Hillary Clinton'ın First Lady olarak Nisan 1994'te yaptığı ilk basın toplantısı tarihte pembe basın toplantısı ve tatlı ve pembe basın toplantısı olarak yerini alalı yıllar oldu. Clinton Beyaz Saray'da düzenlediği bu basın toplantısında vergiler hakkında konuşurken tüm dikkatler üzerindeki pembe ceket ve içlikteydi. Hatta Washington Post'un moda eleştirmenlerinden Robin Givhan, First-Lady'nin kıyafeti için Bu pembe moda bir takım değil, bir pazarlama taktiği açıklamasını bile yapmıştı. Moda tarihinde hiç bir renk pembe kadar pop psikolojiyle ilişkilendirilmedi. Bunun sebeplerinden biri de bir sürü kültürde pembenin kadın üniforması olarak akıllarda kalması. . Pembenin feminenlikle bağlantısı aslında o kadar da geriye dayanmıyor; aynı şekilde feminenlik bu rengin tek çağrıştırdığı anlam değil. Podyumlarda pembe rengine rastladığımızda bu rengin anlamını hep diğer renklerden daha farklı çözümlemeye çalışıyoruz. Kanye West 2012 yılında ... pembe rengi varken insanlar niçin maviyi seçsin ki? Pembe kuşkusuz çok daha iyi bir renk demişti. Miuccia Prada'dan Karl Lagerfeld'e kadar yıllar boyunca pek çok tasarımcı moda dünyasında hep bu konuyu tartıştı. 2014 yılında The Museum of Fine Arts Boston'da gerçekleşen Think Pink Pembe Düşün sergisi bu rengin zaman içinde nasıl kadınlara hitap eden bir renge dönüştüğünü açıklıyordu. Eserlerde 1700'lerde hem kadınların hem de erkeklerin pembe giydiğini gösteriliyordu. Hatta 18. yüzyılda resmedilmiş iki erkek çocuğuna ait portrelerde çocukların brokar pembe elbiseler giydiği görülüyordu. Bu durumu akademisyon Jo Paoletti kitabı Pembe ve Mavi'de şöyle açıklıyor: ...yıllar boyunca pembe sağlık ve gençlikle özdeşleşmiş bir renkti. Boston'da bulunan bu sergi aynı zamanda 1918 yılına ait erkek çocukları için bir kıyafet katalogunu da sergiliyordu. Küratör Michelle Finamore'a göre pembe hem güçlü hem de tutkulu bir renk. Ne de olsa pembe kırmızı'dan oluşan bir renk. Pembe renginin kadın modasında daha etkin olması ise 2. Dünya Savaşı sonrası Christian Dior'un romantik New Look'u ortaya çıkarmasıyla oldu. 'New Look' savaş dönemindeki depresif ruh hali ve kumaş kısıtlamaları altındaki modaya bir reaksiyon olarak ortaya çıkmıştı. Savaş sonrası erkekler yavaş yavaş iş dünyasına dönmeye başlamışlardı ve kadınlar da yeniden evlerindeki hayatlarına dönüyorlardı. Bu dönemde kadınlara yönelik bir pazarlama stratejisi olarak birçok firma, pembe tonlarında ev eşyaları piyasaya sürdü. Pembe, artık kadınlara yönelik eğlenceli ve moda bir renk olmuştu. Açık pembe ve gri Dior'un New Look'undaki yapıtaşı renkler arasındaydı. Ama tasarımcı yine de pembeyi feminen dürtülerler uyandırması için seçmemişti. 1948 yılında verdiği bir röportajda ben uyumlu bir adamım ama vahşi zevklerim var. diyordu. Bir başka pembe dahisi Elsa Schiaparelli ise iki dünya savaşı arasında pembenin farklı bir tonunda öncü oldu. Schiaparelli'ye göre pembe aydınlık, imkansız, cüretkar ve hayat veren bir renk. Schiaparelli'nin en sevdiği kırmızı tonu ve biraz beyazın karışımı olan bu renk kendi deyimiyle shocking pink- şok eden pembe olarak anılıyor. 1937 yılında Shocking! olarak adlandırdığı parfümüyle aynı isme sahip olan bu renk Dior'un floral tonlarından çok daha fuşya bir tona sahip. Schiaparelli'ye göre bu renk hem şok edici hem de saf. Kay Thompson ve Audrey Hepburn'un rol aldığı ünlü film Funny Face'de söylediği Think Pink şarkısı gibi 50'li yıllarda pembe yeni şeyler simgeliyordu. Şampuanlardan, diş macunlarına hatta mutfak musluklarına kadar pek çok yerde pembe kullanılmaya başlanmıştı. Pembe, modern dünyanın daha doğrusu dönemin tüketim toplumunun simgesi haline gelmişti. 1990'lı yılların ortalarındaki ekonomik gelişmeyle Gianni Versace ve Karl Lagerfeld plastik pembesi rengini sıklıkla kullanır oldular. Chanel'in S/S 96 defilesinde Claudia Schiffer'ın podyumda Chanel logolu pembe eşofmanlarla yürümesi unutulmaz anlardandı. Pembe renginin ticari cazibesi ise Miuccia Prada'yı yıllarca bu rengi kullanmaktan uzak tutan gerekçeydi. Miuccia Prada Sonbahar/Kış 15 koleksiyonunda hayvan printleri, şeker pembesi tonlarında parçalar sergilediği defilesinin ardından yaptığı tüm dünya sıradanlığa doğru gidiyor. Bu yüzden de bu şov hayvan printleri, pembe kurdelalar ve semboller üzerineydi- insanlar bunları istiyor. açıklaması moda dünyasındaki pembe tartışmalarında önemli bir etki yarattı. Pembe rengine karşı her zaman biraz soğuk ve dikkatli davranan tasarımcı, 2004 yılında The Independent'ta açıklamasında pembe ayakkabıları kıskanarak büyüdüğünü çünkü annesinin o küçükken sadece kahverengi ayakkabılar giydirdiğinden bile bahsetti. Pembe rengi aslında yıkıcı bir imaja da sahip. Bu büyük ölçüde punk'ın etkisine bağlı. Terry ve Tricia Jones tarafından kurulan ve ilk defa 1980 yılında yayınlanan I-D'nin ilk kapağı pembe rengindeydi. Siouxsie Sioux gözkapaklarını elektrik pembesi renginde boyarken, Courtney Love pembe elbisesiyle ve Kathleen Hanna ise denizkızı Ariel logosu olan pembe tişörtüyle poz veriyordu. Son senelerde ise pembe cinsiyet tartışmalarına karışan bir renk haline geldi. Özellikle de podyumlarda her iki cinsiyet için de kullanılabilirliğini yeniden kazanmaya başladı. Alessandro Michele İlkbahar/Yaz 17 koleksiyonu için dövmeli erkek mankenler üzerinde pembe üstler sergiledi. Uçuk pembe, Shayne Oliver'ın okul ilhamlı İlkbahar/Yaz koleksiyonunda hem erkek hem kadın mankenlerde kullandığı temel renk tonlarındandı. İlginç bir şekilde pembe, varsayılan cinsiyet sınırlarından çıkıp yeni yeni bir feminizm sembolü olarak kullanılmaya başlandı. Geçtiğimiz günlerde gerçekleşen Kadın Yürüyüşünde yer alan pussy hatler bunun en büyük örneklerinden. Daha az göze çarpan örnekler arasında ise pembe renginin pop kültüründe gelişmeye başlayıp yeniden bir kadın ve güç sembolü olarak yapılandırıldığını görebiliyoruz. Rihanna'nın 2016 yılında VMA' deki pespembe şovu ve Blue Ivy'nin 2017 Grammys'de giydiği pembe ceketi bunlar arasındaki örneklerden. 90'lı yılların pembe pop-kültür ikonları arasında, giydiği tafta Ralph Lauren prenses elbiseyle 99 yılında Oscarlara katılan Gwyneth Paltrow'u gösterirken; günümüzün ise pembe pop-kültür ikonunu Cranes in the Sky klibinde giydiği pembe ceketiyle Solange olarak seçebiliriz. Klipte yer alan pembe kabarık pofuduk, katmanlı kıyafet, koruyucu ama bir o kadar da keyifli bir izlenim veriyor. Akıllara getirdiği tüm bu anlamların ötesinde aslında pembe sakinleştiren ve rahatlatan bir renk. 1960 ve 70'li yıllarda araştırmacı Alexander Schauss pembe renginin psikolojik anlamlarını araştırırken P-618 diye adlandırdığı bir ton geliştirdi. Daha sonraları Baker- Miller pembesi olarak adlandırılan bu tonun kalp atışı ve nabzı dengelemek, solunumu iyileştirmek gibi etkileri olduğu araştırmalarla keşfedildi. Tasarımcı Sander Lak'e göre hem ekonomik hem de siyasi olarak karışık bu dünyada daha sık pembe giymek iyi bir çare olabilir. Gerçekten de pembe giyerseniz, daha mutlu hissedeceksiniz.


Elinde iki büyük naylon poşet, içlerinde bir dolu yeni koleksiyon çantalar! İnternet sayfası için çekime gitmeden önce Rara Atelier markasının biricik kurucusu ve sahibi Dilan Bozdağ ile sabah kahvelerimizi içtik, biraz da iş konuştuk. Rara'nın hikayesini, Dilan'ın sıcakkanlı ve egosuz üslubuyla ondan dinleseniz bayılırsınız, ben de burada anlatmaya çalışacağım. Dilan Bozdağ, Bilgi Üniversitesi Psikoloji mezunu. Üniversite bittikten sonra hızını alamayarak merak ettiği, ilgisini çeken pek çok şeyle ilgilenmeye başlamış. Insanın kendi potansiyelini bulması önemli hayatta, diyerek '90 kuşağına mensup bendenizi kalbinden vuruyor daha röportajın 5 dakikası dolmadan. Potansiyelinizi bulamadığınız sürece hiçbir şey sizi tatmin etmiyor, diye de ekliyor. Ailem uzun zamandır deri imalatıyla uğraşıyor. Tuzla'da deri üretimi yaptığımız bir fabrikamız var. 25 sene evvel de Kadıköy'de deri mağazamız vardı. Şu an ki bilinen deri markaları ve kendi ürünlerimiz orada satılırdı... Küçüklükten beri deri ve tekstile aşinaydım yani. Kurumsal hayat bana gore değildi. Yine de birçok başvuru yaptım; hiçbiri olmadı. Ben de bunu bir işaret olarak gördüm. İlk modellerle şimdikileri karşılaştırsan şok olursun! Yavaş yavaş ne istediğini bulmaya başlıyorsun. Ustayla da iyi anlaşmaya başladıktan sonra işler ivme kazandı. Baktım herkes yaptığım minimal tasarımları çok beğeniyor, üstüne üstlük çok kaliteli, ben de devam ettirmeye karar verdim. Amaç günlük kaliteli çanta yapmak. Marka ismini doğadan alıyor. Rara avis; latince ender bulunan kuş anlamına geliyor. Çanta isimleri de kuş isimleri. En zor yanı, iş hiç bitmiyor. Ama asıl ilk başlarken atölyede yaşadığım sorunlar beni zorladı. Bir ay boyunca her gün gidip çanta yapmayı öğrendim. Ustalarla çalışmak, onlarla anlaşabilmek, laf anlatabilmek, kendini dinletmek zor iş. En eğlenceli kısmı da sürekli bir şey üretiyor olmak, yaratıcılığını işine kanalize edebilmek. Sosyal medya pazarlaması konusunda toplumsal olaylar zorluyor beni. Türkiye'de ve dünyada kötü şeyler olurken ben çanta derdindeyim gibi bir his yayılıyor içime. Başkalarının acılarına karşı çok hassasım. Psikoloji okuduğum için bir denge bulmaya çalışıyorum. Kazancımızın bir kısmını çocuklar ile ilgili olan vakıflara bağışlıyoruz mesela. Hep moda düşünecek halimiz yok! Türkiye'de Rüya , Meriç , Nil , Didem ... Tarzları farklı; ama hepsine göre, hatta herkese göre çantalarım var. Çantalarımı herkes taşıyabilir, kalanı kullanıcıların zevkine kalmış. Butik bi işletme olmanın avantajı var, kendi zevkini yanısıtabiliyorsun.. Benim tarzım da günden güne değişiyor. Bütün tasarımlar bana ait olduğu için önce 'ben bunu kullanır mıyım?' diye düşünüyorum. Renklendirirken de farklı tarzları dikkate alıyorum. Mesela ben yılan derisi baskılı çanta kullanamam; ama kullanmıyorum diye üretmeyecek değilim! Başka bir örnek; deriye kırmızı yakıştıramadım, doğru kırmızıyı bulmak için çok uğraşıp nubukta kullandım. Herkesin zevkine hitap edebilmek perspektifimi çok genişletti. Bu trend'ler Instagram'la yayılmaya başladı bence. Instagram açık bir fuar alanı gibi olduğundan değişim sürecini çok hızlandırdı. Biz ilk çıktığımızda bu kadar marka yoktu. Insanlar yeni şeyleri hemen görüp edinmek istiyor. Eskiden bu tarz butik işletmeler ünlü markaların gölgesinde kalırdı. Eskiden mağaza mağaza gezilirdi. Şimdi Instagram'dan butikler ve markalar keşfedip Aa bak bu paraya da şu var, kimsede de olmayan bir şey olsun. denmeye başlandı. Insanlar bir markayı beğenip sizinle iletişime geçince o markaya bağlılık da başlıyor. Ben isterim ki küçük işletmelerin hepsi uzun soluklu olsun. Ama işletmeler hep moda olanı yapmak istiyor ve o zaman moda olan ürünler bir sezonda tükeniyor, ardından yeni bir trend doğuyor, bu sefer ona saldırıyor insanlar. Bu nedenle tek türden bir şey sürekli çoğalıyor! Örneğin kahveciler, hamburgerciler gibi... Halbuki kaliteli iş yaptığın zaman başka hiçbir şeyin önemi yok. Ama bu bir süreç. Bu sürecin de olması gerekiyor. Birçok şey! Gördüğüm bir kutu, örnekler, malzeme, yolda yürürken gördüğüm şeyler. Genelde doğanın harmonisi ve renklerden yola çıkıyorum. Kullanışlılığa önem verdiğim için çalışacağım materyali baz alarak ilerliyorum. Örneğin; Damia modelinde hiç makine yok, tamamı el işçiliği ve kutu gibi. Eğer gerçekten bunu yapmak istiyorlarsa hiçbir şeyi düşünmeden asıl yaratıcılıklarını açığa çıkarmaları gerektiğini söyleyebilirim. Dış etkenleri, negatif söylemleri dinlememek lazım. İşe ruhunu kattığın ve sabrettiğin her zaman emeğinin karşılığını alıyorsun çünkü. Bu enerjiyi içinde hisseden herkes çalışsın. İşinizin başında olun! Var; ama hepsi yurtdışı odaklı; çünkü Türkiye'deki kitle şu an için çok sınırlı. Raraatelier.com online satışımız var, Vakkorama'lardave Bey'de bulunabiliniyor.


