Yıl, 2013. Henüz 52'sinde, bekar ve çocuksuz, biraz umutsuz, yaşının fazlasıyla farkında George Clooney, her tarafı kırık dökük bir çiçekçi karavanının direksiyonunda, Hollywood yıldızlarının pek işinin düşmediği, şehrin 'downtown' bölgesine doğru sürüyor. Bir aksiyon filmi seti ya da çekim sahnesi değil; normal, sıradan bir gün bu. O yıl rol aldığı 'Gravity' filminin gişe başarısından dolayı hala şaşkın. Filmin en fazla üç-beş milyon dolar gişe elde edeceğinden o kadar eminmiş ki, rolü için herhangi bir ücret dahi talep etmemiş, yapımcının gişeden belli bir yüzde teklifine tereddüt etmeden 'tamam' demiş. Gravity'nin dünya çapında 723 milyon dolar hasılatla tüm zamanların en çok izlenen bilimkurgu filmine dönüşeceği aklından geçmemiş. Eline, hiç beklemediği bir anda yüklü para geçmesiyle hayatını, başına gelenleri ve nereden nereye geldiğini sorguluyor karavanının direksiyonunda, tabelası olmayan bir hangarın kapısını ararken. Adresi buluyor, hangar kapısı açılıyor, karavanla içeri giriyor. Bir yandan burada olduğunu bilen tek kişi asistanı, heyecan ve korkudan altına yapmaması için telkin etmeye çalışıyor telefonda. Ön koltuktan iniyor, arka kapıyı açıyor. Asistanının satın aldığı 14 adet Tumi marka valizi tek tek çıkarıyor; her birine, birer milyon dolar nakit dolduruluyor. Clooney, çantaları karavana yerleştirdiği gibi olay mahallinden ayrılıyor. Clooney, o geceden tam bir yıl sonra, 27 Eylül 2014'te, Lübnan asıllı, insan hakları savunucusu avukat Amal Alamuddin ile evleniyor. Karşımdaki George Clooney ise 59'unda, evli, iki çocuklu ve fazlasıyla umutlu. Normal şartlarda Los Angeles'ta, bir basın buluşmasında, yüz yüze gerçekleşecek bu karşılaşma, hiçbir şeyin normal olmadığı 2020'de, Zoom üzerinden, gerçekleşiyor. Son dokuz ayını geçirdiği evindeki sinema odasında, koyu kahve renkteki kadife sinema perdesinin önüne geçmiş; elinde içkisi, hem yönetip, hem başrolünü üstlendiği bir Netflix orijinali olan son filmi 'The Midnight Sky'ı anlatmak ve 'uluslararası ikon' ödülünü 'elden' almak için karşımda. Film, küresel bir felaketin ardından Kuzey Kutbu'nda, tahliye edilmiş araştırma merkezinde tek başına yaşayan bir bilim insanının, bir astronot ekibiyle irtibat kurup Dünya'ya dönmemeleri için onları uyarmaya çalışmasını ve bu sürede merkezde unutulan bir kız çocuğuyla ilişkisini anlatıyor. Altta akan, aklımızı asıl gıdıklayan konusu ise insanın hayattaki pişmanlıkları ve yaşadıklarıyla yüzleşebilme beceresi. Malum, 'kendi kendine yalan söyleyebilen tek canlı türü' olarak bu konularda yetilerimiz biraz şaibeli. İç kazı yapmak için bulduğu alan ve seçtiği zaman, daha doğru olamazdı. Yazının tamamı GQ MOTY 2020 Özel Sayısında...


Geminin ağır kapısını açıp dışarı, yan güverteye çıkıyorum. İlk anda bir şey hissedilmiyor ancak birkaç saniye sonrasında serin bir hava çevremi sarıyor. Kendini kışsever biri olarak nitelendiren birini bile titreten bir serinlikten bahsediyoruz. Yaklaşık -25 derece ile her nefes bir iç titremesine dönüyor. Sanki çevremde yeşil ekranda çekilmiş bir fantastik film seti var. Buzlarla kaplı denize inen dik yamaçlar, arada görüntüye giren ufak avcı kulübeleri, yamaçlardaki kar örtüsü içinde kemirecek ot bulmaya çalışan ren geyikleri, buz tutup tutmamakta kararsız deniz üstünde ilerleyen gemimiz ve hiç bilmediğin türde bir soğuk. Kuzey kutup dairesi içerisinde yer alan son büyük kara parçası olan Svalbard çevresinde, 77. boylamın da kuzeyinde yabancı bir ıssızlık içerisinde ilerliyoruz. Buradaki ıssızlık adeta zaman makinesiyle çağlar öncesine gitmiş bir insanın ıssızlığı. Ne yapacağımı bilmediğim bir gezegene düşmüş gibiyim. Güvertede biraz uzun vakit geçirince açıkta kalan tek yer olan yanaklarımda soğuk ısırığı başlıyor. Önce hafif bir yanma, ardından tüm sinir uçlarına batan ufak iğneler hissediliyor. O an anlıyorum ki, kılcal damarlarımdaki kan donma sinyalleri veriyor. Elimdeki çift eldivene rağmen parmak uçlarım, ayağımdaki dolgulu çizmeye rağmen ayak parmaklarım donma sinyalleri veriyor. Bu coğrafya hareketsizliği affetmiyor. Karaya çıkmış bir balık gibiyim. Çevreme dipsiz bir hayranlığın getirdiği şaşkınlıkla bakıyorum. Arktik'in aura'sının içinde yerçekimsiz bir halde sürüklenir gibiyim. Kaptan köşküne çıkmaya karar veriyorum. Orası hem sıcak hem de daha manzaralı. Elmacık kemiklerimdeki batma sona eriyor. Elim ayağım sadece soğuk artık. Daha tanıdığım bir üşüme bu. İçim rahatlıyor. Kaptan köşkünde herkes dev dürbünlerle ufuk çizgisini tarıyor. Şizofrenik bir hal var içeride. Kilometrelerce uzanan satıhta dünyanın en şahsına münhasır canlısını arıyoruz: Kutup ayısı. Nasıl olduğunu anlamadığım bir şekilde yaklaşık bir saatlik arama sonunda güverteden ayı! diye bir ses geliyor ve geminin her noktasında dev bir hareketlilik başlıyor. Bu unutulmuş coğrafyadaki en hareketli alan muhtemelen gemimiz Freya'ya dönüşüyor. Bir anda boş güverte elinde bazukalara benzeyen dev objektifleriyle gemi arkadaşlarımla doluyor. Ayı hala uzakta, bu telaşa düşmeyip gemideki hareketliliği izliyorum. Çok bin yıldır aynı gezegeni paylaştığımız bu özel canlıyı görmek için dünyanın çeşitli yerlerinden gelen bu insanların tutkularına şahitlik etmek çok keyifli. Bir yandan adeta yavaş çekimde batmaya başlayan güneşi izliyorum. Arktik baharının en güzel tarafı gün batımının saatler sürmesi. Çevreme bakıyorum ve o anlardan birinde olduğumu fark ediyorum. Daha ne isteyebilirim ki? anlarından biri bu. İnsanın her şey mükemmel gibi hissettiği belki hayatında birkaç kez yaşanabilecek anlardan. Sadece çevresel faktörlerin değil, gerçekten öyle olmasa da zihnen, manen, fiziken; her şeyin mükemmel hissettirdiği bir andan bahsediyorum. Alt güverteye inip ekibe karışıyorum. Temel kuralımız sessizlik. Freya ile sahile yaklaşıyoruz. Yaklaştıkça karşımızda bir sürpriz beliriyor ve yetişkin dişi kutup ayısının yanında, bir de bebek olduğunu fark ediyoruz. Çocukken misafirliğe gitmişsiniz ve en sevdiğiniz yemek önünüze gelmiş, tadına doyamamışsınız ve tabağınızı bitirince önünüze bir tabak daha koyuyorlar gibi bir his adeta. Güneşin açısıyla ışığın tonları akıl almaz bir hale bürünüyor. Bu bembeyaz dünya adeta renk zenginliği yaşıyor. Hayatımda görmediğim beyazlar ortaya çıkıyor bir anda. Sanki zihnimde yeni bir harita açılıyor. Kutup ayısı beyazıyla tanışıyorum mesela. Çok hafif sarı tonları barındıran, açık griye çalan bir beyaz. Kutup ayısı yavrusu beyazı ise daha saf bir beyaz. Kutup bölgesinde koyu lacivert sularda kendini gösteren dalga köpüğü beyazı var. Deniz buzu beyazı var; kepçeyle denizden alınca şeffaflaşan buz, denizde farklı bir beyaza dönüşüyor. Bir de kar beyazı var. Ama bu kar buzlaşmış, binlerce yıldır dünyanın kaydını tutan bir çetele olduğundan hafif kirli sarı bir beyaz. Bu minimalist renk zenginliğinin tadını çıkarırken karşımızda yavrusuyla anne kutup ayısı durmaksızın yürümeye devam ediyorlar. Anne ayının yarattığı müthiş enerjiyle sarmalanıyoruz. Sanki bir tarikat liderini izleyen müritler gibi ondan gözlerimizi alamıyoruz. Bizi yaşama ve yaşatma içgüdüsüyle adeta büyülüyor. Birkaç yüz metrede bir durup arkadan gelen yavruyu kolluyor. İnden yeni çıktığı belli olan birkaç haftalık yavru muhtemelen çevresinde ilk defa gördüğü bazı şeylere dikkatlice bakıp sürekli annesinin gerisinde kalıyor. Sonrasında ise koşturarak onu bekleyen annesine yetişmeye çalışıyor. İçgüdüler buluşması adeta bu. O hayatta kalma içgüdüsüyle bu acımasız ıssızlıkta kendine bir yol ararken bizler ise merak içgüdümüzü takip ederek ait olmadığımız denizlerde onunla karşılaşıyoruz. Bizimkisi onun yanında sadece bir basit insan eğlencesi. Bu nedenle ona hayranlık, saygı ve büyük bir sevgiyle bakıyoruz. Anne-çocuk sürekli yürüyorlar. Besin aramak için, güvenli bir yer aramak için, özetle yaşamak için. Karaya çıkan canlı türlerinin ilk yaptığı hareket olan yürümek hala yaşamın temelini oluşturuyor. Doğada keyfi yapılan bir şey yok. Her şey ihtiyaçtan. Keyif ne gariptir ki, dünyadaki en yok edici hayvan türüne tanınmış bir ayrıcalık. Saatlerdir batmayan güneş ufka kavuşmaya başlıyor. Hava sıcaklığı -35'lere yaklaşırken saatlerdir gemi güvertesinde olan bir grup zavallı insan titriyor. Ancak onları ayakta tutan merak ve tutkuları biraz daha dayanmalarını sağlıyor. Anne ve çocuk beyazdan kızıla dönen karlı bir yamaçtan tırmanmaya başlıyorlar. Usta dağcılar gibi en dik kısımları bile büyük bir başarıyla geçiyorlar. Uygun bir noktada anne bir in kazmaya başlıyor. Buzun içinde geceyi geçirecekleri başka bir yuva ortaya çıkıyor. Tek derdi yavrusunu ertesi güne sağlıklı şekilde ulaştırmak. Yarın yeni bir gün ve yürünecek daha çok yolları var.


Önce ideal olanla açalım. Biriyle tanışırsın. Seviyeli bir ilişki başlar. Aynı ortamda büyümüş, aynı kültürden geliyorsundur. Muhtemelen aynı okulda okuduğun ya da işte çalıştığın için tanışmışsındır. Çevreler hemen hemen ortaktır. İlişki başlar, nizami şekilde ilerler. Evlenirsiniz. Sonra ya sonsuza dek mutlu yaşar ya da hayatın zorluklarıyla başa çıkamayıp anlaşmalı olarak boşanırsınız. Buradan bir film çıkmaz ama huzurludur. Şimdi gelelim diğer senaryolara... Önce birine uyuz olursun. Her hareketi batar. Konuşması, tavrı, havası, civası... Sonra bir bakarsın o gıcık olma duygusu yavaş yavaş bir çekime dönüşmüş. Sonra bir bakmışsın, hop, sevgili olmuşsunuz. Başka bir senaryoda sevgilinle sık sık kavga ediyorsunuz, tartışıyorsunuz, birbirinize kıl oluyorsunuz ama aranızda inanılmaz bir çekim var. Tam ayrılacaksınız, sevişip barışıyorsunuz. Bir başka senaryoda, ilişkideki bu gerilime dayanamayıp ayrılmışsınız. Toksik bir ilişkiden kurtulduğunuz için çok sevinçlisiniz ama bir tarafınız da hep eksik. Ne zaman duygusallaşsanız, kendinizi yalnız hissetseniz ya da çok neşelenseniz aklınıza geliyor. Mesaj atıyorsunuz. Seni özledim filan yazıyorsunuz. Halbuki, ayrılmadan hemen önce birbirinize ne kötü şeyler söylemiştiniz. Sonra sevişmiştiniz ama biriniz artık bu döngüyü kırmak için çekip gitmişti. Hala ne zaman birbirinizi bir yerde görseniz kalbiniz hızlı çarpıyor. Hatta olayı biraz daha ileri götürüp belki de sevişiyorsunuz. Sonra pişman olup birbirinizden ve belki de o andaki sevgilinizi aldattığınız için kendinizden nefret etmeye devam ediyorsunuz. Suç sizin mi? Hayır. Birlikte suçu genlere atalım da rahatlayalım. Gen havuzu problemleri hayat sınavında milyon yıldır karşımıza çıkan bir durum. Şaşırtmalı sorulardan oluşuyor diyebiliriz. Birbirimize uyan kişilerle mi yoksa bizden farklı insanlarla mı birlikte olmaya daha yatkınız? Bu sorunun cevabını bulmak, herhangi bir matematik problemi kadar kolay değil. Bu konuda bir sürü iddia var. Mesela Biyolojik Antropolojist Dr. Helen Fisher yaptığı araştırmalar sonucunda tam tersimiz olan insanlara çekildiğimizi söylüyor. Fisher'a göre uzun boylular kısa boylularla, sarışınlar esmerlerle birlikte olmaya daha yatkın. Bunun nedeniyse gen havuzunu çeşitlendirme çabamız. Antropologlara göre atalarımız hayatta kalma kabiliyetleri en gelişkin olan çocuğu üretebilmek için mümkün olduğunca çok kişiyle birlikte olup gen havuzunu çeşitlendirmeye çalışırlardı. Evrimsel antropoloji akımına göre de bizler, kendimizde olmayan özelliklere sahip insanlarla birlikte oluruz. Böylece doğan çocuk en iyi özellikleri alarak dünyaya gelir. Mesela partnerlerden biri çok hasta oluyor, diğeri zor hastalanıyorsa çocuk bağışıklık sistemi güçlü olarak doğuyor. Dolayısıyla, kendimizden farklı kişilere çekiliyor olmamız bu akıma göre normal. Farklı kişilere mi çekiliriz, aynı kültürlerden mi etkileniriz, simetrik mi, asimetrik mi derken birden kendini çoktan seçmeli sınavlara hazırlanıyormuş gibi hissetmiş olabilirsin. Haklısın. Fazlasıyla karmaşık. Herkesin bir fikri var fakat herkesin formülü de kendine. Kimden etkilendiğinin cevabı sende gizli. Bir tane aleni şey var ki, o da birlikte yaşama zorunluluğumuz. Beynimiz bile yalnız hissettiğinde Anterior Cingulate Cortex denilen bölgeyi yakıp, Güvende değilsin diyor. İçten içe biliyoruz ki, bir arada olmak bize iyi geliyor. Her şeyi kendi kendimize yapabiliyor olmamız, birlikte var olduğumuz gerçeğini değiştirmiyor. Marcus Aurelius'un dediği gibi, hepimiz birbirimize kutsal bir düğümle bağlıyız. Giderek bireyselleşen ve dijitalleşen dünyanın içerisinde ilişkilerimiz biraz bocalıyor olabilir. Bunun nedeni, kendimizle olan ilişkimizde de bocalıyor olmamız. Rahmetli Doğan Cüceloğlu, Sağlıklı ilişkiler kurmak isteyen biri önce kendisiyle olan ilişkisini sağlıklı kurmalıdır diyor. Ne de güzel söylüyor. İlişki dediğimiz şey bir Relation-ship. Denizcilikten ne kadar iyi anlarsak anlayalım bu geminin biri dümeniyle, diğeri yelkeniyle ilgilenmezse birlikte batarız. Ne kadar farklı olursak olalım, bir takım olabiliyorsak tüm sert rüzgarlar bizi güzel diyarlara götürür.


