Tolkien bu mektuplarda herşeyi en ince ayrıntısına kadar düşünüyordu. Buna posta idaresi bile dahil. Hayali bir postahane olan, Kuzey Kutbu Posta İdaresi'nden geliyordu mektuplar. Sadece pullarda değil mektupların içinde de herşey en ince ayrıntısına kadar düşünülmüştü. Hemen hemen her mektupta biz çizim yapan Tolkien, çizim yeteneğinin de olduğunu gösteriyor bizlere. Mektuplarda yarattığı hayali karakterler ise oldukça iyi. Özellikle kutup ayısı çok yerinde olmuş bir karakter. Burada üzücü bir nokta var tabi. İki mektupta kulanılan tarih olan 1453'ün çıkartılmış olması. İstanbul fethi ile kötü karakterler olan gulyabanilerin birleştirilmeye çalışılması diye bir saçma nedenden ötürü sansür uygulanmış. Kitabın sonunda büyük puntolarla aşağıdaki yazıyı eklemiş olan çevirmen oldukça eleştiri almış. Burada aslında sadece sansürü uygulayan genç çevirmen Leyla Roksan Çağlar değil, buna izin veren ve bu şekilde basan yayınevi bence. İnsanlara istedikleri gibi tabiri caiz ise kafalarına göre bir çeviri yapma hakkı sunan yayınevinde hata. Zaten çevirmen oldukça genç, doğru kararlar alabilecek biri bile olmayabilir. Bir kontrol mekanizmasından geçmediği çok belli. Böylesi bir yazarı ve böylesi bir eseri değiştirmek bence hiç doğru değil. Bunun bir örneği de Küçük Prens'de yapılmıştı hatırlarsanız. Aynı tip bir değişiklik yapılmış ve çok büyük yayınevleri bile buna gözyummuşlardı. Bu tip durumlarda çok hızlı bir şekilde o yayınevinden ve o çeviriden uzaklaşmak istiyor ve yaptıklarının yanlışını görememiş olmaları yüzünden, bırakın benzer frekansda olmayı, eleştirdikleri faşist ve tek yönlü at gözlüğü bakış açısında olduklarını görüyorum. Kaldı ki 1453 yazar için öyle bir şey ifade ediyor olabilir bence bunda hiçbir sorun yok. Bu insanların görüşüdür birşey diyemeyiz. Hitler herkese göre kötüdür değil mi? Ama bazılarına göre kahramandır ve yaptıkları doğrudur. Bu insanlara göre değişkenlik gösterir. İstanbul'un Fethi ve Fatih Sultan Mehmet bir devir kapamış bir devir açmış olabilir ama bazılarına göre bu çok kötüdür. Bir yıkımdır belki de. Bunu bilemeyiz ve anlayamayız ne yazık ki. Bunu sansürlemek ve üstünü kapayıp, hiç olmamaış gibi davranmak doğru değildir asla. Gerçekler olduğu gibi oldukları gibi sunulmalıdır. Diğer türlüsü asla kabul edilemez. Yalanlarla ve yanlışlarla zaten her zaman muhattap oluyoruz. En azından bu dünyada gerçekleri okuyalım. En azından tek bir yerimiz kalsın bize. Umuyorum ki İthaki Yayınları Tolkien'in diğer kitapları gibi bu kitabını da basarlar yeniden yeni bir çeviri ile. Yayınevine ve çevirmene içimde oluşturdukları önyargı için çok kızgınım. Ama yenmeye çalışacağım.


Bir klasik esere başlamak beni her zaman heyecanlandırır çünkü baştan bilirim ki beni çok değişik karakterler, insanlar, duygular beklemektedir. Heyecan duyarım çünkü hele önceden yazarın başka eserlerinden etkilenmişsem, kitaba sırtımı dayayabileceğimi bilirim. Heyecanlanırım, bilirim ki karşılaşacağım bir cümle hayatımızın belli noktalarına dokunacak ve yüreğimizin ritmini belirleyecektir. Kitabın bütünü, on bir kısa kitaptan oluşuyor. Çoğu klasik gibi başlarda düşük tempo, karakterlerin tanıtılması, kentin, mekanların tasvirleri, yaşanan yerlerin betimlemeleri, doğanın ritminin tıpkı bir tabloya çizilmesi gibi süre gelen cümlelerle başlıyor. Kitabın ilk 100 sayfasında kendimi kaptırdığımı ve kitaba ısındığımı fark ediyordum ki, öyle bir betimleme arası koymuş ki yazar, eğer o yerlere gitmediyseniz, bilmiyorsanız, ilginizi çekmiyorsa oldukça sıkılıyorsunuz. Acayip sıkıldım. En az altmış yetmiş sayfa sıkıldım. Ve artık acaba kitap böylemi gidecek ya derken, yeni bölümlerle beraber ritmini buldu ve sonlarında büyük bir sahneyle tamamladı. Esmeralda henüz bebekken çingeneler tarafından kaçırılmış, dünya güzeli bir kızdır. Küçük keçisiyle beraber, meydanlarda oyunlar oynar, dans eder ve geçimini böyle sağlar. Tek amacı ise annesini bulmaktır. Dünyada yapayalnız kalmış bir çocuktur. Quasimodo, karşılaşıldığında yüzüne tiksintiyle bakılan, hatta bakılamayan, kambur, yüzü buruş buruş, bir gözünün üstünde kocaman siğil bulunan, belki de dünyanın en çirkin yaratığıdır. Çok güçlüdür ve içinde çirkinliği ile ters orantılı olarak iyilik barındırmaktadır. Başpiskopos Frollo, Quasimodo'ya henüz bebekken yardım etmiş, sözde bu dünyanın tüm nimetlerinden elini ayağını çekmiş ama bilimle uğraşan sakin bir adamdır. Temelde bu karakterler ve onlara dolaylı olarak bulaşan yan karakterlerin ilişkilerine giriyor kitap ve aslında insanları sadece dış görünüşüyle beğenmenin, onların aslında içindekileri görememenin, yargılarımızı buna göre verdiğimiz kült bir mesaj var. Ama bu sığ bir yorum olur. Öte yandan Frollo'nun Esmaralda'ya olan bağı ve içten içe kendisinin bile sonradan fark ettiği sapıkça ve ölümüne olan aşkın, tıpkı bir Dostoyevski romanından çıkarcasına davranışlarının kabalığını görüyoruz. İnsan doğasının, biz ne kadar kendimizi kendimizi kısıtlarsa o kadar ters tepeceğinin güzel bir örneğini sunuyor. Ve bu iç yıkım, hem kendisini hem de bizi yıkıma götürüyor. Quasimodo ise bütün bu çirkinliğine, tüm insanların onu sadece bu çirkinliğinden dolayı dışlamasına rağmen içinde büyük bir yardım severlik, sevgi barındırdığını görüyoruz. Sadakat ve iyilik Quasimodo'da birleşmiş. Esmeralda'nın yakışıklı bir subaya sadece ona güzel sözler söylemesinden ve üniformasından dolayı aşık olduğunu görüyoruz. Lakin Quasimodo'nun ona yaptığı onca iyilik ve beslediği aşkı hiçbir zaman görmeyi tercih etmemesini, bir saplantı gibi o subayı arayışını büyük bir trajediye dönüştürüyor roman. Günümüzde yaşanan tercihlerimizin en temel sonuçlarını bir bakıma görebiliyoruz diyebilirim. Ne acı ne trajedi. Bir de tabi bunun toplumsal katmanlarda görünen ve yargılanan kısımların görüyoruz. Ortaçağ'da yaşayan bu insanların, kralın, subayların, hırsızların, kilisenin ne derecede etkili ya da nasıl yaşadıkları kitabın kabuğunu oluşturmakta. Toparlamam gerekirse, birçok açıdan ayna gibi yüzümüze çarpan hikayeler var. Trajedi var, sevgi var, insan doğası var tabi ki.


Yazarın Mutsuzluk Zamanlarında Mutluluk adlı kitabını okuduktan sonra diğer kitaplarını da okumaya karar verdim. Elbet o kadar iyi bir kitap beklemiyordum. Fakat aynı tatta aynı renkte bir kitap düşünüyordum. İşin aslı yanılmamaşım. O Gün İçin Bir Şemsiye, Mutsuzluk Zamanlarında Mutluluk kadar olmasada güzel bir Wilhelm Genazino kitabı. Kitabımız yazarın seçtiği sade hayatlardan biri. Zaten yazarın yazım tarzı, hayatları anlatışı bu şekilde. Basit ve sade hayatlar. Tam sevdiğim gibi. Kahramanımız daha doğrusu herhangi kimsemizin herhangi bir insan kadar değişik bir yaşamı var. Hayatın içinde bir oraya bir buraya devam eden bir hayat. Ne bir eksik ne bir fazla. Değişim ya da değişiklik yanına çok uğramıyor. Zaten o da uğramasını istemiyor. Neden istesin ki? Akıp giden bir hayat var önünde zaten. Akışa bırakmak en güzeli. Genel düşüncesi bu şekilde kahramanımsımızın. Evet enteresan bir kelime oldu belki ama öyle. Ne kahrmaan ne normal kitaba göre. Aslında dediğim gibi her şey çok sade çok sıradan. Ama ne sıradan hayat bile aslında bir hikaye değil midir? Evet öyledir diyor yazarımız ve devam ediyor anlatmaya. Basit sade hayatının içinde yer yer hayatına eskiden dokunanlarla karşılaşıyor, yer yer ise hayatı sorguluyor. Dedim ya az biraz kahramanlık var adamımızda. Ama az biraz.


Oblomovluk nedir ne değildir? Aslında tembellik değil yapmak istememek. Hayallerinin olması ama onları gerçek yapmak istememek her zaman hayal olarak kalsınlar demek belki. Kitabın başında yataktan çıkmayan Oblomov kitabın ortalarında aşk ile tanışıyor sonunda ise beklenmeyen bir biçimde ilerliyor hayatı. Biraz uzun zamanda ve Olga ile olan klasik aşk maceralarında biraz sıkılmış olsam da güzel bir kitaptı Oblomov. Sonunda ise, az biraz beklediğim sonu buruk bir gülümseme ile okudum. Kitap bize sadece Oblomov adlı karakterin Oblomovluğunu anlatmıyor tabi. Diğer karakterlerin de hayatları var ve bu hayatlar bazen ne kadar etkileyici olabiliyor kişiler üzerinde görüyoruz. Sadece bir kişinin hayatı gibi anlatılmış olsa da bizlere bir felsefeden daha doğrusu bir felsefesizlikten bahsediyor gibiydi kimi zaman Oblomov. Üretkenliğin nasıl bir şekilde köreldiği daha doğrusu zaten körelmeye yüz tuttuğunu görüyoruz Oblomov'da. Sanki kendisi böyle bir hayatı ister gibiydi Oblomov. Ne bir sıkılma ne bir üzülme vardı bu yaşantısında. Ama bir gün aşk gelince kapısına o zaman biraz hareketlenir Oblomov. Fakat o da bu tembelliğe dayanamaz ve gider. Gittiğinde ise Oblomov eskisine döner. Zaten çok fazla değişmemişti sadece az biraz ayaklandırmıştı onu bu aşk. Rus klasiklerinden güzel bir eser olan Oblomov'u tavsiye ederim. Fakat ne yalan söyleyeyim Olga geldikten sonra yani kitabın ortalarında başlayan aşk hikayelerini okurken oldukça sıkıldım. Bu kitabın internette neden bu kadar popüler olduğunu da o zaman anladım. Eğer sizde benim gibi aşk kitabı okumayı sevmeyenlerdenseniz o kısımlar sizlere de sıkıcı gelebilir. Fakat okuyun sonrasında yine aynı tadı yakalayacaksınız.


Bazen şiir okumak eşsiz bir tat sunabiliyor. Hatta bazen okumak için sabırsızlandığınız bile olabiliyor. Fakat bu bazenler çok çok az geliyor. Hele bir de sizi bir şekilde içine almayan, sizin de tam olarak dahil olamadığınız ya da anlamadığınız şiirler söz konusu olunca işte o zaman tamamen bir uzaklaşma kaçınılmaz oluyor. Böyle durumlarda elinizde ki kitabı sadece okumuş olmak için okuyor, okuduktan sonra yazdığınız yorumu ya da birinin istediği öneriyi sadece yapmak için yapıyorsunuz. İşte Oda Müziği'de bende böyle bir etki yaptı ne yazık ki. Elbette şiirlerin çok iyi ve çok güzel olduğunun farkındayım fakat benim için o an değil. Yani okuma zamanında benim için sadece bir şiir oldu normal okuduğum. Demek istediğimi diyebildim mi bilemiyorum ama eminim bu duruma gelenler olmuştur bu yazımı okuyan. Sizlerin de zamanında bu tip okuduğu şiir kitapları eminim vardır. İşte bu anlatılmaz ekşilik ya da anlamamazlık Oda Müziği ile beni buldu.


Odd ve Ayaz Devleri, masal tadında, daha çok çocuklara hitap eden bir üslupla yazılmasına rağmen yetişkinlerinde severek okuyabileceği bir konuya ve kurguya sahip, kısacık ama sevimli, uzun zaman unutulmayacak bir kitap. Neil Gaiman'ın hayvan tanrı fikrini sevdiğini düşünüyorum artık. Anansi Çocukları adlı yetişkin romanında olduğu gibi burada da hayvana dönüşen tanrılar var. Tabii asıl kurgu bambaşka. Tanrıların dünyasındaki karışıklıklar, insanların dünyasını da derinden etkilemiş ve bilinen dünyayı kışa mahkum etmiştir. Baharı getirebilmek için Odd'un Tanrıların dünyasına geçip, Ayaz deviyle mücadele etmesi gerekir. Bu macerada, ayaz devinin kandırmacası yüzünden ayıya dönüşen Thor, kartala dönüşen Odin ve tilkiye dönüşen Loki, Odd'un yoldaşları olacaktır. Fakat Odd savunmasız, tek bacağı sakat ve şansız bir çocuktur yalnızca. Ayaz devini geldiği yere gönderebilmesi için sahip olduğu tek avantaj, temiz ve masum kalbidir. Ayaz devine karşı kullandığı sihir, Odd'un kendi tabiriyle, varlıkların istediklerini yapmalarına ya da istedikleri gibi olmalarına izin vermektir. Bu noktada kitap, masal yönüne uygun davranarak, başkalarının iyi gördüğü şekilde değil, kendi mutlu olacağın şekilde davranmanın daha güzel olduğu mesajını veriyor. Kitabın tek olumsuz yönü bana kalırsa, sonuydu. Böylesine orjinal ve büyüleyici bir kurguya o son, basit kaçmış. Yarım ya da eksik bırakmış öyküyü. Elbette bu benim fikrim, her ne olursa olsun, Odd'un macerasını keyif alarak okudum ve fantastik severlerin de keyif alarak okuyacağına inanıyorum. Ayrıca Brett Helquist'e ait siyah beyaz çizimlerin de hikayeye renk kattığını söylemeden geçemeyeceğim. Mitoloji, fantastik dünya, devler ve tanrılar ile harmanlanmış, bir çırpıda biten türden bir eser.