Moda tasarımcısı Victoria Beckham ile Reebok, hem sokak modasına hem de spor salonlarına damgasını vuracak olan Drop Four isimli ortaklaşa bir koleksiyona imza attı. Drop Four koleksiyonu, bir yandan Victoria'nın stil vizyonunu, spor giyim sevgisini ve spor salonunda geçirdiği saatleri yansıtırken, diğer yandan Reebok teknolojisi ve inovasyonuyla birleşiyor ve ortaya spor salonundan sokağa, okuldan seyahate ve çok daha fazlasına uygun yüksek performanslı ürünler çıkıyor. Victoria Beckham konuyla ilgili olarak; Reebok x Victoria Beckham koleksiyonu, bana kendinden emin hissettiren, üzerine çok fazla düşünmek zorunda kalmadan zevkle kullanacağım ürünlerden oluşuyor. Spor salonunda gerçek performans sağlayan, yaşamımın farklı alanlarına uyum sağlayıp benimle birlikte hareket edecek biçimde dikkat ve titizlikle tasarlanmış parçalar Drop Four koleksiyonunun temelini olışturuyor diye konuştu. Koleksiyonun vurgu renkleri, scarlet kırmızısı ve şarap renginden oluşurken, deve tüyü ve kaymaktaşı renkleri, derin bir dokunuş sunuyor. Paletin tamamlayıcı renkleri ise klasik siyah ve bununla yüksek karşıtlık oluşturan sarı logo oluyor. Cesur silüetler sezonun genel tarzını belirlerken, Drop Four'da her ikisi de lüks mat yüzeylere sahip pencere detaylı ve logolu crop top ve logolu 7/8 tayt ile keskin, ancak ince marka dokunuşları ve beden bilinci daha yüksek tarzlar öne çıkıyor. Dikişsiz crop top ve dikişsiz tayt, vücut hatlarını vurgulayan şekli ve performans düzeyinde sağladığı konfor ile Victoria'nın kişisel favori parçaları olurken, antrenman kalitesinin düşmemesi için koleksiyonun her unsuru tek parçadan oluşuyor. Drop Four, nostaljik parçaların detaylarını çağrıştıran yeni dokulu kumaşlarla çok geniş ürün çeşitliliği sunuyor. Victoria'nın internet topluluğundan esinlenen Japon havlu kumaş, degaje yaka kazak geri dönerken, Seyahat hoodie'si ve taytı, daha çeşitli yaşam tarzlarına hitap edecek biçimde daha rahat ve gündelik bir hisle güncellendi. Doğa sporlarından ilham alan koleksiyonda şişme mont da yer alıyor. Kısa ve termal şişme mont, yün karışımlı boyunluk, eldiven ve bere, açık alan antremanları için mükemmel bir kombinasyon sunuyor. Reebok x Victoria Beckham iş birliğiyle geliştirilen Drop Four, Türkiye'de 3 Aralık'tan itibaren Reebok.com.tr, Vakkorama ve Beymen satış noktalarında satışa sunuldu.


Couture şovlarını geride bırakalı çok oldu, moda haftalarının da o yoğun temposundan çıktığımıza göre aradığımız defileleri Resort koleksiyonlarında bulabiliriz. Bazılarına göre çok gereksiz, bazılarına göre ise bir görsel şölen olan resort koleksiyonlarının asıl çıkış amaçları aslında tam da adlarına uygun. İster resort, isterseniz de cruise adını verin; bu koleksiyonlar Mayıs ile Haziran arasında birçok lüks giyim markası tarafından gösterilen, moda haftalarına bir nevi hazırlık niteliği taşıyan koleksiyonlardır.' Cruise/Resort' aslında tasarımcıların, müşterileri sıcak iklimlere tatile çıkarken almaları için tasarlanan koleksiyonlar. Fakat, günümüzdeki anlamı bunun çok ötesinde. Eda Çakmak'ın da yazısında açıkladığı gibi bir 'ara' koleksiyon görevi gören resort koleksiyonları, hem raflardaki en uzun süre kalan ürünleri oluşturuyor, hem de tasarımcıların asıl koleksiyonlarına katmayı planladıkları parçaları önceden test etmesine yarıyor. Günümüzde resort koleksiyonları tasarımcılara moda haftalarına kıyasla daha fazla özgürlük veren koleksiyonlar. Bu seneki Chanel Resort defilesini iki kelimeyle özetlememiz gerekirse Antik Yunan olur. Geçen seneki Havana konseptinden sonra Lagerfeld, bu seneki ilhamını Antik Yunan'dan almış. Paris'teki podyumun antik kentleri anımsatması için 11 adet sütunun yanı sıra her bir detay düşünülmüş. Peki bu temanın ilhamı nereden geliyor? Coco Chanel'in kendi apartmanında bir venüs heykelinin önünde zamanında verdiği poz, 2017'nin Karl Lagerfeld'ine ilham olmuş. Gelelim kıyafetlere, açıkçası klasik, her zaman görmeye alıştığımız Chaneller yürüdü podyumda; fakat yine de parçalardaki 'resort' havasını hissedebiliyorduk. Tek bir farkla, gladyatör sandaletleri ve antik dönemden ilhamlı saç aksesuarlarıyla. Dolce& Gabbana'nın Alta Moda'sında sonra bu sefer yine bir Japonya var gündemimizde. 2018 Resort koleksiyonunu Japonya'nın Kyoto şehrinde sergilemeyi seçen Dior, şaşırtmayarak bu seferki cruise koleksiyonunu da modern bir arkaplanda sergilemeyi tercih etmiş. Kyoto'daki Miho Müzesinin önünde gösterilen koleksiyon, hem modern mimarisi hem de doğayla bütünleştiği bahçesiyle tam bir Louis Vuitton resort mekanı olmuş. Kyoto şehrinin anlamı aslında Nicholas Ghesquire'e göre oldukça özel. 20 yıl önce dünyayı gezmeye ilk başladığı yerlerden biri olan Kyoto, hala tasarımcıya en çok ilham veren şehirler arasında. Tıpkı Dolce&Gabbana'nın yaptığı gibi, bu defilede de pek çok Japon manken yer aldı. Kıyafetler ise tanıdığımız Louis Vuitton çizgisinde olmakla beraber Japon dokunuşları da içeriyor. Japonların tarihsel olarak Obi adını verdiği kimonoları bağlamak için kullandıkları kemerler ve bir başka gelenek olan Kabuki maskelerinin Ghesquire dokunuşlarıyla yeniden hayat bulması etkileyici noktalar arasındaydı. Resort koleksiyonlarını çok fazla takip etmiyorsanız bile, bu seneki Dior'un showuna mutlaka rastlamışsınızdır. California'da bulunan Las Virgenes açık kanyonunda düzenlenen show için son zamanlardaki en etkileyici resort showlarından diyebiliriz. Bu ıssız, yarı çölümsü vadi daha önce pek çok film setine de ev sahipliği yapmış. Resort koleksiyonlarının en merak edilenlerinin başında gelen lokasyon ve neden seçildiğidir. Maria Grazia Chiuri ise lokasyonun yerinin Dior'un başına gelmeden çok önce belli olduğunu söyleyip, pası markaya atıyor. Hollywood'a yakın olmasının yanı sıra doğanın içinde olan bu mekan kıyafetlerle de uyum içindeydi. Toprak tonlarının ve kırmızıların hakim olduğu koleksiyonda vahşi batı havası yoğun şekilde hissediliyordu. Modernize edilmiş bu vahşi batı görüntüsünde yer yer tarot ilhamlı printler kullanan Chiuri koleksiyon ile kuşkusuz herkesden geçer not aldı. Defilenin en etkileyici yanı ise, mankenlerin yürüdüğü sırada güneş batışında Dior balonlarının havalanması oldu.


Dün akşamüstü moda dünyası Riccardo Tisci'nin 12 senenin ardından Givenchy'den ayrılacağını açıklaması ile çalkalandı. Sonbahar-Kış 2017 erkek defilesinden neredeyse 2 hafta sonra yaptığı bu açıklama herkeste şok etkisi yaratırken, hem tasarımcı hem de moda evi bu ayrılığın ortak ve arkadaşça bir karar olduğunu söylüyor. Ünlü ismin Versace'ye gideceği dedikoduları ise ayrılık haberi çıkar çıkmaz konuşulmaya başlandı! Tisci, kendine has karanlık ve romantik stili, dahiyane vizyonu ile 12 yıl önce markanın kreatif direktör koltuğuna oturduğunda endüstriyi büyülemeye başlamıştı. Bu haberin ışığında ise, tasarımcının geçtiğimiz bu zaman boyunca Givenchy etiketi ile kırmızı halıya çıkardığı en iyi 20 kıyafet ile geriye dönüp biraz bakalım istedik.


Her 4 yılda bir gerçekleşen yaz olimpiyatları kuşkusuz tüm spor müsabakalarının en önemli olayıdır. Bu sene Brezilya'nın Rio şehrinde gerçekleştirilen olimpiyatlara sadece birer spor müsabakası olarak bakmak yetersiz kalıyor. Açılış ve kapanıs seremonilerinin başlı başına bir olay olmasından, tasarımcıların kendi ülkeleri için hazırladıkları üniformalara ve markalardaki sponsorluk yarışlarına kadar daha bir çok alanda moda dünyasını yakından ilgilendiriyor. Moda ve spor ilişkisinin en kuvvetli yaşandığı zamanları yaşıyoruz şu anda. Sağlıklı beslenmenin ve spor yapma bilincinin arttığı, atletik vücutlu mankenlerin popüler olduğu, casual giyimin tüm moda dünyasını yönettiği, sporcuların milyon dolarlara markalarla işbirlikleri yaptığı bir dönemde Olimpiyatların moda dünyası için bir çeşit ilham ve bir marketing aracı olduğu kabul etmemiz gerekiyor. H&M'in Olimpiyatlara özel çıkardığı kapsül spor giyim koleksiyonunu geçtiğimiz günlerde ele almıştık. Sadece H&M'de değil bir sürü hazır giyim markasında Olimpiyat etkisiyle spor giyim koleksiyonları 2016'da mağazalarda satıştaydı. Peki ya moda dergileri? Yaz başından beri bir çok editorial ve katalog çekiminde gördüğümüz Olimpiyat ilhamlı çekimleri es geçemeyiz. İster çekimler Olimpiyat ruhunu yansıtsın, isterse milli atletler poz versin Olimpiyat- spor teması baharın gelişinden beri dergilerde sıklıkla rastladığımız temalardandı. Bu çekimlerin en belirgin olanları arasında İngiliz Vogue'unun milli kadın boksor Nicola Adams'la yaptığı çekimive yine İngiliz Harper's Bazaar dergisinin 10 farklı kadın sporcuyu fotoğrafladığı çekimler olduğunu gösterebiliriz. Tüm dünyada Vogue, Elle, Harper's Bazaar gibi nice dergi bu modaya ayak uydurmuşken aslında dikkatleri kadın sporculara ve onlara verilen desteğe çektiyorlar. Söz konusu moda olunca açılış seromonisinde giyilecek üniformalardan da bahsetmeden olmaz. Her ülke, sporcularının giyeceği kıyafetlerin o ülkeden bir tasarımcı tarafından yapılması tercih ediliyor; bu durum aslında tasarımcı için bir çeşit onur olarak kabul ediliyor. Bu sene açılış töreninde klasik bir Amerikan tasarımcısı olan Ralph Lauren, Amerikan milli takımı için 'preppy' çizgisinde kostümler tasarlarken; İtalyan takımının tercihi ise belki de İtalyan tasarımını en iyi özetleyen marka Armani'ye ait. İngiltere Stella Mccartney, Avustralya da rahatlığı ve plaj kültürüne yaptığı vurguyla Toms ile geçit törenindeydi.. İsveç ise ' modanın demokratikleşmesi' akımının öncülerinden olduğu ve tüm dünyada herkesin bildiği bir hazır giyim markasına ev sahipliği yaptığı için H&M tarafından giydirildi. Her ülkenin kendi moda anlayışı- sahip olduğu özellikleri üniformalara yansıtarak, bir yandan da Olimpiyat Komitesinin kurallarına uymak zorunda olan tasarımcıların işi bir hayli zor olsa gerek. Sadece açılış seromonisi değil, markalar/tasarımcılar için sporcuların kıyafetlerini tasarlamak da başlı başına bir prestij ve bir reklam kaynağı- sonucta Olimpiyatlar dünyanın en çok izlenen spor aktivitesi, markanızı milyonlarca kişinin izlediği bir platformda duyurmanın getireceği basın etkisi inanılmaz. Kanada plaj voleybolu takımının kostümlerinin Lululemon tarafından yapılması, Nike, Adidas gibi mega markaların bir çok takıma/ sporcuya sponsor olması yine alıştığımız Olimpiyat görüntülerindendi. Tüm bunlar olurken isin reklam boyutunun farklında olan bazı sporcular, onlara sponsorluk vermeyen markaların logolarını sprey boyalarla kapatarak markalara bedava reklam olanağı vermeyip, protesto etmesi ise gördüğümüz en ufak logonun bile önemini kanıtlıyor. Biraz da marketing ve markalar açısından baktığımızda rakamlar şaşırtıcı boyutlara ulaşıyor. Dünyanın en büyük spor giyim marketi olan Amerika'da şu güne kadar en çok izlenmiş televizyon programının 2012 Londra Olimpiyatları olması işin boyutunun ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor. Tahmin edildiği gibi Olimpiyatlar artık bütün spor giyim markalarının aylar öncesinden dört gözle beklediği bir reklam/ sponsorluk platformuna dönüştü bile. WGSN'in senior editörlerinden Veronica Hendry'nin de dediği gibi Olimpiyatlar marka değerinizi yükseltmek için harika bir platform. Her şeyden önce uluslararası oluşu markalar için çok büyük avantajlar sağlıyor. Nike ve Adidas gibi spor giyimine yön veren iki markanın sponsorluklar için rekabeti de bu sene her zamankinden de heyecanlı geçiyor. Bu rekabette Nike'ın Olimpiyatlara özel çektiği 'Unlimited You' adlı kısa filminde Serena Williams, Zach Lavine ve Aaron Gordon gibi isimleri görebilirsiniz. 'Unlimited You' hem Nike'ı Olimpiyat dönemi rakiplerinden öne çıkarıyor, hem de normal reklamlarında pek de yapmadığı bir tarz olan farklı sporcu ve spor dallarını bir araya topluyor. Rengarenk kıyafetleri, saçları, makyajları ve işlenmiş kıyafetleriyle Olimpiyatlarda en merak edilen kostümler Artistik Jimnastikçilere ait olmuştur hep. 'Leotard' adı verilen bir çeşit body giyen sporcular için pistte kostümlerinin ergonomik olması kadar dikkat çekiçi ve ışıltılı olması da olmazsa olmazlardan. Son yıllarda populerliği gittikçe artan bodysuitler hazır hala gündemdeyken , Olimpiyatların Artistik Jimnastik sporuyla etkilesimi belki de önümüzdeki günlerde modaya ilham verecek. Belirli kıyafet kuralları dahilinde ve her zaman zamansız şıklık içinde yapılan binicilik ise, moda dünyasının bol miktarda ilham aldığı, ikonik parçalar oluşturmuş bir başka spor. Her zaman aristokrasiyle özdeşlemiş olan binicilik sporunu podyumda markalar tarafından sıklıkla yeniden uyarlanarak ve referans alınarak görmekteyiz. Olimpiyatlarda en çok takip edilen sporların başında gelir tenis. Geçtiğimiz ayki Moda ve Tenis ilişkisi yazısında olduğu gibi bu ikili arasındaki bağ daha 19. yüzyılda atılmıştır ve yıllar boyunca modanın merkezinde yer etmeyi başarmıştır. Olimpiyatlarda ise yine Wimbledon ve benzeri turnuvalarda olduğu gibi Serena Williams'ın, Rafael Nadal'ın ne giydiğini merak edip, bu isimleri marka işbirliklerinde görmeyi bekliyor olacağız. Herkese hitap etmeyen bir spor olsa da Golf ve moda dünyası yakından bağlantılı olmuştur hep. Polo tshirtler, beyaz golf ayakkabıları, şapkalar ve eldivenler derken Golf'un moda aksesuarlarına olan ilhamı aslında şaşırtıcı boyutlarda. 2016 Rio Olimpiyatları, tam gaz devam ederken Olimpiyat ruhunun moda dünyasının bir çok farklı alanına etkilerini yaz başından beri hızla hisseder olduk. Rio 2016'nın bitmesine sayılı günler var ama Eylül ayında başlayacak olan moda haftalarında Olimpiyat etkileri göreceğimizi kuvvetle bekliyoruz. 2020 Tokyo Olimpiyatları içinse şimdiden markalar ve sporcular heyecanlanmaya basladı ve biliyoruz ki moda ve Olimpiyatlar arasındaki bağ artık kopması güç bir birliktelik. Artık ister spor yapalım, ister yapmayalım bu ikili arasındaki ilişki hepimizin kıyafet tercihleriyle iç içe yürüyor.


