Kör Göz, Kör Gönül: Kör Züleyha, Hafız Şerif, Kadın, namus, din, cehalet; savaşın Anadolu'daki izleri; Aşkı, toplumsal parazitleri, ruhsal sapkınlıkları, umutsuzluğu ve görev duygularını konu edinen kitap, biçim, içerik ve teknik olarak Yakup Kadri'nin başarılı öykülerine yer veriyor. 12 öykünün yer aldığı kitapta aşk, kadın-erkek ilişkileri, ölüm, savaş, yalnızlık, toplum-birey çatışması gibi temalar ele alınmıştır. - Bir Serencam - Baskın - Şapka - Bir Ölünün Mektupları - Yalnız Kalmak Korkusu - Bir Tercümeihal - Nebbaş - Bir Kadın Meselesi - Rahmet - Hasretten Hasrete - Hicap - Kör Göz, Kör Gönül Hikaye, Nil Nehri kıyısında yürüyen iki arkadaştan birinin diğerine gençliğinde geçirdiği bir serencamdan bahsetmesiyle başlar. 20 yaşında babasını kaybetmiş ve mirasla İstanbul Mısır arasında ticaret yapmaya başlamıştır. Bu ticaret sırasında genç bir paşa ile yakın ilişki kurar ve paşa onu Mısır'daki sarayına davet eder. Paşanın davetine icabet etmek için gemi yolculuğuna çıkar ve paşanın ev arkadaşı olacak Çerkes Mahdur'a aşık olur. Genç kız Mısır'a gitmek istemez, İstanbul'a dönmek için her şeyi yapmaya hazırdır. Saraya girdikten kısa bir süre sonra kaçma girişimi başarısız olur, önce Başağa tarafından dövülür, ardından Nil'e atılmasına karar verilir. Adamı perişan eden bu durum aslında kullara kötü örnek teşkil edecek olayların üstünü örtmek için bir oyundur. Adam 2 ay kendini yedikten sonra harem arabasında Mahdur'u görür ve onun bir paşanın cariyesi olduğunu öğrenir. Birkaç kez sonra bir festivalde onunla tanışır ve birlikte İstanbul'a dönmeyi teklif eder. Bu karşılaşmadan bir hafta sonra Mahdur, teklifi kabul ettiğine dair bir mektup gönderir ve kaçmak için gerekli bilgileri yazar. Adam bekler ama gelmez. Daha sonra Mahdur'un da evde olmadığını öğrenir. İzmirli Hilmi Efendi 2 yıldır Manisa'da yazı işleri müdürü olarak çalışıyor. Burada kaldığı süre boyunca hiçbir kadınla cinsel ilişkiye girmemiş ve bu durum giderek dayanılmaz bir hal almıştır. Nihayet bir akşam karşı evde oturan ve iki aydır mektuplaştığı Esra Hanım'dan bir davet alır. Gece evine gittikten kısa bir süre sonra mahalle halkı tarafından ev basılır. Hilmi Efendi de korkudan pencereden atlar ve ölür. Fazıl Bey, nişanlısı Matmazel Claire Cortiso ve ailesiyle alışveriş yaparken şapka dener. Denediği şapkayı bir İtalyan prensine benzettiğinde gururla satın alır. Müstakbel kayınpederi bu şapkayı takmanın İzmir'de sorun çıkaracağını söyleyince ona meydan okur. Şapkayı takarak nişanlısıyla Göztepe'ye gitmeye karar verir. Bindikleri tramvayda üç kişi önce bakışlarıyla rahatsız ettiler, sonra Fazıl Bey'i yürüdükleri yolda döverek öldürdüler. Prenses Beyza, ona yirmi beş sene önce aşık olan ve aşkına karşılılık bulamayınca kendini asan bir gencin mektuplarını arkadaşlarına gururla okur. Macit, yıllar önce yaşadığı acı bir olay sonucunda İstanbul'dan ayrılarak Paris'e gider. Orada tanıştığı fahişe Ernestine sayesinde uzun süredir yaşadığı ağır depresyondan kurtulur. Aynı şeyleri tekrar yaşama ve yalnız kalma korkusuyla onunla yaşamaya başlar. Müderriszade Elhac Necdet Efendi'nin annesi onu doğururken ölmüş, babası aynı gün yıllarca çalıştığı müftülükten azledilmiştir. Bu nedenle yaşadığı sancakta şanssız kabul edilmiştir. Necdet Efendi'nin 48 yıl boyunca her girişimi önce iyi gitmişse de aynı şanssızlık sonucu felaketle sonuçlanmıştır. Belediye başkanlığı sürecinde de aynı durumla karşılaşır ama bu kez ölümüyle sonuçlanır. Kökeni bilinmeyen Bakırsakal Deli Mehmet, bir parça ekmek ve bir miktar para karşılığında Mümtaz Bey'in arabacısı Rüstem Ağa'ya yardım eder. Bir süre sonra Karacaahmet Mezarlığı'nda yattığını duyan Mümtaz Bey, Sabiha Hanım tarafından kovuldu. Deli Mehmet bir gün mezarlıkta yatarken yeni gelen cenaze sahiplerini tanır. Merhum Sabiha Hanım'dır. Akşam Mehmet, Sabiha Hanım'ın mezarını açar, kefenini ve odunlarını çalar ve gider. Sarıoğlu Veli Bey 45 sene önce Şamlı Cemile ile yaşadığı aşkı ve yeğeni Ali'ye yaptığı kurları görünce sevgilisini nasıl öldürdüğünü konağındaki misafirlere anlatır. Emin, sevdiği kadına hisleri tükenince umutsuzluğa sürüklenir. Bu umutsuzluktan, bir gün yolda karşıladığı savaştan dönmüş, harap askerlere duyduğu şefkatle kurtulur. Uzun bir savaş ve esaretten sonra özlediği İstanbul'a dönen Namık, ne İstanbul'u ne de arkadaşlarını bıraktığı gibi bulamamaktadır. Bir gün yürüyüşte genç bir subay ile sağ kolunu ve sağ bacağını kaybetmiş kız kardeşine rastlar. Genç subay, Namık'a aradığı ruhu cepheye dönerek yakalayabileceğini söyler. Namık hem aşkı hem de aradığı cevabı birlikte bulmuştur. İki çocuğuyla perişan görünen bir kadın bir kafeye girer. 3 aydır her yerde eşi Saraç Pehlivan Mehmet'i arıyor. Bir gün Ödemiş'teki evini basan 10 kişi silah aradı, bulamayınca Ahmet'i döverek kadına tecavüz eder. Pehlivan Mehmet de mahcubiyetinden dolayı evden kaçar. Kör Züleyha, sesini duyduğu Hafız Şerif'e aşık olur ve söylediği şiir, gazel ve ilahilerle bu durumu herkese açıklar. Hafız Şerif onu hafife alıyor ve yok sayıyor. Bir gün Şerif'e uzak bir ilde imamlık verilir. Züleyha onun peşine düşer. Şerif'in görevlendirildiği caminin kapısında onunla aynı havayı solumak için yalvarır. Kadın, namus, din, cehalet; savaşın Anadolu'da bıraktığı izler; aşk, toplum parazitleri, ruh sapıklıkları, umutsuzluk ve görev duygularını konu edinen kitapta Yakup Kadrinin biçim, içerik ve teknik yönünden başarılı hikayeleri yer alıyor.


İhsan: Uzun ve yorucu bir çalışma hayatında kısa da olsa kaçan ve tatil için İstanbul'a gelen yirmi iki yaşlarında duygusal genç bir mühendistir. Aliye: On sekiz yaşında iyi huylu bir kız olan Aliye ayrıca İhsan'ın teyze kızıdır. Meliha: İhsan'ın aşık olduğu kızdır. Uzak akrabalardan biri olan öksüz ve yetim bir kızdır. Güzin: On yedi yaşlarında huysuz, hırçın, yüzü asık bir kızdır. İhsan'ın amcasının kızıdır. Nevin: Güzin'in On altı yaşındaki kız kardeşidir. Oda hırçın bir yapıya sahiptir. Samiye: On beş yaşında şişman ve kısa boylu bir kızdır. Aliye'nin kardeşi ve kızlar arasındaki en küçük olanıdır. İhsan adında genç bir mühendis, uzun zamandır görmediği amcasının konağına kısa bir tatil için İstanbul'a gelir. Konağın tek misafiri İhsan değil. İhsan, konaktaki 5 kızla hemen iletişime geçer. Hepsinin farklı güzelliği ve özellikleri var. İhsan, kızlarla çok vakit geçiriyor. Meliha'nın diğer kızlardan farklı olduğunu düşünür. Her gece hangi kıza aşık olduğunu öğrenmeye çalışırken, etkilendiğini ve Meliha'ya aşık olduğunu fark eder. Yorucu iş hayatından bir süre uzaklaşmak için, amcasının konağına kısa bir tatil için gelen İhsan, Konağa yerleşirken Konağın diğer misafirleri de beş genç kızdır. Onlarda odasını hazırlamaya yardım ediyor. İhsan bir gece kızların eğlencesine eşlik ediyor. Kim söyler ve çalar; Meliha'nın çaldığı uddan gelen sesleri de sever. İhsan o eğlenceli gecenin ardından kızlarla daha çok vakit geçirmeye başlar. Her kızın kendine özgü bir güzellik alışkanlığı olduğu için İhsan aşık olduğunu düşünür ama aşık olduğu kızı bulamaz. Bu fikir onu günlerce uykusuz gecelere sürüklese de İhsan, her birinden ayrı ayrı etkilendiğini düşünmektedir. İhsan kızlarının en sessiz yüzü hep acı çekiyor ve solgun görünen Meliha dikkatini çekiyor. İhsan nihayet kime aşık olduğunu öğrenir. Meliha'yı yalnız ve ilk kez uygun bulduğunda ona açılır. Meliha, İhsan'a bunun aşk olmadığını ve konağı terk etmesi gerektiğini söyler. Bundan sonra Meliha bir gün hastalanır ve Meliha'nın İhsan'daki odasına koşar. Meliha İhsan'a bir an önce konağı terk etmesini, bunun aşk olmadığını söyler. Köşkün diğer kızlarından Meliha'nın İhsan'ı görünce daha da kötüleştiği görüşündedir. İhsan'ın gitmesini istiyorlar. İhsan, kırık kalbi ile derin üzüntüler içinde konaktan ayrılır. Bir Edebiyat Tarihi kitabının orijinal dili biraz ağır ama aynı zamanda oldukça akıcı ve eğlencelidir. Hem gerilim hem de dram içeren bir kurgusu olan hikaye, Halid Ziya Uşaklıgil'in, Bir Yaz Tarihi kitabının şaşırtıcı içeriğiyle okuyucuyu şaşırtmıştır. Okuyup keyif alabileceğiniz hikayeler arasında olduğunu söyleyebilirim. Bir Yazın Tarihi Halid Ziyanın öykü dalındaki ilk ürünlerini içeren ilk hikaye kitabıdır. Birinci baskısı 1900 tarihinde, yeni harflerle ilk olan, ikinci baskısı 1941de yapılmıştır. İbrahim Hilmi Kitabevince yapılan bu ikinci baskı -mürettibin eski harfleri yeterince doğru okuyamaması sonucu- epey önemli hatalarla doludur. Aynı hatalar, bu baskıdan yararlanılarak yapılan daha sonraki sadeleştirmelerde, farkına varılmadan yinelenmiştir. Biz, kitap üzerindeki bu son çalışmamızla söz konusu olan o hatalar üzerinde de durmuş bulunuyoruz. Kitabın ilk öyküsü olan Bir Yazın Tarihi, onun ortalama beşte birini oluşturmakta ve kısa bir roman havası taşımaktadır.


Primo : Genç ve İtalyan geleneklerine göre yetiştirilmiş olmasına rağmen, vatanı, devleti ve milleti için canını verecek cesur ve vatansever bir çocuktur. Kenan: Eğitimini aldığı yerin etkisinde kalan Kenan, özgünlüğünü inkar etmiş ve daha sonra başına gelen kötü olaylar sonucu kendine gelmiştir. Grazia: Kenan'ın eşidir, İtalyan olduğu için Türk olmayı reddetmiş ve İtalya'ya dönmüştür. Vitalis: Tamamen kendi çıkarlarını düşünen ve bu çıkarlar için bazı değerlerinden vazgeçebilen biridir. Hikaye, birbirinden tamamen bağımsız birkaç hikayeden oluşuyor. Türk çocuğu Primo da vatansever bir çocuğun vatanı için yapmaya çalıştığı, herkese örnek olacak olayları ve gençliği Makedonya'da geçen bir subayın Nakarat'ta karşılıksız ve yanlış aşkını anlatan bir hikayedir. Hürriyet Bayraklarında Osmanlıcılığı savunan bir subayın başına gelen olay, İrtica Haberin 'de tepki için ayaklanan bir grup insanın bir bakan ve sadrazamı öldürmesi ve nihayet Makedonya'da eşkıyalar tarafından öldürülen bir kişinin hayatını konu alıyor. Makedonya'da küçük bir köyde yaşayan Magda, Boris ve Boris'in babası İstoyan adlı bu kişiler, oradaki haydutlardan korktukları için tüm mal varlığını satarak Amerika'ya kaçmak isterler. Kenan, Selanik'te çalışan genç bir mühendis ve oradaki İtalyan Mason locasının bir üyesidir. Avrupa'da hayvancılık denilen Türklüğe, medeniyete, yani Avrupalılara göre Türk olmaya karşıdır. Adı Grazia olan bu kızın babası Kenan Türk olduğu için Mösyö Vitalis'e karşı çıkar. Daha sonra çıkarlarına düşkün olan bu adam kendine bir formül bulur. Kendi görüşünde haklıdır. Bir süre sonra Kenan'ın iki oğlu olur, birincisi genç yaşta hastalıktan ölür, diğeri ise annesinin etkisiyle İtalyan gelenek ve göreneklerine göre yetiştirilir. Kendi aralarında bölünme ve nihayet İtalyanların Trablus'u alması. Yaptığı girişimlerle Türklük ve vatanseverlik duyguları yükselen Kenan'ın Türk olduğunu anlayıp gurur duymasına neden olur. Duyduklarının etkisiyle eve geldiğinde annesiyle babasının kavga ettiğini görür. Bu kavganın sonunda annesi, babasının yanında bir Türk olarak kalmak yerine boşanmayı ve İtalya'ya dönmeyi kabul eder. Primo'ya kimin yanında kalmak istediği sorulduğunda ise Türk olarak yaşayıp babasının yanında kalmayı tercih ediyor. Babası Primo'ya Türkçe bir isim verir, bundan sonraki adı Oğuz'dur. Bir süre sonra Selanik hiçbir direniş göstermeden Yunanlılara teslim edilir. Oğuz bunu kabul edemez, birçok insanın kanıyla döktüğü bu Türk yurdunun bu kadar kolay terk edilmemesi gerektiğini düşünür. Başlangıçta Selanik'te yaşayanlara anlaşma gereği muamele etmeyen Rumlar, daha sonraları orada yaşayanları taciz etmek için önemsiz sebeplerle onları tutuklamaya başladılar. Bunlar arasında Oğuz'un babası da vardır. Alınamayacağını kanıtlamak için doğru zamanı bekler. Gençliğini Makedonya'da geçiren bir Türk subayının günlüğünden alınmış bir hikayedir. Küçük bir Bulgar köyünde güzel bir Bulgar kızına aşık olur ve onun da kendisine aşık olduğunu düşünür. Güzel kızın kendisine söylediğini sandığı aşk isimlerinin anlamının aslında 'İstanbul bizim olacak' olduğunu öğrenince dünyası başına yıkılır ve kendinden nefret ederek, kendini bir hayvana benzeterek. Yazar ile bir subay arasında geçen bir olayı anlatır. Osmanlı topraklarında yaşayan insanları Osmanlıcılık çatısı altında toplamanın ne kadar imkansız olduğunu gösteren bir olayı da anlatır. Bir subayın cep defterinden alınan bu hikayede, Osmanlı İmparatorluğu'nun son günlerinde gerici olmak isteyen bir grup insanın isyan edip Harbiye Nazırı ve Sadrazam'ı öldürmesi anlatılıyor. Ömer Seyfettin, konusunu günlük olaylardan, hatıralardan, tarih, masal ve efsaneden alan etkileyici hikayeler yazmış, özellikle konu ve kahramanlarını Türk-İslam tarihinden aldığı çok sayıda hikayesiyle milli bilincin uyanmasında son derece etkili olmuştur. Edebiyat alanındaki ününü 1911'de Genç Kalemler dergisinde yayımlanan hikayeleriyle kazanan Ömer Seyfettin, edebiyat uzmanlarınca Türk hikayeciliğinin Maupassant'ı olarak değerlendirilmektedir. Hikayelerinde Rumeli'nin özel bir yeri olan Ömer Seyfettin, Bomba adlı hikayesinde Osmanlı'ya karşı isyan hareketlerinin odağında yer alan Bulgar komitacılarını ve yol açtıkları bir trajediyi anlatmaktadır. Kitapta Bomba hikayesinin yanı sıra Ömer Seyfettin'in Hürriyet Bayrakları, Muhteri, Yuf Borusu Seni Bekliyor ve Yüzakı adlı hikayeleri de yer alıyor.


