Neredeyse hiçbir şey zamandan daha açık değildir. Zaman hatırladığımız geçmişten bilmediğimiz bir geleceğe doğru akar. Bilim insanları ve filozoflar buna zamanın psikolojik oku adını verirler. Masanızın üzerine koyduğunuz kahve soğuyacaktır ve asla kendiliğinden ısınmaz. İşte bu da zamanın termodinamik okunu yansıtır. Geçtiğimiz haftalarda Physical Review E dergisinde yayınlanan bir makalede, iki fizikçi zamanın birbirinden ayrı iki notasyonunu yani psikoloji temelli ve termodinamik temelli notasyonlarının her zaman aynı hizada/sıralanması gerektiği durumu ele aldılar. Termodinamiğin ilkeleri bir kahve fincanındaki trilyonlarca kez trilyonlarca sıvı molekülleri gibi büyük parçacık birikimlerinin her zaman daha fazla dağınık yerleşmelere doğru yöneldiğini gösterir. Örneğin, soğuk bir odada kümeleşen sıcak su molekülleri biraz düzenlenmeye gerek duyarlar, yani sıcak içecekler eninde sonunda kendilerini çevreleyen sıcaklığa soğurlar. Fizikçiler böyle düzensiz yerleşmelerin yüksek entropiye sahip olduklarını söylerlerken düzenli yerleşmelerin veya durumların da düşük entropiye sahip olduğunu söylerler. Çok büyük sayılardaki parçacıkların eş zamanlı hareketlerini tanımlayan fizikçilerin kullandığı denklemler henüz zamanın ileri doğru mu yoksa geriye doğru mu çalıştığını ayırt etmez. Bu nedenle, maddenin hemen hemen herhangi bir karmaşık düzenlenmesi zamanın aktığı yöne rağmen entropi kazanacaktır. Yani zamanın aktığı yönün bir önemi yok. Evrenimiz görünüşe göre özel, düşük entropili bir düzenleme olan Büyük Patlama ile başladı. Bu henüz açıklanamayan gözlemler zamanın termodinamik okunun arttığını ve bunun da evrenin daha düşük entropili bir geçmişten daha yüksek entropili bir geleceğe gelişimine yol açtığını kozmolojistler gözlemliyor. Geçtiğimiz yüzyılda, fizikçiler ve filozoflar zamanın termodinamik ve psikolojik oklarını birleştirmek için çalışmaya başladılar. Çoğu araştırmacı insan beyni ve bilgisayar hard diskleri gibi hafıza depolayan gerçek dünya nesnelerinin çalıştıkça ısındıklarını dikkate aldılar. Isı üretimi entropiyi artırır ve tersinmez yani geri dönüşü olmayan bir süreçtir. Dolayısıyla, termodinamik yasaları böyle nesnelerin sadece bir yönde çalışmalarını gerektirir: geçmişten geleceğe. Bu sorunun cevabını bulmak için, araştırmacılar bir düşünce deneyi tasarladılar. Onlar sıçrayan parçacıklarla dolu bir odacıktan oluşan bir sistemi düşündüler. Bu sistemde, içi sıçrayan parçacıklarla dolu odacık zamanla parçacıkların bir tünel aracılığıyla geçebilecekleri aynı büyüklükte olan boş bir odacığa bağlıdır. Bu evrenin ilk zamanlarındaki madde konsantrasyonuna benzer düşük entropili bir yapılanmadır. Parçacıklar bir odacıktan diğerine geçmesine rağmen, termodinamik eninde sonunda her iki odacığın kabaca eşit sayıda parçacıklarla dolu olmasını sağlar. Eğer bir pervane her bir parçacığın tünel boyunca geçtiği zaman dönecek şekilde ayarlanırsa, pervanenin her dönüşü kaydedilecektir. Bu kayıt geçmişte herhangi bir zamanda parçacıkların düzenlenmesini gösterecektir. Fakat, hareket yasalarına göre parçacıkların gelecekteki yerleşimleri onların mevcut yörüngeleri tarafından tamamen belirlenir ve eğer zamanın akışı herhangi bir noktada tersine olsaydı, parçacıklar onların başlangıçtaki düşük entropili yapılanmasına geri dönecektiler. Yani araştırmacılar makalelerinde pervanenin sistemin iyi bir şekilde geleceğini kaydedebildiğini yazdılar. Bu da 200 yıl önce Fransız matematikçi Pierre-Simon Laplace tarafından işaret edilmişti. Eğer sistemin gelecekteki bir durumuna sadece biraz ince ayar yapılırsa, yani bir veya daha fazla parçacığın hızı ya da konumu değiştirilirse ve sonra geriye doğru bu sistem çalıştırılırsa, sistemde artık entropi azalmayacaktır. Entropi artmış olacaktır. Parçacıklar bir filmin geriye sarılması gibi hareket etmeye başlar ama her şey, ince ayar dediğimiz konumu ya da hızı değiştirilen parçacıklar diğerleri ile yakında çarpışacaklardır ve bir zincirleme reaksiyona neden olacaklardır. Sistemin bir anlığına görüntüsü ince ayar yapılmamış ya da orijinal filmin karşılık gelen sahnesi ile benzerlik göstermeyecektir. Düşük entropili başlangıç durumundan kaynaklanan parçacıkların tam olarak düzenlenmesinin yüksek dereceli düzenli bir duruma ulaşmak için zamanda geriye doğru gelişebilir. Bu sistemin en ufak düzenlemeleri bile hiç benzemese de yüksek entropili duruma doğru yani geriye doğru gelişecektir. Başka bir deyişle, herhangi bir başlangıç koşulu için, pervane zamanın termodinamik okunu ihlal etmeden sadece geleceği hatırlayabilecektir. Bu özellik hafızanın tanımı ile çelişir. Araştırmacılar hafızanın gelişen bir sistemin sadece bir şekilde değil, tüm yolları içerdiğini ifade ediyorlar. Örneğin, sizin beyniniz sizin başınızdan geçmemiş gelecek üç saat içindeki bir dizi sanal olayları kaydedebilecektir. Eğer beynin tıpkı bir bir hızda sıkışmış bir hız göstergesi gibi sadece belirli olaylar dizisini kaydetme kapasitesi olsaydı, o halde beyin işleyen bir hafızaya sahip olmazdı. Bu gereksinim nedeniyle, araştırmacılara göre hatta basit, tersinebilir bir hafıza sadece termodinamik geçmişi kaydedebilir, geleceği değil. Araştırmacıların düşünce deneyi ile California Üniversitesi'nde bir fizik filozofu olan Craig Callender'e göre hafızanın yeni ve yararlı bir tanımı yapılmış oldu. Bu tanımın hafızanın gerçekten nasıl bir koşulla yapılandığı anlamında yeni bir algılama biçimi olduğunu ifade ediyor. Ancak araştırmacıların bulgularını yeterli bulmayanlar da var. İtalya'daki Pavia Üniversitesi'nden Lorenzo Maccone bu çalışmanın bir zaman okuna sahip tersinebilir bir hafızaya yönelik tartışmaların önemini artırdığını kabul etse de araştırmacıların düşünce deneyindeki pervanenin parçacıkların gelecek yapılanmalarını nasıl kaydettiğini tam olarak açıklamadıklarını düşünüyor. Maccone böyle bir açıklama olmadan Onların bu açıklamalarına tamamen ikna olmuş değilim dedi.


Koalaları bilirsiniz, tembel ve miskindirler, ağaçlara sarılırlar, sevimli yanları vardır. Ancak akasya ağaçlarının geniş gövdelerine sarılmaları hiç ilginizi çekti mi bilmiyorum ama koalalar ağaçlara sadece düşmemek için sarılmıyorlar. Yeni bir araştırmada araştırmacılar ağaçların koalaların serinlemelerine yardımcı olduğunu buldular. Bulgular ise bilim insanlarının iklim değişikliğinin hayvanları nasıl etkileyeceği üzerine olan tahminleri ve canlıları koruma çabalarını etkileyebilir. Koalaların sadece ökaliptus ağaçlarının belirli türlerinin yapraklarını yiyerek hayatta kaldıkları biliniyor. Hatta kendi sularını bile çoğunlukla yapraklardan elde ediyorlar, özellikle de Avustralya'nın ısı dalgaları sırasında. Ancak koalaların gıda ve su için ökaliptus ağaçlarına olan bu bağımlılıklarına rağmen, diğer ağaçların gövdelerinde vakit geçirmelerini, asılı kalmalarını araştırmacılar merak ediyorlardı. Avustralya'daki Melbourne Üniversitesi'nden zoologlar koalaların bu ağaçlarda gölge veya esinti noktalarını bulmayı denediklerinden şüphelendiler. Bu hipotezlerini test etmek için, minyatür bir havadurumu istasyonu kurarak etraftaki ve farklı ağaçların dalları arasındaki hava durumu hakkında veriler topladılar. Avustralya'nın güneydoğusundaki ormanlarda 37 koalaya radyo verici yerleştiren araştırmacılar onları takip etmeye koyuldular. Bu süre zarfında ağaçların iç ve dışa nasıl ısı taşıdığı hakkında daha fazla bilgi elde edildi. Sonunda araştırmacılar, biri Avustralya akasyası ve üçü ökaliptüs türü ağaçlar olmak üzere dört tür ağacı koalaların sürekli olarak kullandıkları termal görüntülerle tespit edildi. Koalaların daha soğuk günlerin sadece %5'inde akasya ağaçlarında takılırken, sıcaklığın 35 santigratı aştığı zamanın neredeyse üçte birini akasya ağaçlarında geçiriyorlar. Bu tercih yerel sıcaklık, nem ya da rüzgarın hızı gibi dört ağaç için de benzer olan etmenlerle açıklanamaz. Akasya ağaçları daha fazla gölge de sağlamadığına göre, akasya ağaçlarının başka bir özelliği olmalı. Bu düşünce üzerinden termal görüntüler başka bir şeyin olduğunu ortaya koyuyor. Sıcak havalarda bu dört tür ağaç da hava sıcaklığındna daha serin. Ökaliptus ağaçları etraftaki havadan 2 santigrat dereceden daha az serin iken, akasya ağaçlarının bu termal görüntülere göre 7 santigrat derece daha serin olduğu görülüyor. Yani koalaların akasya ağaçlarında daha fazla zaman harcamasının sebebi su kaybını önlemek ve tabii ki serinlemek! Araştırmacıların bu bulguları Biology Letters dergisinde yayınlandı.


Auger etkisi 1925 yılında Pierre Auger tarafından keşfedildi. Bu keşfi X-ışınları ile çalışırken ve Wilson bulut haznesini kullanırken yaptı. Çıkan elektronlara karşılık gelen izleri X-ışınlarından oluşan bir demet boyunca gözlemledi. Auger elektron spektroskopisi katı yüzeylerin kimyasal bileşiminin elde edilmesi için oldukça yaygın olarak kullanılan analitik tekniklerden biridir. Bu tekniğin temel avantajları yüzeye yakın 5-20 Angstrom'luk bir alanda kimyasal analizler için yüksek hassaslığa sahip olması, hızlı veri elde etme, hidrojen-helyum-lityumun üzerindeki tüm elementleri algılayabilme becerisi ve yüksek çözünürlük olarak sıralanabilir. Bu yüksek çözünürlük numunenin sonlu bir prob içine odaklanabilen bir elektron demeti ile uyarılmasından dolayı elde edilmektedir. Bu teknik ultra yüksek vakum teknolojisinin ticari olarak ortaya çıktığı 1960'larda geliştirildi. Bir elektron bir atomun iç kabuğundan çıkarıldığında, oluşan boşluk ya bir ışımalı ya da bir ışımasız süreci ile doldurulabilir. Auger elektron spektroskopisinde atomik çekirdek seviyeleri gelen elektron demeti ile iyonize edilir ve sonucunda Auger elektronları bir elektron spektrometresi ile tespit edilir. Bu elektronlar toplam enerji dağılım fonksiyonundaki küçük pikleri oluşturur. Bir katıya giren yük elektronları hem elastik hem de inelastik saçılmaya uğrarlar. Birincil demet enerjisi keskin bir pik gözlenir buna da numune dışına geri elastik olarak saçılan elektronlar neden olur. Bir kristal numune için, bu elektronlar kristal yapı bilgisini taşır. Nispeten düşük enerjilerde enerji kaybına uğramış elektronlardan dolayı küçük pikler vardır. Spektrumun diğer ucunda ikincil elektronlara karşılık gelen büyük pikler vardır. Bu pikten birkaç yüz eV yukarısı geçit enerjisi olarak tanımlanır kabaca. Dağılımda bu noktanın yukarısı geri saçılan başlıca elektronlar tarafından baskındır ve bu noktanın altında ise ikincil elektronlar üstün bileşeni oluştururlar. Geçit noktası ilk demetin enerjisine bağlıdır ve ilk demetin enerjisinin artmasıyla yüksek enerjilere doğru kayar. Auger elektronlarından dolayı bu pikler bu dağılım üzerine birleştirilmiştir. Pikler geniş arkaplanı kaldıran elektronik spektral farklılaştırma ile daha fazla belirginleşir. Auger süreci elektron bombardımanı altında izole bir atomun iyonizasyon sürecinin göz önünde bulundurulması ile anlaşılabilir. Yeterli birincil enerji ile gelen elektron K seviyesi gibi çekirdek seviyesini iyonize eder. Sonra bir boşluk oluşur. Bu uyarılma süreci KL1L2 Auger geçişi olarak isimlendirilir. Bu en azından iki enerji durumu ve üç elektronun Auger sürecinde yer alması gerektiğini açıkça gösterir. Böylelikle, H ve He atomları Auger elektronlarını veremez. Farklı geçişler (KL1L1, KL1L2, LM1M2 gibi) çeşitli geçiş olasılıkları ile oluşabilir. Bu Auger elektron enerjileri hedeflenen malzemenin karakteristiğidir ve gelen demet enerjisinden bağımsızdır. En dış seviyesinde tek bir elektron sahip olan izole Li atomları da Auger elektronları vermezler. Ancak bir katıda değerlik elektronları paylaşılır ve KVV tipi Auger geçişleri katının değerlik elektronlarından oluşur. Auger Elektron Spektroskopisi'nde gözlenen en belirgin Auger geçişleri yakın komşu orbitallerin elektronlarından oluşmaktadır, KLL, LMM, MNN, NOO, MMM ve OOO aileleri gibi. En göze çarpan KLL geçişleri atom numarası Z=3-14 olan elementlerden oluşur, atom numarası Z=14-40 elementler için LMM geçişleri, atom numarası Z=40-79 elementler için MNN geçişleri ve ağır elementler için NOO geçişleri oluşur.


Doğal pandemiler veya salgın hastalıklar savaşlardan daha fazla sayıda insanları öldürmüşlerdir. Ancak doğal salgın hastalıklar varoluşsal olarak tehdit değildir. Varoluşsal tehditleri Nükleer Savaş isimli yazımızda açıklamıştık ve insanın varlığından doğan tehditlere varoluşsal tehditler denildiğini ifade etmiştik. Doğal salgın hastalıklar konusuna geri geldiğimizde ise bazı insanlar patojene karşı genellikle dirençlidir ve bu da salgından kurtulanların ardından gelen neslin daha dirençli olacağı anlamına gelir. Ne yazık ki biz günümüzde tehlikeli hastalıklar yapabiliyoruz. Bunun en ünlü örneklerinden biri çiçek hastalığının fare versiyonu, fareye fazladan bir genin eklenmesiyle nasıl da daha ölümcül hale geldiği biliniyor. Kuş gribi üzerine yapılan yeni bir çalışma, bir hastalığın bulaşıcılığının kasıtlı olarak desteklenebileceğini göstermiştir. Şu anda birilerinin kasten yıkıcı bir şeyler yapmasının riski düşüktür. Fakat biyoteknoloji giderek daha iyiye gidiyor ve ucuzluyor, daha fazla grubun elinde hastalıkları kötüleştirmek için imkanları olacaktır. Biyolojik silahlar üzerine çoğu çalışma devletler tarafından kontrol edilmektedir. Yine de insanlığı yok etmek için biyolojik silahlar askeri anlamda kullanışlı değildir. Ancak biyolojik silahlar farklı amaçlar için de kullanılabilir. Örneğin, Japonya temelli bir tür dini örgüt olan Aum Shinrikyo'nun Tokyo'da yaptığı sinir gazı saldırıları ile kıyameti hızlandırmaya çalıştılar. Farklı amaçlar için insanlar bu tür şeyleri adapte etmenin yolunu bulurlar ve bazı insanlar da Dünya'nın insanlar olmadan daha iyi bir yer olacağını düşünürler.


