Dezavantajlı çocukların hayal güçlerinden ilham alarak sosyal sorumlu ve tematik koleksiyonlar yaratan INCOMPLIT'in yeni koleksiyonu Bond'un çıkışı ile birlikte kurucusu ve tasarımcısı Öykü Özgencil ile röportaj yaptık. Incomplit aynı zamanda Girişim Mentörlüğü programımızın katılımcısı. Ben Öykü, Paris 1 Pantheon Sorbonne Üniversitesi'nde Idari Hukuk ve Kamu Yonetimi okudum, sonrasında UC Berkeley'de Pazarlama Lisans Üstü Programını tamamladım. Fakat tüm bunlar olurken arka fonda bana sürekli hikayemi anlatan bir ses vardı. Hala var, tüm yaşananları 3.tekil şahıs üzerinden dinlediğim bir dış ses, bir iç ses. Çocukların eğitimi için birşeyler yapmak istiyorum diye eğitim aldıktan sonra aslında onlara verilebilecek en güzel şeyin sadece bu sesi duyabilecekleri, ve devamında dinleyerek şekillendirecekleri bir alan olduğuna inandım. Tabii ki bu yine pek romantik bir idealdi. Zamanı durdurup kendi hikayelerini dinleyip yollarını çizerken yörüngede de bir şekilde fikrin yer bulması gerekiyordu. Bu noktada işin içine Moda Tasarımı girdi. Bana göre zamanı durdurma yetisi olan ama ne yazık ki günümüzün hızına yenik düşen, hakkı yenen disiplin, fikrimin acımasız dünyamıza uzanan eli oldu. Çocuklara kendi hikayelerini duyup yazabilmeleri için gerekli alanı -yavaş yavaş- açacak olan el! Incomplit dezavantajlı çocuklarla çalışan STK'lar ile işbirliği içinde Masal Tamamlama Seansları düzenliyor. Çocuklar empati yetilerini geliştirmek adına yarım bıraktığımız masalları hayal güçleriyle çizerek tamamlıyorlar. Bu çizimler yarım kalmış hissi veren moda tasarım ürünlerine işleniyor ve ortaya INCOMPLIT'in kollektif olarak üretilmiş eserleri çıkıyor. Amaç Senin hikayen de bu, dilediğin gibi senin aklın ve fikrine göre devam edecek, senin dışında kimse sonunu yazamaz demek. Aslına bakarsanız tamamlanmamışlık fikri umit verici olduğu kadar ucu açık, karanlık bir soru da aynı zamanda. Bunun farkındalığı ise öyle ya da böyle tüketen bizlere yalnızca ışık olsun istedim. Kendimi bildim bileli edebiyata derin bir ilgim var. Empatiyi tetikleyen en güzel ve besleyici güçlerden biri olduğuna inanıyorum. Bununla beraber lise yıllarımda hümanizm akımıyla tanıştığımdan beri insan için, insan elinden bir şeyler yaratmak istiyorum. Uzun bir süre bunu STK'lar aracılığıyla proje bazlı yapabileceğime inandim ve gerek Paris'teki öğrencilik yıllarımda gerekse sonrasında deneyimledim. Fakat kendimi yüzde yüz adayabileceğim bir model bulamadım ve sonunda kendim yaratmaya karar verdim. 2015 sonu Amerika'dan döndüğümde memleketin sosyal girişim için derya olması beni bu fikre bir adım daha yaklaştırdı ve yapbozun parçaları birleşti. En hızlı tüketim araçlarından biri olan kıyafetler çocukların hikayelerini yansıtan birer araca dönüşecek ve bizi farkında ve anlamlı tüketmeye yöneltecekti. Kıyafetler ve masallarda zamanı durdurma gücünü bulduğum için fikri zamansız kılacağına inandim ve yola koyuldum. ruz. Amacımız sanatsal bir şekilde yaklaşmak olmasa da değerler ister istemez estetik ve ifadeli ürünler yaratmamızı sağlıyor. Bana göre yalnızca amaç edinilen alan ve/veya kitleye fayda sağlamakla kalmayıp faydalandığı her paydaşı da iyileştirmek. Markam farkında olduğuma şükrettigim hikayelerden, onların kahramanlarından ve bilinç altımda yatan her delinin rengarenk taşlar attığı kara bir delikten besleniyor. Gökyüzü ve yeryüzü arasında mekik dokumak. Röportajın en zor sorusu 🙂 Tasarım sürecinde çocukların eserleri çok önemli bir yer kapladığı için onlarla yapılan atölyelerin zamanlaması aslında tüm sürecin omurgasını oluşturuyor. Çizimler, onların hikayeleri kumaş seçiminden tutun, satış noktalarına kadar birçok şeyi değiştirebiliyor. Dolayısıyla tüm bu uzuvlar da marka gibi çocukların hayal ürünleri etrafında dönüyor diyebilirim. INCOMPLIT kurulduğundan bu yana ağırlıklı olarak Suriyeli mülteci çocuklarla çalıştık. Entegrasyon amacıyla eş zamanlı olarak Türk yetim çocuklarla da Gaziantep'te daha kısa süreli atölyeler gerçekleştirdik. Suriyeli çocuklarla geçirdiğimiz zaman INCOMPLIT'in baştan çizilmiş kültürüne ince çizgilerle önemli değişmezler kazıdı. Bir coğrafyaya sığınmak ordaki canlıların seni oyuklarına, demir, çelik ve betonlarına değil şiirlerine, şarkılarına, sofrasına, kalem, kağıt ve öykülerine ortak etmesiyle oluyor.


İspanyol Inditex grubunun kuşkusuz en çok bilinen markalarından Zara 5 Ekim'de Türkiye'de online satışa başlıyor. Sadece Zara da değil Bershka, Stradivarius, Oysho, Pull& Bear ve Massimo Dutti gibi bünyesindeki diğer markalar da aynı tarihte online alışverişte yerlerini alacak. Online alışveriş cephesinden güzel haberler geliyor! Inditex grubu bir çok önemli pazarda zaten hali hazırda online alışveriş olanağı sağlıyordu ve bundan haberdar olan bir çokları gibi biz de acaba Türkiye'de ne zaman online'a geçecekler diye düşünmeden edemiyorduk. Inditex İletişim ve Kurumsal İlişkiler Genel Müdürü Jesus Echevarria Hernandez, Türkiye pazarıyla ilgili verdiği bir roportajda online alışverişi Inditex'in olduğu tüm pazarlara yaymak istediklerini fakat doğru zamanı bekleyip, ülke ülke gitmeyi tercih ettiklerini söyledi. Online alışverişin bu kadar hızla yayıldığı ve çılgınlık boyutlarına ulaştığı bir devirde bu kararları ilginç görünse de online ile birlikte gelen handikapları da göz önünde bulundurunca Inditex'in mantıklı ve temkinli davrandığını söyleyebiliriz. Bakalım Türkiye'deki Zara müşterisi online'a ne kadar sıcak bakacak. Şimdiden heyecan dorukta.


Özellikle dijital çizim konusunda bir çok farklı çalışmayla iyi örnek olabilecek hesaplardan biri ile başlıyoruz. Tarzını ve ifade ediş biçimini çok sevdiğim bir hesap. Çizimde özgün bir üslubu olanlardan. İlham almak için takip edilmeli. Karakalem, scrapbook, kolaj çalışması, renkli çalışmalar. Bir moda tasarım öğrencisinin ne ararsa bulabileceği bir hesap. Fikir vermesi açısından oldukça faydalı. Ağarlıklı olarak floral desen çalışmaları içeriyor. Tekniği ve kompozisyon yeteneği oldukça başarılı. Baskı desen için olmazsa olmazımız! Kendine has üslubu ile, karalamasından bitmiş işine kadar ilham veren bir hesap. Farklı malzeme tekniklerinin uygulamasını görmek mümkün. Suluboyanın böylesine güçlü bir ifade aracı olduğunun farkında mıydık? Gördüğünüz işler karşısında bunu mutlaka denemeliyim demeniz muhtemel. Malzemeyi kullanış ve yorumlama biçimi çok cezbedici. Ayrıca çektiği videolarla da aşamaları görmek mümkün. Öğretici hesaplardan bir tanesi daha. Model illüstrasyonlarının yanı sıra çizimlerde işinizi kolaylaştıracak anatomik ögelerin de inceleme ve aşamalarını görmek mümkün. Oldukça güçlü bir bilek. Alışık olduğumuz tarzların dışında bir tavıra sahip. İllüstrasyonlara fikir vermesinin yanı sıra baskı desen uyarlamalarına ilham olması da mümkün. Marker severler buraya! Temiz ve detaylı çizimlerle dolu bir hesap. Titiz çalışanların ilgisini çekecektir. İmza niteliğinde çizimler. Özgün ve yapaylıktan uzak. Dokuların ifade ediliş biçimleri de incelemeye değer. Aşırı detay vermeden derdini anlatan çizimlerin etkisi bir başka. Sağlam bir ilham kaynağı.


15-18 Mart tarihleri arasında gerçekleşecek olan Fashion Week Istanbul, organizasyon sahibi İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği 'in 2030 hedeflerinde kaldıraç rolü üstlenmeye devam ediyor. İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği 'in organizasyonuyla 2009 yılından beri aralıksız devam eden Fashion Week Istanbul, Türk modasını ve tasarımcılarını tüm dünyada destekleme ve geliştirme misyonuyla sektöre artı değer yaratmayı sürdürüyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde önemli bir değişime uğrayan uluslararası hazır giyim sektörünün güçlü oyuncularından Türkiye'nin yerel ve global hedeflerine ulaşmasında kaldıraç rolü üstlenen Fashion Week Istanbul'un 15-18 Mart tarihleri arasında gerçekleşecek yeni sezonu öncesi İHKİB Başkanı Mustafa Gültepe önemli açıklamalarda bulundu. 2009 yılından beri devam eden Fashion Week Istanbul, Türk tasarımcılarının global ölçekte tanıtımı, yeni pazarlara ulaşması, satın alma sorumlularıyla buluşması için eşsiz bir platform görevi gördü ve görmeye devam ediyor. Moda haftasını bugünün dinamiklerinde hazır giyim ve perakende endüstrilerinden ayrı düşünmek mümkün değil, birlikte büyük bir ekosistem oluşturuyorlar ve bugün İHKİB'in de temel değerlerinden olan dijitalleşme, geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik alanlarında hedeflerini ve attığı adımları yansıtan moda haftası etkinliği, sektörümüzün yenilikçi vizyonunu dünyaya taşıyor. İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği'nin organizasyonuyla düzenlenen FWI; T.C. Ticaret Bakanlığı öncülüğünde Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından desteklenmekte ve Moda Tasarımcıları Derneği ile İstanbul Moda Akademisi iş birliğinde yürütülmektedir.


Markaların müşterilerine konuşmasına hepimiz alışığız. Fakat artık devir değişiyor ve markalar pazarlama stratejilerinde sadece müşterilerini değil, çalışanlarını ve gelecekteki çalışanlarını da düşünmek durumundalar. Biliyoruz ki iş hayatından beklentiler çok değişti ve bunu sadece bir jenerasyona özel olarak görmek çok doğru olmaz. Kişilerin kendilerini daha iyi yansıtacakları, kültürüne dahil olabilecek ve gururla ismini temsil edecekleri şirketleri aradıkları, bunu bulamadıklarında da aramaya devam etmekten çekinmedikleri bir dönemdeyiz. Yetenek çekmek isteyen kurumlara ve yöneticilere çok iş düşüyor. Artık sadece müşterilere satış yapmadıklarını farketmek bunlardan biri. Literatürde Internal marketing diye geçen kavram, çalışanların bir markayı satmadan, ya da onun için çalışmadan önce, kendilerinin net bir şekilde onu anlaması gerektiğini söylüyor. Bu aslında şu demek bir marka veya ürünü öncelikle onu satacak olanlara satmak. Hatta Systems marketing dediğimiz pazarlama stratejisi şirket, müşterileri ve çalışanlarını içine alıyor ve diyor ki, müşteriler şirketin stratejilerinde bir ortaktır, şirket çalışanları ve markanın kendisi ile ilişkileri sayesinde stratejiye direk etki ederler. Kısacası, müşteriler, çalışanlar ve kurum birbirine her zamankinden daha yakın olmalı. Şirket etkinlikleri, ekipçe gidilen motivasyonel tatiller ya da ödüllendirme sistemleri gibi uygulamalar aslında uzun zamandır markaların çalışanlarının gözünde de aşk markası olabilmesini amaçlıyor. Fakat işveren markası bunlardan çok öte bir kavram. İşveren markası bir markanın çalışanları ve farklı paydaşları gözündeki imajıdır. Bu bir resim gibi marka tarafından çizilir ver herkes tarafından yorumlanır. Bu resmin içinde bir şirketin değerleri, kuralları, kültürü ve işveren olarak sunduğu imkanlar vardır. Bu resim sizin iş görüşmesine giderken ya da bir mülakata girmeden hemen önce, gözünüzün önünde canlandırdığınız resimdir. - Yetenekli kişiler için çekici bir işveren olmak - Çalışanların kurum içinde mutlu olmaları ve doğru yerde çalıştıklarını hissetmeleri - Çalışanların şirkete ve işlerine bağlanmaları, daha uzun süre kalmaları - Şirketin hedeflerinin ve kültürünün herkes tarafından net olarak anlaşılması ve paylaşılması Herhangi bir iletişimde karşımızdakine inanmamız ve onu takip etmemiz için önemli olan şeyler vardır. Benim için işveren markası iletişimi konusunda önemli olan faktörler de şunlar; samimiyet, paylaşımcı ruh, açık iletişim ve adaletli yaklaşım. Samimiyet kurumu olduğu gibi anlatabilmektir. Bir hayal dünyası yaratıp çalışanların kurumla ilgili hislerinden farklı bir imaj sunmak, ya da iş arayanların sunulandan farklı bir kurum ortamı bulmalarına neden olmak samimi olmaz. Samimi olabilmek için de öncelikle şirketin kendisini objektif değerlendirebilmesi gerekir. Bunun için rakamların ötesinde, şirketin iç sesini, yani çalışanlarını, dinlemek önemlidir. Paylaşımcı ruh, şirketin tecrübesini, belki bir konudaki spesifik bilgisini, ya da imkanlarını açmaktan çekinmemesi, bilgi kıskançlığı yapmamasıdır. Son dönemde sıklıkla atölyelerinin, ofislerinin kapılarını herkese açan markaları duyuyoruz. LVMH grubunun düzenlediği Les journees particulieres gibi. Açık iletişim, eleştirilere, yorumlara, sorulara açık, bu tür etkileşimlere de hazır olmaktır. Dijital dünyada yaşıyoruz artık, herhangi bir video, haber ya da yazı, iyi ya da kötü yorumlar alabilir. Kurum olarak bunlara nasıl cevap verdiğiniz, ya da verip vermediğiniz, işveren markanızın parçasıdır. Adalet, çalışanların ve çalışmayı düşünen herkesin bir kurumda aradığı özelliklerden biri adaletli davranış. İşveren markasını yansıtırken hem kurum içindeki farklı renklere, kişiliklere fırsat vermek, hem iyi yanları hem zorlukları özgürce anlatabilmek bu duyguyu kuvvetlendirir. Moda sektöründe işveren markası ile ilgili çalışmalar özellikle son dönemde çok arttı. LcWaikiki ve Silk & Cashmere bunlara örnek. LC Waikiki çalışanları ile röportaj yapıyor ve şirketi 360 derece sanal gerçeklik ile tanıtıyor. Silk & Cashmere ise instagramda Capra serisi başlattı. Her ay şirket çalışanlarından bir Capra seçiyor ve tanıtıyor. Bu çalışmaların artmasının nedenlerinden biri kuşkusuz sektörün sadece Türkiye'de değil, globalde çektiği yetenek sıkıntısı. Okullar mezunlarına iş fırsatı yaratmakta zorlanıyor, şirketler yetenek bulamamaktan şikayetçi, iş arayanlar da iş bulamamaktan. Bu kısır döngünün içinde, kendini daha çok anlatan şirketlerin rakiplerine göre avantajlı olacağına inanıyorum. İşte bu inançla modakariyeri.com'u kurdum. Bu platform da şirketler, okullar ve moda sektörüne gönül veren kitle arasında köprü olmayı hedefliyor. Vermek istediğim başka bir örnek de Adidas'tan. Adidas'ın bir kurumsal blogu var ve bu blog çok aktif. İçerikler çok çeşitli ve kurumun kültürünü çok iyi yansıtıyor. Bu içerikler sürdürülebilirlikten, spor ile yaşama ve kariyer seçimlerine kadar uzanıyor. Yazarların bazıları Adidas'ta çalışıyor fakat Adidas herkesi içerik yaratmaya davet ediyor. Bu da paylaşımcı bir izlenim yaratıyor. Spor psikoloğundan ofis tüyoları, sporculardan motivasyon tavsiyeleri ya da kariyer koçlarından öncelikleri belirleme üzerine öneriler...Bu blog gerçekten de Adidas'ta çalışma isteği uyandırıyor. Adidas samimi bir şekilde stratejileri ile ilgili bilgi paylaşırken aynı zamanda farklı kişilerin fikirlerini bu blogda paylaşmasını mümkün kılıyor. The place for creators and entrepreneurial minds with an athlete's heart.