Süleyman: Olayın baş kahramanıdır.Ailesiyle birlikte gittikleri lunaparkta geçmişe gidiş gelişleriyle bu dünyanın oyun mu gerçek mi olduğuyla alakalı iç hesaplaşma yaşayan biridir. Hafız Yaşar: Süleyman'ın hafızlık öğrendiği kişidir. Olay örgüsü Süleyman ve hayatını etkileyen insanlar anlatılırken, zamanda bu dünyayı lunaparka benzeten onun ve oyunun içine kapıldıkça gelip geçici olan bu dünyada gerçeği bulmanın güçlüğü anlatılıyor. Tıpkı yazarın dediği gibi Bu kadar. Yavaşlayacak, duracak. Binenler inecekler. Bu defa başkaları binecek. Bu dünyanın sarhoşu olanlar, gerçekten uzaklaşıp yollarını kaybederler. Süleyman Koç, eşi Zinnure ve kızı Fatma ile birlikte lunaparka gezmeye gider. Lunaparkın neonları, florasanları altında Süleyman anılara dalar. Dulayşe'nin oğlu Süleyman, tuğla ocaklarında çalışmış, zayıf, kafası üç numara kazınmış sipsivri bir oğlandır. Yorgancı Yaşar'ın yanında hafızlık eğitimi almış, ne zamandır geçemediği felsefe dersinden geçip muhasebe öğrenerek memur oluşu zihninde tazelenirken kızının onu çekiştirmesiyle birden kendine gelir. Lunaparkta olduğunu fark eder, poligonda atış yaparken tavşanı vurursa talihinin de düzeleceğini düşünür. Zinnure'nin gençlik yıllarını, heyecanlarını anlatan bu bölümde, Zinnure Rauf Bey'in oğlu için giyinip süslenirken Süleyman ve annesinin dikkatini çeker. Genç kızın aklı Rauf Bey'in denizci oğlundadır. Fakat Süleyman'ın yardım severliği ve sevimliliğine kayıtsız kalamaz ve evlenirler. Lunaparkta dolaşırken felsefe hocası Şinasi Bey'e rastlarlar. Felsefeden geçince mezun olup memur olduğu yıllar aklına gelir. Süleyman Hafız Yaşar'ı ve yorgancı dükkanını çok özlüyordur. Memurluk tercihinde mutsuzdu. Ne var ki Hafız Yaşar ona Hafızlık geçim yolu değil. Para ile Kur'an ı Kerim okunmaz demişti. Zinnure ile evlenmek için işe ihtiyacı vardı, memur olmayı tercih etmişti. Bu bölümde Süleyman'ın hocası Hafız Yaşar dan bahs edilir. Hafız Yaşar yorgancılık yaptığı dükkanını, şehirleşmeye, betonlaşmaya karşı bir başına verdiği mücadelesi ile korumuş adeta dükkanının ağaçları, çiçekleri yola karşı meydan okumuştur. Hafız Yaşar Bu böyledir. diyen topluma inat, bunun sonunun yada sonucunun daha önemli olduğunu idrak etmiş, gönlü güzel bir adamdır. Ağaçlarını, çiçeklerini bile Besmeleyle dokunan, her şeyin ilahi bir yansıma olduğunu düşünen birisidir. Süleyman'ın dayısı Rafet manifatura dükkanının içini tanzim ederken bir yandan da dükkanını büyütme hayalleri kuruyordur. Namazını eda etmek için camiye gittiğinde, aklı dünya işlerindedir. Namazını kılarken Allah'a yöneldiğinin farkında bile değildir. Süleyman'ın felsefe hocası olan Şinasi Bey, eşinden ayrı yaşıyordur. Bu arada meslektaşına platonik aşıktır, bir türlü söyleyemiyordur. Kendi sorunlarını çözemiyor, lunaparkta ne yaptığını bilmeden geziniyordur. Süleyman la aynı yerde yaşayan ve hiç evlenmemiş zabıt katibi Sabahat'in dünyaya bakışı ve toplum içindeki yeri anlatılır. Hikayenin son bölümünde ilk bölüm olan Bu böyledir ile bağlantı kurulur. Zinnure'nin çok istediği fırını çekilişte kazanmışlardır. Lakin çıkış yolunu ararken kazandıkları hediye onlara yük olmuştur. Lunaparktan çıkmak istemelerine rağmen çıkışı bulamıyorlar, herkesin gittiği yöne giderek çıkıştan biraz daha uzaklaşıyorlardır. Burada lunapark dünyayı tasvir ediyor. Dünyanın ışıltısı, renkli albenisi, içine gireni kendine çeken hatta çıkış kapısını unutturan bir yer olduğu anlatılır. Oyun alanıdır lunapark, içinde oyalanırken gerçek hayattan uzaklaşıp çıkışı ve evin yolunu unutmamak gerekir. Hep beni yazdın. Mağlupken ordu, yaslı dururken bütün vatan. Şu sırıtkan tavşanı kurşunlayıp yeni bir sayfa açayım. Benim Kronolojimi biliyor musun sen? Lunapark'ın neonları, florasanları geceyi gecelikten çıkarıyor. Işığın beyazın mor, mor kızılı, yer yer çilek kırmızısı karışıyor. Boşluğa doğru sandalyeler uçuyor. Yeşil-beyaz sandalyeler. Neredeyse uçan daireler.


Maden-İş'in Mess'e karşı yaptığı grevden yola çıkarak, bazı sendika yöneticilerinin iyi planlamadığı ve işçiden çok işverene yarar sağlayan grevleri konu edinmektedir. Aziz Nesin'in Büyük Grev adlı eserinde toplam 17 öykü bulunmaktadır. Kitaba ismini veren Büyük Grev adlı öykü, döneminde çok ses getirmiş bir eserdir. Bir fabrika sahibi, mal aşığı olarak ürettiği gibi üretir, halk malını tükettiği gibi tükettirir. Patron binlerce üretirken on binler, on binler üretirken yüzbinler, yüzbinler üretirken milyonlar, milyonlar üretirken on milyonlar üretebilir hale gelir. Sonunda, tüm ülkedeki her hanenin bu fabrikalardan gelen mallardan en az ikisine sahip olduğu bir zaman gelir. Patron, karına kar ekler. İşçileri sadece üretimde değil, dağıtım ve satışta da çalışır. Ülkenin her yerinde zincir mağazalar kurmaya başlar. Ancak, kimsenin ürünlerine ilgi göstermediği bir zaman gelir. Mallar depolarda istiflenir. Şimdi bu patron üretirse mallar satılmadığı için kaybeder, üretmezse karına kar ekleyemediği için zarara girer. Ticari olmayan mağazalarını açık bırakırsa kaybeder, kapatırsa küçüldüğü için yine zarara uğrar. Böylece patron bir derede mahsur kalır. Üstelik işçiler greve hazırlanmaya başlar. Patronun fakir ailelerden yurtdışında okumak için parlak öğrencileri vardır, bu yüzden kendilerini borca sokar. En iyi okullardan mezun olduktan sonra hala patronun fabrikalarında çalışırlar. Sosyologlar, ekonomistler, psikologlar... Birçok alanda uzmanlar var. Ancak bu uzmanlar bile patronun sorununa bir çözüm bulamazlar. Ülkenin en büyük patronu ama dünyada daha büyükleri vardır. Ne de olsa patron, dünya çapında iş yaptığı, çıkar ortaklığı olduğu, hatta onlardan borç aldığı patronlara durumu anlatır. Onlarda durumu daha iyi anlayabilmek adına bir ekibi incelemek için fabrikalarına iyi bir uzman gönderir. Yurtdışından gelen uzman, fabrikanın dosyalarını dikkatle inceler, ardından gülmeye, hatta kahkahalar atmaya başlar. Oradaki patronlar ve uzmanlar durumu anlayamaz. Yurtdışından gelen uzman, oradaki uzmanlara, Burada işçiler grev planlıyorlardı. Bundan daha iyi bir fırsat var mı? Biz sana bunları öğretmedik mi? diye kızar. Oradakiler durumu anlar. Kurtarılacak daha çok fabrika olduğu için yurt dışından gelen uzman ilk uçağa binerek gider. Öte yandan patron ve uzmanları. , işçilerin hazırladığı grevi kendi çıkarlarına çevirmek için planlar yapar. Patron bu grevi desteklemek için özel ajanlar bile yerleştirir. Bir gün grev başlar. Patron bu grevi kendi çıkarları için kullanmaktan çekinmez. Stoktaki malları azar azar serbest bırakır. Sonra fabrikaların çalışmadığını ve stokta yeterli mal olmadığını savunarak zam üstüne zam yapar. Böylece malını yüzde yüz satarak karına kar ekler. Stoktaki malları eritmeye başlar ve normalden daha fazla kar eder. Ayrıca bu süreçte işçilere ödeme yapmaz. Sendika işçilerin ücretlerini öder. Grev uzarsa, birlik ne kadar sıkışırsa o kadar sıkmaya başlar tam maaş değil yarım maaş, hatta daha sonra üçte bir maaş. Grev 8. ayına girdiğinde sendika taşınmazlarının bir kısmını satmak zorunda kalır. Böylece patron sendikayı zor duruma sokar. Bazı işçiler grevi bırakırken, diğerleri rakip sendikalarla işbirliği yapmaya başlar. Grev uzun bir aradan sonra dağılmaya başlar. Patron işçileri ve sendikayı suiistimal etse de her krizde böyle bir sendikaya ihtiyacı olacağını bildiği için bunların mahvolmasını istemez. İşçilere istedikleri zammın ancak üçte birini yapacağını söyler ve onları müzakere masasına çağırır. İşçiler gider ve patronun teklifini kabul eder. Böylece patron bu grevden büyük kazançlar elde eder. - Maden-İş'in Mess'e karşı yaptığı grevden yola çıkarak, bazı sendika yöneticilerinin iyi planlamadığı ve işçiden çok işverene yarar sağlayan grevleri eleştirmek için yazılmıştır. - Kitabın sonunda bu hikaye hakkında yaklaşık 80 sayfalık eleştiri yazıları ve Aziz Nesin'in bu eleştirilere verdiği cevaplar bulunmaktadır. Bütün yaşamımda kalem kavgasına ilk atılan, kavgayı çıkaran ben olmadım. Hiçbir kalem kavgasına da isteyerek girmedim, hep itilmişimdir. Bu kez de öyle oldu. Ama saldırılmışsam, ama üstüme üstüme gelinmişse, kavgadan kaçamam. Kalem kavgasında ille de yengin gelmeyi düşünmem. Yanılgım gösterilmişse teşekkür ederek özür dilemenin kavga etmekten daha büyük yiğitlik olduğunu bilirim.