Odd ve Ayaz Devleri, Neil Gaiman'ın okuması keyifli fantastik bir çocuk romanı. Odd ve Ayaz Devleri kurgusu ve anlatımı ile sizi yakalıyor, okutuyor. Kitap oldukça keyifli ve akıcı. Bir saat bile sürmüyor bitirmeniz. Ama bıraktığı o güzel tat çok daha uzun sürüyor. Hele benim gibi Neil Gaiman'ın tüm eserlerini okumak isteyen biri için. Kitap hakkında uzun uzun anlatım yapmak anlamlı değil aslında. Çünkü hikaye çok güzel, çok masum ve çok akıcı. Detay vererek tadını kaçırmak doğru değil diye düşünüyorum. Tavsiye edermisiniz derseniz kesinlikle derim. Herkesin okuması gereken çok güzel bir hikayesi var. Eğer fantastik türden hoşlanıyorsanız ya da Neil Gaiman tarzını seviyorsanız mutlaka hemen alıp okumalısınız. Çok kısa özetleyecek olursak; bacağına ağaç düşmesi sonucu sakatlanan Odd ve üç vahşi hayvanın yaşadığı bir hikaye. Evet böyle söyleyince bende farkettim çok özet oldu bu. Odd'un köyünde işler iyi gitmemektedir. Kış bitmek bilmez ilkbahar gelmez. Annesi babasının ölümünden sonra bir ayyaş ile evlenir. Ayyaşın çocukları ile birlikte bir evde yaşamaya başlarlar. Ama sürekli Odd ile dalga geçilir. Odd ormandaki kulübelerine döner ve bir gün karşısına bir tilki çıkar. Sonrasında tilki onu bir yere çağırır ve Odd gittiği yerde bir ayının sıkışan kolunu, bir ağaçtan kurtarır. Sonrasında ise olaylar çok daha farklı bir şekilde gelişmeye devam eder. Bundan sonrası özetten çok kitap ile ilgili detaylara girmek olur. Odd ve Ayaz Devleri, güzel, keyif verici, akıcı bir Neil Gaiman eseri. Herkesin okumasını tavsiye ederim. Özellikle fantastik türü severlerin.


Güzel bir kampanya görünce dayanamyorum ve hemen satın almaya başlıyorum. İşte böyle bir kampanyayı idefix Taschen yayınları için yapınca hemen saldırıya pardon satın almaya geçtim. Normal piyasa fiyatından %60 daha uygun satılan fotoğraf albümleri ve tipografi ile ilgili bir kitabın yanısıra, jazz ve Taschen film derlemesini de satın aldım. Normal şartlarda bu alışverişin çok yüksek bir tutarı olması gerekirken bu indirim ile çok komik rakamlara satın aldım. Taschen gibi bir yayıncının hazırladığı bir çok eser arşivlik oluyor biliyorsunuz. İşte bu eserlerden biri de Okavango. Fotoğraf sanatçısı Frans Lanting'in Okavango'da çektiği eşsiz fotoğrafları derleyen bir fotoğraf albümü. İçinde bakmaya doyamayacağınız fotoğrafların yanı sıra, oldukça detaylı bilgiler de yer almakta. National Geographic adına görev yaptığı yıllarda çektiği fotoğralara yer veren sanatçı, Okavango 'nun hayvanlarını ve doğasını en iyi şekilde resmetmiş. Albümün başında bir önsözü de bulunan sanatçı, afrikanın başka hiçbir yere benzemediğini, eşsiz olduğunu da dile getirmiş. Bu tip albümlerden hoşlananlara tavsiye edeceğim bir fotoğraf albümü. Fakat tavsiyem indirim zamanlarını takip edin ya da yurt dışı siteleri takip edin. Tabi şunu da unutmayın yurt dışı alımlarında kargo ücreti oldukça yüksek gelebilir aman dikkat.


Stefan Zweig'ın kaleme aldığı Olağanüstü Bir Geceyi okuyalı sanırım birkaç hafta oldu ancak hala dün okumuşum gibi ayrıntılarıyla hatırlayabiliyorum, sanırım bende geçmeyecek bir iz bıraktı. Hissedemeyen, heyecanlanmayan, tutku duymayan, üzülmeyen, gerçek bir mutluluk tadamayan bir adam düşünün. Bu adam ki ona ömrü boyunca yetecek paraya sahiptir, bunca zaman çalışıp didinmek zorunda kalmamış, sadece ömrünün sefasını sürmüştür. Fakat hayatındaki büyük eksikliği, sıradan bir at yarışını izlerken fark eder. O gün bilerek ve isteyerek suç işler ve hayatında ilk kez, onu baskılayan toplumsal yaşamın zincirlerini kırdığını, kendisinin de kötücül duyguları barındırabilen bir insan olduğunun ayrımına varır. Bu sarhoşlukla kendini şehrin en alt tabakasına savurur. Kötücül bir hazla başlayan dönüşüm, onu ruhsal bir uyanışa sürükler. Ve insanları mutlu etmekle mutlu olabilen, birilerinin yaralarını sarmakla ya da onları sadece anlamakla, dolu ceplerin, keyifli bir yaşamın ötesinde büyük bir haz duyabilen, gerçek bir insan olma yolunda ilk adımını atar. Sanırım bu kitapla ilgili seneler geçse de unutamayacağım tek şey, onu kandıran ve ondan para koparmak için etrafını çevreleyen sokak serserilerinin utancıdır. O utancı okumaktan ziyade iliklerime kadar hissettim ve gözlerim doldu. Eğer duyarsız bir insanın bu ani ama köklü dönüşümünü okumak isterseniz, Olağanüstü Bir Gece sizin için de unutulmaz eserlerden biri olacaktır hiç şüphesiz.


Her Stefan Zweig kitabında olduğu gibi, Olağanüstü Bir Gece'de de yoğun bir psikolojik durum analizi aldım bünyeme. Bu kez biraz daha farklı bir durum vardı. Yer yer kandimden izler bulduğum bir baş karakter yani kitabımızın kahramanı vardı. Bir çok kez aaa evet diyerek hak verdiğim bu karakter, bir çoğunuzun belki hiç sevemeyeceği, bazılarınızın ise içinde bir şeyler açtıracağı bir karakter. Tutkusuz ve heyecan olmadan nasıl yaşanır? Zor bir soru değil değil mi? Cevaplar elbette yaşanmaz olacaktır. Fakat bu insandan insana değişen hallerden. Bundan bir kaç yıl önce arkadaşımla beraber Ölüdeniz'e gittik ve olmazsa olmaz yamaç paraşütünü yaptık. Baba dağdan yani 2000 metre gibi bir yükseklikten aşağıya atladık. Bizle beraber bir grup insan daha vardı tabi. Genelde verilen tepkilerin hiçbirini sergilemediğimizi farkeden pilot bana aynen şöyle dedi: Yedi yıldır bu işi yapıyorum ilk kez sizin kadar heyecansız insanlar görüyorum. Peki dedim neden? Yani ne yapmamı bekliyordun? Genelde verilen tepkilerden örneğin çığlık atmak ya da bağırmak veya indir beni diye ağlamak. Evet bunların hiçbirini yapmamıştım. Pilotun ne demek istediğini net olarak indikten sonra anladım. Bizle beraber atlayanlardan bazıları hala ağlıyor, bazıları ise yuakrı hoş olmayan şeyler yapmış ve bazıları mutlu mutlu bağırıyor. O zaman anladım ki normal insanların nasıl tepkiler verdiğini. Fakat bunları yapamıyor olmak bir suç olmamalı değil mi? Ya da affedilemez bir yanlış. Zaman zaman bu tip örnekleri hayatımın içinde yaşıyorum. Her seferinde de aklımdan bu doğru bir davranış mı? Geçiyor Fakat bu doğru davranış toplumun doğru davranışı mı? Benim doğru davranışım mı? Yoksa o an yapılması gereken en doğru her ne ise kabul görmüş, o doğru davranış mı? Cevabı zor sorulardan yeterince var biliyorum ama gördüğünüz gibi işte elde olmadan çıkıyorlar. İşte Olağanüstü Bir Gece'deki kahramanımızda benzer hal ve durumlarda kalıyor zaman zaman. Birebir örnekle uyuşmasada yaptıkları, bu durumdan kurtulma çabasının bir farklı çözüm yolu. Bunun için para kaybeder, bunun için belki biraz rencide olur hatta bunun için onurunu ayaklar altına alır -belki de alınmış gibi yapar- ama bir şekilde eşsiz amacına ulaşır. Sonrasında mutlu olarak yatağa yatabiliyorsa sorun yoktur. Belki de yaşıyor olmanın tadını alma çabası, belki de insanın ne olduğunu bilme isteği.


Ölen Adam, okuduğum en tuhaf en belirsiz kitaplardan biri oldu. Başından sonuna kadar bir tür gizem silsilesinin devam ettiği kitapta, yazarın kurguladığı olayın olumsuz bir yanını göremedim. Her ne kadar inanılması zor bir olay gibi görünse de ister istemez kendimi bu duruma inandırmış olarak buldum kendimi. Kitabımız yırtık pırtık olmuş kefeniyle gezen daha doğrusu bir yere ulaşmaya çalışan bir adam ile başlıyor. Bu adamımız sanki tabuttan kaçmış gibi görünüyor gözümüze betimlemeler sonrasında. Dahası bu adam bir şeylere inat yaşamış gibi de görünüyor. Ama bu adamın bir derdi olduğu, bu sebeple ölmediği daha doğrusu belki de ölemediğini anlıyoruz. Kendisine gelmesi için bir kaç gün gerekiyor. Kimsenin göremeyeceği, kimsenin sorguya çekemeyeceği bir yerde bir süre geçirmesi gerekiyor. Bütünüyle gizemli bir kitapmış gibi gelen bu kitabı tavsiye ederim.


Yaş ilerledikçe cinselliğin azaldığı söylenir. Birçok zaman bunu duyarız insanlardan. Fakat durum belki de tam tersi bir durumdur. Bitmek bilmeyen bir iştah ile saldırmaya devam eden etobur bir yırtıcı gibi saldırılıyordur alınmak istenen hazza doğru. Elbette bunu şu an bilemeyiz. Yaşlar ilerledikçe bazı şeyler tecrübe edilebiliyor. Ve tabi ki her insan birebir aynı durumda olmaz. Herkesin farklı bir yaşlılığı farklı bir açlığı olacaktır. Ölen Hayvan ile Philip Roth işte bu açlıktan bahsediyor. Doymak bilmeyen olgun bir erkeğin, her önüne gelen çekici kadına olan, karşı koyamadığı isteğini anlatıyor bize. Ve bize diyor ki hiç biriniz seksten üstün değilsiniz. Çünkü seks hayvanidir. Onu alt edemezsiniz. Yapabileceğiniz tek şey boyun eğmektir. Karşı konulmaz tutkularınızı açabileceğiniz ve doyasıya yaşayabileceğiniz partnerinizi bulsanız bile belli bir süre sonra artık o da sizi tatmin etmeyecektir. Her zaman yeni bir heyecan gerekmektedir. Bu karşı konulmaz bir istekdir. Kadın güzelliğine karşı büyük bir zaafım var. Sınavlar bittikten ve notlar verildikten sonra, dairemde öğrencilerime bir parti veriyorum. Evime gittik ve müzik çalmamı istedi. Güzel, sürükleyici ve kesinlikle okunası bir roman Ölen Hayvan. Tavsiye ederim.


William Shakespeare'in çağdaşı olarak bilinen, Lope de Vega adlı İspanyol yazarın, 17. yüzyılda yazdığı, yazarın bilinen en iyi eserlerinden biridir Olmedo Şövalyesi. Yazıldığı zamanda da çok konuşulan ve çok beğenilen bir yazardır Vega. Bizler daha yeni tanışıyoruz tabi. Bakalım nasılmış dedim bende yazarın bu eserini okumaya başladım. Konu yine aşk. Evet biliyorum hafif biraz irkilme oldu değil mi sizlerde de. Eğer olduysa aynı düşünce yapısına sahibiz demektir sizinle. Her aşk öyküsünde fiyasko bir oyun çıkacak diye bir kural yok tabi. Önyargılardan sıyrılmak şart. Eminim hiç kimse Romeo ve Juliet için böyle bir önyargı, daha doğrusu bir önyargı beslememiştir. Aynı şeyi Lope de Vega için de yapmalıyız. Çünkü onu henüz tanımıyoruz. Bizler için sahilde bulunmuş, açılmamış bir sandıktan farksız. Kulak verelim bakalım içinde neler varmış. Olmedo Şövalyesi olan Don Alonso ve onun çok sevdiği, uğruna ölebileceği aşkı Dona Ines'in bir araya gelmelerini okuyoruz. Fakat bu bir araya gelme çabası aslında çok da zor değil gibi. Sadece sağlıklı düşünmek gerekli. Fakat gençler bu konuda çok iyi değiller. Gençlik ateşi midir yoksa aşk yüzünden sağlıklı düşünememek midir bilinmez ama sağlıklı hareket edemiyorlar.


Çok güzel bir anlatım ile çok güzel bir kitap mı okumak istiyorsunuz? Hem de eğitim düzenlerine sert bir eleştiri ile sadece düzeni değil ebeveynleri de eleştirsin, onların ne kadar yanlış olduğunu mu göstersin istiyorsunuz? O zaman elinizdeki en doğru kitaplardan biri inanın. Çok fazla değil en fazla bir sen bilemedin iki solukta bitirilebilecek, fakat etkisi yıllarca sürebilecek güzellikte bir kitap Ölü Ozanlar Derneği. Bir öğretmen düşünün, farklı bir düşüncede en yumuşak yapıda, en güzel yapıda, hem de çok sert bir okulda, dört yapraklı bir yonca gibi. Bu hocanın göze batmaması imkansız tabi. Aslında öğrenciler ergenliklerini bir kenara bırakarak hareket edebilse ve saçmalamaktan başka şeyler yapabilecek zekada olsa, belki hiçbir sorun çıkmaz. Ama ne yazık ki -hepimiz de biliriz ki- o yaşlarda bu çok ama çok zor. Büyük bir erdem ne konuştuğunu bilmek ve doğru yerde doğru lafı edebilmek. Çok şanslılar ama yine de bu ergenler. Böylesi bir hocaya böyle bir okulda denk geldikleri için. Mutlaka okumanız gereken kitaplar arasında olan Ölü Ozanlar Derneği özellikle çocuk yetiştirme niyetinde olanlar için tavsiye ediyorum.


Ölü Ozanlar Derneği de başlarda bu tarz bir hikayeyi andırıyor fakat farklı ve asıl vurucu yanı şu ki, yalnızca hayatları değişen öğrencileri değil, değişikliğin beraberinde getirdiği bedelleri de çarpıcı bir şekilde anlatıyor kitap. Adını çok uzun zamandır duyduğum halde ancak okuyabildiğim bir kitap oldu Ölü Ozanlar Derneği. Felsefi bir kitap olduğunu zannediyor, sıkılabileceğimi düşünüyordum. Ama kesinlikle öyle olmadı, bir çırpıda okuyup bitirdim ve bittiğinde ciddi anlamda üzüldüm diyebilirim. Karakterleriyle, diyaloglarıyla oldukça etkileyici ve unutulmaz bir hikaye oldu benim için. En kısa zamanda da Robin Williams'ın baş rolünde olduğu filmini izlemek niyetindeyim. Kitap bu gibi sorulara yanıtlar verirken, bazen de cevapları okuyucuya bırakıyor ve içten üslubuyla bir efsaneye dönüşüyor.