SUNY Moda Tasarımı program koordinatörü, Prof. Dr. Cevza Candan, İTÜ Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı fakültesi hakkındaki sorularımızı yanıtladı. 1955'te kurulan fakülte, ülkemizin ekonomik gelişimi için çok önemli olan tekstil ve hazır giyim endüstrisinde kariyer yapacak tekstil mühendisleri ve tasarımcıları yetiştiriyor. Detaylar aşağıda. İstanbul Teknik Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Bölümü, ilk olarak 1955 yılında Makine Mühendisliği içinde tekstil kürsüsü adı altında kurulduktan sonra günümüzdeki adını ve bağımsız statüsünü 1983 yılında almıştır. 2004 yılı Aralık ayında ise Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı Fakültesinin kurulmasıyla, Tekstil Mühendisliği Bölümü bu fakültenin altında işlevini sürdürmektedir. Tekstil işi ülkemizde Osmanlı İmparatorluğu zamanından bu yana yıllar boyunca geleneksel bir meslek olmuştur. 1930'larda Türkiye Cumhuriyeti hükümeti tarafından başlatılan ancak gelişimi bilhassa özel sektör tarafından gerçekleştirilen endüstrileşme ile 1970'lerden sonra, tekstil ve hazır giyim endüstrisi, endüstriyel gelişime, iş imkanları ve Türkiye ticaretine önemli katkısı ile teknik bilgi birikimi ve deneyimi nedeniyle ülkemizin en gelişmiş ve modern endüstri sektörü haline gelmiştir. Günümüzde sektör, açık yapısı nedeniyle yabancı endüstri ile yakın işbirliği içerisinde çalışmaktadır. Türk tekstil ve hazır giyim endüstrisi küresel dünyada lider endüstrilerden birisidir. Türkiye'de bu şekilde lider bir endüstri olması nedeniyle, endüstrinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere, Türkiye'nin farklı bölgelerinde Tekstil Mühendisliği Bölümleri yer almaktadır. Moda Tasarımı Programımıza her yıl 30 öğrenci alınıyor. Programa başlama şartları arasında TOEFL yabancı dil sınavından en az 80 almış olma şartı bulunduğundan genelde öğrencilerimizin yarısı İTÜ Yabancı Diller Okulu'na devam etmektedir. Dolayısıyla, her sene ortalama 15 öğrenci ile program başlamaktadır. 2008 yılında ilk mezunlarını veren programımız, o yıldan bugüne toplam 110 mezun vermiştir. Mezunlarımız ağırlıklı olarak Beymen, Yargıcı, Mudo, Trendyol, Mavi, Koton gibi hazırgiyim perakende firmalarında çalışmaktadırlar. Bu süreçte kendi markalarını kurarak Türkiye ve/veya New York'da faaliyet gösteren mezunlarımız da bulunmaktadır. Tekstil Mühendisliği Programımızdan ise her sene ortalama 45 mezun verilmektedir; toplamda 1500'ün üzerinde mezunumuz bulunmaktadır. Mezunlarımız, tekstil ve hazırgiyim sanayiimizin farklı alt alanlarında mesleki faaliyetlerini sürdürmektedir. İTÜ'den mezun tekstil mühendisleri gerek özel sektörde, gerekse kamuda birçok kuruluş tarafından başarılı bir şekilde işe alınmaktadır. Tekstil mühendisliği bölümünden mezun olan mühendisler tekstil malzemelerinin davranışları ve tekstil ve hazır giyim teknolojilerindeki makinelerin fonksiyonları konusunda bilgi ile donatılmaktadır. Ayrıca güçlü temel mühendislik bilgisine, analitik düşünme ve problem çözme kabiliyetlerine, profesyonel ve etik sorumluluk anlayışına, yüksek seviyede iletişim yeteneğine sahiptirler ve araştırmacı karakterleri ile kendilerini geliştirebilirler. Türkiye'nin farklı bölgelerinde yoğunlaşmış küçükten büyüğe değişen firmaların ve tekstil işletmelerinin farklı bölümlerinde, örneğin üretim, planlama, kalite kontrol, satış veya pazarlama, ya da tekstil ürünleri ve tekstil makineleri ile ilgili yerli ve yabancı şirketlerin acenteliklerinde işe alınmaktadırlar. Eğitimini devam ettirmek isteyen mezunlarımız da ulusal ve uluslararası okullar tarafından başarılı bir şekilde kabul edilmektedir. İstanbul Teknik Üniversitesi'ndeki girişimlere paralel olarak, Tekstil Mühendisliği Bölümü de tekstil ve hazır giyim endüstrisinin ihtiyaçlarında ve uluslararası denkliğe göre programlarını güncellemektedir. Bu bağlamda, Tekstil Mühendisliği Bölümü Haziran 2012'den bu yana ABET tarafından tam olarak akredite edilmiş olup; Türkiye'de ABET Akreditasyonu olan tek Tekstil Mühendisliği Bölümü olma özelliğini devam ettirmektedir. Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı Fakültesi ise 04 Aralık 2004 günlü ve 25660 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak kurulmuştur. Keza Türkiye'deki tek Tekstil Fakültesi olma özelliğini halen korumaktadır. Fakültemiz, - Türk Tekstil ve Konfeksiyon İmalat Teknolojilerini geliştirmek, - Yeni ürünler tasarlayarak uluslararası pazarlarda yeni olanaklar sağlamak ve moda-marka oluşumuna katkıda bulunmak, - İhracatta, tekstil teknolojisine vakıf, pazarlama işlemini yürütecek vasıflı insan gücü yetiştirmek hedeflerine ulaşmak üzere Tekstil Mühendisliği, Moda Tasarımı, Tekstil Geliştirme ve Pazarlama olmak üzere üç programdan oluşmaktadır. İTÜ-FIT Fashion Design Programı; İstanbul Teknik Üniversitesi ve New York Devlet Üniversitesi'ne bağlı Fashion Institute of Technology gibi iki köklü kurum arasında 2004 yılında yapılan işbirliği sonucunda hayat bulmuştur. Dünyanın en iyi üç moda okulu arasında yer alan FIT, moda alanında eğitim veren pek çok eğitim kurumuna akademik destek vermektedir; ancak dünyada iş birliği içinde bulunduğu tüm üniversite ve enstitüler arasında 4 senelik lisans programı için ortak diploma verdiği tek program İTÜ-FIT Moda Tasarımı Programı'dır. Bölüme kabul edilen öğrenciler, eğitimlerinin 5 yarı yılını (1.yıl güz-bahar, 2. yıl güz dönemi ile 3. yıl güz-bahar) İTÜ-İstanbul'da, 4 yarı yılını (2. yıl bahar ve yaz dönemleri ile 4. yıl güz ve bahar dönemleri) ise FIT- New York'da gerçekleştirmektedirler. Mezun olduklarında her iki kurumdan da diplomalarını almaktadırlar. Bölüme her sene 30 öğrenci alınmakta olup, öğretim dili İngilizce'dir. Programa kabul edilen; fakat internet tabanlı TOEFL sınavından en az 80 puan veya PET sınavından en az 53 alamayan öğrenciler İngilizce Hazırlık Okulu'nda yoğun İngilizce eğitimi alacaklardır. Öğrenciler dil koşulunu sağlamadıkları sürece lisans programına başlayamazlar. Öğrencilere dil koşulunu sağlamaları için en fazla iki yıl verilir. Ayrıca mezun olan öğrencilerin bir yıl A.B.D.'de çalışma izni bulunmaktadır. Moda Tasarımı Programında; drapaj, dikiş teknikleri, kalıp hazırlama, bilgisayar destekli kalıp hazırlama gibi giysi tasarımı ile doğrudan ilgili konular yanında; bilgisayar destekli çizim programları , koleksiyon maliyetlendirme ve sanat içerikli dersler de yer almaktadır. Bu şekilde, herhangi bir amaca yönelik olarak giysi tasarımında göz önünde bulundurulması gereken tüm unsurlar öğrenciye aktarılmaktadır. İstanbul Teknik Üniversitesi ile New York Eyalet Üniversitesi Sistemi'ne dahil Fashion Institute of Technology tarafından ortak olarak yürütülen lisans programıdır. Programı başarıyla tamamlayan bir öğrenci, her üniversiteden bir tane olmak üzere iki ayrı diploma alır. Tekstil Geliştirme ve Pazarlama Programı 4 yıl süreli olup öğrenciler birinci ve ikinci yıl öğrenimlerini İstanbul Teknik Üniversitesi Tekstil Teknolojileri ve Tasarım Fakültesinde, üçüncü ve dördüncü yıl öğrenimlerini Fashion Institute of Technology 'de gerçekleştirmektedirler. Eğitim dili İngilizcedir. Bu programa da kabul edilen; fakat internet tabanlı TOEFL sınavından en az 80 puan veya PET sınavından en az 53 alamayan öğrenciler İngilizce Hazırlık Okulu'nda yoğun İngilizce eğitimi alacaklardır. Öğrenciler dil koşulunu sağlamadıkları sürece lisans programına başlayamazlar ve öğrencilere dil koşulunu sağlamaları için en fazla iki yıl verilir. Mezun olan öğrencilerin bir yıl A.B.D.'de çalışma izni bulunmaktadır. Mezunlar, tekstil ve hazırgiyim firmalarının pazarlama bölümlerinde çalışabilmektedirler. Tekstil Geliştirme ve Pazarlama Programı'na özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul edilmektedir. Daha fazla bilgi için: www.uolp.itu.edu.tr. Cevza Candan 1967 yılında Erzurum-Aşkale'de doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini İstanbul'da tamamladı. 1988 yılında İ.T.Ü Makina Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü'nden birinci olarak mezun oldu ve aynı Bölümde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1990 yılında İ.T.Ü Fen Bilimleri Enistitüsü'nden Tekstil Yüksek Mühendisi ünvanını aldı. Ocak 1991'de Y.Ö.K bursuyla doktora yapmak üzere İngiltere'ye gitti. Leeds Üniversitesi Tekstil Endüstrileri Bölümü'nden Nisan 1995 yılında doktor ünvanını alarak yurda döndü ve İ.T.Ü Tekstil Mühendisliği Bölümü'nde çalışmalarına devam etti. Ekim 1995 yılında Y.Doç., Kasım 1997 yılında Doçent ve Nisan 2003 yılında Profesör ünvanlarını alan Cevza Candan halen bu Bölümde öğretim üyesi olarak çalışmakta ve örme teknolojileri ile moda yönetimi üzerine dersler vermektedir. İTÜ-FIT Moda Tasarımı Programı'nın da koordinatörlüğünü de sürdüren Cevza Candan, sanayii odaklı eğitim ve araştırma projelerinde de aktif görev almaktadır.