Çağlayanlar, Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun dini ve milli değerleri yücelten öyküleri ile Alparslan Masalını bir araya getiren eserdir. Alparslan'ın Hikayesi ve Çağlayanlar kitabında yer alan hikayeler vatan ve millet duygularını anlatan yazılardır. Trablusgarp Savaşı'nı yazdığı Padişahım Menekşelerimi Al, Gülümü Ver, Anadolu halkını anlatan Üzüm öyküsü ve Altın Ordu başta olmak üzere on sekiz hikayenin anlatıldığı eserdir. Birkaç yakın arkadaşın evinde gerçekleşen müzik buluşmasında yaşananlar anlatılır. Batı kültürü, müziği, sanatı ve felsefesinden etkilenen bir doktorun kendi ülkesini ve kültürünü sevmediği, eleştirdiği ve bu nedenle kendi toplumundan kopuk olduğu incelenmektedir. Türklerin Orta Asya'dan dünyanın dört bir yanına dağılmaları anlatılmaktadır. Yazar bir temmuz günü Büyükada'da otururken uzaktan gelen sokak sancılarının sesleriyle hayallere dalar. Bu hikayeyle yazar Anadolu insanının uyanışına tanıklık eder. Turhan, Paris'te hukuk ve sosyoloji okumuş bir gençtir. Arzusu siyasetle uğraşmaktır. Milleti için, İslam için yaşamak ve çalışmak. Eserleriyle büyük bir itibar bırakmak ister. İslamlar, Türkler ve Tatarlar hakkında ne kadar kitap varsa okur. Türklerin ve Müslümanların geçmişteki güçlerinin ve bugünkü bağlılıklarının sebeplerini öğrenir. Bilgisini ve görgüsünü geliştirmek için tüm dünyayı dolaşır. İstanbul'a geldiğinde Türklük ve İslam adına bir kez daha hüsrana uğrar. Büyük bir kültürel yozlaşmayla karşılaşır. İslam'ı ve Türklüğü eski günlerine döndürmek için Türk Ocağı'na katılmaya başlar. Bir gün hava kararırken kendini Sultan Selim Camii'nin balkonunda bulur. Kendini korkuluğun üzerinden atıyor. Türk, Amerikalı, İtalyan ve Alman dört arkadaş, antika koleksiyonunu görmek için Macar Kont Geza'nın konağına giderler. Burada aile yadigarı antikaların yanında duvarda asılı bir Vato tablosu ve bir Gördes halısı ile karşılaşırlar. Anadolu'nun güzel ve saf Ayşe kızları bu halıları büyük bir güçlükle dokumaktadır. Kont, halıya olan hayranlığını dile getirerek, fakir kalsam bile Vato'nun eserlerini satacağımı ve bu halıyı asla satmayacağımı söyler. Yazar, İstanbul'un en iyi ailelerinden birinin oğlu, genç bir subay olan arkadaşı Tuğrul'un evini ziyarete gelir. Tuğrul, Elena adında bir kadınla birlikte yaşamaktadır. Bir gün kadın, Türklüğe ve Müslümanlara hakaretlerle dolu bir mektup bırakarak kaçar ve Tuğrul'un atalarından kalan turkuaz ve mercan işlemeli nevresimi alır. Bu ihanet iki genci şaşırtmaz. Çünkü Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliği altında yaşayan bütün milletler ona hep ihanet etmiştir. 1334 Yılı Kanun, Pangalü. Şilteler ve yataklar Harp Okulu'nun önündeki arabalara yüklenir. Yaralılar, hastalar hepsi bu okuldan alınır. Yaralı ve bitkin askerler duvarların dibine çömelmiş durumdadır. Öte yandan düşman askerleri gelip geçiyor. Bu görüntü tüm İstanbulluları perişan eder. İki üç asker, bu milletin şerefini kimseye göstermemek için sancakları şiltelerin arasına saklamaya çalışır. Boğaziçinin güzelliği ve ihtişamı anlatılır. Maviş sözcüğüyle kastedilen Boğaziçi'dir. Bir bahar günü İstanbul'udur, yazarla koltuk değnekli bir gencin hüzünlenmeleri hikaye edilir. Bir bayram günü yazar çocukluğunun bayramlarıyla şimdiki bayramlar karşılaştırır ve içini büyük bir hüzün kaplar. Fasih ve Beliğ Beyler, iki şair arkadaştır. Memleketin içine düştüğü kötü durum nedeniyle büyük bir keder içinde Sarayburnu'na doğru ilerlerler. Eşini kaybeden Yavuz Bey'in Izdırabı anlatılmaktadır. Çok güzel bir kadın olan Yıldız Hanım'la pulad zırhı içindeki Hilal Bey'in birbirlerine aşklarını itiraf edişleri dile getirilir. Türk milleti adına Tanrı'ya yakarış anlatılır. Pazar günü Budapeşte Darülfünunu Tabiyyat şubesinde okuyan Hüseyin Arif, Macaristan'ın dar sokaklarından birinin kasvetli, daracık evlerinden birinde gazete okur. Gazetede Çanakkale Savaşı'nın seyri ile ilgili pek çok haber yer almaktadır. İstanbul'un dört bir yanının Boğaziçi ile çevrili olduğu ve ülkenin çok zor durumda olduğu yazılır. Hüseyin Arif, ülkesinin düştüğü durumdan dolayı büyük bir üzüntü içindedir. Ülkenin mühimmat durumu çok yetersizdir. Ancak düşman askerlerine her taraftan yardım gelmektedir. Türk askerinin tüm imkanlarına karşın tek sandığı ve üssü vardır. İstanbul; camileri, masmavi denizi ve göğü, mezarlıkları ve surlarıyla. Ona göre İstanbul hamalları, Avrupa beylerinden daha asildir. Kaldığı Macar topraklarının sokaklarına nazaran İstanbul sokakları daha aydınlık, daha neşeli. İçinden bir çığlık kopuyor. Allah'a yalvarır, vatanımı düşmana ezdirmesin. Bu hüznün içinde memleketine ait olan her şeyin kokusunu alır. Sonra pencereyi açar. Ev sahibi dört gün önce bir sümbül vermiştir. Pencereyi açtığında sümbül kokusuyla irkilir. Sümbül saksısının üzerine düşer ve ağlamaya başlar. O sırada kapı çalınır. Mehmet Siyavuş'tur. Mehmet'e sümbülü iyice koklamasını söyler. Mehmet Siyavuş da şaşırır. Çünkü sümbül İstanbul gibi kokar. Mart ayında İstanbul'da Sokak satıcılarında 'bahar kokusu' olarak satılan sümbül kokusunu hatırlar. İkisi de Ah vatan!'. Vatanı kaybediyoruz.' Derler, ağlamaya başlarlar. İki genç bir şeyler yapmaları gerektiğine karar verirler. Hüseyin Arif arkadaşına; 'Yaşamak bir utançtır. Çanakkale cephesinde ölmeliyiz.' der. Birbirlerine sarılarak vatan için savaşmaya karar verirler. İki günde mallarını satmaya başlarlar. Pasaport işlemleri için gittiklerinde görevli onlara 'Öğrencilerin askerliği ertelendi' der. 'Gönüllü gidiyoruz' deyince. Cevap verirler. Samime Hanım koltukta gazete okur. Yanında Ayşecik var. Ayşecik, Samime Hanım'ın hizmetçisidir. Samime Hanım'ın kocası, Ayşecik'in babası ve nişanlısı, Trablusgarp cephesine gittiklerinden beri büyük evde birbirleriyle dost olmuşlardır. Ayşecik, akrabası Samime Hanım'ın kocası Tuğrul Bey'in babasından haber alması ümidiyle bu eve gelir. Ancak Tuğrul Bey kısa bir süre sonra cepheye gider. İkisi de cephede yakınları için her gün Allah'a dua ederken, evde yas havası eser. Samime Hanım, Ayşe ile kocası hakkında konuşur, Ayşe ise nişanlısından çekinir; bu şekilde cezbedilirler. Ayşe, Samime Hanım'a savaştan haber olup olmadığını sorar. Samime Hanım gazetedeki haberi okumaya başlar. Salı sabahı 13 düşman savaş gemisi Trablus'un doğusundaki Hamidiye Kalesi'ni yenmeye başlar. Kalede 11 asker ve bir astsubay bulunuyor. Askerlerden bir süre sonra 9'u, 2'si şehit olur. Ve henüz kırılmamış birkaç topla hayatta kalan Mehmed Çavuş adında bir kahraman, Dünyanın hiçbir savaşında duyulmamış, hiçbir ülke tarihinde görülmemiş bir inat ve metanetle, tek başına düşmana karşılık verir ve sonunda bronz toplarla birlikte o titreşen beden de başına düşen yüzlerce gülle altında paramparça olur. Böyle eşsiz askerleri olan millet, dünyanın en büyük milletidir. Gazetedeki haberi duyan Ayşe feryat edip ağlamaya başlar. Haberdeki Mehmet Çavuş babasıdır. Ayşe bayılır. Samime Hanım onu sakinleştirmeye çalışır. İkisi de abdest alıp Allah'a secde ederler. Dakikalarca ağlarlar ve Allah'a dua ederler. Samime Hanım Ayşe'ye nişanlısının yaşaması için yatıp Allah'a dua etmesini söyler. Ayşe rüyasında nişanlısı Tosun'u görür. Bir melek onu yanına alır. Nişanlısı Trablus'ta. Nişanlısıyla babası var. Babası nişanlısını al onun için savaşacağını söyler ve gider. Ayşe Tosun'a sarılır ağlamaya başlar. Torununun yanına otururlar. Tosun gidemem der. Burada düşman kurşunu askerlerimizin kalbini delerken. Bu sırada Tosun'un dört bir yanından inciler akmaktadır. Ayşe incileri toplayıp padişaha vererek nişanlısının hakkını ödeyeceğini düşünür ve sevinir. Tosun düğmeyi açınca, mücevherler dökülmeye başlar. Tosun ona: Benim bedelim dedi. Bu çöllerin tüm kumları. Ben bitirmeden Trablus bitmez. der. Padişaha bir demet çiçek getirmesini söyler. Ona söylediği son cümle şuydu: Kalbim diyor ki ben şehit olmazsam çiçekleri mutlaka padişaha vereceksin. Ayşe sabah bahçeden çiçek toplar. Padişaha giderek elinde çiçeklerle Dolmabahçe Sarayı'nın önünde duracak, padişah onu görünce Ayşe'yi yanına çağıracak. Padişaha: Menekşelerimi al, gülümü ver! diyecek Bu düşüncelerle evden çıkar. Yolda birkaç asker birliği görür. Aralarında Tosun'da var. Onu görünce gözleri kararıyor ve olduğu yere düşüyor. Gördüğü asker Tosun değildir. Elindeki menekşeler de çamura düşer. Tosun o an rüyasında Şehit olmazsam çiçekleri mutlaka padişaha vereceksin der. Ne dediğini hatırla Ağlayarak şehit olduğunu anlar. Bu kitabı sizi düşünerek, sizin için yazdım. Bela gecelerinde, yaşım sızarak, yüreğim sızlayarak yazdım. Ey Türk! Bu satırlarda geçmişin destanlarını, şimdinin ayrılık acılarını söylemek ve inlemek istedim. Bir keman gibi... Bu kemanı ana vatanın bağrından yonttum. Tellerini kalbinin damarlarından çıkardım. İstedim ki bu sazın uyumunu yalnız sen duyasın. Bu acıklı iniltiler yalnız sana dokunsun. Dünya tarihi, yurdu uğrunda senin kadar uğraşan, kanını döken bir ulus daha gösteremez. Senin kadar kimse kendi yurduna sahip olmayı hak etmemiştir. Bu yurt ya senindir ya da hiç kimsenin! Dünyanın her tarafındaki taşsız mezarları, ululuğunun görkemli yapılarıdır. Göğsünde tutuşan gönül, gönül değil, cephane oldu. Bu uğurda parçalandıkça kinin ve ilmin çoğaldı. Ey zeybek! Bu kitabın yapraklarını hançerinle yırt! Ve hançeri onun kalbinin üzerinde bırak! Bundan sonra silahının siperi bir kitap olsun. Bu satırları yazarken masalları süslemedim. Senin ruhun gibi yalın olmasını istedim. Ötesinde, berisinde, eğer varsa, göreceğin özentiler sana beğendirmek, gururunu okşamak içindir. Gurur! O, her Türk'ün yaradılışındadır. Biz, birbirimizi bundan tanırız, değil mi? Bu masallar ile arzu ettim ki senin firuze ruhuna tatlı bir renk, altın kalbine parlak bir cila vereyim. Görüyorum o renk siyah oldu, o cila donuk... Yas günlerinin alın yazısı.


Robert Jordan: Amerika'da İspanyolca öğretmeniyken İspanyol İç Savaşı'nın patlak vermesinden sonra bombardıman uçağı eğitimi almış, sarı saçlı, rüzgarlı ve güneşte yanmış yüzü, sofistike, bilgili ve yakışıklı bir İngiliz öğretmendir. Maria: Maria, romanın ana karakterlerinden biridir. Trende sabotaj sırasında Pilar ve Pablo tarafından kurtarılan ve daha sonra Robert Jordan'a aşık olan genç kız. Anselmo: Yeni görevinde ona rehberlik edecek ve onu çetelerle bağlantıda tutacak yaşlı bir adamdır. Pablo: Robert Jordan'a yardım eden çetenin lideridir. Hemingway, İspanya İç Savaşı sırasında dağlarda faşistlere karşı savaşan gerilla güçleri arasında yer alan Amerikalı İspanyol profesör Robert Jordan'ın gözünden savaşın anlamsızlığını sorguluyor. Robert Jordan, patlayıcılardaki uzmanlığı nedeniyle Segovia şehrine yapılan bir saldırıyı desteklemek için bir köprüyü havaya uçurmakla görevlendirilir. Romandaki tüm karakterler bu görevin ölümüne neden olacağını düşünerek ölüm nedenlerini sorgulanmaktadır. Amerikalı bir İspanyolca profesörü olan Robert Jordan, İspanya iç savaşının içinde yer alır. Savaşta köprüyü yıkmaları gerekir. Bunun için dağdaki gerillalardan destek alması gerekiyor. Asistanı Anselmo ile dağa çıkarlar. Çete Şefi, Pablo'dan yardım ister. Pablo'nun karısı Pirla istemese de Pablo yardım etmeyi kabul eder. Robert, Maria adında bir kadın savaşçı görür ve aniden Aşık olur. Keşif için gittikleri yere kadar sohbet ederek hayat hikayelerini dinler. Maria talihsizlik sonucu buraya düşmüştür. Rabert, Pirla'ya Maria'dan etkilendiğini söyler. Onunla evleneceğini bildirir. Bir yandan da savaş devam ediyor. Çeteler arasında da çatışmalar devam ediyor. Pablo, dinamiti sağlamaya söz vererek Robert'la savaşır. Pablo ve Robert çatışmaya başlar. Pablo çok kötü bir insandır ve herkese kötü davranır. Karısı bile ölmesini istiyor. Bu sürtüşmeler iyi bir alamet olmadığı gibi Pablo, başka bir çetenin üyelerini öldürür. Bir köprüyü havaya uçurmaları gerekir. Köprüde yaklaşan bir araba varken patlayıcılar ateşleniyor. Köprü parçaları Anselmo'yu öldürür. Robert'ı sakatlıyor. Hayatta kalanlar var. Robert devam edemiyor. Robert, Maria'nın kaçmasını ister. Yakalanmaktan korkar ama Robert Onu ikna eder ve gönderir. Kendini esir alınmaması için intihar eder. İç savaş sürerken çete hesaplaşmaları devam etmektedir. - 1943 yılı yapımı, yönetmenliğini ve yapımcılığını Sam Wood'un üstlendiği, Gary Cooper ve Ingrid Bergman'ın başrolde olduğu bir filmi uyarlanmıştır. - Amerikalı metal grubu Metallica'nın en önemli parçalarından For Whom The Bell Tolls, kitapla aynı isimdedir ve kitabın bir bölümü üzerine yazılmıştır. - Donnie Darko filminin müzikleri de bu kitaba atıflar içermektedir. Ormanda, çamların iğne yapraklarıyla kaplanmış kahverengi toprağa yüzükoyun uzanmış; çenesini, kavuşturduğu kollarına dayamıştı. Çam ağaçlarının tepelerinde, yükseklerde bir yel estirip duruyordu. Uzandığı yerden hafif bir eğimle inen dağın yamacı, aşağılarda alabildiğine dikleşiyordu. Geçit boyunca dolana dolana giden yolun yağlı karasını bile görebiliyordu yattığı yerden. Yolun kıyısında bir ırmak vardı; geçidin aşağısında, akarsuyun yanı başındaki hızarı; büğetten, yaz güneşi altında dökülen apak suları da görebiliyordu.


Charlie Bucket: Hikayenin ana karakteri ve hikayede en son altın bileti o kazanan kişidir. Augustus Gloop: Hikayede Çikolata Nehri'ne düşerek elenen, açgözlü bir çocuktur. Veruca Salt: İstediği şeyi elde etmeyi seven bir kız. Ceviz Odasındaki cevizleri ayıklayan sincaplar tarafından bir çürük ceviz olarak tespit edilir ve çöplerin atıldığı fırına atılır. Böylece Veruca'da elenmiş olur. Violet Beauregarde: Durmadan sakız çiğneyen kız. Ağzındaki sakızı üç yıl boyunca çiğnediği için ödül almıştır. Wonka'nın domates çorbalı, kızartma sığır etli ve yabanmersini turtalı sakızını yiyerek büyümüş, şişmiş ve böylece elenmiştir. Mike Teavee: Her zaman televizyon izlemek isteyen çocuktur. Tele-Çikolata Odasındaki televizyonda milyonlarca parçalara ayrılarak çok küçük olur ve böylece elenir. Umpa Lumpalar: Fabrikada çalışan küçük insanlardır. Yaklaşık kırk dört santimetredirler. Wonka onlara fabrikada çalışmaları karşılığında kakao çekirdekleri verir. Onlar Loompaland ülkesinin Loompa bölgesinden gelmektedir. Loompa Pasifik Okyanusu'nda küçük bir adadır. Her çocuk yarışmadan elendiğinde Umpa Lumpalar elenen çocuk hakkında şarkılar söylerler. Onlar Wonka'nın en çok güvendiği insanlardır. Bay Slugworth: Wonka'nın rakiplerinden biri olan çikolata üreticisidir. Willy Wonka & the Chocolate Factory filminde Slugworth çocuk sadakati test edilmiş Wonka'nın işçilerinden biri olarak gösterilir. Prens Pondicherry: Kitapta adı geçen prenstir. Wonka, Prens için bir çikolata sarayı yaptırmıştır ancak güneş nedeniyle bu saray erimiştir. Charlie Bucket annesi, babası, iki büyükannesi ve iki büyükbabasıyla büyük bir şehrin sonundaki küçük bir ahşap kulübede yaşar. Charlie çikolatayı sever ama onu alacak parası yoktur. Biriktirilen parayla yılda bir kez evlerine küçük bir çikolata girer. Bu büyük şehirde Charlie'nin evinden bile görülebilen devasa bir çikolata fabrikası vardır. Dünyanın en ünlü çikolatalarını üretiyor. Bir gün fabrikanın sahibi Bay Willy Wonka, imparatorluğunu devredeceği bir varisi seçmek için bir yarışma düzenlediğini duyurur. Charlie, ailesi ve dört büyükleriyle birlikte küçük bir ahşap kulübede yoksulluk içinde yaşayan bir çocuktur. Bir şey Charlie'yi incitiyordu. Çikolata fabrikasını evinden görebilmek ona acı veriyor. Bu fabrikanın sahibi Bay Willy Wonka'ydır. Charlie, büyükanne ve büyükbabasının kaldığı odayı ziyaret etmeden ve yaşlıların anlattığı hikayeleri dinlemeden uyumaz. Başka bir akşam Charlie'ye Bay Willy Wonka'nın mükemmel, lezzetli, farklı çikolatalarının hikayesini anlattılar. Willy Wonka bir gün bir yarışma düzenleyeceğini duyurur. Çikolataların içine gizlenmiş beş altın bileti bulan beş çocuk çikolata fabrikasını ziyaret eder. Charlie'nin yerde bulduğu parayla aldığı çikolatadan altın bir bilet çıkar. Ve günü geldiğinde diğer çocuklarla birlikte fabrikaya giderler. Gloop, fabrikayı ziyaret ederken çikolata yemeye çalışırken nehre düşerek boruların arasında gözden kaybolur. Violet isimli çocuk, tadı yemek gibi olan sakızı izinsiz alır, çiğner ve şişmeye başlar. Veruca isimli çocuk ise sincaplardan birini almaya çalışırken, sincap ceviz çöpünü çöp deliğine atar. Diğer çocuk Mike ise televizyonun gönderdiği çikolata yerine, dünyada televizyonla gönderilen ilk kişi olmak ister ama küçücük ekrandan alınırlar. Sadece Charlie kalır. Diğer çocuklar evlerine döner. Fabrika sahibi, fabrikayı Charlie'ye vermek istediğini söyler. Çünkü onun bir ailesi yoktur. Aslında altın bilet yarışmasının amacı budur. Fabrikayı Charlie'ye verdi. Charlie ise ailesiyle birlikte fabrikaya taşınmış ve burada yaşamaya başlamıştır. - 1972: New England Round Table of Children's Librarians Award - 1973: Surrey School Award - 2000: Millennium Children's Book Award - 2000: Blue Peter Book Award - Charlie'nin Çikolata Fabrikası kitabında Charlie'nin dedelerinin ve ninelerinin 90 üzerinde bir yaşta olduğu yazar. Ancak Charlie'nin Büyük Cam Asansörü adlı kitapta George ve Josephine 80, Georgina'nın ise 78 yaşında olduğu yazmaktadır. - Charlie'nin Çikolata Fabrikası kitabında Charlie İngiltere'de karda elli peni bulur. Ancak Charlie'nin Büyük Cam Asansörü adlı kitapta Büyük Cam Asansörü'nde Josephine aşağıya baktığında Kuzey Amerika kıtasını görüyor. - Kitabın ilk baskılarında, Umpa Lumpalar Afrika'da yaşayan pigmeler olarak anlatılmıştır. Bu olay tartışma ve eleştiri neden oldu ve değiştirildi. Kitabın daha sonraki baskılarında, onların beyaz deri ve altın saça sahip olduğu yazmaktadır. (1971 yılı filminde turuncu deriye sahip oldukları geçmektedir). Charlie; annesi, babası, iki ninesi ve iki dedesiyle, büyük bir kentin bitiminde, küçük bir tahta barakada yaşamaktadır. Yoksuldurlar. Charlie çikolataya bayılır, ama alacak parası yoktur. Biriktirilen parayla, yılda bir kez, küçük bir çikolata girer evlerine. Bu büyük kentte,


