1500'lü yıllarda, insanlığın bilgi birikimi karşısında, hezarfenliğin görece kolay olduğunu düşünmek mümkün. Sıkıysa gel de 2000'li yıllarda o konuların hepsinde uzman ol değil mi? Ama olunca da oluyor; Elon Musk belki de günümüzün en büyük hezarfeni. Elon Musk'u anlatmak çok zor çünkü el attığı alanların kapsamı onu belki de en büyük hezarfen yapıyor. Bugün itibariyle aktif olduğu alanlar otomotiv, jet ve roket sistemleri, uzay mühendisliği, yenilenebilir enerji üretimi, depolama ve aktarım sistemleri, yapay zeka, nöroteknoloji ve yüksek hızlı ulaşım sistemleriyle bitmiyor; insanlığın birden fazla gezegende var olan bir tür haline gelmesi için de çalışıyor. Üstelik Elon Musk bir alana el attığı zaman, tüm yerleşik anlayışları yerle bir edecek şekilde yenilikler de getiriyor. Ama o konuya girmeden önce, Elon'ın bugün bulunduğu noktaya gelmesini sağlayan yolculuğuna ayrıca bir saygı duruşunda bulunmak gerekir. Hayata Güney Afrika'da başlayan Musk, 17 yaşında Kanada'ya, buradan da üniversite eğitiminin peşinde kapağı ABD'ye atıyor. 1995 yılında, yenilenebilir enerji için kritik gördüğü enerji depolama sistemlerine dair bir doktora programına daha yeni başlamışken, bu yoldan vazgeçip internet girişimlerine atılıyor. Bir tür internet sarı sayfaları kabul edilebilecek Zip2'yu 1999 yılında Compaq'a 307 milyon dolara satıyor ve 27 yaşında cebine 22 milyon dolar kalıyor. Bir sonraki girişimi, hepimizin çok iyi bildiği Paypal'ı, 2002 yılında eBay'e 1.5 milyar dolara satıyor ve bu sefer de 31 yaşında banka hesabı 180 milyon doları görüyor. Musk ise roketlere sardı. 2002 yılında daha soluklanmadan, uzay yolculuğunun maliyetini dramatik şekilde düşürerek insanoğlunu birden fazla gezegende var olan bir tür haline getirmek amacıyla, cebindeki 100 milyon dolarıyla SpaceX şirketini kurdu. 2004 yılında da, bu kez elektrikli otomobil üretmek için, 70 milyon dolarıyla Tesla Motors için kolları sıvadı. Bugün, biraz da bu sayede, elektrikli otomobillerin kaçınılmaz bir gelecek olduğunu kabul ediyoruz ama o tarihte, son başarılı Amerikan otomotiv şirketinin 1925 yılında Chrysler olduğu ve hiçbir şirketin elektrikli otomotiv üretme konusunda başarıya ulaşamadığı düşünülürse, bunun da en az SpaceX kadar çılgın bir proje olduğu su götürmez. Yetmedi, 2006 yılında son kalan 10 milyon dolarıyla ev tipi güneş enerjisi paneli üretmek için SolarCity'i hayata geçirdi. Muhtemelen o dönemde etrafındakiler, bu genç milyonere acıyarak bakmış, bu hızlı girişimlerini deneyimsizliğine vermişlerdi. Zira 2008 yılında tablo hiç de iç açıcı değildi. SpaceX'in üçüncü roket fırlatma girişimi de başarısızlıkla sonuçlanmış, Tesla Motors'un ilk modeli Roadster 2007 yılının en büyük başarısızlığı olarak damgalanmıştı. Bütün bunlara bir de evliliğinin oldukça kötü bir boşanmayla sona ermesini eklersek, Musk neredeyse bitmişti. Ama son anda, SpaceX'in son parasıyla yaptığı dördüncü deneme, 22 Eylül 2008'te başarıyla sonuçlandı ve NASA bu başarıyı takiben, SpaceX'le çalışmaya başladı. Sonrası... Sonrası tarih. Bugün ise Elon Musk'ın net değeri 12.9 milyar dolar civarında değerlendiriliyor. Ama önemli olan bu değil. Önemli olan, insanoğlunun geleceği ve Elon Musk'ın bu geleceği güvence altına almak için üstlendiği görev. 'Kitlesel yok oluş' diye bir mevzu var. Bir gezegendeki yaşamı tamamen bitme noktasına getiren olaylar... Yerküre, bugüne dek beş kez kitlesel yok oluş olayı yaşadı. İlki yaklaşık 443 milyon yıl önce, denizlerdeki canlı türlerinin yüzde 85'inin yok olmasıyla sonuçlandı. Sonuncusu ise yaklaşık 65 milyon yıl önce, dinozorları yeryüzünden silen meteor çarpmasıydı. O tarihten beri aşağı yukarı 'güvendeyiz'. Ama bu istatistik, önümüzdeki 50 milyon içinde yerkürede yeni bir kitlesel yok oluş olayı yaşanabileceğini gösteriyor. Bu en iyi ihtimalle 49.999.000 yıl sonra, ama en kötü ihtimalde de önümüzdeki 1000 yıl içinde yaşanacak demek. Bu kitlesel yok oluş, kontrol edilemez sebeplerle olabileceği gibi, insanoğlunun hali ve tavrına bakılınca, insan eliyle olması da mümkün gibi görünüyor. İşte Elon Musk'ın derdi kısaca, önleyebileceği kitlesel yok oluş olaylarını önlemeye çalışmak, önleyemeyecekleri konusunda ise enseyi karartmak yerine, insanoğlunun bir tür olarak devamını güvence altına almak için başka bir gezegende de var olmasını sağlamak. Yani bizim dertlerimizden çok, çok başka... İnsanoğlu, küresel ısınmanın geri dönülmez olarak bir kitlesel yok oluş olayına dönüşmesine yol açacak azami sıcaklık oranını aşmak için var gücüyle çalışıyor adeta. Bunun en büyük sebebi ise fosil bazlı yakıtları tüketmeye olan tutkusu. Fosil bazlı yakıt tüketiminin en önemli nedeni de, insanoğlunun diğer tutkusu olan otomobiller. Öyleyse, elektrikli otomobil üretilmesi lazım! Musk, elektrikli otomobil üretiyor. Ancak elektriği fosil bazlı yakıt santralleriyle üretirsek sonuç değişmeyecek. O zaman yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek gerek. Musk, yenilenebilir enerji üretimini genele yaymak ve her binanın çatısını işlevsiz kiremitlerle kaplamak yerine, güneş enerjisi santrallerine dönüştürmek için güneş enerjisi panelleri üretmeye başlıyor. Yenilenebilir enerji kaynakları var, ancak sürekli değil. Güneş batıyor, rüzgar duruyor. Öyleyse kaynaklar yetersiz kaldığında kullanmak için enerjiyi verimli bir şekilde depolamak lazım. Enerji depolama teknikleri yetersiz. Musk, bu alanda da çalışmaya başlıyor ve enerji depolama sistemlerini, yani devasa pilleri, birkaç adım öteye taşıyor. Diğer tarafta, insanoğlu yapay zekayla dans etmeye başladı. Yapay zeka henüz 'dar' tabir edilen aşamada. İnsan zekası ile karşılaştırılabilecek bir noktada değil. Ancak bu alan hızla gelişiyor. Musk, yapay zeka konusunda çalışan ve mümkün olduğunca açık ve şeffaf olan bir şirket kuruyor. Ama yapay zekayla ilgili problem şu: bir gün bir programcı, en az kendisi kadar zeki bir yapay zekayı oluşturacak. İşte o an, yine bir domino etkisine yol açacak. Çünkü en az programcısı kadar zeki olan bir yapay zeka, kendi programcısının hesaplama sınırlamalarına tabi olmadığı için, bir sonraki sürümünü çok hızlı bir şekilde yazabilecek. Ardından da bir sonrakini, bir sonrakini ve bir sonrakini... Her bir sürüm bir öncekinden daha zeki olacağından, işte o ilk domino taşı devrildikten sonra, insanoğlunun aradaki farkı kapatması ve yarattığı yapay zeka ile rekabet etmesi teorik olarak bir daha asla mümkün olmayacak ve insanoğlu bir anlamda 'gereksiz' kalacak. Zeki varlıklar olarak 'gereksiz' şeylere nasıl yaklaştığımız herkesin malumu. Bu tehlikeyi daha da dallandırıp budaklandırmaya gerek yok. Musk, bu sebeple, 'beyin-makine arayüzü' denilen entegre elektronik devrelerle insan beyninin kapasitesini artırmak için çalışmaya başlıyor. Elon bütün bu felaketleri engelleyebilse de, biraz önce bahsettiğimiz gibi, kontrol edemediği sebepler de insanoğlunun yok olmasına neden olabilir. Bu konuda da Elon'ın çözümü malum: Yumurtaları tek bir sepette taşımamak. İnsanoğlunun, öncelikle birden fazla gezegene, daha sonra da birden fazla sisteme yerleşmesi lazım. İlk adımda en makul gezegen Mars. Ama Musk'a göre hayatta kalabilecek bir koloni için en az 1 milyon kişiyi Mars'a taşımak lazım. Sorun ne? Uzay yolculuğu çok pahalı. Neden? Çünkü yer çekiminin etkisini yenip, yörüngeye çıkmak için kullanılan roketi üretmek çok pahalı. Tanesi 65 milyon dolar, öyle pahalı. Hem de sadece bir kez kullanılabiliyor, görevini tamamladıktan sonra atmosfere düşerek parçalanıyor. Öyleyse en mantıklı yol, tekrar kullanılabilir roketler üretmek ve roket maliyetini birden fazla yolculuğa yayarak gelecekte sıfırlamak. Elon Musk bunu da başarıyor. 22 Aralık 2015'te, SpaceX'in Falcon 9 modeli 20. kez uzaya fırlatılıyor ve tarihte ilk kez bir roket, yörüngeye çıktıktan sonra kontrollü bir şekilde tekrar atmosfere girerek başarıyla yeryüzüne iniş yapıyor. Bir sonraki yolculuğuna çıkmak üzere... Şimdi bunu biraz düşünün: O başarılı inişi, SpaceX'te heyecanla izleyenlerde yol açtığı sevinci, heyecanlı çığlıkları... Neyse ki hepsi YouTube'da var. En güzel bilim kurgudan daha güzel o anda, insanoğlunun geleceği şekilleniyor. Musk'ın engellemeye çalıştığı bütün bu tehlikeler elbette birer ihtimal. Bazıları çok olası, bazıları da belki asla olmayacak. Ancak Elon için bunları hiç düşünmemek; hep birlikte insanoğlunun geleceği için çalışmak yerine hayali sınırlar, anlamsız kavgalar ve hevesler içinde birbirini yok etmeye çalışmak oynanmaması gereken bir rulet. Kimileri için insanoğlunun bugün oynadığı tiyatro 'büyük resim'. Elon Musk'ın baktığı resim ise çok daha büyük. İşte, Elon Musk'ın dertleri bunlar. Sizin dertleriniz ne? Canınız sıkıldığında Elon olsa ne yapardı diye düşünün ve adama saygı duyun.


Jeff Bezos, kurduğu Amazon.com'la internet üzerinden kitap satmakla başlayıp uzun vadede, Amazon markasını e-ticaretin en başarılı platformuna dönüştürmüş isim, malum. Kindle'ı piyasaya sürdüğünde, bildiğimiz anlamda 'koklaya koklaya kitap okumanın sonunu getirme ihtimali olan adam' sıfatıyla, kimilerinin öcü gibi gördüğü bir müteşebbis. Bunun yanında 2013 yılında The Washington Post'u satın aldığından beri gazete patronu ve uzay araştırmaları yapan Blue Origin'in sahibi... Bezos, dünyaya gözünü 12 Ocak 1964'de, Albuquerque, New Mexico'da, Jeff Jorgensen ismiyle açtı. Annesi Jacklyn ve babası Ted, o henüz bir yaşına gelmeden ayrıldılar. Jeff, belli bir yaşa gelene kadar, Jacklyn'in o dört yaşındayken evlendiği ve kendisini yasal olarak evlat edinen Kübalı mülteci Mike Bezos'u öz babası sanıyordu, kendi babasının sirkte çalışan biri olduğundan tamamen bihaberdi. Ergenlik dönemine geçtiği yıllarda Mike Bezos'un biyolojik babası olmadığını öğrenmesi de durumda bir fark yaratmadı. Bir röportajında, babasının öz babası olmadığını öğrendiği dönemde aynı zamanda gözlük kullanması gerektiğinin fark edildiğini ve ikinci bilginin fena halde ağırına gittiğini söylemişliği var. Jeff Bezos'un üvey babası da dahil olmak üzere, aile bireyleriye bağları hep güçlü oldu, hala da öyle... Tarihi değiştiren teknoloji devlerinin çoğu gibi o da 'garajdan çıkma'. Küçük yaşlarından beri, aletlerin nasıl çalıştığını merak eden, kurcalayan bir çocuk. Ebeveyninin garajını laboratuvara çevirip, evin türlü yerlerine mekanizmalar kuran bir tip. Çocukken, okuldaki öğretmenlere, insanlığın geleceğinin bu gezegende olmadığını söyleyecek kadar öngörülü ve cüretkar. Bilgisayarlara olan ilgisi, Miami'ye taşındıkları ergenlik yıllarına tekabül ediyor. Dördüncü, beşinci ve altıncı sınıflar için bir eğitim kampı oluşturmak suretiyle ilk işini kurması lise yıllarına denk geliyor. Tolkien gibi yazarları okuttukları 10 günlük kampa, kişi başına 600 dolar fiyat biçmesine rağmen, altı öğrenciyi bağlamayı başarmak, öyle her benim diyen öğrencinin yapabileceği bir iş değil. Bilgisayar eğitimi aldığı Princeton'dan yüksek onur derecesiyle mezun olduğu yıl 1986. Mezun olduktan sonra Fitel, Bankers Trust gibi Wall Street'in prestijli firmalarında ve yatırım şirketi D.E. Shaw'da, yüksek mevkilerde ve iyi maaşlarla çalışabilmiş olması, onu kendi işini kurma düşüncesinden alıkoyabilmiş değil. Eşi Mackenzie'yle tanıştığı D.E. Shaw'da, 1990 yılında, şirketin en genç başkan yardımcısı olmayı başarmış biri oysa... Eşinin de onayı ve desteğiyle risk almayı tercih ederek, internet sektörünün gelişiminde rol oynamak planıyla Seattle'a taşınmak üzere, kalması için edilen onca ısrara rağmen çalıştığı şirketten istifa ettiği yıl 1994. Amazon.com'u kurmak üzere ofisini kurduğu garaj, bu kez kendi evine ait. Kaderin cilveli ve işin ironik yanı şu ki, Amazon.com'un kuruluşu için yaptığı toplantılar için seçtiği yer, sonraki yıllarda canına okuduğu kitapçı zinciri Barnes & Noble. İlk kurulduğunda internet üzerinden kitap satmayı hedefleyen Amazon.com'un tabiri caizse 'deneme sürüşünü' yapmak üzere 300 arkadaşını davet ettiği beta sürümünden aldığı sonuçtan memnun kalarak siteyi açtığı tarih ise16 Temmuz 1995. Bugün internetin hayatımızda yer almadığı bir zaman hiç olmamış gibi gelse de, amazon.com'un yaşı hepi topu 22... Amazon.com kısa zamanda, ismini aldığı nehir gibi çağlamaya başladı. İlk 30 gün içinde, ABD haricinde 45 ülkede daha satış yapmayı başardılar. İlk iki ayda, haftalık 20 bin dolarlık satış oranına ulaştılar. Şirket, 1997 yılında halka arz edildi. İki yıl içinde, internet üzerinden satış yapan rakiplerinin karşısında var olmayı başarmakla kalmayıp, sektörün lideri konumuna gelmişti. Amazon.com, 1998 yılında CD ve video satışına başladı; ardından giyim kuşam ünitesi, elektronik cihaz, oyuncak gibi farklı ürünler geldi. 2011 yılında, şirketin değeri 17 milyar doların üzerindeydi. Bugün plazma televizyondan köpek mamasına, ihtiyacınız olan hemen her şeyi satın alabileceğiniz bir platform. Geleneksel mağaza satışlarına ket vurduğu için herkes tarafından çok sevilmediği de muhakkak. Jeff Bezos, Forbes'un geçtiğimiz ay açıklanan listesine göre, Bill Gates'in ardından ikinci teknoloji zengini. Dolar milyarderleri arasında da durumunun acıklı olduğu söylenemez; 83.5 milyar dolarla, dünyanın üçüncü zengini olarak yer alıyor listede... Bunda, kendi şirketleri kadar, doğru şirketlere yaptığı yatırımların da payı var: Hisseleri bugün hala duruyor mu bilinmese de Google'ın ilk küçük yatırımcılarından biri. Sert bir patron olarak tanınması, çalışanlarına tadından yenmez bir çalışma ortamı hazırlamamakla nam salması gibi, imajını olumsuz etkileyen faktörler de mevcut. Gel gelelim, 2013 yılında, şirketin bütçesinden değil, kendi cebinden 250 milyon dolar nakit para bastırıp yan yayınlarla birlikte The Washington Post'u da ihtiva eden The Washington Post Co.'yu, dört kuşaktır gazetecilik yapan Graham ailesinden satın aldığından beri, bir nevi kahraman olarak da algılanıyor. Zira The Washington Post, Bezos'un iktidardansa müşteri memnuniyetine önem veren yaklaşımı sayesinde, mevcut ABD Başkanı Trump'ın tüm yüklenmelerine rağmen, doğru düzgün ve çatır çatır gazetecilik yapmaya devam ediyor. Medya patronu olur olmaz gazetenin çalışanlarına gönderdiği mesajda, gazetenin, tüm diğer medyumlar gibi, çağın gerektirdiği bir takım teknik değişiklikleri yaşayacağını, ancak gazetenin değerlerinin değişmesi hususunda herhangi ihtiyaç bulunmadığını belirtmişti nitekim. Aynı yıl, paket teslimatlarını beş yıl içinde drone'larla yapmayı hedefledikleri Amazon Prime Air fikrini açıkladı Bezos. İnsan gücüne ihtiyaç bırakmayan bu 'gelişme'nin çok sıcak karşılanmadığını ayrıca belirtmeye gerek yok. Ne zaman olumsuz tepki alsa, hemen akabinde olduğu üzere, bu kez yeni bir sektörün ve iş alanının müjdesi geldi; Amazon Stüdyoları, orijinal içerik üretmeye başladı. İlk büyük başarısını 2015 yılında 'Mozart in the Jungle'la elde eden yapım şirketi, ilk uzun metraj sinema filmi olarak da Sipke Lee'nin 'Chi-Raq'ını seçti. Bezos'un Hollywood'u sevdiği kadar, Hollywood da Bezos'u seviyor. 2016'da ömrü boyunca büyük hayranı olduğu 'Star Trek' serisinin 'Star Trek Beyond' filminde, uzaylı rolünde konuk oyuncu oldu. Zaten, artık 80'lerdeki, 90'lardaki 'geek' görünümünden hayli uzak. Geçtiğimiz haftalarda FBI ajanı rolündeki Van Diesel'ı andırdığı bir fotoğrafında kendini belli eden kasları, sanal alemde geyik malzemesi olmalara doyamadı. Artık fiziği de rekabetçi tabiatına ahenkle eşlik ediyor velhasıl. Rekabet, Bezos'un göbek adı gibi zira... Bloomberg'in verilerine göre, Temmuz ayında, sadece sekiz saatliğine de olsa Bill Gates'i zenginlik konusundaki tahtından indirmeyi başaran Bezos'un uzay araştırmaları konusundaki en büyük rakibi de Tesla'nın patronu Elon Musk. Uzay araştırmaları yapan şirketi Blue Origin'le, ileride uzay turizmine girmeyi planlıyor. Gözü hala yükseklerde anlayacağınız ve yüksek derken, stratosferden ötesini kast ediyoruz. Bir dağın içine 10 bin yıl boyunca durmadan çalışacak, mühendislik harikası bir saat yerleştirilmesi için, tuz serpiştirircesine para dökmeyi göze almış birinden söz ediyoruz neticede. Duyan da şansa inanan biri olduğunu sanır...