Uzaya insan göndermek zor bir meseledir. Peki, bunun yerine neden bakteri göndermeyelim ki? Gelecekte diğer gezegenler üzerinde yaşaması için insanları göndermek için kararlılıkla arkasında durulmayı bekleyen basit, temel bir fikir var. - Bazı cesur bakterilerin içine insan genomu yüklenecek - Muhtemelen Dünya benzeri uygun bir ötegezegene bu bakteri gönderilecek. - ????? - Bu genomlardan toplanan insanlar yeni gezegeni kolonize edecekler. Açıkçası, bu fikir üzerine çalışılacak çok şey var. Motherboard isimli sitedeki makalede boşlukları doldurmak için bir çok uzmandan görüş almışlar. Uzmanların çoğu 3 boyutlu baskıdan söz ediyorlar. Bu bahsettiğim makaleden konuyla ilgili birkaç ipucunu daha paylaşacağım bu yazımızda. Daha detaylı olarak ele almak isteyenler kaynaklar kısmından makaleye ulaşabilirler. Bu fikirden söz eden Stelzner, konferanstaki konuşmasında uzak gezegenlere insanların gönderilmesi için iki şeyden birine ihtiyaç duyduğumuza inandığını söyledi: kurtdelikleri yoluyla yolculuk yani bir uzay-zaman oyunu ya da kendimize ait temel bir fikri yeniden düşünmek.


Koronal kütle atımı, tam da bu videoda olduğu gibi Güneş'in korona adı verilen bölümünde ortaya çıkan yüksek enerjiye sahip atom altı parçacıkalrın Güneş'ten atılması olayıdır. Bu yüksek enerjili parçacıklar solar malzemeyi oluşturmaktadır.


Uzaylıları aramak yeni bir çalışmaya göre sonuçsuz kalabilir. Yakın bir zamanda bir ötegezegeni ziyaret etmemiz olası bile değilken, astronomlar bizden çok uzaklarda olan bu ötegezegenlerdeki bir biyoişareti tespit edebilme olasılığı üzerinde durabiliyorlar. Dünya dışı yaşam için en güçlü durum herhangi bir gezegen üzerinde oksijen ve metanın keşfi olabilir birçok düşünceye göre. Astronomlara göre böyle bir biyoişaretin bulunma olasılığı Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesinde dönen Dünya benzeri bir gezegende daha yüksek olabilir. Ötegezegenlerdeki bu biyoişaretleri bulmayı uman astronomlar hayal kırıklığı ile de karşılaşabilirler. Yeni bir araştırmanın bulgularına göre dünyadışı yaşamın sonucu olan böyle bir biyoişareti teyit edebilmenin bir yolu yok. Bu problem bir ötegezegenin uydusunun atmosferinin yörüngesinde dolanan gezegeninden ayırt edilemez olmasından ortaya çıkıyor. Konuyu biraz daha açıklığa kavuşturalım şimdi. Dünya dışı yaşam arayışı kolay bir şey değildir. Astronomlar ilk olarak gezegenlere sahip bir yıldızı ararlar. Sonra onlar bu yıldızın yörüngesinde yaşanabilir bölge denilen kısmında en azından bir gezegen olup olmadığından emin olmak zorundalar. Böylece bu bölgedeki bir gezegende sıvı su bulunma olasılığı artar. Son olarak, astronomların parlak yıldızdan kaynaklanan soluk ışığı ve ötegezegenin atmosferinden bu ışığın geçtiğini onaylamak zorundadırlar. Bu soluk ışık bir avuç foton bile olsa, ana yıldızdan gelen ışıkla kıyaslandığında gezegenin atmosferindeki kimyasalların bazı işaretlerini vermek için yeterlidir. Bizim bildiğimiz anlamdaki yaşam fotosentezden kaynaklanan oksijen ve mikroplardan kaynaklanan metan gibi iki gazla oluşur. Bu ikisi doğal olarak aynı zamanda atmosferde bulunmazlar. Eğer atmosferde bu ikisi aynı zamanda bulunuyorlarsa bir yaşama işarettir. Hem oksijen hem de metan bağımsız olarak canlı olmayan süreçlerle oluşturulabilir, yani onların bireysel varlığı arayışımızla oldukça az ilgilidir. Bilim insanlarının aradığı şey tek bir gezegenin atmosferinde onların her ikisinin bulunmasıdır. Eğer bu reaktif gazlar canlılar tarafından sürekli olarak tazelenmiyorlarsa, bu gazlar birbiri ile etkileşecektir ve karbondioksit ile suyu oluşturacaktır. Sonuç olarak, canlı kaynağı olmaksızın aynı atmosferde bu gazlar gözlenmemeli. Bu çalışmayı yapan bilim insanları ayrıca, bizim de Dünya Dışı Yaşama En Uygun Gezegen Bulundu başlıklı haberiyle yayınladığımız NASA tarafından yapılan keşfin daha iyi yorumlanması gerektiğini savunuyorlar.


(10199) Chariklo ile tanışın. Çapı 150 kilometreden biraz daha fazla olan bir asteroit benzeri bir gök cismi olan (10199) Chariklo Jüpiter ve Neptün arasında Güneş'in etrafında bir yörüngeye sahip. Ancak onu özel kılan ve diğer asteroitlerden ayıran bir şey var: Halkalar! Tıpkı Satürn gibi bu gök cisminin de halkaları var. Bu Güneş Sistemi'mizde Jüpiter, Satürn, Üranüs, Neptün gibi dev gaz gezegenlerinin yanı sıra ilk kez oluyor. Chariklo aslında hem asteroit özellikleri hem de kuyruklu yıldız özelliklerine sahip bir gök cismidir. Bu durum da onu bir parça gizemli yapıyor. Asteroitler ve kuyruklu yıldızlar nerede oluştukları ve neyden yapıldıklarına göre birbirlerinden ayrılırlar. Chariklo bu tür iki tür özelliklere sahip olan gök cisimlerinin en büyüğü ve bundan dolayı onun asteroide benzeme olasılığı daha fazla. Astronomlar Chariklo'nun 7 kilometre ve 5 kilometre genişliklerinden yoğun ve ince iki halkaya sahip olduğunu düşünüyorlar. Halkalar arasındaki boşluk da yaklaşık 8 kilometre uzunluğunda olabilir. Halkaların çoğunlukla buzdan oluştuğu da tahmin ediliyor. Brezilya, Arjantin, Uruguay ve Şili'deki teleskoplardan 3 Haziran'da yapılan gözlemlerle uluslararası bir astronom grubu Chariklo'nun şeklini ve büyüklüğünü tam olarak belirledi. Çalışmalarını ise Nature dergisinde yayınladılar.


Küresel su arzı gün geçtikçe daha fazla sorun oluşturan bir konu olmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde suyun değeri insanlar ve hükümetler arasında giderek artmaktadır. Dünya çapında yaşanan su kıtlığına karşın ironik olarak gezegenimizin yüzde 70'i sudur ancak insanların içmesi için yeterince temiz ve güvenli su yok. Dünya üzerindeki suyun sadece yüzde üçü tatlı sudan oluşmaktadır. Yüzde 1'den daha azı ise güvenle kullanabileceğimiz tatlı su kaynaklarındandır. Kalanı ise buzullar, aysbergler ve karla kaplı dağ zirvelerinde saklıdır. Bunun anlamı tüm nehirler, akarsular, göller, yer altı su depoları olan akefürler ve yeraltı sularının yani gezegenimizdeki toplam suyun yüzde birinden daha azının Dünya üzerinde yaşayan 6 milyar 602 milyon 224 bin 175 insana yetmesi bekleniyor. Bu aslında bir su krizidir. Sorun suyun eksikliği olarak görülmemeli, açıkça görülüyor ki bu sorun temiz suyun eksikliğidir. Her yıl milyonlarca insan önlenebilir-tedavisi olan hastalıklardan ölüyor. Nedeni ise sağlığa zararlı bir kaynaktan gelen suyu içmeleri. Küresel nüfus büyüdükçe, suya olan talep artmakta. İnsanların beslenmesi gerekiyor ve tarım yapılırken de bitkilerin büyütülmesi ve hayvancılığın sağlanması için su olmalıdır. Bu da doğal olarak mevcut su üzerinde başka bir talep oluşturmaktadır. Bazı ülkeler, özellikle bölgesinde duya sahip olan ülkelerin hükümetleri kendi halkının su güvenliğini sağlamak için barajlar inşa edebilirler. Ancak barajların da bazı dezavantajları vardır, mesela bu barajların büyük yüzey alanlarından dolayı, daha çok su buharlaşmasından dolayı su kaybı artacaktır. Tatlı suda bulunan doğal tuzlar için de elde olmayan bir toplama sitelerine dönüşecektir aynı zamanda bu barajlar. Bu tuzlar zamanlar sulamada kullanılan barajın suyu sayesinde yetiştirilen bitkilerin zehirlenmesine neden olabilir. Sonuçta bu da gıda/tarım ürünü kaybına yol açacaktır. Gıda kaybı da hayvan besiciliğinden yiyecek kıtlığına kadar bir çok istenmeyen etkiyle sonuçlanacaktır. Columbia Üniversitesi'nde Çevre Mühendisliği Bölümü'nde profesör ve bu üniversitenin Su Merkezi'nde yönetici olan Upmanu Lall Bu sorun etrafında birçok yanıltıcı reklamın olduğunu söylüyor. Ancak, Lall'e göre de içme suyunun bitmesinde biraz tehlikenin var olduğu söylenebilir. Buzullarda veya aküferlerdeki saklı kalan taze tatlı suyu kullanacağımız bir senaryoya gelecek gebe olabilir. Nitekim, içme suyu miktarı özellikle bazı bölgelerde endişe verici bir oranda düşmüştür. İçme suyunun en yaygın kaynağı yağmurdur ve bu yenilenebilirdir. Yağmur yağışları bir damıtma mekanizması aracılığıyla suyun işlenmesinin doğal bir yoludur. Su kıtlığının arttığı yerlerde, çiftçiler bitkileri sulama yöntemlerini değiştirmek zorunda kalabilirler. Yeraltı suyundan yağmur toplamaya olan su kullanımını daha verimli başka bir seçeneğe doğru geçiş olabilir bu bağlamda. ABD ve Kanada sınırları içerisinde yer alan Büyük Ovalar, Dünya'nın en büyük yer altı suyu deposu olan aküfere sahip ve bu bölgelerdeki çiftçiler bu aküferden aşırı bir şekilde faydalandılar. Artık buradan pompalama yapmak çok daha pahalı. Bu nedenle yakında sulama için daha iyi yollara yatırım yapılması beklenebilir. Hatta bunun için bu Büyük Ovaların 100-200 kilometre doğusunda kalan Büyük Göller'den boru hattı yoluyla su çekmeyi bile düşünüyorlar. Bu harita Hoekstra ve arkadaşları tarafından 2012 yılında yayınlanan bir makalelerinde 1996-2005 yılları arasındaki verilere dayanarak bölgelerin çektiği su kıtlığını yansıtmaktadır. Renk tonları bu bölgelerin yılda kaç ay su kıtlığı yaşadıklarına işaret etmektedir. Beyaz renkler o bölgelerde verilerin olmadığını söylüyor. Renk koyulaştıkça su kıtlığı çekilen ay sayısı da artmaktadır. Su kıtlığı çekilen yerlerin genelde nüfusun yoğun olduğu ve bu nüfusun su ihtiyacını karşılayacağı nehir, akarsu ve göllerin az olduğu yerler olması dikkat çekmektedir. Salgın hastalıklar, çölleşme ve su savaşları... Hepsi gezegenimiz üzerindeki kullanılabilir, güvenli temiz tatlı su kaynaklarının taleplere karşı sağlayabileceği arza bağlı... Elbette insanoğlunun yaptıklarına.


Auger Elektron Spektroskopisi'nin temelinde atomların iyonizasyonu yer alır. İyonize olmuş atomların yapısı ele alınmadan önce izole bir atomun veya atomların elektronik yapısını incelemek gerekir. Atomlar tepkimeye girdiğinde, bu etkileşim elektronlar ile olur. Böylece yukarıdaki soruların cevabı atomlardaki elektronların davranışını anlamakta yatıyor. Bir atomdaki elektronların düzenlenişi atomun elektronik yapısı olarak adlandırılır. Bir atomun elektronik yapısı sadece bir atomun sahip olduğu elektronların sayısına işaret etmez aynı zamanda bu elektronların çekirdek etrafındaki dağılımlarına ve enerjilerine dair bilgi de verir. Elektronlar da makroskopik dünyadan harhangi bir şeye benzer bir şekilde davranmaz. Elektronik yapısı hakkındaki bilgimiz yirminci yüzyıl biliminin en önemli gelişmelerinden biri olan kuantum teorisinin bir sonucudur. Aşağıdaki diyagram izole olmuş, çok elektronlu bir atomun sağ tarafta gösterilen orbitaller için değişik elektron enerji seviyelerinin enerjilerini göstermektedir. Bu K,L,M,... kabukları 1,2,3,... gibi kuantum sayılarına sahiptiler. Enerji ölçeğini biraz daha vakum seviyesine yakın olacak şekilde genişlettiğimizde yüksek seviyeleri arasındaki ayrım daha açık olmaktadır. Yörüngesel açısal momentum kuantum sayısının sıfır olmayan (l>0) seviyeleri spin-yörünge yarılmasını gösterir. Bu yarılmanın şiddeti yandaki diyagramdan da belli olduğu gibi çok küçüktür. Bu nedenle bu seviyeler çift alt indisle gösterilir. Örneğin L2,3 hem L2 hem de L3 seviyelerini temsil eder. Katıhalde atomların çekirdek seviyeleri az pertürbe olmuştur ve temel olarak ayrık, lokalize seviyeler olarak kalmışlardır. Değerlik orbitalleri uzaysal olarak delokalize enerji seviyelerinin ürettiği bandlar yakın atomlarla önemli ölçüde üst üste gelir. Katı için enerji seviye diyagramı vakum seviyesine yakın seviyelerin dışında izole atoma karşılık gelecek şekilde benzerlik gösterir.


