Moda müzeciliği kavramı müzecilik tarihine kıyasla oldukça yeni sayılabilir. Bu yazıya öncelikle küçük bir ayrım yaparak başlıyorum. Müzelerde modanın yeri genel bir bakışla ikiye ayrılabilir, Kostüm ve Moda. Müzelerde kostüm tarihi, ilk giysinin bir müzeye dönemin tanığı olarak kabul edilmesiyle başlar. Bu önemli bir dönüm noktasıdır çünkü giysileri müzede sergilenebilir statüsüne koyar. Her ne kadar öncesinde de giysiler toplanmaya başlansa da moda tarihçileri bu dönemi 1930'lar olarak belirliyor. 1960'larda başlayan 1990'lara kadar devam eden dönemde müzelere çağdaş modanın girdiğini söyleyebiliriz. Bunun anlamı müzelerin modayı popüler kültürün bir simgesi olarak görerek, onu koleksiyonlarına dönemin tasarım ve kültür temsilcisi olarak katmasıdır. Bugün bile tartışılan konu modanın müzelerdeki yeridir. Kimileri modanın müzelere sadece ticari kaygılarla girdiğini iddia ederken, bazıları da modanın müzelerde olması gerektiğini çünkü tarihi incelemek için giysilerin önemli olduğunu savunur. Dünya çapında müzelere yapılan devlet yardımlarının azalması elbette daha ticari işlerin yapılmasına neden olabilir, fakat yadsınamayacak bir gerçek var, o da modanın geniş kitlelere hitap ederek, keyifli ve basit bir dönemsel analiz imkanı vermesi. Metropolitan Museum of Art'ın kostüm koleksiyonunun temelleri, sosyal sorumluluk projelerinde çalışmayı seven varlıklı iki kız kardeşin bir mahalle tiyatrosu kurmasıyla atıldı. 1915'de Neighborhood Playhouse adı altında Manhattan'da kurulan bu tiyatro için tasarlanan kostüm koleksiyonu 1927'de kız kardeşlerin ünlü bir aktörün kızı olan Aline Berstein ile ortak olması ile daha da büyür. Öyle ki kostüm tarihine olan ilgileri dikkat çeker ve ilk geçici sergilerini 1937'de Rockefeller Center'da yaparlar. MET müzesinin hikayesi, aslında bu sergilerin Amerikan moda endüstrisine ne kadar faydalı olduğunun anlaşılmasıyla ivme kazanır. Her sergide seyirci sayısı hızla artarken, Rockefeller Center'da sektörel konuşmalar ve eğitimler düzenlenmeye başlanır. Bu dönemde müze Museum of Costume Art olarak var olur. Ardından müze Metropolitan Museum of Art ile birleşecektir. Moda müzeciliğinin ilk örneklerinden olan bu müze, Amerikan ekonomisi için savaş döneminde kendi tasarımlarını yaratmak ve tasarımcılarına ilham vermek için kullanılan bir güce dönüşmüştü. Ardından dönemin ünlü modacı ve editörlerinin de desteğiyle bugünkü önemli yerine kavuştu. Her yıl beklenen şaşalı Met Galanın ilki, müze için bağış toplamak amacıyla Eleonor Lambert tarafından başlatılmıştı. Lambert Amerikan tasarımının sıkı bir savunucusuydu. Modanın bir sanat formu olduğuna inancı sonsuzdu. Onun ardından müze eski Vogue editörlerinden Diana Vreeland'in kreatif danışmanlık yaptığı 70'li yıllarda en şaşalı dönemini yaşadı. Bu dönemde moda çekimlerine aşina olan Vreeland'in sergilere getirdiği dramatik yaratıcılık müzeye olan ilgiyi artırdı. Yazdığı yaklaşık 20 moda tarihi kitabıyla sektörün en önemli araştırmacı ve küratörlerinden olan Harold Koda da Met'in eski Baş Küratörlerinden. MET dijital arşivlerinden yaklaşık 375.000 fotoğrafı kullanıma açtı. Çevrimiçi kütüphanesi de müzenin kendisi gibi zengin bir kaynak. Bir göz atmanızı öneririm. Her yıl moda meraklıları tarafından ilgiyle beklenen senenin sergileri her zaman şaşırtıcı ve öncü olmuştur. 2011'de gerçekleşen Alexander McQueen sergisinin çektiği seyirci sayısının 660.000 olduğunu yazarak ikinci müzemize geçelim. 1852 yılında kurulan ve bugün dünyanın en büyük dekoratif sanatlar koleksiyonuna sahip olan müze (yaklaşık 4.5 Milyon obje) adını Kraliçe Victoria ve Prens Albert'ten alıyor. Müze seramikten, mücevhere, heykelden baskıya, cam işlerinden metal işlerine, aklınıza gelebilecek her türlü dekoratif alanda parçalara sahip. Müzede tekstil ve modanın da kapsamı oldukça geniş. İlk olarak 1913'te sergilenmeye başlanan kostümler, dönemin üç ünlü ressamının çizim yaparken referans olarak kullandıkları kostüm koleksiyonlarını bağışlamaları sayesinde müzeye ulaştı. 1960 ve 70'li yıllarda, modanın müzelerde rol çalması ile V&A bu koleksiyonlara daha fazla yer vermeye başladı. 1971'de ilk moda sergisi Fashion, an Antology by Cecil Beaton açıldı. Serginin küratörü unutulmaz İngiliz fotoğrafçı Cecil Beaton'dı. İngiliz tekstil endüstrisinin ve moda tarihinin bir numaralı temsilcisi olan V&A her daim gezilebilecek kalıcı koleksiyonu dışında müze severlere düzenli olarak heyecan verici yeni sergiler sunuyor. Şu sıralarda Bags Inside Out sergisini gezebilirsiniz. Paris'in moda müzesi olarak bilinen Palais Galliera'nın temelleri 1920 yılında Moda ve Kostüm Tarihi Birliği'nin 2000 parçalık bir kostüm koleksiyonunu Paris şehrine bağışlamasıyla atıldı. Şehir yönetimi bu koleksiyonu Paris'in şehir müzesi olarak da bilinen Musee Carnavalet'ye bağışladı. O dönemde koleksiyon şehir müzelerinde kendine ait bir bölüm bulamamıştı. İkinci dünya savaşının ardından moda endüstrisini tekrar ayağa kaldırmaya çalışan Paris şehri, kostüm müzeciliğinin etkisini farketti. Sergiler dolup taşıyor, sürekli yeni giysiler müzeye bağışlanıyordu. Bunun üzerine koleksiyona daha büyük alanlar verildi fakat müze ancak 1977 yılında şu anki mekanı olan Palais Galliera'ya yerleşebilecek ve Paris'in Moda ve Kostüm Müzesi lakabını alacaktı. Paris gibi bir şehirde modayı solumak oldukça kolay olsa da, Palais Galliera'nın sadece moda tarihine adanan atmosferinin cazibesi bir başkadır. Bir dönem renovasyon için kapalı kalan ardından kapılarını 2013'te açan müze sadece geçici sergiler düzenliyor. Bunların en önemlilerinden biri müzenin ilk retrospektif sergisi olan Alaia sergisiydi. Müzenin direktörü Olivier Saillard çok önemli bir isim. Onu Tilda Swinton ile düzenlediği The impossible wardrobe gösterisinden hatırlayabilirsiniz. Bir moda müzesine herkes özgürce girebilir. Bu kadar başarılı olmamızın sırrı da bu olmalı. Diğer müzelere göre çok daha genç olan Momu 2002 yılında açıldı. Çağdaş moda ekseninde düzenlediği sergilerle tanınan Momu'nun koleksiyonu 25.000 parçadan oluşuyor. Sergiler bir tasarımcının vizyonu çerçevesinde ya da bir moda teması üzerinden oluşabiliyor. Momu'nun iddialı olduğu konu tasarım sürecini 360 derece ele almak ve bir fikri tasarımcının ilham alanlarından, üretim yaklaşımına kadar incelemek. Ayrıca binası eski bir departman mağazası olan müze, bu özelliğini koruyarak sergileri bir görsel düzenlemeci bakışıyla hazırlıyor. Hatta müze küratörleri yerine moda sektöründen gelen profesyonellerle çalışması onu ayrıştırıyor. Modanın avangard kenti Antwerp'in gözdesi olan bu müzede Mart ayından itibaren Belçikalı tasarımcı Martin Margiela'nın Hermes'teki yıllarını konu alan bir sergi olacak. Söylemeden geçmeyelim, müzenin ilk direktörü, temsilcisi olduğumuz moda okulu Polimoda'nın baş danışmanı Linda Loppa idi. New York'taki en moda müze sloganıyla karşımıza çıkan FIT bu sloganı kesinlikle hakediyor. Moda severleri nefessiz bırakan birçok sergiye imzasını atan FIT, konusunda kesinlikle bir öncü. Yılda 100.000 kişinin ziyaret ettiği bu moda müzesi 1969'da kuruldu, ilk sergisini 1975'te açtı. Ünlü moda okulu FIT tarafından kurulan müze, akademik yanının verdiği güçle moda dünyasının öncü araştırma kaynağı olmayı hedefliyor. Müzenin hem kendisi hem de direktörü ünlü. En önemli moda araştırmacılarından Valerie Steele 1997 yılında müzenin Baş Küratörü, 2003 yılında ise direktörü oldu. Müzenin özelliği sergilere hem akademik, hem eğlenceli hem de cesur yaklaşması. Yaklaşık 50.000 parçadan oluşan koleksiyonunda 18. yüzyıldan bugüne modanın en önemli isimlerinin tasarımları var. Mayıs 2017'ye kadar FIT'de Black Fashion Designers sergisi gezilebilir. FIDM 1969 yılında Los Angeles'ta bir moda okulu olarak kuruldu. Öğrencilerine tasarım ve ürün yönetimi alanında eğitim veren kurum bir süre sonra tasarım öğrencilerinin yeteneklerini geliştirmeleri için inceleyecek giysilere ihtiyaçları olduğunu farkederek bir müze kurmaya karar verdi. Kar amacı gütmeyen müzenin ilk koleksiyonu okul eğitmenlerinin kendi kıyafetleriydi. Ardından kurucu üyelerden gelen bağışlarla ilk koleksiyonlar oluştu. Şu anda müzenin yaklaşık 15.000 parçalık bir koleksiyonu var. Özellikle Gianni Versace'nin erkek koleksiyon arşivi en önemli hazinelerinden biri. Müzenin özelliği aynı zamanda bir eğitim kurumunu desteklemesi, bu nedenle koleksiyonları daimi ve eğitim amaçlı koleksiyonlar olarak ikiye ayrılıyor. Japonya'nın güzel ve zarif şehri Kyoto'da yer alan KCI, çağdaş batı modasını geçmişi ve bugünü yorumlamak amacıyla kullanan, modayı sosyal, ekonomik ve toplumsal bir olgu olarak kabul eden ve onu araştırma konusu yapan bir başka değerli müze. 17. yüzyıldan başlayan, yaklaşık 12.000 parçadan oluşan koleksiyonun ilgi çekici kısmı 1000 parçadan oluşan Comme Des Garçons bağışı. Tabii ki Japonya'da yer alan bir müzenin Rei Kawakubo'ya saygı duruşunda bulunmaması beklenemezdi. Aynı zamanda müze moda severlere birçok değerli kitap kazandırdı, bunlardan biri Taschen'in ünlü iki ciltlik moda ansiklopedisi. Müzenin dijital arşivlerinde bir tur atmanız şiddetle tavsiye edilir. 1963 yılında kostüm koleksiyoncusu ve akademisyen Doris Langley Moore'un koleksiyonunu bağışlaması ile temeli atılan Bath Moda Müzesi yılda yaklaşık 130.000 kişi ağırlıyor. Müze moda ve kostüm tarihi konusunda dünyanın önde gelen kuruluşlarından biri. Bu müzenin diğerlerinden önemli bir farkı var, o da kurulduğu 1963 yılından bugüne, kurucusunun isteği üzerine, her sene Yılın Giysisi ni seçmesi. Yılın Giysisi seçimi müze için artık bir gelenek haline gelmiş. Müze bu seçim için her sene konusunda uzman bir sektör profesyonelini seçiyor ve ondan senenin en etkili trendlerini temsil eden tasarımı seçmesini istiyor. Bu seçime kesinlikle karışılmıyor. Seçim yapıldıktan sonra marka giysiyi bağışlıyor ve müze onu daimi koleksiyonuna katıyor. Müze yönetiminin her sene bağımsız bir sektör profesyoneli ile çalışması, müzenin akademik yaklaşımını güncel trendlerle harmanlamasını, ve seçkileri sadece küratörlerin elinden alarak özgür bir görüş yaratmasını sağlıyor. Seçim yapanlar arasında Colin McDowell, Sarah Mower, Suzy Menkes ve Isabella Blow gibi sektörün duayen isimleri var. Çağdaş moda, tekstil ve mücevher alanında önemli bir müze olan Fashion and Textile Museum, 2003 yılında tasarımcı Zhandra Rhodes tarafından kuruldu. Rhodes özellikle cesur ve renkli baskılı kumaş tasarımları ile ünlü. Freddie Mercury ve Prenses Diana için tasarımlar yaptı. Müze Londra'nın eski deri ve yan malzemeleri üretim bölgesi olan Bermondsey Street'de. Bölgenin yaratıcı ruhundan faydalanarak bugünün tasarımcılarına ilham vermeyi amaçlıyor. Müzenin instagram hesabını takip etmek de ayrıca keyifli, kumaş baskı tasarımına ne kadar önem verdiklerini hemen fark edeceksiniz. FTM'in ünlü sergilerinin arasında The world of Anna Sui , Jazz Age , Liberty in Fashion ve A journey in the Riviera var. Yeni dönem moda müzelerinin en ilgi çekenlerinden biri olan Santiago Moda Müzesi, Filistinli tekstil tüccarı bir aileden gelen Jorge Yarur Bascunan tarafından açıldı. Bascunan, ailesine ait cam evi bir moda müzesine dönüştürdü. 2007'de açılan müze genç yaşına rağmen yaklaşık 10.000 parçalık bir koleksiyona sahip. Koleksiyon özellikle 1980'lere ait Hanedan dizisi kostümleri ile dikkat çekiyor. Kurucusu şu sıralar ikinci bir müze yaratmak için çalışıyor. İkinci müze, geçmişten bugüne spor tarihini moda aracılığıyla tekrar yaratmayı amaçlayan bir spor modası müzesi olacak. Dünyanın önde gelen 10 moda müzesini sizin için özetlemek istedim. Bu müzelerin kuruluşlarının ortak noktası ya bağışçılar tarafından hediye edilen koleksiyonlar, ya da arkalarındaki akademik yapılar. Bu müzeler giysilerin moda tarihine tanıklık ettiğine ve onlar aracılığıyla toplumu, yaşam biçimlerini, ekonomik ve sosyal gelişmeleri anlamlandırabileceğimize inanan kurumlar. Burada çalışan akademisyen ve küratörler giysileri hem birer obje olarak yorumlar, hem de o objeyi içinde bulunduğu dönemin ışığında anlamlandırır. Bu da bizi modanın tarihsel önemi olan bir olgu olduğu fikrine bir kez daha inandırır. Türkiye'de de moda müzeleri görebilme umudumuzu koruyoruz. Bu konuda bir örnek, moda müzesi olarak anılması mümkün olmasa da, Sadberk Hanım Müzesi. Sadberk Hanım Müzesi Türkiye'nin ilk özel müzesi ve Vehbi Koç'un eşi Sadberk Hanım'ın kişisel koleksiyonuna ev sahipliği yapıyor. Bu koleksiyonun içinde giysi, işleme, porselen ve takılar var. Ayrıca Söke'de bir Osmanlı Kıyafetleri Müzesi olduğunu biliyor muydunuz? Emel Aksoy'un kişisel koleksiyonundan oluşan müzeyi gezmek için Söke'nin Doğanbey Köyü'ne gitmelisiniz. Daha fazla koleksiyonun müzeye dönüşmesi ve ülkemizde kostüm tarihi ve kültürünün oluşmasına katkı sağlaması dileğiyle işte dünyanın farklı yerlerinden seçtiğim 10 moda müzesi... Gidince bize de haber vermeyi unutmayın. - Fashion and Museums: Marie Riegels Melchior, Birgitta Svensson. Bloomsburry yayınevi. - NY Times http://www.nytimes.com/2013/09/24/fashion/As-Popularity-Grows-So-Do-Fashion-Museums.html - Fashion On Bookshelves www.fashiononbookshelves.com


