Patlamış mısırınızı alın ve gişe rekorları kıran aksiyon filmlerini izlemeye hazır olun. Hollywood'un en iyi isimleri kötü adamları etkisiz hale getirerek, füzelerle uçurarak, şehirleri birbirine katarak dünyanın en ünlü şöhretleri arasına girmeyi başardı - Sadece Bond'a bakmanız bile yeterli, James Bond'a. Heat gibi aksiyon dolu suç dramalarından büyük bütçeli savaş filmlerine kadar Netflix'teki en iyi aksiyon filmlerini sizin için bir araya getirdik. Michael Mann'in 1995 yapımı efsanevi soygun filmi Heat'i serinin çok yakın gelecekte devam filmi çıkmadan önce izlemek için en doğru zaman. Hollywood'un gelmiş geçmiş en büyük iki oyuncusu Al Pacino ve Robert De Niro bir araya getiren Heat teknik olarak azılı bir suçlunun hikayesi olduğu kadar insan yanılmazlığının da bir hikayesi. Evet, film banka kasalarından ve zırhlı kamyonlardan çalınan milyonlarca doları konu alıyor, mermiler havada uçuşuyor ama Pacino ve De Niro arasındaki kedi ve fare kovalamacası filmi esas unutulmaz yapan şey. Nazi imparatorluğunun hayali çöküşü hakkında keskin bir kara mizah filmi. Usta provokatör Quentin Tarantino'nun filmi her yerde Naziler'e korku salan Amerikalı ve Avrupalı Yahudilerden oluşan itibarlı bir ekibi konu alıyor. Inglourious Basterds'ın oyuncu kadrosunda Christoph Waltz, Hans Landa, Brad Pitt, Eli Roth, Melanie Laurent ve Daniel Brühl gibi yıldız isimler yer alıyor. Keanumania'nın yan filmlerinden biri olan Constantine - muhtemelen John Wick franchise'ı ve ayrıca Matrix üçlemesi tarafından tetiklenerek yapıma başlandı - bir zamanlar alay konusu olan bir çizgi romanın yeniden uyarlanması. Filmde bolca alaycı dini yorumlar, Zengin ve karamsar görseller var. 2000'lerin ortalarında ilk kez vizyona giren Constantine, gerçekten de zamanının ötesinde bir yapım. Ah evet, Tom Clancy'nin Sinema Dünyası: İngiliz olmayan bir Bond'u Soğuk Savaş sonrası dönemde hayal edin. The Hunt for Red October (1990) ve Patriot Games'in (1992) devam filmi olan Clear and Present Danger, Harrison Ford'u 1992 yapımı aksiyon-gerilim filmindeki ilk karşılaşmamızdan sonra Jack Ryan rolüyle karşımıza geri çıkarıyor. Film Ryan'ın Kolombiya'da doğrudan POTUS onayı ile yürütülen gizli bir uyuşturucu savaşıyla karşı karşıya gelmesini konu alıyor. Bir grup tarihçi bu filmin sık sık o vahim günden daha gerçekçi bir uyarlama olduğunu iddia ediyor. Tarihi bir savaş destanı olduğu kadar aile bağları hakkında da hümanist bir drama. Filmin teknikleri harika ve çok etkileyici. Genelde bu tür filmler hep ikişer ikişer geliyor; mesela Outbreak ve Contagion ya da Armageddon ve Deep Impact. 90'ların benzer filmlerinden bir başka ikili ise Air Force One ve Executive Decision. İlk film Harrison Ford'un yer aldığı muhteşem bir aksiyon, adeta Ford'u kahramanlaştırıyor. İkincisi ise aynı şeyi Kurt Russell için yapıyor. Bir uçak Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın uçağı olmamasına rağmen - teröristler tarafından kaçırılıyor ve Russell uçağı geri almak için özel bir kuvvet ekibine liderlik ediyor. 11 Eylül'ün ardından vizyona giren Ridley Scott'ın - 1993 yılında Mogadişu'daki gerçek bir ABD askeri baskınına dayanan - savaş draması, Ewan McGregor, Josh Hartnett ve Eric Bana'yı bir araya getiriyor. Ayrıca bu filmin çok önemli bir özelliği daha var; Tom Hardy ilk kez bu filmle sinemada karşımıza çıkıyor. İnsani duyguların derinliğini sorgulayan bu film harika, içgüdüsel ve filmde yer alan ayrıntılarıyla hafızalara kazınıyor. Denis Villeneuve'nin Sicario'su, kıdemli görüntü yönetmeni Roger Deakins'e Oscar'da hak ettiği ödülü kazandırdı. Fransız-Kanadalı film yapımcısı Denis Villeneuve'ün ismini de dünya sahnesinde hak ettiği yere taşıdı Bu film Arrival, Blade Runner 2049 ve Dune filmlerinin bu kadar beğenilmesine de öncülük etti. Bu bilim kurgu filmi Meksika ve Amerika sınırlarında görev yapan bir FBI ajanını konu alıyor. Ajan Emily blunt tarafından canlandırılıyor ve Blunt'ın görevi güçlü bir kartelin sonunu getirmek. Joseph Gordon-Levitt son yıllarda sakin bir dönem geçirse de 2010'ların başında oldukça aktifti: 2009'da çıkan 500 Days of Summer, hemen akabinde Inception, 50/50 ardından The Dark Knight Rises, Premium Rush ve tabii ki Looper. Distopik ama keyifli bir bilimkurgu fütüristi olan Looper, zaman yolculuğunun keşfedildiği ve yasaklandığı bir geleceği konu alıyor; günümüzde looper olarak adlandırılan tetikçiler zaman yolculuğu yapan kişileri hedef alıyor, suikastler düzenliyor ve sonunda zaman döngüsünü tamamen bitirmek için bilmeden birbirlerini öldürmeye başlıyor. Rian Johnson'ın yönetmenliğini usta bir şekilde sergilediği bu aksiyon-gerilim filmi ayrıca Bruce Willis'in kayda değer son sahne performanslarından biri olmakla da öne çıkıyor.


RS Futebol, Fluminense, Juventude, Porto, Dinamo Moskva, Milan, PSG ve Chelsea gibi dünyanın önde gelen kulüplerinde 600'den fazla maça çıkmış, sadece Şampiyonlar Ligi'nde 102 maçta forma giymiş ve toplamda 33 kupa kazanmış 39 yaşındaki Brezilyalı futbolcu Thiago Silva'nın klasik bir savunma oyuncusundan çok daha fazlası olduğunu söyleyebiliriz. Brezilya'nın kenar mahallelerinden çıkıp dünya çapında başarıya ulaşmış yüzlerce futbolcu bulunmasına rağmen, bunlar arasında kalıcı olabilen çok az futbolcu vardır. Thiago Silva ise bu başarıyı yakalayıp sürdürebilen nadir isimlerden biridir. Onun bu başarısının arkasında azmi, futbol tutkusu ve kendine has kişisel özellikleri bulunmaktadır. Gerek teknik direktörlerinin gerekse takım arkadaşlarının hakkında söylediklerinden, Thiago Silva'nın eğlenceli kişiliğinin yanı sıra, kriz anlarında sakin kalabilme yeteneğine ve liderlik vasıflarına da sahip olduğu anlaşılıyor. Ayrıca bire bir mücadelenin bu denli yoğun olduğu futbol ortamında, -savunma oyuncusu olmasına rağmen- tüm kariyeri boyunca sadece 4 kırmızı kart görmüş. Tüm bu özellikleri sayesinde de Avrupa'da oynadığı kulüplerin ve Seleçao'nun kaptanlığına kadar yükselebilmiş bir futbolcudan söz ediyoruz. Tüm bunlar Thiago Silva'nın aktif futbol yaşamından sonra, futbolun içinde üstleneceği başka görevlerde de başarılı olacağının kanıtıdır. Nitekim Thiago Silva'nın kendisinin de söylediği gibi hayal etmek serbest. With more than 600 appearances for some of the world's leading clubs, including RS Futebol, Fluminense, Juventude, Porto, Dynamo Moscow, Milan, PSG and Chelsea, 102 Champions League appearances alone and 33 trophies to his name, 38-year-old Brazilian defender Thiago Silva is much more than a classic defender. Although there are hundreds of footballers who have come from the suburbs of Brazil and achieved worldwide success, there are very few who have lasted. Thiago Silva is one of the few who has achieved and sustained this success. His success is due to his determination, his passion for football and his unique personal qualities. For example, while playing for Dinamo Moscow, his first international experience, Thiago Silva decided to quit football due to tuberculosis. Thanks to the support of his family and his former coach, as well as his own determination, he overcame this illness and continued playing football, climbing to the top step by step, never losing his discipline and determination despite the many difficulties he had to go through. From what both his coaches and teammates say about him, Thiago Silva has a playful personality, the ability to remain calm in times of crisis and leadership qualities. Moreover, in a football environment where one-on-one contention is so intense, he has received only 4 red cards in his entire career - despite being a defender. Thanks to all these qualities, he was able to become captain of the clubs he played for in Europe and of the Seleçao. All this is proof that Thiago Silva will be successful in other roles in football after his active football life. Indeed, as Thiago Silva himself says, "it's free to dream".


Kuzeybatı Londra'daki Primrose Tepesi başkentin tüm ünlü yerlerine bakıyor. Sessiz ve yağmurlu bir havada tepeye koştum ve St Paul Katedrali'nden London Eye'a kadar önümde uzanan bir dizi şınav çektim. Her bir şınav spor salonunda çekilen şınavla tamamen aynıydı - aynı kaslar kullanılıyor, aynı efor gerekiyordu ama Primrose Hill şınavı farklı bir şey ifade ediyordu. Bunları yapan adam kendini bir kahraman gibi hissediyordu, ellerinin altındaki soğuk nemli taştan korkmadan doğa koşullarına meydan okuyordu, hayatın savaşlarına hazır bir maceraperestti. Tüm bunlar bir cortado ve bir porisyon üzümlü çörekten önceydi. Kırk yılı aşkın bir süredir açık ve kapalı alanlarda egzersiz yapıyorum ve keşfettiğim şey, vücudunuzu hareket ettirmenin ve ruh halinizi değiştirmenin tamamen farklı yolları olduğu. Ziyaret ettiğim ilk spor salonu bir banyo büyüklüğündeydi ve ağırlık yığınları ile makaralardan oluşan tek bir tıngırtı düzeneği barındırıyordu - deri, ter ve çorap kokuyordu. Aşık olmuştum. Ben gençken neredeyse hiç kimse direnç antrenmanı yapmıyordu. Bu gösterişsiz, tek amaçlı alan, ağırlık kaldırmak isteyen azınlık için bir inziva yeriydi. Yuvarlak hatlı, sağlıklı egzersizler henüz icat edilmemişti, daha büyük göğüsler, bisepsler ve omuzlar için oradaydık. Jamaika'da küçük topluluk spor salonlarında bulundum, New York'ta çatı katında koşu parkurları ve kat kat pahalı ekipmanlarla dolu spor salonlarında antrenman yaptım. Hepsi size kim olduğunuz ya da kim olmak istediğiniz hakkında farklı mesajlar veriyor: başarılı ve titiz, cesur ve gerçek, eski tarz ya da son teknoloji. Hepsi de vücudunuzu hareket ettirmekten başka bir şey yaptığınız için kendinizi gülünç hissetmenize neden olur. Kulağınıza çalınan müzikle birlikte kaldıran, zıplayan, yumruklayan ve tekmeleyen insanlarla dolu bir odanın birleşik enerjisiyle, daha güçlü ve daha hızlı olmak için kolektif bir çabanın içine sürüklenirsiniz. Burada bir dizi şınav çekmek için durduğunuzda, diğer herkes sizi teşvik ederken şınav çekiyorsunuz - bir metre ötede başka bir adam 25 kg'lık plakaların yükü altında dizlerini bükmüş, bir barı kaldırıyor. Ama bazı günler açık hava günleri olabilir. Kapımdan yaklaşık iki mil uzakta, ormanın içinde gizlenmiş çok basit bir barfiks seti var. Onlara ulaşmak için ağaçların sağladığı yaprak gölgesinin altında koşuyorum, çamurlu yerlerden geçiyorum, ağaç köklerine takılıyorum. Oraya vardığımda daha sakinim: ortam sihrini göstermiş. Bedenim ve zihnim beni buraya getirmek için birlikte çalışmak zorunda kaldı, sonra barfiks çekiyorum ve leg lifts yapıyorum, rüzgar ve yağmur benimle savaşıyor, uyum sağlama yeteneğimi hissediyorum, kontrolüm dışındaki bu engellerle başa çıkıyorum. Benim rahatım için yaratılmamış bir dünyada egzersiz yapma duygusu oldukça cesaretlendirici ve keyifli. Açık havada egzersiz yapmak, özellikle de seyahat ederken, bana hayatımın en unutulmaz anlarından bazılarını yaşattı, ancak açık havada egzersiz yapmakla kapalı alanda egzersiz yapmak arasında bir seçim yapmam gerekse, kibir beni her seferinde serbest ağırlık alanına yönlendirirdi. Elbette ben olgun, dengeli, bütünsel sağlığa önem veren bir adamım ama yine de o estetik kaslarımı çalıştırabilmenin keyfi başka. Ancak San Francisco Körfezi'ne yolunuz düşerse Marina Green'de hayatım boyunca unutamayacağım bir manzaraya sahip bir callisthenics alanı var. Bu içerik ilk olarak BRITISH GQ web sitesinde yayınlanmıştır.