Chuck Palahniuk severek okuyor, akıcı buluyorsanız ya da Dövüş Kulübü gibi bir eser bekliyorsanız Ölüm Pornosu'nu aldığınız rafa geri bırakınız. Chuck Palahniuk abimizin kitaplarını çok severim, akıcıdır dili çok hafiftir çok yormaz sizi ve mesajını olması gerektiğinden çok daha iyi bir şekilde verir. Fakat Ölüm Pornosu'nda gerek anlatım gerek akıcılık gerekse bahsi geçen konu kitap boyunca sizi yakalamıyor. Finalde ne olacak heyecanı yerine, bitsinde diğer kitabımı okumaya başlıyım modunda geçiyorsunuz sayfaları. Bir kitabı yarım bırakmak, hem kitaba, hem yazara, hem kitap okuma sevgisine hemde kendime saygısızlık olarak düşündüğümden asla yarım bırakmam. Kitabın adında anlayacağınız gibi konumuz porno ve porno endüstrisinde yaşananlar. Bildiğiniz gibi porno çok büyük bir sektör. İnternetin başlangıcından itibaren en fazla tıklanan siteler porno siteler ne yazık ki. İnsanların sadece cinsel bir obje olarak kullanıldığı, saygı, sevgi ya da benzeri değerlerin çok kısa başarısız roller ile verildiği kötü bir sahadır. Anlık zevklerin yeridir aslında. Yetişkin bir birey için çok sorun olmasada, gençler ve çocuklar için bir çok değer yargısının değişeceği, algısının farklı yönde gelişeceği bir alandır porno sektörü. Chuck Palahniuk kitabında bu mesajları çok derinden veriyor. Betimlemelerinde insanların halini çok iyi bir şekilde anlatıyor. Fakat konu çok vıcıklaşınca ilk başta cezbetsede, uzadığında sıkıcı bir hal alıyor ve içinizden yeter yahu dedirtiyor. Kabaca konuya bakacak olursak, Cassie Wright adlı porno yıldızı bir kadın, 600 erkekle seks yaparak bir dünya rekoru kırmak için kameralar karşısına geçer ve olaylar bu rekorun kırılacağı mekanda geçmektedir. Kitabın anlatımını sırada bekleyen üç erkek (Bay 72, Bay 137, Bay 600) ve Sheila karakteri tarafından okuyorsunuz. Hem konu hakkında bilgi verilirken, hemde karakterlerin hayat hikayeleri anlatılıyor. Finalde Chuck Palahniuk yine şaşırtıyor ve değer yargılarımızı tabularımızı alt üst edecek bir son yapıyor tabi. Ama bunu anlatamam kitabı okumalısınız. Fakat belirtmek isterim ki tabularınız, önyargılarınız, sert çizgilere sahip prensipleriniz, olmazsa olmaz kriterleriniz vs. varsa zaten bu kitabı hiç açmayın bile. Zaten kitabın arkasında da bunlardan bahseden küçük bir yazı var. Kitabın ülkemizde yasaklandığınıda üzülerek söylemek isterim. Daha kötüsü ise Türkçe çevirisini yapan Funda Uncu ve kitabı yayınlayan Ayrıntı Yayıncılık'ın sahibi Hasan Basri Çıplak hakkında 6 aydan 3 yıla kadar hapis istendi ve dava açıldı. Ülkemizin belkide en acı tablolarından birine tanıklık etmiş olduk. Herşeye rağmen yasaklanması yada adında porno geçiyor diye enteresan bakışlarla bakılmaması gerektiğini düşünüyorum. Her ne olursa olsun hiçbir kitabın yasaklanmaması gerektiğini düşünüyorum. Sonuçta ortada bir eser var beğenirsin beğenmezsin bu tamamen görecelidir. Ama yasaklamak adında porno geçiyor diye okutmamak, satışını yapmamak çok yanlış. Yasaklayarak insanlardan uzaklaştırdıklarını sananlar çok büyük bir yanlışa düşüyorlar. Bu zamanda istediğiniz kadar yasaklayın, o yasaklanan bir şekilde bulunuyor merak etmeyin. Ayrıca kimin ne okuyacağına yargının yada devletin karar vermesi diye bir saçmalık asla olamaz!


Mihail Burgakov'un 'Ölümcül Yumurtalar' adlı kitabını okuyuncaya kadar, George Orwell'in kitaplarından daha iyi bir sistem eleştirisi göremeyeceğimi düşünüyordum. Fakat Ölümcül Yumurtalar, öylesine 'hissettirmeden' ve 'yaşatarak' eleştiriyor ki, Burgakov'a da en az Orwell'a duyduğum kadar hayranlık beslemeye başladım. Ancak affedilemez bir hata, yumurtaları son derece tehlikeli ve ölümcül bir noktaya getirir. Kitabın dili oldukça temiz, kolay anlaşılır, aynı zamanda özellikle sonlara doğru karanlık bir hava hissediliyor. Okurken yaşananların 'gerçek' olduğuna inanıyorsunuz neredeyse; çünkü her şey olağan bir zemine oturtulmuş. 1924 yılında yazılmasına rağmen, geleceği görebilen, geleceğe hitap edebilen bir başyapıt adeta. Son olarak şunu da belirtme ihtiyacı duyuyorum, kitabın Everest yayınlarından çıkma daha önceki çevirilerinde adı Ölümcül Yumurtalar değil 'Kader Yumurtaları' imiş. Bunun sebebiyse Rusçada ölümcül sıfatının türediği ismin kader anlamına gelen olması ve aynı zamanda kitaptaki karakterlerden birinin adının ise olmasıymış. Ancak İş Bankası yayınlarından çıkma yeni çeviride Ölümcül Yumurtalar tercih edilmiş. Bana göre de böylesi içeriğe daha uygun olmuş.


Yine mükemmel bir kitap yine bir Mihail Bulgakov eseri! Yazıma çok ama çok enerjik girip, bu kitabın ne kadar güzel bir hal ve durum bıraktığını insan üzerinde, anlatmak istiyorum. Aslına bakarsanız Mihail Bulgakov dedikten sonra daha fazla söze gerek yok ama yine de bir yazı yazmalıyım ve bu yazım, her Mihail Bulgakov kitabında olduğu gibi olumsuz hiçbir şey barındırmayacak. Ölümcül Yumurtalar Mihail Bulgakov'un esprili bir bilim kurgu eseri. Kaleme alındığı 1924 yılından 4 yıl sonrasını ele alıyor. Rus devriminin çalkantılı dönemini tiye alırken, o dönemin tüm gerçeklerini gözlerimizin önüne seriyor. Tüm yanlışlarıyla bir devlet ve devlet yönetimi ile karşı karşıya kalıyoruz. Sorunları ile uğraşan Rusya'da her gün yeni bir şeyler patlak vermektedir. Bu sorunlardan biri de tavukların salgın hastalıkla ölmesi ve ülkede tavuk kalmayışıdır. Ülkede tavuk kalmayınca ortaya çıkan ihtiyaçlar artmakta, devletin bir şeyler yapması gerekmektedir. Zooloji profesörü Persikov uzun yıllardan beri canlı organizmaların hızlı üremesi ile ilgili çalışmaktadır. Bu deneylerinden birinde bir ışın keşfeder. Bu ışın üremeyi hızlandırmaktadır. Aynı zamanda gelişimi de hızlandırmakta, zaman kaybına sebebiyet vermemektedir. Bu keşfini hemen kullanmak isteyen Rusya, daha testleri bile yapılmamış buluşu hemen tavuk yumurtaları üzerinde kullanmasını ister. Fakat ülkede tavuk yumurtası yoktur. Mecburen dışarıdan getirtilecektir. Fakat getirilen yumurtalar nasıl gelecektir? Işın işe yarayacak ve sorunu çözecek midir? İşte bu soruların cevabını siz bulun diyorum. Bilginin kötüye kullanılması nelere yol açıyormuş görün. Devletin dediğim dedik tavrı sonrasında neler yaşanabiliyormuş görün. Daha önce Mihail Bulgakov'un Genç Bir Doktorun Anıları adlı kitabında Tuğba Bolat çevirisi neymiş ne değilmiş öğrenmiştim. Bu kitapta da aynı şekilde mükemmel bir çeviri vardı. Hem akıcı bir dil hem de elden bırakmadan okunası bir eser. Kesinlikle tavsiye ediyorum.


Sürekli olarak karşıma çıkan ve kendisini asla unutturmayan Ölümsüz Aile, yazarın okuduğum ilk kitabı oldu. Uzun zamandır okumak istediğim, çok merak ettiğim bir kitaptı Ölümsüz Aile. Hal böyle olunca büyük bir iştahla başladım sayfaları okumaya. Daha önce niye başlamamışım yahu dediğim kitaplardan biri oldu çevrilecek sayfa kalmadığında. Ölümsüz Aile ile birlikte böyle bir aile ile tanışma fırsatı bulabiliyoruz. Evet onlar ölümsüz bir aile. Ölmüyorlar onlar ve yüzyıllardır yaşıyorlar, yaşamayada devam edecekler. Bizler ömrümüzü bitirip, geçerken bu yollardan, onlar bizlere bakacaklar kahvelerini yudumlarken koltuklarından. Bitmek tükenmeyen bilmeyen bu sonsuz yollarında neyin engel neyin zorluk neyin kolaylık olduğunu unutacaklar. Belki de zevk alacaklar her anlarından kimi zaman. Belki de nefretle anacaklar onlara imrenerek bakan her bir çift gözü. Bunları bilmek o kadar imkansız o kadar tahmin edilemez bir durumdaki değil anlatabilmek, düşünebilmek bile bir mesele. En iyisi ben daha fazla uzatmadan sizleri kitapla başbaşa bırakayım ve gidip kahvemi bitirip, kitabımdan bir kaç sayfa okuduktan sonra uykular alemime kavuşayım.


Çanakkale'de yaşananları düşman gözünden görmek için güzel bir günlük. Savaşın içinde yaşananların her iki taraf içinde ne kadar zor olduğunu anlamak önemli elbette. Fakat düşmanın işgalci olarak geldiğinin farkında olmaması ya da olmak istememesi fena. Çok daha kısa bir zamanda 3-4 haftada biter dedikleri savaşın, böyle bir sonuçla bitmesi ve böylesi bir taaruzun beklenmediğini de görüyoruz. Bir kaç gün üst üste çok fazla ıskalama yapmışız ve bu yüzden adımız ıskacıya çıkmış bu da enteresan bir nokta. Bu ve bunun gibi bir kaç anektot daha var kitapta. Kitapla alakalı iki eleştirim var. Birincisi çeviri ile alakalı olduğunu düşündüğüm hatalar. Belki günlükte böyleydi çeviri sonrası olduğu gibi bırakıldı bilemiyorum. Bir diğer eleştirim daha doğrusu gördüğüm hata ise yazım hataları ve bir yerde paragraf tekrarı olması. Bu hatalar yeni basımlarda düzeltilir sanıyorum.


On İkinci Gece, William Shakespeare'in yine yeni bir güzel okunası oyunu. Tiyatro eseri okurken alınabilecek tüm tatların alınabildiği Shakespeare eserlerinden biri olan On İkinci Gece, bizlere güzel bir okumanın, güzel bir düşünmenin kapılarını aralıyor. On İkinci Gece Shakespeare'in komedi türündeki oyunlarından biri. İşlerin birbirine karıştığı, kimin kim olduğu bilinmediği, kılıkların değiştirildiği komedilerdendir. Vodvillerin tadının alındığı, bir diğer Shakespeare eseri olan Yanlışlıklar Komedyasını andırır. Tabi bu kez konu az biraz daha farklıdır. Hatta az birazdan daha fazla. Ama yanlışlıklar yine yanlışlıktır. O kısımda herhangi bir değişiklik yok. Shakespeare'in hayallerimizde canlandırdığı bir krallıkta geçer. Bu krallık İtalya'nın kıyılarında yer alır ve güzel bir krallık gibi hayal edilir tarafımızca. Her krallıkta olduğu gibi bu krallıkta da sorunlar vardır elbet. Oyunda sevdikleri insanlar için kılık değiştiren aşıklar, kadın iken erkek kılığına ya da tam tersi erkek iken kadın kılığına girerler. Oyun bu ya fark edilmezler. Aşıklar bu karmaşa içinde kendilerine göre çözümler ararlar ve aşkları için saadet yolu gözlerler. Fakat bu her geçen sayfa ile birlikte daha fazla karışır. Oyun içinde oyun, yalan içinde yalan bir süre sonra sarpa sarmaya başlar. Fakat en sonunda her şey tatlıya bağlanır. Güzel bir şekilde sonlanır oyun. Her zaman olduğu gibi yine söylüyorum, Shakespeare ise okuyunuz, okutunuz.


Çok ama çok içten çok bizden öyküler. Bitmese keşke dedim daha çok olsa okusam dedim her öyküde. Toplamda yedi öyküden oluşan On İkiye Bir Var, Haldun Taner'in her zaman olduğu gibi eşsiz anlatımıyla bir solukta bitiyor. İnsanları o kadar güzel anlatıyor ve tahlil ediyor ki çoğu kez kitabı okurken kafanızda canlandırdığınız dünyaya baka kalıyorsunuz. Haldun Taner kitaplarının hepsinin yeri ayrıdır ve güzldir evet ama On İkiye Bir Var diğer kitaplarından daha özel bir kitap. Çünkü bu kitap, Sait Faik hikaye ödülünü alan ilk kitap. Bu sebeple diğer kitaplarından daha özel bir yerde. Yapı Kredi Yayınları sanıyorum tüm eserlerini basacak Haldun Taner'in. Bu sayede bizler bu eşsiz kaynağın bizlere sunduğu bizden öyküleri ve oyunları okuyabileceğiz.


Bir tür iç yolculuk. Evet tam tanımı bu. Kitabın başından itibaren boğucu ilerleyen sayfalar, her geçen sayfada biraz daha ağırlaşıyor. Başlarken düşündüğünüz şeyler, örneğin; kısacık kitap ne kadar kötü olabilir ki? Gibi düşünceler, size bir bir cevap veriyor. Sıkılmanın ötesinde bir kitap deneyimi yaşatıyor. Henry James uzun zamandır merak ettiğim bir yazardı. Fakat okuduğum yorumlar yüzünden sürekli ertelediğim de bir yazardı. Bu yüzden kısa bir kitabı ile başlamayı düşündüm. İyi bir düşünce gibi gelmişti fakat yanılmışım sanırım. Kitap, kısa ama bitmeyen sıkıcılıkta olan kitaplardandı. Tahmin ediyorum bu kitabı okuduğum sürede çok daha uzun bir kitabı büyük bir şevkle okuyabilirdim. Tabi burada hemen yazarı kötülemek olmaz. Bu çeviri ile alakalı olabilir, benden kaynaklanan bir şey olabilir. Belki de anlamadım kitabı. Evet bu olabilir ve gayet doğal. Kitabın içine girmek, kitabı her sayfada yaşayarak okumak mümkün olmuyor. Nedendir bilinmez bir şekilde sizi dışarı bırakıyor, dikkatinizi ne kadar toplasanızda sizi kitabın dışındaki dünya ile temasa itiyor.


Mutlaka okunması gereken özenli bir biçimde hazırlanmış tarih çalışması bu kitap. Özellikle harem ile alakalı saçma sapan dizileri gerçek sananlar, tarihi bu tip yerlerden öğrendiğini sanıp, harem hakkında, cariyelik hakkında bilmeden konuşup, ama bildiğini sanan kimselerin acilen okuması lazım. Tarihi bugün istediği gibi yazanlardan değil, belgelerle, fotoğraflarla gerçek kaynaklardan okuyarak öğrenmek isteyenler için kaçırılmaması gereken bir eser olmuş. Bilmediğimiz o kadar çok şey varmış ve o kadar bilmeyen, o kadar kendi tarihine uzak insanlarmışız ki okudukça hayretler içinde kalıyorum. Bizlerin en büyük hatalarından biri belki de bu. Bilmeden, kulaktan dolma, bilgi olmayan, dedikodularla konuşmak ve bunları doğruymuş gibi çevremize yaymak. Unutmayınız ki bu yaptığınızın yanlış olduğunu bilmeyen, sizin sözlerinizi tartışmasız doğru kabul eden çocuklarınız var, yakınlarınız var. Bu şekilde yalan yanlış, saçma sapan dedikoduları yayarak, insanların kafasında olmayan bir sözde tarih bilgisi oluşturuyorsunuz. İnsanlar, tarihlerini böyle bilmeye başlıyor bu yüzden. Bu hakikaten büyük bir sorun ülkemiz için.


Irkçılık, kıskançlık, namus, soyluluk, ihanet, hainlik ve bunların arasında yok olan masum hayatlar. Biri bana Othello'yu özetle dese sanırım böyle özetlerim. Tabi bir kaç ekleme daha yaparım. Örneğin, hiç iletişim kurmadan, insanların dolduruşuna gelerek yalan yanlış kararlar alan bir aptalın öyküsü derim. Sevdiğim insan dediği insanı dinlemeden yargılayan, ona ceza olarak ölümü sunacak kadar cehalet içinde harmanlanmış aptal, sadece bizim memleketten çıkmıyormuş derim. Othello dört ana karakter etrafında gidip gelen diyaloglardan oluşur. Tabi birde destekleyici yan karakterler var. Ama ana hatları oluşturanlar; Othello , eşi Desdemona , komutan Cassio ve Othello'nun sağ kolu olarak gördüğü şerefsizlerin en önde gideni bayrak tutanı İago . Peki, nedir bu kadar dert olan olay? İago'nun uydurduğu yalanlarla kıskançlık krizlerine giren Othello'nun her şeyi mahvetmesi. Tam tanım bu diyebilirim. Tabi gelişen olaylarla neler neler oluyor nasıl işleniyor onlardan bahsetmeyeceğim. Osmanlı İmparatorluğunun Kıbrıs'a gemiler gönderdiğini öğrenen Venedik, Othello komutasında ordularını Kıbrıs'a gönderir. Osmanlı ordusu fırtınaya yakalanır ve Kıbrıs'a gelemez. Fakat Othello'yu farklı dertler bulur. Çok güvendiği adamı İago'nun yalanlarını dinleyerek alevlenir alevlenir ve çevresini yakmaya başlar. Her zamanki gibi bir Shakespeare tragedyası, her zaman ki gibi bir mükemmel eser. Kaçırılmaması gereken eserlerden biri olarak görüyorum ve tavsiye ediyorum.