Kendini bildi bileli hayvanlarla içi içe geçen bir hayatı olmuş. Hepimizin aklına gelen evde çok evcil hayvan besleniyormuş konseptini hemen aklımızdan silelim zira bu hikayenin başlangıcı bambaşka. Hasan altı aylıkken annesini kaybeden bir buzağının yolu Mardin'deki köylerine düşüyor. Hasan'ın annesi Baran adındaki bu yavruya bakmaya karar veriyor. Bu karardan kısa bir zaman sonra Hasan'ın ikinci annesi olarak görmeye başladığı, sütüyle beslendiği ve yanından neredeyse hiç ayrılmadığı bir ineği oluveriyor. Baran yavrularını sevmek için yalarken ben de aralarına kıvrılırdım derkenki ses tonu anlatılmaz yaşanır cinsten. Hasan 15 yaşına gelene kadar hiç ayrılmayan bu ikilinin sonu, Baran'ın hastalanması ve evden gönderilmesiyle gelmiş. Çok uzun süre bu travmayı atlatamayan Hasan'da hasta hayvanlara yardım etme isteğinin bu kadar güçlü olmasının etkisi büyük. Bir yanda da bu denklemde, kümesten yumurta alırken tavuklardan izin isteyecek kadar hayvan seven bir anne mevcut. İlk yürütecinden sonraki bir sene gizemli kalmayı seçmiş. Mardinli bir çocuk engelli hayvanlara yürüteçler yapıyordan öteye gitmemiş hikayesi. Hayvanseverlerin hesaplarına ulaşarak bedelsiz gönderdiği yürüteçlerin sayısı Mardin'deki bisikletçilerde ve hurdacılarda tekerlek bırakmayacak seviyeye ulaşınca malzeme sıkıntısı ciddi bir sorun haline gelmiş. Malzeme çağrısı yapmak için ufak bir gazeteye röportaj vermesiyle, tüm ulusal kanallarda ve gazetelerde ismini görmesi arasında geçen gün sayısı sadece bir. Hayat Tamircisi ismini de Hürriyet'in hikayesine koyduğu manşetten alıyor. Hızla gelen bu görünürlük beraberinde yürüteç ihtiyacı olan daha çok hayvan sahibini de getirince, talebe karşılık veremeyeceğinden duyduğu büyük endişeyi hala hatırlayan Hasan'ın yardımına büyük bir iletişim firmasının ve bir AVM'nin sponsorluğu yetişmiş. Bu sayede hem bir atölyesi hem de 3D bir yazıcısı olan Hayat Tamircisinin ilk işi kuşlar, kediler ve köpekler için protezler üretmeye başlamak olmuş. Devamı #GQİklimSayısı'nda. GQ Sonbahar 2021: İklim Sayısı, raflarda ve dijital platformlarda satışta.


Çook çook uzak olmayan zamanlarda, çook çook uzak olmayan gezegenlere ayak basacağız. Oralarda ne bulacağımızı bilmiyoruz. Ama iki seçenek var gibi:Ya yeni canlı türleri ile karşılaşacağız ya da başka gezegenler keşfetmek için yeni kaynaklar bulmanın yollarını arayacağız. Dünya genelindeki deniz kuşlarının yüzde 90'ının midesinde bizim ürettiğimiz plastikler var. Tatlı su canlılarının sayısı, bizim neden olduğumuz aşırı avlanma ve kirlilik yüzünden yüzde 76 oranında azaldı. Son 40 yılda, memeliler, kuşlar, sürüngenler, amfibiler ve balıkların nüfusu yaklaşık yüzde 52 oranında düştü. Gana'daki aslan nüfusu, son 40 yıl içinde yüzde 90 azaldı. Nepal'de 100 yıl önce 100 bin kaplan varken, yaşam alanlarının zarar görmesi ve avlanma nedeniyle bugün bu sayı 3 bine düştü. 'Mozaik kuyruklu fare' olarak anılan türü, iklim değişikliği nedeniyle, dünyanın herhangi bir yerinde yok olan ilk memeli olarak kayıtlara geçirdik. 1950'lerden bu yana tüm okyanus, deniz ve nehirlerde yaklaşık 6 milyar ton balığını ve diğer deniz canlılarını avladık. Palm yağı üretimi için yağmur ormanlarını korkunç bir hızla yok ettik, orangutanların yaşam alanlarını mahvettik. Kamboçya'nın simgelerinden biri kabul edilen Kamboçya aslanının neslini, aşırı avlanma nedeniyle tükettik. Yemek için hapsettiğimiz tavukların nüfusunu, insan nüfusunun tam üç katı artırdık. Bizim neden olduğumuz iklim krizi yüzünden çıkan yangınlarda her dakika, bir futbol sahası büyüklüğünde ormanlık alanı yok ediyoruz. Ormansızlaştırma yüzünden de her dakika 48 futbol sahası büyüklüğünde orman yok oluyor. Ben güvenmem, güvenmemeleri için de insanlara haber veririm. Kendi evinde bu kadar acımasızca komşularını yok eden uzaylıların sözlerine güvenmeyin derim. Samimi olabilmemiz için içten, candan ve açık yüreklilikle davranan kişiler olmamız lazım. Yani gerçeği söyleyen kişiler olmamız gerekiyor. Dünyanın bize sunduğu bir yıllık doğal kaynakları tükettiğimiz güne 'Küresel Limit Aşım Günü' diyoruz. Geçen sene Küresel Limit Aşım Günü, Türkiye için 27 Haziran, dünya geneli için ise 29 Temmuz olarak belirlenmişti. Bu yıl ise koronavirüs salgını yüzünden alınan tedbirler nedeniyle Dünya Limit Aşım Günü'nün 22 Ağustos'a ertelendiği açıklandı. Bu tarihi aşınca, dünyanın yıl içinde yenileyebileceği kaynaklardan fazlasını tüketmeye başlayacağız.Yani bilimsel olarak dünya üzerindeki ekolojik kaynakları aşırı tüketerek sınırı aşmaya devam edeceğiz. Birinci seçenek: Sonunu düşünmeden tüketmeye son vereceğiz. Dünyamızın sınırlarını bileceğiz. Oburluğu kesip, diğer türlere saygı duyacağız. İkinci seçenek: Azalan kaynaklarımızın yerine yeni gezegenler arayacağız. Bunu yaparken daha çok kaynak harcayacağız. Çünkü uzaya gitmek de daha fazla kaynak harcamak demek. Çook çook uzak olmayan zamanlarda, çook çook uzak olmayan gezegenlerin birinde yeni canlılar ile karşılaşabiliriz. Birinci seçenekten başka çaremiz yok! Dünya ile uyumlu, oburluğun ve aç gözlülüğün olmadığı bir yaşama ihtiyacımız var. Diğer türlere saygılı, limitlerimizi aşarak yıkımlar yapmadığımız bir yaşam. Çünkü 'şimdilik' gezegenimizde tükettiğimiz yaşamın devamı için bir B planı yok. Bir gezegen B Yok! 'B Gezegeni'ni bulsak bile, bu halde oraya gideceklerin içinde Atlas yok. Bu yazı Yaz 2020 sayısında yayınlanmıştır. Atlas Sarrafoğlu'nun, bir başka yazısı İklim Krizinin Aşısı'nı buradan okuyabilirsiniz.


İlk durağımız Afrika'ydı... Planlandığı gibi... Fakat vardığımızda test olan bir ekip arkadaşımın korona testi pozitif çıktı. Doğal olarak tüm planlar suya düştü ve hep birlikte karantina sürecimiz başladı. Halbuki İstanbul'un monotonluğundan sıkılmış büyük bir heyecanla dağlara çıkıp, geleneksel yemekler yemeyi, insanlarla tanışıp ilişkiler kurmayı bekliyordum... Kendimi ineklerin, koyunların, tavukların arasında bir çiftlikte buldum! Hikaye ise şöyle gelişti: Biz aslında Afrika'nın yakınlarında küçük bir ülke olan Esvatini'ye gitmeyi planlıyorduk. Fakat ülke değiştirmek için korona testinizin negatif olması gerekiyor. Hedefe ulaşmak için sınır yolunda giderken test sonuçlarımızı aldık ve işler bir anda sarpa sardı... Burada yollar ters. Yani bana göre ters en azından. En sonunda bir misafir evi bulduk. Oraya sığındık ve bir haftadır buradayız. Çiftlikteki sabah rutinimi sizlerle paylaşmak istiyorum. İlk yaptığım şey çiftliğin yanındaki ormanda küçük bir gezintiye çıkmak. Sonrasında eve dönmeden hemen önce aşağıdaki derede yüzümü yıkayıp ayılmak. Sonrasında bir kahve ya da çay hiç fena olmuyor ve kahvaltı hazırlıyoruz. Sonra da artık ne istersek. Çok fazla kişiyle tanışamadık. Ama çiftlik sahibi Colette ve Gerard bana sorarsanız iyi insanlar. Bizlere burayı verdikleri ve yemek, kaynak, enerji sağladıkları için mutluyum. Enerji deyince de fosil yakıtların yakılmamasını savunan biri olarak enerjiyi solar panellerden üretiyoruz ama Afrika'nın geneline bakarsak çok fazla kömür ihracatı var. Aynı zamanda kömürden doğalgaz çıkarıp onu satan şirketler var. Sitelerine girdiğimde bir iklim değişikliği raporuyla karşılaştım. Girdim okudum. Demişler ki: Karbon emisyonlarımızı son yıllarda azaltmayı hedefliyoruz. Koydukları hedefler 2050 için ayrıca. Üzücü. Biraz da iyi şeylerden bahsedeyim sizlere. Bir sürü yeni bitki ve hayvan türüyle karşılaştım. Afrika'da karantinadayım ve İstanbul'dan daha rahat olduğunu söyleyebilirim. Aynı monotonluktan çıkıp bambaşka bir kıtada bambaşka bir ülkede bambaşka şeyler yapabiliyorum. Yediğim yemekler de biraz değişti. Yani kendi bahçemizden toplayıp yemek yapıyoruz. O yüzden daha da organik tabii ki. Bolca salata, balık, çeşitli meyveler. Doğayla yaşamayı karantina yüzünden sanırım biraz unutmuşum. Burada havalar da biraz değişik. Kimi zaman bütün gün sisli kimi zaman sıcak kimi zaman da soğuk geçiyor. Biraz düşündüm ve gün içinde en çok kullandığım aletlerin ne olduğuna karar verdim. İstanbul'a göre baya değiştiğini de fark ettim. Karantinadan sonraki hedefimiz test olduktan sonra eğer hepimiz negatif çıkarsak biraz daha burada kalıp yüksek ve büyük bir dağa çıkıp orada yaşamak ve buranın yerel insanlarıyla tanışmak istiyorum. Hayat devam ediyor. Burada durmazsam bu yazı da devam ediyor; ama yazı yazmak yerine biraz çıkıp dolaşmak istiyorum.


