Anlatıcı: Okulu bırakmasına rağmen yaşıtlarını gördükçe buna hayıflanır. Hayali olan mesleği yani yazar olmayı başarsa da sevdiği kadını unutamamanın acısını hep hisseder. Jacqueline: Kumar tutkusunu ve kazanma hırsını her şeyin üstünde tutan bir kadındır. Günübirlik yaşayan yoksul, sevecen bir genç adam, yavaş yavaş neredeyse kendiliğinden kurulan ama hiçbir zaman sonu belli olmayan dostluk ve aşk ilişkileri, kısa süren sevinçler, kolay kolay dışa vurulamayan kuşkular ve acılar...Anlatırken anlamsız görünen ama yaşayana birçok anlam yükleyen insanı içinden vuran bir roman. İlk bakışta gelişigüzel yazılmış izlenimi veren kişileriyle, eksik anlatılmış gibi görünen ama yenileri eklendikçe bütünlenip derinleşen olaylarıyla kentleri, sokakları ve evleriyle okuyucuyu sürükleyen, bir ustalık dönemi romanı. Anlatıcımız, anne ve babası öldükten sonra yaşadığı yeri ve okulunu bırakıp bir otel odasında yaşamaya başlar. Geçimini eski kitapları satarak idame eden 18 yaşında bir gençtir. Tesadüfen Jacqueline ve Gerard Van Bever ile tanışır. Kadını ilk gördüğü andan itibaren onun gölgesinde, soluk, panjur arasından sızan bir güneşe benzeyen yaşamı olacağının farkında bile değildir. Jacqueline ve Van Bever, kumarı meslek edinmiş, buradan kazandıklarını biriktirerek Mayorka'dan ev alma hayalleri kuran günübirlik yasayan çifttir. Onlarla aynı otelde kalan kahramanımız, çiftin yanlarında onlara eşlik etme görevini üstlenir. Jacqueline kumardan kazandıklarıyla hayallerini gerçekleştiremeyeceğini anladığında genç aşığın kendisine olan zaafını kullanarak ona hırsızlık yaptırır. Kahramanımız bunu bütün doğallığıyla, sanki bir emaneti sahibine verecekmiş gibi algılayıp sevgilisinin dediğini yapar. Para dolu çantayla birlikte Paris'ten ayrılıp Jacqueline ile birlikte Londra'ya giderler. Jacqueline burada da eski hayatına devam eder. Yine kumar oynayarak ve otel odalarında kalarak düzensiz yaşamlarını sürdürürler. Londra' da yaşadıkları birkaç aylık zaman diliminde kahramanımız kitap yazmaya başlar. Sevdiği kadın bir süre sonra onu terk edip izini kaybettirir. Aradan yıllar geçer anlatıcımız kitapları basılmış bir yazar olarak Paris' e döner. Yıllar önce dolaştıkları sokakları gittikleri yerleri gezerken gözü hep onu Jacqueline'i arar. Umudunu yitirdiği anda ona çok benzeyen birisini görür. Dikkatini çeken kişi Jacqueline'den başkası değildir. Sevdiği kadın, ismini değiştirmiş, evlenmiş, dış görünüşü tamamen değişmiş ve hayallerini gerçekleştirmiştir. Jacqueline, onu bulduğu günün ertesinde yine izini kaybettirir. Kahramanımıza kalan geçip giden zaman, unutamadıkları ve yalnızlığıdır. Günübirliğine yaşayan yoksul sevecen bir genç adam yavaş yavaş neredeyse kendiliğinden kurulan ama hiçbir zaman sonu belli olmayan dostluk ve aşk ilişkileri kısa süren sevinçler kolay kolay dışa vurulmayan kuşkular ve acılar bir de tüm bunları yansıtırken bizde tam bir gerçeklik izlenimi uyandıran alabildiğine yalın ama aynı ölçüde duyarlı ve şiirli bir dil.


Binbaşı Orhan: Uzun boylu, yakışıklı ve keskin gözlü Binbaşı Orhan, çok zeki ve zekidir ancak çoğu zaman duygularını işine katar. Madelena: Madelena, trafik kazasında bir bacağını kaybetmiş ve alışılmadık özelliklerinin yanında bilinmeyen bir kişiliğe sahip uyuşturucu kaçakçılığı kuryesi bir kızdır. Neslihan: İlk olarak Madam Ching-Chung olarak tanıdığımız Neslihan, son derece güzel, güzel olmasının yanı sıra milliyetçi bir kişiliğe de sahip. Bu arada kocasıyla birlikte çalışıyor ve komünist örgütün mali işlerinden sorumludur. Albay Thomson: Elinden geldiğince emrindeki subaylarla ilgilenmeye çalışan Amerikalı bir subay. Hong Kong'un gizemli doğasında, uluslararası bir siyasi eylemi çökertmekle görevlendirilen bir Türk binbaşı ile genç bir kadın arasındaki aşk anlatılır. Kurmay Orhan Bey, Hong Kong'daki terör olaylarının ardından Hong Kong'a gönderilir. Bindiği uçakta Madelena adında bir kadınla tanışır. Bindikleri uçak kötü hava koşulları nedeniyle Şam'a zorunlu iniş yapıyor. Uçak Şam'a indiğinde, tüm yolcuların otele gitmek için uçaktan ayrıldığı söylendi. Madelena bir uyuşturucu kaçakçısıdır ve Şam polisi tarafından Şam'daki otellerinde tutuklanır. O ana kadar topal taklidi yapan kadının aslında topal olmadığı ancak bunu kendini aciz göstermek için kullandığı anlaşılıyor. Orhan Bey yoluna devam ediyor. Hong Kong'a vardığında, bir İngiliz teğmeni onu karşılar ve oteline götürür. Hong Kong'da komünist bir örgüt terör eylemleri gerçekleştiriyor ve Orhan Bey buradaki İngiliz ve Amerikalı subaylarla birlikte bu örgütü yıkmak için çalışacak. Orhan Bey boş zamanlarında sivil geziyor ve kendisini milyoner tüccar olarak tanıtıyor. Bu sayede bir kadınla tanışır ve samimi bir dostluk kurar. Adı Qing Chung olan bu kadın evli ve oldukça zengindir. Zamanla Orhan Bey'e aşık olur. Orhan Bey'in tesadüfen tanıştığı bu kadın, terör örgütünün patronu Pavlof'un eşidir. Orhan Bey, Madam Ching Chung'u Hong Kong'daki en zengin insanlardan biri olarak tanıyor ve Madam Cing Cung, Orhan Bey'i zengin bir tüccar olarak tanıyor. Madam Ching Chung, Pavlof'tan Orhan Bey'in kurmay olduğunu öğrenir. Orhan Bey'in Hong Kong'daki bir aylık görevi sona erer ve Genelkurmay tarafından geri çağrılır. Pavlof, Orhan Bey ve diğer subayların ülkelerine dönerken binecekleri uçağa bomba yerleştirdiklerini, örgütün diğer üyeleri ve Madam Ching Cung ile gizli bir görüşmede bulunduklarını ortaya koyuyor. Bombanın, uçağın motoru çalıştıktan kısa bir süre sonra patlaması bekleniyor. Ancak Madam Ching Cung bunu engeller ve Orhan Bey ile uçaktaki diğer subayların hayatını kurtarır. Romanın sonunda Pavlof öldürülür ve örgütü çöker. Madam Ching Chung yakalandı, ancak örgütü çökertmeye yardım ettiği için affedildi. Orhan Bey ve Madam Ching Cung yeniden bir araya gelir ve roman biter. Edebiyatın ve özellikle romanın sevilmesinde ve geniş kitlelere yayılmasında büyük rolü olan Esat Mahmut Karakurt'un eserlerini Bilgi Yayınevi yeniden okurla buluşturuyor. Erikler Çiçek Açtı'da, Hong Kong'un gizemli doğasında, uluslararası siyasi bir eylemi çökertmekle görevli bir Türk binbaşısı ile genç bir kadının aşkı anlatılmaktadır.


Roma inanışlarına sıkı sıkıya bağlı bir aziz olan Aziz Antonius'un şeytan tarafından nasıl aldatılmaya çalışıldığı konusunu ele alır. Aziz Antonius ve Şeytan'ın kitabının ana konusu olsa da, kitapta eski din ve inançlarla ilgili çeşitli gerçeklerden de bahsedilmektedir. Hemen hemen tüm İslam öncesi inançların bir anısı vardır. Aziz Antonius, Mısır'daki keşişlerin yaşadığı eski bir çöl olan Thebais'te yaşar. Sazdan yapılmış ve çamurla sıvanmış basit bir kulübede, Aziz. Antonius'un kendine has bir hasır yatağı ve birkaç eşyasından başka bir şeyi yok. Geçimini saman dokuyarak, çok az yiyecekle geçimini sağlar. Ayrıca kendine ait bir kitabı var. Bu kitabı çok okur ve çok dua eder. Aziz Antonius kendini Tanrı yoluna adayan bir azizdir. Bir akşam Antonius dua edip derin düşüncelere dalmışken karanlıktan farklı sesler duymaya başlar. Bir ses ona, Kadın ister misin? diye sorar, bir diğeri, Peki ya kavanozlar dolusu altın? diye sorar, bir diğeri, Tüm halkın sana hayran olmasını ister misin? diye sorar. Seslerden sonra etrafındaki nesneler de şekil değiştirmeye başlar ve hemen ilerideki bir ağaç aniden çıplak bir kadın vücuduna dönüşür. Antony kulübesine döner ve hemen uyumaya çalışır. Ancak, görüntüler onun etrafında dolaşmaya devam eder. Gördüğü bu şeyler, onu yolundan döndürmeye çalışan şeytanın görüntüleridir. Şeytan bu sefer Sebe Kraliçesi kılığında gelir. Çarpıcı güzelliği, sıra sıra köleleri, hazinelerle dolu sandıkları ve diğer tüm görkemiyle donanmış olarak Saba Kraliçesi Münzevi Antonius'a gelir. Sheba Kraliçesi, muhteşem güzelliğini ve tüm hazinelerini Aziz Antonius'a sunar. Tek istediği Aziz Antonius'un bu hayatı terk etmesi ve onunla birlikte gitmesidir. Antonius, kendisine sunulan tüm bu ihtişamı reddeder ve yolundan dönmez. Daha sonra, biri genç, diğeri yaşlı iki kadın, Aziz Antonius'un önünde belirir. Bir süre sonra genç kadın şehvet, yaşlı kadın ise ölüme dönüşür. İkisi de ondan onları seçmesini ister. Ölüm ona görmediği gerçekleri göstereceğini söyler ve Antonius'u yanına çağırır. Şehvet der ki: Bana direnme, gücüm dünyayı sarmaya yeter. Kokum erdemi, merhameti, yiğitliği eritir. Sonra ikisi kol kola yürür ve birbirleriyle konuşurlar. Ölüm, Maddenin bozulmasını ve dağılmasını hızlandırıyorum diyor. Tohumları kolayca filizlendiriyorum diyor şehvet ve ekliyor, Senin saçılman yeniden inşa etmem için. Ölüm cevap verir: Doğurduğun her şey benim yok etmem içindir. Ve sonra ikisi de uzaklaşırlar. Sabaha kadar başka varlıklar Antonius'u ziyaret eder. Sabah olup güneş yükselmeye başladığında Antony güneşe bakar ve rahatlar. Aziz Antonius haç çıkarır ve inancının tüm tazeliği ve gücüyle yeniden dua etmeye başlar. Bouvard ile Pecuchet'ye 19. yüzyılın en yenilikçi klasiklerinden biridir. Ermiş Antonius ve Şeytan'sa Flaubert'in İslamiyet öncesi inançların baş döndürücü bir geçidini yaptığı ve tamamlayabildiği son romanıdır. Sabahattin Eyüboğlu (1908-1973): Hasan Ali Yücel'in kurduğu Tercüme Bürosu'nun başkan yardımcısı ve Cumhuriyet döneminin en önemli kültür insanlarından biridir. Tek başına ya da imece birlikteliğiyle yaptığı çeviriler, Hayyam'dan Montaigne'e, Platon'dan Shakespeare'e hep, dünya kültürünün doruk adlarındandı.


El Mustafa: Orphalese şehrine gelerek bilgi ve birikimlerini paylaşmaya çalışan bir ermiştir. İnsan olmanın yollarını çağırarak hayata dair görüşlerini açıklamaya ve sonunda bu birikimi paylaştığına inanarak Orphalese şehrinden ayrılan ana karakterdir. El Mitra: El Mustafa'nın öğrencisidir. El Mustafa şehre gelip gideceği güne dek yanında olmaya çalışan ve tüm birikimlerinden faydalanıp ders alan ve gideceği günü duyunca da hüzünlenen karakterdir. Seçilmiş bir kişinin, El-Muhammed'in nasıl anlatıldığına dair güzel bilgiler ve etrafında dönen bu eserde onu ilk kullanan El Mitra üzerine yazılmış, El-Muhammed için yazılmış bir rüyadan yapılmıştır. Ayrıca eserde kahraman, insanları kullanmanın faydalarını ve bundan daha iyi bir yer için güzel bir insanın faydalarını konu edinmiştir. Aslında ince görünen The Hermit kitabının içinde kocaman bir dünya var. Yıllar önce geldiği Orphalese şehrinde kendisine güvenen ve ona sonsuz saygı gösteren kişilere tüm bilgilerini büyük bir zevkle anlatan El Mustafa, El Mitra'nın öğrencisini çok seviyor. Bunun nedeni, şehirde ona ilk gelen kişinin El Mitra olmasıdır. El Mustafa bu şehre geldiğinden beri öğrencisi El Mitra onu hiç yalnız bırakmamış, ona her zaman sorgusuz sualsiz inanmış ve her zaman onun destekçisi olmuştur. Bir gün El Mustafa bu şehri terk etmek zorunda kalır ve bu haberi alan öğrencisi El Mitra derin bir hüzne kapılır. Bu şehirde görevini tamamladığını bilen El Mustafa, hem şehirden ayrılışında hem de ona çok destek olan ve her zaman yanında olan öğrencisinin üzüntüsünü derinden etkilemiştir. Ayrılış günü gelir, şehrin sakinleri El Mustafa'ya sormak için birçok soru hazırlar ve El Mustafa, gideceği gemiye binmeden önce insanlıkla ilgili birçok önemli konuyu soracakları bu soruları yanıtlamaya başlar. El Mustafa'nın verdiği bu cevaplar arasında hayata dair en önemli detaylar, mutluluk nedir, mutluluğun sırrı nedir, tüm bu önemli bilgiler yer almaktadır. Sordukları tüm cevapları hayattaki birçok şeye dokunarak yanıtlayan El Mustafa, bu kentteki son görevini layıkıyla yerine getirir. Hüzünlü bir vedadan sonra El Mustafa gemiye biner ve yeni yolculuğuna çıkar. Romanın başkahramanı El Mustafa, zamanla yarışan tüm dinlerden ve farklı bölgelerden insanlara, insan olmanın yollarını çağırarak, Orphalese'deki insanlara hayata dair görüşlerini düşündürücü bir şekilde açıklamaya ve aktarmaya çalışır. İyi insan ve mutluluğa ulaşmak, kitapta aynı cümlelere sıkça rastlayabilirsiniz ve bu yazılar hayatınızın yönünü değiştirebilir. İnsanları rencide etmeden hoşgörülü yaşayarak, yaratılan kainatın güzellikleri, değerinin takdir edilmesi, dürüst bir insan olmanın güzellikleri hakkında pek çok bilgi veren El-Muhammed, hikmetiyle bir efsane haline gelmiştir. - Ermiş, Lübnan asıllı Amerikalı yazar Halil Cibran tarafından yazılan 26 şiirden oluşan karma bir şiir deneme kitabıdır. - Halil Cibran'ın en ünlü eserlerinden biridir ve ilk kez 1923'te basılmıştır. - 100'den fazla dile çevrilen Ermiş, onu dünya edebiyat tarihinin en çok çevrilen kitaplarından biri haline getirmiştir. Milyonlarca okura ulaşan Ermiş, günümüzde de en çok okunan kitaplardan biri olma özelliğini sürdürüyor.