Neden yeniden yapımlara bu kadar bağlıyız? Üretemiyor muyuz yoksa içimizdeki nostalji aşığına teslim mi oluyoruz? Sex and the City, Dexter, Gossip Girl, Matrix, Cowboy Bebop, Dune, The Many Saints of Newark... Bu listenin sonu yok. Tüm bu dizi ve filmleri bir arada görünce, başlangıçta akla pek de ortak özellikleri olduğu gelmiyor. Haklısınız. Türleri, hikayeleri, kadrolarıyla hepsi birbirinden apayrı yapımlar ama günümüz tüketim çağında hepsini aynı potada eriten birkaç kelime var. Remake, reboot, spinoff, sequel... Biz onlara kendi dilimizde kısaca yeniden yapım diyelim. De Montfort Üniversitesi'nden film çalışmaları profesörü Matthew Jones, yeniden yapımların hayatımızdaki yerinin çok da yeni olmadığını, bu durumun sinemanın ilk günlerinden beri bir döngü halinde var olduğunu söylüyor. Ancak özellikle günümüzde yoğun bir şekilde yeniden yapım bombardımana maruz kaldığımızı belirtiyor ve işin ekonomisinin altını çiziyor. Daha önce sattığını bildiğiniz bir ürünü yeniden paketleyip satmak, elbette birçok stüdyo için finansal olarak cazip bir seçenek. Yani bu bir nevi, riski minimuma indirmek. Olaya seyirci tarafından bakarsak, yeni bir hedef kitle belirlemeye gerek yok, mevcut bir kitle zaten orada. Örneğin Friends gibi yayın tarihinden bugüne güncelliğini hiç yitirmemiş, internet çağında platformdan platforma gezmiş, replikleri dilden dile dolaşan bir dizinin ekibinin yeniden bir araya geleceği bir yapım, zaten çok güçlü bir iddiayla doğuyor: Herkes yıllardır dile getirmese bile bugünü bekliyor. Günün sonunda Rachel'ından Chandler'ına, onları yeniden bir arada görmek bizdeki nostalji duygusunu tetikliyor, hepimizin içini ısıtıyor. Friends: The Reunion, dört Emmy adaylığı alarak hem yapımcısı hem de biz seyirciler için doğru bir iş olduğunu da ispatlıyor. İstatistiklere bakınca yeniden yapım kavramını yalnızca olumsuz bir yerden ele almamak gerek. Birçok muhteşem eserin yeniden yapım olduğu gerçeği ortada: David Cronenberg'in The Fly'ı, Bradley Cooper ve Lady Gaga'lı ödüle doymayan A Star is Born ya da Coen'lerin True Grit'i... Bir yeniden yapımın, orijinal eseri yükseltme potansiyeli her zaman mevcut. Tabii bu konuları konuşurken remake'in bile remake'ini yapmakta üstüne olmayan bir devden söz etmeden geçemeyiz: Disney. Elbette onların elini en güçlü kılan, uçsuz bucaksız arşivleri. Aslında Disney'in yıllar içinde geliştirdiği bir formülü bile var denebilir. 2021 yapımı Emma Stone'lu Cruella'yı ele alalım; bu film 1996 yapımı Glenn Close'lu 101 Dalmaçyalı'nın geçmiş hikayesi aslında, ki o film de aynı adlı çizgi filmin bir versiyonuydu. Bir tutam CGI, bir büyük yıldız isim ve günün sonunda Disney'in kasasına milyarlar getiren, tıkır tıkır çalışan bir formül. Ama bu öyle bir çağ ve yeniden yapımların cazibesi o denli büyük ki, Phoebe Waller-Bridge gibi yeni kelimesiyle, orijinal kavramıyla yan yana anmaktan kendimizi alıkoyamadığımız bir isim bile 2005 yapımı, Mr. & Mrs. Smith'i yeniden yaratma işine girişebiliyor. Ona kızamayız, neden kızalım ki? Marvel'ın onlarca devam filmi duyurduğu, X-Men'in sayısız versiyonunun çekildiği, Star Wars evreninin suyunun çeke çeke bitirilemediği günlerden geçiyoruz. Bu tabloya baktığımızda şunu düşünüyoruz, her geçen gün daha da belirsizleşen hayatlarımızda, sahip olduğumuz gelecek kaygısıyla, belki de aşina olduğumuzun hasretiyle yanıyoruz. Ve Phoebe de Disney de Friends ekibi de bunun farkında. Güvenli alan kavramı hepimiz için geçerli, yalnızca sinemada film ya da Netflix'te bir dizi izlerken değil, ilişkilerimizde, iş yaşamımızda, günlük rutinlerimizde... O zincirleri kırmak kolay değil. Tanıdık hissi, hemhal olmak bizi o alanda tutuyor. Nostalji ve aşinalık hissinin en güncel örneklerinden Spider-Man: No Way Home'u ele alalım. Milyonlarca kişi, belki filmin hikayesinden bile bağımsız şekilde sırf üç nesil Spider-Man'i bir arada görebilmenin heyecanıyla filmi izledi. Üçlünün set fotoğrafları, aylardır sosyal medyada dolaşıp muhtemelen her hayranın yüzünde bir tebessüm uyandırıyor, meşhur üçlü Spider-Man meme'ini yaratmaları haber konusu oluyor ve tüm bunlar basit heyecanlardan ibaret değil. Konu dönüp dolaşıp en başta değindiğimiz maddeye geliyor: Sonuç olarak Spider-Man: No Way Home, an itibariyle tüm zamanların en çok hasılat yapan altıncı filmi. Bu yazı Bahar 2022 sayısında yayınlanmıştır.