Küresel ısınma kavramını ilk kez 2000'li yılların başında ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore'un bir konuşmasında duymuştum. Birtakım grafikler gösteriyor, gezegenin insanların üretim, tüketim ve yaşam tercihleri, alışkanlıkları ile doğal seyrinden daha hızlı ve fazla ısınmasına neden olduklarını anlatıyordu. Küresel ısınma pek çok canlı türünün yok olmasına neden olacak, kasırgalar, seller gibi ekstrem doğa olaylarını beraberinde getirecekti. En çok, sosyal dezavantajlı gruplar a etkilenecekti.. Gore yaptığı konuşmalarla, yazdığı kitaplarla ve Uygunsuz Gerçek (An Inconvenient Truth, 2007) belgeseli ile tüm dünyada farkındalık yarattı, çok sayıda siyasetçiyi, bilim insanını, gazeteciyi yanına alarak mesajını yaygınlaştırdı ancak onu suçlayanların, küresel ısınmanın bir yalan, aldatmaca olduğunu söyleyenlerin sayısı da az değildi. Türkiye'de de Ömer Madra her sabah Açık Gazete'de küresel ısınmanın neden olabileceği felaketleri anlatıyordu Gore ile eş zamanlı. Evet, yavaş yavaş sera gazlarının dünyayı sardığına ve ısınmasına neden olduğuna inanmaya başlayanların sayısı artıyordu. Gezegenin ve türümüzün sürdürülebilirliği için sorumlu davranmaya çağrılanlar arasında devletler, büyük petrol şirketleri, Amazon yağmur ormanlarını keserek tarım arazileri açanlar, karbon kirlenmesine neden olan fabrikalar vardı. Ancak henüz bireyleri ve tüketim alışkanlıklarını konuşmaya başlamamıştık. Küresel ısınmanın bizim yüzümüzden meydana gelmediğini ve sorunun çözümünün de bizde olmadığını düşünüyorduk. Bu bakış açısı 2007'de yayınlanan 20 dakikalık bir animasyonla değişmeye başladı. Annie Leonard'ın Şeylerin Hikayesinde bizlerin de mümkün olduğu kadar ucuza, daha fazla satın alma davranışlarımızla, tek kullanımlık ürünlere olan düşkünlüğümüzle, 20 liraya aldığımız tişörtü kimlerin, nerede, hangi şartlarda, ne pahasına ürettiğini, kapıya bıraktığımız çöplerin nereye gittiğini sorgulamayışımızla küresel ısınmaya katkı sağladığımızı fark ettik. Kendinize sorun: Karbon ve su ayak izimi azaltmak için neden en kolay vazgeçebilirim? Benim için tek kullanımlık plastikler ve kağıt bardaklardı bu sorunun cevabı. Su ve kahve için mataralar aldım ve yanımda taşımaya başladım. Bulaşık ve çamaşır makinelerini tam dolmadan çalıştırmamaya özen göstererek, meyve yıkadığım suyla çiçeklerimi sulayarak, duş süremi kısaltarak günlük su tüketimimi azaltmaya çalıştım sonra. Devamında araba kullanmayı, et tüketmeyi bıraktım. Atıklarımı ayrıştırmaya, gıda atıklarımla kompost yapmaya başladım. İklim krizi ve iklim adaleti üzerine daha çok okumaya, düşünmeye, öğrendiklerimi paylaşmaya çalıştım. Bireysel tercihlerimi gözden geçirip dönüştürmek çok zor olmadı. Zorluk davranışlarınızı yaygınlaştırmayı hedeflediğinizde başlıyor. Kendi doğrularınızı empoze etmeden, üstten bakan bir dil kullanmadan, ben doğrusunu biliyorum, size öğreteceğim demeden bireyleri ve içinde bulunduğunuz, temasta olduğunuz kurumları ikna etmek. Zamanla amacımın davranış dönüştürmek değil kendime uzun zamandır sorduğum soruları onların da sormaya başlamasına aracılık etmek olması gerektiğini fark ettim. Dönüşüm uzun soluklu bir yolculuktu ve ilk adım soru sormaktı. Tıpkı benim yolculuğumda olduğu gibi. Özellikle son aylarda yaşadığımız doğal afetler sonrasında umut kaybının yaygınlaştığını gözlemliyorum. İlkim krizinin neden olduğu kuraklık, orman yangınları, seller ve diğer ekstrem doğa olaylarına karşı çaresiz, etkisiz olduğumuzu hissediyoruz çoğumuz. Oysa değiliz. 1,5 derece ısınmanın önüne geçmek için çok geç belki ama satın alma ve tüketim davranışlarımızı, en kolayından başlayarak, dönüştürerek 2 dereceye ve üzerine çıkmasının önüne geçebiliriz. Dünya 2 derece ısınırsa ne olur ki? Domatesi biraz daha pahalıya satın alırız, klimaları daha uzun süre çalıştırırız, elektriğe daha çok para veririz, suyu tankerlerle satın alırız diyenler olabilir aramızda. Evet, belki bazılarımız için alışkanlıklarımızdan vazgeçmemizi gerektirecek kadar büyük bir kriz olarak görünmeyebilir. Biz klimaları yeniden ayarlarken, camlarımızı, fırtınadan etkilenmemek için, sıkı sıkı kapatırken sosyal ve ekonomik dezavantajlı gezegendaşlarımızın evlerinin çatılarının uçacağını, şehirleri yaşanamaz hale geldiği için göç etmek zorunda kalacaklarını, bir yıllık ürünleri sel sularına kapılınca derin yoksulluğa sürükleneceklerini görmezden gelme hakkımız olmadığını düşünüyorum. Elimizden gelenin, mümkün olanın en iyisini yapmak etik sorumluluğumuz. Ünlü Alman filozof Immanuel Kant bir davranışın doğru olup olmadığını anlamak için şu soruyu sormamızı öneriyor ''herkes benim davrandığım gibi davransaydı doğru olur muydu?. Bir an için düşünelim: herkes araba kullanmayı, et tüketmeyi, plastik şişeleri bırakıyor. Bunun sonucunda büyük şirketler iflas ediyor, fabrikalar kapanıyor, tedarikçiler işsiz kalıyor, yoksulluk derinleşyor, eşitsizlikler artıyor. Uzun vadeli düşündüğümüzde doğru görünen bu davranışlar kısa vadede çok sayıda insana zarar veriyor. Bu da bize iklim konusunda kitlesel dönüşüme yol açabilecek kararları verirken tüm değişkenleri, dinamikleri dikkate almamız gerektiğini hatırlatıyor aslında. Karar vericiler süreçleri doğru tanımlayıp yönetebilirlerse herkesin plastik tüketmeyi bırakmasının yaratabileceği potansiyel zararın önüne geçebiliriz. 25 Litre - Sanal su ayak izi kavramı ile bu belgesel sayesinde tanıştım. Satın aldığımız bir bardak kahvenin, bir tişörtün, bir hamburgerin üretim süreçlerinde harcanan su miktarlarının benim su ayak izime eklendiğini fark ettim. A Plastic Ocean - Plastik kirliliğinin boyutlarını hem ekosistem hem de insan sağlığı üzerindeki etkilerini öğrendim. Zehirsiz Sofralar - Tarımda kullanılan kimyasallara zehir olarak bakmaya başladım bu belgesel sayesinde. Gıda tercihlerimi tamamen dönüştürdü.


GmbH'in ilk koleksiyonlarını Paris'te sergilemelerinin üzerinden yalnızca dört sene geçti ama marka istikrarlı bir şekilde hayran kitle- sini büyütmeye devam ediyor. 2017'de prestijli LVMH ödülüne aday gösterilen Berlinli ikili, ilk günden beri içine doğdukları göçmen kültürünü anlatıyor ve kabullenilmiş cinsiyet bariyerlerini sorguluyor. Carl Rogers'ın ünlü sözü en kişisel olanın en evrensel olduğunu kanıtlarcasına, ana yurtlarından kıta Avrupa'sına taşıdıkları kırılgan aidiyetlikleri ve göçmen hikayeleri Paris'in prestijli moda sahnesinde büyük ses getiriyor. Sahici olan her yerde kabul görüyor. Markanın kurucuları Serhat Işık, Türk ve Almanya doğumlu, Benjamin Alexander Huseby ise Pakistan ve Norveç asıllı. Bu kalabalık ve çok kültürlü tasarım evliliğinin ilk olarak Berlin'in kulüp sahnelerinde yeşerdiğini de belirtmek gerek. Serhat ve Benjamin ile; limited şirketi anlamına gelen ve Alman kurumsallığıyla dalga geçen isimlerinden aktivizme, kulüp kültüründen David Attenborough hayranlıklarına ferah bir alanda sohbet ettik. Söz kulüplerin önündeki uzun kuyruklara ve aşılması imkansız gizemli kapısına gelince de Berlin'le ilgili özel olanın fotoğrafa izin verilmemesi olduğunu ve içeride ger- çek bir özgürlük deneyimleyebildiğinizi söylüyorlar. Yani, gerisini artık siz düşünün. Moda başkentlerinden görece uzak olmalarının işlerine nasıl yansıdığını merak ediyorum. Milano ve Paris'te yaşamak, ses getirebilmek için gerçekten şart mı? Berlin bize büyük bir özgürlük veriyor. Burada işlerin nasıl yapılması gerektiğini dikte eden bir sistem yok. Bazen bu kuralsızlık zor olsa da, bize sağladığı yaratıcı alan için değer. Her ne kadar yaşadıkları şehrin üretim süreçlerine katkısı muazzam olsa da hedefleri Berlinli bir marka olarak anılmanın çok ötesinde. İlk koleksiyonlarından beri Paris Moda Haftası resmi programının parçası olan GmbH, aynı zamanda Net-a-Porter, Ssense, Matches gibi süperstar online alışveriş sitelerinde boy gösteriyor ve kıtalararası cool avcılarının radarında. Yazının tamamı ''Sınırların Ötesinde'' başlığıyla GQ Bahar 2021 Sayısında...


14 Mart 2023 Salı... O günün futbol ve bir futbolcu tarihi için tarihi bir maça sahne olacağını kimse bilmiyordu. Güçlü Manchester City, Şampiyonlar Ligi grup maçında Alman Leipzig'i ağırladı. Haaland, Haaland ve Haaland... Sezon başından bu yana olduğu gibi sunucu onun adını tekrarlıyordu. 2000 doğumlu Norveçli yıldız ilk yarıyı 3 golle tamamladı. Haaland'a bu da yetmedi. 2. yarıda da onu kimse durduramadı. 57. dakikada 5. golünü attı. Adını Messi ve Luiz Adriano'nun yanına yazdı. Şampiyonlar Ligi'nde bir maçta 5 gol atan 3. oyuncu oldu. Sanki Haaland daha da atabilirdi. İzleyenler bunu hissediyordu. İspanyol teknik adam Guardiola henüz 63. dakikada onu oyundan aldı. Belki de rekorun önüne geçti. Bunu hiç bilemeyeceğiz. Ama bildiğimiz bir başka gerçek var. Futbol oyunu 38 yaşındaki Ronaldo ile bu yaz Arjantin'i Dünya Şampiyonluğu'na taşıyan Messi'nin oyunu olmaktan giderek çıkıyor. Yeni ezeli rekabet Fransız yıldız Mbappe ve Haaland arasında... Mbappe mi, Haaland mı? Haaland Şampiyonlar Ligi'nde 30 gole henüz 23 yaşında ulaştı. Unvanı Mbappe'nin elinden aldı. Katar Dünya Kupası'nda tüm spot ışıkları Messi, Mbappe ve Ronaldo'nun üzerindeyken... Norveçli Haaland turnuvayı evden izlemek zorunda kalmıştı. Kendisinin en iyi versiyonunu bulma uzmanı olan 1,95'lik dev, her zaman en iyi yaptığı şeyi yaptı. Çok sıkı çalıştı. Ve kupanın ardından sahalara müthiş formda döndü. Şimdi tüm gözler üzerinde... Bryne takımında yıldızı parlasa da... Onun kariyerinin gidişatını değiştiren adım, Molde'ye transferi... Orada Norveç futbolunun gelmiş geçmiş en büyük forvetlerinden biriyle, bir efsaneyle çalışma fırsatı buluyor. 2019'dan sonra Haaland hiç durmadı. Norveç 20 yaş altı milli takımında bir maçta Honduras'a 9 gol attı. 2019-2020 sezonunu 22 maçta 28 golle tamamladı. Manchester United'dan Juventus'a dünyanın en büyük kulüpleri peşine düştü. Onun tercihi ise gençlere yaptığı yatırımla bilinen Dortmund oldu. Augsburg karşısında 2. yarıda oyuna girdikten sonra 22 dakika hat- trick yapan Haaland tüm dünyaya geliyorum dedi. Tam bir gol makinesi. Kuvvetini ve hızını artırmak için saha dışında çok çalışan Norveçli, 2020- 2022 yılları arasında gerçek bir gol makinesine dönüştü. Dortmund formasıyla 89 maçta 86 gol attığında ayrılma zamanı gelmişti. Guardiola'nın çalıştırdığı Manchester City'ye de fırtına gibi başladı. Onun yeterliliğini sorgulayanlara çok erken cevap verdi. O kadar ki, hocası Guardiola ona şöyle takıldı: İlk 11 yılımda Barselona'da 11 gol attım. Sen sadece 4 günde 8 gol attın. Şimdi Haaland için tek sınır gökyüzü... Antrenörü Guardiola'ya göre önündeki engel ondan gerçek dışı beklentiler olabilir. Düzenli olarak meditasyon yapan Haaland tek derdinin anı yaşamak olduğunu söylüyor. Bu dünyadan hissetmiyorum diyor. Tüm hayalleriyle her şeyiyle mesleğine sarılıyor. Maça çıktığında da en iyisini veriyor. Manchester City, yıllardır aradığı eksik parçasıyla hayallerine her zamankinden daha yakın...


