2015 yılından tamamlanması duyurulan ve yarışma şartı Ay'a başarılı bir şekilde robotların gönderilmesi olan Google Lunar XPrize ödülünü kazanması beklenen iki Ay robotu hakkında bu yazımızda bilgi vereceğiz. SpaceX şirketinin Falcon 9 isimli roketi bu Astrobotic'in iki uzay aracını Ay'a doğru giden bir yörünge üzerine götürecek. Bu yörüngeden, dört ayaklı alüminyum iniş aracı Griffin 4.5 gün sonra Ay yörüngesine ulaşmış olacak. Apollo iniş aracında olduğu gibi, Griffin Ay'a doğru inişini yavaşlatmak için iniş motorlarını kullanacak. Küçük iticilerden oluşan dört küme iticisinin her biri dört küresel yakıt tankı ile desteklennecek. Griffin güvenle yere indikten sonra Red Rover iniş aracının alt güvertesinden Ay'ın yüzeyine geçerek yolculuğu başlar. Dünya üzerindeki kontrol biriminde insanlar 3 boyutlu kamera görüntülerini kullanarak bir joystick yoluyla bu gezginci robotu yönlendirecekler. Pasif bir süspansiyon sistemi Ay yüzeyi üzerindeki dört tekeri bir arada tutacak ve bu da aracın engebeli arazilerde, kayalar üzerinde hareket etmesini kolaylaştıracak. Red Rover ayrıca dik krater duvarları gibi engellerden otomatik olarak kaçınmasını sağlayacak şekilde programlanmıştır. Red Rover saniyede beş megabit hızında Griffin'e fotoğraf ve video akışı sağlayacak. Griffin de saniyede bir megabit hızında bu görüntüleri Dünya'ya iletecek. - Ay yüzeyinde yaklaşık 5 kilometre yolculuk etmek - -162 santigrat dereceye ulaşan sıcaklıklarda yaklaşık 14 Dünya günü süren bir Ay gecesinin ardından hayatta kalmak - Ay üzerinde suyun varlığını doğrulamak


Yeni keşfedilen maddeye putnisite adı verildi. Daha önceden bilinmeyen, varlığı öngörülmeyen bu mineral Batı Avustralya'nın uzak yerlerinde keşfedildi. Putnisite minerali mor renkli ve yarı saydam olarak görünüyor ve stronsiyum, kalsiyum, krom, sülfür, karbon, oksijen ve hidrojen gibi beklenmedik bir kombinasyondan oluşuyor. Putnisite yarı kubik kristal yapısına sahip gibi görünüyor ve genellikle kuvars içinde bulunuyor. Nispeten yumuşak olan Putnisite kırılgan bir yapıya sahip. Herhangi bir ticari uygulamada kullanılabilir olma durumu henüz belirsiz.


ABD'nin Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nden araştırmacılar Okeanos Explorer isimli gemiyle Meksika Körfezi'nde derin okyanustaki gemi enkazlarını, mercan resiflerini, kanyonları ve daha fazlasını incelemeye başladılar. Üstelik tüm bu araştırma ve gezi canlı olarak yayınlanıyor. Şimdiye dek okyanus tabanındaki bazı gaz sızıntılarını ve bir sualtı tuzlu su havuzunu inceleyen araştırmacılar yakında mercan yataklarını, derin deniz kanyonlarını ve 200 yıllık eski bir batığı inceleyecekler. Tüm bu incelemeler uzaktan kumandalı robot araçlarla yapılıyor ve 30 Nisan 2014 tarihine kadar sürecek.


Dünya'nın kuzeni denilecek kadar bir benzeri olan Kepler-186f ötegezegeni bizden 500 ışık yılı uzaklıkta. NASA'nın Kepler Teleskopu'na ait verilere göre bizim gezegenimizle benzer büyüklükte olan bu ötegezegen kayalık bir gezegen yani Satürn, Neptün gibi gaz gezegenlerden değil. Ayrıca yüzeyinde sıvı suyun olabileceği şartlar var gibi görünüyor. Bu özellikleri ile bile Kepler-186f, şimdiye kadar Dünya benzeri nitelikleri ile keşfedilen ilk gezegen oldu. Dünya şimdiye kadar bilinen yaşama ev sahipliği yapan tek gezegen olduğu için astronomlar sürekli olarak Dünya'ya benzeyen daha fazla sayıda ötegezegen arıyorlar. Yani daha fazla Dünya'ya benzeyen bir gezegenin yaşamı desteklediğini ya da belki de hali hazırda bazı canlılara ev sahipliği yapan bir gezegeni bulmayı umut ediyorlar. Bu gezegenin keşfinde çalışan NASA Ames Araştırma Merkezi'nden astrofizikçi Thomas Barclay Dünya'ya benzer ötegezegenler arayışı için şunları söylüyor: Bu fikir evrende yaşam arayışı yolunda atılan bir adımdır. Kepler-186f ötegezegeni şimdiye dek Dünya'ya böylesine benzeyen ilk ötegezegen iken, bilim insanları bunun son gezegen olmayacağını düşünüyorlar. Dünya'ya benzeyen yeni ötegezegenler bulunabilir! Barclay Transiting Exoplanet Survey Satellite ve James Webb Uzay Teleskobu gibi gelecekteki NASA projeleri'nin daha fazla sayıda Dünya'ya benzeyen ötegezegenlerin keşfini kolaylaştıracağını düşünüyor. Üstelik daha ayrıntılı bilgilerle! Çünkü Kepler-186f oldukça uzakta ve hakkında henüz cevaplanmamış pek çok soru var. Gerçekten de bu gezegenin yüzeyinde sıvı su var mı? Bilmiyoruz. Fakat, habitable zone denilen Güneş Sistemi'nde Dünya'nın yıldızı Güneş'e göre olan uzaklığını düşündüğümüzde bulunduğu konum nasıl yaşanılabilir bölgeye denk geliyorsa Kepler-186f de kendi sisteminde benzer bir bölgede bulunmaktadır. Bu bölge suyun sistemin içinde sıvı olarak bulunabileceği gezegen konumları olarak düşünülebilir. Sıvı suyun var olup olmadığını bilmek mümkün olmasa da astronomlar Kepler-186f ötegezegenin bir kırmızı cüce olan yıldızından aldığı enerjiyi hesaplayabilirler. Buna göre gezegen suyun kaynayıp buharlaşacak kadar yakınında değil ve muhtemelen sıvı suyu barındıracak bir gezegen ortamına sahip olabilir. Hatta atmosferi Dünya'da olduğu gibi ısıyı tutan bir özelliğe de sahip olabilir. Ancak bu veri bile bize gezegenin bir atmosfere sahip olup olmadığını söyleyemez. Science dergisinde astronomların yayınladıkları makaledeki verilere göre Kepler-186f belki de Dünya'nın bir kuzeni olarak ifade edilebilir ama Dünya'nın ikizi olarak düşünebileceğimiz özelliklere sahip değil. Araştırmacılar gelecekte bu gezegen ve diğer ötegezegenler hakkında daha fazla verilere sahip olmayı umuyorlar. Özellikle de Dünya'nın gerçekte bir ikizi olup olmadığı dünya dışı yaşam araştırmalarında önemli bir araştırma alanı olarak devam edecek gibi görünüyor.


Şubat ayında, Ivanpah Solar Elektrik Üretim Sistemi Mojave Çölü'nde 3500 dönümlük bir arazi üzerinde açıldı. Ivanpah güneş enerjisi tarlası 392 MegaWatt'lık güç üretebiliyor. Bu rakam da California'nın toplam enerji üretiminin sadece yüzde 1'i civarına tekabül ediyor veya 140 bin evin tüketeceği enerjiye karşılık geliyor. Ivanpah'ın bu güneş enerjisi tarlası karbon emisyonundan yıllık 450 bin ton tasarruf edilmesini sağlıyor. Bu miktar ise trafikteki 88 bin otomobilin saldığı karbondioksit emisyonu ile eşdeğer. Ivanpah güneş enerjisi tarlasında, yazılım ile kontrol edilen 347 bin tane ayna gün boyunca Güneş'in hareketini izliyor. Bu aynalar üç kuleden birine doğru ışığı yönlendiriyor. Kulelerde ise kaynayan suyun buharı bir jeneratörde enerjiye dönüşüyor.


Dünya yüzeyinin büyük parçalar halinde kaydığını, yayıldığını ve dalıp battığını açıklayan bir teori olan levha tektoniği yer biliminin temel ilkesidir. Fakat bu temel ilke, büyük parçaların yani levhaların battığında onlara ne olduğunu ya da gezegenimizin volkanik sıcak noktalarından neyin sorumlu olduğunu açıklayamamaktadır. Bugün, sismoloji, jeokimyasal analiz ve bilgisayar modellemelerindeki gelişmeler bizim gezegenimiz hakkında altın değerinde yeni jeolojik verilerinin toplanmasında ve yerkürenin yüzeyinin altında olanlar hakkında tamamlayıcı bir teori oluşturmasında araştırmacılara yardımcı olmaktadır. Yazının bu bölümünü üstteki grafiğe göre incelediğinizde daha anlaşılır olacağını düşünüyorum. Başlıkların parantez içinde bulunan ingilizce karşılıklarını grafikte bulabilirsiniz. Bir tektonik levha bir diğerinin altına girerek sıkıştığında, bir dalma-batma bölgesi oluşturur. Çoğu depremin nedeni de bu dalma-batma bölgesidir ve bu bölge aynı zamanda manto içinde derin çöküntü kenarlarına yol açar. Tabakalar da yavaş yavaş alçalır, gittikçe erimiş kaya ile karışır ve çekirdeğe yaklaşmış olur. Bu sırada da kısmen erir. Eriyen kısımların yerkürenin yüzeyi altındaki bulunduğu kısmı yukarıdaki grafikte melting slab ifadesi ile işaret edilen yerde görebilirsiniz. Çoğu volkan görece daha soğuk olan üst mantoda oluşmaya başlarlar ve tektonik levhaların kenarları boyunca da hızla yükselirler. Fakat yer bilimciler şimdi Dünya'nın İzlanda'da olduğu gibi sıcak noktalarının çoğu manto sütunları tarafından desteklendiğini düşünüyorlar. Bu sütunlar mantonun çok altından yukarı doğru yükselmektedirler ve bazıları 2900 kilometre derinliğe sahiptir ve ayrıca bu sütunlar çekirdekten kabuğa ısıyı taşırlar. Sütunlar yığınlar olarak isimlendirilen iki geniş alanın kenarları boyunca oluşmaktadır. Bu yığınlar ekvator üzerinde Afrika kıtasının altında ve Güney Pasifik'in altında yer alacak şekilde bulunmaktadır. Yukarıdaki grafikte ise Güney Pasifik'in altında bulunan yığın gösterilmiştir. Pile ismiyle ifade edilen ve ok ile gösterilen kısım bu yığınlardan biridir. Görüldüğü gibi hemen altında Plume yani manto sütunu da yer almakta. İşte yanardağları desteklediği düşünülen bu manto sütunları da yığınlarla bağlı. Bu her iki yığın da yaklaşık dört milyar yıldır derin mantoda kalmış görünüyor ve muhtemelen yüksek oranda demir maddesi içermektedir. Yerkürenin Yerkabuğu, Manto ve Çekirdek olarak kabaca üç jeolojik katmandan oluştuğu söylenebilir. Yazımızın son kısmında kısaca bu katmanları ele alacağız. Görece ince olan serin kabuk Dünya'nın yüzeyini oluşturur. Gezegenimizin kütlesinin üçte ikisini oluşturan manto volkanik patlamalar sırasında ve levhalar ayrı olarak yayıldığında yüzeye çıkan erimiş kayanın kaynağıdır. Çok sıcak, metalik çekirdek gezegenimizin merkezinde oturuyor! Kalınlık: Çekirdeğin dışı 2250 kilometre kalınlığındadır. İç çekirdek ise 1125 kilometre yarıçapa sahiptir. Bileşimi: Ağırlıklı olarak demir olmak üzere biraz nikel ve diğer elementler de bulunur; çekirdeğin en dışı erimiştir, iç çekirdek katı haldedir.