Kamil Bey; yüksek eğitim almış, Avrupa dillerini bilen ve birçok Avrupa ülkesini görmüş kültürlü bir paşa oğludur. Nedime Hanım: Kamil Bey'i en çok etkileyen isim Nedime Hanım'dır. Kamil Bey'in Galatasaray Lisesi'nden arkadaşı İhsan ile evli olan Nedime Hanım, kocası cezaevine girdikten sonra Karadayı gazetesini tek başına çıkarmaya devam eder. Ayrıca Milli Mücadele'ye gönül vermiş pervasız bir kadın kahramandır. Nermin Hanım: Kamil Bey'in eşidir. Zenginliğe önem verir ve ülkesi hakkında çok az bilgiye sahiptir. Enişte İbrahim Bey: Kurtuluş Savaşı sürecinin aslında toplumun her kesiminde desteklenen bir olay olmadığını, özellikle İstanbul halkının daha zengin kesimleri içinde, bu harekete karşı olan, devletin durumundan kendine pay çıkarmaya çalışan bir karakterdir. Niyazi Efendi: Kuvayı Milliye hareketinin en tutkulu destekçisi gibi gözüken Niyazi Efendi, Nedime Hanım'ın da en güvendiği karakterlerin başında yer alır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında Mütareke Dönemi'ni konu alan Esir Şehrin İnsanları, İstanbul'un direnişini ve Osmanlı toplumunun bu süreçteki tavrını gerçekçi bir şekilde ele almaktadır. Eserde üç temel tip vardır: İstanbul hükümeti yanlıları, Kuvayimilliyeciler ve ülkenin durumunu umursamayanlar. Kamil Bey, Selim Paşa'nın oğludur. Vatansever Kamil Bey, Birinci Dünya Savaşı başladığında İspanya'dadır. Kamil Bey'in eşi Nermin hamiledir. Savaşın başında Madrid Büyükelçiliği'nde görev yapan Kamil de büyükelçiliğe giderek vatanı için ne yapması gerektiği konusunda fikir sahibi olur. İşlerinin bozulmasıyla Kamil ve Nermin vapurla İstanbul'a gelirler. İstanbul'a geldiklerinde kızları Ayşe altı yaşına basar. Küçük olmasına rağmen çok olgun bir kızdır. Romanda dikkat çeken bir diğer olay da asker Mehmet Ali'nin intihar mektubunun bulunmasıdır. Mehmet Ali 21 yaşında genç bir askerdir. Şehit olmak isteyen Mehmet Ali, şehit olamadığı için kendini suya atarak cezalandırır. Mektubu okuduklarında Türk halkının umutsuzluklarından şikayet ettiğini görür. İstanbul'a gelen Kamil ve eşinin kalacak yeri yoktur. Nermin'in teyzesinin akşam yemeğine konuk olurlar. Halasının kızı şımarık ve şımarık bir kızdır. Bu yeni boşanmış kız, sürekli olarak Batı'ya olan hayranlığından bahseder. Nermin'in halasının eşi tüccardır. Sabriye, Anadolu'nun zor zamanlarını çok iyi biliyormuş gibi anlatır. Sabriye ve Kamil birlikte eğlenmek için Garden Bar'a giderler. Sabriye, Kamil Bey'e kötü duygularla yaklaşır ve Kamil'e Musul'daki mülkünü satmasını söyler. Mükemmel bir varlığı olmadığını söyler. Sabriye'nin bu durumundan sonra Kamil Bey annesinin evinde yaşamaya karar verir. Evi onarır. İstanbul yeniden işgal edilir. Geçim kaynağı bulmakta zorlanan Kamil, kitap çevirmeye karar verir. İlk çevirisi Don Kişot'tur. Kamil, Fransızca ve İngilizce bilmektedir. Resim yapmayı ve çevirilerle uğraşmayı sever. Abdülhamid'in vezirinin oğlu olmasına rağmen yoksulluk çeker. Dedesinden kalan mirası sorgular ama hiçbir şey çıkmaz. Kamil Bey adliyeye gider. Kamil, Ahmet'le tanışır. Ahmet, Kız İhsan'ın Kuvayı milliye taraftarı olduğu için kürek cezasına çarptırıldığını söyler. Abdullah Ağa isimli bir kişinin de Kuvayı milliye taraftarı olmadığı için hapse atıldığını söylüyor. İhsan'ın eşi Nedime Hanım, Karadayı adlı bir dergi çıkartır. Bayan Nedime hamile. Ona yardım etme duygusu Kamil'i rahatlatır. Kamil bu dergide çalışmaya karar verir. Kamil, dergiye para bulmak pahasına fildişi heykelini satar. Kamil Bey gazeteciliği bu ortamdan anlar. Bu iş onun sayesinde daha da anlam kazanır. Karadayı dergisindeki çalışmaları ona sorumluluk verir. Bu dergi ile Milli Mücadele'yi desteklediği ortaya çıkar. Nedime Hanım, Kamil Bey'e Niyazi'yi anlatır. Anadolu'ya yardım için vapur kiralanacak. Bu para gerektirir. Kamil Bey, feribotla bir üzüm sandığı içinde evrak gönderecek. Belgelerin Ankara'ya gönderilmesi planlar. Kamil, Ramiz Efendi'ye gidecek olan sandıkla suçüstü yakalanır. Kamil Bey sorguya alınır. Paşanın oğlu olduğu için fazla zorlamazlar. Kamil tüm suçlamaları reddeder. Nedimeyi korumaya çalışır. Tutuklanan Ahmet Nedime'yi suçlasa da Kamil Bey onları kendisine inandırır. Ramiz Efendi'yi sorguya çekip döverler. Nermin, karısı Kamil'i resim malzemeleri ve eşyalarından dolayı cezaevine gönderir. Kamil'in eşi Nermin, Milli Mücadele'ye karşı taraftır. Buna rağmen Kamil, vatanı için davasından vazgeçmez. Kamil nedimeyi korumaya kararlıdır. Nedime'ye hiçbir şekilde ihanet etmez. Bunu ülkesi için yapıyor. Ramiz Efendi'nin eşi İnönü Zaferi'nin kazanıldığını haber verir. Ramiz Efendi serbest bırakıldı. Kamil, on yıl ağır çalışma cezasına çarptırılır. Paşa onun oğlu olduğu için üç yıllık hapis cezası indirilir. Esir Şehir Üçlemesi edebiyatımızın güçlü ve klasikleşmiş ismi Kemal Tahir'in başyapıtlarındandır. Her büyük ve klasik yapıt gibi, bir ya da birden çok problematiği mükemmel bir biçimde işleyen bu nehir roman dizisinin ilk kitabı olan Esir Şehrin İnsanlarında Kemal Tahir, Mütareke Dönemi Osmanlı aydınının ve İstanbul'unun destansı direnişinin ve mücadelesinin benzersiz bir fotoğrafını çekmektedir. Kurtuluş Savaşı öncesinin anlatıldığı pek çok roman yazılmıştır kuşkusuz, ama hiçbiri bu denli edebi ve ölümsüz olamamıştır. Türkiye'yi, Türkleri sahiden tanımak isteyen yerli yabancı herkes Kemal Tahir'i okumak,


Kamil Bey: Kamil Bey yine kibar, eğitimli, büyük ölçüde sakin bir adamdır. Hapishanede, çok daha yalnız ve zor durumda olmasına karşın, Kamil Bey'in karakterinin çoğu özelliği hikayenin bir önceki halkasında olduğu gibi ilerler. Faytoncu Osman Ağa: Kaba, argo kelimeler kullanarak konuşan, kabadayılığı benimsemiş bir adamdır. Koğuşta kararlar alan, insanları cezalandıran, gardiyanlara rüşvet veren bir pozisyondadır. Zekeriya Hoca: Okuma, yazmayı bilen, Kamil Bey'inkinden çok farklı olsa da belli bir ölçüde eğitim almış bir adamdır. Onun bu yeni ortamda hayatta kalmasını sağlayan en önemli kişilerden biridir. Zekeriya Hoca sadece Kamil Bey'in değil, okuyucunun da hapishanedeki rehberi haline gelir. Binbaşı Arif Bey: Haksızlığa karşı sert tavırları olan bir adamdır. Askerlerin yemeğini çalan, hatta küflenmiş bulgurları yemeleri için askerlere göndermeye çalışan bir binbaşıyı kırbaçla döven Binbaşı Arif, daha sonra güçlenen bu binbaşı tarafından tutuklanmıştır. Esir Şehrin İnsanları, adlı ilk kitabın devamı niteliğindedir. Romanın başkahramanı Kamil Bey, İstanbul'a geldikten sonra yaşadığı ruhsal ve düşünsel değişimleri, Türk Kurtuluş Savaşı'nın insanlar üzerindeki etkisini anlatır. Bekir Ağa Koğuşunda kalan Kamil Bey, bir bayram gününde Sultanahmet'teki gözaltı merkezine gönderilir. Burada cinayet, bıçaklama, kumar ve uyuşturucu gibi suçların geride bıraktığı insanlarla yaşamaya başlar. Gözaltı merkezinin ikinci bölümünde kalan Kamil Bey, yeni evine asla alışamayacağını düşünmeye başlar. Kendisiyle ilgilenen Zekeriya Hoca'nın desteğiyle hayatta kalmaya çalışır, ancak ikinci bölümün ev sahibi arabacı Osman Ağa'nın da yardımıyla tam anlamıyla rahat edemez. Bayramı kutlamak için geçen üç günün sonunda Osman Ağa'nın yaptığı yardımın da bir sahtekarlık olduğu ortaya çıkar. Bir gün önce Kamil Bey'in kendisine ödünç verdiği parayla kumar oynayan Osman Ağa, bu paranın bir daha asla geri ödenmeyeceğini belirterek bu paranın borç değil ortaklık olduğunu söyler ve ardından Kamil Bey'den para ister. , kendisine bugüne kadar yaptıkları yardımların karşılıklı olduğunu açıklar. Hiç parası kalmayan Kamil Bey, bu borcu babasından kalan saati ile öder ancak ona umut veren birkaç kişiden biri olan Fatma Hanım'ın hediye olarak getirdiği kurabiyeler çalınınca sinirlenir ve döver. Osman Ağa da dahil olmak üzere birçok kişiyi koğuşta toplar. Bu olaydan sonra Milli Mücadele'yi desteklediğini ve bir paşa oğlu olduğunu ortaya koyan Kamil Bey başka bir şubeye götürülür. Burada kendisine benzer bir adam olan Binbaşı Arif Bey'in yanında kalmaya başlar. Müdirenin saygılı tavrı ve onu koruyan nüfuzlu kişilerin varlığı onu daha rahat koşullarda yaşatıyor ve eşi Nermin onu ziyarete başlar. Ancak Nermin'in ailesinin de etkisiyle Milli Mücadele'ye karşı çıkmaya devam etmesi, Kamil Bey ile arasının açılmasına neden olur. Anadolu'da savaşın kötü gittiği ve Yunanlıların yakında savaşı kazanıp İstanbul'a bile asker göndereceği söylentileri yayılırken, gözaltı merkezinde İstanbul'da Milli Mücadele'ye destek veren herkesin öldürüleceği söylentileri yayılmaya başlar. Kamil Bey, bu söylentilere karşı silaha sarılmaya çalışırken, karısı Nermin'in Fransa'nın resmi tatili olan 14 Temmuz'da baloya gittiğini ve sabah eve döndüğünü öğrenir. Bu son samandan sonra roman, Kamil Bey'in eşi Nermin için yazdığı bir boşanma mektubuyla sona erer. -Mehmet H. Doğan-


Züleyha: Batı kültüründe yetişmiştir. Ali Osman Bey'in ise kızıdır. Ali Osman Bey: Birçok farkı cephede savaşmış bir komutandır. Hemen herkes tarafından fazlası ile sevilmektedir. Yusuf: Ali Osman Bey'in askerlerinden bir tanesidir. Anadolu kültüründe yetişmiş bir adamdır. Gelenek ve göreneklerine fazlası ile bağlıdır. Züleyha ile evlenir. Enise Hanım: Yusuf'un annesidir. O da tıpkı oğlu gibi gelenek ve göreneklerine fazlası ile bağlıdır. Genellikle kendi halinde bir kadındır. Yazar romanında, kültür farkından ve anlayışlarından dolayı iki gencin anlaşamamasını ve boşanmasını ele almıştır. Bu süreçte birçok farklı olay yaşanmaktadır. Kitabın ana düşüncelerinin temelinde ise saygı ve sadakat yer almaktadır. Züleyha, küçük yaştan itibaren annesi ile birlikte İstanbul'da yaşamaktadır. Batı kültürü ve bu yaşam tarzında büyümüştür. Eğitimini ise yabancı okullarda tamamlamıştır. Züleyha'nın babası olan Ali Osman Bey, subay olmuş ve Anadolu'nun düşman işgalinden kurtulması için milli mücadeleye katılmıştır. Züleyha'nın İstanbul'da geçirdiği yıllar aynı zamanda İstanbul'un düşman işgalinde olduğu yıllardır. Bu sebeple batının etkisi bu şehirde fazlası ile görülmektedir. İstanbul sosyetesi ise bu yaşam tarzına ayak uydurmaya çalışmaktadır. Züleyha ise dayısı Şevki Bey'in tanınmış kişiler arasında yer alması ile bu yaşam tarzına pekte uzak değildir. Hatta bu yaşantının daha yayın bir hal alması için uğraşan biridir. Milli mücadele sona erdikten sonda Ali Osman Bey geri döner. Fakat burada kalıcı olmak bir düşüncesi yoktur. Görevi gereği Anadolu'ya geri dönmesi gerekmektedir. Yine ailesinden arı almak istemeyen Ali Osman Bey, ailesinin de kendisi ile birlikte görev yapacağı yere gelmesini ister. Züleyha başlangıçta okulunu bahane ederek gitmek istemese ve İstanbul'da kalmayı başarsa da, ilerleyen dönemlerde babasının ısrarlarına dayanamayarak, okulunu yarım bırakır ve ailesinin yanına gider. Gittiği bu yeri her zaman kendisine bir zindan olarak görmektedir. Kısa bir süre kendisine odasına kapatır ve hiç kimseyle konuşmaz. Buranın yerli halkını hor görmekte ve onlara kibir ile yaklaşmaktadır. Ancak buranı insanları ona saygı göstermekte ve samimi davranmaktadır. Züleyha artık vaktinin büyük bir kısmını babası ile birlikte geçirmektedir. Onun yaptığı kahramanlıkları görmekte ve halın babasını ne kadar sevdiğini öğrenmektedir. Bu durum babası ile gurur duymasını sağlamaktadır. Geçirilen süreçlerde babasının emir subaylığını yapmış ve görevinden ayrıldıktan sonra burada yaşamaya devam etmiş olan Yusuf ile tanışır. Yusuf, özellikle Ali Osman Bey'e son derece saygılıdır. Savaş esnasında da onunla omuz omuza çarpışmıştır. Hatta Ali Osman Bey yaralandığı zaman onu sırtında taşıyarak hayatını dahi kurtarmıştır. Babasının erken yaşında vefat etmesinin ardından, babasından kalan çiftlik ve tarlalara bakmak onun sorumluluğundadır. Son derece dürüst ve içten bir adamdır. Bu tavırları ile de Züleyha'nın hemen ilgisini çekmiştir. Ancak Yusuf, Ali Osman Bey'in kızı olduğu gerekçesi ile onunla aynı ortamda olmaktan dahi kendisini sakınmaktadır. Tüm bu olaylar yaşanırken, Züleyha'nın annesi burada vefat eder. Züleyha ise artık İstanbul'a dönme ümitlerini tamamı ile yitirir. Züleyha'yı Yusuf'un annesi olan Nefise Hanım teselli eder. Bu süreçte onu kızı gibi görmektedir. - Farklı olaylar ve birçok farklı karakter kitap içerisinde ele alınmıştır. - Eski Hastalık romanı, Reşat Nuri Güntekin'in ustalık dönemi eserlerinden bir tanesidir. Eser sürükleyici bir kurguya sahip olduğundan okuyucu kendine bağlamayı başarmaktadır. - Doğu ve batı kültürünün farkı da kitap içerisinde ele alınmaktadır. Kültür farkının ortaya çıkarttığı fikir çatılmaları sonucunda mutsuz bir evlilik söz konusudur.