Jason Segel'la hiç düşünmeden evlenip, şu sonsuzluğa uzayacakmış gibi görünen yalnız mutluyum evlilik istemiyorum halimi bozabilirim. İnsanları bu kadar tatlı bir şekilde güldürebilen bir adamdan başkası hayallerimin yıldızı olamaz! Hem eminim ki babamın bile onaylayacağı, annemin çok iyi anlaşacağı, kıskanç köpeğimin dahi mutlulukla kendini sevdireceği bir eş olur Jason . Hiç şüphem yok ki birlikte çok güleriz, muhteşem yeni senaryolar yazarız, biraz fazla yiyip birlikte kilo alıp sonra birlikte spora başlayabilir ve hiçbir şey yapmadan yatakta yatıp saatlerce sohbet edebilir, ayda bir iki kez arkadaşlara büyük sofralar kurabiliriz. Tanışabilsek hepsi bu yazıyı yazmamdan kolay şekilde akar, eminim... Ekranda ağlayan, mızırdanan, kaybettiği kadının ardından hatalarını göremeyen, tanışma/buluşma aplikasyonları ile gün geçiren ve kafam karışık takılan erkek görmekten çok sıkılmış olmam! Gerçekte var olanları yetmiyor da bir de şu ara diziler bu karakterleri yüceltmeye başladı. Normalde bildiğiniz gibi romantik komedi filmler ve diziler üzgün, yalnız, aşka güvenini kaybetmiş ya da hafif saplantılı şekilde aşkı arayan kadınlar hakkında olur. Değişen erkek-kadın algıları, haliyle izlediklerimizi de değiştirdi. Yakın zamana kadar ayrılık sonrası üzgün erkek yapımları bir elin beş parmağını geçmezdi: High Fidelity, 500 Days of Summer, Forgetting Sarah Marshall ve asıl konusu bu olmasa da başrolü aşkı arayan bir erkek olduğu için, How I Met Your Mother. Acılı düzgün adam pek de prim yapmayan bir şeydi. Hatta sıkıcıydı. Ta ki gerçek hayat bu adamlarla dolana kadar. Karşınızdaki yeniden hayat kurmaya çalışan acılı adam, gerçekten düzgün biri ise sizi kendi karmaşasından uzak tutacaktır. Sizinle görüşmemek pahasına bile olsa. Düzgün ama bencil olan sizi elinin altında tutacak ve algılarınızla oynayacaktır. Geri kalanlar ya sizi sadece eski ilişkisini kötülemek ve erkek arkadaşlarına anlatamadıklarını anlatmak, terapiye gitmeden iyileşmek ve tabii bu arada cinsel ihtiyaçlarını gidermek için araç yapacaktır. Bunlara razı gelmek ya da arkanıza bakmadan çekip gitmek sizin tercihiniz tabii. Belki değişen zamanlar, belki duygularıyla barışan erkekler belki de sadece anlatılmayanı anlatma trendiyle başlayan, bu yazıda bahsettiğim ayrılık acısı çeken erkekler dizilerinin en güzel yanı, olaylara gerçekten de bir de onların açısından bakma fırsatı vermesi. Fleishman Is In Trouble, sekiz bölümlük bir mini dizi. Evliliğiyle ilgili çoğu şeyi yanlış anlayan, yanlış gören mütevazı bir doktorun bir anda çocukları ile ortada kalakalmasının hikayesi. Normal şartlarda aşırı sıkıcı olabilecek bu dizide öyle güzel bir anlatım var ki; hem Fleishman'in acısı ve depresyonuyla bağ kuruyor, hem onu aldatan eski eşine öfke duyuyor hem de aynı zamanda yavaş yavaş kadını anlamaya başlıyoruz. Diziyi izleyen kaç erkek şunu anlıyor acaba: Konuşulmayan kelimeler kulağı sağır ediyor, susan bir kadın aslında en büyük acıyı yaşıyor. Disney+'taki dizi, yine pek sevdiğim Jesse Eisenberg'i başrole taşırken yan rolde gençlik sevdam Adam Brody'yi getiriyor. Christian Slater'ın da dizide olması bir başka yıldız ekliyor bu tadı damakta bırakan yapıma. Dizinin en büyük konuk oyuncu sürprizi ise Josh Radnor yani HIMYM'dan Ted! Tek taraflı anlatımlar Hollywood'undan erkeklere söz veren streaming dünyasına Shrinking ve Fleishman Is In Trouble'dan çok önce düşen, çok fazla ödül toplayan ama hak ettiği ilgiyi seyirciden yeterince göremeyen dizi Ted Lasso, son senelerin en iyi yapımlarından biri. Dışardan bakınca bir futbol takımının öyküsü sanıldığı için ancak çok güvendiğiniz biri tavsiye edince ya da gerçekten izleyecek başka bir şey kalmayınca açıyorsunuz Apple TV+ yapımı Ted Lasso'yu ve o zamana kadar neden izlemediğinize pişman oluyorsunuz. Üç sezonluk dizi, bir hikaye anlatım şaheseri. İçinde her türden uzun ilişkiden yeni çıkmış erkek hikayesi var: Ted Lasso, Roy Kent , Jamie Tart, George... Aynı zamanda olağanüstü güzel kadın arkadaşlığı ve kadının kendi gücünü keşfetme hikayesi de. Tüm bunlar futbolla nasıl mı buluşuyor? İşte o da İngilizlik becerisi. Zaten dizinin her anında İngiliz kültüründeki yatay hiyerarşi, yeteneğe fırsat verme ve kulübünü sahiplenme ruhu var. Tek mesele hangi kulüpte olduğunuz... Biraz daha ergen olsam kesinlikle wallpaper'ım Ted Lasso afişi olurdu, gerisini size bırakıyorum, izleyin. Son olarak yine Apple TV+ yapımı Platonic var. Fleishman'e çok benzer bir şekilde eski en yakın arkadaş, şimdi evli, çocuklu olan kadına sığınan bir erkek var karşımızda. Büyüyemeyen, hatalarının sorumluluğunu pek de alamayan ama çok eğlenceli bir erkek. Saydığım diziler içinde yarıda bıraktığım tek dizi bu oldu. Belki bu kadar erkek hikayesi çok geldiği için belki de başroldeki Seth Rogen'in yeteneğini çok sevsem de dizi bana göre olmadığı için... Günün sonunda acılı erkek kapasitemi fazlasıyla doldurduğumu düşünüyorum. Diziler sayesinde sizi de anladık acılı erkekler. Kafanızı toplayıp hayatın size ikinci bir şans verdiğini anlayamamanıza veya bu noktaya gelene kadar kırdığınız gerçekten mutlu olma şansı veren ilişkilere sağlık. NOT: Jason Segel ile düğünümüze de beklerim.


21. yy yapay zeka, bir makinenin belli bir veri yığınından belli bir öngörü yaratabilme ihtimali için kendi kendine bu patenden bir çıktı alabilme ihtimalidir. Makine öğrenmesi denilen teknik daha ulaşılabilir bir hale geldi ve benim gibi bilgisayar bilimcisi olmayan bir insan bile temel anlamda kodlama bilgisiyle, kompleks anlamda yapay zeka kodlamalarını kullanarak bir makineye bir şey öğretebilir ve hatta makineye rüya bile gördürebilir. Hayal kurabilmek ve umutsuzluğa alışmadan yaşayabilme ihtimali sanatın en büyük evrimlerindendir. İnsanı makineye çevirmektense makineyi insana çevirmek bize daha fazla şans veriyor. Evrensel bir dile ile sanatın içerisinde daha önce görülmemişi gösterebilmek ve bildiği dili, kültürünü, bilgisini düşünmeden herkesi kapsayıcı deneyimlerle insanlığı birbirine bağlama ihtimali var. Eğer egoyu yapay zekanın verilerinden çıkarabilirsek insanlığın birçok problemini çözme ihtimali var. Yapay zekanın kusurlarını bilerek başka ne yapabilir sorusunu sorabilirsek onun içinde yatan pozitif düşünce ve yaratıcılık insanlığın başına gelebilecek en önemli teknolojik devrimlerden biri olur.


Türkiye Olimpiyatlara Hazırlık Merkezi. Çok tanıdık bir başkent psikolojisi hakim buraya; sürekli bir 'bakan gelecek' telaşı ve ceket önünü ilikleme paniği... Tüm bunların arka planında ise yaşları 12 ile 18 arasında değişen geleceğin olimpiyat takımı... Sanki görünmez, kir geçirmeyen bir balonun içinde, büyük bir heyecanla antrenmanlarına devam ediyorlar. Gülle sallayanlar, ok savuranlar, sprint koşanlar... Ve onların az ilerisinde son bir ayda ülkesine kazandırdığı iki dünya şampiyonluğu sayesinde 'eskrim' sporunu herkese hatırlatan İbrahim Ahmed Acar... 'Görevli teyze'lerden biri, biricik gururu İbrahim'in ne kadar pırlanta olduğundan bahsederken, arada dert yanıyor tatlı tatlı: Hiç pas vermez bize. Konuşmaz pek. Ankara'nın derin sessizliği sanki üzerine sinmiş, yaşından beklenmeyecek bir soğukkanlılıkla eli, kadının omzunda; yarım gülüyor İbrahim. İbrahim, o yaz kılıcı eline ilk aldığında ne hissettiğini hatırlamıyor. O andan önce eskrimle ilgili hiç hayaller kurmamış, bu spor üzerinde kafa yormamış. Hatta yolları hiç kesişmemiş bile bu sporla. Ne televizyonda bir karşılaşma izlemiş ne de etrafından eskrimle ilgili bir hikaye dinlemiş. Eskrim, kökleri ortaçağa dayanan, şövalyelikle beraber Avrupa'da kılıcın yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan bir spor dalı. Kılıç, aslında Osmanlı kültürünün de bir parçası, bir tür ata sporu. İbrahim, bu topraklarda böyle bir geçmiş olmasına rağmen, bu kültürün muhafaza edilmediğini, zaman içinde unutulmaya yüz tuttuğunu anlatıyor. Eskrime olan yabani tutumumuzu da buna bağlıyor: Günümüzde Türkiye'de kaç kılıç ustası kaldı ki? Malzemelerin hepsi yurtdışından temin ediliyor. Eğitim desen, Türkiye'deki antrenörlerin sayısı yeterli değil. Dünya şampiyonu olmasına rağmen sponsoru yok, kulübünün varlığı sınırlı. Başarı, baba-oğul dayanışmasının bir ürünü. Baba, 'büyük tablo'nun farkında: Türkiye'nin en köklü ailelerinin, eskrim sporuyla ilgilendiğini düşünün. Dede, baba, torun... Kuşaktan kuşağa geçen bir spor... İşte, İtalya ve Fransa gibi ülkelerden çıkan dünya şampiyonları böyle bir disiplinden geliyor. Türkiye'de sokaktan geçen birine 'Sporla ilgileniyor musun' diye sorsanız size cevap olarak tuttuğu futbol takımını söyler, tüm futbolcuları annelerinin kızlık soyadlarına kadar sayar. Bizde durum böyle. Eskrim hakkında konuşurken sık sık satranç hakkında referanslar verilmesi çok normal. Çok hızlı oynanan, çevik düşünmeyi ve hareket etmeyi gerektiren, 'ayaklı satranç' olarak da bilinen bir spor dalı bu. Gerçekten de hızlı bir satranç gibi. Sadece bedenin ve kılıcınla değil, aklınla da karşı tarafa sürekli atak halindesin diyor İbrahim. Milisaniyeler içinde karşındakinin taktiğini çözmeli, kendi taktiklerini düşünmeli ve aralarından en iyisini seçerek karşı hamleye kalkışmalısın. Olasılıklar toplamı, kuvvetler dengesi, koordinasyon, çeviklik, kuvvet, akıl; hepsi milisaniyeler içinde! Sabah başlayıp akşam biten karşılaşmalardan bahsediyor İbrahim, antrenman sahasının kenarındaki kaldırıma oturmuş karşısındaki yeşil sahaya uzun uzun bakarken. Eskrimde rauntların arası ve ucu açık. Haliyle bir karşılaşma sabah başlayıp akşam bitebiliyor. Tekrar ısınıp konsantre olmak, nefesini düzeltip aklını toplamak, gün içinde enerjini tasarruflu kullanmak eskrimin en önemli taktikleri. Eskrimin satrançtan ayrıldığı nokta ise sonraki hamleleri düşünmeden sadece o ana, o hamleye odaklanmayı gerektirmesi. Tüm olan bitene, Elimden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyorum. Olursa olur, olmazsa da canımız sağ olsun sakinliğiyle bakabilen bir şampiyon modeli bu. 'Anda kalmak' hiçbir sporda, hiçbir sporcuda bu kadar anlamlı durmamıştı. Karşılaşmaların öncesinde sürekli tekrarladığı bir ritüeli, tutunduğu bir cümle ya da sığındığı bir taktiği var mı peki? Hayır; son derece sakin bir şekilde maça çıkıyor ve kılıcını sallıyor. Bu kadar. Aşırı hırsın, fazla düşünmenin fayda getirmediği bir spor dalı bu. Sakin olan, serinkanlı kalan hep bir sayı önde. Yarı finalde Güney Koreli Jayeoon Lim karşısında açık ara önde giderken, bir anda skorun eşitleniverdiği maçı, son bir hamleyle 15-14 kazanmasını konuşuyoruz. Küçük bir akıl dağılmasının, açık ara önde götürdüğü bir maçı neredeyse kaybetmesine sebep olabildiğini anlatıyor: Kendini kontrol edebilmen önemli. Aklını, elini, vücudunu, düşüncelerini... Başkalarının sana söylemesiyle edinebileceğin bir yeti değil bu. Pratik olman gerekiyor. Kendini kontrol edebilmeyi ise her karşılaşmanın sonunda daha çok öğreniyorsun. Arada hatırlatmalı: Bu bilge cümleleri kuran kişi, henüz lise üçüncü sınıf öğrencisi ve hayatı antrenman ile okul arasında geçiyor.


11. Ayın 11. Gününde saat onbirde dünyanın yaşadığı en büyük felaketlerden birisi olan Birinci Dünya savaşı son buldu. Apollo 11'in içinden çıkan iki kişi iki milyon yıllık insanlık tarihinde bir başka dünyaya ayak basan ilk kişiler oldu. Bir Eylül'ün 11. Gününde yüzlerce metre göğe uzanan ve yukarıdan tıpkı 11'e benzeyen iki kulenin yıkılması milyonlarca insanın hayatını sonsuza kadar değiştirdi. Rusya o kadar büyük bir ülke ki 11 saat diliminden oluşuyor. Bir filmin aldığı Oscar sayılarında kimse bugüne kadar 11'i geçemedi. Bu rekor hala Titanik, Yüzüklerin Efendisi ve Ben-Hur tarafından paylaşılıyor. Great News Netflixin içerdiği binlerce içerik arasında hızlıca kaybolup giden gizli cevherlerden birisi olan bu sitcomun, algoritma tanrısının anlaşılamayan bir kararıyla 2017-2018'de yayınlanan iki sezon sonrası fişi çekildi. Amerika'dan çıkan en komik oyuncu/yazarlardan biri Tina Fey'in imza attığı dizi kızının çalıştığı TV stüdyosunda staj yapmaya başlayan bir annenin başından geçenleri anlatıyor. Raising Hope Eski sitcomlardan başlamışken 2010-2014 arasında 4 sezon yayınlanan ve yakın zamanda Disney+ kataloguna eklenen Raising Hope ile devam edelim. Tek gecelik macera yaşadığı kadının, idama mahkum edilmesi sonrası Jimmy o gecenin hatırası kızlarına tek başına bakmaya başlıyor. Bu kadar uçuk bir fikirden ne kadar komik bir dizi çıkabilir ki diye başladıktan sonra 88 bölümün hepsini izlemem sadece birkaç haftamı aldı. Hem şirin ve iç ısıtsın, hem de zeki espriler olsun diyenler için biçilmiş kaftan. Bu arada My Name is Earl'ü yapan ekibin elinden çıktığını da ekleyelim. Disapperaring Spoon: Yazdığı popüler bilim kitaplarıyla adını duyuran Sam Kean, kitaplarından birinin adını verdiği bu podcastte bilim tarihinden daha önce asla duymadığını ilginç hikayeleri 20 dakikaya sığdırarak anlatıyor. Yeni başlayan bahar sezonunda Leonardo DaVinci'nin aslında ne sanatta ne de bilimde başladığı hiçbir işi tam bitiremeyen kariyerini anlattığı bölüm başlamak için ideal. Everything Everywhere Daily: Gary Arndt haftaiçi her gün farklı en ilginç özellikleriyle 10 dakikaya sığdırarak anlatıyor. Kağıdın hikayesi, Küba krizi, kara delikler, kahvenin öyküsü gibi farklı konuları en azından parti ortamlarında bahsedecek kadar öğrenmek isteyenler için ideal. The Last Dinner Party: Spotify'da dinlediğiniz birçok grubun en iyi ihtimalle birkaç bin takipçiye ulaştığını görüğ ara ara üzülenlerden misiniz bilmem ama sadece tek bir şarkı yayınladıktan sonra altıyüzbine yakın takipçiye ulaşan Last Dinner Party kesinlikle bu kategoriden değil. İngiliz 5 kızdan oluşuyorlar ve daha şimdiden Rolling Stones'a öngrupluk yapmışlar. Ilk single 'Nothing Matters' üst üste dinledikten sonra bu grubu ilk keşfedenlerdendim övünme rozetinizi alırken bana teşekkür edeceksiniz. Ghostly Kisses Gerçek adı Margaux Sauve olan Kanadalı Ghostly Kisses ilk dinlediğinizde meleksi sesiyle damarlarınıza litrelerce sıcak çikolata enjekte edecek. 'Heaven, Wait' adında bir albüm ve bir avuç EP'den oluşan diskografisine giriş için en ideal parça ise 'Empty Note'. 2023 turnesi kapsamında İstanbul'a da uğrayan Ghostly Kisses, tıpkı adı gibi ruhunuza usul bir öpücük bıraktıktan sonra bir daha hayatınızdan çıkmayacak. The Son 'The Son', 2020'de Anthony Hopkins'e Oscar kazandıran 'The Father'dan sonra Florian Zeller'in kendi yazdığı oyunlardan perdeye uyarladığı ikinci eseri. Bu sefer başrolde Hugh Jackman var. Boşandığı eşi, ergen oğullarıyla birlikte bir gün kapısında bitince tüm hayatı altüst olan bir işadamını oynayan Hugh Jackman'ın dans sahneleri çok konuşulmuştu. Tıpkı Father gibi bu film de mideye yumruk gibi iniyor. Nobody Kariyerine komedi yazarı ve oyunculuğuyla başlayan Bob Odenkirk, Breaking Bad'de canlandırdığı avukat Saul'den beri dramatik rollerde cevherini gösteriyor. 2021 yapımı Nobody ise evine giren iki hırsızla yüzyüze kaldıktan sonra kendini bir anda Rus mafyasıyla karşı karşıya kalan bir adamı anlatıyor. The Raid ile başlayan stilize şiddet filmlerinin başarılı örneklerinden biri yakın zamanda Netflix kataloguna eklendi. 438 Days - Kitap 2012 yılı sonlarında Meksika sahillerinden balık avlamak için açılan Salvador Alveranga ve tekne arkadaşının bir fırtınaya kapıldıktan sonra okyanusta 438 gün boyunca aç ve susuz şekilde mahsur kalmalarının akıl almaz hikayesini anlatıyor. Genel hikaye dışında hiçbir şey bilmeden kitabı okursanız çok daha fazla zevk alacağınız için bundan fazla detaya girmek istemiyorum. 2019 yılında aynı isimle filmi de çekilmiş. Half As Interesting 2.5 milyona yakın abonesi bulunan bu kanal 2017 yılından beri buldukları enteresan konularda 10 dakikanın altında harika animasyonlarla açıklayıcı videolar yayınlıyor. Yol kenarlarındaki kartondan polislerin neden işe yaradığını merak eden bir zihne sahipseniz rahatça saatler geçirebilirsiniz. Ogmios 2023 itibarıyla YouTube'a dakikada 183 saatlik içeriğe sahip 2,500 yeni video ekleniyor. Bu kadar videonun içinde orjinal bir içerik bulmak için ümitlerimin gittikçe azaldığı bir gün Ogmios adlı bu kanala denk geldim. Arabasına yerleştirdiği araç kamerasıyla Londra sokaklarını gezerken gördüklerini çeken ve üzerine meditatif bir sesle yorumlar yapan Ogmios, BBC3'e de aynı konseptte bir yapım çekti. Eğer gününüzden kısa bir mola almak istiyorsanız kulaklıklarınızı takıp sakin bir yerde 10 dakikanızı ayırıp herhangi bir videosunu izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.