Güneş pilleri genellikle gelen güneş ışığındaki enerjinin yüzde 20'sinden daha fazlasını elektriğe dönüştüremiyor. Çünkü güneş pilleri gelen ışığın sadece belirli dalgaboylarını yakalayabiliyorlar. Almanya'nın Fraunhofer Enstitüsü Güneş Enerji Sistemleri'nden araştırmacılar gelen ışığın yüzde 44.7'sini dönüştürebilen bir güneş pili geliştirdiler. Bu yeni bir rekor! Bu güneş pili gelen ışığın spektrumun her bir kısmını absorbe edecek şekilde tasarımlanan üst üste oluşturulan dört althücre ile güneş ışığını yoğunlaştıran bir mercekten oluşmaktadır. Araştırmacılar bu güneş pilinin güneş enerjisi santrallerinde kullanılmak üzere 5.2 milimetrelik prototipinin geliştirilmesinin 2-3 yıl alacağını tahmin ediyorlar. Bu yeni geliştirilen güneş pilinin hangi yarıiletken katmanlardan oluştuğu ve hangi dalgaboylarından fotonları yakaladığı aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. - Güneş ışığı Fresnel olarak bilinen çok yönlü merceklerin içinden geçer. Bu mercek güneş ışığını odaklar ve bu odaklama güneş pilinin alt kısmına 297 güneş eşdeğerinde enerji sağlamaktadır. - İlk althücre, galyum indiyum fosfitten yapılmıştır ve ışığın kısa dalgaboylarında gelen fotonları yakalar. Bu althücrenin altındaki diğer althücreler giderek daha uzun dalgaboylarındaki fotonları yakalama becerisine sahip malzemelerden yapılmıştır üstteki şekilde olduğu gibi. - Her bir althücre bir elektrik alan üreten çeşitli yarıiletken katmanlardan oluşur. Fotonlar bu althücrelere ulaştıkça elektronları uyarırlar ve elektronların althücreden iletime katılmasını sağlarlar.


Higgs bozonu keşfi ile kütlenin kökeni hakkındaki teoriler onaylanmış oldu. Böylece diğer bilimsel gizemlerin açıklanmasının da yolu açıldı. Bilim insanları madde üzerine henüz tespit edilmemiş ama ışık tutabilecek daha az anlaşılmış olguları sürekli olarak araştırıyorlar. New York Üniversitesi'nden profesör Katepalli Sreenivasan'a göre bunlar arasında kuantum türbülans da var. Kuantum türbülans mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda sıvıların çok yüksek oranlardaki kaotik hareketini tanımlayan bir olgudur. Türbülans hakkındaki çalışmalarda Leonardo da Vinci'ye kadar geriye gittiğimizde sıvı hareketinin karmaşık bir durum olarak incelendiği söylenebilir. Rönesans sanatçısı olan da Vinci, bir havuza düşen suyun anafor oluşturduğunu gözlemledi. Bugün bilim insanları daha büyük havuzlarda bu kuantum türbülansın temel ilkeleri üzerine çalışmalarını sürdürüyorlar. Jet motorlarının verimliliğinin türbülansa bağlı olması gibi örneklere bakacak olursak türbülans günlük olaylarda temel bir öneme sahiptir. Kuantum türbülansın galaktik manyetik alanların üretilmesi gibi bizim gözlemlerimizin çok uzağındaki gelişmeler üzerinde de etkisi olabilir. Bu da bu olgunun evrenin işleyişindeki önemini artırıyor. Ancak, kuantum türbülansın işleyişini anlamak ise öyle kolay değil. Ulusal Bilimler Akademisi'nin bir yayınında bu konu için özel bir sayı hazırlayan araştırmacılar Türbülansın hala fizikçilere, uygulamalı matematikçilere ve mühendislere sürekli meydan okuduğunu belirtiyorlar. Bu özel sayı türbülansın özel bir formunu kuantum sıvılarda görünen kuantum türbülansı ele alıyor. Bu sıvılar bazı temel yollarla sıradan sıvılardan farklıdır. Sıradan sıvılara göre mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda hareketliler! Akışı engelleyen viskoziteye ya da dirence sahip olmadan serbestçe akabiliyorlar. İkincisi bu sıvıların rotasyonu girdap çizgileri ile sınırlıdır. Bu ise sıradan sıvılardaki anaforların tam tersidir.


Fizikçiler Dünya içinde üretilen antinötrinoları ölçmek isterlerse yapacakları şey yerküre üzerinde nükleer reaktörler tarafından üretilen antinötrinolardan kaçınmak olacaktır. Önümüzdeki birkaç yıl içinde, jeofizikçiler nötrino jeofiziği olarak ortaya çıkan bilim alanı sayesinde bu soruya bazı detaylı cevaplar bulmayı umut ediyorlar. Dünya içindeki radyoaktif bozunma antinötrinolar olarak bilinen atomaltı parçacıklar üretir. Yani Dünya'dan çıkan antinötrinoları ölçmek bu elementlerin Dünya'nın içinde nasıl dağıldığına dair ayrıntılı bir resim sağlayan bir deneye dönüşebilir. Bu teoride böyle. Pratikte, bu iki nedenden dolayı zor bir iştir. Birincisi antinötrinoların sıradan madde ile oldukça zayıf bir şekilde etkileşmeleri yüzünden onları algılamak oldukça zordur. Son yıllarda fizikçiler, fizikçiler antinötrinoları tespit edebilen dedektörlerin geliştirilmesinde büyük atılımlar yaptılar. Bu dedektörler özellikle de Güneş'te üretilen gezegenimize doğru ulaşan antinötrinoları ayırt edebiliyor. Son birkaç yıl içinde ise, bu deneylerden ikisi Dünya'nın içinde gelen jeofiziksel antinötrinolar ilk kez ayırt edildi. Bu konuda tekrarlanan deneyler fizikçilerin büyük bir ilgisiyle karşılaştı ama ikinci bir sorun daha var. Bu sorun nükleer reaktörlerin de antinötrinolar üretmelerinden kaynaklıdır. Çünkü nükleer santrallerin ürettiği antinötrinolar yüzünden güçlü bir arkaplan sinyali oluşturarak gezegenin içinden gelen antinötrinoların ayırt edilmesini zorlaştırmaktadır. Bu sorunu aşmak için o halde arkaplan antinötrino sinyallerinin güçlü olduğu yerleri gösteren bir harita hazırlamak başlangıç için gerekli olacaktır. İşte bu gerekli aşama da İtalya'da Ferrara Üniversitesi'nden Barbara Ricci'nin çalışmaları sonucunda nükleer reaktörler tarafından üretilen antinötrinoların haritasının çıkarılmasıyla aşılmış olundu. Ricci'nin modeli Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun gezegenimiz üzerindeki her bir nükleer reaktörün termal enerjisini veren verilerini kullanarak her bir reaktör çekirdeği başına ne kadar antinötrino üretildiğini ve bunların dünya üzerindeki akısını hesapladılar. Hesaplamaları yaparken bir antinötrino dedektörünün 1032 proton içerdiğini düşündüler ve buna göre bir yılda bu dedektörün ne kadar antinötrinoyu ayırt edebileceğini hesapladılar. Son olarak bu hesaplamalar aşağıdaki gibi bir grafiğe döküldü. Bu grafikteki 1 TNU 1032 dedektör protonuna karşılık gelmektedir. Bu harita çok açık bir şekilde jeofizik antinötrino çalışmaları için en uygun yerlerin nükleer santrallerden çok uzak olan kalan yerleri göstermektedir. Daha önce Hawaii ve Venezuela kıyılarında antinötrino dedektörü yapılması zaten planlanlıyordu ve bu haritaya göre hala en uygun seçeneklerden birkaçı olarak görünüyor.


Hayat dışarıda, uzayda mı başladı? Henüz bilmiyoruz, hatta asla olmayabilir. Fakat burada bugün haber olarak size aktaracağımız bu yazıda milyarlarca yıl önce basit bir vitaminin göktaşı yahut meteoritlerle etkin dağıtımına dair inanması zor kanıtların var olduğunu okuyacaksınız. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi tarafından finanse edilen bilim insanları karbonca zengin göktaşlarında niyasin yani B3 vitamini buldular. Hatta daha saf bir göktaşının daha fazla B3 vitamini içerdiğini ortaya koydular. Bilim insanları antik zamanlardan kalma sekiz göktaşını incelediler ve bu sekiz göktaşındaki niyasin miktarı milyarda 30'dan 600 parçaya kadar değişmektedir. Araştırmalar sonucunda elde edilen bulgular Dünya'nın başlangıçtaki niyasin kaynağının çoğu uzay kaynaklı olabileceğine dair ip uçlarını vermektedir.. Araştırmacılar bu niyasin kaynağının bir kısmının Güneş Sistemi'nde oluşan kozmik olaylar sırasında Dünya'ya çarpan göktaşları tarafından getirildiğini düşünüyorlar. Meteoritlerin doğada erozyon gibi doğal süreçlerden geçmesiyle B3 vitaminin doğaya karıştığını öne sürüyorlar. Peki bu gelişme neden Dünya üzerindeki yaşamın kökeni için bir ipucu olabilir? Bu biraz da nikotinik asit olarak da adlandırılan niyasinin nikotinamid adenin dinükleotit ismi verilen bir aminin öncüsü olmasından kaynaklanır. Çünkü aminler amino asitlerin oluşmasında önemli rol oynayan maddelerdir. Kaldı ki, amino asitler de moleküler proteinlerin yapı taşlarıdır. Bu durumda, moleküler proteinler de canlı organizmalar için kritik işlevlere sahip olmasından dolayı meteoritlerde B3 vitamini ya da niyasin ile karşılaşmak yaşamın kökeni hakkında bilim insanlarına yeni bilgiler sunmaktadır.


Davranış bilimleri ve sağlık alanındaki tematik yapısı ve multidisipliner eğitim veren Üsküdar Üniversitesi II. Biyomühendislik ve Genetik Günleri'ne ev sahipliği yapacak. İki gün sürecek etkinlikte çok sayıda akademisyen, öğrencilerle bir araya gelecekler. Etkinlik 9-10 Mayıs 2014 tarihinde Üsküdar Üniversitesi Altunizade yerleşkesinde gerçekleşecektir. Üsküdar Üniversitesi'nde geçen yıl ilki düzenlenen Biyomühendislik ve Genetik Günleri'nin bu yıl ikincisi Nöromühendislik teması ile gerçekleşecek. II. Biyomühendislik ve Genetik Günleri'nde geleceğin bilim insanı olmaya aday öğrenciler, mevcut projeler, yurt içi ve yurtdışında yürütülen çalışmalar, tanı ve tedavideki gelişmeler, yeni yazılımların psikiyatride kullanımı gibi konularda kendilerine bilgi ve deneyimlerini aktaracak bilim insanlarıyla bir araya gelecek. Etkinlik tüm Türkiye'deki tüm üniversite öğrencilerine açık gerçekleştirilecek. 9-10 Mayıs 2014 tarihinde düzenlenecek etkinliğin konuşmacıları arasında Prof. Dr. Tayfun Uzbay, Prof.Dr. Sevil Atasoy, Prof.Dr. Oğuz Tanrıdağ, Prof. Dr. Volkan Özgüz , Yrd.Doç.Dr. Kenan Ateş , Yrd.Doç.Dr. Arzu Çelik gibi konusunda uzman akademisyenler olacak. İki gün boyunca düzenlenecek sunumlarla, geleceğin meslekleri arasında gösterilen biyomühendislik ve genetik mühendisliğindeki son gelişmeler, beyin görüntüleme teknikleri, multidisipliner çalışmalar, nöromühendislik konuları ele alınacak. Etkinliğe Katılım Ücreti 30 TL'dir. Grup katılımlarında; 10 Kişi ve üzeri için katılım ücreti kişi başı 20 TL'dir. Katılım bedeli banka hesabına yatırılacaktır. - Ücret teslim alındıktan sonra katılımcılara kesin kayıt onayı maili gönderilecektir. - Dekontunuzun çıktısını alarak etkinlik günü yanınızda bulundurunuz.