Esnek, ucuz, büyük ölçekli, hafif güneş pilleri atıl bir atmosfer ve yüksek sıcaklıklarda çalışması gerektiği için üretilmesi zordur. Bu tür özelliklere sahip güneş pilleri havaya maruz kaldıktan kısa bir süre sonra sık sık bozulmaya uğrar. MIT'ten araştırmacılar bu tür problemlerden kaçınmak için gelecek vaat edici bir yöntem geliştirdiler. Bu yöntemde kuantum noktalarından oluşan ultra ince katmanlardan güneş hücreleri üretilmektedir. Aynı zamanda, araştırmacılar bugüne kadar ki en verimli kuantum noktalı güneş pillerini ürettiler. Yeni rekor böylelikle yüzde 9 oldu. Bu araştırma MIT Kimya Bölümü'nde profesör olan Moungi Bawendi'nin ince, düzgün kaplamalı kuantum noktaları üretimi konusunda daha önce yaptığı bir çalışma temel alınarak yapılmış. Film içinde bulunan çok küçük parçacıklar ayrı ayrı olarak ışığı elektriğe dönüştürmede çok verimlidir. Bu düzenlemenin bir sonucu olarak, yükkler kenarlarda toplanarak film boyunca taşınmaktadır. Bu yükler böylelikle devrede bir elektrik akımı oluşturur. Verimliliği standart güneş pilleri kadar henüz verimli olmasa da, güneş hücrelerinin ışığın enerjisini %9 verimlilikle elektrik akımına dönüştürmesi bu alandaki dikkate değer bir gelişmenin sağlandığının göstergesi olarak yorumlanıyor. Kuantum noktalı güneş pillerinin dört yıllık bir geçmişi olduğunu ifade eden MIT'nin Mühendislik Fakültesi'nden profesör Vladimir Bulovic'e göre henüz bu teknolojinin tamamlanmasını beklememeliyiz. Bir ince filmde kuantum noktaların kullanmasının bugüne kadar ki en etkileyici yönü bu işin kolaylığıdır. Geleneksel güneş pillerinin atmosfer, bozulma ve sıcaklık gibi sebeplerden oluşan sınırlamalarında yüzeyler üzerinde elektrik üreten kuantum nokta kaplamaları ticari, askeri ve havacılık ürün üretimlerinde tarifsiz fırsatlar sunabilir.


Kuark Bilim Topluluğu Bilim Sitesi'nde geçtiğimiz Mayıs ayında 5 yazarımız tarafından hazırlanan 33 yeni haber ve makale yayınlandı. Bu yazımızda ise Mayıs ayında yayınladığımız bu yazıları ve bağlantı adreslerini belirli başlıklar altında paylaşacağız. - Karanlık Madde Dinozorların Yok Olmasını Etkilemiş Olabilir mi? - Meteor Yağmuru ve Uluslararası Uzay İstasyonu - İlk Yerli Tasarım Türksat-6A Uydusu 2020'de Yörüngede/ - Nötrinolar Kozmolojik Kütle Bilmecesini Çözebilecek mi? - Higgs Bozonunun Karanlık Tarafı - Uzaylı Yaşamı Daha Sıcak ve Parlak Bir Yıldızla Baş Edebilir mi? - Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan Dünya'yı Anlık İzleyin - Rusya, Ay'ı Kolonileştirecek mi? - Güneş Rüzgarları Dünya Üzerindeki Yıldırımları Artırıyor! - Galaksiler Arası Ortamın İlk Fotoğrafları - T-Shirt'ler Elektrik Üretiyor! - İngiliz Ordusu Hacklenmesi İmkansız Kuantum Fiziği Temelli GPS Geliştirmek İstiyor - İnsanlık Tarihinde Görülmemiş Yüksek Oranda Karbondioksitle Yaşıyoruz! - NASA'nın Morpheus İniş Aracı İlk Test Uçuşunu Başarılı Olarak Gerçekleştirdi - TÜBİTAK'tan Öğrencilere Nobel Ödüllü Bilim İnsanları ile Tanışma Fırsatı Desteği - Colibri Coruscans: Bir Tür Sinek Kuşu - Gökyüzündeki En Parlak Beşinci Galaksi: Centaurus A - Nötron Yıldızları ve Pulsarlar - Samanyolu'na Benzeyen M101 Spiral Galaksisi - Elektrik Ark Ergitme Fırınları ile Çelik Üretimi - Zaman İleri Doğru Neden Akar? - Karbondioksit Laserlerine Giriş - Rüzgarın Gücü ve Yardang: Dik Yığınlar - Bir Süperhücre Fırtına Bulutu Oluşumu - Kuantum Fiziği Ne Anlama Geliyor? - En Masum Haşere Tahribatımız - Ahşaptan Uzay Gemisi Yapmak! - Nükleer Savaş İnsanlığı Tehdit Eden Felaketler - Etiyopya'nın Mavi Volkanı


Maymunlar ile insanların savaşı. 2011 yılında vizyona giren Maymunlar Cehennemi: Başlangıç filmi ile Caesar'ı tanımıştık. Caesar, Alzheimer hastalığına yakalanan babası için tedavi geliştirmeye çalışan ve bunu maymunlar üzerinde uygulayan bir genetik mühendisi olan Will Rodman tarafından eğitilmiş ve büyütülmüş bir maymundur. Rodman'ın Alzheimer için geliştirdiği tedavi insanlar için başarısız olsa da Caesar için farklı etkilere sahiptir. Diğer maymunlardan daha zekidir artık. Caesar büyür ve yaşadığı şehri keşfetmeye ve sonra dünyayı kavramaya başlar. Bu sırada annesinin Rodman'ın çalıştığı şirketteki ölümünü ve sebebini öğrenir. Bu yüzden zaten yabancısı olduğu bir dünyada, kendini daha fazla yalnız hissetmeye başlar. Bir gün Rodman'dan ayrılmak zorunda kalır. Bir maymun hapishanesine kapatılır. Artık işler onun için çığırından çıkmıştır. Bu yeni serinin ilk filminin sonlarına doğru bir maymun isyanı ile karşılaşırız. İsyanın başında ise Caesar vardır. Şimdi bu filmin devamını ve aslında 10 sene sonrasını Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti ile izleyeceğiz. 11 Temmuz 2014'te Türkiye'de vizyona girecek olan film Caesar'ın liderlik ettiği, genetik olarak güçlenmiş, daha zeki ve daha güçlü maymunlar topluluğu ve 10 sene önce yayılan ölümcül ALZ-113 virüs salgınından sağ kalan insanlar arasında geçen savaşı konu alıyor. Serinin bu ikinci filmi vizyona girmeden önce belki ilk filmi izlemeyi düşünebilirsiniz.


Tanım: Cüruf, genel anlamıyla; birbiriyle kimyasal bileşik, çözelti ve ötektik karışım yapabilen çeşitli metal-oksit yapılardır. Metal üretiminde cürufa üretimi yapılan metalin oksiti de karışabileceği gibi cürufu büyük oranda empürite veya alaşım elemanlarının oksitlerini oluşturur. Cüruf, ana işlev itibariyle ergiyik içinden tenörü sıyırarak gang minerallerini çeken sistemlerdir. Cüruf oluşumları ana malzemenin ısıtılmasıyla başlar. Ergiyik içinde bulunan karbonat, -silikat, -hidroksit benzeri yapılar parçalanarak oksitleri meydana getirirler. Bu parçalanma ve oluşum reaksiyonlarının termodinamik ve kinetik verilerine göre cüruf bileşimi ve üretim süresi hesaplanır. Bu sistem, demir potalarda yapılan ergitme işlemleri sonucunda sıkça karşılaşılan bir sistemdir. FeO'in ergime sıcaklığı CaO ilavesi ile ötektik reaksiyona yaklaşmaktadır. CaO oranı %27'lere geldiğinde 1103 C sıcaklığında ise FeO hal değiştirme sıcaklığı ile ötektik dönüşüm kesişmektedir. Bu sınırdan sonra CaO miktarı arttıkça ergime sıcaklığı artmaktadır. Burada FeO, önemli miktarda CaO çözebilmekte, katı halde sıcaklık düştükçe CaO çözünürlüğü azalmaktadır. Burada gözlenenler direkt FeO-CaO sistemi değil, FeO.Fe2O3 sisteminin bir parçasıdır. Yapılan araştırmalara göre 1400 C civarında sistemde CaO bulunmadığı durumda %10 Fe2O3 bulunmaktadır. %35 CaO bulunan doymuş cürufta ise %15 Fe2O3 bulunur. FeO'in ergime sıcaklığı SiO2 konsantrasyonu arttıkça düşmekte ve %23 SiO2 miktarında, 1175 C civarında sistem ötektik reaksiyon vermektedir. Sistemde bulunan Fe2O3 miktarı artan SiO2 konsantrasyonu ile azalmaktadır. Yine sıcaklık artışı da Fe2O3 miktarını azaltmaktadır. SiO2 ile doymuş cüruf sistemlerinde bölgesel aşırı ısı verilmesi sonucu aşırı doymuş FeO-SiO2 çözeltisi elde edilmektedir. Bu, SiO2'in katı halde çökelmesine sebep olur. Bu aşırı doymuşluk FeO'in sistemdeki C ile redüklenmesi sonucu da oluşabilir. %3,5 Al2O3 civarında 1325 C'de ötektik reaksiyon veren bu sistemde yüksek Alümina konsantrasyonlarında FeO.Al2O3 cüruf sistemine hakim olur. 1750 C'de %40 Al2O3 içeren sıvı faza parçalanarak eriyen bu yapının durumu açık değildir, 1780 C erime başlangıcı gösterdiğine dair çalışmalar mevcuttur. Monokalsiyum silikat 1544 C'de dissosiasyona elverişlidir. Dikalsiyumsilikat ise 2130 C'ye kadar stabilize durum göstermektedir. Sistemdeki en düşük ergime sıcaklıkları 1436 C'de Silisyum di Oksit ötektik reaksiyonu ve 1460 C'deki KalsiyumSilikat ötektik reaksiyonudur. Bu sisteme özellikle demir-çelik metalurjisinde karşılaşıldığında cürufun CaO doymuşluğuna ulaşılamayacağına dikkat edilmelidir. 1600 C'de cüruflar di Kalsiyum Silikat doymuşluğundadır. Herhangi bir sıcaklık artışı di Kalsiyum Silikat yapısının çözünürlüğünü göze çarpar şekilde etkilememektedir. Sıcaklık düşmesine rağmen cürufun akışkanlığının korunmasını sağlayan SiO2'tir. 725 C'deki di Kalsiyum Silikat'ın polimorf dönüşümü sebebiyle %10 hacim artışı olmaktadır. Bu hacim artışı cürufun tozlaşmasına sebep olur. Bu cürufların karakterize özelliği her iki madde de saf halde büyük ergime sıcaklıklarına sahipken denge durumlarında yapının ergime sıcaklığında ani düşüş olmasıdır. CaO+L Likidus eğrisi 1400 C'deki ötektiğe doğru devamlı düşüş gösterir. Al2O3 + L Likidus ise 1395 C'de ötektik reaksiyonla sonlanmaktadır. Burada kongurent ergiyen 12CaO.Al2O3 (1450 C), CaO.Al2O3 (1590 C), CaO.2Al2O3 (1775 C) ile inkongurent ergiyen 3CaO.Al2O3 (1539 C) bir arada bulunmaktadır. Bu durum CaO ile Al2O3 arasındaki bağların zayıflığını göstermektedir. Bu sebeple CaO- Al2O3 cürufları iyi akıcılık gösterirler. - Oelsen, W., Middel ve Maerz; Mitt. KWI für Einsenforschuny s. 198 - Körber, F. ve Oelsen, W.; Stahl und Eisen s. 950 - Larson ve Chipmen; Metals Transactions s. 1089/96 - Fischer, W.A.; Hofmann.; Archiv für Eisenhüttenwesen 27 s. 943 - Oelsen, W.; Heynert, W.; Archiv fürs Eisenhüttenwesen s. 567/75


Nanoteknoloji maddenin atomik veya moleküler hassasiyetle kontrol edilmesi üzerine kuruludur. Bu başlı başına tehlikeli değildir, bunun yerine nanoteknoloji çoğu uygulamalar için gelecek vaat edicidir. Ancak problem biyoteknoloji gibi güç arttıkça bu gücün kötü amaçlı kullanım potansiyelinin de artmasıdır. En büyük problem her şeyi yiyen ve kendi kendini kopyalayan nanomakineler elbette değildir. Bu amaç için akıllı tasarım gerekir. Böyle bir makineyi çoğaltmak zordur: biyoloji bunu daha iyi yapar. Belki bazı manyaklar sonunda başarılır olur ancak bu yıkıcı teknoloji ağacında ulaşması zor bir yerdedir. Nanoteknoloji ile ilgili en belirgin risk silahlar gibi savunma sanayi ürünlerinin atomik hassasiyetle ucuz ve hızlı üretimidir. Dünya'da herhangi bir devlet otomatik veya yarı-otomatik silahların büyük miktarlardaki baskısını ordularının bu silahlanma yarışında en hızlısı olması için kullanmayı isteyecektir. Silahlar daha küçük olabilir, sinir gazı gibi davranan bir akıllı zehir gibi. Ayrıca nükleer silahlanma ve iklim mühendisliği de herhangi bir kimsenin bu yollarla kontrolünde kalabilir. Bu gibi nedenlerle Oxford Üniversitesi'nde İnsanlığın Geleceği Enstitüsü'nde çalışan Anders Sandberg nanoteknolojiyi de insan varoluşunu tehdit eden potansiyel tehditlerden biri olarak görüyor.


Oxford Üniversitesi'nde İnsanlığın Geleceği Enstitüsü'nde çalışan Anders Sandberg'in The Conversation ve Popular Science'da yayınlanan İnsan Varoluşunu Tehdit Eden En Büyük Beş Tehdit isimli makaleyi başlık başlık ele almaya devam ediyoruz. Bu defa Süper Zekayı irdeleyeceğiz ve insanlık için insanların ne kadar tehdit olabildiği üzerinde duracağız. Zeka çok güçlüdür. Problem çözme becerisi ve grup koordinasyonundaki ufak bir artış bizi diğer canlılardan ayıran nedendir. Şimdi, diğer canlıların varlıklarını sürdürebilmesi onların yaptıklarına değil insanların verdiği kararlara bağlıdır. Akıllı olmak insanlar ve organizasyonlar için gerçekten bir avantajdır ve bireysel ve kollektif zekamızı iyileştirmenin yollarını bulmak için oldukça çabalıyoruz. Bunun için biliş artırıcı ilaçlardan tutun da yapay zeka yazılımlarına kadar pek çok şeyi denedik ve denemeye devam ediyoruz. Problem ise akıllı varlıklar olarak bu hedeflere ulaşmamızda iyi olmamızdır. Çünkü eğer hedeflerimiz kötü amaçlı ise bir felakete yol açabiliriz. Zekanın kendisinin güzel ve zararsız bir şeyler yapmayı düşünmek için nedeni yoktur aslında. Gerçekte, zekanın kendisi süper zeka sistemlerin belirli türlerinin ahlaki kurallar doğru bile olsa bu kuralları tanımadığını/itaat etmediğini kanıtlaması mümkündür. Daha endişe verici olanı bir yapay zekaya bir şeylerin açıklamasını yapmayı denememizin derin pratik ve felsefi problemler içinde olmasıdır. İnsani değerler dağınık, karmaşık şeylerdir ve bizim bunları ifade edişimiz iyi değildir ve hatta yapmak istediğimizin tüm etkilerini bile akıllı varlıklar olarak anlayamazken yapay zekanın bunun kavramasını beklemek bir hayli zor olacaktır. Yazılım temelli zeka insan zekasından çok hızlı olabilir. Bunun nedeni biyolojik zekadan farklı şekillerdeki ölçeklerdir: yazılım temelli zeka daha hızlı bilgisayarlarda daha hızlı çalışabilir, parçaları daha fazla bilgisayara dağıtılabilir, farklı versiyonları test edilebilir ve anında güncelleme yapılabilir, yeni algoritmalarla performansında iyileştirmeler görülebilir. Yazılımlar daha iyi bir yazılım yapmak için yeterince iyi olduklarında zeka patlamasının mümkün olabileceği öne sürülmektedir. Böyle bir şey yaşanırsa akıllı sistem ve Dünya'nın geri kalanı arasında potansiyel olarak büyük bir güç farklılığı olacaktır. Bu durum, açıkça, amaçlar kötü niyetli olursa bir felaket için net bir potansiyelin olduğunu ortaya koymaktadır.. Süper zeka hakkında alışılmadık bir şey ise eğer hızlı ve güçlü zeka patlamaları mümkün olursa ne olacağını bilmiyor oluşumuzdur: belki bizim bugün ki medeniyetimiz tümüyle mümkün olan en hızlı oranda kendini geliştirebilir. Fakat bazı teknolojilerin bugün ki toplumların ele alabildiğinden bunu çok daha hızlandıracağını düşünmek için iyi nedenler var. Benzer olarak biz süper zekanın farklı formlarının ne kadar tehlikeli olabileceğini de henüz kavrayabilecek durumda değiliz. Bu risklerin büyük bir kısmı ya da bazısı ya büyük bir hayal ürünüdür ya da etkili bir yıkımdır. Bu konu şaşırtıcı bir şekilde bir araştırma alanı olarak incelenmiştir. 50'li 60'lı yıllarda bile insanlar süper zekayı bir nesil içinde elde edilebileceğinden emin oldukları zaman, yine de onlar güvenlik sorunlarını incelemediler. Belki de tahminleri ciddiye almadılar ama daha büyük olasılıkla onlar süper zekanın olası etkilerini uzak bir geleceğin sorunu olarak gördüler.