1960'lı yılların sonunda dünya piyasasındaki cazibesini kaybetmekte olan İtalyan modası, 1970'li yıllarda, Roma ve Floransa arasındaki ezeli rekabetin yanından taze bir kan olarak ortaya çıkan Milan piyasasıyla tekrardan gündeme geldi. Diğerlerinin tarihi cazibesini taşımasa da, endüstriyel bir şehir olan Milan, İtalya'nın kuzeyindeki tekstil üreticilierinin desteğini almıştı. Krizia ve Missoni gibi halihazırda ününü duyurmuş olan modaevleri koleksiyonlarını Milan'a taşımışlardı. İtalyan moda sektörünün kazandığı bu yeni ivmeden Giorgio Armani'yle başlayan bir seri ünlü isim çıktı: Dolce & Gabbana, Miuccia Prada, Moschino, Gianfranco Ferre' ve Gianni Versace. Bu yenilik rüzgarının itme kuvvetiyle Gianni Versace'nin kısa sürede geldiği yer, kimseyi fazla şaşırtmasa da etkilemiş; takdir dolu bakışları üzerine toplamıştı. Giovanni Maria Gianni Versace, 2 Aralık 1946'da Italya'nın Reggio Calabria bölgesinde doğmuş; babası, terzi annesi, ağabeyi Santo ve küçük kız kardeşi Donatella ile birlikte büyümüştü. Bir de, 12 yaşında tetanoza kaybettikleri bir ablası vardı. Büyüdüğü bölgenin tarihinde, Antik Yunan kültürünün kalıntıları hakimdi; bu kültürel referanslar Gianni'yi ileriki yaşantısında ve kariyer ilhamlarında hatrı sayılır biçimde etkileyecekti; örneğin markanın logosu olacak Medusa kafası, çocukken kardeşleriyle oynadığı tapınak yıkıntılarından hatıraydı. Versace bu mitolojik figürü, insanları kendisine aşık etmesi ve onu bir görenin bir daha başını çevirememesinden ilhamla seçmişti; markasının da insanların üzerinde benzer bir etkisi olacağını umuyordu. Versace, çıraklığını annesinin dikiş atölyesinde yaptı. Kendisi mimarlık okuduktan sonra, 26 yaşında moda tasarımıyla ilgilenmek üzere Milano'ya taşındı. Gianni Versace ilk koleksiyonunu 1972'de, Callaghan, Genny ve Complice şirketleri için tasarladı. 1978'de ise Gianni Versace Company'yi kurarak Gianni Versace Donna adı altında ilk kadın koleksiyonunu piyasaya sürdü. Kendi adı altında ilk butiği ise, Milano'nun Via della Spiga caddesinde açtı. 1979'da Versace markasının ilk fotoğraf kampanyası için, daha sonra birçok işbirliğine imza atacakları ünlü fotoğrafçı Richard Avedon'la birlikte çalıştı; fotoğraf kampanyasının yönetiminde Gianni'nin kardeşi Donatella yardımcı olmuştu. Donatella, kardeşinin peşinden markanın halkla ilişkileriyle ilgilenmek üzere Milano'ya taşınmıştı, tasarımcı için rolü daha ziyade ilham perisi ve eleştirmen olmak olmuş olsa da, markayı bugünkü moda devi statüsüne getiren Donatella'nın halkla ilişkiler dehasıydı. Markanın tasarım estetiği, canlı renkleri ve göz alıcı baskılarıyla nam salmıştı. Cesur kesimler de markanın alametifarikalarından biriydi. Elton John ve Michael Jackson gibi ünlü müşterilerinden dolayı (1992'de Elton John'un bütün sahne kostümlerini hazırlamıştı) Rock'n Roll Designer olarak anılan Gianni Versace, aynı zamanda Wales ve Galler Prensesleri gibi aristokrat kitleyle birlikte de çalışıyordu. Versace, bir yandan da birçok tiyatro prodüksiyonunun kostümlerini hazırlamıştı. 1991-92 Sonbahar/Kış koleksiyonunun podyumuna sadece süpermodelleri çıkartmasıyla Versace, Süpermodel fenomeni olarak bilinen, 1990'lara damgasını basan elit manken kitlesinin yükselişine katkıda bulunmuştu. Versace, üretimden dağıtıma kadar sektörün bütün alanlarıyla kendi şirketi dahilinde çalışan ilk markalardan olmuştu. 1982'de marka, aksesuar, takı ve mobilya alanlarına doğru genişledi. 1993'te Donatella Versace, çocuklar için Young Versace koleksiyonunun üretimine başladı; kendisi aynı zamanda markanın bir kolu olan Versusu da üstüne aldı. Gianni Versace 1982'de manken Antonio D'Amico ile tanıştı. Partneri ile uzun soluklu ilişkileri, Gianni'nin 1997'deki trajik vefatına kadar sürdü. Bir sabah gazetesini almaya gittiği yürüyüşünden dönerken evinin basamaklarında vurulan Gianni, 15 Temmuz 1997'de hayatını kaybetti. Olaydan 8 gün sonra aynı silahla kendini öldüren katil Andrew Cunanan'ı bu cinayete iten sebepler hiçbir zaman tam olarak çözülemeyecekti. Moda tarihi serimizde şimdiye kadar moda tarihine damgasını basan markaları, markayı kuran ve adını veren bir adet tasarımcının üzerinden anlatmış olsak da, bu yazıda bir istisna yaparak, markanın kuruluşundan beri içinde bulunmuş, ve kardeşinin trajik kaybından itibaren bu yeri doldurulması zor boşluğu hakkını vererek üzerine almış olan Donatella'yı da başlığa dahil etmeye karar verdim. Donatella, markanın kuruluşundan itibaren, bir adım geride durarak da olsa kardeşinin ilham perisi olarak, markanın temsil ettiği tasarım değerlerinin kanlı canlı hali olmuş, bunun yanında yaratıcı alanda da desteğini esirgememişti; bundan dolayı markanın oluşumunda ve günümüze kadar gelmesinde kendisinin önemini esirgemek büyük haksızlık olur. 1997'de kardeşinin cinayeti üzerine Donatella, markanın kreatif direktörlüğünü üstlendi. Markanın CEO pozisyonuna ise ağabeyleri Santo geçti. Gianni, vasiyetinde markanın %50'sini Donatella'nın kızı, yeğeni Allegra'ya bırakmıştı. Donatella'nın geniş çevresi, aynı zamanda markanın portföyünü oluşturuyor. Tasarımcının efsanevi partilerine Liz Hurley'den Prens Charles'a kadar birçok ünlü ismin katıldığı biliniyor. Donatella bu ünlü arkadaşlarını markanın yüzü haline getirmeyi tercih ediyor; bunların arasında Lil' Kim, Jennifer Lopez, Madonna, Courntney Love, Christina Aguilera, Jonathan Rhys Meyers, Demi Moore ve Lady Gaga var. Markanın belki de ünde tavan yaptığı nokta ise; Jennifer Lopez'in 2000 yılında Grammy ödül törenine giydiği Jungle Dress lakabıyla da anılan zümrüt yeşili, hem derin dekolteli hem de derin yırtmaçlı olan elbiseydi. İkon statüsünde bu elbiseyle kapışacak bir diğer Versace elbise ise, 1994'te Elizabeth Hurley'in üzerinde meşhur olan o siyah elbiseydi. 2000'li yılların başında, şirketin kar oranlarının düşmesiyle yeni bir CEO arayışına gidildi ve ünlü iş adamı Fabio Massimo Cacciatori 2003 yılında şirkete katıldı. Ancak bu iş birliği uzun sürmedi ve Cacciatori aynı sene içinde, Versace ailesiyle anlaşmazlıklarından ötürü moda evindeki pozisyonundan ayrıldı. 2004 yılında CEO olarak alınan Giancarlo di Risio, yine Donatella'yla anlaşmazlıklarını gerekçe göstererek 2009 yılında istifa etti. 2009'dan beri ise, daha önce Jil Sander şirketinde çalışmış olan Gian Giacomo Ferraris şirketin yönetimini üstlendi. Santo, Donatella ve Allegra halen şirketin hisselerinin çoğuna sahip, ancak 2014'te şirketin %20'sini Blackstone Group'a satarak bireysel zenginliklerini katladılar. Günümüzde Versace'nin dünya çapında 1500 mağazası bulunuyor. Yazının tüm hakları yazara ve modakariyeri.com'a aittir. Kopyalanması ve izinsiz kullanılması yasaktır.


24 Nisan moda sektörü için önemli bir tarih. Hayır Coco Chanel'in doğumgünü ya da indirimlerin başlangıcı değil. Bu sene üçüncüsü yapılacak olan Fashion revolution dayin tarihi. 24 Nisan 2013'de Bangladeş'te Rana Plaza fabrikasında çalışırken binanın üstlerine çökmesi nedeniyle 1133 işçi öldü, 2500 işçi yaralandı. Bu olayın ardından fabrikanın yıkıntılarında bulunan ürünler içeride üretim yaptıran markaların kimliğini ele veriyordu. Bu markaların binanın çökmek üzere olduğundan, ve işçilerin zorla çalıştırıldığından haberi var mıydı? Olmalı mıydı? Fashion Revolution organizasyonu evet olmalıydı diyor ve sadece markaları değil tüketicileri de sorumlu olmaya çağırıyor. Fashion Revolution organizasyonu iki eko-aktivist ve etik tasarımcı Orsola de Castro ve Carry Somers tarafından bu olayın hemen ardından kuruldu. Globalde 89 ülkeye yayılan ve üç yıl içinde büyük bir kitle hareketi başlatan bu oluşumun en büyük amacı moda sektörünün yıkıcı değil yapıcı olmasını sağlamak, modanın acı değil mutluluk için çalışmasına katkıda bulunmak. Bunu yapmak için de moda sisteminin tüm paydaşlarını göreve çağırıyor ve markalar ile müşteriler arasındaki şeffaf iletişimi sağlamak için bizleri #whomademyclothes hashtagi ile giysilerimizi yapan kişileri sorgulamaya çağırıyor. Fashion revolution moda sisteminin değişmesi gerektiğini savunuyor, çünkü şu anki sistem karlılığı birincil amaç olarak görmekte, oysaki yaratıcılığa, kişilere, dünyaya ve karlılığa eşit derecede önem veren bir moda sistemi mümkün. Moda sektörü tasarımdan mağazaya giden süreciyle oldukça karmaşık bir sistem ve bu sistemin içinde farklı paydaşlar var. Markalar, üreticiler, perakende ağı, hammadde üreticileri ve müşteriler. Sistemin kendisi karmaşık olunca kontrol zorlaşıyor, paydaşlar birbirinden bağımsız hareket ediyor ve bazen birbirlerinden habersiz oluyor. Oysa ki şeffaf bir değer zinciri modanın yıkıcı etkisini azaltabilir. Yapılan bir araştırma gösteriyor ki 219 moda markasından sadece %12'si üreticilerinin asgari ücret ödeyip ödemedikleri konusu ile ilgileniyor. Bangladeş'te bir tekstil işçisinin asgari ücretin dörtte birini kazandığını düşünürsek, bir markanın bu konuya ilgili olmasının çok önemli olduğunu anlarız. Petrol endüstrisinden sonra doğaya en çok zarar veren endüstri olan tekstil endüstrisi yıkıcı sonuçlarını sadece geri dönüşümle temizleyemez. Bir t-shirt'ün üretiminde üç yıllık su ihtiyacımız kadar su kullanılırken, bu t-shirtlerin geri dönüşüme gitmesi sorunlarımızı çözmüyor. H&M'in Conscious kampanyası her ne kadar etkili ve önemli bir adım olsa da, doğaya zararı en aza indiren, teknoloji ve inovasyona yatırım yapan bir tekstil sektörü ve gereksiz üretimi kontrol altına alan markalar geleceği değiştirecek. Bu konuya ilgi göstermeyenler ise birkaç sene içinde hesap vermeye hazır olsun çünkü bilinçli müşteri sayısı git gide artıyor. Satın alma kararları ile değer zincirine etki eden müşteriler, giyimin ucuzlamasını sevinçle karşılayıp modanın hızlanmasında kilit rol oynadılar. Modayı sevenler için değişim ve trendler önemli elbette, fakat trendlere uymaya çalıştıkça ortaya çıkan tüketim hızı sektörde üretim hızını da artırıyor, talep edilen fiyatlar git gide azaldıkça, ucuz üretim, ucuz işgücü ve oluşan atıklar sektörü içinden çıkması zor bir kısır döngünün içine sürüklüyor. Bu kısır döngüyü en iyi anlatan şey ise The True Cost belgeseli. 2015 Mayıs ayında piyasaya sürülen bu belgeseli seyrettikten sonra moda alışkanlıkları değişmeyen birini tanımıyorum. Belgesel Türkiye'de ilk defa Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali'nde gösterildi. Bu seneki Fashion Revolution Week kapsamında 22 Nisan Cuma günü Atölye İstanbul, Fashion Revolution Day Türkiye ve Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali ortak etkinliği ile ücretsiz ve Türkçe alt yazılı gösterilecek. Katılım için tıklayın. Global Fashion Revolution hareketine destek vermek veya bilgi edinmek için aşağıdaki hesapları takip edebilir, siz de kendi resminizi #whomademyclothes #giysilerimikimyapti hashtagleri ile paylaşabilirsiniz.