Geçtiğimiz günlerde teorik fizikçi Chris Adami, eğer bir karadelik diğeriyle bir şekilde çarpışırsa bu durumda neler beklememiz gerektiğine dair bir soruya açıklık getirdi. Sorunun cevabı ise görünüşe göre bu çarpışmanın inanılmaz dev bir karadeliğin ortaya çıkmasıyla sonuçlanması şeklinde.


3-4 Mayıs 2014 tarihlerinde İstanbul Teknik Üniversitesi'nde İTÜ BIOTECH '14 Uluslararası Biyoteknoloji ve Yaşam Bilimleri Kongresi düzenlenecek. Ülkemizden ve dünyadan telekonferans yöntemiyle konuşmacıların katılacağı bu kongre, İTÜ'nün Süleyman Demirel Kültür Merkezi'nde gerçekleşecektir. Kongre konuları arasında insana göre ilaç, nanoteknoloji, biyomimikri, çevre biyoteknolojisi, gıda, tıp, biyoteknolojik gelişmeler, kimya, 3D/doku nakli ve daha birçok alanı yer alması bekleniyor. İTÜ Biyomühendislik Kulübü'nün Montana State Üniversitesi ile ortaklaşa düzenlediği biyoteknoloji kongresinde konuşmacılar arasında Koç Üniversitesi'nden Nathan Lack, Montana State Üniversitesi'nden Jeff Heys, Ankara Üniversitesi'nden Rüçhan Akar, İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Zeynep Petek Çakar gibi bir çok değerli araştırmacı yer alıyor.


NASA'nın Uzay Sanatında İnsanlar adlı programın desteğiyle düzenlenen 52 ülkeden 2000 eserin katıldığı Humans in Space Youth Art Competition adlı yarışmada en yaratıcı resim ödülünü 13 yaşındaki Bozkurt Selvi'nin eseri aldı ve bu eser radyo dalgaları ile Ay'a gönderilecek.


Galaksimizin merkezindeki Sagittarius A karadeliğinin G2 adı verilen bir gaz bulutu ile karşılaşmak üzere olduğunu bu yılın başlarında duyurmuştuk. Bizim için nadir olarak görülen bu durum geçen zaman içinde bilim insanları tarafından takip ediliyor. Haberimizde karadelik için bu gaz bulutunun adeta bir çerez olacağını ifade etmiştik ve şimdi geçen zamanda G2 gaz bulutu yani çerezin akıbetine dair yeni gelişmelere yer vereceğiz. Bu Sagittarius A karadeliği ile G2 gaz bulutu arasındaki en yakın yakınlaşmanın bugünlerde gerçekleşmesi bekleniyor. Northwestern Üniversitesi'nden Daryl Haggard bu yakınlaşmayı Chandra X-ışını Gözlemevi ve Very Large Array radyo astronomi gözlemevinin verilerini kullanarak izliyor. Bu çalışmaların sonunda süperkütleli karadeliklerin nasıl beslendiği ve büyüdükleri hakkında bilgi sahibi olmayı umuyoruz. Ayrıca bu tür gözlemlerle özel ve genel görelilik etkilerini de görme şansımız olabilir. Bu şansı da ancak Olay Ufku Teleskobu ile elde edebiliriz ama henüz bu proje tamamlanmadı.


Başarılı öğrencilerin Temel Bilimler alanında eğitim görmelerini teşvik etmek amacıyla, TÜBİTAK tarafından verilen Yurt İçi Lisans Burslarının kapsamı genişletildi. Yürütülmekte olan bursların yanı sıra 2014 yılında uygulamaya konulacak burslar aşağıda özetlenmiştir. TÜBİTAK'ın düzenlediği Uluslararası Bilim Olimpiyatları veya Uluslararası Proje Yarışmaları sonucuna göre veya ÖSYM tarafından yapılan Lisans Yerleştirme Sınavında MF puan türünde ilk 5.000 kişi arasında yer alarak matematik, fizik, kimya, biyoloji bölümlerinden birine yerleşen lisans öğrencilerine 2205 Yurt İçi Lisans Burs Programı kapsamında aylık 2.000 TL burs verilecektir. ÖSYM tarafından yapılan Lisans Yerleştirme Sınavında MF puan türünde sıralamada 5.001 ile 10.000 kişi arasında yer alarak üniversitelerin matematik, fizik, kimya ve biyoloji bölümlerinden birine yerleşenlere aylık 1.000 TL burs verilecektir. TÜBİTAK'ın düzenlediği Bilim Olimpiyatları veya Uluslararası Proje Yarışmaları sonucuna göre veya ÖSYM tarafından yapılan Lisans Yerleştirme Sınavında MF puan türünde sıralamada ilk 10.000 kişi arasında yer alarak matematik, fizik, kimya ve biyoloji bölümleri haricinde bölümlere yerleşip matematik, fizik, kimya ve biyoloji bölümlerinde çift anadal programına kayıt yaptıranlara 2205- Yurt İçi Lisans Burs Programı kapsamında aylık 750 TL burs verilecektir.


Yeni kütleçekimi ölçümleri Enceladus'un sıvı su denizine sahip olduğunu belirledi. Satürn'ün uydularından biri olan Enceladus üzerinde buz tabakasının kilometrelerce altında gömülü bir sıvı su denizi olduğunu astronomlar buldular. Bu denizin büyüklüğü Marmara denizinin yaklaşık 8 katı kadar olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca bu deniz, Enceladus uydusunun silikat çekirdeğine yakın olmasından dolayı yaşam için gerekli olan çözünmüş minerallere sahip olabilir. Cornell Üniversitesi'nden astronom Jonathan Lunine Enceladus'un bu özelliğine dikkat çekerek Bu durum, Endeladus'un iç yapısını yaşam arayışı için oldukça ilgi çekici potansiyel bir yer yapıyor. dedi. Bu dünyadışı deniz Enceladus'un güney kutbundaki gayzerlerin su kaynağı da olabilir ama bilim insanları bu iki olguyu birbirine bağlayan verilere henüz sahip olmadıklarını söylüyorlar. İtalyan ve ABD'li bilim insanlarından gelen bu yeni duyuruya konu alan gelişmeler Cassini uzay aracından gelen kütleçekimi verilerinin analiz edilmesiyle sağlandı. Cassini ise yaklaşık 10 yıldır Satürn civarında geziniyor ve Satürn'ün uydularının yüzeylerine yakın geçişlerde bulunuyor.


Geleneksel olarak her yıl Türkiye Biyoloji Öğrencileri Platformu tarafından düzenlenen Ulusal Biyoloji Kongresi'nin bu yıl 21.si Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde 1-5 Eylül 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilecektir. Kongrenin amacı yaşam bilimleri ile ilgilenen herkesi bir araya getirmek ve bu amaçla çok sayıda farklı alt bilim dallarının konuşulacağı oturumlar düzenlenecek. Ayrıca kongre sırasında biyologların ve biyoloji eğitiminde öğrencilerinin tartışıldığı farklı bir oturum da yapılacak. Son yıllarda giderek ilginin arttığı Ulusal Biyoloji Öğrenci Kongresi 17. Ulusal Biyoloji Öğrenci Kongresi'nden bu yana en az 64 farklı üniversiteden katılımcıya sahip bir kongre olarak artık bu yıl Uluslararası Katılımlı bir düzenlemeyle gelişimini sürdürmektedir. Kongre ülkemizin güzel şehirlerinden biri olan Trabzon'da gerçekleştirilecek. Biyoloji gibi doğayla iç içe bir bilimin konularda hakim olduğu bir kongrenin de böyle güzel bir şehirde gerçekleşecek olması kongreye olan ilgiyi artıracaktır. Kongrenin Trabzon'da gerçekleşecek olması sebebiyle sosyal etkinliklerin de doğayla iç içe olması beklentisini artırmakta. Bunun akabinde, kongreyi düzenleyen arkadaşlarımızın sosyal etkinlikler kapsamında Rize Ayder yaylası ve Gürcistan Batum gezilerini planladıklarını da bu haberimizde yer verebiliriz.


Birkaç yüzyıl kadar önceye gidelim, eminim ki bir çok yapının ahşap olduğu düşüncesi aklınıza gelecektir. Sanayi devriminin etkileri ise henüz yeni yeni kendini gösteriyordu. 1930'lı yılların başında uçaklar ahşaptan yapılıyordu mesela. Hatta ahşap denizaltılar bile vardı. Sonra modern dünya yüzyıllarca ahşap üzerine kurulu olan mühendisliğini değiştirdi ve yapılar da günümüz dünyaya çok hızlı bir şekilde değişti. Biliyoruz ki, ahşap gemilerin bile suda yüzdürülmediği bu çağda ahşaptan uzay gemisi yapmak akılcı değil. Bu yazımızda ise bunun en temel nedenlerine yer vereceğiz. Southern California Üniversitesi'nde Astronotik Bölümü'nde profesör olan Mike Gruntman Güç açısından, ahşabın oldukça iyi olduğunu söylüyor. Astronotik uzay uçuşu ile ilgili bir bilim dalıdır. Gruntman bir roket fırlatma stresinin altından kalkabilecek ahşaptan bir uzay aracını inşa etmenin mümkün olabileceğini düşünüyor. Uzayda yapılacak bir yolculuk için bir ahşap gemi yapabilirsiniz, ancak bunun bir sürü sorunu olurdu. Organik madde olan ahşap bir miktar su içerecektir. Vakumda, yapıyı etkileyecek şekilde su sızacak ve buharlaşacaktır. Bu da özellikle vida ve bağlantı yerlerinde problemler oluşturacaktır. Bu süreç birkaç hafta veya ay içinde gelişse bile, uzay aracının bütünlüğü bozulabilir. Hepsi bu değil. Gruntman bir uzay aracının yapısı sadece her şeyi bir arada tutacak şekilde çalışmadığını söylüyor. Aynı zamanda iki anahtar role sahiptir. İlki, bir uzay aracının yapısı termal iletkenliği sağlamalıdır, yani ısı uzay gemisinin tüm yüzeyi boyunca dağıtılabilir olmalıdır. Bu bir uzay gemisinin bir tarafı doğrudan Güneş ışığına maruz kalırken diğer tarafının karanlıkta kalmasından dolayı önemlidir. Yahut geminin bir ucunda iticiler ateşlendiğinde. Eğer bir uzay aracının gövdesi yeterince iletken değilse, diyelim ki alüminyum yerine ladin veya hikoriden yapmış olsaydı, geminin belirli kısımlarındaki yoğun ısı bataryalara ve diğer önemli bileşenlere zarar verebilir.