Yukarıdaki gösterimde, soğurulan malzeme bulutu NGC 5548 adlı aktif galaksinin merkezindeki yığılma diski ve süperkütleli karadeliğin üzerinde bulunmaktadır. Çok sayıda diğer filamentler birden bire kabaran radyasyon rüzgarları ile uzağa sürüklendikçe karadelik civarında bükülme/burkma hareketine benzer bir davranış gösteriyorlar. Bu rüzgarların hızı saniyede 5000 kilometreye ulaşabiliyormuş. Bu bulgular NASA ve Avrupa Uzay Ajansı uzay gözlemevlerinden gelen bir çok veriyi kullanan uluslararası bir astronom grubu tarafından elde edildi. Astronomlar Dünya'dan 244.6 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 5548 galaksisinin kalbinde yer alan süperkütleli karadelikten beklenmedik bir davranışa sahip olduğunu keşfettiler. Bu davranış bu tür süperkütleli karadeliklerin içinde bulundukları galaksilerle nasıl etkileştiklerine dair yeni bakış açıları ya da yeni anlayışlar sağlayabilir. Özetle bu keşifte, merkezdeki karadelikten dışa doğru benzer gaz akışlarının olduğu başka galaksilerin olduğu biliniyordu ama daha önce hiçbir zaman bu gaz akışının galaksinin konumu ile çarpıcı bir şekilde değiştiğinin kanıtı bulunmamıştı. NGC 5548 galaksisinde olanlar ilk defa bizim görüş açımıza girmiş oldu ve ilk kez bunu gözlemleyebildik. Çalışmayla ilgili bulgular Science Express dergisinde yayınlandı.


Günümüz teknolojisiyle kanser hücrelerinin çoğunluğu makroskopik seviyede tespit edilmektedir. Bu şu anlama gelir, tümör milyonlarca kanser hücresinden oluştuğu için biz makroskopik seviyede kanser hücrelerini tespit edebiliyorsak, o halde hastalık daha ileri safhalara doğru ilerliyor demektir. Yani hastalığı teşhiste geç kalıyoruz. İspanya'dan ICFO yani Fotonik Bilimleri Enstitüsü'nün öncülüğündeki uluslararası bir araştırmacı grubu plazmonik, nano-fabrikasyon, mikroakışkanlar ve yüzey kimyasındaki son ilerlemeleri kullanarak kandaki kanser belirteçleri olan proteinleri yakalayan lab-on-a-chip olarak ifade edilen bir platformu başarıyla geliştirdiklerini duyurdular lab-on-a-chip kavramı farklı fonksiyonlara sahip çok sayıda ölçüm cihazının yapabildiklerini boyutları bir kaç santimetrekareyi bulan çiplerle yapılmasını ifade etmektedir. Bu aygıt kandaki düşük konsantrasyonlardaki kanser işaretçisi proteinleri tespit edebilmektedir. Bu da hastalığın ilk evrelerinde teşhis edilmesine olanak sağlayabilir. Çok erken evrelerdeki kanserin tespit edilmesi bu hastalığın başarılı bir şekilde tanısı ve tedavisi için bir anahtar olarak görülmektedir. Bu kanser izleme görevine sahip nano aygıt gelecek kanser tedavileri için bir araç olarak büyük bir gelecek vaat etmektedir. Ayrıca düşük maliyet, güvenilirlik, hassasiyet gibi önemli avantajları da var. Bunların yanında, taşınabilir bir aygıt olarak kullanılması öngörülen bu aygıt hastanelere veya medikal kliniklere erişimin zor olduğu yerlerde bile etkili bir teşhis ve uygun tedavi süreçlerin sağlanmasını kolaylaştırabilir.


Tanım: Zirkonya, zirkonyum elementinin oksitlenmesi sonucu açığa çıkan, farklı sıcaklık ve enerjilerde farklı morfoloji gösteren ve kimyasal formülü ZrO2 olan teknolojik seramik yapıdır. - Ergime sıcaklığı yüksektir. - Asidik kimyasallara, cürufa karşı dayanıklıdır. - Erozyon ve aşınmaya karşı üstin mekanik direnç gösterir. - Termal genleşmesinin az miktarlarda olması yapıyı termal şoka karşı kararlı kılmaktadır. - Yüksek sıcaklıkta iyonik iletkenlik gösterir. - Kırılma indisi yüksektir. Özellikle %80-90 ZrO2 zenginlikte Brezilya'da bulunmaktadır. Bu mineral Hindistan, Avustralya ve Florida'da bolca bulunmaktadır. Zirkonya, 3 farklı morfolojide bulunabilmektedir. Bunlar monoklinik, tetragonal ve kübik yapılardır. Monoklinik yapı 1170 C'de tetragonal yapıya dönüşür. Tetragonal yapı 2370 C'de Kübik yapıya dönüşür. Kafes yapısının değişmesi, kafes sabitlerinin değişimini de yanında getireceği için bu değişimler hacim değişimine neden olmaktadır. Özellikle monoklinik yapıdan tetragonal yapıya geçişte %8 civarında hacim artışı olmakta ve bu artış seramiğin parçalanmasına sebep olabilmektedir. Bu gibi hasarların meydana gelmemesi için yapıya bazı metal oksitler dop edilir. Bu metal oksitler anyon boşluklarının dolmasını dolayısıyla seramiğin kararlı olmasını sağlar. Burada amaç Zirkonya'ya oda sıcaklığında kübik yapıda dahi kararlı kılmaktır. Bu ilavelerin başlıcaları CaO, MgO, Y2O3 gibi toprak alkali ve nadir metal oksitleridir. Oksitlerin ilavesi aynı zamanda 1000 C civarında Oksijen İyonu İletkenliği de sağlar. Böylece kübik yapıda kararlı Zirkonya'nın elektrolit olarak da kullanılabilmesine olanak sağlanmış olur. Kararlı hale getirilmiş bu kübik Zirkonya'nın bazı negatif özelliklerinin olması da kaçınılmazdır. Kübik Zirkonya'nın özellikle mekanik hassasiyeti sebebiyle bazı işlemeler yapılır. Bu işlemlerin en önemlisi aynı seramik malzemede farklı fazları bir arada bulundurmaktır. Bu amaçla kübik yapı içinde yer yer monoklinik ve tetragonal kafesler çökertilir. Bu haldeki Zirkonya'ya ''Kısmi Stabilize Zirkonya'' denir. Çöktürme işlemimi sağlayan ise Zirkonya'nın ani sıcaklık düşüşlerindeki dönüşümünün, östenitik çelik yapısından martenzitik çelik eldesinin karakteristiği ile benzer karakteristiğe sahip olmasıdır. İyileştirmeler sonucunda PSZ'nın kırılma mukavemeti 1000 MPa'ın üzerine çıkartılmıştır. Aynı şekilde PSZ, başka seramiklere de katılarak katıldığı seramiğin tokluğunun arttırılmasına yardımcı olur. Bunu en bariz örneği Al2O3 matrisli PSZ seramik kompozitleridir. Bu kompozitlerde çatlak Al2O3 matrisi içinde ilerlerken PSZ disperse fazı ile karşılaşır. PSZ çatlağın enerjisini emerek morfoloji değiştirir. Böylece çatlak enerjisi azaltılmış ve ya tamamen alınmış olur. Bu da çatlağın yapı içinde ilerlemesini engellemektedir. Bu kompozitler Zirkonya'nın farklı seramik matrislere disperse faz olarak katılmasıyla elde edilir. - DZ 1: İnce taneli matris içinde tetragonal Zirkonya dağılımı matrise yüksek değerlerde mukavemet kazandırır. Bu dağılım, ince öğütme; karıştırma ve ya yaş kimyasal yöntemlerle yapılır. %15'ten fazla Zirkonya disperse fazı için Zirkonya'yı kararlı kılmak adına %0,5-1 aralığında Y2O3 stabilizatör olarak ilave edilir. - DZ 2: İnce taneli matris içine monokilinik Zirkonya dağılımı ile elde edilir. B1'e göre Zirkonya disperse fazı daha kabadır ve bu sebeple mukavemet B1'den düşüktür. Termal şok dayanımı ise daha yüksek olmaktadır. - DZ 3: Bu yapılarda tetragonal ve monoklinik Zirkonya birlikte disperse edilir. B1 ve B2 'nin karıştırılmasıyla elde edilir. Genelde kesici alet yapımında Al2O3 matrisli kompozitlerde kullanılır. - DZ 4: Kaba taneli matris içine tetragonal Zirkonya disperse edilir. Bu yapılarla ilgili araştırmalar sürmektedir. - DZ 5: Matris içinde tetragonal ve monokilinik Zirkonya yer alır. Monokilinik Zirkonya'nın tane sınırlarında yer alması karakteristik özelliğidir. - DZ 6: IN-SİTU reaksiyonu ile üretilirler. Zirkon ve ya diğer Zirkonyum bileşiklerinin metal oksitlerle karışımı sonucu elde edilir. Karakteristik özelliği Zirkonya partiküllerinin yuvarlanmış olmasıdır. Çökeltiler tane içlerine ve sınırlarına rastgele dağılmışlardır. Zirkonya'nın bu özellikleri onun maddiyatını da arttırmaktadır. Bundan dolayı Zirkonya içeren kompozitler pahalı olmaktadır. Doğal Zirkon ise ucuz bir mineraldir. Bundan faydalanmak için bu yöntem Zirkonya üretimi için de kullanılmaktadır. 3 Al2O3 + 2 ZrSiO4 3 Al2O3.2 SiO2 + 2 ZrO2 şeklindedir. Alümina ile Zirkon reaksiyonu sonucu Mullit/Zirkonya kompoziti elde edilmiştir. Bu reaksiyon için gerekli enerji ZrSiO4 ZrO2 + SiO2 reaksiyonu için gerekli enerjiden çok daha azdır. (3+x) Al2O3 + 2 ZrSiO4 3 Al2O3.2 SiO2 + 2 ZrO2 + x Al2O3 reaksiyonu gerçekleştirilir. Bu işlem Zirkonya/Alumina/Mullit üç komponentli kompozit üretimi sağlar. - B.T. Kilbourn, J. Of Materials Sci. 24 (1988) 3791 - S. Somiya ''Advanced Technical Ceramics II'' Elsevier Applied Sci. (1988) - Q. Yuan, J. Tan, J. Shen, X. Zhu, Z. Yang, J. Am. Cream. Soc., 69 (1986) 268 - The Economics of Engineering Ceramics 4. Edition (1990) Roskill İnformation Services Ltd. - D. R. Biswas, J. Of Materials Sci. 24 (1989) 3791 - Z. A. Munir, Am. Ceramic Soc. Bulletein, 67,2 (1988) 342


Bakır, alaşımlı ve alaşımsız çok geniş yelpazede kullanılan bir metaldir. Özellikle elektrik iletkenliğinin yüksek değerlerde olması bakıra elektrik-elektronik sanayinde önemli bir yer edindirmiştir. Korozyon direnci, kolay fabrikasyon, yeterli çekme dayanımı, tavlama, genel lehimleme v.b. özellikler bakıra metalurji sanayinin vazgeçilmezi haline getirmiştir. Üretimi: Genel anlamda iki tür üretim sistemi mevcuttur. Bakır, doğrudan cevherden yahut hurdaların tekrar ergitilip alaşımlandırılmasıyla elde edilir. Bakır cevherlerinin çok büyük bir kısmı sülfit şeklinde bulunmaktadır. Cu2O oranı %0,5'e düştüğünde üfleme ve reaksiyonlar durdurulur. Bakır artık %99 safiyettedir. Bu bakır, sert bakır olarak adlandırılır. %99,95'lere kadar saflaştırılabilen bakır daha da saflaştırma için elekrolitik arındırmaya gönderilir. Son olarak bakır tekrar ergitilir, ingotlara ya da fabrikasyon için, tel çubuklar ya da lamalar olarak dökülür. Oksijensiz yüksek iletken bakır, oksidasyonu önlemek için indirgeyici bir atmosfer altında katot bakırın dökümü ile üretilir. C8XX: Döküm bakırlar, döküm yüksek bakır alaşımları, döküm pirincinin çeşitli tipleri, döküm mangan-bronz alaşımları ve döküm bakır çinko silisyum alaşımları. C9XX: Döküm Cu-Zn-Sn alaşımları, Cu-Sn-Pb alaşımları, Cu-Sn-Ni alaşımları, Cu-Al-Fe alaşımları, Cu-Ni-Fe alaşımları, Cu-Ni-Zn alaşımları. Genel anlamda Cu-Zn alaşımlarına Pirinç adı verilir. Mukavemet ve korozyon dayanımı oldukça yüksektir. Bu özellikler Zn miktarı ile orantılıdır. Derin çekilmeye, sıcak ve soğuk işlemeye, sıcak dövülmeye ve preslemeye oldukça uygundur. Kızıl Pirinçler: %5-20 Zn içeren pirinçlerdir. Korozyon direnci çok iyi olup çinkosuzlaşma ve gerilmeli korozyona karşı dayanıklıdır. 70/30: Üstün işleme özelliğinden dolayı kovan pirinci olarak da bilinir. Alaşımın Fe, Pb, Bi v.b. içermemesi gerekir. Soğuk haddeleme sonrası tavlama tane yapısını iyileştirir. Tavlama sıcaklığı 600-650 C'dir. 85/15: Derin sıvanmış kaplar, mermi kovanı ve ucuz mücevherat yapımında kullanılırlar. 60/40: Üstün özelliklere sahip pirinçtir. + kristallerinden oluşur. Muntz olarak da bilinir. Kurşunlu Pirinç: Kurşun ilavesi pirincin işlenebilirliğini kolaylaştırır. Sıcak şekillendirme için %56-61 Cu, %1,5-3,5 Pb ve kalan kısmı Zn'dan oluşan alaşımlar kullanılır. Mukavemet olarak Muntz'a yakın değerlere sahiptir. Kalay Bronzu: Esas olarak Sn içeren Cu alaşımlarıdır. Kalay bronzu, çoğunlukla fosfor ile -deokside edildiğinden fosfor bronzu olarak da anılır. %87 Cu %13 Sn alaşımı haddelemeye ve soğuk prese uygundur. fazında bulunur. + alaşımları %78-87 Cu %13-22 Sn içerir. Atmosferik korozyona ve su korozyonuna dayanıklıdır. Aşınmaya karşı dirençli ve mükemmel yağlama kabiliyetleri vardır. Sn miktarının artması mukavemeti arttırır. Alüminyum Bronzlar: %14'e kadar Al ihtiva eden Cu alaşımlarıdır. Üstün sertlik gösterirler. (40- 42 HRC ) Aşınma dayanımları yüksek olduğundan kalıpçılıkta ve makine imalatında kullanılırlar. Alaşımları: %8'den az Al içerirler. İki Fazlı Alaşımlar: %8-11 Al içerir. Yüksek mukavemet için Fe ve Ni katılır. fazı oluşumu sonucu mukavemeti artar. Cu-Al-Si Alaşımları: % 2 Si % 6 Al içerir. Al-Si bronzları olarak da bilinir. Cu-Mn-Al Alaşımları: İyi döküm özelliği gösterirler. %13 Mn bulundurur. Al miktarı %8-9'dur. Kaynak edilebilme özelliği iyidir. Mukavemet Arttırıcılar: Cr, Si, Sn, P, Fe, Zn, Zr, Co, Be, Mn, Ni, Al. Korozyon Dayanımı Arttırıcılar: Ni, As, Al, Fe, Sn, Si, Mn. Aşınma Dayanımı Arttırıcı: Al, As, Ag, Cd, Sn, Be, Co. İşlenebilirliği Arttırıcılar: Te, Pb, S, Zn. - Mühendislik Alaşımlarının Yapı ve Özellikleri Cilt-2 W.F. Smith 2001 - Bakır Alaşımları El Kitabı H. Koçak 2006 - After A.G. Guy, ''Elements of Physical Metallurg, ''Zd ed, 1959. Addison-Wesley, Reading, Mass., fig 2-10, p.26. - data.obitet.net/obitet/malzeme_bilgisi/bakir_ve_alasimleri.htm