L'Wren Scott'u temsilen soluk pembe Amnesia gülleriyle bezenen küçül kilise, tasarımcının sevdiği gibi geçmiş dönemlere uygun şekilde yeniden düzenlenmişti. Scott'un ölüm ilanlarına baktığınızda adı, yaşı ve hatta hiç evlenip evlenmediği konusunda ortak bir dil bulamıyordunuz. Çünkü onun ortaya koyduğu hikaye, kendisinin titizlikle üzerinde çalıştığı ve gerçeklerin biraz saptırıldığı bir hikayeydi. Hollywood'un ilk kıdemli stilisti Scott'un en iyi yeteneği, birinin kendini dünyaya nasıl en iyi şekilde sunabileceğini bilebilmekti. Özenle korunan pek çok sırrı arasında ilk sırada ise 50'nci yaşını geçmek üzere oluşu yer alırdı. Fakat tüm bunlara rağmen onu asıl yaralayan, ismi anıldığında ilk akla gelen şeyin The Rolling Stones'un solisti Mick Jagger'ın sevgilisi olmasıydı. Oysa altı ayda bir düzenlenen moda şovları, kendi sosyal çevresinden gelen konuklarından ötürü her zaman merakla beklenirdi. Çünkü Scott, kendi servetini kurmaya giden trenin biletini elinde tutan bir marka sahibi olduğunu kanıtlama konusunda hep çok istekliydi. Tabii ki onunla evlenmeyi istiyordu. Ancak sık sık sahip olduğu ahlaktan ve dindar bir Mormon olarak yetiştirildiğinden bahsetmesi, 70 yaşındaki bohem sevgilisini pek de memnun etmiyordu. Tüm bunlar Mick Jagger'ı evliliğe mecbur etmezdi. Scott da bu nedenle, 10 yıldan uzun bir süre Mick Jagger'ın eşini en uygun şekilde oynadı. Tek sorun, ünlü modacının, aslında Jagger'ın tam anlamıyla eşi olmamasıydı. Tam olarak ne olduğu konusundaki sıkıntıları üstüne bir de evlatlık olmasının derdi eklenince ne yazık ki mezarındaki yeri de hazırlanmış oldu. Cenazesinde kameralardan ötürü, davetlilerden kapıya gelmeden beş dakika önce haber vermeleri istendi. Bu da Scott'un Jagger ile beraber olmaya başladıktan sonra fanatikçe özelini saklamak konusundaki hassasiyetinin bir başka açıklamasıydı belki de. Çok az insan gerçekten aralarında olan biteni biliyordu. Scott'un erkek arkadaşıyla olan sorunları yakın arkadaşlar arasında bile açığa vurulmadı. Her biri onun ölümünün bir avuç puzzle parçalarını tuttular ellerinde yalnızca. Jagger'ı sonunda küçük kiliseye getirense bir düğün değil, cenaze oldu. Damat rolü yerine, akrabaların yanındaki kişiyi oynuyordu şimdi. O, evlilik kadar burjuva bir olayı oynamak için uygun insan değildi ama şimdi piskoposluğa ait bir servise hazırlanmış gibi en uygun haliyle oradaydı. Jagger'ın da minnetle anlattığı gibi hayatlarının ayrıntılı kısımlarıyla ilgilenen kişi hep Scott'tı. Jagger'sa şimdi kendi görevini üstlenerek basın önünde saygılı bir sevgili rolü çiziyordu. Bu önceki ilişkileri için değil Scott için bir saygı duruşuydu ve bu da muhtemelen onun olgunlaşan yaşının bir açıklamasıydı. Scott, bir Mart günü pencereden dışarı bakarken hava aynı şekilde soğuk ve bulutluydu. New York'ta olduğunu sadece birkaç kişi biliyordu. Jagger'ın onunla asla evlenmeyeceğini artık anlamıştı. Bir kravata düğüm attı, yere diz çöktü ve kendini balkonun kapı tokmağına astı. Bu, böylesine gururlu bir kadın için ondan beklenmeyecek türden bir intihar şekliydi. Onun moda etiketinin kaymağını yemek isteyen gazeteler ise Scott'ın borç batağında olduğunu yazdı. Mesele kapanmıştı. L'Wren Scott'ın geride bıraktığı notta hiçbir duygusal ize de rastlanmadı. Ne de olsa o, işinin detayını herkese duyuracak cinsten biri değildi. Scott'ın yakılan bedeninden geriye kalan küllerin yarısı sevgilisine verildi, diğer yarısı ise ailesiyle beraber Utah'daki Wasatch Dağı'na gömüldü. Luann film karakterlerini çok severdi. Auntie Mame, Gilda, Queen Christina gibi... Ama onun asıl favorisi Breakfast at Tiffany's'in kadın kahramanı Lulamae Barnes olarak doğan Holly Golightly'di. Luann, idolü olarak işte bu ismi benimsemişti. Ailesi hakkında ise çok da bilgimiz yok. Ailenin Mormon yapısından ve soyundan dolayı üç kardeş de evlat edinilmişti. Luann gerçek ailesinin kökenini elbette merak etti. Yıllar sonra onları buldu da ancak haklarında hiçbir şey öğrenmeyi talep etmedi. Zaten onlarla arasında bir bağ da yakalayamamıştı. Aileme ve komşularımıza baktığımda inanın hiç birine benzemiyorum. demişti 2011 Şubat'ında Harper's Bazaar dergisine verdiği röportajda. Luann 16 yaşındayken, hemen arkalarındaki eve çarpıcı bir kızıl taşındı. Cindy Brimhall 1.77 cm boyundaydı. Luann ise 1.82 cm. Hem de 13 yaşından beri. Arkadaşı Julie Nichols Thompson'ın söylediğine göre o sıralar Luann oldukça popülerdi. Luann herkesi memnun etmeye çalışırdı. Bense bunun üzücü olduğunu düşünüyordum çünkü kimi zaman çocuklar ona zorbalık edebiliyordu. Yine de onu kaybederken görmenize asla izin vermezdi. diye anlatıyor Brimhall. Söz Luann'ın ailesinden açıldığında ise şöyle diyor: Hatırlıyorum da, bir gün onlardayken annesi Luann'ı kovalayıp duruyordu. Annesi, yapmak zorunda olduğu her şey hakkında dırdır ederdi. Ödevini en ince ayrıntısına kadar kontrol ederdi mesela. Scott banka memuru annesi Lula'nın gelip gidişlerini anahtarlarının çıkardığı çıngırdama sesinden ve çantasını tıkırdatmasından anlardı. Yıllar sonra, ilk çantasının adını da Lula koydu. Luann'in 1982 yılındaki mezuniyetinden sonra Los Angeles'a gelmesi bir buçuk sene sürdü. Brimhall zaten oradaydı, Gilda Marx Flexitard için modellik yapıyordu. David Lee Roth'un California Girls video klibinde de yer almıştı. O dönemde ise bu ikilinin koruyucu annelik görevini Patty Apollonia Kotero üstlenmişti. Ve 1985 yılının Ekim ayında Brimhall, Playboy dergisine konuk oldu. Derginin reklam videosu ise her ikisinin de yıldızını parlatmaya yetti. O kadar ki ikili, kutlamak için Park City'de şarkı söyleyip dans ettiler. Luann arkadaşı için mutluydu, Playboy köşkünde beraber partilere katılıyorlardı. Hayat umduğundan da güzel gidiyordu. Glamour ajansı ile ilk defa sözleşme imzaladığında, Scott, yakın zamanda Marilyn Gauthier'e sunulacağının güvencesini almıştı. Ve kısa süre sonra Scott'un uzun bacaklı tam boy bir posteri, başka bir kızınkine eşlik etmekteydi. Böylece fotoğrafçıların Scott için birbirleriyle yarışacakları dönem başladı. Helmut Newton, Paris Match için Scott'u botlarıyla plajda sendelerken ve mayosunu aşağı doğru sıyırırken çekti. Newton'un fotoğrafa koyduğu isim ise Dev oldu. Scott heykel gibi durarak işler yapmaktansa daha aktif çalışmak istiyordu. Thierry Mugler benim defile modeli olabileceğime karar verdi. Başka kimse beni bunun için uygun görmemişti. Bunun nedeni ise diğer kızlara göre fazla uzun olmasıydı. L'Wren çok çalışkan bir kızdı. Ayrıca fotoğraflamak için bu kadar muazzam bir vücut da bulamazdınız. diyor Russ ve birlikte gittikleri bir gece kulübünde Scott'ın tamamı Thierry Mugler işi olan, uzun ince botları ile kendi halinde kahkahalar atarken ne kadar dikkat çekici göründüğünü anlatıyor. Bir model olarak Mayıs 1987'de Keith Haring'le tanışması ise biraz olaylı oldu. Scott, İsviçre'de yayınlanan Schweizer Illustrierte dergisinin kapak çekimi için geldiğinde, hayal kırıklığına uğradığını anlatıyor Haring: Siyah bir kız getireceklerini sanıyordum. Onun yerine Utah'dan bir çiftlik kızı getirmişlerdi. Haring, bronzlaştırıcı kremleri Scott'ın vücuduna elleriyle sürdü, sonra da onu g-string'iyle Monte Carlo sokaklarına saldı. Scott da o çekimde sıradan bir taşralı olmadığını kanıtladı. 1980'lerin sonuna geldiğimizde ise Scott varlıklı bir gayrimenkul yatırımcısıyla tanıştı ve adamın Chelsea'deki dairesine taşındı. Scott'la çalışmışlığı olan şapkacı Stephen Jones, O dönem mankenliği bıraktı diye anlatıyor. Ekim 1991'de L'Wren Scott basın tarafından hiç yakalanamayan gizemli sevgilisi Andrew Ladsky ile evlendi. Ladsky 162 cm'di, Scott ise 193 cm'di. İlginç bir ikili. Diye anlatıyor çifti Mark Ryan. artık mağazanın halkla ilişkiler işleriyle ilgilenmeye başladı. Aynı zamanda Pretty Polly taytlarının bacak mankeni olmaya devam etti. Ta ki üç yıl sonra biri yerini alana kadar: Jagger'ın kızı Jade... O sıralarda işi gibi, evliliği de iyi gitmiyordu. Mike Russ, bu ikinci evlilik hakkında Aşıktı falan, her şey çok güzeldi ama Scott evlendikleri gün her şeyin 180 derece değiştiğini söylemişti diyor. 1997 yılında Brand'in bir temsilcisinin de söylediği gibi kısa sürmüş bir evlilikti bu, çok yıllar önce gerçekleşti ve aralarındaki mesele de çoktan çözüldü. Oldukça dostane bir boşanmaydı. Boşanmanın ardından L'Wren bağımsız olarak styling yapmaya başladı ve etrafından övgüler almaya devam etti. Rolling Stone dergisinin 1995 tarihli Jim Carrey çekiminde, fotoğrafçı Herb Ritts'le beraber çalıştılar. L'Wren'in fotoğraf çekimlerinde modeller üzerinde kullandığı dövmeler, ülke genelinde popüler olmaya başladı. Böylece Scott'ın yolu açıldı. Los Angeles'da sadece Armani'nin showroom'u olduğu günlerde, Hollywood'un stilisti haline geldi ve Nicole Kidman, Oprah Winfrey, Penelope Cruz, Julianne Moore, Demi Moore, Sarah Jessica Parker gibi sektördeki büyük isimlerle çalışmaya başladı. Dönüp bakınca çalıştığı herkesin şu an dünyaca ünlü olduklarını görüyoruz. Scott, Nicole Kidman ve Sharon Stone gibi yıldızlara filmlerde kostüm dizaynı gibi birkaç işin ardından, Mariah Carey ve Renee Zellweger gibi ünlülere 1999 Oscar ödülleri töreninde giymeleri için elbiseler de tasarladı. Ancak bu isimler balık etli görünümleri yüzünden eleştiriler alınca, oda David Naylor'ın ofisinin yolunu tuttu. Bir gün yapımcı David Naylor'ın ofisine gitti. O günden bahsederken Naylor, Scott'ın siyah deri pantolonu ve yüksek topuklularıyla meydan okur bir hali olduğunu ve bu durumdan hoşlanıyor gibi göründüğünü anlatıyor. Böylece Naylor, reklam ve müzik video yönetmenliğine talip olan Scott'ı kabul etti. 2002 sonbaharında ise Ritts ve Scott'ın arası çok ciddi şekilde bozuldu. Ritts'in ona çok fazla bağlı olmasından artık yorulmuştu.diyor bir arkadaşı. Bazı insanlar bir stiliste diğerlerinden daha fazla bel bağlarlar. Ancak Ritts durumu biraz abartmıştı. Scott Ritts'in ölümünden kısa bir süre önce, onu bir öğle yemeği esnasında terk etti ve bu olay Mick Jagger'la flörtünün de başlangıcı oldu. New York'taki anma töreninde Jagger, Scott'la Paris'teki Belle Epoque restoranı Le Train Bleu'deki tanışmalarını şöyle anlatıyor: O anda bu uzun, güzel ve gizemli kadının büyüsüne kapılmıştım. Jagger'ın söylediğine göre ilişkilerinin, üç yıldan uzun bir süre kadar gizli kalmasını isteyen Scott'tı. Dikkatleri üzerlerine çekmek istememiş ve zamanla onun yol arkadaşı olmuştu. O zamanlar yeni boşanmış rock yıldızı adeta bir biçerdöver gibi kadınları ezip geçiyordu. Şaşırtıcı olansa ilişkilerinin üç yıldan fazla bir süre boyunca sır olarak kalması konusunda ısrarcı olanın Jagger değil, Scott olmasıydı. Çünkü her hareketlerinin dikkatle incelenmesini istemiyordu. Ve Scott da gıpta edilecek biri olmaya karar verdi. Kimse Mick Jagger'dan daha havalı bir hayata ve arkadaşlara sahip değildi. Fakat Jagger dünyayı gezmekle meşguldü. Loire Vadisi'nde Scott ve Jagger, gösterişli evlerde kalıyor, en çok da alışverişe vakit harcıyorlardı. Scott Jagger'ı kesinlikle kovalayarak elde etmedi. New York'taki anma töreninde Jagger'ın söylediğine göre tüm arkadaşlarının bir müzik uzmanı olarak nitelendirdiği Scott, Jagger'a bir ünlü gibi davranmak yerine, Gimme Shelter'ı hiç duymadığını söyledi. Ve Jagger da ona inandı. Rolling Stones grubuna yakın biri Mick'in asla frenlenemediğini söylüyor. Özellikle de L'Wren etrafta olmadığı zamanlarda. Ve Jagger pervasızca Jerry Hall'u aldatırken bu ilişkiyi mümkün olduğunca gizli yaşayarak ona kendince saygılı da davranıyordu. Mesela personeline yanlış bilgiler verip ispiyonlamalarını söylüyordu. Yıllarca basını uzak tutmak için Londra'da evi olmasına rağmen Claridge's Hotel'i tuttu. Hatta arkasında gizli bir çıkış kapısı olan yeni bir ev bile aldı. Mick Jagger, Bali'de Jagger ile şüpheli bir yasallık çerçevesinde evlenen Hall ile 1999 yılında ayrıldıktan sonra, Londra'daki evlerinin hemen yanında bir daire satın aldı ve böylece duvardan açtığı bir hol sayesinde 4 çocuğunu görmeye devam etti. 2003 Haziran'ında ise Hall, Jagger'dan özel hayatına biraz saygı duymasını ve Scott'ı mirasından mahrum etmesini istedi. Bu durum da ünlü çiftin ilişkisinde kötü bir etki bıraktı. Scott bu zamanı referans göstererek Hayatımda uzun yıllar Claridge's de yaşadım diye anlatmıştı. Jagger ise İngiltere'de yılın 90 gününden fazla kalmıyordu; vergi işleriyle uğraşmak için zamanının çoğunu Paris'te maliye bakanının sahip olduğu Loire Valley'de geçiriyordu. Kimse Jagger'la birlikte olmasına rağmen onunla olamazdı.diyor Scott'un bir arkadaşı. Böyle bir kapasiteye sahip değildi. O biriyle olabilecek yapıda değildi. Fakat 2005 yılına geldiğimizde, Scott ve Jagger'ın ilişkilerinin kusursuz olduğunu görüyoruz. O kadar ki Nike giymeye başlayan Mick, Golden Globes'ta etrafındakilere Scott'ı ana ilgi alanı olarak göstermişti. Jagger, Cheyne Walk-Chelsea'de tarihi bir ev için 10 milyon pound ödediğinde ise evlilik iddiaları güçlendi. Mücevherlerin genelde bir telafi olduğunu bilen Jerry Hall ise Scott'ın sürekli mücevherlerle dolaşıyor olmasını imalı buluyordu. Nasıl bir insana dönüştüğüne bakılacak olursa Scott artık stilistliğe az zaman ayırıyor gibiydi. Stilistler muhtemelen en çok fazla mesai harcayan fakat aynı zamanda da moda dünyasında en az para kazananlardır. diyor Bruce Weber. Ancak bu durumun aksine Ekim 2006'da, Scott kendi parasıyla, kendi markasını kurduğunun duyurusunu yaptı. Victorian tarzı ceketler, pelerinler, diz üstünde ve vücudu saran elbiselerden oluşan 18 parçalık koleksiyonu, giymek için cüret isteyen bir koleksiyondu. Yine de bu bir bağış değildi, Jagger elbette bu yatırımdan bir geri dönüş bekliyordu. Geçmişi düşününce Scott aslında büyük bir risk almıştı. Rolling Stones'a yakın kaynaklar Jagger'ın bu işe 2 milyon dolar koyduğunu söyledi. Üstelik farklı konularda da Scott'a yardım etmişti. Mesela arkadaşı Bryan Adams'ın onun için Paris'teki showroom'unda yer ayırması ya da Tony Shafrazi'yle görüşüp Shafrazi'nin sanat galerisinde bir sunum ayarlaması gibi. Ve artık Scott, Jagger'ın çek defterini kullanarak ev bakınmaya başlamıştı bile. O, düzenlemeler yapmak, çiçekler, şaraplar ve yemekler, tren biletlerini ayarlamak ve hediye konusunda hep çok iyiydi. Mesela Jagger'a 70'inci doğum günü için aldığı Hogarth'ın A Roke's Progress'in eski bir baskısı ile ünlü müzisyeni büyülemişti. Scott sanat ve sanatçılarla tabiri caizse büyülenmişti.diyor Julia Peyton-Jones. Ve bu nedenle ona Serpentine Galleries'in yıllık yaz partilerinden birini düzenlemesi konusunda bir ortaklık teklif etti. Birlikte yaşadıkları hayat kusursuzdu ve Jagger alenen Scott'a tapıyordu. Ve bir gün Scott bir çocuk istedi. Oysa Jagger artık üremeyi bırakmıştı. Scott ise aslında birkaç vaftiz kıza sahipti ama bahsettiği gerçek bir aile olmaktı. Jagger bu durumu anma töreninde şöyle açıkladı: Biliyorsunuz yedi çocuğun da üvey annesi olmak kolay değil, Scott sürekli olarak aile tatilleri ve doğum günleri gibi konuları çok güzel organize eden biriydi. Ancak yine de zor. Bu vaftiz kızlardan en küçük olanı neredeyse Scott'ın elinde büyümüştü ve ona çok bağlıydı. Ancak Scott bazen onun kendi çocuğu olmadığını unutuyordu. Onu çok kırıcı bir şekilde yargıladı dedi bir arkadaşı. Jagger'sa hep arabuluculuk oynuyor, ortamı sakinleştirmeye çalışıyordu. Scott yalnızca bir başkasının çocuğunu eleştirmemesi gerektiğini anlayamıyordu. O zamanlar Scott tüm zamanını Londra'da çalışarak geçiriyordu. 