Sırtlan Payı Romanı Atilla İlhan'ın Aynanın İçindekiler serisinde yer alan iktisadi ve siyasi bağımsızlığını kaybetmiş bir ülkenin uçurumun kenarında verdiği hayat mücadelesini konu almaktadır. Tüm bu gelişmelere Mustafa Kemal Atatürk ve 27 Mayıs gibi yakın tarihin önemli sima ve olaylarına tanık olan Ferid adlı kurgusal karakterin gözünden olayları anlatmaktadır. Atilla İlhan, yazdığı Sırtlan Payı adlı romanını sömürgeci İtilaf devletlerin kendilerini aslan olarak niteleyen ancak leş yiyici olmaktan öteye gidemeyen devletlere karşı verilen mücadeleyi gazete ve makaleler ile destekleyerek okuyucularla buluşmuştur. İzmir, Yunan işgali altındayken, İstanbul İtilaf devletlerinin kontrolündeyken, İstanbul Hükümeti kendi canının derdine düşmüşken Mustafa Kemal Atatürk 1919 yılında 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla Samsun'a ayak basarak Milli Mücadele'yi başlatmış oldu. Binbaşı Ferid, 7. Orduda komutası altında hizmet verdiği, Maydos'ta emir subaylığı yaptığı Mustafa Kemal'in İstanbul'dan direnişi yönetmesi için emir almıştır ve Hüsamettin Bey'in kurduğu mim mim grubunda yer alır. Kısa sürede nefret ettiği Dahiliye Nazarlığından Bayraktar zade Haluk ve Rıza Muhiddin'den öğrendiklerini savaşa yarar sağlamasını bilmesine rağmen İstanbul'daki şaşalı hayatı gördükçe bunlar için mi savaşıyoruz? sorusunu aklından çıkaramaz. Aklından çıkaramadığı diğer şey de şehit düşen Mülazım İlhan'ın dul karısı Ruhsar Hanım'dır. Kız kardeşi Hayrunnisa kendisine Paris'te sefir-i kebirdik yapmış Refii Satvet Efendi'nin kız kardeşine uygun görmekteydi. Fransız ve İngiliz kuvvetlerle yakın ilişkileri olan Mecmua-yı Nisvan'da yayınladığı makaleler ile manda yönetimini savunan, bağımlı kadının cazibesine rağmen ondan durmak isteyen Binbaşı Ferid, irtibat Zabiti Dr. Hayrullah'ın ricası üzerinde bilgi sızdırmak maksadıyla duruma göz yummak zorunda kalır. Aristokratlardan oluşan bir sınıf kurtuluşun büyük devletler himayesine girmek olduğunu savunan ve Gülistan Satvet'in de aralarında olduğu imparatorluktan pay kapmak isteyen grubun içerisinde Arman Pandikyan adında biri vardı. İngiliz işgalcileri için tercümanlık görevi yürütse de bu Ermeni kız Mim Mim grubuna istihbarat sızdırmaktaydı. Ülkesine olan gönül borcunu ödemek isteyen kız, İstanbul'dan Anadolu'ya kaçırılan silahların sağ salim ulaşması için kendisini riske sokmaktaydı. Ayrıca Ferid'e Rıza Muhiddin'in muhbir olduğunu da söylemiştir. Bu olaylardan 41 yıl sonra Türkiye ilk askeri darbesini yaşamış ve Emekli Miralay Ferid 27 Mayıs'a bir devrimle uyanmıştır. Ardından 2 Temmuz'da İstanbul'a gelen Devlet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel'i karşılamak adına saatlerce güneşin altında beklemiştir. Adeta olanlardan kendisini sorumlu tutarken bir de Hayrunnisa'nın Keçecizade Yalısını kızı Suat yerine sevgilisine bırakmak istemesi üzerine bir inme inmiştir. Rıza Muhiddin'in üvey kızı Kardiyolog Sevim Mertoğlu'nun uyguladığı sert tedbirler sebebiyle yatağından çıkamayan emekli asker geçmişiyle hesaplaşmak zorunda kalır. Ölümünün silah arkadaşlarından farklı olarak şehitlik yerine hastalıktan yaşanacak olması onu derinden üzmektedir. Ölmeden önce maviş dediği Ruhsar Hanım'a büyük sırrını açıklayacağı sırada ölür. Ölmeden önce ise aklında kendisinin daha önce ve ne için yaptıklarını, harp ve sevda ateşiyle geçen ömrünü ve saadeti için vicdan azabı çeken hali gözlerinin önünden geçerken son bir şey geçti aklından. Sevap defterimize Sırtlan Payını kabul etmediğimiz yazacaktır. Kabul edemezdik, edersek ecdadın yüzüne nasıl bakardı ve daha niceleri aklından öylece geçip gider. - Sırtlan Payı Attila İlhan'ın Aynanın İçindekiler serisinin yayınlanan ikinci romanıdır. - 1974 yılında yayınlanan eser, serinin yapısından dolayı sadece basım tarihinin kronolojisinde ikinci sıradadır. Serinin diğer romanlarında olduğu gibi okunma sırası olarak bir önceliği yoktur. - Romanın başkahramanı Miralay Ferid 1919'da Kuva-yi Milliye hareketine katılmış bir subaydır. - Hikaye ülkenin 1960'taki durumundan hoşnut olmayan Ferid'in tarihsel ve politik süreci sorgulaması üzerine kurulmuştur ve 27 Mayıs Darbesini takiben Ferid'in ölümüyle sona erer. 1960 Temmuzn'nda bir gece evinde enfarktüs geçiren emekli Albay Ferid Bey, bu kriz gecesinden sonra, İmparatorluğun ve Milli Mücadele, Mütareke yıllarıyla yakın tarihimizin hesaplaşmasını yapar. Miralaya bakan kardiyolog Dr. Sevim Mertoğlu; Sevim'in yoksul ezik çocukluğundan gelme hınçlarını gizli tutkusuyla ödeyen eczacı İhsan; Miralay Ferid'in nazlı eşi Ruhsar; Miralayın kız kardeşi, erkek tabiatlı Hayrun; Hayrun Hanım'ın kızı ve Miralay dayısının sevgilisi Suat; Milli Mücadele yıllarında nMiralay gibi Teşkilat-ı Mahsusa'dan Doktor Hayrullah; II. Abdülhamid'in sabık Paris seferinin kızı Gülistan Satvet... Şaşırtıcı ve tipik hayatlarıyla, romanın gerilimini artıran kişilerdir.


Dul Kadın: Beykoz'daki evinde otuz yaşını geçmiş dul bir kadındır. On yıldır hizmetçisi ve aşçısıyla yalnız ve mutsuz yaşamaktadır. Delikanlı: Yirmi iki yaşında siyah gözlü genç bir adamdır. Dul olan bu kadın daha önce evlenmiştir ancak kadının kocasının ihanetiyle sarsılan hayatı, psikolojik sorunlarla yaşamasına neden olmuştur. Kadın yeni bir umutla kendisinden 10 yaş küçük erkek çocukla ilişkiye başlar. Ancak bu ilişki kadının evliliğinde travmaların ortaya çıkmasına neden olur ve bu durum kadını daha da şüphelendirir. Bu travmalar, kadınların dışarıdan gelen her söz ve davranışı bir tehdit ya da aşağılama olarak algılamasına neden olur. Bir rakibe ve hayal gücünde yarattığı topluluğa karşı düşmanca tavırlar gösterir. Bilinmeyenlerden gelen sesleri duyunca, gencin kendisine ihanet ettiğini düşünmeye başlar. Bu düşünceler sayesinde kesin olarak kandırılacağından emindir ve aynı şeyleri bir daha yaşamak istemediği için dizinde yatan genci boğar. Beykoz'da hizmetçisi ve aşçısıyla birlikte yaşayan otuz yaşını geçmiş dul bir kadın, on yıldır mutsuz hayatını tek başına yaşamaktadır. Akşamları hava almak için dışarı çıktığı çayırda peşinden koşan yirmi iki yaşındaki bir çocuğun siyah gözlerine vurulur. Aralarındaki yaş farkı onlar için bir boşluk yani ilişki başlarsa; Evlilikle sona erecek mutlu bir sonuca ulaşmanın mümkün olmadığının farkındadırlar. Dul kadın, yılların yalnızlığı nedeniyle hala duygularını bastıramamakta ve başta uzak durmaya çalışsa da başarılı olamamaktadır. Bir bakış ve birkaç mektupla başlayan ilişkileri, mehtaplı bir gecede karanlık koruda buluşmak için arabada bir kır turuna çıkma yolunda ilerler. Aslında ilişkileri genç adamın gece gizlice eve götürülmesine kadar uzar. Yaş farkı kendini hissettirmeye başlar. Aşırı kıskançlık krizleri, gencin son umudunu kaybetme korkusu dul kadının ruhunu rahatsız eder. Genç adam bir genç kıza ilgi duyup onu daha az aramaya başlayınca bu denge tamamen bozulur. Bir gece genç adamla evde buluştuğunda aklını yitiren Dul, başkasına kaptırmaktan korktuğu genç sevgilisine bir aptallık yapar ve onu boğarak öldürür. Türkçe edebiyat tarihinin canlı dönemlerinden Fecr-i Ati'nin sesini en çok yükselten yazarlarından birinin, Cemil Süleyman'ın hayli ses getiren eseri Siyah Gözler, adı belirtilmeyen dul bir kadının bakış açısıyla yazılan; son derece sarsıcı, yer yer dehşet verici, psikolojik tahlillerin ve kıskançlık/haz/pişmanlık/tutku/hırs gibi birden fazla duygu durumunun insan bünyesindeki karşılığının güçlü bir şekilde yansıtıldığı bir roman. Kendisinden oldukça genç bir delikanlıya aşık olan; bir yandan bu aşkın ruhunda yarattığı duygu çatışmalarıyla bir yandan da hissettiği yoğun kıskançlıkla boğuşan genç kadının zihninden geçenler, okura döneminin aşk camialarını, aşka ve bedene bakışı, toplum önyargılarının insan ruhunda yaratabileceği gelgitleri de gösteriyor.


Siyah İnci: Annesi ve arkadaşlarıyla birlikte, yemyeşil kırlarda oynayarak büyümüş güzel bir attır. Bu güzel atın, hayvanlara değer veren ve onları incitmeden, sevgiyle büyüten sahipleri olmuştu. Bir gün at el değişir ve yeni sahipleri ile başından olaylar geçer. Bay Gordon: Siyah inci'nin ilk sahibidir. Ona iyi davranıp eğitiminden, beslenmesine kadar ilgilenen bir karakterdir. Joe: Yaşlı bir adam olan Joe Siyah inci'nin son sahibidir. Bir daha satmamak adına Siyah inci'yi almış ve her şeyi ile ilgilenip ona iyi davranan iyi kalpli bir adamdır. Siyah bir attın yaşadığı olaylar, değişen sahipleri ve deneyimleri, arkadaşlarının hikayeleri romanın kurgusunu oluşturmaktadır. Siyah İnci'den anlatılan olaylar; Aynı zamanda insanlar ve hayvanlar arasındaki iletişim ve insanların şefkatini de anlatmaktadır. Siyah İnci güzel bir siyah attır. ilk sahibi Bay Gordon'dur. Sahibi Bay Gordon, Siyah inciye güzel davranışları, beslenmesi ve eğitimi ile çok iyi bir şekilde ilgilenmektedir. Ağır yükler yüklemez. Daha sonraları at olgunluk çağına ulaşır. Ama bir gün Bay Gordon, atı başka birine verir. At için çok zor bir durum olsa da yeni sahibi aynı zamanda çok nazik ve sevecen olması attı mutu eder. Bir gün, sahibi işleri halletmek için şehir dışına çıkmak zorunda kalır. Attı da bir vagona yüklerler ve köprüyü geçmeye çalışırlar, ancak at hareket etmez ve alternatif bir rota seçmeleri gerekir. Bu yolu kullandıktan sonra, insanlar aslında büyük bir kazadan kurtulduklarını fark ederler. At bu sahibi ile üç yıl yaşar ve durumundan çok memnundur. Ama günlerden bir gün yeni birine satılır. At yeni sahibinin de diğer sahipleri gibi iyi ve şefkatli olmasını beklerken aksi bir durum ile karşılaşır. Bu sahibi nedeniyle çok farklı olaylar geçiyor. At daha sonra başka birine satılır ve bu mal sahibi atı nasıl besleyeceğini ve ona nasıl bakacağını bilmez ve at, kelimenin tam anlamıyla sahibinde kurtulmak için can atmaya başlar. Yeni sahibi onu taksi gibi kullanmaya başlar. Siyah inci'nin yaşadığı bu olaylar sonunda bir kez daha yaşı bir adam olan Joe'ye satılır. Daha kötü olmasından korkan Siyah inci, Joe'nin ona çok iyi davranıp ve beslenmesi ile ilgilenmesinden çok memnun kalır. Bu durum Joe ve Siyah inci arasında iyi bir iletişim ve bir daha birbirlerinden kopmamasını sağlar. - Tüm zamanların en çok satan dünya klasiklerinden biridir. - Yazar Anna Sewell'in ilk ve son kitabıdır. - Dünya'da en çok satılan ilk 100 kitap arasındadır. - Romanın çok ilgi görmesi film yapımcılarının da dikkatini çekerek, filme uyarlaması da yapılmıştır. Büyük bir çiftlikte doğan Siyah İnci çok akıllı ve iyi huylu bir taydı. İyi kalpli sahipleri tarafından güzel bir ortamda büyütülen ve iyi bir eğitim verilen Siyah İnci kısa sürede büyüdü ve güzel bir at oldu. Ancak bir gün başkasına satıldı ve insanların hayvanlara karşı ne kadar kötü davranabileceğini öğrendi. Kiralık at olarak, ata binmeyi hiç bilmeyen antrenmansız insanlara katlanmak; fayton ve yük atı olarak çok ağır yükler çekmek zorunda kaldı. Ama her seferinde karşısına hayvanları seven iyi kalpli insanlar da çıktı.


Türk Genci: Sanat tarihi alanında doktora yapmak için İtalya'ya giden duygusal, sadık, arkadaş canlısı, zora ve sıkıntıya gelemeyen ama olaylar karşısında kendini kaybetmeyen bir aydındır. Fernando: Faşist idare t tarafından aranan bir direnişçisidir. Romanın sonunda hayatını kurtarmayı başaran yeni bir yaşam kurmayı başaran biridir. Melisa: Türk genci ile aralarında duygusal bir bağ olan ama işkenceye dayanamadığı için intihar eden bir kızdır. Faşist İtalya'daki aşk, macera ve cinayet olaylarını konu alan roman, Mussolini'nin Faşist İtalya'sında yaşayan ve beklediğini bulamayan bir Türk entelektüel sanatçının açmazlarını ve isyanını konu alır. Türk Genci doktorasını sanat tarihi alanında yapar. Siyah Amber adlı bir barda Fernando adında bir gençle arkadaş olur ve bu arkadaşı sayesinde yeni dostluklar kurar. Tanıştığı insanlardan biri de Melisa'dır. Melisa ile duygusal bir yakınlık başlar. Black Amber'ın garsonu0 Leonardo, oğlu Barbaryo ile birlikte yaşar. Melisa'nın amcası Umbarto, ülkede ünlü bir ressamdır. Melisa, Türk gencini amcasıyla tanıştırmaya götürünce gizemli olaylar başlar. Barbaryo öldürülür. Melissa ve Fernando ortadan kaybolur. Örgüt ise Gizo ve Ivet gibi tanınmış kişilere taraf tutmaları için baskı yapmaktadır. Gizo ve İvet intihar eder. Babaryo'nun babası Leonardo da gizli ajans tarafından öldürülür. Melisa da gelir. Gizli örgüt mensubu Ciyo'nun ölümünün ardından gözaltına alınan Melisa'ya işkence yapılır. Dayanamaz ve intihar eder. Olayların sarpa sardığını düşünen örgüt, Fernando'yu öldürmekten vazgeçer ve onu serbest bırakır. Fernando yeni bir hayata başlar. Yazarın ilk romanıdır. Türkiye'yi ve Türk insanını çok iyi tanıdığını sonraki kitaplarında ispat eden yazar bu kitabında sadece insanı ele alır. Kitabın ilk baskısının önsözünde Mümtaz Turhan şöyle der: Tarık Buğra'nın burada iddiasız görünüşüne rağmen büyük bir tezi, Yirminci asrın hüznü dediğimiz hastalığı, ele aldığını sanıyorum. Günümüzün trajedisi romandaki maceralara bir fon müziği gibi baştan sona refakat ediyor. Hikaye, Mussolini'nin İtalya'sında geçmektedir.