NASA'nın Kepler uzay aracı ile Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden bir grup araştırmacı tarafından şimdiye kadar kaydedilen en uzun yıllık döngüye sahip bir öte gezegen keşfedildi. Bu gezegen Kepler-421b olarak adlandırılmakta ve K türü bir yıldız etrafındaki dönüşü yani bir yılı 704 gün sürmektedir. Bu keşif Kepler uzay aracından gelen verilerin analiz edilmesiyle yapıldı. Bu analiz için gezegenin dört yıl boyunca sürekli olarak incelenmesi gerekti. Gezegenin varlığı, içinde bulunduğu yıldız sistemindeki yıldızın üzerine bu gezegenin geçişi sırasında yansıyan gölgesi ile onaylandı. Kepler-421b'nin yörüngesinin etkileyici uzunluğundan dolayı, sadece iki geçişi Kepler uzay aracı tarafından izlenebildi dört yıllık süreçte. Dünya'dan bin ışık yılı uzaklıkta bulunan bu yeni keşfedilen gezegen kendi yıldızından yaklaşık 177 milyon kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Bu soğuk gezegenin yüzey sıcaklığı -57 santigrat derecedir. Kepler uzay teleskobu ile şimdiye dek çok sayıda ötegezegenin keşfi yapıldı ama çoğunun yörüngesinin uzunluğu gezegenimize yakındı. Ancak bu keşfedilen gezegenin bir yılı çok farklı oldu.


Üreticiler geçen havadan daha yüksek ve daha fazla enerjiyi yakalamak için Alaska üzerinde seyreden bir rüzgar türbini geliştirdiler. Alaska üzerindeki bu türbin Altaeros Energies adlı şirketin yüksek irtifada yüzen bir rüzgar türbini projesi olarak başladı. Bu şirketin CEO'su Ben Glass'ın New York Times gazetesine verdiği demeçte kilowatt-saat başına 0.18 dolarlık bir maliyetin oluşmasını beklediklerini söyledi. Bu da Alaska'nın ihtiyacı olan elektriği sağlamanın yarısı kadar bir ücrete denk gelmektedir. Yer temelli diğer rüzgar türbinlerinin aksine bu havada yüzen Dünya'nın en yüksek rüzgar türbini büyük elektrik şebekelerine elektrik sağlama amacını taşımamaktadır. Bunun yerine, ücra köyler, askeri üsler, madenler ya da felaket bölgelerinde hizmet vermek üzerine tasarlanmış. Çok sayıda araştırmacı yıllardır yüzen rüzgar türbinlerinin geliştirilmesi için çalışıyorlar ama Alaska'daki 18 aylık proje bu teknolojinin denenmesi için ilk uzun dönemli bir ticari proje olacak. Bu rüzgar türbini şişirilebilirdir. Buoyant Airborne Turbine ismini alan bu türbin helyumla dolu bir halka içinde asılı vaziyette bir rüzgar türbininden oluşmaktadır. Yüksekliği 300 metredir. Güç kapasitesi 30 kilowatt ve 12 eve yetecek kadar enerji sağlamaktadır. Ayrıca baz istasyonları, meteorolojik aygıtlar ve diğer sensör ekipmanları gibi bir çok haberleşme ekipmanını taşıyabilir. Şirkete göre bu ilave ekipmanlar türbinin enerji performansını etkilemiyor. 24 saat sürekli olarak çalışabilmesi beklenen bu rüzgar türbinin prototipi saatte 70 kilometre hızla esen rüzgarlarla test edilmektedir.


Silikon karbür üzerine grafen malzemesinin büyütülmesi geniş çaplı grafen büyütmelerine ve dolayısıyla endüstriyel üretime uygun grafen aygıtların yapılmasına olanak tanımaktadır. Türkiye'den Gazi Üniversitesi'nde Nanoölçek Aygıtlar ve Taşıyıcı İletimi Grubu, Bilkent Üniversitesi'nde Nanoteknoloji Araştırma Merkezi'nden araştırmacılar ile İsveç Linkoping Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmacılar SiC üzerine büyütülen grafenin elektriksel iletim mekanizmalarını incelediler. Yapılan araştırmada SiC ve grafenden oluşan sistemin iki boyutlu ve üç boyutlu yük taşıyıcılarına sahip olduğu ortaya çıkarıldı. Ayrıca bu yük taşıyıcıların, bir grafen temelli aygıtın işleyişinde önemli etkilere sahip olan iletim özelliklerinin anlaşılmasında önemli bir adım atıldı. Bir atom kalınlığında bal peteği örgüsüne sahip saf grafen malzemesinin band yapısında yarıiletkenlerin bir özelliği olan yasak band aralığı yoktur. Ancak bir alttaş üzerine grafenin büyütülmesi veya taşınması işlemi ile grafen yarıiletken davranışı gösterebilir. Yarıiletken özelliğine sahip bir grafende geniş çaplı grafen üretimi için en iyi alttaş seçimlerinden biri SiC'dür. Bir yarıiletken sistem için yük taşıyıcılarının yoğunluğu ve hareketliliğini belirlemek bu yarıiletken sistemin başarılı bir karakterizasyonu için büyük öneme sahiptir. İncelenen yarıiletken sistemin yük taşıyıcıları hem 3 boyutlu hem de 2 boyutlu taşıyıcılardan oluşabilir. SiC alttaş üzerine grafenin büyütülmesi ile SiC'deki 3 boyutlu taşıyıcıların iletime katılıp katılmadığı bilinmiyordu. Bu katkıyı gözlemleyebilmek için araştırmacılar, Gazi Üniversitesi Fizik Bölümü'nde öğretim üyesi Doç.Dr. Sefer Bora LİŞESİVDİN ve çalışma arkadaşları tarafından 2009 yılında yarıiletken malzemelerde elektriksel iletimdeki iki boyutlu ve üç boyutlu yük taşıyıcılarını ayrıştırmak için geliştirilen Basit Paralel İletim Ayrıştırma Yöntemi'ni uyguladılar. SiC üzerine epitaksiyel büyütülen grafen malzemesinin sıcaklığa bağlı yük taşıyıcı yoğunluklarına ve hareketliliğe ait deneysel veriler kullanılarak yapılan analizde araştırmacılar grafen ve SiC'den oluşan bu sistemin grafenden gelen 2 boyutlu taşıyıcılar ve SiC alttaştan gelen üç boyutlu taşıyıcılar ihtiva ettiğini buldular. Bu araştırmanın bulguları bir alttaş üzerine büyütülen grafen malzemesinin elektriksel iletim özelliklerinin daha iyi anlaşılmasında önemli bir rol oynayabilir. Ayrıca Basit Paralel İletim Ayrıştırma Yöntemi'nin 2 boyutlu ve 3 boyutlu taşıyıcıların ayrıştırılmasında yarıiletken malzemeler dışında yarıiletken özelliklere sahip grafen malzemesi için de geçerli olduğu araştırmacılar tarafından kanıtlanmış oldu. Araştırma Physica E: Low Dimensional Systems and Nanostructures dergisinde yayınlandı.


Kuark Bilim Topluluğu Bilim Sitesi'nde geçtiğimiz Haziran ayında 3 yazarımız tarafından hazırlanan 20 yeni haber ve makale yayınlandı. Bu yazımızda ise Haziran ayında yayınladığımız bu yazıları ve bağlantı adreslerini belirli başlıklar altında paylaşacağız. - Diğer Gezegenleri Kolonileştirme İçin En İyi Bahis: İnsan Genomu - Günümüz Teknolojisi ile Uzaylı Yaşamını Asla Bulamayabiliriz - Süper Kütleli Karadeliklerin Üzerinde Radyasyon Rüzgarları - Halkaları Olan İlk Asteroit Benzeri Gök Cismi: Chariklo - Yeryüzünden 370 km Yükseklikte Yörünge Filmi - Güneş'ten Gözlemlenen İlk Koronal Kütle Atımı - Kuantum Nokta Güneş Pillerinde Yeni Rekor - Ultra-Hassas Nano-Çip Kanseri İlk Evrelerinde Tespit Edebilir - İzole Atomların Elektronik Yapısı - Zehirli ve Zehirsiz Yılanlar - Auger Etkisi - Metal Üretimlerinde İkili Cüruf Sistemleri - Maymunlar Cehennemi: Şafak Vakti 2014 - Zirkonya Teknolojisi ve Üretimi


2010 yılında, Gliese 581g adlı ötegezegenin kendi yıldız sisteminde yaşama elverişli bölgede, habitable zone'da bulunduğu öne sürülüyordu. Hatta bilim insanlarının bu bölgede bulduğu ilk öte gezegendi. Bu bölge gezegenin yıldızı etrafındaki yörüngesini tamamlaması sırasında gezegen konumunun ne çok sıcak ne de çok soğuk yani gezegen yüzeyi üzerinde sıvı suyun bulunmasına izin verecek konumda olduğunu tanımlar. Keşfin ilk zamanlarında oluşan yaşamı potansiyel olarak destekleyebilecek bir gezegeni bulma heyecanının ardından bazı bilim insanları Gliese 581g adlı ötegezegenin gerçekten bu bölgede bulunup bulunmadığını sorgulamaya başladılar. Çünkü gezegenden gelen sinyal zayıftı. Bu tartışmalara rağmen bazı astronomlar çoktan Gliese 581g'yi uzaylı yaşamı için olası listenin en üst noktasına koymuşlardı bile. Ancak şimdi yeni bir araştırma Gliese 581g'nin aslında var olmadığını söylüyor. Bu nasıl olabilir? Astronomlar aslında Gliese 581 yıldız sisteminde gezegenleri göremezler. Bunun yerine, bu yıldız sisteminin yıldızın ışığını izleyerek gezegen adaylarını tespit etmeye çalışırlar. Yıldız ışığının Dünya üzerindeki teleskoplara ulaşan ışıkla dalgaboyundaki dolayısıyla rengindeki farklılıklar bu yıldız sisteminde olası bir gezegenin varlığını ele verebilir. Bu tekniğe radyal hız tekniği adı verilir. Problem ise yıldızın kendisinin de hareket etmesidir ve yıldız lekeleri ya da diğer yıldızsal aktivitelerden dolayı bu ışığın bize ulaşmasında çarpıtmalar olabilir. Bu sinyaller yeni bilgilerle yeniden incelendi, bilim insanları yıldızın hareketlerinden kaynaklanan sinyalleri almayı başardılar ve dolayısıyla bu veriyle olası gezegenlerin sinyallerini ayırt edebilirlerdi. Ancak bu durumda Gliese 581g'nin sinyalleri kayboldu. Aynı şekilde bu teknikle bu yıldız sisteminde daha önce var olduğu düşünülen diğer üç gezegenin varlığı teyit edilince ortaya acı gerçek çıktı: Gliese 581g aslında var olmayabilir! Henüz umutlar tükenmedi! Kepler Uzay Teleskobu ile öte gezegenleri bulmak ölçülen ışığın dalgaboylarına bağlı değil, ötegezegenlerin daha çok yıldızlarının önünden yaptıkları geçiş sırasında oluşturdukları gölgeye bakarak inceleme yapılıyor. Bu da Gliese 581g için bir şans olabilir, eğer varsa.


Çoğu robot büyük, ağır elektrik motorları ile desteklenirler ve eğer elektrik motorları kırılırsa bunların değiştirilmesi gerekir. Diğer taraftan hayvanlar kas gibi biyolojik bir motor kullanırlar. Elektrikle de çalışan kaslar çok daha verimlidir ve kendilerini de tamir edebilir. Bilim insanları artık bu tür kas gibi biyolojik yapıları manipüle etmeye başladık. Illinois Üniversitesi'nden mühendisler küçük biyorobotlar içine kasları ekleyerek bu biyorobotlatın yürümek için kas hücrelerini kullanmasını sağladılar. Bu geliştirilen robotun omurgası hidrojelden yapılmıştır, bu omurga daha fazla kemik ve tendonun bir kombinasyonu gibi davranmasına rağmen hem yapı hem de esneklik sağlıyor. Kas hidrojel ayaklarına bağlanır ve dış elektriksel impulslar kasta kasılmaya neden olduğunda, bu hidrojel ayak birlikte çekilir ve biyorobot yürümüş olur.