Olaylar Halide Edip Adıvar'ın yaşadığı dönemde yani Kurtuluş Savaşı yıllarında geçmektedir. Bunlar Halide Edip'in ağzından sanki karşı taraftaki insanlarla konuşuyormuş gibi anlatılır. Yiğit Türk milletinin bazı şahsiyetlerinin, bir kısmı yaşadığı, bir kısmı da bir kahramanlık örneği olarak hiç gün yüzüne çıkmamış bir dizi hikayesidir. Fil: Bilindiği gibi fil, ormanda yaşayan en büyük ve en güçlü hayvan olarak kabul edilir, belli bir yetkisi vardır. Tıpkı Amerika'nın dünyaya dayattığı büyüklük ve güç gibi. Bütün hayvanlar onun söylediklerinden etkilenir ve dünyadaki diğer ülkeler gibi kaçınılmaz olarak bu yönde hareket ederler. Çakal: Hayvanlar aleminde sinsi olarak bilinen çakal, bu hikayede İngiltere rolünde karşımıza çıkmıştır. Ülkemizde yıllardır misyonerlik ve propaganda çalışmalarını sürdürdüğü gibi, çakaldaki hayvanları da kışkırtarak kurtlara karşı kışkırtmaktadır. Kurt: Ormanda devam eden yaşamda her hayvanın kabusu olarak bilinen kurt, yiğitliği, gaddarlığı ve ecdadına verdiği değer açısından Türklere benzetilmiştir. Dağa Çıkan Kurt adlı hikaye bir peri masalı gibi ama Türk milletinin Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşadığı olaylardan bahsedercesine anlatılıyor. Bir gün bütün hayvanlar, büyük bir öfke ve homurtularla Ormanda toplanır. Aslanların kükremeleri, kaplanların her an bir şeye atlayacakmış gibi parıldayan gözleri, ayıların iniltileri, çakalların ulumaları ortalığı doldururken, kurtlar inlerinden dışarı fırlar ve büyük bir kavga kopar. Asırlık kartallar, pençeleri ve gagalarıyla kara ormanda parçaladıkları kuşlardan kan ve kanat parçaları yağdırırlar. Isıran, yırtan, yırtan, kemiren, pençeleyen hayvanlar, her şeyi kan ve hayvan parçalarından oluşan nehirlere dönüştürür. Ne sağlam bir yuva ne de durgun bir yay vardır. Uzun bir süre sonra hayvanlar tekrar nehir kenarında toplanır. Bazıları yaralı, acılarını birbirlerinden uzaklaştırmak istercesine homurdanıyorlar. Ormandaki düzen, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'nın geri kalanı gibi tamamen bozuldu. En büyük hayvan olan fil, Amerika'nın savaştan sonra yaptığı gibi hayvanlar aleminde tek tek savaş, hile, avlanma olmayacağını anlatıyor. Küçük hayvanlar, büyükler tarafından ne gasp edilecek ne de beslenmeyecek. Fil o kadar etkileyici ve güçlü bir sesle bağırır ki tüm hayvanlar bundan etkilenir. Kaplanlar ve yılanlar artık ceylanlara bakmıyor, ot yiyiciler pembe rüyalarda meditasyon yapıyor. Her büyük hayvanın arkasında küçük bir hayvan gizlenir. Atmosfer savaş sonrası sessizliğe bürünür. Son olarak, İngilizlerin Avrupa ülkelerini bize karşı kışkırttığı gibi, çalıların arkasında duran köpekler birdenbire yeri yükseltiyor. Bu uysallık ve sessizliğin, tek bir tür hayvanın yem ve av olarak kurban edilmesiyle sağlanabileceğini düşünürler. Sonunda, gözlerinin önünde ormana bir korku gölgesi gibi musallat olan bir rüya belirir ve haykırırlar. 1914 yılında tüm Avrupa ülkeleri bir araya gelerek, yüzyıllardır baş edemeyecekleri, kendileri için hep korku içinde kalan, savaşta yıkayamadıkları, ancak sofrada ancak yıkmayı başardıkları Türk milletini kendilerine bir güç olarak seçtiler. Bu olayın ormandaki hayvanların yararına olması kurtları çaresiz ve yalnız bırakır. Bunun üzerine bizi ve torunlarımızı ömür boyu kurtlara, yani Türklere mahkum ediyorlar. Karar aşamasında kurtların inleri ezilir, kurt yavruları çalınır, dişiler parçalanır ve erkek kurtlar avlanır. Köstebekler eti yağmalıyor ve bağırarak inleri yere yıkıyor. Herkes tuzaklarla, çivilerle, pençelerle kısacası her şeyle kurt ırkına saldırır. Bu eşi benzeri görülmemiş yenilgi ve yıkım karşısında yaralanan ve ne yazık ki inlerinden, ormanlarından, av ve tuzak yerlerinden çıkarılan kurtlar, soylarının intikamını almak için dağlara çıkarlar. Tıpkı Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra olduğu gibi, tüm Müttefikler savaştan sonra Türk milletinin topraklarına saldırdı. Ülkelerin birer birer ele geçirdiği topraklar yağmalanıyor, yakılıyor, yok ediliyor, Türk erkekleri tek tek öldürülüyor, çocuklar kaçırılıyor, kadınlarımız kötü davranışlara maruz kalıyor. İşgal edilmiş topraklarımızda yapacak bir şeyi kalmayan milletimiz, yeniden birleşip vatanı ele geçirmek için Kuvayi Milliye adı altında dağlarda toplanır. Türk milletine eski refah ve barış yıllarını getirinceye kadar oradan çıkmamaya yemin ederler. Ondan sonra dağlardan, gözlerden sarı ay ve sarı ateş, kara servi duvarının arkasından, boş ufuklardan korkunç bir uluma tüm ormanda kurtların ulumasıyla yayılır, bir anda her yere korku yayar. . Bu Türk'ün sesidir. Dağa Çıkan Kurt, Milli Mücadele'de sahne arkasında kalan kahramanların kitabı. Bir yandan işgal ordusuyla, bir yandan da açlıkla, hastalıkla savaşan Anadolu halkının ve Kuva-yı Milliye birliklerinin serüvenleri, bu hikayelerde Halide Edib'in cephe gerisi tanıklığıyla sunuluyor. Kaleme aldığı her metinle yeniden tartışılan Halide Edib'in bütün eserleri, gözden geçirilmiş baskılarıyla Can Yayınları'nda.


ve üç erkek . 1348 yılında Avrupa'da büyük bir veba salgını meydana gelir. Salgın sırasında tanık olduğu olaylardan etkilenen Boccaccio, 1348'de başlayıp 1351'de bitirdiği Decameron'da salgın günlerinin Floransa'sını konu edinmiştir. 10 gün boyunca anlatılan 100 hikayeden oluşuyor. Günde 10 hikaye anlatılıyor. Her gün bir kral veya kraliçe tarafından yönetilir. Bunlar veba salgınından kaçmak için toplanmış yedi genç kadından oluşur. Yaşamak, gülmek, eğlenmek ve aklın sınırlarını aşmayan zevkleri tatmak için önce Fiesole civarındaki bir evde, sonra bir şatoda kalırlar. Cuma ve Cumartesi hariç her gün; öğleden sonra bir hikaye anlatır. Hikayenin konusu, o gün kral veya kraliçe olan kişi tarafından belirlenir. Birinci ve dokuzuncu günlerde herkes istediği hikayeyi anlatır. Böylece yüz hikaye anlatılır. Mutluluk, kadın-erkek ilişkileri, gönül yaraları, uygun cevaplar ve ilgi peşinde koşan din adamları hikayelerin ana temalarıdır. - Yunan filolojisine olan düşkünlüğü ile tanınan Boccaccio, eserine verdiği Decameron adını da bu dilden almıştır: Yunanca deka ve hemera sözcüklerinin birleştirilmesiyle oluşan Decameron. gün), on günlük bir olay anlamına gelir. . 100 hikayeden oluşan eserde günde 10 hikaye anlatılıyor ve hikayeler 10 günde bitiyor. - Boccaccio'nun Decameron'unu daha önce de bazı Türkçe çevrileri yapılmış olmakla birlikte, ilk kez Rekin Teksoy tarafından eksiksiz olarak Türkçeye çevrilmiştir. - Daha önce de İtalyanca'dan önemli çeviriler yapan Teksoy, bu çevirisi nedeniyle İtalya Cumhurbaşkanınca Kültür Şövalyesi unvanıyla ödüllendirilmişti. - İtalyan yönetmen Pier Paolo Pasolini, Boccaccio'nun Decameron'unu 1971 yılında İl Decameron adıyla sinemaya uyarlamıştı. Boccaccio'nun orijinal 100 öyküsünden 9'unu filmine aktaran Pasolini, kendisine de filmde bir rol vermişti. 1348 yazında Avrupa'yı toplu ölümlerle sarsan veba salgınından kaçmaya çalışan yedi genç kadın ve üç genç erkekten oluşan bir grup, şehri terk edip Floransa'nın kırsalına sığınmak için yola çıkar. Birbirlerini eğlendirmek ve yolculuğa devam edebilmek için on gün boyunca her biri aşk hikayelerinden kahramanlık maceralarına uzanan onar öykü anlatacaktır. Toplamda anlatılan bu yüz öykü, ortaçağın karmaşık ve zengin gündelik hayatını ortaya koyan bir derleme görevi görür. Decameron, Princeton Üniversitesinden Leonard Barkan'ın da dediği gibi tüm zamanların en iyi öykü antolojisidir. Dünya edebiyatının ilk hikayecisi ve İtalyan edebiyatında düzyazının babası olarak kabul edilen Boccaccio'nun başyapıtı Decameron güçlü bir düzyazı.