Simon Porte Jacquemus ve markası Jacquemus şu sıralar Paris moda dünyasında oldukça tartışılan konular arasında. Bazıları tasarımcıyı işçilik konusundaki bilgisizliği ve hala konularında uzman kişileri çalıştırmamak konusunda ısrarı yüzünden eleştiriyor, bazıları da tasarımlarının sadece zayıf bir Comme des Garçons ve Martin Margiela esinlenmesi olduğunu düşünüyor. Porte ise bu iddiaların farkında ve ilk başladığı zamanlarda dikkat çekebilmek için her yolu denediğini kabul ediyor. Vogue's Fashion Night Out'a katılmaktan Fransız televizyonlarına konuşmaya, hatta yolda insanları durdurup onlara markasını anlatmaya kadar her şeyi deneyen Jacquemus insanların bir çoğunun hala Jacquemus'un bir şaka/komedi olarak gördüğünü söylüyor. Bu büyük ihtimalle ben çok ciddi bir adam olmadığım için böyle. Markasını kurduğundan beri geçen 7 yılda, Porte Jacquemus insanların kafasındaki gayrıciddi imajının tamamen dışında güçlü bir marka oluşturmayı başardı. Business of Fashion'ın raporuna göre markanın Sonbahar/Kış 2016 koleksiyonunun cirosu önceki sezonunkinin neredeyse iki katı. Sonbahar/Kış 2016 ve İlkbahar/Yaz 2017 cirosunun ise toplam 5 milyon Euro'yu aşması bekleniyor. Aslen güney Fransa'nın Mallemort şehrinden olan Jacquemus, tasarımı kendi kendine öğrenmiş bir tasarımcı ve bu dünyaya girişi Comme des Garçons'da satış danışmanlığı yaparak oldu. 2009 yılında Jacquemus'u kurup, ardından 2012 yılında Paris Fashion Week'de koleksiyonunu sergileyen en genç tasarımcılar arasına girdi. İlk başlarda kıyafetlerini daha açık ve anlaşılır bir şekilde sergilemeyi seçen Jacquemus, profesyonel modeller yerine DJ Clara gibi arkadaşlarını kullanıyordu. Fakat zaman içinde Jacquemus'un defileleri bambaşka bir şova dönüştü. Bir çocuğun podyumun ortasında yün iplikten oluşmuş dev bir topu ittirmesi ve modellerin yüzlerine kağıttan şekiller yapıştırması gibi birçok sürrealist öğe Jacquemus'un defilelerinde yer alıyor. Jacquemus bir çoğumuza fazla gösterişli gelse de büyük bir çoğunluk da tasarımcının çalışmalarını oldukça cazibeli buluyor olmalı, tersi olsaydı marka bu kadar büyük bir müşteri kitlesine ulaşmazdı. Marka şu anda dünya çapında 100'den fazla satış noktasında. Bu satış kanallarının içinde Paris'te bulunan The Broken Arm gibi niş mağazaların yanı sıra Net-a-Porter, Selfridges ve Nordstrom gibi önemli perakendeciler de bulunuyor. Genç ve böylesine sanatsal referanslar barındıran bir marka için bu gibi satış noktalarında varolmak gerçekten önemli bir başarı. Porte Jacquemus birçok röportajında gururla kendi başına bir moda eğitimi ve güçlü bağlantıları olmadan bu noktaya gelebilmesinden sıklıkla bahsediyor. Jacquemus'u bize tanıtan, spor çizgisinde minimalist parizyen tasarımları oldu. Tasarımcının minimalist bir akım izlemesi hem kendi estetik anlayışının bir sonucu hem de bir şekilde maliyeti uygun tutmanın bir yolu. Porte Jacquemus kıyafetlerinin fiyatlarına takıntılı olduğunu her fırsatta dile getiriyor. Fiyatı 1000 Euro'yu geçen ilk parçasında ekibini çağırıp kıyafeti tekrardan ölçmeleri ve yeniden yapmalarını bile istemesi tasarımcının fiyatlarla çok ilgili olduğunu bir kez daha gösteriyor. Bugün bile birçok elbisesi 400 Euro civarında, kabanlar ve ceketler ise 700 ile 900 Euro arasında değişmekte. Ailesi tarafından gelen bu tutumluluk aslında Jacquemus için akıllı bir strateji. Zaman içinde marka daha avant-garde tasarımlara doğru dönüş yaptı. Markanın Sonbahar/Kış 2015 koleksiyonunda sıradışı genişlikte pantolonlar bulunuyordu. Sonbahar/Kış 2016 koleksiyonunda ise yine sürrealist öğeler baskındı. Markadaki tüm bu sıradışı fikirlerle Jacquemus'un gerçekte satmak istediğinin aslında bir imaj olduğunun ve satışların aksesuarlar ve daha kolay giyilebilecek nispeten ticari parçalardan oluştuğu çok tartışılıyor. Tüm bu düşüncelere rağmen hazır giyim koleksiyonu şu an Jacquemus'un satışlarının %90'ını oluşturmakta. Ayakkabılar ve aksesuarlar ise satışın yaklaşık %10'u kadar. Porte Jacquemus'a göre ise en iyi satılan parçaları kabanlar. Ancak bu sıra dışı kabanları giymek oldukça güç. Markanın en popüler ürünleri ise gömlekler. 2015'te Jacquemus LVMH ödülü yarışmasında ikinci sırada geldi. Yarışma sayesinde hem 150,000 Euroluk ödülün sahibi oldu hem de global anlamda marka bilinirliğini arttırdı. Porte Jacquemus LVMH ödülü öncesi markasının oldukça niş olduğunu ve yarışma sayesinde hem marka değerinin yükseldiğini hem de ticari anlamda markasında rakamların arttığını söylüyor. İki yıl önce tasarımlarımızı geliştirmek için bir stüdyomuz bile yoktu.Her yerde çalışıyorduk hatta Louvre'un bahçesini bile stüdyo olarak kullandık. Şimdi ise kendimize ait bir stüdyomuz ve markamızdan anlayan gittikçe daha da büyüyen bir kitleye sahibiz. Marka elde ettiği başarısıyla Paris'te 10. bölge üzerinde büyük ve ferah bir stüdyoya taşındı. 3 katlı bu binada 15 çalışan ve sayıları 20 ile 25 arası da sezonluk dışarıdan çalışan eleman var. Porte Jacquemus'un bir sonraki adımlarını planladığı aşikar. Bir marka olarak büyüyoruz. Fiyatlarımız da tabii ki markamız büyüdükçe büyüyor ama çok daha düşük bir hızda. Yine de piyasadaki birçok markaya göre çok daha uygun fiyatlara sahibiz. Henüz 26 yaşında olan Porte dijital dünyada da büyümüş bir insan. Kıyafetleri mağazalarda satılmaya başlamadan önce online satıyordu ama şu anda online satışı gerçek mağazalar ile destekliyor. Eğer Marais'de bir mağaza isteseydim bunu yarın bile yapabilirdim. Tabii ki markanın kendi mağazasının olmasını istiyorum ama aynı zamanda özgür bir marka olmayı da çok istiyorum. Benim için olması gereken önümüzdeki 10 yıl içinde çok büyük bir marka haline gelmemek, benim hayatım için bu bir şey ifade etmeyecektir. Bu yazı bir çeviridir, orjinalini okumak için tıklayınız.


Bu söz Caz Çağı sembollerinden ve Chanel'in en büyük rakiplerinden biri kabul edilen Jean Patou'ya ait. Spor giyim denildiğinde belki de akla ilk gelmesi gereken isim olan Patou, 27 Eylül 1887'de, deri tabakçısı bir baba ve ev kadını bir annenin oğlu olarak Normandiya'da dünyaya geldi. Huzurlu bir köy hayatından ibaret olan çocukluğunun ardından 18 yaşında diplomasını aldığında ne babasının mirasını devam ettirmek niyetindeydi, ne de eğitimini. 25 Ekim 1905'te kendi isteğiyle askere yazıldı. Bu dönemde uyarılara rağmen saçlarını kesmeyerek, süngüsünü paslanmaya terkederek ve polis çavuşuna uygunsuz söylemlerde bulunarak asi duruşunu sergilediyse de sahip olduğu üstün özellikler sayesinde 1907 yılında çavuş olup 1908'de İhtiyat Kuvvetleri'ne katıldı. Bu tarihte başlayan sivil hayatı 1914'te I.Dünya Savaşı'nın patlak vermesine dek devam edecekti. O, bu birkaç yıla Parry isminde küçük bir moda kuruluşunu sığdırıp New York'lu bir perakendecinin gelip her şeyi satın almasıyla, bu alanda ileride ihtiyacı olacak cesareti kazanacaktı. Kendi ismini verdiği moda evini 1919 yılında kurduğunda, tasarımlarının hem günlük hayatta giyilebiliyor olması hem de etkileyici bir sadeliğe sahip olması, 1920'lerin modern kadın imajına etki etmiş ve Patou, kısa sürede sadık bir müşteri kitlesine sahip olmuştu. Onun asıl tutkusu spor giyimdi. Tenis ve kayak gibi sporların kusursuz bir şıklık içerisinde yapılması gerektiğine inanan Patou, 1921 yılında Wimbledon Şampiyonu Suzanne Lenglen'ı giydirdiğinde, Lenglen dizinin hemen altındaki plili eteği, düğmeli yeleği ve turuncu saç bantıyla dünyanın dört bir yanındaki kadınlara ilham olmuş ve bu görünüm sayısız kere kopyalanmıştı. Patou'nun bu denli başarılı olmasında zevkinin yanısıra kadınları çok iyi anlaması yatıyordu. O, dönemin taleplerine cevap vermekle kalmayıp bir kadına, neye ihtiyacı olduğunu göstermekte de ustaydı. 20'leri kasıp kavuran flapper stiliyle ortadan kalkan bel vurgusunu geri getirecek kişi yine o olacaktı. Müşterilerine gündüzleri rahat kıyafetlerin lüksünü tattırırken, geceleri göz alıcı gece elbiseleriyle etkileyici ve kadınsı hissetmelerini sağlıyordu. Kübizmden de esinlenerek kıyafetlerine geometrik formları taşıyan Patou'nun en baskın tasarım felsefesi şüphesiz sadelikti. Kendi renklerini ve kumaşlarını ürettiren ilk tasarımcılardan biri olmasıyla, sadeliğin en büyük tehlikeleri sayılabilecek tahmin edilebilirlik, sıradanlık ve kendini tekrar etme kavramlarından uzak kalacaktı. Aktif bir hayat tarzı olan modern kadınlar için tasarım yapıyor olmak, şüphesiz onu Chanel'in en azılı rakiplerinden biri haline getirmişti. Her ikisi de fark yaratmak adına büyük çaba harcıyor, yaratıcı fikirler peşinde koşuyordu. Patou, o dönemlerde tasarımlarını tanıtırken kullandığı farklı yolla çok ses getirmişti. Dar siluetleri, atletik bacakları ve ince bilekleriyle Amerikalı modeller tarafından büyülenmiş ve onların Fransız meslektaşlarından çok daha uygun olduklarını düşünmüştü. Modellerin seçilmesi için New York'ta bir jüri oluşturulmuştu. Amerikan Vogue'un genel yayın yönetmeni Edna Woolman Chase, dergiyi barındıran grubun sahibi Conde Nast, aktris ve dekoratör Elsie de Wolfe, fotoğrafçı Edward Steichen ve Patou'dan oluşan bu jüri, Ritz'in balo salonunda 500'den fazla model görmüş ve yalnızca üç model seçmek için Amerika'ya gittiğini düşünen Patou, kızları gördükten sonra altı modelle Paris'e dönmüştü. F.Scott Fitzgerald ve Ernest Hemingway'in kadın kahramanlarının siluetlerine de ilham veren Patou, söz konusu Hollywood olduğunda da adı geçen bir isimdi. Mary Pickford, Gloria Swanson ve Louise Brooks gibi dönemin parlayan yıldızlarını giydirmiş, başarısının yalnızca spor giyimle sınırlı olmadığını kanıtlamıştı. Yeni fikirler, yeni insanlar, yeni bir yaşam tarzı peşindeydi o. 1920'li yılların sonunda tek parça mayonun ilk modern örneklerinden birini tasarladığında, moda fotoğrafçısı George Hoyningen-Heune bu tasarımı ölümsüz kılmış ve bugün moda tarihinin en ilham verici karelerinden biri ortaya çıkmıştı. Mayo tasarımındaki öncülüğünü ilk güneş kremini yaratan isim olarak da pekiştirecekti. Monogramı tasarımlarında ilk defa kullanan da yine Patou olmuştu. Özellikle yeni zengin müşterilerinin üzerlerinde adeta bir tasdik taşıyor olmaktan hoşlandıklarını farketmesi bu kararında etkili olmuş ve o, kendinden sonraki sayısız tasarımcıya örnek olmuştu. Moda evlerinin parfüm yaratmaya heyecan duyduğu 20.yüzyılın başlarında Paul Poiret ve Chanel gibi isimlerin ardından Jean Patou da bu alana giriş yapmış, 1928 yılında ilk unisex parfüm unvanına sahip olan La Sieni, Poiret'yle de çalışmış olan Henri Almeras ile birlikte yaratmıştı. 1930 yılında ise, dünyanın en pahalı parfümü olarak bilinecek Joy , dünya yoklukla boğuşurken doğacaktı. Patou'nun Büyük Buhran sebebiyle Paris'e gelme imkanı olmayan 250 Amerikalı müşterisine hediye mahiyetinde bir parfüm yaratmak istemesiyle ortaya çıkan Joy, 10.600 yasemin çiçeği ve 28 düzine gülden elde edilmişti ve art deco esintileri taşıyan şişe tasarımı Fransız mimar Louis Süe imzası taşıyordu. Bu parfüm, dünyanın en çok satan ikinci parfümü olacak (1.si Chanel N 5) ve 2000 yılında Fifi Ödülleri'nde Yüzyılın Kokusu unvanına layık görülecekti. Patou, sürat teknelerini, hızlı arabaları, güzel kadınları, kumarı; kısacası lüks ve parlak yaşamı seven bir tasarımcıydı. Aynı zamanda da başarılı bir iş adamıydı. Yöneticilere kar ortaklığı imkanı ve modelleri için ikramiye sistemi gibi Amerikan iş yönetimlerini benimseyen Patou, 8 Mart 1936'da, henüz 49 yaşındayken hayatını kaybettiğinde, her zaman yakın ilişkide bulunduğu kendinden altı yaş küçük kız kardeşi Madeleine ve kocası Raymond Barbas işi devralmıştı. 1987 yılında Christian Lacroix'nın hazırladığı son koleksiyona dek Marc Bohan, Michel Goma, Jean Paul Gaultier ve Karl Lagerfeld gibi isimler moda evi için tasarım yapacaklardı. Bugün Jean Patou, bir İngiliz firması olan Designer Parfums'un çatısı altında yasemin kokusuyla büyülemeye ve spor giysilerle dolu gardıroplarda bir iz olarak yaşamaya devam ediyor.