Titanyum ve alaşımları çoğu metale göre nispeten yeni mühendislik alaşımlarıdır. Titanyum kullanım alanlarının genişlemesi yüksek spesifik mukavemet ve oksitleyici asit, klorit ve diğer ortamlarda mükemmel korozyon direnci gibi özelliklerinin keşfiyle olmuştur. Titanyum elde edilmesi ve üretimi diğer metallere göre zor ve pahalıdır. Bu yüksek maliyet Ti'un Oksijen, Azot, Hidrojen gibi elementlere yüksek ilgisinden dolayıdır. Ti, oda sıcaklığında 4,54 g/cm3 yoğunluğuna sahiptir. 1668 C ergime sıcaklığına sahiptir. İki allotropik yapıda bulunur. Saf Ti oda sıcaklığında -HSP yapısındadır ve 883 C'ye kadar kararlıdır. 883 C'de -HSP fazı -HMK'ya dönüşür. Saf Ti oda sıcaklığında ciddi kırıklar olmaksızın haddelenebilir. Bu işlem HSP metaller için alışıldık değildir. Bu kolaylığın Ti'un HSP yapısında c/a oranıyla bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Titanyumda bu oran 1,587'dir. Bu değer, ideal oran 1,633'ten %2,81 küçüktür. Buna karşın 1,624 değeri ile Mg, ideal değerden %0,55 küçük olmasına rağmen en yüksek saf durumda dahi %50'den fazla soğuk haddelenemez. HSP Titanyum'un nispeten yüksek sünekliği HSP yapıdaki bir çok aktif kayma sistemine ve hazır bulunan ikiz düzlemlerle bağlantılıdır. Titanyum'da düşük c/a oranından dolayı kayma (1010) düzlemlerinde olur. İkizlenmenin kaymaya katkısı Titanyum'da, Mg; Zn, Cd, gibi HSP metallerden çok daha önemlidir. Titanyum, yaklaşık %97-98 TiO2 içeren rutil cevherinden elde edilir. Rutil'de bulunan TiO2 ilk olarak kimyasal yollarla saf TiCl4'e dönüştürülür. Bu işlemden sonra Kroll Prosesi başlatılır. İşlem sonucunda sünger Titanyum ve Magnezyum Klorit gazı elde edilir. Hunter Prosesi'nde 1. İşlemde yüksek ısı açığa çıkmaktadır. Bu sebeple proses kontrol altında tutulmalıdır. Kontrol sayesinde 150 mm uzunluğunda Ti kristali üretimi yapılabilir. Kroll ve Hunter işlemlerinin her ikisinde de Ti süngeri asit filtre ve ya vakum damıtma ile tuzlardan ve reaksiyona girmemiş cevherden arındırılır. Sıvı Ti, havadaki Oksijen; Azot gibi gazlarla çok hızlı reaksiyon verdiğinden Ti ingot olarak üretmek için özel işlemler uygulanmalıdır. Geleneksel yöntemlerde Ti sünger kırılır ve vakum ergitme için uzun bir tüketilebilen elektrot oluşturmak amacıyla birlikte kaynaklanan elektrot yoğunlaşması için sıkıştırılır. Vakum ergitme Ti'un Azot, Hidrojen gibi gazlarla reaksiyona girmemesi içindir. Tüketilen elektrot vakum ark fırınında anot davranışı gösterir ve bu sayede su soğutmalı pota da anot davranmış olur. Bir ark, sıkıştırılmış elektrot ve Cu pota arasında çarpar ve ergiyik metal toplanarak Cu pota içerisinde katılaşır. Bu işlemle 36 inç çapında 10 ton ağırlığa kadar Ti ingot üretimi yapılabilir. Alaşımlandırma için alaşım elementleri, sıkıştırma işleminden önce kırılmış Titanyum süngerine karıştırılır. Ark ergitme sırasında alaşım elementlerinin uniform dağılması için dikkat edilmelidir. Homojenizasyon için alaşımlandırmada çift ergitme yapılır. Ti'un O2, H2, N2'ye yüksek ilgisine rağmen yüksek kalitede Titanyum levha, tel, çubuk, boru, şerit, plaka gibi hadde ürünleri üretimi yapılmaktadır. İngot Titanyum malzemelerde yüzey pürüzlülüğü, dövme benzeri mekanik şekillendirme işlemleri için önemlidir. Yüzey üzerinden hataları ve düzensizlikleri gidermek için taşlama işlemi yapılır. İngotlar, çoğunlukla açık yassı preslerle sıcak dövülür. Sıcak pres, ingot sıcaklık kontrolü için elverişlidir. Ti metali alaşım elementleri içeriyorsa ısıl gradyant değişimi söz konusu olacağından yaklaşık 750 C civarında ön ısıtma yapılır. Bu ön ısıtmadan sonra dövme sıcaklığına ısıtılır. 980-1040 C aralığında dövme işlemi yapılır. Dövme işleminde fazla yüzey çatlağı oluşursa taşlama ve ardından yeniden dövme sıcaklığına yükseltme yapılır. Dövme işleminden slablar, paslanmaz çelikler için kullanılan ekipmanlarla plaka ve şeritlere haddelenebilirler. Yalnız bazı şerit ve plakalar için özel ekipmanlar gerekebilir. Dövülmüş slabların başlangıç kırılması genellikle 2 ve ya 3 sıcak hadde ile yapılır. Saf ticari Titanyum 770 C'de plaka üretimi için, 720 C'de şerit üretimi için haddelenir. Hidrojen kirlenmesini önlemek için haddeleme sırasında atmosfer kontrolü yapılmalıdır. Çok ince kalınlıkta plakalar üretebilmek için sıralı merdaneler arasına 5-6 levha üst üste konularak haddelenir. Kaynaklanmayı önlemek için levhalar arasına ayırıcı konulur. Bu işleme paket haddeleme denir. Paket haddeleme sayesinde 0.02 inç kalınlığa kadar malzeme üretilebilir. - F.D. Rosi, C.A. Dube, and B.H. Alexander, Trans, AIME 1971 : 257. - F.D. Rosi, C.A. Dube, and B.H. Alexander, Trans, AIME 1907 : 257. - Metals Handbook, 8th ed., vol. 8, American Society for Metals, Metals Park, Ohio, 1973, p. 300-337 - ''The Physical Metallurgy of Titanium Alloys'', Progress in Metal Physics, vol. 7, 1958, p. 989-109. Pergamon, Elmsford, N.Y. By permission. - R.I. Jaffee and N.E Promisel, ''The Science, Technology, and Applications of Titanium.'' Pergamon, 1970


Bunun cevabını vermek bir hayli güç olsa da anti-füze laserlerine dair günümüz çalışmalarını ve gelecekte yapılması öngörülen projeleri ele almakta yarar var. Modern ticari uçakların anti-füze laserleri ile donatılması çok daha pahalı olan ve savaş bölgeleri üzerinde uçarken küçük füzelere dahi uygulanması basit olmayan bir süreçtir. Ancak Wall Street Journal'da yayınlanan bir makaleye göre füzelerden daha küçük olan silahlar için anti-mermi laserlerinin artık mümkün olduğu öne sürülüyor. ABD'deki Ulusal Savunma Dergisi anti-füze laserlerinin gelişiminin daha yavaş olacağını öngörüyor. Bu teknoloji henüz laboratuvarlarda geliştiriliyor olmasına rağmen, enerji alanındaki gelişmeler bu silahların gelecekte koruyucu laserler olarak kullanılmasının mümkün olabileceğini göstermektedir. Havada olan nesneleri curmak zordur ve pahalıdır. Nükleer saldırıya karşı uzun dönemli bir önlem olarak balistik füze savunmasında Amerikan çabaları Amerikan Kongresi'nin son zamanlarda özellikle yeni testlerin gerçekçi olması gerektiğini belirtmesiyle sık sık başarısızlığa uğradığı gibi yorumlara neden oldu. Nükleer başlıklı bir kıtalararası balistik füze durdurulamasa bile, bir roket ile bir roketin vurulması her zaman karmaşıktır. İsrail'in Demir Kubbe roket savunma sisteminin maliyeti fırlatılan bir grup füze için 45 milyon dolardır ve her bir ateşlenen roket için bu maliyet 40 bin dolar artmaktadır. Bu füze savunma sistemine karşı Hamas'ın ya da Hizbullah'ın kullandığı roketlerin maliyeti 750 dolar değerinde ve her bir 750 dolar değerindeki bir füze için İsrail 40 bin dolarlık karşı bir roket kullanıyor. Bu da sistemin oldukça pahalıya mal olduğunu ortaya koymaktadır. Amerika Deniz Kuvvetleri de 40 milyon dolarlık bir proje ile insansız hava araçlarını düşürmek üzere bir sistem oluşturuyor. Ancak bu sistemde her bir vuruşun maliyeti 1 dolara kadar düşüyor. Çok daha ucuz olacak. Önümüzdeki birkaç yıl içinde 100 kilowatt güce sahip laserlerin üretilebileceği düşünülüyor ve aslında eninde sonunda teknoloji 300 kilowatt laser gücüne erişebilir. ABD ordusu hala günümüzde 10 kilowatt gücündeki laserleri kullanıyor. Ordu gelişmekte olan Yüksek Enerjili Laser Mobil Gösterici adını verdikleri bir sistemde bu 10 kW laser gücünü 50 ve 100 kW seviyelerine geliştirmeyi planlıyor. Boeing şirketinin hazırladığı aşağıdaki videoda HEL MD'nin bir tanıtımı görülmekte ve bu sistem ile laserlerle uçan nesnelerin izlenmesi ve hedeflenmesi sağlanabiliyor.


Şimdiye kadar yapılmış Dünya'nın en güçlü roketi NASA astronotlarının Dünya yörüngesi ve ötesine gitmeleri için dört uzay mekiği motoru ve iki katı roket güçlendirici ile birlikte kullanılacak. ABD Uzay Ajansı roketin çekirdek aşamasını tamamlaması için Boeing firması ile 2.8 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladılar. Roketin bu kısmı dört ana motorun yakıtı için gerekli olan yüzlerce ton sıvı hidrojen ve oksijeni içermektedir. NASA 2017 yılında Uzay Fırlatma Sistemi adı verilen bir test uçuşu yapmayı planlıyor. Bu deneme uçuşu başlangıçta 70 tonluk kapasite konfigürasyonuna sahip roket ile yapılacak. Bu roket düşük Dünya yörüngesine insansız olarak Orion uzay aracını taşıyacak. Eğer bu deneme başarılı olursa 130 tonluk kapasiteye sahip araçlarla insanlık tarihinin en güçlü fırlatmasının önü açılmış olacak. Yani asteroidlere, Mars'a doğru bir yolculuk bizleri bekliyor olacak. NASA ile Boeing arasındaki anlaşmaya göre bu roketin çekirdek aşamasında sıvı hidrojen yakıtı ve sıvı oksijen oksitleyici -150 santigrat dereceden düşük kriyojenik sıcaklıklarda depolanacak. Ayrıca roketin ana elektronik sistemleri ve uçuş bilgisayarı da yapılacak.


17.6 Tesla'lık manyetik alan bir insan başparmağı kadar uzunluğa sahip bir çubuktan elde edildi. Cambridge Üniversitesi'nden mühendisler bir süperiletken içine şimdiye kadar ki en güçlü manyetik alanı tuzakladılar ve böylece baş parmağı büyüklüğünde bir süpergüçlü mıknatıs elde ettiler. Bu süpergüçlü mıknatıs bir MRI makinesinde bulunan mıknatıstan altı kat daha güçlüdür. Araştırma aşırı düşük sıcaklıklara soğutulmaya gerek olmayan süperiletken mıknatısların yapılması için devam eden bir projenin parçasıdır. Bu tür mıknatıslar enerji depolamak için, metalleri saflandırmak için veya kirliliğin temizlenmesi hatta maglev trenleri için bile kullanılabilir. Bu araştırma Cambridge Üniversitesi, Ulusal Yüksek Manyetik Alan Laboratuvarı ve Boeing Şirketi işbirliğinde hala devam ediyor. Bu yeni süperiletken mıknatısın şiddeti 17.6 Tesla'dır. Azotun kaynama noktasının (-196 C) çok üzerinde çalışıyor olması mıknatısın önemli özelliklerinden biri. Çünkü geleneksel süperiletkenden yapılan mıknatıslar çok daha düşük sıcaklarda (-273 C'ye dek) çalışabiliyor. Araştırmacılar gelecekte 20 Tesla veya daha büyük manyetik alanı içeren bir süperiletken tuzak yapmayı planlıyorlar. Araştırmacıların makalesi Superconductor Science and Technology dergisinde yayınlandı.


- Işımalı rekombinasyon - Auger rekombinasyonu - Shockley-Read-Hall rekombinasyonu Işımalı rekombinasyon: Banttan banda rekombinasyon olarak da ifade edilen bu tür rekombinasyon direk band aralıklı yarıiletkenlerde baskın olan bir mekanizma türüdür. Bir ışık yayan diyottan üretilen ışık aslında bir yarıiletken aygıttaki ışımalı rekombinasyona örnektir. GaAs'ten yapılmış güneş hücrelerinde de ışımalı rekombinasyon olayı baskındır. Silikondan yapılmış bazı güneş hücrelerinde ise ışımalı rekombinasyonun oldukça düşük oranda gerçekleştiği biliniyor ve hatta ihmal ediliyor. Silikon malzemesinin direkt olmayan band aralıklı bir yarıiletken malzeme olması elbette bunda etkilidir. Işımalı rekombinasyonun özelliklerini şöyle özetleyebiliriz: Işımalı rekombinasyonda, iletkenlik bandından bir elektron değerlik bandından bir deşikle doğrudan birleşir ve bir foton yayınlanır. Yayınlanan fotonun enerjisi yarıiletkenin yasak band aralığı ile belirlenir. Auger rekombinasyonu: Auger rekombinasyonu üç taşıyıcıdan oluşur. Bir elektron ve bir deşik birleşir ama ısı ya da foton olarak enerji yaymazlar. İletkenlik bandındaki bir elektrona yani üçüncü bir yük taşıyıcısına enerji verirler. Bu elektron sonra termal olarak iletkenlik band kenarına geri gelir. Auger rekombinasyonu ağır katkılamadan dolayı veya yoğun güneş ışığı altında yüksek seviyede enjeksiyondan dolayı yüksek taşıyıcı yoğunluklarında oldukça önemli bir rekombinasyon olayıdır. Silikondan yapılı güneş hücrelerinde Auger rekombinasyonunu, rekombinasyon süresi ve en yüksek verimlilik sınırlar. Malzeme daha fazla katkılandıkça Auger rekombinasyon süresi kısalır. - Bir elektron yasak band aralığında kusurlar tarafından oluşturulan bir enerji seviyesi tarafından tuzaklanır. Bu kusurlar malzemeye istenmeyen bir şekilde ya da bir katkı atomu yoluyla eklenir. - Eğer bir deşik, elektron iletkenlik bandına termal olarak geri dönmeden önce aynı tuzak seviyesine ulaşırsa rekombinasyon oluşur.


Uzaylıların Dünya'ya saldırdıkları bir film daha! Edge of Tomorrow 6 Haziran 2014 tarihinde ülkemizde vizyona girdi. Bir tür bilim kurgu ve aksiyon filmi olan bu filmin başrolünde Tom Cruise var. Filmin konusu ilk başta tipik bir uzaylı istilasına benzese de diğer uzaylı istila filmlerinden belirgin farklılıklar var. Yaşamın Şifresi isimli filmden alışkın olduğumuz bir kurgunun aslında uzaylı istilası ortamında yeniden tasarlanmasına dönüşmüş bu filmin senaryosu. Filmin konusunu biraz daha açıklayalım. Bir tür sinir ağına sahip bu fazlaca gelişmiş uzaylılar Dünya'yı istila etmeye başlar. Bu filmde bu defa Avrupa kıtası ilk hedeftedir bu durum klasik ABD'nin saldırıya uğradığı diğer Hollywood istila filmlerinden küçük de olsa bir fark yaratıyor. Bunun üzerine Dünya'daki ordular bir araya gelerek gezegenimizi savunmaya başlıyor. Tom Cruise'ın canlandırdığı Bill Cage karakteri de binbaşı rütbesinde ama tecrübesiz bir komutan olarak NATO öncülüğündeki Birleşik Savunma Kuvvetleri'nin Fransa'daki cephe hattına sürülür. Cepheye vardığının ertesi günü büyük bir savaşın içinde kendini bulur ve ölür. Sonra Source Code filminde olduğu gibi tam da belirli bir anda uyanır. Bu, cepheye geldiği gündür. Bunu defalarca yaşar. Her savaşa gittiğinde ölür ve tekrar uyanır. Bu sürede nasıl savaşılacağını öğrenir, daha iyi öğrenmek için tekrar ölür ve tekrar uyanır. Kendini sürekli resetler. Bu intihar görevinde sürekli ölüp dirildiği bir zaman döngüsünün içinde sıkışıp kalır. Emily Blunt'un canlandırdığı Verdun'da ordunun kazandığı zaferin mimarı olan Çavuş Rita Vrataski ile karşılaşınca bu kısır döngüdeki bir çok şey değişecektir. Örneğin neden sürekli ölüp dirildiğine dair bir cevabı Vrataski'den bulacaktır ve kendini bambaşka bir maceranın içinde bulacak. Artık zaman avantajını elinde bulunduran kahraman bir asker haline gelen Cage uzaylılarla olan savaşta insanların en büyük umudu olacaktır.