İstanbul doğumlu iki kız kardeş olan Deniz ve Pınar'ın kurduğu desen ve illüstrasyon markası Rumisu dört yaşında. Deniz ve Pınar, ortak tutkuları olan tasarım, illüstrasyon ve el emeğini, etik üretim prensipleriyle birleştirerek Rumisu'yu yarattılar. Bu süre içinde Rumisu'nun gelişimini heyecanla takip ettik ve başarısından ilham aldık. Tasarım markaları her zaman yaratıcılarının kişiliğinden ve tutkularından etkilenir. Çoğu zaman markayı da bir kişi gibi sever, hissederiz. Rumisu da bu markalardan biri. Hepimizi sıcaklığıyla ve samimiyetiyle etkileyen Rumisu'nun hikayesini, onun yaratıcılarından dinlemek istedik. Ayrıca moda girişimcileri için tüyolar da aldık! Rumisu bu sene 4. yaşına girdi, halen hızla büyümekte olan 'çocuk' bir marka aslında. Zaten biz Rumisu'yu rengarenk, ve içindeki çocukla son derece barışık bir marka olarak görüyoruz. Şu anda 16 farklı ülkede, yaklaşık 50 satış noktasında bulunan niş bir desen ve illüstrasyon markasıyız. Desenlerimizle yarattığımız hikayeleri farklı boyut ve materyallerde fularlar üzerine yerleştirerek takipçilerimiz ve müşterilerimizle paylaşıyoruz. İllüstrasyona olan sevgimiz ve kendimizi bu görsel dille ifade etme isteğimiz Rumisu'yu şekillendirmemizde ve kurmamızda çok motive edici oldu. Ayrıca abla kardeş bir takım olarak çalışma fikri de bizim için çok heyecan vericiydi. Birbirini bu kadar iyi tanıyan, güvenen, seven, sayan bir ortakla yola çıkmak inanılmaz bir şans ve lüks. İllüstrasyonlarımızı ve desenlerle anlattığımız hikayelerimizi en esprili şekilde nasıl paylaşabileceğimizi düşünürken, büyük aksesuar-severler olarak, eşarbın kendimize çok uygun bir zemin olduğuna karar verdik. Herkesin çok sevdiği, kolayca kullanabildiği, rahatlıkla risk alabildiği bir parçayla çalışmanın eğlenceli olacağını düşündük. İlk yola çıktığımızda, bizim çocuksu hikayelerimiz ve çılgın renklerimizle yarattığı kontrast hoşumuza gittiği için, aslında 'çok yetişkin ve klasik' bir ürün olan 'ipek' fulara odaklandık. Biz kendimizi dev fularlarla sarıp sarmalamayı çok sevdiğimiz için tek bir dev ebat, -140 cm x 140 cm seçtik. Daha sonra, hem kendimiz merak ettiğimiz için hem de müşterilemizin yönlendirmeleriyle, hem farklı kumaşlarla, hem de farklı ebatlarla oynamaya basladık. Tek bir ürün kategorisi içerisinde dahi sonsuz farklılık yaratmanın mümkün olduğunu gördük. Yine de Rumisu olarak kendimizi bir 'illüstrasyon ve desen' odaklı bir marka olarak gördüğümüz için, sürekli olarak çizimlerimizi başka hangi kanvaslara taşıyabiliriz diye araştırma yapmaktayız. Markanızı kurma aşamasında size verilmiş olmasını isteyeceğiniz tavsiyeleri paylaşır mısınız? Bugün başka girişimcilere faydalı olacağından eminim. Sanırım bu konuda oldukça şanslıydık. Daha önceki hayat ve is deneyimlerimiz sayesinde, marka kurmanın uzun soluklu bir maraton olduğunu bilerek koşmaya başladık. Bugün bu deneyimin aslında 'bitmeyen bir maraton' olduğunun altını çizmek isteriz. Gelecekte bir gün 'Markamızı kurduk, işimiz bitti, şimdi ayaklarımızı uzatabiliriz, dinlenebiliriz' gibi bir cümle kuracağımızı düşünemiyoruz bile. Her gün yeni bir macera. Her sezon yeni bir heyecan ve soru işareti. Dünya her gün değişiyor, anlatılacak yeni hikayeler doğuyor. Rumisu da değişen bu dünya içerisinde değişiyor ve gelişiyor. Değişen sosyal medya dünyasında sesimizi nasıl duyurup, hikayemizi/hikayelerimizi nasıl paylaşacağımıza karar vermek ve uygulamak sürekli bir yaratıcılık ve disiplinli yönetim gerektiriyor. Yine başlarken bildiğimiz, ama yaşadıkça ve çalıştıkça önemini daha da iyi kavradığımız konulardan biri ekip olmanın önemi oldu. 'Marka kurmak' pek çok farklı işin aynı anda yürümesini gerektiriyor tasarım, üretim, pazarlama, satış ve bu konuların hepsi farklı yetenekler gerektiriyor. Biz abla kardeş başladığımız için şanslıydık, 'çekirdek bir ekip'le başlamış olduk. Ama ekibimize destek veren, katılan başka ekip arkadaşlarımız olmadan bugün ulaştığımız noktaya varamazdık. Ekip çalışmasının önemini ne kadar anlatsak az. Sosyal sorumluluk yönünü başından itibaren üretim sürecinin olmazsa olmaz bir parçası haline getirmemiz, ve ilk sezonumuzdan itibaren yurt dışı fuarlara katılmamız, bizim için önemli stratejik avantajlar oluşturdu. Yurt dışındaki buyer'lardan aldığımız yorum ve önerilerle kendimizi çok daha hızlı geliştirdik. Bu fuarlar aracılığı ile edindiğimiz ivme, üretimimizin hem kalite hem adetler anlamında hızla artmasına imkan tanıdı. Sosyal sorumluluklarımıza, ve 'Kadının Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınması' konusuna verdiğimiz önem de, çoğunluğunu kadınların oluşturduğu müşteri kitlemiz tarafından markanın daha çabuk fark edilmesine ve benimsenmesine katkıda bulundu. Rumisu'yu tabii ki tasarıma ve illüstrasyona olan sevgimiz yüzünden kurduk. Kendimizi bu şekilde özgürce ifade edebilmek, özgün olabilmemizi, kendi dilimizi oluşturarak binlerce marka arasında hem satın alma profesyonelleri hem de müşterilerimiz tarafından fark edilebilmemizi sağladı. Bu yüzden Rumisu için tasarımın önemi çok büyük. Ama markamızın bugün geldiği yere gelmesini sağlayan, ve umarız ileride hedeflediğimiz noktalara ulaşmasını da sağlayacak olan, yönetimi için göstermekte olduğumuz hassasiyet ve titizlik oldu. Yönetimin önemini %90 olarak değerlendirirsek yanlış olmaz. Netice itibari ile Rumisu olarak tasarladığımız ürünleri, gerektiği zamanlarda, en iyi kalitede hayata geçirilmiş olarak müşterilerimize sunamazsak Rumisu çok kısa sürede önce yer edindiği butiklerin raflarından sonra da hafızalardan silinir. Yurt dışına açılmanın elbette pek çok zorluğu var. Bunu yapmak pazarlama anlamında ciddi bir yatırım, yönetim anlamında da inanılmaz bir disiplin gerektiriyor. Yurt dışı satın almacılar hem kalite, hem de terminler konusunda çok katı ve titizler. Ama bugünün küresel şartları içerisinde sadece lokal bir marka olarak kalmak pek akılcı değil. Senin de sorarken işaret ettiğin üzere dijital dünya bizim gibi ufak markaların, gerek instagram gerek başka sosyal mecralar üzerinden dünyadaki tüm müşterilerine direk olarak sesini duyurabilmesini sağlıyor. Nispeten yeni gelişen bu araçları ve avantajları bütün girişimcilerin kullanması gerektiğini düşünüyoruz. Neden bunları reddederek kendimizi sınırlandıralım? Derin bir nefes alıp, cesaretle dünya arenasına çıkmanın, uzun vadede var olmak için tek çıkar yol olduğuna inanıyoruz. Şu an için Güney Kore ve Taiwan. Bu ülkelerde özellikle 'ipek' ve 'ipek fular' kullanımına yönelik çok köklü bir gelenek var. Genel olarak sevimli, çocuksu çizimlere karşı ilgi çok. Ve fularlarımızla birlikte gelen 3D oyuncaklar , bu kültürlerin el yapımı olan her şeye gösterdikleri saygıdan ötürü, onlara çok ilginç ve çekici geliyor. Evet Rumisu'da da tasarımdan pazarlamaya, muhasebe/stok takipten, ütü, pakete uzanan çok çok uzun bir süreç var. Ve oldukça uzun bir süre bu fonksiyonların gerektirdiği tüm bu şapkaları, ikimiz dönüşümlü olarak taktık. Şu an ekibimiz bir tık daha genişlediği için iş bölümünde biraz daha rahatladık, ama yine de herkes gerektiğinde her şapkayı takıyor. Rumisu-severlerden aldığımız tatlı sözler ve mesajlar da bizi yılmadan devam etmek ve motive etmek konusunda birebir. Evet sosyal sorumluluk hem çok önemli, hem de günün sonunda yaptığımız işin tatminini bizim için kat kat arttırıyor. Seçtiğimiz konular bizim yakından ilgilendiğimiz alanlar. Birincisi kadının ekonomik güçlendirilmesi ile ilgili. Diğeri ise hayvan hakları. Kadının ekonomik olarak güçlendirilmesini, bir ülkenin kalkınmasının temel taşlarından olduğunu düşünüyoruz. Kadınlar genel olarak ellerine geçen maddi imkanları ailelerinin temel ihtiyaçlarına çok daha akıllıca yatırım yaparak kullanıyorlar, özellikle de çocuklarının eğitimine yönlendiriyorlar. Bu konuda yapılmış sayısız araştırma var. Bu yüzden fularlarımızla birlikte gelen 3D karakterlerin ve ürün kılıflarının üzerindeki el nakışı kuşlarımızın üretimini UNDP tarafından yönetilen bir proje kapsamında Güney Doğu Anadolu'da yapiyoruz. Nusaybin, İdil ve Kilis'te giderek genişleyen bir Rumisu ailesi var, ve bu yetenekli kadınlara iş imkanı sunabilmek bizim çok çok hoşumuza gidiyor. Çok ilgilendiğimiz bir diğer konu ise, iki hayvan-sever olarak, yurt içinde sokak hayvanları konusu ve yurt dışında yasa dışı fildişi ticaretine kurban giden fillerin durumu. İki sene önce, Kenya Nairobi 'deki DSWT adındaki fil yetimhanesindeki iki fil yavrusunu Rumisu olarak 'evlat' edindik. 'Expedition Africa' koleksiyonumuzdaki belli modellerin satışından elde edilen gelir ile onlarin süt ve diğer bakım masraflarına katkıda bulunuyoruz. Eve, doğaya, ve de sanata kaçarak diyebiliriz. İkimiz de oldukça evcil insanlarız, evlerimizde kedi, köpeğimizi mıncıklayarak, elde bir şeyler biçip, dikip üreterek çok güzel kafa boşaltıyoruz. Hafta sonlarında yeşilin içinde yürümek ya da bir su kenarında oturmak çok sakinleştirici oluyor. Su akar, deli bakar misali.... Bunun yanı sıra, sevdiğimiz müziklerin, filmlerin kitapların, görsellerin içinde kaybolmak da bize çok iyi geliyor. İnternette sevdiğimiz görsel/sanat bloglarını gezerek hem eğleniyoruz ve besleniyoruz, hem de dinleniyoruz. Teknolojiye dur demek ne mümkün... O yüzden elimizden geldiğince ayak uyduruyoruz, ve hayatimizi kolaylaştırmak için kullanıyoruz. Ama teknoloji halen bize 'doğal' gelmiyor. Netice itibari ile ilk 'e-mail' hesabını üniversite yıllarında edinmiş gruptanız... ağzında emzik, pusetinde akıllı telefonlarla oynayan jenerasyondan değil.. O yüzden çizimlerimizi elde yapmayı tercih ediyoruz. Bize bu şekilde yaptığımız desenler daha samimi ve organik geliyor. Ama üretim aşamasında teknolojinin nimetlerinden son noktasına kadar yararlanıyoruz. İstediğimiz ürün kalitesine ancak bu şekilde ulaşabiliyoruz. 3D karakterlerin ilk prototiplerini elde biz hazırlıyoruz. Birinci örneğin örülmesi, karakterine göre 4 ile 8 saat kadar sürebiliyor. Sonrasında üretim de elde yapılıyor tabi, ama ekibin eli alışınca, süre kısalabiliyor. Ama ortalamada en kısa süreni 3 saat alıyor. Şu ana kadar dışarıdan web tasarımı gibi konularda destek aldık. Ama ileride PR ve pazarlama konularında da destek almayı istiyoruz, özellikle daha az tanıdığımız yurt dışı pazarlarında. Müşterilerimizi Rumisu'larını kullanırken gülümsetebiliyorsak ne mutlu bize. Hikayelerini anlattığımız konular bazen ciddi bile olsalar, Rumisu'nun dilinin çocuksu, esprili ve eğlenceli olmasını ve insanları güldürebilmesini istiyoruz. Zaten kendi karakterlerimiz ve doğamız gereği de ortaya çıkan desenler genellikle kendiliğinden bu şekilde ortaya çıkıyorlar. Pınar : 40. yaş günümde kendi kendime verdiğim bazı sözleri bana hatırlatması açısından Monster Selfie desenini aday gösterebilirim. Ama tabii hepsi benim çocuklarım, hepsi ayrı maceraları çağrıştırıyor, hepsine bakınca yüzümde bir gülümseme beliriyor.... Deniz: Çok zor. Renklerine göre bile fark edebiliyor bu seçimler : ) Ama ben hala Drop Your Weapons ve Insomnia yi çok seviyorum. Deniz 6 yıl New York'ta yaşamış. Bu süre içinde Pratt Institute'da moda eğitimi almış ve farklı tasarım markalarında tasarımcı olarak çalışmış. 2004'te İstanbul'a döndükten sonra genç tasarımcılar yarışmasına katılarak birinci olmuş ve kazandığı burs ile ileri seviye moda tasarım eğitimi almak için Floransa'da Polimoda'ya gitmiş. Rumisu'yu kurmadan önce butik triko markası Yegi Nim ve Beymen için tasarımlar yapmış. Pınar Harvard'da ekonomi ve Wharton'da finans okuduktan sonra, Bain & Co'da danışman olarak çalışmış. 10 sene Amerika'da yaşadıktan sonra 2004'te Türkiye'ye dönerek aile işi olan iplik fabrikasında aktif görev almaya başlamış ve burada tasarım ve illüstrasyona olan tutkusunu keşfetmiş. 2011 yılında aile işindeki tüm sorumluluklarını devrederek Deniz ile birlikte Rumisu'da çalışmaya başlamış.