Albay Van Deken: Prens III. Willem van Oranje'nin yaveri. Cornelis de Witt: Hollanda Başbakanı Johan de Witt'in kardeşi. Cornelis van Baerle: Lale yetiştiricisi, doktor, Cornelis de Witt'in vaftiz oğlu. Gryphus: Buitenhof ve Loevestein hapishanelerinin görevlisi. Isaac Boxtel: Cornelis van Baerle'nin kıskanç komşusu. Prens III. Willem van Oranje: 1672'de De Witt kardeşleri tasfiye ederek ülkenin başına geçen prens. Van Systens: Haarlem Belediye Başkanı ve Çiçek Üreticileri Derneği Başkanı. Hollanda tarihinde lale çılgınlığı olarak bilinen dönemin üzerinden 30 yıl geçmiştir. Johan de Witt ve kardeşi Cornelis idam edilir. Hollanda tarihinin en acı günlerini yaşarken, Çiçek Üreticileri Birliği ilk siyah laleyi yetiştiren kişiyi ödüllendireceğini duyurur. Cornelis van Baerle adında genç bir doktor, ilk siyah laleyi yetiştirmek için harekete geçer ancak kaderi onun arzusunu hapishane, aşk ve fedakarlıkla sınayacaktır. Hollanda'nın Dordrecht kentinde zengin ve asil bir tüccarın oğlu olan Cornelis van Baerle, aynı zamanda Hollanda Başbakanı'nın kardeşi Cornelis de Witt'in de vaftiz oğludur. Tıp eğitimini tamamladıktan sonra 1668 yılında 24 yaşındayken babasını kaybeder. Babasının ölümünden sonra büyük bir miras alan Cornelis, kendisini lale yetiştiriciliğine verir ve zenginliği sayesinde kısa sürede bu alanda uzmanlaşır. Evde kendi imkanlarıyla uzun yıllar lale yetiştiren ve önemli başarılara imza atan komşusu Isaac Boxtel, Cornelis'in bu girişiminden memnun olmayınca, ilk başta komşusunun lale soğanlarıyla rekabet etmeye, hatta yok etmeye çalışır ancak sonunda karar verir. Kalkar ve bütün gün gizlice penceresinden onu izlemeye başlar. Haarlem'deki Çiçek Üreticileri Birliği; Büyük, lekesiz, siyah bir lale yetiştirene yüz bin gulden ödül verir. Ancak o dönemde koyu renkli lale bile üretilemediğinden bu yarışmayı kazanmak pek mümkün görülmez. Yarışmaya birçok kişi gibi katılan Cornelis, kısa sürede lalelerinin rengini koyulaştırmayı başararak siyah kaleye ulaşmaya yaklaşır. Ocak 1672'de Dordrecht'i ziyaret eden Cornelis de Witt, kardeşi Johan'ın Mösyö Louvois ile yazışmalarının bulunduğu bir zarfı vaftiz oğluna emanet eder. Evi pencereden izleyen Isaac bu teslimata tanık olur. Isaac, yedi ay sonra Cornelis de Witt'in tutuklandığını öğrenince komşusunu suçlar. Ertesi gün, Hollanda Başbakanı Johan de Witt ve kardeşi Cornelis de Witt, 20 Ağustos 1672'de Lahey'de linç edilerek öldürülür. Cornelis de Witt'in bu olaydan kısa bir süre önce yazdığı, Cornelis van Baerle'ye mektupları yakmadan yakmasını söyleyen uyarı notu alır. bunları açarak aynı gün Cornelis van Baerle'ye ulaşır ancak notu alır almaz evi askerler tarafından basılan Cornelis van Baerle tutuklanarak yargılanmak üzere Lahey'e götürülür. O gece İshak komşusunun bahçesine girer ama aradığı soğanı bulamaz. Evin içindeki çiçek atölyesinde bulamayınca Cornelis'in soğanı üç parçaya böldüğünü öğrenir ve tutuklanırken soğanı yanına aldığını fark ederek Lahey'e gitmeye karar verir. Lahey'de hapsedilen Cornelis, huysuz gardiyan Gryphus'un iyi kalpli kızı Rosa ile tanışır. Cornelis 23 Ağustos'ta mahkemeye çıkarıldı ve kısa bir duruşmanın ardından ölüm cezasına çarptırılır. Cezasının iki saatten kısa sürede infaz edileceğini öğrenen Cornelis, kendisiyle ilgilenen Rosa'ya aşkını ilan eder ve vaftiz babasının notunun bulunduğu kağıda sarılı siyah lale soğanlarını büyütüp alması için Rosa'ya verir. İdam edildikten Cornelis darağacına götürülür, ancak idam edilmeden hemen önce hayatının bağışlandığını ve ömür boyu hapis cezasına çarptırıldığını öğrenir. Loevestein Kalesi'ne götürülen Cornelis, yazdığı mektubu zamanla yakalayıp evcilleştirdiği güvercinlerle birlikte Rosa'ya gönderir. Bir süre sonra Rosa belirir. Mektubu aldığını ve babasının Loevestein Kalesi'ne atandığını anlatır. İki aşık her akşam buluşur, Rosa lale yetiştirir ve Cornelis ona okuma-yazmayı öğretir. Isaac ise Jakob Gisels takma adıyla hapishaneye gelip gitmeye ve Gryphus ile buluşmaya başlar. Bir gün Gryphus, Cornelis'in hücresine yaptığı baskın sırasında Cornelis'in lalelerinden birini bulur ve çiçeği ayağıyla ezer. Ancak Isaac yaptığını öğrenince çok sinirlenince pişman olur. Rosa, her gün hapishaneye gelmeye devam eden İshak'tan gizlice siyah lale yetiştirmeyi başarır ancak yarışmayı düzenleyen derneğe mektup gönderirken İshak gizlice kızın odasına girer, siyah laleyi çalar ve doğrudan alır. Haarlem'e. Lalenin çalındığını gören Rosa, üçüncü ve son lale soğanını da yanına alır, babasına haber vermeden ata binerek Haarlem'e gider ve Haarlem Belediye Başkanı ve Çiçek Üreticileri Birliği Başkanı Van Systens'in yanına gider. Ancak Van Systens, Rosa'yı ciddiye almaz. O dönemde De Witt kardeşleri tasfiye eden ve 21 yaşında ülkenin başına geçen Prens III. Willem van Oranje kara lale haberiyle şehre gelir. Prens belediye başkanının odasına girdiğinde Rosa'nın sorununu açıklamaya çalıştığını görür. Kendisini derneğin üyesi olarak tanıtır ve Rosa'nın hikayesini dinler. Rosa başına gelen her şeyi anlatır. Ayrıca yanında getirdiği üçüncü lale soğanını da delil olarak gösteriyor; Üstelik bu soğanın sarılı olduğu kağıtta Cornelis de Witt'in el yazısını gören Prens, Cornelis van Baerle'nin masum olduğunu anlar. Siyah laleyi yetiştiren kişiye verilecek ödül için 15 Mayıs 1673'te Haarlem'de büyük bir tören düzenlenir. Ödülü almayı bekleyen Isaac ve prensin isteği üzerine güzel bir kıyafet giyen Rosa ayrı ayrı tören alanına gelir. Prensin emriyle Haarlem'e getirilen ve idam edilmek üzere götürüldüğünü düşünen Cornelis, sahnede Prensin ödülü Rosa'ya verdiğini görür. Beyin kanaması geçiren ve yaşadığı şaşkınlık ve korku nedeniyle olay yerinde hayatını kaybeden Isaac'i gören Cornelis, hırsızın eski komşusu olduğunu anlayınca şaşırır. Yüz bin gulden ödülünü alan Cornelis ve Rosa evlenir ve Dordrecht'e döner. Boxtel'in evi müzayedede satışa çıkar ve Cornelis bu evi ve bahçesini satın alarak kendi bahçesine katar. Gryphus, damadının bahçesindeki çiçekleri koruyor. Cornelis ve Rosa'nın 1674 ve 1675'te doğan iki çocukları olur. Oğlanın adı Cornelis, kızın adı ise Rosa koyarlar. Alexandre Dumas (1802-1870): On dokuzuncu yüzyılda Avrupa'yı saran siyasal ve sosyal çalkantıları yaşamasına rağmen daha çok on altıncı ve on yedinci yüzyılın tarihi olaylarını konu alan üç yüzden fazla roman yazdı. Yaşadığı dönemin sevilen ve en çok okunan romantik yazarlarından biridir. Siyah Lale romanı, yazarın Monte Cristo Kontu, Demir Maske gibi en tanınmış eserleri arasında yer alır. Hollanda tarihinde lale çılgınlığı olarak bilinen dönemin üzerinden otuz yıl geçmiştir. Johan de Witt ve kardeşi Cornelis idam edilmiştir; Hollanda, tarihinin en sancılı günlerini yaşamaktadır, bu sırada Çiçek Üreticileri Derneği ilk siyah laleyi yetiştiren kişiyi ödüllendireceğini ilan eder. Cornelis van Baerle adındaki genç bir doktor, ilk siyah laleyi yetiştirmek için harekete geçer, ama yazgısı onun bu arzusunu hapisle, aşkla ve fedakarlıkla sınayacaktır.


Necdet: Karamsar sorunlar arasında sıkışıp kalmış kendine güveni olmayan bir insandır. Yolu biliyor ama yolda yürümeye cesareti yoktur. Küçük kırılganlıkları ve yılmaz rahatlığı, onu vatanını savunma onurundan mahrum bırakıyor. Leyla: bakımlı, ince yapılı güzel bir kızıdır. Ancak ailesi gibi vatan duygularından yoksun, sosyeteyi seven eğlencesine düşkün biridir. Cemil: Vatansever biridir. Şerefli, güçlü, büyük bir Türk'tür. Yakup Kadri Karaosmanoğlu bu kitabında, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul'da yaşayan bir grubu ve bu grup içindeki insanların ilişkilerini anlatarak ahlaki ve toplumsal değerleri anlatmakta ve sorgulamaktadır. Birinci Dünya Savaşı yeni bitmiştir. Bu felaketten Osmanlı Devleti de nasibini almıştır ve tüm ülke kargaşa içindedir. 1921'lerin İstanbul'u, İngilizler şehri işgal eder ve sarayda bu duruma sessiz kalır. İstanbul Anadolu'dan ayrı bir dünya gibidir. Tıpkı Sodom ve Gomorra gibi. Onlar Allah'ın lanetlediği şehirlerden ikisidir. İstanbullu kızlar İngiliz subaylarıyla birlikte olmaktan çok mutludur. Leyla'da onlardan biridir. Bu tür kızlar Kuvayi Milliyetçilerini vahşi dağ insanları olarak görürler ve hatta iğrenirler. Leyla'ya aşık olan Necdet, bağımsızlıktan ümidini kesmiş ve olaylara seyirci kalmıştır. Sevdiği kızın işgalci subaylarla olan yakınlığını görür ama onları görmezden gelir ve hatta bu subayların çevresinde yüksek sosyeteye katılır. Ancak Necdet'in arkadaşı Cemil bir şeyler yapılması gerektiğini düşünür ve Kuvayi Milliyetçilerine katılır ve sonunda şehit olur. İstanbul'un bu göz alıcı hayatı kısa sürer. Ezilmiş Anadolu insanının özlediği gün gelir. Bir gece Kuvayi Milliyetçileri, karanlığa dökülen ışık servisleri gibi şehre akın ederler. Leyla, eski hayatlarını mahvettikleri için bu büyük savaşçılardan nefret eder. Necdet ise İngilizlerin kullandığı vatanseverlik duygusundan yoksun olan kıza yabancılaşır. Leyla dudaklarını Necdet'in dudaklarına uzatır. Necdet ona sarılır ve bir köşede bırakır. Dudaklarında kimyasal bir madde 'rujun' yavan tadıyla bağımsız İstanbul'a katılır. Ve bu aşkın bittiği yerde roman da biter. - Aynı Kiralık Konak kitabında olduğu gibi bu kitapta da bir aşk hikayesi vardır. - Kiralık Konak'taki Seniha bu kitapta Leyla; Hakkı Celis, Necdet; Servet Bey, Sami Bey olmuştur. Tabii ki bu benzerlik birebir değildir ama yazar çürümüşlüğü anlatmak için benzer roller biçmiştir karakterlerine. İşgal yıllarının İstanbul'unu konu edinen Sodom ve Gomore, Yakup Kadri'nin romanları arasında zaman bakımından Hüküm Gecesi'nin devamı sayılır. Mütareke döneminin çürüyen çevrelerini, kokuşmuş kişiliklerini konu edinen roman sanki bir zaman diliminde geçiyor duygusu yaratsa da, olayların ardında işgale karşı oluşan bir kinin isyanla mayalanan bir ruhun geliştiği görülür. Batı hayranı Türkler'i, alafrangalığa özenen züppelerin, emperyalistlerle işbirliği içinde olan kesimlerin, işbirlikçi burjuvazinin yeraldığı geniş bir panorama olan Sodom ve Gomore'de Karaosmanoğlu romanını örerken bir anlamda Tanrıların gazabından yararlanıyor.


Roman sokak çocuğu Cevdet'in İstanbul yaşantısını anlatmaktadır. Orhan Kemal'in belki de en çok sevilen kitaplarından biri olan Sokakların Çocuğu, bu büyük romancının insana yaklaşımını en iyi biçimde dile getirir. Türk romanının en etkili yazarlarından olan Orhan Kemal, sadece iyi romanlarıyla değil, hayata karşı taşıdığı tavır ile de yeri doldurulmazlık mertebesine erişmiştir. İnsan sevgisini belli bir politik bakış ile dile getiren Orhan Kemal'in bu romanı da unutmamamız gereken değerleri hatırlatıyor bize bir kez daha. Orhan Kemal'in kitapları bir okurun hayatta rastlayabileceği o çok nadir hazineler arasında yer alır. Çok aza yazar okurunun dünyasında onun kadar iz bırakır, okurunu onun kadar biçimlendirir. Orhan Kemal umudu ve aydınlığı yeniden kazanmamız için yol gösterir bize. Edebiyatımızın en değerli ustalarından biri olan Orhan Kemal'in kitaplarını yayımlamaktan onur duyuyoruz.