Sao Paulolu marka, modern sokak giyiminin lüks ve fütüristik yorumu için yeni kumaşlara dönüyor. ANDRADE: O.N. su geçirmez takım. Hem şık hem de maceraya hazır olacaksınız. Ryusuke Hamaguchi'nin filmi Drive My Car. Bu filmi tek kelimeyle özetleyecek olsaydım, incelik derdim. Tüm katmanların yoğunluğunu, neredeyse sessizce hissediyorsunuz. Bir müşterim bir keresinde şöyle demişti: Zaman makinesi gibisiniz. Piet'yi giydiğimde kendimi nostaljik bir yere götürüyorum ama P_Andrade'i giydiğimde kendimi gelecekte gibi hissediyorum. İşte moda budur; gerçek hisler yaşatmak. Bu yıl küresel genişleme projemize başladık. Kreasyonlarım aracılığıyla dünyaya, Brezilya'nın belki de farklı bir perspektiften görülen yeni bir vizyonunu sunabileceğimi hissediyorum. Beş yıl içinde teknoloji, inovasyon ve sürdürülebilirliği tasarımla birleştirerek, moda endüstrisine etkili bir şekilde katkıda bulunmuş olmak isterim. Berlin merkezli tasarımcılar moda, cinsiyet ve cinsel cazibeye dair köklü fikirleri altüst ederek,couture terziliğine punk bir yaklaşım getiriyor. GADIENT: Dünyanın şu anki durumu çok yoğun ve muğlak; bir değişim söz konusu ve kimse ne yönde olduğunu bilmiyor. Yaşam ve giyim tarzımız üzerine düşünmemiz gereken bir an olabilir bence. BÖSCH: Öte yandan, doğayı seviyoruz. Güzellik ve mükemmel kusurluluğa ev sahipliği yapması sebebiyle doğa daima bir ilham kaynağı. Amaç her zaman bu mükemmel kusurluluğu tercüme edebilecek bir koleksiyon elde etmek. GADIENT: Belki çanta ya da gözlük gibi bir aksesuar; genel çizgiyi korurken tek bir parça ile tarzı hemen değiştirmek için en etkili unsurlar bunlar. GADIENT: Desteklendiklerini ve duyulduklarını hissetmeleri; Ottolinger dünyasının bir parçası olmayı sevmeleri. BÖSCH: Kıyafetlerimizin onları daha güzel gösterdiği. Ottolinger evrenini genişletmek, herkesi daha güçlü ve daha özgüvenli kılan bir dünyayı paylaşmak. Yeni koleksiyonumuzu göstermek için sabırsızlanıyoruz. Cinsiyet değiştiren marka, İspanya'nın en şık erkeklerini fırfır ve tülden, uçuşan kıyafetlerle sarıyor. Annemin dolabını gizlice keşfettiğim ve battaniyeleri, havluları ve hatta topuklu ayakkabılarını kullanarak çeşitli giysileri oyun gibi denediğim çocukluğumu düşündüm. Bu, modayı cinsiyet veya sınırlarla ilgili herhangi bir önyargı olmadan keşfetmenin o samimi duygusuyla ilintiliydi; neşeli bir moda kutlaması. Parçalarımızı giydiklerinde kendilerini hiç bu kadar güzel hissetmediklerini söylüyorlar ve bu sadece tek bir müşterimiz de değil. Devamlı tekrarlanan bir tema: Palomo giymek kullanıcının tavrını ve özgüvenini dönüştürüyor. Madonna'nın Like a Virgin şarkısı. Şarkının masumiyet ve tazelik tasviri tasarım süreci boyunca bize ilham kaynağı oldu. Koleksiyonda bu naifliği ve saflığı yakalamayı amaçladım. Steve Lacy. Bence şu anda en şık ve güzel erkek o. Atılmış tişörtleri biricik ifadelere dönüştürerek isim yapan sanatsal geri dönüşümcüler. Kendi karakterlerini anlayan ve seçtikleri ürünlerde özel bir şeyler arayan, her bir vintage ürünün benzersizliğini takdir eden insanlar için kıyafet üretmek istiyoruz. Yarattığımız kıyafetlerin ebedi cazibesi buradan geliyor. Beach House'dan Myth, koleksiyonu geliştirirken stüdyoda sık çaldığımız bir şarkıydı. Pek açık sözlü değiller. Çeşitli şekillerde yorumlanabilecek bir gizemleri var. Mary-Kate ve Ashley Olsen. Eşsiz ve abartılı tarzlarıyla, normalde stilistlerin yardımı olmadan kendileri giyinirler. Dry Clean Only onlara stil danışmanlığı yapacak olsaydı, bu deneyim onları kesinlikle 90'ların nostaljik havasına geri götürürdü. Bolonyalı marka, İtalyan stilinin geleneksel dünyasında son teknoloji modaya, canlı ve yeni bir bakış açısı getiriyor. Hayata dair ritüelleri ve gizemli bir yaklaşımı olan insanlar. İtalyan taşrası. Ne şehir ne taşra olan o periferik bölgeler; çetin bir doğal peyzajın bir çimento atölyesine ev sahipliği yaptığı ama aynı zamanda halk kültürünün yeraltı kültürüyle buluştuğu, burjuva bayağılığının esamesinin okunmadığı bir çalışma yeri. Tasarımla ilgili ilk anım, ablamla birlikte yaptığımız krepon kağıdından denizkızı kuyruğu. Denizkızı olmayı çok istiyordum ve o da bu hayalimi gerçekleştirdi. Ona çok şey borçluyum. Her zaman her şeyi yanınızda taşıyabilmeniz için milyonlarca cebi olan bir yelek. Yuvadan daha iyi hissettiren bir giysi parçası. Mario Monicelli'nin 1960 tarihli Risate di Gioia filmi. Monicelli'nin dehasıyla anlatılmış, Toto ve Anna Magnani'nin yılbaşı gecesi için hazırlandıkları bir sahne var. Ben en az iki kişi seçerdim: Virginia Woolf ve eşcinsel aşktan bahseden en büyük İtalyan şairlerinden Sandro Penna. Über-şık New York ikilisi, 80'lerin Asya stilini şehirli sezgiyle harmanlayarak Amerikan spor giyiminde yeni bir vizyon yaratıyor. KAY: SS19 Fanny etek; pantolonlarımızın ve kotlarımızın ayrılmaz detayı haline gelmiş, bel bandı 80'lerde annelerimizin taktığı bel çantalarını andıran yün kalem etek. CAO: Gömlek. Klasik bir parça; aynı zamanda bir üniforma türü. Çok yönlü ve mevsimlerin ötesindedir. Kurumsal ve baştan çıkarıcı olabilir. Oldukça basit ama bir o kadar da zamansız. CAO: Pedro Almodovar'ın Talk to Her filmi. Kıyafetler dönemsel/geleneksel ile 90'ların sonu-2000'lerin başındaki homojenlik arasında çok iyi bir harman oluşturuyor ki bu da bizim Comission'daki yaklaşımımıza fazlasıyla benziyor. CAO: UVB'den Rebirth. Karanlık, hızlı tempolu ve biraz da terletici. Neredeyse çılgınlıktan çıkmış, hareket halindeyken üstünüzü değiştirmiş ve doğrudan işe koşuyormuşsunuz gibi hissettiriyor, ki bu bizim için New York'ta merkez ve orta kesimlerin enerjisi demek. Mexico City'nin son teknoloji ikilisi, klasik terzilik siluetlerini eğlenceli bir şekilde yeniden inşa ediyor. OLIN: Kendine güvenen erkekler. Kendi stil anlayışına sahip erkekler, kendilerini tek bir kategoriye veya türe tabi tutmayan açık fikirli erkekler. Gömleklerimizin tasarımını seviyoruz çünkü markaya özgü, üniseks ve zamansızlar. Günün her saatinde ve her durumda kullanılabilirler. Bu gömleğin bir tarzı ve ruhu var ve bunu giyen kişiye de yansıtıyor. OLIN: Ben 10 yaşındayken, 1993'te, pozcu lafı ortalıkta dolaşıyordu. Meksika'da cumbia ya da salsa severken aynı zamanda rock ya da metal sevemezdiniz. Ben bu türler arasında hep ikilemde kaldım; pozcu olarak görülmek istemedim. Yeni koleksiyon bunun bir yansıması; sonunda türleri birleştirdiğim bir şaka. Müzikler Appetite for Destruction'dan La Sonora Dinamita'nın klasiklerine kadar uzanıyor. Maria Felix, 40'lı yıllarda şöhretinin zirvesini yaşayan, muhafazakar Meksika'yı rahatsız etmesiyle tanınan Meksikalı bir aktör. Kendine güvenen, çılgın, zeki ve doğrudan bir öncüydü. Porto merkezli marka, klasik Amerikan takım elbiselerini ve eski dünya Avrupa'sı havasını bir araya getiriyor. BAKER: 2023 Sonbahar/Kış koleksiyonuna Grandma Chic adını verdik. Yaşlı kadınların estetik ve giyim kodlarının klasik erkek giyimine nasıl yansıtılabileceğine baktık. AMORIM: Babamın düğününde giydiği blazer ceketten esinlenilmiş kruvaze tepe yakalı bir blazer ceket. AMORIM: Geçenlerde bir müşterimiz markamıza hayran olduğunu çünkü hep kendimize sadık kaldığımız için kendisi olmaya dair daha güçlü hissettiğini söyledi. Bu çok güzel bir histi. AMORIM: Güçlü bir mirasa sahip, özgün ve sarsılmaz marka geni olan modaevleriyle işbirliği olabilir. Lübnanlı tasarımcı, toplum odaklı bir kimlik ve sağlıklı dozda isyankarlıkla Orta Doğu'nun en sevilen markalarından birini yarattı. Dikkatimi çeken absürd detaylar. Manşetler, haberler, yankılamak veya güçlendirmek istediğim tetikleyici herhangi bir şey. Birbiriyle çatışan desenler, baskılar ve dokular. Emergency Room için yaptığım ilk giysi, çocukluğumdan kalma baskılı bir çarşaftan kesilmiş bir gömlekti. Markayı; tüm dikişleri işlemeli, yama kot kesim ceketlerden bir seriyle başlattım. Bu ceketleri el işlemesi göz kamaştırıcı balaklavalarla eşleştirdim. Bu iki parçayı her sezon yeniden yorumlamayı hiç bırakmadım. Tasarımlarımı yakın arkadaşlarımın üstünde rastgele bir sokak başında görmek beni daima gülümsetiyor. İnsanların benden bir parçayı böylesine samimi bir şekilde benimsediğini görmenin hem size mutluluk veren hem de sizi alçakgönüllü kılan bir yanı var. Brighton merkezli marka yavaş modayı savunuyor, yerel kaynaklı kumaşlar kullanıyor ve sizden -açıkça- daha az kıyafet satın almanızı istiyor. SAEED: Diğer tasarımcıların ilham aldığı pek çok şeyden ilham alıyoruz; iş kıyafetleri, outdoor ve vintage kıyafetler. Bence farklılaştığımız nokta, naif sanatı, titrek detayları ve genellikle gizlenmiş el işçiliği izlerini sevmemiz. KATY: Bunu hangi gün sorduğunuza bağlı olarak, sanırım cevaplarımız farklı olacaktır! Bugün Lush pantolonlarımız mesela. Çok iyi oturuyor, altta ya da üstte giyilebiliyor. Saeed bahçe işlerinde giyiyor ama düğünlerde de giymişliği var. Basit ama ilginç siluetli bir kıyafet yaratmak için yeterli. Retro-fütüristik tasarımlarıyla 90'ların halka küpelerine ve balıkçı babalarının iş kıyafetlerine duydukları sevgiye selam gönderen Tayvanlı kardeşler. STEVE: Kıyafetlerimizi ileri görüşlü spor meraklıları için tasarlıyorum. Bir üniversite ceketi. Bir spor takımının en büyük onurudur; kendi versiyonuma sahip olmayı hep hayal etmişimdir. Bill eşofman üstümüz. Daha benzersiz desen kesimi ve işçilik ekleyerek bir eşofman üstünü geliştirmenin en mükemmel ve Namesake yolu. Kid Cudi'den Too Bad I Have to Destroy You Now. 2023 Sonbahar/Kış koleksiyonu korkunç bir çocukluk anımla ilgiliydi. Bu şarkı bana o deneyimleri geride bırakmak için savaşma gücü verdi. Ralph Lauren epik olurdu. Babamın en sevdiği marka. Kıyafetlerinden mobilyalarına kadar bu markayla yaşıyor. Kendi tarzımızı yansıtmayı çok isterim. Karayip couture ile sürdürülebilir tasarıma yeni bir vizyon getiren ikili, yosundan elbiseler ve okyanus atığı plastikten takımlar tasarlıyor. HERREBRUGH: Vodou'yu bir dünya görüşü olarak araştırdık. Yaşayanlar ve ruhlar; toprak, kara ve çeşitli su kütleleri arasındaki bağlantı; hepsinin denge aramak, uyum ve ritmi yeniden sağlamak için birlikte çalışması önem taşıyor. Sürekli bir enerji akışı koleksiyonun yaratılmasında kilit rol oynadı. Jakarlı palto. Kumaşın dokusuna bayılıyorum; üreticilerin ellerinin sıcaklığını hissedebiliyorsunuz. Malzemeler çok yenilikçi. İplikler yüzde 50 yosun ve yüzde 50 pamuktan üretiliyor. Bu kadar rahat olmasını hiç beklemiyordum! Yeni malzemelerin, teknolojinin ve zamansız düşüncenin modanın sınırlarını nasıl zorlayabileceğini tabii ki düşünüyoruz. Fakat giysinin vücuda oturması ve vücudunuzla birlikte nasıl hareket ettiği de bir o kadar önemli. Moda, insan ihtiyaçlarını karşılamak için var. Delhili tasarımcı geleneksel Hint işçiliğini modern ve küresel bir estetikle birleştiriyor. Pierce Brosnan'ın oynadığı The Thomas Crown Affair. Onu işlemeli astarlar, tonal kantha ceketler, pashmina örgüler ve shibori resort kıyafetlerle el yapımı takım elbise kurallarını alaşağı ederken görebiliyorum. Astarsız, elle dikilmiş, elle kapitone edilmiş bir ceket. Batı Bengal'de her annenin kızının düğünü için el dokuması bir şal yaptığı ve bu şalı iyi şans, uzun ömür ve zarafet ifade eden halk sanatıyla işlediği bir geleneğimiz var. Biz de bu ruhu yakalamak ve günümüz gardırobuna taşımak istiyoruz. Kısa süre önce resim, tekstil sanatı, film ve sanal gerçeklik gibi farklı disiplinlerde çalışan Londra merkezli sanatçı Shezad Dawood'un çalışmalarını keşfettim. Zanaatımızı, kültürümüzü ve zanaatkarlarımızın tarihini gösteren bir VR deneyimi üzerinde işbirliği yapmak harika olurdu. Vizyoner tasarımcı, vintage kot parçaları geri dönüştürerek kamyoncu ceketler ile kot pantolonların yanı sıra, hepsi birer sanat eseri olan vahşi maskeler üretiyor. Tüm parçalarım sipariş üzerine yapılıyor; yani siparişi veren kişi için tasarlıyorum. Vintage gibi kullanılmış ürünlerden ilham alıyorum. Kişiselleştirilmiş ve sahibinin kişiliğini yansıtan ürünler. Tasarladığım ilk kıyafet, sanat okulundayken bir uzay giysisinden esinlenmişti. Çocukluğumdan beri Amerikan kültüründen etkilendim: Marvel Comics ve Magic: The Gathering gibi alt kültürler, basketbol, hip-hop, Harley-Davidson, iş kıyafetleri, askeri kıyafetler vb. Gelecekte hem Japonya'da hem de ABD'de birer merkezimiz olsa ve Amerika'da bir şeyler yaratabilsek harika olurdu. Dökümlü siluetleri, dayanıklı kumaşları ve doğal paletiyle tasarımcı, yepyeni ve zamansız bir Türk stili yaratıyor. Koleksiyonun ruhu İstanbul sokaklarından geliyor. Orada günlerimi bir turist gibi geçiriyorum; insanların ne giydiklerini, ne tür kumaşlar kullandıklarını fotoğraflıyorum. Tarihi binaların, dokuların ve zamanın içinde kayboluyorum. Müşterilerimden biri kendisi için giyilebilir bir şaheser olan bir ceket tasarlamamı istedi; vücudunda bir sanat eseri yaratmamı istiyordu. Kalıbı 28 parçaya bölmeye ve hepsini birer santimetrelik kumaş çentikleriyle birleştirmeye karar verdim. Bir tür bulmaca gibiydi. Yüzde 100 yünle yaptım. İlk giydiğinde, Tanrım, bunu evde sergileyebilir ve akşamları bir kadeh viskiyle izleyebilirim. Bu tam anlamıyla bir şaheser dedi. Tasarımın evrensel bir dili var ve her tasarımcı buna bir renk ve tat katıyor. Ben de kattığım rengi dünyanın dört bir yanındaki insanlarla paylaşmak istiyorum. Büyük mağazalarda olmak, sürdürülebilir üreticilerle çalışmak, yetenekli insanlarla işbirliği yapmak, tasarım estetiğimi paylaşmak ve herkes için toplam bir deneyim yaratmak istiyorum. Pratiklik ve kalıcılık; endüstriyel tasarım ile Japon imalatına dayanan bu Perth merkezli markanın kalbinde yer alıyor. HARRY: Dayanıklı giysilere değer veren, sahip oldukları şeyler konusunda yapmacık olmayan ve onlara sürekli güvenen insanlar için. KIM: Yaptığımız ilk giysi, oluklu asker düğmeli mumlu pamuklu şamre kumaşımızdan Shirt-1 idi. KIM: Tüm farklı atölye çalışmalarımızın saha kayıtları. HARRY: Bu sezon deri dış giyim, kuş tüyü, nubi, mumlu şamre, el örgüsü üzerinde çalışan uzmanlarımız var. Onların fabrikadaki sesleri olurdu. HARRY: Kesinlikle Toyota. İnsanların Land Cruiser'a bağlılığını ve araçların nasıl ayakta kaldığını hep takdir etmişimdir. Bir LC76 üzerinde işbirliği yapmak benim için onur verici olurdu.