Uzun süren Hilary Clinton Donald Trump rekabeti, Brexit ve dünyanın hareketli siyasi gündemi nedeniyle herkesin ister istemez siyasetle ilgilendiği günler yaşıyoruz. Toplumdaki tüm olaylardan kendine pay çıkaran moda dünyasının da böyle bir gündem konusunun içinde olmaması imkansız olurdu. Anna Wintour'un bile seçim sırasında Hillary Clinton için propaganda yaptığı bir dönemde, modanın siyasetten izole olması asla beklenemezdi. Amerika'da Hilary Clinton'ın adaylığı sırasında sık sık duyulan seçilirse ilk kadın başkan olacak cümlesi, İngiltere'de Başbakan Theresa May, Almanya'da Angela Merkel derken kadın siyasetçiler artık her zamankinden daha göz önünde. Siyaset ve moda dendiğinde kadınların ilk düşünceleri kıyafetleriyle bu erkek egemen dünyada kendilerini güçlü gösterebilmek oluyor. Güçlü görünmenin yanı sıra, derli toplu, biraz muhafazakar bir giyimin gerektiği bu mecrada işin zor olan kısmı hem bunları yapıp hem de feminenliğinizi dozajında vurgulamak, sıkıcı görünmemek ve yeri geldiğinde de modayla eğlenmek. İşte bu yazı da günümüz siyasetinde aktif olan ve aynı zamanda da modayla olan bağlantısını koparmayan kadınlar üstüne. Eminim ki yabancı basını takip eden herkes en az bir kere Hillary ile özdeşleşmiş pantsuit ceket pantolon takımı- hakkında yapılan esprilere denk gelmiştir. Yıllar boyunca eyalet sekreterliğinden First Lady'liğe, Başkan adaylığından, senatörlüğe kadar üstlendiği tüm bu görevlerde bu ceket-pantolon ikilisi Hillary adına konuşan bir öğe oldu. Neredeyse gökkuşağının tüm renklerini kullanan Hillary için bu ikili kendisine hem güçlü hem de renkli bir hava katmaktan öte bir simge. Kadın siyasetçi kıyafeti denince günümüzde akla ilk gelen parçalardan biri olsa da takımlar Amerikan eyalet senatolarında 1993 yılında kadınlar için serbest bırakılıyor. Ne kadar da geç bir tarih! Hillary'nin bu parçayı bu kadar benimsemesinin altındaki sebep kuşkusuz ki bu geç elde edilmiş pantolon giyebilme özgürlüğü. Bu pantolon-ceket ikilisinin haricinde kuşkusuz Hilary'nin en dikkati çeken parçaları arasında 'The Mao Suit' yani Mao Ceketi var. Komünist Çin'in kurucu lideri Mao'nun doğu ve batı kıyafetlerini harmanlayarak ortaya çıkardığı bu ceket o devirde Çin'de herkesin satın alabileceği- cinsiyetsiz, sosyal sınıfsız- kısacası tüm sosyo-ekonomik ayrımları kaldıran bir parça olarak tarihe geçmiş. Vaad ettiği liberal politikası ve rakibinin cinsiyetçi, ırkçı sözlerine karşılık vermek için böylesine sembolik anlamlar taşıyan bir kıyafet seçmesi çok manidar. Bir kere daha kıyafetlerin olduğundan daha derin anlamlar taşıdığına şahit oluyoruz. Michelle Obama her ne kadar First Lady de olsa hem Demokrat Parti içinde etkili bir isim hem de kuşkusuz moda ve kadın siyasetçi konusunda akla ilk gelenlerden. Anna Wintour'la olan yakın ilişkisi, Vogue kapakları, renkli tercihleriyle Michele Obama siyasetin modayla en içli dışlı olmuş kadınlarından. Kendi ülkesindeki gençleri desteklemek için sık sık Parsons, Fashion İnstitute of Technology gibi okulların yeni mezun koleksiyonlarını giymeyi seçerek gençlere verdiği destekle de beğeni topluyor. Fashion İnstitute of Technology'i ziyareti sırasında öğrencilerle konuşan First Lady, modanın kendi özgüvenindeki önemli bir etken olduğunu ve bu sektörün yaratıcılarına çok büyük bir saygı duyduğunu da belirtti. Kuşkusuz 21. yüzyılda adı modayla en çok anılan First Lady'di. Forbes dergisinin dünyadaki en güçlü kadın seçtiği Alman Başbakanı Merkel, moda denince akla ilk gelen olmasa da kıyafetleriyle güçlü görünürken sıkıcı olmamak istiyor. Merkel'in moda anlayışı dediğimizde kıyafetlerin kesimi ve silüetler hep aynı kalıyor tek bir farkla: renk değişimleri. Almanya gibi giyim açısından muhafazakar bir ülkeden gelen Merkel, renkli giyinmenin hatta Barbie pembesi bile giymenin 'güçlü kadın' olmaya engel olmadığının temsili. Eski Ukrayna Başbakanı Yulia Tymoshenko'nun ismini duyunca akla ilk gelen şey siyasetinin de ötesinde saç örgüleri. Çalkantılı bir iktidar dönemi geçiren bu eski Başbakan, saçları, vücudunu saran dantel kıyafetleri ve hafif Victorian esintili tarzıyla Rus/Slav kültüründe bir stil ikoni olarak yer edinmeyi başarmış insanlardan. Moda dergilerinin kapaklarında da sıklıkla rastlanan Yulia'nın ikonik saç örgüleri tabii ki tesadüfi değil. İmaj danışmanı tarafından nostaljik, muhafazakar ve akılda kalan bir görüntü yaratması için seçilmiş. Bu ikonik saç modelinin bir çok saç tasarımcısına ve podyum görüntüsüne ilham vermesine şaşırmasak gerek. Şu anda Başbakan olmasa da hala power dressing kavramını en başarılı kullanan kadın politikacılar arasında gösteriliyor Yulia. Taze İngiliz başbakanı Theresa May, söz konusu kıyafetler olunca günlük hayatta bile bir çok kadının çekineceği seçimler yapabiliyor. Theresa May'in seçimleri siyaset dünyasına o kadar sıradışı gelmiş olmalı ki Washington Post'ta bile Leopar desenli ayakkabıları gündem konusu olmuş durumda. Her siyasinin kendi ülkesinin tasarımcılarını giyme durumunu Theresa May de uyguluyor. Üzerinde sıklıkla Burberry, Vivienne Westwood ve Amanda Wakeley tasarımları görebilirsiniz. Leoparlı ayakkabıları, renkli desenli anorakları, kırmızı rujları ve dizüstü pvc botları derken May feminen görünüm ve moda sevgisinden ödün vermeden siyasetin içinde olunabileceğinin bir örneği. Theresa May'i sevmemizdeki sebeplerden bir diğeri de stylist kullanmaması. Kendi istediği gibi, kendine neyin yakışıp, neyin yakışmayacağını bilen ve bu durumdan memnun olan insanları seviyoruz. Diğer bir nokta ise May'in kıyafet konusunda müsrif davranmaması. Bir kıyafeti birden fazla kez basın önünde giymekle ilgili hiç bir problemi yok. Neden olsun ki zaten.... İşin garip kısmı şu, Theresa May sıklıkla Vivienne Westwood tasarımları içinde görüntülenirken, Westwood açık açık onun siyasetinden hoşlanmıyorum, tasarımlarımı giyip giymemesi ise beni hiç ilgilendirmiyor diyor. Westwood yıllar geçse de her daim siyasetin içinde, geçmişine ihanet etmeyen tavrında da ısrarcı. Siyasi açıdan sevin veya sevmeyin Theresa May, kendine özgü giyim tarzı ve yer yer iddialı kıyafetleriyle siyasetin içine moda katmayı başaranlardan. Amerika'nın First Lady'si Melanie Trump'dan burada bahsetmemek olmaz. Seçim dönemi süresince moda dünyasındaki belli başlı bir çok ismin görülür biçimde Hillary'i desteklemesine rağmen, Trump önümüzdeki 4 yıl boyunca moda ve politika denince akla ilk gelen isim olacak. Michelle Obama'yı sayısız kez giydiren tasarımcı Sophie Theallet'ın Melanie Trump'ı giydirmeyi reddetmesi ve bu sektördeki tüm liberalleri de aynı davranışa çağırması geçtiğimiz günlerde çok konuşuldu. Bu çağrı ne kadar etkili olur tartışılır. Amerika'nın en zengin adamlarından birisiyle evli olan Melanie Trump'ın istediğini satın alabilme gücü varken, Theallet'ın bu çağrısı büyük ihtimalle etkili olmayacak diye düşünürken bir açıklama da Tom Ford'dan geldi. Tom Ford, Melania Trump'ı giydirmeyi düşünmediğini açıklaması ve onun giydirmek istediği ideal kadın olmadığını söylemesi ile ilerleyen günlerde işler daha da gerginleşecek gibi. Feminen ve muhafazakar bir stil çizmeyi planlayan Trump'tan hem fiziki görüntüsü hem de satın alım gücü düşünüldüğünde beklentimiz büyük. Tüm bunlar olurken bir ilginç haber de eski İngiliz başbakanı David Cameron'ın eşi Samantha Cameron'dan geldi. Cameron kendi moda markasını kuruyor! Eski bir First Lady için bu oldukça sıradışı bir seçim. Cameron, Cefinn adını verdiği markasıyla şık giyinmeyi seven kariyer sahibi kadınlara çabasız şıklık yaratmayı planlıyor. Olur da bu koleksiyonu merak ederseniz Net-a-Porter veya Selfridges üzerinden satın alabilirsiniz. Konu ne olursa olsun, ne yaparsak yapalım, moda dünyasına ufaktan değinmeden olmuyor. Hep söylediğimiz gibi moda dünyası hayatın tam içinde. Siyaset gündeminde de bu kadar güçlü referanslar bulmak bize bu sektörün etkisinin ne kadar büyük olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Istanbul doğumluyum.Nişantaşı Işık Lisesi'nin ardından lisans eğitimimi London College of Fashion'da Fashion Design& Development bölümünde tamamladım. Istanbul'a dönüp bir sene Vakko'da satın alma ve merchandising asistanlığı yaptıktan sonra Londra'ya geri dönüp yine LCF'de Moda Yönetimi ve Stratejik Moda Pazarlaması yüksek lisansı yaptım. Mayıs 2016'dan beri Moda Kariyeri'nde içerik editörüyüm.


Sabaha kahve içerek başlamak birçok insan için bir ritüel. Kahve sadece kişileri mutlu etmekle kalmıyor, onları bir araya getiriyor. Haydi bir kahve içelim sözü sayısız dostluğu ve iş ortaklığını başlatıyor. Yudumlanmayı bekleyen mükemmel bir kahve moda bloggerlarının paylaşımlarının olmazsa olmazı haline geldi. Kahve kişilerin hayat tarzı, beslenme şekilleri, çalışma tempoları ve hayat seçimleri hakkında ipuçları veren bir detay. Salonunda keyifle oturmuş sabah kahvesini yudumlayan kişi sosyal medya takipçilerine aslında keyif yapmak için evinin hangi köşesini seçtiğini anlatıyor. Bu çerçevede koltuk seçiminden, üzerindeki battaniyeye, hatta giydiği pijamaya kadar her türlü ürün aslında hikayenin parçası. Merakla izlenen bu kişinin özel hayatını ve seçimlerini yansıtmasının dışında, bu görseller markalar için büyük pazarlama değeri taşıyor. Ama önce kahve mottosunun ardında geniş kapsamlı bir paylaşım var. Özenli ama dağınık bir masa düşünün, yoğun iş temposundan bilgisayar, kağıtlar, dosyalar birbirine karışmış, güzel bir vazoda çiçekler ortamı neşelendirirken, mükemmel duran birşey var: üzerinde kalp şekli olan cappuccino. Sağlıklı ürünleri tercih edenler badem sütlü veya soya sütlü kahveleri paylaşırken, kahvenin de modasına uymak isteyenlerin elinden Pumpkin Spice Latte düşmüyor. Avrupa'da en son moda ise Beetroot Latte , pembe rengiyle bu kahve sosyal medya paylaşımlarına zarif bir dokunuş katıyor. Pembenin senenin rengi olduğunu da söylemeden geçmeyelim. Kısacası kahve bir içecek olmanın ötesinde, kişinin hayatını ve seçimlerini yansıtan bir detay olarak sosyal medya öncülerinin elinden düşmüyor. Bunu farkeden kahve markaları da kendilerini tanıtmak ve hedef kitlelerine ulaşmak için sosyal medyayı kullanma fırsatını kaçırmıyor. Nitekim, sosyal medyanın etkili isimlerini sıklıkla kahve markalarıyla işbirliği içinde görüyoruz. Bunun bir nedeni kahvenin güzel görseller yaratmaktaki başarısı, bir nedeni de pazar değeri. Günümümüzde mağazalar e-ticaretin yükselişi ve değişen tüketici beklentileri nedeniyle müşteri deneyimine heyecan katmakta her geçen gün daha fazla zorlanıyorlar. Müşteriler sadece alışveriş yapmak için mağazaların kapılarını aralamaz oldu, çünkü alışveriş artık bir tık uzakta. Özellikle ofisinden ya da evinden çıkamayan büyük şehir insanı için mağazalara gitmek için daha anlamlı nedenler lazım. Bunu farkeden perakendeciler, son dönem modası olan üçüncü dalga kahvecileri mağazalarının içine katmaya başladılar. Üçüncü dalga kahve kültürü, tıpkı şarap gibi, kahvenin de çekirdeklerinin toplanmasından tadım sürecine kadar bir zanaat olduğunu kabul eden bir kahve akımı. Bu kültüre inanan kahveciler müşterilerine bu süreci yaşatmaya özen gösteriyor, hatta kahvelerini hazırlarken onlara çekirdeklerin geldikleri coğrafyaları bile özenle anlatıyor. Genç, dinamik aynı zamanda özgün olmaya önem veren bu kitlenin moda markalarının da radarında olan tüketiciler olduğunu tahmin etmek zor değil. İşte bu nedenle markalar mağazalarına kahve köşeleri açmaya başladılar. Güncel örneklerden biri sosyal sorumlu marka stratejisi ile tanınan Toms markasının açtığı Toms Roasting Co. Bu marka adı altında kahve ürünleri satan Toms, satın alınan her ürün için de bir kişiye temiz su sağlama vaadi veriyor. Kampanyanın adı One for One. Londra'nın ünlü concept mağazası Dover Street Market'ın içindeki Rose Bakery Cafe'den de bahsetmeden geçmeyelim. Rose Bakery mağazanın Londra, Tokyo ve New York şubelerinde var. Burası mağaza içinde bir dinlenme yeri olmanın ötesinde, bir buluşma mekanına dönüşerek, normalde mağazasına uğramayacak kişileri arkadaşları ile kahve yudumlayıp leziz keklerden tatmak için mağazaya getirmeyi başardı. İşte bu şekilde perakende mağazaları potansiyel kitlelerinin boş zamanlarından pay almaya ve onlarla samimi ilişkiler kurmaya çalışıyor. İstanbul'da 2016 yılında açılan Wepublic de bu akımın bir örneğini mağazasına taşıdı.İstanbul'da üçüncü dalga kahveciliğin başarılı temsilcilerinden Petra Roasting Co. Akmerkez Wepublic mağazasının içinde açıldı. Samimi, dinamik ve sosyal bir alışveriş deneyimi yaratma amacıyla kurulan Wepublic de, mağaza içinde kahve yudumlarken sohbet etme keyfinden müşterilerini mahrum etmedi. Perakende markalarının müşterileri ile ilişkilerinde Bir kahvenin kırk yıl hatırı vardır sözünü benimsemesi doğru bir strateji olacak. Kahve sektörünün dinamizmini moda ve perakendeye taşımak için sıklıkla etkinlikler ve kahveci işbirlikleri görmeye devam edeceğiz.


Louis Vuitton'da çalışmaya nasıl başladım? başlıklı yazımdan sonra birçok olumlu mesaj, tebrik ve yorum aldım. Kariyer hikayemin ilham vermesi beni mutlu etti tabii, başarılarımla gururlanmak da...Fakat gurur ne kadar keyifli bir his olsa da, onun boyadığı toz pembe tablonun cazibesine kapılmamanın, mücadeleli tecrübeleri de paylaşmanın, şu anki pozisyonumda önemli olduğunu düşünüyorum. İşte bu yazım da böyle bir yazı. Kariyer denen çekici bir o kadar da sarsıcı tecrübede en zararlı düşünce Herkesin mükemmel bir kariyeri var. Bir benim yok. düşüncesi. Buna engel olmanın yolu da gerçeklerin peşine düşmek. Tolstoy'un dediği gibi, mutluluk dış faktörlerle değil, bizim onları nasıl gördüğümüzle ilgilidir. İş arama sürecinde de mutluluğumuz ve motivasyonumuz, olayları nasıl yorumladığımızla çok alakalıdır. Birkaç sene önce, adını saklı tutacağım çok büyük bir lüks moda markası beni bir iş görüşmesine çağırdığında, çok heyecanlanmış ve gururlanmıştım. O dönemde Paris'de yaşıyordum fakat iş görüşmesi için İtalya'ya gitmem gerekecekti. Bir skype görüşmesi yaptıktan sonra markanın ana merkezinde buluşmak için sözleştik. Beni onlara öneren kişi oldukça üst düzey bir yöneticiydi, hem onun verdiği güven, hem de kendi geçmişimin verdiği rahatlıkla bu iş görüşmesine gittim. Paris'den yola çıktığımda kafamda onlarca soru vardı. Şimdi bir teklif alırsam ne olacak? Şehir değiştirmek istiyor muyum ki ben? Tekrar yeni ortam, yeni iş arkadaşları...değer mi ki? Malesef yolculuğun uzunluğu benim aleyhime olmuş, sorular iyice artmış, markanın ana merkezine geldiğimde Benim burda ne işim var? sorusuna kadar varmıştım. Bundan sonrası, geçen koca bir gün, üç tane uzun iş görüşmesi, her seferinde bende kalan ekşi tat ve şu his: Beni bu kadar çağırdılar bir de üstüne beni anlamamakta direniyorlar. Ben o kapıdan çıkıp uçağa yetişmek için hızlı adımlarla çıkarken, aslında bu görüşmenin on yıldan sonra hayatımda olan en iyi tatsız olay olduğunu henüz farketmemiştim. Derken zaman geçti. Eve döndüm. Oturdum. Düşündüm. O kadar özene bezene, beni tanıyanlar vasıtasıyla gittiğim bir iş görüşmesinin kötü geçmesi için ben ne yapmıştım? Sonuç ortadaydı. Ekşi tat hiçbir zaman tek taraflı olmazdı. Kendi görüşmemi kendim sabote etmiştim. Self-sabotaging behavior, yani kişinin kendi kendini sabote eden davranışları, sıklıkla yaptığımız ama çoğunlukla farketmediğimiz birşey. Bu hem özel hayatımızda hem de profesyonel hayatımızda isteğimiz dışında gelişen, inançlarımız ya da gizli arzularımız ile şekillenen bir tepki, davranış ya da tepkisizlik olabilir. Ya olursa ne yaparım? korkusuyla gerçekleşmesine engel olduğumuz şeylerin listesi aslında uzundur, ama biz farkına varmayız. Ben ne şehir değiştirmek, ne de iş değiştirmek istiyordum. Kendimi harika bir teklif almış olarak görmek çok hoşuma gitmişti. Transfer oldum, süper bir pozisyon hem de diyebilirdim. Fakat aslında bu iş benim o anki isteklerim ve hedeflerimle zıt düşüyordu. Ne mi yaptım? Kendimi bir dolu olumsuz fikirle doldurup, kafamdaki soruların sayısını yüzle çarpıp, değişiklik yaparsam olacakları trajedi haline getirip o kapıdan girdim. Görüşmelerde en ukala tavrımı takındım. Sonuç olumlu olabilir miydi? Tabii ki hayır. Hayat, istediğimiz şeyleri elde edemeyeceğimize, istemediğimiz şeylerin de hep bizim başımıza geldiğine inanmakla geçiyor. Oysa ki, istemesek de karşımıza çıkan fırsatlara müteşekkir olmak, onlardan öğrenip zenginleşmek, bizi istediğimiz şeyleri elde etmeye bir adım daha yaklaştırabilir. Mesela ben, bu olaydan sonra anladım ki, aklımda tek bir şey vardı. Girişimci olmak. Ne olursa olsun, o riskleri alacak ve kendi işimi kuracaktım. Deneyecek, belki yanılacak, ama yine de bunu yapmadan rahat edemeyecektim. O zaman karar verdim ki, mücadeleli bir tecrübe yaşamadan, bazen kendimizi sabote edip o duvarlara çarpmadan, ne değişime girebiliyoruz, ne de bir bütün olabiliyoruz. Moda Kariyeri olarak yaptığımız son eğitim etkinliğinde iş arayan katılımcılardan gelen bir soru vardı: İyi pozisyon ama küçük şirket mi? Kötü pozisyon ama büyük şirket mi?. Bu soruya cevabımı bir soru ile vermek isterim Bu sorular da bir nevi sabotaj değil mi?. Önümüze çıkan fırsatları küçük, büyük, prestijli, prestijsiz, yararlı, yararsız diye sıfatlarla betimledikçe aslında muhtemel sonuca etki etmiş oluyoruz. Oysa ki fırsatlara odaklanıp, süreci kendimizi tanımak için kullanmalı ve bize verilmesini beklediğimiz şansları kendimiz yaratmak için tecrübe biriktirmeli ve sorgulamalıyız. Ve eğer bu soruları kendimize soruyor, o betimlemeleri yapıyorsak, oturup bir düşünmeli, belki dost veya koç yardımı almalı ve Neden bunu yapıyorum? diye kendimize sormalıyız. İşte o zaman olumsuz dediğimiz görüşmeler başımıza gelen en iyi şeyler olabilir.