Eskici; Herkese karşı öfkeli ve sinirli bir adam olmasına rağmen ailesine ve çocuklarına düşkün ve savaşta bir bacağını kaybettiği için topaldır. Eskici'nin Karısı; Ailesinin dağılmasını istemese de gelinini sevmeyen ve geçmişiyle övünen zengin kayınpederini abartarak teselli eden bir kadındır. Mehmet; Evli ve üç çocuk babasıdır. Babasının aksiliklerini anlayan ve makineler yüzünden işini kaybeden, Bu nedenle, ailesiyle birlikte babasının yanında çalışmak zorunda kalan Eskici'nin en büyük oğludur. Ali; Eskici'nin evlilik çağındaki en küçük oğludur. Kardeşini babasına karşı savunur, ağabeyinin yapmak istediğini paylaşır, gurur duyar ve babası Topal Eskici'ye benzer bir karaktere sahiptir. Zeliha; Ali ve Mehmet'in küçük kız kardeşleridir. Evlilik hayali ile yaşayan kuşak çatışması nedeniyle ailesiyle sürekli tartışıyor. Aile üyelerinin yerel lehçelerini değiştirmek isteyen bir karakter diyebiliriz. Gelin; Eskicinin en büyük oğlu Mehmet'in karısıdır. Kayınvalidesi yüzünden hep kaçmak istese de gidecek yeri yoktur. Ev işlerini her zaman eksiksiz ve hatasız yapmasına rağmen, kayınvalidesi ile geçinemez. Ünal; Yaşlıları taşıyan yardımcı şofördür. Her işi yapabilen becerikli bir kişidir. Zeliha ile evlenir. Kayınpederi Topal Eskici ile benzer bir karaktere sahiptir. Zeynep; Eskici ve ailesi pamuk toplamaya gittiğinde, karşılaştıkları hasat ırgattır. Ali ile evlenir. Roman, eserin kahramanı Topal Eskici ve iki oğlunun özlemlerini ve hayallerini, bu özlemlerle hayallerini gerçekleştirme mücadelelerini ve sonunda ellerinde bıraktıklarını kaybederek düşüşlerini anlatıyor. Hayata en alçaktan başlayan eskici, ailesini bir arada tutabilmek için çok çalışıyor. Ekonomik koşulların kötüye gitmesi ile aile bağlarını nasıl zorladığını, yoksulluğun aile yapısını nasıl bozduğunu ve sanayileşmenin geleneksel yaşam ve el sanatları ile uğraşan insanların yaşamları üzerindeki etkisini inceler. İnsanın kurduğu çarpık düzenin insanları nasıl yozlaştırdığı kavramı işin arka planındaki en güçlü fikirdir. Yıllar geçtikçe mali durumu kötüleşen Topal Eskici ve ailesi, antika bir eski kunduracı dükkanından kazandıklarıyla geçimini sağlamaya çalışıyor. Ancak işlerin yavaşlamasıyla giderek azalan bu para artık dokuz kişilik aileyi doyuramaz. Yoksulluk ve yaşlılık, Topal Eskici'yi giderek daha öfkeli ve huysuz bir adam haline getirerek, oğullarıyla arasına düşmesine neden olur. Bu durumun farkında olan Topal Eskici'nin en büyük oğlu, eşi ve üç çocuğuyla kitlesel buluşmaya gitmeye karar verir. Ancak pamuk tarlasında çalışmak sosyal çevrelerinde küçümseniyor: Bu karar aile içinde büyük bir rezalet olarak algılanıyor. Ancak Mehmet akıllıca davranmasıyla herkes kısa sürede bu işten iyi bir gelir elde edebileceğini ve buradan gelecek parayla gelecekte rahat bir hayat yaşayabileceklerini düşünmeye başlar. Böylelikle hasat fikri aileye yayılır ve tüm aile Çukurova'daki pamuk tarlasına gider. Çukurova'da işler Koca Oğul'un beklediği gibi gitmez. Isı, yorgunluk ve sinekler gibi üstesinden gelebileceklerini düşündükleri engeller onları çok yorar. Kısa sürede tüm aile yorgunluk ve hastalıktan mustarip olmaya başlar. Bu sırada onları sahaya getiren şoförün çırağı Ünal da onlara katılarak, Topal'ın kızı Zalha ile yakınlaşmaya başlar. İşler zorlaştıkça ailede zaten var olan sorunlar bir kez daha ön plana çıkıyor. Topal Eskici, bir tartışma sırasında en büyük oğlunu yumrukladıktan sonra şehre dönmeye karar verirler. Ancak Topal'ın hayatı yavaş yavaş normale döndükçe tarlalarda kalanların durumu kötüleşir. Hastalıkları ilerleyen, yemekleri biten ve işleri yeterli bulunmayan aile fertleri için tek olumlu haber, Topal Eskici'nin küçük oğlu Ali'nin, yapamadıkları işi bitirmek için getirilen işçilerden Zeynep ile evlenmeye karar vermesidir. Bir süre sonra Ali, Topal Eskici'nin dükkanının önünde belirir. Zayıflıkla yürüyemeyen Ali, durumu kendisinden daha kötü olan babasını ağabeyine götürür. Topal Eskici, sahip olduğu her şeyi satarak ve herkese borç para alarak oğullarını ve torunlarını iyileştirmeyi başarır. Ama aynı zamanda tek gelir kaynakları olan dükkanlarını da kaybederler. - Roman filmi de çekilmiştir. İlk gösterim tarihi 1990 olan filmin yönetmenliğini Şahin Gök, yapmış; filmin baş rollerini Fikret Hakan ve Kadir İnanır paylaşmışlardır. - 1950 yıllarında Çukurova'da yaşanan sosyal gerçekleri ve hayat parçalarını kişiler ve aileler bazında ele almaktadır. Toplumsal sorunlarla, yaşama düzenindeki aksamları ve çekirdek ailelerin ortaya çıkışını irdeleyen sosyal bir konuyu ele almaktadır. - Eskici ve Oğulları 1962 de yayımlandıktan sonra Orhan Kemal romanın adını Eskici Dükkanı olarak değiştirmiş, Roman 2. basımla birlikte bu adla da tanınmaya başlamıştır. - Eskici ve Oğulları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 100 Temel Eser arasına alınmış ve tavsiye edilmiş önemli eserlerdendir. Türk edebiyatının büyük ustası Orhan Kemal, en yetkin kitaplarından biri olan Eskici ve Oğulları'nda ekonomik koşulların nasıl da aile bağlarını zorladığını ele alıyor. Edebiyatımızda her zaman emeğin, umudun, aydınlığın yanında tavır almış olan Orhan Kemal, insan eliyle kurulan çarpık düzenin nasıl da insanın kendini yozlaştırdığını en iyi dile getiren yazarlarımızdan biri. Eskici ve Oğullan, ekonomik zorluklar nedeniyle çözülmenin eşiğine gelmiş aile ilişkilerini tüm canlılığıyla gözler önüne seriyor. Orhan Kemal'in kitapları bir okurun hayatta rastlayabileceği o çok nadir hazineler arasında yer alır. Çok az yazar okurunun dünyasında onun kadar iz bırakır, okurunu onun kadar biçimlendirir. Orhan Kemal umudu ve iyimserliği yeniden kazanmamız için yol gösterir bize. Edebiyatımızın en değerli ustalarından biri olan Orhan Kemal'in kitaplarını yayımlamaktan onur duyuyoruz.


Nef Bey: Kayınpederi Hikmet Enis Bey'den kalan çiftliği düze çıkarmak için yola çıkan adam. Yolda eşkıyalar tarafından esir alınırlar. Enis Bey: Kendisine ait çiftliğin kardan çok gelen gideni karşılamadığı için damadı Nef Bey ile yola çıkan kayınpeder. Murtaza: Nef ve Enis bey'lerin yanında çalışan kişi. Kayınpederinden miras kalan küçük bir çiftliğin mahsulünü ve masraflarını incelemek üzere yanına kayınbiraderi ve konağın hizmetlisini alarak çiftliğe gitmek üzere yola çıkan Nef'i Bey ve arkadaşları, bir eşkıya çetesinin eline geçer ve sonrasında gelişen olaylar anlatılır. Nef'i Bey'in kayınpederi merhum Enis Bey'in Değirmendere'de küçük bir çiftliği vardır. Çiftlik küçük ama büyük bir sorunu var. Çünkü çiftlik her yıl şişirilmiş bir gider listesi gönderiyor. Aileye geri dönüşünden çok götürü bir meblağdır. Üstüne bir de içeriden ve dışarıdan hırsızlık olur. Bunun üzerine Nef'i Bey, zaten maddi sıkıntı içinde olan ailenin bir nebze olsun rahat etmesi ümidiyle, hesapları ve ekinleri incelemek üzere çiftliğe gitmeye karar verir. Kayınbiraderi Hikmet Enis ile yanlarında çalışan Murtaza'yı da yanına alarak çiftliğe gitmek için evden çıkar. Haydarpaşa'dan trene binerler. Sonra İzmit Körfezi'ni geçmek için bir tekne bulurlar. Kayıkta on kişi daha vardır. Ak sakallı ve temiz yüzlü yaşlı bir köylü, çiftçi kıyafetleri giymiş ama pek uğursuz insanlar gibi görünmeyen iki kişi ve saf bir köylü çocuğu. Kahramanlarımız Nef'i ve Hikmet'in kıyafetlerinden zengin İstanbul beyleri oldukları hemen anlaşılıyor. Rehber giysili iki adamın temkinli ve vahşi bakışlarını duyunca tedirgin olurlar. Vapurdan indiklerinde sakallı ihtiyar onları burada fazla kalmamaları, işlerini bir an önce bitirip İstanbul'a dönmeleri konusunda uyarır. İlk kez geldikleri bu yerde kendilerini karşılamaya gelen kimseyi göremeyince şaşırırlar. Ancak yola çıkmadan önce çiftlik kahyası Halil Efendi'ye geleceklerini haber veren bir telgraf çekerler. Yakınlarda bulunan küçük bir köy kahvesine girerler. Koydan tekneye binip buraya gelene kadar, buraya gelene kadar birçok kişiden eşkıya kelimesini duymuşlar ve nitekim kahvehanenin sahibinin eski bir eşkıya olduğunu öğrenirler. Süvarileriyle birlikte elli altı saat boyunca onlara çiftliğe kadar eşlik edeceğine söz verir. Ancak atlarının dinlenmesi gerektiğini ve hareketlerinden bir saat sonra yetişeceklerini söyler. Bir süre kafede bekledikten sonra nihayet çiftlikten bir at arabası gelir. Karşıdan gelen araba onları çiftliğe götüremez. Yusuf Çavuş ve adamları kararlaştırılandan farklı bir rota izledikleri için onları bulamazlar. Bu çiftliğin arabası. Ancak kendisini Yörük'ün oğlu Emin olarak tanıtan arabacı, aslında Deli Ömer adında bir hayduttur. Çiftlikten gelirken arabayı durdurup oğlu Emin'i öldürür. Şöyle ki: Nef'i Bey, Hikmet Enis Bey ve Murtaza Kurdoğlu çetesi tarafından esir alınmıştır. Bu çetenin lideri, kahramanlarımızın teknede gördüğü çiftçi kılığına girmiş iki adamdan biridir. Arabacı onları çetenin saklandığı ormana götürür. Kulübeye benzeyen derme çatma bir kulübeye hapsedildiler. Eşkıya lideri, fidye parası için ailelerine bir mektup yazar. Günler birbirini kovalar ama istenen para bir türlü gelmez. Haydutlar, bu küçük kulübe benzeri hapishaneye iki mahkum daha getirir. Fidye parası gelmeyince eşkıya Nef, Hikmet ve Murtaza'yı idam etmeye karar verir. Ancak idam edildikleri gece Kurtoğlu çetesi başka bir çetenin saldırısına uğrar. Bu çete Karabela Mustafa'nın çetesidir. Talihsiz bir olay sonucu dağa çıkmak zorunda kalan aslında çok saf ve temiz kalpli bir genç olan Murtaza ve Abdurrahman'dan o geceden sonra bir haber alınamaz. Esirler bu kez Karabela çetesinin eline geçer. Çete sürekli yer değiştirir. Saldırı gecesi çıkan yangından yararlanarak kaçmayı başaran Murtaza ve Abdurrahman, Yusuf Çavuş'u bulur ve jandarma ile birlikte Karabela çetesinin peşine düşer. Sonunda çeteyi sıkıştırırlar ve çıkan çatışmada çete üyelerinden bir kısmı ölür, bir kısmı teslim olur ve çete liderini yakalayıp öldürürler. Artık kötü muameleden bitkin düşen ve neredeyse insanlıktan çıkmış kahramanlarımızın ve diğer tutsakların çilesi burada sona erer. İstanbul'un Sokak ve konak hayatını romanlarında ustalıkla işleyerek bu alanda son derece önemli kaynaklar bırakan Hüseyin Rahmi, macera romanı alanında da ne kadar mahir olduğunu gösteriyor. Konak hayatının konforuna alışmış Nefi Bey ve kayınbiraderi Hikmet Enis, uşakları Murtaza'yı da yanlarına alarak Değirmendere'deki çiftliklerini kontrol etmek üzere yola. Koyulurlar. Kısa süren tren ve kayık yolculuklarının ardından, son vasıtaları olan öküz arabasıyla dağ yollarını tırmanmaya başladıklarında eşkıyalar tarafından kaçırılır ve alıkonulurlar. Bu macerada onlarla aynı kaderi paylaşan başka tutsaklar da vardır. Eşkıya çeteleri arasında el değiştirir, defalarca ölümle burun buruna gelir, vahşice cinayet ve tecavüzlere şahit olurlar. Eşkıya zulmünden mağdur olan sadece tutsaklar değildir. Yıllarca süren savaşlarda hırpalanmış olan Anadolu halkı, bu kez de eşkıya zulmü altında inim inim inlemektedir. Nefi Bey ve diğer tutsakların soluk kesen macerası anlatılırken eleştiri okları alttan alta İstanbul hükümetine yönelir. Merkezi idarenin etki alanının ne kadar daraldığı, saray otoritesinin İstanbul sınırları dışına çıkamadığı ve memlekette artık eşkıyaların sözünün geçtiği gerçekleri bariz şekilde göze çarpar.