Böyle bir yazı yazmayacağım. Eğri oturup doğru konuşalım, bu adam gibi adam hikayesi pek gerçekçi değil. Erkekliğin bir marka olarak sürekli kabuk değiştirmesi sırasında adam gibi adam konsepti ideolojik bir arketipten ibaret. Adam gibi adamlık, erkekliğimizin özenle paketlenmiş seçimlerle bize yeniden pazarlanması demek. Buz gibi bira içen adam gibi adam... Beş bıçaklı, kayganlaştırıcılı jiletle tıraş olan adam gibi adam... Marketten çikolata alan adam gibi adam... Adam gibi adam, bir medya tabirinden fazlası değil. Delikanlı, genç adam, metroseksüel, retroseksüel, überseksüel, spornoseksüel, pomoseksüel, düz adam, himbo, nouveau bro... Bu tiplerden herhangi biriyle daha önce karşılaştınız mı? Boşanırken velayet konusunda size yardımcı oluyor mu? Oğlunuzla vücut imajıyla ilgili konuşuyor mu ya da tatilde her gün ağırlığınız kadar roze içmenize mani oluyor mu? Adam gibi adamın gerçek olma ihtimali, maaşını Aston Martin'e yatırdı diye patronunuzun James Bond'a dönüşme ihtimali kadar. Adam gibi adam sahte bir şey. Bir masal kahramanı. Düpedüz yalan. Doğrusu bilmiyorum. Dahası kimse bilmiyor. Fakat dürüst olmanın zamanı geldi. Erkek erkeğe biraz önümüzü görelim. Bu yazı fikri, tüm muhteşem fikirlerde olduğu gibi, bir kadınla sohbet ederken doğdu. Bir ay kadar önce, yeni feminizmin öncülerinden gazeteci-yazar Caitlin Moran'la öğle yemeğindeydim. Bir sabah uyanınca pencereden dışarı bakıp, iki ergen kızının içinde büyüdüğü dünyayı görünce nasıl dehşete düştüğünü anlatıyordu. Moran, bu konuda harekete geçmeye karar vermiş. Kadın Olmak diye bir kitap yazacakmış. Kadınların daima tüm tüylerinden arınmış olmasının şart olmadığı bir dünya yaratmak istiyor. Tecavüz sözcüğünün web sitelerinde bir porno kategorisi olmadığı bir dünya... Moran, Biraz saygı ve biraz da eşitlik istemek çok mu? diye soruyor. Dürüst olalım, genç kadınların son zamanlarda konuşmaya başladığı şeyleri erkeklere söyleyen kimse yok. Ve sorun Beyonce değil. Geri kaldık. Erkekliğimize balıklama dalmamız ve dürüstçe kim olduğumuzu, bunun ne anlama geldiğini ve birbirimize nasıl davranmamız gerektiğini acilen konuşmamız lazım. Erkekliğe giriş diyelim gitsin. Derinlemesine bir incelemeye koyulmaktansa adım adım sayarak ilerleyelim. İçten bir nefes alıp bir Ahhh... çekerek okuyun ve çok da dert etmeyin. Her şey yoluna girer. Ne de olsa erkeksiniz. Seks konusunda pek erkenci sayılmazdım. Bekaretimi 18 yaşında kaybettim. Gerçi çok da geç sayılmaz ama siz gelin de bunu dokuz yaşında Voltaire okumaya ve kısa süre sonra da sigaraya başlayan sol görüşlü, Parisli kız arkadaşıma anlatın. Ancak siz de benim gibi özel okula gittiyseniz ve hafta sonlarınızı arkadaşlarınızla alem yaparak, bir barın otoparkında içki içip camları filmli modifiye bir Ford Fiesta'nın arkasında sevişerek ya da sevişmeyerek geçirdiyseniz, lise diplomanızı almadan bakir olmanız ya tuhaf ya da gey olduğunuza işaret ederdi. Her ikisi de olmadığım anlaşıldı. Gerçi annem, doksanlar modasına yaraşacak gey bir oğlu olmadığına biraz bozuldu ama olsun. Her neyse, şu işi yapmadan üniversiteye başladığım için herkes zayıf, cinsiyetsiz ve pipisiz bir bakir olduğumu düşünecek diye ödüm kopuyordu. Kızlar için Action Man gibiydim. Beni bir ilkokul çocuğundan ayıran tek özelliğim sürücü ehliyetimdi. Çözümün en hızlı şekilde işi pişirmek olduğuna karar verdim. Tanımadığım biri olabilirdi ya da ne feci bir partner olduğumu hatırlamayacak kadar sarhoş biri. Biraları birbiri ardına yuvarladığında kim sevgiye ihtiyaç duyar ki? Üniversitenin üçüncü haftasında Melissa'yı buldum büyük olasılıkla gerçek ismi bu değildi. Öğrenci diskosunda en az benim kadar sarhoş görünen, sarışın bir ikinci sınıf öğrencisiydi. Dahası iki hafta içinde Ohio'daki evine dönmesi gerekiyordu. Bingo! İşte bekaretimden kurtulmak için ideal insan. Çelik parmaklıklı tek kişilik yatağımda bozuk bir forklift gibi aşağı yukarı hareket ettiğim geceye dair sadece iki şey hatırlıyorum: Üzerimde sadece polo yaka Ralph Lauren tişörtle arkadaşlarımın babalarından farksız bir kılıkla , yan odadakilerden prezervatif istemem gerekmişti ve yaşadığım şey güzel bir bisküvi kadar hoştu. Bourbon gibi değildi de Garibaldi gibiydi. Kötü olmayan bir Keanu Reeves filmi gibiydi. Speed kadar baş döndürücü değildi. Belki The Devil's Advocate gibiydi. Kültürel açıdan önemli bir an gibiydi. Hep hatırlayacağın ama parmak ısırtacak bir performans sergilemediğin... Eminim Melissa da aynı fikirdedir. Bu ilk demodan sonra biraz daha tecrübe kazandım elbette. Yaptım ve hatta hoşuma da gitti. Performansım kesinlikle iyileşti. Tabii öyle olmalıydı da... Fakat arada sırada çoraplarımı da çıkardığım 20 yıllık sevişme, öpüşme, çakışma ve birleşme deneyimimden sonra o ilk gece için boşuna endişelendiğimi idrak ediyorum. Aslında, Warren Beatty gibi Hollywood'un yarısıyla aşk yaşayanlar ya da Putin'in gizli projesinde üstün bir Rus ırkı yaratmak için sperm donörü olarak çalışanlar hariç kimsenin yatakta ne yaptığına dair pek bir fikri yok. Herkes bildiğini söyler ama bilenler oldukça azdır. Evet, pratikle daha becerikli olacak, deneyimle yeni hareketler öğrenecek, kendinize olan güveniniz arttıkça da sabır kazanacaksınız ama sonuçta seks sekstir: ya çocuk yapmaya ya karşı tarafı uyutmaya çalışıyorsunuzdur. Tabii eğer sekreterinizle yasak aşk yaşamıyorsanız ki bu durumda başınız dertte demektir. Rahatlayın sevgili dostlarım. Şimdi gidip takılın. Elinizi çabuk tutun çünkü benim halim yok. Gezmelerin bir ay sürdüğü zamanları hatırlar mısınız? Yirmili yaşlarınızda pazartesi tatilse cuma çıkar, eve ancak pazartesi dönerdiniz. İçer, sürünür, partilerdiniz. Benim için işler değişti. Çocuklarım var. Bacağı sakat bir köpeğim var. Günlerce ortadan kaybolamam. Yoksa Boris'i kim gezdirir? Çöpleri kim çıkarır? Bowie'nin 70'li yıllarda partilediği gibi partileme günlerim sona erdi. Aslında bir yandan rahatlatan bir durum bu; bunca sefahat adamı tüketir. Ancak erkeklerin başka erkeklerle bir araya gelmesi gerektiğine inanıyorum. İçmek için. Konuşmak için. Erkek olmanın ne anlama geldiğini hatırlamak için. Tabii ki dışarı çıkıp üç gün eve dönmemezlik etmeyeceksiniz. Her hafta sonunun erkek alemine dönüşmesi şart değil. Size daha uygun olduğunu düşünüyorsanız kitap kulübüne üye olun. Gece gezmelerimden hiç pişman olmadım. Hiç rezil de olmadım. Belki de ondan geceleri bu kadar sevdim. Hareketli bir hafta sonundan sonra arkadaşlarımla çarşamba günü telefonda konuştuğumu hatırlıyorum. Ne kadar tükenmiş olduklarından söz ederlerdi. Hiç anlayamazdım. Tabii ki benim de hafiften sallantıda olduğum, Coldplay'in Fix You şarkısını duyup ağladığım zamanlar oldu ama hiç depresif olmadım. Kaybetmişlik düşüncesi bence ancak bir miskinin kaçışı olabilir. 2000 yıllık eril cins; İsa, Leonardo da Vinci, David Bowie ve Prince gibi muhteşem adamlar, siz fazladan bir bardak votka-enerji içip somurtasınız diye ölmedi. Hem koca bir hafta sonunu barda, kulüpte, birinin evinde ve sonra kim bilir nerede hiç ediyorsunuz hem de üzerine söyleniyorsunuz. Fazlasıyla maço bir söylem gibi gelecek ama söylemeden olmaz: Kaldıramayacaksanız evde oturun. Arkadaşlarınızla film izleyin. Arkadaşlarınızla örgü örün. Arkadaşlarınızla alışverişe gidin. Arkadaşsız mastürbasyon yapın. Sosyal ilişkiler sadece Twitter'dan söz etmiyorum , erkeklerin sağlığı açısından büyük önem taşıyor. Hepimizi ellerinde kahve bardakları ve haddinden büyük tabletler taşıyarak ortalıkta gezinen, banka hesabı sahibi kas yığını olmaktan ayıran en kıymetli malzeme sosyallik. Yirmili ve otuzlu yaşlarımda en yakın arkadaşımla geçirdiğim kayıp günler ve geceler, kişisel gelişimimi tamamladığım ve erkekliğimin bir parçası haline gelmiş, hayatı yaşamaya değer kılan zamanlardı. Tabii bundan hoşlanmayanlar varsa oturup evde klasiklerden Sopranos izleyebilir. Cüssemle ilgili endişelerim, üzerine basılmasından korkan bir kamçınınki gibi nörotik bir gerginlikle doluydu. Hep zayıftım. Bunun ana nedeni, altı yaşımdan 13 yaşıma kadar sadece pişmemiş domates yiyerek beslenmem olabilir tabii. 16 yaşıma doğru, birazcık kilo almaya başlamamdan önce, lezzetli bir Çin yemeğinden geriye kalanlara benziyordum: iki çubuk ve bir peçete. Annem, cumartesi günleri birlikte parkta yürüyüşe çıktığımızda sıskalığım yüzünden şiddetli rüzgar beni havuza uçurmasın diye koluma asılırdı. Bob Geldof 1985 yılında Wembley'de, açlıktan ölmek üzere olan milyonlarca Etiyopyalı için şu devasa konseri düzenlediğinde ben sadece altı yaşındaydım fakat benden sadece bir buçuk yaş büyük ama epey daha yapılı olan ağabeyim, Boomtown Rats'in bu konsere beni düşünerek katıldığını söyleyerek benimle dalga geçerdi. Bana nasıl küfredeceğini bilemediğinde ya da koluna falan vurduğumda hemen Feeed the woooorld diye şarkı söylemeye koyulur, burnumun ucuna doğru bir cips paketi sallandırırdı. Kardeşler birbirine ne söylememeleri gerektiğini daima iyi bilir. Bu yaşadığım zorbalık mıydı? Pek sayılmaz. Beni tüketti mi? Bundan daha çok etkilenmiş başka erkekler tanıyorum. Ancak gündelik ergen dertlerimin bir parçası haline geldiği ve beni fiziksel olarak hem spor, hem sıradan yaşam hem de seks konusunda daha güvensiz yaptığı bir gerçek. Kendimi, okulun spor salonunda iki labradora denk ağırlıkla bench-press çalışan yapılı ve fırlama arkadaşlarımdan daha az erkek hissettiğim oldu. Bugün genç erkekler vücutlarının nasıl göründüğü konusunda kadınlar kadar takıntılı ama bundan hiç kimse söz etmiyor. 18 35 yaşları arasındaki erkekler için spor salonuna gitmek, sağlıklı olmak ya da zinde kalmaktan çok, seksi görünmek anlamına geliyor. Erkekler, sosyal medya hesaplarının merkezine kurulup kendi reality show'larının başrol oyuncusu haline gelmeden önce hiçbirimiz nasıl göründüğümüzü bu kadar çok düşünmezdik. Kendinden başka bir şey düşünmeyenlerin obsesif narsisizminin ne raddelere vardığını anlayabilmek için David Beckham'ı Cristiano Ronaldo'yla karşılaştırmanız yeterli. Pearson şöyle demek istiyor: Koca göbekli erkekler benim gibi kadınlar için baştan çıkarıcı çünkü kendi fazla kilolarımı görmezden gelmemi sağlıyorlar. Makale binlerce kez paylaşıldı. Bazı kadınlar ve erkekler bunu, Homer Simpson tipi göbekli normal adamların, durmadan selfie çeken spor salonu kahramanlarına karşı kazandığı bir zafer gibi algıladı. Yine de bu da tam olarak doğru sayılmaz. Etine dolgun olmak, spornseksüel olmaktan daha kabul edilebilir bir akım olsa da son derece endişe verici. Erkekler artık ne Homer Simpson ne de Dwayne Johnson gibi görünmek istiyor. Ben de istemiyorum. Ve doğrusu bira göbeği seksi olsa bile bu, Türk kasına sahip erkeklerin depresyon ve kalp hastalıklarına daha sık yakalandığı veya daha az enerjiyle, daha nadir bir cinsellik ve daha sağlıksız bir hayat yaşadıkları gerçeğini değiştirmiyor. Erkekler çocuklarının ilk evini satın aldığını görecek kadar uzun yaşamak -tabii İstanbul, Londra gibi şehirlerde değil; yoksa 200 yıl daha yaşamaları gerekirdi- ve mayo giydiğinde partnerine bir dubayı çağrıştırmamak istiyor. Ey erkekler, beni dinleyin! Trilyonlar harcanan bir endüstri size ne derse desin aslında kendinize güven duyacağınız sağlıklı bir bedene sahip olmak zor değil. Biraz koşun. Biraz yüzün. Biraz bisiklete binin. Bol bol yeşillik yiyin - jelibon sayılmaz. Devasa bardaklarda latte içmekten vazgeçin yeni doğmuş bir bebeğin bile öğleden sonra 5'ten sonra bu kadar süte ihtiyacı yok ve sakin salı geceleri Malbec şişesini bitirmemeye gayret edin. Eğer kilo almaya devam ederseniz porsiyonlarınızı biraz küçültün. Unutmayın, irade eksikliği bir hastalık değil, bir bahaneden ibaret. İki oğlu olan, boşanmış bir anne tarafından büyütüldüğüm için olsa gerek, iyi bir baba olmanın iyi bir anne olmakla hemen hemen aynı şey olduğunu düşünürdüm. Başka referans noktam yoktu. Baba dediğin benim için Hannibal Smith ya da Michael Knight olabilirdi. Tabii ki yanılıyordum. 2016'dayız, biri dört yaşında, diğeriyse dört aylık iki çocuk babasıyım ve onları bazı erkeklerin futbolu ya da Breaking Bad'i sevdiği gibi seviyorum ama geçenlerde başıma gelen beş dakikalık tek bir olay, nasıl bir baba olunması gerektiğiyle ilgili beni aydınlattı. Büyük kızım henüz bir yaşılarınydı ve yeni bir çift ayakkabı almak için Hampstead'deki pahalı bir mağazaya gitmiştik. Mağaza seçimi biraz eve yakın olmasından, biraz da her yeni baba gibi Benim güzel kızım, etrafta ucuz, çakma deri ayakkabılarla gezecek değil ya demiş olmamdan kaynaklanıyordu. Sonuçta mağazada, aynı yaşlarda başka taze bir baba ve kızı daha vardı. Taze baba, etrafta pırpır uçak taklidi yaparak gülünç sesler çıkarıyor, satış sorumlusuna yaramaz küçük prensesinin istediği fuşya pembe tonunda bir ayakkabı bulamadığı için nutuk çekiyor ve bir gerizekalı gibi durmadan dırdır ediyordu. Bu sırada çocuğu da tütü giymiş bir yılan gibi emirler yağdırıyordu. Kızımın annesi bana döndü ve Iyk. Bir erkeğin böyle davranması hiç çekici değil dedi. Şok oldum. Ne? Ne demek istemişti? Erkekler kızlarına parıltılı yeni ayakkabılar almaya hevesli olmamalı mıydı yani? Aslında bir açıdan bakarsak hayır, olmamalıydı. Fransa'da aşırı özenli taze babalar için uydurulmuş bir lakap var. Bu tiplere papa poule diyorlar yani baba tavuk. Bizim evde bana uzunca süre papa poule dediler ve bu bir iltifat sayılmaz. İlk kızım üç yaşına gelene kadar onun gölgesi, kılavuz gemisi, temsili şaman hayvanı oldum. Gerçekten, zavallı annesinin hiç şansı yoktu. Velayet hislerim, sahiplenmede Gollum seviyesine çıkmıştı. Büyükanne ve büyükbaba ziyaretlerinden bile tiksiniyordum. O benim diyordum dehşetle. En iyisini ben bilirim. Onu rahat bırakın! Bir şeyler öğrenebilmesi ve hayatı anlayabilmesi için benim de onu rahat bırakmam gerektiğini idrak etmem zaman aldı. Çocuğumun çevresinde obsesif kompülsif bir anne aslan misali helikopter ebeveynlik oynamaya son vermek zorundaydım. Tavuk babaya son! Elbette bu çocukları tamamen yok saymak anlamına gelmiyor. Evet, tabii ki tenis dersi alsınlar. Tabii ki arada sırada matematik ödevlerini yapmalısınız. Fakat bırakın sıkılsınlar. Birkaç haftalığına ekranları önlerinden kaldırın. Klarnet çalmaya çalıştıkları anlarda kedi bile evi terk ediyorsa ve komşular gürültü kirliliğinden şikayet ediyorsa ne kadar yetenekli olduklarından söz etmeyi bırakın. Onlara karşı dürüst olun. Onlara cinsellikten söz edin. Sigaraya başlarlarsa nasıl öleceklerini anlatın. Büyükbabanızın kararmış ciğerlerini gösterin onlara. Hastanenin kanser departmanını birlikte ziyaret edin. Bırakın ağlasınlar. Sonra, yeterince büyüdüklerinde bırakın hayatla ilgili kararlarını kendi kendilerine alsınlar. Ne de olsa şimdilik hep doğru yolda ilerlemiş olacaklar. Eskiden Bir terapiste gitmeme gerek yok diye düşünürdüm. Sizce ben deli miyim? Yirmili yaşlarım böyle geçti. Sonraki sekiz yılda üç şey oldu. Şiddet dolu bölüm 1: Gecenin üçünde kayak maskeli yedi silahlı adam yatak odamdan içeri daldı, içlerinden biri şakağıma silah dayadı. Sonra tek kelime etmeden evimi yağmaladılar. Şiddet dolu bölüm 2: Köpeğim ve ben sokakta bir pitbull saldırısına uğradık. Boris'in neredeyse kopmuş bacağını ellerimle köpeğin dişlerinin arasından kendi ellerimle aldım. Şiddet dolu bölüm 3: Parktan eve bisikletle dönerken ağabeyime arkadan bir taksi çarptı. Taksici kaçtı. Hastaneden içeri girdiğimde ağabeyimin kulağı yatağın yanındaki çöp tenekesindeydi. Hayatta sadece iki kez az daha bayılıyordum. Biri 14 yaşımda poppers kokladığımdaydı. Diğeri de bu hastanede. Bu şiddet yüklü olaylar beni pek çok yönden etkiledi: Gelirim azaldı, kendi kendime ilaç almaya başladım, kaygılıydım, depresyondaydım, uykusuzluk çektim, mal kaybına uğradım, arkadaşlarımı kaybettim, ilişkilerimi kaybettim... Bir de en sevdiğim kot pantolonumu kaybettim - köpek kanı yıkamayla çıkmıyor. Dert etmeyin, şimdi iyiyim. Ama bu olağanüstü olayların beni psikolojik olarak etkilemiş olması şaşırtıcı değil, hatta normal ama işin aslı bütün bunların biriyle konuşarak hafifletmem mümkündü. Erkekler daha çok konuşmalı. Her ne kadar bundan para kazansalar ve bunu iyi yapsalar da mutlaka terapiste gitmeniz şart değil. Berberinizle, kardeşinizle, arkadaşlarınızla, iş arkadaşlarınızla konuşun. Zihninizin bobinlerini yeniden sarana ve yeniden programlamaya geçene kadar konuşun. Patronunuzun size kötü bir bakış attığını ve yakında sizi işten çıkaracağını mı düşünüyorsunuz? Biriyle konuşun. Pornografiyle ilgili bir sorun mu yaşıyorsunuz? Biriyle konuşun. Çarşamba sabahları saat 10'da canınız bir kadeh içki mi istiyor? Biriyle konuşun. Öğle tatilinde herkesle yemeğe gitmek yerine tuvalette onun bunun Instagram hesabına bakarak mastürbasyon mu yapıyorsunuz? Biriyle konuşun - Belki bunu insan kaynaklarıyla konuşmasanız daha iyi. Yumurtalıklarınız normalden daha çok mu sızlıyor? Konuşun. Biriyle. Sükut sadece kütüphanede ya da öldüğünüzde altındır. Hem istediğiniz bütün kitapları da o zaman okursunuz. Not: Bunlar işe yaramazsa kendimi vururum.


