben, biz, yabandaki hayvanlar, dizinizin dibindeki hayvanlar, tabağınızdaki hayvanlar, yanınızda duran kişi... Hepimiz biriz. Hepimiz kutsalız. Bütün inek anneleri gibi aniden ortadan kaybolan annesinin özlemiyle yanıp tutuşurken, insan ırkının himayesindeki ineklerinbaşına gelenleri öğrenen Elsie, bir gece çiftlikten kaçar. Hindistan Operasyonu dediği kaçış projesinin hedefi makus talihine dur demek, feleğin tekerine çomak sokmaktır. Bu özgürlükçü macerada Elsie'ye onunla aynı emelleri taşıyan bir domuz ve bir hindi yoldaşlık eder. Güçlerini birleştiren hayvanlar ezber bozarak insanlığa nanik yapıyor! -Time Out- Time Out'a güvenim sıfır... -Rafael Yglesias-


Sabahattin Ali, seneler önce edebiyat öğretmenimin tavsiyesi üzerine tanıştığım yazar. Ders süreçlerinde, yalnızca okuduğu ve okuduğumuz kitaplar üzerine sohbet halinde birbirimize tavsiyeler verirken, edebiyat ve okumanın önemini bizlere aşılamış, aynı zamanda ne de güzel sevdirmiş okumayı bana. Kuyucaklı Yusuf'ta bu kitaplardan bir tanesi.Sabahattin Ali'yi tanıtırken her yazar kahramanını sonunda öldürebilir, bu çok olasıdır, ama yazarımız bir cinayet olayı ile açılan romanında bizleri şaşırtacak demişti. Tabi bu yalnızca başından ibaret değildi... Yazarımızın ilk romanı olan Kuyucaklı Yusuf, nerde ne zaman tahmin edemeyeceğimiz trajik sonlara doğru götürüyor bizleri. Yaşamları kısa süre Nazilli'de geçer, büyük bir bölümüde Edremit'te devam eder. Uzun ve birbirine benzeyen seneler ağır ağır ilerlerken kasaba hayatında kurulu adaletsiz düzende işlemektedir.Günümüzde de aksini söyleyemediğimiz,parası olanın güçlü olduğu gerçeğini bilen Yusuf için hayat, hiçte kolay değildir. Yusuf ile Muazzez'in aşkı ve insanların zalimliği karşısındaki duruşları işlenirken, yazarın konulara bakış açısı, yorumları, okumayı daha keyifli hale getiriyor. Kendine de hayran bırakıyor. Aynı zamanda o dönemlerde çok önemsenmeyen toplumsal yanlarının tüm gerçekliliğiyle sunulması, merak ve heyecan uyandırıyor, böylelikle kitap bir solukta bitiveriyor. Kitabı okuduktan sonra yaptığım küçük araştırlamalarda; 1907'de doğan 1948'de vefat eden Sabahattin Ali'nin aslında bu eseri üç cilt olarak planlamış ama ömrünün buna yetmediğini öğrendim. Hatta Sabahattin Ali'nin Cevdet Kudret ile yaptığı bir söyleyişinde, eğer yazılsaydı ikinci cildin Çineli Kübra, üçüncü cildinde dağdan şehre inen Yusuf'un dünyasını konu alacağını bildirmiş. Öyle ki, kitabı okurkende farkedeceğiniz gibi, Yusuf'un Kübra'yı her gördüğünde ürkütücü bakışlarının etkisinde kalması ve bir gün bir yerde tekrar yollarının kesişeceğini düşünmesi de yarım bırakılan olaylardan bir tanesi. Şimdi sebebini anlıyor ve taşları yerine oturtabiliyorum. Saygıyla anarak, nur içinde yatsın genç yaşta gözlerini yummuş olan Sabahattin Ali'den, keşke o eserleride okuyabilseydik diyorum.