Onlar: Kötülüğü simgeleyen ve eserde sokaktan başlayarak tüm dünyanın içine düştüğü korkunç durumun nedeni olarak gösterilen ateşten yaratılan cin ve şeytan mahlukatlarıdır. Komiser: Romanda adı geçen mahallede büyümüş, bir süre eğitim için oradan ayrılmış, devleti temsil eden bir kişidir. Daha sonra ahlaki ve milli değerlere inanır ve geçmişindeki bağlara inanır. Çocukluk arkadaşı: Romanda adı geçmeyen ve ilk kez bir katil olarak görülen bu kişi, sokağın değişmeyen yüzünü temsil eder. Sokaktan hiç ayrılmamış, değerlerinden asla taviz vermemiş, doğruları görebilen, inançlı, insani değerlerin bozulmamış, Batı medeniyetinin kötülük getirdiğini düşünen bir insandır. Çevresindekiler tarafından deli olarak görülür. Küçük Bey: Sokaktaki konağın efendisidir. Mürebbiyelerin elinde büyümüştür, inanmaz, dini değerleri yoktur, materyalisttir. Mahalledeki türbeye ve komiserin çocukluk arkadaşına tahammülü yoktur. Katil: Komiserin çocukluk arkadaşının ağabeysidir. Kötülüğün simgesi ve şeytanların kölesidir. Kendi annesini şeytana kurban etme gerekçesiyle öldürür. Roman, son yüz elli yılın toplumsal yaşamından almıştır. Bir sokak çerçevesinde insanlardaki değişim ve aldatılmış insanlığın dramı ele alınmış, manevi değerleri hiçe sayan materyalizmin ülkeyi istilası konu edinmiştir. Şehrin en sessiz ve sakin caddelerinden birinde beklenmedik bir olay olur ve yaşlı bir kadın ölür. Polis olay yerine geldiğinde, yaşlı kadının küçük oğlu cinayet zanlısı olarak görülüyor. Küçük oğul ise annesini kendisinin öldürmediğini ve cinayeti onların'' işlediğini söylüyor. Vaka karmaşık hale geldiğinde, onu analiz etmek için bir komiser atanır. Komiser zaten o sokakta büyümüştür ve cinayet zanlısının çocukluk arkadaşıdır. Çocukluk arkadaşının yaşlı annesinin onu öldürmeyeceğinden emindir. Komiser yanına bir doktor alır ve ilk iş olay yerine gider. Doktor yaşlı kadının cesedine gelir ve onu inceler; Bu yaraların insan eliyle açılabileceğine inanamıyor. Bu sırada cesedin bulunduğu odadan bir ses gelir. Bu ses, Onu öldürdük der ve onların Allah'a secde etmeyen bir cin ve şeytan topluluğu olduğunu söyler. Komiserin katil olduğu düşünülen arkadaşı akıl hastanesine kaldırılır. Bu olay üzerine komiser, cinayet zanlısı olarak görülen arkadaşının yanına hastaneye gider. Hastanede konuşurlar; arkadaşı Onlar ile savaşta olduğunu söyler. Komiser oradan ayrılır ve sokağın konağının sahibi Küçük Bey'in yanına gider. Küçük Bey de materyalist bir kişiliğe sahiptir ve cinayet zanlısı olan yaşlı kadının küçük oğlunu sevmez. Komiserle yaptığı görüşme sonucunda söyledikleri cinayet zanlısı olan arkadaşını temize çıkarır. Küçük Bey, cinayet zanlısının cinayet anında türbede namaz kıldığını söylüyor ve cinayet zanlısının cezası kaldırılıyor. Bu arada Komiser onların işin içinde olduğu sonucuna varır. Küçük Bey ile konuştuktan bir gün sonra Küçük Bey kendi odasında ölü bulunur. Merhum yaşlı kadının en büyük oğlu Küçük Bey'i öldürdü. Bir iblis ibadet ritüeli gerçekleştirirken komiser tarafından yakalanır. Cinayetleri işleyen adam hapishanede öldürülür.


Hasan: Bir başına karanlıkların içinde sokakta yaşayan bir adamdır. Ruhunu ve kimliğini kaybetmiş farklı kişiliklere bürünen, ne istediğini bilmeyen ama hep güçlü duran bir delikanlıdır. Arkadaşı Kamarot Yakup ile beraber kürk işindedirler. Yakup: Saf, duygusal, ürkek, kimliğini Hasan'la bütünleyerek var olan bir karakterdir. Hasan'la beraber kaçak kürk işi yaparlar. Meryem: Hasan'ı seven ona değer veren ve hasanın sığınmasına giren bir hayat kadınıdır. Hasan zihninde olmaya çalıştığı mı yoksa kaçmaya mı çalıştığı kişiliklerini anlatımı ile konu edinen bir roman, bazen sokak aralarında lambaların altında gezen bir dilenci, bazense çocuklarını almaya giden bir babayı konu edinmiştir. Dertlerini denizde atmak isteyen, ne istemediğini bilen ama ne istediğini bilmeyen Hasan konuşuyor. Yakup ve Hasan, kaçak kürk getirip satarlar. Bu gelişte yakalanmadan karaya ulaşırlar. Beyoğlu'na gidip içip farklı lezzetler tatmaya çalışırlar. Romanın üçüncü bölümünde Sokaktaki Adam onun kim olduğunu açıklamaya başlar. Roman bu üç kişinin anlatımıyla devam eder. Romandaki bir diğer kişi de dünyayı görecelik açısından değerlendiren, Hasan'ı anlayan ve seven Meryem'dir. Romandaki bir diğer kişi ise kürkçü olarak çalışan ve onu polis olarak gören şüpheli bir Yahudi olan Leon'dur. Leon'un tek hayali İsrail'de olmaktır ve sonunda bu hayalini gerçekleştirecektir. Roman, Hasan ve Yakup'un İskenderun seferine çıkacakları gece Tophane'de bir kavgaya karışan Hasan'ın on beş günlük bir aradan sonra öldürülmesiyle biter. Romanda Sokak Adamı ve Hasan, güneş ve gölge gibi gerçekleri ve hayalleri ile biri diğerinin devamı niteliğindeki birbirine bağlı kişilikler olarak karşımıza çıkar. - Sokaktaki Adam Attila İlhan'ın yayınladığı ilk romanıdır. Eserin yayın tarihi 1953'tür. Roman, Attila İlhan'ın Zenciler Birbirine Benzemez ve Kurtlar Sofrası eserleriyle birlikte bir üçlemeyi oluşturur. - Roman, Attila İlhan'ın eski eşi Biket İlhan tarafından 1995 yılında filme çekilmiştir.


Romanda, darbeci bir devlet başkanının, zengin bir adamın satın aldığı, doğal zenginliklerle dolu küçük bir adada, kendi imkanlarıyla yaşayan 40 hanelik bir topluluğa yerleşmesi; çevresel ve politik mesajlar verilmektedir. Darbeci bir başkan emeklilik yıllarını geçirmek üzere herkesin her şeyiyle hoşnut olduğu cennet bir adaya yerleşir. Başkan ruhuna dek işlemiş olan yıkıcılık potansiyelini geçmiş politik gücünden de yararlanarak kullanmaya kararlıdır. Bu doğrultuda tüm adayı etkileyecek müdahalelere girişir. Herkesin elinden geldiği kadarını, içinden geldiği kadarını yaptığı hayali bir ada. Ve bir gün adadaki ekolojik dengede dahil olmak üzere tüm düzen bozuluyor, hiçbir şey bir daha eskisi gibi olmuyor. Önce martılara karşı savaş açılır. Sonra onları yok etmesi için adaya tilkiler getirilir. Tilkilerin çoğalması üzerine zehirlenmelerine karar verilir. Siyanürle zehirleme de başlayınca insanlar da etkilenir. Yılanlar bu sefer adayı istila eder... Doğayla karşı bilinmeyen bir savaş başlamıştır artık... Önceden sıradan gözüken bu müdahaleler düşmanı kırdırmaya başlamıştır. Başkan bu kararlarını alırken hep demokratik yöntemlere başvurur. -Yaşar Kemal- Ancak bu durum uzun sürmez: Ülkenin darbeci başkanının emekliliğini huzur içinde geçirmek için adaya yerleşmesi, bu cennet adada yaşayanların huzurunu kaçıracaktır. Başkan, Son Ada'yı her tür anarşiden kurtarmaya kararlıdır. Adanın halinden hoşnut toplumunu çoğunluğun oyları neyi işaret ediyorsa onu yaparak oluşturduğu kurullar eliyle yönetmeye, adanın ağaçlıklı yolunu park ve bahçe geleneklerine göre düzenlenmiş bir hale getirerek başlar. Görünüşte her şey demokratik geleneklere uygundur. -Prof. Lenore Martin, Harvard Üniversitesi- -Hasan Akarsu, Cumhuriyet- analiziniz başarılı. tbrk. okumayı çok istediğim ancak zaman bulamadığım bir kitap.


Başkan: Diktatör yapıda olan, Yirmi dört numaranın yeni sahibidir. Anlatıcı: Utangaç ve ayrıca çok iyi niyetli bir karakterdir. Lara'nın eşi ve Otuz altıncı numarada bulunan evde yaşar. Yazar: Gerekmedikçe konuşmayan bir yapıya sahiptir. Yedi numarada yaşar. Ada Halkı: Sıradan saf bir topluluktan oluşurlar. Anlatılan her şeye inan ve adada olan şeyleri sorgulamaktan korkan tepkisiz insanlardır. Lara: Dürüst ve akıllı olduğu gibi olanlara tepkisiz kalmayan bir karakterdir. Ayrıca anlatıcının eşidir. Adada huzurlu bir hayat sürmeye çalışan ada halkı, gizemli birinin gelmesi ile nasıl değiştiğini ele alan ve bir diktatöre karşı verilen amansız mücadeleyi konu edinmiştir. Bir adada mutlu ve huzurlu yaşayan insanlara gizemli bir kişi gelir. Bu kişinin gelmesiyle birlikte adadaki hayatı tamamen değişir ve ada ile diktatör olarak nitelendirilebilecek kişi arasında kıyasıya bir mücadele başlar. Zülfi Livaneli, romanıyla diktatöre karşı verilen mücadeleyi ve adalıların eski hayatlarına dönme çabalarını alaycı bir dille başarılı bir şekilde anlatıyor. Pastoral bir ada ve mutlu insanlar, romanın ana yapı taşlarından biridir. Adada Kırk aile yaşıyor ve her aile ev sayısı ile temsil ediliyor. Paraya çok az ihtiyaç duyulan bu adada insanlar mütevazı bir şekilde yaşamlarını sürdürüyorlar. Bir gün diktatör bir başkan emeklilik günlerini geçirmek için bu pastoral adaya gelir ve adalıların hayatları tamamen değişir. Kendini diktatör ilan eden bu diktatör önce ağaçları keser. Ardından bir yönetim kurulu oluşturur ve ada halkına medeniyet getireceğini söyler. Ancak bu başkan, adanın asıl sahipleri olan martılardan kurtulmanın yollarını arar ve martıları öldürmek için adaya tilkiler getirir ve halkın çoğunluğunu etkiler. Böylece bu güzel adada oteller yapılacak. Martılar azaldıkça doğanın dengesi bozulur ve yılanlar çoğalır. Çoğalan yılanlar adalılara zarar vermeye başlar. Bu sefer ormanı kontrollü bir şekilde yakma kararı çıkar ama bu yangın büyür ve bütün adayı yok eder. Dünyanın en güzel adasında, neşeyle ve barış içinde yaşıyorduk bir arada. Ama bir gün adaya esrarengiz bir adam geldi... Ve her şey değişti. Kimse yaklaşan tehlikenin farkında değildi. Zülfü Livaneli'den genç okurlara evrensel ve zaman ötesi bir başyapıt. Barış ve özgürlük uğruna bir diktatöre karşı verilen mücadelenin hikayesi.


Feridun Hikmet: Eşi ve çocukları ile Üsküdar da yaşayan bir yazardır. Şevket ve Nerime: Mediha ve Feridun Hikmet'in çocukları. Kamuran: Asım'ın kız kardeşi olan bir ressamdır. Roman, ressam bir kadın sanatçı ile bir yazar arasında yaşanan yasak aşkı konu ediniyor. Yazar Feridun Hikmet, ailesiyle birlikte Üsküdar'da yaşıyor. Eşi Mediha, oğulları Şevket ve kızları Nerime ile bir sayfiye yerine gitmeye karar verir. Son zamanlarda kendini sıkışmış hisseden ve yazamayan Feridun Hikmet, sessiz bir yere çekilip yazmayı umuyor. Çamlıca'ya gitmeyi tercih ediyorlar. Feridun Hikmet ve ailesi, Çamlıca'da yürüyüş yaparken Mediha'nın eski eşi Asım'ın kız kardeşi ressam Kamuran'a rastlar. Bu karşılaşma önce onları rahatsız eder. Ancak Feridun, Kamuran'ın gizemli cazibesine kapılır. Kamuran da duygularını karşılıksız bırakmaz. Kamuran'ın Feridun Hikmet portresi onları birbirine yaklaştırıyor. Kardeşi Asım'ın karısını alıp onu mutsuzluğa mahkum eden bir adamla ilişki yaşamaktan korkan Kamuran, firar etmiştir. Feridun onun izini sürer ve onu Berlin'de bulur. Almanya, Königssee'de göl kıyısında birlikte altı gün geçirirler. Feridun Hikmet, kızı Nerime'nin ölümü üzerine Almanya'dan döner. Romanın ilk bölümü burada bitiyor ve yazışmalardan oluşan ikinci bölüm başlıyor. Feridun Hikmet'in Kamuran'a yazdığı aşk mektubunun ardından Feridun Hikmet ve Asım Bey ile olan yazışmalarının ardından üçüncü bölümde Kamuran, Feridun Hikmet'e aşkını itiraf ederek hayatını anlattı. Kısa bir süre sonra sanki göl kenarında geçirilen günlerin bedelini öder gibi Kamuran zatürree olur ve ölür. Romanın Saadet Köşkü başlıklı son bölümü, ölümünün ve geride bıraktığı tabloların tanıtılması ve tahlilini içerir. Her iki sevgili de son bir eser bırakıyor. Aşkları, sanatlarında her ikisi için de en önemli ilham kaynağı olmuştur. Feridun Hikmet'in eseri Son Eser romanı, Kamuran'ın eseri ise Saadet Köşkü tablosudur. Halide Edib'in ikinci baskısında eklediği bu bölümde Ahmet Şerif adlı bir gazeteci, Asım Bey'le Kamuran'ın çalışmaları hakkında röportaj yapıyor. Kamuran'ın Saadet Köşkü'ne ek olarak Ay Işığında Kaktüsler adlı bir tablo daha yaptığı ortaya çıktı. Sadet Köşkü, Kamuran'ın ütopyasını gözler önüne seren bir eser; Kaktüsler ise hayatın somut gerçekliğini ifade eder. Halide Edib Adıvar'ın 1913 yılında Tanin gazetesinde tefrika edilen romanı Son Eseri, yazarın erken dönem yapıtları arasında yer alıyor. Roman, 'Bence yazmak, yaşamakla bir. Tıpkı baharda yapraklanan ağaçlar, tomurcuklanan çiçekler gibi,' diyen ünlü romancı Feridun Hikmet'le genç kadın ressam Kamuran'ın ümitsiz aşkını anlatıyor. Feridun Hikmet, karısını elinden aldığı Asım Bey'in, Kamuran'ın ağabeyi olduğunu öğrenince önce içine kapanıyor, ama sonra aşkın coşkusu galip geliyor. Son Eseri, sağlam psikolojik çözümlemelerle dolu, önemli bir roman.


Yazar: Ailesini trafik kazasından kaybettikten sonra küçük bir kasabaya yerleşen ve bu kasabada olayların içinde kendini bulan kişidir. Zuhal: Yazarın aşık olduğu kişidir. Ancak Zuhal Mustafa'ya aşıktır. Son Oyun, Ahmet Altan'ın kitapları pek satmayan bir yazarın küçük bir kasabaya gitmesi ve orada bir cinayet işlemesini anlatılır. Kendisini bu noktaya getiren tesadüfleri tek tek hatırlayarak Allah'la hesaplaştığı uzun bir gecenin hikayesini anlatan kitap, bir çaresizlik anında emin olamadığı bir şüpheyle cinayet işler. Özellikle kadın erkek ilişkisine ve şehirdeki güç çatışmalarına odaklanıyor. Her şey ailesini trafik kazasında kaybeden sevilmeyen bir yazarın küçük bir kasabaya giderken Zuhal adında bir kadınla tanışmasıyla başlar. Zuhal'e karşı bir şeyler hissetmeye başlayınca Zuhal'ın Mustafa'ya aşık olduğunu söylemesi işleri zorlaştırır. Halasına aşık olan genç, kasabaya yerleşip insanların görünmeyen yüzlerini görmek isterken bir eczacı, bir hayat kadını, Sümbül ve diğerleri ile tanışır. Olayın jandarma tarafından ele geçirilmesiyle sona eren iktidar savaşında iki tarafa da çekilmeye çalışan yazar, bu savaşın kadınlarıyla kendini tuhaf bir ilişki içinde bulur.