En zoru ilk edito, öncelikle bunu söylemeliyim. İnsan zamanlamasını bile kestiremiyor. Derginizle duygusal bağınızı en çok güçlendiren şey son düzlüğe girdiğiniz baskı günleri oluyor. Ancak o zaman da cümleleri yan yana getirme yeteneğiniz hasar görüyor. Yine de ilk GQ Türkiye editomu derginin tüm sayfaları karşımda diziliyken yapmak en doğrusu geldi. 9 yıl dünyanın en çok satan kadın dergisinde editörlük yaptıktan sonra, en çok okunan erkek dergisine adapte olmakta zorlanmamak adına sağlam ata oynadım; kapak çekimini David Gandy ile gerçekleştirdik. Başlangıç motivasyonu olarak gelmiş geçmiş en ünlü erkek 'top model'... DNA sayısında mükemmel yüzü, fiziği, tavrı, stili, zevki; kısacası Kusursuz DNA'yı temsil edecek bir başka isim gelmemişti aklımıza. Başlangıç demişken... Yeni GQ'dan bahsedeyim. 5. yılında dergiyi yenileme kararı aldık ve her şeye sıfırdan başladık. Yeni bir yayın anlayışı ve yeni bir tasarım için kolları sıvadık. Bu sayıdan itibaren yayın hayatımıza, GQ'nun açılımı olan 'Gentlemen's Quarterly' şeklinde, yani yılda 4 dergiyle devam edeceğiz. Şu an elinizde tuttuğunuz Sonbahar 2016 sayısı. Sonsuz hız kazanan popüler hayat, şehir ve tüketim ritüellerine karşı hızla tüketilecek değil; zamana karşı dayanıklı, koleksiyonu yapılacak, değerli bir yayın yapma heyecanı taşıyoruz. Her sayının kapak konularını ve ağır toplarını yalnızca trendler ve dönemin konuşulanları değil, o sayının konsepti belirleyecek. Sezonluk yayın periyodunun bize hayal ettiğimiz o koleksiyonluk sayıları yaratma fırsatı vereceğine inanıyoruz. Hızla değişen moda dünyasının, trendlerin ve şehrin nabzını tutmanın en hızlı yolunun gq.com.tr olduğuna karar verdik. Derginin raflarda yerini aldığı günlerde, web sitemiz de yeni tasarımına geçmiş olacak. Burada en büyük hevesim yaratıcı, eğlenceli ve bilgi veren videolar çekmeye başlayacak olmamız. İlk sayının konseptini düşünürken, önce GQ tarihine ve centilmenler dünyasının özüne inmeye karar verdik. DNA fikri de zaten ilk olarak biz kendi dersimize çalışırken ortaya çıktı. Tam da o günlerde fikirlerini ve yorumlarını almak için aklımdaki centilmenlerle buluştum. Üst düzey yöneticilerden yeni jenerasyon yaratıcılara yaklaşık 50 havalı erkek... O sohbetler sırasında herkesin öze dönüş ve DNA konusunda söyleyecek ne kadar çok sözü olduğunu gördüm. Birçoğu için öze dönüş aynı zamanda yeni bir gelecek modeliydi. Bu benim de bir dergici olarak hayalimdi. Eski, naif, derin değerleri de bugüne taşıyabileceğim, yenilikçi bir yayın... Arkadaşlarımla dirsek dirseğe vererek imkansızı başaracağım yaratıcı prodüksiyonlar, izlediğimiz bir filmin havasına girip gerçekleştireceğimiz çekimler. Bir odaya 10 kişi kapanıp derginin taşıyıcı konularını çıkaracağımız günler; sadece bakılacak değil, okunacak konular; ilk defa bizim dergide insanların karşısına çıkacak yüzler, bir yandan güçlü isimleri, bir yandan da yeni yetenekleri yanımıza alıp yaratacağımız işler... Tam da bu sebeple yenilenen GQ'da imzası olan herkesin benim için ayrı anlamı var. Okuduğunuz sayfalar ülkemiz tarihinin belki de en garip günlerini yaşarken meydana çıktı. Dergiciliğin tuhaf büyüsü ve biraz da kaderi bu. Bulunduğunuz yerde ne yaşanırsa yaşansın siz bir tez yetiştirir gibi her şeye rağmen onu bitirmeye çalışıyorsunuz. Bazen gerçeklerden koptuğunuz için kendinize kızıyorsunuz, sonra diyorsunuz ki Bu dergi insanlara ilham verecek, onlara hayal kurduracak, yeni hayatlarla tanıştıracak. Bir sürü yaratıcı insana, fikre platform olacak. Bir 'deadline'ınız var ve bir gün sonra ne yaşayacağınızı bilmeseniz de, derginiz sizin sesiniz, geleceğiniz gibi geliyor. Duygusallığınız iyice artıyor. Yenilenen tasarımımız, Ulaş Eryavuz imzası taşıyor. Bir gece çalışırken öğrendim ki, yıllar önce Lucca'nın kimliğini de o oluşturmuş. Mekanın sahibi Cem Mirap da bu sayıda. Ama yeme-içme sayfalarında değil, dünyanın üç köşesinde aldığı sörf derslerini yazdı. (Kapak çekimimiz ülkeye giriş-çıkışın en zor olduğu günlere denk geldi. Fotoğrafçı Koray Birand, sürekli değişen programımıza ayak uydurmak için en sonunda Paris'ten trene atlayıp Londra'ya ulaştı. O günden itibaren her şey güzelleşti. Mükemmel DNA için aklıma ilk gelen isim David Gandy, hakikaten kusursuzdu. Fotoğraflarına bakmanız kadar yazısını okumanızı da öneriyorum, ben yazdım diye değil; sözlerinden çıkacak dersler olduğu için. Bu sayıda özgün değerlerimizi hatırlamaya çalıştık. Geçmişimizi düşünürken aklımıza hep alt komşumuzun, sınıf arkadaşımızın paşa dedeleri geldi. Hepimizin yakınında vardı. Ya saray geçmişlerinden, ya askeri ya diplomatik kökenlerinden onlara 'paşa' deniyordu. Bu bizim DNA'mızda var, dergimizde de olmalı dedikten ve çekimlere başladıktan sonra, OHAL ilan edildi, o ayrı... Ekin Özbiçer'in fotoğrafladığı bu portre konusu da görmeye değer. Yenilenen GQ stil sahibi olmaya önem veriyor. Başta giyim-kuşam konusunda. Sonra, hayat biçimi olarak. Dergiyi açmamızla birlikte hem sosyal hayatınız hem de iş hayatınız için bolca stil önerisi bulacaksınız. Pratik ve yaratıcı fikre inanıyoruz. Onu da göreceğiniz sayfalar var. Yüksek modayı ve görsel şöleni ise derginin sonuna sakladık. Cesareti olan, dünya modasını oradan takip edebilir. Anadolu'nun pek çok medeniyetin, mitolojik hikayenin ve felsefenin doğduğu yer olduğunu DNA sayısında unutmadık; sezonun 'göçmen' trendini anlatan çekimini Kapadokya'da gerçekleştirdik.


Men Of The Year Ödülleri'ne adadığımız bu sayı aynı zamanda bizim, yani dergiyi meydana getiren ekibin, barış dolu yeni yıl dileğinden izler taşıyor. Bu sebeple bugüne kadar gerçekleşen tüm Yılın Adamları çekimleri siyah smokinle yapılırken bu seneki konseptimiz beyaz. Ama nasıl beyaz... Hakan Yıldırım, çekimler için Kıvanç Tatlıtuğ'a özel bir palto ve smokin ceket tasarladı. Hatice Gökçe de Taner Ceylan'ın kıyafetlerini hazırladı. Yıldızlarla yapılan çekimler ve röportajlar 48 sayfa kadar sürdü. Stüdyoda geçen günler ne yalan söyleyeyim eziyet değil, cennetti. Dergide gördüklerinizin daha fazlası ödül töreninin gerçekleşeceği güne kadar sosyal medyamızda ve gq.com.tr'de olacak. Kıvanç Tatlıtuğ'u, Barış Arduç'u, Wesley Sneijder'ı daha önce hiç görmediğiniz halleriyle, gq.com.tr için hazırladığımız Men of the Year videolarında göreceksiniz. Tabii Men Of The Year gibi büyük bir organizasyona hazırlanmak her yıl GQ editörlerinin iş yükünü birkaç kat artırıyor ama buna da değiyor açıkçası. Modadan sanata, popüler kültürden yükselen yeteneklere, en sevilen adamları size yaklaştırmak, onlara teşekkür etmek bizim için de bir fırsat oluyor. Samimiyetimiz onlara da geçiyor olacak ki hem çekimleri ve ödül törenini sahipleniyor hem de bize destek oluyorlar. En doğal hallerini bizimle paylaşmaktan çekinmiyor, 'hafif deli' çekim projelerimize ortak oluyorlar. Videolar sosyal medyada dönmeye başladığında ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız. Men Of The Year Ödülleri'inde bu yıl gözümüzü de kararttık ve başka bir derginin genel yayın yönetmenine ödül verdik; Socrates dergisinin yayın yönetmeni Caner Eler'e... Onun hikayesi bana kalırsa bu sayıdaki en ilham verici konulardan biri. Sporu öğreten , spora yatırım yapan bir adamın başına gelmesi gereken en son şeyi yaşadı ve müthiş bir mücadele örneği gösterdi.


Dünyanın en özel coğrafyalarından özenle seçtiği iplik, kumaş ve materyallerle erkeklere özel bir kış gardırobu sunan Hemington, yoğun şehir koşuşturmasından uzaklaştırarak, içsel bir yolculuğa çıkarıyor. Doğallık ve sürdürülebilirlik değerlerini hem koleksiyonda, hem de bu sezonu yansıtan yavaşlama alt mesajında bulmak mümkün. Hemington, fiziksel yoğunluklardan uzaklaşıp, hayattan mola almak hedefiyle öze dönüş için cesaretlendiriyor. GQ editörleri tarafından seçilen koleksiyonun özgün parçalarında, temanın bu özelliklerinden ilhamla hazırlanmış, herkesin kendinden bir şeyler bulabileceği eşsiz parçalar yer alıyor. Kış koleksiyonu doğanın eşsiz güzelliğini ve göz alıcı renklerini kalın kazaklarda, blazer ceketlerde, kadife pantolonlarda ve şık kabanlarda yakalarken, İtalyan kumaşlarla tasarlanan gömlekleriyle de dikkat çekiyor. Aspen koleksiyonu; içinde taşıdığı doğaya ve öze dönüş mesajları ile iç dünyanıza dönmenize yardımcı oluyor. Aynı zamanda kış ruhunu hissettiren Aspen Koleksiyonunda, tarzınıza ve stilinize uygun parçalar bulmak mümkün. Erkekler için yaratılan smart casual stilin detaylarında ise yalın çizgiler, zarif detaylar, doğal kumaşlar ve özgün tasarımlar gizli. Hemington tasarımları; İstanbul Akmerkez, Akasya AVM, City's AVM, Suadiye, Mall Of İstanbul AVM, Aqua Florya AVM, Ankara Armada AVM, Bursa Korupark AVM, İzmir Hilltown AVM mağazalarında ve hemington.com.tr online alışveriş sitesinde stil sahiplerini bekliyor. Ayrıca Hemington müşterilerine, Türkiye'de bir ilk olan Moda Kapıda servisi ile, hemington.com.tr'den alınan ürünleri farklı beden ve kombinleri ile ev ortamında deneme ayrıcalığı yaşatıyor.


Zamanında aşık olduğu gibi sevgilisiyle izole bir eve çıkmış, aşkı ve evdeki partnerliği yetmeyince üzerine bir de iş kurmuş biri olarak 'denge bizim işimiz' manşetiyle yeri göğü sallayamıyorum maalesef. İlişkilerimde aşk ve tek başınalık arasındaki dengeyi oturtabilmek üzere ettiğim dualar, ilgili makama ulaşmış olacak ki hayat bana sevgiliyi kilometrelerce uzaktan verir oldu. Belli ki mesafeler girmeden, bir başıma kuramayacakmışım dengeyi. Dilerim tez zamanda cezam biter de sevgiliyle aynı şehre tayinim çıkar. Bu esnada ben de kendisine yakınken mesafe koyabilmeyi öğrenebileyim diye, tek başınalığımı sevme yolundan yürüyorum. Gündüz, gece. Sevgilisi olduğu zaman kendini 'tamamlanmış' gibi hissedenlerdendim. Hayat arkadaşımı buldum mu sokak programları yerini hızla konfor alanıma, yani ev oturmalarına bırakır. Arkadaş ortamları birleşir, değişir. 'Ben'li konuşmalar, yerini zamanla 'biz'e bırakır. Zevkler, hobiler, spor aktiviteleri derken gittikçe tek yürek olunur. Bir bütün elma olmanın önemini, biten ilişkilerim sonunda dımdızlak kalınca fark ettim. Meğer son nefesime kadar beni bırakmayacak yegane ilişki kendimle olanmış. Diyeceğim o ki; bir bütün olma niyetin ve kendinle baş başa kalmaya tahammülün varsa, tek başına vakit geçirme konusunda yüksek lisans yapman gerekiyor. Sevgiliden ayrı, hemcinslerinle yapılan programların yanı sıra, yalnızken yaptığın rutinler, aktiviteler ve hobilerin olursa kimselerin hayatından çıkması arızaya sebebiyet vermez. Sevgiliden ayrıldığın gibi de düşüncelerinden kaçabilmek için kendini başka kadınların kollarına atman ya da aşırı derecede spora vermen gerekmez. Kurulması gereken fiziksel dengenin bir de duygusal boyutu var. Alma-verme dengesi yani. Sevgiliye uyum sağlama, üzerine düşme, dediklerine boyun eğme gibi çabaların fazlası zarar. 'Kendimize daha çok bağlarız' sanırken, uzaklaşmasına sebebiyet verebiliriz. Bir süre sonra, ona bağımlı, onsuz mutlu olamaz hale geliriz. Ancak, aynı terazinin kefesi gibi, biz aşırıya kaçtıkça, ağırlaştıkça, o bizden çoktan uzaklaşmıştır bile. Bu satırları okuyan bazı erkekler kontrol edilemeyeceklerini, bir kadın tarafından asla değiştirilemeyeceklerini sanadursunlar. 'Kadın isterse şeytana pabucunu ters giydirir' gibi bayağı iddialarla gelecek kadar saf değilim. Kadını tanıyan şeytan çoktan istifasını bastı, tahtını devretti bile. Sen bir kadının evlilik projesinin derinliğini, ancak paçanı çok geçmeden kurtarabilir ve zamanla kendine gelebildikçe kavrayabilirsin. Hem fiziksel hem de duygusal ilişkimizde dengeyi bozduğumuz zaman, tıpkı tüm evrenin denge üzerine yaşamını sürdürmesi ve bu bozulduğu an yaşamın yok olacağı gibi, ilişkimiz de paralel evrenler arasında sıkışıp, zaman aşımına uğrayabilir. Hayatta her şeyin aşırı varlığı veya eksikliği zarar. Bir çiçeğe hiç su vermemek de, çok fazla su vermek de onu öldürür. Hiç ilgilenmeyerek de, çok fazla ilgilenip üzerine düşerek de, karşımızdakine ve ilişkimize zarar verebiliriz. Şahsen tek başınalığım ve bağımsızlığım üzerine fazlaca düşünce bu sefer de hiçbir adamda duramaz oldum. Yalnız takılmayı iki sevdi diye hemen şımarır insan evladı zaten. Siyahlar, beyazlar arasında gidip gelirken, kendime ve tüm sevenlere griler diliyorum. Mümkünse 50 tonundan. Bu yazı GQ Türkiye Denge lansman sayısında yayınlanmıştır. Yasemin, GQ Podcast serisi Bilinçli Geyik'te 'Kusurlarım, kırılganlıklarım ve korkularımla cıbıl cıbıl oturuyorum karşınızda.' diyor.