Yüksek Fırınlardan alınan demire ham demir, bu demirin katılaşmış haline ise pik demir denir. Genel anlamda çelik olarak anılan malzemenin ana bileşeni demir metalidir. Yüksek Fırınlardan alınan bu metal ile hurdaların ergitilmesinin ve istenilen bileşim aralığı için arıtmanın yapıldığı fırınlardan biri de Elektrik Ark Fırınları'dır. Tanım: Genellikle iki grafit elektrot arasında düşük gerilim ve yüksek akım uygulanarak açığa çıkan ısı ile metalin ergitildiği fırınlardır. Bu cihazlarda sıcaklık 3000 C'ye kadar çıkabilmekte ve kapasiteleri de 150 kg ile 200 ton arasında değişmektedir. Bu fırınlar endüstride kütle halinde üretilen, yüksek kaliteli ve alaşımlı çeliklerin üretiminde kullanılırlar. Ark voltajının ani düşüşü söz konusu olduğundan yüksek ısı için yüksek akıma gereksinim duyulur. - İndirekt Isıtmalı Ark Fırını: Elektrotların ucu açıkta ve karşılıklı konumlandırılır. Arada oluşan radyasyon ile metal ergitilir. - Direkt Isıtmalı Ark Fırını: Burada elektrotlar metale yönlendirilmiştir ve ark, elektrotlar ile metal arasında oluşur. Bu makalede bu tip ark fırını ile elektrik ark fırınları anlatılacaktır. - Örtülü Ark Fırını: Elektrotlar metalin içine gömülüdür. Dolayısı ile burada elektrotlar bir iletken ile birbirleriyle temas halindedir. Elektrik Ark Fırını'na hurda, pik demir, cüruf yapıcılar, kok tozu, sıvı oksijen verilir. Cüruf, toz, baca gazları ve sıvı çelik elde edilir. İlave edilecek hurdaya ön ısıtma yapılması fırının iç sıcaklığını daha az değiştireceğinden tasarruf açısından önemlidir. Bu ısıtma, baca gazlarıyla beraber fırından dışarı çıkan ısı ile yapılır. Elektrotlar fırın içinden kaldırılır ve fırının üst kapağı açılır. Cüruf yapıcı olarak kireç, kireç taşı ve fluşpat; tamir malzemesi olarak dolomit ve magnezit; alaşımlama ve deoksidasyon için Fe-Mn, Fe-Si, Fe-Cr, vb.; karbon vermek için koktozu; ergimeyi hızlandırmak için sıvı oksijen ve karbon tavsiyesi için de hematit fırına verilir. Hurda yığınının 20-30 mm üzerinden ark oluşacak şekilde elektrotlar konumlandırılır. Elde edilen ark, elektrotlardan şarja elektrik akımının iletilmesini sağlar ve bu akımdan kaynaklı ısı ile metal ergimesi başlar. Hurdalar kademe kademe şarj edilir. Her hurdanın ergimesinden sonra bir sonraki hurda fırına verilir. Bu aşama ergitme aşamasıdır. Bu aşamada fırın, yüksek güç ile çalıştırılır. Ergitme tamamlandıktan sonra güç düşürülerek sonraki aşamaya geçilir: Arıtma. Oksidasyon kademesi Bazik Oksijen Fırın 'lara benzer sistemle işler. Burada ergiyik içine cüruf-metal arayüzeyinden oksijen verilerek daha çok empüritenin cürufa çıkması sağlanır. 2CO + O2 2CO2 oluşturabilir. Bu durumda antioksidan özelliği sebebiyle fırına bir miktar Alüminyum ilave edilebilir. 2FeO + C 2Fe + CO2 yapılarını oluşturur. Bu işlemlerden sonra kimyasal kompozisyon analizi yapılır. Eğer istenilen aralıklarda komponent bileşim yüzdesi mevcutsa hidrolik sistemle fırın yan yatırılır ve sıvı çelik potaya alınır. Yine potada istenilen alaşım ilaveleri yapılabilir. Elektrotlar: Enerji kaybının minimum seviyede olması için elektrotların iletkenliği iyi olmalıdır. Ark, akım ve enerjinin çok büyük bir kısmı elektrotlar ile oluşmaktadır. Ayrıca elektrotlar fırın içinde ergimeye maruz kalmamalı ve oldukça kararla olmalı ki ergiyik ile minimum seviyede kimyasal reaksiyon oluştursun. Hiçbir işlem %100 verimle gerçekleşmeyeceğinden ark fırınlarında kullanılan oldukça kararlı ve iyi iletkenliğe sahip grafit elektrotlar dahi zamanla ark etkisiyle atomlarına ayrışıp oksidasyon ile gaz olarak ortama terk etmektedirler. Refrakterler: Fırının iç potası yüksek ısıl dayanımları nedeniyle refrakter malzemelerle kaplıdır. Bu kaplama sık sık ısı değişimlerine maruz kalır. Bu nedenle refrakterlerin ısıl değişim kararlılıkları iyi seviyede olmalı ve iletkenlikleri kötü olmalıdır. Kararlı yapıda olması ergiyik ve elektrotlarla kimyasal reaksiyon vermemesi açısından önemlidir. Ne kadar kararlı olsa da ergiyik ve cürufla sürekli temas yüzünden bir ton çelik üretiminde ortalama 5-15 kg refrakter zarar görmektedir. - http://www2.bayar.edu.tr/muhendislik/endustri/Demircelikuretimi.pdf - http://www.kuark.org/2014/03/bazik-oksijen-firinlari-ile-sivi-ham-demirden-celik-uretimi/ - http://www.kuark.org/2014/02/yuksek-firinlar-ile-ham-demir-uretimi/ - http://www.kuark.org/2013/08/celik-ve-ozellikleri/ - Mühendislik Alaşımlarının Yapı ve Özellikleri Cilt1, W. F. Smith, çev: M. Erdoğan, Nobel Yayınları, Ankara 2000 - Çelik Seçimi, H. Çimenoğlu-K. Şeşen, TMMOB Metalurji Mühendisleri Odası, İstanbul 2003 - World Steel in Figures-1993, Ironand Steel Engineer, vol. 70, No:9, September 1993


Astronomlar galaksiler arası ortamın ilk görüntülerini elde ettiler. Bu ortam evrendeki tüm galaksiler arasındaki boşluğu dolduran bir gazdan oluşuyor. Bu ortama aynı zamanda loş madde de deniliyor. Bu galaksiler arası ortamın yapısı üzerine bilim insanları arasında 1980'li yıllardan beri kafa yoruluyordu. Sonunda 3 boyutlu görüntülerin analizleri uzay boyunca eşit oranda dağılmamış ama evrende kanallar aracılığıyla akarak yayılmış bir gazın varlığı kanıtlandı. Bu sayfadaki görüntüler California Teknoloji Enstitüsü'nün Palomar Cosmic Web Imager teleskobu ile yakalandı. Yaptıkları araştırmalarla ilgili olarak Martin, dev bir protogalaktik diske baktıklarını düşünüyorlar. Bu disk in çapının 300 bin ışık yılı genişliğinde ve Samanyolu Galaksisi'nin üç katı büyüklüğünde olabileceğini tahmin ediyor.


Bilim insanları Dünya üzerindeki yıldırımların sadece uzaydan gelen kozmik ışınların değil aynı zamanda Güneş'ten gelen enerjik parçacıklar tarafından tetiklendiğini öneren yeni bir kanıt buldular. Reading Üniversitesi araştırmacıları Dünya üzerindeki artan fırtına aktivitesi ve Güneş rüzgarı ile ivmelenen yüksek enerjili parçacık akışları arasındaki bağlantıyı buldular. Bu bağlantıya göre uzadan gelen parçacıklar yıldırım mekanizmasının tetiklenmesinde rol alabilir. Araştırmacıların çalışması 15 Mayıs 2014'te Environmental Research Letters dergisinde yayınlandı. Bu yayınlanan makalede Dünya atmosferine doğru saatte bir buçuk milyon kilometreden fazla hızla hareket eden yüksek hızlı güneş rüzgarlarının ortaya çıkmasından sonraki 40 gün boyunca Avrupa'da yıldırım oranlarında önemli ve anlamlı bir artış buldukları ifade ediliyor. Bu değişikliklerdeki mekanizmaların tam olarak bilinmemesine rağmen, araştırmacılar havanın elektriksel özelliklerinin atmosfere çarpan güneş rüzgarından gelen yüklü parçacıklarla bir şekilde değişeceğini öne sürüyorlar. Bu elde edilen bulgular hava durumu tahminleri için yararlı olabilir. Çünkü bu tür güneş rüzgarları akışları düzenli aralıklarla Dünya atmosferine yüksek enerjili parçacıkların ulaşmasına neden oluyor. Bu akışlar uzay araçları tarafından izlendikçe, tehlikeli hava olaylarının bir çoğu haftalar öncesinden tahmin edilmesini sağlayabilir. Araştırmacılardan Dr. Chris Scott yüksek hızlı güneş rüzgarı akışlarının yıldırım oranlarını artırabileceğini bulduklarını ve bunun yıldırım olaylarının artmasında veya yıldırım şiddetinde bir artışa yol açabileceği şekilde açıklamalarda bulundu. Yıldız patlamalarıyla ışık hızına yakın hızlarda evren genelinde hareketli olan ufak parçacıklar, kozmik ışınlar Dünya üzerindeki gök görültülü havaların oluşmasında kısmen rol oynadığı düşünülmektedir. Buna benzer olarak da araştırmacılar Güneş'ten gelen parçacıkların yıldırım olaylarını etkilediğini öne sürüyorlar. Güneş her 27 günde döndükçe bu yüksek hızlı parçacık akışları öngörülebilir bir düzen içinde gezegenimizi adeta sıyırarak geçiyorlar. Böyle bir bilgi de daha uzun sürelerde ilerisi için hava durumu tahminlerinin üretilmesinde faydalı olabilir. Araştırmacılar 2000 ve 2005 yılları arasında İngiltere'deki yıldırım olaylarının verilerini analiz ettiler. Bu veriler İngiltere Meteoroloji Ofisi'nin yıldırım algılama sisteminde elde edildi. İngiltere merkezde olmak üzere 500 kilometre yarıçapında oluşan yıldırım olayları bu sistem ile kayıt ediliyor. Bu veriler de NASA'nın Advanced Composition Explorer uzay aracının verileri ile kıyaslandı. Bu uzay aracı da Güneş ve Dünya arasındaki güneş rüzgarlarının karakteristiklerini ölçtüğü için böylece oluşan yıldırım olayları ile güneş rüzgarları arasındaki bağıntıyı kurabilecek veriler kıyaslandı ve analiz edildi. Araştırmacıların bulgularına göre Dünya'ya bir güneş rüzgarı yaklaştıktan sonraki 40 gün içinde İngiltere'de ortalama 422 yıldırım olayı gerçekleşmiş, güneş rüzgarından önceki 40 gün boyunca da ortalama 321 yıldırım olayı. Güneş rüzgarından sonraki 12 ve 18 gün arasında ise yıldırım olaylarının oluşumu en üst düzeyde gerçekleşiyor, bir pik yapıyor. Dünya'nın manyetik alanı gezegen etrafındaki enerjik parçacıkları saptırmak için güneş rüzgarına karşı aslında güçlü bir savunma sağlıyor. Ancak eğer hızlı bir güneş rüzgarı akışı yavaş hızdaki bir güneş rüzgarı akışını yakalarsa, bu durum hem malzemede hem de ilişkili manyetik alanda artışa neden olur. Enerjik parçacıklar da Dünya atmosferinin bulutların oluştuğu bölgelere doğru sızmak için yeterli enerjilere sahip olabilirler ve bizim yaşadığımız hava durumunu da etkileyebilirler.


Birkaç yıl önce keşfedilen Higgs bozonu hakkında genelde parçacıklar arasındaki bağlantı olarak davrandığı, onlara kütle kazandırdığı söylenir. Bunun dışında karanlık madde gibi şimdiye kadar tespit edilemeyen parçacıklarla da bağlantısı olabilir. Bu olasılığı araştırmak için, yeni bir çalışma CERN'deki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı 'nda gerçekleştirildi. Higgs bozonu LHC dedektörlerinde hiçbir iz bırakmayan görünmez parçacıklara bozunabiliyor. Araştırmacılar LHC deneylerinde bu görünmez parçacıklarla Higgs bozonunun ilişkisini çözmeye çalışıyorlar. Physical Review Letters dergisinin bildirdiğine göre ATLAS işbirliği bu tür olayların gerçekleşme olasılığının Standart Model ile tahmin edilen değerleri aşmadığını buldu. Bu durum, düşük kütleli karanlık madde parçacıklarına dayanan farklı teorileri sınamak için kullanabileceğimiz bir sonucun oluştuğu anlamına geliyor. LHC'deki ATLAS ve CMS dedektörleri 2012 yılının Temmuz ayında Higgs bozonunun keşfini duyurmuşlardı. Tespitler Higgs bozonunu üreten proton-proton çarpışmalarında iki etkileşim yoluna dayanmaktaydı: ya iki gama ışınına ya da iki Z bozonuna bozunu bozunacaktı Higgs bozonu. Ancak Higgs bozonu aynı zamanda Standart Modeli'nin kapsadığı nötrinolar ya da bu modelin ötesinde karanlık madde gibi görünmez parçacıklara bozunabilir.


Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme AŞ tarafından TÜRKSAT-6A'nın yapımı için açılan çağrıya TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü ve TAI teklif verdi. Türkiye'nin ilk yerli haberleşme uydusunun yapımı TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü önderliğinde TAI ve Aselsan ile diğer yerli sanayi kuruluşlarının desteğiyle üretilecek. Yaklaşık 250 milyon dolarlık uydunun maliyetinin, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ile TÜBİTAK tarafından karşılanması planlanıyor. Yerli mühendislik ve tasarımla yapılacak uydunun 2020'de uzaya fırlatılması hedefleniyor. TÜBİTAK Uzay tarafından TÜRKSAT-6A tasarım ve geliştirme model çalışması yapıldıktan sonra uydu, daha önce geliştirilen uydu projelerinde görev yapan mühendislerin de katılımıyla Türk mühendis ve araştırmacılar tarafından yapımına başlanacak. Yakıt dahil yaklaşık 3.5 ton ağırlığında olacak uydu, 42 derece doğu boylamındaki bir yörüngeye yerleştirilecek. TÜRKSAT-6A, Avrupa, Asya ve Türkiye kapsama alanlarına sahip olacak. Proje kapsamında uydu üzerinde kullanılacak birçok alt sisteme uzay tarihçesi kazandırılacak. Söz konusu alt sistemler, milli haberleşme uydularının alt yapısını oluşturacak. Üzerinde 4 yedek toplam 20 aktarıcının bulunacağı uydunun hizmet ömrü 15 yıl olacak. Uydu Montaj ve Entegrasyon Merkezi binasında üretilecek TÜRKSAT-6A uydusunun 2020 yılında, TÜRKSAT-5A uydusunun ise 2017 yılında uzaya fırlatılması öngörülüyor. Türkiye, 2020 yılında en az 3'ü yerli, toplam 7 uydudan oluşan uydu filosu ile dünyanın büyük bir kısmını kapsama alanına katacak. Böylece dünya nüfusunun yüzde 91'inde Türk uyduları aracılığıyla erişim imkanına kavuşulacak.


Akıllı telefonunuz her zaman sizin nerede olduğunuzu uzaydaki GPS uyduları ile haberleşerek biliyor. Ama belki de bir gün, uzaydaki GPS uydularına ihtiyacı olmayacak. Bunun yerine, Dünya üzerinde bulunan atomlar üzerindeki yerçekimi etkisini kullanarak sizin yerinizi bulmak mümkün olabilir! Üstelik siz su altında, kapalı bir ortamda ya da yeraltında bulunsanız bile sizin konumunuzun nerede olduğunu anlayabilir. Financial Times gazetesinin bildirdiğine göre, İngiltere Savunma Bakanlığı kuantum konumlama teknolojisine milyonlarca sterlin yatırım yapacak. Böyle bir kuantum pusulanın hack edilmesi normal GPS'den çok daha zor olacak ve bugün ki herhangi bir sistemden 1000 kat daha hassas olacak. Proje üzerine çalışan bilim insanlarının söylediğine göre onlar üç yıldan beş yıla kadar bir süre içerisinde böyle bir sistemin prototipini geliştirmiş olacaklar. Eğer başarılı olurlarsa, bu kuantum pusulanın ilk uygulamaları askeri alanlarda olacak. Örneğin süper hassasiyete sahip füzeler gibi. Eninde sonunda, bu teknoloji sivil dünyayı büyük ölçüde değiştirebilir. Askeri ve özel sektör mühendisleri uydulara bağlı olmayan kesin olarak yer belirlemeyi sağlamak için uzun süredir çalışıyorlar. Bu Ar-Ge ekibi aslında GPS'in kabiliyetlerindeki bazı boşlukları kapatmak için çabalıyorlar. En büyük boşluk: GPS sinyalleri karıştırılmaya ve yanıltılmaya açıktır. Yani hacklenebilir, hassaslığı azalabilir. İngiltere Ulusal Fizik Laboratuvarı'ndan Bob Cockshott'a göre en azından şimdilik, kuantum pusula sisteminin hack edilmesi ya da bu sisteme istenmeyen bir müdahale edilmesinin bilinen hiçbir yolu yok. Kuantum teknolojisi mutlak sıfır sıcaklığın biraz üstüne atom bulutunun soğutulması ve tuzaklanmasına bağlıdır. Bu sıcaklıkta, atomlar ivmelenmeye hassas hatta Dünya'nın yerçekimsel etkilerine bile hassas olan bir kuantum durumuna ulaşır. Bunun anlamı, bir kuantum pusula ivmelenme sayesinde bir kimsenin, bir cismin nereye gittiği ölçülebilir. Bu kuantum pusula sistemi Dünya'nın yerçekimsel haritasını karşılaştırarak bir şeyin Dünya'daki tam konumunu belirleyebilir.


Sanayi Devrimi ile beraber yükselişe geçen karbondioksit oranı son 15 milyon yıllık zamandaki en yüksek oranına ulaştı. Bu ise hiç iyi değil. Bilindiği üzere Dünyamız tartışmaya yer bırakmayacak bir şekilde bir küresel iklim değişikliği/küresel ısınma döneminden geçmektedir. En kaba tabiriyle şu an dünyamız soğuması gerekirken ısınan bir düzen içerisinde. Bu dünya döngüsünün anormalleşmesinde en önemli faktör ise biziz, insanoğlu. Sanayi Devrimi'nden bu yana atmosfere doğal yollar dışında karbondioksit salınmasını artırıcı faaliyetlerde bulunmamız atmosferdeki karbondioksit oranını giderek artırmakta. Artan karbondioksit oranı ile gezegenimizin ortalama sıcaklığı giderek artmakta, bunun etkisiyle buzulların erimesi hızlanmaktadır. Eriyen buzullarla beraber tuzlu sudan oluşan okyanuslara karışan tatlı su, okyanus ve denizlerin tuz oranını değiştirmekte. Bu da Dünya atmosfer olaylarını ve iklimlerini düzenleyen sıcak ve soğuk su akıntılarını etkilemektedir. Sonuç olarak, bu değişimler şiddetli fırtınaların, hortum ve kasırgaların sayısını ve şiddetinin artmasıyla en çok karşılaştığımız sorunlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Kuraklık, çölleşmenin yanı sıra yakın zamanda artan deniz su seviyesi nedeniyle 150 milyon kadar insanın yaşadığı şehirlerden göç etmesi gerekecek. Sibirya gibi bazı bölgelerde eriyen buzulların altında saklı olan metan gazının atmosfere karışmasıyla küresel ısınma giderek şiddetlenecek. Çünkü karbondioksit gibi sera gazı olan metan, karbondioksitten çok daha etkili bir biçimde ısıyı atmosferde tutmaktadır. Bu daha fazla ısınacağımız anlamına geliyor. Karbondioksit oranının artışının etkileri ile ilgili bu kısa bilgilerden sonra NTV'de yer alan habere göre, Dünya Meteoroloji Ajansı'nın atmosferdeki karbondioksit oranı ile ilgili takip-izleme çalışmalarında Kuzey Yarımküre'deki izleme istasyonlarından gelen veriler karbondioksit seviyesinin insanlık tarihinde kaydedilen en yüksek seviye olduğunu gösteriyor: 400 ppm ve üzeri. Sanayi Devrimi sırasında bu oranın 278 ppm olduğu ve Dünya'da en son bu kadar yüksek bir oranın 800 bin yıldan 15 milyon yıl öncesine değin görülmediğini göz önünde bulundurursak, ne kadar can sıkıcı bir durum olduğunda hemfikir olabiliriz sanırım. Çünkü karbondioksit oranı giderek artmakta. Ve bu oranlar tarih öncesi çağların, insanların yaşamadığı ve hatta gezegenimizin şekillenmeye devam ettiği yılların oranlarına denk gelmeye başladı.