2010 yılında ise Chelsea- Manhattan'da 5.6 milyon dolar nakit paraya başka bir ev alındı. Alıcı ismi şu şekilde görünüyordu: Scottland Managment LLC. Bu yeni marka, bina yatırımlarıyla ihalelere bahse giriyordu, takma adı ise Sky Garage. Jagger olaya yalnızca karar verme aşamasında ve bir de antika dükkanlarından alışveriş sırasında dahil olurdu diyor mimar Daniel Romualdez. Scott oy kullanmaya Linren Scott adı ile katıldı ve böylece rezidansını Jagger'ınkinden farklı kurabilecekti. Ama arayı bozmak isteyen muhabirler onun gerçek yaşını araştırıyorlardı. Sahiden Jagger Scott'a 5.6 milyon dolarlık bir daire hediye etti mi? Mick'in büyük hediyeler alacak biri olduğunu düşünmüyorum.diyor Scott'un yakın bir arkadaşı Ona onun seçtiği mücevherleri alırdı ve o gerçekten güzel parçalara sahipti ama bazen o bunun Mick'in ona aldığı tek şey olduğunu söylerdi. Stones'a yakın olan kaynaklar ise onun adına park etmiş vaziyette duran bir Jagger varlığı olduğuna inanıyorlardı. Her şeyi satın alabilirdi. L'Wren'in parlayan hayatını kabul etmişlerdi ama onun hayatı çok fazla Jagger'ın ödünç kredileri üstüne kuruluydu. Arkadaşları L'Wren Scott'ın parlak yaşam tarzına gıpta etseler de sahip olduğu muhteşem hayatına dair birçok şeyi Jagger'a borçlu olduğunu da biliyorlardı. Scott, Jagger'ın içinden çıkılmaz iş durumuyla uğraşırken bir yandan da bir başka vakayla, Madame du Barry ile uğraşıyordu. Bir keşiş ile bir dikişçi kadının gayrı meşru modern kızları du Barry'nin XV. Louis'den dört çocuğu vardı ancak XV. Louis onunla evlenmek yerine yalnızca mücevherlerle donatıyordu. Scott'ın hayal ettiği ev, Vogue'a böyle demişti, Loire Vadisi'ndeki Chenonceau Şatosu, yani II. Henry'nin karısı Catherine de Medici'nin engel olma çabalarına rağmen metresi Diane de Poitiers'i getirdiği yerdi. Kral öldüğünde de Poitiers, de Medici tarafından sürgün edildi. Belki de bu nedenle Scott, asla Jagger'ın akıcılığına erişemese de konuşurken Fransızca kelimeler kullanarak konuşmayı zenginleştirmeyi seviyor. Tanışmayı en çok istediği Madame Figaro sorulduğunda ise bu soruya du Barry, de Poitiers ve de Medici ile yanıt veriyor. Aşkın Alegorisi Scott'ın 2013 Şubat koleksiyonunun adı ve bu koleksiyon, Gustave Klimt'in üç yıldan fazla zaman ayırarak mükemmelleştirdiği Adele Bloch-Bauer eserinin etkisiyle geliştirilmiş. Scott da benzer şekilde Jagger'ın gelecek turnesi için Klimt'ten ilham alarak ışıldayan ceketler tasarlamış. Neue Galerie'de verdiği demecinde Klimt'i bir seks sembolü olarak gösteriyor ve sanatçının 14 yaşındaki gayrı meşru kızına atıfta bulunarak Oldukça öncü ve skandallarla dolu sözlerini kullanıyor. Onun gibi Klimte düşkün biri daha var; Anne Marie O'Connor, Klimt hakkındaki kitabı The Lady In Gold'da, Klimt, Mick Jagger'a çok benziyor. diyor. Ayrıca bence Scott da Emilie Flöge ile özdeşleşmiş. Çalı saçlı moda tasarımcısı Flöge, aynı zamanda Klimt'in aşkı ve onun tasarımcısı. İşini hayatta tutabilmek adına Scott, , yüksek riskli müşteri sınıfına alınarak Şubat 2012'de 1.25 milyon dolar tutarında Mortgage kredisi çekti. Mick'in bunlardan haberi olmadığını umarak... Öldüğünde, belgeler şirketinin 9.4 milyon dolar borcu olduğunu söylüyordu. Ancak hepsi bu değildi, alacaklı müşteriler ile mahkeme aşamasına gelinmişti. Christian Lacroix'nın ve Jimmy Choo'nun eski CEO'su, Scott ile yıllar evvel tanışmış bir girişim sermayesi yöneticisi olan Robert Bensoussan, Scott kendisinden yüksek oranda kısa vadeli kredi istediğinde daha düşüğünü önermiş. Hatta tek istediği para ise Jagger'dan da isteyebileceğini söylemiş. Scott ise Jagger'ın kendi payına düşeni fazlasıyla yaptığını belirtmiş. Bensoussan'a, bir Mormon topluluğuna mensup olarak Paris'te, gencecik, bir başına ve beş kuruşsuz bir halde yaşamanın ne kadar zor olduğunu söylemiş Scott. Zedelenmiş durumdaydı. diye açıklıyor Bensoussan. Çok hızlı bir şekilde nakit para harcadığını, satışlarının bu denli düşük olmasına şaşırdığını da ekliyor. Scott'ın gerçek bir yönetim danışmanına ihtiyacı vardı. Çünkü küçük çaplı tasarımcılar, Chanel gibi markalar ile fabrikalarını paylaşıyorlardı. Bu durumda da küçük çaplı markalar elbette makine kuyruğunda son sıradaydılar. Böylece üretim gecikti, tedarikçilerin ödemeleri ve elbette siparişlerin teslimatı da öyle. Eğer diğerlerine göre daha küçük bir markaysanız bu sektörde iki ay geriden geliyorsunuz demektir. Scott, asıl para kaynağı olan güneş gözlüğü, aksesuar, ayakkabı ve çanta üretmek için ruhsat sahibi olmak istiyordu. Bir plan yaptık ama aynı zamanda bu işten çok para kazanmanın kolay olmayacağını da biliyorduk. diyor Bensoussan. Nitekim sıkıntılar baş göstermeye başladı: Jagger, Scott'ın bir CEO'yu aklı havada masraflar sebebiyle suçlamasının ardından inancını yitirme noktasına geldi. Scott'ı bazı arkadaşlarıyla ve iş ortaklarıyla tanıştırdı - bu yükün altına girebilecek herkesle. Zira o para kaybetmeyi seven bir adam değildi. Scott'ın gerçekten istediği, diyor bu durum hakkında bir bilgi kaynağı, Jagger'ın doğrudan doğruya operasyonun başına dönmesiydi. Potansiyel yatırımcılar Bayan Jagger olmak ile çok vakit harcayarak işe odaklanmamasından endişeliydiler çünkü. Bu nedenle de ona güvenemiyorlardı. Tagasode, Scott'ın bol dökümlü kimonolar gösteren milyon dolarlık Japon türü ekranlardan esinlenerek gerçekleştirdiği ve New York'tan bir daire satın almasını sağlayan son defilesiydi. Arka planda, Scott son ABD Vogue eylül sayısında Hamish Bowles 'a koleksiyonundan bahsetmişti. Budist rahiplerin ilahileriyle açılan gösteri, Jagger'ın Scott'u almadan gittiği Laos için bir atıftı. Final ise "Baby Did a Bad Bad Thing" ile oldu. Bu defileden sonra ansızın Scott, bir nevi hakimiyetini ilan etti. AnOther dergisine verdiği bir röportajda Jagger için "benim kocam" dediği gibi Asya basınında da ondan Loire Vadisi'ndeki şatosunda büyüyen bir gül olarak bahsetti. 2013'ün ilkbaharında Scott, kişisel eğitim seansı sırasında dizinden yaralanıp ayaklarından olmuştu. Geçirdiği operasyondan sonra geriye bir koltuk değneği ile baştan başa değişen bir kişilik kalmıştı. Bana daha çok dayanıklılık egzersizine ihtiyacı olduğunu söylemişti. Ona uyku ve egzersiz arasında bir seçenek sunuldu ve o bu ikilemde egzersizi tercih etti. Scott artık vahşice bir depresyona ve aynı zamanda bir şeyler almayı niçin reddettiğini anlayamayan sayısız endişeli arkadaşa sahipti. Ekim ayında Jagger ile yaptıkları bir yolculuktan sonra biraz daha toparlandı ve Hindistan'da bir balkonda birbirlerine yakın çekilen, pek de bilinmeyen bir fotoğrafı paylaştı. Jagger daha önce böyle dramatik bir şekilde kapıyı çarpıp çıkmamıştı. O, sürüklenip gitmektense ilişkiler içerisinde sürüklenmek istiyordu. Fakat artık ikisi de birbirinden ayrı dünyalarda yaşamaya başladılar. Aralık'ta, Scott Doha'dan Roudha merkezine doğru yola çıktığında, Rolling Stones, Pan-Asya'ya bir turne düzenleyeceklerini duyurdu. Scott ise kadın rehberlik vakfı için çok zor şartlar altında yaptığı müze kalitesindeki gösterisi için son güne yetiştirilmesi imkansız olan podyum ve mankenleri bulmaya çalıştı. Ve çift, Mustique'de çocuklarıyla uzun bir Noel geçirdi. Stones'a yakın olan bir kaynak ise Scott'un Keith Richards'ın emriyle turdan uzaklaştırıldığını söylüyor, The Stones'un Amerika'daki sözcüsü ise bunu inkar etti. Açıkçası Scott, Richard'ın en sevdiği kişi değildi. Grubun görüşünde zayıflık ve güçlülük karmaşasını dengede tutan kişiydi. Ama Richards Scott'ın, ona herkesten uzun süre evli olan Jagger ile ilgili tavsiye vermeye çalıştığı zamandan beri korktuğu en kişiydi. Scott, gruba önceden var olan şartlarda giremedi. Kuliste iki kamp vardı: birinde Mick'in koşu bandı, nemlendiricisi ve vokal çalışmaları. Diğerinde Keith ve Ronnie Wood'un alkollü partisi. Ama Scott için Richard ile Wood'un yakınlarında olmak zordu; sigara içiyorlardı ve o, felce uğratan baş ağrısıyla sonuçlanan kronik sinüzit hastasıydı. Scott yine de tura uzun süre devam etmedi. Olmayacak sebeplerden dolayı dağılmış bir grup için turne yapmak önemli bir meseledir. Acısız olmak zorundadır. Ve grubun Paris'teki ilk haftasında şu kaza meydana geldi, The Sun, Scott'ın Cheyne Walk merdivenlerinde, sabahın erken saatlerinde baygın bulunduğu hakkındaki dedikoduyu yayımladı. The Stones'un sözcüsü Bernard Doherty'ye sorular yönelten gazeteye Doherty İntihar etmeye çalıştığını düşündük. demişti. Doherty bugün, merdiven hikayesinin pek de doğru olmadığını dile getiriyor, yalnızca o dönem sinüs yollarındaki rahatsızlık sebebiyle hastaneye kaldırıldığı doğrulandı. Jagger Paris'ten döndü, turne iptal edildi. Takip eden öğleden sonra, Scott ve Jagger, Chelsea Embankment'ta fotoğraflandılar. 11 Şubat'ta, gizemli kazadan hemen sonra, Scott, King Tut hakkındaki bir kitaptan esinlendiği programını iptal etti ve Paris'i Mart ayına erteledi. Scott aynı zamanda Oprah Winfrey'e Altın Küre için tasarladığı elbiseyi ulaştırmadı. Mükemmel olmayan hiçbir şey yapmak istemiyordu. diyor Stephen Jones Ve hasta olmuştu. Acınası halde ve çok zayıf, ilaçlar kullanıyor ve bazı arkadaşlarının söylemiyle, bir kadının kolayca itiraf etmeyi kabullenemeyeceği menopoz öncesi dönemi yaşıyordu. Jagger, turnede ona eşlik etmesini teklif etti ama o bunu reddetti. aldı: Buraya uğra. Scott'ın vücudunda hiçbir uyuşturucu yoktu, tıpkı Jagger gibi karaciğeri tertemizdi. Kısaca özetlemek gerekirse, aslında L'Wren Scott, kendini kabul ettirmek adına inanılmaz uzun bir merdivenden düştü. Uzun versiyonu ise şöyle: Menepoz öncesi dönemin güçlü fırtınasına kapılmış, çocuksuzluktan, sadakatsizliklerden ve terk edilmelerden bıkmıştı. King Tut'un laneti. İtalya'daki fabrika. Aralıksız hayal kırıklıkları. Doğum günü ve dinmek bilmeyen baş ağrıları. Belki de en başından beri kurtarılmak istiyordu. Ne de olsa bunu hayatı boyunca bir çok kez istemişti. Ölüme gitmeden saatler öncesinde, Scott arkadaşlarıyla bir akşam yemeği düzenliyordu. Belki de Sylvia Plath'e benziyordu, planlar ters gittiğinde işleri durduracak bir dadıya sahip gibi. Scott, 7 Şubat'taki kazadan arkadaşlarına asla bahsetmedi. 50 yaşını doldurunca insan "Olmayı istediğim insan haline gelmeyi başarabildim mi?" sorusunu cevaplandırmak için uğraşıyor. Scott'ın balkon manzarası, seslerin dokuzuncu kata kadar ulaştığı bir çocuk parkıydı. Bir aile istemişti. Bu nasıl yetiştirildiğiyle ilgiliydi. Ailesi, Mick Jagger'dan bir borç olsa bile bu böyleydi. Şubat 2013'te Scott, ayrıca borç yüklü bir şekilde vefat ettiği, New York'taki evinin kredisini yeniledi. Ancak iki yıl vadeli olan bu krediyi ödemek için o kadar da beklemek zorunda kalmadı. Mülk avukatı hızlı bir süreç olduğunu, fazla ayrıntıya girilmeden ana hatlarıyla işi hallettiklerini belirtti. İki ay sonra Scott'ın kredi borcunu ödemesi gereken zamana gelinmişti. Yardıma gelecek biri var mıydı? Belki bu kişinin iyi bir güvencesi olmalıydı. Ölüm haberiyle birlikte çokça borç içinde olduğu da yazılmaya başlamıştı. Ama Scott kişisel olarak bu borçlardan sorumlu değildi çünkü şirketi bir limitli yükümlülük kuruluşuydu ve anlaşılan Scott'ın sigortayla işi olmamıştı. L'Wren Scott saygı duyulan biriydi. Bir önceki sene eski bir marka için tasarımcılık yapması teklif edilmişti. Kendisinin ve Banana Republic kapsül koleksiyonunun yer aldığı reklam panoları dünyanın her yerindeydi. Maddi kazançlar ortadaydı ancak hangi koşullarda? Bunu kim sahiplenecekti? Ölümü bu soruları yersiz bıraktı. Mick Jagger'a gelince, geri döndüğü turnesinde Zürih'teki otel odasında, geçtiğimiz Şubat ayında Tokyo'da beraber vakit geçirdikleri iddia edilen balerinle objektiflere takıldılar. Anlayacağınız hayat devam ediyor. Nihayetinde, Scott'un ölümü, ölümünden önce Facebook'taki bir paylaşım kadar gizemli kalmaya devam ediyor. Moda fotoğrafçısı Tim Walker'ın bilindik bir fotoğrafı şunu yansıtıyor: Ağacın birinde asılı duran retro ve şık parti kıyafetlerinden modern bir tagasode.