Hem şirketler, hem tüketiciler hem de pazarlamacılar uzun zamandır karlılık ve satış dışında değerlere odaklanmış durumda. Gezegenin durumu, gelir adaletsizlikleri, sosyal sorunlar, maneviyata olan ihtiyaç arttıkça insanlar maddiyatlarını da her zamankinden fazla sorgular oldular. Bu çizgide ortaya çıkan akımlardan en önemlisi sürdürülebilirlik oldu. Moda endüstrisinde de sürdürülebilir moda, sürdürülebilir üretim kavramlarına burada sık sık değindik. Bir diğer kavram adil ticaret idi. Bu kavram çerçevesinde, kozmetik firmaları, Starbucks gibi temel tarım ürünlerine dayalı endüstriler üreticiyi mağdur etmeyen, adil bedellerle satın alınmış kaliteli toprak mahsüllerine yöneldiler. Bu yazının konusu ise daha güncel ve kendini günden güne hissettiren, özellikle moda alanına yansımasıyla hayatımıza giren üçüncü bir kavram: gönüllü sadelik . Modanın ana mottolarından biri olan less is more daha az daha çoktur düsturu birçok insanın tüketimini etkilemeye başladı. sade adlı kitabı okudunuz mu? Minimalist akımı takip ediyor musunuz? Daha basit şeylerden mutlu olup, daha az maddeyle daha az eşyayla yetinmeye çabalıyor musunuz? Bir sene boyunca yeni hiçbir ürün almadan yaşamayı hedef alan kadının hikayesini dinlediniz mi? Tüm bunlar gönüllü sadelik akımının belirtileri. Gönüllü sadelik aşırı tüketimi ve materyalist yaşam biçimini reddederek, basit ve sade bir yaşam biçimini tercih etmektir. Gönüllü sadeliği tercih eden insanlar mal ve hizmet tüketimlerini minimize eder ve maddesel olmayan kaynaklara daha fazla zaman ve enerjilerini yönlendirir. Bu alanda hem dünyada hem de Türkiye'de çok az bilimsel araştırma yapılmış durumda. Önemli olan şu ki gönüllü sadeler çevrecilerle ya da spiritüel bireylerle aynı kişiler değiller. Gönüllü sadelik son derece planlı programlı ve rasyonel süreçleri içeriyor. Örneğin gönüllü sadeler özel günlerde yakınlarına kendi el yapımları hediyeler veriyor. Toplumda ve mahallelerinde aktif rol oynamaya çalışıyor, bir ürün bozulduğunda yenisini araştırmak yerine oturup tamir etmeye çabalıyor. Örneğin birçok kozmetik ürünü gönüllü sadeler tarafından birkaç doğal ürünle evde yapılabiliyor. Alışveriş, sipariş, ürünlerle ilgilenmeye ayrılan süreler ruhsal gelişim, dostluk bağları, arkadaşlık ve komşuluk ilişkilerine ayrılıyor. Deterjan ve kimyasalların çevreye saygılıları aynı zamanda eşyaların tasarruflu ve çevreye saygılı olanları satın alınıyor. İşin bu kısmı tüm moda markalarına, pazarlamacılara ve akademisyenlere bol malzeme verecek ve bundan çokça ders çıkarılacak gibi gözüküyor. Bir kadının dolabında artık sadece 20 parça giysi olacaksa ya da bir kadın yılda sadece 2 kozmetik ürünü alabilecekse, sizin markanız ve sizin ürününüz bu minimal listeye girmek için çok ama çok iyi, çok ama çok katma değerli, doğaya ve topluma çok ama çok saygılı olmak zorunda.


Visual Merchandising yani Görsel Düzenleme, çoğu zaman sessiz satıcı olarak da adlandırılır. Bir mağazanın atmosferini ve müşteri deneyimini oluşturan temel öğelerin tasarımı, geliştirilmesi, tedarik edilmesi ve mağaza içinde düzenlenmesi demektir. Tüm bu süreçlerin amacı mağazada yer alan ürünlerin ve markaların ruhunu en etkili şekilde yansıtmak, müşteri deneyimini zevkli ve kolay hale getirmek ve satışları artırmaktır. Görsel düzenleme uzmanları çoğu zaman vitrin tasarımı alanında da çalışır. Görsel Düzenleme uzmanları vitrin düzenlemesi, mağaza içi ürün sunumlarının yapılması, mankenlerin giydirilmesi, mağaza içinde işaret ve görsellerin kullanımı, hikaye yaratıcılığı gibi birçok konudan sorumludurlar. Aslında görsel düzenleme uzmanları stilist gibi çalışmalıdırlar. Bir mağaza için satın alma uzmanlarının seçtikleri ürünleri hem görsel olarak davetkar ve çarpıcı şekilde kullanmayı, hem de markaların ticari kaygılarını gözeterek satışları artırmayı başarmalıdırlar. İyi bir görsel düzenleme, aklında alışveriş yapmak olmayan bir kişiyi bir mağazaya çekebilir, ona sunduğu heyecan verici fikirlerle alışveriş yapmasını sağlayabilir. Görsel düzenleme Impulse purchase da denen, hesapta olmayan alışveriş kavramını tetikleyerek satışları artıran çok güçlü bir pazarlama aracı olabilir. birlikte kariyer olarak ele alınmaya başlandı. Mağaza imajı ve düzeninin müşterilerin marka algısına büyük etki yaptığı gözlendiğinde bu alanda eğitimler ve uzman arayışları arttı. Ayrıca özellikle çok markalı büyük mağazalarda marka ve ürün sayısının artmasıyla mağaza düzenlemesi daha da hayati bir önem kazandı. Görsel düzenleme aracılığıyla markaların görünürlükleri artabileceği gibi, müşterinin göz hizasından tamamen uzaklaştırılarak satışlarının düşmesi de mümkündür. Görsel düzenlemeciler birçok başka departmanla birlikte çalışırlar. Bunlardan biri satın alma departmanıdır. Satın alma departmanı görsel düzenleme ekibi ile en çok satın aldıkları ve en büyük yatırımı yaptıkları, sezonun önemli ürünlerini paylaşırlar. Bu şekilde görsel düzenleme ekibi bu ürünleri kullanarak vitrin ve mağaza düzenlemelerini sezonlara göre tasarlarlar. Bu dönemsel planda, senenin önemli günlerini de göz önünde bulundururlar . Aynı şekilde, satın alma ekipleri satışları iyi olmayan ürünleri görsel düzenleme ekibi ile paylaşarak bu ürünlerin daha ilgi çekici hale getirilerek satışlarının artırılmasını sağlayabilirler. Görsel düzenleme ekibi, mağaza ekipleri ile de iç içe çalışır. Mağaza ekipleri bir mağazanın görsel düzenini sağlayan ve koruyan kişilerdir. Görsel düzenlemeciler bazen mağaza içinde çalışabilir bazen de merkez ofiste çalışarak tüm mağazaları düzenli olarak gezerler. Bazen de hem mağaza içi ekipler hem de merkez ofis ekipleri olur. Genelde görsel düzenleme uzmanları mağaza tecrübesi olan kişilerdir. Mağazalar ya da markaların merkez ofisleri görsel düzenleme uzmanları istihdam edebilirler. Fakat görsel düzenlemede kariyer fırsatları sadece mağazalarla sınırlı değildir. Bazı şirketler markalar için görsel düzenleme ekipmanları veya mobilyaları tasarlar, ya da dışardan vitrin tasarımı hizmeti verirler. Markalar bu şirketler ile proje yapabilir, ya da onlardan kiralama yapabilirler. Bu gibi tedarikçi şirketler de görsel düzenleme uzmanları veya tasarımcılar ile çalışırlar. Bazı markalar, dönemsel vitrin veya showroom düzenlemeleri için freelance görsel düzenlemecilerle çalışabilir. Satış geliştirme konusuna ilgiliyseniz, görsel yetenekleriniz gelişmişse ve meraklı bir yapınız varsa, görsel düzenleme uzmanı olmak için minimum özelliklere sahipsiniz demektir. Fakat bunlar elbet yeterli değildir. Eğitim: Görsel Düzenleme uzmanları birçok farklı eğitim dalından gelebilirler fakat öne çıkan eğitim alanları ürün yönetimi, moda tasarımı, iç mimari/mekan tasarımı, görsel sanatlardır. Deneyim: Görsel düzenleme uzmanları genel olarak kariyerlerine mağazalarda çalışarak başlarlar. Mağazada vitrin ve mağaza içi düzenlemesi yaparak, müşteri ile ilk ilişkiyi kurup satışı anlayarak yetişirler. Bazı durumlarda bu kişiler mimarlık mezunu olup mağaza tasarımı alanından yetişebilirler. - Renk, denge ve uyum kavramlarını anlamalı - Teatral bir yaratıcılığa sahip olmalı - Moda algısı gelişmiş olmalı - Bütçe, proje ve zaman yönetimi yapabilmeli - Elindeki malzemelerle birçok farklı sunum yaratacak beceri ve hayal gücüne sahip olmalıdır. Bu görev hem zamana karşı yarışmayı, hem de mağazalar kapalıyken çalışmayı gerektirir ki bu çoğu zaman gece geç saatlere kadar çalışmak demektir. Birçok kariyer fırsatı sunan bu alanda çalışmak istiyorsanız, ilham almak için Kreatif Direktör Gülşah Gürcan ile röportajımızı okuyabilirsiniz.


1964 yılında yayınlanan bir makaleye göre kırmızı ve turuncu gibi renkler uzun dalgaboyuna sahip. Ancak kısa dalga boyuna sahip olan yeşil ve mavi gibi renklerin gevşeme ve ferahlama hissi verdiği düşünülüyor (Nakashian, 1964). Bu gruptaki renkler diğerlerine göre yaratıcılığı daha fazlatetikliyor (Lichtenfeld vd., 2012). Farklı araştırmalara göre de yeşil rengin algısı başarı ve sakinlik. Bu nedenle akademisyenler, eğitimciler ve sınav ile ilgili sektörlerde bu rengin tonlarının kullanılması öneriliyor (Briki & Hue, 2016). Yeşilin çağrıştırdığı diğer anlamlar iyilik hali, heyecan ve keyif alma. Peki bu renk bu kadar mükemmelse neden hep onu kullanmıyoruz? Çünkü yeşil ve mavi gibi sakin renkler, kırmızı kadar cazibeyi arttırmıyor. Kırmızı aynı zamanda dominant ve baskın karakterlerin simgesi. Kontrolü ve baskınlığı simgeliyor. Yani yılın renginin rakiplerine göre daha az seksi, daha az baskın ama daha yaratıcı, sakin ve ferah olduğunu söyleyebiliriz. Yine de Jennifer Lopez'in efsane elbisesi gibi yeşille cazibeyi buluşturmak da mümkün. Psikolog Michael Solomon'a göre yeşil renk kadınlar için ekstra önemli, çünkü para ve yenilenmeye ek olarak bu renk üreme ve doğurganlık simgesi olarak görülüyor. Bunun yanısıra ünlüler yeşil kullanmakta haklı, çünkü yeşil güç, başarı ve en önemlisi paranın simgesi olarak görünüyor. Özellikle paraların yeşil olduğu bir dünyada, finansal kuruluşların ve bankaların kazancı simgeleyen bu rengi zararı simgeleyen kırmızıya tercih etmeleri tesadüf değil (Bazley vd., 2017). Paranın rengiyle tezat şekilde modern toplumda artık çevre dostu bilinçli tüketicilere yeşil tüketici, bu tarz çevreye saygılı, organik, geri dönüştürülmüş, doğal ürünlere ise yeşil ürünler deniyor. Dolayısıyla pazarlamacılar da yeşil rengi sağlık algısı yaratmak için bir araç haline getirmiş durumda. Paketlemeden vitrin dizaynına bu renk suyu sıkılacak derecede fazla kullanılıyor.


Alessandro Michele'nin kreatif direktörü olduktan sonra maksimalizm konusunda çığır açan ve hepimizin gözünde demode algısından popüler konseptine geçen Gucci'de yine sıradışı şeyler oluyor. Öyleyse Gucci severlere müjde. Bundan sonra giyim tarzınızda olduğu gibi ev dekorasyonu tarzınızda da Gucci'yi kullanabileceksiniz. Markanın instagramında duyurduğu üzere 'Gucci Decor' Eylül ayında satışa çıkmaya hazırlanıyor. Lüks markaların dekorasyon alanına girmesi sektörde uzun zamandır devam eden bir strateji ve hali hazırda Missoni Home, Armani Casa, Fendi Casa gibi markalar tarafından yıllardır uygulanıyor. Peki kıyafetler ve aksesuarlarla görmeye alıştığımız Gucci, ev dekorasyonuna uyarlanınca nasıl olucak? Markanın yayınladığı basın bültenine göre bu koleksiyon alışılageldik ev dekorasyonu konseptinden daha farklı olacak. Gucci Decor'daki fikir, bütün bir dekorasyon koleksiyonu üretmekten çok mekanlarda kişiselleştirilebilecek parçalar üretmek diyen Gucci hepimize kişiselleştirme özelliği olan ve sıradışı parçalar üreteceğinin sinyalini verdi bile. Diğer bir dikkat çeken nokta ise haberi instagram sayfalarında illustratör Alex Merry'nin marka için yaptığı çizimlerle duyurmaları oldu. Şimdilik aldığımız habere göre koleksiyonda mumlar, tepsiler, yastıklar, sandalyeler ve duvar kağıtları gibi birçok parça olucak. Fiyat aralığının ise 190 Dolar'dan başlayıp 30,000 Dolar'a kadar çıkması planlanıyor. Koleksiyonla ilgili görüntüler henüz yayınlanmamış olsa da bol miktarda işleme, renk, yılan ve arı figürlerinin yer alacağı konuşuluyor. Yani tam bir Gucci göreceğiz. O zaman Gucci terliklerimizi Gucci mumlarımız ve duvar kağıtlarımıza uydurabileceğimiz günleri dört gözle bekleyelim.


Gucci'nin yeni projesi ile tanıştınız mı? Alessandro Michele, Gucci'nin başına geçtiğinden beri markada gerek tasarım, gerekse kitleyle iletişim anlamında sıradışı şeyler oluyordu. Bu sefer de Gucci, yeni kapsül tişört koleksiyonu için illustrator Angelica Hicks ile eğlenceli bir işbirliği yaptı. İşbirliği denince aklımıza hep lüks bir markanın bir hazır giyim zinciriyle yaptığı ortaklık canlansa da, Gucci'nin tişörtlerini illustrator Angelica Hicks'e çizdirmesi ve tanıtım için yaptırdığı sokak sanatı oldukça ilgi çekici. Bu tişört serisine özel, sanatçı Milano'nun Corso Garibaldi caddesinde bir binanın yanına özel bir duvar çalışması yaptı. Buram buram Gucci kokan kıyafetleri ve gözlükleriyle üzerinde 'Freaks and Geeks' yazan bu 4 kat yükseliğindeki duvar resmi, yolda yürürken görmeyi beklemediğiniz bir Gucci reklamı. Marka da hem tişörtlerin hem de sokak resimlerinin sosyal medyadaki paylaşım oranını arttırmak için #Guccifreaks hashtag'i ile insanları paylaşmaya davet ediyor. Aslında bu duvar resmi, Gucci'nin Angelica Hicks ile ilk yaptığı sokak çalışması değil. Daha öncesinde de marka New York'un Soho bölgesinde benzer bir çalışma yapmıştı. Kuşkusuz bu çalışmalarda dünya çapında genel olarak bilinirlik kazanan sokak sanatçıları ve duvar ressamlarının etkisi çok büyük. Tüm sokak resimlerinde olduğu gibi, bu çalışmalar da kalıcı olmayacak. Gucci'nin bu çalışmaları sadece 2 ay boyunca Milano ve New York'un duvarlarını süsleyecek. Gelelim bu merakla beklediğimiz tişört koleksiyonuna. 25 Mayıs'ta online ve offline olarak satışı başlayacak olan bu koleksiyonda biz duvar resimlerini, tişörtlerden daha çok beğendik. Fakat bu demek değil ki önümüzdeki günlerde bloggerları bu tişörtlerin içinde görmeyeceğiz.


İtalya'nın öncü moda okullarından Polimoda, Gucci ile birleşerek bir Perakende Yönetimi Yüksek Lisans programı hazırlıyor. Program Gucci'nin bir eğitim kurumu ile yaptığı ilk akademik işbirliği olacak. Nisan 2018'de başlayacak olan eğitim 9 ay sürecek. Eğitim programında finans, pazarlama, merchandising, satın alma ve perakende yönetimi gibi konular olacak. Polimoda eğitmenlerinin yanı sıra, Gucci yöneticileri de konuk eğitmen olarak ders verecekler. Programın sonunda Gucci'nin altında bulunduğu Kering Grubunun seçtiği öğrencilere staj imkanı sunması planlanıyor. Gucci'nin deneyim ve enerjisini gençlerin fikirleri ile birleştirmek, modanın en önemli alanlarından olan perakende yönetimindeki değişimi yönetebilen öğrenciler yetiştirecek. Yüksek lisans programı mağaza ve perakende yönetiminin teorik ve pratik yanlarını ele alan bir program olarak karşımıza çıkıyor. Moda yönetimi alanında eğitim ve deneyim arayanlar için oldukça heyecan verici bir fırsat. modakariyeri.com Polimoda Türkiye temsilcilerinden biridir. Eğitimlerle ilgili bilgi almak için bize yazabilirsiniz.