Serinin yedi numaralı filmi the Force Awakens'ın direksiyonunda Lost'tan ve Star Trek'ten tanıdığımız yönetmen J.J. Abrams var. Kadro gösterişli, fragmanlar gaz verici, zemin müsait. Geriye tarihi yaşamak kaldı. Yepyeni bir seri, yeni bir zaman, yeni maceralar... tanımadığımız yüzler, maskeler, kostümler, tanıdıklarımızdan fazla. Kimdir, nedendir, bir bakalım. İlk Star Wars'ta çöl gezegeni Tatooine'de akrabaları tarafından büyütülen Luke Skywalker'ı görmüştük. Bu filmin ana kahramanı Rey, bir başka çöl gezegeni Jakku'da bir başına büyümüş; şimdi can yoldaşı, dünya tatlısı droid BB-8'le ekmeğini taştan topraktan çıkarıyor. Daisy Ridley'in kendi deyimiyle, Sıradışı şartlara savrulmuş sıradan bir kız, süper kahraman değil. Ama ona biz karar vereceğiz! Hem Star Wars'ta süper kahraman aranmaz, yeteneği için yıllarca eğitim görmüş Jedi'lar tanıyoruz biz. Alışıldık türde bir Star Wars karakteri değil Finn. Stormtrooper'ken tövbe edip kendini iyinin güzelin yoluna adıyor. Rotası Rey'le kesişince Direniş'in saflarına geçmesi de hızlanıyor. Zor yoldan gelen kahramana kapımız açık; hele şöyle bir geç, soluklan. Prenses geri döndü ama prensesliği rafa kalkmış. Şimdi kendisinden General diye bahsediliyor. Luke, babaları Anakin Skywalker-Darth Vader'ı ortadan kaldırınca başlayan karmakarışık dönemde, ikizi Leia'nın hayatı mücadeleyle geçmiş belli ki. Yavuklusu Han Solo'yla ne kadar zaman geçirdi peki? Ortak bir hayat kurabildiler mi? Yoksa Han Solo, evinin erkeği olamayıp Chewbacca'yla maceradan maceraya mı koştu? Onu da öğreneceğiz muhtemelen. O varsa Yıldız Savaşları da bir başka güzel. Daha esaslı, daha gözüpek, daha serseri bir pilot tanıyor musunuz? Uzak, yakın hiçbir galakside böylesini bulamazsınız. Kader ortağı Chewbacca ile filme dahil olduğu sahne fragmanın da en duygusal yeriydi. O ilk göz ağrımız, üstüne kimseyi tanımayız ama bu filmde onu nasıl tanıyacağız, henüz bilemiyoruz. Ne afişte yer aldı, ne fragmanda (gerçi fragmanda R2-D2'ya dokunan el onun olabilir). Yönetmen J.J. Abrams, Luke'un nedeni, nasılı hakkında sır vermiyor ama onun filmde çok önemli işlevi olacağını açıklıyor. Sızan bilgiler arasında bir de şu tuhaf not var: Luke Skywalker nerede diye sormayın, Luke Skywalker kim diye sorun. Yoda mı sızdırıyor kardeşim bu soruları! Oscar'lı oyuncu Nyong'o'nun nasıl bir karakter oynayacağı büyük merak konusuydu. Merak ettiğimize değdi. Kendisi bin küsur yaşında bir uzay korsanı. Fragmanlardan birinde Başka başka insanlarda aynı gözleri görecek kadar uzun yaşadım. Gözlerinizi görüyorum. Gözlerinizi biliyorum diye konuştuğunu duyuyoruz. Belli ki bilge bir karakter ve esas meselesi görmek üzerine. Zaten alameti farikası da gözlükleri. Star Wars serisini kusursuz yapan insanlar değil, robotlar. Ya da Lucas'ın evreninin dilinde droid'ler. Bugün bir C-3PO kolay yetişmiyor, R2-D2 halen en gözde sinema karakterlerinden. Ama çok uzak bir galakside de olsa her zaman yeniliğe ihtiyaç var. Yeniliğin adı BB-8... Kendisi gerek tadından yenmezliğiyle, gerek işbilirliğiyle, gerek arkadaşları için elinden geleni ardına koymamasıyla kalbimizin yeni sahibi. Üstelik 145 dolarlık, filmdekini aratmayan bir de oyuncağı var. Önce biraz tarih bilgisi. Galaktik İmparatorluk çöktükten sonra yerine First Order denilen bir askeri cunta geldi. İmparator Palpatine yok, Darth Vader yok, Death Star yok... Peki ne var? Örneğin, açıktan demeseler de, içten içe Darth Vader'ın askerleriyiz tadında takılan bir grup delikanlı var. Bunlardan biri Kylo Ren. O bir Sith falan değil, muhtemelen Darth Vader'ın hikayeleriyle büyümüş bir çocuk. Üstelik Luke-Leia-Han Solo hikayeleriyle büyüyen çocuklara da fena halde gıcık. Cunta lideri. Kendisini Yüzüklerin Efendisi'nde Gollum'u, Maymunlar Cehennemi'nde Caesar'ı oynarken hatırlarsınız. Burada ne tür bir manyağı oynayacağı henüz tam bilinmiyor. Bir tuhaf olacağı ve akılda kalacağıysa kesin. Stormtrooper'ların da özel kuvvetleri var. Başlarında da Game of Thrones çıkışlı bir savaşçı bulunuyor. Dizinin güçlü kuvvetli ve iyi yürekli kadını Brienne, burada karanlık taraftaki Yüzbaşı Phasma.


90 yaşında sahnede olmasından başlayalım. Çevremdekiler bana hala nasıl bu kadar hareketli biri olabildiğimi, bu enerjiyi nereden bulduğumu sorar her zaman. Benim yanıtım da hep aynı olur, 'Ne yapayım yaşlanacak zaman bulamıyorum' diyor Haldun Dormen. Ne bu kadar senesini sahnede geçirmek, ne de onca insan yetiştirmek ondan gençliğini alabilmiş. Uzun ömrün iksiri üretime ara vermemek, ideallerinin peşini bırakmamak ve hep daha iyisini yapmak belki de dedirtiyor insana. 'Espriyle her şey daha kolay öğretilir' ve 'eğitimin kesinlikle sonu yoktur' bakış açısıyla dünyaya bakınca ne kendi gelişimi durmuş, ne de mizahıyla seyircisini yükseltmeyi durdurmuş. Lüküs Hayat, kırdığı tüm rekorlarla işte bu yüzden 17 yıldan fazla sahnelenmiş; Dormen Tiyatrosu, bu yüzden bir aileye dönmüş. Türkiye'deki seyircilere tiyatroyu sevilen, izlenen, merak edilen bir yer yapmak için yaşadığı zorlukları tahmin etmek için 1950'lerİ, 1960'ları, 1970'leri ve o zamanki dengeleri düşünmek yeterli. 1955 yılında 'Papaz Kaçtı' oyunuyla açılan ve bugüne kadar 120'den fazla oyunda farklı karakterler canlandırıp 140 oyunu da kendisinin yönettiği tiyatrosunu bu sene kapatıyor Dormen. Dünyada 46 yıllık geçmişi bulunan başka özel tiyatro yok. İşler ne kadar kötü giderse gitsin ufak da olsa bir teselli noktası bulurdum hep diyen tiyatrocunun bu meslek için verdiği savaşlar sonsuz. Kendine gülebilenlerin, dozunu kaçırmadan kendiyle alay edebilenlerin, rahat dost olunabilecek, sağlam ve güvenilir insanlar olduğunu düşünmüşümdür der Anılar kitabında. Bu cümle 'dön ve kendine bak' diyor insana: Yaptığımız hatalara, girdiğimiz çıkmaz sokaklara, çözemediğimiz düğümlere ve dönüştüremediğimiz yanlışlara ne kadar selam çaktığımızı, bunu yapmadığımız her an da kendimizle olan arkadaşlığımızı ne kadar aksattığımızı görüyoruz. Haldun Dormen olmak kolay değil. Yaşama mutluluğu olunca da insan enerjiyi nasılsa buluyor. Sözün bittiği yer tam da burası olsa gerek. Çünkü hayatta bazı şeyleri yapabilmek var ama onları yaparken mutluluğa odaklanmak, yapılanları mutluluktan doğarak yapmak Haldun Dormen'i olduğu noktaya getirmiş bize kalan tek şey ayakta alkışlamak. İyi ki varsınız Haldun Dormen, sizden öğrenilecek daha çok şey var!


En büyük sanatın, kişinin karakterine 'üslup kazandırması' olduğunu hatırlatacak bir kere. Nietzsche'ye 'O iş bende' diye göz kırpmış olacak. İnsanın daha katlanılabilir görünmesini ve kendinden memnun olmasını sağlayacak. Bunun için sadece sanatı kullanacak. Vicdanımızın rahatsız olmasını da isteyecek; Rahatsız olmak iyidir diyecek arada. Uykusunda Shakespeare ile yine laf dalaşına girecek, hızını alamayıp sabahında bilek güreşine çağıracak. Delilerin körlere yol gösterdiği bir düzende, Kral Lear'ın "Sevgisini bağıra çağıra anlatmıyor diye, sevgisiz diyemezsiniz kimseye cümlesini hatırlatacak her defasında. Sevgiye inanacak. Sevgiden yürüyecek. Deliliğe övgüler yağdıracak Erasmus gibi. Yanılmanın pek kötü bir şey olduğundan dem vuranlara Hayır efendim, insanın başına gelebilecek en büyük kötülüktür hiç yanılmamak cümlesini, bürüneceği bir karakterin kulağına illa ki inceden fısıldayacak. Mutluluğun mücadeleyle eşit olduğunu ve ancak sürekli bir şeyleri alt etmeye çalışmaktan gelebileceğini hatırlatacak. Karşımıza çıkan engelleri, yeri geldiğinde ve gerekirse kafa atarak asma cesaretini verecek bize, ağzından tek kelime çıkmadan. Bunu yaparsan mutlu olursun diye bakacak. Hayata kafa atabilme hakkımız ve lüksümüz olduğunu hatırlatacak. Hangi yöne, nasıl bir adım atacağımızı bilemeden öylece yerimizde durakaldığımızda Hiçbir şey yapmadığınız ne mutlu olabilirsiniz ne de mutsuz, öyle ot gibi yaşarsınız cümlesi çınlayacak kulaklarda. İnsanlığın işlediği ve işlemeye devam ettiği tüm ayıpları, Bundan daha büyük bir karanlık olamaz dediği cehaleti, saf ve çocuksu bir çabayla örtmeye çalışmaya devam edecek. Oyunculuk aşağı yukarı böyle bir şey ona göre. Soranlaraysa Oyunculuk yapmaya çalışıyorum diyecek. Adalet ve bellek kaybı üzerine bir dizi olan Şahsiyet'teki performansı sayesinde kazandığı Emmy ödülü konuşmasına sıkıştırdığı Bireyin bellek kaybından daha tehlikeli olan şey, toplumsal bellek kaybıdır. Bu yüzden içinde yaşadığınız toplumun bellek kaybı yaşamadığından emin olun cümlesiyle uyandıracak bizi. Yazının tamamı GQ MOTY 2020 Özel Sayısında...