Tasarım oyuncak koleksiyonu hakkında konuşmak için ofisinin adresini istediğimde WhatsApp'ımda beliren şeker pembesi müstakil bina fotoğrafından karşılaşacağım enerji ve manzaranın güçlü olacağını tahmin etmiştim. Ancak cephesi yekpare camlarla kaplı, her daim ışık alan rengarenk ofisine girdiğimde, bazıları neredeyse kendisinin yarı boyunda olan oyuncaklarının içinden telaşla bize gülümseyen Baran'ın enerjisi ve sohbeti beklentilerin çok üzerindeydi. Söz konusu tasarım oyuncak koleksiyonuna sahip biri olunca merakın tutkuya, tutkunun bağımlılığa ve oradan da renkli bir koleksiyona dönüşme hikayesinin yazıldığı satırlar da bir o kadar eğlenceli oldu. Peki, ilk adımı tasarımcı masasına imrenme olarak atılan bu macera, bizim şimdi hakkında röportaj yapacağımız bir koleksiyona nasıl dönüşmüş? e-Bay ve PayPal sistemlerinin hayatımızda olduğu, ah o eski güzel günler döneminde bu merakın bir bağımlılığa dönüştüğünü itiraf ediyor. Acı açık artırma maceraları yaşadıktan sonra açık artırma yöntemiyle almaktan vazgeçtim diyecek kadar kendini tanımış ve eğitmiş ancak o zamana kadar da koleksiyonu hatrı sayılır bir sayıya ulaşmış. Eşim Defne ile evde bir gün durup 'Biz bunları nereye koyacağız?!' dediğimiz an, bir koleksiyonum olduğunu fark ettim diyor muzip bir ifadeyle. Önce çalışma masamı, sonra rafları, ofisimi ve evimi işgal ettiler! PayPal'a veda etmek zorunda kalınca da eş dost yurt dışına gittikçe sipariş vererek ya da seyahatlerinde sevdiği oyuncakların peşine düşerek devam ettirmiş koleksiyonu büyütmeyi. Bu işin kalbi dediği Tokyo'ya iki kez gidip çok beğendiği mağazalardan alışveriş yapma şansını da yakalamış. Olması gereken şekilde ilk gelene öncelik verildiği, mağazadan satış yapıldığı ve meraklılarının saatlerce sırada beklediği bir versiyonda Paris'teki Colette'de sıra da beklemiş. Benim hep özendiğim şeylerden biri işin sosyal tarafıydı. Bu konuya benim kadar ilgi duyan insanlarla bir deneyim paylaşmanın, sırada sohbet etmenin, tanışmanın keyfinin peşindeydim. Son dönemde dünya çapında çok popüler olan Kaws markasının birçok parçasına sahip olmasına rağmen, koleksiyonun onun için en değerli parçaları arasında bu markadan sadece bir tane oyuncak seçmesi bu duygusal deneyimin Baran için ne kadar önemli olduğunu anlatıyor. Ben biraz eskiye dönmeyi seviyorum. Bir şey hızla popüler olup aynı hızla tüketildiğinde ve çok metalaştırıldığında ondan soğuyorum. O nedenle bu ara gözüm eski Japon oyuncaklarında! diyor heyecanla. Tüm bu süreçte ben de çok yer değiştirdiğim için benden çok çekti bu arkadaşlar ama üzerlerindeki her çiziğin ne zaman olduğunu da hatırlıyorum diye ekliyor arkamızda yüzlerce oyuncakla dolu olan rafları işaret ederek. Gerçekten de, oyuncaklara yaklaştığınızda çoğunda eskilik ya da kullanılmışlık değil, doğru kelimenin yaşanmışlık olduğunu fark ediyorsunuz. Bu denli kırılgan ve aynı zamanda pahalı olan koleksiyon objelerini çoğu insan kutusundan dahi çıkarmamayı tercih ederken Baran tam tersine; hepsini büyük bir aile gibi yan yana koymayı, gerektiğinde taşımayı, canı istediğinde duruşlarını değiştirmeyi seviyor. İsimlerine bayıldığım ama görme şansını yakalayamadığım çocukları Kiraz ve Memo'nun bu koleksiyonla ilişkisi de Baran'ı çok mutlu eden noktalardan biri. İkisinin de koleksiyonu ilk gördüklerindeki tepkileri çok komikti. Kiraz oyuncaklardan çok rafta gördüğü bir televizyon kumandasıyla ilgilendi mesela. Memo da bazılarına dokunulmaması gerektiğini biliyor ama incelemek istedikleri için izin alıyor. Ben de çocuk olduğum ve babamın yaptığı maketlere hayranlıkla baktığım anları hatırlıyorum. Çocukluğumda sahip olduğum kaykayla olan bağımı kelimelere dökmem bile zor mesela derken aslında bu koleksiyonda bile ne denli nostaljik duygularla hareket ettiğini yeniden fark ediyor. En çok sevdiklerim asla en pahalı olanlar değil. Maddi değerlerinden bağımsız benim onlara olan tutkum derken elinde tuttuğu James Jarvis God of Animation karakterinin, çizim yetiştirmeye çalışırken keşke bende de olsa dediği altı adet kola sahip olduğunu fark ediyorum. Bir diğer favori parçası Bigfoot'un doğanın ta kendisi gibi görünmesine hayran. Sahip olduğu her oyuncakta ya kendinden bir şey bulması ya da tasarımcının bir sonraki adımına olan merakı onu harekete geçiriyor. Konusu açılmışken merak duygusunun onun için ne ifade ettiğini soruyorum. Bendeki merak çok etkilendiğim oyuncakların tasarımcılarını kıskanarak, keşke ben de böyle yapabilsem diyerek başladı. Bir sonraki adımlarını merak ederek gelişti. Şimdilerde ise neden iyi oyuncak tasarımcıları giderek azalıyor sorusuyla devam ediyor. Çizmekten ve müzik yapmaktan beslenen bir adam olarak bu konulara sonsuz bir merak duyuyorum. Bu merak duygusuyla birbirimizi besleme yolculuğumuzdan da büyük keyif alıyorum. Merak benim için sadece koleksiyonu değil işimi ve kendimi de büyütürken istemsizce kullandığım bir araç haline geliyor derken yaşadığı heyecanı fark etmemek mümkün değil. Karakterini, evini, işini, insanlarla olan ilişkisini, biriktirdiği objeleri, hobilerini bu kadar net ve samimi değerler üzerine kuran, koleksiyonundan bizimki artık acısıyla tatlısıyla uzun süreli bir ilişki diyerek bahseden ve kendi yarattığı animasyon dünyasında izleyenleri hayran bırakan bu adamın bir sonraki adımını merak ederek sohbeti noktalıyorum. Üniversite yıllarımın çoğu akşamını Indigo'da iyi elektronik müziğin peşinde geçirirken tanışmıştım Murat Abbas'ın -nam-ı diğer Mabbas'ın- müzikleriyle. Daha sonra festivallerde, radyoda ve uzun bir süre genel müdürlüğünü yaptığı Zorlu PSM sahnesinde dinleme şansını yakaladım. O sahnedeyken etrafımda Shazam uygulamasında çaresizce şarkıların adını arayan bir yığın insan görüp DJ'in müzik arşivini merak ettiğimi hatırlıyorum. Ancak kendisinin Maçka Tesisleri adını verdiği evinin kapısından girdiğimde karşılaşacağım plak koleksiyonunun büyüklüğünden dilimin tutulacağını hiç tahmin etmemiştim. Maçka'da bulunan geniş salonu ve tüm pencerelerinden içeri ışık dolan aydınlık evin kapısı önünüzde aralandığında bir süre gördüğünüz manzara karşısında nutkunuz tutuluyor. Murat Abbas'ın 14 senedir birlikte yaşadığı müthiş tatlı kedisi Mr. Goldie ve neredeyse 30 senedir dünyanın farklı yerlerinden buraya taşınan sayısız plaktan oluşan bir karşılama komitesi. Gözünüzü plaklardan alabildiğiniz kısa anlarda, duvardaki birkaç rafa yerleştirilen 5000 kadar CD'nin ve evin tüm masa ve sehpalarında yer bulan yüzlerce dergi ve kitabın farkına varabiliyorsunuz. Yemek masasının üzerindeki kitap sayısını fark edip sesli düşündüğümün bilincinde olmadan Burada yemek yenebiliyor mu? cümlesiyle açıyorum konuşmayı. Büyükçe bir kahkaha ve Çoğu zaman hayır cevabıyla start alıyoruz. Tutkusunu çok başarılı olduğu bir mesleğe dönüştürdüğüne ve ülkedeki müzik/eğlence sektörüne katkıda bulunmayı amaç edindiğine emin olduğum İ.B.B Kültür A.Ş Genel Müdürü Murat Abbas'ın evindeyiz. Ancak bu röportajda DJ Mabbas'la dudak uçuklatan plak koleksiyonu ve müzik aşkı üzerine sohbet edeceğiz. Annesi ve ablalarının müziği eksik etmedikleri bir evde büyümüş. Türk sanat müziği ve yerli yabancı pop müziğin karıştığı bu ev ve zevkli kadınları, daha sonra tutkusu ve mesleği olacak müziğe ilk adımlarını sağlam atmasının nedenleri. TRT'de haftanın beş akşamı yayınlanan Sebla Özveren'in radyo programının başladığı saatin 17:12 olduğunu hatırlayacak kadar yoğun bir tempoda maruz kalmış ve ilgi duymuş bu dönem müziğe. Yabancı müzisyenlerle bu program vasıtasıyla tanıştım ve birçok şeyi oradan öğrendim dediği programa ilk defa Michael Jackson'ı duyduğu İzmir Radyosu'nu da ekliyor. Annem mutfakta kendi spesiyali olan kuru köfte ve patates yaparken hayatımda ilk defa Billy Jean'i dinlediğim anı ve heyecanımı asla unutamam! Pek tabii gençlikte toplamaya başladığı kasetler ve CD'ler hızla üst üste birikmeye başlamış. 60'lar, 70'ler ve 80'lerde yükselen ancak 90'larda CD'nin hayatımıza girişiyle gerileyen plak kültürü Murat Abbas'ın radarından hiç çıkmamış. Karışık kaset, korsan baskı, plak toplamaları dönemlerinin hepsine hakim. DJ'lik kariyerinin ilk tohumları o dönem çalıştığı finans şirketindeki ekip arkadaşlarıyla ofis partileri yapmaya başladıklarında atılmış. Ofisin en çok müzik dinleyen ve bilen adamı olarak CD'den müzik çalıp insanları dans ettirme görevi ona verilince bu deneyimden ne kadar zevk aldığını fark etmiş. Gerisi sırayla radyo programları, Taksim Talimhane'deki efsane gece kulübü 19'da DJ'lik, Babylon'un unutulmaz serisi Oldies but Goldies'in ekibinde yer almak ve Rock'n Coke gibi dev festivallerle gelmiş. DJ'lik macerası hız kazandıkça topladığı plak sayısı da artmış. O dönemde tekerlekli case'ler henüz piyasaya çıkmamıştı. Bir gecede beni idare edecek plak sayısı 60-70 adet kadardı ve ben her yere omzuma astığım çantalarla o plakları taşır olmuştum. Seneler sonra omuz ve bel ağrılarıyla doktora gittiğimde tenisçi olduğumu zannetmişlerdi diyor gülerek. Hayatımıza teknoloji ile birlikte farklı müzik platformlarının girmesi ve DJ'lerin buralardan çok daha hızlı bir şekilde müzik keşfetmeye başlaması aslında Murat'ın koleksiyonunu ivmelendiren mihenk taşlarından biri. Sadece çalmak için değil, dinlemek için de plak toplamaya başladım ve bir süre sonra bu önüne geçilemez bir tutkuya dönüştü. Plakçıları keşfetmek, plak için seyahatler organize etmek, fuarlara katılmak, nadir parçaların peşinden koşmak zamanla bir rutin hatta yer yer hastalık haline geldi itirafı gecikmiyor. Yaklaşık 7500 parçalık bu koleksiyonun detaylarını sahibinden dinlemek için heyecanlıyım. Müzik zevkim çok farklı janrlara dayandığı için hem avantajlı hem de dezavantajlıyım. Kabaca ayırmak gerekirse, yarısı elektronik müzik, diğer yarısı ise rock, hard-rock, heavy metal, post rock, post punk, jazz, klasik, neo-klasik, soul, funk ve 80'ler seçkisi. %80 yabancı, %20 yerli bir seçki. Dönem baskı yerli plaklar da bulunuyor. Bu kadar farklı türlerde müzik dinlemeyi sevdiğinizde sorun yok ancak bir koleksiyoner olarak plak toplamaya kalktığınızda büyük bir zaman ve efor sarfetmeniz gerekiyor. Bu nedenle de Murat Abbas dünyada hangi şehirlerin plak konusunda daha iyi olduğu, nereden nasıl satın alım yapılabileceği, kimsenin bilmediği sahafların yerleri, fuarlarda plak karıştırırken parmaklarınıza bant sarma gerekliliği gibi bilgilerin neredeyse hepsine fazlasıyla hakim. Söz konusu plak olduğunda onu en çok heyecanlandıran şehrin de Hamburg olduğunu meraklısına not düşelim. Aynı zamanda metrekare başına, en çok sanatçı düşen şehir olduğunu da ekleyelim. Plak toplamaya başladığımda bunun bir dipsiz kuyu olduğunu fark ettim. Kaç adet plak topladığında mutlu olursun sorusunun cevabı yok. Kalabalık bir koleksiyona sahibim ancak adet üzerinden ilerlemiyorum. Şu anki arşivimin içeriğine baktığımda 30-40 bin plağa tekabül edecek bir maddi değeri var. Beni tatmin eden şeylerden biri zaman içerisinde 'back catalogue' dediğimiz 'arşivimde olmasını istediğim' tüm plakları toplamayı başarmış olmam. The Cure, Nils Fhram, REM bu arşivin baş aktörlerinden. Bu denli hayranlık duyduğu plaklarının içerisinde mutlu bir koleksiyoner gibi göründüğünü söylüyorum. Yarı gururlu yarı düşünceli gülüyor. Yurt dışına taşınacak koleksiyoner bir arkadaşımın tüm arşivine talip olup olmamak konusunda kararsızım. Hepsini görmeden rahat edemediğim koleksiyonumun, daha büyük bir yere ihtiyaç duyduğunun da farkındayım. Neredeyse tüm hayatımı bu işe adamış olmama rağmen hala bilmediğim çok fazla müzik var. Ancak zaman içinde dünyada bu sayede pek çok dosta sahip oldum diyerek özetliyor durumu. Öyle ki, Amsterdam'daki ünlü plakçı Concerto'nun alt katındaki satış görevlisi Murat geldiğinde ona özel bir kürasyon yapıyor ve zevkini çok iyi tanıdığından emin olduğu için bu seçkiyi hiç sorgulamadan satın alıyor. Konusunda uzman plakçı çalışanlarının seçkilerini keşfetmeye bayılıyor. Dünyada sevdiği neredeyse yüzlerce, İstanbul'da kapısını aşındırdığı onlarca plakçı ismini ezbere sayıyor. Instagram paylaşımlarında evin ve koleksiyonun bir bölümünü görenlerden en çok gelen soru Bu kitapların hepsini okuyup plakların hepsini dinliyor musunuz? oluyormuş. Kulağa marifet gibi gelsin istemem ama ben az uyuyan bir insanım. Her gün yapmazsam rahat etmediğim bir okuma, dinleme ve seyretme takıntım var. Bunlardan herhangi bir tanesini yarım saat bile olsa yapmadığım zaman uyumakta zorlanıyorum. O nedenle, sorunun cevabı -koleksiyon için topladığım nadir eski kitaplar hariç- evet hepsini okuyor ve dinliyorum. Bu röportajın sayfalarına sığdıramayacağım kadar çok bilgi birikimi, müzik bağlantılı unutulmaz hikayesi ve önerisi olan biri Murat Abbas. Maddi ve manevi olarak kolay bir süreç olmadığının ama merak ve tutkusunun hiç azalmayacağının da bilincinde. Çoğu insana bir konuya bu kadar çılgınca tutkun olmak bir hastalık olarak gelse de, severek buna gönül veren biri için bu sürecin paylaşım, genel kültür, hayatın zorluklarından kendini koruyacak bir liman ve genç tutan bir uğraş olduğunu inkar etmek imkansız. Murat Abbas için tüm bunlar ve daha fazlası, dinledikçe her birinin hikayesini ayrı keşfetme hissi uyandıran plakları. Ömer Atakan'ın salonuna ilk adım attığınızda, tutkusunun dünyayı kasıp kavuran James Bond efsanesi olduğunu düşünmeniz normal. Ancak adımlarınızın yönünü evin koridorlarına ve diğer odalarına doğru çevirdiğinizde, Ömer Atakan'ın içindeki merak duygusunun James Bond'tan çok daha ileriye uzandığını anlamanız uzun sürmüyor. Duvarlarında Ömer Atakan'ın sevdiği sanatçıların tablolarının yanı sıra pek çok klasik filmin orijinal afişlerinin bulunduğu bu ev, hatırı sayılır bir figür koleksiyonunu, dedesinden kalma bir pul koleksiyonunu ve ziyaret amacımız olan 4000 küsur parçalık bir James Bond koleksiyonunu barındırıyor. Mini bir müzeye girmiş gibi hayranlık ve şaşkınlıkla baktığım objelerden dağılan dikkatimi topladığımda uzun uzun yazdığım sorularımı unutup sadece Neden ve Nasıl? diyebiliyorum. Gülerek 1923'te dedesinin toplamaya başladığı cumhuriyet pullarından açıyor lafı. İlk gördüğü koleksiyon olan bu pullar, hem tarihe merakını hem de toplamaya olan ilgisini keşfetmesini sağlamış. Seneler sonra, bu koleksiyonu tamamlamış olmanın haklı gururunu yaşıyor. Saint Joseph'te okurken neredeyse her sene sınıfta çizgi roman çizmekten ikmale kalırdım! Aslında ressam olmak istiyordum ama biraz mahalle baskısıyla mimarlığa yöneldim. Mimar Sinan'da İç Mimarlık üzerine, UCLA'de ise Sinema Televizyon ve Dijital Teknolojiler üzerine yüksek lisans yaptım diye devam ederken evdeki objelerin %90'ının sinema ve televizyon odaklı olduğunu fark ediyorum. UCLA'de okuduğu dönemde ilgisini çeken tüm filmlerin prömiyerlerine gitmeye çalışırmış. Pullardan sonraki ilk temeller de burada atılmış. O dönem koleksiyon olsun diye düşünerek almadığı sadece hobi olarak biriktirdiği film objeleri, limitli heykel ve replikaların sayısı, internetin çılgın gelişimi ve her şeyin oturduğumuz yerden satın alınabilir olmasıyla giderek artmaya başlamış. Arka odada duran Matrix filminde Morpheus'un kullandığı orijinal silah prop'u da bu erken dönem parçalarına dahil. Koleksiyonda VHS BETA MAX kasetler, Laser Disc'ler ve ünlü sanatçıların James Bond kitaplarını okudukları ses kayıtları olduğunu da duyunca merak ve tutku kelimelerinin altını biraz daha derin kazmam gerektiğini fark ediyorum. Gülerek Atasözü bile var; Curiosity Killed The Cat. İster istemez merak duyduğunuz şeyin peşinden gidiyorsunuz, unutamıyorsunuz. Ara bile verseniz, belirli bir zaman sonra yeniden aklınıza geliyor. Benim bu konuda bu kadar istikrarlı ve tutkulu olma sebeplerimden biri de sanıyorum gördüğüm ya da yaşadığım hiçbir şeyi unutmamam. Ortaokulda arkadaşımla gittiğim kafede giydiğim süveterin rengini de, desenini de hala hatırlarım. Eskiye ve biriktirmeye olan merakım da bu hatıralara olan düşkünlüğümden geliyor diye açıklıyor durumu. Hepimizin dikkat seviyesinin neredeyse saniyelere düştüğü bu sosyal medya çağında, bir temayı bu denli araştırmaya meraklı olmak, istikrarlı bir şekilde takip etmek, para ve en önemlisi de ciddi bir zaman ayırabilmenin ne denli zor ve az rastlanır bir şey olduğunu bilip böyle bir koleksiyonu takdir etmemek imkansız. Benim için bu koleksiyonun en güzel yanı da, benimle aynı tutkuyu paylaşan insanlarla tanışıp 'belli bir yaştan sonra olmaz' gözüyle baktığımız arkadaşlıklar kurmak oldu. Bu gibi meraklar tüm sosyal sınıfları ve önyargıları yıkarak sizi bambaşka insanlarla buluşturuyor ve paylaşmanın, sosyalleşmenin keyfini artırıyor diyen Ömer Atakan'ın aynı merakla objeleri toplamaya devam etmesini ve bize hiç unutmadığı pek çok anı anlatmasını dileyerek evden ayrılıyorum.