Bazen birkaç resim dakikalarca konuşarak özetleyemeyeceğimiz fikirlere tercüman olabilir. Bir resme bakmak sadece düşünce gücümüzü değil hayal gücümüzü de aktive eder ve kavramları daha hızlı, daha net ve daha derinden yorumlayabiliriz. Patti Dobrowolski'nin dediği gibi sol beynimiz bizi rasyonel olmaya, tehlikelerden korunmaya çağırırken sağ beynimiz de hayalperest bir ruh, oyun parkına gitmek isteyen bir çocuk ya da uzak diyarlarda yolculuğa çıkmak isteyen bir maceraperest gibidir. Sağ beynimizi aktive etmemiz de ancak yaratıcılığımızı özgürleştirmemizle mümkün. Bir sene önce kendimle ilgili bir resim çizmem istendiğinde oldukça paniklemiştim. Ne çizecektim? Bu çok kolay görünen istek aslında çok zordu. Çünkü kendimi en çok anlatan renkleri, şekilleri düşünmem gerekliydi. Bir başak burcu olarak her yaptığım şeyin ardında bir anlam olmalıydı. Kalemleri alıp çizmeye başladığımda ise fikirlerin aktığını farkettim. Çıkan sonuç ilkokul resimlerimden farklı değildi ama benim için çok anlamlıydı. Bu çizimde geçmişimi, bugünü ve geleceğimi anlatmam istenmişti. O çizim benim için büyük farkındalıkların başlangıcı oldu dersem abartmış olmam. Şimdi evimde çerçevelenmiş olarak duruyor ve bana hep o anı hatırlatıyor. Patti Dobrowolski'nin anlattığı Hayallerinizi çizimle gerçeğe dönüştürmek egzersizi kariyer planlarınızı anlamak için, geleceğinizde kendinizi nerede görmek istediğinizi belirlemek için ve de bunu her zaman hatırlamak için eğlenceli ve etkili bir yöntem. Tek bir gelecek hedefimizin olmadığını, aslında içimizde birden fazla hayal, umut ve benlik taşıdığımızı düşündüğümden olsa gerek, renklerin ve çizimin gücüne inanıyorum. Çünkü bu çeşitliliği resmetmek ne kadar güzelse, dillendirmek de bir o kadar kafa karıştırıcı olabiliyor. Oysa ki bir resimde olduğu gibi farklı tonlarda ama ahenk içinde olmamız mümkün. Ardından da resminize iyice bakmayı, gözlerinizi kapatmayı, çizdiklerinize inanıp harekete geçmeyi unutmayın.


Aralık, Ocak ve Şubat ayları kış mevsimini sevenler için dağ ve kayak sezonunu müjdeler. Moda dünyasına gelirsek de daha önce kaleme aldığımız moda ve olimpiyatlar yazısında olduğu gibi spor ve moda her zaman ayrılmaz ikili olmuştur. Tenis, binicilik gibi sporlar bu ilişkide hep aklımıza gelirken, nedense kayak ve moda ilişkisi daha geri planda kalıyor. Oysa ki kayak aslında moda dünyasına sandığınızdan çok daha yakın. Kayağın tarihine ve moda dünyasıyla bu ilişkisinin nerede başladığına bir göz atalım. Kayak sporunun tarihi 1800'lü yılların Kuzey Avrupa'sına dayanıyor. Kesin olarak bilinmese de kayağın İsveç veya Norveç'ten çıktığı iddia ediliyor. 1800'lerde askerlere kondüsyon ve çalışma amaçlı uygulatılan kayak, 1900'lü yılların başlarında Avrupa elitlerinin Avusturya ve İsviçre'deki dağlara spor amaçlı gitmelerine yol açtı. 1900'lü yılların başlarında kadınlar uzun etekler/elbiselerle kaysalar da 20'li yılların başlarından itibaren birçok kadın kayakta, pratikliğinden dolayı pantolonu tercih etmeye başlamış. Bu durumda, dönemde değişmekte olan moda algısı ve kadının özgürleşmeye başlamış olmasının da etkisi büyük. Devam etmekte olan 1. Dünya Savaşının etkisini de 20'li yılların kayak kıyafetlerinde görmek mümkün. Askeri üniformalardan ilham alınan tulumlar 20'li yılların en çok tercih edilen kayak üniforması olmuştur. Fashion and Museums kitabında da bahsedildiği üzere 20'li yıllarda her ne kadar kadınların kayak kayması normalleşse de, bu spor hala üst sınıfa ait bir durumdu. 30'lu yıllarda kayak sporu Avrupa'nın jet sosyetesinin dışında Hollywood ünlülerinin de dikkatini çekmeye başlıyor. Hollywood sinemasının çıkış yaptığı ve modanın sinemayla başabaş yürüdüğü bu dönemde pek çok ünlü kayağı keşfetmeye başlıyor. 40'lı yıllarda tulum yerine daha çok iki parça kayak kıyafetlerinin yaygınlaştığı ve kayak ceketlerinin hem iç hem dış kullanılabilir tasarlandığı yıllardı. Kayağın 30'lu yılların sonunda kış olimpiyatlarında yer almasıyla savaş sonrası Avrupa'da pek çok kayak sporcusu ve kayak markası çıkmaya başlamıştı. 50'ler özellikle kayak kıyafetlerinde tasarımcıların daha fazla renk kullanmaya başladığı bir dönem oldu. 40'lar ve 50'li yıllarda kumaş üretiminde yaşanan gelişmeler, kayak sektörünü epey derinden etkiledi. 1949 yılında Balenciaga'nın kayak kıyafetlerinde cracknyl kullanmasının ardından kullanım pratikliği ve su geçirmemesi sebebiyle sentetik kumaşlar daha çok tercih edilmeye başlandı. 50'li yıllar, hem tasarımcıların kayak kıyafetine önem verdiği hem de birçok markanın spor giyime yöneldiği bir dönem olmuştu. Tıpkı Moncler'in kuruluşu gibi. 50'li ve 60'lı yıllarda dünyanın zenginleşmesi ve seyahat etmenin kolaylaşmasıyla kayak yavaş yavaş jet sosyeteye ait olmaktan çıkmaya başladı. 60'lar ve 70'lerde ise pek çok tasarımcı hali hazırda kayak kıyafetleri tasarlamaktaydı. Tıpkı Givenchy, Balenciaga ve Emilio Pucci gibi. Lüks markaların haricinde daha farklı gelir gruplarına hitap edecek spor giyim mağazaları/markaları da hizmet vermekteydi. Günümüz lüks markalarının kayakla arası nasıl? Dolce& Gabbana, Fendi ve hatta Chanel gibi birçok marka hala kayak koleksiyonu üretmeye devam ediyor. Hatta bazı markalar giyim ürünlerinin de ötesine geçip, marka logolu kayaklar satışa sunuyorlar. Sonuçta lüks markalar müşterilerinin her alandaki ihtiyaçlarına dokunmayı amaçlıyor. Kayak her zaman elit ve masraflı bir spor olarak anıldığı için birçok lüks markasının bu sporla eşleşmesi kaçınılmazdı. Aslında kayak kostümündeki birçok öğe tamamen pratikliğe dayanıyor. Bu üniformada pratik ve kullanım amacı olmayan hiçbir şeye yer yok. Bu lüks, eksi derecelerde vücudu koruyacak, kazalarda minimum yaralanma ve zedelenmeye neden olacak şekilde tasarlanıyor. Günümüzde iyi bir kayak koleksiyonu tasarlamak markalar için hayli zor. Yaratıcılık, pratiklik ve ergonomiyi birleştirebilmek iyi bir kayak üniforması tasarlamak için başlıca ihtiyaç duyulanlardan. Podyumlara ve birçok lüks markanın parçalarına baktığımızda bu ilişkiyi pekiştirebiliyoruz. Markalar için kayak kıyafetleri koleksiyonlara ilham kaynağı olmuş durumda. Aslında kayak modasını sadece kayakla özdeşleştiremeyiz, her türlü soğuk hava ve kış mevsiminde bu iki konsept birbirine adeta ilham kaynağı olmuştur. Aksesuarlar da bu spor dalından bir hayli etkilenmekte. Buna en güzel örnek olarak kayak gözlüğünü gösterebiliriz. Asıl amacı gözleri beyaz karlardan ve tipiden korumak olan bu gözlükler tasarımcılar tarafından günlük kullanılan ilgi çekici aksesuarlara dönüştürülüp, koleksiyonlarda sergilendi bile. Bir başka örnek de hepimizin bir aşk/nefret ilişkisi beslediği Moon Boots- yani Türkçe anlamıyla : ay botları. 1970'lerde tasarlanan bu botların asıl kullanım amacı, dağdaki kişileri kayak yapmadıkları zamanlarda sıcak tutması ve kaymayı engellemesi. Ama eminiz siz de ortada kar yokken şehirde bunları giyenlere sıklıkla rastlamışsınızdır. Kış mevsimi geldiğinde, birçok editoryal çekimde kayak ve dağ konseptlerini görmeye başlıyoruz. Üstelik dergilerin bu bağlantısı sadece bu çekimlerle de sınırlı değil; Vogue'un sitesinde yayınladığı 'Vogue's Guide to Skiing' yani Vogue'un Kayak Rehberi bu bağlantıyı bir kere daha pekiştiriyor. Peki günümüzde kayak modası nereye gidiyor ve moda dünyası gelecekte de kayak sporundan faydalanmaya devam edecek mi? Bu soruya kesin bir yanıt vermek imkansız olsa da tıpkı teniste olduğu gibi moda dünyasının kayağı çok sevdiğini ve bırakmaya niyeti olmadığını düşünüyoruz. Bilgilendirici olduğu kadar eğlendirici bir yazı olmuş. Sayenizde konuyla ilgili birçok yeni bilgi sahibi oldum. Elinize sağlık Eda hanım.


Türk markalarının adını uluslararası platformlarda gittikçe sık duymaya başladık. Dilara Fındıkoğlu ve Dora Teymur'la başladığımız yükselen Türk markaları serimizde bu sefer pek çoğumuz için yeni olan bir isim var: Alzuarr. Çok yeni bir marka olmasına rağmen şimdiden büyük bir çıkış yakalayan Alzuarr'ı tesadüf eseri sosyal medya sayesinde keşfettik. Markanın kurucusu 27 yaşındaki Zeynep Dağ. Hollanda doğumlu Zeynep lisans ve yüksek lisans eğitimini Hollanda'nın ünlü tasarım okullarından Artez'de tamamlayıp sektörde tasarımla ilgili çeşitli işlerde çalıştıktan sonra kendi lüks ayakkabı markası için hazırlıklara başlamış. Alzuarr markası 2017'nin başında kurulmasına rağmen uluslararası platformda adından çok söz ettirmeyi başarmış. Alzuarr'ın kuruluşundan kısa bir süre sonra bu kadar duyulması markanın tasarımları ve konumlandırılmasıyla birlikte akıllı bir dijital pazarlama stratejisine de dayalı. Ayakkabılarının Rihanna ile çok iyi örtüşeceğini düşünen Zeynep, instagramda Rihanna'nın fan hesaplarından birine mail atıp 50 euro karşılığında ayakkabılarını sayfasında paylaşıp paylaşamayacağını sormasıyla başlıyor herşey. Fan sayfasının kabul etmesinden sonra tesadüf eseri Rihanna'nın asistanı ayakkabıları görüp, markaya ulaşıyor. Rihanna'dan sonra markanın diğer yükselişini sağlayan isim ise Kylie Jenner. Zeynep'in tasarımlarına baktığımızda çizgisinin oldukça feminen olduğunu görüyoruz. Tamamen dişi detaylara sahip stilettolar, taşlar ve renklerle çabucak klişe olabilecek öğeleri ustaca harmanlamayı başarmış. Zeynep'in tasarımlarında tüm bu feminen detayların yanı sıra yer yer sanat ve pop-art ilhamına da rastlıyoruz; bu da Zeynep'in sanat eğitiminin yansıması. Markasının odak noktasının topuklu ayakkabılarla güçlü kadınlar olduğunu söyleyen tasarımcının orkide topukluları şimdiden birer hit parça oldular bile. Peki bundan sonra Alzuarr'ı neler bekliyor? Şimdilik satışlarını daha çok kendi websitesi üzerinden yönlendiren markanın 2018 için hedefleri büyük. Mytheresa, Net-a-porter, Luisaviaroma gibi sitelere girmek markanın öncelikli hedeflerinden.