Türk edebiyatının ilk ürünlerinden biri olan Dede Korkut Hikayeleri, Türk boylarının Kafkaslar ve Azerbaycan bölgelerindeki iskanlarını, yurt kurma çabalarını ve akınlarını konu alır. Oğuz boylarının çeşitli kahramanlık hikayeleri, akıncıların örf ve adetleri anlatılır. Karatağ'da oturan ve çocuğu olmayan Dirse Han'ın bir oğlu olur ve Bayındır Han'ın boğasını öldürüp bey olduğu için Dede Korkut tarafından Boğaç Han lakabıyla anılır. Oğlunu oklar. Annesinin sütü ve kır çiçekleri çocuğun yarasını iyileştirir. Oğlan, kırk yiğit tarafından kaçırılan babasını kurtarır. Dirse Han, oğluna tahtı verir. Salur Kazan'ın uyarısına rağmen oğlu Uruz Han, Oğuz beyleri ile avlanırken üç yüz yiğit ve Uruz'u bırakmasına rağmen düşman evine gelir. Karısını, gelinini ve oğlunu esir alır. Gördüğü rüyanın ardından avdan dönen Salur Kazan, düşman eline geçer. On bin koyununu düşmana vermeyen çoban onunla birlikte gelir. Bayındır Han, bütün beylerin oğulları ile Oğuzları topladığı toplantıya gelince Büre Bey üzülür. Oğuz beyleri doğacak çocuğa Büre Bey'e bir erkek, Bican Bey'e bir kız vermesini isterler. Bamsı Beyrek adını alır. Banı Çiçek ile evleneceği gece kafirler düğünü basıp Bamsi'yi esir alırlar. Banı Çiçek'in kardeşi Deli Karçar'a Yalancı'nın oğlu Yaltacık'ın kanlı gömleğini getirip, Bamsi öldü der. Bani Çiçek böyle söylenerek Yaltacık'a verilir. Esir tutulduğu kaleden düğün gecesi kızının yardımıyla kaçan Bamsi, Bani Çiçek'e yaşadığını haber verir. Ardından nikah kıyılır. Kazan Bey, oğlunun henüz kan dökmemiş, kafasını kesmemiş ve bir isim vermemiş olmasına üzüldüğünü belirtir. Oğlu da babasından ona savaşmayı ve kan dökmeyi öğretmesini ister. Kazan Han daha sonra oğlunu ava çıkarırken düşman gelir ve Kazan Han savaşmaya başlar. Çocuk babasına izlemesini söylemesine rağmen babası fark etmeden kavga eder. Babası oğlunu bulamayınca evde de göremeyince düşmanın savaştığı yere gelir. Oğlunun kılıcını görünce esir düştüğünü anlar. Düşmanla tek başına savaşa çıkan Kazan Bey yenilir. Oğuzlar vatanlarına dönerler. Duha Koca'nın oğlu Deli Dumrul, kurumuş bir derenin üzerine köprü yaparak geçen ve geçmeyenlerden bozuk para alır. Bunun sebebini yiğitliğinin yayılması olarak açıklar. Köprüde biri öldükten sonra Deli Dumrul, bu yiğidin canını alan Azrail'in gelip onunla savaşmasını ister. Bu isyan üzerine Allah Azrail'i Deli Dumrul'un canını alması için gönderir. Deli Dumrul, Azrail'i yakalayamaz ve Allah'ın birliğine inanır. Can getirmesi şartıyla canı bağışlanır. Hem annesi hem de babası ölmeyi kabul etmez. Artık öleceğine inanan Deli Dumrul, karısıyla vedalaşmaya gider. Karısı ondan kendisi için canını vermesini istediğinde Allah'a Ya canımızı al ya da ikimizi de yaşat der. Allah ikisine de 140 yıl ömür verir. Annesinin ve babasının canını alır. Kanlı Koca adlı Oğuz askeri, kahraman oğlu Kan Turalı'ya onu evlendirmek istediğini söyler. Ancak oğlan aradığı kadar cesur bir kahraman kız bulamaz. Babası arar ve Trabzon'un oğlunun kızının tam da oğlunun istediği gibi olduğuna ikna olur. Kan Turali, bir boğa ve bir deveyi öldürmesi şartıyla verilecek kızı bu şartları yerine getirerek alır. Evlendikleri gece kafirlerin saldırısına uğrarlar ve kavga ederler. Savaş devam ederken Selcen Hatun kocasını arar ve bulamaz. Nerede bulursa yardım eder. Selcen Hatun'un düşmanı yenmekle gurur duyacağını düşünen Kan Turalı, Selcen'i öldürmeye karar verir. Ok atarlar, Ancak Selcen okunun ucundaki demiri çıkarır. Selcen'i bu şekilde deneyen Kan Turalı ve Selcen memleketlerine dönerler. Bir gün Bayındır Han, İç Oğuz reislerini sohbete davet ettiğinde, Kazılık Koca adında bir beyefendi Bayındır Han'dan kendisine akın etmesini ister. İzin alınır, Kazılık Koca yardımsever büyüklerle birlikte Karadeniz kıyısındaki bir kaleye gider. Kalenin Tekürü, Kazılık Koca'yı beraat ettirir ve esir alır. 16 yıldır tutsak olan Kazılık Koca'nın 16 yaşındaki oğlu Bayındır Han'a giderek babasını kurtarmak için gideceğini söyler. Yanında 24 sancaktar alır. Yola çıkmadan önce gördüğü rüyada Dede Korkut'tan nasihat alan Yiğinek, Allah'a sığınıp dua ederek tokadı yener. Babasını kurtarır. Basat, Oğuzların göçü sırasında bir aslan tarafından yere serilmiş Uruz Bey'in oğludur. Oğuzların yaylaya göçü sırasında Uruz'un çobanı bir peri kızıyla çiftleşir. Peri kızı Tepegöz'ü Oğuz'un içine salarak bundan acısını çıkarır. Tepegöz çocukların kulaklarını burunlarını yiyor; insanları yer ve öldürür. Basat'ın kardeşi Kıyan Selçuk da Tepegöz yüzünden hayatını kaybeder. Basat, kardeşi uğruna Tepegöz ile gider ve savaşır. Önce gözü yok eder sonra da öldürür. Bayındır Han, Gürcistan'dan haraç olarak bir kılıç, bir sopa ve bir at geldiğini görünce sinirlenir. Yiğitlere ve kabilelere veremeyeceğini söyler. Dede Korkut, bu üç haracın yiğit bir adama verilmesini öğütler. Begil Yiğit onları kabul eder. Haraçları alan Begil Yiğit, Gürcistan sınırına yerleşir. Oğuz'a geldiğinde Kazan Bey'in Begil Yiğit'te avcılıkta mahir olduğunu; ama bu becerinin ata bağlı olduğunu söyleyince küser. Oğuzlara isyanı nedeniyle sadece karısı onu geri döndürür ve ava çıkmasını söyler. Av sırasında sağ uyluğunu kıran Begil bir süre saklar. Tekür, yaptığı açıklama üzerine bunu duyar ve Oğuz'un üzerine yürür. Begil'in oğlu Emren direnir. Allah ona kırk adam gücü verir ki kafirler mağlup olur. Uşun Koca adında bir adamın Eğrek ve Seğrek adında iki oğlu vardır. Eğrek bir gün beyleri ayaklar altına alır ve Kazan Bey'in karşısına çıkar ve oturur. Ters Uzamış isimli bir beyefendi ona kafasını kesmediğini, kan dökmediğini, açları doyurmadığını, burada ne işi olduğunu sorar. Eğrek, kafa kesmenin ve kan dökmenin bir hüner olduğunu öğrenince Kazan Han'a baskın yapması için yalvarır. Kazan Han aynı fikirde; üç şamandıra gönderir. Bu baskın sırasında yakalanır. Kardeşi Seğrek onu kurtarmaya gider. Eğrek kardeşini tanımadığı için kafirler tuzak kurmak isterler. Seğrek'in deli olduğunu, yoldan geçenlerin ekmeğine uzandığını, üzerine basarsa bırakacaklarını söylerler. Eğrek gittiğinde bu kişinin kardeşi olduğunu öğrenir. Kafirleri yenerler. Anavatanlarına dönerler. Tarabuzan Tekürü Salur kazana bir şahin gönderir. Salur Kazan, şahinin ava çıkacağını haber verir. Av sırasında şahin, Taman Kalesi'ne iner. Şahinin peşine düştüğünde Salur Kazan'ın uykusu gelir ve 7 gün uyur. Taman, Salur Kazan'ın Oğuz reisi olduğunu öğrenince onu esir alır. Kocasının isteği üzerine Taman'ın tutulduğu kuyudan çıkarılan Salur Kazan'dan kafirleri övmesi isteniyor ama o onları övmez. Bir erkek kardeşi ve bir oğlu olduğu için öldürülemez. Oğlu Uruz, Salur Kazan'ı kurtarmaya gelir. Kazan ve oğlu savaştırılır ve Uruz babasını yaralar. Bu sırada Kazan Bey, Uruz'a babası olduğunu açıklar. Uruz babasının elini öper ve memleketlerine dönerler. Bazı rivayetler İshak Peygamberin soyundan olduğunu söyler. 9. ila 11. yüzyıllarda Türkistan'ın Aral Gölü bölgesinde Sir-Derya nehrinin Aral Gölüne döküldüğü yerde doğduğu, Ürgeç Dede adında bir oğlu olduğu ve bu bölgelerde hüküm süren Türk hakanlarına danışmanlık yaptığı destanlarından anlaşılmaktadır. 570-632 yılları yaşadığı da rivayet edilir. Oğuzname'de 295 yıl yaşadığı anlatılmaktadır. Kıpçakların Oğuz Türkleriyle yaptığı mücadeleler Dede Korkut Hikayeleri'nin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Türk ve dünya edebiyatının şaheserleri arasına giren ve çeşitli tarihi filmlere de konu olan Dede Korkut Hikayeleri, insanı ve yaşadığı dünyayı tüm özellikleriyle ele almıştır.


Şebnem: Sekiz yaşında Bursa'nın bir köyünde ailesi ile yaşayan Şebnem, büyünce ne olacağına karar vermeye çalışırken dedesinin yanında bakkal çıraklığı yapmaya başlar. Yazarın kendi anılarından esinlenerek yazdığı Dedemin Bakkalı, yetişkinlere kendilerini çocukların gözünden görme fırsatı verirken, küçüklere ticaret, yenilikçi düşünce, büyüklerin dünyası ve insan ilişkilerinin incelikleri hakkında ipuçlarını konu edinmiştir. Şebnem, Bursa'nın bir köyünde ailesiyle birlikte yaşayan sekiz yaşında bir çocuktur. Büyüdüğünde ne olmak istediğine karar vermeye çalışıyordu. Listenin başında dedesi gibi bir bakkal olmak vardı. Bu kariyer hedefi nedeniyle okul bitince dedesinin yanında çırak olarak çalışmaya başlar. Bakkalı süpürüp, bitmiş rafları yenileriyle düzenler, limon kolonyasını doldurur, şekeri tartar... Elbette sadece bir çırak değildi. Ayrıca bakkaldaki satışları artırmak için yeni icatlar yapmaya karar vermişti. Örneğin bir gün müşteri içecek kabul etmeyince birkaç şişeyi birbirine karıştırmış ve vişneli sodayı bulmuş. Ancak kapağı açık olduğu için kimse bu lezzetli içeceği tercih etmezdi. Düğünlerde satışları yüksek olan açık tohumları tek tek kağıtlara koyamayacak kadar tembel olduğu için önceden hazırlamış ama müşteriler hazır olduğu için tercih etmemiştir. Dedesi bu duruma kızardı. Diğer dedesi ise kahvecilik yapıyordu. Ara sıra onunla çalışıyordu ama Şebnem yine bakkala gidiyordu. Bakkal müşterileri sürekli ondan şikayet etse de o yine de orada çalışmak için elinden geleni yapmaya çalışırdı. Bakkaldaki abur cuburları yemeyi severdi ama abur cuburları atmış olsaydı dedesi yakalanmazdı ve her zaman yaptığı gibi bir daha azarlanmayacaktı. Aslında yaptığı her şey saf yüreğindendi. Örneğin, telefon kulübesinde asker erkek arkadaşıyla konuşan bir kıza jetonları yarı fiyatına verirdi. Köyde kalır, fakirlere peynir ve zeytin verir, bütün bunları köyün zengin amcasının hesabına yazardı. Hasta teyzelere bile ilaç verirdi. O da bu ilaçlar yüzünden başı belaya girdi. Bir gün teyzeleri ilaç vermiş, köy doktoru ve dedesi onu güzelce azarlamış. Doktor kenara çekip konuştu ve Oku, doktor ol, reçete yaz dedi. Ama Şebnem'in aklında yazar olmak vardı. Aslında yaptığı her şey tamamen iyi kalbindendi. Örneğin telefon kulübesinde asker sevgilisi ile konuşan bir kıza jetonları yarı fiyatına verirdi. Köyde fakir kişilere kalıp kalıp peynir ve zeytin verip tüm bunları da köyün zengin amcasının hesabına yazardı. Hasta olan teyzelere ilaç bile verirdi. Bu ilaçlar yüzünden de başı derde girmişti. Bir gün ilaçları verdi teyzeler, köyün doktoru ve dedesi onu bir güzel azarlar. Doktor da kenara çekip konuştu ve oku doktor ol reçete yaz dedi. Fakat Şebnem'in aklında hep yazar olmak vardı. Ticaret hayatında tam gaz koştu ama her seferinde yetişkinlerin dünyasına tosladı. Yetişkinler yüzünden başına gelmeyen kalmadı... Ve tüm deneyimleriyle, senin için harika bir rehber hazırladı. Çocukların Yetişkinlerle İletişimde Dikkat Etmesi Gereken Hassas Konular, bu kitapta. Şermin Yaşar'ın kendi hatıralarından ilhamla kaleme aldığı Dedemin Bakkalı, büyüklere çocukların gözünden kendilerini görme imkanı verirken; küçüklere ticaretin, yenilikçi düşünmenin, büyüklerin dünyasının ve insan ilişkilerine dair inceliklerin ipuçlarını veriyor. Epey güldürüyor, biraz hüzünlendiriyor, uzun uzun düşündürüyor.


Anlatıcı: Çok gezmiş, görmüş, geçirmiş, tecrübeli bir karakterdir. Ayrıca Çingenelerin başındaki kişidir. Atmaca: Çok iyi klarnet çalan Kafilenin en iyi müzisyenlerindendir. Cesur, yakışıklı bir gençtir. Kızlar tarafından sevilen ancak hiç kimseye yüz vermemiştir. Değirmencinin Kızı: Köyün en güzel kızıdır. Dolgun dudaklı, uzun saçlı, soluk yüzlü bir kızdır. Küçük yaşta bir kolunu değirmenin çarkına kaptırması nedeniyle bir kolu yoktur. Kitabın ismi aynı ada sahip öyküden gelmektedir. 3 kısımdan oluşan kitapta toplamda 16 adet öykü bulunmaktadır. Yazarın 1927 ile 1934 yılları arasındaki hikayelerini içerir. Ayrıca kitap ön sözünde Sabahattin Ali'nin kendisine yönelik eleştirel düşünceleri yer alır. Kitaba adını veren Değirmen adlı hikayede bir çingenenin aşkını ve aşkı için neler yapabileceğini anlatıyor. Yaz gelince çingeneler gruplar halinde köy köy dolaşıp kalacakları ve çadırlarını kuracakları bir yer ararlar. Burada, Atmaca'nın grubu böyle bir yer ararken, uzakta bir değirmen görüp oraya giderler ve hikaye başlar. Yaz gelince çingeneler gruplar halinde köy köy dolaşıp kalacakları ve çadırlarını kuracakları bir yer ararlar. Burada, Atmaca'nın grubu böyle bir yer ararken, uzakta bir değirmen görürler. Çevredeki köylülere bakılırsa yoğun bir değirmen. Değirmene yaklaşırlar ve kancalarını oynamaya başlarlar. Bunu duyan köylüler kapıda toplanmaya başlarlar. Değirmenci en son görünür. Çingenelere biraz malzeme vererek ve güler yüzle kabullerini gösterirler. Çingeneler hemen çadırlarını kurmaya başlarlar. Çingeneler çevrelerinde çok ilgi görüyor. Ağaç yapraklarından yaptıkları sepetleri rahatlıkla satarlar ve düğünlere karşı köylerden Çingenler davet edilir. Bu çingeneler arasında bir de çingeneler gibi Atmaca adında bir genç vardır. Yakışıklı yüzü ve heybetli vücuduyla tüm kızların ilgisini çekse de ne çingene kızları ne de gezdiği yerlerdeki kızlar Atmaca'nın ilgisini çekemez. Ancak Atmaca'nın sevgilisi olup olmadığı ya da hiç kimseyi sevemediği için klarnetini dinleyicilerin titremesine ve gözyaşlarına engel olamayacak şekilde üflediği bilinmemektedir. Değirmen'in önünde bir ağaca yaslanan ve her akşam klarnetini söyleyen Atmaca, değirmenciyi ve kızını çingenelerle birlikte büyüler. O oynarken değirmenci ve sakat kızı bir kanepeye oturur ve sessizce onu dinler. Değirmencinin kızı yıllar önce sağ kolunu değirmenin çarklarından birine kaptırır. Bu nedenle çocukluğu da dahil olmak üzere yıllarca yaşıtlarının kahkahalarını ve eğlencelerini uzaktan izlemenin özlemini çekmiştir. Ve şimdi yavaş yavaş Atmaca'ya aşık olurlar. Atmaca bir gün değirmencinin kızıyla konuşmaya karar verir ve seni seviyorum der. Ama aldığı yanıt şudur: Kolum yok, benim yerime başka biriyle evlensen daha mutlu olur muydun diye hep merak edeceğim. Evet, ben de seni seviyorum ama ne yaptığımı hayal edebiliyor musun? Kollarını açıp bana sardığında hissedecek misin? Bu mümkün. Şahin yok edilir. En kötüsü de haklıdır. Gün geçtikçe sararır ve solar. Çengi'ye katılmaz, klarnetini almaz. Sonunda bir akşam Atmaca klarnet çalacağını söyler ve herkesin çağrılmasını ister. Havanın kötü olduğu ve yağmur yağacağı cevabını aldığında değirmende oynayacağını söyler. Kısa sürede herkes toplanır ve Atmaca klarnetini üflemeye başlar. Ama bu sefer durum farklıdır. Değirmen içindeki yoğun gürültüye rağmen klarnetten başka bir şey duyulmaz, dinleyicileri ağlatır. Atmaca, değirmencinin kızının gözlerinin içine bakarak artan bir hırsla çalmaya devam eder. Sonunda klarnetini bir köşeye atarak paramparça eder ve diğer tarafta dönmeye devam eden değirmen çarklarına doğru koşmaya başlar. Çingeneler ne olacağını anladılar ama onlar bağırıp yetişmeye çalışana kadar böyle olur. Atmaca'nın sağ kolundaki büyük boşluktan kan akar.