Yönetmen Paul Thomas Anderson'ın Magnolia adlı unutulmaz filmi tamamen rastlantı diye niteleyebileceğiniz olayların birbirine bağlanabilmesini konu eder. Los Angeles'taki bazı insanların bir gün içinde yaşadığı kesişen olayları geçmişten gelen bağlantılarla beraber anlatır. Bir nevi hayatta tesadüf diye bir şey yoktur her şeyin bir sebebi ve anlamı vardır diye bir anlatıdan söz eder. Ondan öyküsünü dinlediğinizde, Türkiye Milli Takımı'nın parlak yeni jenerasyonunun en önemli sembollerinden biri olan Merih Demiral'ın da hayatının başından itibaren belli dönemeçlerde tesadüfler yaşadığını düşünebilirsiniz. Mesela doğup büyüdüğü Kocaeli'nin Karamürsel ilçesinde 9-10 yaşlarındayken belediyenin spor okullarına kayıt olduğu gün. Annesi ve babası çalıştıklarından dolayı evde olmadığı gündüz saatlerinde, o spor okullarında futbol oynayan komşunun oğlu Merih'in okul kaydına yardımcı olması bunlardan biri olabilir.


Ressam, müzisyen, yönetmen, senarist, oyuncu, reklamcı, zanaatkar... Herkes bir hit üretebilir mi? Elbette! İlham geldiğinde yakalayabilirse, fikrini bir ürüne dökmek için üşenmeden çalışırsa, milyonlarca hayalin ve hayal sahibinin aynı anda var olmaya çalıştığı bir dünyada gerekli yöntemleri kullanarak sesini duyurmayı becerebilirse, promosyonunu yaparsa, sonrasında da geri dönüşleri doğru değerlendirebilirse, evet, herkes bir hit, tutacak bir iş üretebilir! Ama her şeyden öte konuşurlar. Yayarlar. Size olan ilgiyi diri tutarlar. Size daha az bağlı insanlardan da para kazanmanızı sağlarlar . Yapmanız gereken hem üretmek hem de iletişimde kalmak. Zahmet olmadan hiçbir şey olmuyor. Kısacası, siz herkes için üretin ama sizi gerçekten seven o 1000 kişiye bağlı kalın. Kestirmeden bestseller yazmanın formülü var mı? Var! Amerikan yazar ve bilim insanı Clifford Alan Pickover öyle diyor en azından. Pickover'a kulak kabartmak lazım çünkü adam hem birçok dile çevrilmiş bir yazar (50'den fazla kitabı var, daha çok bilim alanında) hem de hayatı formüllerin gözüne gözüne vurarak geçiyor (bu arada 200'ü de aşkın patente sahip; yani sıfırdan bir şey yaratmak, ilham perisiyle alışverişe girmek konularında boş değil). Üstelik hayırsever de bir adam; Amerikan kitap endüstrisinde zirveye tırmanmış kitapları uzun uzun analiz etmiş, yetinmemiş, bunların başarılarının arkasında duran sırları formüle döküp bizlerle paylaşmış. Hızla Pickover'a bağlanıyoruz. Pickover'dan hakikaten işe yarar, kurnaz bir tavsiye: Önce gidip bir National Geographic dergisi satın alın. Aklınıza yatan herhangi bir konuyu seçin. Fotoğrafları, metni iyice içinize sindirin. Gördüğünüz yer her neresiyse, hikayeniz burada geçsin. Yeter de artar. Piyasada çok satan birçok romana göz atın; sadece şu dergi işini bile hakkıyla uygulasanız, mekan bilginiz o romanları yazanlardan daha sağlam olur. Flörtöz ortamı kurmak önemli. Varsa yoksa elektrik alışverişi. Hikayede biri erkek biri kadın iki temel karakter olsun ; baş kahramanlarınız birbirleriyle aşka düşsün diyor Pickover. Bu aşkı kitap boyunca geliştirin. Yetmez. Hikayenin anlatıcısı olan kahramanınızla yan karakterlerden biri arasında da aşk olabileceğine dair subliminal mesajınızı verin. Yalnız bir noktada da artık durun; çok usta değilseniz, bütün ipleri birbirine dolamayın. Gerçek hayatta ona buna yazmak sizi ilgilendirir de, insan okuyacaksa bunu, flörtözlüğü abartmayın. Başkahramanın özel bir becerisi olsun. Sorunları bu becerisiyle çözsün. Dedektiflik, biliyorsunuz zaten ideal ama Dan Brown'un Da Vinci'nin Şifresi'nde işe başlattığı, sonradan Tom Hanks'in canlandırdığı Robert Langdon da Harvard Üniversitesi'nde dini ikonoloji ve sembolbilim hocasıydı. Malzemeniz geliştikçe, kahramanınıza böyle CV'ler de gerekecektir. Unutmayın; bu yiğit kişi olayların akışını etkileyen sıkıntılı bir durumla boğuşmalı, sonra tabii ki bu kavgayı kazanmalı. Bir not: Tehlike önce geçti sanılsın, sonra geri dönsün. Çünkü bir bestseller yazmak istiyorsanız, bela sizin işiniz. Bir kitap yazdım ve bütün hayatım değişti demek istiyorsanız ilk cümleniz güçlü olmalı, diğerlerinin arasında parlamalı. Orhan Pamuk'a boşuna Nobel vermediler; adam olacak kitap en başından belli oluyor. Yani bakın ama bunu birer bölüm olarak yapmayın. Pickover'a göre flashback'ler olayın akışını, okurun da ritmini bozuyor. Sonuçta bu bir bestseller, Geleceğe Dönüş değil. Okuyacağız, unutacağız; yormayın bizi. Bir kitabı asla birkaç başka insana okutmadan yayımlamayın diyor Pickover. Siz de Yahu zaten bu iş böyle değil mi, birkaç kişi okumadan dosya yayınevine gönderilir mi diye soracaksınız haklı olarak. Aramızda kalsın, yayınevi editörlerinin dertlerini dinlemek istemezsiniz. Biz özetleyelim: İlkokul terk düzeyde kalemlerden çıkma eserler başyapıt diye sunuluyor; olmamış deyince de zaten siz ne anlarsınız diye yanıt geliyor. Herkes yazar değil, gerek de yok. Belki de en temizi bu. İngiltere'nin en iyi, en revaçta söz yazarlarından, Adele'e, Florence and the Machine'e ve daha birçok isme söz yazan, şarkılarını sıklıkla en iyi 10'a sokan Eg White anlatıyor: Hit şarkı yazmanın da kuralları vardır! Çok fazla yenilik getirmeyin, çok radikal olmayın diye anlatıyor The Independent'a White: Meseleyi zorladığımızda kimse anlamıyor. Tamam, duygularla ilgili sözcük dağarcığı biraz fakir, dışarıda daha geniş dağarcığa sahip bir dünya var ama bu ikisini birleştirmeyi denemeyin, birleşmiyor. Sözün özü, kuantum fiziğinden şarkı çıkmıyor. Çıksa da aşk şarkısı çıkmıyor. Onu da becerseniz, o şarkı kimsenin diline dolanmıyor. Şarkı sözü yazarı için altın değerinde bir tavsiye: Herkesin anlayacağı ama şimdiye kadar söylenmemiş bir şeyler söyleyin. Eg White, bu mevzunun çok faydasını görmüş: Hep bildiğiniz bir şeyin sizi şaşırtması olağanüstüdür ama tabii her zaman da olmaz bu. Bizde Nil Karaibrahimgil bu konuda tipik bir örnek, üstelik hemen her şarkısında 12'den vuruyor. Çocuk da yaparım, kariyer de slogan olmadı mı? Tektaşımı kendim aldım, tek başıma kendim taktımı bir düşünün. Ya da Bütün kızlar toplandıkı... Kadınlar cephesinden Nil çıktı; modern erkek dünyasını birkaç dizede bu kadar iyi anlatan hala kimse yok. Demek ki ihtiyaç var... Not edin bunu! White'tan bir başka tavsiye: Sonuçta aşk hakkında yazıyoruz, karbonun yapısı hakkında değil. Çoğu şarkı 18-25 yaş aralığındaki insanlar içindir. Onların da hayatta başlarına gelen en önemli olay ya aşktır ya da ayrılık... Popüler müzik de başka bir şey değil zaten. Yani demek istiyor ki; ekmeğinizi aşktan çıkarın, başka alanda iş yok. Haksız değil ama siz yine de baktınız olmuyor, başka alanları da keşfe çıkın. Çok iyi bir fikrinizin olması yetmez. Bunu yapımcıya doğru şekilde satmanız gerekir. Hollywood'da dikkat eşiği yarım saatle üç saniye arasında değişiyor . Mehlman'dan örnek fikir alalım: Hali vakti yerinde siyah bir çift, beyaz bir çocuk evlat edinmeye karar verir ve olaylar gelişir. Bu cümle tutacak bir dizi için yeterliymiş. Yalnız hatırlatalım; Türkiye açısından bu konular espriye değil, melodrama müsait. Erkan Petekkaya buradan kariyer yaptı, düşünün. Her neyse; fikriniz varsa kısa tutun, mevzu bu. Seinfeld, hiçbir şey hakkında bir dizi olmasıyla övülür. Mehlman'a göre buraya kadar iyi hoş ama çark herkes için aynı şekilde dönmüyor. Bu numara bir defa tutar. Demek ki, hit yakalamak için artık somut bir şeyler hakkında bir dizi yazmak gerekiyor. Bunun için de temel şart: Sevilesi karakterler yaratın! Yetmez. Çok sevilesi karakterler yaratın. Seinfeld örneğinde bu karakter elbette George Costanza. Friends'de Joey. Yenilerden Unbreakable Kimmy Schmidt'te Tituss. Yerlilere dönelim: Avrupa Yakası'nda Burhan Altıntop, Yalan Dünya'da Vasfiye Teyze, Tatlı Kaçıklar'da mafya babası Tarumar, Geniş Aile'de Ulvi, İşler Güçler'de yapımcı Hakkı... İşte böyle güldür güldür bir liste. Bu karakterleri çok sevmesek bu diziler de yaşamazdı. İyi bir komedide karakterlerin dağılımına bakalım. Sevilesi karakterler üretmek gerektiğini zaten söylemişti Mehlman. Sevmekten sevmeye fark var. Şimdi yeni unsurlar da ekliyor. İlk örnek: Erkek tiplerin arasına zeki, ahlakçı, güvensiz, kendine eziyet eden, hastalık hastası birini katmak gerekiyor çünkü izleyici kendini televizyonda gördüğü bir tipten daha üstün hissetmeyi seviyor. Sene olmuş 2016, izleyici olarak hala aynı çocukça hislerin peşindeyiz, o da ayrı. Bahsi geçen kişi, tahmin etmişsinizdir, yine George Costanza bu arada... Mehlman devam ediyor; bu sevimliliği dengelemek için bir karaktere daha ihtiyaç olduğunu söylüyor. Sınırlardan, ahlaktan, utanç duygusundan yoksun; sorumsuz, teklifsiz, ağzına geleni söyleyen bir soytarı lazım. Böylesi izleyene hem komik geliyor hem de herkesten saklanan konuları pimi çekilmiş bomba gibi ortaya bıraktığından hikayenin hızlı ilerleyip çözülmesini sağlıyor. Son olarak: Biraz çatlak ama kimseye gözdağı vermeyen bir kadın eklenmeli karışıma. Kim o? Hollywood'da bu işlerin bir prototipi var: Zooey Deschanel. Nihayet esas nokta. Ortada, bazısı evlat olsa sevilmez bir sürü marjinal tip var. Bunları bir grup olarak sevdirin diyor Mehlman. Yöntem: Hem erkeklerin hem de kadınların bayılacağı, hayran olacağı, güzel bir tip. Öyle güzel ki, çevresindeki uyumsuz tipleri nötralize ediyor. En iyi örnek Friends'de Jennifer Aniston. Mehlman izleyicinin bir tipe bayılırsa eninde sonunda diğerlerini de seveceğini iddia ediyor. Friends'in bir hit makinesi haline gelmesinde büyük pay sahibi olan Aniston işte bu yüzden çok özel. - İcat edilen isimler ve kelimeler uyumlu, kolay anlaşılır ve tutarlı olmalı. Bir sözcüğün sesi, belirttiği şeye uygun olmalı. Bu sesler hem estetik açıdan tatmin etmeli hem de onu konuşan topluluğun doğasına yakışmalı. - Öyle uydurup geçmek olmaz; icat edilen dilin gramer yapısını da düşünmeli. Sınavda soru olarak çıksa sırıtmamalı. - Dilin kurulumu bir mitolojiyi de beslemeli.


Bir günü bir gününe uymuyor sözü, genelde ruh hali sürekli değişen insanları tanımlamak için kullanılır, malum. Ancak Barış Erdoğan'ın ajandasını tarif etmeye de çok yakışacağını düşünüyorum, zira kendisine bir günün nasıl geçiyor diye sorarsanız, alacağınız cevap hangi gün, hangi ay oluyor! İstanbul'da yaşasa da birlikte çalıştığı insanların yarısından fazlası Türkiye'de değil. Dolayısıyla saate bakmadan çalışıyor; bazen sabah 5'te uyanıp akşam 9'a kadar çalışıp tekrar uyuyor, bazen uykusunu gün içindeki yarım saatlik şekerlemelerden alıyor. Cep telefonu ise zaten vücudunun bir uzvu gibi. O, ofisteki ekibimle toplantı yaparken aynı anda kulaklıkla başka bir toplantıya bağlandığım ve 'hangimizle konuşuyorsun' sorusunu duyduğum çok olmuştur diye anlatırken, konuşmasının hızından bile hayat temposunun ne denli yoğun olduğunu tahmin edebiliyorsunuz. Fakat tüm bunlara rağmen saatler cuma akşamını gösterdiğinde işle bağlantısını kesiyor, hayatını işten bağımsız yaşıyor ve hafta sonu yeniden işe bağlanmam için çok büyük bir kriz olması gerek diyor. Ne de olsa cinsellikle ilgili bir markayı yönetmek kolay değil. Her an her şey olabilir! Unilever'de dört yıl çalıştıktan sonra, aynı yerde olmaktan da sıkılan Barış, uzun süre çalıştığı deodorant kategorisini geride bırakıp, bu defa da saç bakım kategorisinde çalışmak üzere Henkel'e transfer olmuş. Fakat hepsinden hızlı uyum sağladığı işi kesinlikle bugün Benckiser'deki pozisyonu, yani Durex markasından sorumlu olmak. Barış'a göre, insanların açık yüreklilikle seks konuşmadığı bir ülkede cinsellik odaklı bir işte çalışıyor olmak çok zor. Yine de bu onu yıldırmıyor. Seks, kendini rahat olarak tanımlayan insanlar için bile, gerçekçi bir şekilde günlük konuşmaların parçası değil. En fazla yakın arkadaş grupları içinde konuşulan bir konu. Bu yüzden bazen iş toplantılarında bile enteresan bakışlara, saklanmaya çalışan gülüşlere maruz kaldığım oluyor. Hatta şöyle söyleyeyim, tüketici şikayetleriyle ilgilenirken şikayetçi tüketiciye bile ulaşamıyoruz. Çünkü kimse yaşadığıyla ilgili detaylı bilgi vermek istemiyor. İnsanları ürünleriniz hakkında konuşturamamak, bu yüzden de tüketici içgörüsüne ulaşamamak çok zor sözleriyle özetliyor durumu. Pazarlama sektöründe çalışan biri olarak, ona göre bir ürünü doğru anlatmak sanat. Hedefi ise yapılmamış olanı yapmak. Örneğin marka vesilesiyle Türkiye'deki insanlara yaşları ilerlediğinde de seksten zevk alabileceklerini ve bundan utanmamaları gerektiğini anlatmak. Tabu yıkmak kalıbını sevmiyor, bu yüzden tabuların etrafından dolaşmak demeyi tercih ediyor.