Savaş zamanı tüm vatanseverler cephede yoklama vermez. 1889 doğumlu, Derek isimli delikanlı da I. Dünya Savaşı sırasında ülkesini cephelerden uzakta desteklemişti. İngiltere ve bugünün Sri Lanka'sı arasında geçen çocukluğunun ardından baba mesleğini devam ettirmek üzere Malezya'da kauçuk çiftliği işletmeye giden Derek, savaş bitene kadar burada kalacaktı. Savaş araçları için gereken lastikleri üretmek için çalışan Derek, İngiltere'ye döndükten sonra da bir şekilde vatanına hizmet etme fırsatı buldu. Bu fırsatı ona sunan kişi Dr. Helena Rosa Wright oldu. Dr. Wright, doğum kontrolü konusunda öncülerden biriydi; iki basamaklı sayılarda çocuk sahibi olmanın normal görüldüğü bir toplumu eğitmeye çalışıyordu. Yazdığı kitaplar ve cinsellik eğitimi konusunda açtığı kapılarla, alanının en önemli isimlerinden birine dönüşecekti. Derek ile Dr. Wright'ın yolları kesiştiğinde Birleşik Krallık savaşın yaralarını sarmaya çalışıyordu. Londra'daki klinikleriyle halkı doğum kontrolü konusunda bilgilendiren Dr. Wright'ın gündeminde artık yeni bir konu vardı: Savaş sonrası travma sebebiyle ilişkiye giremeyen ve bu yüzden anne-baba olamayan çiftler. Yazar Paul Spicer'ın The Spectator dergisi için kaleme aldığı bu hikaye, tam da Hollywood prodüktörlerinin ağzını sulandıracak cinsten; fakat Spicer'ın gerçek bir kişilik olarak yansıttığı Derek hakkında başka bir yazılı kaynak bulmak mümkün değil. Dr. Helena Rosa Wright ise gerçekten yaşamış ve gerçekten de cinsellik eğitimi konusunda çığır açmış bir isim. Hatta işlerinden bazıları yasalara ters düşünce hakkında davalar bile açılmış, bu sebeple Derek'le ilgili detayların gizli kalmış olması da gayet muhtemel. Wright'ın hayatını anlatan biyografilerde Derek'in adı geçmese de, Londra tarihindeki benzer hadiseleri incelerken ilginç bir hikayeyle karşılaşıyoruz. 1940'lı yıllarda Mary Barton ve eşi Bertold Wiesner'ın işlettiği bir klinik, çocuk sahibi olamayan çiftlere suni döllenme yoluyla yardımcı oluyordu. Bu klinikte anonim sperm bağışlarıyla yaklaşık 1500 çocuk hayat buldu, fakat bağışların kimler tarafından yapıldığına dair kayıtlar yok edilmişti. Yıllar sonra, kendisinin de sperm bağışı yoluyla dünyaya geldiğini öğrenen belgesel yapımcısı Barry Stevens'ın yaptığı bir keşif, klinikte olan bitenleri gün ışığına çıkaracaktı. Amerika menşeli Donor Sibling Registry bunun gibi durumlar için kurulmuş. ABD'de anonim sperm bağışı yapılabiliyor, üstelik bir kişinin toplam kaç kere sperm bağışı yapabileceğine dair bir sınırlama da bulunmuyor. Nadir genetik hastalıkların yayılmaması için işlev gören bu web sitesi, aynı zamanda babasını ya da kardeşlerini bulmak isteyen çocuklar için de önemli bir kaynak. Tabii her ülkede ABD'dekine benzer yasalar yok. Mesela Türkiye'de sperm nakli yoluyla suni döllenme toptan yasak. İsveç'te ise bir kişinin bağışladığı spermler en fazla 12 çocuk için kullanılabiliyor ve anonim bağış yapılamıyor. Anonim bağışların yasak olduğu ülkelerden Hollanda'da 2002'de sperm bağışı yapmaya başlayan Ed Houben, bir süre sonra süreçten rahatsız olmaya başlamış. Houben'in derdi anonimlikle değil. Hatta kimliğini saklamamayı doğru buluyor. GQ Avustralya için Michael Paterniti'ye verdiği röportajda bağış yaptıkça daha insani bir yol arama ihtiyacı duyduğunu ve sonunda anne-baba adaylarıyla doğrudan iletişime geçtiğini anlatıyor. Bir gün buluştuğu çiftlerden birinin yaptığı teklifle birlikte, babalık müessesindeki pozisyonu kökten değişmiş. Her adımın doğal olması için ısrar eden çift Houben'i ikna edince, ilk defa suni döllenme yerine bildiğimiz doğal yöntemlerle baba olmak için yatağa girmiş. Houben'in doğal yollarla sperm bağışı yaptığı bu ilk tecrübesinin devamı da gelmiş. Çocuk yetiştirmek için bir sperm hücresi dışında her şeye sahip olan bu kadar fazla insan olduğunu öğrenince çok etkilendim diyor Houben, internet sitesinin açılış sayfasındaki mektupta. Çocuklarının mutlu bir hayata sahip olacağına inandığım sürece, ihtiyaçları olan sperm hücresini memnuniyetle temin ederim. Avrupa'nın dört bir yanından, hatta Brezilya ve Hong Kong gibi uzak ülkelerden insanlar Ed'in kapısını çalıyor; bazıları birkaç gün onun yanında konaklıyor, bazıları kısa sürede işini halledip hayatlarına geri dönüyor. Peki ya 'diğer' babalar? Bekar anne adayları ve homoseksüel çiftlerin yanı sıra, heteroseksüel çiftler de Ed'e başvuruyor. Kimi eşler işlem sırasında salonda oturup televizyon izliyor, kimileri Ed'le tanışmayı bile reddedip arabada bekliyor, kimileri ise yatak odasındakilere katılıyor... Tercih çifte ait. 2013'te verdiği TEDx konuşmasında Ed, kendisine ilham veren kahramanlar arasında Helena Rosa Wright ve Derek'i anıyor. Belli ki aynen 20. yüzyılın başında olduğu gibi, dünyaya spermleriyle katkıda bulunmak isteyenlerin yardım edebileceği pek çok insan hala var.