11 Ağustos gecesinden 13 Ağustos gecesine kadar, yılın en iyi göktaşı yağmuru yüzlerce göktaşının atmosferimize vurmasıyla gökyüzünde eşsiz görüntülere neden olacak. Bu eşsiz görüntülerin en fazla, en yoğun olduğu zaman ise 12 Ağustos gecesi olacak. Ancak bu yıl bu eşsiz gecede Ay'ın dolunaya yakın olması ve hatta geçtiğimiz gece yaşanan Süper Ay olayının ardından daha parlak olan Ay'ın gökyüzünde bulunması bu göktaşı yağmurunun daha az görülmesine neden olacak. Perseid göktaşı yağmurunun ana gövdesini oluşturan Swift-Tuttle kuyrukluyıldızının Dünya yakınından geçişi ile bu göktaşı yağmuru oluşmaktadır. Göktaşı yağmuru olarak söylediğimiz aslında halk arasında yıldız kayması olarak tabir edilen olayın kendisidir. Bu göktaşı yağmurları Dünya'nın yakınlarından geçen kuyruklu yıldızların bıraktığı kalıntılardan başka bir şey değildir. Bu kalıntılar atmosferimizden geçerken büyük bir hıza sahiptirler ve bu sırada büyük bir sürtünme etkisinin sonucunda alev alırlar. Göktaşı yağmurları sırasında gökyüzünde izlediğimiz ışık izleri aslında bu alev alan kalıntıların kendisidir. Perseid göktaşı yağmurunu saat 22:00-23:00'den sonra herhangi bir zamanda izleyebilirsiniz. Gökyüzünde bu şöleni izlemek için en iyi zaman yine de gecenin en karanlık saatleri olduğunu da unutmamak gerekir. Eğer mümkünse şehrin ışıklarından kaçınmak bu görsel şölenin keyfini yaşamada en iyi alternatifiniz olabilir. Belli belirsiz göktaşları kolayca gökyüzünde kayboluyorlar. Ancak kırsal bir bölgede göreceğimiz göktaşlarının sayısı üç katına çıkabilir, böylelikle daha erken kaybolan göktaşlarının da farkına varabiliriz. Yine de söyleyebiliriz ki, normalde saatte 50-60 göktaşı akışını izleyebilirken bu yaz Ay'ın etkisiyle bu sayıda düşüş olabilir.


2014 yılının en büyük dolunayı bu gece! Süper Ay olarak da bilinen bu durum aslında, Ay ile Dünya arasındaki mesafenin en aza indiği bir zaman diliminde Ay'ın parlaklığının normalden %30 daha parlak ve büyüklüğü normalden %14-16 daha büyük görüneceği anlamına geliyor. Süper Ay kavramı son yıllarda popüler bir kavram olmaya başladı. Bu Ay'ın Dünya'ya en yakın olduğu durumu betimlemeye yarayan bir kavram, yerberi olarak da adlandırılan bu yaklaşımda Ay Dünya'dan yaklaşık olarak 384.400 kilometre uzakta olacak. 12 Temmuz'da da olan bu yakınlaşmanın bu geceden sonra bu yıl içinde tekrar 9 Eylül'de de gerçekleşeceği belirtiliyor. Uzakdoğu'dan twitter'a fotoğraflar düşmeye başladı ve topluluğumuzun facebook sayfalarında bu fotoğrafları paylaşacağız. Sizler de tabi, bulunduğunuz yerlerden bu Süper Ay olayını izleyebilirsiniz. Yine de dolunay için en ilginç görüntüler günbatımında yaşanacak. Nerede olursanız olun dolunayın ilk doğuşunu kaçırmayın, günbatımında doğuda olsun gözleriniz!


26-29 Ekim 2014 tarihleri arasında Antalya'da düzenlenecek olan 4. Uluslararası Nükleer ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Konferansı (NURER-2014) küresel enerji sorunlarının irdelenmesini amaçlamaktadır. Konferans çok geniş bir spektrumda konular ile çok sayıda araştırma alanını içerirken enerji alanında çok sayıda çalışmaları bulunan konuşmacıların da katılımları beklenmektedir. Dünyamızda geleneksel fosil yakıtların aşırı kullanımından doğan küresel iklim değişikliğinin 'kaçınılmaz' olumsuz etkileri ve fosil yakıtların rezervlerinin yok olma durumunda olması nedeniyle büyük bir enerji krizine doğru insanlık sürüklenmektedir. Uzmanlar bu konularda hükümetlere uyarılarda bulunurken yeni çözüm yollarının bulunması yönünde arayışlarını sürdürüyorlar. Bu süreçte günden güne artan enerji ihtiyacının karşılanması için önemli alternatif yollardan biri, nükleer enerjidir. Bazı problemleri aşıldığında bu enerji çeşidi iklime ve doğal çevrime bağlı olmayan çok verimli bir enerji kaynağıdır. Buna ilaveten; Güneş, jeotermal kaynaklar, deniz dalgaları, rüzgar gibi doğal kaynakların kullanılmasıyla çevreye zararı neredeyse olmayan başka alternatif enerji kaynakları doğmuştur. Şimdilerde; kimi zaman nükleer enerji mi yoksa yenilenebilir enerji kaynakları mı tartışmaları sürerken, kimi zaman da daha başka alternatif enerji kaynakları ortaya çıkarılabilir mi soruları gündemdeki tartışılan konulardandır. Hidrojen enerjisi ve gelecekte gerçekten çok önemli bir enerji kaynağı olacağı belirtilen nükleer füzyon reaktörleri de alternatif enerji kaynakları arasında yerini bulmaktadır. Ülkemizde ise enerji konulu tartışmalar nükleer santrallerin ülkemizde kullanılıp kullanılmayacağı konusunda tıkanıp kalmıştır. Bunda siyasilerin rolünün büyük olduğu da kaçınılmazdır. Ancak diğer toplum kuruluşlarından da yıllardır bu tür konuların tartışılabileceği geniş kapsamlı etkinlikler yeterince yapılmadı ve toplumun bu konuda bilinçlendirilmesi eksik kaldı. Bu eksiği giderebilmek adına 2009 yılından itibaren düzenlenen bu konferanslarda bazı çok önemli SCI-indeksli dergilerin özel sayılarında konferans bildirileri yayınlandı. 2014 yılında da NURER2014'in seçilmiş yayınları olarak International Journal of Hydrogen Energy ve International Journal of Energy Research isimli seçkin dergilerde konferans bildirileri yayınlanmış olacak. Hidrojen enerjisi, rüzgar enerjisi, güneş enerjisi ve fotovoltaik sistemleri, alternatif diğer enerji kaynakları, nükleer enerji gibi enerji kaynaklarında uygulanabilir uygulamaların tartışıldığı bu konferans ortamında siz de çalışmanızı sunabilirsiniz. 15 Ağustos 2014 tarihine kadar çalışma bildirinizin özetini kayıt edebilirsiniz. Kayıt için NURER 2014'ün web sitesini kullanabilirsiniz.


Alüminyum, Dünya metal pazarında demir-çelik alaşımlarından sonra 2. sırada yer almaktadır. Bu pazarın yayılması ve hızla büyümesi Alüminyum'un çok yönlü mühendislik uygulamalarına müsait olması sebebiyledir. Ağırlıkça hafif olmasına rağmen alaşımlandırarak yapı çeliğinden daha mukavemetli hale getirilebilir. İyi elektriksel ve ısıl iletkenliğe ve yüksek ısı ve ışık yansıtmasına sahiptir. Korozyon direnci oldukça iyi ve zehirsizdir. Geniş aralıkta mekanik özelliklere ve yüzey kalitesine sahiptir. Alüminyum, yer kabuğunda demir, silisyum, oksijen gibi elementlerle bileşik halde bulunur. Bu yapıların en önemlilerinde biri de boksittir. Boksit, hidratlı alüminyum oksittir. Saf alüminyum oksit Bayer Prosesi ile elde edilir. Öncelikle ince öğütülmüş ve toz haline getirilmiş boksit, cevherdeki Alüminyum'u Sodyum Alüminat'a dönüştürecek şekilde reaksiyona sokulur. Ferrit ve Silikalar barındıran Alüminat solüsyonu Al2 3'ün çökelmesi için su ile yavaşça soğutulur. Al 3 koyulaştırılır, yıkanır ve Al2O3 eldesi için 1100 C'de kalsinasyona tabi tutulur. Al2O3 ergiyik, kraylit ( Na3AlF6 ) banyosunda çözünür ve karbon anotlar kullanılarak bir elektrolitik hücrede elektrolize edilir. Elektroliz işlemleri sayesinde ergiyil Alüminyum sıvı durumda karbon katot astar etrafında çöker ve dibe batar. Anotta Oksijen toplanır ve salınır. Çöken ergiyik Alüminyum boşaltılır ve fazla oksitleri ve gazları almak için işlemlere tabi tutulur. Alınan Alüminyum genellikle Demir ve Silisyum bulundurur ve %99,5-99,9 safiyettedir. Yeniden Ergitme ve Döküm: Alüminyum üretiminde yeniden ergitme yapılır. Ergitme işleminin yapılacağı fırın Hall Prosesi'nden alınan Alüminyum ile doldurulur. Alaşım elementleri istenilen oranda ilave edilir. Bu sırada cüruf alınarak metal temizlenir. Sıvı Alüminyum çözünmüş Hidrojen'den arındırılmak için Klor gazı ile mekanik temizlenir. Alüminyum temizlendikten sonra döküme başlanır. Porozite oluşmaması için Alüminyum kademeli olarak dökülür. Yüzey Uzaklaştırma: Levha ve ingot durumda, sıcak hadde merdaneleri ile temas edecek olan Alüminyum'un yaklaşık ½ inç kadarı yüzeyden uzaklaştırlır. Amaç, yüzey temizliğinden emin olmaktır. Ön Isıtma ve Homojenizasyon: Alüminyum alaşımları her bölgeye aynı mekanik işlem yapılırken bu bölgelerin aynı mekanik özelliklerde olması için homojenizasyona tabi tutulur. Homojenizasyon, atom difüzyonu ile sağlanır. Bu sırada sıcaklık, en düşük ergime sıcaklığını altında olmalıdır. Sıcak Haddeleme: Ön ısıtma ve homojenizasyondan sonra metal yeniden ısıtılarak sıcak haddeye uygun hale gelir. Daha sonra haddeleme başlar ve bu işlemde kalınlık %90 oranına kadar azaltılır. Soğuk Haddeleme: Son olarak metal soğuk haddelenir. %30-65 aralığında inceltme yapılır. - Metals Handbook, 8th ed.vol.7. American Society for Metals, 1972 - F.Keller in ''Physical Metallurgy og Aluminum Alloys.'' American Society for Metals. 1949 ) - J.G. Morris, Trans, ASM 59 1966


Sudan çıkmış balığa dönmek diye bir deyim vardır. Fakat bu defa gerçekten sudan çıkmış bir balık söz konusu. Kanada McGill Üniversitesi'nden araştırmacılar karada yaşayan bir grup balığı başarılı bir şekilde eğittiler. Fikir 400 milyon yıl önce olduğu düşünülen sudan karaya geçen antik balıkları benzetilmesine dayanıyor. Araştırmacılar bu antik balığa benzer bir davranışı görmeyi ve fosil kayıtlarından gelen edinilen bilgilerle kıyaslamak istiyorlar. Deneyleri için araştırma grubu dinozor yılan balığı olarak da bilinen bir Afrika balığı olan 111 Polypterus senegalus cinsi balığı eğitmeye çalıştılar. Bu balık üzerinde çalışılması biraz da milyonlarca yıl önce evrime uğradığı düşünülen antik balığa benzerliğinden kaynaklanıyor.


Bir manyetik alanda hareket eden elektronlar için henüz en iyi anlayış ortaya konamadı. Bu parçacıkların davranışı klasik fiziğin öngördüğünden güçlü bir şekilde farklıdır ama kuantum mekaniksel teori ile uyumludur. Belirli bir frekansta düzgün olarak dönmesi yerine, uluslararası bir araştırmacı grubu bir manyetik alandaki elektronların üç farklı frekansta kendi kuantum özelliklerine bağlı olarak dönebildiklerini buldu. Klasik fiziğe göre, elektronlar siklotron frekansı olarak bilinen tek bir frekansla manyetik alan yönünde dönmesi gerekir. Ancak Vienna Teknoloji Üniversitesi'nde fizikçi Peter Schattschneider ve çalışma arkadaşlarının yaptığı deneylerde, araştırmacılar bu tahmin edilenin tersine manyetik alanda hareket eden elektronların siklotron frekansı, sıfır frekansı ve Larmor frekansı adı verilen dönme frekanslarında döndüklerini buldular. Araştırmaclara göre elektronların bu dönme dinamiğinin daha karmaşık ve bilinenden daha ilginç olması, bu yeni bulguların teknoloji için pratik etkilere sahip olabileceğini gösteriyor.


Elektronlar 1897 yılında Sir John Joseph Thomson tarafından keşfedilmiştir. Katot ışınlarını içeren birçok deneyden sonra, J. J. Thomson katot ışınlarının elektrik yüküne olan kütle oranını ortaya koydu. Katot ışınlarının negatif yüklü olan parçacıklardan oluştuğunu onayladı. Bu katod ışınları böylece elektronlar olarak bilinmeye başladı. Robert Milikan da yağ damlası deneyleri ile elektronik yükün değerini buldu. Bu yağ damlası deneyi hakkındaki KBT Bilim Sitesi'nde bulunan yazımızı okuyabilirsiniz. Elektronlar atomun çekirdeğini çevreleyen alandaki bir elektron bulutunda yer alırlar. Genellikle şöyle söylenir, bir elektronun en yüksek bulunma olasılığının olduğu yer bir atomun çekirdeğine en yakın olan yerdir. Elektronlar e- olarak kısaltılabilir. Elekronlar protonların pozitif yüküyle aynı büyüklükte bir negatif yüke sahiptir. Ancak, elektronların kütlesi bir proton veya bir nötrona göre düşündüğümüzde son derece azdır. Kaldı ki ikisinin yanında elektronun kütlesi önemsiz bile kalır. Proton ve elektronların eşit olmayan miktarları iyonları oluşturur: pozitif katyonlar veya negatif anyonlar olarak. Elektronu keşfedenin Sir J.J. Thomson'ın olduğunu söylesek de bu birden olmamıştır. Yazımızın bu kısmında elektronun keşfine yönelik çalışmaları ele alacağız. Günümüzde sanki elektronun varlığı hep biliniyormuş gibi gelse de bir zamanlar varlığı tartışmalıydı. Bu tartışmaların sona erdiği dönemlerde Sir Arthur Stanley Eddington elektronların varlığı hakkında şunu demiştir 1934 yılında, Alman fizikçi Johann Wilhelm Hittorf 1869 yılında düşük yoğunluklu gazlardaki elektriksel iletkenliği incelerken gaz basıncındaki azalma ile katottan yayılan parlaklığın arttığını keşfetti. 1876 yılında, Alman fizikçi Eugen Goldstein bu parlamadaki ışınları gölge dökümünü yaptı ve bu demetlere katot ışınları adını verdi. 1870'li yıllarda İngiliz kimyacı ve fizikçi Sir William Crookes yüksek bir vakum içinde ilk katot ışın tüpünü geliştirdi. Sonra katottan anota taşınan enerji ile tübün içinde görünen lüminesans ışınlarının olduğunu gösterdi. Hatta bir manyetik alan uygulayarak ışınların saptığını gözlemledi. Böylece aslında ışınların negatif yüklüymüş gibi davrandığını göstermiş oldu. 1879 yılında radyant madde terimi ile bu özellikleri açıkladı. Bunun aslında maddenin dördüncü bir hali olduğunu öne sürmüştü. Crookes'e göre bu madde hali katottan yüksek hızlarla hareket eden negatif yüklü moleküllerden oluşuyordu. Alman asıllı İngiliz fizikçi Arthur Schuster katot ışınlarına paralel metal plakalar yerleştirerek ve bu plakalar arasında bir elektrik potansiyeli uygulayarak Crookes'ın deneyleri genişletmişti. Bu elektrik alan pozitif yüklü plakaya doğru ışınları saptırdı ve bu da elbette ki ışınların negatif yük taşıdığına bir işaretti. Verilen akım seviyesine göre sapma miktarının ölçülmesiyle, 1890 yılında Schuster ışın bileşenlerinin kütle yük oranını tahmin etti. Ancak bu tahmin edilen değer beklenenden binlerce kat daha fazlaydı, Schuster'ın zamanında bu hesaplamalara çok az ilgi gösterilmişti. 1892 yılında Hendrik Lorentz bu parçacıklarının kütlesinin kendi elektrik yüklerinin bir sonucu olabileceğini öne sürdü. 1896 yılında, İngiliz fizikçi J. J. Thomson çalışma arkadaşları John S. Townsend ve H. A. Wilson ile katot ışınlarının gerçekte daha önce inanıldığı gibi dalgalar, atomlar veya moleküllerden ziyade benzersiz parçacıklardan oluştuğunu gösteren deneyler gerçekleştirdi. Thomson bu deneylerde hem elektrik yükü hem de kütle hakkında iyi tahminlerde bulundu ve katot ışını parçacıklarının bilinen en az kütleli iyon olarak bilinen hidrojenin kütlesinin belki de binde biri olduğunu buldu. Ayrıca katot ışınlarının yük kütle oranının katot malzemesinden bağımsız olduğunu da gösterdi. Thomson ısınan malzemelerin, radyoaktif malzemelerin ve aydınlatılmış malzemelerin ürettiği negatif yüklü parçacıkların evrensel olduğunu da gösterdi. Daha sonra bu parçacıklar İrlandalı fizikçi George F. Fitzgerald tarafından elektron olarak isimlendirildi ve evrensel olarak kabul edildi. 1909 yılında elektronun yükü daha dikkat isteyen deneyler olan Milikan'ın yağ damlası deneyinde ölçüldü. Parçacık fiziğinin Standart Modeli'nde, elektronlar leptonlar olarak adlandırılan atom altı parçacıklar grubuna aittir. Elektronlar herhangi bir yüklü leptonun en düşük kütlesine sahiptir ve temel parçacıkların birinci nesline aittir. İkinci ve üçüncü nesil muon ve tau yüklü leptonlarını içerir. Yük, spin ve etkileşimleri elektronla özdeş olsa da çok daha fazla kütleye sahiptirler. Leptonlar maddenin diğer temel bileşenlerinden farklıdır. Leptonların tüm üyeleri fermiyonlardır. Çünkü olarak elektron gibi yarım tam sayıs spine sahiptirler. Örneğin elektron 1/2 spine sahiptir. Bir elektronun değişmez kütlesi yaklaşık 9.109x10 31 kilogramdır veya 5.489x10 4 atomik kütle birimindedir. Einstein'ın kütle-enerji denkliğine göre bu kütle 0.511 MeV durgun enerjiye karşılık gelmektedir. Elektronun kütlesi ile protonun kütlesini oranlarsak elde edeceğimiz sonuç 1836 olacaktır. Elektronlar -1.602x10 19 Coulomb'luk bir elektriksel yüke sahiptirler. Bu atom altı parçacıklar için bir standart birim olarak kullanılır ve elementer yük olarak adlandırılır. Elektron bir öz açısal momentuma yani spine sahiptir ve bu 1/2 değerindedir. Elektronun bilinen bir alt yapıtaşı yoktur. Yani onu oluşturan daha küçük bir atom altı parçacığın olduğu bilinmiyor. Bu nedenle nokta parçacık ya da bir nokta yük olarak adlandırılır. Diğer taraftan tek bir elektronun gözlenen yarıçapının en üst sınırı 10 22 metredir. Elektron atom altı parçacığı günümüz elektronik sanayinin kalbinde, tüm organlarında ve tüm hücrelerinde yer alıyor. Çünkü bir devrede akım geçirmek istersek, burada hareket eden yüklü parçacıklar elektronlardır. Elektronların taşıdığı elementer yük sayesinde tasarladığımız aygıtlar işlevlerini gerçekleştirebiliyorlar. Düşük enerjili elektron difraksiyonunda kristal özelliği gösteren bir malzeme elektronlarla bombardıman edilerek bu malzemenin yapısı çözümleniyor. Doğrusal parçacık hızlandırıcılarında üretilen elektron demetleri radyasyon terapisinde tümörlerin tedavisinde kullanılıyor. Elektron terapisi yüz lezyonlarının tedavisinde kullanılıyor. Parçacık hızlandırıcılarında başka düzenekler içerisinde de kullanılabiliyor. Elektron demet litografisi ile mikrometreden çok daha küçük çözünürlüklerde yarıiletken malzemelerin aşındırılması sağlanıyor. Bu aşındırma ile günümüz elektronik aygıtlarının üretiminde çeşitli metotlar kullanılabiliyor. Bu atom altı parçacıkların yer aldığı pek çok uygulama alanından daha bahsedebiliriz.