Amerikan İç Savaşı sırasında, Konfederasyon güçleri tarafından yakalanan 5 adam beklenmedik bir şekilde bir balonun içinde esaretten kaçar. Ama balonları onları Kuzey güçlerine değil, Pasifik okyanusunun ortasındaki bir adaya sürükler. Esrarlı Ada, bu insanların ıssız bir adada mahsur kalışlarını ve orada hayatta kalma çabalarını konu edinmiştir. Denizci Pecroff ve dört arkadaşı, buldukları bir balonla Kuzey Amerikalılara katılmak için yola çıkarlar. Ancak balon, Pasifik Okyanusu'na hakim olan şiddetli fırtınaya dayanamayacak kadar yaşlı. Karayı gördüklerinde, Cirus Smith ve köpeği denize düşer. Diğerleri ancak balon karaya gelene kadar dayanabilir. Karaya çıktıklarında, birkaçı adayı keşfeder ve birkaçı da Cirus Smith'i bulmaya çalışır. Sabah Neb, Cirus Smith'i aramak için dışarı çıkar ve uzun bir süre geri dönmez. Diğer üç adam bir köpeğin sesini duyar. Bu köpek Cirus Smith'in köpeği. Onu takiben Neb ve Cirus Smith'i bulurlar ve mağaraya geri dönerler. Ertesi gün adayı yeniden incelerler ve Cirus Smith'i başkan olarak seçerler. Belki de ömürlerinin sonuna kadar bu adada kalacaklarının farkına varırlar. Böylece adanın imkanlarından yararlanarak çeşitli işler yapmaya başladılar. İlk işleri daha iyi bir barınak inşa etmek olacaktır. Bir akşam ilkel yöntemlerle avladıkları kanguru etini yerken Cirus Smith'in dişi kırıldı. Bu durumun nedeni, herkesi endişelendiren kanguru etinden gelen kurşundur. Bir gün kıyıda buldukları dev bir kaplumbağayı yakalayıp ters çevirirler ama döndüklerinde kaplumbağayı bıraktıkları yerde bulamazlar. Bu durum meraklarını daha da artırınca kıyıyı kontrol etmeye karar verirler. Böylece birçok faydalı eşyayla dolu yüzen bir sandık bulurlar. Mağaralarına döndüklerinde birçok maymunla karşılaşırlar. Onlarla nasıl baş edeceklerini düşünürken onları gören maymunlar kaçar. Tek bir maymun kaldığında onu evcilleştirmeye karar verirler ve kısa sürede amaçlarına ulaşırlar. Bir gün denizde bir kaza geçirmiş birinin notu olan bir şişe bulurlar. İkisi, notu yazan kişiyi bulmak ve ona yardım etmek için Tabor Adası'na gider. Orada gaddar bir adamla karşılaşırlar ve onu da yanlarına alarak adalarına dönerler. Adamı geri almak için çok uğraşırlar ve sonunda onlarla konuşur. Böylece adamın geçmişi hakkında bir şeyler öğrenirler. Bu adam, daha önce bir kaza geçirmiş olan Kaptan Grant'in mürettebatının bir üyesi. O isyan etti ve gemiyi ele geçirmeye çalıştı, ancak başarısız oldu ve gemiden atıldı. Daha sonra Lord Glenaryan ve maiyetine Kaptan Grant ve iki mürettebatını aramak için katıldı. Ayrıca gemilerini ele geçirmeye çalıştı ama yine başarısız oldu. Böylece Kaptan Grant ve iki mürettebatı bulunup kurtarıldıktan sonra kaldıkları adada bırakıldılar. Bir gün büyük bir gemi görürler ve çok geçmeden bunun bir korsan gemisi olduğunu anlarlar. Korsanlar hakkında bilgi almaya çalışırlar. Airton korsan gemisine gider. Korsanlar onu fark eder ve onu döver. Airton zar zor denize atlayarak kaçar. O sırada kıyıdaki diğer adamları fark eden korsanlar, saldırıya hazırlanmaya başladılar. Onlar saldıramadan önce gemileri havaya uçar. Airton ve çevresi bu garip durum karşısında şaşkına döner. Daha sonra kendilerini gemiden kurtulan birkaç korsandan korumak için hazırlıklara başlarlar. Airton ayrıca korsanları gözetleme görevini de üstlenir. Olayın üzerinden iki gün geçer ama ne Airton ne de korsanlar ortalıkta yoktur. Aynı zamanda Herbert hastalanır, ancak onu iyileştirecek bir ilaç yoktur. Bu sırada Neb elinde bir şişeyle gelir, şişedeki ilaç Herbert'in hızla iyileşmesine yardımcı olur. Uyuşturucuların aniden ortaya çıkması meraklarını daha da artırıyor. Herbert iyileştiğinde, Airton'ı aramaya giderler ve ormanda bir mağara bulurlar. Korsanlar mağaradan çıktıklarında çevreyi incelerler. Bu sırada Airton ile çimenlerin üzerinde birini görürler. Öldüklerini anladıklarında gömerler. Daha sonra mağarayı incelerler ve duydukları seslerle patlamaya hazırlanan bir volkanın olduğunu anlarlar. Mağaralarına döndüklerinde oradan nasıl kurtulacaklarının endişesi içindedirler. Ertesi sabah, Cirus Smith'in köpeği ağzına bir kağıt parçası getirir. Kağıda notu yazan kişi, adadan bir an önce uzaklaşmaları gerektiğini söyler ve onlara kaçış yolunu gösterir. Yazılı talimatları izleyerek kaçarlar ve bir gemiye ulaşırlar. Geminin kaptanı onlara her şeyi açıklar, böylece tüm gizemler çözülür. O gece Kaptan Nemo ölür ve Pecroff ve maiyeti yaptıkları küçük gemi sayesinde kurtulur. Amerikan iç savaşının sonlarına doğru; Kuzeyli General Ulysses Grant, güneydeki Richmond kentini kuşatmıştı. Richmond Valisi, Güneyli komutan General Lee'den yardım isteyecek askeri için bir balon hazırlatmıştı. İşte bu balon, Kuzeyli birkaç tutsağın kaçış umudu olacaktı. Kucağında köpeği ile bir mühendis, onun özgür bıraktığı uşağı, deneyimli bir gazeteci, usta bir denizci ve gemicinin arkadaşı bir genç; 18 Mart 1865 gecesi esir oldukları kamptan gizlice havalanır. Gaz kaçırmaya başlayan balonla okyanusta dalgalarla boğuşulan zorlu yolculuktan sonra hiç bilmedikleri bir adaya ulaşan kaçaklar, adayı kendileri için yaşanabilir hale getirebilmek için çaba gösterirler; bir yandan çetin doğa koşullarıyla, hastalıkla mücadele ederken karşılarına rotasını şaşıran korsanlarla da savaşmak zorunda kalır. Edebiyatta bilimkurgunun öncülerinden, Jules Verne (1828-1905), ünlü romanlarından Esrarlı Ada'da, okuru eski bir tanıdıkla da buluşturuyor.


B.Grandet: Yapı açısından, Grandet tıknaz, kare şeklinde bir adam, 1,62 m boyunda, çevresi yaklaşık bir inç olan baldırları, çıkıntılı diz kapakları, geniş omuzları ve çenesi var. Davranışları çok basit olan bir adam. Az konuşan, düşüncelerini kısa cümlelerle, özlü sözler söyler gibi ifade eden, tatlı bir sesle konuşan bir adamdır. O çok cimri. Evinde kullandığı malzemeleri çok tutarlı kullanır. Üstelik çok zekidir. İçine girer ve satın almak istediği her şeyi hemen alır. Kazandığı para onu toplumda popüler kılacak kadar arttı. Çok paraya sahip olması onu yüksek mevkilere taşımış ve Saumur'da ünlü biri olmasını sağlamıştır. Hatta Saumur belediye başkanı olarak görev yapmıştır. Koca Nanon: 1.80 boyundadır. Vücut yapısı bir devi andırıyor. Çok çirkin bir yüzü var. Yüzünde çok sayıda siğil var. Tuğla gibi ten rengi, damarlı kolları ve yırtık pırtık kıyafetleriyle tam bir cimri gibi görünüyor. Dev yapısına rağmen kimseyi incitmez ve efendisine çok sadıktır. Ev işlerinden hiçbir şeye vakit bulamıyordu ve bu nedenle sosyal bir ortam da bulamıyordu. Bn.Grandet: Kuru, ince, ayva gibi sarı, sakar, kilolu bir kadındır. Kemikleri büyüktü, burnu büyüktü, alnı büyüktü, gözleri büyüktü. Dişleri koyu renkli, seyrek, ağzı buruşuk, çenesi ayakkabı çenesi şeklindeydi. Bayan Grandet her zaman yeşilimsi ipek bir elbise giyerdi. O çok iyi bir kadındı. Bir meleğin tatlılığı, çocukların eziyet ettiği bir böceğin eğilmesi, nadir bir dindarlık, tükenmeyen bir ruh büyüklüğü, iyi bir kalp, herkeste ona hem acıma hem de saygı uyandırdı. O bir kadındı. Ne kadar zengin olursa olsun kocası gibi bir sosyal çevresi yoktur. O sessiz bir insan. Çevresini pek umursamaz. Eugenie: O çok güzel bir kız. İnce beli ve bembeyaz yüzüyle tıpkı annesi gibi. Kıvırcık saçlı uzun boylu genç bir kızdır. Davranışları tıpkı annesininki gibi. Hayatında bir kez bile aşık olmamış çok saf bir kızdır. Charles'a aşık olduktan sonra dünyası değişti. Evi terk etti ve kısır bir kız oldu. Annesi gibi sessiz bir insandır. Evden pek dışarı çıkmaz ve arkadaş çevresi yoktur. Başkan De Bonfons: O açgözlü bir adam. B.Grandet'i miras almak için Eugenie ile evlenmek istiyor. Bu yüzden her zaman B.Grandet'in peşinden koşar. Geniş bir sosyal çevresi vardır. Amacı parlamento üyesi olmak ve Eugenie ile evlenmek. Klasik Fransız Edebiyatında aklımıza gelen ilk isimlerden biri olan Balzac'ın bu romanında, Fransız İhtilali sonrası taşra halkının davranışlarını ve cimri bir adamın serveti uğruna hayatını nasıl sürdürdüğünü anlatır. Yaşlı Grandet, eşi kızı Eugenie ve hizmetçisi Nanon ile Fransa'nın Loire Nehri kıyısındaki Saumur kasabasında yaşıyor. Grandet gençliğinde orta sınıf bir adamken, zengin bir odun tüccarının kızıyla evlenerek zengin olur. Buna eşinin annesinden, babaannesinden ve dedesinden kalan miraslar da eklenince çok daha zengin olmuş ve topraklarına kendi birikimleri, karısının çeyizi ve karısının mirasıyla toprak katmıştır. Özellikle şehrin valisi seçildiğinde daha da zenginleşir. Yaşlı Grandet, çok zengin olmasına rağmen çok cimri bir insandır. Sofraya daha az yemek koyar, ocakların Kasım ayının ilk yarısı bitmeden yakılmasına izin vermez, yakıldığında daha az odun kullanır. Grandet, karısını tam bir köle haline getirmiştir. Karısı sevgi ve şefkatten habersiz yaşar. İki aile, bu zengin ama cimri adamın kızı Eugenie'yi ister. Hem kasabadaki bankanın sahibi hem de kasaba noteri oğulları için ister. Eugenie'nin doğum günlerinden birinde bu iki ailenin de bir oğlu olur. Aynı akşam, beklenmedik bir kişi daha gelir. Charles, Eugenie'nin amcasının oğludur. Babası Charles'a bir mektup verdi ve onu yaşlı Grandet'ye teslim etmesini söyler. Kıyafetleri ve yakışıklılığıyla Parisli bir beyefendi olan Charles, Eugenie'yi büyüler. Eugenie asla diğer damatlarla ilgilenmedi ve her zaman Charles'ın etrafında döner. Charles'ın babası Grandet'ye gönderdiği mektupta, tüm servetini kaybettiğini, bu yüzden intihar edeceğini; Oğlu Charles'a iyi bakmasını istediğini yazar. Charles, babasının intiharını öğrendiğinde yıkılır. Şimdi Grandets'te yaşıyor. Charles bazen Eugenie'ye, annesine ve hizmetçi Nanon'a harçlık verir. Yaşlı Grandet bundan memnun. Bu intihar, Charles'ın ve yaşlı Grandet'nin adını lekeler. Bu yüzden Charles para kazanmak ve zengin olmak için ayrılır. Eugenie ayrılırken para kazanmak ve zengin olmak için babasından saklanan altı bin franklık çeyizini verir, iki aşık her zaman birbirlerini seveceklerine yemin eder ve Charles Saumur'dan ayrılır. Bir yıl sonra Grandet, kızının çeyizini Charles'a verdiğini öğrendiğinde perişan olur. Onu odaya kilitler, başkalarıyla konuşmasını yasaklar. Kocası tarafından sürekli zulme uğrayan annesi Eugenie'ye verilen bu ceza yüzünden hastalanır ve kederinden ölür. Bundan bir gün sonra Grandet kızıyla barışır ve mirasını annesinden devralır. 82 yaşında vefat eder. Babasından büyük bir miras kalan Eugenie, Charles'ın yıllarca dönmesini bekler. Ama Charles, konumunu ve unvanını güvence altına almak için bir asilzadeyle evlenir. Eugenie ayrıca çok ısrarcı olan Chouchot ile evlenir. Bir süre sonra kocası da ölür. Serveti Eugenie'ye gider. Genç dul, Nanon'un tek arkadaşı olduğunu düşünür. Nanon ve Nanon'un kocası da onunla kalır. Zengin dul Eugenie, anlamsız servetiyle bir rahibe hayatı yaşar. Eugenie Grandet, büyük Fransız yazarı Balzac'ın İnsanlık Güldürüsü genel başlığı altında tasarlayıp gerçekleştirdiği çok sayıda romandan olşan o dev yapıtın en çok okunan parçalarından biri. 1833'te yayınlanan bu romanında Balzac, taşra insanlarını ve onların özellikle para ile olan ilişkilerini eşsiz bir gerçeklikle anlatır. Cimrilik ve aşk bu romanın iç içe işlenen iki ana temasıdır. Balzac, bu romanında, Grandet Baba'nın büyük malvarlığının alınteriyle açıklanamayacağını gözler önüne serer. Grandet Baba, Büyük Fransız Devrimi sonrasında, dönemin siyasal koşullarından ustaca yararlanmasını bilmiş, her türlü aldatmacayı geçerli kılan bir yöntemle büyük malvarlığının sahibi olmuştur. Bu zenginliğin içinde alınterinin payı, denizde bir damla gibidir. Eugenie Grandet'nin tertemiz aşkının ve yüce gönüllülüğünün, bütün bu pisliklerin yanında yeri nedir? İşte Balzac'ın büyüklüğünün tartışılmaz yanı burada ortaya çıkıyor. Bu roman öylesine sevilmiş, öylesine yaygın bir okur kitlesi bulmuştur ki, 'Eugenie Grandet'nin yazarı' diye anılmak, sonunda Balzac'ı bile kızdırmıştır.


Babasının ani ölümüyle yalnız kalan Muazzez'in hiç görmediği amcasının yanına taşınması ve kuzenleri Namık'a aşık olması sonucu gelişen olaylar zinciri konu ediniyor. Babasıyla birlikte İzmir'de yaşayan Muazzez, hayattaki tek desteği olan babasını beklenmedik bir şekilde kaybeder. Babasının ölümüyle sarsılan Muazzez şimdi büyük şehirde yalnızdır. Yıllardır görmediği ve konuşmadığı kardeşinin ölüm haberini alan Ahmet Şükrü, yeğeni Muazzez'in hayatında girdiği çıkmazın farkına varır. Kardeşine olan 'sadakat borcunu' vicdanının sesini dinleyerek ödemek isteyen Ahmet Şükrü, yeğeni Muazzez'i de yanında İstanbul'a götürmek ister. Muazzez'in babasıyla birlikte yoktan var ettiği hayatı, İstanbul'da bir yalıda yeniden hayat bulur. Hiç tanımadığı amcasının konağına taşınan Muazzez, güzelliğiyle kuzenleri Namık ve Sait'in dikkatini çeker. Muazzez'in eve dönüşü, özel bir üniversitede okuyan Sait'in hızlı hayatını ve artık sıradanlaşan Namık'ın tüm hayatını etkileyecektir. Muazzez yeni hayatına alışırken farkında olmadan bu iki adamı ruhuna hapseder. Ancak Namık evlidir ve eşi Şayeste eve gelen bu kusursuz güzellikten pek memnun olmayacaktır. Öyle ki Şayeste'nin Muzazzez'i o evden yıldırma çabaları gecikmez. Muazzez bir an hissettiği baskı nedeniyle İstanbul'daki hayatına alışamadığını düşünür ve İzmir'e dönmek ister. İzmir'de 'her şeyi' bıraktığını düşünen Muazzez, sadece 'bir kişiyi' unuttur. Her eve yıldırım düşebilir ve sadece bazı evlerde paratoner vardır. Nahid Sırrı Eve Düşen Yıldırım'da paratonersiz evlerden birinin hikayesinin yazar. Yıl 1931 ve yazar Ankara'dadır. Eylül ve Ekim aylarında bu uzun hikayesini tamamlar. Ertesi yıl, hikaye Milliyet'te ondokuz sayı tefrika edilir (Nu.2237-2255, 5-23 Mayıs 1932); ama Nahid Sırrı'nın ebedi kaderi bir kere daha kendini gösterir ve eseri okuyucunun çokça ilgisini çekmez. Buna rağmen, iki yıl sonra Eve Düşen Yıldırım'ın hem Ankara'da, hem de İstanbul'da basıldığını görmek şaşırtıcı (Ank. 1934, Akba Ktbv., 106 s.; İst.; 1934, Burhaneddin Matb., 104 s.). -M. Kayahan Özgül-