Moda dünyasında perakende mağazalarının başarısı müşteri tarafından talep gören son moda ürünleri stoklarında bulundurmalarına bağlıdır. Bahsi geçen ürünlerin seçilmesi, satın alınması, gerekirse üretilmesi, mağazalara gelmesi ve müşteri ile buluşup satışının yapılması aslında biz ürünleri raflarda görmeye başlamadan çok çok daha uzun zaman önce startı verilmiş kapsamlı bir çalışmaya dayanır. Bu çalışmada kilit rol oynayan isimlerse etrafımızda moda ve kurumsal hayat ile ilgili konular konuşulurken adını sıkça duyduğumuz buyer ve merchandiser ikilisidir. Türkçeye mağazacılık, satın alma veya ticari satış olarak farklı anlamlarla çevirilebilecek merchandising bir perakendecinin ürünlerinin alımında ve satımında yapılan aktivitelerin tümü olarak özetlenebilir. Bu süreçte en önemli aktiviteler; müşterinin taleplerini önceden sezerek bu doğrultuda ürünleri tespit edip satın almak ardından markaya kar getirecek şekilde bu ürünleri satmaktır. Satınalmacı, mağazaya konulacak her ürünü seçmekten ve kendisine verilen kısıtlı bütçe ile bu ürünleri satın almaktan sorumludur. Genellikle seyahat ederek ve bolca araştırma yaparak sezon temasına ve müşterinin beklentilerine en çok uyacak koleksiyonu belirler. Ürünlere karar verdikten sonra eğer görev tanımındaysa en uygun tedarikçiyi bulmak, fiyat, lojistik ve indirimler üzerinde pazarlık yapmak gerekir. Bir satınalmacının temel görevi; markanın hedef kitlesi ile uyuşacak trendleri belirlemek, bu trendleri yansıtacak en uygun fiyatlı ürünleri tedarik etmek ve bu ürünleri firma için kar eden bir iş planına dönüştürmektir. Mağazalarda gördüğümüz ürünlerin tamamı satınalmacılar tarafından tasarımcılardan, üreticilerden veya toptancılardan alınır. Bunu yapmak için satınalmacı; fuarlar gezmek, defilelere katılmak, müşterileri ile iletişimde olmak ve marka veya tedarikçilerle toplantılar yapmak zorundadır. Tüm bunların yanı sıra eğer gerekirse pazarlama departmanı ile birlikte her ay pazarlama planını ve reklam takvimini belirler. Görsel pazarlama ekibi ile birlikte çalışarak mağaza içi düzenlemelere satışı arttırmak amaçlı yardımcı olur. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi buyer ve merchandiser iş tanımı olarak devamlı karıştırılan iki meslek. Bunun nedeni ise bir mağazaya kar getirmek amaçlı yürütülen ürün seçip satın alma ve bu ürünü doğru şekilde yönetme süreçlerinde kol kola çalışmalarının gerekmesi. Hatta bu doğrultuda yaptıkları şeyler o kadar iç içe geçiyor ki bazı mağazalar tüm bu süreci yönetmesi için tek bir kişiyi işe alıp adına hem satınalmacı hem merchandiser diyor. Her ne kadar yakın çalışsalar da iki meslek arasında oldukça belirgin farklar bulunmakta. Satınalmacının bir önceki sezonun verilerine ve moda algısına güvenerek doğru kararları vermesinin en önemli yardımcısı merchandiserdır. Merchandiser bir perakendecinin veya daha küçük ölçekte satış yapan bir mağazanın sezonluk ve yıllık satış raporlarını tutup, sayfalarca rakamı ve excel dosyasını yorumlayarak çıkarttığı sonuçları satınalmacıya sunar. Yaptığı analizler, satınalmacının müşterilerin neye ilgi gösterip göstermediğini somut kanıtlarla anlamasına ve ürün gamını ve adedini buna göre belirlemesine olanak sağlar. Tüm bu verileri satın alma ekibine aktaran merchandiser aynı zamanda ürünler mağazalara yerleştikten sonra stok kontrolü yaparak eksikleri tespit eder ve mağazalar arası ürün transferlerini yönetir. Örneğin Nişantaşı Zara'da yüksek talepten dolayı hızla tükenen bomber ceketi daha az satan Suadiye mağazasından transfer eden kişi merchandiserdır. Mağaza ziyaretleri yaparak ürün gamının yeterli ve satışı destekleyecek şekilde olmasını sağlar. Aynı şekilde bir mağazada hangi ürünün daha çok sattığını, hangi sezondaha iyi çıkış yaptığını veya satmayan ürüne istatistiklere bakarak ne kadar indirim uygulanabileceğini de belirleyen kişidir. Satınalmacı ürünler mağazalara girdiğinde çoktan diğer sezonlarla ilgili çalışmaya başlamış olur, merchandiser ise ürünler stoklarda tükenene kadar titizlikle liste tutmalı, excel dosyası hazırlamalı, rakamları okumalıdır ve geri bildirimde bulunmalıdır. Belirlenen koleksiyon için alınan her ürünün marka kimliğine ve kültürüne uygun olması gerekir. Satınalmayı yapan kişi sezonluk olarak seçilen koleksiyonlarda hangi ürün gamının ne kadar adetle kimden nasıl alınacağına, ne zaman tekrar sipariş edileceğine karar verir. Bu satınalmanın ne kadar kar getireceğini öngörebilmesi için istatistiksel verileri iyi incelemesi ve analiz etmesi gerekir. Bunun için, önceki senelerin satış rakamlarına hakim olmak, müşterinin nabzını çok iyi tutmak ve iyi bir moda algısına sahip olmak olmazsa olmazdır. Üreticinin veya tasarımcının teslim süresini göz önünde bulundurmak zorunda olan satınalmacı, koleksiyonun büyüklüğüne ve ürünlerin özelliklerine göre siparişini 3 ila 6 ay önceden verir. Lüks segmentte bu süre 6 aydan 1 seneye kadar uzayabilir. Bu ayarlamaları doğru yapmak için oldukça güçlü bir planlama ve bütçe hazırlama yeteneğiniz olması gerekir. Bu noktada bazen satınalmacıya hazırladığı raporlarla ve daha önceki satış rakamlarıyla merchandiser destek olur. İki iş tanımı kıyaslandığında merchandiser satınalmacıya göre analitik yeteneklerini daha yoğun kullanmak durumundadır. Ancak her iki durumda da sosyal becerileri yüksek, gözlem ve analiz yeteneği olan ve uzun çalışma saatleriyle gelen stresli bir ortamda çalışabilecek sabırlı ve enerjik bir insan olmak gerekli. Sektöre bakıldığında satınalmacı veya merchandiser kesinlikle şu veya bu bölümden mezun olmalıdır diye bir kural olmadığını söyleyebiliriz. Ancak bu işi yapmak isteyenlerin moda ve trendler kadar rakamlar ve excel dosyalarından da anlamaları gerektiği için pazarlama, işletme, uluslararası ticaret veya moda yönetimi gibi bölümlerden mezun olması avantajdır. Mühendislik bölümleri, özellikle Endüstri veya Tekstil Mühendisliği bölümleri mezunları, şirketler tarafından aranan adaylar olabilir. Kariyerini bu yönde götürmek isteyenler için okul süresince veya mezun olduktan sonra moda sektöründe perakendecilik veya lüks segmentte satış deneyimi kazanmış olmak, müşteri davranışlarını ve pazarın nasıl işlediğini anlamak açısından oldukça yararlı olacaktır. Satınalmacı veya merchandiser olmak için izlenen yol genelde stajyer veya asistan olmaktan geçer. Kariyer basamaklarını tırmanmak için küçük bütçeli ve adetli koleksiyonlardan daha büyük operasyonların yönetimine geçmek ve bu operasyonlarda doğru tahminler yaparak bulunduğunuz şirkete kar getirmek gerekir. Satınalmacı ve merchandiserlar; GAP, Zara gibi perakende zincirlerinde, Boyner, Macy's, Selfridges gibi çok katlı mağazalarda, şahısların yönettiği daha küçük butiklerde veya Trendyol, Asos gibi online perakendecilerde çalışabilir. Görevi mağazanın büyüklüğüne göre değişiklik gösteren satınalmacı büyük ölçekli operasyonlarda genelde bir satınalma ekibinin içinde, tek bir departmana özel olarak çalışır. Örneğin Macy's ya da Boyner gibi dev bir mağaza, ekibinde erkek giyim, bayan giyim, ev eşyaları gibi birçok farklı kategorilerde uzmanlaşmış satınalmacılar bulundurur. Daha küçük mağazalarda şirket sahibi tüm kategorilerin satınalmasından sorumlu tek bir insan görevlendirebilir. Aynı durum merchandiser için de geçerlidir. Büyük firmalarda ekip içinde çalışan merchandiserlar daha küçük operasyonları tek elden yürütürler. Saygıdeğer arkadaşım Merchandiserin tam olarak ne iş yaptığını tarif edememiş. Sipariş aşamasına gelmeden önce bizim görevimiz başlar, Ürün satılıp, müşteriden geri dönüşler başlayana kadar devam eder. Sadece piyasa ve ürün analizi görevimiz değildir. Bu sadece görevlerden biridir. Üretim safhası ile ilgili hiç bir şey bahsedilmemiş. Ürün spektlerinin hazırlanması, üretimin takibi. Kalite departmanıyla olan ilişkiler, malzeme ön siparişlerinin verilmesi. Kolleksiyonlarla ilgili müşterilerden geri bildirimlerin, üretime yansıtılması, Üretim ile koordineli bir şekilde ürünlerin özelliklerinin paylaşılması, yazınızda bahsettiğniz, ürünlerin mağazalar arası kaydırılması, mağaza sorumlularının görevidir. Hangi ürünün hangi bölgede daha çok rağbet göreceğinin tahminini yaparız. Bunun satış izlemesini, satış sorumluları rapor halinde bize sunarlar, bu verilere göre alınacak tedbirleri biz satış departmanına iletiriz. Reklamlarla ürünü tanıtmak. Merhaba Fuat Bey. Sizin de bildiğiniz gibi merchandiser pozisyonu birçok şirkette farklı görevlerde bulunabiliyor. Biz bu yazıda üretim alanında çalışan merchandiserlardan çok perakendede çalışan merchandiserları ele aldık. Yorumlarınız için teşekkür ederiz.


İtalyan Lisesi'nin ardından Roma İstituto Superiore di Fotografia'da fotoğrafçılık okuyan ve yine Roma'da moda stilistliği üzerine yüksek lisans yapan Selin Alemdar, Getty İmages entertainment fotoğrafçısı. Milano ve İstanbul arasında çalışıyor, çalışmaları sıklıkla Marie Claire, Vogue Türkiye ve Officiel dergilerinde yer alıyor. 16 yaşından beri fotoğraf çekiyorum. Ilk hedefim sinemada görüntü yönetmenliğiydi fakat daha sonra fotoğrafta karar kıldım. 20 senedir fotoğraf çekiyorum ve bundan başka birşey yapmayı da bilmiyorum. Aslında fotoğrafçılık maceram portre ve nü çekerek başladı. Zaman içinde bu bakış açısını modaya uyarlamaya karar verdim. Okuldan hocam buldu. Ben Türkiye'ye dönme hazırlıkları yaparken Hiçbir yere gitmiyorsun. Seni Milano'ya gönderiyorum dedi. Ve beni gerçekten Milano'ya, ünlü fotoğrafçı Giovanni Gastel'in yanına staja gönderdi. Altyapı oluşturması açısından ve çevre edinmek açısından kesinlikle önemli fakat aslında mesleğimiz duygularla ve insanları okumakla alakalı. Bunları okulda öğrenemezsiniz. Cevat Kelle gibi hissettiğim çok olmuştur. Ben aslında kendimi outsider gibi hissediyor ve tanımlıyorum. Bundan gurur duyuyorum. Hep dışardan bakıp, farklı ve normalde karşılaşamayabileceğim insanların resmini çekiyorum. Portreler ile hayatlarına girebiliyorum ama hiçbir zaman tam olarak içinde değilim. Bu işimin en keyifli yanı. Bir kere Milano'da önemli bir mimarı çekiyordum. Tam bir Milano'luydu ve bana biraz yukarıdan baktı. Heyecanlanmıştım ama o anda Siz beni unutun ve kendi gününüze devam edin demek aklıma geldi. Ne kadar orda olduğumuz bilinsin istesek de, bu tecrübede görmüştüm ki, aslında görünmez olmak benim için avantaja dönüşüyor. O günden sonra, bir çekim sırasında beni unuttuklarını farkettiğimde çok mutlu oluyorum. Bu çektiğim kişilerin kendilerini rahat hissettiklerini, ve benim o anda o ortama uyduğumu gösteriyor. Bu bence bir beceri. Kaos içinde ben çok sakin hissediyorum. Kendim gibi oluyorum ve daha iyi fotoğraf çekiyorum. Moda dünyasının gözlerinin üzerinde olduğu 4 moda haftasından biri olan Milano moda haftasında 4 senedir backstage çekiyorum. Aslında dışardan görünen vitrin kısmından çok backstage ile ilgileniyorum çünkü benim için aynı zamanda röportaj ve portre çalışması oluyor. Ben arka planı daha gerçek buluyorum. Mankenlerin o hazırlanma ve heyecan anına şahit oluyorum. Bir kadın olmak da fark yaratıyor çünkü benim yanımda çok rahat hissediyorlar, kendileri gibi olabiliyorlar. Editörler beni bu konuda farklı bulduklarını hep söylemişlerdir. En son Etro çekimim New York Times'a çıktı. Rihanna'nın İstanbul konseri sırasında çektiğim bir resmi Ebony dergisinin kapağı oldu. Estetik duygularını geliştirmeliler. Mesela bale ve tiyatroya gitsinler. Kitap okusunlar çünkü hayal gücünün gelişmesi çok önemli. Özellikle portre çekiminde insanları analiz etmek çok önemli olduğu için kitaplar inanılmaz değerli kaynaklar. Çizgi romanlar da çok güzel kadraj ilhamı verir. Film ve sinema ışık kullanımını anlamak, mimari kültür de mekansal hislerin gelişmesi açısından önemli. Ayrıca, modayı hiçbir zaman kıyafet olarak düşünmemeliler. Kıyafetin bulunduğu yer, içindeki insan ve sadelik, bunları unutmamak lazım. 360 derece bir insan olmak lazım, sürekli beslenmek ve besin kaynaklarını hayatın içinde aktif olarak yaşamak gerekli. Mükemmellik kavramını sorgulayan son Pirelli takvimi beni en çok mutlu eden gelişme oldu bu sene. Hoşuma gitmeyen de dijital dünyanın egemenliği ile birlikte iyi teknik ile kötü tekniğin birbirinden ayırd edilemez hale gelmesi. Zevk sahibi olmak konusundaki kavram kargaşası da buna eklendi. Fotoğrafın çıkış nedeni belgelemektir. O yüzden fotoğrafçılık hiçbir zaman bitmeyecek. Fotoğraf dönemleri temsil eder, her fotoğraf belgedir. Şu anda bunu bilinçli olarak yapmasak da bu böyle, o yüzden bazen fotoğrafların arşiv değeri gözardı ediliyor instagramda. Sektörün kendi kendini zaman içinde tekrar şekillendireceğini ve çok seçici olmaya başlayacağını düşünüyorum. Ben insanların nasıl göründüğüyle değil, ne gördüğüyle ilgileniyorum. Ondan bugün ne giydim tarzı fotoğraflar bana hitap etmiyor. Sanırım en iyi örnek şu olur. Nasıl gurme aşçıdan McDonalds'da patates kızartmasını bekleyemezsiniz, bu da biraz zor bir şey. Bir resmi çekmek için kullandığım teçhizatdan ışığa kadar herşeyi düşündüğümde, İnstagram kullanımı bana aynı tadı vermiyor. Daha çok bir bilim kurgu filmi olurdu. Terry Gilliam filmlerinden birinde gibi hissettiğim çok olmuştur.