Süleyman Bey: Birinci Dünya Savaşı sırasında Mısır'daki Kanal Harekatı'na katılmış eski bir askerdir. Savaşta İngilizlere esir düşmüş ve on beş günlük esaretten sonra kaçarak İstanbul'a yerleşmiştir. Bir sanat aşığı ve en önemlisi temkinli, her zaman ileriyi düşünen bir adamdır. Servet Bey: Mirasçıdır ve ilerlemiş yaşına rağmen üzerindeki çocuksu sevinçlerden kurtulamamış ve hala dünyaya bir paşa çocuğu gözüyle bakmaktadır. Makbule Hanım: Neşeli bir kadındır. Sık sık gülen ve bir o kadar da ağlayabilen bir kadın, duygusal ve sevgi doludur. Hoca: Afacan, oyuncu ve biraz çapkın ve bir o kadar dalkavuk biridir. Azmi: Geçmişteki kötü günlerin etkisiyle içine kapanık ve konuşmayı pek sevmez, yardımseverdir. Çocukluk günlerinin unutulmaz anılarını, yolculuklarını, umutsuz aşklarını, acılarını, özlenen mutluluklarını ve ilginç olayları konu ediniyor. İş için gittiği Diyarbakır'dan trenle İstanbul'a gelirken yoğun kar yağışı nedeniyle ücra bir kasabada yolda mahsur kalır. Kompartımanda uyurken bir kadın yanlışlıkla üzerine su döker ve uyanır ve okula geç kalmadığı zamanlarda ağabeyinin yüzüne su serptiği günleri hatırlar. Aynı kompartımanda seyahat eden ve mesleği şarkıcılık olan Makbule adında bir kadınla tanışır. Tren yollar kapalı küçük bir kasabada mahsur kalınca Süleyman Bey ısınmak ve bir şeyler yemek için bir kahvehaneye gelir. Orada çayını yudumlarken, kasabanın Halkevi Başkanı olduğunu öğrendiği biri gelir ve herkes gençtir. Onu bir subayın düğününe davet eder. Toplum Merkezi, evlenemeyen gençlerin evlendiği yerdir. Süleyman Bey, düğünde cumhurbaşkanı ile sürekli dalga geçen Eyüp lakaplı yaramaz ihtiyarı çok sempatik bulur. Kısa bir süre sonra Makbule'yi bir paşanın sofrasında görür, ricası üzerine sofraya davet edilir ve Makbule aracılığıyla yaşlı bir paşa çocuğu olan Servet adında İstanbul varisi ve paşa ile tanışır. Bir oyun oynuyorlar. Paşa bu gösteriyi çok sever. Oyunun sonunda birbirlerine ısınan bu dört kardeş, maddi ve manevi destek vaadiyle İstanbul'da Yeni Türk Tiyatrosu'nu kurmak için anlaşır. Süleyman Bey bu sözün tutulacağından emin değildir. Süleyman Bey, Birinci Dünya Savaşı sırasında Mısır'daki Kanal operasyonuna katılmış eski bir yedek subaydır. Tiyatro sevgisi, İngilizler tarafından esir tutulduğu Zekazik kampından gelir. Boş zamanlarını geçirmek için orada arkadaşlarıyla oyunlar oynar. Zengin bir babanın en küçük oğludur ancak genç yaşta ölünce eğitimini ancak babasının mirasıyla sağlayabilmiştir. Şimdilerde bir arkadaşının bulduğu bir boyahanede katiplik yaparak, bazen de kampta öğrendiği biraz İngilizce ve Fransızca ile iş mektupları yazarak geçimini sağlar. Bir gün Süleyman Bey, kaldığı küçük pansiyonda akşam bir sürprizle karşılaşır. Makbule Hanım, Servet Bey ve Hoca sözlerini tutmak ve yeni tiyatroyu kurmak için İstanbul'a gelirler. Sözlerinin tutulacağından emin olmadığı için çok şaşırır. Arkadaşı Azmi kamptan gelir. Aynı zamanda bir tiyatro aşığıdır. Azmi uzun boylu, iri yapılı, içine kapanık, konuşmayı pek sevmeyen biridir. Onunla ne yapacaklarını konuşmak için bir akşam yemeğine giderler. Bir kassam katibinin yani sarıklı bir imamın kızıdır. Makbule küçük burunlu, kahkaha dolu, hayat dolu bir kadındır. Meslekten kovulur. Anadolu'nun ücra köşelerinde memur olarak çalışır. Servet Bey eski bir sadrazamın kızıyla evlidir. Kadındır ama daktilo dediği sekreterine aşıktır. Akrabalarının kışkırtmasıyla yetişkin çocukları annelerinin tarafını tutarak onu oyalar. Yeni Türk tiyatrosunu kurmak için bu beş kişilik grup, Servet'in babasından kalan konağında bir inceleme heyeti kurar ve alınacak kadroları seçer. Konağın eski sahibi olan Hacı Lala isimli bu yaşlı Arap, eski ve tanınmış bir ailenin iyi eğitimli çocuğu Pertev Turhan adında yakışıklı bir adamdır. Uzun boylu bir genç alınır ve bu da tiyatronun en küçüğüdür. Daha sonra ilk bakışta hemşire gibi görünen, öğretmen okulundan mezun olup bir süre öğretmenlik yapan Remziye adında genç bir kız ile Lokman lakaplı ve adı Sadullah Nuri olan yaşlı bir oyuncu ve iki Melek ve Masume adlı kızlar. Genç kız yine girer. Melek ve Masume Halkevindeki oyunlarda yer almışlar yani biraz tecrübeleri var ama işe alınmalarındaki etken askere alınmama korkusuyla ağlamalarıdır. Dışarıda onlarca genç heyecanla kadroya dahil olmayı bekler. Akşama doğru Neriman, Dürdane ve eski bir şeyhin oğlu olan ve tiyatroyla uğraşmak için tıp eğitimini bırakan Gazali. Kadro, başlayan doktor lakaplı bir kişi ve Hakkı adında eski bir hokkabaz tarafından tamamlanır. Akşam zorla giren kambur cüce sınava girmek ister ama Servet beyin karşı çıktığı için sınava alınmaz. Daha sonra Samsun'a giderken gemide karşılaşırlar, Hakkı Kambur iyi arkadaş olurlar ve birlikte gemide performans sergileyerek para kazanırlar. İleride Servet gruptan ayrılınca gruba katılır ve tiyatro grubu maddi sıkıntıya düştüğünde Hakkı'nın yanında çalışır ve onlara büyük faydalar sağlar. Samsun'da başlayacak bir Anadolu Turu için hazırlıklara başlarlar ve hazırlıklar tamamlanınca yola koyulurlar. İlk başta her şey yolunda. Servet Bey tanındığı için devlet erkanı ve halk tarafından iyi karşılanır ve maddi sıkıntıları yoktur. İstanbul'dan gelen bir mektupla ailevi sorunlar nedeniyle memleketine dönen Servet Bey, yollarına yalnız devam etmek zorunda kalır. Yolda Pertev Turhan İstanbul'dan gelen bir telgrafla gruptan ayrılır, ardından Neriman Kars'ta iken bir Azeri tüccarla tanışıp evlenir ve daha sonra küçük bir kasabada Hacı Lala hastalanarak hastaneye kaldırılır ve oradan ayrılırlar öleceğini bilerek. Masume ise genç bir adam oyun oynarken ona aşık olur ve ardından Masume'nin fikri alınır ve düğünleri yapılır. En sonunda eski sevgilisinin İstanbul'daki yerini öğrenen Remziye'nin yanına gelir, birlikte İstanbul'a dönmeyi kabul ederler. Son olarak, geri kalan üyelerin hepsi Masume'nin evinde bir akşam yemeği yer. Bir zamanlar ateşten kaçarcasına terk ettikleri yerin hasreti, dökülenin yolunu tutarlar. Reşat Nuri Güntekin'in son eseri olan bu kitapta, çocukluk günlerinin unutulmaz anıları, yolculuklar, umutsuz aşklar, yaşanan acılar, kaçırılmış mutluluklar ve ilginç olaylar yer alıyor. Ünlü romancının, özellikle tiyatro sevgisiyle dolu geçen yılları ustalıkla sergilediği bu kitabı okurken, siz de bir tiyatro grubuyla birlikte oradan oraya dolaşacak ve insan olduğunuza bir kez daha sevineceksiniz.


Rıdvan: 29 yaşında, kadınları etkileyecek kadar yakışıklı, aile ahlakı güzel, masum bir kızın hayatını mahvetmemek için canını feda edebilecek kadar güzel, Nevzat'tan nefret eden genç bir adamdır. Nevzat: 42 yaşında olmasına rağmen çoğu kızdan daha güzel bir yüze ve vücuda sahip olmasına rağmen parasını parasıyla kullanarak istediği erkeği elde edebilecek kadar güçlüdür. Birbirlerini sevdiklerini anladıklarında onları affeden anlayışlı bir kadındır. Pelin: Eski bir ailenin çocuğu, Türk örf ve adetlerine bağlı bir baba ve anne tarafından yetiştirilmiş muhafazakar bir eğitime sahip 20 yaşında genç bir kızdır. Bir kaçakçılık çetesinin elebaşı olan bir kadının tuzağına düşen güçlü karakterli bir gencin bu kadına karşı verdiği büyük mücadele konu ediniyor. Rıdvan adında yakışıklı bir genç, Fransa'da evli bir kadına aşık olur. Bu aşktan kurtulmak için hapse girmeye karar verir ve kendisini 6 ay hapiste tutacak bir suçu öğrenmek için bir avukata danışır. Ancak olayı anlatırken Rıdvan'ı dinleyen İzzet'in eşi Nevzat, olayla İzzet isimli avukattan daha çok ilgilenmektedir. Akşam Rıdvan'ı evlerine yemeğe davet eder. Rıdvan bunu kabul edince onu evine götürür. Evdeyken ilerleyen saatlerde bir telefon gelir ve Nevzat İzzet'in bu gece eve gelemeyeceğini söyler. Rıdvan gitmek istese de Nevzat onu bırakmaz ve o gece kendi yanındaki odada kalmasını sağlar. Gecenin bir yarısı Rıdvan'ın odasına girer ve onu onunla yatmaya ikna etmeye çalışırken evin kahyası elinde bıçakla içeri girer. Rıdvan'a saldırır ama Rıdvan onu Nevzat'ın verdiği silahla vurur. Katil olmanın acısıyla bilincini kaybeder. Sabah uyandığında Nevzat ona hiç beklemediği bir anda iki seçenek sunar. Buna göre ya öldürdüğü adamın cesedini alıp o evden çıkacak ya da kadının istediğini yapacaktı. Bir kadın iki şey ister: Birincisi, ondan bıkana kadar onunla birlikte olmak, ikincisi ise saf bir milyoner kızıyla evlenmek. Adam kadının isteklerini kabul etmek zorunda kaldı. Romanın ilerleyen bölümlerinde İzzet Nevzat'ın kocası olmadığını, İzzet'in gerçek bir avukat olmadığını ve Rıdvan'ın vurduğu adanın öldüğünü öğreniyoruz. Yaşananlar bir oyundur ve Nevzat ve İzzet büyük bir dolandırıcılık ve kaçakçılık çetesinin başıdır. Nevzat, Rıdvan'ı Adanalı bir milyonerin kızıyla tanıştırır. Daha sonra Rıdvan'a on beş gün içinde kızla evlenmesi gerektiğini söyler. Bu sırada Rıdvan'ı eski bir valinin oğlu olarak tanıtır. Milyonerin kızı Wormwood, çok saf, temiz, göz kamaştırıcı güzellikte, çok güzel ahlaklı bir kız olarak karşımıza çıkar. Rıdvan bunu fark eder ve bir süre sonra ona aşık olur. Sırf kendi hayatını tehlikeye atmamak için bu kızı harcamaktan gurur duyamaz. Nevzat'a bunun mümkün olmadığını söyler ama Nevzat milyonere ve kızına Rıdvan'ın Pelin ile evlenmek istediğini çoktan söylemiş. Rıdvan Pelin'e zarar veremez ve evlenmeyi kabul eder ve evlenirler. Nevzat, planı uygulamaya koymanın zamanının geldiğini düşünür. Plan şu şekildedir: Önce yaşlı milyoneri öldürecek ve mirasının kızına dolayısıyla Rıdvan'a geçmesini sağlayacak, ardından Pelin'i öldürüp tüm mirası Rıdvan'a bırakacak ve son olarak da tüm mirası Rıdvan'a bırakacaktır. Ondan miras kaldı. Rıdvan söylediği gün evine gelmeyince planın ilk aşamasını uygular ve Pelin'in babasını öldürür. Gelmemeye devam ederse Pelin'i öldüreceğini söylüyor. Rıdvan, karısını korumak için onunla birlikte Avustralya'ya kaçmak ister, ancak Nevzat bunu öğrenince son gece kızı öldürmek için hizmetçisiyle birlikte Rıdvan'ın evine gider. Balkondan girerler ve önlerinde Rıdvan ve Pelin'i bulurlar. Tam onları öldürmeye niyetlenirken Nevzat'ın milyonerin öldürülmesinden bu yana peşine düşen polisler gelir. Son konuşmalarından sonra bu iki gencin birbirini ne kadar çok sevdiğini anlayan Nevzat, uşağa onları vurmasını emreder. Uşak önce Nevzat'ı sonra kendini vurur. Pelin ve Rıdvan aldıkları biletlerle Avustralya'ya gider ve orada mutlu mesut hayatlarını sürdürürler. Esat Mahmut Karakurt ( İstanbul 1902-1977) İstanbul Diş Hekimliği Okulu'nu (1924) bitirip, Galatasaray Lisesi'nde edebiyat öğretmenliği, gazetecilik, avukatlık yaptı. Urfa'dan milletvekilliğine (1954-1960) ve senatörlüğe (1961-1966) seçildi. Mondros Ateşkesi yıllarında gazeteciliğe başlayan, küçük öykülerle edebiyata giren Karakurt, olaya dayanan aşk ve serüven romanlarıyla ün salmış, geniş okuyucu kitlelerine ulaşan romanlarının çoğu filme alınmıştır.