İskender: Üç yüz lira maaşlı bir şirkette daktilo olarak çalışan alt kademe bir memurdur. Çocukken baş ağrısından okulu yarım bırakıp ortaokul mezunu olarak eğitimini tamamlar. Bu konuda her zaman büyümüş ve adeta bir yara haline gelmiştir. Kendini sürekli küçük gören ve özgüveni eksik biridir. Erdal: İskender'in küçük kardeşidir. Hukuk fakültesi son sınıf öğrencisidir. Bütün aile umutlarını Erdal'a bağlamıştı. O okuldan mezun olduğunda Avrupa'ya gidecek, döndüğünde ise bir yazıhane açıp kardeşlerini de etrafına toplayarak gül gibi geçinip gideceklerdi. Annesinin her istediğini alacak ve apartman katlarında oturacaklardı. Ayşe: İskender'in büyük ablasıdır. Yaşı baya ilerlemiş evde kalmış bir kadındır. Bir yerde Kasiyer olarak çalışır. Nursen: Sadi Bey'in aşık olduğu sürekli gözlerini ayıramadığı komşu kızlarıdır. Leman Hanım: Nursen'in annesidir. Herkese tepeden bakar, yaşına göre çok abartılı şeyler giyer kıpkırmızı rujlar süren bir kadındır. Evlerden Biri, devlet demiryollarından emekli Sadi Bey'in emekli ikramiyesiyle aldığı ufak evde yaşanan dramı anlatırken, aşağılık duygusu altında ezilen küçük memurları, işçi kızları, zor şartlarda okuyan beş parasız yüksekokul, üniversite öğrencilerini, hayallerine sıkı sıkıya sarılarak yaşama sevincini yakalamaya çalışan insanların mücadelesini de hikaye ediyor. Roman, İstanbul'un kenar mahallelerinden biri olan Cibali'de yaşanan bir aile dramını anlatmaktadır. İskender, üç yüz lira maaşlı bir şirkette daktilo olarak çalışan alt kademe bir memurdur. Çocukken baş ağrısından okulu yarım bırakıp ortaokul mezunu olarak eğitimini tamamlar. Bu konuda her zaman büyümüş ve adeta bir yara haline gelmiştir. Kendini sürekli küçük gören ve özgüveni eksik olan İskender, kendi yüzünü hiç beğenmemiş, hatta ayva yüzlü olduğunu bile düşünmüştür. Bu nedenle dış çevresiyle iyi geçinemez, herkesle iyi geçinir. Bir ablası ve bir erkek kardeşi olan İskender, özellikle erkek kardeşi Erdal'ı sevmez. Ablası küçük bir bakkalda kasiyer olarak çalışıyor, Erdal ise hukuk fakültesi son sınıf öğrencisidir. Bütün aile umutlarını Erdal'a bağlamıştır. O okuldan mezun olunca Avrupa'ya gidecek, döndüğünde bir büro açıp kardeşlerini etrafına toplayıp gül gibi geçineceklerdi. Annesi ne isterse onu alacak ve dairelerinde yaşayacaklardı. Tabii tüm bunlar şu an oturdukları evin satılmasıyla olacak şeylerdi. Annesi Erdal'ın yanında olduğu için bu işe ısınmış ve emekli kocası Sadi'yi ikna etmeye çalışıyor. Evi satmak herkes için başka bir avantajdı. Kasiyer Ayşe evde kalmış ve oldukça yaşlıydı. Evlenemeyeceğini düşünür ve evin satılmasını, annesinin ve kendisinin sokakta kalmasını istemez. Bu nedenle babası ölürse kendisini ve annesini güvence altına almak ister ve bu nedenle evin satışına şiddetle karşı çıkar. Alexander ise evi satarak ve karaborsada işlem yaparak parayı ikiye katlamak ister ama kimse buna güvenli olarak bakmaz. Babaları Sadi'nin çok farklı bir amacı vardı. Evini komşu kızı Nursen'e bırakmak ister. Her sabah torunu olan ve onunla evlenmek isteyen kızı izler. Her sabah erkenden kimsenin girilmediği odasında kalkar ve Nursen'in çorap fabrikasına gitmeden önce ellerini yıkamasını izler ve o fabrikadan çıkarken arkadaşı Müçteba ile birlikte fabrikadan çıkan diğer kızları seyrederdi. Amacı Nursen'i kendine çekmekti. Kim ne derse desin. Ama Nursen, mahallede ilk tanıştıklarından beri İskender'e aşıktı. İskender de ona... Bir gün merhaba dediler ve o zamandan beri sevgililer. Evlenmeyi hayal ettiler, ancak onlar için birçok zorluk vardı. Nursen'in annesi Leman Hanım çok farklı bir insandı. Herkese tepeden bakar, yaşına göre çok abartılı şeyler giyer, kırmızı ruj sürerdi. Mahalledeki bütün erkekler ona bakar ve herkes onun hakkında konuşurdu. Bu nedenle, İskender'in annesi, kaç komşusu olursa olsun, kızını almak istemez. İskender de bunu biliyordu. Nursen ise annesinin onu zengin bir adamla evlendirmek istediğini biliyordu. Bu nedenle onun astsubay Alexander ile evlenmesini asla istemezdi. Leman Hanım her gün komşularına giderdi. Amacı farklıydı. Küçük kardeşi Erdal'a takıntılıydı. Her gün onu görmeye gitti. Neredeyse annesinin yaşındaydı ama umurunda değildi. Bir gün onlar otururken bir randevu aldığı belliydi ve Erdal sonunda anladı. O da istiyordu, Leman'ı merak ediyordu. Birkaç görüşmeden sonra çıkmaya başladılar. Erdal'ın arkadaşı Edip, ona tavsiyede bulundu ve bu kadın sayesinde para kazanacağını söyledi. Bir gün Leman bir arkadaşı sayesinde ona iş teklif etti. Okuldan sonra işe gidebileceği bir yer. Buna karşılık sinemacı Mahmut kızı Nursen'i ister. Leman da hemen kabul eder. Sevgilisi Erdal için kızını feda edebilirdi. Ancak Erdal işe başlayınca patronunun kızı Filiz'e aşık olur ve hatta evlenecekleri noktaya gelirler. Leman çabuk unutulur. Leman intikam planları yaparken Erdal'ın arkadaşı Edip ile tanışır ve ona aşık olur. Evi satmak isteyen herkesin beklemediği bir şey olur. Nursen'in İskender'e aşık olduğunu öğrenen Sadi, üzüntüsünden nüksederek ölür. Cenazesinde üç kardeş ev yüzünden birbirine girer. Anlaşamayınca herkes bir kenara atılır. Sadi Bey'in cenazesi mahalle halkı tarafından defnedilir. Evlerden Biri, Orhan Kemal'in sık sık ele aldığı aile yaşamına en iyi ışık tutan romanlarından biri. Ev içlerinde kapalı kalan hayatların aslında nasıl da fırtınalarla dolu olduğunun en iyi belgelerinden biri olan Evlerden Biri, ortak yalanlarımızla kurduğumuz ailenin aslında nasıl da bir hapishane olduğunu anlatıyor. Her zaman insana inancını koruyan Orhan Kemal, bize gerçeklerin üstüne kurmadığımız hayatların nasıl da kolayca çözülüp gideceğini hatırlatıyor. Orhan Kemal'in kitapları bir okurun hayatta rastlayabileceği o çok nadir hazineler arasında yer alır. Çok az yazar okurunun dünyasında onun kadar iz bırakır, okurunu onun kadar biçimlendirir. Orhan Kemal umudu ve iyimserliği yeniden kazanmamız için yol gösterir bize. Edebiyatımızın en değerli ustalarından biri olan Orhan Kemal'in kitaplarını yayımlamaktan onur duyuyoruz.


Server Özbudak: Herkes gibi olmama, farklı bir hayat yaşama ya da hayatta farklı anlamlar peşinde koşma çabasında olan ve romanın başında Server, yıllarca profesör olmak için uğraşmasına rağmen bunun kendisi gibi birçok kişiye iliştirilmiş bir etiket olduğunu düşünür. Ana karakter, insan ya da X gibi genel bir ifade olmaya dayanamayacağını, anılarını yazmaktaki asıl amacının tüm hayatını yeniden düşünmek olduğunu belirtir. Server, bir yandan burjuva yaşam tarzı ve değerleri içinde yaşarken, diğer yandan sol siyasi görüşe sahip olmanın yabancılaşmasını yaşıyor. Ancak bu yaşam biçimini oluşturmadan önce öğrencilik yıllarında yaşadığı yoksul ve yalnız yaşamı özlemediği anlaşılır. Sınıfta eski arkadaşı Murat İki'yi görünce yaşadığı yaşam tarzından suçluluk duysa da, eve döner, gençliğinde yakalandığı bir hastalık, nezle ve böcek musallat olur. Bir devlet üniversitesinde yaşanan olaylara bir profesörün yaklaşımlarını konu alıyor. Ölümünden sonra 40 sayfa bulunur ve olduğu gibi 1987'de yayınlanan Günlük adlı kitabının sonunda Etkinlik bölümü adı altında yayınlanır. Oğuz Atay'ın vefatından 11 yıl sonra, kızı Özge Atay için isimsiz bir pakette 74 sayfalık son eserinin bulunmasının ardından kitap olarak yayımlanır ve 1998 yılında Eylembilim adıyla yayımlanır. Roman, Oğuz Atay'ın Türk aydınlarının yönünü sorguladığı ironik bir yapıda kurgulanmıştır. Romandaki olay örgüsü, 1950'lerden 1980'lere kadar süren sağ-sol çatışmalarına odaklanıyor. Eylembilim, okuyucuya Dilaver Kalas isimli bir avukat tarafından, merhum Server Özbudak'ın hatıraları olarak sunulur. Üniversitede matematik profesörü olan ancak bu unvanın anlamından ve onu gerçekten mutlu edip etmediğinden emin olmayan Server Özbudak, başka bir öğretmen olan Refik Bey'in kalp krizi geçirdiğini öğrenir ve onun yerine sınıfa girer. Server sınıfa girip kendini tanıttıktan sonra küçük bir şok yaşar. Öğrencilik yıllarında yanında ders alan ve siyasi görüşleri nedeniyle okuldan atılan Murat İkinci ders alanlar arasındadır. Murat'ı görmek Server'ın dersi biraz daha gergin bir şekilde işlemesine neden olur. Dersten sonra Server, kendisini pek sevmeyen dekan tarafından öğrencilerle buluşmaya sürüklenir: Solcu olduğunu anladığımız bir öğrencinin okulda vurularak öldürülmesi öğrenciler arasında büyük tepkiye neden olur. Diğer sol görüşlü öğrenciler ise ölen arkadaşlarının okul bahçesine gömülmesini talep eder. Dekan kürsüde yaptığı konuşmayla öğrencileri sakinleştirmeyi ve yönetmeyi başarmış görünür. Ancak bundan sonra Server sahneye çıkıyor ve bu kararın tüm resmi ortamlarda olduğu gibi dilekçe olarak sunulabileceğini ve ardından ilgili merciler tarafından karara bağlanabileceğini söyler. Bu konuşma Server'ı kısa süreliğine kahraman yapar, matematik profesörü bile bir süre omuzlarında taşınır. Gergin forum, Dekan'ın ikinci kez söz alıp durumu sakinleştirmesiyle sona erer. Server eve döndüğünde hem kendi hayatını hem de geçmişini düşünür. Daha sonra bir akşam yemeğinde sarhoş olduğu ve intihar etmeye çalıştığı günü hatırlar. Ertesi gün okulda bir komite toplanır ve son öğrenci olaylarını, özellikle de vurulan öğrenci konusunu tartışmaya başlar. Milliyetçi öğrencilerin gönderdiği mektupla başlayan toplantı, kısa sürede sol görüşlü öğrencilere sempati duyan profesörlerin istediği gibi ilerlemeye başladı ve ölen öğrencinin okul bahçesine defnedilmesi önerisi yönetim kurulu tarafından kabul edildi. Ancak yönetim kurulu beklenenden daha hızlı dağılmak zorunda kalır çünkü okuldaki gerginlik tam bir işgale dönüşür ve okul içindeki polis öğrenciler tarafından uzaklaştırılır. Server, diğer hocalardan tam yetkiye sahip olan Adnan Hoca ile birlikte okulda kalır ve oradaki direniş hareketini destekler. Okulu işgal eden öğrenciler hızla silaha sarılıyor ve sabah saatlerine kadar muhaliflere karşı nöbet tutar. Sabah saatlerinde okula gönderilen çok sayıda polis ve jandarma, direnişi kırarak öğrencileri gözaltına almaya başladı. Vali ile görüşmeye giden Adnan Hoca, Server ve diğer hocalar önce gözaltına alınıp kısa bir süre sonra serbest bırakılır. Server, serbest bırakıldıktan sonra yaşananları, özellikle evde yapılan görüşmeleri ve Semra isimli bir öğrenciyle yakınlaşmasını anlatınca Roman yarım kalır.


Suat: Kocası Süreyya ile mutlu bir evlilik sürdürürken Necip Bey'le yakınlığından sonra birbirlerine aşık olurlar. Necip: Akrabaları olan Süreyya ve Suat'ın yanına gelir. Ancak beklenmedik bir şekilde Suat'a aşık olur. Hacer: Süreyya'nın kardeşi. Necip ile gönül eğlendirmek isteyen bir kadındır. Fatin: Hacer'in kocasıdır. Paraya düşkün bir adamdır. Kitapta; Süreyya, Suat ve Necip Bey arasındaki aşk üçgeni anlatılır. Suat ve Necip'in kendi içlerinde yaşatıp büyüttükleri aşkı ve bu aşkın ekseninde dönen olayları konu edinir. Beş yıldır evli olan Suat Hanım ve Süreyya Bey, bir yaz Boğaz'da küçük bir konak kiralarlar. Onlar mutlu mesut bir evlilikleri vardır. Süreyya'nın arkadaşı Necip onların aile dostudur; Sık sık gelir ve misafir olarak onlarla kalır. Necip, Suat Hanım'a çok değer verir ve ona derin bir saygı duyar. Bu takdir ve saygı zamanla şiddetli bir aşka dönüşür. Necip bu aşkı hep içinde gizler. Söylentiler yaygınlaşınca Necip konağa eskisi kadar sık gelmemeye başlar. Hastalanır ve yatağa düşer. İyileşince tekrar konağa gitmeye başlar. Birbirlerine aşklarını ilan edemeyen aşıklar, eski günleri yeniden yaşamaya başlar. Sonra Eylül gelir. Bu ay Suat Hanım için kadınlığının bir sonbahar ayı gibidir. Aradığı mutluluğu evlilikte, seveceği adamda bulamayan bir kadın olduğunu düşünür. Necip ise mutlu olabileceği bir kadına ulaşamamanın acısını yaşamaktadır. Süreyya Bey, Suat Hanım ve Necip bir gün sohbet ederken konakta yangın çıkar. Herkes dışarı fırlar. Ancak Suat Hanım odasında kilitlidir ve yardım çağrılarına cevap vermez. Necip, sevdiği kadını kurtarmak için alevlerin içine dalar. Süreyya Bey peşinden koşar. Ancak Suat Hanım'ı kurtaramazlar. Üçü de yangında ölür. - Eylül, Mehmet Rauf'un ilk psikolojik roman olarak Türk tarihine geçen romanıdır. Ayrıca bireyin öznel yaşantısını doğrudan konu alan ilk roman olarak da bilinir. - Olaylardan çok kahramanların ruh halinden bahseden kitap, 1900 yılında Servet-i Fünun dergisinde yayımlanmaya başlamış, 1901 yılında ise kitap halinde basılmıştır. - Servet-i Fünun romanının Halit Ziya Uşaklıgil tarafından verilen örnekleri dışındaki en önemli eserlerinden biridir. Servet-i Fünun döneminin en önemli romancılarından biri olan Mehmet Rauf'un Eylül'ü psikolojik roman türünün yazınımızdaki ilk örneğidir. Umutsuz bir aşkı psikolojik boyutuyla anlatan bu başyapıtın, Kemal Bek tarafından günümüz Türkçe'sine uyarlanmış basımını sunuyoruz sizlere. Uyarlama S.I. Sedes'in 1946'da yaptığı, Hilmi Kitabevi'nce yayımlanan kaleminden çıkmış biçimiyle yeni harflerle basımı yoktur. Bir Servet-i Fünun dönemi yapıtının günün diline uyarlanmasına, yapıtın dil özelliklerinin kaybolacağı düşüncesiyle karşı olanlar da vardır; ancak, çağdaşı bütün yazarlar gibi Mehmet Rauf da dönemin Arapça, Farsça ve Türkçe öğelerden oluşan yazı dili Osmanlıca'yla yazmış, onun ve çağdaşlarının en çabuk eskiyen yanları da bu olmuştur. Daha önceki basımlarda yalnızca kullanımdan düşmüş bazı sözcükler değiştirilmişti. Ancak bu basımlar dili hızla değişen günümüz gençliğince anlaşılmaktan çok uzaktır. Uyarlama yapılırken günlük konuşma dili temel alınmış, henüz kullanım yaygınlığı kazanmamış yeni sözcüklerden kaçınılmış, yazarın cümle yapısına hemen hiç dokunulmamıştır. Kitabın başına Kemal Bek tarafından yazılan 'Mehmet Rauf ve Eylül' başlıklı bir inceleme eklenmiştir; bu incelemede kısaca Türk romanının başlangıcı, Tanzimat ve Servet-i Fünun dönemlerinde roman türünün gelişimi, ayrıntılı olarak da Mehmet Rauf'un yaşamöyküsü, yazarlığı, yazınsal kişiliği, Eylül romanının konusu, kişileri, dil ve anlatımı ile Mehmet Rauf'un yapıtlarının listesi yer almaktadır. İncelemenin sonunda ayrıntılı bir Mehmet Rauf kaynakçası da verilmiştir. aşk romanları arasında en karmaşık ama en güzel kitaplarından birtanesi. Uzun zaman önce okuduğum bir kitaptı tşk ederim paylaşım için.