Othello, kötülüğün ve şüphenin bir insanın içine nasıl sinsice sığdığını gösteren, bunu yaparken de insanı sanatsal anlamda doyurmayı başarabilen, yıllara kafa tutmuş bir Shakespeare eseridir. Othello, eserin baş kahramanı, herkes tarafından saygı gören Mağripli bir komutandır. Bir gün, Desdemona adlı soylu ve beyaz bir kadına aşık olur. Desdemona da, Mağripli komutanın maceralarını dinlerken ondan etkilenmiş ve hayatını onunla birleştirmek istemiştir. Desdemona'nın babasının karşı çıkışlarına rağmen ikili evlenir. Fakat bu evlilik, dedikoduların ve içinde fitne besleyen insanların yaptığı kötülüklerden, Desdemona'yı da Othello'yu da uzak tutamayacaktır. Hem ihaneti hem de kıskançlığı bütün gerçekliği ve bütün çarpıcılığıyla izleme imkanı bulurken, iyiliğin kötülük karşısındaki mağlubiyetini de üzülerek fark ediyor insan. Okurken küplere bindiğim, yeri geldiğinde de üzülmeden edemediğim bu trajedinin, Shakespeare ve tiyatroseverlerin mutlaka okuması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum. Dilerim bu oyunu bir gün sahnede de görme imkanı bulurum. Ancak gerek benzetmeleri gerek karakterleri gerek de insanı etkileyen replikleriyle, okumak da insana sanatsal bir tatmin sağlıyor diyebilirim. Tadımlık olsun diye Othello'dan bir replikle bitiriyorum yazımı, herkese iyi okumalar dilerim. Siz, el değmemiş yıldızlar, söyletmeyin beni! Nedeni önemli. Ama kanını akıtmayacağım yine de, Yara izi bırakmayacağım onun o kardan beyaz cildinde, O ak mermerden yapılmış heykeller kadar pürüzsüz teninde. Ama ölmeli, yoksa baştan çıkarır daha başka erkekleri. Işık sönsün, sonra da sönsün ışığı! Pişman olduğumda, eski ışığınızı yeniden verebilirim size, Ama sen, ey eşsiz doğanın en hünerli örneği, Bir kez söndü mü senin ışığın, Gülünü kopardıktan sonra onu canlandıramam bir daha,


Bir gelecek düşünün, geceleri yaşlılara ve kendini koruyamayan insanlara dehşet veren, onlara her türlü kötülüğü yapabilen, kendilerini ancak şiddetle doyurabilen gençlerle dolu. Ve polisler bu suçlara engel olamıyor...Kitabın bana göre en farklı yönü ise, hikayeye bütün bu kötülüğün içinde iyi kalabilen birinin gözlerinden bakmıyoruz. Hikaye birinci ağızdan anlatılmış. Mütevazi Anlatıcımız, kötülüğün timsali adeta. Tecavüz, hırsızlık, adam dövme, adam öldürme, ne ararsanız var. Üstelik anlatıcımız yani Alex, sadece on beş yaşında...Alışkın olduğumuz iyi yönlere, erdemlere sahip, ya da kötü olsa bile sonunda karşılaştığı kişi ya da olaylar sayesinde iyiye meyletmiş karakterlerle uzaktan yakından bir alakası yok. Aslında bu da işin trajik yönü müdür bilmiyorum ama kitabın ilk kısmı boyunca karakterin düzeleceği, kötülükten uzaklaşacağı yönünde bir beklentim oldu. Sonraları, özellikle ikinci kısım itibariyle, bu beklentiyi bir köşeye bırakıp öyle okumaya başladım. Doğru tabir alışmak mıdır bilmiyorum ama karaktere alışıp onu olduğu gibi benimsedim. Ve gerçek hikaye işte asıl o zaman başladı. Bu sorular son derece karışık, düşündürücü ve beyin ağrıtıcı sorular. Kitabı okurken de beyninizi bir kapandaymış gibi hissettiğiniz anlar oluyor esasen. Son derece kötü ve kötülüğü seven bir çocuk olan Alex, kötülüğe meylettiği anda fiziksel olarak acı çekmesine sebebiyet verecek bir deneyin ilk kurbanı, aynı zamanda da yukarıdaki tüm soruların kilit noktası haline geliyor.


Kitabını okumadan filmini izlediğim eserlerden biriydi Otomatik Portakal. Genellikle kitaptan sonra filmini izlerim eserlerin. Tabi beyaz perdeye uyarlanmışlarsa. Otomatik Portakal, artık klasikleşmiş, hatta bir çok açıdan bir baş yapıt olan bir kitap. Anthony Burgess'ın yazdığı en sert ve en iyi kitaplarının başında yer alıyor. Hatta en iyi kitabı desem sanırım yanlış birşey söylemiş olmam. Stanley Kubrick'in beyazperdeye uyarlamasından sonra popüleritesi artan Otomatik Portakal, Anthony Burgess'ın tanınmasında büyük etken olmuştur. Aslında yazarın öyküsü bile tüm kitaplarının popüleritasini arttırmalı. Neymiş peki yazarın öyküsü? Anthony Burgess için beyin tümörü teşhisi konuluyor ve birkaç aylık bir ömür biçiliyor. Bu süre geçtikten sonra Anthony Burgess ölmüyor. Yaşamına devam ediyor. Fakat bu süre boyunca birkaç kitap yazıyor. Eşinin parasız kalmaması için yazarlığa soyunuyor. Bu kitaplar sayesinde yeteneğinin farkına varıyor ve yazarlık ile hayatına devam ediyor. 1917 yılında doğan yazar, 1993 yılında yaşamını yitiriyor. Sürükleyici bir anlatımıyla sizi hiç sıkmadan ilerleyen Otomatik Portakal, kesinlikle okunması gereken, olmazsa olmazlardan. Tabi burda çevirmen Dost Körpe'nin etkisi çok büyük. Artı İş Bankası Kültür Yayınları olunca çok daha mükemmel bir okuma keyfi bizi bekliyor.


Otostopçunun Galaksi Rehberi, komedi, mizah, macera ve bilim kurgu türlerinin ustaca harmanlanması sonucu ortaya çıkan ve yenilik, dinamiklik, sürükleyicilik arayan okurları her şekilde tatmin edecek bir seri. Altı kitaplık bu seriyi ayrı ayrı ya da beşi bir yerde+altıncı kitap formülleriyle okuyabilirsiniz 🙂 Ben Kabalcı yayınlarının bastığı beşibiryerde'yi okudum ancak Alfa yayınlarının son dönemde piyasaya sürdüğü beşibiryerde ile aralarında önemli bir fark olduğunu sanmıyorum. Punto büyüklüğü ve kapak haricinde. Kabalcı yayınlarının puntosu çok daha küçük, bazen göz yorabiliyor ama bu beni düşündüğüm kadar rahatsız etmedi. Kapak açısından ise Kabalcı'yı daha başarılı buluyorum. Alfa yayınlarının kapağındaki havlulu adam figürü, bana kalırsa konuya aşina olmayanlar için çok da çekici değil. Konuya gelirsek... Her şey Yerküre'nin, üzerinden hiperuzaysal bir ekspres yolu geçeceği bahanesiyle, Vagonlar adı verilen son derece iğrenç görünümlü bir uzay ırkı tarafından yok edilmesiyle başlıyor. O sıralarda şans eseri Yerküre'de sürgünde olan ve zamanını galaktik bir rehber yazmakla geçiren Ford Prefect, Yerküre'de son derece sıradan bir hayat sürdürmekte olan Arthur Dent'i de yanına alarak Yerküre'den ayrılır ve bir dizi uzay macerasının da kapısı aralamış olur. Fakat bu uzay yolculuğu hiç de alışıldık türden olmayacaktır. İhtimalsizlikler, zaman yolculukları, evrene dair anlam arayışı, evreni yok etmeye çalışan psikopat bir gezegen, iki başlı Zaphod'un Altın Kalp'i ve melankolik robotu Marvin işin içine girecek ve okurken sayfaların nasıl aktığını anlayamayacaksınız. Başlarda bu kitabın son derece tuhaf ve anlaşılmaz olduğunu düşünebilir, ilerlemenin güç olacağı fikrine kapılabilirsiniz fakat kitaba alışmanın soğuk bir denize alışmaktan farkı yok. Başlarda zor olduğu halde alışınca dışarı çıkmayı aklınızdan bile geçirmeyecek hale geliyorsunuz.


Şimdi nereden başlasam nasıl anlatsam ne desem bilemiyorum bu kitap için. Standart bir bilim kurgu kitabı değil onu söylemem lazım. Çok satan, bilmem ne ödülü almış, kitaptan sonra hemen filmi yapılmış teknik terimlerle dolu kitaplardan hiç değil. Zaten terimleri sadece bu kitapta göreceğiniz türden. Bir yol hikayesi denebilir mi? Evet, belki bu olabilir. Galaksinin herhangi bir yerinde geçen, arabalar yerine uzay gemilerinin olduğu, yolların zemininin olmadığı bir yol hikayesi denebilir. Alıştığımız şekilde bir olay akışı hiç beklemeyin. Standart bir gidişat asla yok. Olasılıklar sonsuz ve her an her şey mümkün olabilir. Neden olmasın? Değil mi ama olabilir herşey. Hayal gücümüzü evrene bağlayabiliriz. Yazılacak çok şey var ama ben şimdilik bu kadar yazabiliyorum. Baştan sona olayları kafamda tekrar oynatıyorum ve Douglas Adams'ın nasıl bir kafa yapısı ile bunları yazdığını düşünüyorum. Sadece esprili bir bilim kurgu yol kitabı yazmamış, aynı zamanda gönderme yapmak istediği konulara tek tek giydirmeyi de bilmiş. Hem farklı, hem komik hem de sürükleyici bir kitap bırakmış bizlere. Okuyunuz, okutunuz diyorum. Baskı ile ilgili olarak Alfa Yayınları bir kez daha takdirimi kazandı diyebilirim. Kitap kapağından cildine, puntosundan dokusuna kadar herşeyiyle çok iyi bir kitap hazırlamışlar. Mutlaka her kitaplıkta olması gereken çok güzel bir eseri, çok güzel bir sunumla sunmuşlar. Bilim kurgu ve absürd espri anlayışını seviyorsanız kesinlikle es geçmemeniz gereken bir kitap Otostopçunun Galaksi Rehberi. Bu arada evet, adamım Marvin! Evrenden daha yaşlı, her şeyi bilen, beyninin büyüklüğü tahayyül edilemeyen ama kağıt toplama işleri verilen melankolik robot.


Akakiy Akakieviç sadece sıradan bir memurdu. Eşitsizliklerin altında ezilen, sıradan bir memur. Paltosu çok eskimiş ve artık onu ısıtamamaya başlamıştı bu yüzden yeni bir paltoya ihtiyacı vardı. Yeni bir palto için para lazımdı ama bu para onda yoktu. Çok uğraştı, ayakkabısının arkasına mümkün olduğunca basmadan yürüdü -çünkü ayakkabının en kolay eskiyen yeri topuk kısmıydı-, mum kullanmayı bıraktı, ısınmayı da öyle, hatta yemek yemeyi ile bıraktı. Palto için yeterli parayı biriktirmek için sürünse bile biriktirecekti ki yaklaşık bir ay sonra biriktirdi de ve terzisine Büyük Rusya'nın en iyi paltosunu diktirdi. İş yerindeki müdür bunu kutlamak istedi ve herkesi kendi evindeki kutlamaya çağırdı. Herkes içkilerini içti, eğlendi ve Akakiy konuşmasını yaptı. Evden çıkıp kendi küçük evine giderken hırsızlar kafasına vurdular ve o baygınken paltoyu çaldılar. Akakiy uyandığında iki bekçi kendisinin başında beklemekteydi. Akakiy'e bekçiler yardım etmedi; komisere gitti, komiser onunla alay etti ve aşağıladı; müdürünün eski bir arkadaşı bakan olmuştu ona gitti o da sert bir tavırla başından savdı. Akakiyev'in yapabilecek hiçbir şeyi kalmamıştı ve bir daha kendine gelemedi; ona yardım etmek istemeyen, ufacık bir yardımdan kaçınan ve hatta onu aşağılayan herkesin sesleri, kafasında yankılanırken yere yığılıp oracıkta 'sıradan biri' olarak can verdi. Rusya'nın dondurucu soğuğunu içimde hissettiğim bu kitap inanılmaz derecede sanatsal bir üslupla yazılmış, Gogol tarafından. Bu üslubu beğenmeyenler olabilir ama bu üsluba kitabı çeviren Cemal Süreya gibi büyük bir ismin de çok büyük etkisi olduğunu düşünüyorum ve ben bu üslubu çok sevdim.