Koronavirüs moda endüstrisi de dahil olmak üzere neredeyse her endüstriyi derinden etkiledi. İtalyan Modası Ulusal Odası başkanı Carlo Capasa bu pandeminin İtalya'nın 100 milyar dolarlık moda endüstrisi için kabus olduğunu söyledi. Capasa, ülkede çoğu moda markasının 2020'ye güçlü başlamayı planladığını ancak özellikle Çin'de oluşan tedarik zinciri sorunlarından ve talebin azalmasından dolayı belirsizliğe girildiğini ve ilk 6 ayın kötü geçeceğini vurguladı. Çin'deki işçiler virüsün yayılmasından korktukları için evde kaldılar ve bu durum imalat tedarik zincirinde önemli aksaklıklara neden oldu. Uzmanların hemfikir olduğu düşüncelerden biri kıyafetlerin planlanan sezonlarda satışa çıkmasının sektörün devamlılığı için önemli olduğu. Tekstil tedarik zincirlerinde uzman olan Margaret Bishop bu aksaklıktan en çok etkilenenlerin trend odaklı hızlı moda markaları olduğunu söylüyor. Bishop, tasarımdan teslimata kadar olan süreçte zaman çizelgelerinin kısıtlı olduğunu, erteleme lükslerinin azaldığını ve brüt kar marjını düşürmemek için stratejiler geliştirmeleri gerektiğini de belirtti. İkinci en büyük etken ise salgınla birlikte azalan tüketici talepleri. LVMH'nin Kuzey Amerika'daki eski yönetim kurulu başkanı Pauline Brown lüks segmentinde olan markaların pandemi döneminde oldukça şiddetli şekilde etkilendiğini vurguluyor ve bunun önemli bir nedeninin Çinli müşterilerin New York ve Paris gibi lüks tüketimin fazla olduğu şehirlere seyahat etmemeleri olduğunu ifade ediyor. Brown'a göre bunun temel nedeni Çinlilerin son 10 yıldır lüks tüketimin ve moda sektörünün büyük itici gücü olması ve lüks tüketiminin 1/3'ünü oluşturması. Bunun anlamı ise sadece Çinli müşterilerin tüketiminin yıllık lüks tüketiminin yüzde 70'inden fazlasına karşılık gelmesi. Çin'deki GSYİH büyümesinin yaklaşık yüzde 60'ı tüketici harcamalarına bağlanıyor ve bu da ülkenin ekonomik toparlanmasının pandemi sonrasında nasıl arttığı konusunda en önemli faktör haline geliyor. İhracat sektörü Çin'in GSYİH'sının sadece yüzde 20'sini oluştursa da tedarik zinciri aksaklıkları ve denizaşırı ülkelerden gelen siparişlerin iptalleri bu sektöre büyük zarar veriyor. Tüm bu olumsuzluk içerisinde hem markaları hem de iktisatçıları rahatlatan unsur, Çinli tüketicilerin son yıllarda oldukça dirençli olması. Öyle ki, ABD ile uzun süreli bir ticaret savaşı ve Hong Kong'daki büyük protesto hareketi bile tüketici güven seviyelerini sarsmak için yeterli olmadı. Dünyanın dört bir yanındaki Neiman Marcus, Chanel, Ralph Lauren, Walmart, Nike, Apple, Urban Outfitters, Everlane, Lululemon, Abercrombie & Fitch, Glossier, Macy's, Selfridges, Allbirds, Anthropologie, Sephora, Nordstrom, Saks Fifth Avenue ve daha nice perakendeci pandemi ile mücadele kapsamında mağazalarını kapattı. Bunun yanı sıra Net-a-Porter mart ayında Londra deposunu bir süreliğine kapatacağını açıklamıştı. Gerekli önlemleri aldıktan ve denemeler yaptıktan sonra nisan sonu itibari ile de internet sitesini tekrar aktif hale getirdi. Victoria's Secret, Pink online siteleri de mart sonu itibariyle tekrar kullanıma hazır hale getirildi. Bu yazı yayına girerken Avrupa'da da mağazalar sırayla açılmaya başladı. Carla Sozzani'nin New York'taki ve Milano'daki 10 Corso Como mağazaları pandemi nedeniyle kapandı. Geçici bir süreliğine sadece online alışveriş hizmeti veren marka, 1 Haziran'da mağazalarını açacağını belirtti. Topshop'un bağlı olduğu Arcadia Grubu'nun üst düzey yöneticilerinin maaşlarını yüzde 50 oranında düşürmeye karar verdiği belirtiliyor. Ayrıca mağazaların kapanması nedeniyle çok sayıda mağaza çalışanına da izin verildi. Grubun CEO'su Ian Grabiner'in, bir sonraki duyuruya kadar maaş ve yan haklarından feragat ettiği belirtildi. Michael Kors, Versace ve Jimmy Choo'nun sahibi olan şirket, Çin'de 150 mağazasını kapattı ve gelecek çeyrekte gelirlerinin 100 milyon dolar düşeceği tahmininde bulundu. Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su John D. Idol ile Michael Kors, Donatella Versace ve Jimmy Choo'nun kreatif direktörü Sandra Choi, 2021 yılı için maaşlarından feragat etmeyi kabul ettiklerini açıkladı. Şirket ayrıca çalışanlarının maaşlarını yaklaşık yüzde 20 oranında azaltmayı da düşünüyor. Bunlara ek olarak Capri Holding, Kuzey Amerika'da 7.000 mağaza çalışanına izin verdi. Mağazalarının yeniden açılması için planlanan tarih ise 1 Haziran. 18 Marttan itibaren iki haftalığına İtalya, Fransa ve İsviçre'deki tesislerinde üretimi durduracağını, tüm mağazalarını kapatacağını fakat çalışanların ücretlerini ödemeye devam edeceğini belirtmişti. The Estee Lauder Cos. 31 Mart tarihinde sona eren üçüncü mali çeyreğinde yıllık %11 satış düşüşü yaşadı. Şirket, 6 milyon dolar zararla 3,35 milyar dolar net satış elde etti. Şirketin pandemi önlemleri kapsamında ilk adımı 1 Mayıs ve 31 Ekim tarihleri arasında maaşlarda önemli ölçüde kesintiler yapmaya karar vermesi oldu. Öncelikle yönetim kurulu başkanı William P.Lauder ve CEO'su Fabrizio Freda kendi aylık kazançlarını yüzde 50 azaltacak ve şirketteki statülerine göre kesintiler yüzde 10 yüzde 30 arasında gerçekleşecek. Hızlı moda perakendecisi mart ayındaki satışlarda %46 oranında bir düşüş yaşadı ve buna paralel olarak ikinci çeyrek karının da düşeceği tahmin ediliyor. Marka ayrıca pandemi nedeniyle 31 Mart'tan bu yana ABD ve Avrupa'daki 5 bin 65 mağazasının 3 bin 788'ini kapattı. Old Navy, Banana Republic ve Gap'in sahibi olan Gap Inc., salgın nedeniyle 80 bin mağaza çalışanını ücretsiz izne çıkarmak zorunda kaldı. 12 Mart 20 Mart arasında önlem amaçlı İtalya'daki 6 üretim tesisini kapatacağını duyurmuştu. Ancak, İtalya'da devlet tarafından çıkarılan sokağa çıkma yasağından dolayı bu süre uzadı. Gucci 20 Nisan'da İtalya'daki Scandicci Artlab prototip üretim merkezini yeniden faaliyete geçirdi. The Victoria's Secret'in bağlı olduğu şirket olan L Brands, online alışverişe katkıda bulunmayan çalışanlarını 5 Nisan tarihi itibariyle süresiz ücretsiz izne çıkardı. Ralph Lauren çalışanlarını 1 Haziran'a kadar ücretsiz izne çıkarmaya karar verdi. Markanın tasarımcısı ise 2020 yılı için kendi priminden ve 2021 yılı için maaşının tamamından feragat etti. Markanın Kurucu CEO'su olan Patrice Louvent maaşından yüzde 50 kesinti yapmaya ve 2021 yılının ilk çeyreği için uluslararası ekiplerinde bulunan çeşitli üst düzey müdürlerinin maaşlarında da yüzde 20 gibi bir oranla kesinti yapma kararı aldı. Urban Outfitters ise 14 Mart itibariyle mağazalarının kapılarını kapattı ve çalışanlar 1 Nisan'da başlamak üzere 60 günlüğüne yan haklarından feragat etmelerine gerek kalmaksızın izne çıkarıldı. İtalyan lüks şirketi, ilk çeyrekte ön gelirlerde yüzde 2,3 düşüş bildirdi . Gelirler geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 160 milyon avroya karşılık 156 milyon avroya geriledi. Salvatore Ferragamo Spa, ilk çeyrekte ön gelirlerde yüzde 30,6'lık bir düşüş bildirdi . Satışlar, geçtiğimiz yılın aynı döneminde 347 milyon Euro iken bu rakam 220 milyon Euro'ya düştü. Coach, Kate Spade and Stuart Weitzman'ın sahibi olan holding, bu yılın ilk çeyreğinde gelir kaybı bildirdi. Geçen yıl 1.3 milyar dolar olan gelir bu yılın aynı döneminde 1.07 milyar dolara geriledi. Şirket bu çeyrekte geçen yıl ki 117 milyon dolara karşılık 677 milyon dolar kaybetti. Coach markasının satışları 965 milyon dolardan 772 milyon dolara, Kate Spade markasının satışları ise 281 milyon dolardan 250 milyon dolara düştü. Stuart Weitzman'ın satışları da 85 milyon dolardan 51 milyon dolara geriledi. Salgın dolayısıyla sadece perakende sektöründe satışlar düşmedi, borsa dünyası da derinden etkilendi. Firmaların hisse senedi fiyatları kontrol edilemez şekilde aşağı yukarı eğilimler gösterdi ve göstermeye de devam ediyor. Borsalar 2008 krizinden bu yana en kötü haftalarından birini 28 Şubat 2020'de yaşamıştı. 1 Nisan 2020'de Macy's Inc. Wall Street'teki en büyük hisse senetlerini takip eden S&P 500 Endeksinden çıkarıldı. Şirketin yılın başındaki piyasa değeri 5.1 milyon dolarken yüzde 70 düşüşle hisse senetleri toplam değeri 1.5 milyar dolar oldu. Diğer önemli örneklerse Salvatore Ferragamo Italia, Farfetch, Kering, LVMH Moet Hennessy Louis Vuitton, Burberry Group, Moncler ve Tod's gibi firmaların hisse senetleri de salgının başlamasıyla borsada dramatik düşüşler yaşadı. The Business of Fashion ve McKinsey & Company'nin hazırladığı ortak rapor belirsizliğin iyi yönetilmesi gerekildiğine vurgu yapılıyor. Raporda dikkat çeken tespit ise koronavirüsün moda endüstrinin değer zincirini sıfırlamak ve tamamen yeniden şekillendirme şansı sunması olarak yer alıyor. Öte yandan gelecekte böyle bir durumla karşılaşıldığında sektörün ya da çoğu markanın bu yenilikler sonrası acil planı devreye sokmasına da dikkat çekiliyor. Bunlardan en önemlisi ise dijital yenilikler ve sektör konsolidasyonu. Raporda çoğu rakip firmanın bu gibi durumlarda iş birliği yapmayı düşüneceğine vurgu yapılıyor. Pandemi ile birlikte tüketiciler ilk olarak ihtiyari mal alımını -özellikle de hazır giyim harcamalarını- önemli derecede azalttı. 2-3 aylık bir karantina süreci Avrupa ve Kuzey Amerika moda işletmelerinin yüzde 80'inde finansal sıkıntıya neden oldu. Pandemi süreci belirsiz olduğundan iyileşme süreci kademeli olacak gibi görünüyor. Müşteri hassasiyetinin küresel krizlerden sonra normale dönmesi 2 yılı bulmuştu. 2003 SARS pandemisi ve 2008 mali krizi sırasıyla 6 ay ve 2 yıl sürdü. Pandemi kaynaklı ekonomik zararların uzun süre devam etmesi durumunda, markaların hızlı kazançlar için önlemleri belirlemesi, işgücü kararlarını değerlendirmek için çalışan planları oluşturması ve genel harcamaları rasyonelleştirmek için maliyet esaslarını gözden geçirmesi gerekir. Hız ve uyumluluk bu döneme adaptasyonu kolaylaştırır. Markaların ve perakendecilerin mağazalar kapandıktan sonra dijital platformlarda bulunması, tüketiciler için alışverişi cazip hale getirdi. WeChat grupları, e-ticaret siteleri, canlı yayınlar buzdağının sadece görünen kısımları. Dijital kanallar mağazacılıktan daha az karlı olabileceğinden, firmaların ikisi arasında dengeli bir model oluşturmaları da ele alınması gereken bir diğer konu. Ayrıca 2008 ekonomik krizinden sonra da uygulanan ve markaların bir stratejisi haline gelen fazla stok durumu için büyük indirim hazırlığı yine devreye girecektir. Avrupa ve Amerika'da yaşanan sokağa çıkma yasakları ya da izolasyonlar süresince bazı markalar e-ticaret siparişlerini tamamen bırakırken, bazıları ara ara indirimler uygulayarak tüketicilerin ilgisini çekmeyi başardı. Çözüm sadece fazla stokları azaltmak değil, aynı zamanda nakit sıkıntısı çeken tüketicilerin güvenini ve coşkusunu geri kazanmakla da ilgili ve bu sadece tek başına indirim yapılarak elde edilemez. 2008-2009 ekonomik krizinden sonra lüks segmentte tüketicilerin kaliteli ve zamansız parçalar için tüm bedeli ödemeye hazır oldukları gözlemlenmişti. Bununla birlikte, lüks markalar imajlarını korumak adına mağazalarında büyük indirim yapmayı çok tercih etmiyor. Ancak, bu durum lüks markaların Net-a-Porter, Farfetch gibi e-perakendecilerle çalışmasının önemini arttırabilir. Böylelikle kendi ürünleri için kontrollü bir indirim mekanizması kurabilirler. Markalar aynı zamanda stoklarını azaltmak ve ürünlerine yeniden değer kazandırmak adına sürdürülebilirlik eğilimlerini hızlandırıp, daha yenilikçi yollara başvurabilir. İnovasyonun durmasına izin vermeyin, çünkü bu bir fırsat penceresi olabilir, bu zamanı ne yaptığınızı yeniden keşfetmek, tüketicilere yeni alternatifler sunmak, yeni değer oluşturmak ve kendi markanızı yeniden keşfetmek için kullanın. Uzaktan çalışmadaki yüzde 84 artıştan, video konferanstaki yüzde 79 artışa ve esnek çalışma saatlerindeki yüzde 58 artışa kadar moda endüstrisinde yeni alışkanlıklar test ediliyor. Ek olarak, Şangay Moda Haftası sırasında toptan tasarımcı markaları barındıran showroomlar artık büyük ölçüde canlı yayın, video konferans randevuları ve online sipariş yoluyla moda endüstrisinin ne kadar dijitalleştirilebileceğini test ediyor. İlk adım olarak ise Şangay Moda Haftası organizatörleri Çince e-perakendeci olan Tmall üzerinden mevcut stoklarının satılması için Alibaba ile birlikte çalışarak, canlı yayın üzerinden satışlara başladı. Öte yandan CNMI 14-17 Temmuz tarihleri arasında dijital Milano Moda Haftası yapacağını duyurdu. Londra Moda Haftası da Haziran ayında dijital platformlarda yapılacak. Özetle, Covid-19 pandemisi nedeniyle 2020 yılının hem insan sağlığı hem de dünya ekonomisi için zor bir yıl olacağı inkar edilemez. Bazı şirketler için sektörde tutunmak bile mucize olacaktır. Bununla birlikte moda şirketleri attıkları cesur adımlarla ve deneyimledikleri çeşitli yeniliklerle liderlik gösterirlerse, sadece krizi atlatmakla kalmazlar, eskisinden daha güçlü bir yapılanmayla markalarının değerini arttırıp piyasadaki yerlerini sağlamlaştırabilirler. - https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/how-coronavirus-effecting-fashion-industry-trade-shows-stock-prices-1203508244/ - https://time.com/5794928/coronavirus-fashion-economy/ - https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/coronavirus-impact-fashion-beauty-retail-fashion-week-store-closures-1203541123/ - https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-52394504 - https://www.euronews.com/2020/04/22/could-the-coronavirus-crisis-spell-the-end-of-fast-fashion - Bof McKinsey& Company report, The State of Fashion 2020 CoronavirusUpdate, 4-20 - https://www.forbes.com/sites/mikepatton/2020/04/06/covid-19-response-brings-economic-hardship-how-will-stocks-react/#47b666305ae5