Gucci 2023 İlkbahar/Yaz koleksiyonunu, Milano'da 68 tek yumurta ikizi modelle sundu. Welcome to Twinsburg konseptiyle ikiz olmak ve benzerlik kavramları üzerinden yola çıkan Alessandro Michele, defileyi annesi Eralda ve onun ikizi, teyzesi, Guliana'ya ithaf ediyor. Markanın kreatif direktörü Alessandro Michele, ikiz olma fikriyle yola çıktığı koleksiyonda birebir aynı giydirdiği ikiz modelleri özdeşlik illüzyonuyla oynamak için kullanıyor. Defile alanını bir aynayla ortadan ikiye bölen Michele, ikiz modelleri de öncelikle bu aynayla ayırdı. Seyircilere aslında ikizlerden birini izletti. Defilenin sonunda ise aynanın ortadan kalkmasıyla ikizler el ele sahnede yürürken seyirciler bir algı oyunu ile karşı karşıya kaldı. Alessandro Michele, defilenin ilhamını annesinden ve onun ikizi teyzesinden alıyor. Küçüklüğünde ikiz annelerim olarak tanıttığı annesi ve teyzesi ile büyürken onların kardeşlik ve ikizlik bağlarından çok etkilendiğini, annesi ve teyzesinin aynı görünmenin yanında birbirleriyle genetik bir dayanışmadan öte başka kimsenin de erişemeyeceği bir yakınlığı paylaşmasının güzelliğine vurgu yapıyor. Defilenin verdiği bir diğer mesaj ise son dönemlerde kimsenin birbiriyle aynı parçaya sahip olmama, eşsiz ve tek olanı isteme duygularının, aslında sadece stille ilgili olduğunu göstermek. Çok severek aldığımız bir parçanın bir başkasında da olduğunu görmek bazılarını biraz hayal kırıklığına uğratabilir. Michele bu düşünceye karşı çıkıp modanın sihrinin, her bireyde farklı bir şekilde hayata geçmesinde olduğunu ileri sürüyor. Başka birisi sizinle aynı kıyafeti giydiği için siz olamaz diyor. Michele, 2022 Met Gala'da da ünlü sanatçı Jared Leto ile baştan aşağıya aynı görünerek birbirlerinin adeta ikizi veya dublörü olarak karşımıza çıkmıştı. Hepimizin eşsiz hissetmek istediği bir çağda yaşarken, ya bu dünyada benimle tıpatıp aynı hayatı yaşayan aynı kıyafetleri giyen biri varsa düşüncesi korkutucu olabilir. Ama bu düşüncenin altında Alessandro Michele'nin göstermek istediği rahatlatıcı bir felsefe de var. Her ne kadar eşsiz benzersiz olduğumuza inanmak istesek de her birimiz bir bütünün parçalarıyız. Aynı toplumda yaşıyoruz ve var olmak için birbirimize ihtiyacımız var. Hiç ortak yanımız olmadığını düşündüğümüz insanlarla bile saklı benzerliklerimiz var. Bir yerlerde bir ruh eşimiz, zor günlerde tutabileceğimiz bir el var.


Cen Ajans Grey'de başladığı meslek hayatına 2007'de Beymen'le devam eden Gülşah Gürcan Beymen, Prada, Balenciaga, Vogue Türkiye, Magnum, Elle, Sonia Rykiel, Missoni, St. Pellegrino, Sabancı Müzesi, Mini Cooper, Absolut, gibi markalar için özel vitrin ve mağaza konseptleri tasarladı ve tüm uygulama süreçlerini yönetti. Shopping Fest ve İstanbul Fashion Week gibi etkinliklerin özel vitrin tasarım ve yönetimlerini üstlendi. En unutamadığı işleri arasında Tribute to Michael Jackson özel vitrin tasarımını sayıyor. Gülşah 2015'te ise diğer iki ortağı ile birlikte moda konusunda uzmanlaşmış reklam ajansı ModaPublic'i ve 2016'da &333 çanta & aksesuar markasını kurdu. Yaratıcılıkta çok yönlü çalışmayı hayatının parçası haline getirmiş olan Gülşah'a kariyer sorularımızı sorduk. Çocukluğumdan beri içimden geldiği gibi şuursuzca giyinme isteğini saymazsak moda kariyerine geçişim biraz uzun sürdü. İş hayatına girmeden önce aklımda moda ile ilgili bir alanda çalışma fikri hiç yoktu. Reklam sektöründe çalışırken yürüttüğüm bazı özel projeler 'obje ve mekanla oynamayı çok sevdiğim için' gördüğüm şahane dünya vitrinleri gibi vitrinler tasarlamak istediğim gerçeğini gösterdi. Ben farklı alanlarda deneyim sahibi oldukça bakış açınızın yaratıcılığa ne kadar iyi geldiğini yıllar sonra fark ettim. Önce seramik eğitimi aldım. Üç boyutlu sanata olan ilgim çok küçük yaşlarda başladı. Sonra Bilkent Üniversitesi'nde Grafik Tasarım ve Reklam okudum. Çok yönlü olduğunuz zaman çoğunlukla sizi seven insanların artık bir karar verse diyen endişeli bakışlarıyla karşılaşırsınız. Ama hayat çok acayiptir, Steve Jobs'un Stanford Üniversitesinde yaptığı konuşmadaki gibi noktaları birleştirdiğiniz zaman sizin bir şey yapmanıza gerek kalmadan bir bakmışsınız zaten tüm hayatınız boyunca bugün yaptığınız şeyi yapmak için hazırlanıyorsunuzdur. Benim için de böyle oldu. Beymen'de yaptığım iş, reklam, tasarım ve üç boyutlu sanatı ilgilendiriyordu. Şimdi ise noktalar öyle bir birleşti ki, başından böyle planlasak bu kadar başarılı olamazdık. Üniversitedeki yakın arkadaşlarım mezun olduktan sonra reklam kariyeri yaptılar. Büyük markaların görsel iletişimlerini üstlendiler. 15 yıl sonra bizi tekrar biraraya getiren şey de moda oldu. Moda endüstrisinin ayrı bir dikkat ve hız istediği ortada. Güçlerimizi birleştirerek ModaPublic'i kurduk. Reklam knowhow'ı ve moda knowhow'ı bir arada. Ayrıca bu yıl hayatıma yeni bir heyecan daha kattım; tüm kreatif ve üretim süreçlerini yönettiğim &333 markalı Akordeon adını verdiğim tasarım çantalarım. Yani kısacası yine çok sevdiğim bir reklamdan örnek vermek istiyorum. Başladığın yer bitirdiğin yer olmak zorunda değildir. Hiçbir şey imkansız değildir. Varacağınız nokta orada sizi bekliyor olacaktır. Bence eğitim ve deneyim ayrılmaz ikili ve bunun hemen hemen tüm meslekler için geçerli olduğuna inanıyorum. Beymen çocukluğumdan beri Love Mark'ım diyebilirim ve vitrin tasarlama fikri beni çok heyecanlandırıyordu, en önemlisi de Murat Türkili ile çalışma fikri. Beymen'e, değerli bir satış danışmanımız aracılığı ile, CV'mi gönderdim ve stajyer olarak işin mutfağından çalışmaya başladım. 7/24 aşk yaşadığınız bir yaşam biçimi. Kendime tavsiye olarak edindiğim bir gözlemimi paylaşabilirim, moda çok değişken, tempolu ve karmaşık bir endüstri, en yoğun, zor anlarda bile dikkatsizliğe ya da paniğe yer yok. Burada başarı insanın kendine inanması, ne istediğini bilmesi fakat akışa da güvenmesi ve dürüstçe çok çalışması ile elde ediliyor. Gizem, yenilik ve değişikleri seven biri olmama rağmen işe ilk başladığım gün ne biçim bir iş bu demiştim, ve hiç bana göre değil diye düşünmüştüm. Bir anda o harika dünya mal kabulden mağazaya girmek, ürün depolarından ürün seçmek ya da cansız mankenleri giydirmek gibi işlerle yer değiştirmişti... Sahne arkası büyüleyici gerçek dünyasından oldukça farklıydı... Bu şaşkınlık ve karmaşık his kısa süre sonra son buldu çünkü o heyecan verici müthiş dünyayın hazırlandığı bir gizemli dünya keşfetmiş olduğumu fark ettim ve 1 ay sonra stajımı tamamladıktan sonra çalışmaya devam etmeye karar verdim. Tüm mağazalar saha ekipleri ile çalıştım ve sıkı bir şekilde işin mutfağını deneyimledim. 3 ya da 4 ay sonra artık Murat Türkili asistanı olmuştum ve gerçek çılgın iş hayatım başlamış oldu. İmkansız gibi görüneni başarmayı seviyorum sanırım ve sonunda harika olacak bir işi başarmanın mutluluğu, hazzı bambaşka. Her defasında yeni bir deneyimle beslendiğimi de düşünürsek, motivasyonum işin doğasında gizli diyebilirim. Ortak özellikleri sezon gelmeden onu çoktan yaşamış olmaları korkarım. Geleneksel tavrın bir taraftan korunacağını düşünerek, teknolojik özellikleri baskın olan mesleklerin giderek çoğalacağını düşünüyorum.


Daha önce sitede yayınladığımız hazır giyim sektörü analizimizde Türkiye'nin en başarılı markalarına değinmiştik. Etrafınızdakilere Türkiye'de hazır giyimde pazar lideri kim? diye soracak olursanız Zara'dan Mavi'ye, Mango'dan Koton'a pek çok farklı yanıt almanız mümkün. Ancak Euromonitor istatistiklerine göre bu sektörde aslan payı %12.5 ile LC Waikiki'ye ait. Giyim sektörünün ikincisi, liderin stratejilerini birebir izliyor, ürünlerini ayırmak neredeyse imkansız. Yani ikinci marka De Facto. Pazar payı %3.3 olarak verilmiş. Fark muazzam. Stratejiler yakın. De Facto 14 yıllık bir marka ve 24 ülkede mağazaları var. Lideri kimler izliyor? Koton, Beymen, Zara. İlk üç firmadan sonra gelen bütün markaların pazar payı %1-%2 arasında oynuyor. Yani yüzlerce farklı oyuncu bu pazarı paylaşmaya çalışıyor. Bu sene art arda gelen Mavi, Beymen, De Facto gibi markaların halka arz anonslarıyla ilgili finansçılardan da bilgi aldık ve durumu basitçe özetlemeye çalıştık. En basit anlamda bir anonim şirketin paylarının piyasalarda işlem görmesi için çağrı ve ilan yoluyla satışına halka arz diyebiliriz. Eğer SPK'nın resmi tanımına bakacak olursak, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulması, halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesi, hisse senetlerinin borsalar veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda devamlı işlem görmesi, halka açık anonim ortakların sermaye artırımları dolayısıyla paylarının ve hisse senetlerinin satışına halka arz deniyor. Şirketlere kaynak sağlayan 3 temel yol vardır: Özkaynaklar , şirketin faaliyetlerinden elde ettiği karlar, ve yabancı kaynaklar. Şirketlerin paylarını halka arz etmesinde birçok farklı neden olsa da esas amaç çoğu zaman kaynak yaratmaktır. Şirkete finansman sağlamak ve şirketin mali durumunu daha güçlü hale getirmek için halka arz en etkili yöntemlerden biri. Öncelikle, karlılıklarını artırmakta zorluk çektikleri aşikar. Uluslararası arenaya baktığımızda H&M'in geçen sene kapanan mağaza sayısında en yüksek seviyelere ulaştığını görüyoruz. Şirketin bu sene de mağaza kapanışlarına devam edeceği ve 170 mağaza daha kapatacağı biliniyor ki bu 1998'den beri en büyük mağaza kapanış sayısı. Dünyanın en büyük moda perakendecisi olan Inditex'in amiral gemisi olan Zara'nın 2017'nin son çeyreğinde açtığından daha fazla mağazayı kapadığını biliyoruz. Yurtiçine baktığımızda Boyner'in satılışı, C&A'in kapanarak Defacto tarafından satın alınması moda perakendeciliğinde işlerin pek de iyi gitmediğinin göstergelerinden. AVM'lerin doluluk oranları da sizi kandırmasın, çünkü AVM'ler dolu olsa da mağazalardaki sirkülasyon zayıf. Yabancı markaların mağazaları için bu duruma yol açan en büyük nedenlerden biri Euro ve Dolar'ın Türk Lirasına karşı değer kazanması sonucu ürün fiyatlarına zam yapmak zorunda kalmaları. H&M gibi bazı markalar kurdaki bu artışı fiyatlara tam olarak yansıtırken Inditex grubu mağazaları biraz daha insaflı davrandı şimdiye kadar. Ancak bu aralar bu grubun mağazalarında her hafta farklı etiketler gördüğümüz de bir gerçek. Yerli markalar bu yabancı rakiplerine karşı avantajlı gibi görünse de aslında onlar da bu durumdan olumsuz etkileniyorlar. Tekstilde kullanılan birçok ürünün hammaddesinin fiyatı dolar bazlı olduğu için yerli üreticilerin de maliyetleri kurdaki artış ile birlikte artmakta. Ürünleri TL ile satarken maliyetleri dolar ile olduğu için aslında kar marjları da daralıyor. Bu yerli üreticiler de bir noktada ya kalitelerini düşürecekler ya da onlar da fiyatlarını artıracaklar. Tüketicilerin yerli markaları tercih etmekteki en önemli sebebinin fiyat avantajları olduğunu düşünürsek rekabetçi güçlerini kaybetmeleri mümkün. Enflasyondaki artış ve insanların alım gücündeki düşüş de yine moda perakandeciliği sektörünü olumsuz etkileyen nedenler. Şimdiden talep eksikliği öngörüsü ile birkaç halka arz ertelendi bile. Bu kaynak arayışı moda markalarına deva olacak mı? Göreceğiz.


Fransız moda evi Nina Ricci, son yılların yükselen İngiliz/Amerikalı modacısı Harris Reed'nin markanın yeni kreatif direktörü olduğunu açıkladı. 1932'de kurulan Fransız markanın en genç kreatif direktörü olan Reed (26) , koltuğunu Ocak ayında Nina Ricci'den ayrıldıkları duyurulan Alman ikili Lisi Herrebrugh ve Rushemy Botter'dan devraldı. Harris Reed markanın sadece moda tarafında değil, parfüm koleksiyonunda da aktif rol alacak ve ilk koleksiyonunu 2023 yılının ilk aylarında sunacak. Nina Ricci'ye katılmasını tarih ve cazibe dolu keşfedilmeye hazır bir güç olarak tanımlayan Reed, Feminenliğin moda ve güzellik dünyasındaki algısına ikonik bir moda evinde meydan okuyacak olmaktan dolayı çok heyecanlıyım. diyerek şimdiden merak uyandırdı. Hislerini Instagram gönderisiyle bizlere duyuran tasarımcı, çocukluğundan beri hayalini kurduğu bir Fransız moda evinin tasarımcısı olma dileğini gerçekleştirdiği için Nina Ricci'yi bünyesinde barındıran İspanyol Puig grubuna ve baş marka sorumlusu Jose Manuel Albesa'ya teşekkürlerini sunuyor. Kendini non-binary bir birey olarak tanımlayan Harris Reed tasarımlarını da gender fluid yani cinsiyetler arasında geçiş yapabilen, akışkan cinsiyetli olarak tanımlıyor. Kendi adını taşıyan markası için tasarladığı feminen, avangart, zaman zaman kostümleri andıran, gender fluid parçalarla 2022 Sonbahar/Kış koleksiyonuyla beğeni toplamıştı. Son olarak geçen hafta Londra Moda Haftası'nda İlkbahar 2023 koleksiyonunu tanıtmıştı. Tasarımcı kendi adıyla sunduğu koleksiyonlarını tasarlamaya devam edecek. Günümüzün en ses getiren moda ikonlarından Harry Styles'ın da sık sık tur kıyafetlerinde tasarımlarını tercih ettiği Harris Reed, adından söz ettirmeye daha Central Saint Martins'de öğrenciyken başlamıştı. Yine Harry Styles'ın Vogue Amerika çekiminde giydiği etekle de ilgileri çekerken, Emma Watson, Lil Nas X, Emma Corin, Iman gibi ünlü isimlerin de tercih ettiği bir tasarımcı haline geldi kısa zamanda. Cesur, iddialı ve normları reddeden tasarımlarıyla adeta moda dünyasına meydan okuyan Harris Reed'in feminen ve romantik bir çizgiye sahip Nina Ricci için yapacaklarını merakla bekliyoruz.