Kadın-erkek ilişkilerinin duygusal dünyası hikayelerde başarılı bir şekilde sergileniyor. Karşılıklı aşk mektuplarında gözyaşları ve hüzünlü bir hayatın gerçekleri, yalanlar ve hayal kırıklıkları tartışılır. Yirmi bir öyküden oluşan kitabı keyifle okuyacaksınız. Önce Perihan'ın Hüseyin Kenan'a yazdığı mektupla başlar. Perihan Hanım, Kenan Bey'i ilk gördüğü çocukluk yıllarını anlatır. Kenan Bey'in utangaç bir çocuk olduğundan ve arkadaşlıklarının ilerlemediğinden yakınır. Bir süre sonra tamamen bir yabancı gibi olduğunu söyler. Yıllar sonra Perihan Hanım, Feridun Bey ile evlendiğinde tekrar karşılaştıklarında eski masumiyetini hala koruduğunu düşünür. Yazılarını çok dikkatli takip eder. Ancak zamanla bu yazıların değiştiğini, tatlı hayalperestliğini kaybettiğini ve kavgacı hale geldiğini fark ettiğini söyler. Bu değişikliğin nedenini sorar. Cevdet Bey'in Beria Hanım'a yazdığı mektupla başlar. Bayan Beria ile ilk görüşmesinden ve ona olan hislerinden bahseder. Söylediği yalanları öğrendiğini ve onu asla affetmeyeceğini söyler. Sonra Beria Hanım'ın cevap mektubunu okuruz. Beria Hanım'ın söylediği yalanların ve rüyalarında yaşadıklarının ardındaki hikayeyi anlatır. Hatta Cevdet Bey'i değil kendini aldattığını ama pişman olmadığını, kendisini mutlu ettiklerini söylüyor ve af dileyerek mektubunu bitirir. Doktor Hamit Bey'in kızı Nevin, sadece birkaç mevsimi kalan misafirdir. Karısı vefat ettiğinde henüz kırk yaşındadır. Tekrar bir aile yuvası kurmak yerine hayatını Nevin'e adamaya karar verir. Ancak tüm önlem ve tedavilere rağmen Nevin'de gün geçtikçe ilerleyen tüberküloz vardı. Hamit Bey artık kendisine tek bir görev bulmuştu. Ve bu, ölene kadar çocuğunu mutlu etmek ister. Bir gün Nevin'in isteği üzerine yürüyüşe çıkarlar. Yosunlu bir çeşmede iki fakir kızla tanışırlar. En büyüğü on iki, en küçüğü yedi yaşındaydı. Küçük kız, çeşmeden teneke bir bardağa su doldurmuş ve korkuyla Nevin'e yaklaşmıştı. Hamit Bey küçük çocuğa para verip onu götürmek istese de küçük kız bunu kabul etmez. Hamit Bey, ablasına bu ısrarının sebebini sorar. Ablası diyor ki: Annemiz öldü, o mezarda yatıyor. Hocanın dediğine göre ölüler gece susuzluktan mezarlarında yanmış. Ancak dünya çocukları susuzlara su verse onlar da soğurlardı. Bugün buradan kimse geçmedi. Hadi gidelim diyorum ama ağabeyim annemizin susuz yapacağına ağlıyor. Hamit Bey, suyu içmeye başlayan Nevin'i durdurmak ister. Bu kirli suyu içmemesi gerektiğini söyler ve özgür fikirli bir kız olduğuna inanır. Nevin ağlamaya başlar. Hamit Bey artık onu uyarmaz, bu suyu içtikten sonra mutlu bir şekilde öleceğini düşünür. Nevin öldükten sonra Hamit Bey o çeşmeyi tamir ettirir. Her akşam gelip orada oturuyor, köy çocuklarına ve gezgin dervişlere yollarından çevirerek bu çeşmeden bir yudum su almaları için yalvarır. Niyazi sıska, hasta bir çocuktu. Çok küçük yaşta dövülmüş ve buna alışamamıştı. Babası Muharrem onu çok seviyordu ama onu şımartmadı ve onu bir mum gibi eğitmeye çalışır. Halası Adile Hanım'ın oğlu Vahit, yeni sünnet olmuş ve hediye olarak getirdiği oyuncakların bir kısmını kutunun içine getirmişti. Bu hediyelerdeki kol saati Niyazi'yi o kadar üzdü ki ağlar. Dünyada en sevdiği şey saatlerdi. Bir yıl önce sünnet olduğunda hayalleri yıkılmış, kimse ona saat getirmemişti. Sabah babasının kol saatini evde unuttuğunu hatırlayarak heyecanla saati koluna bağlar ve Vahit ile yürüyüşe çıkar. Ezan sesini duyan Niyazi, bileğindeki saate bakar. Ama saat durmuştur. Anlamak için saati kulağına tutar. O ne olduğunu anlayamadan saat suya düşer. Saat suyun dibinde belirdi ama ulaşamaz. Vahit, kardeşine saati satın alacağını söyleyerek zor da olsa Niyazi'yi eve götürür. O gece Muharrem Efendi, yemekten sonra saatinin kaybolduğunu fark eder. Bu sefer, oğlunu dövmek istemez. Tehdit numarası yapar ve saatin çıkmasını bekler ama kimse gelmez. İki saat sonra Niyazi, yabancılar tarafından perişan bir halde eve getirilir. Suda çırpındığını gören tütün korucuları hayatını kurtarır ancak durumu pekiyi değildir. Saati almış ve elinde sımsıkı tutuyordu. Niyazi beş gün sonra zatürreden ölür. Hikayelerde kadın-erkek ilişkilerinin duygu dolu dünyası başarıyla sergileniyor. Karşılıklı aşk mektuplarında, gözyaşları ve hazin bir hayatın gerçekleri, yalanlar ve düş kırıklıkları ele alınmış. Yirmi bir hikayeden oluşan kitabı severek okuyacaksınız.


Ayşe Balkar: Lise son sınıfta okuyan, çalışkan, hırslı, içinden çıktığı kabuğu beğenmeyen, sınıf atlama endişesi taşıyan bir genç kız. Ali Bey: Zengin ve varlıklı bir edebiyat öğretmeni. İkinci Dünya Savaşı sırasında Anadolu sermayesinin egemen olduğu İstanbul sosyete ve eğlence dünyasını konu ediniyor. Ayşe Balkar lise son sınıfta okuyan, çalışkan, hırslı, içinden çıktığı kabuğu beğenmeyen, sınıf atlama endişesi taşıyan bir genç kızdır. Zengin ve varlıklı bir edebiyat öğretmeni olan Ali Bey, okulun düzenlediği öykü yarışması için yazdığı Sigarayı Bırakan Baba öyküsüyle dikkatleri üzerine çeker. Ali Bey, iki bin denilen milyonerler arasında yer almak isteyen Ayşe'yi, Dame de Sion'a giden Mimar Süleyman Bolluk'un kızlarına özel ders vermesi için ayarlar. Bollar, ait oldukları sosyal sınıfın aksine oldukça mütevazıdır. Ali Bey'in önerisiyle Ayşe'yi tüm sosyetenin gittiği Şaş-Bak Köşkü'ne alarak hikayelerine ilham verirler. Ayşe, oradaki her karakteri inceleme fırsatı bulur ve Haykır Gazetesi köşe yazarı Firuzan Tıngır ile tanışır. Daha sonra Dışişleri Bakanlığı'nda çalışan Nihat Sertman'ın alt tabakadan eşi Safinaz'ı görmek için hep birlikte Taksim Gazinosu'na giderler. Borsa Kralı Samet Şaşirtmaç ile Safinaz'ın kumarhanede yaptıkları olaylı dans gecenin büyük bir gerilimle bitmesine neden olur. Ali Bey'in Ayşe'ye bir diğer katkısı da arkadaşı Uzman Safitürk'ün müdürlüğünü yaptığı Tramara Şirketinde sekreter olarak iş bulması olur. Ancak Safitürk'ün şartları vardır. Ayşe okulu bırakacak ve kızlarından başka kimseye özel ders vermeyecektir. Ayşe, 250 lira maaş ve Ayazpaşa'da kaloriferli bir apartman dairesinde yaşama imkanı olduğunu duyunca hiç tereddüt etmeden kabul eder. Başkasına ders vermeme kuralı Bolluklar'ın kızları ile Samet Şaşirtmaç'ın içine kapanık kızı Zeynep için geçerli değildir. Zeynep'in özel dersleri aileler arasında adeta bir yarış haline gelmiştir. Bolluklar, Şaşirtmaçlar ve Ali Bey, Ayşe ve ailesinin yeni evlerine taşınmasına yardım eder. Safitürk'ün daveti üzerine tanıştığı Ayşe ve yeğeni Burhan Körbalta bu hamleyle daha da yakınlaşır. Bu yakınlaşma evlilik kararıyla sonuçlanır. Bu sırada Şaşirtmaç'ın işleri bozulur, Nihat Sertman'ın kirli işlerini yapan babası tutuklanır, önceki yıllarda birikimlerini Nihat Sertman'ın babasına kaptıran Safinaz'ın babası Sıtkı Bey afyon zehirlenmesinden hayatını kaybeder. Safinaz, içinde bulunduğu mutsuz evlilikten kurtulmanın bir yolu olarak bunları düşünür. Ancak Ayşe gibi kendi ayakları üzerinde duracak gücü kendinde bulamadığı için bu kurtuluşu Ali Bey'le evlenmekte görür ve Ali Bey'e neler olduğunu açıkça anlatır. Ali Bey, Safinaz'dan etkilenmesine rağmen onu reddeder. Ali Bey artık bütün dikkatini Burhan, Firuzan Tıngır ve Bolluklarla ortak açacağı ve Ayşe'nin babası Saffet Balkır'ın mali işlerini üstleneceği matbaa şirketine çevirmiştir. Ne yapacağını şaşıran Safinaz, Samet Şaşirtmaç'ın çıldırdığı için deli gömleği giydirilerek Bakırköy'e götürüldüğünü görür. İçinde bulunduğu duygusal durum nedeniyle bayılır. Uyandığında hamile olduğunu öğrenir. Halide Edib, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Anadolu sermayesinin egemen olduğu İstanbul sosyetesini ve eğlence dünyalarını anlatırken romanına Sonsuz Panayır adını verir. Bu eğlence yerleri, panayırlar, eğlencenin işin içine girmesine rağmen hiç bitmeyecek bir olumsuzluğa işaret eder. Bu olumsuzlukta Anadolu daha doğrusu Anadolu sermayesi önemli bir yer kaplar. Halide Edib'in cumhuriyetin ilk yıllarında yazdığı romanlarda Anadolu, eğitilmesi, medenileştirilmesi gereken bir yerken İkinci Dünya Savaşı'nda kentli burjuvaya egemen olmuş Anadolulunun burjuvalaşmış hali yazarı oldukça rahatsız eder. -Seval Şahin-


Bedran: Küçük yaşta kalabalığı sevmeyen, içine kapanık olan ve özgürlüğün doğayla iç içe ama aynı zamanda kimsenin boyunduruğu altına girmeden de yaşanabileceğini düşünen biridir. Asuman ve Gülderim: İsvan'ın halası kızlarıdır. Hasan Ali Toptaş tarafından yazılan Sonsuzluğa Nokta adlı eser, hülyalı bir genç olan Bedran'ın serencamını konu almaktadır. Küçük yaşta kalabalığı sevmeyen, içine kapanık olan ve özgürlüğün doğayla iç içe ama aynı zamanda kimsenin boyunduruğu altına girmeden de yaşanabileceğini düşünen Bedran, her zaman babasından kalan babasının izlerini taşıyacaktır. 216 sayfalık bu romanda Bedran'ın gençliği ve geçirdiği kaza sonrası olmak üzere iki farklı dönemi okuduğumuz kitap, Geçmiş ile bugün, çocukluk ile gençlik, şehir ile kasaba arasında sıkışıp kalmış bir karakterin kaçışını, kaçarken içinde kaldığı boşluğu ve yalnızlığı anlatan güçlü bir metne sahiptir. Bedran, her zaman babasından kalan babasının izlerini taşıyacaktır. Bir sürücü, kendi karakterindedir. Babası küçükken çoğu zaman dışarıda olan Bedran, annesinin sürekli pencereden yolu izlediği bir manzarayla büyüyecektir. Babasının yardımcısı olan Bedran, utangaçlığı nedeniyle çoğu zaman yolculardan para istemeye çekinir ve babası tarafından sürekli azarlanır. Annesi onu korumaya çalışsa da bunda pek bir başarı gösteremez. Bu onu daha da güvensiz yapıyor. Bir süre sonra buna dayanmanın mümkün olmadığını düşünen Bedran, çocukluk arkadaşı Turan ile birlikte şehre gider. Orada Turan ile birlikte İsvan ve kıvırcık saçlı bir genç daha bulunur. Bedran, Turan ve diğer arkadaşı uzun tartışmalara ve siyasi tartışmalara hep seyirci kalır. Hatta o kadar tepkisizdir ki bir süre sonra Turan ve arkadaşı onunla alay etmeye başlar. Ancak utangaç tavrını korur ve hararetli siyasi tartışmaların bir parçası olmaktan kaçınır. Bu sırada sessizce köşede duran İsvan ile görünmez bir bağ kurar. Bu olaylar sırasında Bedran sürekli iş aramaktadır. Ancak utangaçlığından dolayı çoğu kapı yüzüne kapalıdır. Çıkan siyasi kargaşada İsvan vurularak işini bırakmak zorunda kalır. Bedran artık dayanamayacağını düşünerek köyüne döner. Ancak köylülerin küçümseyici tavrı ve babasının yaklaşması nedeniyle bir süre sonra buna dayanamayarak şehre döndü. Bu dönüşte İsvan'a duyduğu aşkın önemli etkisi olmuştur. Oraya dönerek İsvan'ın ölümsüz hatırasına biraz daha yaklaşacaktır. Bir yerde bekçilik yapan Bedran, eski işyerinden tanıdığı bir kızla duygusal bir ilişki kurar. Bu arada İsvan'ın sürekli ziyaret ettiği, halasının ve iki kızının yaşadığı köye gider. İsvan'ın halası kızları Asuman ve Gülderim'dir. Nedeni bilinmez ama Bedran her zaman Gülderim ile İsvan arasında bir ilişki olduğunu düşünmüştür. Bedran'ın İsvan'ın anısına yaptığı bu ziyaretler bir süre sonra Gülderim ile bir ilişki başlatacaktır. Bu ilişki bir süre sonra evlilikle son bulur. Başlarda iyi giden Bedran ve Gülderim'in evliliği, Bedran'ın sakatlığıyla farklı bir yöne doğru gitmeye başlar. O güne kadar hayatlarında pek fazla şey olmayan bu çifte sakatlıktan sonra Gülderim'in teselliyi şeylerde aramaya başlamasına neden olacaktır. Bundan sonra Bedran'ın hayatının ilk döneminden beri yaşadığı tüm olaylar acı bir filmin şeritleri gibi gözlerinin önünden geçmeye başlar. Belki de daha önce onu gizlice etkileyen olumsuzluklar, şimdi onun için üstesinden gelinemeyecek kadar büyük bir dağ olmuştur. Babasının yanlış yaklaşımı, İsvan'a duyduğu gizli hisler ve karısının ondan yavaş yavaş uzaklaşmaya başlaması, yatalak olan Bedran'ı çürütmeye başlayacaktır. Arkadaşı Turan artık doktordur ve belli aralıklarla ziyaretine gelir. İçlerinden birinde, şimdi ayağa kalkmak için mücadele etmesi gerektiğini öne sürer. Daha fazla mücadeleye dayanamayan Bedran'ın yorgun ruhu, intihara meyilli bir fikri besler. Duvarlara tutunarak intihar etmeyi düşünen ve evde silahı bulan Bedran, karısının eve dönmesini bekler ancak uzun süre geçmesine rağmen karısı geri dönmez. Otobüsün ön koltuğunda oturan yorgun bir tavşanın dikiz aynasından gördüğü, rüya ve hayallerle kurulan bir dünya. Elinde kahrolası valizi, yersiz yurtsuz ve işsiz bir genç. Yahut evli ve yatalak bir edebiyatsever. Hasan Ali Toptaş'ın belki de en hülyalı romanı Sonsuzluğa Nokta; Bedran'ın etiyle kemiğiyle yanımızda oturduğu, seviştiği, konuştuğu, korktuğu gerçeklik. -Vedat Türkali, Radikal İki-