Çanta trendlerinin çok net bir şekilde gösterdiği üzere, çantalarımızın boyutları git gide küçülüyor. Eşyalarım buna hayatta sığmaz diyen bizler artık eşyalarımızı çantamıza göre seçmeye başladık, çünkü itiraf edelim küçük çantalara zaafımız var. Markalar da bu aşkı karşılıksız bırakmıyorlar ve istek listemize sürekli yenisi eklenen mikro çanta modellerini satışa sunuyorlar. İşte sizin için bazısı ikonikleşmiş, bazısı yeni piyasaya çıkmış küçük çanta modellerinden en sevdiklerimizi listeledik. Dior'un ikonik çantaları şimdi minyatür versiyonlarıyla karşımızda. Lady Dior, 30 Montaigne, Dior Caro ve Saddle modelleri bu yeni versiyonlarıyla tam olarak da sezon trendine hitap ediyor. Influencerların profillerinde çoktan görmeye başladığımız bu modeller hem klasik, hem de eğlenceli. Ayrıca onları daha büyük çantaların yanında aksesuar olarak da kombinlemek mümkün. Klasiklerden şaşmayanlar için de, yazı renkli yaşamak isteyenler için de seçenek var. Modeller siyah, kırmızı ve sütlü kahve tonlarına ek olarak gökyüzü mavisi, mint ya da tundra yeşili gibi renklerde üretilmiş. Loewe'nin Puzzle modelini çok iyi biliyoruz. Bu modelin de minik versiyonu elbette koleksiyonlarda bulunuyor fakat biz Balloon Bag'i bu sayfaya taşımak istedik. Loewe'nin geçen sene piyasaya sürdüğü bu modeli ilhamını balon formundan alıyor, üstün el işçiliği ile Loewe'nin deri atölyelerinde üretilen bu modelin alt kısmı kalıp görevi görürken, üst kısmında daha yumuşak ve hafif bir yapısı var. Balloon Bag'in sezon modasını takip eden bu hasır versiyonuna bayıldık, hem hafif, hem zamansız hem de kusursuz. Youtube'da bu çantanın yapım aşamalarını izleyebilirsiniz. Bottega Veneta'nın ikonik deri örgüsünü ve düğüm detayını minicik bir formda bir araya getiren Mini Jodie modeli sezonun en çok instagramlanan çantalarından olmaya aday. Mini Jodie sayısız renk seçeneği sunmasının dışında Bottega Veneta'nın üstün deri işçiliğini modern bir formla buluşturması açısından da dikkat çekici. Çantanın büyük hobo versiyonları da mevcut. Artık hepimizin zihninde yer edinen bu formu gördüğümüzde elbette aklımıza Balenciaga geliyor. Marka Demna Gvasalia'nın kreatif direktörlüğünde her ne kadar eski ikonik modellerini yenileyerek devam ettirse de, minyatür versiyonu da bulunan Neo Classic modeli gibi, Gvasalia'nın keskin, grafik ve ironik tarzını yansıtan yeni modelleri de ikonikleştirdi. İşte bunlardan biri sokak stili fotoğraflarında sıklıkla rastladığımız Hourglass. Bu model XS versiyonunda da satışta ve renk ve materyal seçenekleri kafaları karıştıracak kadar geniş. Bu çantaya sezonluk bakmak aslında haksızlık olur, nitekim bu model Gucci'nin Balenciaga ile ortak yaptığı Aria koleksiyonunda da yer aldı. Yaşasaydı 1 Temmuz'da 60 yaşına girecekti Prenses Diana. Bu sene anısına yapılan heykeli oğulları Prens William ve Prens Harry tüm dünyaya tanıttılar. Diana'nın doğumgünü kutlamaları sadece bir heykelle sınırlı kalmadı, Gucci de payına düşeni yaptı ve Prenses'in en çok sevdiği çantalarından olan bambu detaylı el çantasını yeniden yorumladı. Jackie'nin ardından bu modelin de yeniden yorumlanması kesinlikle iyi bir ticari hamle. Lady Di'nin 90'lar stilinin unutulmaz bir parçası olan bu çantanın 20 sene sonra yeniden yorumlanan versiyonunda çanta sapının etrafını çevreleyen bir bant detayı görüyoruz. Bu detay orijinal versiyonun bambu saplarının korunması için kullanılan fonksiyonel bantlara gönderme yapıyormuş. Bu bantların özellikle neon renkleri çok dikkat çekici. Bu bantların farklı renkleri mevcut, yani renk değiştirdikçe çantanın havasını yenilemek de mümkün. Ayrıca çanta üzerine harfler ve semboller ekleyerek kişiselleştirilebiliyor. Manu Atelier'nin zincir detayıyla yenilenmiş modeli XX Mini Cylinder sezonun en gözde materyallerinden hasır kullanılarak yapılmış. Özellikle el örgüsü çantaları, hasır ve kroşe detaylı aksesuarları bu yaz çok göreceğiz. Bu sevimli aksesuar hem mikro hem de kroşe modasına bir tik atıyor. Cylinder crochet hem kısa zincir sapıyla hem de uzun deri sapıyla kullanılabildiği için oldukça fonksiyonel. Yazın yanımızda taşımamız gereken o birkaç şeyi içine atıp onu kolumuzun altına sıkıştırarak yaz akşamlarının keyfini çıkarabiliriz. Mikro çanta trendinin öncülerinden Jacquemus, Le Chiquito modelini tasarlayalı çok oldu. 2019 kış koleksiyonuyla birlikte satışa çıkan model, Jacquemus'ün ünlü La Bomba videosu ile birlikte ünlenmiş ve markanın müthiş bir yükselişe geçmesine neden olmuştu. Kesin bilgi, videoyu arada bir yeniden izlemek sağlığa iyi geliyor. Le Chiquito'nun birçok versiyonu ve renk seçeneği var. Markanın ikonikleşen bu modeli artık çok iyi bildiğiniz yaz trendine uyarak hasır olarak karşımıza çıkıyor. Her haliyle sevimli, bir o kadar mikro ve her zaman eğlenceli Le Chiquito'yu seviyoruz. K'ai & Vrosi çok severek takip ettiğimiz bir türk çanta markası. Karadeniz'in el dokuması peştemallerini ve el örgüsü sepetlerini modernize eden markanın ilgimizi çeken bir modeli de ismini Rize, Ardeşen'in bir mahallesinden alan OKORDULE. 2018 yılından beri üretilen bu hasır model bu sezonun trendlerine çok iyi cevap veriyor. Diğer tüm sepet modellerinde olduğu gibi bu model de bireysel ekonomilerine katkı sağlamaları amaç edinerek bölge kadınları tarafından elde örülüyor, ardından el dokuması peştemalle birleşerek deri atölyesinde son halini alıyor. Modayı takip ederken aynı zamanda kadın emeğini destekleyebilmek harika bir fikir, bu nedenle markanın sitesine bir göz atmanızı öneririz. Tanımanız Gereken 11 Türk Çanta Markası yazımızda da bahsettiğimiz Naturae Sacra'nın organik formlardaki minik çantalarına bayılıyoruz. Bunlardan birinin adı VIA. Şık ve geometrik formunun yanında mint yeşili renk seçeneği de bu çantayı sezonun gözdesi yapmaya yeter. Naturae Sacra reçine detayları, doğadan ilham alan renkleri ve bitkisel tabaklama yoluyla işlediği derileriyle öne çıkıyor. Bitkisel tabaklamada bitki yapraklarında, tohumlarında ya da kabuklarında yer alan maddeler kullanılıyor. Bu şekilde hem dokusu daha doğal olan hem de doğaya etkisi daha az olan deri ürünler elde ediliyor.


Exane Bnp Paribas'ın hazırladığı 2016 raporuna göre son zamanların ilgi bakımından en sıcak lüks markası Gucci seçilirken; Prada ve Giorgio Armani de en son soğuk lüks markalar arasında yerlerini aldı. Exane Bnp Paribas'ın raporuna göre bir markayı sıcak/soğuk diye kategorize etmek editoryal olarak kapladıkları reklam ve harcadıkları basılı reklam parasıyla orantılı; yani bir marka dergilerde yer almak için ödediği reklam fiyatından daha fazla editoryal çekimlerde yer alıyorsa 'sıcak marka' konumuna yükseliyor. Aynı şekilde bu oranın altına düşen markalar da soğuk marka olarak tanımlanıyor. Gucci'nin editoryal değeri bu yılın ilk 6 ayında, geçtiğimiz yılın ilk 6 ayına göre %15'den de fazla bir artış gösterdi. Tıpkı Gucci gibi Louis Vuitton ve Chanel de sıcak markalara arasında fakat reklam harcamalarına rağmen editoryal değerleri %15'i geçemedi. Gucci sıcak markalarda zirveye otururken Prada ve Giorgio Armani ise editoryallerde ciddi anlamda daha az yer almaya başladılar; yani hızla birer soğuk marka oldular. Gucci'nin bu başarısı tabii ki yeni kreatif direktörü Alessandro Michele ve CEO'su Marco Bizzarri'nin etkisinde oldu. Ocak 2015'te kreatif direktörlüğe atandığından beri Alessandro Michele'nin kendine özgü ve maksimalist tasarımları tüm moda dünyasında müthiş bir etki yaratırken, İtalya'da 2016 yılında hazır giyim kadın koleksiyonunun satışları %66 arttı. Marka bu sene ilk defa 4.5 Milyar Dolar hasılat kazandı. Gucci'de durumlar böyleyken Prada ise sıkıntılı zamanlar yaşıyor. Çin'deki tüketici davranışlarındaki değişiklikler ve turizm'in de düşmesiyle birlikte Prada'ya olan talep gititkçe azalıyor. Exane Bnp Paribas'ın raporuna göre, sıcak marka olmanın belirtilerinden bazıları da markanın daha fazla miktarda indirimsiz satması ve mağaza içi trafiğinin artmasıyla bağlantılı; tüm bunların satışlara ve marka karlılığına etki etmesi de tabii ki olası. Tam tersi bir şekilde de soğuk markalarda ise yukarda belirtilen tüm etkenlerin gerilemeye başladığı görülür. Geçtiğimiz senenin raporunda soğuk gösterilen markalar arasında olan DKNY, Hugo Boss ve Ferragamo ise bu sene yavaştan sıcak olmaya başlayan markalar kategorisine girdi ; editoryallerde kapladıkları yerler tüm marketing çalışmalarından daha fazla. Burberry, Valentino ve Saint Laurent ise geçtiğimiz yıl sıcak markalar iken bu sene ise 'hala sıcak ama giderek soğuk' oluyor kategorisine geçiş yaptılar; bu değişikliğin altında yatan sebep saydığımız markaların marketing çalısmalarında digitale daha fazla ağırlık vermesine bağlayabiliriz. Exane Bnp Paribas'ın incelediği 38 markadan coğu bu sene basılı reklam vermeyi azaltarak daha çok digitale odaklanırken, Gucci ve Sainte Laurent ise bu istisnayı bozuyor. En çok dergilere reklam veren markalar arasında Gucci ve Sainte Laurent başı çekerken, bu ikilinin ardından Ralph Lauren ve Dolce& Gabbana geliyor. Bu yazı bir çeviridir, orjinali için tıklayınız.


Markaların birbiriyle yarıştığı 'ugly sneakers' tasarımlarına bir yenisi daha ekleniyor fakat bu, olayı bir kademe daha üste taşıyacak cinsten bir hamle- teknolojik ayakkabılar. Balenciaga'nın kreatif direktörlüğüne başladığından beri doğru stratejiler izleyen Demna Gvasalia bu defa da yüksek modayı teknoloji ile buluşturuyor. Geçtiğimiz Mart ayında Paris Moda Haftası'nda gösterilen Balenciaga teknolojik sneakerları, orta tabanda yer alan LED lambalara ve ayakkabıya gizlenmiş USB bağlantı noktasına sahip. LED lambaları yetişkin ayakkabılarında görmek hem nostaljik hem de esprili bir yaklaşım. Peki USB girişi? Bir yandan yürüyüş yaparken, bir yandan da telefonunuzu şarj ettiğinizi düşünün. Ne kadar gerekli ya da kullanışlı olduğu tartışılır fakat günümüzün teknoloji çağında hiç kuşkusuz yaratıcı ve doğru bir bakış açısı. Teknoloji ve modanın birleşmesi son derece heyecan verici. 5 farklı renk seçeneği ile sunulacak olan sneakerlar yeni sezonun arzu nesnesi olmaya aday.