Gelin bu zamana kadar bu gösterişli ama gizemli dünya ile ilgili hep merak ettiklerinizi burada açıklayalım. İster inanın, ister inanmayın ama bu aslında yasal bir iş. Bir kıyafetin Haute Couture olarak etiketlenmesi için öncelikle Fransız Hükümeti tarafından konan yasalara uyması gerekiyor. Federation Française de la Couture tarafından belirlenen birçok farklı kural var ama öncelikli kural tasarımcının kişiye özel hizmet vermesi. Diğer bir önemli kural ise, tasarımcının Paris'te en az 20 kişilik bir atölyeye sahip olması ve senede iki kere Couture defilesinde koleksiyonunu sergilemesi. Bazı parçaların yapımı 700 saate kadar çıkabiliyor. Bir çok haute couture parçanın yapımında çok yoğun bir işleme, hassas kumaşlar ve el dikişi kullanıldığı için yapımları epey zahmetli. Günlük kıyafetler genelde 10,000 Euro'dan başlıyor, gece kıyafetlerinin başlangıç fiyatları ise yaklaşık 20,000 Euro. Dünya çapında yaklaşık 2,000 adet müşterisi var. Eskiden sadık müşteriler, Fransız asilleri ve sosyetesiydi ama günümüzde alıcılar Rusya, Arap Emirlikleri ve Çin gibi ülkelerden oluşuyor. Yılda 2 kere, Paris'te Ocak ve Temmuz ayında olur. Couture dünyasında Chanel, Christian Dior ve Valentino en bilinenlerindendir ama sıklıkla Zuhair Murad ve Victor&Rolf gibi katılımcı markalar da oluyor. Couture, markalar için bir çeşit uzun dönem yatırımdır o yüzden kısa zaman içinde kar etmek markaların couture koleksiyonları için baktıkları bir nokta değildir. Couture'de amaç markanın imajını yükseltmek, tasarımcıya yaratıcılığında özgürlük tanımak ve markaya prestij katmak. Aslında evet, hem de Couture şovlarının büyük bir önemi var. Öncelikle, Couture defileleri gelecek sezon hakkında ipucu ve baz oluşturan platformlardır. Ayrıca günümüzde modanın bu kadar hızlı aktığı bir dönemde couture çok daha özel bir yer oluşturuyor, bir çok ölmekte olan işleme ve dikiş tekniklerini de yaşatmaya destek oluyor. Son olarak da bu şovlarında gördüğümüz bir sürü tasarım bir kaç sezon içinde hazır giyim markaları tarafından ilham alınarak hepimizin üzerinde görebileceği parçalara dönüşüyor.


Birçok teknolojik değişime uğrasa da, tekstil üretim yöntemleri yüzyıllardır aynı prensiplerle devam ediyor. Milyonlarca farklı vücut tipi ve giyim tarzı, tekstilin tamamen makineleşmesinin önündeki en büyük engel. Şu ana kadar geliştirilen hiçbir yapay zeka, giysi üretimindeki insan gücünün yerini alamadı. Ancak yeni teknolojik gelişmeler giyinme tarzımız üzerinde ciddi değişimler yaratabilir. 3D yazıcıyla ürettiği ilk koleksiyonunu, 3 sene önce podyuma taşıyan Danit Peleg, giyilebilir ve isteğe göre uyarlanabilir bomber ceket modelini online olarak satışa çıkardı. Üretiminde kullanılan ve Filafex adı verilen materyal, yapısı itibariyle naylona benziyor. İpek, pamuk gibi doğal elyafların hissiyatı maalesef henüz bu yöntemle elde edilemiyor. Sınırsız kişiselleştirme fırsatı sunan 3D yazıcılar, tekstil işçisi kavramını ortadan kaldırıyor. 3D yazıcıda bir ceketin üretimi 100 saat alıyor, satış fiyatı ise 1500 usd.


Her sektörde olduğu gibi giyim sektöründe de en sevilen marka, en başarılı mağaza zinciri, en değerli marka tartışmalarına kesin bir cevap verilemiyor. Lovemark denen aşk markaları tüketiciden tüketiciye değişirken, firmaların asıl ilgilendiği şey olan finansal değerler, karlar, zararlar ve pazar payları için en iyi kaynaklar elbette bağımsız araştırma kuruluşlarının sektörel raporları. Biz de euromonitor international'ın 2016 Türkiye Hazır Giyim Markaları Pazar Analizi raporunu kısaca inceledik ve sıralama üzerine biraz yorum yaptık. Etrafınıza Türkiye'de hazır giyimde pazar lideri kim? diye soracak olursanız Zara'dan Mavi'ye, Mango'dan Koton'a pek çok farklı yanıt almanız mümkün. Ancak euromonitor istatistiklerine göre bu sektörde aslan payı %12.5 ile LC Waikiki'ye ait. Elbette her marka az da olsa belli bir hızda her sene büyüyor. Ancak LC Waikiki'nin liderliği açık ara ve tartışmasız. Bu bilgiyi yorumlayacak olursak, önce kendimiz veya çevremizden hareketle bir doğrulama yapmaya çalışırız. Örneğin çocukluğumuzun maymunlu markası olarak bildiğimiz, pek yaklaşmadığımız bu markadan 2016 yılında yoga taytı, iç çamaşırı gibi ürünler satın aldım. Erkek giyiminde ise kadından bile daha sadık müşterileri ve ürün çeşitliliği var. Yeni eklenen ev ürünleri kategorisi ve uygun fiyatları da pazardaki yerini sağlamlaştırmaya çalışan, iddialı bir marka izlenimi veriyor. İştirakleri dışında LC Waikiki %100 Türk bir şirket. Türk yönetime geçme hikayesi 20 yıllık, ancak 36 ülkede faaliyette ve bunların bir çoğunda da dikkat çekecek kadar başarılı. Demek ki global ve her türlü kültüre uygun giyim kodlarını doğru okuyan, çeşitlilik ve hizmet sunabilen bir marka. Tüm bu tabloda tek sorun ne derseniz, o da pazar paylarının dağılımı. Çok teorik olarak pazar liderinin %35 %40 arası paya sahip olması gerekir. Bu lideri %30 ile onun ensesine yapışmış ikinci marka, %20 ile pazarı takip eden, liderin stratejilerini birebir izleyen veya taklit eden, tehdit oluşturmayan üçüncü marka izler. Kalan %10'luk payı ise niş, özelleşmiş, küçük çaplı, butik markalar paylaşır. Ancak hazır giyim sektörüne baktığımızda pazar liderinin payının bile %12 olduğunu görüyoruz. Liderin hemen ensesinde olan ikinci marka en büyük tehdittir. Apple Samsung kapışması gibi birbirlerinden farklılaşıp birinci olmaya çalışırlar. Ancak giyim sektörünün ikincisi, liderin stratejilerini birebir izliyor, ürünlerini ayırmak neredeyse imkansız. Yani ikinci marka DeFacto. Pazar payı %3.3 olarak verilmiş. Fark muazzam. Stratejiler yakın. DeFacto 14 yıllık bir marka ve 17 ülkede mağazaları var. DeFacto Hande Erçel ve Aras Bulut İynemli ile reklam çalışması yaptı. Pazarın kalanını anlayabilmek için diğer firmaları inceliyoruz. Lideri kimler izliyor? Koton, Beymen, Zara. İlk üç firmadan sonra gelen bütün markaların pazar payı %1-%2 arasında oynuyor. Yani yüzlerce farklı oyuncu bu pazarı paylaşmaya çalışıyor. Bu rekabete bir de kur baskısı, kira artışları, alışveriş merkezlerine olan ziyaretlerin azalması gibi tehditler eklendiğinde giyim sektörü gerçekten mayın tarlası gibi. Peki ilk sıralardaki oyuncular hakkında ortak ne söylenebilir? İlk göze çarpan ortak özellikleri ürün gamlarının inanılmaz geniş olması. Bebek, çocuk, ev, parfüm, ayakkabı, erkek, kadın birçok kategoride ürün sunmakta hepsi. Aile boyu, hane halkı alışverişini hedefliyorlar. LC Waikiki'nin en samimi marka seçilmiş olması bu stratejinin bir uzantısı, aileye hitap etmenin bir faydası olsa gerek. Ancak bu stratejinin de ötesinde elbette en göze çarpan özellik uygun fiyatlar. Türk tüketicisinin orta sınıfa yığılması, indirim bağımlısı olması gibi trendler bu markaları besliyor. Lüks, niş, butik markalar için pazarı daha da zorlu bir hale getiriyor. Türkiye'de son yıllarda Top Shop ve C&A gibi yabancı markaların ülkeden çıkışına şahit olduk. En son mağaza kapatma kararı Debenhams'dan geldi. Uygun fiyatlarıyla herkese hitap edebilecek gibi görünen bu markalar, Türkiye'de daha da uygun fiyatlı ve yerel piyasada çok güçlü olan Türk markalarıyla karşılaşıyor. Bu markalar ülkenin kültürünü tanıma avantajını ve karar mekanizmalarının özgürlüğünü de kullanarak özellikle güçlü reklam stratejileri, ünlülerle işbirlikleri ve rekabeti zorlaştıran fiyatlarıyla pazarı çok zorluyor. İthal ürünlere gelen ek vergiler son dönemde yabancı markaları Türkiye'den satın almayı hem zor, hem de mantıksız hale getirdi. Ayrıca Made in Turkey etiketine verilen teşvikler var. Tüm bunlar yabancı marka satan mağazaları bile kendi markalarına yönelmeye ve kendi üretimlerini yapmaya yöneltti.


- H&M'in kurul başkanı ve markanın sahibi ailenin bir üyesi olan Stefan Persson, Forbes'un yayınladığına göre yaklaşık 20.2 milyar dolarlık serveti ile İsveç'in en zengin adamı. - Japonya'nın en zengin iş adamının bir elektronik veya otomobil şirketi sahibi olmasını beklersiniz ancak Tadashi Yanai gelirinin %80'ini ünlü Uniqlo markasından elde eden Fast Retailing Co adında bir tekstil firması sahibi. Yanai ve ailesi 17.1 milyar dolarlık bir servetin içinde yaşıyor ve geçen sene 4.8 milyar dolar kaybetmelerine rağmen hala Japonya'nın en zengin ailesi ünvanını ellerinde tutuyorlar. - Ve tabii bir de İspanyol iş adamı Amancio Ortega var. Inditex şirketler grubunun kurucusu sadece İspanya'nın değil tüm Avrupa'nın en zengin insanı. Ortega, onu Forbes'un en zenginleri listesinde ikinci sıraya yerleştiren 75.1 milyar dolarlık dudak uçuklatan servetiyle geçen sene Bill Gates'i bile bu listede tahtından oynatmıştı. - Yakın zamanda Türkiye pazarından çıkacaklarını açıklayan C&A grubunun sahibi Brenninkmeijer ailesi ise Hollanda'nın en zenginleri. Hem dünyaca ünlü çok katlı mağaza Selfridges'in hem de oldukça ucuz ürünleri ile tanınan ve hız kesmeden büyüyen Primark zincirlerinin sahibi Weston ailesi ise 8 senedir İrlanda'nın en varlıklı ailesi koltuğunda oturuyor. En basit ihtiyaçlarımızdan biri olan giyinme ihtiyacının her zaman para getireceğini tahmin etmek zor değil, ancak hepsi ucuz ve kolay ulaşılabilir tekstil ürünleri sayesinde kazanılan bu çılgın servetler manidar. Bahsettiğimiz tüm bu isimlerin başarıları büyük ölçüde rakiplerinden daha hızlı ve ucuz olmalarında yatıyor. Bunu sağlayabilmek için de çoğu perakende devi, az gelişmiş ülkelerdeki işçileri çok düşük fiyatlara çalıştırarak ürettikleri düşük maliyetli ürünler yüzünden oldukça ciddi hak ihlali davalarıyla karşı karşıya kalıyor. Uluslararası Perakende Federasyonu'nun dijital bölümü olan shop.org'un müdür yardımcısı Vicki Cantrell'e göre eninde sonunda hazır giyim sektörüne yön veren asıl olgu teknolojik gelişmelerden kaynaklanan tüketici davranış değişiklikleri. Çok değil birkaç yıl önce eğer bir kadınsanız gidip gerçekten çok beğendiğiniz o mükemmel küçük siyah elbiseye doğru bulduğunuz bir miktar para harcar ve o elbiseyi senelerce giyerdiniz. Ama sosyal medyanın yükselişi ve kitlelere bu derece hızlı yayılan etkileri ile birlikte tüketicinin teknoloji ile etkileşiminin nasıl kökten bir değişime uğradığına şahit olduk. diyor Cantrell. Internet ve sosyal medya ile birlikte tüketiciler, yeni trendlerin ve podyum görüntülerinin de içinde bulunduğu sürekli bir moda ve imaj barajı ile karşılaşıyorlar. Sosyal medyada ise devamlı kendi görüntülerini paylaşan ve gören bu tüketici günlük hayatında da üst üste aynı kıyafetlerle görünmekten çekiniyor. Hızlı moda ise onlara, Instagram veya Facebook hesaplarında her gün görüp beğendikleri farklı kıyafetlere kolayca ve büyük paralar harcamadan ulaşma imkanı veriyor. Hal böyle olunca da çok düşünmeden verebilecekleri miktarlarla aldıkları kıyafetler kalıcı birer hazine parçası olmaktan çıkıp kolayca kısa sürede elden çıkarılabilir olarak görülüyor. Bu durum tüketicide H&M gibi mağazalar sayesinde her zaman moda ve ucuz olan parçalara ulaşabileceği bilinci ve buna bağlı olarak sadakat algısı yaratıyor ve H&M'e devasa satış yüzdeleri ile bir servet getiriyor. Çok katlı mağazaların 1960-1970 senelerinde aniden yükselişe geçişi de yine sosyal değişiklikler yüzünden oluşan benzer bir tüketici algısından kaynaklı. Orta sınıfın banliyölere göç etmesi tüketicinin tek çatı altında her şeyi alabileceği büyük mağazalara olan ihtiyacı beraberinde getirdi. Günümüzün çok katlı mağazaları ise o zamandan beri evrilerek şimdilerde dijital dünyaya ayak uydurmak adına müşterisine devamlı yeni deneyimler sunma yarışında. Hızlı modanın sadece tedarik zincirinde akıllıca davranarak ürünlerini daha ucuza mal edip bu başarıya ulaştığını söylemek yalan olur. Bu yükselişin büyük bölümü tüketici alışkanlıkları ve davranışlarından kaynaklı. Kısacası eğer bu insanların elde ettikleri servetler bir anlam ifade ediyorsa, o da hızlı modanın günümüz şartlarına mükemmel uyan bir reaksiyon olduğudur. Bu yazı bir çeviridir. Orjinalini okumak için tıklayınız. Kesinlikle önemli bir soruna ışık tutulmuş bu yazıyı okur iken ilk aklıma gelen bir ingiliz ata sözü oldu. Pazar ve fiyat ilişkisini 15-20 tl hızlı tüketim olarak konumlayan markalar çok büyük servetler kazanmışlar ama tüketici gözü ile baktığımızda durum nasıl diye düşünmeden edemedim ve ilk aklıma gelen yukarıda sayılan markalardan aldığım ürünlerin ortak noktası ömürlerinin sadece 6 ay ile 1 yıl olduğunu fark ettim . Ucuza aldığım bu ürünler gerçekten ikinci sezon kullanamadığımı fark ettim. Üst segmentte 5 katı para verdiğim ürünleri ise 4.yıldır kullanıyorum. Bu yazıda hızlı tüketim tekstil ürünleri satın almamız günü kurtarmamızı sağlar ama sadece günü kurtarmış oluyoruz. Burada benim startup projem olan http://www.changersla.com tasarımı değişebilen tekstil ürünleri için hızlı tüketim ürünü olarak konumlandırmamız durumunda dünyada ilk olduğundan büyük bir servet kazanabilirim ama tüketiciye en iyisini yapmak ve en iyi hizmeti sunmak misyoumuz olduğundan ben tatmin olamam bu seferde demek ki servet yerine tüketiciye en iyi kalitede teknolojik ürün sunmak en doğrusu sadece bunu tüketiciye UCUZ MAL ALACAK KADAR ZENGİNMİSİNİZ ? diye sormak lazım ....