Dostoyevsky gibi bir ustanın, bir dehanın, Hepimiz Gogol'ün Palto'sundan çıktık! sözü bile yeter Palto'yu okumaya. Kaldı ki eser zaten hiçbir şey söylenmesede hemen okunması gereken olmazsa olmazlar arasında yer alan bir kitap. Rus edebiyatının mihenk taşı yazarlarından Nikolay Vasilyeviç Gogol'un basit, silik bir devlet memurunun hikayesini anlatıyor Palto ile bizlere. Hikayesini mükemmel bir anlatımla sunuyor. Tabi bu mükemmellik göreceli. Rus hükümeti tarafından, Rus insanını küçük görüyor, aşağılıyor diye yargılanıyor, bir süre sonra vatan hainliği ile suçlanıyor. Hayatının bu aşamasından sonra Nikolay Vasilyeviç Gogol'un tüm üretkenliği toplum, din ve devlet üçlüsü sayesinde yok oluyor. Palto, kahramanımız dokuzuncu dereceden memur Akaki Akakiyeviç ile başlıyor. İşe gidip gelirken çok üşüyor çünkü paltosu çok eski, aşınmış ve artık yapması gereken korumayı yapamıyor. Elek halinde üzerinde duran bu kumaş parçası yerine kendisine bir palto alacak parası olmadığından bu paltoyu onarmak için terziye gidiyor. Fakat terzi bu paltodan birşey yapılamayacağını, tamir olamayacak kadar eskidiğini söylüyor. Dünyası kararan Akaki, şansını ertesi gün tekrar deniyor. Fakat cevap aynı. Yapacak bir şeyi olmadığından yeni bir palto diktirmeye karar veriyor. Fakat bu iş çok yüksek bir maliyete sahip. Çaresiz masraflarından kısarak, ikramiyesini feda ederek, içtiği çaylardan bile taviz verip, azaltarak, hava karardığında mum da yakmadan paltosunun masrafnı karşılar. O kadar büyük bir fedakarlık yaparki bu palto için, yürüdüğü yerlerde düzgün olmayan yollardan geçmez ayakkabısı eskimesin diye. Masraflarını kıstıkça kısar. Uzun süredir beklediği ikramiyesinin hepsini bu plato için harcar. Ve o gün gelir. Paltosu hazırdır artık! Çocuklar gibi mutlu bir şekilde gider paltosunu alır ve giyer. Terzi de çok mutludur. O kadar güzel bir palto dikmiştir ki Akaki için, defalarca bakar hatta Akaki yolda yürürken gizlice onu izler köşe başından. Akaki ise o kadar mutludur ki o kadar gururlu ve mağrurdur ki kelimelerle ifade edilemez. Üzerine nerden geldiğini kendisinin de anlamadığı bir özgüven gelmiştir. Halbuki o kadar sessiz o kadar siliktir ki insanlar arasında, onu kimse farketmez bile. Ama şimdi öyle mi ya artık çok güzel bir paltosu vardır. İş yerine gider ve paltosunu asar. Herkes hayranlıkla bakar Akaki'ye. Tebrik ederler bu yeni palto için onu. Çok mutludur Akaki. Herşey umduğundan bile güzel gitmektedir. Fakat bu böyle devam etmeyecektir. İşte arkadaşlarının ısrarıyla, daha yüksek bir memurun verdiği davete gider. Bu davet sonrası gece geç saatte evine dönmeye çalışırken paltosunu çalarlar. İki hırsız paltoyu alırlar ve giderler. Akaki yıkılır, çare arar. Polise gider ama polis yardım etmez. Büyük insanlarla görüşmesi gerektiğini söylerler Akaki'ye. O da aynen dedikleri gibi görüşmeye gider. Fakat büyük insan onu kovar ve yardımcı olmaz. Onu hor görür. Öyle ya o büyük bir insandır. Basit bir memurun üzüntüsü ile ilgilenmez. Her ne kadar üzüntüsü ondan daha büyük olsa da onunla ilgilenmez. Akaki bu üzüntüyle geri döner evine. Birkaç gün sonra sinirleri allak bullak olur, hayaller görmeye başlar ve birkça gün içinde ölür. Fakat hayaleti görünmeye devam eder. İnsanların paltosunu çalan bir hayalettir artık o. Her ne kadar gerici bir rahibin etkisiyle Ölü Canlar gibi bir eserin ikinci cildini yakmış olsa da kendisine saygımız büyük. Gönül isterdi ki edindiği misyonu hiç edinmeseydi ve son zamanlarında kiliseye vakit ayırıp, yaratıcılığını kaybetmeseydi yazmaya devam etseydi. O dönemde başına gelen vatan haini suçlamaları yüzünden bu tip bir değişime maruz kaldığını düşünüyorum. Psikolojisini darma dağın eden bu toplumsal baskı, arkasına bir de din gücünü alınca, Gogol dayanacak gücü bulamadı ve teslim oldu diye tahmin ediyorum. Sonuçta hepimiz insanız ve dayanma limitlerimiz var. Ne kadar yaratıcı ne kadar zeki ne kadar mükemmel olursak olalım dayanabilmemizin imkansız olduğu anlar var. Öyle sanıyorum ki Gogol'da bu sınıra takıldı ve normal şartlarda yapmayacağı seçimleri yapmak zorunda kaldı.


Eğer kafanızda kim bu Tom Robbins? Nasıl bir yazardır? Nedir ne değildir? Gibi gereksiz sorular varsa hemen Parfümün Dansı'nı alın ve okumaya başlayın derim size. Büyük bir hayal gücü, çok iyi bir kurgu bir arada sunulmuş Tom Robbins tarafından. Kitapta hemen hemen herşey mevcut. Ahlaksızlık, terbiyesizlik, aşk, seks, ölüm, huzur, mutluluk, mutsuzluk, çaresizlik, yalnızlık, kalabalık... Kısacası size her ne lazımsa ise hayatta bu kitapta da mevcut. Hayat ile arasındaki tek fark ise, Parfümün Dansı çok daha eğlenceli bir anlatımla yaşanıyor. Kitap kahramanımız Alobar adlı bir kral ile başlıyor diyebiliriz. Sonrasında karakterler artıyor ve her biri okudukça derinleşen türden karakerler. Alobar'ın hükümdarlığındaki krallıkta enteresan gelenekler mevcut. Gerçi enteresan olmayan gelenek olur mu? Olmaz herhalde o zaman adı gelenek olmazdı. Bu krallıktaki gelenek ise, kralın saçı beyazladığında yani yaşlandığında öldürülüyor. evet kral ölüyor ve yeni bir genç kral bulunuyor hemen. Fakat Alobar bu geleneği kabul etmiyor ve kaçıyor. Bu sayede de ölmüyor. Sonra fark ediyor ki hiç ölmüyor. Sanki unutmuş gibi bir durum var. Uzun zamanlar geçiyor ve karşısına dolgun hatlarıyla Kudra çıkıyor. Kudra'da ölmeyi unutmuş, o da ölmüyor. Hintli güzel Kudra, Alobar ile güzel zamanlar geçirmeye başlıyor ve olaylar bu şekilde ilerliyor. Tabi bir de Pan var. Zevk ve şehvet tanrısı. Peşlerinden gelen kokuya olan aşırı hassasiyetleri ve mükemmel burun algılayıcıları ile bin küsür yıl boyunca yaşıyorlar. Tabi olaylar sadece bu kadar değil. Anlatılmaz okunur diyorum ve mutlaka tecrübe etmelisiniz diyorum. B satırları okuyunca Descartes gibi bir düşünürle aynı düşüncelere sahip olup, evlenmediğime sevindim ve kendi kendime gururlanacak birşeyler buldum 🙂 Düşünsenize Descartes de evlilik ile ilgili çok doğru bir karar vermiş! Tom Robbins gibi bir hayal gücü dehası ile tanışmak için hakikaten çok çok iyi bir eser Parfümün Dansı. Her okura şiddetle tavsiye ediyorum.


Paris Sıkıntısı kolay bir kitap değil. Charles Baudelaire kolay okunan bir yazar değil. Hayal gücünü anlatırken, hayal gücünüzü zorlamanızı, kelime haznenizde ne var ne yok kullanmanızı isteyen bir yazar. Metinleri sert metinler. Herkesin ilk seferde anlayacağı, gün gibi aşikar, pırıl pırıl bir netlikte değil asla. Her zaman bir anlatılanın, bir anlatmak istediği var. Altında neler barındırıyor bir cümle iyi düşünmek gerekir. Charles Baudelaire 1821'de Paris'de doğdu. Kötü ötesinde bir çocukluk geçirdi ve babasını 1827'de kaybetti. Güzel geçmeyen hayatında bir darbeyi de okuldan gördü ve 1839'da okuldan atıldı. Nedeni ise disiplinsizlik. Zoraki bir Hukuk öğrenimini redederek, Quartier Latin'de bohem bir hayat geçirmeye başladı. 20 Yaşında Hindistan'a gitti ve 1842'de Fransa'ya geri döndü. Jeanne Duval ile tanıştı bir ilişkiye başladı. Babasının mirasını aldı fakat bunuda değerlendiremedi ve elinden alındı ailesi tarafından. Çizilen tabloya bakacak olursanız çok güzel bir hayat geçirmemiş yazarımız. Haliyle böyle bir yaşantıdan, pembe panjurlu ev öyküleri ya da şiirleri çıkmaz. Çıkacak olanlar biraz sıkıntılı olur. Kısa öyküler gibi şiirleri okudukça, içinizde ki melankoli sizi en son nerede ya da kimde takılı kaldıysanız ona götürecektir.


George Orwell, Paris ve Londra'da Beş Parasız adlı kitabında, tahmin edebileceğiniz üzere beş parasızlığı anlatıyor. Okuru olayların içine çekmeyi başaran etkileyici dil dolayısıyla, fakirliği dibine kadar yaşıyorsunuz. Belki de kitap otobiyografik özellikte olduğundan, kitabın üzerinizdeki etkisi de belirli oranda katlanıyor. Tabiri caizse, kitap bittiğinde feleğin çemberinden geçmiş gibi oluyorsunuz. Hikaye geçmişte, hiç görmediğim ülkelerde geçiyor olsa da, bir vakitler insanların yaşamak için bunca sıkıntıya katlanmış, bu sıkıntılara alışmış olmalarından dehşet duydum. Günün yirmi saati oldukça zor koşullarda çalışıp, çalışarak kaçırdığı hayata sebebini bilmeden devam eden, belki başka çaresi olmayan, asla da olamayacak olan binlerce insan, sahip olduğum hayatın kıymetini yüzüme vurarak gösterdi bir nevi. Kitabın en değerli yanı, Orwell'in hayat konusunda acı çekerek, bin bir türlü sıkıntı yaşayarak kazandığı tecrübeleri, rahat bir koltuğun üzerinde yaslanarak okuduğunuz kitaba ayna netliğiyle aktarabiliyor ve okuyan, duymak isteyen kişiye o farkındalığı kazandırabiliyor olması şüphesiz.


George Orwell ve yine akıcı bir roman. Bu kez kötü zamanlarını yazmış George Orwell. Kendi hayatından bir kesit sunmuş bizlere. Belki de kötü zamanları değildi. Fakirlik çekse bile eğleniyordu belki de. Bilemiyoruz. Ama şu bir gerçek, gerçekten zor zamanlar geçirmiş. İyi şeyler de yapmış ama yaptığı kötü şeyleri de yazmamazlık etmemiş. Çok beğendiğim George Orwell eserlerinden biri diyeceğim fakat zaten beğenmediğim bir eserine rastlamadım. Paris ve Londrada Beş Parasız'ın konusu nedir daha doğrusu ne anlatıyor derseniz, George Orwell hayatından kesit derim. Fransa ve İngiltere de yaşadığı, zor zamanlar. Kitap Fransa'daki zamanları ile başlıyor. Daha sonra İngiltere ile devam ediyor. Burada zor zamanlardan kastım, gerçek bir fakirlik. Yani hakikaten beş parasız zamanlar. Elbiselerin rehine verildiği, patates haşlamak için ispirtonun bile zor bulunduğu, ekmek alınabilirse ekmek alınıp sarmısak sürerek yenmesi. Belki de bir çoğumuzun hayal bile edemeyeceği kadar büyük bir yokluk. Günümüz modern insanın bırakın karşılaşmayı izledği aptal kutusunda gördüğünde bile inanamadığı yalan olduğunu düşündüğü bir yokluk. Kitapta insanların çalışma düzenine de değiniyor Orwell. Kapitalizmin ülkelerde ki ilerleyişini görür gibi oluyorsunuz. Her zaman daha fazlasını isteyen sistemin, döndürdüğü çarklarında kayıp giden binlerce hayattan sadece birkaç tanesini görüyoruz okurken. Herşey kayıp gidiyor ama sanki herşey mükemmel bir şekilde ilerliyormuş gibi gösteriliyorken, işin arka kısmına mutfağına bakıyoruz. Örneğin bir otelde ne kadar mükemmel ilerliyor ne kadar güzel herşey derken aslında insanların ne zorluklarla yaşam mücadelesi verdiğini, patronların neler yaptığını görüyoruz. Kalp, duygu, insanlık gibi değerlerden arınmış yaratıkların neler yapabildiklerini okuyoruz. Tüm bunları bize en soğukkanlı anlatışı ile sunuyor Orwell. Yazar bir değil bir kaç bin kez hayran kaldığım kitaplarından biri olan Paris ve Londrada Beş Parasız'ı tavsiye ederim.


Paris'te Bir Osmanlı Sefiri, Yirmisekiz Mehmet Çelebi'nin Paris seyahatinin anılarının aktarıldığı bir kitap. Tarihi öğrenmek için en iyi kaynaklardan biri olan seyahatnamelerden biri. Bu seyahatnamede, Paris'e gönderilen bir Osmanlı elçisinin, dönemin avrupasına yaptığı gözlemlerini okuyoruz. Bildiğiniz gibi bizlere anlatılan tarihin hemen her sayfasında az biraz ya yalan var ya üstü kapalı bir Osmanlı kötülemesi var. Evet belki kötü yanları daha doğrusu eleştirilecek yanları çok fazlaydı fakat her ne olursa olsun Osmanlı tarihi bizim tarihimiz. Bunu kötüleyerek ya da aşağılayarak bir yere varılması mümkün değil. Bu tip bir yola girmeden önce gerçek tarihi öğrenmek ya da en azından öğrenmeye çalışmak, bu anlatılanların ne kadar yanlış olduğunu gösterecektir. Tarihe baktığımızda hatasız bir millet tarihi görmek hemen hemen imkan dışı. Mutlaka eleştirilecek bir yanlar bulabiliyoruz. Osmanlı'da da mutlaka bu yapılabilir fakat başında da dediğim gibi bu tarihi kötülemek ve yokmuş gibi davranmak hiç doğru değil. Günümüzde bile hata yapmayan ya da eleştirilmeyecek bir devlet yok. Kaldı ki o zamanların yaşayışına bakıldığında Osmanlı çok iyi bir duruş sergilemiş herşeye rağmen. Bu konuda ne yazık ki eskiden beri gelen bir kötüleme var. Her şey çok kötüydü, berbat durumdaydı, cumhuriyet kuruldu herşey mükemmel oldu gibi. Bunu söyleyince de Mustafa Kemal düşmanı oluyorsunuz... Kutuplaşmanın, objektif bakış açısının önüne geçtiği bir toplumdayız. Tarafsız bir şekilde konuşabilmeyi bilmiyoruz. Hemen bir tarafa çekiliyoruz. Çok hızlı bir şekilde insanlara şu ya da bu ideoloji yapıştırılıyor. Hiçbiri ile alakası olmayan ya da tüm ideolojilere bir acaba ile yaklaşan kimseler bile bundan nasibini alıyor. Bunun canlı örneklerini defalarca kez gördüm. İzmir'de yaşadığım dönemde belediyenin yaptıkları daha doğrusu yapmadıkları ile ilgili eleştiri yaptığımda diğer parti sempatizanı olarak yargılandım. Osmanlı ile ilgili güzle bir şeyden bahsedince hemen gerici ya da hükümet yanlısı oldum. Günümüzde de benzer onlarca örnek bulunabilir, hepimiz yaşıyoruz. Örnekleri uzatmak isterdim ama konudan çok uzaklaşıyoruz. Velhasılı kelam demek istediğim tarihi doğru bir şekildeöğrenmeye çalışmalıyız. Eğer öğrenmek istiyorsak tabi. Ama hem öğrenmiyor, hemde orda burda yalan yanlış bilgilerle ahkam kesiyorsak işte o yapılabilecek en kötü, en yanlış ve en acınası davranıştır. At gözlüğü takıp, bilgisiz ve cahilce yapılan bu sohbetler sadece size değil, çevrenize de zarar vermekten başka bir şey değildir. Günümüze öğrenme kaynakları çok açık. Büyük tarihçilerimiz var, çok iyi kitaplar var, yabancı yazarların yazdığı eserler var eğer Türk yazarlara güvenmiyorsanız. Demek istediğim öğrenmek isteyince gerekli kaynak var. Fakat burada önemli olan şu, tarihi öğrenirken kendi milletinin kahramanlık hikayelerini öğrenmek için değil, tarihi öğrenmek için okuduğunu bilmeli insan. Her türlü egonun bir kenara konarak okunması ya da dinlenilmesi gerekli. Aksi takdirde en ufak eleştiride herşeyi başa sarmak zorunda kalabiliriz. İşte bu iyi ve doğru olarak kabul ettiğimiz kaynaklardan biri de seyahatnameler. Bu seyahatnamelerden çıkarılacak çok fazla ders var. Aynı zamanda okuması da çok keyifli. Türkiye İş Bankası Yayınlarının yine yeni bir güzel dizisinde bu tip seyahatnameler, anılar yer alıyor. Hepsi birbirinden değerli eseler. Tarih meraklılarına özellikle tavsiye ederim. Hiçbir şey bilmeden kendi tarihini sürekli kötüleyenlere ise şiddetle tavsiye ederim.