Mebrure: Babasını bulmak için İstanbul'a gelen genç bir kız, Anadolu'daki karışıklık nedeniyle İstanbul'da bir konakta yaşayan yakınlarının yanına gelerek kendini İstanbul'daki manevi çöküşten kurtarmaya çalışıyor. Behiç: Mebrure'nin kaldığı konağın oğlu yakışıklı, genç kızları vaatlerle aldatan, ahlaki bağlılığı olan yozlaşmış genç adamdır. Hizmetçileri, Belma'dan olan çocuğunu bile öldürdü. Belma: Konakta çalışan ve Behiç'in tuzağına düşen hizmetçi. Behiç'e karşı Mebrure'ye yardım etmiş, ancak gayri meşru çocuğunu Behiç'ten kaybettiğinde depresyona girmiştir. Nazmiye Hanım: Konağın sahibi Nafi Bey'in kızı, gününü geçirmek isteyen, yozlaşmaya meyilli, eğlenceye düşkün bir kadındır. Milli Mücadele sırasında İstanbul'un zengin çevrelerinde yaşanan kültürel yozlaşmayı anlatıyor. Yunan işgalini konu alan romanın arka planında, işgal yıllarında kaybolan babasını bulmak için İstanbul'a gelen Mebrure, her türlü ahlaki bozulmanın yaşandığı akrabalarının konağında kalmak zorunda kalır. Romanın ana hatları, bu genç kızın babasını ararken yozlaşmış İstanbul sosyetesini gözlemlemesi ve bu ortamda tanık olduğu yozlaşmış hayata sürüklenmesidir. Yalnız ve çaresiz kalan Mebrure, içine düştüğü mahallenin ahlaksızlıklarıyla savaşırken bu depresyona giren genç kızların dramına şahit olurken, bu depresyona giren genç kızların dramına da şahit oluyor, birçok yerde çarpık ilişkiler, günlerini yapmaya çalışan ahlaksız insanlar, ülkenin içine düştüğü çıkmazlar ve toplumu inşa eden tüm değerlerin çözülmesi gibi konuları ele almıştır. Romanın zamanı olarak Anadolu'nun pek çok yerinin Yunanlılar, İtalyanlar, İngilizler ve Fransızlar tarafından işgal edildiği Ateşkes dönemini seçmiştir. Roman, Peyami Safa'nın diğer romanlarındaki benzer konuları, yanlış batılılaşmayı, toplumun ve bireylerin ahlaki yozlaşmasının neden olduğu kişisel sosyal krizleri ve insanların ruhlarında yozlaşma ve ahlaki bozulmanın neden olduğu sıkıntıları ele alıyor. Yunanlıların Batı Anadolu'yu işgal etmesinden sonra Mebrure İstanbul'a gelir. İstanbul'a gelmenin amacı savaştan kaçıp yakınlarına sığınmak değil, Anadolu'da kaybettiği babasından haber almaktır. İstanbul'daki uzak akrabaları Nafi Bey'in yanında kalır. Nafi Bey'in ölümüyle kaldığı konak, bir anda onun sefahat hayatının merkezi haline gelir. Sık sık dans ve içki eğlencelerinin düzenlendiği konakta kalan Mebrure bu ortamdan uzaklaşmaya çalışır. Üstelik konağın oğlu Behiç de onu kendi tuzağına düşürmeye çalışır. Mebrure, özellikle arkadaşı Belma'nın çabaları sonucunda Behiç'in tatlı vaatlerine aldanmaz. Belma'nın Behiç ile ilişkisi olmuş ve bu ilişki sonucunda ondan bir çocuğu olmuş ve Behiç çocuğu diri diri gömmüştür. Bunun ağırlığını kaldıramayan Belma, olayların içini anlatan bir mektup bırakarak intihar eder. Mebrure ise arkadaşı Fahri ile babasının izlerini bulduğu Amasya'ya gider. - Mütareke döneminde kaybolan babasını bulmak için Anadolu'dan İstanbul'a gelen Mebrure'nin hikayesi işlenmektedir. - Roman yayınlandığının hemen ertesi yılı filme de alınmış 1924, 1968 yıllında yeniden sinemaya uyarlanmıştır. Ayrıca yanlış batılılaşma eleştirilmektedir. - Bazı değer yargılarının sadece görüntüsü güzel olduğu için gündelik hayata sokulmasının toplum yapısını bozabileceği düşüncesi yazar tarafından savunulmaktadır. - Peyami Safa 'nın Sözde Kızlar, adlı romanı ilk kez 1922 yılında Serazad imzasıyla Sabah gazetesinde tefrika edilmeye başlanmış, bu fakat gazete kapanınca tefrika yarım kalmıştı. Bunun üzerine roman Cumhuriyetin ilanı edildiği 1923 yılında yayımlandı. - Peyami Safa'nın bu romanı sosyal roman türündedir. Roman yazıldığı yılların diline göre sade bir dille yazılmış olmasına rağmen günümüzdeki dil anlayışına göre biraz daha ağır kabul edilebilir. Peyami Safa'ya ilk edebi şöhretini kazandıran Sözde Kızlar romanı; Anadolu'nun muhtelif bölgelerinin İtilaf Devletlerince işgal edildiği Mütareke döneminin bunalımlı günlerinde, Yunan saldırıları sırasında kaybolan babasını aramak amacıyla İstanbul'a gelen Mebrure adlı bir genç kızın İstanbul sosyetesinin savaştan bile yıkıcı, yozlaşmış hayatlarına girmesiyle başlar. Bir yanda yalnızlığın çaresizliği, diğer yanda içerisinde kalınan muhitin kendisine tesir etmeye çalışan ahlaki çöküntüsüyle verilen mücadelede; sözde kızların, bir uçurumdan diğerine yuvarlanan hayatlarına şahitlik etmekteyiz. Çarpık ilişkilerin, yalanların ve yalnızca gününü gün etme anlayışının hakim olduğu bu çevrede, devletin ve milletin içinde bulunduğu savaş ortamına kayıtsız kalınmakta ve Türk milletinin kıymet verdiği bütün değerler çiğnenmektedir. Sözde Kızlar, Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren büyük bir ilgiyle okunmuş ve sevilmiş, birkaç defa da sinemaya aktarılmıştır.


Albay Rostanev: Sergey'in yanına misafir olarak gittiği zengin dayısıdır. Dostoyevski'nin Sibirya döneminde kaleme aldığı Stepançikovo Köyü ve Sakinleri yazarın gizli kalmış güldürü yeteneğini gözler önüne seren, gerilimli ve esprili bir taşra hikayesidir. Sergey'in ağzından, Sergey adında genç bir adamın amcası Yegor İlyiç Rostanev'in mektubu üzerine Stepançikova Köyü'ne geldiğini anlatan bir kitaptır. Stepançikova Köyü'nün sahibi olan amcası, iyi kalpliliği ve saflığı nedeniyle aslında annesinin ve Foma Fomic adlı karakterlerin etkisi altındadır. Dostoyevski'nin Sibirya Döneminde yazdığı iki romandan biri olan Stepançikovo Köyü ve Sakinleri'nde, bambaşka bir yazarla karşılaşırız. Dostoyevski, hem alışık olduğu büyük şehir hayatından uzak olmasının hem de sansür korkusunun etkisiyle bu dönem kitaplarında daha çok köy hayatı hakkında ve yarı mizahi bir üslupla yazmıştır. Gogol'e bir selam niteliği taşıyan ve 1859'da yayımlanan Stepançikovo Köyü ve Sakinleri'nde, Sergey isimli genç bir üniversite öğrencisi, dayısının evinde hakimiyeti eline almış bir şarlatanın, Foma Fomiç'in komik ve akıl almaz hikayesini anlatır bize. Pek çok açıdan Budala ve Karamazov Kardeşler'in habercisi olan bu harika romanı Ergin Altay'ın Rusça aslından yaptığı çeviri ve Dostoyevski uzmanı Joseph Frank'in kapsamlı sonsözüyle sunuyoruz.


Defne Kaman: Bir yaz akşamı İstanbul'da Kadıköy İskelesi'nden bindiği vapurda arkasında hiçbir iz bırakmadan kaybolup ailesi tarafından aranan kız. Ümit Kaman: Defne ile tesadüfen aile ile aynı soyadı paylaşan ve ailesinin kayıp başvurusu üzerine onu aramaya koyulan komiser. Sakine Neşeli: Defne'nin kadın cinayetleri ile ilgili röportaj yaptığı kadın. Savaş Neşeli: Defne'nin Sakine ile yaptığı röportajdan dolayı korkup kaçarak saklandığı Sakine'nin kocasıdır. Polisiye bir olay örgüsü ve mefiziksel unsurlar barındıran romanda, şifreler kitabı olarak Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig'i kullanılmıştır. İnanç özgürlüğü, aile içi şiddet, çevrecilik gibi toplumsal konulara değinerek 2000'li yılların panoramasını çizen eserde, Eski Türk kültürü ne bağladığı Şamanizm ve onun geçmişi hakkında bilgi veriliyor. Akım yansımaları; 2000'li yılların başında Türkiye'de halkın hayatındaki bazı alışkanlık ve adetlerin Şamanizm geleneğinin devamı olduğu vurgulanır; eski Türk kültürünün yeniden canlandırılması konusuna vurgu yapılır. Yazar, bilgi ve mesaj vermek için zaman zaman kahraman Defne Kaman'ın yazdığı anı/günlük tarzında Su Kitabı'ndan alıntılar yapmış; Zaman zaman metnin sözünü keserek doğrudan okuyucuya hitap etmiştir. Aktivist ve çevreci gazeteci Defne Kaman, bir yaz akşamı İstanbul Kadıköy İskelesi'nden bindiği vapurda arkasında iz bırakmadan ortadan kaybolur. Tesadüfen ailesiyle aynı soyadını taşıyan polis komiserlerinden Ümit Kaman, ailesinin kayıp şahıslar için karakola başvurması üzerine yıllık izne çıkmayıp onu aramaya başlar. Arkadaşı Sahaf Semahat da komiserliğe katılır ve ikili, Defne'den gelen Kutadgu Bilig şifreleriyle olayı çözmeye çalışır. Defne'nin babaannesi Umay Bayülgen de onlara rehberlik ediyor. Aramaları sırasında kadın cinayetleri, hayvan ve doğa katliamlarıyla karşılaşırlar. Hem Komiser Ümit hem de arkadaşı Sahaf Semahat bir değişim yaşar. Defne'nin çalıştığı gazeteden meslektaşı Attila Güntekin de olayların çözülmesine yardımcı olur. Defne'nin kadın cinayetleriyle ilgili bir dizi yazı için röportaj yaptığı Sakine Neşeli 'nin dayak atan kocası Savaş Neşeli 'den kaçar. Defne, karısını öldüren ve ardından peşine düşen katilden kaçmak için suya saklanır. Katil yakalandıktan sonra kendiliğinden ortaya çıkan Defne Kaman, kayboluşunun üçüncü gününde Komiser Ümit tarafından Kadıköy meydanında ıslak halde bulunur. Gazeteci Defne Kaman bir yaz akşamı bindiği vapurda arkasında hiçbir iz bırakmadan kaybolur. Onu aramakla görevli Komiser Ali Ümit ile arkadaşı Sahaf Semahat kendilerini aniden tuhaf olaylar ve esrarengiz semboller arasında bulurlar. Bir yandan kendi hayatlarını sakatlayan yasak ve tabulara rağmen ayakta kalmaya çalışırken, kayıp gazeteci Defne Kaman'ın peşinde nefes nefese bir maceraya sürüklenirler. Buket Uzuner, SU romanında bütün canlı varlıkları eşit değerde kabul ederek doğayı ve yaşamı kutsayan kadim Türk geleneği Kamanlık'a selam ederken, okurları hem eko-feminist bir okumaya, hem de 1000 yıl önce Uygur harfleriyle ön-Türkçe yazılmış olduğu düşünülen KUTADGU BİLİG ŞİFRESİ ile zihin oyunlarına davet ediyor.


Huzur romanının karakterlerinden Suat'ı Mümtaz'a yazdığı bir mektubu geride bırakarak intihar eder. Huzur'da bir paragrafı olan bu mektupta, Suat'ın Mümtaz ve Suat'ın kendisine dönüşerek kendini açıklamasını anlatması ilginçtir. Huzur romanıyla doğrudan ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın ölümsüz eseri Huzur un finalinde intihar eden Suat'ın kayıp mektupları 68 yıl sonra ortaya çıkar. Yıllardır aranılan ancak bulunmayan ve hiç yazılmadığı düşünülen romanda adı geçen ancak yer almayan sayfalar, romandaki karakterlerin kaderi ve Tanpınar'ın edebiyatı hakkında önemli detaylar içermektedir. Suat Mektubunu kitapta üç farklı şekilde göreceksiniz. Birinci bölümde Tanpınar'ın çizdiği kelime ve satırlar metinden çıkarılmış, gerektiğinde sayfaları birbirine bağlamak için kısa notlar eklenmiştir. Bu şekilde yazarın metnine yapıştırılarak bir kurgu yapılmıştır. İkinci bölümde, aynı sıraya bağlı kalınmasına rağmen bu sefer hiçbir seçim yapılmamış, üstü çizili tüm kelimeler ve iptal edilmiş paragraflar korunmuştur. Bu bölüm ayrıca arşivdeki sayfaların resimlerini de içerir. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde bulunan Tanpınar Arşivi, Prof. Dr. Handan İnci'nin çabalarıyla Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve İÜ Türkiyat Enstitüsü'nün işbirliğiyle dijitalleştirilmiştir. MSGSÜ bünyesinde kurulan Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Araştırmaları ve Uygulama Merkezi tarafından arşiv üzerinde çalışmalar devam ettirilmektedir. Suat'ın Mektubu, bu çalışmaların ilk ürünüdür. Tanpınar'ın bu niyetini kuvveden fiile çıkardığını İÜ Türkiyat Enstitüsü'nde bulunan arşivindeki sayfalar göstermektedir. Bu sayfalar, eksik de olsa Tanpınar'ın küçük bir eser olacak dediği mektup üzerinde ciddi bir emek harcadığını göstermektedir. Sayfaların büyük bir kısmı daktilo edilmiş, bunların her biri daha sonra eski yazıyla bol miktarda çıkmalar ve eklemelerle epeyce değiştirilmiştir. Daktilo edilmesi, kalemle yazmayı tercih ettiğini bildiğimiz Tanpınar'ın metni en azından bir defa elinden çıkardığını, daha sonra üzerinde yeniden çalışmaya başladığını gösteriyor. Suat'ın Mektubu; Huzur romanının karakterlerinden Suat'ın, arkasında Mümtaz'a hitaben yazdığı bir mektup bırakarak intihar etmesini işler. Huzur'da bir paragrafı yer alan bu mektupta Suat açısından Mümtaz'ın anlatılması ve Suat'ın kendi içine dönerek kendisini açıklaması ilgi çekicidir. Bu yarım kalan eseri kitaplaştırmayı tercih etmemizin nedeni de Huzur romanıyla olan bu doğrudan ilişkisidir. İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde bulunan Tanpınar Arşivi, Prof. Dr. Handan İnci'nin çabalarıyla Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve İÜ Türkiyat Enstitüsü'nün işbirliğiyle dijitalleştirilmiştir. MSGSÜ bünyesinde kurulan Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Araştırmaları ve Uygulama Merkezi tarafından arşiv üzerinde çalışmalar devam ettirilmektedir. Suat'ın Mektubu, bu çalışmaların ilk ürünüdür. Suat'ın Mektubu'nu kitapta üç farklı şekilde göreceksiniz. Birinci bölümde, Tanpınar'ın üzerini çizdiği kelime ve satırlar metinden çıkarılmış, gerekli yerlerde sayfaları birbirine bağlayacak kısa notlar konulmuştur. Bu şekilde yazarın metnine sadık kalınarak bir kurgulamaya gidilmiştir. İkinci bölümde ise aynı sıralamaya bağlı kalmakla birlikte bu defa hiçbir ayıklama yapılmamış, üstü çizili bütün kelimeler ve iptal edilmiş paragraflar olduğu gibi muhafaza edilmiştir. Bu bölümde ayrıca arşivdeki sayfaların görsellerine de yer verilmiştir.