Tam 36 sene önce başlayan bir kariyer, İstanbul, Çeşme ve Bodrum'da gerçekleştirilen toplam 27 festival, Türkiye'nin en çok dinlenen radyolarından ikisi, yüzlerce performans, on binlerce mil ve 365 günün yarısından fazlası seyahatlerde geçen bir hayat. Tüm bu rakamların, temponun ve hızın ortasındaki isim ise müzik ve eğlence sektörü denildiğinde akla ilk gelenlerden Birol Giray, namı diğer BeeGee. Birol Giray ile bundan üç sene önce Bodrum'da, deniz kenarında hem ruhumu dinlendiren hem de sonsuza kadar dans edebilecekmişim gibi hissettiren bir festivalde tanışmıştım. Hem festivali organize eden, hem DJ kabininin arkasına geçen, tüm gün insanlarla samimiyetle sohbet eden aynı zamanda da işi için toplantılar yapan bu adamı hayranlıkla dinlediğimi ve bu enerjiyi nereden bulduğunu düşündüğümü çok net hatırlıyorum. Otuz yıldan uzun süredir içinde olduğu müzik ve eğlence sektöründeki başarıları sürekli konuşulan, asla yerinde durmamasıyla bilinen, maceraya, hıza ve müziğe olan tutkusuyla etrafındakilere şapka çıkarttıran bu isim, o zamandan beri hiç yavaşlamadı; aksine hızına hız kattı. DJ'liğe çok genç yaşta arkadaşlarının partilerinde çalarak başlayan Giray, bu maceradan Çalmaya başladıktan kısa süre sonra müzik aşkı beni o kadar sarmıştı ki, başka bir şey düşünemez oldum. Henüz liseyi bitirmeden dönemin en iyi diskolarından birinde çalışma fırsatını yakalamıştım ve bunu bir daha hiç bırakmadım diyerek bahsediyor. DJ'lik, radyolar, festivaller, organizasyonlar... hepsinin ortak paydasında asla kopmadığı ve motivasyon kaynağı olarak bahsettiği müzik var. 1997 yılında ortaklarıyla kurduğu Production Department ile Türkiye'ye ilk defa Daft Punk, Jamiroquai ve The Prodigy gibi isimleri getirmiş. Global Gathering ve Godskitchen gibi dünyaca ünlü etkinlik markalarını da bizimle buluşturan isimlerden biri. FG ve Lounge FM radyolarını kurduktan sonra bu tecrübeyi Neden kendi festivalimizi yapmıyoruz? sorusuyla birleştirmiş ve ekibiyle birlikte, Electronica ve Chill-Out festivallerini hayata geçirmek için kolları sıvamış. Electronica bu sene 15, Chill-Out ise 13. yılını kutluyor. Söz konusu hız ve seyahat olduğunda Birol Giray için Temmuz ayından itibaren İstanbul, Çeşme ve Bodrum arası mekik dokuyan bu festivaller buzdağının çok ufak bir kısmı. Hayatımın her dönemi hareketliydi ama bir süredir iş ve seyahati birleştirdim. Hareket etmeyi, gezmeyi, görmeyi ve keşfetmeyi seviyorum diyen ünlü DJ söylediğinin hakkını vererek geçtiğimiz 365 günün sadece 100'ünü İstanbul'da geçirmiş. Bu kadar yoğun seyahat temposu sırasında işler nasıl aksamadan yürüyor diye sorduğumda ise teşekkürlerini senelerdir onunla olan tecrübeli ekibine ve teknolojinin nimetlerine gönderiyor. Bazen haftada altı kez uçağa bindiğini söyleyen, geçen sene tamı tamına dokuz ayı dünyanın farklı şehirlerinde geçiren Birol Giray için hız özgürlük demek. Çocukluğundan beri denize tutkun bir Ege aşığı. Instagram profilini takip edenler kendisini uçağa binmediği zamanlarda, yazın teknesinde, kışın dağlarda kayarken görebilirler. Doğada yaptığı hız ona dünyadan kopma hissi veriyor. Tüm bu adrenalinin içerisinde doğaya saygı duymayı, onunla birlikte hareket etmeyi ve kendini güvene almayı da ihmal etmiyor. Doğanın içinde olduğum sürece kendimi her zaman yeniledim ve geliştirmeye çalıştım diyen Birol Giray'a hiç durup dinlenmek isteyip istemediğini, nasıl olup da yorulmadığını soruyorum. Bu döngü içerisinde dinlenen biriyim, ben bunun dışında bir şey bilmiyorum cevabını almak beni şaşırtmıyor. Onu heyecanlandıran şeylerin başında yeni yerler görmek var. İlhamını ise hiçbir şey yapmadan, durup kendine döndüğü anlardan alıyor. Kafasını boşaltmak için müzik dinliyor, aktif spor yapıyor ve zaman bulabildiğinde fotoğraf çekiyor. Bu kadar çok gezen, gören ve hayatı dolu dolu yaşayan bu adamın en'lerini ve gelecek planlarını merak ediyorum. Japonya beni en çok etkileyen ülke oldu. Gelecek seyahat planlarımda kesinlikle tekrar Uzakdoğu'ya gitmek var diyerek cevaplıyor. Dünyanın birçok yerinde farklı festivallere katılan bu gezgin ruhu en çok etkileyen festivallerin başında ise Sonar Barcelona var. Söz konusu müzik olduğunda en iyi deneyimim ise 2000 yılına girerken Mısır, Giza Piramitleri'nde katıldığım etkinlikti. Dünyanın her tarafından gelen 50 bin kişi çölde, piramitlerin etrafında toplandı. Fonda piramitlerin olduğu bu gerçek dışı etkinlik benim için unutulmazdı dediğinde gözlerimi kapatıp o sahneyi hayal etmeye çalışıyorum. Bahsettiği etkinlikte efsane isim Jean Michel Jarre'ın sahne aldığını, Twelve Dreams of the Sun adı altında 1000 sanatçının dans ve müzik şovları sergilediğini, piramitlerin üzerinde lazer gösterileri yapıldığını idrak ettiğimde ise çenem hafif aşağı düşerek karşımda oturan insanın ne kadar şanslı olduğunu düşünüyorum. Şu anda okuduğumuz ve dışarıdan baktığınızda mükemmel görünen bu hayat tabii sadece şans eseri edinilmiş değil. Bulunduğu sektörde herkesin adını bildiği ve tecrübesine saygı duyduğu Birol Giray İşle alakalı, dolayısıyla kariyerimde olan hiçbir şey beni ne çok üzer ne de çok mutlu eder. Çok fazla iyi ve kötü anım oldu ve bunların hepsi geçmişte kaldı. Ben her zaman bugüne bakmayı tercih ediyorum dediğinde sesindeki cesaret ve kendine güven hemen hissediliyor. Türkiye'de elektronik müziğin ve DJ'liğin yaygınlaşmasına öncülük eden isimlerden biri olarak bu özelliklere sahip olmaya en çok hakkı olan isimlerden biri şüphesiz o. Röportajı bitirirken üç sene önce tanışma şansına eriştiğim Giray ile ilgili tekrar hayran kaldığım ve emin olduğum şey ise hızdan, sınırları zorlamaktan ve fark yaratmaktan asla vazgeçmeyecek olması.


Kendimi bilgisayar başında peş peşe kısa film izlerken bulduğumda, bundan önce en son ne zaman kısa film izlediğimi hatırlamıyordum bile. Gümüşhane'de yaşayan görme engelli iki kardeşin hikayesini anlatan kısa belgeselin ardından, Can Evrenol'un uzun metrajlı versiyonunu da çektiği kısa filmi Baskın'a geçiyorum; bir yandan da animasyon kategorisi altındaki filmlere göz atmayı planlıyorum. Sinemayla arasını ezelden beri sıcak tutan biri olarak, kısa filmlerden neden bu zamana kadar uzak kaldığımı düşününce ilgimi çekebilecek yapımlarla kolayca buluşmamı sağlayacak bir platformun eksikliğini sorumlu tutuyorum. Bugünkü kısa film maratonumun sebebi ise Bulut Reyhanoğlu'nun kurduğu çevrimiçi kısa film platformu Short by Short. Short by Short, sadece kısa film üreten sinemacıları tek çatı altında toplayan bir yer işlevi görmüyor. Site aynı zamanda YouTube çukuruna düşmeyi hobi haline getirenleri, dizi maratoncularını ve her türlü sinefili mest edecek bir kütüphane. Sokaktaki insan kısa film seyretsin, o yönetmenlerin hayranları olsun diyerek hedefini özetliyor Reyhanoğlu. Kısa film yönetmenleri burada sadece izleyici bulmakla kalmıyor, kendilerini ve meziyetlerini gösterebilecekleri bir çeşit portfolyo yaratıyorlar. Bu da, amatör ve profesyonel ayrımı yapılmadığı anlamına geliyor. İlk kez kamerayı eline alanlara da, festivallerde boy gösteren sinemacılara da kapıları açık. Tek başınıza her şeyi yapabilirsiniz; cep telefonuyla da film çekebilirsiniz. Hiç olmadı evinizde annenize babanıza seyrettirirsiniz, onlar da seyircidir. Reyhanoğlu, her filmin mutlaka bir seyircisi olduğuna inanıyor. Short by Short da, doğru seyirciyle doğru kısa filmi buluşturan bir çöpçatan aslında. Nihai hedef, bir yönetmenin ikinci kısa filmini merakla bekleyecek kitleyi oluşturmak. Hevesli insanlar tarafından kuşatılmasına imrenerek Short by Short'un kendi hayatında nasıl değişikliklere yol açtığını soruyorum. Beni çok etkiledi diyerek özetliyor bu değişimi. Ben hayatımda hiç kendi yaş grubuma bakmadım, hep arkamdan gelen insanların fikirleriyle hareket etmeye çalıştım. Onlarla bir arada oldukça üretmeye başladım. Şimdi daha fazla ne üretebilirim derdine düştüm. Sürekli üretiyorum diyor. Belli ki üzerinde çalıştığı tek proje Short by Short değil.


Yaşamını, sanat ve edebiyatla yoğurmuş olan edebiyatçı, düşün insanı Ahmet Cemal, sanatın özünü, sanatçının içinde yaşadığı dünyayı ve bu dünyanın gerçekliğini kendine özgü yaratıcılığını seferber ederek sanatsal düzlemde yeniden üretmesi ve kurgulaması olarak nitelendirir. Yani sanatçı, eğitimle edindiği akademik ve teknik bilgilerin yanı sıra kendinden kattıklarıyla var eder sanatını. İnsanların duygu ve düşünce dünyasına boyut kazandırabilmesinin sırrı da burada saklıdır zaten. Türkiye'nin en genç orkestra şefi Cemi'i Cem Deliorman'a göre, bir orkestra şefinin bunu başarabilmesi, ancak orkestraya ve esere tam anlamıyla hakim olduktan sonra gerçekleşebilir. Bir eser, dönem ve stil özellikleri iyi incelendiğinde doğru olarak yorumlanabilir. Dolayısıyla bir şeyler katmak için çok ama çok uzun bir yol kat etmelisiniz. On yaşında ilk piyano derslerini alan Deliorman, 13 yaşında konservatuvarın keman bölümünde eğitim görmeye başlar. Anne karnında Mozart dinleyip, beş yaşında ilk bestelerini yapan dahilerden olmadığından söz ederken kendisini keşfedenin annesi olduğunu söylüyor. Duyduğu şarkıların melodilerini arkadaşının klavyesinde kusursuz olarak çalabildiğini gören annesi sayesinde piyanoya başlar. O günden sonra da müzik, hayatından hiç eksik olmaz. Viyana, insanı anlamamı, hayatı gerçek anlamda görebilmemi ve bir müzikal kimlik oluşturabilmemi oldukça hızlandırdı. İlk konserini, öğrencilik yıllarında eğitimini finanse eden Borusan Filarmoni Orkestrası'nın daveti üzerine İstanbul'da gerçekleştirdiğinde 20 yaşındadır. Avusturya ve Amerika'daki eğitimlerini tamamladıktan sonra İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası'ndan Borusan Filarmoni Orkestrası'na, Almati Opera ve Balesi'nden Sicilya Senfoni Orkestrası'na çok sayıda orkestrayı yönetir. 2017'den bu yana Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası yardımcı şefi olan 34 yaşındaki Deliorman, orkestra şefliğinin gereğinden fazla anlam yüklenen bir meslek haline geldiğini paylaşırken, görüşünü, dünyanın en iyi kemancı ve müzisyenlerinden olan Nigel Kennedy'nin bir sözüyle destekliyor: Orkestra şefleri tamamen abartılıyor. Yine de yaptığının, dünyanın en zor mesleklerinden biri olduğunu söylemeden edemiyor. Çünkü müzik, bir insan ömrünün yetemeyeceği kadar sınırsız hazinelerle dolu. Elinizde ufak bir kapla, gürüldeyen bir nehirden ne kadar su alırsanız o kadar zenginleşiyorsunuz. Bu anlamda, orkestra şefinin görevi sopasını sallamaktan ziyade; öğrenmek, anlamak ve besteciyle orkestra, orkestrayla dinleyici arasında bir köprü olabilmek. Bunun yanında, beraber çalıştığı müzisyenleri nasıl bir ruh hali içinde olmaya teşvik ettiğini önemsiyor Deliorman. Podyumda benim nasıl hissettiğimin kimse için bir önemi yok ve olmamalı. Örnek vermem gerekirse, Mahler'in yazdığı bir adagio'yu yönetirken asla elde edemeyeceğinizi bildiğiniz bir mutluluğa özlem duyarak çalabilmelisiniz.


Gökçe'yle Galata'da buluşmak üzere sözleşirken, pek çok ünlü markanın iletişiminden sorumlu olduğu bilgisinden başka hiçbir veri yoktu elimde. Buluşacağımız kafeye girdiğimde gözlerim onu aradı; kafede tek başına oturan yalnızca bir kişi vardı; deri ceketi, tişörtü, yırtık jean pantolonu ve ayağında -tabii ki- Converse'leri olan genç bir adamdı bu. İçgüdülerim beni ona yöneltti; yanılmamıştım. Yönettiği markaların büyüklüğüyle ters orantılı bir ciddiyeti var Gökçe'nin. Ve bir de söylemeden es geçemeyeceğim rahatlatıcı bir enerjisi. Öyle ki röportaj kelimesinin ağırlığını hamburgerlerimizin eşliğinde yok edip tatlı bir sohbete başladık. Golfle de kalmamış, basketbol, voleybol, piyano, gitar, yan flüt... Değmediği spor, eline almadığı enstrüman kalmamış. Ama hiçbiri kalıcı olmamış Gökçe'nin hayatında. Gökçe'yle sohbetimiz derinleştikçe nedenini hemen anlıyorum; çünkü hiçbiri yeterince hızlı değil. Gökçe Koç Üniversitesi'nde Ekonomi okumuş, sonrasında da Uluslararası İşletme bölümde yüksek lisans yapmış ama gönlünde yatan aslan hep reklam ve pazarlama olmuş. Çünkü kendimde en güvendiğim şey empati yeteneğimdi sanırım. İnsanların bakış açılarını anlayabilmek, onların ne istediğini tespit etmek konusunda kendime güveniyordum diyor. Çift diplomalı bir yüksek lisans programında okuduğu için ikinci diplomasının peşinden yolu Viyana'ya düşmüş. Ve gönlünde yatan aslanı sonunda orada serbest bırakabilmiş. Viyana'da şarap alanında iş yapan bir aile şirketinde çalışmaya başlamış, burada pazarlama konusunda kendini kanıtlamış ve bugüne gelen yolun ilk adımını da böylece atmış. İstanbul'a döndükten sonra kısa bir süre bir bankada çalışmış ama Hiç bana göre değildi, diyor, her gün tıraş oluyordum. Sakalım bile yoktu halbuki. Zorla sakalımı çıkardılar. Kendini ait hissetmediği bir yerde çok durmamış tabii, fazlaca kurumsal bir iş deneyiminin ardından Converse, Lacoste, Burberry, Gant Nautica ve SuperStep gibi dünya markalarını yönettiği işine geçmiş. Ve işine bayılıyor. Sabah 06.00'da kalkmasına rağmen... Gün ışımadan başlayan temposu 17.00'ye kadar hız kesmeden devam ediyor. Ama buna rağmen gününü mutlaka sporla sonlandırıyor. Haftanın en az 4-5 günü ağır spor yaparım. Crossfit yapıyorum, koşuyorum. Geçenlerde Bozcaada'da koştum. Zaman buldukça maratonlara katılmaya çalışıyorum. Sabah 06.00'da kalkıp bu enerjiyi nasıl bulduğuna şaşırıyorum ama Gökçe enerji atmak için bunu yaptığını söylüyor. Tabii daha da şaşırıyorum. Bitmemiş enerjisini bitirmeye çalışan biri yani. Hayatı kaçırmamak isteği, yüksek bpm, sert antrenmanlar, bol seyahat...


Sürpriz yapan şehirler güzeldir, o şehirleri tüketmek istesen de tüketemezsin. İstanbul da -şüphesiz- bu şehirlerden biri. Bebek'te bir binanın ikinci katında, işte bu sürprizlerden biri var: Angie. Mekana girer girmez David Lynch'in Mulholland Çıkmazı filminin meşhur Club Silencio'sunu andıran bir sahne çarpıyor göze. Turuncu kadife perdelerin önünde 60'lı yıllardan başka hiçbir şeyi düşünmenize olanak vermeyen bir bateri ve bir mikrofon duruyor. Sahne boş, kadife koltuklar boş, bordo abajurlar da henüz yanmamış. Angie'de çarşambadan pazar gününe kadar mekanı dolduran kalabalık o an orada değil, çünkü işletmecisi Kerem Tanel'le buluştuğumuzda saatler henüz 11.00'i gösteriyor. Kerem Tanel 27 yaşında. Ve bu işte deneyimli. 23 yaşında zor mu zor bir işle başlamış mekan işletmeciliğine. Boston'da işletme okuyup döndükten sonra ilk işi Çeşme'deki Madeo Beach olmuş. Üniversite yıllarında çeşitli etkinlikler düzenlediğini anlatsa da Çeşme'de bir plaj işletmesi almak sağlam cesaret gerektiriyor. Üstelik bir de 23 yaşındaysan. Cevabı kendi içinde gizli, diyor Tanel, gençlik ateşi. Ama hikayesini dinlemeye devam ederken bu ateşin hiç sönmediğini anlamak yalnızca birkaç dakika sürüyor. Çeşme'de Madeo Beach'te mükemmel bir sezondan alnının akıyla çıktıktan sonra, Arnavutköy'de Hudson, Çeşme'de Before Sunset Beach ve şimdi de Angie'yle anılıyor adı. Tanel'in işine ve yaşam ritmine olan tutkusunu görsem de tatil yapacağını var sayarak yaz planlarını soruyorum. Bu yaz Angie'yi Bodrum'da Palmarina'da açtık, gündüzleri denize girebilirim ama önceliğim Angie tabii ki diyor. Aradığım tatil cevabı bu değil. Ama aradığım hızlı yaşayan ta kendisi.