ABD'li iki teorik fizikçiye göre dinozor nesli ve karanlık madde arasında şaşırtıcı bir bağlantı var. Harvard Üniversitesi'nden Lisa Randall ve Matthew Reece evrendeki tüm maddenin yüzde 85'ini oluşturan bu gizemli görünmez maddenin, kuyruklu yıldızlarda ve gezegenimizin hızını etkileyen özel bir formda mevcut olabileceğine inanıyorlar. Yaklaşık 66 milyon yıl önce Dünya'ya çarpan bir kuyruklu yıldızın bu dev yaratıkların ölümüne sebep olması olası bir neden gibi görünüyor. Tarih boyunca Dünya'ya düşen kuyruklu yıldızlar, Dünya yüzeyinde dev kraterler oluşturmuşlar ve muhtemelen büyük bir kitlesel yok oluşa da neden olmuşlardır, tıpkı dinozorların başına geldiği gibi. Bu tür kuyruklu yıldızların birçoğu Güneş'in yaklaşık bir ışık yılı uzaklığındaki Oort Bulutu'ndan gelen ve küçük buz tanecikleri içeren yıldızlardır Oort Bulutu Güneş'in etrafında dönen kuyruklu yıldız kümesidir ve aynı zamanda kuyruklu yıldızların deposu olarak da bilinir. Doğruluğu kesin olmamakla birlikte, kuyruklu yıldızların Dünya'mız üzerindeki etkileri 35 milyon yıllık bir zaman ölçeğine yayılmıştır. Bu varsayım doğruysa Oort Bulutu'nun kendi içindeki salınımları ile Dünya'ya gönderilen kuyruklu yıldızın hızını etkilediği ortaya çıkar. Bunun için iki olası açıklama ileri sürülmüştür şimdiye kadar. Biri, Nemesis hipotezi olarak da adlandırılır, Güneş'in çok uzaklarında henüz keşfedilmemiş bir yıldızın kütleçekimini gerektirir. Diğeri Samanyolu Galaksisi'nin düzleminden geçen ve Güneş Sistemi ile çakışan yoğun bir galaktik diskin çekici salınımını içerir. Randall ve Reece yeni çalışmalarında bu ikinci hipotez üzerine odaklanmıştırlar. Titreşen kuyruklu yıldızlar ya Güneş Sistemi'ne girecek ya da başka çekim kuvvetlerinin etkisinde kalarak yolundan sapacaktır. Bu konunun bilinen bazı kusurlarının giderilmesi için çalışmalar yapan Randall ve Reece normal maddenin yoğunluğunun galaktik disk üzerinde çok küçük bir etkisi olacağını düşünmüştür. Bir galaksinin şekillenmesinde ve yoğunluğunun belirli noktalarına belirli şekillerde dağılmasında, elbette galaksiyi oluşturan maddelerin büyük çoğunluğunun etkisi olduğunu söyleriz. Galaktik diskin normal madde yoğunluğunun Oort Bulutu üzerinde fazla etkili olmadığı ve sonunda evrendeki tüm maddenin yüzde 85'ini oluşturan karanlık maddenin, bu sorunun cevabı olduğu görüşünde uzlaşılmıştır. Ne yazık ki teori ve gözlemler karanlık maddenin uzayda serbestçe ya da belirli bir noktada yoğun bir şekilde bulunmak yerine, Samanyolu gibi gökadaların çevresinde küresel bir alan oluşturduklarını göstermiştir. Karanlık maddenin (zayıf etkileşimli büyük parçacıklar olarak da bilinir, Oort Bulutu kuyruklu yıldızlarının Dünya'ya isabet oranını etkilediğini düşünen herkes için esas problem, karanlık maddenin sadece yer çekimi ve zayıf kuvvet yoluyla etkileşimde olmasıdır. Bu etkileşimler genellikle atom ve moleküllerle, toz ve maddenin diğer geleneksel türleri arasında elektromanyetik etkileşimi gerektiren bir disk oluşturmak için yeterince güçlü değildir. Ancak geçen yıllarda Randall ve Reece, JiJi Fan ve Andrey Katz ile birlikte kısmen karanlık madde etkileşimi denebilecek bir etkileşime giren, karanlık maddenin farklı bir türünü önerdi. Bu tür karanlık madde parçacıklarının karanlık foton emisyonunu içeren bir tür elektromanyetik benzeri tepkime yoluyla etkileşime girdiğini öne sürdüler. Bu dört fizikçi karanlık maddenin küçük bir kısmının, galaksilerin bilinen karanlık madde dağılımını etkilemeyen PIDM parçacıkları olduğunu ve dahası PIDM parçacıklarının galaktik diskin karanlık bölgelerini oluşturmak için yeterince güçlü olduğunu savunuyorlardı. Galaksilerin karanlık disk bölgeleri ve birbirleriyle etkileşimlerini inceleyerek hesaplamalar yapan Randall ve arkadaşları bir galaksideki tüm karanlık maddenin yüzde 5 ya da daha az bir kısmının PIDM parçacıkları olduğunu buldular. Bu da yaklaşık olarak bizim galaksimizdeki normal madde miktarıyla aynı. Bu bulgu Randall ve Reece için karanlık diskin Oort Bulutu üzerindeki etkisinin anlaşılmasında yardımcı oldu. Sonuçta onların karanlık disk senaryosunun sandıklarından çok daha etkin rol oynadığını ve salınan bir kuyruklu yıldızın Dünya'ya çarpması ile çok büyük kraterler oluşturduğunu gördüler. Üstelik basit bir oranla bunun etkisinin yaklaşık 3 kat daha fazla olduğunu hesapladılar. Bu çalışma aynı zamanda Samanyolu'nun karanlık disk yüzey yoğunluğunun parsek kare başına 10 Güneş kütlesi kadar olduğunu, toplamda ise 10 parseklik bir kalınlığa sahip olduğunu göstermektedir (1 parsek yaklaşık olarak 3,86 ışık yılı). Araştırmalar Samanyolu diskinin normal madde yoğunluğunun, parsek kare başına yaklaşık 7 Güneş kütlesi kadar olduğunu göstermiştir. Avrupa Uzay Ajansı'nın verilerine göre de Randall ve Reece'in karanlık diskinin yeterince büyük olduğunu kanıtlar nitelikte ayrıntılı tespitler elde edilmiştir. Dinozorların yok olmasına ilişkin bir başka fikir ise Güneş'in gök cisimlerinin yoğun olduğu galaksi düzleminden geçmesi ile gaz, toz ve göktaşı bulutu ile çarpışmayı kaçınılmaz hale getirmesiydi. Bu çarpışmalar Güneş Sistemi'ni saran geniş kuyruklu yıldız halesini bozdu ve bu kuyruklu yıldızların bir kısmı yörüngelerinden çıkıp Güneş'e doğru yaklaştı. Bu da onların Dünya'ya çarpma ihtimalini artırdı. Yeryüzündeki kuyruklu yıldız çarpışmaları araştırıldı ve sonuçlar oldukça şaşırtıcıydı. Düşen gök cisimlerinin oluşturduğu kraterlerin tahmini yaşları 30 ila 31 milyon yıl arasında değişmekteydi. Aynı zamanda bu rakam 26 milyon yıllık kitle ölümü periyotlarına da yaklaşık olarak denk gelmektedir. Bu fikrin ve öne sürülen birçok fikrin kaynağı, keşfedilen bu karanlık madde olabilir. Ancak bilinen bir şey var ki o da göremediğimiz ve ölçümlemekte zorlandığımız karanlık maddenin evrenin işleyişini büyük ölçüde değiştirdiğidir.


Karbondioksit laserler özellikle endüstriyel uygulamaları ile bilinen ve gaz laserleri arasında en yüksek verimliliğe sahip laserlerdir. Verimleri teoride %40, pratikte ise %20'ye ulaşmaktadır. Ayrıca en yüksek güç sürekli dalga laserleridir. Karbondioksit laserleri elektromanyetik spektrumun kızıl ötesi dalga boyunda bir demet üretir ve bu demetlerin dalgaboyu genelde 9.4 ve 10.6 mikrometre civarındadır. - Karbondioksit (CO2) | yaklaşık %10-20 - Azot (N2) | yaklaşık %10-20 - Hidrojen (H2) | %1-2 - Helyum | gaz karışımının geri kalanı. Özetle tanımını vermeye çalıştığım karbondioksit gaz laserlerin tarihsel olarak gelişimini yazımızın geri kalan kısmında ele alacağız. Bundan sonraki yazılarımızda ise karbondioksit gaz laserlerin çeşitlerini ve çalışma ilkelerini detaylıca ifade edeceğiz. Karbondioksit laserler (CO2 laser) 1964 yılında Murray Hill'deki AT&T Bell Laboratuvarları'nda Patel tarafından icat edildi. Bu ilk CO2 laser CO2 molekülünün düşük titreşimsel-dönme geçişlerine dayanan dört seviyeli bir laserdi. Bu laserler ilk keşiflerinden bu yana, yüksek güç uygulamaları ile birleştirilmiştir. Patel'in inovasyonundan önce, düşük basınçlı gaz deşarj laserlerinin doğası gereği düşük güç aygıtları olduğuna ve gaz laserlerin verimlerinin çok düşük olacağına geniş ölçüde inanılıyordu. Patel'in laseri 100W'a çıkan sürekli dalga güç çıktısı üretmesiyle bu yanlış kanıları parçalara ayırdı. Bu durumda beklenilenin (%1-2) aksine verim %10 civarlarına kolaylıkla ulaşabildi bu laserler. Bunu CO2 laser teknolojisinin hızla yayılması izledi. CO2 laserler endüstriyel, medikal, meteorolojik ve askeri uygulamalarda geniş bir yelpazede kullanım alanı bulmuştur. Yüksek güç CO2 elektrik deşarj laserlerinin gelişimi birkaç farklı evreler halinde ilerledi. İlk olarak CO2 laserleri tüplere benzer aygıtlardı, DC uyarım ve tüp duvarlarına yapılan moleküler difüzyonla soğutma sağlanıyordu. Bu aygıtlardaki sınırlı gaz soğutması tüp çapı ile zorlanıyordu, yani laser güç çıktısı deşarj tüp uzunluğu ile orantılı idi. Kilowatt ölçekli sistemler pratik olarak başarılı değildi, onlar 100 metre uzunluğunda deşarj tüplere gerek duyuyorlardı. Konvektif soğutmanın 1969 yılında hızla gelişmesi laser güç çıktısının da hacimsel orantıda artmasını sağladı. İlerleyen zamanlarda, birkaç on kW'lık güç üreten sistemler ya hızlı eksensel ya da enine gaz akışlı temellere dayandı. Daha sonraki gelişmeler radyo frekans-uyarımlı düzlemsel elektrodların deşarj alanı ile güç orantılamasına izin vermesiyle difüzyon soğutma tekrar gündeme gelerek CO2 laserlerin gelişiminde rol aldı. Bu teknoloji ile, çok kompakt yüksek güç aygıtların üretimi mümkün oldu. Aygıt güçleri 1-2 kW'la sınırlı iken, yeni elektrod dizilerinin geliştirilmesiyle yakında daha yüksek güç laserleri üretilebilir.