Koronavirüs tüm dünyayı evine hapsetti. Etkisini tüm dünyada (bugün itibariyle toplam 199 ülke) ve tüm sektörlerde hissettiren virüs, elbette moda dünyasını da derinden etkiledi. İlk başta mağazaların açılış saatlerinin kısaltılması ile başlayan önlemler, tüm ülkelerde mağazaların kapanmasına hatta son dönemde online alışverişin bile durmasına neden oldu. Tüm bunlar olurken, bildiğimiz gibi hastanelerde toplum sağlığını korumak için ön saflarda çalışan sağlık personelinin maske ve koruyucu giysi ihtiyacı çok fazla ve hiçbir ülke bu ihtiyacı karşılamaya hazırlıklı değil. Bu nedenle, moda ve tekstil sektörü krizde kendi tecrübesini ortaya koyarak bu ürünlerin üretimine destek olmak için fabrikalarını dönüştürdü ve yüksek bağışlarla hastanelere destek oldu. Gucci, Bottega Veneta, Saint Laurent, Alexander McQueen, Brioni gibi markaları çatısı altında bulunduran lüks grubu Kering, koronavirüsten Çin'in ardından en çok etkilenen ülke olan İtalya'ya tüm markaları adına 2 milyon euro bağışladı. Bu bağışlar grubun aktivitelerinin de çoğunlukta olduğu 4 ana bölgede, Lombardia, Lazio, Toscana ve Veneto'da, kullanılacak. Grup İtalya'nın ardından koronavirüsten etkilenen Fransa'ya da 3 Milyon maske sağlayacağını ve Balenciaga ve Saint Laurent dikim atölyelerinin maske dikmeye başlayacağını açıkladı. Kering grubu, pandeminin başladığı Çin'de Hubei bölgesi Kızıl Haç'ına da Ocak ayında destek olmuştu. Giorgio Armani, Milano'da moda tarihinin tartışmasız en önemli isimlerinden. Giorgio Armani kariyerine Milano Rinascente mağazasında vitrin tasarımcısı olarak başladı ve bugün İtalya'nın ve dünyanın en önemli moda markalarından birini, bağımsız olarak devam ettiriyor. Armani, koronavirüs krizine karşı tüm Armani üretim tesislerinin medikal maske ve giysi üretimine ayrılacağını duyurdu. Armani ayrıca virüsün İtalya'yı vurduğu ilk haftalarda Milano ve Roma'da bulunan üç büyük hastaneye 1 Milyon 250 bin euro bağış yapmıştı. Armani ayrıca Piacenza, Bergamo ve Versilia hastanelerine de bağış yapacağını duyurdu, böylelikle toplam bağış miktarı 2 Milyon Euroyu buldu. Giorgio Armani bir röportajında Beş haftadır evdeyim. Birlikte çalıştığım kişilerin gözlerine bakabilmeyi özledim ama yeni bir rutin yaratmaya çalışıyorum dedi. LVMH grubu, dezenfektan jel eksikliğini gidermek amacıyla Parfüm ve Kozmetik bölümünün tüm üretim tesislerini jel üretimine yönlendirdi. Bu karara göre, Christian Dior, Guerlain ve Parfums Givenchy tesisleri dezenfektan jel üretecek. Jeller ücretsiz olarak Fransız sağlık kuruluşlarına teslim edilecek. Bu destek sayesinde LVMH grubu koruyucu ürün eksikliğini gidermeyi ve daha çok sağlık personelinin ve vatandaşın korunmasını amaçlıyor. Dior Redon'daki Baby Dior atölyelerini gönüllülük esasına dayalı olarak maske üretmek üzere yeniden açtığını duyurdu. Dior, her gün hastalarla ilgilenmek ve hayat kurtarmak için virüsle en ön sırada savaşan sağlık çalışanlarına destek ve minnetle; onları korumak için yorulmaksızın çalışan ve eşsiz bir dayanışma örneği sunan Dior terzilerine de teşekkür etti. Ralph Lauren Foundation, koronavirüsten etkilenenlere destek amacıyla 10 Milyon dolarlık bir bağış yapacağını açıkladı. Bağış farklı alanlarda kullanılacak. Bir kısmı Ralph Lauren çalışanlarına, bir kısmı Dünya Sağlık Örgütünün yarım kampanyasına, bir kısmı CFDA fonuna, bir kısmı da kanser hastalarının korunması için çalışan derneklere ayrılacak. Ralph Lauren ayrıca 250 bin medikal olmayan maske ve 25 bin koruyucu giysi üretimine başlayacağını duyurdu. Prada Grubu Perugia'daki Prada fabrikasında 80.000 koruyucu tulum ve 110.000 maske üreteceğini açıkladı. Bu fabrika özel olarak bu amaç için açık kaldı ve 6 Nisan'a kadar her gün Toskana bölgesi hastanelerine gönderim yapacağı garantisi verdi. Domenico Dolce ve Stefano Gabbana, koronavirüsü yenmek için yapılan bilimsel araştırmalara finansman desteği sağlamak amacıyla Humanitas University'e bağış yapacaklarını duyurdu. Bu kurum, Milano'da bulunan ve tıp bilimine ve tıp araştırmalarına yönelik çalışan bir özel üniversite. Dolce & Gabbana daha önce de bu kurumda okuyan tıp öğrencilerine burs desteği vermişti. Zegna, İtalyan Sivil Korumasına 3 Milyon euro bağışlayacağını açıkladı. Ayrıca İtalya ve İsviçre'deki fabrikaları maske ve koruyucu giysi üretimi için hizmete sokacağını duyurdu. Virüs Zegna'yı yakından etkiledi. Zegna kreatif direktörü Alessandro Sartori, amcasını koronavirüsten dolayı kaybetti. Sartori bir röportajında Evime kapandım. Ekibimle iletişim içindeyim. Teknolojiyle ilişkimin bu kadar iyi olmasına şaşırıyorum. Karantina sonrasını ise daha iyi ve daha az olarak planlıyorum. Moncler CEO'su Remo Ruffini Şu ana kadar bize verdiklerini Milano'ya iade etme zamanımız geldi diyerek Lombardia bölgesinin Milano fuarında inşa ettiği 400 kişi kapasiteli hastaneye 10 Milyon euro bağışladı. Moncler'in 4600 çalışanı, 209 mağazası ve 1.638 Milyonluk cirosu var. Gucci, merkezinin bulunduğu İtalya'da Sivil Koruma Başkanlığına toplam 1 Milyon euroluk bir bağış yaptı. Sivil Koruma İtalya'da hastanelere ve vatandaşlara virüsten korunmak ve tedavi etmek için gerekli olan teçhizatı sağlayan kuruluş. Gucci ayrıca UN'in Dünya Sağlık Örgütünü desteklemek için açtığı kampanyaya 1 Milyon euro bağış yaptı. Marka son günlerde instagram hesabını kampanya çağrılarına ayırdı ve bu şekilde tüm takipçilerini destek olmaya çağırdı. Valentino Garavani ve partneri Giancarlo Giammetti, dernekleri aracılığıyla koronavirüs tedavisinin yapıldığı hastanelerden olan Roma'daki Policlinico Universitario Agostino Gemelli'ye 1 milyon euro bağışlayacaklarını açıkladı. İkili yaptıkları açıklamada Yaşadığımız bu zor günlerde yapılan çalışmalara bizim de katkımız olmasını istedik. Her gün hastanelerde mücadele veren sağlık personeline çok şey borçluyuz. Yaptıkları için onlara her zaman müteşekkir olacağız dedi. New York merkezli Haute Couture tasarımcısı Christian Siriano, virüs New York'da etkili olmaya başladığında tüm terzi ekibinin maske üretebileceğini açıklamıştı. Sözünde duran Siriano, 27 Mart Cuma günü hastanelere 1000 maske gönderdi, diğer 1000 maskenin de yolda olduğunu duyurdu. Türkiye'nin köklü moda markası Vakko'ya ait olan Vakko Üretim Merkezi, gönüllü olarak iş başı yapan ekibiyle Covid-19 ile savaşan sağlık ekiplerine ulaştırmak için maske üretimine başladı. Üretim vardiyalı olarak kesintisiz devam edecek. Ayrıca Vakko 31 Mart itibariyle e-ticaret depo ve lojistik operasyonlarını da durdurdu fakat sitede satış devam ediyor. Vakko instagram hesabı üzerinden takipçilerini Evde kal çağrısına uymaya davet etti. İstanbul merkezli streetwear markası Les Benjamins, yeni özel kapsül koleksiyonu Stay home Stay cozy ile evde kalmanın önemini vurguladı ve koleksiyondan elde edilecek gelirin tamamının COVID-19 ile mücadeleye bağışlanacağını duyurdu. Hızlı moda zincirleri de gelişmiş dağıtım ağlarını ve üretim güçlerini sağlık kuruluşlarına destek olmak için kullanıma açtı. Uniqlo ve Theory gibi markaları bünyesinde bulunduran Japon Fast Retailing grubu, Japonya ve başka bölgelere gönderilmek üzere 10 milyon maske ürettireceğini duyurdu. Merkezinin bulunduğu Japonya'da devlete 1 Milyon maske bağışlayan grup, dünya çapında da virüsten etkilenen diğer ülkelere ülke başına 1 milyon maske ulaştıracağını açıkladı. Grup, virüsün gelişimini takip edeceklerini ve buna göre Uniqlo'nun merkez ofisleri aracılığıyla bağışlarına devam edeceklerini duyurdu. H&M grubu üretim tesislerini ve dağıtım ağını maske üretimi ve dağıtımına ayıracağını açıkladı. H&M son günlerde krizden kötü etkileneceğini ve tüm dünyada geçici süreli işten çıkarmalar yapabileceğini duyurdu. H&M'in 5062 mağazasının 3441'i kapalı. Hennes & Mauritz Ab'nin tüm dünyada 180.00 çalışanı var. Grup çatısı altında yer alan markalardan bazıları H&M, Monki, & Other Stories, H&M Home ve ARKET. Detaylı bilgi için tıklayın. Mango, lojistik sistemini kullanarak 2 Milyon maskeyi tüm İspanya'ya dağıtacağını açıkladı.


Her yıl moda sektörünün en önemli kurumlarını aynı amaç altında bir araya getiren Koza Genç Moda Tasarımcıları Yarışması bu yıl da yeni nesil Türk tasarımcılarını moda endüstrisi ile buluşturmayı hedefliyor. İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği tarafından Ekonomi Bakanlığı'nın destekleriyle bu yıl 28.'si düzenlenecek olan yarışma için şimdi başvuru vakti! 1992 yılından beri İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri tarafından düzenlenen Koza Genç Moda Tasarımcıları Yarışması, moda tasarımı alanında kariyer yapmak isteyen genç yeteneklerin endüstriyle buluştuğu en önemli platformlardan biri. Genç yeteneklerin moda sektörünün kapılarını aralamasına destek olan Koza Genç Moda Tasarımcıları Yarışması'na moda sektörünün önde gelen isimleri Bora Aksu ve Sudi Etuz markası tasarımcısı Şansım Adalı'nın mentorluğunda hazırlanmak, deneyimlerinden faydalanmak, Final Gecesi'nde yarışacak 10 finalistten biri olmak ve değerli ödüllerin sahibi olmak için hemen başvurunu yap. Yarışmanın birincisine 50.000 TL., ikincisine 25.000 TL. ve üçüncüsüne 15.000 TL. para ödülü verilirken aynı zamanda Yurt Dışı Eğitim Ödülü Hakkı ve Yabancı Dil Eğitimi hakkı da sağlanıyor. İlk 10 finaliste ise Atölye ve Danışmanlık Desteği, Koleksiyon Hazırlama ve Malzeme Alım Bedeli, Eğitim Ödülü, Uluslararası Fuar Ziyareti ve Moda Tasarımcıları Derneği'ne 1 Yıllık Üyelik hakkı veriliyor. Kendini Bul, Hikayeni Anlat, Seni Keşfet temalı Koza Yarışması için son başvuru tarihi 20 MART 2020, detaylar www.kozayarismasi.com adresinde.


Lacoste, 2022 yılının başlarında tenis ikonu, teklerde 7 Grand Slam turnuvası şampiyonu eski dünya 1 numarası Venus Williams'ı global marka elçisi olarak seçtiğini duyurmuştu. Lacoste, İlkbahar-Yaz 2022 sezonu için yeni duruşunu birkaç beklenmedik karşılaşmayla ortaya koydu. Bu kampanya ile marka, ikonik parçalarını çıkış noktası olarak konumlandırarak, yeni bakış açısıyla birlikte enerjisi yüksek yeni bir yola girdi. Kampanyada marka elçisi Venus Williams ile genç bir Lacoste hayranı arasında beklenmeyen bir buluşma gerçekleşti. Venus Williams'ın hayranı rolünde ise Oscar ödüllü Kral Richard filminde genç Venus'ü canlandıran Saniyya Sidney var. Kral Richard, babalarından tenis eğitimi alan Serena ve Venus kardeşlerin başarı hikayelerini konu alıyor. Kampanyada Sonbahar-Kış 2022 için mağazada unutulan beyaz bir ceket, genç kızı ve Venus Williams'ı bir araya getiriyor. Neşeli bir kadrajda, ikilinin ikonik timsahı taşıyan aynı ceketleri giydiğini fark ettiği an dans dolu bir mücadele başlıyor. Belgesel formatıyla sokak stili çekimlerini harmanlayan kampanya fotoğrafları İrlandalı fotoğrafçı Ronan Gallagher tarafından çekildi. Kampanya görselleriyle birlikte paylaşılan kısa film ise yetenekli ikili Kenten tarafından çekildi.