Sürdürülebilir materyallerden üretilen ve doğa dostu olma iddiasıyla tanıtılan kapsül koleksiyonlara ve ürünlere günden güne daha çok rastlar olduğumuz bu zamanlarda, hızlı moda devleri de bu akıma kayıtsız kalmıyorlar. Sürdürülebilir moda konusunda rüştünü ispat etmek için büyük bütçeli ve geniş çaplı kampanyalar yapan H&M'den yeni bir haber geldi. Mağazalarına ilk olarak daha kaliteli pamuktan dokunmuş basic ürünler ile tanıştığımız H&M Conscious koleksiyonu bambaşka bir boyuta taşınıyor. H&M'in yeni Conscious Exclusive koleksiyonu geri dönüştürülmüş deniz atık maddelerinden oluşuyor. Çünkü yeni H&M Conscious Exclusive 2017 koleksiyonu, sürdürülebilir bir materyal olan BIONIC kullanılarak hazırlanmış. BIONIC deniz kenarlarındaki atık maddelerin geri dönüştürülmesiyle elde edilen bir polyester kumaş. Amaç hem çevreye karşı bilinçli, hem bulunduğumuz dünyaya pozitif etkisi olan hem de stil sahibi bir koleksiyon ortaya çıkartılabileceğini kanıtlamak. Kadınlar için eksiksiz bir koleksiyon ve erkekler için daha rahat resmi giysilerin yanı sıra, koleksiyonda ilk kez çocuk kıyafetleri ve organik yağlardan oluşan Conscious Exclusive kokular da bulunmakta. Koleksiyon, dünya genelinde 160 mağazada ve 20 Nisan'dan itibaren online'da satışa sunulacak. Kampanyanın yüzü ise hem süper model hem de ve hayırsever olarak tanıdığımız Natalia Vodianova. Koleksiyonun öne çıkan tasarımı, tamamen deniz kenarındaki atık maddelerin geri dönüşümü ile elde edilen BIONIC pudra pembe plise kumaştan tasarlanmış bir elbise. H&M Tasarım Başkanı ve Kreatif Direktörü Pernilla Wohlfahrt koleksiyon hakkında Bu yılki Conscious Exclusive, hem ilginç hem de güzel bir koleksiyon tasarlamak için H&M tasarım ekibine kaçırılmayacak bir şans tanıdı. BIONIC'den üretilmiş plise elbise ile yaptığımız gibi sürdürülebilir malzemelerle neler tasarlanabilineceğini gösterebilmek harika. diyerek yorum yapmış. Hızlı modanın en büyük temsilcilerinden biri olan H&M için Conscious Exclusive, daha sürdürülebilir bir moda geleceğine doğru ilerlemek adına atılmış büyük adımlardan biri olarak yorumlanabilir. Hızlı moda devi, dünya çapında geri dönüşümden elde edilen polyester kullanıcılarının en büyüğü olmakla birlikte, organik pamuk satın alan en büyük moda üreticisi. Bu koleksiyonun tanıtımından sonra hedeflerini 2020 yılına kadar, kullandıkları tüm pamuğun %100 sürdürebilir olması olarak açıklayan H&M, çevreye duyarlı ve kaliteli moda ürünlerini olabildiğince çok kişiye ulaştırma konusunda iddialı olduğunu bir kez daha duyurmuş oldu. Biz de önümüzdeki 3 yılda bu konuda neler yapacaklarını merakla bekleyenler listesine adımızı yazdırmış olduk.


Son zamanlarda H&M Conscious koleksiyonuyla sürdürülebilirlik çalışmalarını öne çıkaran H&M, Danimarka'nın TV2 kanalının Operation X isimli programı tarafından yılda ortalama 12 ton yeni giysi yakmakla suçlanıyor. Danimarka'nın Roskilde kentinde, Bestseller gibi diğer hızlı moda gruplarının da bazı ürünlerini imha ettiği söylenen KARA/NOVEREN isimli çöp imha merkezinde bulunan H&M etiketli ürünlerin iki pantolon modeli olduğu söyleniyor. Pantolonların üzerinde hala Danimarka fiyat etiketleri yer aldığı iddia ediliyor. TV2 muhabirlerinin anlattığına göre, muhabirlerin H&M Danimarka'nın Sürdürülebilirlik Müdürü Mia Mogelgaard'a açtıkları ilk telefonda, Mogelgaard satılmayan ürünlerin dünya çapında farklı ülkelerdeki mağazalarda, ya da indirim dönemlerinde tüketildiğini ve H&M'in atık yaratmayan bir marka olduğunu söyledi. Bu ilk iletişim Nisan 2017'de gerçekleşti. Mayıs 2017'de gerçekleşen ikinci bir telefon konuşmasında Mogelgaard muhabirlere Ürünlerin defolu olması ya da herhangi bir nedenden ötürü satışa konulamayacak durumda olması halinde Almanya'da bir geri dönüşüm merkezine gönderildiklerini söyledi. Habere göre, Haziran ayında H&M'in yakmak üzere Roskilde'deki merkeze ürünler gönderdiğini öğrenen muhabirler bu ürünleri yerinde görmek için fabrikaya giderek iki çeşit pantolonun yüksek adette gönderildiğine şahit oldular. Bunun üzerine H&M Danimarka yetkililerine tekrar ulaşan program yapımcıları yetkililerden tatmin edici bir cevap alamadılar. H&M yetkilileri böyle bir durumdan haberdar olmadıklarını ilettiler. Yazılanlara göre, Ağustos 2017'de tekrar iletişime geçen H&M yetkilileri haber programından delil istedikten sonra zarar görmüş ya da toksik materyal içeren giysileri yakarak imha ettiklerini kabul ettiler. Olayın bundan sonrası daha da karışık! Açıklamalarda H&M yakılan ürünlerin (yaklaşık 30 bin adet çocuk pantolonu dahil), sağlığa zararlı bulunduğu ve standartların üstünde kimyasal madde içerdiğini, bu nedenle imha edildiklerini belirtti. Operation X programı da numuneleri H&M mağazasından satın aldıkları örneklerle karşılaştırmak için bağımsız bir laboratuvarda teste tabi tuttu. Eylül ayında çıkan sonuçlara göre giysilerde zararlı kimyasal seviyesi normal düzeyde bulundu. Tartışmalar elbet burada bitmiyor, H&M'in kendi test sonuçlarını açıklamasıyla daha da karmaşıklaşan durum, kesinlikle kafa karıştırıyor. Öyle ki, H&M yetkilileri test sonuçlarının kendileri açısından farklı olduğunu, ve giyilmemiş kıyafetleri yakmak için hiçbir nedenleri olmadığını iddia ediyorlar. Araştırmalar ise Bestseller'ın 49.2 ton, H&M'in ise 2013'ten bugüne 60 ton giysi yaktığını gösteriyor. Sürdürülebilir moda uzmanlarına göre giysilerin yakılmasının nedeni toksik maddelerden çok gereğinden fazla üretim. Yayınların ardından sitesinden resmi açıklama yapan H&M, Operation X programının testlerinin kendilerininkinden farklı olduğunu, bunun da ürünlerin tümünü test etmemiş olmalarından kaynaklandığını açıkladı. H&M'e göre ürünler sağlık testini geçemediler. H&M'in açıklamasını buradan okuyabilirsiniz. H&M close the loop kampanyası dahilinde sıklıkla influencerlarla çalışıyor ve reklam veriyor. Moda döngüsünü dönüştürerek tamamlamayı öneren bu kampanya kapsamında H&M mağazalarında bulunan kutulara kullanılmayan giysiler atılıyor ve H&M bunları dönüştürerek değerlendirdiğini söylüyor. 18 Ekim'de gerçekleşen Moda Kürü'nde konuştuğumuz gibi, geri dönüşüm için attığımız kıyafetlerin hepsinin dönüşebildiğini düşünmek vicdanımızı rahatlatma çabasından başka birşey değil. Her yıl atılan giysilerin sadece %20'si geri dönüştürülebiliyor. Giysilerin gerçekten dönüşmesi için öncelikle kumaşlarının tek tip olması , ayrıca metalik parçalardan arındırılmaları lazım. Bunun yanında dönüşümün kendisi de dünyanın kaynaklarını kullanıyor, özellikle yüksek enerji gerektiren süreçlerden bahsetmek mümkün. - http://www.euronews.com/2017/10/18/tv-report-claims-hm-burns-unsold-clothes - https://fashionunited.uk/news/fashion/h-m-accused-of-burning-12-tonnes-of-new-unsold-clothing-per-year/2017101726341 - http://about.hm.com/en/media/news/general-2017/h-m-does-not-burn-functioning-clothes.html - http://nyheder.tv2.dk/samfund/2017-10-15-eksperter-undrer-sig-over-hms-afbraending-af-nyt-toej


Kadınlar dünya nüfusunun yarısını oluşturuyor, ama kadınlar tarafından kurulan start-up'lar küresel yatırım hacminin sadece %3'ünü alıyor. Kadın girişimcilere finansmanda eşit hak sağlamayarak, yatırımcılar her yıl Apple Inc. veya Amazon olabilecek iş fırsatlarını kaçırıyor. H&M Vakfı bunu değiştirmek istiyor. Boston Consulting Group verilerine göre, erkekler ve kadınlar girişim dünyasına eşit şekilde katılırsa global Gayri Safi Milli Hasıla yaklaşık %3 ila %6 arasında artabilir ve bu global ekonomiyi yaklaşık 2.5 -5 Trilyon Dolar arasında büyütebilir. H&M vakfı tarafından kurulan Unfounded Ltd, dünya genelinde değerlendirilmeyen kadın iş gücünü ve kadın liderliğindeki işletmeleri temsil etmek için kurulan bir insiyatif. Bu kuruluşun amacı yatırımlardaki cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak. H&M Vakfı 2014 yılından bu yana küresel yoksullukla mücadele eden insani yardım kuruluşu CARE ile çalışıyor. İki kuruluş bugüne kadar birlikte düşük gelirli topluluklarda yaşayan 167.500 kadını eğitim, beceri geliştirme ve mikro finans yoluyla kendi işlerini kurmaları ve yönetmeleri için destekledi. Şimdiye kadar H&M Vakfı cinsiyet eşitliğini desteklemek için CARE'ye 15 milyon ABD Doları bağışta bulundu. 2015 yılında, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadınların ve Kız Çocuklarının Güçlendirilmesi, BM Zirvesi'nde dünya liderleri tarafından kabul edilen 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Ajandasında yer alan bağımsız bir hedef haline geldi. H&M Vakfı Global Müdürü Diana Amini 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşmak için 10 yıldan az bir süre kaldığı bu zamanda, kadın ve tüm ekonomi için pozitif bir değişim yaratmak için cinsiyet eşitliğine ve özellikle finansal ekonomiye odaklanmanın zamanı geldi. Yatırımcıların diliyle konuşarak, kararları veren ve çekleri yazan kişilere ulaşmak istiyoruz. Unfounded Ltd, kadın girişimcilerin finansmana erişimde karşılaştıkları engelleri aşmak için bir araç. diyor. Kadınlar tarafından kurulan girişimlerin başarılı olduklarına dair birçok kanıt olsa da, Dünya Bankası tarafından finansal destek açığı tahmini 1.7 trilyon USD olarak belirlendi. Bu fark nedeniyle yıllık 330 Milyar dolarlık iş hacmi gerçekleşemiyor. Kadınlar para biriktirmeyi bilen, sorumlu borç alan ve hesaplayarak risk alan yöneticiler. Boston Consulting Group verilerine göre, kadınlar tarafından kurulan ya da kadın ortakla kurulan girişimler 5 senelik dönemde yüzde 10 daha fazla kar yapıyor. Kadın girişimciler daha yüksek getiri oranları elde ediyor ve büyümelerine izin verilirse, kadınların yönlendirdiği işletmeler borsada daha iyi performans gösterme potansiyeline sahip. Yine de Silikon Vadisi'nden Sri Lanka'ya kadar her yerde kadınlar finansmana erişim eksikliği hissediyor. PitchBook'a göre, ABD'de girişim sermayesinin sadece yüzde 2,8'i 2019 yılında kadınlar tarafından kurulan şirketlere gitti. H&M Foundation / CARE tarafından yürütülen programlara katılan kadın girişimcilerin çoğu, şirketleri büyümeye başladığında ve daha fazla sermayeye ihtiyaç duyduklarında, sadece kadın oldukları için daha az finansal destek gördüklerini belirtiyor. Finansal katılımın yoksulluk döngüsünü kırmanın en iyi yollarından biri olduğunu biliyoruz. H&M Vakfı ile birlikte Etiyopya'daki 5.000 kadın girişimciye eğitim ve finansman erişimi sağladık ve bu da gelirlerinde % 500 artış sağladı. Kadınlara yatırım yapmak hem finansal hem de sosyal fayda getiriyor ve yatırımcılar bunu ne kadar çabuk fark etmeye başlarsa o kadar iyi. diyor CARE Hollanda Genel Müdürü Reintje van Haeringen. H&M Vakfı kadın girişimcilere desteği teşvik etmek amacıyla dünyanın önde gelen 100 yatırımcısını Unfounded.ltd'e yatırım yapmaya davet ediyor. Bu amaçla her yatırımcıya özel bir yatırım fırsatı mektubu yollanıyor. Yatırım fırsatı mektubu ile birlikte yatırımcılara, kadın girişimcilerin potansiyelini kapsamlı olarak analiz eden bir rapor da iletiliyor. Bu rapor ayrıca, finans dünyasındaki önyargıların nasıl ele alınacağına ilişkin ipuçlarının ve eylemlerin bir derlemesini de içerecek. Rapor istatistiklerin ardında kilitli kalan kadın girişimcileri gösteriyor. Global 100 yatırımcıya gönderilen rapor ve yatırım fırsatı mektubuna https://unfounded.ltd/press adresinden ulaşabilirsiniz.