Genel olarak sosyal ilişkilerimde benimsediğim bir prensip vardır. Memnuniyetsizlikler birikmeye başladığında karşı tarafa haber vermeden kafamda bir son şans veya son randevu belirlerim. Örneğin uzun süredir sizi öteleyen bir arkadaşınıza Bu hafta sonu onu son çağırışım olacak diye bir sınır belirlemek gibi. Ya da, bu konuda bu kuzenimi son uyarışım olacak, bir daha bu konuyu açmayacağım gibi belirlenen son temas kararları. Aslında ilişkinin tamamı için belki de en kritik an bu son şanslardır. Markalar, şirketler ve platformlar ile olan ilişkilerimiz de akraba, arkadaş ilişkilerimizden farksız bir anlamda... Dolayısıyla son şans stratejisi çok sık kullanılır. Ana fikir olarak, tüm markalar müşterinin ziyaretinin veya alışverişinin belki de kendisine verilen son şans olduğunun bilincinde olmalı. Çünkü son şansın ne zaman olduğunu asla bilemezsiniz! Müşteri kini, müşteri nefreti aslında müşteri memnuniyetsizliğinden çok daha yoğun ve güçlü bir kavram. Bu aşamaya gelindiğinde de telafisi çok zorlaştığı için birinci günden itibaren sürekli son şans stratejisi izleyerek müşteri fazlasıyla memnun edilmeli. Alanındaki en iyi pazarlama dergisi olan Journal of Marketing'deki bir makale, markalar hakkında internet üzerinden yapılan şikayetler ve bunların uzun vadeli sonuçlarını incelemiş. Zaman geçtikçe, markaya duyulan intikam hissinin azaldığı gözlemlenirken, markayı görmezden gelme ve hayatından çıkarma hızla artıyor. Markalar için daha da zorlu olan br diğer bulgu ise şu, eğer şikayetin sahibi markanın en iyi, en bağlı müşterilerinden biriyse, intikam duygusu çok daha uzun sürüyor ve görmezden gelme çok daha güçlü yaşanıyor. Önerilen çözüm ise, çevrim içi şikayetin hemen ardından müşteriden özür dilemek ve durumu telafi etmek. Bu makaleyi okumuşçasına, geçtiğimiz haftalarda Çiçek Sepetinden oldukça pahalı bir çiçek sipariş ettim ancak çiçek avuç içim kadar küçük geldi. Değerlendirme kısmına bu memnuniyetsizliğimi yazdığım anda diye söylenirken, telefonum çaldı ve hemen bir özür çiçeği göndereceklerini söylediler. Şu an intikam hissi ve bir daha asla duygularım biraz azalmış durumda... Zaten markayla olan ilişkim de çok çok güçlü değildi. Yani gerçekten de bu süreci yumuşatmış olduk. Jagdip Singh, Robert E. Widing'in 1991 makalesine göre ise telafi bile yeterli değil. Basitçe ve standart şeklide telafi edilmek yerine müşteriler şikayetlerinin gerçekten ciddiye alındığını ve önem verildiğini hissetmek istiyor. Müşteri affediciliği makalelerine göre, markaların hatta servis işletmelerinin işi daha da zor. Müşteriler kendilerine hata yapılmasa bile, gözlemlediği diğer müşterilere yapılan hatalara da tepki verip uzaklaşabiliyor. Bağırıp çağıran müşteriler, saçı yakılmış yan koltuk müşterileri, veya şikayetlerin yoğunluklu gözlenmesi müşteriyi soğutup ilk ziyaretinin son ziyaret olmasına neden olabiliyor. Son olarak, her şey bu kadar ortadayken, bazı markalar neden telafiye ve özre bu kadar az önem veriyor? Bunun sebeplerinden biri rekabet azlığı olabiliyor. Örneğin o semtteki tek kuaförseniz, müşteri memnuniyeti çok da umrunuzda olmayabiliyor. Müşteriniz üç kuşaktır sizden alışveriş yapıyorsa, yine aynı şekilde firma kendine fazla güvenebiliyor. En önemlisi de çalıştığınız markayı değiştirmenin bedeli düşük mü yüksek mi sorusu önemli. Örneğin telefon operatörünüz size sürekli hata yapsa bile çoğunlukla bedel yüksekliğinden müşteriler kalmaya devam edebiliyor. Oysa mağazacılık sektörü için şu anda memnuniyet ve şikayetsizlik herşeyden önemli. Hem rekabet had safhada, hem markayı değiştirmenin bedeli neredeyse hiç yok, hem de sadakatler çok geçici ve değişken.


Sosyal Medya Nasıl Para Kazandırıyor serisinin devamında markaların pazarlama stratejilerinden biri olan sosyal medya ağlarından bahsedeceğim. Dünya üzerinde Facebook, Twitter, Youtube vs. gibi sosyal medya ağlarını kullanan kişi sayısı oldukça fazla. Bu bilgi dikkate alındığında markaların pazarlama bütçelerinin büyük bir oranını dijital projelere yönlendirmesi kaçınılmaz. Dijital dünya, günümüz itibarı ile büyük bir pazar hacmine sahip olmakla birlikte her gün gelişen ve ihtiyaç duyulan bir alan haline geldi. Bu nedenle sosyal medya hesapları oluşturmak ve bu hesapları aktif kullanmak moda markalarının neredeyse görevi oldu. Böylece tüketiciye birden çok ürünü aynı anda ve hızlı bir şekilde sunabiliyorlar. Mağazaların 24 saat açık olmadığını baz alırsak sosyal medya markalar için 24 saat açık butik görevinde. Çünkü firmalar çalışmıyorken bile sosyal medya üzerinden reklamlarını yapıp ürünlerini tanıtarak yeni potansiyel müşteriler kazanıyorlar. Araştırmalar ortalama bir insanın gün boyunca 140 kez telefonuna baktığını gösteriyor ve dev moda firmaları bu durumdan sonuna kadar yararlanmak istemekte oldukça haklı. Lüks markaların sosyal medyayı kullanma nedenlerinden biri Gen Y olarak adlandırılan potansiyel müşteri kitlesine ulaşım sağlaması. Gen Y neslini kısaca anlatmam gerekirse, 1977-1980 sonları ile 1990'lı yıllarda doğan, interneti sürekli kullanan genç nesiller. Günümüze yaklaştıkça çoğu lüks markanın mağazasının içinde markalaşmış kendi restaurantları ya da gençlere yönelik yapmış olduğu projeler var. Moda ürünü satmanın yanı sıra hayat tarzı oluşturmuş markaların tüketicilere ulaşmasının en akıllıca yolu sosyal medya ağları! Sosyal medya hesaplarına ek olarak markalar kendi dergilerini dijital ortamda paylaşarak dijital dergi oluştururlar. Dolce&Gabbana'nın Swide.com ile başlattığı bu eğilim; Louis Vuitton, Christian Dior, Chanel, Gucci, Hermes, Christian Louboutin ve Valentino gibi lüks tüketim markalarının da katılımı ile popülerleşti. Günümüzde internetin dolayısıyla sosyal medyanın çok kullanılması ve markaların tüketicileri ile dünyanın herhangi bir yerinden rahatlıkla iletişime geçmesi,ürünlerini tanıtması gibi nedenlerden dolayı sosyal medya moda firmalarının ve tüketicilerin arasında önemli bir köprü özelliğinde. Lüks markaların sosyal medyaya ihtiyaç duymadığını savunanlar varsa aramızda şunu söylemek istiyorum sadece evet isimlerini duyurmak zorunda değiller zaten biliniyorlar fakat tüketiciyle sosyal medya sayesinde sürekli iletişim halinde kalabiliyorlar. Sosyal medyanın önemsendiğini ise çoğu şirkette kurulmaya başlanan sosyal medya departmanlarından anlayabiliriz. - http://fashionista.com/2014/01/fashion-blogger-expenses - http://www.campaigntr.com/2012/04/02/7943/luks-markalar-artik-birer-yayinci/ - http://www.campaigntr.com/2012/02/02/3925/sosyal-medya-aglari-luks-markalar-icin-neden-onemli/ http://www.campaigntr.com/2012/07/03/14197/markalar-neden-sosyal-medyada/ - http://www.socialmarketing.org/newsletter/features/generation3.htm - Kim, Eundeok, Ann Marie Fiore, and Hyejeong Kim. 2011. Fashion Trends: analysis and forecasting. Oxford: Berg, ss. 40-45. - http://www.sabah.com.tr/ekonomi/2015/04/22/sosyal-medyanin-modadaki-gucu - http://www.bbc.com/culture/story/20150408-viral-style-why-are-we-obsessed - http://bloghocam.blogspot.com/2014/03/blog-yazarak-para-kazanmak-mumkun-mu.html


Hepimizin sosyal medya hesaplarında takip ettiği ve kendine hitap eden bazı influencerlar/bloggerlar vardır. Özellikle de instagramda influencerların birer reklam oyuncusuna dönüşmesiyle ilgili yazdığımız Sosyal Medyadaki Şeffaflık Akımı Ülkemize Ne Zaman Uğrayacak?' yazımızda yerli influencerların instagramdaki ücretli ortaklık uygulamasına henüz geçiş yapmadıklarından bahsetmiştik. Moda sektöründeki bu durumla ilgili yazı yazan belki de ilk Türk platform olmamız nedeniyle konuyu takip etmek istedik. Son bir ay içinde az da olsa Türk influencerlar arasında bazı değişimler görmeye başladık. İşte ücretli ortaklık uygulamasını kullanmaya başlayan Türk influencerlar. İlk yazımızda da bahsettiğimiz üzere Didem Soydan hali hazırda bu özelliği kullanıyordu ve Türkiye'de bunu takipçileriyle dürüst bir şekilde paylaşan ilk influencer ünvanını da elinde tutuyordu. Fakat son 1 aydır Soydan'ın instagramına göz gezdirdiğimizde Sephora, Levis ve Modacruz gibi şirketlerle işbirliği yaptığını gördüğümüz halde bunu hiçbir şekilde belirtmemesi de ilginç geldi. Youtube'la başladığı serüvenine instagramı da katan blogger Duygu Özaslan'ın ilk ücretli ortaklık ibaresi Modacruz işbirliğinden geldi. Özaslan bunun bir reklam olduğunu dürüst bir şekilde takipçileriyle paylaştı. Fakat merak ettiğimiz nokta ise Modacruz'un yaptığı bolca ünlü ve blogger işbirliği arasında neden sadece Duygu Özaslan'ın bu özelliği kullanıyor olduğu. İşbirliklerini sık yapan bloggerlardan biri olan Gamze Biran ise, ücretli ortaklık ibaresini neredeyse tüm tanıtım postlarına ekler oldu. En dikkatimizi çekenler arasında ise Schwarzkopf ve İpana ile ilgili yaptığı paylaşımları var. Türk moda bloggerları arasında instagramı en aktif kullanan isimlerden biri de Rüya Büyüktetik. Bir önceki yazımızda üstü kapalı şekilde verdiğimiz örneklerde Rüya Büyüktetik'in resmi de vardı. Fakat son 1 ay içinde ilk defa olarak Armani parfüm paylaşımına #tanıtım hashtagi girerek ve Procter&Gamble'la yaptığı çekimi için ücretli ortaklık ibaresini kullanarak Büyüktetik de bu konuda adım attı. Bundan birkaç ay öncesine kadar yerli bloggerların hiçbir şekilde kullanmadığı bu özellik yavaş yavaş yaygınlaşacak gibi duruyor. Bu özelliğin yaygınlaşması sadece bloggerlarla alakalı değil, markaların da aynı konuda duyarlı olması gerekiyor. 2018'e az kala takipçiler her zamankinden çok şeffaflık ve doğallık talep ediyorlar. Bakalım önümüzdeki günlerde bu özelliğin kullanımı konusunda ne gelişmeler göreceğiz.


Modayla ilgiliyseniz ve Instagram'da aktifseniz mutlaka bazı blogger veya influencerları takip ediyorsunuzdur. Zamanında blog yazarak başlayan bu iletişim şekli, 2010 yılında instagramın doğuşuyla birlikte yavaş yavaş platform değiştirdi. İlk başlarda kişilerin kendi imkanlarıyla kendi stillerini yaratarak takipçileriyle paylaşmasıyla başlayan blogger-takipçi ilişkisi, blogların git gide daha büyük kitlelere ulaşmaya başlamasıyla kabuk değiştirdi. Bugün gelinen noktada, instagramda yapılan paylaşımların sponsorlu olup olmadığı tartışılır hale geldi. Instagramın yarattığı şirketleşen ve globalleşen fenomenleri düşünürsek bu tartışma yersiz sayılmaz. Forbes'un 30 yaş altındaki etkin 30 kişi listesinde Chiara Ferragni, Kylie Jenner ve Bethany Mota gibi isimler var. Yıllar içinde instagram paylaşımlarının gerçek tavsiyeler mi yoksa reklam mı oldukları anlaşılamaz oldu. Takip ettiğimiz influencerların hesaplarına göz gezdirdiğimizde ayakkabılarından, kahve içtikleri mekana, cilt bakım önerilerinden, okudukları dergiye kadar hepsinin soru işareti olduğu bir noktaya gelindi. Reklamların belirli yasalar çerçevesinde kontrol edildiği global arenada instagramın kontrolsüz bir reklam aracı olarak kullanılması sadece müşterilerin değil ülkelerin yasal otoritelerinin de dikkatini çekti ve 2016 yılında bazı kurallar getirilmeye başlandı. Örneğin Amerika'da Federal Trade Comission-FTC tarafından hazırlanan uygulamaya göre sponsorlu olan tüm postların altına #ad veya #sponsored etiketi koyma zorunluluğu getirildi. Ayrıca son dönemde İtalyan otoriteleri de influencerları reklam yaptıklarında bunu açıklamaya davet etti. Advertisement yani reklam kelimesinin kısaltılmışı olan ad, resimlerin altında #ad veya #sponsored etiketiyle birçok yabancı blogger tarafından kullanılıyor. Bunun en önemli sebeplerden biri de hem takipçilerin hem de firmaların şeffaflığa önem vermeye başlaması. Bir başka sebep de bu konuda yasal denetimler olması. Her daim güncellemeler ve yeniliklerle karşımıza çıkan Instagram ise kitle içi iletişimde şeffaflığa katkı sağlamak için yaz başında sponsorlu resimlerin lokasyon ibaresi olan üst köşesine Ücretli Ortaklık ibaresini getirdi. Bu uygulamanın amacı yaşam tarzlarını paylaşarak bundan bir meslek yaratmış olan kişilerin takipçilerine karşı daha şeffaf olmasını sağlamak. Bu uygulama ile aynı zamanda reklam verenler işbirliklerinin sonuçlarını kendileri de ölçebiliyor. Moda dünyasında her alanda şeffaflığa çağrı yapılan bir dönemde, sponsorlu ürünlerin kişilerin kendi seçimleri ve alışverişleri gibi yansıtılması etik anlayışıyla oldukça ters kaçıyordu. Halihazırda yurtdışında birçok influencer Instagram'ın bu özelliğini kullanmaya başladı bile. Bunlar arasında influencer dünyasının en popüler isimlerinden olan Chiara Ferragni ve Leandra Medine Cohen de var. Kullanımı ise çok basit; Instagram profilinizi şirket olarak tanımladıktan sonra resim post ederken ücretli ortaklık ibaresine girip, ortaklığı hangi markayla yaptığınızı belirtiyorsunuz. Bu şekilde takipçilerinize karşı dürüst ürün tanıtımı yapıp, objektif yorum sağlıyorsunuz. Bloggerları bize sevdiren en önemli faktör gerçek olmalarıydı. Dergi sayfalarında yaratılmış kombinleri görmektense tarzını sevdiğimiz insanların gerçek önerilerini görmek hoşumuza gitmeye başlamıştı. Kişisel bağ ve beğeni ile gelişen bu ilişki herşeyden önce güven duygusuyla pekişen bir ilişki. Bu nedenle reklam dünyasında gördüğümüz kişiler yerine bloggerlar bize gerçeklik ve güven duygusu sağlayan insanlar olarak hayatımıza girdiler. Fakat gittikçe artan popülariteleri ve blogging'in bir meslek olması ile birlikte doğal paylaşımların yerini reklamların alması, bazı kişilerin reklam panosuna dönmesi dikkatten kaçmadı. Tüketicilerin her zamankinden daha çok şeffaflık aradığı bir dönemde, influencerların da ilişkilerinde bir adım daha atıp şeffaf olmaktan başka bir seçeneği yok gibi görünüyor. Yaklaşık bir senedir takip ettiğimiz bu konu özelinde bu yazıyı yazmadan önce önemli yerel influencerların instagram postlarının üzerinden geçtik ama şimdiye kadar sadece bir influencer'da Ücretli Ortaklık ibaresine rastladık. Bu kişi Puma ile yaptığı tanıtım paylaşımına Ücretli Ortaklık ibaresi ekleyen Didem Soydan. Didem Soydan dışında ülkemizdeki herhangi bir influencer'da bu kullanıma, hatta bu özellikten çok önce kullanılmaya başlanan reklam veya sponsorlu etiketlerine rastlamadık . Mesela, aşağıdaki instagram postunda Nil Ertürk kendi seçtiği için mi yoksa işbirliği yaptığı için mi Lacoste çantadan bahsediyor? Belki de her ikisidir, ama bunu bilemiyoruz. Bu yazımızı sitede paylaşmadan önce, takipçilerimizin bloggerların yaptıkları reklam ve sponsorlu postlara bakış açısını ölçmek için instagram'da mini bir anket yaptık. Anketimize göre takipçilerimizin büyük bir çoğunluğu için takip ettikleri kişinin ücretli işbirliklerini/sponsorlu içeriği belirtmesi önem taşıyor.