Kerim: Çiftçi bir ailenin öğretmen çocuğudur. Babasının ölümüne neden olan Deli tarlanın ona kalması ile ne yapacağını bilmez. Figen adında Bir Ziraat Müh. İle tanışır ve Deli tarlanın babasının ölümündeki gerçeği öğrenir ve Figen ile de evlenip orda mutlu mesut yaşarlar. Figen: Tarla, ev ve yıldızlarla dolu bir hayali olan Ziraat Mühendistir. Kerim ile tanışır. Kerim'in Deli Tarlasını görmek ve hakkında bilgi almak ister. Tarladaki Zehirli mantarların Kerim'in babasının ölümüne yol açtığını ortaya çıkarır ve Kerim ile orda ev kurup evlenirler. Kerim çiftçi bir ailenin öğretmen çocuğudur. Kerim'in ağabeyi, ablası ve hemşire olan Ayşegül ablaları vardır. Ablası güzel olduğu için başkanın oğluyla evlenir. Ağabeyi de bir fabrikadan emekli. Anneleri babalarından sonra öldüğünde miras paylaşılır. Kimse Deli Tarla'yı almak istemez. Çünkü Deli Tarla babalarıyla ilgili kötü bir anısı vardır. Babaları bu tarla yüzünden çıldırır ve köyü çırılçıplak dolaşır. Daha sonra ölü bulunur. Bu olay kimsenin tarlayı satın almak istememesine neden olur. Ama sonunda ihale Kerim'e düşer. Kerim bu alanı devralmak zorundadır. Ardından Figen adında bir kızla tanışır. Figen Ziraat Mühendisidir. Figen'in hayalleri tarlalar, evler ve yıldızlardır. Kerim, Figen ile evlenmeyi düşünmeden önce bir psikoloğa gitti. Arızayı sahada bulmak istemiyor. Ne kadar korksa da Figen'e istediği her şeye sahip olduğunu söyler. Figen ertesi gün o tarlayı görmek istiyor. Gittiklerinde yerde sihirli mantarlar görürler. Figen, bu mantarların zehirli olduğunu ve onları yiyenlerin çıldırdığını söyler. Kerim, babasının acıklı hikayesini yerinde anlatacak cesareti bulur. Figen ve Kerim bu Deli Tarlası'nda bir ev inşa ederler. Kerim sorunlarını aşmış ve eşiyle mutlu mesut yaşamaktadır. Münevver: Anne ve babasının onu Almanya'ya götürebilmesi için dikiş ve dil eğitimi almasını ister. Ancak anne ve babası onu götüremeden vefat eder. Bu yüzden aklını kaçırıp her gün Almanya'ya gitme hayali kurar. Sonunda gider ve anne babasının ölümüne ikna olup sağlığı yerine gelir. Ölünce de anne ve babasının yanına defnedilir. Nazlı: Halası Münevver ile yaşayan ve halasının akıl sağlığının yerine gelmesi için mücadele edip bunu başaran ve sonunda halasını Almanya'ya götürmeyi başaran kızdır. Nazlı; Teyzesi ve babasıyla aynı evde yaşıyor. Nazlı'nın annesi, teyzesi Münevver'in geçmişindeki sıkıntılı olay nedeniyle onları terk eder. Teyzesi her gün onu almaya gelecekleri pencerenin önünde beklemektedir. Her gün yeni bir elbise dikerek hazırlanır. Babası ve Nazlı bu küçük oyuna ayak uydururlar. Münevver Teyze'nin geçmişine baktığımızda sürekli pekiştirilen bir beklentinin ani kasılmalarını görüyoruz. Münevver'in Almanya'ya işçi olarak gitmesi için hala dikiş bilmesi gerekiyor. Ailesi onu böyle Almanya'ya, Münevveri'de götürecektir. Münevver dikmeyi öğrenir. Annesi ve babası bu sefer Almanca öğrenmesini ve kendini geliştirmesini istiyor. O da yapar ama anne ve babasının ölüm haberi gelir. Sonra Münevver aklını kaybeder. Her gün diktiği yeni elbiselerle vitrinde bekliyor. Yeğeni Nazlı'nın aklına bir fikir gelir. Teyzesinin diktiği tüm kıyafetlerin halasının isteği üzerine gitmesini istiyor. Bu işten çok para kazanıyorlar. Nazlı, teyzesini Almanya'ya götürür. Orada onu anne ve babasının öldüğüne inandırır. Münevver yine normal bir insana dönüşür ve bunu kabul eder. Ölümünden sonra Almanya'da ailesinin yanına gömülür. Fikret: Hayatını kendi çıkarları doğrultusunda sürdürüp beraber olduğu kızlara yalanlar atarak, kandırıp ve kazanç elde etmek için ilişkiler kuran bir karakterdir. Hikaye, Fikret'in zorunlu hayatı ve içine sıkıştırmaya çalıştığı ilişkilerden oluşuyor. Fikret, Semiha ile sırf şirket için evlenir. Fikret, sevgilisi Esma'ya sözler verir. Kağıt üzerinde evlilik diyerek onu aldatır. Beş yıl bekledikten sonra Esma, Fikret'ten vazgeçer. Daha sonra birçok kız arkadaşı olur. Bu ilişkiler onun hayatında suyu dövmekten başka bir işe yaramaz. Hiçbir zaman istediği hayatı yaşayamayan ve yönetemeyen Fikret, bu sarmalda hayatına devam eder. Ramiz zor bir doğumla dünyaya gelir. Büyüdüğünde yüzünü çiller kaplar. Çevresindekiler onu dışlar. Apartmanda kapıcı olarak çalışan Ramiz, oyuncu olmanın hayalini kurar. Recai ve Remziye'nin bir kızı ve bir oğlu vardır. Kızının temizlik takıntısı vardır. Dışarıdan geldiğinde küçük kardeşini sürekli yıkar ve her zaman temizlik malzemeleri ile ilgilenir. Temizlik malzemesi alırken Hakkı adında bir adamla tanışır. Daha sonraları birbirlerine aşık olurlar. Evlenmeye karar verirler. Kızın ailesi bu duruma çok sevinir. O kadar mutlular ki kızları evlendikten sonra bir hafta evi süpürmezler. Daha sonra Hakkı ve kızları boşanır. Aile bu duruma çok üzülür. Hakkı sırtındaki doğum lekesini çıkarır ve eski karısının yanına gelir. Doğum lekesini çıkardığını ve uzlaştıklarını söyler. Duran ve Sakine köyde yaşayan iki sessiz gençtir. Köylüler bu çiftin birlikte kaçmasına çok şaşırır. Çünkü bu ikisinden de beklenmedik bir harekettir. Sakine hamiledir ve düğün yapılmasına karar verilir. Düğünde Duran, oğlu İlker için Bir çocuğum var senden şarkısını çalmasını ister. Köylüler Duran ve Sakine'yi kınıyor ve evlendiriyor. Oğulları İlker ise çok yaramaz olur. Köylüler İlker'in yaptıklarından bıkmış durumda. Sakine daha sonra Soner adındaki ikinci çocuğuna hamile kalır. Köylüler bu durumu çaresizce kabul ederler. Güzel sanatlardan mezun olan Mert adında bir genç vardır. Bir türlü iş bulamaz. Çünkü işe alım yerleri iş tecrübesi ister. Mert daha sonra CV'sini yanlış bilgilerle doldurur ve başvurur. Hala sonuç yok. Sonunda bir kafede garson olarak çalışır. Kafe sahibi bir erkek ve eşidir. Mert patron eşinin falını okuyunca kafedeki kadınlar da onlardan fallarını okumalarını ister. Mert, bu kadınları bir gün meşgul ederek fal ile ilgili terimleri ezberler. Sabahları kadınların falına bakar. İş devralır. Patronun karısıyla birlikte bir falcı kafesi açarlar. Büyük miktarda para kazanan Mert, bu işi bitirir ve kendi işini açar. Hikaye tembel bir genç adam etrafında şekilleniyor. Bu genç çocukluğundan beri yürümeyi sevmiyor. Memur olunca işe yakın bir ev arar. Yetmiyor, işte uyuyor. Bu tembellik ondan hiçbir şey almayacak. Aksine ona daha rahat bir yaşam sunar. Vedia, dört kocayı yıpratmış güzel bir kadındır. Ailesine Kemalettin adında bir beyefendiyle evlenmek istediğini duyurur. Ailesi, Vedia Teyzesini çok beceriksiz biri olarak görmektedir. Hatta evlilikleri üzerine bahse bile girerler. Kemalettin'e evliliğin nasıl gittiğini sorarlar. İyi gidiyor diyor. Hikayenin sonunda Vedia'nın yeğenleri evlerine gelir. Kemalettin'in kulaklarının duymadığını ve misafir geldiğinde işitme cihazını açtığını öğrenirler. Ve nasıl geçindiklerini öğrenirler. Kamil adında bir denizci var. Denizden her gelişinde kasaba halkına bir denizkızı gördüğünü söyler. Hikayenin kahramanı aslında bir doktordur. Doktorun çevresi geniş olduğu için çeşitli hayat hikayelerine tanık olur. Kamil'in pankreas kanseri olduğunu öğrenen doktor, ona nasıl söyleyeceğini bilemez. Aynı yerde çalışan hikaye anlatıcısı, evlenmek üzere olan sevgilisi Ayşen'den ayrılır. Ayşen de sonradan evlenir. Hikayecimiz, Ayşen ile güzel bir düğün yapmak için çok para biriktirmiştir. Bu olaydan sonra intihar etmeyi düşünse de parayı değerlendirmeyi mantıklı buluyor. Ayşen ile aynı işyerinde çalışan hikayecimiz iş yerinden ayrılır. Lucky bilet satma işine girer. Psikolog biletleri satarken bir kızla tanışır ve aşık olur. Bir ailede annenin sigara ve parfüm kokusuna olan takıntısını anlatıyor. Bu kokulardan o kadar rahatsız olur ki, aile üyeleri dışarıdan geldiğinde kadın kokuyu alır. Bu durum anne babanın boşanmasına neden olur. Aile üyeleri parmak uçlarında yaşar. Oğlu borç kumarına giriyor. Annesinden babasının ölümünden kalan emekli maaşıyla borcunu ödemesini ister. Kumar borçlarını ödeyen aile açlıktan ölür. Bir yardım paketi alıyorlar. Yanlış paketi alırlar ve şarap kutudan Seni seviyorum aşkım, mutlu yıllar notuyla çıkar. Anne bunu görünce sinir krizi geçirir. Ayılmak için evde kolonya bile bulamıyorlar. Sonunda şarap kokusuyla ayılırlar. Hikayecimiz Aslı adında boşanmış bir kadınla evlenir. Aslı gizemli bir kadındır. Bütün zıtlıklar bu kadında. Kahramanımız Aslı ile birlikte köye taşınır. Aslı, köyde vakit geçirmekten mutludur. Hikaye, kahramanımızın kıskançlığı yüzünden onu terk ediyor. İsmet adında iyi bir adam var. İyilik yapmaya ve iyi bir elçi olmaya borçludur. Kendisi için hiçbir şey yapmadığını anlayan İsmet, bu durumu sorgular ama kendini insanların iyiliğine adamaktan da kendini alamaz. Muazzez'in anlatıcıdan ayrılmasından sonra saatlerin üzerinde yarattığı psikolojik baskıyı anlatıyor. Anlatıcı kahraman psikoloğa gider. Psikolog ona duvar saati pilini çıkarmasını ve ilacını kullanmasını söyler. Doktorun dediğini yapar ama yine de bu baskıdan kurtulamaz. Saat, bakışıyla anlatıcı kahramanı adeta yener. Anlatıcı saati duvardan kaldırsa bile Muazzez'in görüntüsü duvarda belirir. Ta ki bir yazar onu bulup çıkarıncaya dek. Ta ki bir yazar onu bize anlatıncaya dek.


Kitaptaki hikayelerde anlatılanlar yaşadığımız toplumda hemen yanı başımızda olan olaylardır. Karakterlerin çoğu tanıdıktır. Selahattin Demirtaş, görmediğimiz, göremediğimiz, görülmesi, bilinmesi istenmeyen gerçekleri ustaca Seher'den sonra daha da fark ettiği kalemiyle görünür kılmıştır. Güçlü bir gözlem yeteneğiyle yaratılan karakterler inandırıcı ve doğal. Onlarla özdeşleşebilir, iç dünyalarını ve duygularını paylaşabilir ve empati kurabilirsiniz. Yazar, içinden geldiği toplumun insanlarını, sorunlarını, hayallerini, özlemlerini, yaşam mücadelelerini, insanca var olma isteklerini bilir ve bunu büyük bir hassasiyetle hikayelerine yansıtmıştır. Kendine özgü ince, zeki mizah anlayışı sizi gülümsetiyor ve hikayedeki karakterlere karşı kalbinizi ısıtıyor. Sevgilisinin yanında haksız yere kovulmalara dayanamayıp korku girdabında yitip giden yüzünü süpüren, koparılmış bir hayat. Ailesine bakmak zorunda olan Zeynep'in her sabah şefin aşağılayıcı tırnak kontrolleri sırasında iç sesini bastırması ve mesai saatlerinin ödenmemesine itiraz edemediği için biriken öfkesi Zeynep'in gururu, sonunda arkadaşına yapılan haksızlığa boyun eğmeyerek isyana dönüşünü konu olan bir hayat hikayesi. Bir türlü yaşadıklarından ders çıkarmayan Fikret'in dönüp dolaşıp aynı noktaya gelmesini konu edinir. Toz duman kenarlardan, taşradan ve kuytulardan, memleketten yoksulluk halleri. Utananlar, üzülenler, aşıklar, yevmiyeciler, küçük kasabalar, hazin ve uzakta kalan hayatlar. Devran, inatçı neşesiyle geçip giden zamanın çarpıklığını anlatıyor. Umut umut, cümle cümle... Evvela mahsus selam ediyor doğan güne.