Game of Thrones dizisinin son birkaç sezonunda kötüden iyiye dönüşmeye meyilli Jaime Lannister'ı hepimiz tanıyoruz ama aynı karaktere hayat veren adam hakkında neredeyse hiçbir şey bilmiyoruz. Oysa onu tanıma vakti geldi de geçiyor bile... 1970 yılında, Kopenhag'ın güneybatısında, Tybjerg adlı çok ufak bir kasabada doğar Nikolaj Coster-Waldau. O kadar küçük bir yerdi ki tüm kasabanın nüfusu 40 kişi ya var, ya yoktu diye anlatıyor büyüdüğü yeri. Annesi kütüphanecidir, babası özel bir şirkette idari işlerde çalışır yıllarca. O ise çocukluğunda büyüyünce futbolcu olmaya heves etse de günün birinde izlediği Once Upon a Time in America filmi, kariyer planlamasını bambaşka bir yöne taşır. Hikayenin devamı tam da tahmin ettiğiniz gibi. Coster-Waldau lise yılları geldiğinde soluğu National Theatre School'da alır. Başvurusunun kabul edilmesiyle de hayatında oyunculuk kapısı aralanır. Önceleri Danimarka'da birkaç yerel filmde rol alan ünlü oyuncu, daha sonra gelen bir teklifi değerlendirerek Hollywood'a transfer olur. Ancak şans pek de yüzüne gülmez, rol aldığı filmler fazla gişe yapmaz. Ünlü oyuncunun kariyerine baktığımızda, dizi öncesi rol aldığı At World's End, Himmerland, The Baker gibi filmlerin IMDB puanının 6'nın üstüne çıkamamış olması da yeterli bir açıklama gibi. Game of Thrones'un puanı mı? 9.5! Ünlü oyuncuya bu başarıyı neye bağladığını soruyorum. Yanıtı benim de sonuna kadar katıldığım bir teze dayanıyor: Game of Thrones'da kimse başrol değil. Dizinin ilk bölümünden beri ölen ana karakterleri bir düşünün. Hiç ummadığınız anda, bir bölümde, aniden beş ana karakter birden ölüyor. Sürprizlerle dolu olması bence en önemli noktası. Başrol oyuncularının beş sezon boyunca her türlü kazadan beladan kurtulup asla ölmediği Türk dizilerini düşündüğümüzde, söyledikleri kulağa fazla mantıklı geliyor. Dizinin karakterlerini gerçeklermiş gibi tartışmamızın tuhaf olduğunu düşündüğümü söylediğimde o da bana katılıyor ve ekliyor: Tuhaf ama işin en güzel kısmı. Herkes Jaime'ye ne olacağını merak ediyorsa dizi olmuş demektir, tamamdır yani. Elbette merak ediyoruz, hem de çok! Bize yeni sezonla ilgili verebileceği hiç mi sır yok? Asla! diyor, Yapımcılar beni öldürür. Ancak şunu söyleyebilirim ki Jaime kişisel yaşamında saflığı ve iyiliği bulmaya devam edecek. Görünüşe bakılırsa yeni sezonda kral katili en sevdiğimiz ikinci Lannister olacak. Birincisi mi? Elbette Tyrion Lannister. Karşılıklı övgüler sonunda yeniden diziye dönüyoruz. Game of Thrones'tan sonra dönen şansı, Hollywood'un bu yetenekli adamı keşfetmesine neden olmuş. Tom Cruise'un geçen yıl vizyona giren Oblivion filmi ve Cameron Diaz'la başrolü paylaştığı The Other Woman filmleri, diziden sonra rol aldığı yapımlardan birkaçı. Biri 10, diğeri 14 yaşında olan kızlarından konu açıldığında kendisini çok iyi bir baba olarak tanımlıyor, peki ya nasıl bir eş Coster-Waldau? İzlanda'da bir dağın tepesinde evlenme teklif ettiği aktris ve şarkıcı karısına ilk görüşte aşık olmuş. Tam 19 yıldır evliler ve söylediğine göre hala birbirlerine çok aşıklar. Anlayacağınız 46 yaşındaki oyuncunun hayatı tam tadında. Dizilerin kötü adamları vardır ve kabul edelim, onları kimse sevmez. Jaime Lannister bu kuralı yıkan nadir karakterlerden. 'En sevilen kötü adamlar' listesinde, artık onun da adını en başta görmeye hazır olun.


Kızı mayo istiyordu. Bu kokoşlarda giymek için. Onunkilerden aşağı kalmak normaldi ama hiç olmazsa ezilmesindi. Baba, talebi kafasında şekillendirmeye çalışıyordu. Bebekliğinden beri kızının tüm alışverişini baba yapardı. Kırmızı ponponlu bahriyeli tulumu; yüzlerce fotoğrafta kızının üzerinde olan. Onu da o almıştı. Tek başına. Bütün tulumlar, biberonlar, çoraplar, ayakkabılar vs. gibi. Ayrıldıktan sonra da genellikle birlikte alışveriş yaparlar, hatırlanacak zamanları çoğaltırlardı. İlk girdikleri mağaza, onun yaşına uygun şeyler sattığı varsayılan bir yerdi. Girmeleri, dudak büküşler, sessiz kalmalar ve hemen çıkış! Kızı 14 yaşına gelmişti. Artık çocuk değildi. Baba onu hep öyle görecek olsa da. Bu mağazada kız mayoları satılıyordu, bikiniler tam kız bikinisiydi. İkinci mağaza büyükler içindi. Olurdu. Baba en az beş bikiniye fena değil veya bakalım mimiği alabildi. Kızı kabine girdiğinde o mağazanın daha küçüklere hitap eden kısmında, oğlan kardeşe dengeyi sağlama bir şey'i aramaya koyuldu. Ama birkaç dakika içinde kızı yanında bitiverdi. Birincisini giymişti. Ama babası oralarda değildi. Bakmayacaksa neden diğerini denesin ki? Giyinip çıkmıştı. Baba anlatmaya çalıştı. Artık onunla kabine giremezdi. O kocaman bir kız olmuştu. Yardımsız denemeliydi. Falan filan. Mağaza görevlisi, bir dikizci yi uzaklaştırma çabasıyla Kimin için bakmıştınız? dedi. Baba gözü kızının bir türlü çıkmadığı kabinde, Kendim için! deyiverdi. Ama mutlaka görmelisin, sen de beğen! Baba hafifçe bir gurur duydu. Ne olsa hep vazgeçilmez olmak istediği, beyninin önüyle arkası arasında ring seferiydi. Bu defa, en bilinen, sadece mayo satan hayli kalabalık mağazaya girdiler. Baba kızının seçimlerine daha da özen gösterdi. Kızı genellikle onun önerdiklerini seçti ama bir- iki iddialı parçayı ihmal etmedi. Karşılıklı üçer kabin, mağazanın sonundaki uzantıya yerleştirilmişti. Kabin sırasının sonundaki duvarda yerden tavana kadar bol ışıklı bir ayna bulunuyordu. Kızı elinde mayolarla, tek boş olana, sağ en uç kabine girdi. Her denemede perdeyi açıp, bir adım öne çıkıp babasına gösterecekti ortalarda mayoyla dolaşamazdı. Kabini açtığında babasını görmeliydi. Yoksa giyinip giderdi. Baba tehdidi ciddiye aldı. Kızının kalbini çaprazdan gören, kendisinin pek az göründüğünü düşündüğü köşeye konuşlandı. Fakat kızının ilk mayoyu göstermek için çıkması, diğer kabinlerin üçer kere dolup boşalmasına tekabül ediyordu. Birinci mayonun altı oturmuş ama üzeri sallanıyordu. Hemen içeri kaçtı. Ve facia başladı. Neye bakmıştınız? Satıcıların amatör kılıklısı yarı merak, yarı yardım isteğiyle konuşuyordu. Kızımı bekliyorum. Birkaç dakika sonra tecrübelisi yanaştı: Yardım edebileceğim bir şey var mı? Kızının ikinci mayoyla buruşuk suratını gösterip kaçması bir olmuştu. Baba hariç kimse fark etmeden. İlk kız bir daha geldi. Hala bekliyorum dedi baba. İronik bir gülümseme olarak alınan cevap. Bu arada üzerine mayoyu geçiren bütün kadınlar kabinden fırlıyor ve aynanın önünde, toplu velveleye bireysel 19 Mayıs hareketleri yapıyordu. En nemrut suratlı satıcı kadın, ilkokul müdür yardımcısı tavrıyla: Buyrun?, Bekliyorum. Yardımcı olayım?, Bekliyorum! Kadın tatmin olmamış, bir dikizci'yi uzaklaştırmak çabasında, Kimin için bakmıştınız? dedi. Baba bir gözü kızının bir türlü çıkamadığı kabinde, Kendim için! deyiverdi. Kadının suratına, gözlerinden fışkıran Çin dragonu alevlerinden göndermeyi unutmadan. Kadın sıkılı dişleri arasından belirsiz ama anlamı kolayca tahmin edilebilecek laflar ederek uzaklaştı. Babanın gözleri yuvalarından fırlayacaktı. Kabinden çıkan bir hatun mayoyu pantolonunun üzerine giymişti. Onu yanındaki nispeten düzgün, beğendiği hissedilen mayonun aynısını giymiş mortadella vücutlu hanımın yan kabinden çıkıp gelmesine dayanamadı. Elinde olsa hemen orada üzerindekini çıkaracaktı. Babanın ensesinden çıkıp, iki kürek kemiği arasından geçip çatala doğru inen kutup soğuğu bir ter damlası. Gerçek sapık muamelesi. Ne demeli? Adam babanın kolunu sertçe tuttu. Çevredeki kadınlar, aynı yerden emir almışçasına sessizleşip birkaç adım uzaklaştı. Baba sesini iyice yükseltmek üzere derin nefes almaya başlarken... Baba, bu da olmadııı!; kızının ağlamaklı umutsuz sesi. Yine altı iyi oturmuştu ama üstü, ipi kopmuş yelken gibi sallanıyordu. Adam kolunu bıraktı. Kayboldu. Kadınlar olağan şamatalarına, kızı giyinmek üzere kabine döndü. Sükunet. Baba, daha göğüsleri kadın olmanın amorsundaki kızına, genç kadın hissettirecek bikini formülünü bir anda buldu. Kızını ve umutsuz suratını en yakın, ünlü markalı spor mağazasına soktu. Maymun altı gibi, dikişsiz, kupsuz, üstüne tam oturmuş sporcu mayosu. Lacivert. Gri. Farklı renklerde bantlar. Kızı bir elinde torbayı tutarken, öbür eliyle babasının beline sarılarak dükkandan çıktı. Babalar her durumda çözüm bulur!


Beyin jimnastiği yapmanın birçok metodu olabilir. Ama ben üzerime düşen vazifelerden bugün, kendi üzerine derin düşünmeyi seçtim. Zihnin içinde aslında sana ait bile olmayan birtakım düşünce kalıpları yüzünden, kendini olduğun gibi ortaya koymaktan çekindiğin, hayallerini gerçekleştiremediğin ve bir türlü mutlu olamadığın nice günlerin oldu mu? Söz aramızda kalacak, dürüstçe cevap verebilirsin. Ben beyin jimnastiği yapamam, kendimi sorgulayıp da başıma iş açamam'' diyorsan sıradaki sayfaya geçebilirsin. Bizde teklif var, ısrar yok. Beyin jimnastiği öyle sadece kuru kuru okuyarak, oradan buradan bilgi edinerek yapılmaz. Emek ister. Kas hafızası bir kere oturdu mu, kendini sorgulamak otomatikleşir. Bir de bakmışsın devran değişmiş, yollar yeşermiş. İlk jimnastiği birlikte yapalım, birlikten kuvvet doğuralım dersen aşağıdaki soruları cevaplayarak başlayabiliriz. Olmadı fotoğrafını çek sonra cevapla diyeceğim. Ama bir şeyleri erteledikçe zaman aşımına uğradığını birçok kez deneyimledik. Hadi az laf, çok iş. -Ne yaparken zamanın nasıl geçtiğini bile anlamıyorum, kendimi üretken, canlı ve mutlu hissediyorum? -Henüz yapmadığım ama yapmayı istediğim neler var? Beni ne durduruyor? -İşim yeteneklerimi, ilgi alanlarımı ve tutkularımı ne derece karşılıyor? -Sevdiğim şeyi yapmak için savaşıyor muyum, yoksa konfor alanımda mı kalıyorum? -Eğer hayat kısaysa, neden sevmediğim birçok şeyi yapıyorum ve asıl yapmak istediklerimi erteliyorum? -Eğer hatalarımdan öğrenebileceğimi biliyorsam, başarısız olmaktan neden bu kadar korkuyorum? -İstediğim için değil, mecbur olduğum için verdiğim kararlar neler? -Eğer benden başka hiç kimse davranışlarımı eleştirmiyor olsa, nasıl davranırdım? -Hayatta olmakla yaşamak arasındaki fark nedir? -Yaşama nasıl daha çok dahil olabilir, nasıl daha iyi yaşayabilirim? -Ben bu dünyadan uçup gittiğimde, geride nasıl bir iz bırakmak istiyorum? Bu yazı "Aklınızdaki Engelleri Kaldırmak" başlığıyla #GQyaz21'de yayınlanmıştır.


Sesi alışılmadık derecede siyahtı. Doğal olarak şarkı seçimlerini de zenci gırtlağına uygun olacak şekilde yapıyordu. Beyaz dinleyici birçok siyah şarkıyı ilk olarak onun sesinden dinledi ve sevdi. Mesela adını duyurduğu ilk hit şarkısı That's All Right Mama, Arthur Big Boy Crudup'a aitti. Şarkının telif hakkını vermese de hakkını fazlasıyla vermişti. O dönemde Big Mama Thornton'ın Hound Dog isimli şarkısı sadece siyahlar arasında sevilirdi, bu şarkıyı da gözüne kestirmişti. Birkaç sene sonra onu da zirveye taşıdı. Zaten kariyeri boyunca hiçbir zaman şarkılarını kendi yazmadı. İlahi sesiyle, dokunduğu her şarkıyı bir anda kendi şarkısı yapardı. Bir süre sonra bazı kesimler tarafından zenci müziği yapmakla suçlanır oldu. İşte o zaman doğru yolda olduğunu anlamıştı. Her kesimde hayranlık uyandıran sesinin birleştirici gücünü keşfetti. Otoritenin karşısında duracak cesaret bulmuştu. Bu cesaretle, bir süre sonra Trouble'la düzene meydan okuyacaktı. Sun Records'ın sahibi Sam Phillips'in hayatındaki dönüm noktası, Elvis'le tanıştığı gündü. Elvis'in hayatındaki dönüm noktası ise Heartbreak Hotel'in yayınlandığı gün. Parça listelerde 1 numaraya yerleştiğinde kıyamet koptu. Amerika ikon mertebesine yükselteceği ilk yıldızıyla tanışmıştı. Filmleri müziği kadar dokunulmaz değildi, ağır eleştiriler aldı. Ama bu eleştirileri ciddiye almıyordu çünkü hiçbirinin sanat eseri değeri taşımadığının farkındaydı. Rol aldığı tüm filmler bir çeşit albüm tanıtımı olarak hazırlanıyor, senaryolar Elvis'in seçtiği şarkıları birbirine bağlayacak şekilde yazılıyordu. Bu filmler dönemin en parlak tanıtım fikriydi, hayran kitlesinin katlanarak artmasına neden oluyordu. Özellikle kadın hayranlarından her gün binlerce mektup yağıyordu. O mektupları elinden geldiğince teker teker okur, sonra imha ederdi. Hayran mektupları onun için çok özeldi, kendisinden başka okuyan olsun istemiyordu. Aynı adam, zirve basamaklarını üçer beşer çıktığı yıllarda, Amerikan ordusuna katılacağını açıkladı. İş ortakları iki sene boyunca ortadan kaybolmak istemesine anlam veremediler. Çok iyi para kazanıyor, çok iyi para kazandırıyordu. Onu ara vermesinin büyük bir risk olacağına ikna etmeye çalıştılar. Dinlemedi. Reklam yaptığını iddia edenler de oldu, aşırı ilgiden bunaldığı için kaçmak istediğini söyleyenler de. Oysa sadece ülkesine bağlı bir Amerikan vatandaşıydı ve her sıradan vatandaş gibi askerlik sırası gelmişti. Askerliği sırasında önce hayatının kadınını kaybetti, ardından hayatının aşkıyla tanıştı. Annesine çok düşkündü. Sırf bu nedenle, aralarında hastalıklı bir ilişki olduğu bile iddia edildi. Oğluna sınırsız bir sevgi sunan, onu koruyup kollamak isteyen, gözünden sakınan bir anneye karşı kullanılan bu ağır ithamlar hakkında tek kelime bile etmek istemiyorum. 46 yaşında kaybettiği annesinin acısını yaşarken Priscilla'yla tanıştı ve ilk görüşte aşık oldu. Priscilla, Amerikan Hava Kuvvetleri'nde görevli bir yüzbaşının kızıydı. Masum güzelliği, zarafeti ve genç yaşına karşın olgun tavırlarıyla Elvis'in aklını başından almıştı. Ona Merhaba, ben Elvis Presley diyerek kendini tanıtmıştı. Dünyanın gelmiş geçmiş en büyük yıldızının kendisini adı ve soyadıyla tanıtması Priscilla'yı şaşırtmıştı. Sanırım bu genç kadın, o zamana kadar hayran olduğu adama, o an aşık oldu. Askerden dönüşü, yapımcılar için bulunmaz bir fırsattı; hemen askerliği anlatan bir film için kolları sıvadılar. Menajeri Tom Parker'ın isteğiyle, sinemaya ağırlık vermesi için konserlerine ara verildi. NBC'de yayınlanan ve Frank Sinatra'nın sunduğu Welcome Home Elvis programı ve Pearl Harbor'da verdiği konser dışında hiç sahneye çıkmadı. Dedim ya, aslına bakarsanız hiçbir zaman oyuncu olmak gibi bir hevesi olmamıştı. Her şey bir gün, bir konseri öncesinde aldığı telefonla değişti. Karşıdaki ses 24 saat içinde 50 bin dolar ödemezse sahnede öldürüleceğini söylüyordu. FBI olayı ciddiye aldı, bir süre sahneye özel korumalar ve üzerinde silahla çıktı. Konserlerinde herhangi bir olay yaşanmayınca korumaların kalmasına ancak artık silah taşımasına gerek olmadığa karar verildi. Ama vazgeçmeye niyeti yoktu; sahnede ve sahne dışında silahla geziyordu. Hayranlarının onu öldürmek istediğine dair paranoyak düşüncelere kapılır olmuştu. Saldırıya uğrama ve öldürülme kaygısı öylesine baş edilmez bir hale geldi ki Priscilla bu şekilde yaşayamayacağını söyleyerek evi terk etti. 1973'te boşandılar. Aslına bakarsanız Elvis o gün öldü. Görünenin aksine, kusursuz değildi. Mükemmel görünüşünün arkasına gizlediği ciddi bir genetik bozukluğu vardı. Kalın bağırsağı normal değerlerin üç katı kalın, iki katı uzundu. Ciddi sağlık problemleri yaşamaya başlamıştı. Üzerindeki sahne ışıkları teker teker sönmeye başladığında, bir kenara atılmışlığın neden olduğu depresyon ve öldürülme korkusuyla geçirdiği uykusuz geceleri için kullandığı sayısız ilaç, durumunu daha da kötüleştiriyordu. Sağlık sorunları sahne performansını da etkiliyordu artık. Üstüne bir de yeme bozukluğu eklenince hızla kilo almaya başladı. Doktoru George Nichopoulos, onu yaşı ilerledikçe yaşam kalitesini ciddi ölçüde bozmaya başlayan bu anormallikten kurtarmak için ameliyata ikna etmek için çok uğraştı. Bunu hiçbir zaman kabul etmedi. Yaşadığı sıkıntıları saklamaya çalıştı. Son 12 yılında yanından ayrılmayan doktoru bile durumun ciddiyetini otopsisi sonucunda fark etti. Elvis'in ölümünden sonra yayınladığı kitabında da kolon ameliyatını egosundan dolayı kabul etmediğini iddia ediyordu. Yanılıyordu. Onu ölüme götüren egosu değildi. Tanrı'ya onu tek bir kuluna nasip olacak güzelliklerle fazlasıyla ödüllendirdiği için gece gündüz şükretse de tüm bunlara sahip olmanın yükü altında eziliyordu. Bu anormalliğinin ödemesi gereken bir bedel olduğuna inandırmıştı kendini, sahip olduğu onca şeyin bedeli.