LC Waikiki, engellilerin ihtiyaçlarına cevap veren özel bir koleksiyon tasarladı. LC Waikiki bünyesindeki engelli çalışanların fikirleriyle geliştirilen LCW Limitless koleksiyonundaki her parça, özel gereksinimli bireylerin giyinirken yaşadığı zorluklar göz önüne alınarak oluşturuldu. Türkiye'nin lider giyim markası LC Waikiki, dezavantajlı bireylerin tek başlarına giyinmelerini kolaylaştırmak ve gündelik hayatlarında kendilerini daha iyi hissetmelerini sağlamak amacıyla özel bir koleksiyon geliştirdi. Koleksiyon engelli bireylerin iç görüleriyle, giyinme esnasında yaşanan sorunları odağa alarak, her bir parçası farklı fonksiyonel özelliklere sahip olacak şekilde özel olarak tasarlandı. Koleksiyona limitleri kaldırma fikrinden yola çıkarak LCW Limitless ismi verildi. Türkiye'de engellilere yönelik olarak geliştirilmiş ilk koleksiyon olan LCW Limitless koleksiyonunda; dıştan düğme görünümünde, içerisinde cırt bant bulunan gömlekler, yakası cırt bantlar sayesinde kolayca açılarak giyilen tişörtler, belindeki bantlar sayesinde düğmesiz ve fermuarsız şekilde giyilebilen denimler, protez ve atel kullananlar için paçası açılabilir denimler, tekerlekli sandalye kullanan kişiler için diz bölgesinde tutma aparatı bulunan pantolonlar gibi hayatı kolaylaştıracak 40 çeşit ürün yer alıyor. Yalın ve modern çizgilerde tasarlanan koleksiyon, sade şıklığıyla günlük kullanıma uyum sağlıyor. LC Waikiki bünyesindeki engelli çalışanların fikir ve katkılarıyla hayata geçirilen koleksiyonla marka, dezavantajlı bireylerin hayatlarını bir nebze de olsa kolaylaştırmayı ve gündelik hayatta giyimleriyle kendilerini daha iyi ve özgüvenli hissetmelerini sağlamayı hedefliyor. İyi giyinmenin insanlar üzerindeki pozitif etkisinden hareketle, engelli bireylerin toplumsal hayatta daha fazla yer almalarını amaçlayan LC Waikiki'nin LCW Limitless ürünleri lcwaikiki.com sitesi üzerinden satışa sunuluyor. Birçok farklı kategoride ürünün yer aldığı koleksiyonda, yetişkin kadın-erkek ürünlerinin yanı sıra bebek ve çocuk giyim ürünleri de bulunuyor.


Lcwaikiki.com Design Collective satış platformu projesiyle özgün koleksiyonlarını ve ürünlerini tüketicilerle buluşturmak isteyen girişimcilere ve tasarımcı markalara ev sahipliği yapacak. LC Waikiki'nin online satış platformu lcwaikiki.com, Design Collective projesini hayata geçiriyor. Özgün tasarımlara sahip koleksiyonlarını tüketicilerle buluşturacak bir aracı platform arayanlara adres olma misyonuyla hareket eden LC Waikiki, Design Collective projesiyle markalara lcwaikiki.com'un milyonlarca ziyaretçisiyle buluşma fırsatı sunuyor. Tasarımlarına güvenen markalar için proje başvuruları, lcwaikiki.com üzerinden Design Collective sayfasından yapılabilecek. Değerlendirme sonucu seçilecek tasarım markalarına ait ürünler sitede projeye özel bir alanda konumlandırılacak. Marka, başvuruları lcwaikiki.com'daki Design Collective sayfasında yer alan form üzerinden kabul ediyor. Katılımcılar, LC Waikiki web sitesinde bulunan Design Collective Başvuru Formu'nu doldurup, değerlendirilmesini talep ettikleri tasarımlarını içeren koleksiyonları yükleyerek başvuru yapabilirler. Projeye başvuru ücretsiz.


Moda endüstrisi için Nisan ayının son haftası Fashion Revolution haftası! Bu hafta boyunca moda dünyasında sürdürülebilirliği ve etik üretim bilincini arttırmak için hali hazırda dünya çapında pek çok etkinlik yapılıyorken, biz de Moda Kariyeri olarak bu haftaki içeriklerimizi sürdürülebilirlik odaklı yazılara ayıracağız. Konu sürdürülebilirlik olunca, tanımamız gereken isimlerden biri Livia Firth. Livia Firth, Türkiye sınırlarında adını çok da duymadığımız bir isim. Bridget Jones'daki rolüyle aklımıza kazınan İngiliz aktör Colin Firth'in eşi olan Livia aslında moda dünyası için önemli bir aktivist. Oscar ödüllü bir aktörün eşi olmasının yanı sıra Livia, sürdürülebilir anlamında önemli platformlardan olan Eco-Age'in kurucusu. Eco- Age, hem moda hem de diğer sektörlere yönelik sürdürülebilirlik danışmanlığı veren bağımsız bir şirket. Şirketlerin güncel durumlarını analiz ederek hem şirketlerin tüm yönetimini, hem de tedarik zincirlerini nasıl sürdürülebilir bir hale getirebilecekleriyle ilgili çalışmalar ve çözümler üretiyor. Hatta müşterileri arasında Marks&Spencer, Chopard, Sergio Rossi, Erdem, Stella McCartney, Gucci ve Net-A-Porter gibi birçok tanınmış marka var. Kariyerine bir belgesel prodüktörü olarak başlayan Livia'nın ulaştığı nokta adeta bir sürdürülebilirlik elçiliği. 2007 yılında kurduğu Eco-Age, danışmanlığın yanı sıra pek çok sürdürülebilir organizasyonu da moda dünyasına katmayı başarmış. Bunlardan başlıcaları arasında Green-Carpet Challenge yani Yeşil Halı oluşumu var. Green Carpet Challenge, kırmızı halı organizasyonlarında hem ünlüleri sürdürülebilir parçalar giymeye, hem de tasarımcıları sürdürülebilir parçalar yapmaya teşvik eden bir organizasyon. 2016 yılında Met Gala'da Emma Watson'ın Calvin Klein ve Eco Age ortaklığından oluşan kıyafeti Green Carpet Challenge denildi mi akıllarda en çok yer edinenlerden. Geri-dönüştürülmüş plastik şişelerden oluşturulmuş kıyafet, artık sürdürülebilirlik konusuna hepimizin akıl yorması gerektiği mesajını veriyor. Belgesel çekmekle başladığı kariyerine bambaşka bir boyutta devam etse de Firth, asıl mesleği olan belgeselden kopamıyor. Yapımcılığını üstlendiği True Cost Gerçek Bedel adlı belgeselle hızlı modanın gerçekte nelere mal olduğunu çarpıcı bir şekilde gözler önüne sermişti. Livia'nın röportajları da en az yaptığı işler kadar ilham verici. Huffington Post'a verdiği röportajda Eskiden 5 dolara bir tshirt satıldığını görsek, çok kötü ve kalitesiz üretildiğini varsayarak almazdık. Şimdi ise bize dayatılan algı, bunun kötü yapıldığını görmezden gelmek ve bunu bir çeşit 'fırsat' olarak görmek sözleri endüstrinin toplumda bu kadar çok bedeli olan hızlı modayı normalleştirdiğini gösteriyor. Kısa sürede bu kadar önemli işlere imza atan Firth için sırada neler var bilemiyoruz ama bu sektördeki birçok insana sürdürülebilirlik konusunda ilham vermeye devam edeceği ve tekstil işçilerinin haklarının global savunucusu olmaktan vazgeçmeyeceği kesin.


Çok sevdiğimiz ve görür görmez tanıdığımız dünyaca ünlü markaların logoları nasıl doğdu biliyor musunuz? Kısaca derledik. Adele ve Edoardo Fendi tarafından 1925 yılında Roma'da kurulan Fendi, 1965 yılında Karl Lagerfeld ile kreatif işbirliğine başladı. 1992 yılında markanın şu anki kreatif direktörü olan Silvia Venturini Fendi, Karl Lagerfeld ile birlikte tasarımın başına geçti. Fendi 2001 yılında LVMH grubu tarafından satın alındı. Ters dönmüş iki F harfinden oluşan Fendi logosu, bazen yap boza da benzetiliyor. Karl Lagerfeld'in marka için yarattığı logo, çoğu tasarımda başrolde. Logonun siyah oluşu, markanın dominantlığını,üstünlüğünü ve zarifliğini temsil ediyor. Fendi genç jenerasyona hitap etmek için F is for hikayesini başlattı. Bu hikaye Fendi'nin farklı kimliklerini inceliyor ve yaratıcı içeriklerle anlatıyor. Chanel'in logosu ters ve iç içe geçmiş iki C'den oluşuyor. Markanın logosu ilk defa 1925 yılında, Chanel no5 şişesiyle tanıtıldı. Logonun hikayesinin çeşitli versiyonları mevcut. Bir rivayete gore ; C olarak gördüğümüz karakterler aslında at nalı ve bu yüzden şansı temsil ediyor. Bir diğerine gore, iki C , Coco Chanel'in isminin baş harflerini temsil ediyor. Hermes'in ikonik olan logosundaki at arabası markanın doğuşunu anlatıyor. Thierry Hermes, Normandiya'da eyer yapım teknikleri ile ilgili detaylı ve uzun süren bir eğitim aldıktan sonra, 36 yaşında, Paris'te kendi şirketini kurdu. Şirket özellikle binek arabalarında kullanılan eyer ve dizginlerde uzmanlaştı. Gabardinin muciti, trençkotların efendisi Burberry'nin ; o zamanlardaki adıyla Burberry'sin şövalyeli logosu ilk olarak 1901 yılında askeri üniforma ürettikleri zaman kullanıldı. Kumaş ve ürün dünyasına getirdiği yeniliklerden ötürü logosunun ileriye doğru koşan bir şövalye olduğunu söyleyebiliriz. Burberry Prorsum alt markasındaki Prorsum kelimesi de ; latince ileri demek. Helenistik miras ve mitoloji , markanın kurucusu Gianni Versace için her zaman en büyük ilham kaynakları oldu. Doğduğu toprakların bir zamanlar Antik Yunan'a ait olmasından mı ; yoksa komşusu Sicilya'nın bayrağından mıdır bilinmez ancak , Versace'nin Medusa ile ilgili düşünmeye başladığı zamanlar ilk gençlik yıllarına uzanıyor. Burada biraz Medusa'dan bahsetmeliyiz. Medusa, bir zamanlar kainatın güzellik sembolüyken; Poseidon'un gönlünü ona kaptırmasıyla; Athena tarafından lanetlenir. Güzeller güzeli bu kız; yılan saçlı, gözlerine bakanı taşa çeviren bir canavara dönüşür. Versace'nin sembolü olan Medusa; bu lanet öncesindeki güzellik tanrıçası, altın saçlı Medusa'dır. Bu logo , gücü,kuvveti ve güzelliği temsil etmesiyle ;Versace'nin geçmişe ve gelenekselliğe olan bağını gösterirken; bir yandan da orijinalliği ve dehasıyla etkileme tutkusunun ürünüdür. Gucci'nin iç içe geçmiş iki G'den oluşan logosu, ihtişam ve güveni temsil etmesinin dışında; markanın kurucusu Guccio Gucci'nin baş harflerinden oluşuyor. Gençliğinde Londra'da Savoy Hotel'de çalışan Guccio Gucci, otelin misafirlerinin şık bavul ve çantalarından ilham alarak, 1921 yılında doğduğu şehir olan Floransa'ya döner ve kendi deri markasını kurar. İşte Gucci'nin temelleri bu şekilde deri çanta ve binicilik ürünlerini özel müşteriler için tasarlayarak atılır. Gucci ikonik logosunu Alessandro Michele'nin kreatif direktörlüğünde çok farklı şekillerde yorumluyor ve arşiv ilhamıyla modern yaklaşımı birleştiriyor. Taklit dünyasına belki de en az toleransı olan marka Louis Vuitton. Hem de 1896'dan beri! Kuşkusuz bu hassasiyet, dünyanın en çok kopyalanan markası olmasından kaynaklanıyor.Louis Vuitton logosu ya da monogramı, ilk defa 1896'da ortaya çıktı. Amaç, babasının yaptığı sandıkların kopyalanmasına engel olmaktı. Seyahatler sırasında insanların eşyalarını güvenli bir şekilde taşımaları için yapılan sandıklar , ihtiyaçtan çok bir arzu nesnesine dönüşmesinden sonra o kadar çok ilgi gördü ki, kopyaları üretildi. Başta kullandığı gri kanvas çok fazla kopya edilince çizgili versiyon yapıldı. O da taklit edilince George Vuitton geometrik desen kullanması gerektiğine karar verdi. Kalıcı bir çözüm bulmak adına başvurdukları son çare bugünkü monogramın ortaya çıkmasını sağladı. Vuitton'un oğlu, Georges Vuitton'un yaptığı logo, babasının isminin baş harflerinden ve Japon esintili çiçek motifinden oluşuyor. Monogramın patentini de alan George, daha o zamanlardan taklit dünyasına sıfır toleransları olduğunu göstermiş oldu. Punk'ın kraliçesi Vivienne Westwood'un logosu tanıması çok kolay, logo bir gezegen üstüne yerleşmiş haç işaretinden oluşmakta. 1986 yılında bir İtalya seyahati sırasında astronomi dergilerde gördüğü galaksi resimlerinden ilham alıp üzerine İngiliz kraliyet ailesinden ilham alarak haç ve gezegeni çevirmiş taşları ekleyen Vivienne için bu logo tüm ürünlerinde yer alan markasının ayrılmaz bir sembolü. Westwood'a göre bu logo tasarımcının geçmişi alıp geleceğe uyarladığı tasarımlarına bir gönderme. Tasarımcı'nın dönemin ünlü polo oyuncusu Porfirio Rubirosa'dan esinlenerek koyduğu polo lakabı aslında markanın değerlerini simgeliyor. Üst sınıf bir spor olan polo her zaman Ralph Lauren markasıyla uyum içinde olmuştur. Bir logoyu diğerlerinden üstün kılan özelliklerden birinin de farkedilebilirlik olduğunu göz önüne aldığımızda Ralph Lauren'in neden bu kadar başarılı olduğunu anlayabiliyoruz. Genç tenisçi Rene Lacoste hırslı bir sporcuydu. 1923 yılında, çıktığı bir maçta koçu eğer maçı kazanırsa timsah derisinden bir bavul hediye etmeyi vaat etti. Rene maçı alamadı ama bir timsah gücünde olduğu için ona bu lakap verildi. Polo tişörtleri süsleyen timsah ise 1927'de Robert George'ın eğlencesine bir timsah çizmesiyle hayat bulur. Rene Lacoste bu çizimi hemen tişörtlerine işletir. 1933 yılında Lacoste markasını kurduğunda, tenis tişörtlerini üretmeye başlar ve timsah logosu bir giysiye dikilen ilk logo olur. Stan Smith'ler dört bir yanımızı sarmışken Adidas'ın logosunu es geçemeyiz. Adidas'ın logosundaki çıkış noktası aslında çok basit: sade ama akılda kalıcı bir logo yaratmak. Üç farklı çizginin üçgen şeklinde aşağıdan yukarıya büyüyerek çıkmasıyla oluşan logo aslında dağları sembolize ediyor. Markanın kurucusu Adi Dassler'ın sporcuları motive etmesi için hedeflere ulaşmayı simgeleyen dağ logosunu seçmesi markanın ürün kategorisi ve ruhuyla tam anlamıyla uyuşmuş. Interbrand'in En değerli 100 marka listesinde 16. sırada yer alan Nike adını Yunan zafer tanrıçasından alıyor. 1971 yılında 35 dolara tasarlanan Nike logosu ise, 2020 yılında 34 Milyar dolar değer biçilen bir markayı temsil ediyor. Dünyadaki logolar içinde en çok bilinenlerden biri o meşhur çizgi. 'The Swoosh' adı verilen bu logo hız ve hareketi sembolize ediyor. Nike 1971'den bugüne Swoosh logosunu Nike ismiyle ya da tek başına kullanmış. Son yıllarda Swoosh tek başına ürünleri süslüyor. 1948 yılında tasarlanan Puma yazısının üzerinden atlayan siyah Puma markanın aktif ve yer yer agresif karakterine yapılan bir gönderme. Enerjiyi, coşkuyu ve hareket halinde olmayı sembolize eden logonun siyah fontlarda yaratılmasının amacı markanın hırs ve rekabet duygusunu da yansıtmak istemesi.