Online alışveriş her geçen gün büyüyor ve gözünü geleneksel perakendenin tahtına dikmiş durumda. Bu alanda yapılan teknolojik yenilikler, bizi hala mağazalara yönlendiren faktörleri bertaraf etmeye çoktan başladı. Amerika merkezli 3Dlook firması tarafından piyasaya sürülen SAIA sayesinde, akıllı telefonunuzdan 2 fotoğraf çekerek bedeninizi taratıp, istediğiniz kıyafeti üzerinizde görmeniz artık mümkün. Online alışverişte çığır açacak bu teknoloji, sadece müşterilerin hayatını kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda markalar için de veri toplayarak; yeni ürünlerini daha doğru ve müşteri odaklı geliştirmelerine olanak sağlıyor. SAIA, pazara sunulduğunun 3. haftasında, aralarında global markaların da olduğu 10 firma tarafından sistemlerine entegre edilmek üzere satın alındı. Ek başka hiçbir cihaza ihtiyaç duymayan teknolojiden faydalanmak için, akıllı telefonunuz olması yeterli.


Victoria'nın günümüzde moda dünyasındaki konumunu oluşturan en önemli etken tabii ki Spice Girls grubu. 1994 yılında oluşturulan bu grup aslında yapımcıların önceden karar verdiği bir projeydi. Grubun yapımcıları hayallerindeki kız pop grubunu yaratmak için çeşitli dergilere seçmeler olacağının ilanını verir. Dergilerdeki ilanı görüp seçmelere gidenler arasında Victoria da bulunmaktadır. Seçilen 5 kız 2 yıl süren müzik ve dans eğitiminin ardından çıkardıkları ilk albümleriyle kısa sürede müzik dünyasına damgalarını vurmayı başarırlar. Grubun üyeleri özgün tarzları sayesinde kurulduktan kısa süre içinde kendilerine ait lakaplarla tanınmaya başladılar. Victoria ise günümüzde hala kullanılan 'posh' yani lüks, zengin ve sosyetik olan lakapla tanınıyor. Bu benzetme günümüzde de hala devam eden Victoria'nın marka kıyafetlere ve ayakkabılara olan ilgisinden doğmuş. Victoria Beckham'ı bugünlere getiren en önemli olay Spice Girls gibi gözükse de aslında David Beckham ile olan evliliği. Spice Girls devam ederken bir futbol maçında tanışan ikili kısa sürede evlenirler. David Beckham'la evlenmesinden sonra Victoria basında Spice Girls'ün bir üyesi olmaktan çok kocası ve nerede ne giydiğiyle anılmaya başlar. Zaten kısa bir süre içinde de Spice Girls dağılınca Victoria'nın şarkıcılık kariyeri son bulur. David Beckham'ın bir futbolcu olarak yıldızının parladığı dönemlerde, Victoria moda kariyerinin hazırlığını yapıyordu diyebiliriz. Birçok röportajında, Spice Girls'e başlarken bile aklının bir yerinde her zaman moda ile uğraşmak istediğini hala belirtiyor Victoria. Ona göre moda dünyasında gerçek bir marka yaratmanın yolu kendini geliştirmek ve doğru zamanı beklemekten geçiyordu. Kendi markası ve yaptığı bir takım işbirliklerinde önce medyada saçları, dikkat çeken milenyum modasına uygun kıyafetleri ve topuklu ayakkabılara olan takıntısıyla biliniyordu. Birçok ünlü Victoria'nın yerinde olsaydı Spice Girls dağılır dağılmaz, David Beckham'ın da ünüyle birlikte moda dünyasına giriş yapardı. Fakat Victoria için moda kariyeri, kocası futbolu bıraktıktan sonra hızlanıp gelişmeye başladı diyebiliriz. 1997 yılında David Beckham'la tanıştıktan sonra stili ile dikkat çeken ve dergilerin sayfalarını süsleyen Victoria'nın moda dünyasına girişi 2004 yılında oldu. Rock& Republic adlı marka için VB Rocks adlı bir kapsül koleksiyon çıkardı Victoria. Medyada Christian Louboutin'leri ve kocaman güneş gözlükleriyle bir stil ikonu olarak lanse edilen Beckham, bu kapsül koleksiyon girişimini 2006 yılında moda önerilerini paylaştığı That Extra Half an Inch adlı kitabıyla devam ettirdi. Bu süre içinde medyada geniş yer eden Victoria'nın bir marka kurma hazırlığında olduğu rahatlıkla belli oluyordu. Hatta Victoria'nın bir moda eğitimi ve geçmişi olmadığını savunan bazı basın mensupları defile çıkışlarında koleksiyon hakkındaki zor ve teknik sorularıyla Victoria'yı zorluyorlardı. Bir takım kapsül koleksiyonlar bir yana Victoria'nın kendi markasını kurması 2007 yılında DVB adını verdiği güneş gözlüğü koleksiyonu ve daha sonra da kot pantolonlarla devam etti. Kendisiyle en çok özdeşleşmiş iki ürünü seçerek aynı zamanda da daha az masraflı ürünlerle tasarım dünyasına girerek birçok kişi tarafından doğru denim pantolon ve güneş gözlükleriyle moda dünyasında ısınma turları atan Victoria, 2008 yılında kıyafet tasarımına da el attı. Riskli gibi görünen bu ürün çeşidi bugün Victoria'nın en önemli parçalarını oluşturuyor. 2008 yılından beri Victoria'nın koleksiyonlarında hem şık hem pratik elbiseler ağırlıkta. Abartı durmayan, estetik sahibi ve kadınsı silüetlerdeki parçaların her biri adeta Victoria'nın dolabından çıkmış gibi. Kendi kişiliği ve markası ile güzel bir denge oluşturan ve adeta bir bütün olan bir isim artık Beckham. 2014 yılında Londra'da kendi flagship mağazasını açmasıyla daha da büyür Victoria Beckham markası. Victoria'nın günümüzdeki başarısında ve tanınırlığında kocasının işi sebebiyle birçok farklı şehirde yaşamasının da etkisi büyük. Sadece Londra'ya sıkışıp kalmadan Los Angeles, Madrid, Milano ve Paris gibi moda alanında söz sahibi şehirlerde yaşamanın tanınırlığını arttırması işine pozitif dönüşler yapıyor. Bir iş kadını ve tasarımcı olan kimliği çoktan şarkıcı ve futbolcu eşi olan kimliğinin önüne geçen Victoria, geçtiğimiz aylarda büyük bir onur olan 'OBE' ödülünü de kazandı. Cambridge Dükü William tarafından takdim edilen ödül, Victoria'nın moda dünyasına İngiltere adına kazandırdıklarını tebrik etmek içindi. Victoria Beckham denilince aklımızda çoğunlukla New York canlansa da, İngilizler için Victoria Beckham ülkelerini uluslararası platformda temsil eden biri. İster beğenelim, istersek de onu soğuk bulalım, Victoria günümüz moda dünyası için çok şey ifade ediyor. Sadece kendisi de değil David Beckham'ın da yer aldığı reklam kampanyaları ve dört çocuklarıyla birlikte bu sektörde gerçek anlamda marka olmayı başarmış bir aile Beckham ailesi. Şu anda 43 yaşındaki Beckham'ın moda alanında hız kesmeden nasıl büyümeye devam edeceğini ve ileriki senelerde nelerle karşımıza çıkacağını merak ediyoruz.


Sürdürülebilir modanın öncülerinden Stella McCartney, şimdi de sürdürülebilir sneaker ile karşımızda! Moda tasarımında yaratıcılıktan ödün vermeden, malzeme kullanımının sınırlarını zorlayarak sürdürülebilirliğin en üst sınırını çizen McCartney, şimdi de tamamen dönüştürülebilir tasarımıyla Loop Sneakerı yarattı. Loop adını döngü kavramından, yani geri dönüşüm döngüsünden alıyor. Bu büyüme elbette karbon ayak iziyle geliyor. Bir çift spor ayakkabının üretiminde yaklaşık 13 kg karbon dioksit salgılanıyor. Ayrıca ayakkabının tabanı ile üst kısmını birleştiren yapışkan da çevreye oldukça zararlı. Genelde ayakkabıların birbirinden ayrılmayacak şekilde tasarlandığını, ve bu nedenle parçaların yeniden kullanılamadığını düşünerek, Stella McCartney Loop sneaker'ı parçaları ayrılarak dönüştürülebilecek şekilde tasarlamış. Ürün geliştirme ve tasarım süreci 18 ay süren bu modelde her detay çevre dostu. Öncelikle taban ve üst kısmı birbirine bir yapışkan ile değil, minik halkalar ile birleştirilmiş ve çevre dostu iplikle atılan ikinci dikiş ile taban güçlendirilmiş. İtalya'da üretilen sneaker'ların yapımında çok az yapışkan kullanılmış, kullanılan yapışkan da hayvan dostu ve su bazlı. Markanın Kış koleksiyonu ile piyasaya sürdüğü Loop, kadın ve erkek için 3 farklı model ile mağazalarda. Duvar kağıtları Stella'nın ofisinden gelen kağıt artıklarından yapılmış, mağazadaki mankenler ise yüzde 72'si şeker kamışı bazlı olan biyoplastikten üretilmiş.


Sürdürülebilir moda konusundaki çalışmaları ile tanıdığımız vegan marka Stella McCartney, Sonbahar Kış koleksiyonunun reklam kampanyasını İskoçya'da tekstil atıklarının bulunduğu bir arazide çekti. Koleksiyonunun yarısından fazlası sürdürülebilir kumaşlardan yapılan marka, aynı zamanda deri ve elbette kürk kullanmaması ile tanınıyor. Stella McCartney ayrıca içinde bulunduğu Kering grubunun da sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşması için destek olan bir marka. Kampanyayı Harley Weir, sanatçı Urs Fischer işbirliği içinde çekti. Marka yeni koleksiyonu atıkların arasında tanıtarak tüketim hızına ve modanın yarattığı çevresel zarara dikkat çekiyor. Bu reklam kampanyası ile nasıl bir marka olmak istediğimizi, hedeflerimizi ve davranışlarımızı temsil etmek istedik. Kendimiz inşa ettiğimiz yaşam alanlarımız varolan diğer bir hayattan, doğadan ve çevreden, tamamen kopuk. Bu nedenle atıklar var. Stella McCartney markası aynı zamanda Parley for the Oceans organizasyonuyla işbirliği anlaşması imzaladı. Buna göre marka koleksiyonlarında, organizasyonun okyanuslardan toplayarak geri dönüşüme soktuğu plastik şişelerden yapılan kumaşları kullanacak.


Mutluluk, kişinin kendini satın alınan ürünün hikayesiyle özdeşleştirdiğinde ortaya çıkıyor. Gardırobunuza bir göz atmanızı, kıyafetlerinizin yapıldığı malzemeleri araştırmanızı ve satın aldığınız markaları yeniden gözden geçirmenizi öneriyoruz. Gardırobunuzdan en iyi şekilde nasıl yararlanmanız gerektiğini ve çevreye duyarlı giyinmek için bazı temel ipuçlarını içeren bu yazıyı okumalısınız. Ortalama bir kadının gardırobunda 100'den fazla eşya olduğunu biliyor muydunuz? Bu çılgınca değil mi? Bir gardırop temizliğine başlamalı ve geçen yıl giymediğiniz her şeyden kurtulmalısınız. Bunu yaparken kıyafetlerinizi bu özelliklerine göre ayırabilirsiniz. - Çok yönlülük - Uyumlu renk paleti - Konfor - Dayanıklılık Temel öğelerinizi seçerek başlayın. Kendi yaşam tarzınızı analiz edin ve kişisel tarzınızı bulun. Kapsül gardırobuna sahip olmanın asıl amacı, dolabınızdaki her şeyi giyebilmenizdir. Denemek istediğiniz yeni bir kıyafet fikri olduğunda Pinterest'te gezinmek hoşunuza gidecektir. Kıyafet planlamasını ve gelecekteki alışverişleri çok daha kolay hale getirir çünkü tam olarak aradığınız şeyin görsel bir örneğine sahip olursunuz. Kendinize hiç yaşam tarzınızın gardırobunuza gerçekten uygun olup olmadığını sordunuz mu? Yaşam tarzınızı analiz etmek çok önemlidir, çünkü bu şekilde çok daha düşünceli bir alışveriş yapmaya başlayacaksınız. Yaratıcı ve çok yönlü tasarımları araştırın! Eski kıyafetlerinizi çok basit dokunuşlar yaparak geri dönüştürebilirsiniz. Bunun için tek yapmanız gereken şey araştırma yapmak! Bir terziye ihtiyacınız yok, bir tasarımcıya ihtiyacınız yok, tek ihtiyacınız Pinterest veya Youtube üzerinden elinizdeki kıyafetleri geri dönüştürmek için fikirleri araştırmak. Bu araştırmalar size ilham verecektir ve dolabınızdaki kullanmadığınız kıyafetlere yeni bir vizyon getirecektir. Sürdürülebilir moda anlayışını destekleyen ve bu doğrultuda üretim yapan marka ve tasarımcıları günden güne artırıyor. Kıyafetleri kimin ürettiği, materyallerin nereden alındığı ve tedarik zinciri gibi mevzularda müşterilerine bilgiler vererek, şeffaf bir politika izleme konusunda hassas davranıyor. Bu tarz markaların ürünlerini satın alarak da benzersiz bir kapsül koleksiyon yaratabilirsiniz. Tarzımız kişiliğimizdir, diğer insanlara bir mesaj iletir, bu yüzden tarzımızı bilmek ve dolaplarımızı zamanın % 80'ini giydiğimiz ve her gün % 100 kendinden emin hissettiğimiz tarzın etrafında inşa etmek çok önemlidir. Etik bir markadan satın almak, dünyayı daha iyi bir yer haline getirmenin basit bir yoludur. Her gün daha fazla atık, daha fazla kirlilik, daha fazla insan ve birçok problemin yaşandığı bir dünyada yaşıyoruz. Tutumlu olun, geri dönüştürün ve yeniden tasarlanmış ikinci el satın alın. Eski kıyafetleri ve atık kumaşları kullanarak yepyeni, kişiye özel kıyafetler tasarlayan, bu ürünleri de ev kadınları ile üreten sürdürülebilir moda markası Redesign Club da ekolojik projelerden birisi. Ayrıca yaptıkları her tasarım, kişiye özel, % 100 geri dönüştürülmüş ve el yapımıdır. Sürdürülebilir bir dolap için redesign.club instagram adresi veya www.redesignclub.com üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Redesign Club'a, kişiselleştirilmiş kıyafetinizi sipariş edebilir veya eski kıyafetlerinizi gönderip, yeniden tasarlatabilirsiniz.