Ozon tabakasındaki deliği kapamak için yakın gelecekte gökyüzünün kırmızı bir bariyerle kaplandığı The Highlander 2 filmini 2000'li kuşak büyük bir ihtimalle hatırlamaz. Eriyen buzullar yüzünden deniz seviyesinin metrelerce yükseldiği ve Kevin Costner'ın yük gemilerinde korsancılık oynadığı Waterworld filmini de... Mad Maxin kurak distopyasından, Blade Runner 2049un tozlu neon şehirlerine, dünyanın sonunu getirecek iklim kıyametleri Hollywood tarafından hep çok büyük ölçekte, dolayısıyla da biraz fantastik hayal edildi. Daha ufak ölçekte ve çok daha gerçekçi iklim kıyametleriyse bu yaz Türkiye'den Kaliforniya'ya herkesin gündemine oturan orman yangınlarıydı. Gezegenimizin giderek ısındığını inkar edenlerdenseniz bu makale ilginizi çekmeyebilir. Türkiye'nin yıllık 250 bin Gigawatt civarında olan elektrik tüketimi için, yenilenebilir kaynakların yanı sıra ne yazık ki yılda yaklaşık 116 milyon ton kömür ve sosyal bilgiler dersinden hatırlayacağınız Linyit yakılıyor. Fakat bizimki gibi orta ölçekli ülkeler tek başlarına dünyanın sonunu getirecek kadar kömürü pat diye tüketemeyeceğinden, esas risk Amerika, Rusya, Çin gibi dünya devlerinin enerji tüketiminden doğuyor. Elektrik faturalarında dünya lideri, 2020'de 7,500,000 Giga-watt elektrik tüketmiş olan Çin. Herhangi bir voltaj miktarını çıplak gözle göremediğimiz için bu rakam çok soyut kalabilir. Bir ampulün bir yıllık harcadığı ortalama elektrik 0.000871 Gigawatt. Çin'de yılda kaç ampullük elektrik tüketiliyor, matematiğini size bırakıyorum. Dünyayı özellikle pandemiden beri kasıp kavuran ve en az bir arkadaşınızı bir gecede zengin etmiş Blockchain teknolojisi, birbirlerine bağlı binlerce hatta yüzbinlerce bilgisayarın karmaşık bir sürü matematiksel problemi çözmelerine dayanıyor. Proof of Work adı verilen bu sağlama mekanizması, insanların tek başlarına oturup çözebileceği problemlerden değil, dudak uçuklatacak cinsten matematiksel denklemlerden meydana geliyor. Enflasyon ve devalüasyonu engellemek için bu denklemlerin zorluk derecesi zaman zaman değişiyor, böylece ortaya çıkan yeni Bitcoin miktarı hep istikrarlı gidiyor. İhtiyaç olan bilgisayar gücü nedeniyle de kimse girip sistemi hackleyemiyor veya Bitcoin çalamıyor. Bu denklemlerin nispeten hızlı ve etkin bir şekilde çözülmesi için sizin dizüstünüze değil, yüzlerce, belki binlerce bilgisayarın beyin gücüne ihtiyaç var. Bilgisayarların beyin gücünü Blockchain'e adamaya da Bitcoin madenciliği deniyor. Eğer elinizde madenciliğe uygun bir sürü bilgisayar varsa, siz de kendi teçhizatınızı bu işlemlerin yapılması için kullanabiliyorsunuz, sistem de denklemler çözüldüğü zaman bağışladığınız bu beyin gücüne karşılık size ufak bir miktar Bitcoin veriyor. Ne komiktir ki kömür de bu dijital madencilik yüzünden yakılıyor. Sonuçta bu sürece ne kadar çok bilgisayar adarsanız, o kadar Bitcoin kazanabiliyorsunuz. Çin boş durur mu? Ülkenin dört bir yanında açılan ve tamamen Bitcoin'e adalı sunucu çiftlikleri sayesinde 2020'de ortaya çıkarılan her üç Bitcoin'den ikisinin madencisi Çin. Pandemide uçaklar ve arabalar eskisi kadar yakıt tüketmemiş olsa bile, bir yılda milyonlarca bilgisayar bol mesai yaptı, bunu yaparken de deliler gibi elektrik harcandı ve ağırlıklı olarak kömür yakıldı. Küresel ısınma açısından düşününce, şöyle bir benzetme de yapılabilir: Sigara içen insanlarla dolu bir toplantı odası hayal edin. Birkaç kişi odadaki duman miktarını azaltmak için sigarayı bırakıyor veya azaltıyor, çoğunluk fosur fosur içmeye devam ediyor, patronların hepsinin ağzında puro var, neredeyse herkes öksürüyor ve 2020 yılında odaya hiç hesapta olmayan bir stajyer girip elektronik sigarasını yakıyor. Geçtiğimiz Haziran ayında Çin ülkedeki Bitcoin madencilik merkezlerinin çoğunu kapattırdı. Sebep? Kripto furyasından faydalanmak isteyen ve enerji talebini fırsat bilen izinsiz kömür madenleri. Bir başka sebebi de Çin'in kömür tüketimi yüzünden iklim değişikliği savaşında baş kötü adama dönüşmek üzere olduğunun farkında olması. Nisan ayında Xinjiang'da bir kömür madenini su bastı ve küresel Bitcoin madenciliği %30 yavaşladı. Tek bir kömür madeninin böyle bir etki yaratması hem kömürün hem de Çin'in, teorik olarak her türlü devlet politikasından bağımsız olduğu savunulan kripto piyasaları üzerindeki gücünün endişe verici bir kanıtı. Amerika'daysa özel şirketler, kapanmış kömür madencilik merkezlerini devralıp sunucu çiftliklerini doğrudan elektrik üretilen mekanların içine yerleştirerek Çin'le rekabet arayışında. Amerikan petrol sondajlarının zaman zaman bulduğu, yer altına sıkışmış ve nakliye etmeye değmeyen ancak atmosfere salınmasının zararlı olduğu metan gazı baloncukları ise, sondaj merkezlerinin yanına kurulan ve metan gazıyla elektrik üreten kripto çiftlikleri sayesinde bir ek gelir kaynağına dönüştü. Bu açıdan bakınca neredeyse Amerikan petrokimya sanayii Bitcoin sayesinde çevreci oldu denebilir. Binlerce bilgisayarı prize takmak nerede daha ucuza gelecekse, bilin ki orası olası bir kripto sunucu çiftliği. Bu enerji tüketiminin çevreye zararlarının bilincinde olan bir grup, 2030 yılına kadar kripto madenciliği karbonsuz hale getirmek için Paris İklim Anlaşması'ndan yola çıkarak Kripto İklim Anlaşması diye bir önerge hazırlamış. Bu anlaşma çerçevesinde, madencilik için kullanılan elektriği çevre dostu yöntemlerle üretmek hepimizin ortak görevi ve amacı olmalı. Anlaşma yaptırıma değil, bu bilince ve gezegene sahip çıkmaya dayalı ve katılımcı tüm şirketlerin uyguladıkları çevreci metodları birbirleriyle paylaşmalarını teşvik ediyor. Bitcoin madenciliğinin elektrik tüketimini düşürecek en basit mekanizma, dünyayı kasıp kavuran NFT'lerin alınıp satıldığı kripto para birimi olan Ethereum'un baz alacağı Proof of Stake metodu. Bitcoin nasıl matematik işlemli Proof of Work metoduna dayalıysa, Ethereum, özellikle çevre bilincinden mi yoksa elektrik faturalarından mı bilinmez, çok daha az bilgisayar gücüne ihtiyaç duyan alternatif bir doğrulama mekanizması olan Proof of Stake'e bu Aralık ayında geçecek. Proof of Stake mekanizmasının güvenlik prensibi daha basit: Hesabınızdaki kripto para birimlerinden bir miktara sistem, kimi bankaların kredi çekerken yaptıkları gibi el koyuyor. Bu sayede Blockchain'indeki işlemlerin doğruluğu ve dolayısıyla kripto sisteminin güvenilirliği, sizin de cebinizdeki Ethereum'un değerini doğrudan etkiliyor. Algoritmadan ziyade insan doğasına dayanan bu sistem uzun vadede sürdürebilir mi, tartışılır. Cebinde sistemin bloke edebileceği bir miktar Ethereum olmayan ve yine de bu madenciliğe girişmek isteyenlerse, elektrik harcayan Bitcoin ve türevi alternatifleri tercih edebilir. Aralık ayında çevreci bir dönüşüme girecek olmasına rağmen, NFT teknolojisinin şimdilik Bitcoin kadar çevreye zararlı bir elektrik tüketimine sebep olduğunu unutmamakta fayda var. İşin ilginç tarafı, tedarik zinciri ve aidiyet konusunda şeffaflık sağladığı için NFT teknolojisinin sanat ve moda dünyasında sürdürülebilirlik üzerinden prim yapmış olması. Ayakkabınızı bir çocuğun köle gibi çalıştırılarak üretip üretmediğini öğrenebilmek kıymetli, hatta insan hakları açısından paha biçilemez. Fakat pamuk tarımının, tekstil üretiminin ve satışının ahlaki sağlamasının bedeli kömür yakmaksa, blockchain teknolojisi henüz her derde deva olmayabilir.


Bob Dylan ile lise yıllarımda her şarkısını ezbere bilen, biyografisini yazabilecek kadar hayatının detaylarına hakim ve etrafına da devamlı bu sevgisini aşılayan bir arkadaşım sayesinde tanıştım. Tanışıklığımız bu denli fanatik bir karakter üzerinden olunca haliyle ben de Dylan'ın hayatı ve kariyeri üzerine hatrı sayılır bilgi sahibi oldum, zamanla şarkılarını ezberledim hatta ve hatta İstanbul'a geldiğinde kendisini canlı izleme ve dinleme şansına eriştim. Açık havanın harika havasında mızıkasının ve gitarının sesinin nası yankılandığını ve dinleyen binlerce insanı bu kadar sakin bir melodiye nasıl kilitlediğini hala çok net hatırlıyorum. Bob Dylan fanı olan arkadaşımla daha sonra yollarımız ayrıldı ancak sayesinde Dylan müziğine karşı geliştirdiğim ilgi ve sevgi benimle kaldı. Hala sakin geçirdiğim akşamlarda ya da kafamda düşünceler uçuşurken çıkmayı sevdiğim uzun yürüyüşlerde kulaklığımı takar bir şarkısını açarım. Besteci kimliği, söz yazarlığı, kitap yazarlığı, müzisyenliği gibi farklı yeteneklerine hepimizin aşina olduğu Bob Dylan'ın aynı zamanda heykeltraş ve ressam olduğunu ise geçtiğimiz hafta Londra sokaklarında dolaşırken bir galerinin önünden geçene kadar bilmiyordum. 2016 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen ve bu ödülü kazanan ilk müzisyen olan Dylan, bu ödülü Amerikan müzik kültürünü kullanarak yeni bir şiirsel dil yarattığı için almış ve müzik ile dil arasındaki bağları sonsuza kadar değiştirmişti. Müzikle ilgilenmeye başladığından beri 48 yılda 46 albüm çıkaran ve beşyüzün üzerinde şarkı yazan müzisyenin kreatifliğinin sadece edebiyat ve müzik alanlarında sınırlı kalacağını düşünmenin hata olduğunu önünden geçerken mimarisine hayran kalarak duraksadığı Halycon Galeri ve Mondo Scripto sergisi sayesinde fark ettim. Sergi için, Dylan 60 en ünlü şarkısını el yazısıyla kağıda geçirmiş, bazı sözlerde değişiklikler yapmış. Sözlerin yazılı olduğu her kağıda ise yine müzisyenin elinden çıkma bir çizim eşlik ediyor. Senelerce sesini duymaya ve gitarını dinlemeye alışık olduğumuz bu ismin başarılı ressamlara taş çıkartacak derecede iyi çizdiği bu sahneleri görmek insanda yeniden bir hayranlık ve şaşkınlık uyandırıyor. Hayran hayran çizimlere bakarak acaba burada ne düşünmüş? diye içimden geçirirken galerinin alt katına iniyor ve bir sürprizle daha karşılaşıyorum. Gün ışığını kısmen alan bu katta çizimler ve şarkı sözlerine metal ve demirden yapılmış, bir tamirhanede bulunan fazla araba parçalarının birleştirilmesiyle oluşturulmuş gibi görünen objeler eşlik ediyor. Öğreniyorum ki separatör, kapı ve bar sandalyesi ile masası olan bu objeler de atölyesinde Bob Dylan tarafından tasarlanmış ve sergiye dahil edilmiş. Neredeyse 50 yıldır jenerasyonlara ilham olan böyle büyük bir ismin elinde yaptığı eserler arasında dolaşmak ve neler düşündüğüne ortak olmaya çalışmak insana tarifi zor bir huzur veriyor. Yolunuz Londra'ya düşerse veya hali hazırda oradaysanız Halycon Galeri'nin 146 New Bond Street adresine uğrayıp 30 Kasım'a kadar bu deneyime ortak olabilsiniz. Meraklısına not : Henüz hepsi tükenmemiş ise çizimleri ve yazıları galeri personeli ile iletişime geçerek satın almanız da mümkün.