Vanya: Romanın anlatıcısı ve Dostoyevski'nin kendi hayatından öğeler taşıyan bir yazardır. Nataşa: Ailesi, sevgilisi ve kendisi arasında denge kurmaya çalışan ama bütün Dostoyevski kahramanları gibi ruh buhranları içinde eriyip giden bir kızdır. Prens Valkovsky'nin tutarsız oğlu Alyosha'ya aşık olur. Alyosha: Saf, iradesiz, çok çabuk fikir değiştirebilen, acınası bir karakterdir. Nataşa ile beraber kaçarlar. Ancak daha sonra Alyoşa Kontes'in kızı Katya'ya aşık olur. Bu romanda yazar, çarlık Rusya'sındaki sınıf farklılıklarına ve her koşulda alt sınıfların baskısına dayanan sistemdeki aristokratlar ve ezilen köylüler arasındaki sınıf çatışmalarını ele alıyor. Aşk hikayelerinde toplumdaki fakirlerin her koşulda haklı olduğunu ve alt katmanlardaki fakirlerin üst kesimler tarafından nasıl ezildiğini ele almıştır. Vanya para kazanmak için yazan fakir bir genç yazardır . Birlikte büyüdüğü Natasha'ya aşıktır. Natasha'nın babası Nikolai Ihmenev ve annesi Anna Andreyevna ile de iyi bir ilişkisi vardır. Vanya'ya yaklaşıp onunla evlenmeye karar verdikten sonra Natasha, Prens Valkovsky'nin tutarsız oğlu Alyosha'ya aşık olur. Prens Valkovski daha önce İhmenev ile ortaklık yapmış ve onu dolandırmıştır. Bu nedenle İhmenev, kızının Alyosha ile birlikte olduğunu kabul etmez ve bu yüzden Natasha ailesinden ayrılır. Alyosha ile yaşamaya başlar. Bu arada Vanya, büyükbabasının ölümüne tanık olduğu yalnız küçük Nelli'yi yanına alır. Genç kızlığa adım atan Nelli, kardeşinin aksine, içinde yavaş yavaş büyüyen Vanya'ya duyduğu bir aşk hisseder. Natasha ve Alyosha'nın birliğine karşı çıkan Prens Valkovski, Alyosha'yı aldığı bir davetle Katerina adında asil bir genç kızla tanıştırır. Evliliğe veya kalıcı bir ilişkiye alışkın olmayan çocuksu Alyosha, kısa sürede Natasha'dan uzaklaşır ve Catherine'e aşık olur. Bu arada arkadaşlarının araştırması sonucunda Vanya Nelli'nin Prens Valkovski'nin kızı olduğunu ve Prens'in yıllar önce Nelli'yi ve annesini terk ettiğini öğrenir. Alyosha'dan ayrıldıktan sonra Natasha, ailesinin evine döner. Nelli'yi yanına alarak İhmenevler Nataşa'yı affeder. Birkaç gün sonra Nelli hastalanıp ölür ve İhmenevler, Natasha ve Vanya eskisi gibi yaşamaya devam eder. - Para kazanmak için yazı yazan, yoksul, genç bir yazar olan tanımladığı Vanya karakterine . - Ezilenler adlı kitap ilk kez 1861 yılında yayımlanmış, yazarın gençlik yıllarındaki öz geçmişinden derin izler taşıyan bu roman, bu nedenle birçok yönden anı türünde bir roman olmak özelliği de kazanmıştır. - Kitabın adının Türkçe tercümesi Ezilmişler ve Aşağılanmışlar şeklinde olan bu kitap Türkçeye Ezilenler olarak çevrilmiş, bu kitap Dostoyevski'nin Sibirya'daki sürgünden dönüşte yazdığı ilk roman olma özelliği taşımıştır. - Dostoyevski'nin en başarılı eserlerinden biri olan Ezilenler'de, yazar diğer romanlarında da yaptığı gibi ruh çözümlemelerine sıkça yer vermiş, okurun karakterlerin psikolojisine bürünmesini sağlamıştır. - Roman, toplumda hep aşağılanan ve hor görülen insanların, nüfuzlu kimselerin bencilce hesapları arasında ezilişini ve sarsılışını işler. Dostoyevski, seçtiği sıradan ama olağanüstü yaşantıları ile bizi şaşırtan karakterleri ile okuru ürpertiyle karışık bir merağın içinde bırakmıştır. - Yazar ustaca kurgusu, okuyucuyu sıkmayan anlatımı ile Ezilenleri en başarılı romanlarından biri olarak edebiyat dünyasına kazandırmıştır. 1861'de yayımlanan Ezilenler eleştirmenlerin sert tepkileriyle karşılaştı, ancak geniş bir okuyucu kitlesi tarafından beğeniyle okundu. Daha sonra yazdığı Suç ve Ceza, Ecinniler, Karamazov Kardeşler adlı romanlarıyla dünya edebiyatının dahi yazarları arasında ilk sıralarda yer aldı.


Fahim Bey: Yazarın babasının arkadaşıdır. Dürüst ve temiz bir insandır. Saffet Hanım: Fahim Bey'in sıradan, saf, temiz ve cahil eşidir. Fahim Bey ve Biz, bütünüyle her safhası gerçekleşemeyen hayaller peşinde geçmiş bir ömrün, olmayacak bir hülyanın ardında uzun bir bekleyişten ibaret bir hayatı konu edinmiştir. Romanın ana karakteri Fahim Bey'dir. Fahim Bey Bursa'nın tanınmışlarından birinin oğludur. Galatasaray Lisesi'nde okumuş ve ardından Babıali'de maaşsız çalışmıştır. Fahim Bey, babası İstanbul'a geldiğinde oğlunun gerçek durumunu görmesin diye bir yalıya yerleşmiştir ancak yalıya koyacak eşyası yoktur. Sabahları boş konağında keman çalan Fahim Bey, bir gün Londra elçiliğine üçüncü katip olarak atanır. Fahim Bey işini kafasında büyüterek bir terziye emirler verir. İlerleyen dönemlerde İstanbul'da Meşrutiyet ilan edilince evine dönerek Saffet Hanım ile evlenir. Fahim Bey Bursa'da pamuk yetiştirmeyi planlar. Kendisine bu konuda sermaye verecek insanlar arar. Ancak zenginler, Fahim Bey'in sessiz, hülyalı ve beceriksiz biri olduğunu düşünür ve sermaye vermek istemezler. Fahim Bey bundan sonraki hayatında hep bu hayali gerçekleştirmek için mücadele etmiştir. Kendi hayali için İstanbul Galata'da bir ofis açar. Bu ofiste biraz zaman geçirir. Fahim Bey ofisinde hayali bir şirket kurar, defterleri doldurup kendine göre alımlar yapar ve bir süre sonra kirayı ödeyemez ve büroyu boşaltmak zorunda kalır. Fahim Bey'in ofisindeki hayali eserler ortalıkta dolaşmaya başlamış ve daha sonra adı tamamen deliye çıkmıştır. Abdülhak Şinasi, bu suretle, kendi iç dünyasının hazinesini zenginleştirmiş olarak geniş bir edebiyat kültürü ve olgun bir edebi şahsiyetle karşımıza çıkmış bulunuyor. Hiç şüphe etmiyorum ki, Abdülhak Şinasi Hisar, Fahim Bey ve Biz çapında daha birkaç eserle Türk edebiyatında, kendisine göre müstakil bir alemin sahibi olacak ve Fransız edebiyatında Barresien bir eda, Proustien bir hava, Anatole France'vari bir hassasiyet denildiği gibi Türk edebiyatında da daima Abdülhak Şinasi'ye maledilen, bir halis ve asil san'atkar edası, hayatın gerçek ve basit realitelerinden müteşekkil bir feerie havası, merhamet ve istihza ile karışık bir insani hassasiyet bulunacaktır. -Yakup Kadri Karaosmanoğlu-


Müzeyyen: Kocası trafik kazasında ölünce, küçük kızıyla birlikte yaşayan akıllı ama talihsiz bir kadındır. Arif: Önceden film montajcısıdır. Müzeyyen'e aşıktır. İstanbul'da gezintiler yapmayı çok sever. Cep telefonu kullanmayan, şizofrenik git-geller yaşayan bir adamdır. Hayal gücü oldukça yüksek hiçbir kitabı yayınlanmamış bir yazarın kadınları ve ilişkileri anlamlandırmaya çalıştığı bir dönemde tanıştığı bir kadınla, Müzeyyen ile arasında geçen olaylar anlatılmaktadır. Önceden film montajcısı olan kahramanımız bir gün yazar olmaya karar verir. Ancak başladığı her şeyi yarım bırakan, bir boşluk duygusu içinde sıkışıp kalmış bir adamdır. Bu boşluğu da kendi iç sesiyle bazen de eşyalarla konuşarak doldurmaya çalışır. Sık aralıklarla İstanbul'da gezintilere çıkar, burada gözlemler yapar ve gözlemlerini yüksek hayal gücü sayesinde mizahi ve afili söylemlerle ifade eder. Yazar afili söylemlerle duygularından bahsederken Orhan Gencebay, Sadri Alışık gibi sanatçılardan da oldukça referans alır. İlişkilerle ve kadınlarla ilgili gözlemler yaptığı bir dönemde Müzeyyen ile karşılaşır ve ona aşık olur. Arif, bu zamana kadar ilişkiler konusunda dikiş tutturamamış biridir. Tanıştıklarında Arif hem girişken, hem utangaç hem de küstah tavırlar sergiler ancak Müzeyyen'in gizemli, gamsız ve çekici haline kayıtsız kalamaz. Bir gün evde Güneş'in huzurunda spontane bir şekilde kendi kendilerine evlenirler. Müzeyyen Arif'e göre daha rahat ve bohem bir hayat yaşasa da aslında çok karışık bir hayatı vardır. Müzeyyen bir gün Arif'in yazdığı henüz yarım kalmış olan hikayeyi okumak ister ancak okuduktan sonra burun kıvırır. Arif ise hikayesini savunarak Fakat Müzeyyen bu derin bir tutku cevabını verir. Romanın ismi de buradan gelmektedir. Müzeyyen bu tutkunun sapık ve tek taraflı bir tutku olduğunu söyler. Çünkü bu hikayeye göre adam, kadını çok seviyor, sevdikçe daha da çok seviyor ve bu sevgi saplantılı bir hal alıyordur. Yazar aynı zamanda yazmış olduğu hikayenin kahramanı gibidir. Roman boyunca duygularından ve hissettiklerinden bahsederek kendi iç sesiyle konuşuyormuş gibi görünen yazar, aslında Müzeyyen ile konuşuyordur. Ona göre Müzeyyen en mükemmeldir, onsuz bir hayat düşünülemez. Ancak Müzeyyen oldukça özgür ruhlu bir kadındır, yazar ise onu tüm hayatının merkezine koymuştur. Müzeyyen zaman içerisinde Arif'ten uzaklaşır ve bu ilişki Arif'in hayatındaki diğer oluşumlar gibi yarım kalır, adeta çıt diye yön değiştirir. Sen zaten neyi tamam ettin ki? dedi bana. Her şeyin iyi gittiğini nerden çıkarıyorsun? dedi. Herif rüzgarı kendinden menkul uçurtmanın teki. Ara sıra telleri takılır gibi kadına geliyor gece yarısı. Fakat Müzeyyen, bu derin bir tutku, dedim. Tırsmaya başlamıştım. Haklı olabilirdi. Evet, biraz sapık ve tek taraflı bir tutku, dedi, arkasını dönüp gitti. Hikayeye göre adam, kadını çok seviyor, sevdikçe ruhu büyüyor, eve sığmıyor... Bülbülün çilesi, yazarın zulası... İnceden sarma bir sigara, inceden bir bardak... Jak Danyel isimli bir şişe, Hicran isimli bir yara, tuhaf isimli bir roman. Kafamız iyi, açmayın kapağı, biz böyle iyiyiz. İlhami Algör, alelacayip aşkların ve oyunbazlığın, hüzünlü dolambaçların yazarı. Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku, İtalyan Yokuşu'ndan aşağı, rüzgara asılıp Tophane'ye inen roman. Avaramu!