Patagonya Ekspresi, Luis Sepulveda'nın bir tür yol kitabı. Seyahatname gibi değil elbet ama az biraz yol kitabı diyebilirim. Aslında tam bir yol kitabı da denmeyebilir. Belki yol hayali kitabıdır. Aslında bende bırakmasını istediğim his hep o yönde oldu. Büyük bir tutkudur yolda olmak. Daha doğrusu yollarda olup, bir yere gitmemek. Gittiğin yeri asla bilmeden yollarda olmak. Nerede olduğunu bilmeden, nereye gideceğini bilmeden yol almak. En ama en güzel şeydir benim içinde. Belki en huzurlu olduğum anlardan biridir bu. Yaptığım bir çok seyahatte bu duyguyu yaşadım ve yaşamaya da devam edeceğim. Özellikle yalnız yapılan yolculuklarda bir tren camından dışarıya bakmak, içinde ki sebepsiz huzuru hissetmek o kadar farklı o kadar güzel ki. Anlatılmaz yaşanır denilen şeylerden en ama en güzellerinden. Tabi bu kitap o hisleri size verebiliyor mu veremiyor mu bilemem. Okuyup görmeniz lazım. Bende çok veremedi ne yazık ki. Sürükleyici de değildi benim için. Ama dediğim gibi bu benim için. Sizde ki oluşacaklar için buyrun sizi okumaya davet edeyim.


Persepolis, Marjane Satrapi'nin hayatından bir demet sunan çizgi roman. Sadece bir çizgi roman demek yanlış olur tabi. İran gerçeği ya da İran'a ne olduğu gerçeği. Bizi ülkenin eskilerine götüren, aslında İran'ın nasıl bir yer olduğunu söyleyen ama sonrasında ne olduğunu kendi bakışı ile anlatan bir çizgi roman. Açık konuşalım, ya da yazışalım. Kimse ırkçı olduğunu kabul etmez. Ama hemen hemen her insanda olan bir kötülüktür ırkçılık. Eminim bu yazıyı okuyan bir çok insanda da vardır. Kabul ediyorum İran denildiğinde az biraz ama inanın çok az biraz önyargılarım hareketleniyor. Irkçılık değil yalnız. İran'a karşı ırkçılık duyargalarım hareketlenmiyor. Çok hareketlenmiyor. Ama aşırı dinci bir ülke olduğundan kafamda her zaman bir soru işareti ile anıyorum ülkeyi. Ne yazık ki böyle. Örneğin oraya turist olarak gidip gezmeyi hiç düşünmedim. Korktuğumdan ya da nefret ettiğimden falan değil. Sadece görülecek daha doğrusu olmazsa olmaz görülecek bir şeyin olduğunu düşünemedim. Bu düşünememe durumunun kaynağında yatan sebep ise aşırı dinci bir ülke olması elbette. Mahmud Ahmedinejad zamanında ülkeye olan fikrimde değişim olmuştu. Herkesin aksine ben Mahmud Ahmedinejad'ın iyi bir akademisyen, doğru bir devlet adamı olabileceğini düşünüyordum. Fakat amerika gibi bir güç varken çok fazla kalamazdı ve kalamadı da. İran'a çok sevgili komşuları gibi bir devlet adamı lazımdı. Sonrasında ise yine hüsrana uğramış insanlar, abuk subuk yasaklar, mide bulandırıcı yaptırımlar vs. Sonrasında ingilzilerin petrol derdi, amerikanın güç isteği... Bunların hepsini yapabilmeleri için bir ülkeyi karanlığa gömmek gerekiyordu ve bunu nasıl yapacaklarını çok iyi biliyorlardı. Bu kadar köklü bir geçmişi olan İran'ı bile bu hale getirebileceklerini biliyorlardı. İşte Persepolis bunları benim anlattığım gibi acemice ve altı boş bir şekilde değil, detaylı bir şekilde anlatıyor. Ayrıca bu anlatım gerçek bir hayat hikayesi. Daha ne olsun! Eğer çok önyargılı bir insansanız, üstüne üstlük hem aşırı dini bütün kimselerdenseniz ya da bunların her ikisi birden iseniz sizi rahatsız edebilir. Çünkü bu kitap gerçekleri çarpıtmadan ne ise o şekilde anlatıyor. Bu yüzden dediğim gibi bazı kimseler için rahatsızlık verici olabilir. O yüzden o kimselere kulaklarının üzerine yatıp, gözlerini uyku bandı ile kapatmalarını tavsiye eder, toz pembe dünyamızdan selamlarımı gönderirim. Bu paragrafa gerek yoktu biliyorum. Biraz rahatsız edici gelmiş olabilir. Fakat internette ki yorumlardan sonra bunları yazmak istedim. Bu arada animasyon filmi de olan Persepolis'in önce çizgi romanını okumanızı tavsiye ederim. Çünkü filmde eksik yerler çok fazlaymış. Henüz izlemedim ama onu da en kısa zamanda izleyeceğim.


Piramit, William Golding'in kendi hayatından da kesitler sunduğu, toplumun tabakalarından bahsettiği eşsiz eseridir. Piramit'te İngiliz taşrası hayatına götürür bizleri. Bu hayatta çok sert çizgiler vardır insanların sınıfları arasında. Bunu her aşamada her anda gözüne sokarlar insanın. Zaten hassas bir denge vardır ve bu denge asla sarsılmaz. Bir şey söylemeye gerek yoktur. Zaten kimin ne olduğu ve ne olacağı bellidir. William Golding'in okuduğum ikinci kitabı olan Piramit'te farket ettim ki William Golding'in anlatım üslubu mükemmel. Tabi çeviri de mükemmel olunca karşınıza çok iyi bir eseri çok iyi bir şekilde kendi dilinizde okumak düşüyor okuyucuya. Kitaba bir gencin -Oliver- hayatından kesitler ile başlıyoruz. Oliver Oxford Üniversitesinde eğitim görecek olan, bir ergendir. Her ergen gibi onunda ayarsız olarak yaptığı hatalar bulunmaktadır. Tabi bir de zapt edemediği enerjisi. Yaşadıkları yerleşim yerinde bir de güzeller güzeli bir kız vardır. Fakat bu kız mahalledeki üst sınıfdan bir gençle dolaşmaktadır. Oliver buna çok sinirlenir ama birşey yapamaz. Fakat olaylar gelişir ve bir şekilde kıza yardımcı olur. Bu yardımından sonra küçük bir ödül alır. İlerleyen zamanlarda ödül daha büyük olur. İlk hikayemiz bu şekilde başlıyor ve gelişiyor. Sonrasında Oliver'in hayatından iki hikaye daha okuyoruz. Bazı zaman trajediye dönüşen bazı zaman ise komik olan bu yaşam kesitinde aslında tek bir sorun vardır. İngiliz sınıflandırmaları. Aileleri parçaladığı gibi, insanların yüreklerini de parçalamaktadır. Fakat bunun farkında bile değillerdir. Farkında olan bireyler ise toplumun değer yargıları arasında ezilip, sesleri kesilene kadar sıkıştırılmaktadırlar. William Golding'in bu güzel kitabını herkesin okuması için tavsiye ediyorum. Okuyun okutun.


Charles Bukowski'nin, sevdiğim romanlarından birini tekrar okuyorum. Evet Pulp'ı 2009 yılında okumuştum. Fakat kitap ile ilgili birçok ayrıntıyı hatırlamıyordum. Tekrar okumaya karar verdim ve hemen başladım. Kitap çok sürükleyici olduğundan birkaç güzel saat içerisinde bitiyor zaten. Kitap dedektifimiz Nick Belane'nin başından geçenleri konu alıyor. Anlatıcımızda dedektif Nick Belane. Kahramanımızın dostu yok. Hatta kahramanızımın arkadaşı da yok diyebiliriz. İşin aslı kahramanımızı öldürmek istemeyen yok diyelimde konu daha net anlaşılsın. Buna rağmen çözmesi gereken olaylar var. Celine gerçek Celine mi? Bayan Ölüm istediğini alabilecek mi? Kırmızı Kırlangıç nerede? Uzaylı Jeannie Nitro'dan nasıl kurtulabiliriz? Cindy kocasını aldatıyor mu? Aldatıyorsa kimle? Postacıdan intikam almalımıyım? Ne çok sorun var değil mi? İşte kitabımız bu sorunlarla harmanlanıyor, dedektifimiz L.A.'nın en iyi dedektifi ama! Kitapta bir çok yerde kendimden yerler buluyordum. İşte bu alıntıda televizyon ile ilgili fikrimi gayet net açıklıyordu. Hatta birkaç ekleme yapma şansım olursa birebir anlatıyor diyebilirim. Peki bu kitapta beni üzen ne oldu? Çeviride yapılan hatalar. Daha doğrusu Türkçe deyimleri kullanmaları. Kambersiz düğün olmaz, Kısa kes aydın havası olsun gibi. Çevirmen bunları koyarken sanırım bunun okuyucuyu bir anda kitaptan soğutacağını daha doğrusu içine girdiği o ambiyansı bozacağını düşünmüyor. Kitap okurken o ortamı o anı hayal edersiniz ve zihninizde o anlatılan anı yaşatırsınız. Hikayenin geçtiği yerden bir anda alakasız bir yere ait kelimeler duyduğunuzda bir anda oradan çıkarsınız. Pulp'da bunu birkaç kez yaşatan çevirmen, ya kitaba çok saygı duymuyordu ya da okuyucunun bu şekilde bir dağılma yaşayacağını hesaba katmamıştı. Bu kısım gerçekten üzücüydü Parantez yayınlarına yakışmamış bence. Charles Bukowski'nin tespitlerinden biride bu. Evet hakikaten haklı. Günümüzde hayatların farklılaşması ya da belli bir noktaya kadar kolaylaşmasındanmıdır, yoksa hemen hemen herkesin birşeyler yazmaya başlaması ve bir kısa hikaye bile yazsa Yazar ünvanını üzerine yapıştırmasından mıdır bilinmez dediği gibi bir durum var. Charles Bukowski severlerin zaten kaçırmayacakları bir eser. Yazar ile yeni tanışacaklar için ise, Ekmek Arası, Factotum, Kasabanın En Güzel Kızı gibi kitaplardan sonra başlanması gereken bir kitap. Sakın saçma sapan yorumlara bakarak değerlendirmeyin Charles Bukowski'yi. Önyargılarınız olmadan okuyun. Göreceksiniz ki es geçilmemesi gereken değerli bir yazardır.


Uzun bir zamandır raflarda ve reklamlarda gördüğümüz bir eser var. Puslu Kıtalar Atlası. Bende uzun bir süredir alıp okumak istiyordum. Açık söylemek gerekirse kitap ile ilgili bir bilgim, haliyle de fikrim yoktu. Okumaya başlayınca anladım ki çok geç kalmışım. Ama olsun dedim zararın neresinden dönersek kardır. Bir soluk derler ya hani işte ben o bir soluğu bir soluktan kısa sürede verdim ve bitirdim. İhsan Oktay Anar'ın yirmi küsür yıl önce yayımlanan eşsiz romanı Puslu Kıtalar Atlası'ndan uyarlama olan bu çizgi romanı, üstad İlban Ertem çizgileri ile bambaşka bir boyuta getirmiş. Beş yıl süren büyük bir emek, büyük bir tutkunun eseri bu çizgi roman. Hani derler ya anlatılmaz yaşanır işte bende burada anlatılmaz okunur diyorum sizlere. Bazı ayfalarda dalıp gideceğiniz, bakıp bakıp o zamanları yaşayacağınız bu eşsiz eseri kaçırmayın derim.


Üzülerek söylüyorum ki İthaki'nin instagram hesabında Pusova'nın çıkış yazısını görene dek, Galip Dursun'u tanımıyordum. Üstüne üstlük fantastik-bilim kurgu-korku üçlemesini severek takip eden biri olarak, bu alanlar yalnızca yurt dışının tekelindeymiş gibi davranmak normalmiş gibi geliyordu. Pusova'yı an itibariyle bitirdim ve diyebileceğim tek şey şu: Galip Dursun, fantastik-korku-bilimkurgu deyince aklımıza gelen ilk isimlerden olan HP Lovecraft, Poe, Ray Bradbury, Neil Gaiman gibi yazarlarla bir arada anılabilecek düzeyde, üstelik bizim yöreden kokular taşıdığı için pek çok açıdan daha gerçekçi hissettiren öyküler yazan, takip edilesi bir yazarmış. Karşılaştırmayı sevmem ama kitabı okurken aklıma sürekli olarak Kırılgan Şeyler düştü. Neil Gaiman'ın bu öykü kitabına nasıl büyük beklentilerle başladıysam, Pusova'ya da bir o kadar düşük beklentiyle başladım. Bunun da katkısı vardır muhakkak ama Pusova, Kırılgan Şeyler'e nazaran çok daha doyurucu bir öykü kitabı bana kalırsa. Pusova'nın hikayeleri kısalığına rağmen uzun bir roman tadı bırakabiliyor, ilk cümleden sizi hikayeye dahil etmeyi çoğunlukla başarıyor ve son cümleyi merak ettiriyor. Üstelik özgün çerçevedeki konu seçimleriyle de türdeşlerinin içinden sıyrılıyor diyebilirim. Yazar şeytana inandıracak, insana karanlık bir sokağa bakarken acaba dedirtecek, iki cemre arasında içinden geçmenin uğursuzluk getireceği Pusova'ya karşı bir ürperti doğuracak öykülere imza atmış. Toplamda dokuz adet hikayeye ev sahipliği yapıyor kitap. İçlerinde en çok beğendiklerim Gezinti, Jeton ve Ağıt'tı. Yapı itibariyle bana daha çok hitap eden hikayelerdi. Bu hikayelerden kısaca bahsedeceğim . Gezinti bilim kurgu ağırlıklı bir hikaye ve bilinç transferinin yani başkasının bilincini bedeninde ağırlamanın mümkün olduğu bir dönemden bahsediyor. Hikaye aslında olay bazlı olmasa da, fikir itibariyle düşündürücü ve ilham verici diyebilirim. Jeton ise aslında klişeye kaçan bir cinayetle giriş yapıyor. Bir katil, öldürdüğü kişiyi hatırlamaz, tuhaf kabuslar görür vesaire, hikayenin bu yönde ilerleyeceğine neredeyse emindim. Fakat hatırı sayılır ölçüde şaşırtarak, bambaşka bir noktaya bağlandı. Dehşete düşmeden edemeyeceğiniz, Poe'nun hikayelerinde hissettiğiniz türden uğursuz bir hisse yol açan, güzel bir korku hikayesi. Kısacası bu kitaba bir şans verin derim.


Satrapi'nin Persepolis'i, Sacco'nun Filistin ve Gorazde'si, Wild'ın Zerdüşt'ü ve Delisle'nin Kuzey Kore'si diyorum, mutlaka ama mutlaka okunmalı diyorum. Enfes çizgi roman şölenlerinden sadece dört örnek, daha devamı da var ve gelmeye devam ediyor. Kaçırmayın rica ediyorum! Bu yazarları takip etmek önemli, adamlar çok ama çok güzel bir iş yapıyor. Guy Delisle yeni keşif çizgi roman ustalarından bir yazar. Kendisi ile tanışmış olmaktan büyük bir gurur ve onur duyuyorum şahsen. Çizgi romanına başlayınca aklıma ilk gelen Joe Sacco oldu. O kadar mutlu oldum ki benzer bir tat alacağım için, okuma aşkım arttı ve hani derler ya bir nefeste hah işte aynen öyle okudum ve bitti. Kitap bize Kuzey Kore'yi anlatıyor. Peki, bunu nasıl yapıyor? Turistlik gezi şeklinde değil elbette tıpkı bir arkadaşına anlatır gibi gün gün bazen an ve an anlatıyor. Bazı yorumlarda anlatımın iyi olmadığı daha doğrusu Kuzey Kore halkı ile dalga geçtiğini okudum. Fakat bu yorumlar çok yanlış çünkü yazar dalga geçmiyor olan ne ise onu yazıyor. Tabi bazı yerlerde üslup az biraz yumuşatılabilir belki diye düşünmedim değil ama dediğim gibi çok aşırı gelmedi bana. Ayrıca böylesi bir hayatı kabul edip susan, üstüne üstlük bu hayatı daha doğrusu bu baskı rejimi sineye çeken halkı az biraz eleştirmeden geçmek zaten imkansız durumda bana sorarsanız. Çünkü Kuzey Kore'de yaşananlar tıpkı bir fıkra gibi. Ama ne yazık ki fıkra değil, gerçek hayat. Bu hayatı yaşayan insanlar yani Kuzey Kore halkı bu kadar yalan yanlış bir düzeni kabul edip, kendi hayatlarını hiçe saymaya devam ediyorlar. İnternette küçük bir araştırma yaptığınız öyle sonuçlarla karşılaşıyorsunuz ki inanılması hakikaten imkansız gelebilir. Bu yazımda bir kaç tane derleme yapacaktım fakat konuyu dağıtmak istemedim. Sizler zaten bir kaç Google araması yaparsınız kitabı okuduktan sonra. Zaten yapmadan geçemezsiniz inanın. Ama size tavsiyem hani şu her gittiği yeri yere göğe sığdıramayan, her şeyine mükemmel diyen, her nedense objektif ve açık bir anlatım yapmayan birbirinin aynı seyahat sitelerinden bilgi edinmemeye çalışın. Zaten onlardan birini okuduğunuzda yüzlercesini de okumuş oluyorsunuz. Hepsi birebir aynı, kelimesi kelimesine, çok daha net bir dille olduğu gibi yazan insanlar var onları tavsiye ederim. Kaldı ki zaten durum son derece ortada ayrıştırmak zor değil. Düşünsenize ülkede internet yasak, ülkede ki insanlar tüm dünyanın Kuzey Kore'yi kıskandığını düşünüyor... Sadece bu ikisi bile yeterince yeterli. Bu arada Kara Karga Yayınları'na ne kadar teşekkür etsek azdır. Bizlere bu güzel mi güzel eserleri kazandırıyorlar. Her çıkan kitaplarını merakla bekliyor ve saldırırcasına alıyorum, okuyorum. Şu zamana kadar çıkardıkları tüm çizgi romanlar çok ama çok iyi. Umarım bu hızda hatta daha da artarak devam ederler. Kara Karga Yayınları'nı takip edin ve çıkardıklarını düşünmeden alın. Emin olun pişman olmazsınız.