En değerlisi: En tıfıl halini bilen, fakat bildiğini asla aleyhinde kullanmayan, zamanında yapılan jestlerin dillendirilmese de her zaman kıymeti bilinen bir dostluk modeli. Dizinin devam ettiği 7 sezon boyunca karşılıklı oturup dertleştikleri, viski kadehlerini tokuşturdukları sahneler bir elin parmaklarını geçmez. Bazen birbirini kolladığını ve her zaman arka çıkacağını göstermeden hissettirirsin. İşte, o hesap... Televizyon tarihinde 'bromance' kültürüne en çok katkıda sağlamış ikili; huyu suyu, hali tavrı birbirine tabana tabana zıt iki kişiden şahane bir dostluk çıkabileceğinin örneği. Dostluk dediğin, birbirinin eksiğini, açığını yüzüne vurmak değil, çaktırmadan o eksiği, açığı kapatmaktır. Joey ve Chandler modelinin küçük bir öğretisini okudunuz... Bazen de bu kadar yakın olmanızdaki sebep, kader arkadaşlığıdır, ortak üçüncü arkadaşın gazabı, sizi birbirinize daha da yakınlaştırıyordur. Televizyon tarihinin belki de en küfürbaz ve utanmaz karakteri Cartman ortada olmasa Stan ve Kyle işbirliği doğmayabilir, iki sağduyu yan yana işlemeyebilirdi. Zaman zaman fikir ayrılıkları olsa da, ayrı saflara düşseler de, ortalığı birbirine kattıktan sonra, baş başa kalıp birbirlerine bir-iki cümle söylemeleriyle hikaye tersine dönüyor; birlik olup ortalığı temizlemeye çalışıyorlar. Yani, inatlaşmadan, restleşmeden önce kısa bir süreliğine de olsa baş başa kalın, yüz yüze konuşun. Edebiyat dünyasındaki dostlukların tadı, paylaşımı, meyvesi başka. İki erkek romancının yakın muhabbeti mutlaka önce mektup arkadaşlığına sonra da edebi bir esere dönüşüyor. Misal... Sanat, siyaset, spor, savaş, ekonomi ve tabii ki dostluk. İki yılı aşkın süre boyunca Amerika ile Avustralya arasında gidip gelen mektupların bir derlemesi... Dünya Kupası zamanı ekran başında bir araya gelen erkeklerin neredeyse tamamı, dünyanın neresinde olursa olsun, muhabbeti hafif ve köpüklü tutar, sohbet Vur be oğlum, Hakem ofsayt vermedi, Bu bira iyiymiş, yeni mi, Pizza mı tavuk kanat mı tadında ilerler. Norveçli yazarlar hariç. 'Kavgam' serisi sonrası uluslararası rock star statüsüne erişmiş Knausgaard ve yazar arkadaşı Ekelund'dan bahsediyoruz. Maçları, Knausgaard evinde, televizyon karşısında yarı uyuklayarak; Ekelenud ise Brezilya'da, plajlarda, oradaki arkadaşlarıyla izliyor. Her maç sonrası, karşılıklı mailleşiyorlar, futbol ile başlayıp sanat ve politika, hayat ve ölüm, edebiyat ve toplum üzerine top çeviriyorlar. Knausgaard, 0-0 biten maçları seviyor, Arjantin'i tutuyor. Ekelenud ise 4-3 biten maçları ve Brezilya'yı... Bu da İskandinvav tarzı, Norveç usulü bir 'bromance' edebiyatı. Biri Türk Tiyatrosu'nun efsanesi; öteki ABD sivil haklar hareketinin ön saf figürlerinden. İkilinin yolu, 1957'de New York'ta kesişir. Baldwin son romanını Cezzar'la birlikte oyunlaştırır, başrol için de onu önerir. 'Giovanni'nin Odası' sahne yüzü göremez ama Baldwin'in Cezzar ile dostlukları baki kalır. Hikayelerini Cezzar'dan alıntılayarak aktaralım: Jimmy itilip kakılmış bir beyazla gerçekten dost olunabileceğine dair inancı kalmamış, karşısındakine güvensiz yaklaşan biriydi. Dostluğu tanımlayamıyordu. Bir gün içimden geldi ve şöyle dedim: Yeni dost edinmek zor iş. Tam oldu zannedersin, olmayıverir. Sana bir teklifim var. Arkadaş nedir bilmiyor olabilirsin belki ama kardeş nedir biliyorsun. Bir sürü kardeşin var. Gel, biz de kan kardeşi olalım. Sen Afrikalısın. Ne kadar ciddi olduğumu anlayabilirsin. Kardeş olalım da bugün nasıl birlikte hareket ediyorsak, hayat boyu birbirimize destek olalım... Peki dedi. Kestim kollarımızı, sürttük birbirimize. Kardeş oluverdik. Bu yazı, GQ Türkiye İlkbahar 2017 sayısında yayınlanmıştır.


KENDİMI HER HALİMLE SEVMEYLE İLGİLİ KAZI ÇALIŞMALARIM TÜM HIZIYLA DEVAM EDEDURSUN. Öyle kişisel gelişim kitaplarında okuyuvermek kadar kolay dönüşmüyor bu işler. Ben de biliyorum kusurlarımla mükemmel olduğumu. Gel de bunu susmak bilmeyen zihnime anlat. Nihai hedefim belli. Kendimle ilgili sevmediğim, karanlıkta bıraktığım taraflarımı bir bir aydınlığa çıkaracağım. Tüm kusurlarımla, olduğum gibi seveceğim kendimi. Bunu yapabilmek için yaşadığım kültürden ve ailemden edindiklerimin ötesinde, özümde kim olduğumu bulacağım. Ve toplumda taktığım maskelerden arınacağım. Gün gelecek aileye, sevgiliye ya da bir yabancıya gösterdiğim tek tane 'ben' olacak. Özümden ötesi kalmayacak. Emin olduğum iki şeyden biri; karşımdakinin bana batan kusurlarının bende daimi bir karşılığı olduğu. Diğeri de kendimi kusurlarımla sevmeden, bir başkasını olduğu gibi kabul edebilmemin, imkansıza yakın olduğu. Yıllarca birlikte olduğum adamları eleştirmekten, yargılamaktan canım çıktı. Önce adama bayılırsın, girersin koynuna. Sana kalbini açtı mı, başlarsın orasını burasını düzeltme çabalarına. Sonra da söylenirsin değişmiyor diye. Başlar kadınların dırdır etme hali. Herkes kusurlu, bir sensin mükemmel. Yok ya? Bu halimden yorulup, oku kendime çevirince işin ucu kendi kusurlarıma bağlanmasın mı? Olay yine döndü dolaştı, bana girdi. Suçu, kusuru başkalarında aramak amma kolaymış meğer. Kıymetini bilememişim o kör topal günlerimin. Yavaş hareket ettiği için her yere geç kalan, hız abidesi bir sevgilim oldu. Ben de rüzgar hızında hareket eden ve her yere vaktinden önce giden bir neslin temsilcisiyim. Üç dakika içinde yemeğini yemezsen, tabağını çekerler ve aç kalırsın soyundan geliyorum. Çocukcağızla suratlarımızın ortalamasını almak yerine, şikayet ettim durdum. Gel zaman git zaman eleştirilerimin altından yavaşlama ihtiyacım çıktı. Meğer aklımı sakinleştirerek, kalbimi dinginleştirmeye ve telaşlı hızımı dengelemeye ihtiyacım varmış. Zamanla, anlık zevkleri yaşayabilme sanatını öğrenmeye başladım. Bir çiçeğe bakmak için yavaşlar oldum. Sokaktaki bir köpekle iki çift havhav edebilmek için durmayı öğrendim. Bu demek değil ki, erken 30'lar yaş kategorisinde 'en hızlı yemek yeme' dünya şampiyonası yapılsa, gümüş madalyayı başkasına kaptırırım. O başka, bu başka. Bir de hani kimseler görmesin diye gizleyebildiğine inandığın kusurların vardır...


NFT'nin açılımı olan Non-Fungible Token, Yerine başka bir şey koyamacağınız bir gösterge anlamına geliyor. Aidiyet belgesi olarak kullanılan NFT'leri satın almak için kripto para kullanmanız gerekiyor çünkü bu özgünlük ve tedarik zinciri şeffaflığı, Bitcoin'i var eden Blockchain teknolojisinin bir uzantısı. Yani NFT'yle elma alacak olsanız, elma nereden gelmiş, koparıldığı an değeri neymiş, üzerine kimin eli değmiş, hepsini görmeniz mümkün. Belki de küresel ölçekte güvenin kırıldığı bir devir için ideal alışveriş metodu diyebiliriz. Teorik olarak NFT teknolojisiyle her şey satın alınabilir. Bir dijital sertifika olan NFT, gerçek dünyada var olan bir tablonun sertifikası da olabilir, bir bilgisayar dosyasının da. Bir galeriden aldığınız eserin orijinalliğini NFT ile teyit etmek mümkün, aldığınız eser bir jpeg, video, animasyon veya program dosyası ise, o dosyayı anında açıp dilediğiniz ekranda sergileyebiliyorsunuz. NFT teknolojisinin en ilginç özelliği, bugüne kadar USB çubuklarına ve e-mail eklerine mahkum olan, kaybolmaya, çalınmaya, kopyalanmaya meyilli dijital sanat eserleri için yeni ve güvenli bir pazar yeri sunması. Mart ayında Beeple ünvanıyla bilinen dijital sanatçı Mike Winkelmann, bugüne kadar yapıp Instagrama koyduğu 5000 eserin yan yana gelmesinden oluşan, yüksek çözünürlüklü bir kolajı, dijital bir dosya olarak 70 milyon dolara sattı. Tarihin ilk 70 milyonluk jpeg dosyası, bilgisayarda çizilmiş, kimi zaman hareket eden, dev Disney karakterlerinin acı çektiği tuhaf bilim kurgusal sahneler içeren; tam anlamıyla internet-sonrası devrin kültürüne hitap eden bir görsel. Beeple, Instagram'daki popülerliğine rağmen galeri, bienal veya müzelerde bugüne kadar hiç görülmediği gibi, bir internet içerik üreticisi olarak birkaç hafta öncesine kadar kimse kendisinden çağdaş sanatçı olarak bahsetmiyordu. Tek bir Christie's müzayedesiyle yaşayan en pahalı sanatçılardan biri olarak anılmaya başlayınca, sanat dünyası haklı bir şok geçirdi. Oray Eğin, Habertürk'te geçtiğimiz günlerde Çağdaş sanat birkaç sene önce Miami'deki Art Basel'de öldü, cenazesini de 120 bin dolara sattığı muzla Maurizio Cattelan kaldırdı. yazmıştı. Duvara bantlı bir muzu bile sanat kabul etmeye hazır bir piyasada farklı tür sanatlara bir çeşit göç olması kaçınılmazdı. Sanat ve sanatçı kimdir, buna sadece çağdaş sanat piyasasının, Art Basel ve Venedik Bienali'nin müdavimleri mi karar verir, bunlar uzun zamandır sorulan haklı sorular. NFT teknolojisi, yıllardır dijital eserleri yatırım aracı olarak görmeyen veya sadece ekranlarda gösterilebilen sanatı sanat kabul etmeyen çağdaş sanat dünyasını bir lokma demokratikleştirdi diyebiliriz. Bu dijitale sahip olma furyası yatıştığında, bir gecede Cinderella misali sanatçı olan binlerce grafiker ve animatörün eserlerinden kaçının balkabağına dönüşeceği henüz belli değil.