Fashion Revolution Week kapsamında bu hafta, sürdürülebilirlik üzerine yazılarımıza devam ediyoruz. Günümüzde tüketicilerin bilinçlenmesiyle artık birçok hızlı giyim markasına alternatif sürdürülebilir markalar ortaya çıkıyor. Bu markaları sizin de keşfetmenizin zamanı geldi. 2010 yılında kurulmuş olan Amerikan çıkışlı marka Everlane alışılagelmiş bir giyim markasından çok daha farklı. Markanın ana çıkış teması tamamen 'transparanlık' üzerine. Markanın misyonu, tüketicilerinin kıyafetlerin hangi fabrikada, ne şekillerde, hangi maliyetle, kimler tarafından üretildiğini dürüst bir şekilde bilmesi. Dünya üzerinde çok az sayıda marka, bir ürün üzerinden kendi kar marjlarını gösterecek bir şirket politikasına sahip.Bu sayede hem etik üretim yapıyorlar, hem de müşterileriyle arasında bir güven duygusu oluşuyor. Bu yüzden Everlane'e sadece bir giyim markası olarak bakmamız çok yanlış olur. Everlane aslında bu sektörde vizyoner bir isim. Sürdürülebilir moda denilince aklınıza aynı monokrom parçalar gelmesinden sıkıldıysanız ve renkli bir alternatif arıyorsanız, Mayamiko tam size göre. Londra çıkışlı bir marka olan Mayamiko, 2013 yılında Paola Masperi tarafından kuruluyor. Tamamen etik bir şekilde Malawi'de üretilen marka, el emeğine saygı ve işçi haklarını koruma felsefesi ile yönetiliyor. Tasarımlarında da yoğun bir şekilde yerel işçilikleri görebilirsiniz. Çoğumuzun önyargısı: Sürdürülebilir marka ise fiyatı mutlaka çok yüksektir. Mayakimo için bu geçerli değil. Hatta bu listedeki birçok marka için söz konusu değil. Bir lifestyle markası olan Mayamiko'da elbiselerden, yastıklara hatta yoga taytlarına kadar pek çok farklı ürün grubunu bulabilirsiniz. Hayatınızda sürdürülebilir bir renk katmak istiyorsanız Mayamiko tam size göre. Söz konusu sürdürülebilirlik olduğunda iç çamaşırları, pek de aklımıza gelmiyorlar. Golden Globe ödüllü Gina Rodriguez ve Catalina Girald tarafından kurulan markanın amacı kadını objeleştiren bir iç giyim sektörüne alternatif olarak kadını güçlendiren bir iç giyim markası oluşturmak. Şirket politikası gereği çoğunlukla kadınları işe alan Naja, adeta şirkette bir kadın dayanışması sağlıyor. Şirketteki çalışma saatleri ise alışılagelmiş mesai saatlerinden çok farklı. Okula giden veya çocuğu olan kadınlara kendi çalışma saatlerini ayarlamaları konusunda esneklikler getiriliyor. Kolombiya'daki kadınlar tarafından etik bir şekilde üretilen Naja, aynı zamanda her sene cirosunun belirli bir kısmını da kadınların eğitimi için çeşitli sivil toplum kuruluşlarına bağışlıyor. Gelelim kumaşlara, dünyanın dört bir yanında organik kumaşlarla oluşturulan Naja aynı zamanda geri dönüştürülmüş kumaşları da sıklıkla koleksiyonlarında kullanıyor. Naja'da iç çamaşırından, spor taytlarına ve bikinilere kadar pek çok ihtiyacınızı bulabilirsiniz. Reformation'ı duymayan kaldı mı? Sürdürülebilir moda denince akla ilk gelen markalardan biri. 2009 yılında Yael Aflalo tarafından kurulan marka Los Angeles'da etik bir şekilde üretim yapıyor. Ürünlerin neredeyse tümünde etik bir şekilde üretilmiş kumaşlar veya vintage malzemeler kullanan marka için sürdürülebilirlik ürünün tasarım sürecinden müşterinin dolabına girdiği ana kadar dayanan geniş bir süreç. Reformation'ın bu kadar popüler olmasının nedenlerinden biri de markanın içine işlemiş cool faktörü. Bir dönemin hızlı moda markalarına tapan bloggerları bu alışkanlıklarından vazgeçirip daha düşünceli parçalar almaya başlatan bir marka Reformation. Alexa Chung'dan, Rihanna'ya kadar ünlülerin üzerinde sıklıkla rastladığımız Reformation, bizlere bir kere daha sürdürülebilir modanın sıkıcı olmadığını kanıtlıyor. Söz konusu sürdürülebilirlik olduğu zaman Reformation gibi birçok parçayı kapsayan markalar olduğu kadar, belirli ürün çeşitlerinde uzmanlaşan markalar da var. Bunlardan biri de Nisolo. Kadın ve erkeklere deri çanta, aksesuar ve ayakkabı üreten Nisolo tamamen sürdürülebilir bir anlayışla yönetiliyor. Deri gibi hassas bir materyalde çalışılan ürünlerin tamamı markanın Peru'daki fabrikasında yapılıyor. Çocuk işçi çalıştırmamak, herkesi sigortalamak ve etik çalışma şartları sunmak markanın prensiplerinden. Ayakkabı alışverişine çıktığınızda bir sonraki sefer alırken sizi üzmeyecek bir tercih yapmak istiyorsanız Nisolo doğru tercih olabilir. Amerika'dan çıkmış bir marka olan Patagonia, aslında sürdürülebilir markaların öncülerinden. Geri dönüştürülmüş kumaş kullanma ve pamuklu ürünlerde %100 koton gibi materyaller birçok markadan önce Patagonia'da hali hazırda kullanıkmaktaydı. Patagonia, ürünlerini ürettirdiği tüm fabrikaları çocuk işçi çalıştırmayan, Fair-Trade sertifikalı fabrikalardan seçiyor ve pek çok sosyal sorumluluk projesinde yer alıyor. Patagonia'nın ürün skalasına baktığımızda fiziksel aktiviteye uygun her türlü kıyafet ve aksesuar bulabiliyorsunuz. Dağcılık, yürüyüş ve kayak kıyafetleri gibi parçalara ihtiyaç duyduğunuz an, sürdürülebilir tercihler yapmak isterseniz Patagonia doğru adres olacaktır. Kendisini modern sadelik sözleriyle tanımlayan IAMNOTBASIC, tshirt, atlet, triko, gömlek ve sweatshirt gibi herkesin dolabında mutlaka bulunması gereken basic parçalar üreten duyarlı bir Türk markası. Marka dolabını zamansız ve dayanıklı parçalarla oluşturmak isteyen herkesin aradığı parçaları sunuyor. Hem basic, hem uygun fiyatlı hem de duyarlı parçalar arıyorsanız yabancı markalar yerine artık Türk markalarına yönelmenin vakti geldi. Giydiğiniz parçaların İstanbul'da, etik bir şekilde üretildiğini bilmek size çok daha anlamlı gelecektir. IAMNOTBASIC ayrıca #birazyerac projesi ile geri dönüşümü destekliyor. Atelier Beaux Reves, empati odaklı, sosyal sorumlu bir Türk markası. Kurucusu Öykü Özgencil Tatlı Rüyalar anlamına gelen bu masalsı ismi seçmiş. Atelier Beaux Reves çocuklarla sanat dersleri sırasında masal tamamlama çalışmaları düzenliyor. Çocukların yaptıkları bu çizimler daha sonra markanın kıyafetleri üzerinde, eklenip çıkarılabilir parçalar olarak hayat buluyor. Üstelik satın aldığınız her bir parçanın gelirinin bir kısmı da, bu resimleri yapan çocukların ailelerine gidiyor. Kullanılan tüm malzemelerin organik olduğu Atelier Beaux Reves, hem sorumlu, hem özgün bir tasarım markası. Türkiye'deki duyarlı markalardan bir diğeri de Oh Seven Days. Megan Mummery'nin 2013 yılında Londra'dan İstanbul'a taşınmasıyla kurduğu marka üç temel değer üzerine kurulmuş. Sürdürülebilirlik, minimalizm ve çeşitlilik. Pek çok farklı ihtiyaca cevap verebilecek olan marka yerel duyarlı markaları desteklemek isteyenler için ideal tercihlerden.


Livia Firth'de yeşil beyin yıkamasına maruz kalan tüketici, Zizek'de vicdanını da satın alarak tüketimin son evresine geçmiş bulunuyor. Kapitalist yayılmacılıkla ekolojik farkındalığı birleştiren firmalar, bunu bir pazarlama politikası olarak mı kullanıyor? Madalyonun görünen yüzü olan bağışlar, yardımlar ve çevre dostu koleksiyonların arkasında bizi gerçekte ne bekliyor? Fashion Revolution, Greenpeace-Detox gibi dünya çapında farkındalık yaratmayı ve çözümler üretmeyi amaçlayan hareketlerin fast fashion uygulayan firmalar üzerindeki etkisi büyük. Her ne kadar 600TL'lik elbiseyi vicdanımız rahat olarak satın alsak da, şimdi o elbiseyi yerine bırakıp 30TL'lık elbisenin hangi şartlar altında ve hangi materyaller ile üretildiğini düşünme zamanı. - Farra, E. (2017, Şubat 7). H&M's New Conscious Exclusive Collection Turns Discarded Plastic Into Evening Gowns. tıklayın - Fiennes, S. . (2012). The Pervert's Guide to Ideology . - Firth, L. (2015, Ekim 4). Livia Firth: Sürdürülebilir Giyimin Yüzü. - H&M Conscious Exclusive. (2017, Şubat 7). tıklayın


Moda dünyasında sürdürülebilirliğin önemini fark eden tasarımcılar İlkbahar/Yaz 2023 koleksiyonlarında yeni teknoloji çevre dostu kumaşlarla, geri dönüştürülmüş materyallerle karşımıza çıktı. Geçtiğimiz moda haftalarından öne çıkan sürdürülebilirlik adımlarına göz atalım. Paris Moda Haftasındaki defilesinin sonun Bella Hadid'in vücudu üzerinde spreyle püskürttüğü kumaştan elbise yaratan Coperni bu gösterisiyle adından söz ettirmiş ve moda haftasında dikkatleri çekmişti. Defilenin detaylarını bu yazımızda anlatmıştık. Gösteri amacının dışında, sprey kumaş fikri yeni teknolojinin sürdürülebilirlikle buluşması adına önemli bir örnek. 2003 yılında İspanyol bilim insanı Manel Torres'in icat ettiği sprey kumaş doğal ve sentetik fiberlerin polimer solüsyonuna dönüşmesiyle oluşuyor. Fabrican adındaki bu kumaş, sert bir yüzeyle temas edene kadar katılaşmıyor. Aynı zamanda defalarca giydikten sonra bile yıkanabilecek kadar güçlü bir malzeme olan Fabrican, tekrar eski sıvı haline de döndürülebiliyor. Çevre dostu kumaş teknolojisi adına büyük bir adım olan Fabrican'ı Coperni gibi lüks bir moda evinde görmek materyalin günümüz moda dünyasına işlevsel bir şekilde kullanılabileceğinin bir kanıtı. Olivier Rousteing Balmain 2023 İlkbahar/Yaz koleksiyonu ile marka tarihinin en sürdürülebilir koleksiyonuna imza attı. Muz kabukları, odun parçaları, rafya gibi materyallerin kullanıldığı koleksiyon markanın sürdürülebilirlik yolculuğunda önemli bir adım. Balmain aynı zamanda önümüzdeki sezona kadar üretimlerinin çoğunda sürdürülebilir yün kullanımına geçecek. Sürdürülebilir çevre dostu bir moda anlayışı yolunda adımlar atan Olivier Rousteing gelecek koleksiyonları adına da sürdürülebilir bir yaklaşımın sinyallerini veriyor. Kreatif Direktörlüğünü Gabriela Hearst'ın yaptığı Chloe İlkbahar/Yaz 2023 defilesi ilhamını füzyon enerjiden alıyor. Fosil yakıt tüketimimize alternatif olabilecek füzyon enerjisinin mantığında füzyon tepkimelerle ısı üretmek var. Sürdürülebilirliğin enerji problemi olduğuna inanan tasarımcı koleksiyonu ile füzyon enerji kullanımına dikkat çekmek istiyor. Çevreye ve hayvan haklarına duyarlılığı ile bilinen Stella McCartney koleksiyonunda sürdürülebilir materyal tercihleri yapan bir başka isimdi. Koleksiyonda 2000'ler modasını günümüz teknolojileri sayesinde daha çevre dostu bir halde görüyoruz. Biyolojik çeşitlilik gösteren pamuk kumaşlar, üzümden ve mantardan yapılmış sahte deri gibi malzemeler kullanılan koleksiyonda aynı zamanda hayvansal yapıştırıcılar ve çözü solüsyonlar da kullanılmadığı belirtiliyor. Sürdürülebilir moda denilince öncü isimlerden olan Stella McCartney her zaman modayı daha etik bir yönde ilerletmek için çabalayan nadir markalardan. Etro İlkbahar/Yaz 2023 Milano Moda Haftası'nda sundukları koleksiyonda sınırlı sayıda Love Trotter Bag ile karşımıza çıktı. İtalya'da el yapımı olarak üretilen çantalar, Etro'nun eski koleksiyonundan geri dönüştürülmüş kumaşlar ve geri dönüştürülmüş renkli plastik kulplardan oluşuyor. Marco de Vincenzo Artık kullanılmayan 11 eski kumaşı seçtim ve onlara yeni bir hayat vermek istedim. Love Trotter bu şekilde ortaya çıktı, bir dönüşüm ve yeniden doğuş projesi olarak. dedi. Karayip temalı defile ile Botter Paris Moda Haftası'nda dikkatleri çeken bir başka isim olmuştu. Modellerin ellerine su dolu balonlar takan marka okyanuslardaki plastik atıklara dikkat çekiyor. Markanın kreatif direktörleri Lisi Herrebrugh ve Rushemy Botter koleksiyonlarında yosun kullanımıyla karşımıza çıkıyor. Yosundan yapılmış bir materyalle dikilen elbiseyi deniz altı, aqua temalı bir desenle görüyoruz. Dünya üzerinde karbondioksit emilimini ağaçlardan bile daha çok yapan yosunlar geleceğimiz için büyük önem taşıyor. Yosundan yapılmış bir materyal kullanımın insan sağlığına da faydaları olduğuna inanan ikili cilt bariyerinin onarımına faydalı oluğunu ve yaşlandırmayı geciktireceğini söylüyor. 90'lar Amerika'sının ikonik Got Milk? reklam kampanyası insanları süt ve süt ürünleri kullanımına teşvik ediyordu. Bu çağrıyı sürdürülebilir bir şekilde karşımıza çıkaran Collina Strada ise Got Milkweed? adlı koleksiyonunu sundu. Milkweed yani Süt Otu veya diğer bir adıyla İtalyan Çimi, hükümdar tırtıllarının yiyebildiği tek bitki olma özelliğinde. Collina Strada da bu koleksiyonunda hükümdar tırtılının kelebeğe dönüşümünden ilham alarak geri dönüştürülebilir tasarımlar sunuyor.