George Orwell, bu romanıyla aslında diğer romanlarının oluşum süreçlerini okuyucusuyla paylaşıyor. Okul yıllarında öğretmeninin faşist uygulamaları ve Burma'da şahit olduğu, emperyalist bir ülkenin ezdiği insanları gördükçe isyan eder. Birçok mesleği deneyimledikten sonra hayali olan yazarlık mesleğini yapar. Deneyimleri ve şahit oldukları onun Fakirler Nasıl Ölür eseri gibi diğer eserlerinin de konusunu oluşturacaktır. Yazar, 1929 yılında Paris'in ismi belirtilmemiş bir hastanesinde bir haftasını geçirir. Hastaların yaşam koşulları, hapishane şartlarından daha ağırdır. Hatta mahkum bir kadın bu hastaneye tedavi için getirildiğinde, şartların zorluğu nedeniyle buradan kaçıp hapishaneye gönül rızasıyla döner. Yoksul sınıfın birlikte tedavi gördüğü bu hastanede, iyileşmesinden umut kesilen hastalar ya kadavra olmaları için ya da tıp öğrencilerinin üzerlerinde deney yapabilecekleri kobaylar gibi muamele görürler. Yazarımız buradan kaçar ve yıllarca etkisinden de kurtulamaz. Orwell, Burma'da bulunan Moulmein'de polis memurluğu yaptığı yıllardaki anılarını okuyucusuyla paylaşıyor. Burma halkının İngiliz emperyalizmine karşı koyamayışından dolayı yerel halktan yana tarafını belli eder ve aksiyonları ile halkın yanında olduğunu hissettirir. İngiliz bir polis ne kadar halkın yanında olsa da Burmalıların gözündeki yeri diğer İngilizlerle aynıdır. Orada yaşadığı günlerde bir fil etrafa ve insanlara zarar verdiği için polisten yardım isterler. Orwell, o güne kadar herhangi bir hayvana zarar vermemişken, ondan beklenen şey filin vurulmasıdır. İstenilen şeyi yapar fakat bunu sırf kalabalığın gözünde kötü duruma düşmemek için yaptığını bildiği için büyük bir utanç duyar. İngiltere'de, İrlanda'da, Avusturalya'da, Yeni Zelanda'da ve tüm dünyada medeniyetin temel göstergelerinden biri de çaydır. Ayrıca en iyi çay demleme yöntemi de hararetli tartışmaların sık sık konusu olmaktadır. Savaş ve devrim, birbirinden ayrı düşünülemeyecek iki kavramdır. Mevcut düzenin, gerekli değişiklikleri kendi iradesi ile harekete geçirmesi mümkün değildir. İlk adımı toplumun alt katmanlarının desteğini alabilen sosyalist hareketlerin atması gerekir. Akıllıca kurgulanmış bir sosyal hareket, milliyetçi duyguları karalamaktan ziyade bu duygulardan istifade etmeyi bilmelidir. Ne var ki toplumda bu hareketin ivmesini sağlayacak alt sınıfların, üst sınıflar kadar yüksek bir refah seviyesinde yaşamadığını düşünürsek olası bir devrimde kaybedeceği imkanların ehemmiyeti doğrultusunda olduğu için bu desteği gerekli ölçüde sağlayamayabilirler. Savaş en büyük değişim unsurudur. Tüm süreçleri hızlandırdığı gibi ufak tefek ayrımları ortadan kaldırıp gerçekleri aydınlığa kavuşturur. Faşizmin iç yüzünü en iyi anlayanlar, faşizmin boyunduruğu altında acı çekenler ya da faşizme yönelik eğilimleri olanlardır. Madencileri çalışırken seyredenler onların ne kadar farklı bir evrende yaşadıklarını gözlemler. Yerin altında bambaşka bir dünya vardır, Maden ocaklarının şartlarından bihaber insanlar bu dünyanın gerçeklerinden hiç haberleri olmadan bir ömür boyu yaşayabilirler. Bedensel işçi olmanın yanı sıra yaptıkları iş hem abartılı derecede kadar korkunçtur hem de hayati derecede gereklidir. Hikayenin geçtiği 1930'lu yıllarda bu ocaklar hayati önem arz etmektedir. Çünkü sanayinin ve savaşların enerjisinin büyük çoğunluğunu madenler sağlamaktadırlar. Orwell, Burma'da polis memurluğu yaparken, bir mahkumun idam öncesinde hayata tutunma çabasını, mahkumun mental durumunu ve insanların bu durumu kanıksamalarının trajik gerçekliğini hisseder ve aktarır. Yazar bir dönem bir sahaf dükkanında çalışmış, o zamana kadar hayranlık duyduğu kitaplara, bu deneyimi sonucunda uzaklaşmıştır. Müşterilerin farklı zevklerinin yanı sıra her gün yıpranmış kitapların bakımı ve tasnifi onu yormuştur. Tüm milliyetçi genellemeler- kafatası milliyetçiliği gibi biyolojik ayrımcı düşüncelerin yanında diller ve kültürel değerler üzerinden prim yapan ve üstünlük kurmaya çalışan fikirler deli saçmasıdır. Fakat insanlar buna inandıkları sürece önem de arz etmektedirler. İspanyol İç Savaşında popüler cephenin bel kemiğini, İspanyol işçi sınıfı ve şehirlerdeki sendika mensupları oluşturmuştur. Uzun vadede; işçi sınıfı, faşizmin en dirayetli düşmanı olarak kalabilmeyi başarmıştır. Bunun nedeni hedeflenen devrimde en kazançlı kesimin işçi sınıfı olmasıdır. Toplumdaki diğer sınıflara göre rüşvet yoluyla sürekli uyutulmaları mümkün olmadığından; Faşistler, işçi sınıfının desteğini sürekli olarak tazeleyebilmek adına onların yaşam koşullarını iyileştirmek zorundadır. Fakat bu söz gelimi üst sınıf için istekli oldukları ne de becerebildikleri konudur. İspanyol Hükümeti, faşistlerden çok devrimden korkar. Baskı ve sansürle insanların manipüle edilmesinin yanı sıra direnen muhaliflerin sayısı azımsanmayacak ölçüdedir. Hapishaneler tutuklularla doludur. Mücadele, devrim ve karşı devrim arasında verilmektedir. İspanyol işçiler, devriminin ilk günlerinde duruma tamamen hakimken, Cumhuriyet Hükümetini göstermelik de olsa görevde bırakarak hayati bir hataya düşerler. Bu savaş insanlara, toprağın, fabrikaların, madenlerin ve ulaşımın özelleştirilip yalnızca kar amacıyla işletildiği ekonomik bir sistem olan özel kapitalizmin işe yaramadığını gösterdi. Hitler'in Avrupa'yı işgali, kapitalizmin kirli çamaşırlarını en somut örnekleriyle ortaya döktü. Savaş, beraberinde getirdiği tüm kötülükler nedeniyle karşılık verilmesi zor bir güç testidir. Savaşın zorlukları karşısında samimi ve güçlü bir dirayet sergilemek, karşılığını her zaman verir ve başka şekilde neticeye ulaşmak mümkün değildir. Orwel, çocukluk yıllarında ve sonrasında Hindistan'da bulunduğu için bu halka ve Gandhi'ye karşı bir sempatisi vardır. Emperyalist bir ülkenin faşist uygulamaları karşısında duran yazar Gandhi'yi pasif bir siyaset uyguladığı için zaman zaman eleştirir. George Orwell 20. yüzyılda kaleme aldığı birbirinden değerli eserleriyle günümüzün en çok okunan yazarlarından biridir. Hayvan Çiftliği ve 1984 gibi başyapıtlarının yanı sıra çeşitli konuları işlediği romanları bulunur. Ancak Orwell düzyazıda da öne çıkan eserler bırakmıştır. Fakirler Nasıl Ölür, yazarın başından geçen olaylardan yola çıkarak yazdığı kısa yazılardan oluşan bir denemedir. Paris'e geliş süreci sonrası tanık oldukları, yaşadığı rahatsızlık sonucu hastanede yaşadıkları ve siyasi konulardaki görüşleri Orwell tarzıyla kitapta yer alıyor. Orwell, Fakirler Nasıl Ölür'de hayatın, yoksulluğun, siyasetin derinlerine inerek kendi düşünceleriyle özgün bir yapıt ortaya koyuyor. Diğer unutulmaz eserlerinin yanında George Orwell koleksiyonuna mutlaka eklemeniz gereken bir seçki.


Macit: Batı yaşamına meyilli, temiz, bakımlı, kibar, yeni nesil gençliği temsil eden bir karakterdir. Batı yaşamına uygun bir ortamda yaşayan, sadece eğlenmek için Neriman'la birlikte olan bir insandır. Neriman: Fatih'te yetişen ve bu semtin geleneksel kültürü içinde yetişen Neriman, romanın başlangıcından bir süre önce Avrupai bir yaşama talip olmaya ve bu yolda yaşayan Macit ile seyahat etmeye başlamıştır. Diğer yandan yedi yıldır birlikte olduğu Şinasi ile de birlikteliği vardır. Şinasi: Neriman'ın sevgilisidir, Fatih'in kültür ortamında büyümüş, iyi bir eğitim almış, köklü bir kişiliğe sahip ve yetişme koşullarından memnundur. Kemençe çalmayı seven, az konuşan, kararlı ve sağlam bir karaktere sahip saygılı bir gençtir. Faiz Bey: Ney çalmayı seven, eski kültürü temsil eden Mesnevi, Rubai, Gazali ve Farabi okuyan eğitimli bir babadır. Emekli Üsküdar Eğitim Evrak Müdürüdür. Faiz Bey kızına son derece düşkün ve sessizdir. Gülter: Faiz Bey ve ailesinin uzun yıllardır hizmetçisi olan ve Faiz Bey'in sözünden çıkmayan bir karakterdir. Geleneksel değerlere sahip bir mahallede büyüyen muhafazakar bir ailenin kızı olan Neriman'ın geleneklerinden kopmaya başlaması, kültürel erozyona uğraması ve batılı yaşamına kapılarak batılı yaşama dönüşmesi üzerine kurgulanmış bir romandır. Darülelhan'da lavta dersleri alan Neriman, babası Faiz Bey'in çok sevdiği Şinasi ile yedi yıldır birliktedir ve herkes ikisinin evlenmesini beklemektedir. Ancak son aylarda Neriman eve gece geç saatlerde gelmeye ve Macit adında bakımlı Avrupalı bir adamla çıkmaya başlamıştır. Macit'in Neriman'ı baloya davet etmesi romanın ana temasıdır. Baloya gitmek için babasından para istemek zorunda kalan Neriman, ailesinin yaşadığı zorlukları bildiği için Faiz Bey'i ikna etmeye çalışır ve ona olabildiğince iyi davranarak istediğini elde etmeye çalışır. Bu sırada Şinasi, Neriman'ın yaşadığı değişimleri, neden eskisi gibi olmadığını anlamaya çalışır, ancak sakin doğası gereği beklemekten başka bir şey yapmaz. Bir süre sonra Şinasi, Neriman'a Avrupalı bir hayat yaşamak istediğini ve kendisi gibi birine değil, Macit gibi bir şövalyeye ihtiyacı olduğunu söyler ve Neriman'ın sinir krizi geçirir. Kızının bu halini gören Faiz Bey, onu hemen Şinasi ile evlendirmeye karar verir ama Neriman kendisi, onun yaşındaki genç kızların böyle yaşamadığını ve bu şekilde mutlu olamayacağını söyleyerek birkaç ay izin ister. Bu konuşma sırasında babasına da balodan bahseder ve babasından Şinasi ile baloya gideceği yalanını söyleyerek izin almayı başarır. Faiz Bey kızının baloya gitmesi için gerekli masrafları karşılamaya çalışırken Neriman isteksizce baloya Şinasi'yi davet eder. Olayların seyrini değiştiren şey, Neriman'ın amcasının Avrupalı kızlardan dinlediği bir hikayeyedir. Kuzenlerinin tanıdığı bir Rus kızı, zengin ve lüks bir hayat yaşayan başka bir adam için sevdiği adamı terk eder, ancak daha sonra pişman olur ve mutsuzluktan intihar eder. Bu hikayeyi duyduktan sonra baloya gitmekten vazgeçen Neriman, Macit'in aslında sahte bir insan olduğunu ve gerçekten sevdiğinin Şinasi olduğunu anlar. Roman Neriman'ın babasına baloya gitmekten vazgeçtiğini ve Şinasi ile evlenmek için aylarca beklemeyeceğini söylemesiyle biter. - Fatih-Harbiye, Peyami Safa tarafından kaleme alınan, 1931 yılında basılan roman. - Yazar romanında modern bir hayatla ve eski değerlere bağlı bir hayat arasında bocalayan Neriman'ın hikayesini anlatmaktadır. - Roman 1990 ve 2013 yıllarında aynı adla televizyon dizilerine uyarlanmıştır. Darülelhan'ın alaturka kısmında ud eğitimi alan Neriman, mensup olmakla iftihar ettiği Doğu kültürünü çok seven babası Faiz Bey'le on beş yaşından beri Fatih semtinde oturmaktadır. Yine bu semtte tanıştığı, babasına çok benzeyen ve Darülelhan'da kemençe eğitimi alan Şinasi ile yedi yıldır nişanlıdır. Bütün mahalle, tahammül sınırlarını zorlayan bu nişanlılık ilişkisinin evlilikle bitmesini beklemektedir. Ancak Neriman'ın Darülelhan'da tanıştığı Macit, onun içinde yer etmiş Batılı bir hayat yaşama isteğini uyandırır. Neriman, Beyoğlu'nda, Harbiye'de yaşanan ışıltılı hayat tarzına imrenerek yaşadığı muhitten, evlerinden, babasından, Şinasi'den ve hatta doğuyu temsil ettiğini düşündüğü kedisinden bile nefret etmeye başlar. Tramvay yoluyla birbirine bağlanan ama birbiriyle bağdaşması mümkün olmayan iki semt, Fatih ve Harbiye, aynı coğrafyada yaşanan bir kültür ve zihin geriliminin cepheleridir. Türk edebiyatının en üretken kalemi Peyami Safa, televizyon dizilerine de konu olan Fatih-Harbiye romanında toplumumuzun yaşadığı asrileşme sancılarına eşyalar, şahıslar, kurumlar ve mekanlar üzerinden ayna tutmaktadır.


Faus: Oyunun başkahramanıdır. Hukuk, felsefe, tıp ve teoloji ile ilgilenen ve doktorasını yeni tamamlamıştır. Ancak düşüncelerinde ilahi olana dair şüpheler vardır. Faust, felsefeyi, tıbbı, doğa bilimlerini, teolojiyi araştırmış, gençlik ve olgunluk çağını yeryüzünün sırlarını çözmek için tüketmiştir. Margaretha: Yirmi beş yaşında saf bir kızdır. Şeytan Mephisto, aşk içkisini de ona içirerek Faust ve Margaretha'yı birbirine aşık eder. Goethe'nin kendi iç dünyasından ve hayatından izler taşıyan roman, aslında manzum bir tiyatrodur. İnsanı simgeleyen Faust ile şeytanın savaşını anlatır. Faus, bilim, felsefe, akıl alanında her şeyi öğrenir. Öğrenecek yeni bilgi kalmamıştır. Her ne kadar yeni bilgiler edinmeye çalışsa da onu bulmuş ve en ince ayrıntısına kadar öğrenmiştir. Artık bütün gün canı sıkılır ve ne yapacağını düşünmekten kendini alıkoyamaz. Hayatta hiçbir şey onu mutlu etmez. Günleri karamsarlık içinde geçer. Hayatı tadamaz, hiçbir dünyevi tat onun için anlamlı değildir. Aşık olmak, eğlenmek, delicesine mutlu olmak ister. Son bir umut olarak büyücülüğe başvurur. Ruhu çağıracak, aradığı lezzeti ve bilgiyi bu eserde bulacaktır. Bu sırada iblis Mephisto ve tanrı, Faust'un durumu hakkında konuşmaya başlar. Mephisto, Faust'un arzusunun hayattan zevk almak, bütün diyarları dolaşmak olduğunu ve onu sapıklığa sürükleyeceğini söyler. Tanrı ise Mephisto ne yaparsa yapsın Faust'un iyi ruhunun buna izin vermeyeceğini, yoldan çıksa bile bir gün doğru yolu bulacağını bilir. Mephisto Tanrı'ya meydan okur ve iddiaya girerler. Tanrı onun Faust üzerinde deney yapmasına izin verir. Bir gün Faust'un canı sıkkınken yanındaki köpeğin insan gibi davrandığını görür. O anda Mephisto köpeğin içine girer. Faus bunu fark eder ve köpeğe seslenir ve ona, ruh ne olursa olsun, hemen dışarı çıkmasını söyler. Mefisto çıkar. Faust onu görünce irkilir ve ne istediğini sorar. Mephisto, onu bu sıkılmış hayattan kurtaracağını ve ona hayatının aşkını sunacağını söyler. Memleketi dolaşıp en güzel içkileri tadacağını ve mutlu günleri önüne sereceğini söyler. Faust'un aradığı tam olarak budur. Gözleri parlıyor. Mephisto, karşılığında ruhunu kendisine teslim etmesini ister. Faust ise bu teklifi anın tutkusuyla kabul eder. Bundan sonra Faust ve Mephisto'nun maceraları başlar. Margaretha, yirmi beş yaşında saf bir kızdır. Şeytan Mephisto, aşk içkisini de ona içirerek Faust ve Margaretha'yı birbirine aşık eder. Çok mutlu, rüya gibi bir ilişkileri olur. Bu sırada da görünmeyen diyarlara giderek tatsız yiyecekler tüketirler. Ancak Margaretha saçma sapan planlar peşindedir. Faust'la işbirliği yapar. Onları rahat ettirmek için annesini zehirleyerek öldürür. Daha sonra Faust tarafından çocuğunu boğar. Bu nedenle, Margaretha'nın erkek kardeşi ve Faust arasında anlaşmazlık vardır. Faust kız kardeşini öldürür ve Margaretha hapse atılır. Faust kaçar. Mephisto ve Faust gittikleri yerde Helena adında güzel bir kadınla tanışırlar. Ama aradığı mutluluğu onda da bulamaz. Son verimli işlerin peşinden gider. Bir bataklığı uygun bir alana çevirmeye çalışır ve başarır. Ve işte o anda aradığı mutluluğu bulur. Bu sırada Mephisto ise ona mutluluk getiren ruhu ele geçirmek ister ve onu bir mezar gibi kazdığı çukura atar. Faus son nefesini verir ama Mephisto hala onun ruhuna sahip olamaz. Son perdede Margaretha ayağa kalkar ve gökyüzüne yükselir. - Johann Faust'un hayatı, kişiliği ve kaderi çerçevesindeki efsaneler, 1587 yılında hikayelerin oluşumundan bu yana, birçok kez ele alınan, ünlü bir edebi kaynak olmuştur. - Olay, tarihi Faust'un yaşadığı dönemleri, yani Ortaçağ'dan Yeni Çağa geçiş dönemini kapsamaktadır. Bugünkü Almanya'da, Leipzig ya da Harz bölgesinde geçmektedir. - Faust adlı şiirsel oyun, ünlü Alman ozanı, oyun yazarı Johann Wolfgang von Goethe'nin (1749-1832) dünya klasikleri arasında önemli bir yer tutan eserdir. Faust, Goethe'nin butün eserlerinin bir birleşimi olarak kabul edilir. - Faust, Goethe'nin neredeyse tüm yaşamı boyunca yazarak tamamladığı bir yapıttır. Urfaust adıyla on sekiz yaşında başladığı oyunu, 1806de Faust I ve 1832de Faust II adıyla iki büyük bölüm halinde yazarak seksen üç yaşında ölümünden kısa bir süre önce bitirebilmiştir. Önce halk efsanelerinde, adı meçhule karışmış ozanlar söylediler bu ateşin hikayeyi. Sonra edebiyatçılar keşfettiler, eski kroniklerin içinde ilginç öyküler ararlarken. Kimler kalemini sivriltmedi ki şeytanla insanın gizli mukavelesini ademoğluna fısıldamak için. Ama içlerinde en ölümsüz olanı, müjdeyi ve laneti tüm ruhları sarsarcasına haykıranı, Goethe'nin Faust'uydu. Faust, modernitenin trajedisini haber veren ilk büyük yapıt oldu. Kimin kazandığı ve kimin kimi kandırdığı belli olmayan bir irade savaşıydı anlatılan.