İhsan Efendi: Eşinin ölümünden sonra kendinden yaşça çok küçük olan evin hizmetçisi Şehnaz ile evlenir. Şehnaz: İhsan Efendi'nin eşinin ölümünden sonra onunla evlenir. İhsan Efendi'yi avuçlarına alarak oğlu Cevdet'in evinde kovulmasına neden olur. Cevdet: İhsan Efendi'nin oğludur. Annesinin ölüm nedeni olarak babasını görür ve bu yüzden babasına karşı kin doludur. Adem: İhsan Efendi'nin komşusudur. Şehnaz ile ilgilenir ve beraber olurlar. Edebiyatımızda umudun ve iyimserliğin kalemi olan Orhan Kemal, Suç'ta hayat oyunlarına karşı hayalleri ve hayalleriyle hayatta kalmaya çalışan küçük bir çocuğun erken ve sancılı macerasını konu alıyor. İhsan Efendi, eşinin ölümünden sonra evin genç hizmetçisi Şehnaz ile evlenir. Oğlu Cevdet, babasını annesinin ölümüne sebep olarak görür ve babasına karşı gizlice kin besler. İhsan Efendi durumun farkında olmasına rağmen genç karısıyla arasının açılmasından korktuğu için durumu görmezden gelir. Kalbi kırık olsa da Şehnaz'ın karnını doyurup oğlunu okuldan bir seyyar satıcı tezgahıyla sokaklarda çalışmaya göndermesi umurunda değil. Cevdet Okulu bırakıp sokakta çalışmaya başladıktan sonra kovboy dergilerine olan ilgisi artar. Hızlı bir şekilde yetişkin olmak ve Aslan Tomson gibi onu üzenleri cezalandırmak için Amerika'ya gitmeyi çok ister. Arkadaşı çingene kızı Cevriye'yi bu hayallerine ortak yapar. Bu sırada Şehnaz, kendisi gibi genç olan komşusu Şoför Adem'den hoşlanır. Şoför Ahmet ve annesi Muhsine Hanım da İhsan Efendi'nin tahsil için sık sık eve getirdiği paranın bir kısmını alabilmek için aileyle yakınlaşır. Bu yakınlık kısa sürede gizli bir ilişkiye dönüşür. İhsan Efendi'nin yaşadığı bu durumu mahalle çocukları bile bilir ve Cevdet her gün bu durumla karşı karşıya kalır. Bu yüzleşmenin sonu kavgayla bitince, durumu bilmeyen İhsan Efendi, oğlunu evden kovar ama bu kovalamaca onu çok üzer. İçki masasında kısa bir sarhoşluğun ardından dördü uyanır ve oğlunun boş odasına giderler. Bunu bir fırsat olarak gören Adem, tahsilat parasının bir kısmını çalar. Ertesi gün İhsan Efendi parasızlıktan tutuklanarak cezaevine konulur. Parayı çalan kişinin o gece evden atılan Cevdet olduğu düşünülür. Cevdet bulunur ve aceleyle sorguya çekilir. Babasının durumunu gören Cevdet, parayı çalıp yaktığını söyleyince babasının yerine hapse girer. Şehnaz da kocasından boşanıp Adem'le evlenmek için Adem'in ayarladığı bir evde beklemektedir. İhsan Efendi evine döndüğünde Muhsine Hanım'dan karısının kaçtığını öğrenir. Hastalanan İhsan Efendi, hastanede kısa bir süre kaldıktan sonra vefat eder. Ölüm haberini alamayan Cevdet, babasının kendisini ziyaret etmesini uzun süre bekler. Bu bekleyiş sırasında zamanla farklı çocuklarla arkadaş olur. Bu arkadaşlardan Hasan, hapisten çıkar çıkmaz Cevdet için bir avukat arar. Şansın da yardımıyla bir avukat ve karısıyla tanışır ve avukat Cevdet'in davasına ücretsiz bakmayı kabul eder. Avukat küçük bir araştırmayla faillerin Adem ve Şehnaz olduğunu öğrenir ve haklarında arama kararı çıkar. Bunu fark eden ikili kaçar. Burada ve orada; Dağlarda mağaralarda kalan Adem ve Şehnaz, Şehnaz hastalanınca kendileri hakkında farklı bir hikaye anlatarak yaşlı bir kadından yardım alırlar. Yaşlı kadının yaptığından şüphelenen köylüler jandarmaya haber verir. Çiftin tutuklanması gazetelere bile konu olur. Cevdet de serbest bırakılır. Bütün bunlar Cevdet'in Amerika'ya olan sevgisini ikiye katlar. Hapisten çıktıktan birkaç gün sonra Cevdet ve Cevriye, Norveç feribotuna gizlice binerler ve onu Amerikan vapuru sanırlar. Çok geçmeden yakalanırlar ve Türk makamlarına teslim edilirler. Cevdet'le yakından ilgilenen avukat, yanlarında kalmayı ve eğitim almayı teklif etse de Cevdet, gururundan dolayı teklifi kabul etmez; Hasan'ın yanında kalıp fabrikada çalışmaya karar verir. - Orhan Kemal'in sinemaya ilk kez uyarlanan eseridir. - 28 kere sansürlenerek Türk sinema tarihinde en çok sansüre uğramış filmler arasında olma özelliği taşımaktadır. Edebiyatımızda umudun ve iyimserliğin kalemi olan Orhan Kemal, Suçlu'da hayatın oyunlarına karşı düşleriyle, hayalleriyle ayakta kalmaya çalışan küçük bir çocuğun erken ve acılı büyüme serüvenini ele alıyor. Orhan Kemal'in Sokakların Çocuğu adlı ünlü romanını ilk cildi olan Suçlu, çocukları sokağa götüren yaşamın, acı dolu yolun anlatımı. Orhan Kemal'in kitapları tor okurun hayatta rastlayabileceği o çok nadir hazineler arasında yer alır. Çok az yazar okurunun dünyasında onun kadar iz kak, okurunu onun kadar biçimlendiril. Orhan Kemal umudu ve iyimserliği yeniden kazanmamız için yol gösterir bize. Edebiyatımızın en değerli ustalarından biri olan Orhan Kemal'in kitaplarım yayımlamaktan onur duyuyoruz.


Nuri: Felsefe bölümünden mezun olan Nuri'nin Monoton bir hayatı vardır. Hayattan zevk almayan, iki çocuk sahibi ve mutsuz bir evliliği vardır. Şevket Bey: Nuri'nin patronudur. İşten başka bir şey düşünmeyen asık suratlı bir adamdır. Nedret: Sarışın güzel bir bayandır. Kocası ile beraber aşçı olarak çalışmaktadır. Nedim: Nuri'nin üniversiteden arkadaşıdır. Resim bölümünden mezundur. Uzun zaman sonra Ankara'ya dönmeye karar veren Nedim, asıl amacı yıllar önce sevdiği kadın olan Sevim'i özlemiş olmasıdır. Sevim: Nedret ile arkadaş olan gevşek bir insandır. Onunla evlenmek isteyen Nedim'i kabul etmez. Ama Nedim ile eğlenmekten de vazgeçmez. İnsan Olmak Suçumuz, İstanbul'da felsefe okuyup Ankara'da memurluk yapan Nuri ile tesadüfen tanıştığı Nedret'in platonik aşkı konu edinmiştir. Roman 1940 Türkiye işçi sınıfına dayanmaktadır. Nuri'nin monoton, hayattan zevk almayan, kendi iç dünyasında sürekli sorguladığı bir hayatı vardır. Mutsuz evliliği ve iki çocuğuyla maraton hayatına devam etmektedir. Ankara'da bir şirkette çalışır. İş yerindeki insanlar monotondur, her zaman aynı solgun yüzleri ve ifadeleri kullanırlar. Patronu Şevket Bey, işten başka bir şey düşünmeyen asık suratlı bir adamdır. Anı tutmaz. Nuri her işten çıkışında bir apartmanın önünden geçer. Aşçı olan Nedret ve kocası burada iş sahibidir. Nedret, sarışın ve güzel bir bayandır. Nuri iç çıkışları oradan geçerken yol boyunca ona musallat olur. Yıllar önce sevdiği ve uzun zamandır tanıdığı bir kadınla evlenemeyen Nuri, o kadın onu terk etmeseydi hala bunları yaşar mıydı? Diye onu düşünüyor. Nuri'nin eşi, sürekli işbaşında olan, parası varsa gülen bir kadındır. Nuri bu kadının gözlerinde aşkın izini bile göremez ve karısı ona her geçen gün daha çirkin ve şişman görünür. Nuri'nin iç dünyasına girdiğimizde rüya ile gerçeği karşılaştırdığını görüyoruz. Nuri, rüya ile gerçeğin aynı olduğunu söylese de arada kalmışlığı dikkat çekicidir. Nedim ve Nuri üniversiteden arkadaşlardır. Nedim Resim Bölümü'nden, Nuri Felsefe Bölümü'nden mezun olmuştur. Nedim yıllar sonra Ankara'ya döner. Nedim'in dönmesinin nedeni ise Sevim'i çok özlemiş olmasıdır. Sevim, Nedret ile arkadaştır. Sevim gevşek bir insan olmasına rağmen manevi duygulara öncelik vermeyen bir karakterdir. Nedim Sevim'i sevse de aşık değildir. Nedim bir ev almıştır ve Sevim ile bu evde yaşamanın hayalini kurmaktadır. Sevim, Nedim'in bu hayallerini hoş karşılamaz. Kocasını ve zengin hayatını bırakıp Nedim ile birlikte sefalet içinde yaşamak istemez. Nedim, Sevim'e istediği yaşam koşullarını sağlamaz. Tüm bunların yanında Nedim ile eğlenmekten de geri kalmaz. Nuri, platonik aşkının gizli kalmasını istemez. Cesaretini toplar ve Nedret'e bir aşk mektubu yazar. Yazdığı mektubu dükkanın kapısının altından fırlatır. Nedret mektubu okuyunca hoşuna gider. Hissettiklerine benzer duygular hisseder. Ancak bu duygular yanıltıcı olacaktır. Kocası onun hayat arkadaşı ve meslektaşı olmuştur. O da bu maratondan bıkmıştır. İkinci mektubu da Nuri yazar. Sonunda Nedret ile görüşmeye karar verirler. Buluştuklarında bir otele gidip buluşmayı daha uygun buluyorlar. İkisi de evli olduğu için otel onların saklanma yeri olacaktır. Otel odasında yalnız kalan çift; korkulu bir pişmanlık, ıslak bir yalnızlık içindedirler. Birbirlerine yaklaştıklarında kapı zili çalar. Birden toparlanırlar. Ama kapı yanlış yerden çalınır. Bu arada, ne kadar yanıldıklarını anlarlar. İkisi de utanç, korku ve pişmanlıkla gözlerini indirirler. Bunun bir hata olduğunu kabul edip otelden ayrıldılar. Nedret, kocasına yaptığı kötülükten utanır. Duygularının onu aldatmış olmasına o bile şaşırır. Nuri de kendi iç dünyasında büyük bir yıkıma uğrar. Uzaktan platonik aşk yaşadığı ve geceleri hayalini kurduğu kadın, hayal ettiği gibi değildir. Mutsuz evliliği; Sokaklarda iki çocuğunu ve karısını düşünerek yürüyor. İkisi de kendini suçluyor. Ama tek suçları insan olmaktır. İnsan hataları kaçınılmazdır. Hayatlarına kaldıkları yerden devam ederler. Türk edebiyatında gerçekçilik akımının önemli temsilcilerinden Oktay Akbal, 1958 TDK Roman Ödüllü kitabı Suçumuz İnsan Olmak 'ta Ankara'nın 1940'lardaki gündelik yaşamını, memurları ve memuriyetin tekdüzeliğini gözler önüne seriyor.


Sultan Murat: Henüz 15 yaşında genç bir delikanlıdır. Son derece akıllıdır. Mirzagül adında bir kıza aşıktır. Anatay: 16 yaşında olmasına rağmen son derece kuvvetli bir çocuktur. Kendisi de Mirzagül'ü sevdiğinden her zaman Sultan Murat ile bir rekabet içerisindedir. Erkinbek: Ailesinin en büyük çocuğudur. Son derece iyi yürekli ve güvenilir bir karaktere sahiptir. Ergeş: Fikirlerini açıkça dile getiren ve henüz 15 yaşında olan bir gençtir. Tartışmalara girmekten hoşlanmaktadır. Tinaliev: Genç çocuklardan oluşan grubun yöneticisi rolündedir. Yazar romanında çocukların uzak bir noktada tarla sürme macerası ve bu sırada çalınan atları sonrasında başlarına gelen olayları konu edinmiştir. Atlarının çalınması ile romanın kahramanı hırsızların peşine düşer. Bu durum ona geçmişte ineklerinin çalınmasını anımsatır. Yazarın çocukluk günlerinde yaşadığı birçok farklı anı kitabın konusunu oluşturmaktadır. 1943 yılında İkinci Dünya Savaşı sırasında geçirilen bir kış gündür. Yağan kar ve yoğun kışın etkisi ile Talas Dağları dahi gözükmemektedir. Sultan Murat'ın öğretmeni olan İnkamay ona Sri Lanka'yı anlatmakta ve sıcak bir ülkede olduğu hayal etmesini sağlamaktadır. Öğretmeni üşüyeceği gerekçesi ile Mirazgül'ü yanından ayırmamıştır. Sultan Murat ise pencere kenarında yalnız kalmıştır. Oysa Sultan Murat, Mirazgül'e aşıktır. Sultan Murat'ın babası Bekbay, köyde bulunan diğer birçok erkek gibi Almanlar ile savaşması için askere alınmıştır. Savaşa gitmeden hemen önce Bekbay, Sultan Murat'ı köye iki gün uzaklıkta olan Cambul'da bir panayır yerine götürmüştür. Buraya götürürken de gözü gibi baktığı atlarının dizginlerini ona vermiş ve Sultan Murat'ın sürmesini sağlamıştır. Sultan Murat babasının ona güvenmesinden çok mutlu olmuştur. Cumbul'da bulunan panayırda birçok farklı hayvan görmüş ve birçok farklı yerde eğlenmiştir. Ardından Babası, annesine ve kardeşlerine de bir şeyler almış ve geri dönmüşlerdir. Sultan Murat bu anıların içerisine dalmışken öğretmeninin ondan soba için biraz daha saman getirmesini istemesi ile kendisine gelmiştir. Sobanın tutuşması için uğraşırken bu sırada içeriye okul müdürü girmiştir. Cephede bulunan asker için daha fazla yiyeceğe ihtiyaç olduğunu ve erkek çocukların tarlaları sürmesi gerektiğini söyler. Bunun üzerine Sultan Murat, Anatay, Erkinbek, Eegeç ve Kubatkul tarla sürme konusunda gönüllü olurlar. Çocuklar tarla sürmeye gittikleri sırada her biri dört atın bakımını üstlenmiştir. Sultan Murat ise babasının atlasını seçmiştir. Diğer çocuklar ise kendi atlarını getirmişlerdir. Çocukların görevi hem atlara bakmak hem de pulluklar ile tarlaları sürmektedir. Aksay'a gitmeden hemen önce gece yarısına kadar hazırlık yapmışlardır. Bu sırada Sultan Murat her zaman Mirazgül'ü düşünmektedir. Antay'ında Mirazgül'e aşık olması sebebi ile onunla sık sık kavga etmektedir. Sultan Murat bir aşk mektubu yazarak küçük kardeşi ile Mirazgül'e göndermiştir. Günlerce bir cevap beklemesine rağmen herhangi bir cevap alamamıştır. Aksay'a gitmelerine 3 ya da 4 gün kala Mirazgül ile karşılaşırlar. Mirazgül, Sultan Murat'a işlenmiş bir mendik verir. Yaşanan bu durum üzerine Sultan Murat çok sevinir. Tam yola çıkacakları gün Antay'ın babasının savaşta öldüğü haberi gelmiştir. Yaşanan bu durum üzerine Sultan Murat'ta kendi babası için fazlası ile endişelenmektedir. - Cengiz Aytmatov'un bu romanı yazarın kendi biyografisi hakkında da birçok farklı bilgiyi okuyuculara sunmaktadır. - Sultan Murat Erken Gelen Turnalar adlı romanında bir anlamda kendi özgeçmişini ele almıştır. Yakın tarih hakkında da bilgiler veren bir romandır. - Yazarın 14 yaşında olduğu dönemleri etraflıca incelemektedir. Kitapta ismi geçen Sultan Murat ise yazarın kendisidir. Cengiz Aytmatov, İkinci Dünya Savaşı'nın bütün şiddetiyle devam ettiği yıllarda Kırgızistan'ın bir köyünde, cephedeki askerlerin ihtiyaçlarını karşılamak için yediden yetmişe herkesin tabiat ve savaş şartlarıyla çetin mücadelesini anlatıyor. Cesur, zeki ve okulun güzel kızı Mirzagül'e tutkun Sultanmurat 15 yaşında olmasına rağmen cephedeki askerlere yardım etmek için seçilen köyün beş gencinden biridir. Sultanmurat'ın gözünden savaşın yıkıcılığını ve insanları adeta birer canavara dönüştürmesini anlatan Cengiz Aytmatov, diğer bütün eserlerinde olduğu gibi, bu hikayesinde de insana olan inancını vurgulamaktadır. Şartlar ne kadar ağır olursa olsun, insanın içinde sönmeden yanmaya devam eden o sevgi ateşi her türlü zorluğun üstesinden gelmek için insanın sahip olduğu en kıymetli hazinesidir.