Saat 08.30'da Ukrayna'nın başkenti Kiev'in ünlü meydanı Nezalezhnosti'de beş ülkeden gelen 12 kişilik grupla buluşuyoruz. İngiliz ve Amerikalılar çoğunlukta. Pasaport kontrolünden sonra aracımıza binip rehberimizle beraber Çernobil'e doğru yola çıkıyoruz. Mesafe, Kiev'den 135 kilometre. Ek bilgi: 2002'den bu yana yapılan Pripyat turları sadece devlet izniyle mümkün oluyor. Bu nedenle, gerekli izinlerin alınması için evrakların yaklaşık 10 gün öncesinden tur yetkililerine iletilmesi şart! Pripyat'a doğru ilerlerken rehberimiz Yuri'nin söylediği ilk cümle şu oluyor: Çernobil'e gitmek insan sağlığı açısından risk teşkil etmiyor. Tabii belirtilen kurallara uymak koşuluyla! Yuri önce elindeki Geiger sayacıyla Kiev'deki radyasyon miktarını ölçerek bize gösteriyor. Dijital ekranda beliren rakam 0.13; makul bir değer. Fakat sonraki etaplarda sayaç bize hangi rakamları gösterecek, merak ediyoruz. Bu esnada rehberimiz, birtakım kuralların yazılı olduğu kağıdı okumamızı ve imzalamamızı istiyor. Özetle şunlar var: Her zaman asfalt yolda kalınmalı. Yere çanta ya da herhangi bir eşya bırakılmamalı. Toprakla, bitkilerle ve hayvanlarla kesinlikle temas edilmemeli. Şu cümleninse altının çizildiğini görüyoruz: Kontrol noktalarında askerlerin ve çevrenin fotoğrafını kesinlikle çekmeyin! Hayli teferruatlı bir açıklama metninden sonra, her türlü sorumluluğu üstlenerek belgeleri tek tek imzalıyoruz. Böylece macera tam anlamıyla başlıyor. Yol boyunca bir yandan etrafı incelerken, bir yandan da yaşanan felaketle ilgili belgeseller izliyoruz. Bahsi geçen ve fotoğraflarla felaket kelimesinin tam anlamıyla örtüştüğü hikaye trajik. Korkunç kaza, 26 Nisan 1986 Cuma günü Çernobil'de Reaktör 4'te yapılan güvenlik testiyle başlıyor. Testin amacı, düşman saldırısında ve güç kaynaklarının iptalinde neler olabileceğini görmek. Önce reaktörün gücü yarı yarıya düşürülüyor ve otomatik kapatma güvenlik mekanizmalarıyla kontrol sistemleri devre dışı bırakılıyor. Reaktör yaklaşık dokuz saat bu şekilde çalıştırıldıktan sonra gece 23.00 sularında teste başlanıyor ve reaktörün gücü düşürülüyor. Yönergelerde 700 megavatın altında çalıştırılması yasak olan reaktörün gücü 30 megavata kadar indiriliyor. O gece görev yapan başmühendis durumu bildiği halde, anlamsız bir ısrarla, yanındakilere aldırmadan teste devam ediyor. Reaktör, gücü sıfırlandıktan sonra tekrar çalıştırılıyor. Güç 200 megavata çıktıktan sonra sabitleniyor. Saat 01.00 civarında soğutucu suyun akışı yavaşlıyor ve güç tekrar yükselmeye başlıyor. 01.23'te reaktörü tamamen kapatmak için emir veriliyor fakat o ana kadar yapılan hatalar, kusurlu inşa edilen reaktörde çok ciddi bir güç yükselmesine yol açıyor. Ve yaklaşık 1000 tonluk reaktör kapağını havaya uçuran bir buhar patlamasıyla korkulan oluyor. Bu esnada, içlerinde uranyum olan çubukların büyük bölümü hızla erimeye başlıyor. Ardından ikinci bir patlama meydana geliyor ve içeri giren hava, tonlarca grafit izolasyon blokunu tutuşturuyor. Söndürme işlemi yaklaşık dokuz saat sürüyor ve bu işte görev alan pilotların çoğu hayatını kaybediyor. Bilanço ağır: 31 kişi ölüyor. Daha da ağırı, bu felaket, yıllar boyu etkisini sürdürecek ölümlerin de başlangıcı da oluyor. Patlamayla birlikte Pripyat'ın yaklaşık 100 yıl kullanılamayacak bir ölü şehir haline gelme süreci de başlıyor. Hayvanlar mutasyona uğruyor, doğa intikamını büyük bir ders verircesine alıyor. Tıpkı masallardaki gibi ağaçlar ve bitki örtüsü vahşice ortalığı sarıyor. Her yer harabeye dönerken hayalet bir şehir olup çıkıveriyor Pripyat. İzleri yıllar boyu izlenecek bu patlamanın ardından, öleceğini bilmeden çalışan 200 bini aşkın işçi ve asker, radyasyon atığını olanca gücüyle temizlemeye koyuluyor. SSCB hükümeti olayı örtbas etmeye çalışsa da, iki gün sonra Norveç'te havanın normalin 15 katı kirli olduğu tespit ediliyor. Yetkililer sebebin araştırılmasını istediğinde korkunç sonuç, verilerle karşılık buluyor. Çernobil'de reaktörün patladığı ve büyük bir tehdit içerdiği, tüm dünyaya anında duyuruluyor. Bu ana kadar geçen zaman zarfında herkes evlerinde, felaketin boyutundan habersiz dinlenmeye çekilmiş durumda. Bu haber üzerine Pripyat kasabasındaki insanlar, pazar günü öğleden sonra 1100 adet otobüsle Kiev'e transfer ediliyor. Kendilerine yalnızca birkaç gün için götürüldükleri söylendiğinden, herkes evinden fazla bir eşya almadan çıkıyor. Bir zamanlar neşe içinde vakit geçirdikleri hayatlarına asla dönemeyecekleri gerçeğinden habersizler elbette. Bu süreçte SSCB hükümetinin burada yaşayan halka Kiev'den evler verdiğini öğreniyoruz. Sabah saat 10.00'da Çernobil sınırına ulaşıyoruz ve ilk kontrol noktasında durup aracımızdan iniyoruz. Etrafta başka gruplar da var. Hızlıca sıraya girip pasaport kontrolünden geçtikten sonra tura dahil olan bölgelere gitmek için yeniden hareket ediyoruz. Yolda patlamanın gerçekleştiği yerdeki metruk binaları, sosyal tesisleri görüyoruz. Yarım kalmış yaşam izlerini aracımızın camından sessiz sedasız izlemekle yetiniyoruz. Saat 11.00'de ikinci kontrol noktasına geliyoruz. Rehberimizin sürekli yaptığı uyarı, burada da devam ediyor: Kameralarınız görünmesin ve sakın fotoğraf çekmeyin. Rehberimiz Yuri'nin söylediğine göre bu bölgeye gelen her yabancıya, potansiyel casus ve terörist gözüyle bakılıyor. Bir kontrol noktasına daha geliyoruz. Bu sefer araçtan inmeden, askerler tarafından göz temasıyla kontrol edilip evraklarımıza etraflıca bakıldıktan sonra tekrar yola koyuluyoruz. Kızıl ormandan geçiyoruz usul usul. Etrafta kurumuş, devasa ağaçlar... Sanki Pripyat, doğanın koruması altında. Yuri, otoyolda ilerlediğimizi söylüyor ama görüntü itibarıyla burası köy yolu gibi. Bölgedeki böcek popülasyonu radyasyondan etkilenip yok olduğundan, doğal çürüme eylemi gerçekleşemiyor burada, ağaçlar bile çürüyemiyor. Korku filmi platosu gibi devasa ağaçların, çevreyi ele geçirmiş bitkilerin içinde ilerlerken, bir yandan da araç içindeki televizyondan şehrin 30 yıl önceki halini izliyoruz. Saat 11.30'da, Çernobil çalışanları için 1970'te kurulan Pripyat şehrinin Kiril alfabesiyle yazılmış ünlü heykeli karşılıyor bizi. Bölgenin reaktöre uzaklığı 2 km. Aylarca belgesellerden izlediğim, her bir noktasını ezbere bildiğim alana varmak üzereyiz. Karmakarışık duygularla araçtan inerek fotoğraf çekmeye koyuluyorum. Bu arada, gözümüz ve kulağımız sürekli radyasyon ölçüm cihazında. Asfalt yolda değerler gayet normalken toprak zeminde sayaçtan cızırtı sesleri yükseliyor ve dijital gösterge birden 5'i, 6'yı gösteriyor. Yani tehlike hala mevcut. Ayrıca radyasyon toprağa dağınık düştüğünden adım attıkça farklı seviyelere şahit oluyoruz. Araca binerken zıplama ritüelini yerine getiriyoruz her defasında. Bu, olası radyasyon temasının üzerimizden düşmesine yarıyor. Şehir merkezine doğru ilerlerken ilk durağımız bir anaokulu. Sürekli uyarılıyoruz: Hiçbir şeye dokunmayın! İçerisi etrafı saran ağaçlardan ötürü karanlık. Duvar boyaları rutubetten dökülmüş, eşyalar yağmalanmış ve etraf darmadağınık. Oyuncak bebekler eşliğinde, kafamda tasarladığım kareleri fotoğraflamaya başlıyorum. Tura yürüyerek devam ediyoruz çünkü doğa araçlara müsaade etmiyor. Şehir merkezindeki oteller, marketler, stadyum; sanki bir ormanın içine sonradan yerleştirilmiş felaket senaryolu filmlerin bir parçası. Kendimi The Book of Eli ya da I'm Legend filmlerinin setinde gibi hissetmem bundan. Bir süre sonra karşımıza ünlü lunapark çıkıyor. 1 Mayıs 1986'da, İşçi Bayramı'nda açılması planlanan park da ne yazık ki diğer pek çok şey gibi hiç kullanılamadan oracıkta çürümeye terk edilmiş. Hiç dönemeyen dolap, hiç çarpışamayan araba, dev ağaçların yanında objektife poz veriyor. Parktaki demir oyun aletlerinin çoğu aşırı radyasyon emdiğinden toprak altına gömülü. Geiger cihazları, çıkarabilecekleri uyarı seslerinin tamamını çıkarıyor. Radyasyon, limitleri zorladıkça zorlamakta. Az sonra bir liseye giriyoruz. Havanın aydınlığı, yerini bina içinde korkutucu bir karanlığa bırakıyor. Etraf bir gaz maskesi dükkanı gibi; zemin, Rus ordu malı maskelerle kaplı. Öğrencilerin çizdiği resimler hala duvarları süslüyor. Yerde ve sıraların üstündeyse okul kitapları var. Oyuncaklar, defterler, okul araç-gereçleri ve yağmacılar tarafından değersiz görülen eşyalar her yerde geçmişin ve kazanın hikayesini anlatıyor. Zaman 26 Nisan 1986'da donup kalmış sanki. İşte, bir metruk bina daha. Sayısız maça ev sahipliği yapmış bir stadyum aslında burası. Rehberimiz, ağaçların futbol takımına dönüştüğünü söylüyor ve gördüklerimize şaşırıp kalıyoruz. Gerçekten doğa şehri ele geçirmiş. Tribünler, yeşil saha, artık ormana ait. Stadyumun ardından yüzme havuzuna doğru yola koyuluyoruz. Ağaçların arasından az da olsa ışık içeri girmeye çabalıyor. Duvardaki büyük saatle atlama rampası beni de çek dercesine poz veriyor. Soyunma odaları, jimnastik salonu zamana direnememiş; tam bir harabe. Uzun zamandır yaptığım urban exploring fotoğrafçılık için bulunmaz bir fırsat olarak görüyorum bu anları. Çektiğim her karenin, hayatını ve anılarını kaybeden insanların acılarından arta kalanlar olduğunu biliyor ve bir garip rahatsızlık hissiyle objektife basmaya devam ediyorum. Girilmesi hala sakıncalı ve tehlikeli olan onlarca ev var. Tabii kaçak girilebilir fakat sonuçlarını da göze almanız gerekiyor. Her adımda farklı bir radyasyon değeriyle karşı karşıya kalıyoruz. Biraz ilerledikten sonra karşımıza 800 m uzunluğunda devasa bir radar çıkıyor. SSCB tarafından inşa edilen yapının iklim silahı mı yoksa radar mı olduğu hala tartışma konusu. Mesele şu: 1982-1988 yıllarında Kaliforniya'da tarihin en büyük kuraklığı yaşanıyor ve Amerika bunun sorumlusu olarak bu radar cihazını işaret ediyor. SSCB ise radarın bir iklim silahı olduğunu reddediyor. Şimdilerde bazı amatör radyocular bu radarı, verici amaçlı kullanmaya devam ediyor. Gördüklerimizi sindirmek için yavaşça yürüyerek aracımıza ulaşıp dönüşe geçiyoruz. Saat 16.00'da ilk kontrol noktasına varıyoruz. Burada araçtan inerek, radyasyon kontrolüne girmek için inşa edilmiş binaya girmemiz gerek. Gruptaki herkes tek tek cihazdan geçiyor. Ellerimizi iki yana koyup, alt zemindeki plakaya basıyor, beşer saniye kadar duruyoruz. Cihazın üst kısmındaki ekranda yeşil ışığın yanmasını bekliyoruz. Yeşil renk radyasyon yüklü olmadığımızın, diğer bir deyişle temiz olduğumuzun ispatı niteliğinde. Neyse ki kırmızı ışık yanmıyor ve radyasyona maruz kalmadığımızı anlayarak alandan ayrılıyoruz. Aksi olsaydı bir gün daha konaklamamız gerektiğini söylüyor Yuri. Tekrar araca binip Çernobil'de küçük restorana geçiyoruz. Saat 17.00'de Kiev'e doğru yola çıkıyoruz. Disyatki kontrol noktasında tekrar radyasyon cihazından geçiyoruz. Biz temiz bir biçimde yolumuza devam ederken, yoğun radyasyona maruz kalmış ve ancak 70 yılda temizlenebilecek bu hayalet şehri, yani Pripyat'ı arkamızda bırakıyoruz. Saat 18.00'de tur görevlilerinin bizi bıraktığı meydana varıyoruz. Bu kısa ama etkileyici Çernobil turundan akılda kalanlar gezilen, görülen yerler değil de hissedilen duygular olarak anılarımıza yerleşiyor. Her biri kötü bir anıya dönüşmüş yaşam izleri, toprağın altına gömülmüş binlerce eşya, rahatsız edici ve korkutucu sessizlik, sürekli sizi izleyen binalar... Yine de, kulaklarımda Pink Floyd'un Marooned şarkısıyla, Bir daha ne zaman Pripyat'a gelirim acaba diye düşünmeye koyuluyorum.


O, yaklaşık dört yıldır gündemimizde. Babasının işi sebebiyle Abu Dabi'den Teksas'a, Cakarta'dan Los Angeles'a dünyanın dört bir yanında geçen çocukluk yılları; yakışıklılığı, kasları, hafif Amerikan aksanı, Serenay Sarıkaya'yla olan ilişkisi ve yardımseverliğiyle gazete manşetlerinde, dergi kapaklarında, sosyal medya paylaşımda kendine genişçe yer buldu ve bulmaya da devam ediyor. Bu sebeple onu benim sorularımdan daha mutlu edecek bir yere davet ettik; Avrupa'nın en iddialı spor oteline, Iron Man organizasyonunuzu ülkemize kazandıran Gloria Sports Arena'ya... Etrafında dev futbol sahalarını, olimpik havuzları, koşu pistlerini, boks ringini, uzun atlama parkurunu görünce sanırım gerçekten mutlu oldu. En azından rahatlıkla söyleyebilirim ki çekim ile antrenman, röportaj ile oyun birbirine karıştı ve epey eğlendik. Genç adamların özeneceği, genç kadınlarınsa aşık olacağı kadar yakışıklı, pek 'Türk tipi' olmayan, sixpack sahibi; kusursuz İngilizce, hafif kusurlu Türkçe konuşan kızıl-sarışın bu genç adam, iltifatlardan ustaca sıyrılabiliyor. Mütevazı ve merkezde olmayı çok sevmiyor. Bu kadar gencin idolüsün. Senin idealindeki doğru adam olmaya yakın mısın diye sorduğumda verdiği cevapla etkilendiğimi itiraf ediyorum. İdeal adam olmak belki de sadece benimle, başarılarımla ilgili değildir. Hayat sadece benimle ilgili değil. Başkalarına yardım etmek, birilerinin mutluluğunun, sağlığının, başarısının yardımcısı olmaktır belki de beni ideal adam yapacak olan şey. Ben her zaman vermekten yanayım. Evrenin bana verdiklerini geri vermekten... Bu felsefe, yani 'geri vermek' Bürsin'in hayat gayesi. Hayat kolay değil, bunu hepimiz biliyoruz. Ama ben tek bir şey için spor yaptım ve yapmaya devam ediyorum: 'Başardım' demek için. Kaç şınav çektiğin, kaç baklavan olduğu önemli değil; başarma duygusu önemli. Ben bu yüzden sabah erken saatte antrenman yapmayı seviyorum. Güne başarmış bir tavırla başladığımda o gün karşıma ne çıkarsa çıksın bir şekilde halledebileceğimi hissediyorum. Çekimi gerçekleştirdiğimiz günlerde, başrolünde olduğu 'Bu Şehir Arkandan Gelecek' dizisinin final bölümü çekiliyordu. Bürsin bir süre televizyon dizilerine ara verecek. Yakında bir film projesi var; ayrıca Amerika'ya yoğunlaşmak istiyor. Benim zorlu basılı yayıncılık şartlarımın bir benzeri onun da televizyon kariyerinde geçerli. İnterneti daha özgür, daha yaratıcı ve daha yeni bir ortam olarak görüyor ve bu alanda bir şeyler yapabileceğini, yoksa bir süre bekleyeceğini söylüyor. Oyunculuk onu en çok değiştiren ve geliştiren işi olmuş. Deli gibi araştırma yapman lazım. Kendinden bir şey çıkarabilmek için, içine dönmen lazım. Sadece dizi ve film değil, bir tiyatro oyunu için de elbette... Kendine hakim olman çok önemli. Kendini ne kadar yakından tanırsan, kendinle ne kadar barışık olursan o kadar iyi. Müthiş bir kişisel gelişim aslında. Peki kendini rolüne çok kaptırır mı? Canlandırdığın karaktere bir şeyler katmaya çalışıyorsun, bunun pratiğini tabii kendi hayatında yapıyorsun ve rolün hayatına yansıyor. Ama kaptırmak ya da kapılmak meselesi başka bir şey. Güzel bir ilişki gibi. Bir kız arkadaşınız olur, mutlu olursunuz ama 'bir' olmak, akıp gitmek o kadar kolay değildir. Rol de öyle. Diziden çok, bir oyunda canlandırdığım karakterle bir oldum bugüne kadar; 'Mariner' diye bir oyun sahnelemiştik, oradaki rolüme çok kapılmıştım. Gelelim röportajın benim için en eğlenceli kısmına. Kayıt cihazı kapanıyor, sohbet başlıyor. Elbette 'off the record' şeyleri burada yazmayacağım, burası gözlemlerimin bir özeti. Bürsin eski arkadaşlarını etrafında tutuyor ve hatta onlarla çalışıyor. 'Entourage' dizisindeki gibiler. Bir yandan dayanışma halindeler diğer yandan da iş yapıyorlar ve hatta 'takılıyorlar'. Kerem'in şöhretinden yararlanıp havuz partileri yaptıklarını görmedim, o ayrı... Hep birlikte hem eğleniyor hem de günde 24 saat, 'Kerem Bürsin' markası için çalışıyorlar. Hepsi en az benim kadar eğlenerek Jimmy Fallon - Lip Sync Battle ve Jimmy Kimmel - Mean Tweets videolarını izliyor. Hatta Kerem'in Amerika'da yıllarca birlikte yaşadığı arkadaşı geçenlerde Lip Sync Battle'a katılmış, bize onun videolarını gösteriyor. Arkadaşı kim derseniz; 'Orange is The New Black' ve 'How to Get Away with Murder' dizilerinde izlediğimiz Matt McGorry. Bir yandan telefondan bu programları izlerken diğer yandan da biz neden böyle işler yapamıyoruz diye iç geçiriyoruz. Malum, biz ülkece jön seviyoruz. O hiç anlayamadığımız 'jön' tanımı bir kere kullanıldı mı artık ne açık ne de özgür olabilmek mümkün. Çünkü yeni jön çok dikkatli, çok sınırlı, çok efendi... Fazla konuşmayacak, komik olmayacak, kendiyle dalga geçmeyecek, politik fikrini söylemeyecek, zaten genel olarak pek fikri olmayacak. Ama en önemlisi keskin ve derin bakışlar atacak! Ama işte, Kerem Bürsin öyle biri değil. Bu yüzden insana umut veriyor. Bilgili, her anlamda donanımlı. Kendine, zihnine, bedenine, ruhuna yatırım yapıyor. Uluslararası programları, haberleri izliyor. Dünyada hangi yardım kuruluşu ne yapıyor, takip ediyor. Bir şeyler yapmak istiyor. Araştırıyor. Eminim hepimiz gibi onun da sisteme isyan ettiği oluyor. Ama Kerem Bürsin nesli bu şekilde devam ettiği sürece bizi ve sistemi değiştirecekler. O, zımba gibi karşınızda durdukça, kendinden önce çevresindekilerin huzuruna özen gösterdiğini gördükçe buna gerçekten inanıyorsunuz.