Felatun Bey: Eğlence ve giyim tutkunu, yanlış anlaşılan, mirasçı, eğlence ve giyim tutkunu biridir. Rakım Efendi: Küçük yaşta öksüz kalmasına rağmen aklıyla yaşamını sürdürebilen, kendi değerlerine karşı sorumluluk duygusu taşıyan bir gençtir. Canan: Rakım Efendi'nin satın aldığı cariyedir. Batılılaşmayı yanlış anlayan Felatun Bey ile küçük yaşta öksüz kalmasına rağmen kendi kendini yetiştirmiş ve kendi değerlerine sahip çıkan Rakım Efendi'nin yaşamlarını konu ediniyor. Mustafa Merakı Efendi'nin oğlu Felatun Bey de babası gibi giyim kuşamına düşkündür. Varlıklı bir ailenin çocuğu olduğu için savurganca harcar. Ona göre batılılaşma; lüks içinde yaşamak, şık giyinmek ve eğlenceden eğlenceye koşmak onun hayatındaki bakış açısıdır. Felatun, özensiz Fransızcası ile yabancı aileler arasında dolaşmaktan hoşlanır, belirli bir işi yoktur, zamanını dükkanları dolaşarak, kostümlü provalar yaparak ve arkadaş ziyaretleriyle geçirir. Babası öldüğünde çok şey miras kalır, ancak sahip olduğu her şeyi tanıştığı bir İtalyan aktrise verir. Babası mirası tamamen bitirince, eski aile dostları imdadına yetişir ve ona İstanbul dışında bir iş bulurlar. Felatun Bey büyük bir mahcubiyetle İstanbul'u terk etmek zorunda kalır. Rakım Efendi, Felatun Bey'in tam tersidir. Küçük yaşta babasız ve annesiz kalmasına ve çok fakir olmasına rağmen dadısının yardımıyla kendini çok iyi yetiştirmektedir. Onu çamaşır yıkayarak büyüten dadısına minnettar kişiliğe sahip bir kişi olur. Çok çalışarak Fransızca öğrenir, kendine iyi bir iş bulur, yabancılara Türkçe dersi verir. Evine cariye olarak aldığı Canan'ı eğitip büyütür ve sonunda onu severek evlenir. Romanın sonunda bu dönem romanlarından bekleneceği üzere Rakım Efendi dilediği hayatı elde ederken, Felatun Bey yaptığı hataların sonucuna katlanmak zorunda kalır. İsimlerinde kullanılan efendi ve bey kavramları da karakterlerin temsil ettikleri değerlerin sembolüdür. Bu romanı edebiyatseverler elbette okumamazlık edemezler. Çünkü bu eser hem edebiyatımızın klasikleri arasındadır, hem de roman türünün ilk örneklerinden biridir. Tarih, sosyoloji, kültür sanat, fikir ve folklor araştırmacıları da bu romanı okumak ihtiyacını duyarlar. Çünkü bu kitapta yaklaşık yüz elli yıl öncesinin Osmanlı toplumu, eski İstanbul çevresi, İstanbulluların yaşayış tarzı ve o dönemle ilgili pek çok konu bir araya getirilmiş bulunuyor.


Leman: Almanya'daki Yahudi sorunlarından kaçarak Paris'e yerleşir ve orada tanıştığı Ekrem Korkut ile evlenir. Bu sayede zengin bir iş kadını olur. Abartılı giyinmeyen, makyajsız sade görünümlü bir kadındır. Cinsel sebepleri onu yaşamı boyunca etkiler, aynı bedende iki kişi yaşar gibidir. Ekrem Korkut: İzmir Milletvekili Ekrem Korkut'tur. Leman ile tanışarak evlenirler. Ancak ilereyen zamanlarda şüpheli bir şekilde ölür. Ve tüm mal varlığı ve parası Leman'a kalır. İzmir'in varlıklı ailelerinden Korkutlar'ın Fransız asıllı gelini Leman'a bir gazetecinin ilgisi, Leman Korkut'un gözlere gizlenen hayatına farklı bir pencere açarak, Leman'ın sansasyonel cinsel tercihlerini konu ediniyor. Olaylar gazetecinin anlatımıyla anlatılır. Ekrem Korkut, Paris'te okurken Jeanne Courtine adında fakir bir kızla tanışır. Jeanne Courtine, o dönemde Almanya'daki Yahudi sorunlarından kaçarak Paris'e yerleşir. Bayan Higgins adında bir kadın ona cinsel tacizde bulunur. Sırf hayatta kalabilmek için buna göz yuman Jeanne, bir süre daha bu şekilde hayata tutunmaya devam eder. Bu kadınla olan ilişkisi, gelecekteki cinsel tercihinde önemli bir rol oynamaktadır. Tanıştığı Ekrem Korkut ile evlenirler. Eşiyle birlikte İzmir'e yerleşen Jeanne Korkut, Leman adını alır. Kocasının annesiyle gizemli bir hayat sürmektedir. Ekrem Korkut iş başında ve işleri iyi gider. İzmir Milletvekili Ekrem Korkut şüpheli bir şekilde hayatını kaybeder. Kocasının ölümünden sonra iş kadını olan Leman Korkut cömert bir kadındır. Şirketteki payı sayesinde ortak olur ve tatil beldesinin inşaatına dahil olur. Fransızlarla ortak iş yaparak şehirde itibar kazanır. Abartısız, makyajsız sade görünümlü bir kadındır. Cinsel deneyimleri ruhunu ikiye böler. Bir bedende iki kadın vardır. Birinin adı Jeanne, diğerinin adı Leman. Aralarındaki fark, Jeanne'in zayıf ve Leman'ın güçlü olmasıdır. Evine misafir kabul etmeyen Leman Korkut, bu yönü ile de merakını cezbeder. Basından bir gazeteci bu durumu fark eder. Leman Korkut onun hakkında bir araştırmaya girişir. Basının merak ettiği ise Leman Korkut'un bu kusursuz duruşunun ardında yatan tehlikeler olabilir. O zaman faşizm devraldı. Leman Korkut uluslararası bağlantıları olan biri. Basın, Leman Korkut ve şirketi hakkında bir yazı yazar. Bunu öğrenen Leman, basın gruplarıyla görüşmek ister. Yazılacak makalenin yayımlanmaması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Gazeteci, Leman Korkut'un başkentini sorgular ve tartışır. Bu olaydan sonra Leman onun izini kaybetmeye kararlıdır. Aradan kısa bir süre sonra Leman Korkut'un ölüm haberi gelir. Arabasıyla uçurumdan yuvarlandı. Sonra yeşil bir dosya bulundu. Dosyanın başlığında Bir Ölüyle Randevu yazar. Bu dosya gazetecinin eline geçer. Bu bölüm Leman Korkut'un anlatımıyla verilmektedir. Bu bölümde Leman Korkut, kocasının şüpheli ölümünü araştırmak için Paris'e gider. Kocasının evine yerleşen Leman, arkadaşı Nuri'yi bulur ve tanışır. Kocasının Cecile adında bir kadınla ilişkisi olduğunu öğrenir. Leman, Cecile ile görüşmeye karar verir. Buluştuklarında bu kadını boynundan öper. Cecile bu yakınlaşmayı onaylamaz. Leman'a erkeksi bir kadın olduğunu söyler. Cecile, Ekrem'den Kermo diye bahseder. Ekrem Korkut'un Paris'te yarım kalan tuvallerinde kadın silüetleri öne çıkıyor. Bu tuvalleri inceleyerek, sarışın kadın Leman ve Cecile Ekrem'in sempatisini yorumlar. Bir tuval üzerine Leman'dan farklı bir kadının yüzü çizilmiştir. Cecile alaycı bir şekilde Ekrem'in bir kadına tapma konusunda fikrini değiştirdiğini söylüyor. Leman daha sonra İclal'a mektup yazmayı planlıyor. Burada kendini eleştirir ve Araf'ta olduğunu belirtir. İclal'in eşi sayesinde işinde başarılı olan Leman, İclal'e karşı da cinsel haz duymakta bu da onu doyumsuz kılmaktadır. Lili, adıyla tanınan bir kadının evine gider. Lili aslında bir travesti, kadın değildir. Leman, Nuri Bey'le birlikte olduktan sonra Lili'nin travesti olduğunu öğrenir. Lili'den tiksiniyor ve onu hayatına almak istiyor. Bu ikilem arasında gidip gelen Leman, bir kadın kimliğine bürünerek ağlar. Lili cinsiyet değiştirip evlenmek istiyor. Leman, evlilik için cinsiyet değiştirmenin saçma olduğunu söylüyor. Lili, Bobby adında siyah bir adamla Leman'ı arar ve aradığı yere gelmesini ister. Bobby, Lili ve Leman birlikte yaşıyorlar. Nuri Bey, Leman'a Ekrem'in öldürülmüş olabileceğini söyler. Tüm şüpheler Lili'de. Bobby şiddetle Lili'yi itiraf etmeye zorlar. Lili, cinayeti aşağılandığı için işlediğini açıklar. Leman Korkut rahat bir şekilde İzmir'e gider. Attila İlhan'ın cinsellik konusuna cesaretle eğildiği, büyük tartışmalar yaratan bu çarpıcı ve sarsıcı romanı yayımlandığında öyle bir yankı yarattı ki, kitabın adı gündelik dile girerek farklı kullanım alanlarında kendine yer buldu: Kimi zaman bir duygunun, kimi zaman bir olgunun normalden fazlalığını anlatmak için kullanılan bir deyim oldu Fena Halde Leman. Romanda ete bürünen Leman Korkut'la ve diğer kahramanlarıyla Attila İlhan, farklı bir cinselliği konuşulabilir, tartışılabilir, anlaşılabilir, doğal bir durum olarak anlattı. Yüzyıllardır diplerde, derinlerde, yaygın olarak yaşanmakta olanın üstünden perdeyi çekti ve söz konusu cinselliği, Türk edebiyatında ilk kez suç olmayan bir insanlık durumu olarak resmetti... Bu cesur roman cinsellikle ilgili tabuları şiddetle sarsıyor ve okurları yeniden ve başka bir düzlemde düşünmeye çağırıyor.


İsmail Tayfur: Küçük yaşlarda evin sorumluluğunu sırtlayarak evin geçimi için çalışan bir gençtir. Para ve aşk arasında tercihle karşı karşıya kalır ve sonunda parayı seçer. Ancak bu onu mutsuzluğa sürükleyerek acı çekmesine ve mutsuz olmasına neden olur. Ferdi Bey: Kızı ve parası uğruna her şeyi yapmaktan çekinmeyen varlıklı bir adamdır. İsmail Tayfur'u kızı ile evlendirerek romanın yönünü değişir. Seniha: İsmail Tayfur'un evlenmeyi düşündüğü fakir bir genç kız olan Seniha, İsmail Tayfur'un babası tarafından büyütülmüş ve hayatının merkezinde İsmail Tayfur'u kabul etmiş ve kendini ona adamıştır. Hacer: Ferdi Bey'in kızıdır. İyi eğitim almış babası sayesinde varlıklı bir hayat sürdürmektedir. İsmail Tayfur ile güç ve zenginlik uğrunda evlenen kızdır. Sonlara doğru yanarak ölür. Para hırsından zengin bir adamın olan Ferdi Bey'in kızı ile evlenmesi üzerine sevdiği kızdan vazgeçen ancak bir türlü mutlu olmayı başaramayan İsmail Tayfur'un bu ikilemde kalışını anlatan romandır. Para-duygu, aşk ikilemini anlatan çarpıcı bir aşk hikayesidir. Fakir bir aileye mensup olan İsmail Tayfur, babasının ölümünün ardından aileyi geçindirmek için çalışmaya başlar. Babasının ani ölümü onun bu çabaya girişi artık hayallerinden uzak bir yaşam sürmesine neden olur. Çalıştığı şirketin sahibi olan Ferdi Bey yaşamı boyunca önem verdiği tek şey para ve her istediğini yerine getirdiği kızıdır. Kızı Hacer'in çalışanlardan İsmail Tayfur'a aşık olur. Bu durumu tesadüfen öğrenen Ferdi Bey kızı için İsmail Tayfur'la evlenmesine müsaade eder. Bu durum gerçekleştiğinde İsmail Tayfur şirketin hissedarlarından biri haline gelir. Evliliğinden bir türlü mutlu olamayan İsmail Tayfur'un aklında sevdiği kız Seniha vardır. Seniha küçük yaşlarda sokaklarda kalmış ve İsmail Tayfur'un babası tarafından evlat edinip büyütülmüş genç kızdır. İsmail ve Hacer'in evliliğinden sonra Seniha'yıda yanlarına alırlar. Bir gece uyandığında yanında Eşi İsmail Tayfur'u göremeyen Hacer, Seniha ve İsmail'in görüştüğü ve kaçmak istediklerini duyar. İsmail'in odaya gelmesi üzerine Hacer İsmail'i odadan kovar ve mumla perdeleri tutuşturarak yangın çıkarır. Bu olay sonunda Hacer yanarak ölür. İsmail bu durumda delirir ve Seniha da bu durumu kaldıramayıp deliren İsmail Tayfur'a kendini adar ve ona bakar. Ferdi ve Şürekası, Türk edebiyatının usta kalemi Halid Ziya'nın aşk-para, zengin-fakir çatışması içerisinde insanı kuşatan aşk, merhamet, hayal kırıklığı, acı, hüzün gibi pek çok duyguyu, ayrıca da devrin ticaret, aile ve aşk hayatını başarıyla işlediği bir romandır. Okuyucu bu romanla, Türk edebiyatının önde gelen simalarından biri olan Halid Ziya Uşaklıgil'in sadece romancılık yönünü öğrenmekle kalmayacak yazarının his ve hayal dünyasıyla birlikte yaşama bakış açısını görebilecek ve romana konu olan dönemin sosyal yaşamına ilişkin bilgiler de edinecektir.