Hilmi Efendi: Komutanı ile haklı olduğu bir tartışmaya girince sürgüne gönderilen bir yüzbaşıdır. İrfan: Hilmi Efendi'nin çok eski bir arkadaşıdır. Nevber: İrfanın deliler gibi aşık olduğu kızdır. Yazar romanında sürgünde yaşanılan zorlukları ve verilen mücadeleleri işlemiştir. Romanın konusunda her bakımdan yaşanan farklı zorluk ve alışılmışın dışındaki durumlar oluşturmaktadır. Hilmi Efendi aktif olarak görev yaptığı sırada bir üst rütbede yer alan komutanı ile haklı olduğu bir konu sebebi ile tartışma yaşamıştır. Yaşanılan bu tartışma sebebi ile Hilmi Efendi Beyrut'a sürgüne gönderilmiştir. Henüz daha sürgün yerine gitmeden içerisinde bulunduğu durumun ne denli kötü ve çekilmez bir durum olduğunun farkına varmıştır. Hayatında ilk defa gideceği Beyrut şehrinde başına nelerin geleceğinden ya da burada kimler ile karşı karşıya kalacağından bir haberdir. Karmaşık bir ruh hali ile sürgün yerine gitmektedir. İstanbul'da ise bir karısı ve Seher adında bir kızı bulunmaktadır. Sürgüne gitmesi sebebi ile onlardan da ayrı kalmak zorundadır. Beyrut'a geldiği ilk günlerde fazlası ile yalnızlık çekmektedir. Aynı zamanda elindeki parası da son derece kısıtlıdır. Geldiği Beyrut'ta bir iş bulana kadar elindeki para ile geçinmek zorunda olduğundan yemeğinden dahi tasarruf etmek zorunda kalmaktadır. Daha sonrasında ise genellikle Türklerin yaşadığı mahallerde bulunan kahvelere giderek dertleşebileceği ve memleketi hakkında konuşabileceği birilerini aramaya başlamıştır. Hilmi Efendi, son derece iyi niyetli ve efendi bir karakter yapısına sahipti. Hemen herkesle iyi anlaşmayı başarmaktaydı. Yine bir gün tesadüfen Beyrut mahallelerinde gezinirken eski bir arkadaşına rastlamıştır. Arkadaşı bir gazoz satıcısıydı ve onu daha görür görmez tanımıştır. Hilmi Efendi bu duruma fazlası ile sevinmiştir. Çünkü yalnızlığını giderecektir. Arkadaşı olan Çopur Apti ile birlikte kalacaktır. Aynı zamanda Çopur Apti'nin iki arkadaşı daha ardır. Ancak hiçbir şey Hilmi Efendi'nin planladığı gibi gitmeyecektir. Bir sabah gazoz almak için dükkana geldiğinde adamın her şeyini toplayıp kaçtığını fark edecektir. Neyse ki burada çalışırken azda olsa bir miktar para biriktirmeyi başarmıştır. Fakat daha sonra ne yapacağını bilemez ve yanındaki arkadaşları ile kavga etmeye başlar. Yine bir gün Hilmi Efendi, İrfan adında çok sevdiği bir arkadaşı ile karşılaşmıştır. Onu gördüğünde bütün dertlerinin çözüm bulacağını düşünmüştür. Bunun ardından İrfan Halep'e gitmiştir. Burada işlerini yoluna koyduktan sonra Hilmi Efendi'yi de yanına alacaktır. Ancak Hilmi Efendi bir bürokrat olan farklı arkadaşının yanına gitmek ister. İrfan buna şaşırsa da bir yolunu bulacaklardır. Bürokrat arkadaşı Hilmi Efendi'nin ailesine haber göndermesine yardımcı olacaktır. Aradan geçen zamanın ardından Bürokrat arkadaşı ve Hilmi Efendi Halep'e geleceklerdir. Burada çok büyük bir ilgi ile karşılanacaklardır. İrfan daha önceden tanıştığı ve içerisinde Nevberin'de bulunduğu bir grubu onlar için davet etmiştir. Fakat Hilmi Efendi'nin tüm bunlarda hiç gözü yoktur. Yinede herkes Nevber'den söz etmekteydi. Bir şekilde Hilmi Efendi ile birlikte izlemeye gittiler. Hilmi Efendi kızını burada görünce olduğu yere yığılıp kalmıştı. - Sürgü, Refik Halit Karay'ın sürgün yıllarında geçirdiği hayatın izlerini taşıyan bir romanıdır. - Milli mücadele yıllarında Ankara hükümeti ile ters düşen fikrileri sebebi ile Beyrut'a kaçmıştır. Sürgün adlı romanını da burada yazdığı düşünülmektedir. - Roman ilk olarak 1940 yılında İstanbul'da basılmıştır. Günümüzde dahi bu eser yoğun ilgi görmekte ve güncel olarak okunan romanlar arasında yer almayı başarmaktadır. Birçok farklı eserinde olduğu gibi bu eserinde de yazar sürgünde olduğu yıllarda tanıdığı insanların karakter yapısını ve kültürünü kitabına yansıtmıştır. -Refi Cevat Ulunay- -Halid Fahri Ozansoy- -Suat Derviş-


Asım: Cüce Efendi tarafından öldürülen karakterdir. Sevdiği kız için bestelediği beste, ölümünden sonra bozulur. Bu nedenle, ruhu romanın sonuna kadar ıstırap içindedir. Hata düzeltilince ruhu rahata kavuşur. Batın Hazretleri: Batın kelimesine göre romanda net olarak görülmeyen kişidir. Kainattaki en muhteşem neyzen olduğu söylenir. Romanda kutsal hayatın nefesini solumuştur. Yazar, romanda Tanrı'yı bu isimle sembolize etmesini istemiştir. Davut: Yirmi beş yaşında bir karakterdir. Kahvede müzik ilmini öğrenir. Neva adında bir kıza aşıktır. Asım'ın bestesindeki hatayı düzelten kişidir. Cüce İskender'in gerçek kimliğini ve Asım'ın hayaletinin gizemini çözen kişidir. Roman, 17. yüzyılda İstanbul'da ruhlarında hissettikleri bir aşkın müziğini besteleyen üç müzisyenin hayatları konu edinmiştir. Yaşlı bir muhafız, Yenikapı Mevlevihane'sinin çevresinde mavi ışık saçan bir hayalet görür. Diğerleri aynı şeyi gördüğünde, şehir sallanır. Asım'ın evinde boğulmasını ve öldürülmesini bu hayalete bağlarlar. Aslında cinayeti Cüce Efendi lakaplı İskender Efendi işlemiştir. Gerçek adı Alessendro Perevelli olan Cüce Efendi Asım tarafından satın alınan bir köledir. Müzikte büyük bir yeteneği var. Asım besteleriyle şehirde popüler bir konumdadır. Cüce, Asım'ın aşık olduğu Neva adında bir kıza aşık olur. Bu aşk, Cüce'yi Asım'ın katili yapar. Cüce, Asım'ın Neva için hazırladığı kağıda domuz yağı bulaştırır ve Neva ile annesinin yaşadığı eve fırlatır. Asım'ın ruhu bu olaydan sonra acı çekmeye başlar. Bu lanetli kağıt musiki ustalarına verilir. İbrahim Dede, bu kağıttaki semavinin kusurlu olduğunu düşünür ve çözmeye kararlıdır. Bu süreçte şehrin müzisyenleri birer birer öldürülür. Katilin şeytanın simgesi olan Tağut olduğu öğrenilir. Tağut, cinayetleri ölümsüzlük vaat ettiğini gerekçesi ile Cüce Efendi'ye işletir. Romanın sonunda gerçek müzik ustası olduğu düşünülen Platon, Cüce tarafından öldürülür. Bu sırada bir ışık belirir. Bu ışık Neyzen Batın. Platon'a Yaşam Nefesini üfler ve onun yeniden dirilmesine neden olur. Davut, Asım'ın bestesindeki hatayı bulur ve Asım'ın ruhunun huzur bulmasını sağlar. - Kitap, yazarın ablaları Süheyla ve Füruzan'a ithaf edilmiştir. - 2007 yılında Kastamonu valiliği, Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün düzenlediği I. Oğuz Atay Roman Ödülü'ne değer görülmüştür. - Eser, 2013 yılında İlban Ertem tarafından çizgi romana uyarlanmıştır.


Charles Swann: Yüksek sosyetede hayatını geçiren ve acı verici bir aşkın kurbanı olan zengin bir ustadır. Odetta: Werdurn'da Swann ile tanışıp zor bir aşk sonunda beraber olduğu kadın. Swann'ların Tarafı, okuru romanın teması ve anlatıcısıyla tanıştırır. Ardından romanın geri kalanında, odak noktası Charles Swann olur. Swann oldukça çapkın bir adamdır. Kadınlar konusunda oldukça başarılıdır. Kendisi Fransa ve İngiltere gibi krallıklarda sosyetenin aradığı biridir. Sonra bir gün Werdurn'lerde odette ile tanışır. Werdurn'ler başta Swann'ın Odette ile yakınlaşmasına sesiz kalırlar. Her iki aşık Werdurn'lerde buluşur ancak Swan Werdurn'ları küçük görür çünkü kendisi sosyeteye bağlıdır. Werdurn'ler bunu anlayınca Swann ile Odette'nin aralarına girerler. Ancak daha sonraları Swann aşk acısı çekmeye başlar. Gerçi sonunda odetta ile evlenir ama bu ilişki onu çok yıpratmış ve bu durumda onun hastalanması ile ölümüne sonuçlanır. 20. yüzyıl edebiyatının en büyük eserlerinden biri olan Kayıp Zamanın İzinde, gözlem yeteneğiyle ünlenen Marcel Proust'un yedi sene boyunca evinden çıkmadan yazdığı ve çocukluğundan beri zihninde sakladığı ayrıntıları taşıyan; insanın bilincini, duygularını ve hatıralarını uyandıran romanıdır. Bazen bir kilise çanının sesiyle bazen de bir yudum çayın damakta bıraktığı tatla, sonsuza dek unuttuğumuzu düşündüğümüz hatıraların tüm berraklığıyla yeniden gözümüzde canlanması gibi, Proust da Kayıp Zamanın İzinde'yle hem yaşantımızı hem de yaşanmışlıklarımızı canlandırmayı amaçlar. Başkarakterimiz, dönemin Paris sosyetesindeki sanat anlayışına, karmaşık ilişkilere ve olaylara bakış açısını aktarırken, bir yandan da toplumdaki ve aşktaki alışkanlıkların gerçek mutluluğu tatmaya nasıl engel olduğunu gözler önüne seriyor. Swann'ların Tarafı'nda, anlatıcıyla beraber biz de çocukluğumuzdan bu yana çevremizde gelişen olayların içimizde uyandırdığı duyguları tadıyor ve hayatımızı tahammül edilebilir kılan bazı unutulmuş anları hatırlıyoruz.


Mithat Paşa: İdeallerinden ödün vermeyen, inandığı doğrular için savaşan dürüst, ahlaklı ve çalışkan bir insandır. Vasıf Klikyan Efendi: Mithat Paşa'nın sağ koludur. Bunun yanı sıra her türlü işi organize etmede ona yardımcı olan kişidir. Naime Hanım: Mithat Paşa'nın ilk eşi. Uzun yıllar birlikte zorluklar çekmişlerdir. Şehriban Hanım: Mithat Paşa'nın ikinci eşidir. Taif'te Ölüm, çökmekte olan bir imparatorluğun modernleşme sancılarını çok zekice bir dille anlatırken, dönemin baş aktörlerinin bireysel trajedilerini de başarılı bir şekilde gözler önüne seriyor. Mithat Paşa, Batı'daki aydınlanma düşüncesi, Fransız İhtilali ve özgürlük mücadelesinden etkilenen bir avuç aydınla birlikte, beş yüz yıllık bir imparatorluğun köhnemiş zihniyetini değiştirmeyi ve çağdaş bir imparatorluk getirmeyi amaçlamaktadır. Taif'te Ölüm, çökmekte olan Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme çabalarını akıcı bir dille anlatarak, dönemin akışına yön verenlerin yaptığı hataları gözler önüne seriyor. Bize kesintileri veriyor. Romanı okurken Mithat Paşa'nın siyasi ve bireysel hayatına, dostluk ve aşklarına, mevcut demokrasi savaşının tarihimizdeki köklerine ve o dönemin siyasi oyunlarına tanık oluyoruz. Mithat Paşa, batıdaki aydınlanma fikrinden, Fransız ihtilalinden ve özgürlük mücadelesinden etkilenen birkaç aydınla birlikte, beş yüz yıllık bir imparatorluğun zamansız zihniyetini değiştirmeyi ve bir çağdaş yönetim anlayışı. Yabancı dil öğrenme arzusuyla yola çıkar ve amirinden kendisini geliştirmek için yurt dışında çalışmasını ister. Sultan Abdülaziz sadrazam iken tahttan indirildi ve yerine 5. Murat getirilir. Sultan 5. Murat akli dengesini kaybettikten sonra Sultan Abdülhamit tahta geçmiştir. Abdülhamid, kendisi ile Mithat Geçidi arasındaki yenilikler, anlaşmazlıklar ve düşmanlıklar adına verdiği tavizleri yerine getirmez. Mithat Paşa, Batı'daki aydınlanma düşüncesi, Fransız Devrimi ve özgürlük mücadelesinden etkilenmiş bir avuç aydınla birlikte, beş yüz yıllık bir imparatorluğun artık köhnemiş zihniyetini değiştirmeyi ve çağdaş bir yönetim anlayışı getirmeyi amaçlamaktadır. Sultan Abdülhamit, Meşrutiyet'i ilan etme sözüyle tahta geçmiştir. Ama asıl niyeti başkadır. Giderek artan baskıcı bir yönetimle bütün ipleri eline almaya ve kendine karşı çıkan sesleri susturmaya kararlıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş arifesinde bu iki güç karşı karşıya gelecek ve Türk tarihinin en gerilimli mücadelesini yaşayacaklardır. 'Taif'te Ölüm', çöken bir imparatorluğun çağdaşlaşma sancılarını son derece akıcı bir dille anlatırken, dönemin baş aktörlerinin bireysel trajedilerini de başarıyla gözler önüne seriyor. Romanı okurken, Mithat Paşa'nın siyasal-bireysel yaşamının, dostluklarının ve aşklarının yanı sıra, günümüzdeki demokrasi savaşının tarihimizdeki kökenlerine ve bugünün siyasal ayak oyunlarına taş çıkartan saray entrikalarına da tanık olacaksınız.