Mart ayında gündemi sarsan H&M yeni bir marka kuruyor haberini yayınlayalı çok oldu. Bu süre içinde moda dünyası bir sürü yeniliğe ve habere ev sahipliği yaparken bir süredir sessiz olan H&M'in yeni markası Arket ise gündemimize yeniden girdi. Yapılan açıklamalara göre markanın flagship mağazası 25 Ağustos'ta Londra'da açılıyor. Herkes büyük bir heyecanla parçaları merak etse de marka heyecanı yatıştırmak için koleksiyondan bazı görseller de yayınlandı bile. Londra'nın en popüler alışveriş caddelerinden biri olan Regent Street'te aylardır çalışmaları devam eden Arket'i hepimiz büyük bir merakla bekliyorduk. Cos ve H&M gibi sektörü domine eden iki markadan sonra Arket'in nasıl bir performans sergileyeceği, nasıl bir kitleye hitap edeceği ve nasıl bir fiyat politikası izleyeceği kafamızdaki sorular arasında. Markanın sonbahar/kış koleksiyonu hem kadın hem de erkek koleksiyonuna sahip. Yayınlanmış resimleri inceleyince H&M'in tam aksine trendlerden uzak, zamansız parçalar görüyoruz. Bizce koleksiyon H&M müşterisinden daha çok Cos müşterisine yakın olmuş. Bol miktarda minimal görüntüler içeren koleksiyon için marka her fırsatta 'kalite ve sıcaklık' terimlerini vurguluyor. Anlaşılan o ki 'Arket' tam bir İskandinav markası olacak. Arket'in kreatif direktörü Ulrika Bernhardtz'ın Kalite bir ürünün nasıl göründüğüyle ilgili olduğu kadar nasıl üretildikleriyle ilgili açıklaması markanın da H&M'in yaptığı gibi sürdürülebilirlik gibi konuların üstünde durucağının sinyalini veriyor. Ülkemize ne zaman geleceği belli olmasa da yurtdışına çıkanların bir süre uğrak noktası olacağa benziyor Arket.


Şu anki işimin en önemli avantajlarından biri seyahet edip global trendlerin iç giyim pazarını nasıl etkilediğini görüyorum. Amerikan moda fuarları daha çok komfor ve basic ürünlerle rahat bir içgiyim üzerinde duruyor ve Fransa ise tam tersi özel danteller ve parçaların gösterildiği ürünler sergileniyor. Londra'da ise daha riskli, cesur seçimlerle detaylar ve transparan kumaslar ağırlıkta. Özellikle de Instagram hem yeni çıkan markaları yakalamakta ve rakiplerinizi görmenin yanı sıra ilham almanız için de çok iyi bir platform. İç giyim bloggerlarını instagramda takip ederek potansiyel müşterilerinizin de yorumlarını gözlemliyebilirsiniz. Tek başına İnstagram'a bağlı kalmayın, moda dergileri, defileler ve bloglar da gözlem yapmanız gereken yerler. Lingerie Addict'i de düzenli kontrol etmeyi unutmayın. İlhamınızı topladıktan sonra bir moodboard yaratmanız gerekiyor; bu size gideceğiniz yön konusunda yardımcı olacaktır fakat aynı zamanda pazar araştırmanızı da yapın. Fuarlara, mağazalara girin, her detayı inceleyin, sütyen askılarındaki minik detaylara bile bakın. Elinizde tuttuğunuz parçanın modeli nedir? Nasıl bir teknikle yapılmış? Hangi materyaller popüler dantel mi saten mi yoksa tül mü? Destekli mi desteksiz mi? Kendi markanıza başlamanın doğru yollarından biri de her ocak ayında gerçekleşen Interfiliere iç giyim fuarı. İç giyim piyasası kadın giyim piyasası kadar dolu olmasa da hızlı büyüyen niche bir market ve bir çok cool, bağımsız markanın gün geçtikçe kurulduğu bir alan; öyleyse bu alanda izinizi bırakmanız gerekiyor. Sizin benzersiz satış teklifiniz nedir? Ürününüzü nasıl üreteceğiniz ve nasıl paketleyeceğinizi de düşünün. İşi lojistik kısmını erken bir aşamada oluşturmanız, ilerki zamanlarda size çok yardım edecektir. Sosyal Medya Planınızın planlı ve önceden hazırlanmış olduğundan emin olun. Şu anda en sevdiğim markalardan biri For Love and Lemons. Markanın instagram ve blog hesabı, e-ticaret sayfasıyla güzel bir şekilde uyusuyor ve birbirini tamamlıyor. Markanızı oluştururken resmin tamamını düşünün. İnstagram hesabınızı alın ve marka kimliğinizi olusturacak görselleri önceden paylaşmaya başlayın, bu ilgiyi arttıracaktır. Pinterest ve Twitter hesapları açmayı da düşünün ve düzenli paylaşım yaptığınızdan emin olun. Eğer düzenli post girmeyecekseniz sosyal medyada olmanızın çok bir anlamı kalmıyor.


Moda dünyasında hiç birşey koyduğunuz yerde kalmaz. Günümüzde adını ezbere bildiğimiz, her sene milyonlarca dolarlık cirolar beyan eden ve her zaman çok başarılı olduğuna inandığımız büyük markaların çoğu aslında zaman zaman o kadar da başarılı değillerdi. Kuruluşlarından bu güne neredeyse hepsi yarım asır devirmiş olan, sektörün büyük isimlerinin iflasları ve geri dönüş hikayelerini sizin için derledik. Yükseliş : Gabriel Coco Chanel ilk mağazasını 1910'da Paris 21 Rue Cambon'da açtı. Takvimler 1920'leri gösterdiğinde tasarımcının taklit edilemez ve baştan aşağı modern bakış açısı onu dönemim en büyük moda güçlerinden biri haline getirdi. 1921'de tanıtılan Chanel No:5 parfümü ise uluslararası arenada tanınan bir ikon olmasındaki en büyük etkendi. Kırılma Noktası : 1945 senesinde, İkinci Dünya Savaşı'nın ortasında Chanel, moda evini kapatmak zorunda kaldı ancak parfüm ve aksesuar üretmeye devam etti. Geri Dönüş : Chanel ikinci perdesini, hala ismi söylenince akla gelen en ikonik parçalardan biri olan tüvit ceketi tanıtarak sergilediği couture koleksiyonu ile 1954'de açtı. Ancak markanın şu an bildiğimiz gücüne ve imza tasarımlarına kavuşması, Karl Lagerfeld 1983'te jarse, tüvit, zincir detaylı kemerler ve kamelya çiçekleri ile dolu ilk couture koleksiyonunu sergilediğinde gerçekleşti. 2014'de Chanel, 7.5 milyar dolarlık bir gelirin içinden 1.4 milyar dolarlık bir net kar ilan etti. Markaya, mahremiyetlerine oldukça düşkün olan ve zamanında Chanel No:5 parfümlerinin dağıtımını ve finansörlüğünü üstlenen Pierre Wertheimer'ın soyunun devamı Wertheimer ailesi sahip. Yükseliş : Tasarımcı moda dünyasına, 1970'lerin başında henüz 18 yaşındayken, Jimi Hendrix, The Beatles ve Rolling Stones üyeleri gibi giyinmeyi sevenlerin tercih ettiği New York'da bulunan The People's Place adındaki bir dükkan ile adım attı. Hilfiger'in BoF'a verdiği röportajda 150 dolara kurduğunu söylediği konsept, oldukça büyük bir başarı yakaladı ve tasarımcı kısa zamanda New York'da üniversitelerin bulunduğu bölgelerde birkaç dükkan daha açmayı başardı. Kırılma Noktası : Hilfiger'ın gençlik enerjisi ve yaratıcılığı The People's Place'i ileri götürmesine yardım etse de, kötü finansal planlama ve Amerika'ya büyük kan kaybettiren ekonomik durgunluk dönemi tasarımcıyı 1977'de iflasa sürükledi. Geri Dönüş : 1985'de Hilfiger bu sefer kendi ismi altında piyasaya geri döndü ve zamanın en ünlü erkek giyim markalarından olan Ralph Lauren, Calvin Klein ve Perry Ellis gibi isimlerle rekabet etmeye başladı. Tasarımcının kariyerindeki ikinci sayfayı açarken Times Meydanında devasa boyutlarda verdiği, kendisini bu üç markadan nasıl ayrıştırdığını, alışılmadık ve oldukça etkili bir dille anlatan reklam afişi büyük ses getirdi. 1989'da, yine oldukça zorlu bir finansal dönemde Silas Chou ve Lawrance Stroll'dan yatırım alan Hilfiger, 1992'de bu yatırım sayesinde halka arzını gerçekleştirdiğinde dönemin New York Borsası'nda kayıtlı ilk tekstil şirketi olmuştu. Şirket 2000'de gönülleri fethedip en çok giyilen markalar arasına girdiğinde, yılda 2 milyar dolarlık satış yapıyordu. Şartlar markaların sermayelerine ve satışlarına darbe vurduğunda Hilfiger artık nasıl bir geri dönüş yapılacağını iyi biliyordu ve 2010 yılında da akıllı marka konumlandırması ile bunu başardı. 2010 senesinde şirket, aynı zamanda Calvin Klein'ın da sahibi olan Phillips-Van Heusen Corp'a 3 milyar dolara satıldı. 2015'de Tommy Hilfiger, PVH'in toplam gelirinin %42'sini (3.4 milyar dolar) getiriyordu. Yükseliş : Minimalist tasarımların ikonlarından biri olan Calvin Klein kuruluşundan 10 sene sonra, 1977'de 30 milyon dolarlık bir şirketti. 1980'lere gelindiğinde Calvin Klein, o zamanların en seksi yıldızlarından Brooke Shields ile çektiği unutulmaz denim kampanyasının, iç çamaşırlarının ve ev ürünlerinin sayesinde herkes tarafından bilinen ve kullanılan bir isim olmuştu. Kırılma Noktası : Başarılı olmasına rağmen boğazına kadar borca batmış şirket 1992'de iflasla yüzleşti. Klein'ın kefareti, eğlence sektöründe yönetici olan arkadaşı David Geffen tarafından ödendi. Geffen aynı zamanda markanın geri dönüşü olacak olan Kate Moss ve Mark Wahlberg kampanyasını müjdeliyordu. Geri Dönüş : 2002'de uzun süren iniş ve çıkışlardan sonra Calvin Klein hayatı boyunca yanında olan ortağı Barry Schwartz ile, hisse senetlerini 30 milyon, telif hakkını 300 milyon dolar olmak üzere nakit olarak da 400 milyon dolara şirketi PVH'e sattı. Klein ve Schwartz 20013'de satış tamamlandığında emekliye ayrıldılar ancak tasarımcının izleri markadan hiç silinmedi. En son gelişme olarak PVH 2015 yılında bünyesine 2.9 milyar dolarlık gelir sağlayan marka için tasarım müdürü olarak Belçikalı tasarımcı Raf Simmons'u getirdi. Simmons markada bu titre sahip olan ilk kişiydi. Yükseliş : Yetenekli terzi Pierre Balmain, Ava Gardner ve Brigitte Bardot gibi giyinmek isteyenlere hizmet vererek kendine bir isim yapmıştı. Tasarımcının 1982'deki ölümünden sonra moda evinin başına, içlerinde Balmain için 1993-2002 arası kreatif direktörlük yapan Oscar de la Renta'nın da bulunduğu bir seri tasarımcı geçti. Kırılma Noktası : De la Renta'nın markadan ayrılmasından iki sene sonra 2004 yılında bir yatırımcının çeklerinin ödenememesi sonucu moda evi iflas korumasına girdi. Geri Dönüş : O zamanlarda markanın hisselerinin büyük bölümüne sahip olan iş adamı Alain Hivelin, 2005 yılında tasarımcı Christophe Decarnin'i kreatif direktör yaparak markanın iflasın eşiğinden dönmesini sağladı. Decarnin'in Balmain adının yıllardır birlikte anıldığı muhafazakar zerafetten oldukça uzak olan keskin omuzlu ve işlemeli stili moda evine gösterişli bir yenilik getirmişti. 2011'de Decarnin'in ayrılışının ardından, Hivelin kreatif direktör koltuğuna 24 yaşındaki Olivier Rousteing'i koydu. Rousteing'in yaşadığı çağın getirdiklerine olan güçlü sezileri, 4 senede satışları 121.5 milyon dolara ulaştırmıştı. 2016 yılında şirket, içlerinde 2014 yılında vefat eden Hivelin'in varislerinin de bulunduğu yönetim kurulu tarafından 485 milyon Euro'ya Valentino'nun da sahibi olan Katar'lı yatırımcı firma Mayhoola'ya satıldı. Yükseliş : New York cool anlayışına yeni bir bakış getiren 80'lerin disko çocuğu Marc Jacobs, Op-Art kapşonlulardan oluşan Parsons mezuniyet koleksiyonunu 1984'de o zamanın nüfuzlu mağazalarından olan Charivari'ye sattı. 1986'da ilk ready-to-wear koleksiyonunu sergileyen Jacobs, bir sene sonra şu an Swarovski Ödülü olarak bilinen CFDA'nin düzenlediği Perry Ellis Ödülünü Genç Moda Yeteneği olarak kazandı. Kırılma Noktası : 1989'da yükselen yıldız ve iş ortağı Robert Duffy, Perry Ellis tarafından durgun olan markayı yeniden canlandırmak için işe alındılar. Ancak Marc Jacobs'un Perry Ellis'deki görevi, 1993'de şimdilerde oldukça iyi bildiğimiz grunge koleksiyonunu sergilediğinde sona erdi. Tasarımcının Seattle-grunge temalı lookları ve çizgifilm karakterli t-shirtleri high street markalar tarafından sayısızca kopyalanmasına ve editörler tarafından çok beğenilmesine rağmen üst sınıf müşteriye satılamadı. Geri Dönüş : Takvimler 1997'yi gösterdiğinde Jacobs ve Duffy iflasın eşiğindeydiler. LVMH Grubu başkanı Arnault tasarımcıyı zamanın bavul markası Louis Vuitton'a yeni bir soluk getirmesi için işe aldı ve Marc Jacobs'un kendi adını taşıyan markasına da yatırım yaptı. Marc by Marc Jacobs isimli ikinci bir marka da kuran Jacobs, 2001 baharında ikonik çantalar ve ayakkabılar tasarlayarak aksesuar ve tekstil sektöründe adı en çok duyulan markalardan biri oldu. 2013'de tasarımcı Louis Vuitton'dan ayrıldığında kendi markası senelik 1 milyar dolar gelir elde ediyordu. 2015 senesinde şirket Marc x Marc adını verdikleri line'ı da ana markaya bağlayacaklarını açıklayarak tasarımcının yeni bir çağa girişini duyurdu. Yükseliş : İtalyan moda evi Gucci, 1921 yılında eyer yapımında uzmanlaşmış Guccio Gucci'nin at binen müşterilerine çanta da satmanın akıllıca olduğuna karar vermesi üzerine Floransa'da kuruldu. 1900'lerin ortasına gelindiğinde Gucci'nin jet sosyeteye hitap eden silueti film yıldızları ve varlıklı gezginler arasında favori olmuştu. Kırılma Noktası : 1970'ler ve 80'lerde süregelen aile içi tartışmalar çözülemeyince şirket içindeki düzensizlik markayı 1993'de iflasa kadar sürükledi. Geri Dönüş : 70'lerden ilham alan seksi tasarımları markanın başındaki Domenico De Sole tarafından da desteklenen tasarımcı Tom Ford'un markaya girişi, 1999 yılında agresif bir tavırla markayı devralmaya çalışan LVMH grubu ile bir savaş başlattı. De Sole ve Ford'un ortaklık anlaşması yaptığı Fransız holding Pinault-Printemps-Redoute , 2001'de Gucci'nin hisselerinin büyük çoğunluğunu satın aldı. Bununla birlikte Ford ve De Sole uzun süren başarısız kontrat pazarlıklarından sonra 2003'de şirketten ayrıldılar. Kısa sürede değiştirilen pek çok isimden sonra marka, 2006'da baş tasarımcı olarak Frida Giannini'yi bünyesine kattı. Gianni, şirkette geçirdiği 8 yıl boyunca başarı ile Ford'un izinden gitti ancak sonunda yorgun düştü. Tüm bu değişimlerden sonra şirket, 2015'de perde arkasındaki asıl isim olan ve masalsı tasarımları moda dünyasındaki minimalist eğilime antidot olma özelliği taşıyan Alessandro Michiele'yi yaratıcı bölümün başına getirince satışlarında büyük hareketlenmeler gözlemledi. Markanın yıllık geliri ilk defa 2015'de 4 milyar euronun üzerine çıktı. Bu yazı bir çeviridir. Orijinalini okumak için tıklayın.