Google, IEEE olarak bilinen The Institue of Electrical and Electronics Engineers ile işbirliği yaparak ödül değeri 1 milyon doları bulan Little Box Challenge adlı bir mühendislik yarışması düzenliyor. Little Box Challenge'a başvurular dünya çapında kabul edilse de İtalya, Suriye ve Brezilya'dan başvuruları kabul etmeyecekler. Bu yarışmada istenen doğru akımı alternatif akıma çeviren inverter aygıtını performans kaybı olmadan daha küçük boyutlarda üretilmesidir. Eğer bu konu ile ilgileniyorsanız, yarışmaya olan son başvuru tarihi 30 Eylül 2014'e kadar başvurunuzu internet sitesine yapmanız gerekiyor.


Bu görsel biraz bilim-kurgu gibi görünüyor değil mi? Bu bir helikopter gibi dikey yükselerek kalkış yapabilen bir uçağın tasarımıdır. Fakat günümüz helikopterlerinden bir üç kat daha hızlı uçabilir. Bu uçağın kanatlarında rotorlar vardır. Georgia Teknoloji Enstitüsü'nden bir grup mezun öğrenci bu yıl ki düzenlenen Amerikan Helikopter Derneği Uluslararası Öğrenci Tasarım Yarışması'nda birincilik ödülü alan bu fikirle geldiler. Hatta bu uçak ile ilgili bir tanıtım ne de erişebilirsiniz. Bu broşür arama-kurtarma ekipleri, ordu, hastane ve şirketler gibi potansiyel alıcılar için hazırlanmış. Elbette ki bu uçak üretilmemiştir. Belki de hiç üretilmeyebilir. Amerikan Helikopter Derneği dikey kalkış ve iniş konusunda çalışmaya öğrencileri teşvik etmek amacıyla bu yarışmaya ev sahipliği yapıyor. Bu yarışmada, tasarımların özellikle çok fazla yakıt kullanmadan mümkün olduğunca helikopterlerden daha hızlı olması ve daha fazla yük taşıyabilmesi gibi gereksinimleri karşılaması bekleniyor. Georgia Tech ekibi de 780 kg'a kadar yük taşıyabilen bir tasarım geliştirdiler. Kötü değil ama bazı helikopterler 2 ton civarında yük taşıyabiliyorlar. Yarışma birinci, ikinci ve üçüncü tasarımlar için toplamda 10 bin dolarlık ödül veriyor. Lisans öğrencileri için yapılan değerlendirmede birinci olan tasarım ise aşağıdaki gibi. Bu tasarım da Saint Louis Üniversitesi öğrencileri tarafından yapılmış.


Son zamanlarda havalar bir sıcak, bir yağmurlu. Herkes şikayetçi. Kimi belediye başkanı da iklimin değiştiğini söyleyerek iklimi suçlamakta. Bu hava olaylarının aşırılaşacağı, şiddetli yağmurların ani ve sert olacağı, hortum gibi olayların artık şehir merkezlerinde sıklıkla görüleceğini yıllar önce bu ülkenin yetiştirdiği bilim insanları söylemişti, uyarmıştı. Artık şimdi, yıllar önce öngörülenler hepsi birer birer gerçekleşmeye başlıyor. Yıllar önce taşkınlar konusunda uyarılar yapılmıştı. Görünen o ki, kimse bu uyarılar karşısında böyle afetlere karşı tedbir almamış, gereken alt yapı iyileştirmesini gerçekleştirmemiş. Sonra suçlu olarak iklim gösterilmekte. İstanbul'da kara ile boğazın birleştiği sahneler neyse ki hala akıllarda. İzmir'de ani bir sel sonucu genç bir arkadaşımız hayatını kaybediyor. İstanbul'da kimsenin alışık olmadığı hortumlar meydana geliyor. Ankara'da alt geçitler birer küçük gölet olmaktan kurtulamıyor. Ülkemizin en büyük ekonomiye sahip üç şehrinde durumlar ortada. İşin garibi tüm bu olanlarla ilgili Mikdat Kadıoğlu gibi birçok hocamız yaptıkları toplantılar, söyleşiler, gazete yazıları gibi kanallarla küresel ısınmanın, küresel iklim değişikliğinin etkileri olan kuraklıklar, aşırı sıcaklar, aşırı yağışlar, şiddetlenen diğer meteorolojik olayların ülkemizi bekleyen sorunlar olduğunu kamuoyuyla paylaştılar. Aradan yıllar geçmesine rağmen bunlara yönelik gerekli tedbirlerin alınmadığı, alındıysa da yeterli olmadığı bugün görülüyor. Toplum da yeterince bilinçlenmemiş, hortum oluştuğunda vatandaşın yetkilileri arayıp bildirmesi gerekir ama bunun yerine görüntü almaya çalışıyor. Yetkililerin hortumun oluşacağı bölgedeki halkı uyarması gerekiyor. Hortum oluştuğunda o bölgede sirenlerin çalması gerekiyor. Tüm bunlar, bu olaylar sonucu yaşanacak can kayıplarından çıkarılacak derslerle oturacak ama çoktan olan olmuş olacak. Durum bunu gösteriyor. Kimse yetkililerden, yöneticilerden iklim değişikliğini durdurmayı beklemiyor aslında. En azından kendi ülkemiz için. Ancak, önümüzdeki yıllarda bilim insanlarının öngörülerine göre olması muhtemel olan bir takım olaylar var. Hiç olmazsa bunlara karşı alınacak tedbirlerin yerine getirilmesi gerekirdi. Dünya'nın neresinde olursa olsun, yöneticiler aynı gibi duruyor. İklim değişikliğine karşı mücadele etmek belki de bu mücadeleyi sağlayabilmek için insanları ikna etmekten, onları bu iş için bir araya getirmekten daha kolay. Örneğin, James Hansen esasen bir fizikçidir. Iowa Üniversitesi'nde James Van Allen'in uzay bilimi programında fizik ve astronomi üzerine eğitim aldı. İlk çalışmaları Venüs'ün bulutlarının sülfürik asit içerdiğini doğrulamak üzerineydi. Bu Venüs üzerine yaptığı keşif, birden kendisini Dünya iklimine yöneltti ve gezegenimizin iklimi üzerine insanların etkisi üzerine yoğun çalışmaları oldu. Bu sırada 1981 yılından 2013 yılına kadar NASA'nın Godard Uzay Çalışmaları Enstitüsü'nde üst düzeyde çalıştı. Ancak bilimsel çalışmaları yöneticileri, devlet başkanlarını ikna etmek için yeterli olmamış olacak ki hala torunları için yaşanabilir bir dünya bırakmak amacıyla mücadelesini sürdürüyor. Biz kendi ülkemizde hiç olmazsa iklim değişikliğinin, küresel ısınmanın olası etkilerine karşı tedbirlerin alınması beklentisinin yerine gelmesini beklerken o bir umut, bu iklim değişikliği sürecinin durdurulmasına dair mücadele ediyor. 15 yıl sonra, küresel ısınmanın kanıtları çok daha güçlüydü. 1981 makalemizde bahsettiğimiz şeylerin çoğu gerçeklerdi. Başkan'ın iklim çalışma ekibi ile iki kez konuşma ayrıcalığına eriştim. Ama enerji politikaları daha fazla fosil yakıt bulunmasına odaklanmaya devam etti. O zaman iki torunumuz vardı, Sophie ve Connor. Onların gelecekte Dedemiz ne olduğunu anladı ama açık seçik adını koymadı.' demelerini istemediğime karar verdim. Böylece uygun bir enerji politikasının eksikliğini eleştiren bir kamusal konuşma yapmaya karar verdim. Havaya CO2 eklemek yatağın üzerine bir tane daha battaniye atmak gibidir. Bu, Dünya'nın uzaya ısı radyasyonunu azaltır böylece geçici bir enerji dengesizliği meydana gelir. Dışarı giden enerjiden daha fazlası içeri girer; ta ki Dünya, Güneş'ten soğurduğu miktarda enerjiyi tekrar uzaya yayacak düzeyde ısınana kadar... Yani anahtar nicelik Dünya'nın enerji dengesizliğidir. Dışarı çıkandan daha fazla giren enerji mi var? Böyleyse, daha fazla ısınma yolda demektir. Daha fazla sera gazı eklenmeden gerçekleşecektir.


Birleşik Krallık hükümeti dört yıl içinde ticari bir yolcu uzay limanı açma niyetinde olduğunu açıkladı. Bu açıklama ise son zamanlarda özel uzay mekiği endüstrisindeki gelişmelerden kaynaklanıyor. New Mexico'nun Uzay limanı Amerikasına cevap vermek için Britanya adalarında İngiltere ve Galler'de birer tane ve altısı da İskoçya'da olmak üzere toplam sekiz havalimanı bulunuyor Birleşik Krallığın. Bu duyuru ise Birleşik Krallık Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı'na rastlayan Uzay Günü sırasında İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi tarafından açıklanan 321 sayfalık raporun ardından yapıldı. Raporda önümüzdeki iki yıl içinde hem Virgin Galactic hem de California merkezli XCOR Aerospace şirketlerinin uzayın hemen sınırına düzenli uçuşlar yapmayı planladıkları belirtiliyor. Her iki şirketin uzay aracı da dikey olarak fırlatılıp ve büyük paraşütlerin yardımıyla geniş okyanusa yerküreye dikey olarak geleneksel bir biçimde dönmek yerine havalanacak ve karaya yatay olarak inecek. Bu özel girişimlerin uzay uçaklarının uydular ve uzay kargosu fırlatmak için roketlerle çok yakında rekabet edebileceği öngörülmektedir. Raporda söylenen başka bir şey ise teknik olarak Avrupa'nın ilk ticari uzay limanının Kuzey Kutup Dairesi üzerinde bulunan İsveç, Kiruna'da bulunduğudur. Ancak aynı rapor, 2007 yılından beri faaliyette olan bu üssün düzenli uzay uçuşlarına ev sahipliği yapmaktan çok uzak olduğunu söylemektedir. Sadece roketler uzaya fırlatılıyor. Airbus'ın kendi uzay uçağı tasarımının son damla testlerinin yanı sıra dünya üzerindeki sayısız ticari uzayuçuşu ve uzay kargosu şirketleri de uzay uçaklarının ve Dream Chaser gibi hibrit roket-uzay uçaklarının testlerini yapıyorlar. Birleşik Krallık ise uzay uçağı endüstrisinde süren bu gelişimin parlak bir geleceğe sahip olduğunu öngörüyor. Raporda ayrıca Birleşik Krallık'taki bir havalimanının uzay limanı olarak dönüştürülmesine dair bir pazar araştırma çalışması yapıldı. Uzay limanının ilk üç yılında yıllık 120-150 uzay uçağı yolcusundan elde edilecek gelirin 19 ila 24 milyon dolar olduğu öngörüldü. Raporda uzay limanı için sekiz aday havalimanından bahsedilse de hangisinin en iyi seçim olacağı belirtilmemiş. Bu aday havalimanları söyle, Stornoway Airport, RAF Lossiemouth, RAF Kinloss, RAF Leuchars, Campbeltown Airport, Glasgow Prestwick Airport. Bunlar İskoçya'da olan havalimanları. Galler'de olan Llanbedr Airport ve İngiltere'de olan Newquay Cornwall Airport bu aday havalimanlarının son ikisi.


İnternetten öncesini hatırlıyor musunuz? diye soruyor MIT Media Lab yöneticisi Joi Ito. İnovasyon yapmak mı istiyorsunuz? Şimdi-ci olun başlıklı TED konuşmasında verdiği şaşırtıcı örnekleriyle inovasyon yapmanın yollarını ve kendi yaklaşımını dinleyicilere aktarıyor. Bir inovasyonun birbirini hiç tanımayan insanlarla bile yapılabildiğini, bunun için sadece insanların bir araya gelmesi gerektiğini söylüyor. Bunun için de kendi yaşamından bir örnek aktarıyor.