Tomris Uyar'ın aile içi şiddet, evlilik ve aile kurumu, benlik, arayış, pişmanlık temalarını konu edinmiştir. - Dizboyu Papatyalar - Hakların En Güzeli - Emekli Albay Halit Akçam'ın İki Günü - Yaz Suyu - Şen Ol Bayburt - Ömür Biter Yol Biter - Limanda - Aykırı Dal Üstüne Şermin, oğlu Hasan'ın iki yaşından beri banka müfettişi olduğu için sık sık yurtdışına çıkmak zorunda kalan Orhan ile evli bir kemancıdır. On beş yıllık mutlu aile tablosuna rağmen, istediği ve gezilerde özlediği kalabalığı bulamadığı ve okuldayken hayalini kurduğu ideallerin halkla bütünleşemediği için yüreği artık buz gibi Ankara ayazları kadar soğuktur. Sığındığı alkol bile acısını iyileştiremedi. Mart maçının son Pazar günü, her zamanki gibi konyağını içerken, gazetede Dizboyu Papatyalar yazan bir reklam görür. Kendine Dizboyu Papatyalar''ın ne anlama geldiğini sorar. Sonunda ne zaman olduğuna karar verir: Seni seviyorum, hadi, hoşçakal, bir gün o sahil kafesinde yanına oturup iki dostça kadeh alabilmek istiyorum. Böyle düşünerek evden çıkar, paltosunu kapar ve tabutu olarak gördüğü kemanını arkasında bırakır. Çünkü inşa edilen bu şehir onun gibi bir çığlık gibi içinde sıkışıp kalanlar için değildir. Küçük yaşta kardeşiyle baş başa kalan genç kız, tarla çapalamaktan ve çocuk gibi sevdiği kardeşine bakmaktan yorulur ve bir ortakçıyla anlaşma yapar. Ortakçı kısa sürede genç kızın karısı olur. Ancak talihsiz kız bilinmeyen bir nedenle yatalak kalınca adam, Uyuduğu için artık tarlada çalışamaz, en azından yatakta bir iş bulsun. Yüzü hala çok güzeldir. Bize gelen ve gidenlerden mi? Bunu söyleyerek karısını satmaya karar veren kayınbiraderi Hüseyin öfkelenir ve eniştesini vurarak on yıl hapis cezasına çarptırılır. Dışarı çıktığında sabıkasından dolayı iş bulamayınca Taksim'den Beyoğlu'na bütün meyhanelerde, genelevlerde, sazlarda, pasajlarda, diskoteklerde, uzun saçlı oğlanların uğradığı yerlerde kiralık katil olarak anılmaya başlar. Kırk yaşına geldiğinde öldürme kararı alırken duygusallaşmaya başlar. Bir zamanlar haylazlığıyla ünlü olan Keş Halil, şimdi apartman yöneticisi emekli Albay Halit Akçam o sabah her zamankinden farklı, kaygısız ve neşeli uyanır. Bir süre dışarıyı izledikten sonra giyinip tıraş olduktan sonra eve gündelikçi geleceği için kendini dışarı atar. Beşiktaş'ta bir kafede çayını ve ardından iki duble votkasını içtikten sonra, Kara Harp Okulu'ndan sınıf arkadaşı Avukat Salim'in ofisine uğrar. Salim Bey, uzun süredir görmediği arkadaşını yanından ayırmaz ve diğer arkadaşları Deli Necdet, Muhallebi Enver ve Ölü Haldun ile her Cuma buluştuğu yere götürür. Gün içinde oluşan duyguların ağırlığıyla içerken içen Halit Bey, şarkı söyleyen kadını eski sevgilisi Nuran'a benzettir. Ertesi gün gazeteler, Halit Akçam'ın manşetteki O Zalim Kadını Nerede Sevdim şarkısını söylerken silahını ateşlediğini ve uzak masalardan birinde oturan bir adamı öldürdüğünü yazar. Bir Haziran günü köyünden ayrılan ve Bandırma Uzmanı ile İstanbul'da yeni bir hayata başlamak için yola çıkan Aydın, enstitüde çiçek-şapka bölümünde öğrenci olan çok girişken, konuşkan bir genç kadınla tanışır. Yolculuğun sonunda, çift birbirlerinin adreslerini aldı ve iki yıl boyunca mektuplaşır. Bu yazışma kısa bir süre sonra askere giden Aydın için iyi olsa da amacı genç kadınla evlenmek değildir. Askerliğini yaptıktan sonra garson olarak başladığı Kumkapı'daki meyhaneden izin alarak durumu kıza anlatmak için Kırkağaç'a gitmiş ancak bir dizi yanlış anlaşılmadan sonra nişanlı olarak İstanbul'a döner. Daha nikah memurunun karşısına çıktığında bile birinin gelip bu yanlış anlamayı düzelteceğini uman Aydın, daha evliliğinin beşinci yılında bile içinde yaşadığı oldubittiyi anlamlandırmaya çalışır. Babasının Kaptan Mehmet Bey'in Çalıkuşu'ndaki gibi öncü bir Türk kadını olmasını istediği için Feride adını verdiği kızı, anne ve babasını kaybederek Park Otel, Pera Palas ve Rejans'tan sonra tüm Beyoğlu'nun aranan ismi olur. Darülfünun'da profesör olan babasının aksine devlet hekimi olmaya karar veren Behçet Bey, bu kadın olan İspanyol Feride ile evlenir ve aile oğulları ile tüm ilişkilerini keser. Behçet Bey'in gittiği yerlerdeki sosyalist konuşmaları nedeniyle sürekli farklı şehirlere sürgün edilen çift, son emekliliği ellerinden alınan Bayburt'ta kalır. İçinde bulundukları durum karşısında sessiz kalan Behçet Bey'in aksine Feride Hanım, babasından yetim maaşı alabilmek için Behçet Bey'i kağıt üzerinde boşayarak çözüm bulur, ancak çevresinde kimse olmadığı için Feride Hanım komşusunun henüz çocuk olan kızını şiddetli çatışma hakkında yalan ifade vermeye ikna etmesi gerekir. Müzeyyen henüz bir yaşındayken annesi Mübeccel tarafından terk edildi. Yalnız bir baba, kızına bakmak için yeniden evlenir, ancak yeni eş, kurgudaki basmakalıp üvey annedir. Eğitimsiz Müzeyyen 13 yaşında müdürlükte çalışmaya başlar. Akşamları kendisini orada bırakmayan Hasan'a aşık olur ya da öyle sanır. Müdürün odasından çıktıktan sonra doktorun tecavüzüne uğrar ve evine temizlik için gider ve hamile kalır. Doktor çocuğu aldırır ve Müzeyyen'in hazırladığı yemeği akşamları küçük bir meyhane işleten adama, ondan kurtulmak için çalıştığı hanın çaycısı olan adama övgüler yağdırır. Meyhanede meze hazırlama görevini üstlenen talihsiz kadın, ne olursa olsun eve dönmemek için adamla evlenir. Meyhaneci olan kızına annesinin adını veren ve hayatına devam eden Müzeyyen, kocasının aniden ortadan kaybolmasının ardından ikinci evliliğini bir mobilyacı ile yapar. Yeni kocasından fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalan kadın, Almanya'da yaşayan kızının daveti üzerine her şeyi bırakıp kızının yanına gitmeye karar verir. Ancak önünde bir engel vardır. İlk kocasının kaçmasına neden olan elli bin liralık vergi borcu Müzeyyen'e düşer. Bunun için Hesap Müsteşarı Cengiz Bey'den yardım isteyen Müzeyyen, elli yaşının üzerinde olduğu için adamdan yardımını ödeyebilmek için kendisinden bir belge almasını ister. Gençliğini ve şöhretini kaybetmeye başlayan oyuncu İzzet Bey, yeni filminin çekimi için evini güvendiği insanlara pansiyon olarak açan altmışlı yaşlarındaki Meliha Hanım'ın evine yerleşir. Bandırma'da. Yaşına rağmen hayat dolu olan Meliha Hanım'ın aksine İzzet Bey, yeni filminde 'babalık' olarak adlandırılan bir yapımcıyı oynamanın sıkıntısını çektiği için yorulmuştur, biten evliliğinin, kızının yeni filminde. Kamuoyunu aldatan, genç kızlara boş umutlar vaat eden Yeşilçam filmlerinde yer almanın bir anlamı yoktur. Sevdiği adamı kaybettikten sonra evlenmeden dünyaya gelen kızı Gülten ile kırk yaşındaki karısını ölüm anına kadar terk etmeyen Hatçe Hanım, velinimetine karşı görevini yerine getirdiği için gururludur. Hangi sınıftan gelirlerse gelsinler, yaşadıkları baskılara boyun eğmeyen bireylerle onların uyumlu sınıfdaşlarının kişilik ve değer çatışmalarını bulacağınız Dizboyu Papatyalar'da Tomris Uyar'ın yalın, süssüz anlatım biçimi ve kendine özgü kurgusu kendini hissettiriyor. İlk kez 1973 yılında yayımlanan Dizboyu Papatyalar, edebiyatımızın kalıcı yapıtları arasında.


Teddy: Sadece on yaşında olmasına rağmen yaşına pek uygun olmayan bir çocuktur. Meditasyona ve aydınlanmaya, tanrıya ve yeniden doğuşa inanan Teddy, çevresindeki yetişkinlerden çok daha olgun bir çocuktur. Keskin gözlemleriyle ince bir ironiyi tamamlayan yazar, Seymour'un intiharıyla başlayan ve geleceği görebilen dahisi Teddy'nin ölümüyle, itilip kakılmasıyla biten bir döngü konu ediniyor. - Teddy - Muz Balığı İçin Mükemmel Bir Gün - Sarsak Dayı - Eskimolarla Savaştan Hemen Önce - Gülen Adam - Teknede - Esme İçin Sevgi ve Yoksunlukla - Yeşil Gözlüm, Al Dudaklım - De Daumier-Smith'in Mavi Dönemi Teddy, sadece on yaşında olmasına rağmen yaşına pek uygun olmayan bir çocuktur. Meditasyona ve aydınlanmaya, tanrıya ve yeniden doğuşa inanan Teddy, çevresindeki yetişkinlerden çok daha olgun bir çocuktur. Önceki hayatında Hindistan'da yaşadığını ve manevi yolculuğunu tamamlamak üzereyken bir kadınla tanışmasının onun ölümüne neden olduğunu ve daha sonra bir çocuk bedeninde dirildiğini söyler. Hatta önceki yaşamlarındaki deneyimlerini ve düşüncelerini anlatan kasetleri bile dolduruyor. Annesi, babası ve altı yaşındaki kız kardeşi Booper ile birlikte yaşayan Teddy, ailesiyle birlikte bir gemi yolculuğuna çıkar. Seyahat tatil gibidir. Bir sabah uyandıklarında ebeveynleri Teddy'yi babasının yeni aldığı bavulun üzerinde bulur. Bavul da tavandan biraz daha alçak olan dolabın üzerindedir. Annesi hala yataktan kalkmamış, yüzü duvara dönük uyumaya çalışıyor. Onlarla pek ilgilenmiyor. Ama babası Teddy'ye çok kızgındır. Ne kadar bağırsa da oğlunu dinletemez. Bir süre böyle bağırdıktan sonra babası Teddy'nin kamerayı Booper'a verdiğini öğrenince gerçekten çok sinirlenir. Teddy de daha fazla direnmeden aşağı iner ve kız kardeşini bulmak ve kamerasını almak için kabinden çıkar. Ancak tüm desteleri geçtikten sonra, sonuncusu kız kardeşini oynarken bulur. Babasının kamerasını kenara koyar. Teddy kardeşine annesinin kendisini aradığını ve makineyi yanına alıp babasına vermesi gerektiğini söyler. Booper başta ona inanmasa da daha sonra doğruyu söylediğini anlar. Teddy de her sabah saat onda günlüğünü yazdığı güverteye gider, ailesine ayrılmış şezlonglardan birine oturur, küçük defterini çıkarır ve yazmaya başlar. Bu sırada karşı taraftaki parmaklıklara yaslanmış olan Nicholson onu izler. Nicholson, bir sınav grubuyla buluşurken Teddy'nin bir süre önce doldurduğu kasetlerden birini dinlenir. Teddy'den izin alarak yanındaki şezlonga otururlar ve sohbet etmeye başlarlar. Nicholson kaseti dinlerken, Teddy'nin bazı konulardaki görüşlerini merak eder. Ayrıca grubundaki birkaç arkadaşına ne zaman ve nasıl öleceklerini söyleyip söylemediğini merak eder. Teddy böyle bir şey söylemediğini söyler çok meraklı olduklarını söylemelerine rağmen hiçbiri nasıl öleceklerini bilmek istemediler. Onlara sadece bazı ipuçları verdi. Ayrıca herkes her an ölebilir. Teddy bir sonraki yüzme dersi için E güvertesine gittiğinde havuzun boşaldığını görür ve havuzun yanında durur ve havuzun dibine bakar, şaka yollu kız kardeşi onu havuza ittiğinde ölebileceğini söyler. Sohbetlerine devam ederler ama Teddy'nin yüzme dersi vakti gelmiştir. Nicholson gitmesine izin vermek istemez, sorması gereken bazı sorular vardır. Ancak Teddy son bir veya iki soruyu yanıtladıktan sonra yüzme dersi için E güvertesine çıkar. Yakında, Nicholson onun peşinden gitmeye karar verir. Tüm güverteleri dolaştıktan sonra, E güvertesinin merdivenlerini çıkarken bir çığlık duyar. Bu küçük bir kızın hırıltılı çığlığıdır. - Salinger, Kasım 1952'de öykü antolojisi için daha önce değişik dergilerde basılmış dokuz eserini seçer. - Yazar hiçbir çalışmasının tek başına antolojiye adını vermesini istemez. - Kitap Amerika Birleşik Devletleri'nde 6 Nisan 1953'te Little, Brown and Company tarafından Dokuz Öykü ismiyle yayımlandı ve büyük başarı kazandı. - Dokuz Öykü New York Times'ın en çok satanlar listesinde dokuz numaraya kadar yükseldi ve bu listede üç ay kalır. Sahte dünyanın sahte insanlarına topyekün savaş açmıştı Salinger: Bu kitaptaki öyküler, bu dünyanın kabullenilmesinde değil, aşılmasında buluyor doruk noktasını. İnce bir ironiyi, keskin gözlemleriyle bütünleyen yazar, James Joyce'un epiphany tanımına uyan bir öykü döngüsü yaratıyor: Seymour'un intihar etmesiyle başlayan, geleceği görebilen harika çocuk Teddy'nin kızkardeşi tarafından boş havuza itilerek ölmesiyle noktalanan bir döngü bu. Salinger: bu yüzyılın ironik ve mistik batılısı.


Astafiy İvanoviç: Eski asker, terzi ve hikayenin anlatıcısıdır. Emelyan İlyiç: Sarhoş ama dürüst hırsızdır. Dürüst Hırsız hikayesinde, trajik sarhoş ancak dürüst bir hırsız olan Emelyan İlyiç'in başından geçen olaylar konu edinmiştir. Hikayede, eski bir asker olan Astafiy Ivanovic adlı anlatıcı, bir gün bir apartman dairesinde oda kiralar. Burada kiracısının redingotu tesadüfen çalınır, Astafiy İvanoviç bu duruma çok sinirlenir ve aklına geçmişte başına gelen bir olay gelir. Yaşanan bu olayı kiracısına anlatmaya başlar. Bir gece barda Astafiy İvanoviç, Emelyan İlyiç adında bir sarhoşla tanışır, Emelyan daha önce bir yerde çalışmış ama sarhoş olduğu için işten atılmıştır. Kısacası, sarhoş, sefil, asalak bir adamdır. Ama bunun yanında, Emelyan sessiz ve sevecen bir adamdır, ancak bulabildiği her şeyi içmeye harcar. Astafiy, Emelyana'ya bir içki ısmarlar, böylece Emelyan, Astafiy İvanoviç'e bağlanır. Astafiy nereye giderse Emelyan da peşinden gider. Emelyan, Astafiy'e geceyi onunla geçirmesi için yalvarır. Astafiy kimliğine baktıktan sonra izin verir. Ve Emelyana ona acıdığı için onu evden atamaz. Sonra Astafiy sakar bir sarhoş adamla yaşamaya başlar. Bir sabah, tam işime gitmek üzere hazırlanmıştım. İşte o anda hem aşçılığımı, hem de çamaşırcılığımı yapan ve aynı zamanda evimi yöneten Agrafena içeriye daldı. Girer girmez de beni şaşırtacak bir şey yaptı ve konuşmaya başladı. O güne değin sesi soluğu çıkmayan sıradan, kendi halinde bir yaşlı kadıncağızdı. Altı yıl içinde Tanrı'nın her günü, pişireceği yemeğe ilişkin bir-iki sözcükten başka hemen hemen tek bir sözcük çıkmamıştı ağzından. Belki benimle konuşmuyordu. Daha doğrusu ondan hemen hemen tek bir şey duymamıştım. Size bir şey demeye geldim beyefendi. Bir şey soracağım işte!


Aleksey İvanoviç Velçaninov: Bir arazi davası için Petersburg'da kalan bir toprak sahibidir. Pavel Pavloviç Trusotski: Yakın zamanda eşini kaybederek dul kalan Velçaninov'in bir tanıdığıdır. Natalya: Trusotski'nin eşidir. Geçmişte Velçaninov ile beraber olmuş ve ondan Liza adında bir kızı olmuştur. Liza: Velçaninov, Trusotski'nin eşi Natalya ile geçmişte birlikte olmuştur ve Trusotski'nin sekiz yaşındaki kızı Liza'nın biyolojik babası olduğunu fark eder. Liza'yı bir alkoliğin yetiştirmesini istemeyen Velçaninov, Liza'yı evlatlık olarak bir aileye verir. Liza bu ailenin yanında ölür. Hikaye, Velçaninov ile merhum eski sevgilisinin kocası Trusotki arasındaki karmaşık ilişki üzerine kurulmuştur. Aleksey Ivanovich Velchaninov, bir arazi davası için Petersburg'da kalan bir toprak sahibidir. Yakın zamanda eşini kaybetmiş ve dul kalan bir tanıdık olan Pavel Pavlovich Trusotski, Velchaninov'u ziyaret eder. Velchaninov geçmişte Trusotski'nin karısı Natalya ile birlikte olmuştur ve Trusotski'nin sekiz yaşındaki kızı Liza'nın biyolojik babası olduğunu anlar. Liza'yı bir alkolik yetiştirmek istemeyen Velchaninov, Liza'yı evlatlık olarak bir aileye verir. Liza bu ailenin yanında ölür. Sonrasında Trusotski, memur Zahlobinin'in on beş yaşındaki kızı Nadya ile evlenmek ister. Nadya sekiz çocuklu bir ailenin altıncı çocuğudur. Trusotski, Velchaninov'u nişanlısını ziyarete götürür ve nişanlısı için bir bilezik satın alır. Zahlyobinin'in kızları, bir saklambaç oyunu sırasında Trusotski ile dalga geçer ve onu bir odaya kilitler. Nadya bileziği Velchaninov'a verir ve ondan Trusotski'ye geri vermesini ve onunla evlenmek istemediğini söylemesini ister. Nadya, on dokuz yaşındaki Alexander Lobov ile gizlice nişanlıdır. Trusotski, geceyi Velchaninov'un odasında geçirir ve Velchaninov'u bir jiletle öldürmeye çalışır. Kendini savunmayı başaran Velchaninov, elinden yaralanarak kurtulur. Bir süre sonra Velchaninov davasını kazandığında ikili tekrar tren istasyonunda buluşur. Trusotski yeniden evlendi, ancak genç bir subay kendisi ve karısıyla birlikte seyahat eder. Trusotsky'nin yeni karısı Velchaninov'u davet eder, ancak Trusotsky Velchaninov'dan daveti görmezden gelmesini ister. - Ebedi koca Dostoyevski'nin az bilinen romanlarındandır. - Aldatılan koca konusu diğer romanlarındakine göre daha hafiftir ancak bazı eleştirmenler bu romanın stili ve yapısı nedeniyle Dostoyevski'nin en iyi çalışmalarından biri olduğunu söyler. - Alfred Bem'e göre kompozisyon ve gelişme açısından Dostoyevski'nin en tamamlanmış çalışmalarındandır. Roman bir trajikomedi sayılabilir. Romandaki ana trajik olay Liza'nın ölümüdür. Gülünç öğe ise Trusotski'nin her defasında boynuzlanmaya mahkum karakteridir. Bu adamlar, dünyaya ebedi koca, daha doğrusu yalnızca koca olmak için gelmişlerdir. Böyle bir erkeğin dünyada evlenmekten başka görevi yoktur. Evlendikten sonra, yaradılıştan karakter sahibi olsa bile, hemen karısının bir parçası halini alır. Bu gibi kocaların belirgisi alınlarındaki malum süstür. Dostoyevski bu romanının kahramanını bir başka kişinin ağzından bize öyle tanıtıyor. Ezeli koca aşık çekişmesine dayanıyor konu. Ama o bayağı aşk romanları ile en küçük bir ilintisi olmayan bir üstün yapıt bu. Her dokunduğu insan sorununa yeni bir ışık getiren usta kalem burada da üstünlüğünü duyuracaktır.