Mesela sen İngilizce biliyorsan beyninin İngilizceyi öğrenmiş olduğu gerçeğini geri alamazsın. Ama bir başka bir dil öğrenip beynindeki o bölgeyi İngilizcenin olduğu bölgeden daha güçlü yapabilirsin. O yeni bölge artık daha çok yer kaplar ve İngilizcenin alanı daralır, ama hiçbir zaman tamamen silinmez. Vücudundaki hücreler kendilerini sürekli yeniler, her an değişimdelerdir. Ama bu bilgi senin sorduğun soruya cevap vermiyor. Senin sorun daha çok nöroplastisitenin alanına giriyor. Yani bu konu beynin içinde olan, sen büyüdükçe, öğrendikçe ve geliştikçe değişen sistemle alakalı. Bu beynin yapısal ve fizyolojik değişikliklere uğrama yeteneğidir bir bakıma. Aslında her deneyimin beynini etkiler. Bir taraftan toksik bir ilişkinin sana getirdikleri ve vereceği zarar ya da öğrendiğin kişilerle geçirdiğin zamandan sana kalan güzel bilgiler. Nöroplastisite konu olunca olmuş bir şeyi geri alamazsın. Sıfırdan başlayamazsın ama taze bir başlangıç yapabilirsin. Geçmişi değiştiremezsin ama yeni bir gelecek yaratabilirsin. Olanları geri almak pek mümkün olmaz. Psikolojik bir bakış açısından da bakarsak travma yaşayan çocukları ele aldığımızda bazılarının suça itildiğini veya sağlıklı ilişkiler kuramadığını görebiliriz ama aynı travmayı yaşayan bir başka çocuk çok sağlıklı ilişkiler kurup hayatta ekonomik olarak çok başarılı olabilir örneğin. İnsanın hayatının her evresinde bazı dönüm ve seçim noktaları olduğundan bahsedebiliriz. Burada mesele bu süreçlerin ne kadar farkında olduğumuz ve onlarla ne yaptığımız. İşin akışını değiştiren şey tam da orası. Önemli olan o süreçlere otomatik cevaplar vermemek. Çoğu insan hayat zor, işler benim için öyle gitmiyor, iyi şeyler başka insanların başına gelir zaten bakışında oluyor. Bu sorumluluk almamaktır. Tabii ki kötü şeyler hepimizin başına gelebilir bu ayrı bir konu. Ben bunu denedim ama olmadı, ama bu süreçten şunu, şunu ve şunu öğrendim yaklaşımında olmak sorumluluk almaktır. Böylece başka fırsatlara kapı açan bir yaklaşımda olursun aynı zamanda. The Source da bununla alakalı. Çoğumuz nörobilimden habersiz, oto pilotta sürüyoruz hayatlarımızı, halbuki hayatlarımızın kontrolü tahmin ettiğimizden daha çok elimizde. Genelde kişisel veya profesyonel bir krizin yaşanması bunu anlamanın yollarından biri olabilir. Ama her zaman buna gerek yoktur. Ben istediğim hayatı mı yaşıyorum?, Yaptığım iş beni mutlu ediyor mu?, Burası benim yaşarken huzurlu olduğum yer mi? gibi soruları sormak bunu anlamanın yollarından biridir. Ve bu sorular herkese göre değişir. Sosyal ve ailesel beklentiler de bu konuya giriyor çünkü genç yaştan itibaren bunlara maruz kalıyoruz. Aileniz sizin ne yapmanız gerektiğine dair katı fikirlere sahip olabilir. Bu fikirle büyüyen birisi için başka türlüsünü yapmak veya düşünmek korkutucu olabilir. Beynin nasıl çalıştığını anlıyorsan ve kendine, kendince spiritüelliğe dair bir anlayış geliştirirsen nerede durduğunu da çok daha iyi anlarsın. Bu çok önemli bir soru. Ve bu soruya tek başına cevap aramaktansa ailen, arkadaşların, bir koç veya terapistin seninle bu süreçte olması önemli olabilir. Seni perspektifinden çıkarmak için. Seni yönlendiren birisi sana konunun başka yönlerini gösterebilir. Görselleştirme ve aksiyon panolarını bu yüzden çok önemli buluyorum. İnsanlar daha çok hayal panosu terimini kullanıyor ama bir şeyi hayata geçirmek için onu hayal etmekten fazlasını yapman gerekir. Becerilerini kullanman gerekir. İstediklerini görselleştirdiğinde, mantığın, içgüdün ve hislerinle o istediğin şeyin gerçekten istediğin şey olup olmadığını daha iyi anlarsın. Hele de yazmaya kıyasla bu görsellikle daha iyi çalışır ve sana durumu daha iyi anlatır. Bazen mantıkla düşünüyoruz ama hislerimiz veya içgüdümüz başka bir şey söyleyebiliyor. O şeyi panonun tam ortasına koy ve her gün onun için küçük de olsa bir adım atmaya başla ve bunun farkında ol. O şeye doğru kendini geliştir. Vücudunda da hissettiğin o şeye doğru ilerle. Çünkü zaten sen onun ne olduğunu ve senin istediğin şey olup olmadığını içten içe biliyorsun. Ve bir korku gelir de o düşünceden şüphe edersen hatırlamalısın bu beyninin sana bir oyunu olabilir. Aslında sadece korkuyorsundur. Bu söze bayılıyorum: En büyük korkun çuvallamak değildir, en büyük korkun en büyük hayallerinin de ötesine geçmendir. Bir kararının ve inandığın şeyin başka insanlara bir etkisi olabileceğinden korkuyor olabilirsin. Farklı düşünme yolları var. Altı farklı düşünme yolundan bahsedebiliriz. Bunlar, duygularının ustası olmak, beyin - beden bağlantısı, içgüdü, mantık, motivasyon ve dayanıklılık, ve son olarak da yaratıcılıktır. Kendine ben hayatımla ne yapmalıyım sorusunu bütün bu alanlarda sorup da benzer cevaplar alırsan kendin için doğru yolda olduğundan bahsedebilirsin. Nörobilim diyor ki bu farklı düşünme yolları hizalanmışsa daha başarılı olman için daha çok şansın var. Ama bu düşünce yollarında beyninin güvenle düşünmesine yardımcı olmalısın. Burada detaya girip glükoz ve oksijenden de bahsedebiliriz ama işin özeti şu ki beynin içinde gerekli sağlıklı ortamı sağlamalısın.


M.Ö. 335'te ünlü filozof Aristo, beynin sadece kalbin aşırı ısınmasını önleyen bir radyatör olduğunu düşünüyordu. Ne biçim filozof bu? demeyin. Sonuçta daha beynin neden çalıştığını bir kenara bırakın, elektriğin varlığından haberdar olmadıkları için nasıl çalıştığını bile bilmiyorlar. O zaman kalp daha önemli. Zamanla dünya kalbin yerine beyni koymaya başladıysa demek... İyi mi oldu kötü mü oldu birazdan tartışacağız. Komedyen Emo Philips'in harika bir tespiti var. Eskiden vücudun en önemli organının beyin olduğunu düşünürdüm diyor ve devam ediyor: Sonra bunu bana kimin söylediğini fark ettim. Yani beyin aslında hem bizim karakterimizi, hareketlerimizi, özetle bizi biz yapan bilişsel ve davranışsal süreçlerin tamamını içeriyor olsa da aynı zamanda bizi biz olmaktan alıkoyan tüm süreçleri de içeriyor anlamına geliyor. Bizi vezir de ediyor rezil de. Hareket etmemizi de sağlıyor, kendimizi sabote edip hareketsiz kalmamızı da... Karmaşık mı geldi? Kemerlerinizi bağlayın; hızlanıyoruz. Beynimiz travmaların üstesinden çok basit bir metotla gelmeye çalışır: Kötü anıları unut, iyileri hatırla! Bizim unutmak dediğimiz şey tekrarlamamakla mümkün. Yani bir şeyi uzun süre tekrarlamazsak sinapslar arasında kurulan köprüler zayıflıyor ve bir süre sonra unutuyoruz ancak duygusal olarak çok etkilendiğimiz ve çoktan sinaps bağlarını dört şeritli otobanlara çevirdiğimiz bir durum söz konusuysa beyin; baş edemediklerini derinliklere at. İyi hatıraları hatırla, taktiğiyle oynamaya başlıyor. İşte sonlara doğru asla anlaşamadığımızı düşündüğümüz, sayısız kavga hatta saygısızlık boyutlarına geldiğimiz, belki aldattığımız ya da aldatıldığımız ve olmayacağına kesin kanaat getirip ayrılmaya karar verdiğimiz, tüm anları unutup bir romantik şarkıda ona mesaj attıran ikili deliliğe: Euphoric Recall adı veriliyor. Hazsal geri çağrışım. Hele ki mesaja olumlu yanıt gelirse ve o akşam da birlikte olursak sanki kötü olan hiçbir şey yaşanmamış gibi ilişkiye de başlayabiliyoruz. Eğlencemiz genelde burada bitiyor. Bu sefer daha hızlı bir şekilde anlaşamadığımızı anlıyor ve kötü anılarımızı geri çağırıp yine ayrılıyoruz. Sonuçta beyin bizim iyiliğimiz için iyi yönleri hatırlarken, aslında bizi yine aynı kısır döngüye de sokabiliyor. Beynimiz, aşk hayatımızın aksine basit komutlarla çalışır. Sinaps minaps deyince çok modern ve havalı gibi görünse de sonuçta atalarımızdan miras aldığımız, ortalama 300 bin yaşında ve gelişmeye çalışan bir organ. Son 35 bin yıldır da hiçbir değişim göstermediği söyleniyor. Bu, insandaki hali tabii... İşin içine sürüngen atalarımızı da sokarsak 500 milyon yaşında bir bunak aslında. Yöntemleri de aynı şekilde eski. Hayatta kalmak için riskleri gözden geçir; problem ara; problemle karşılaş. Kaç ya da savaş! Bugün robot yapan bireyle, mağaraya resim çizenin beyni aynı şekilde çalışıyor. Sadece zaman içerisinde ön korteksi büyütüp değer yargılarımızı artırmışız. Yani eskiden buzul çağı geliyor ne yapacağız? Çiftleşip hayatta kalmamız lazım derken bugün, uzun ilişki sonrası ayrılıktan sonra ben nasıl hayatta kalacağım? demeye başlamışız. Böyle söyleyince komik ve basit geliyor olabilir ama büyük resme bakınca daha rahat anlaşılıyor. O gün de problemlere karşı savaş açan ve kaçan insanlar varken bugün de problemlere karşı savaş açanlar ve kaçanlar var. Değişen tek şey problemler. Bir de zamanın akışı... Eğer o gün bir problemi çözemezsek anında ölüyorduk, bugün bir problemi çözemeyip orada takılı kalırsak yavaş yavaş ölüyoruz. Bir Homo-saphien beyni ortalama 1.4 kilogram. Peki, böylesi her şeye muhalefet, susmayan, dışarıda konuşmasa içeride gürültü yapan, çözemediği sorun olursa takılıp kalan, neyin doğru neyin yanlış olduğuna yine kendi koyduğu sınırlar içerisinde karar veren bir organı taşımanın sorumluluğu? Streslerimiz ve kaygılarımız? Bunların kilosu ölçülür mü? Bir yöntemi var. Stres ve kaygıların ağırlığı onları ne kadar süre taşıdığınızla ilgilidir. Aynı iki elinizle önünüzde, sayfayı çevirmeden tuttuğunuz bir defter gibi... Başta hiçbir şekilde ağırlığını hissetmezsiniz. Biraz daha tutarsanız elleriniz ve kollarınız uyuşmaya başlar. Daha da uzatırsanız omuzlarınız, boynunuz tutulur. En sonunda ağırlığı taşımaktan felç olursunuz ve hareket edemez hale gelirsiniz. Ne yapacaksınız? Defteri mi yakacaksınız yoksa kendinizi mi? Defteri yakarsanız sizi siz yapan deneyimleri de yakarsınız. Kendinizi yakarsanız o zaman yaşamayı bırakırsınız, yeni hatıralar yazamazsınız. Çok basit bir çözümü var. Defteri önünüze bırakıp, parmağınızı okkalı bir şekilde yalayıp, sayfayı çevirip yeniden tutmaya başlayabilirsiniz. Binlerce yıldır dünyadaki atalarımız gibi biz de şu hem uzun hem de kısacık hayatımızda hata yapmaya devam edeceğiz. Yaşamak demek yeni hatalar yapmak demek. Ben oradan bir porsiyon mutluluk alayım ama içinde korku, üzüntü, kaygı olmasın. Sade olsun diye bir sipariş yok. Ben oradan mutlu bir ilişki alayım ama içinde kavga, tartışma, eski yaralar, güvensizlikler olmasın diye bir sipariş yok. Menü belli. Biri olmadan diğeri de yok. O yüzden şimdi sayfayı çevir ve oyuna başla.


GQ Türkiye'ye ilk yazımda sıradan bir karantina gününü tekila, lime suyu, kale, birkaç disko kaydı biraz da hedonizm ile nasıl unutulmaz bir ev partisine dönüştürdüğümü anlatmıştım. Artık yavaş yavaş sosyalleşebildiğimize göre, hadi gelin bu kez de gece hayatında centilmenliğin değişen yeni kurallarını birlikte tanımlayalım. Yeni centilmen en az birkaç yemeği yapmayı çok iyi bilir, hatta öyle iyi bilir ki bu yemekler zamanla kendisiyle özdeşleşir. Ancak evde değil de dışarıda yemeğe karar verdiğinde de, bu dünyanın kurallarına göre oynamayı en iyi o bilir. İşletmeciyi tanıyorum, bana kafa masayı verin tavrından uzak, bir mekana gittiğinde gerektiğinde sırada beklemesi bilir, bekletilirken problem çıkarmak yerine, bara geçerek kendine güzel bir kokteyl ısmarlar ve date'ini o andan keyif alarak bekler. Date'i sonunda kapıdan girdiğinde, O aslında o mekanın çoktan bir parçası olmuş gibidir. Konu yemeğe geldiğinde menüdeki en pahalı tabağı değil, en lezzetli ve en uyumlu seçimi bilir. Yemek boyunca gerçek anlamda 'mindful'dur. Yani anda ve farkındadır. Olduğu yerde, olduğu ortama ve kişilere odaklıdır. Gözleri ve ruhu etrafta dolaşmaz. Cep telefonuyla ilgilenmez. 'After'a nereye gidiyoruz' diye kovalamaz. Gece boyu adeta bir 'mood maker'dır. Yarattığı ortamlara uygun insanları bir araya getirmeyi, onları bir arada tutmayı bilir ve herkesi rahat hissettirir. Çok iyi bir dinleyicidir. Herkesi sonuna kadar dinler, anlar ve anlatılanlara katılım gösterir. Ancak konu kendisine geldiğinde, kadınlarla yaşadığı özel anları kimseyle paylaşmaz. Özellikle de yaptığı sporu ve özel beslenme programını tüm gecenin ana sohbet konusu haline getirmez. Masada tanımadığı insanlar varsa, amacı, yaratacağı ilk izlenimin hatırlanır olmasıdır, kimseyi şok etmek istemez. Bir masaya sonradan dahil oluyorsa, kendini tanıtır ve masadaki sohbeti domine etmek yerine, eşlik eden olmayı seçer. Kız arkadaşının BFF'leri ile dışarı çıkıyorsa sadece kız arkadaşına değil yanındaki tüm kadınlara ne içtiklerini sorar. Hesabı öderken kimsenin gözüne sokmaz, ödediğini kimse fark etmez. Gece hayatında, her anında olduğu gibidir aslında, mükemmel olmaya değil, kendinin en iyi versiyonu olmaya çalışır. Hem kendinin hem de diğerlerinin her halini sever, farklılıkları kabullenir. Bu yazı GQ Türkiye Yaz 2020 sayısında yayınlanmıştır.