İkea'nın büyük, plastik mavi poşetlerini İkea'ya yolunuz düştüyse mutlaka hatırlıyorsunuzdur. Eşya taşımakta pratik bir çözüm olan bu İkea çantaları geçtiğimiz günlerde Balenciaga'ya konu olmuştu. İkea'nın yıllardır ürettiği bu pratik ve birazda çirkin çantaların Balenciaga'ya ilham vermesi moda gündeminin sık konuşulanları arasındaydı. İkea'nın 99 centlik çantasının karşısında Balenciaga'nın 2,145 Dolar etiket koyduğu çantasına farklı tepkiler geliyor. Kimileri bu durumu lüks markaların artık işi abartıp, çığrından çıkması olarak yorumlarken; kimileri de bu çanta vakasının modanın doğasında olduğunu söylüyor. Ne de olsa günlük, sıradan ve hayatımızın içinde olan sıkıcı öğeleri daha eğlenceli bir şekilde yeniden yorumlamak tasarım dünyasında süregelmiş bir durum. Bu durum zaten Jeremy Scott tarafından bir süredir Moschino'da yapılmaktaydı. İkea- Balenciaga tartışmaları devam ederken, bir grup İkea sever ise yaratıcılıklarını kullanıp yeni bir İkea moda hareketi başlattı. İkea çantalarıyla chokerdan, ayakkabıya, tshirtlere yamadan iç çamaşırına kadar yeni birşeyler üretenler var. Tüm bu yapılan kıyafetler aslında ironik bir şekilde moda dünyasıyla dalga geçiyor. #ikeabag hashtag'i ile İnstagram'da yapılan kıyafetleri bulabilir ve siz de bu yeni trende katılabilirsiniz. O zaman sıra İkea çantaları ile yaratıcılığımızı gösterme zamanı.


Sosyal medyada ünlü bloggerların da dahil olmasıyla ikinci el satışının ve kullanımının yayıldığını görebiliyoruz. İyi durumda olan lüks eşyaları uygun fiyata almak artık tercih edilen bir yol. Yıllar önce üretilmiş hoş bir çift ayakkabı pekala 'must have' listemizde olabilir. İkinci el lüks tüketim konusunda saat, çanta ve ayakkabı başrollerde. Bunlar, ikinci el akımının en gözde parçalarından. Rolex, Cartier, Breitling gibi lüks saatlerin bulunduğu Crown & Caliber kurucusu Hamilton Powell, internetin bilgiye ulaşmada sağladığı kolaylığın tüketicileri daha akıllıca davranmaya ittiğini öne sürüyor. Tüketiciler, ürünü almadan önce araştırıp bilinçli şekilde alışveriş yapıyorlar ve paralarını neye harcayacaklarını biliyorlar. İkinci el ürün alabileceğimiz alışveriş siteleri, geçtiğimiz yıllara kıyasla günümüzde daha yaygın. Bunları birbirinden ayıran en önemli şey elbette ki fiyat-kalite standartları. Bir sitenin güvenilirliği, ekibinin, ürünü hangi özenle seçip alıcıya ulaştırdığıyla doğru orantılı. Aşağıda birkaç örnek verelim istedik. Crown & Caliber gibi ünlü siteler bu konuda oldukça hassaslar. Bu özellikleri onları tanınmış ve güvenilir yapıyor. Lüks saatlerinizi internet üzerinden satmanızın ya da almanızın hiç de korkulacak bir yanı olmadığını belirten site, ürün fiyatından teslimata kadar tüketiciyi önemsiyor. 'Sell Or Trade' form sayfasına yapılan başvurularla, tüm dünyadan gönderilen saatlere gerekli testleri uygulayıp alıcıyla buluşturuyorlar. Ayrıca belirtmeliyiz ki, her satışlarından, üçüncü dünya ülkelerinde yaşayan çocuklar için 25 dolar bağışta bulunuyorlar. Bravo Powell, seninle gurur duyuyoruz! The Real Real, son zamanlarda revaçta olan bir platform. 600'den fazla çalışanıyla, müşterilerinin gönül rahatlığıyla alışveriş yapmasını sağlıyor. Bu sebeple de ürünlerin orijinalliği deneyimli isimler tarafından onaylanıyor. New York ve Los Angeles'da mağazaları bulunan The Real Real, sürdürülebilirlik konusunda ikinci el ürün satmakla kalmayıp dünyanın önde gelen döngüsel ekonomi kuruluşlarından Ellen MacArthur Kuruluşu'na üye. Eğer kuruluşu ve döngüsel ekonomi terimini daha önce duymadıysanız tanıtım videosu ise hemen aşağıda. Vestiaire Collective ise dünya genelinde 50'den fazla ülkede üyesi bulunan bir diğer alışveriş sitesi. Her hafta binlerce yeni ürünle kendini güncelliyor. 'Pre-owned' olarak tabir edilen ikinci el ürünler için lüks kategorisinde Avrupa'nın en büyüğü ve kitlesi gün geçtikçe genişliyor. Giyim ve aksesuar ürünlerinin dışında seyahat ve ev dekorasyonuyla ilgili geniş bir marka hacmine sahip olan bu site, tüketicileri modada sürdürülebilirlik konusunda teşvik ediyor. Çoğu tüketiciye göre lüks ürünler iyi birer yatırım kaynağı olarak kabul ediliyor. Elbette bu sadece finansal bir yatırım anlamına gelmiyor. İsterseniz değerini yıllar geçse de kaybetmeyecek olan eşyalarınızı torunlarınıza saklayın. Tabii, satın almaktan ve yeniden satmaktan bahsediyorsak, geçen sezon alınan ürünlerin de artık bu piyasada yeri var demektir. Bu sayede, gardırobumuzda yer açarak, geçmişteki alımlarımızdan kazanç sağlayabiliyoruz ve iyi durumdaki lüks ürünlere de fazla para ödemekten kurtulabiliyoruz. Ürünlere ulaşımın kolaylığı ve lüks markaların çok uygun fiyatla satın alınabilirliği ikinci eli daha da cazip kılıyor. Tekrar satılabilme değerleri sayesinde ürünler, ikiden fazla el değiştirebiliyor. Bu döngüden dolayı, aşırı tüketimi bir miktar yavaşlatıp dünyayı koruduğumuzun da altını çizmeden geçemeyiz. Bütün bu pozitif etkilerle ikinci el lüks alışverişe tüm tarafların mutlu olduğu bir işbirliği diyebiliriz. - https://www.businessinsider.com/luxury-consumers-are-turning-to-pre-owned-2017-2 - https://www.ablogtowatch.com/video-interview-crown-caliber-founder-hamilton-powell/ - https://www.crownandcaliber.com/pages/who-we-are - https://www.therealreal.com/about - https://www.ellenmacarthurfoundation.org/our-story/mission - https://www.youtube.com/watch?time_continue=143&v=HCGzK4XCAl0 - https://www.vestiairecollective.com/about/


Re-cycle kavramını çok defa duyduk. Bir süredir gündemimizde yeni bir kavram var: Upcycling: ileri dönüşüm. En sade şekliye bahsedecek olursak; bir öğeyi orijinalinden daha iyi hale getirmek için yapılan işlemlere verilen ad bu. Moda alanında ele alacak olursak, lekelenmiş, yıpranmış, eskimiş ya da gözden düşmüş ürünleri daha giyilebilir, kullanılabilir hallere dönüştürme işlemi. Upcycle, yüksek üretim ve tüketimin ağırlığı altında zaten ezilmiş olan bir dünyaya malzeme eklemeyi durdurur. Ayrıca, düzenli depolama alanına girebilecek malzemeleri de yaratıcı ve yenilikçi yollarla yeniden kullanır. Çoğu zaman atık olarak kabul edilen ürünlerden yeni orijinal ürünler üretir. Üstelik bazıları için geçmişimizle de bir bağlantı yolu olabilir eski kıyafetleri hayatımıza yeniden dahil etmek veya tarihi koruyan orijinal bir parça oluşturmak için bir aile yadigarı kullanmak vb. İnternette ve sosyal medyada konuyla alakalı bir çok yaratıcı fikir bulmak mümkün. Biz de evde vakit geçirdiğimiz şu günlerde, evde yapması kolay ve kullanışlı sonuçlar veren birkaç örneği sizler için derledik. Öncelikle şu anda en çok aradığımız şeylerden biri maske. Evde maske yapmamız ve bu sayede sokağa çıktığımızda kendimizi korumamız mümkün. Belki de şu günlerde en çok ilginizi çekecek aktivitelerden biri. Yapması çok kolay ve kullanımı basit maske uygulaması için aşağıdaki videoya göz atabilirsiniz. !! Unutmayın, bu tür maskeler kişisel kullanıma ve günlük hayata uygun olabilir fakat COVID19'a karşı koruyuculuğu kullanılan malzemeye bağlıdır. - boş süt kutusu - makas - 18cm fermuar (örneğin bu - cetvel - kalem - dikiş makinesi - 3cm x 6cm kesilmiş 2x kumaş - Süt kutusundan 14cm x 18.5cm boyutlarında aynı boyutta iki parça kesin. Boyutlar elbette çantanızın büyüklüğüne bağlı olarak değişebilir. Ancak, boyutu değiştirirseniz fermuarınızın da farklı bir uzunluğa ihtiyacı olduğunu unutmayın. - İki kumaş parçasını tutun ve iki kısa ucu her biri bir santimetre katlayın ve sabitleme işaretiyle sabitleyin. Alternatif olarak, iki katlanmış ucu kısa bir ütüyle ütüleyebilirsiniz. - İki kumaş parçasını fermuarın uçlarına sarın ve basit bir dikişle dikin. - Fermuarı, üst tarafı süt kutusunun dış tarafına gelecek şekilde yerleştirin ve zikzak dikişle dikin. - Şimdi bunu, ikinci parça süt kartonu ile tekrar yapın. Fermuarın üst kısmını ikinci süt kutusu parçasının dışına koyun ve dikin. - İki süt kutusunu iç tarafları üst üste gelecek şekilde katlayın ve açık tarafları zikzak dikişle dikin. Ve oldu! Kalemler veya diğer küçük eşyalar, boş bir süt kutusundan yeni çantanızda çok fazla şey saklanabilir. Elbette, uygulama değiştirilebilir. Örneğin, ikinci örnekte cep köşeleri yuvarlatılmıştır. Sadece deneyin ve kendi süt karton çantanızı oluşturun. Artık giymediğiniz bir gömleğiniz ya da gömlekleriniz varsa, gömleklerin manşetleri ileri dönüşüm için mükemmel bir malzeme olabilir. Ortaya çıkan kılıfları dolaplarınızı düzenlemek ya da seyahat çantanıza küçük şeyleri koymak için kullanabilirsiniz. - Manşeti, üst kısmından yaklaşık 1 cm bırakarak kesin. - Manşetten ekstra kalan kumaş kısmını arkaya doğru bastırın. - Manşeti arka tarafı yukarı gelecek şekilde yerleştirin. Alttan üste ve üstten aşağı katlayın. Düğmelerden emin olun. Düğmeyi kullanılabilir hale getirerek ayarlanabilir veya sadece üst düğmeyi seçerek ayarlanabilir yapabilirsiniz. Üst kapağı tekrar açın. Kapağın üstünden her iki tarafın altına doğru inen dikiş yapın. Böylelikle küçük şeyler için mükemmel bir küçük kılıf elde etmiş olursunuz! - Gömleğini ütüle, sonra düğmeleri ilikle ve olabildiğince mükemmel bir şekilde düz olarak koy. - Yastık formunuzu ölçün. Genişliğe ve uzunluğa 1 cm ekleyin. - Yastık formunuzun boyutuna göre gazete üzerine yastığınız için bir kalıp çizin. Kalıbı kesin. - Kalıbın ortasına, yukarı ve aşağı kısımdan 1-2 cm boşluk kalacak şekilde bir yarık kesin - Deseni ütülenmiş, düzleştirilmiş gömleğinizin üzerine yerleştirin. - Gömleğin düğmelerini yarıklardan çıkarın. Düğmeler ortalanana kadar deseni yukarı ve aşağı hareket ettirin - Kalıbın etrafından gömleğin her iki katmanını da kesin. - Parçaları dış yüzleri birbirine bakacak şekilde çevirin. - Dört tarafını da 1 cm payla dikin. - Gömlek düğmelerini açın, gömleği iç dış yapın ve köşeleri biraz çıkarmak için parmağınızı kullanın. Yastığınızı geçirin, sonra sadece düğmeleri ilikleyin. Çantanızı kişiselleştirmek istiyorsanız, diğerlerinin yanı sıra taşlar, inciler, dantel, yamalar gibi dekoratif aksesuarlara da ihtiyacınız olacak ve bunları yapıştırmak veya dikmek için iğne ve yapıştırıcıya ihtiyacınız olacak. - İlk adım, pantolon ceplerinizi zarar vermeyecek şekilde çıkarmaktır. - Üst kenarları referans olarak kullanarak, iki cebi birbirine bakacak şekilde yerleştirin. Şimdi fermuarı ceplerin arasına dikin. Aşağıdaki resimde nasıl yapılacağına bakabilirsiniz: - Şimdi sıra çantanızı özelleştirmekte. İstediğiniz aksesuarları seçin ve çantanızı özelleştirmeye başlayın. Bu adımın neden çantayı kapatmadan önce geldiğini merak ediyorsanız, cevap kolay: eğer aksesuarları yapıştırmak yerine dikmeniz veya işlemeniz gerekiyorsa, çanta hala açıkken bu işlemi yapmanız daha kolaydır. - Şimdi cüzdanı kapatma zamanı! İki cebi aşağı doğru aynı hizada tutun. Ve fermuarın uçlarını da katlayın. - Çantayı kapatmak için, zig zag dikişini kullanarak açık kalan yerlerinden dikiş makinesi ile geçmeniz yeterlidir kolaylaştırmak istiyorsanız, fermuar ucuna bir püskül koyabilirsiniz. - İlk adım kravatı 17 inç (yaklaşık 43 cm) ölçüden kesmek - Kravatın uzun kısmını arkaya doğru katlayın, bitmiş bir görünüm için ucunu 1 cm kadar içine katlayın. - Torbayı kapalı olarak dikmemeye dikkat ederek üst ve yan kısımlarda el dikişi yapın. - Kapatıldığında ağzının açılmaması için uç kısımlarına cırt cırt dikebilirsiniz. Oldukça orjinal ve yapımı çok basit gözlük kılıflarınız hazır, güle güle kullanın! Kaçmış, sökülmüş çoraplarınızı rengarek iplerle yamayarak eskisinden bile daha havalı ve orjinal bir hale getirebilirsiniz, Woolfork Yarn instagram hesabında gördüğümüz bu örnek çok hoşumuza gitti. Sevdiğimiz çoraplarımızı uzun süre giymek, ya da sevemediklerimizi kişiselleştirmek için harika bir fikir. Tüm bunları yaparken hem keyifli zaman geçirebilir, hem de el becerilerimizi geliştirebiliriz.