Vanya: Meyveler konusunda son derece meraklı bir çocuktur. Anne: Vanya'nın annesidir ve onun yaptığı yanlışı kurduğu oyun ile ortaya çıkartmaktadır. Kitap içerisinde birinden farklı öyküler barındırmaktadır. Ancak kitaba adını veren öykü ele alındığında yalan söylemenin ortaya çıkarttığı utanç ve olumsuz duygular okuyucuya aktarılmaktadır. Basit bir yalanın dahi insana kattığı olumsuzluklar gözler önüne serilmektedir. Kitaba adını veren erik çekirdeği öyküsünün özeti şu şekildedir; Vanya'nın annesi o gün erik almıştır. Yemekten sonra da çocuklarına vermeyi planlamaktadır. Bu sebepten erikleri bir tabağa boşaltır. Vanya ise o güne kadar hiçbir şekilde erik yememiştir ve bu garip meyveleri fazlası ile merak etmektedir. Onları koklayıp durmaktadır. Erikler Vanya'nın çok hoşuna gitmiştir ve onların tadına bakmak istemektedir. Annesinin erikleri tabağa koymasından sonraki geçen sürede onların çevresinde dolanıp durmaktadır. Odada hiç kimsenin olmadığı bir sırada uzanır ve bir erik alır. Ardından da bu eriği bir güzel yer. Ancak annesi tabağa koymadan önce erikleri saymıştır ve eksildiğini görünce çocukların babasına haber verir. Baba çocuklara erik yiyen olup olmadığını sorar ve çocuklar hep birlikte olmadığını söylerleri. Vanya ise tıpkı bir pancar gibi kızarsa da soruya hayır cevabını verir. Babaları çocuklara içlerinden birinin habersiz bir şekilde erik yemesinin hoş olmadığını anlatır. Ancak önemli olanın bu eriklerin içerisinde bulunan taşların yenmemesi gerektiğini söylemesidir. Baba çocuklara eğer bu taşlar yenirse ölmenizden korkuyorum der. Bunun üzerine Vanya çekirdeği yemediğini ve dışarı attığını söyler. Tüm aile bu durma gülerken Vanya ağlamaktadır. Kitabın bir diğer öyküsü olan kedi yavrusu öyküsünün özeti ise şu şekildedir; Vasya ve Katya adında iki kardeş vardır. Bu kardeşlerin bir de kedisi bulunmaktadır. Ancak ilkbahar geldiğinde kedi birden bire ortadan kaybolur. Kardeşler bir gün ahırın yakınlarında oynarken son derece ince bir miyavlama sesi duyarlar. Ses tepelerden bir yerden gelmektedir. Vasya hemen bir merdivene tırmanır. Katya ise aşağıda kalmıştır ve ona kediyi bulup bulmadığını sorar. Ancak Vasya'dan herhangi bir ses çıkmaz. Derken kendisini toparlar ve buldum onu bu bizim kedimiz diye haber verir. Bir sürüde yavrusu olduğunu söyler. Katya hemen eve gider ve kedi için süt getirir. Kedinin tam beş adet yavrusu olmuştur. Yavrular biraz büyümeye başladığında çocuklar içerisinden bir tanesini seçeler. Diğer yavrular ise çocukların annesi tarafından başkalarına dağıtılır. Çocuklar bu küçük yavruya ciddi şekilde bağlanırlar. Bir gün evlerinin az ilerisinde bulunan yolun orda oyun oynamaya karar verirler. Yavru kediyi de yanlarına alırlar. Yavru kedi sallanan buğday başakları ile oynamakta çocuklarda keyifle onu izlemektedir. Derken çocuklar kuzukulaklarını toplamaya dalar ve yavru kediyi unuturlar. Birden birde çabuk buraya gel diye birinin bağırdığını duyarlar. Bağıran kişi atının üzerinde bir avcıdır. İki tazı kedi yavrusunu görmüştür ve ona doğru gitmektedir. Yavru ise kendisinde kaçacak bir yer bulmuş ve sırtını kabartarak köpeklerden korkmaktadır. Katya köpekleri görünce kaçar. Ancak Vasya tüm gücü ile köpeklere karı koymaya karar vermiştir. Köpekler ile aynı anda kendi yavrusunun yanına varmıştır. Tam köpekler yavruyu hırpalayacakken yavrunun üzerine atlar. O sırada avcı gelerek tazılarını alır. Kardeşler hemen kediyi eve götürüler ve bir daha onu kırlara götürmemeye karar verirler. - Özellikle daha çok büyükler için yazdığı kitaplar ile bilinen Lev Tolstoy bu öykü kitabı ile hem farklı dersler vermekte hem de küçüklerin de kolaylıkla okuyabileceği birçok farklı öyküyü ortaya koymaktadır. - Erik çekirdeğinde yer alan öyküler özellikle yeni okumaya başlamış çocuklar için önerilmektedir.


Ordınov: İçine kapanık, bilimle uğraşan, sosyal hayattan kopuk birisidir. Geçimini kendisine kalan mirasla sürdüren genç adam, Katerina'nın güzelliğine kapılıp yaşadığı şeyi aşk zanneder. Katerina: Genç ve güzel bir kadındır. Anne ve babasını aynı gün kaybetmiş, birlikte yaşadığı adamın kirli geçmişini bilmesine rağmen ondan kopamayan çaresiz bir kadındır. Murin: Katerina'nın ailesinin başına gelenlerin sebebi olan, genç kadına olan hastalıklı duyguları nedeniyle onu kendisine mecbur bırakan birisidir. Dindar görünümünün altında fal ve büyü işleriyle uğraşır. Ev Sahibesi; Dostoyevski bu kısa romanında başyapıtlarına özgü bir üslup güzelliğiyle bize, hasta ruhlu kişilerin yaşamından, gerçekle düş arası unutulmaz sahneler anlatır. Hummalı ruh halleri içinde mutluluğa susamış, ama onu bir türlü elde edemeyen bu insanların olağanüstü bir gerçeklikle yaşamakta olduklarını anlatan akıcı bir romandır. Ordınov, doktorasını yaptıktan sonra kendisine kalan miras ile iki yıl gibi uzun bir süre çevresiyle tüm bağlarını kopararak tüm zamanını bilimsel çalışmalarına ve araştırmalarına ayırır. Bilim bazı becerikli kimselerin elinde bir kazanç kaynağı olurken Ordınov' un bilim tutkusu ise kendine doğru çevirdiği bir silah olur. Yeni bir ev aramak zorunda kalmasıyla çevresine ne kadar yabancılaştığının farkına varır. İnsanların günlük hayatları bile ona ilginç gelirken kendini bu kalabalığın içinde yalnız hisseder. Kalacak bir yer ararken yaşlı bir adamla genç bir kadının garip davranışları dikkatini çeker, onları yaşadıkları yere kadar takip eder. Genç kadının güzelliği Ordınov' u büyülemiştir ve sırf ona yakın olabilmek için onların yaşadıkları yerde oda kiralar. Ortak tanıdıklarına sorduğunda yaşlı adam Murin' in fabrikası yandıktan sonra meczup olduğunu, medyumluk yaptığını ve yanındaki kadın Katerina' nin ise onun eşi olduğunu öğrenir. Bir süre sonra Ordınov ile Katerina yakınlaşmaya başlar. Kadın ona hayatının bilinmezlerini anlattıkça genç adamın Murin'e olan öfkesi artar. Katerina anne ve babasının ölümüne neden olan adamla kaçtığı için bunun vicdan azabıyla yaşarken, Murin'in onu bu günahından yakalayıp kendisine nasıl mecbur ettiğini anlatır. Genç adam sevdiği kadına yardım etmek istese de Katerina' nın değişken ruh hali buna izin vermez. Murin, bu yakınlaşmayı fark eder ve bunun üzerine Katerina' nın kimsesiz ve akıl hastası olduğunu, ona acıdığı için evlendiğini söyler. Karısıyla yakın davranışını ima ederek evinden çıkması gerektiğini söyler. Ordınov'un başka bir eve taşınmasına rağmen son zamanlarda yaşadığı şaşkınlık ve üzüntü, onu hasta eder. Aylarca odasından çıkamaz. Dışarıya çıkacak gücü bulduğunda eski yaşadığı yere geri döner. Edindiği bilgilere göre bir süre önce yaşadığı evin batakhane olduğunu, polis baskınından önce Murin ve Katerina'nın oradan ayrıldığını öğrenir. Duyguları karmakarışık olan Ordınov, kendisini hasta eden aşkın girdabından çıkmayı bu sayede başarır. - Rus folkloründen izler taşımakta ve otobiyografik göndermeler içermektedir. - Yayımlandığı dönemde Ev Sahibesi hem olumlu hem olumsuz tepkiler alırken günümüzde Dostoyevski'nin külliyatında eşsiz olarak görülmektedir. - Novellanın ilk kısmı Ekim 1847'de, ikinci kısmıysa aynı yılın kasımında Rus edebiyat dergisi Otechestvennye Zapiski'de yayımlandı. Dostoyevski, bu kısa romanında başyapıtlara özgü bir üslup güzelliğiyle bize, ruhlu kişilerin yaşamından, gerçekle düş arası unutulmaz sahneler, anlatır. Hummalı ruh halleri içinde mutluluğa susamış, ama onu bir türlü elde edemeyen bu insanların insanüstü bir gerçeklikle yaşamakta olduklarını siz de okuyunca kabul edecek ve Dostoyevski'yi dünyanın en büyük romancıları yücelten güçteki gizemi sezer gibi olacaksınız.


George Milton: Lennie'nin arkadaşı ve Lennie'yi korur kolar. Birlikte daha iyi ve daha güzel hayat sürmenin hayallerini kurar. Lennie Small: George ile birlikte her yere gidip, dolaşan, akli dengesi bozuk ama çok güçlü bir adam. George ile satın alacakları çiftlikte hayvanları olacağını hayal eder. Candy: Bir elini çiftlikte kaybeden ve çalışabileceği günlerin sonuna yaklaştığını düşünüp Lennie ve George'un çiftlik alma hayaline ortak olmak onlarla beraber yaşamak ister. Candy'nin köpeği: Yaşlı ve sakat olduğu için Carlson tarafından vurularak öldürülür. Lennie'nin sonu hakkın da bir öngörü olarak görülüyor. Curley: Patronun oğlu olan Curley kavgacı bir genç karakter. Ayrıca yarı profesyonel boksördür. Karısını kıskanıp onu korumaya çalışır, bu nedenle Lennie'den başından buyana hoşlanmaz. Slim: Curley'nin saygılı davrandığı Ustabaşıdır olarak bilinen tek karakterdir ve diğer tüm karakterlerden de saygı görür. Crooks: Çiftlikteki tek zenci işçidir. Candy gibi sakattır. Bir atın tekmelemesi sonucunda kambur kalan sırtı sebebiyle bu ismi almıştır. Diğer işçilerden ayrı bir yerde yaşar ve ayrımcılığa maruz kalır. Carlson: Candy'nin köpeğini gözünü kırpmadan öldüren çiftlik işçisidir. Clara teyze: Geçmişten bahsedilirken adı geçen, Lennie'nin teyzesidir. Lennie, onun ölümüyle ortada kalmıştır. Fareler ve İnsanlar Birbirine zıt karakterdeki iki mevsimlik tarım işçisinin, zeki George Milton ve onun güçlü kuvvetli ama akli dengesi bozuk yoldaşı Lennie Small'un hikayesini anlatır. Küçük bir toprak satın alıp insanca bir hayat yaşamanın hayalini kuran bu ikilinin hikayesinde dostluk ve dayanışma duygusu önemli bir yer tutar. George ve Lennie, Amerika' da yaşayan, çiftliklerde yaşayan toprak işçileridir. bu kişiler kendilerini diğer toprak işçilerinden farklı görürler. Çünkü işçiler kazandıkları parayı ya kumar oynayarak ya da genelevde harcamaktadır. Onların hayalleri vardır. Ve bu hayaller için biriktirdikleri para ile bir çiftlik satın alacaklarının hayalini kurmaktalar. Bu çiftlikte çeşitli hayvanlar besleyecekler ve tarımla uğraşmayı planlarlar. Şimdiye kadar gittikleri bütün çiftliklerde Lennie yüzünden kovulmuşlardır. Lennie uzun boylu, iri, güçlü bir insandır ama kafası fazla çalışmaz ve tek başına hareket etmeyen, devamlı birilerine muhtaç olan bir karakterdir. Bunun yanında sevdiği şeylere dokunma hastalığı vardır. George ve Lennie, arkadaşlarının tavsiyesi üzerine başka bir çiftlikte çalışmak için yola çıkarlar. Yol da Lennie bir fare bulur ve onu eliyle okşamaya başlar. Okşarken de fareyi sıkıca okşadığı için öldürür. George, farenin kendisine faydası olmadığını ve onu atması gerektiğini söyler. Ama Lennie ona zara vermediğini sadece okşadığını söyler. Sonra onu zorla yolda bırakır. Lennie' nin bu davranışı ileri zamanlarda ikisine de zarar verecektir. Pulitzer ve Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan John Steinbeck'in çağımızın toplumsal ve insani meselelerini ustalıkla resmettiği eserleri modern dünya edebiyatının başyapıtları arasında yer alır. Steinbeck romanlarında yalın ve keskin bir gerçeklik sunarken yine de her seferinde çarpıcı bir öykü ile çıkar okurunun karşısına. Tarihin bir kesitindeki dramı insani ayrıntıları kaçırmadan sergilerken, tozpembe olmayan gerçekçi bir umudun türküsünü dillendirir. Bu nedenle eserleri edebi değerleri kadar güncelliklerini de hiç yitirmemiştir. George, az ileriden gelen sesleri dinliyordu. Bir an önemil bir iş yapanların ciddiyetine büründü. Nehrin öbür yakasına doğru bak Lennie, dedi. Lennine başını çevirdi ve Gabilan dağlarının karanlığa gömülmek üzere olan yamaçlarına bakmaya başladı. Küçük bir yerimiz olacak, diyerek başladı. George. Elini yan cebine götürüp Carlson'ın Luger marka tabancasını çıkardı. Tabancanın emniyetini açtı ve tabancayı tuttuğu elini Lennie'nin tam arkasında toprağa koydu. Lennie'nin başının arkasına, omurgasıyla kafa tasının birleştiği ense çukuruna baktı. Nehrin aşağılarından seslenen bir adam, sonra da ona yanıt veren bir diğerinin sesi duyuldu.