Soranlara gazeteci olmak istediğini söylüyordu ama geceleri başını yastığa koyduğunda kendini opera söylerken hayal ediyordu. Demiryolunda işçi olarak çalışan Alfredo Ferrari, küçük oğlunun bu hayalperest tavırlarından pek hazzetmese de, zehir gibi bir hafızası olmasından oldukça memnundu. Büyük oğlu Dino'nun baba mesleğini sürdürmeye hevesli olmasından keyif alsa da, ufaklığın tamir işleriyle yetinmeyeceğinin farkındaydı. Yine de kafası matematiğe bu kadar basan bir çocuğun gazeteci olmak istemesini bir türlü sindiremiyordu. Her konuda evde son sözü söylemesine rağmen, 10 yaşındaki oğlunun idealistliğine içten içe hayranlık duyuyordu. Belki de bu yüzden karşısına alıp konuşmak yerine, onu elinden tutup otomobil yarışına götürmeyi tercih etti. Oğlunun yarış alanındaki mühendislere özenmesini umut etmişti ama Enzo gözünü pilotlardan alamıyordu. Yarışın sonlarına doğru babasının kulağına eğildi ve büyüyünce ne olmak istediğine karar verdiğini fısıldadı. Babası gülümseyerek, iyi bir pilot olmanın yolunun mekanik okumaktan geçtiğini söyledi. O araçlardan birinin direksiyonunda olmak için ne gerekiyorsa yapmaya razıydı. Alfredo Ferrrari dolaylı olsa da amacına ulaşmıştı. Ama muhtemelen o sırada sadece oğlunun hayatını değil, otomobil endüstrisini tamamen değiştirdiğinin farkında değildi. Enzo'nun yarış pilotu olma hayallerine ilk darbeyi 1. Dünya Savaşı vurdu. Babasının işlerine yardım eden abisi ambulans şoförü olarak orduya alınınca, onun yerini doldurmak ailenin küçüğüne düştü. Savaş ekonomik olarak aileyi çok zorluyordu. Ordudan gelen haberler de iyi değildi, salgın hastalıklar başlamıştı. Alfredo Ferrari ailesini korumak ve ordudaki oğlunu düşünmekten kendi sağlığını düşünmez olmuştu. Doktorlar akciğer hastası olduğunu fark ettiklerinde çok geç kalınmıştı. Enzo, babasını kaybettikten kısa bir süre sonra abisinin de orduda salgına yenik düştüğü haberini aldı. 18 yaşındaydı. Okuması için hiçbir fedakarlıktan kaçınılmayan, el üstünde tutulan zeki çocuğun hayatı bir anda altüst olmuştu. Oturdukları ev dışında hiçbir birikimleri yoktu. Ailenin kalan tek erkeği olduğu için orduya gitmek zorunlu değildi ama çaresizdi. Annesinin maddi yardım alabilmesi için kendi isteğiyle cephedeki yerini aldı. Kısa süre önce büyük oğlunu ve kocasını kaybetmiş olan Adalgisa Ferrari, küçük oğlunu savaşa göndermek zorunda kaldıktan iki sene sonra bir mektup aldı. Enzo Ferrari, tedavisi mümkün olmayan bir hastalığa yakalanmıştı ve Bologna'da ümitsiz vakaların sevk edildiği bir hastanede ölüme terk edilmişti. Bu, herhangi biri için hikayenin sonu olurdu. Ama o herhangi biri değildi. Mektuptan birkaç ay sonra kapı çaldığında Adalgisa, oğlunun ölüm haberini vermeye gelen bir askeri beklerken karşısında bitap düşmüş oğlunu buldu. Genç adam, Azrail'le pazarlığında, uzun bir ömre karşılık kendinden bir şeyler teklif etmiş olmalıydı. Gülmüyordu. Ağlamıyordu. Öfkelenmiyordu. Duygularından tamamen arınmış gibiydi. Çok ağır bir hastalık geçirmişti ve fiziksel olarak güçsüzdü. Ama hayatın sillesini yedikçe güçlenmişti. 20'li yaşlarının başındaydı. Yaşıtlarının aksine etrafında onu koruyup kollayacak kimsesi yoktu. Savaşın yaralarını saran bir ülkesi ve bakmakla yükümlü olduğu bir annesi vardı. İtalyan otomotiv devi Fiat'ın teknik ekibine başvurdu. Savaştan dönen, ekonomik krizde can derdine düşmüş onca insan arasında şans bulamadı. Ama reddedilmek, hayallerinin peşinden koşmasını engellemedi. Varoluş nedeninin yarış pistlerinden geçtiğine olan inancını asla yitirmedi. Milano'da küçük bir otomobil üreticisinin teknik kadrosunda işe girdi. Zor da olsa annesini ikna etti, oturdukları evi satarak ikinci el bir Alfa Romeo aldı. Yerel yarışlara katılmaya başladı. Pistlerde büyük işlere imza atmıyordu belki ama güçlü iletişim yeteneğiyle sosyal çevresi çok hızlı genişliyordu. Savaşta kullanılan teknolojilerin yarış otomobillerine nasıl adapte edilebileceğiyle ilgili söyledikleri, Alfa Romeo mühendislerinin kulağına gitti. Teknik kadroda çalışması koşuluyla yedek pilot olarak bazı yarışlarda boy göstermesine müsaade edeceklerini söylediler. Enzo istediğini elde etmiş, çocukluk hayaline kavuşmak için büyük bir adım atmıştı. Özellikle keskin virajlardaki gözü pek tutumu herkesin yüreğini ağzına getirse de, bir-iki sene içinde hayli tecrübe ve sağlam bir hayran kitlesi edindi. Ama elindekiyle yetinmeyi bilmeyen genç adam huzursuzdu. Mevcut otomobillerin hiçbirini beğenmiyor, yenilikleri yeterli görmüyordu. Çocukluk hayali onun tatmin etmiyordu. Dünyanın en hızlı yarış otomobillerini üretmeyi kafaya koymuştu. Ama bunun için şirket içindeki prestijini artırmanın bir yolunu bulmalıydı. Satış ekibine geçip özel müşterilerden sorumlu olmayı talep etti. Güzel bir otomobili olan, şık takım elbiselerle gezen ve ülkenin en zengin adamlarıyla yemek yiyen bir işadamına dönüşmesi, sosyal çevresini ve birlikte olduğu kadın profilini de değiştirmişti. Annesi varlıklı bir ailenin kızıyla evlenerek çocuk sahibi olması yönünde ciddi baskı yapıyordu. Enzo annesinin evlilik konusundaki tavsiyesini dinledi. Bir iş seyahatinde tanıştığı Laura Garello'yla gizlice evlendi. Kimileri bu genç kadının soylu bir ailenin çocuğu olduğunu ama evlatlıktan reddedildiğini, kimileriyse hayat kadını olduğunu iddia etti. Adalgisa Ferrari, geçmişi hakkında tek bir kelime bile etmeyen ve oğlunu gizlice evlenmeye ikna eden Laura'yı hiç kabullenmedi. Oğlunun yanına taşınarak gelininin hayatını karartmaya karar verdi. İki kadın arasındaki kavga gürültü Enzo'yu ev hayatından uzaklaştırdı, işine daha da odaklanmasına ve sabahlara kadar çalışmaya başlamasına neden oldu. Satış müdürü kimliğiyle kurduğu sağlam bağlantıları yarış pistlerinde kullanmasının vakti gelmişti. Sportif direktör olarak atanan Enzo Ferrari'nin, ilk iş olarak Fiat'ın dahi mühendislerini Alfa Romeo'ya transfer etmesi şirket içindeki yerini sağlamlaştırırken, basının iş etiğini sorgulamasına neden oldu. Bu hamlesi, yıllar sonra, savaş sonrası yüzüne kapanan kapının intikamı olarak yorumlanacaktı. Öyle ya da böyle, yarış pistlerinde İtalya'nın en köklü otomobilleri, Enzo Ferrari liderliğinde üretilen modellerin tozunu yutuyordu. Ferrari soyadı pistlerde hatırı sayılır bir şöhrete ulaşmıştı. Alfa Romeo yönetimiyle masaya oturdu, kendi şirketini kurmaya hazırdı. İş planı cesurdu. Yarış pilotlarını ve teknik ekibini yetiştireceği bir oluşum kuracak, Alfa Romeo'nun araçlarını modifiye ederek Ferrari markasıyla yarışlara katılacaktı. Alfa Romeo yönetim kurulundaki eski çınarlar bu alışılmadık teklife sıcak bakmadılar, kendilerine rakip yaratmak istemiyorlardı. Ancak genç kuşak bu aklına koyduğunu yapan adamı karşısına almak yerine işbirliğine gitmeyi uygun gördü. Ezeli rakipleriyle anlaşmasını istemiyorlardı. Bağlayıcı maddelerin konulduğu sözleşmeye atılan imzalar Ferrari markasının doğuşunu ilan ediyordu. Aile aynı yıl bir doğumu daha kutladı. Enzo Ferrari baba olmuştu. Zaman zaman deneme sürüşlerinde piste çıkarak mühendislerine geri bildirimler veren Enzo, oğlunun doğumunda sonra bir daha asla pilot koltuğuna oturmadı. Dino'nun doğumuyla birlikte ev ilk defa huzur bulduğu bir yer haline geldi. Kayınvalidesinin evden taşınması, kocasının evine bağlı bir eşe dönüşmesi Laura Ferrari'nin on senelik evliliğinde ilk defa yüzünün gülmesine neden olmuştu. Ancak bu mutluluk fazla uzun sürmeyecekti. Dino, akranları gibi yürüyemiyor, koşamıyor, merdiven çıkamıyordu, yere düştüğünde ayağa kalkamıyordu. Doktorlar genetik bir hastalığı olduğunu, en iyi koşullarda 20'li yaşlarına kadar vücudundaki tüm kasların eriyeceğini söylediler. Kısacık ömrü boyunca her günü bir öncekinden daha zor geçecek, sürekli bakıma ve yakın ilgiye ihtiyacı olacaktı. Ülkenin en ünlü doktorlarından hastalığın tedavisinin olmadığını duymak, Enzo'nun umudunu kesmesi için yeterli değildi. Günün birinde hastalığın tedavisi bulunduğunda, oğlunun o tedavi alma şansına erişecek ilk çocuk olması için gerekli parayı hazırlaması gerektiğine inandırdı kendini. Ofisinin ışığının gece boyunca kapanmadığı günlere geri döndü. Ta ki 2. Dünya Savaşı başlayana kadar. İtalya'nın savaşa girmesi, hızla popülerliğini artırmaya başlayan otomobil yarışlarının süresiz olarak yasaklanması anlamına geliyordu. Alfa Romeo, Ferrari'yle anlaşmasını bu mücbir sebeple feshetti. Ülke ekonomisinin hızla çöküşe geçtiği dönemde, Enzo'nun Ulusal Faşist Parti'yle işbirliği yapmayı kabul etmekten başka çaresi kalmamıştı. Yarış otomobili üretimini durdurdu, şirketini savaş malzemeleri üreten bir fabrikaya dönüştürdü. Basında çıkan ve ardı arkası kesilmeyen iddialara rağmen, o dönemde fabrikasında ne ürettiği devlet sırrı olarak kaldı. Ancak her ne üretiyorsa değerli olduğu kesindi. Öyle ki, bir gece yarısı partiden gelen ziyaretçileri, acilen fabrikasını daha güvenli bir yere taşımasını tembihlediğinde, iki gün içinde koca fabrika Modena'dan Maranello'ya nakledilmişti. Dino, 13 yaşınaydı ve sağlık durumu giderek kötüleşiyordu. İnsanların birbirini öldürme derdinde olduğu bir zaman diliminde, kimsenin ölümcül hastalıklara tedavi bulmak gibi bir önceliği yoktu. Birincisi babasını ve abisini alan savaşın ikincisi oğluna göz dikmişti. Enzo Ferrari, onu neyin beklediğinin farkına varmaya başlamıştı. Bu, yüzleşebileceği bir gerçek değildi. Oğlunun bakımı ve rahat ettirilmesi için her türlü imkanı sunuyor, karısına destek olacak hemşire ve bakıcılar gece gündüz hazır bekliyordu ama kendisi ev hayatından uzaklaşmaya başlamıştı. Fabrikayı kimseye emanet edemeyeceğini öne sürerek hafta içi Maranello'da kalıyor, sadece hafta sonları Modena'ya, ailesinin yanına dönüyordu. Lina Lardi, böyle karmaşık bir dönemde girdi Enzo Ferrari'nin hayatına. Maranello'da yaşayan bu genç ve zarif hanımefendiye ilk görüşte aşık oldu. Lina, tanışmalarından çok kısa bir süre sonra hamile kaldı. Çocuğu doğurmak istediğini ama Enzo'nun ailesine olan düşkünlüğünü bildiği için ondan herhangi bir beklentisi olmadığını söyledi. Enzo Ferrari, onun bu asaleti karşısında daha da büyülendi. Lina'ya Dino'nun annesinden ömrünün sonuna kadar boşanmayacağını söyledi ama evlatları arasında hiçbir ayrım yapmayacağına yemin etti. Bu söz Lina için bir imzadan çok daha kıymetliydi. Enzo, Lina için Maranello'daki fabrikasının yakınında bir ev satın aldı. Piero Ferrari bu evde dünyaya geldi. Enzo hafta içi Piero'nun neşe içinde büyümesine, hafta sonlarıysa Dino'nun gözü önünde eriyip gidişine tanıklık ediyordu. Dino vefat edene kadar, kimsenin ne bu ilişkiden, ne de Ferrari'nin bir varisi daha olduğundan haberi oldu. Dino Ferrrari, 30 Haziran 1956'da son nefesini verdi. 24 yaşındaydı. Babası, savaşın sona ermesinin ardından İtalyan mafyasından aldığı iddia edilen yüklü miktardaki borç sayesinde fabrikasını yeniden yarış otomobili üretir hale getirmiş ve dünyanın en hızlılarına imza atmaya başlamıştı. Yarış endüstrisi yeniden şekilleniyor, dünyanın dört yanından insanlar Enzo Ferrari'nin sınır tanımaz makinelerini görmek için çıldırıyordu. Enzo, üzerinde çalıştığı her modeli Dino'ya anlatmış, zar zor konuşan oğlunun heyecan içinde hızlı, daha hızlı, en hızlı demesi onu her seferinde daha da hırslandırmıştı. Ürettiği hiçbir modeli yeterince hızlı bulmuyor, kazanılan hiçbir yarıştan tatmin olmuyordu. Ancak bir yandan daha hızlı modeller üretmeye çalışmanın, diğer yandan bunları uluslararası yarışlarda sergilemenin bedeli ağırdı. 1940'ların sonlarına doğru eski iş arkadaşlarından birinin Amerika pazarında lüks yolcu otomobili üretmek için Ferrari'nin tasarımlarını ve isim hakkını kullanmasına izin verdi. Modellerin son hali onayına sunuluyor ve kabul etmediği hiçbir şey üretime geçmiyordu ama işin gerçeği, yarış pisti dışında kullanılan hiçbir otomobile ilgi duymuyordu. Tek derdi, o pazardan gelecek bütçeyle dünyanın en hızlı yarış otomobillerini yapmaya devam edebilmekti. Hayatını hız kelimesinin tanımını yeniden yazmaya adamış olan bir adam, oğlunun yatağa mahkum edilişinin intikamını pistlerde aldı. Oğlu yaşındaki pilotları ölümle burun buruna getirdiğini bildiği için hayatı boyunca otomobillerinin olduğu hiçbir yarışa gitmedi. Hiçbir pilotuna yakın davranmadı, asla duygusal bağ kurmadı. Gazete manşetlerinde gencecik çocukları ölüme iten canavar olarak gösterildi. Çok sayıda pilotun ve pistten çıkan otomobilleri yüzünden ölen yüzlerce izleyicinin ailelerinin açtığı davalarda yargılandı. Üretim departmanına harcadığı yüklü bütçeler nedeniyle 1967'de iflasın eşiğine geldiğinde, yolcu otomobillerinin haklarını ezeli rakibi Fiat'a sattı. Ne kadar zor günler yaşarsa yaşasın, oğluna verdiği sözü tutmaktan vazgeçmedi. Mühendisleriyle yaptığı her toplantıyı hızlı, daha hızlı, en hızlı diyerek bitirdi. Bu sayede otomobil sektörünün en prestijli markasını yarattı. Sadece ama sadece, oğlunun öldüğü yıl ürettiği modele, prestijli markasının sembolünü koymak yerine oğlunun adını yazdırdı. 32 yıl boyunca her sabah oğlunun mezarını ziyaret etti. Cenaze töreninde taktığı güneş gözlüklerini, son nefesine kadar hiç çıkarmadı ve bunu karizmatik görünmek için yaptığına inanmamızı istedi. Oysa dünyanın en güçlü adamı, en büyük zayıflığının gözlerinden okunmasından korkuyordu. Dino'nun babasının hayatındaki yeri tartışmasız olsa da Enzo Ferrari, Lina Lardi'den olan oğlu Piero'yu da hiçbir zaman sevgisinden mahrum bırakmadı. Laura Ferrari'nin vefatının ardından annesiyle birlikte Ferrari malikanesine taşınan Piero, 20 yaşında evlendi ve babasının yanında çalışmaya başladı. Onun babasının işini devralmasını destekleyen isimlerin başında babaannesi Adalgisa geliyordu. 90 yaşına kadar her sabah şirkete uğrayarak çalışanlarla sohbet eden Adalgisa'ya duyulan hürmetin, torununun kurumsal olarak kabul görmesinde büyük etkisi olduğu söyleniyor. Babasının savaşçı yapısının aksine, uzlaşmacı bir karaktere sahip olan Piero, kısa sürede kendini kanıtladı. Enzo Ferrari torununu Antonella'yı kucağına aldığı gün, oğlunu genel müdürlük titriyle onurlandırdı. Ancak yaşlı adam böbrekleri iflas edip yataktan kalkamaz hale gelene kadar emekli olmayı reddetti. Rakamlar, istatistikler ve analizler konusunda tam bir fenomendi, son günlerinde bile etrafındaki genç işadamlarını sulu götürüp susuz getirdi. Piero Ferrari, babasının vefatı sonrası tahta oturan isim oldu. Enzo Ferrari'yle ilgili çok sayıda kitap var ama bir sene içinde beyazperdede izleyeceğimiz filme, Amerikalı gazeteci Brock Yates'in 1991 tarihli Enzo Ferrari: The Man, The Cars, The Races isimli biyografi ilham vermiş. Kitabı okuyan iki ayrı senarist, The Italian Job filminden tanıdığımız Troy Kennedy ve David Rayfield, ortak bir senaryoya imza atmışlar. Onların hayli yüksek bütçeli bir Hollywood yapımı hazırladığı bu süreçte, senaristlerin metinleri ve yönetmenin kadrajıyla yetinmek yerine kendi hayal gücünüzün derinliklerinde kaybolabileceğiniz bu 465 sayfayı tavsiye ederim. Ferrari'nin hikayesinin sadece ışıltılı yanlarını değil karanlık yanlarını da ele alan yazarın, varsayımları ve çıkarımları çok ilgi çekici. Enzo Ferrari, ilk yarış otomobilini alabilmek için doğduğu evi sattı. Yıllar sonra paranın satın alabileceği her şeye sahip olduğu dönemde defalarca o evi geri almaya çalıştıysa da başaramadı. Oğlu Piero, babasına en azından yeni sahipleriyle bir yemek yiyerek, evde birkaç saat vakit geçirmeyi teklif ettiğinde Benim olamayacak bir evi, içinde başkaları yaşarken görmeye tahammül edemem cevabını aldı. Piero belki hiçbir zaman babasını çocukluk anılarına kavuşturamadı ama uzun yıllar süren uğraşların ardından devlet yetkililerini evi müzeye dönüştürmeye ikna edebildi. Yapımı beş yıl süren ve 43 milyon liraya mal olan Museo Casa Enzo Ferrari, 5 bin 500 metrekarelik bir alana yayılıyor ve sadece Enzo'nun doğduğu evi değil, sarı alüminyum çatısıyla bir Ferrari kaputu gibi tasarlanmış 3 bin metrekarelik yeni bir binayı da içeriyor. Evin bitişiğinde Enzo'nun İtalyan demiryolunda tamirci olarak çalışmış olan babasının atölyesi var. Müzede sadece otomobiller değil, aileye ait kişisel eşyalar, belgeler ve fotoğraflar da sergileniyor. Olur da yolunuz oralara düşerse, görmeden dönmeyin.