Rahip C. Georges Bataille'ın 'farklı' olarak tanımlandırabileceğimiz kitaplarından biri. Yazarın Gözün Öyküsü gibi bir kitabını okuduktan sonra artık kendisinden gelebilecek hiç bir kitap için şaşırmıyorum. Çizginin çok dışında duran bir yazar ve anlatmak istediğini sert bir netlikle ifade ediyor. Bu kitabında bahsettiğim Gözün Öyküsü kadar sert olmasa da farklı bir anlatım mevcut. Tabi burada demek istediğim fark sadece alışılagelmiş anlatım dışında değil, aynı zamanda karakterlerin farklılıkları. İki kardeşin yaşamlarından bir kesit gibi değerlendirebileceğimiz kitapta, bir dindar, bir bunun tam tersi kardeşin öyküsünü okuyoruz. Bu öyküde dindar kardeşle birlikte olmak isteyen, kardeşinin metresi, dindar kardeşi bir şekilde elde etmek istiyor. Fakat dini bütün, ahlaklı kardeş bu ilişkiye girmek istemiyor. Konu olarak farklı, anlatım olarak çok farklı bir üsluba sahip Rahip C. klasik Bataille çizgisizliği üzerinde yer alan bir kitap. Daha öncesinde eğer yazarın kitaplarını okuduysanız çok şaşırmıyorsunuz. Hemen hemen hiç bir tabunun yer almadığı kitaplar yazan Bataille, Rahip C. ile de bizlere insan ilişkilerinde çizgisizliği göstermiş. Okunur mu? Neden olmasın elbette okunur. Fakat şiddetle tavsiye edebileceğim bir kitap değil. Bu arada Kabalcı Yayınları bu serisinde bizlere farklı bir baskı deneyimi yaşatmış. Tamam farklı bir tarz, değişik görünüyor ama sayfaları ayırmaya çalışırken çok uzun yırtıklar oluşabiliyor. Daha fenası ise elde cetvel bıçak kitapla uğraşmak oldukça zahmetli bir hal alabiliyor. Kitap sırtlarına kocaman logo koyulmasına bile alışamamışken bir de üstüne böyle bir kitap baskısı görünce insan ister istemez alternatiflere yönleniyor. Sel Yayıncılıktan bu kitap basıldı ben yazıyı hazırladığım sırada ve şu an alacak olsam o yayınevini tercih ederim. Sonuçta çevirmen aynı. Evet, Sel yayınları da sağolsunlar logo sever bir yayınevi ve kitap kapağının üstünde, kitabın adının sonuna kocaman koyuyorlar ama ne yapalım en azından sayfalar yırtık değil. Keşke bu logo saplantısından vazgeçseler.


Diderot'un, bir başka kendisi ile yaptığı konuşmalar, bir başka benliğinde sormak istedikleridir kendisine. Hayatın akışında karşımıza çıkanları sorgulayan, sorgularından çıkarttıklarını analiz edip, belli bir felsefi bakış açısı ile harmanlayan bir o ile doğruları çok doğru bulmayan, ahlaki yapıların ne kadar ahlaki olduğunu soran şeytani bir o ile konuşur Diderot. Rameau'nun Yeğeni ile Denis Diderot bize, bizim hemen hemen hergün yaptığımız kendi kendimize konuşmaları gösteriyor aslında. Bu konuşmalarda hep bir çekişme olmasa da ikileme düştüğümüz çok olur. Bazen sorgularız bazense sorgusuz sualsiz kabulleniriz başımıza gelmesi muhtemel herşeyi. Kaderci oluruz bazen, bazen olmazsa olmazlarımız vardır, direniriz. İnsanlığı eleştirir, ahlakı eleştirir kendi değer yargılarımızı kendi kendimize yüceltir, egomuzun bizimle oynadığı gibi oynarız başkalarının değer yargıları ile. Zevk alırız bundan. Sürekli bir aşağılama ve ötekileştirme olsa da bunda, yine de vazgeçmeyiz. Bizim herşeyimiz doğru, başkalarının herşeyi yanlış. Bembeyaz ya da simsiyah. Hiçbir gri yoktur bize göre hayatta! Günümüze baktığımızda da durum böyle değil mi? Hergün karşılaşmıyor muyuz bu tip olaylarla? Şahsen ben daha geçtiğimiz hafta bir kaç tanesi ile yüz yüze geldim. Bir grup yapılanı kötüledi ve tepki gösterdi ama tepkileri tepki gösterdikleri ile birebir aynıydı. Bunun farkında bile değillerdi belki. Belki de biliyorlardı. İçlerinde ki fanatizmle hareket ediyorlardı bilemiyorum ama bildiğim tek şey hiç bir çözümün orada yer almadığı idi. Bu tip durumlarda yapılabilecek en iyi şey olan uzaklaşmak, hiçbir tepki vermemek belki de en iyisi. Çünkü konuştuğunuzda çözüm bulabileceğinizi bildiğiniz zaman konuşmalısınız. Boşuna bir çaba herşeyden önce size zarar verir, sizi üzer. Yeterince üzülecek şey varken daha fazlasına şahsen ihtiyacım yok. Tüm bu hengamenin içinde dışarıdan bakabilmek önemi diye düşünüyorum. İdeolojilerden, izmlerden sıyrılıp, önce kendi içinde bir sorgulama ile başlamak belki de en iyis. İşte Diderot bize burada, bu başlangıcın temellerini gösteriyor.


Rebetiko, David Prudhomme tarafından kaleme alınmış bir çizgi roman. Ama bildiğiniz çizgi romanlardan değil. Nasıl değil diye soracak olursanız sizlere elimden geldiğince anlatmaya çalışırım. Fakat bu anlatım yeterli gelmeyebilir. Her zaman en iyi anlama ve anlaşılma yolu olan, deneyerek anlama ya da pratiğe geçirerek anlama yolunu tercih etmenizi öneririm. Eskiden ve yeniden hatta her zaman acı çeken insanların olduğu bir dünyadayız bildiğiniz gibi. Hala bilmeyenler varsa evet öyle bir dünyadayız diyerek onları da bilgilendirelim. Ama eskiden acı çeken, dışlanan, istenmeyen ve sırf bu yüzden zulüm gören insanlar daha bir çok ve daha bir görünmez durumdaymış. Hoş şimdilerde de bu tip durumlar var fakat biz medyalerin bize gösterdiği kadarını, gösterildiği şekli ile biliyoruz. Büyük güçlerimiz bize kim düşman kim dost gösteriyor çok şükür Her neyse bu konulara girersek çıkamayız.


Görünce çok sevindiğim, çocukluk zamanlarıma gittiğim bir çalışma yapmış Yapı Kredi Yayınları; Red Kit Toplu Albümleri. Serinin ilk iki kitabını hemen aldım ve başladım. İlk başından itibaren Red Kit'in tüm maceralarının olacağı söylenen ilk iki cildi hatırladığım Red Kit gibi değil fakat ilerleyen ciltlerde hatırladığım maceraların olacağından eminim. Büyük bir heyecanla bekliyorum! Daha yeni yeni okumaya başladığım zamanlar. İzmir'in Urla ilçesine bağlı, güzel mi güzel kasabası -ya da köyü- Çeşmealtı'nda yazlıkçıların okuduğu eski gazetelerin arasında çıkan, ekler, çizgi romanlar, dergiler en büyük meraklarım olmuştu. O zamanlar durumlar çok iyi değil ve her istediğini bulamıyorsun. Bulsan da alamıyorsun çünkü ekonomik bir özgürlük yok zaten o özgürlük olsa da ekonomik bir durum yok. Çocuksun yahu! Zaten para yok, sen çocuksun sende hiç yok. Hal böyle olunca senin de en büyük eğlencen okunmayan ya da eski denilerek atılan, toplu olarak poşetlenmiş gazete yığınları arasında okumaya değer güzel bir şeyler bulmak. Bunların arsında o zamanlar Milliyet gazetesinin verdiği Red Kit'ler var. O kadar eski gazete arasında Red Kit bulmak ile altın bulmak arasında hemen hemen hiç fark yok. O kadar mutlu oluyordum ki anlatamam. Her ne kadar o zaman çizilen Red Kit daha bir güzel daha bir iyi gelse de şu zamanlarda basılan yeni serilerinde benzer tadı var. Elbette maceraların bir çoğunu hatırlamıyorum. Ama çizimlerde ki Red Kit'i hatırlıyorum. Yıllar sonra Belçika'da ki Comics Museum'da karşılaştığım Red Kit için ayrılan kısımda duygulandığım gibi, bu serinin bir cildini elime aldığımda da duygulanıyorum. Tüm seriyi ama iyi ama kötü hiç farketmez tamamlayıp, okumak istiyorum. Çünkü o zamanlara beni götürecek, sanki o gazeteleri Red Kit aramak için karıştıran çocuk gibi heyecanladıracak. O kadar olmasa da bu olacak, bundan eminim.


Her resim bir hikaye anlatır bize. Kitap bu basit sözün yansımasıyla başlıyor. Resimli adam gelecekten gelen bir cadının büyüsüyle vücudunda sürekli hareket eden ve değişen resimlerle yaşamaktadır. Bu resimlerin her biri geleceğe dair bir hikaye anlatır. Onunla karşılaşan adamlardan biri gece olduğunda resimli adamın vücudunu izler ve kitap boyunca sizi oradan oraya sürükleyecek onlarca hikayenin kapıları aralanmış olur. Roket adamlar, Marslılar, gezegenler arası yolculuklar, dünyanın sonuna dair çarpıcı görüntüler ve daha pek çok bilim kurgu hikayesi sunuyor kitap bizlere. Fakat bununla da kalmıyor. Psikolojik tahliller, insan davranışları, ırkçılık, Fahrenheit 451'de de okuduğumuz üzere yok edilen kitaplar üzerine distopik kurgular ve aralarında Poe, Charles Dickens gibi önemli yazarların da bulunduğu karakterlerin can buluşu da Resimli Adam'ın salt bilim kurgudan çok daha fazlası olduğunu kanıtlıyor. Bu hikayelerin hepsi çok çok değerli olsa da kimi hikayeler okuyucuyu derinden etkiliyor ve hikaye aniden bittiğinde üç beş sayfada sizi esir edebilen kurgudan aslında koca bir kitap çıkabileceğini düşünürken buluyorsunuz kendinizi. Bir yazarın eseriyle yaşadığını, onunla can bulduğunu anlatan ustaca kurulmuş cümleler karşısında insan öldükten sonra yanabilecek bir mum bırakmak uğruna yazma isteğiyle doluyor.


sanırım bu, her 5 yılda bi Merih'in yanından geçip dünyaya gelen Myrmidone Kümesi. Tam ortalarındayım. Büyük bir kaleydeskop gibi bir şey. İçinde bütün renkler, biçimler, boyutlar var. Tanrım, ne güzel bir görünüm. Resimli Adam, vücudunda resimler olan bir adam ve kitabın anlatanı ile yaşanan olaylarla başlıyor. Sonrasında ise resimli adamın vücudunda bulunan resimlerin hikayeleri ile devam ediyor. Resimli Adam'ın vücudunda görüntülenen on sekiz öykü. Hepsi de birbirinden daha güzel. Elden bırakamadan okunan cinsten öyküler. Her resim ufak birer hikayedir diyor kitap, onları seyredersen birkaç dakika içinde sana bir öykü anlatırlar diye de devam ediyor kitabın arkasında. Hakikaten de öyledir evet ama buradaki öyküler hiç bir resimdeki öyküye benzemiyor. Resimli Adam, eleştiren, düşündüren, sevindiren, üzen ve dehşete düşüren on sekiz bilimkurgu öykü klasiği. Mars Yıllıklarından sonra, Fahrenheit 451'den kısa bir süre önce yayımlanan Resimli Adam, Ray Bradbury'nin en önemli eserlerinden biri. Okuduğum en güzel öykülerden olan bu on sekiz öyküyü bitirdikten sonra kapağını kapatıp düşünmeye başladım. Ray Bradbury'ye olan saygım zaten sonsuz ama kendi kendime dedim ki bir bu kadar mı iyi olur! Özellikle çocuklarını marsa götüren -daha doğrusu çocukları öyle sanıyor- babanın öyküsünde çok etkilendim. Verilmesi gereken mesajlar o kadar ustalıkla seçilmiş ve o kadar güzel bir üslupla verilmiş ki sizi hiç ama hiç rahatsız etmeden, usulca işleniyor aklınızda. Büyük yazardan, büyük öyküler. Sakın es geçmeyin.


Bir haftadır okumaya çalıştığım kitabı sonunda bitirdim. Büyük bir özveriyle Orhan Pamuk okumaya çalışıyorum. Fakat çok zorlanıyorum. Neden derseniz bunun bir kaç nedeni var. Bunlardan biri, söylemek istediğini söyleyemeden, anlam karmaşası yaratan uzun cümleler. Bu cümleler o kadar uzun oluyor ki bazıları yarım sayfa! Evet, tam yarım sayfa cümle. Biri uzun cümle kurmanın edebi bir başarı olduğunu mu söyledi bilmiyorum. Bir diğer konu sürekli olarak bir laf çarpma, bir şekilde imalarda bulunma ve suçlama. Bazen kitabın kapağına dönüp bakıyorum kimin kitabı diye. Gençlerin sürekli olarak yaptığı halk tarafından ergen tribi olarak nitelendirilen şeyleri bilirsiniz işte bunları okurken buluyorum kendimi. O kadar yorucu oluyor o kadar uzaklaştırıyor metinden ve olayın örgüsünden anlatamam. Osmanlı çok kötü, Türk milliyetçiliği berbat, Türkler o kadar kötü şeyler yaptılar ki, İstanbul bunların elinde ne halde tamam bunları da anladık. Zaten kitaba başlarken 5-10 sayfa sertleşmesini ve çükünün akibetini okuduk. Sonrasından gelen bir kaç sayfa ne denli zengindik o da tamam, ama kitabın başından sonuna hep aynı şeyleri vurgulamak beni yormakla kalmadı, kitaptan uzaklaştırdı. Evet, itiraf ediyorum fotoğrafların hatrına devam edebildim. Bu sefer İstanbul fotoğraflarıyla, İstanbul'un eski haliyle güzel anılarla iyi bir okuma yapacağımı düşünmüştüm. Ama ne yazık ki yine yeniden aynı hayal kırıklığını yaşadım. Yazar bize olanları tarafsız, düz bir biçimde anlatsa, yapılacak çıkarımları biz yapsak, fotoğrafları ve o zamanları yaşasak sanki çok daha güzel olabilirdi. Okuması çok güç ama fotoğrafları güzel olan bir çalışma olmuş. Eğer Ara Güler'in fotoğraf kitaplarını gördüyseniz zaten bu kitabı da görmüş kadar olmuşsunuzdur. O kitaplarda bulunan fotoğraflardan az biraz fazlası var. Onun haricinde klasik Türk aşağılamaları, tarihimizin berbatlığı, Osmanlı nefreti, İstanbul'u ne hale getirdik gibi klasik sohbetlerin, yer yer üstü kapalılarını, kimi zaman ise açık bir biçimde söylenişini bulabilirsiniz. Kahve sohbetleri ile ergen sohbetleri arası, geçmişin hatalarından başka bir şey görmeyen, sürekli kötümser bir bakış ile bakılmış yazıları bu seviyede bir yazardan görmek çok üzücü.