Sanat, yetenek işi midir, yoksa meraktan mı beslenir? İstanbul Modern'in genel direktörü Levent Çalıkoğlu'na soracak olursanız sanatı doğuran meraktır. Yeteneğin nadir bulunduğuna ama merakın, kendisi de dahil olmak üzere sanatla haşır neşir olan pek çok insanı sanata bağladığına inanıyor. Aslına bakarsanız Çalıkoğlu'nun sanatla ilişkisini, haşır neşir olmak diye tanımlamak biraz hafif kalıyor. Karşımda, sanat dışında yaşamını dolduran bir şey olmadığını söyleyen, tutkusunu hayatına yedirmiş, kendi tabiriyle 1989'dan beri bu alana adanmışlıkla bağlı bir isim var. İstanbul Modern, açıldığı 2004 yılından bu yana Türkiye'nin kültür-sanat arenasına hatırı sayılır oranda bir canlılık kazandırdı. Çalıkoğlu, kuruluşundan itibaren müzenin bünyesinde yer aldığı için bu değişimi bizzat gözlemleyenlerden. İstanbul Modern açılmadan önce buranın ne kadar ziyaretçi çekebileceğine dair tahminler yürütürken, referansının 1999'daki Erol Akyavaş sergisi olduğundan söz ediyor. 15 bin kişinin ziyaret ettiği bu sergi, o güne kadar en çok gezilen sergi olarak gazete manşetlerine taşınmış. Geçen yıl İstanbul Modern'i gezenlerin sayısının 580 bine ulaşmış olmasıysa kendisini halen şaşırtıyor. Bir modern müzeyi 14 yılda, yedi milyonu aşkın kişinin ziyaret edeceği kimsenin aklına gelmezdi. Benim gelmemişti doğrusu diyor. Her şeye rağmen gerçekçiliği de elden bırakmıyor: Bizim coğrafyamızda kültür-sanatın önceliği yok. Yaptığı bir araştırmayla, Türkiye'de 1800'lerin ortalarından 2002'ye kadar resim sergisi açmış ya da karma sergiye katılmış 1250 civarında sanatçı olduğunu saptayan Çalıkoğlu, Polonya'da aynı tarihsel aralıkta bu sayının 15 bin civarında olduğunu anlatıyor ve ülkemizde üretimin hala çok az olduğunu söylüyor. Niceliksel anlamda üretim az olsa da sanata, sanat fuarlarına ve sergilere artan bir ilgi var. Bu bağlamda, teknolojinin hayatlarımıza kazandırdığı hızı bir avantaj olarak mı görmeliyiz acaba? Sergilerin her detayıyla Instagram'da paylaşılıyor olması sanatı daha cazip kılıyor olabilir mi? Ya da onu bir tüketim malzemesine mi dönüştürüyor? Çalıkoğlu, Avrupa'daki pek çok müzenin, sosyal medya üzerinden fotoğraf paylaşımları konusunu tartıştığını ifade ediyor. Aşırı paylaşım sergilerin ruhunu öldürmeye başladı. Bir serginin Instagram'da çok tüketilmesi, ziyaretçiye, ben bunu gördüm zaten hissi yaşatıyor. Bu yüzden, Londra'daki Tate Modern, belirli sergilerde fotoğraf çekimine izin vermiyor. Bunun çok yerinde bir karar olduğunu düşünüyorum. Çünkü serginin, ruhu ve kimliği fotoğrafa sığmaz. Bunu yapmaya çalışmak sergiye ihanettir. Çalıkoğlu son olarak, sosyal medyanın hız, tüketim ve görüntü takıntısının müze ziyaretinin doğasıyla tezat içinde olduğuna değiniyor.


Yüz kişiyi toplayıp hız kelimesi size hangi ülkenin insanlarını çağrıştırıyor diye sorsak, muhtemelen alacağımız en popüler cevaplardan biri İtalya olur. Evet, jestleri, konuşmaları, hareketleri baş döndüren bir hızla ilerliyor, minik otomobilleri, Vespa'larıyla dar sokaklarda fırtınalar estiriyor, hayatı hızla yaşıyorlar. Ama haksızlık etmeyelim, hayatın tadını aheste aheste çıkarmak ve kendilerine zaman tanımak konusunda da üstlerine yok. Yemek yerken, şarap içerken; Ay'ı, Güneş'i izlerken, hatta flört ederken bile hızlı olduklarını kim iddia edebilir? İşte, Luigi Mariconda, namı diğer Gigi de hız ve yavaşlık arasındaki bu dengeyi kusursuzca kuran İtalyanlardan. Örneğin ailesinin isteği üzerine üniversitede ekonomi okumasına rağmen müzik tutkusunun peşinden giderek, büyüdüğü şehir olan Napoli'de plak dükkanı açmış, ardından da bir diğer tutkusu olan yemeğin peşine düşmüş. Konuşurken şans, kader... gibi kelimeleri çok sık kullansa da tam olarak kaderci değil. Ya da, şansını, kaderini arkasına alıp istediğini yapan bir adam demek daha doğru olur. Luigi'nin, İstanbul'da damağına, özellikle de İtalyan mutfağına düşkün hemen hemen herkesin sevdiği Paps Italian için oluşturduğu menü, insana gerçekten de kendini İtalya'daymış gibi hissettiriyor. Samimi ama şık bir atmosfer, yalın ama iddialı ve lezzetli yemekler... Günde 50 kişi için mutfakta 17 kişinin çalıştığı Michelin yıldızlı restoranlarda çalışmak başka, öğle ve akşam servisleriyle bir günde belki de yüzlerce kişiye yemek hazırlamak başka diyor. Ama ben farklı teknikleri öğrenmeyi hep çok sevdim. Menüde Luigi'ye İtalya'daki çocukluk günlerini hatırlatan tatlar da var. Mesela annesinin tarifinin bire bir aynısı olan tiramisu ya da ona anneannesini anımsatan et tarifleri... İtalyan mutfağının en önemli özelliğinin malzemeler olduğunu düşünüyor, sağlıklı, güzel ve aşırı derecede lezzetli diye tanımladığı İtalyan mutfağını domatessiz hayal bile edemiyor. Türkiye'deki müşteriler ise ona göre biraz tutucu.


SON ZAMANLARDA Hoyeon bir şeylerin değiştiğini, yaşamın yepyeni bir vektörde hızla ilerlediğini ve belki de bir daha asla aynı olmayacağını görebiliyor. Sürekli büyüyen Instagram hesabına bakıp son üç haftada neredeyse 15 milyon yeni takipçisi olduğunu fark ettiğinde duyduğu his buydu mesela. Tam bu sırada, yani 2021 sonbaharında, Netflix'te yayınlanan Squid Game, platformun en fazla izlenen dizisi olma yolunda emin adımlarla ilerliyordu. Kore dizisinin yeni yıldızı Hoyeon ise o dönemki adıyla Jung Ho-Yeon ancak tarihin bu tuhaf döneminde görülebilecek bir hızla şöhrete kavuşmanın getirdiği dönüşümü yaşıyordu. Squid Game'in kadrosuna dahil olana dek genç modelin oyunculuk deneyimi yoktu. Ve bir anda dünya çapında bir megastar olmuştu. Beklenen değişim dalgası geçtiğimiz yaz, yönetmen Alfonso Cuaron'un Apple TV+ için çektiği ve Cate Blanchett'ın rol aldığı yeni dizisi Disclaimer'ın setinin bulunduğu Kuzey Londra'ya vardığında hissedildi. Hoyeon son derece önemli bir yan rol için seçilmişti ve hala ustalaşmakta olduğu İngilizce dilinde ilk sahnelerini çekecekti. Bu taşıması zor bir yüktü. Devasa bir sesli çekim stüdyosunda, kovandaki arılar gibi her yöne koşuşturan çekim ekibiyle birlikte çalışıyordu. Kariyer anlamında artık büyük sularda yüzdüğünün ispatını baktığı her yerde görebiliyordu. Fakat Hoyeon'un dikkatini yakalayan ileriye doğru ciddi bir adım attığını hissettiren şey dışarıda park halindeydi. Oyuncu karavanları, diyor. Kore'de gördüğümüz bir şey değil. Ama İngiltere ve Amerika'da, oyuncuların hazırlanabilmesi için daha fazla kişisel alan sağlayan bu muhteşem sisteme sahipsiniz. Squid Game'in çıkışından bu yana Hoyeon için kişisel alan, neredeyse karşılaması imkansız bir değere sahip oldu. Dizinin kültürel bir fenomene dönüşmekte olduğu baş döndüren o ilk günlerde ilk 28 günde 1,65 milyar saatten fazla izlenme oranı yakaladı senaryolar kapısında birikmeye başlamıştı ve etki sahibi Hollywood menajerlerinden bir ordu, müşterisi olmaya ikna etmek için rekabet ediyordu. Bunları ödüller izledi: Screen Actors Guild Award'da Drama Dalında En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazanarak İngilizce dilinde olmayan bir televizyon dizisinde bu ödülü kazanan ilk kadın oyuncu oldu. Ardından zamanını ayırması gereken birçok başka taleple birlikte, her hareketini yakından izleyen, dünyanın dört bir yanındaki hayran kitleleri geldi. Demem o ki, evet, çekimler arasında kullanabileceği sessiz bir karavan, dikkate değer bir lüks. YAKINLARDA BİR PAZAR günü West Hollywood'da öğle yemeği için buluştuğumuzda Hoyeon ile yanımıza, çoğunlukla pasif bir gözlemci olarak kalacak bir mütercim tercüman geldi: Hoyeon'un İngilizcesi, aldığı özel dersler ve Disclaimer çekimlerinde geçirdiği zaman sayesinde hızlı bir ivmeyle gelişiyor. Yorgun göründüğü için özür diledi. Jet lag yaşadığını söyledi. Üç gün evvel Los Angeles'a varmadan önce bir moda kampanyasının çekimleri için New York'taymış; ondan önce de doğduğu, büyüdüğü ve artık az biraz yaşadığı Seul'deymiş. Köklerimin nerede olduğunu söylemek zor, diyor iç çekerek. Uzun zamandır da böyle. Hoyeon mankenliğe 16 yaşında başladı ve anne-babası eczacı olması için ona yalvarsa da uzun bir süre bu yolda devam etti. Yaşamındaki birçok yetişkin teyzeler, amcalar, aile dostları 1,80 cm uzunluğundaki esnek vücudunun moda dünyası için biçilmiş kaftan olduğu yönünde ısrar etse de Hoyeon, aşırı rekabetçi ruhunun verdiği ivmenin yanı sıra finansal özgürlüğünü yakalama isteğiyle, mesleğine olağanüstü bir hızda alıştı. Bunu izleyen birkaç yıl boyunca dünyanın dört bir yanına gitti: 20'li yaşlarının başında bir süre New York'ta yaşadı; Londra, Paris ve Milano'da defilelerde boy gösterdi. Geçtiğimiz 18 ay boyunca Hoyeon'un takvimi giderek yoğunlaştı. Evvelsi yıl Los Angeles'ta çokça vakit geçirdi. Bir yandan Emmy, Globes ve birçok diğer önemli törende aday gösterilirken diğer yandan oyunculuk kariyerindeki gelecek hamlelerini planladı. Hiç de şaşırtıcı olmayan bir biçimde, Hoyeon'un yeni işindeki başarısı ile birlikte, bir önceki mesleğinde verdiği hizmete gösterilen talep de iki katına çıktı. O artık Louis Vuitton, Adidas ve Lancome'un küresel elçisi. Profesyonel yükümlülüklerini düşününce insanın başı dönüyor. Birkaç oyunculuk dersine yazılmış ve Kore'deki mankenlik ajansıyla sözleşmesi 2020 Ocak'ta sona erdiğinde şans verip Seul'de bir oyunculuk ajansına yazılmış. Yalnızca iki hafta sonra menajeri, Hoyeon'a ilk seçmesini ayarlamış. Netflix'in geliştirmekte olduğu, Squid Game adında bir diziymiş. MESELE ŞU Kİ Squid Game söz konusu olduğunda Hoyeon'un anlattıklarına güvenmek zor. Bugün bile, tüm o altın heykelciklerden, eleştirmenlerin övgülerinden ve YouTube hayranlarının fotoğraflarını o korkunç Chainsmokers şarkısıyla kurguladığı videolara rağmen, donuk bir ifadeyle yüzünüze bakıp performansının ona göre ne kadar kötü olduğunu anlatabiliyor. Kendisini ekranda izlerken hala çok utanıyor. Dizinin yaratıcısı, yazarı ve yönetmeni Hwang Dong-hyuk'a zaman zaman mesaj atıp onu bu role kabul ederek hata yaptığını söylermiş. Hwang olan biteni monitörden izlerken yanında dizinin diğer bir yıldızı Lee Jung-jae varmış; özel bir şeye tanıklık ettikleri konusunda Hwang ile hemfikirdi. İlk andan itibaren Sae-byeok'tu diye yazıyor Lee bir e-postasında. Sae-byeok'un karakter gelişimi, Squid Game'in duygusal çekirdeğini oluşturarak diziyi şaşırtıcı dönemeçler ve çok şiddetli aksiyon sahnelerinin serbest bir kolajından ziyade etkileyici bir sanat eserine dönüştürüyor. Ve bu yolculuğa ruh katan şey de Hoyeon'un ölçülü, tesir bırakan performansı. Hoyeon'un Sae-byeok performansı olmadan Squid Game'in bu kadar büyük bir küresel fenomene dönüşmesinin mümkün olmadığını söylersek abartmış olmayız. ÖĞLE YEMEĞİNİN ARDINDAN arabayla birkaç dakika uzaklıktaki bir lisenin otoparkında kurulmuş bir bit pazarına gidiyoruz. Hoyeon bugünlerde pek kıyafet alışverişi yapmıyor ama stilisti bu pazarı ona çok önceden söylemiş ve bayağıdır gelmek istiyormuş. bazen, geceler hüzünlüyken, kedimin öldüğünde kaç yaşında olacağını düşünürüm. yıkılacağım ve kedimin haberi bile olmayacak. 2021 EYLÜL'DE Squid Game'in yayınlanmasından birkaç hafta sonra, bitmek bilmeyen Banana Republic indirim kodları gibi, Hoyeon'un gelen kutusu da senaryolarla dolup taşmaya başladı. Squid Game'in çekimleri ile prömiyeri arasındaki 10 aylık boşluk sırasında Hoyeon, Kore'de birkaç seçmeye katılmış ve ona göre, hepsinde başarısız olmuş. Şimdiyse, birdenbire, gerek kendi ülkesinden gerek yurt dışından çok büyük teklifler almaya başlamıştı. Kafam çok karışmıştı, diye kabul ediyor. O kadar çok senaryo okudum ve o kadar fazla yönetmenle tanıştım ki. Ama bir şeyleri seçecek bir standardım da yoktu; benim için hangi rollerin iyi, hangi karakterlerin ilginç olduğunu bilmiyordum. Her şey ilginçti. Özetlemek gerekirse, seçmeye katılmasını gerektiren iki projenin peşinden gitti; bu rolleri alırsa hak ettiği için almak istiyordu. İkisini de aldı: İlk olarak Disclaimer'daki rolü, ardından Lily-Rose Depp ile birlikte yer alacağı ve yapımı sürmekte olan A24 filmi The Governesses'dan bir rol.