Kuantum fiziği moleküler, atomik ve atom altı seviyede madde ve enerjinin doğasını ve davranışını inceleyen modern fiziğin önemli bir çalışma alanıdır. 20. yüzyılın başlarında makroskobik nesnelerin davranışını açıklayan yasaların, böyle küçük boyutlarda aynı işlevi yapmadığı tespit edilmiştir. 1900 yılında fizikçi Max Planck Alman Fizik Derneği'ne üzerinde çalıştığı kuantum teorisini sunmuştur. Cisimler bazen termal ışıma da denen bir ışıma yayar. Bu ışıma cismin sıcaklığına bağlıdır. Planck, bir cismin sıcaklığının değişmesiyle turuncudan kırmızıya ya da maviye dönen renk değişikliklerinin yaydığı radyasyonun nedenini bulmaya çalıştı. 1900 yılında Planck, çalışmasını yaptığında fizikçiler atomların toplam enerji olarak bir değere sahip olabileceğini düşünüyorlardı, enerji sürekli olarak değişkendi. Yani enerji sürekliliğe sahipti. Fakat Planck'ın kuantum önermesi, enerji değişiminin kuantalaşmış olduğu anlamına geliyordu. Planck, adına kuanta dediği enerji paketlerini temsil eden bir takım matematiksel denklemleri oluşturdu. Sonunda denklemler bu fenomeni çok iyi açıkladı; bazı farklı sıcaklık seviyelerinin , enerji renk spektrumunun farklı alanlarını işgal edeceğini buldu. Planck aslında doğa yasalarının tamamen yeni ve temel bir anlayışı olan kuantaların keşfini üstlenmiş oldu. Bu teorisiyle 1918 yılında Nobel Fizik Ödülü'nü kazandı ve bundan sonraki 30 yıllık süreç boyunca çeşitli bilim adamları tarafından elde edilen gelişmelere ön ayak olarak kuantum teorisinin modern anlayışına katkıda bulunmuş oldu. Latinceden gelen kuantum, Ne kadar? anlamına gelir. Bu bize, kuantum fiziğinde miktarın önemini ve tahmin edilen ve gözlemlenen madde ve enerjinin farklı sonuçlar getirebileceğini söyler. Uzay zaman son derece sürekli ve dengeli görünse de, aslında olası en küçük değerlerin bir birleşimini ifade eder. Teknolojinin gelişmesiyle daha hassas ölçümler yapılmaya başlanmış ve garip olaylar gözlenmiştir. Kuantum fiziğinin doğuşu, 1900 yılında Max Planck'ın Siyah Cisim Işıması olayına yaptığı katkıya dayanır. Alanın gelişimi Max Planck, Albert Einstein, Niels Bohr, Werner Heisenberg, Erwin Schrödinger ve daha birçok bilim insanının çalışmalarıyla sürdürülmüştür. İronik olarak Albert Einstein'ın kuantum fiziği ile ciddi kuramsal sorunları vardı ve onu çürütmek veya değiştirmek için yıllarca çalışmıştı. - 1900 yılında Max Planck enerjinin kesikli halde bulunduğu başka bir deyişle kuantalardan oluştuğu varsayımını yaptı. - 1905 yılında Albert Einstein aynı davranışın tam olarak enerji olmayıp, radyasyonun kendisinin kuantizasyonu olduğunu ileri sürdü. - 1924 yılında Louis de Broglie parçacık veya dalga yapısındaki enerji ve maddenin, atomik ve atom altı seviyelerde davranışlarında hiçbir temel fark olmadığını söylemiştir. Bu teori Dalga Parçacık İkilemi olarak bilinir. İkilem, tüm maddelerin yalnızca kütlesi olan bir parçacık gibi değil, aynı zamanda da enerji transferi yapabilen bir dalga olduğunu gösterir. - 1927 yılında Werner Heisenberg iki tamamlayıcı değerin , eş zamanlı ölçümünün imkansız olduğunu önerdi. Klasik fizik ilkelerine göre eş zamanlı ölçülebilen bu değerler onların kaçınılmaz kusurlu değerleridir. Bu teori Belirsizlik İlkesi olarak da tanımlanan, Einstein'ın Tanrı zar atmaz. şeklindeki ünlü yorumunu akıllara getirir. Kuantum fiziği dünyasında, bir şeyi gözlemlemiş olmanız, aslında gerçekleşecek fiziksel süreçlerin hepsini etkiler. Işık dalgaları parçacık gibi, parçacıklar da dalga gibi hareket ederler . Madde uzayda hareket etmeden bir noktadan başka bir noktaya taşınabilir . Bilgi ise uzak mesafeler arasında anında aktarılır. Aslında kuantum mekaniği bize tüm evrenin bir dizi olasılıktan oluştuğunu söyler. Kuantum engelinin anahtar kavramlarından biri, bir parçacığın kuantum durumunu ölçmenin diğer parçacık ölçümlerine kısıtlamalar koymasıdır. Bu EPR Paradoksu'nu en iyi örneklendiren durumdur . EPR Paradoksu'na göre nesnelerin fiziksel özellikleri, ölçmeden bağımsız olarak kesin ve belirli niceliklere sahip olmalıydı. Aslında bu bir düşünce deneyi olmasına rağmen, Bell Teoremi olarak da bilinen teorem bunu düşünce ve deneylerle destekleyerek doğruluğunu kanıtlamıştır. Kuantum optik öncelikle ışık veya foton davranışı üzerinde duran, kuantum fiziğinin bir dalıdır. Isaac Newton tarafından geliştirilen klasik optiğin aksine kuantum optik düzeyinde fotonların davranışı bireysel değil de yoğunlaştırılmış ışın demetleri şeklinde ele alınır. Örneğin lazerler kuantum optik çalışmanın bir uygulaması olarak karşımıza çıkar. Kuantum elektrodinamik, elektronların ve fotonların etkileşimlerini inceler. Kuantum elektrodinamik 1940'ların sonlarında Richard Feynman, Julian Schwinger, Sinitra Tomonarge tarafından geliştirilmiştir. Fotonların kütlesi bulunmayan ışık parçacıkları olarak açıklanmasında kuantum elektrodinamiğinin ortaya çıkışı önemli rol oynar. Birleşik alan teorisi genellikle fiziğin temel güçlerini birleştirmek için çalışarak, Einstein'ın Genel İzafiyet Teorisi ile kuantum fiziğini uzlaştırmak için araştırmalar yapar. Ancak başarılı olamaz. Birleşik alan teorisi'nin çeşitlerini, - Kuantum yerçekimi, - Sicim teorisi / Süpersicim teorisi, - Büyük birleşik alan teorisi, - Döngü kuantum yerçekimi, - Her şeyin teorisi, - Süpersimetri teorisi olarak sıralayabiliriz. Gerçekliğin doğası için kuantum kuramının en etkili iki yorumu Kopenhag Yorumu ve Çoklu Dünya Teorisi'dir. Niels Bohr makro ve mikro boyutun ayrı fiziksel ilkelerle incelenmesi gerektiğini ve gözlemin esas belirleyici faktör olduğunu öne sürmüştür. Kısacası Bohr, nesnel gerçekliğin olamayacağını savunuyordu. Durumu bilinmeyen herhangi bir nesnenin, aynı anda tüm olası durumlarının var olduğunu belirten bu prensibe Süperpozisyon İlkesi adı verilir. Bu teoriyi açıklamak için ünlü ve biraz da acımasız görünen Schrödinger'in Kedisi Deneyi göz önünde bulundurulur. İlk olarak canlı bir kediyi dışarıdan hiçbir şekilde gözlemlenemeyen kalın kurşun bir kutuya yerleştirdiğimizi düşünelim. Bu aşamada kedi hayatta olduğu için kafamızda hiçbir soru yoktur. Daha sonra bir şişe siyanürü kutunun içine koyup kutuyu tekrar mühürlediğimizi düşünelim. Kedi radyoaktif madde bozunursa ölecek ya da hiçbir şekilde ölmeyecektir. Eğer kutuyu açmazsak, kedi hem yaşıyor hem de yaşamıyor diyebiliriz. Ya da kedinin yaşadığı ve yaşamadığı iki farklı evren mevcuttur diyebiliriz. Eğer kutu açılırsa ve gözlem yapılırsa, birkaç durumdan bir tanesine indirgenen durumda gözlemci de evrene dahil olmuş olur. Kuantum fiziğinin ikinci bir yorumu ise Çoklu Dünya Teorisi ya da Çoklu Evren Hipotezidir. Bu teoriye göre kuantum sistemi, bir olayın sonucuyla diğeri arasında seçim yapmak zorunda kaldığında her iki olay birden meydana gelmektedir. Ancak bunlardan sadece bir tanesi bizim evrenimizde gerçekleşir. Diğeri ise o ana kadar her şeyi bizimkiyle aynı olan bir başka evrende gerçekleşir. Böylece bizim evrenimiz, paralel evrenlerden bir tanesi olmuş oluyor. Var olan her evrendeki her olayın olma olasılığı yeni bir evren yaratmaktadır. Ayrıca her nasılsa bütün evrenler bir şekilde diğer tüm evrenlerin erişilebilir olması için izin verir. Yani bu evrenler arasındaki etkileşim için herhangi bir mekanizma yoktur. Stephen Hawking ve Richard Feynman çoklu evren modelini benimseyen fizikçiler arasında yer almaktadır. Kuantum Teorisi'nin etkilerine rağmen birçok bilim adamı teoriyi çürütmeye çalışmıştır. Aralarında Max Planck ve Albert Einstein'ın da bulunduğu bilim insanları Kuantum Teorisi'ni deneylerle desteklemeye çalışmışlardır. Kuantum Teorisi ve Einstein'ın Görelilik İlkesi modern fiziğin temelini oluşturmaktadır. Kuantum fiziği temellerine dayanarak uygulanan yöntemlerle kuantum optik, kuantum kimya, kuantum bilgisayar ve kuantum kriptografi gibi giderek artan sayıda uygulama alanı bulmaktadır. - http://physics.about.com/od/quantumphysics/p/quantumphysics.htm - http://whatis.techtarget.com/definition/quantum-theory


ABD'nin Florida Eyaleti'ndeki NASA'nın Kennedy Uzay Merkezi'nde yeni iniş aracı Morpheus prototipinin ilk serbest uçuş testi başarıyla tamamlandı. İniş araçları Ay ya da Mars gibi Dünya dışı uzay araştırma görevlerinde yere iniş aracı olarak kullanılırlar. Morpheus iniş aracının en önemli yanı yeni bir toksik olmayan uzayaracı itici sistemine sahip olması. Bu itici sistemde metan ve oksijen gazı kullanılmaktadır. Ayrıca otonom bir iniş ve tehlike algılama teknolojisine de sahip. 500 kilogramlık bir kargoyu Ay'a götürebilecek bir kapasiteye sahip. Gelecekte Ay ay da Mars görevlerinde kullanılması planlanmaktadır. Bu proje 25 tam zamanlı araştırmacı ve 60 öğrenci tarafından geliştirilmekte ve yapımı için malzemelerle ilgili olan 4 yıllık bütçesi yaklaşık 14 milyon dolardır.


Kuark Bilim Topluluğu Bilim Sitesi'nde geçtiğimiz Nisan ayında 23 yeni haber ve makale yayınlandı. Bu yazımızda Nisan ayında yayınladığımız yazıların bir listesini vereceğiz. - II. Biyomühendislik ve Genetik Günleri Nöromühendislik Üsküdar Üniversitesi - İTÜ BIOTECH'14 Uluslarası Biyoteknoloji ve Yaşam Bilimleri Kongresi - 115 Yaşında Ölen Bir Kadının Kanında Uzun Ömrün Sırları Bulundu - Dünya Dışı Yaşama En Uygun Gezegen Bulundu - Dünya'da İlk Kez Canlı Bir Organın Yenilenmesi Başarıldı - Yaşam İçin Artık En İyi Aday Satürn'ün Uydusu Enceladus - NASA'nın Yarışmasında Bir Türk - TÜBİTAK Temel Bilimler Lisans Bursları - Fiziğin Gizemlerinin Çözüldüğü Yolda Kuantum Türbülans - Daha Önce Hiç Bilinmeyen Bir Madde Keşfedildi - Göktaşları Dünya'ya B3 Vitaminini Getirmiş Olabilirler - Araştırmacılar Grönland Buz Tabakasının Altında 3 Milyon Yıl Yaşında Antik Toprak Buldular - 2014 Yılının Tam Ay Tutulması - Derin Okyanusun Keşfini Canlı Olarak İzleyin - Süperkütleli Bir Karadeliğe Karşı Gaz Bulutu - Fizikçiler Dünya'nın Antinötrino Haritasını Çıkardılar - İki Karadelik Çarpışırsa Ne Olur? - Dünya'nın Merkezi'nde Neler Oluyor? - Dünya'nın En Büyük Güneş Enerjisi Tarlası - Böcekler Şişmanlar Mı? - Araştırmacıların Bilmesi Gereken Bilimsel Düzenleme ve Düzeltme Sırları - En Yüksek Verimli Güneş Pili Nasıl Çalışır? - Ay'a İniş Aracı Nasıl Çalışır?