Yunan tragedyaları okumaya devam ediyorum. Euripides'in Resos adlı tragedyası diğer Euripides tragedyaları gibi akıcı bir biçimde ilerlemedi nedense. Belki de benim okuma zamanımla alakalıdır bilemiyorum. Fakat bir gerçek var o da bir daha okumam gerekiyor bir zaman sonra. Genelde tiyatro eserlerinde herhangi bir sıkıcılık ya da sürükleyici olmama durumu olmuyor. Çok nadiren eser sizi içine alamaz ya da sizin okuma zamanınızla alakalı olarak bir girememe bir kafada canlandıramama durumu olur. Ama bu durum oluyor ne yazık ki. Elbet bu esere kötü demek değil. Fakat bu sizi eserden uzaklaştran bir hal ve durum. Peki bu tragedya ile neyi okuyoruz? İlyada destanında adı geçen kral Resos'un acı ölümünü okuyoruz. Belki İlyada destanını okuduktan sonra bu eseri okusak daha yararlı olabilir. Bunu da değerlendirmenizi öneririm. Euripides, sadece bir kralın ölümü olarak bakmamış tabi eserine. Resos ile savaşın yıkımından, insanlara yaşattığından da bahsetmiş. Zaten Euripides tragedyalarında genelde bu oluyor. Yani tek bir konu anlatımı değil, bir kaç bölüme birden gönderme var ya da anlatıma dahil etme durumu var. Yazıyı daha fazla uzatmaya gerek yok. Okunmalı tragedyalardan biri Resos. Ben bir zaman sonra tekrar okuyacağım dediğim gibi. Bu okumada çok iyi yaşayamadım anlatılanları.


Tüm bu zorluklara rağmen elimden gelidğince daha doğrusu dilim döndüğünce birşeyler yazayım sizlere. Daha doğrusu elim döndüğünce. Hikayeyi hepimiz bildiğimizi sanırız değil mi? Yolda sorsalar ha tamam aşk meşk hikayesi iki kavuşamayan aşık deriz. Herkes aynı şeyi söyler belki. Birine okuyorum şu an desen eee biliyom ben onu ya der ama soranız eminim okumamıştır. İşte böyle bir eser Romeo ve Juliet. Fakat bu tip düşünenler yani biliyorum diyenler dahil olmak üzere herkese şiddetle tavsiye ediyorum. Okuyun. Hem de bir an önce ertelemeden. Her paragrafı şiir olan, her paragrafı ayrı bir konu olan, her paragrafı alınıp bir resme yapıştırılım duvara asılabilecek kadar iyi olan bir eser. Aşkını monitörlerde değil, 5 duyun ve aklınla bulmanı dilerim. Ne güzel bir not değil mi? Zamanımızda herkesin ekranlarda aşk yaşadığı, ekranlardan dünya kurtardığı, sosyal medyadan paylaşım yaparak siyaset yapanları gördüğümüz bu zamanlarda gerçekten çok güzel bir not olmuş. Fakat hediye verilen bu kitap, sanırım hedefine ulaşamamış ve eski kitapçıya satılmış. Belki de farklı bir hikayesi vardır. Bilemiyoruz tabi. Özdemir Nutku'nun muhteşem çevirisi ile bu muhteşem eser asla kaçırılmamalı diye düşünüyorum.


Tiyatro okumanın, roman okumak kadar etkileyici olmadığı yönünde bir fikrim vardı. Betimlemeler, karakter tasvirleri olmuyor çünkü ve diyaloglar dışında tutunacak bir şey kalmıyor. Ancak, W. Shakespeare'ın eseriyle artık bu ön yargımı yıktım ve oyun okumanın da en az roman okumak kadar etkileyici olabileceğini anladım. Aslında konu itibariyle defalarca duydum, replikleri başka kitaplarda ya da filmlerde alıntı olarak kulağıma çoğu kez çalındı, yine de okurken aslında Romeo ve Juliet hakkında çok az şey bildiğim fikrine kapıldım. Bu eseri yalnızca, düşman ailelerinin çocuklarının talihsiz aşkını anlatan bir eser olarak görmemek gerekiyormuş meğer. Her yönden, karakterleriyle ve aklımda çizilen olay örgüsüyle, en önemlisi de insanı tam zamanında ve tam kıvamında vuran cümleleriyle, mükemmel, bunca yıllık değişmeyen şöhretini son damlasına kadar hak eden bir eser. Aynı zamanda Özdemir Nutku'nun üstlendiği çeviri de hatırı sayılır bir övgüyü hak ediyor bana kalırsa. Dilimize çok güzel yansıtmış çevirmen, bu yüzden insan ayrı bir keyif alıyor okuduğundan. Beni dinle ve onu düşünme, unut! Seviyor musun beni? Evet diyeceksin, biliyorum, Sözüne güveneceğim ben de; ama yemin edeyim deme, Şiddetle başlayan hazlar, şiddetle son bulurlar, Öpüşürken yok olan ateşle barut gibi. En tatlı bal bile tadıldıkça bıkkınlık verir, Onun için, ölçülü sev ki uzun sürgün sevgin, Hedefe hızlı giden, yavaş kadar geç varır.


Tolkien, ailesi ile birlikte çıktığı yaz tatilinde, Roverandom adlı kitabın temellerini atar. Olay, oğlu Michael'ın çok sevdiği ve yanından hiç ayırmadığı oyuncak köpeğini sahilde kaybetmesiyle başlar. Tolkien, iki oğluyla birlikte sahilde günlerce bu oyuncağı arar ama bulamaz. Michael bu duruma gerçekten çok üzülür, Tolkien ise oğlunun gönlünü alabilmek adına bir masal uydurur. Bu hikaye, bir büyücünün pantolonunu ısırdığı için oyuncağa çevrilen Rover adlı bir köpeğin, onu satın alan ailenin evinden kaçması ve kum büyücüsüyle karşılaşması hakkındadır. Kum Büyücüsü, bu zavallı köpeğe yardım etmek ister fakat büyücüler aralarındaki gizli rekabet nedeniyle pek de iyi anlaşamamaktadırlar bu yüzden büyüyü yapan Artaxerxers ile ters düşmemek adına onu eski haline getirmek yerine Ay'da yaşam süren büyücüye göndermeye karar verir. Ay'da Roverandom adını alan bu köpek, yaşayacağı bir dizi maceranın kapılarını aralamış olur. Tolkien, amacına ulaşır ve bu hikayeyi çocukları gerçekten çok beğenir. Hikaye zamanla Tolkien'in kafasında dallanır, budaklanır ve Roverandom adlı romana dönüşür. Kısacası Roverandom gibi hikayeler için, Orta Dünya'nın öncüleri diyebiliriz. Nitekim Roverandom'da, Orta Dünya hakkında yalnızca Orta Dünya kitaplarını okumuş olanların fark edebileceği, küçük ayrıntılar da yer alıyor. Örneğin, Rover adlı köpeğin bir balinayla birlikte gittiği uzak denizlerde göz ucuyla bile olsa Batı'yı yani Elf Diyarı'nı görebilmiş olması. Bunun sonucunda balina Uin panik olur ve eğer yaptığı duyulacak olursa, başının fena halde belaya gireceğinden bahseder. Diğer yandan, Roverandom'daki ejderha ve büyücülerin , orta dünya'daki büyücü ve ejderha kavramlarının temelini attığını da söyleyebiliriz. Son olarak, Roverandom'u okumadan önce, karşınızda bir Hobbit, bir Yüzüklerin Efendisiolmadığını baştan kabullenmeniz gerekir. Roverandom, Tolkien'in daha çok çocuklara yazdığı bir kitaptır ve doğal olarak çok daha sadedir. Ne var ki, çocuklar için yazılmış olduğu halde zor sayılabilecek kelimelerin yer alması o dönemde eleştirilmiş midir bilmiyorum ama Tolkien'in kendisi iyi bir sözcük hazinesinin çocuğun yaş grubuna özgü kitaplardan değil daha ileri yaş grubu için yazılmış kitaplardan öğrenilebileceği düşüncesini mektuplarında paylaşmış. Ben de Roverandom'un çocukları hedef aldığı ama yetişkin kitabı biçiminde yazıldığı görüşündeyim. Yine de her ne olursa olsun, bizim dünyamıza benzese de başka bir gezegenmiş hissi veren mekanların; Ay'dan denizlerin altına kadar uzanan sınırsız maceranın; ejderhalar, aksi ve huysuz büyücüler, deniz kızları, deniz yılanı gibi çok sayıda mitolojik ve efsanevi varlıkların, sizi kitaptan son derece memnun bırakacağına inanıyorum.


Öyle sanıyorum ki yazması daha doğrusu hakkında yorum yapılması zor bir kitap Mevlana'nın Rubailer. Eşsiz bir yalınlıkla, çok derinlere gidebilecek anlamlar verilmiş dörtlükler diyerek belki kısaltabilirim bu konuyu. Ama bu bile yeterli olmaz. Daha doğrusu yeterli olmaması gerekir. Böylesi biz eseri anlatmak lazım ki insanların dikkati çekilsin ve insanlar okusun. Kitabın kendisini anlatması daha iyi diye düşünüyorum. Bu yüzden sizlere bir kaç alıntı yapmak isterim. Ben bir zerreyim, benim güneş yüzlüm sensin. Ben gam hastasıyım, bana sen ayni devasın. Bizim şu kara topraktan olan bedenimiz feleğin nurudur. O kesiften, asumanda öyle sür'atle uçar ki bu çalaki meleklerin bile gıptasını davet eder. Bugünde her günkü gibi haraplık içinde harabız. Bin türlü namaz ve o kadar da rüku ve sücut vardır. Uyku geldi ve bizden seni alıp götürdü. Senin uykulu nergis göklerinden müşteki, feryat edeceğim. Yarsız olmaktan daha güzel yar olamaz, İşsiz olmaktan daha latif iş bulunamaz. Daha akıllı ve kurnaz bir insan olmaz. Bu gün sabah şarap ile dolu olan kadeh elimde düşüyorum. Benim mestliğim servi boylu sevgilimin güzelliğindendir. Ondan başka var olan bir şey bulunmadığı zaman ben de yok olurum. Bu gece benim çok zar ve zarif olduğum bir gecedir. Bu gece sırların meydana çıkacağı gecedir. Gönlümde gizli olan şeylerin hepsi sevgilimin hayalidir. İnsaf et ki aşk ey i bir iştir. Fakat fena tabiat onun saffetini bozar.


İtiraf etmem gerekir ki ilk başlarda oldukça ağır giden bir kitap. Nedendir bilmiyorum hem okumakta hem de anlamakta zorlandığım yerler oldu. Sürükleyici gelmedi. Bu sebeple biraz ara vermem gerekti. Hikayeler çok güzeldi biliyorum ama sürükleyici gelmemişti. Tabi bu benim o anki psikolojik durumumla alakalıdır eminim yoksa kitabın çok ama çok iyi olacağından en ufak şüphem yok. Kitaba ara verdiğimde birkaç kitap okudum. Sonra tekrar başladım Rüzgargülü'ne ve bu kez daha iyi bir akış ile bitirdim. Rüzgargülü daha bilinen adı ile Gülün Günlüğü, Ursula K. Le Guin'nin öykülerinden oluşan bir kitap. Bu arada belirtmeden geçemeyeceğim Gülün Günlüğü adı çok ama çok daha güzeldi. Hem en iyi öykülerden biri hemde isim olarak çok daha anlamlı ve dikkat çekici. Kitabın adını değiştirmek ile ilgili bir yazıya yer verilmiş fakat bence Gülün Günlüğü daha güzeldi. Tabi bu sadece bir fikir. Her neyse biz kitaba gelelim. Dediğim gibi kitap Ursula K. Le Guin tarafından yazılmış bir çok öykünün toplandığı bir eser. Çok ama çok etkileyici öykülerin olduğu kitap, ilk başlarda biraz anlaşılması zor ya da sıkıcı gelebilir. Şahsen bana oldu fakat kitap ilerledikçe güzelleşen kitaplardan. Belki sizi hemen içine alamayacak ama emin olun okudukça birşeyler bulmaya başlayacaksınız. 1. Akasya Tohumlarının Yazarı: İlk hikaye üç bölümden oluşuyor ve canlı/cansız varlıkların olası dillerinden bahsediliyor. 2. Yeni Atlantis: İkinci öykü distopya. Özgürlük ve düzene karşı sitemler geliyor kulağınıza. 3. Schrödinger'in Kedisi: Göndermelerle dolu, eğlencelik kısa bir öykü. 4. Kuzey Hattında İki Rötar: İnsanın kendi ailesine yabancılaşması anlatılıyor. 5. SQ: SQ, bir bilim adamının Akıl sağlığı özgürlüktür. sloganıyla yola çıktığı bir çeşit zeka testidir: Ancak puanı yüksek çıkanlar tımarhaneye atılır. En sonunda fikir sahibi bilim adamı da tımarhanede bulur kendini. 6. Metelik: Ölüm duygusu ve hüznün öne çıktığı öykü. 7. Kazazede Bir Yabancının Derb Kadanh'ına Sunduğu İlk Rapordur: Ön sözde belki de en özneli diyerek hikayeyi farklı bir konuma getiriyor Le Guin, zira Arz ile doğrudan bir temas var. 8. Gülün Günlüğü: Bir doktorun günlüğünde hastaları ile ilgili günlük tutması. Aynı zamanda içinde bulunduğu sistemi sorgulamaya başlayan doktor, birşeylerin yanlış olduğunu anlamaya başlar. Benim en çok sevdiğim öykü bu öykü oldu. 9. Beyaz Eşek: Sita isimli bir kızın evlenmeden önceki yaşamı anlatılıyor. Kızın her gün görmeye gittiği boynuzlu bir beyaz eşekle olan iletişimi konu alınıyor ve Şiva adlı bir tanrı ile bağlantısı var. 10. Anka: Hayatını kitaplara adayan bir kütüphanecinin öyküsü. 12. Değiştiren Göz: Çok farklı, çok ayrı, daha renkli ve güzel bir Dünyanın öyküsü. 13. Labirentler: Bir yaratık tarafından labirente atılmış bir adamın öyküsü. 14. Arzunun Patikaları: Bir başka kişinin düş dünyasına hapsolmak. Bu kulağınıza nasıl geliyor? Benzersiz değil mi? Kitaptaki en başarılı öykü olmaya aday. 16. Malheur Country: Kızını trafik kazasında kaybeden bir kadının öyküsü. 17. Su Geniş: Hasta olan bir kardeş ve yeni bir başlangıcın hikayesi. 18. Kadın Kocasını Anlatıyor: Normal bir insanın nasıl değişebileceği anlatılıyor. 19. Zaman Azlığı Sorununa İlişkin Bazı Yaklaşımlar: Zamanın sonsuz değil de giderek azalan bir kavram olduğu düşüncesi ile oluşturulmuş bir hikaye. 20. Güney: Kadınlardan oluşan bir ekibin Antartika seferi anlatılıyor.