Bilim adamları evrendeki toplam madde miktarını ölçmek istedikleri zaman toplam kütleyi bulmak için bazı maddelere sahip olduğundan daha yüksek değer vereceklerini bilirler. Bu bir bakıma kayıp ya da bilinmeyen maddelerin yerine verilen değerdir. Ölçümdeki bu tutarsızlığın giderilmesi için, kayıp kütlenin nötrinolar olabileceği öne sürülür. Evrendeki madde miktarını doğru ölçümlemek, astrofiziksel olayları doğru yorumlamak için önemli bir kozmolojik parametredir. Elektron nötrinolar, müon nötrinolar ve tau nötrinolar. Daha önceleri nötrinoların kütlesiz oldukları düşünülüyordu. Ancak nötrino salınımlarının keşfi ile birlikte, nötrinoların yapı farklarına bağlı olarak kütlelerinin de farklı olabileceği anlaşıldı. Japonya'da Süper-Kamiokande parçacık fiziği deneylerinde ölçülen değerlere göre nötrinoların salınım yaptığı ve kütleye sahip olduğu gösterilmiş olsa da kütlelerinin aralığı bilinmemektedir. Ancak en iyi yakınsamayla fizikçiler nötrino kütlelerinin en düşük bağlılığını 0.06 eV olduğunu bu deneylerden öngörmüştürler. Galaksi kümeleri ile yer çekimi merceklenmenin sayısı ve kozmik mikrodalga arka plan ışınımına Big Bang Termal Kalıntısı dayalı ölçümler yapıldığında, nötrinolar ve evrendeki toplam maddenin yoğunluğu hakkında daha net bilgiler elde etmek mümkün olabilir. Manchester Üniversitesi'nden Richard Battye ve Nothingham Üniversitesi'nden Adam Moss'un Planck ve WMAP uydularının verileri ile yaptıkları hesaplara göre nötrinoların kütlesinin daha önce yapılan ölçümlere göre daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. ABD Chicago Üniversitesi'nden Mark Wyman ve çalışma arkadaşlarının farklı veri setlerine göre yaptığı incelemelerde de yine aynı sonuca varılmıştır. WMAP verilerine göre Büyük Patlama'dan yaklaşık 380 bin yıl sonra evrenin genelinde nötr atomların ilk oluşum süreci gözlenmiştir. Nötrinolar bu sıcaklıkta (yaklaşık 3000 Kelvin) en yüksek rölativistik hıza sahip olurlar. Şimdi ise neredeyse bir dinlenme hali denebilecek noktaya kadar soğuduklarını söyleyebiliriz. İşte bu nedenle Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işınımı, bir takım matematiksel hesaplar için bize daha faydalı bilgiler verebilecek. İlk oluşan bu nötr atomlar nispeten daha kolay hesaplanabildiği için nötrinoların sayısını belirlemeye yardımcı oldu. İlk bakışta nötrinoların kütleleri 0,06 eV gibi bir değere sahip olduğu düşünülürse, bunun evrendeki kütle için çok önemsiz bir kütle olduğunu söylemek mümkündür. Bu nedenle bugün yapılan evrenin kütlesine ilişkin araştırmalar WMAP verileri ile kombine edilerek hesaplanmıştır. Büyük Patlama Modeli, Kozmik Mikrodalga Arkaplanı Işıması'nda nötrino sayısı ve foton sayısı arasında sabit bir oran olduğunu öngörür. Eğer üç tip nötrinoya ait toplam enerjiden 50 eV'luk bir enerji düşseydi, evrendeki kütle miktarı çok fazla olur ve evren çökerdi. Eğer nötrinoların stabil olmadığı kabul edilirse bu sınır engellenebilir. Ancak Standart Model bunu zorlaştırmaktadır . Yazımızın başlarında bahsettiğimiz Manchester Üniversitesi'nden Richard Battye ve Nottingham Üniversitesi'nden Adam Moss'un son yaptığı hesaplamalarda nötrinoların kütlesini 0.32 eV olarak hesapladı ve Chicago'lu bilim adamları da hesaplamaların sonucunu 0.39 eV olarak yinelediler.Yani kısaca söylemek gerekirse nötrinoların kütlesine ilişkin belirsizlik, hala durumunu korumaktadır. Araştırma yapan grupların üzerinde durduğu ve çok tartışılan ve dördüncü bir başka nötrino türü olarak varsaydıkları, zayıf çekirdek etkileşiminde bulunmayan steril nötrino parçacıklarıdır. Bu gibi steril nötrinoları tespit etmek çok zor olduğundan diğer üç aktif nötrino türünün etkileşimleri incelenir. Araştırmacılar zayıf kuvvetle etkileşime girmeyen, tip salınımlarıyla meydana gelebilecek bu nötrino çeşidini tespit etmişlerdi. Bu yeni çalışmada ise, araştırmacılar steril nötrinolara ilave bir kütle atfettiler. Battye ve Moss bu steril nötrinoların kütlesinin 0.3 eV ve 0.5 eV arasında olduğunu buldular. Chicago'dan Wyman ise 0.4 eV olarak bu kütle değerini buldu. Yapılan deneyler de bu tarz nötrinoların varlığının sinyalini vermiştir. Ancak yine de çeşitli deneyler bu steril nötrinoların deneysel sonuçları açıklamakta gerekli olamayacağını önermektedir. 2010 yılında, Londra Koleji Üniversitesi'nden gözlemci kozmolojist Ofer Lahav, nötrino kütlesi üzerinde yaklaşık bir üst sınır getirerek 0.28 eV olduğu kanısında bulundu. Ofer Lahav açıklamasında Bu kozmolojik veri kümelerinden nötrino kütlesi elde etmek son derece ilginç. Farklı analizler ile çok farklı sonuçlar elde etmek mümkün. Yani hata yapma olasılığınız çok fazla. Ancak bunlara Hubble Sabiti ya da diğer sistematik hataların yerel değişimleri gibi yaklaşımlar getirilebileciğini düşünüyorum demiştir. Gözlemlerle kuramın farklı sonuçlar vermesinin bir açıklaması şu olabilir: Nötrinolar, bir tipten ötekine geçiyorlar. Başka bir deyişle salınım yapıyorlar. Bu da onların bir kütlesi olduğunu gösteriyor demiştik. Böyle bakılınca evrendeki kütle açığını karşılayacak ölçemediğimiz bazı maddelerin bulunması oldukça muhtemel. İşte evrenin bu eksik kütlesi nötrinolardan kaynaklanıyor olabilir. Deneylerin farklı sonuçlar vermesi, ya da uyumlu olmaması evrenin her alanda olduğu gibi gizemini koruduğu gerçeğini değiştirmiyor. Bu deneyler dışında CERN'de yapılmakta olan hızlandırıcı deneylerinde nötrino salınımları ve kütlesi araştırılıyor. İçlerinde Türkiye'nin de bulunduğu katılımcı ülkeler ile evrenin gizemi araştırılıyor. - http://physicsworld.com/cws/article/news/2014/feb/18/could-sterile-neutrinos-solve-the-cosmological-mass-conundrum - http://tr.wikipedia.org/wiki/Nötrino


Dev yıldızların çekirdek çöküşleri sonucu, süpernova kalıntılarında, proton ve elektronların, nötronları oluşturmak için birbirleri içine erimesiyle nötron yıldızları oluşur. Bir başka yıldızın ölümü, büyük kütleli yıldızlar ve bölgedeki serbest parçacıklar, bir nötron yıldızı oluşumunu tetikleyebilir. Nötron yıldızları evrendeki en yoğun madde olarak tanımlanabilir. Bu yıldızlar hidrojen yakıtlarını bitirdiğinde, doğal olarak kütle çekimini dengede tutan dış basınçları da düşüyor. Böylece bir anda içe doğru çökmeye ve bu etki nedeniyle büyük bir hızla dönmeye başlıyorlar. Yıldızın çekirdeği de çöktüğünde elektron-proton çiftleri, bu baskı sonucunda nötronlara dönüşüyor. Sonuçta nötron yıldızına dönüşüm tamamlanmış oluyor. Bir nötron yıldızının çapı yaklaşık 20 km'dir ve bizim Güneş'imizin yaklaşık 1,4 kat kütlesine sahiptir. Bu bir nötron yıldızının yeryüzünde, bir çay kaşığı kadarının, 1 milyon ton gibi bir yoğunlukta olacağı anlamına gelir. Çünkü bir nötron yıldızının çok küçük bir boyutu, yüzey yerçekimi alanında Dünya'nın yaklaşık 2x1011 katı büyüklüğünde bir yoğunluğa tekabül eder. Ayrıca nötron yıldızlarının manyetik alanlarının, Dünya'da üretilen manyetik alanlara oranla 1 milyon kat daha fazla olabileceğini de söyleyebiliriz. Ayrıca çapı yaklaşık 12-13 kilometre olan bir saniyede 642 kez hızlıca etrafında spin hareketi yaparlar . Bir nötron yıldızı, bir başka yıldızın kalıntılarından oluşabilir ya da olası uçlarından birisi olabilir. Onlar kütlesel olarak bizim Güneş'imizin 4 ila 8 kat büyüklüğündeki dev yıldızlardan oluşabilirler. Bu yıldızlar nükleer yakıtlarını bitirdikten sonra bir süpernova patlaması meydana getirirler. Bu patlama bir yıldızın dış katmanlarını, bu göz alıcı süpernova kalıntısının içine çeker. Yıldızın çekirdeği, bölgedeki yerçekimi altında çökmeye başlar. Bu çöküş çok sayıda proton ve elektronun bir araya gelerek nötronları oluşturduğu bir tepkimedir. Onlara Nötron Yıldızı denilmesinin sebebi de budur. Ortalama olarak bir nötron yıldızı üzerindeki yerçekimi Dünya'nın yerçekiminden 2 milyar kat daha güçlüdür. Aslında bu özellik bilim insanlarının onları milyonlarca yıldız arasından ayırt etmesini sağlıyor. Saniyede yüksek spinli dönüşler yapmasına sebep olan etken de yine süpernovanın güçlü çekim kuvvetidir. Nötron yıldızları dakikada 43 bin gibi yüksek bir spinde dönerken, bu hızı yavaş yavaş kaybederler. Nötron yıldızı bir ikili sistemde ise işler daha da ilginçleşir. Nötron yıldızları ayrılmış gök cisimleri ya da ikili sistemler gibi süpernova kalıntıları şeklinde karşımıza çıkabilirler. Birçok farklı pulsar türü ikili bir sistem içinde gözlemlenebilir. Bu gibi durumlarda bir nötron yıldızı ve normal bir yıldız bu ikili sistemi oluşturabilir. Bir pulsarın çifti başka bir yıldız, bir gezegen, beyaz cüce hatta başka bir pulsar olabilir. Nötron yıldızının güçlü çekim kuvveti normal yıldızın deformasyonuna sebep olur ve yıldızın materyalini kendine çeker. Bu materyal nötron yıldızının manyetik kutuplarından içeriye doğru akar. Bu işlem bir nötron yıldızının büyümesi işlemidir ve materyaller X-ışını ürettikleri için çok sıcak bir bölge oluşur. Oluşan bu sıcak bölgeler nötron yıldızının dönme hattında iseler nötron yıldızı darbeleri Dünya'dan görülmüş olur. Bilinen dört tane nötron yıldızı gezegeni olduğu düşünülmektedir. Bir nötron yıldızı böyle bir ikili sistemde bulunduğunda bilim insanları için onun kütlesini ölçmek kolaylaşır. Radyo veya X-ışını teleskoplarıyla yapılan gözlemlere göre böyle bir ikili sistemde bulunan bir nötron yıldızının, Güneş'in yaklaşık 1,4 kat büyüklüğünde bir kütlesi olduğu saptanmıştır. Bilinmeyen bir nesne içeren sistemlerde ise bu bilgi, o nesnenin bir kara delik mi yoksa bir nötron yıldızı mı olduğunu ayırt etmede yardımcı olur. Çiftlerden birisi ömrünün sonuna yaklaştığında dış kabuk şişmeye ve bu eşten nötron yıldızına madde akmaya başlar. Bununla beraber nötron yıldızı kendi etrafında çok hızlı dönmeye başlar. Bütün madde nötron yıldızına geçtiği zaman dönme periyodu artmaya başlar. Güneş'in yaklaşık 10 kat büyüklüğündeki yıldızlar malzeme transferini yıldız rüzgarı yoluyla yaparlar. Malzeme, ısıtılır gibi X-ışını atmaları yaratarak, nötron yıldızının manyetik kutupları boyunca akar. Bir pulsarın tamamen durması ise milyonlarca yıl sürer. Basitçe söylemek gerekirse pulsarlar, dönen nötron yıldızlarıdır. Titreşir gibi görünmelerinin sebebi dönmelerinden kaynaklanır. Bu yıldızlar tıpkı deniz fenerinin ışığı gibi belli yönlere anlık X-ışını ve radyo dalgası yayarlar. Deniz fenerinin ışığı ile yerlerini belli etmeleri gibi, bu yıldızlar da yerlerini yaydıkları ışınlar ile gösterirler. Yani evrenden gelen radyo yayınını dinleyerek bu yıldızların yerlerini tespit etmek mümkündür. Pulsarlar dönerken, nötron yıldızı parçacıkları kendi manyetik kutupları arasında neredeyse ışık hızına yakın hızlarda bir akış gerçekleştirirler. Bu jet parçacıkları aynı zamanda çok güçlü ve parlak olan ışınımı üretirler. Gerçek Kuzey ve Manyetik Kuzey in Dünya üzerinde farklı olması gibi, bir pulsarın manyetik dönme eksenleri de aynı sebepten yanlış hizalanmıştır. Bu nedenle jet ışık ışınları, bir deniz feneri spotunun yaptığı gibi pulsar döndükçe etrafında süpürme yapar. 1967 yılında Cambridge radyo teleskopuyla inceleme yapan doktora öğrencisi Jocelyn Bell o güne dek hiç görülmemiş nitelikte radyo sinyalleri almıştı. Bu sinyaller çok hızlıydı ve belirli zaman aralıklarında tekrarlanıyordu. Bu kadar sık ve düzenli sinyaller astrofizikçileri o denli şaşırttı ki bunun uzaydaki bir uygarlıktan gelmiş olabileceği öne sürüldü. Kısa bir süre içinde bu tür sinyaller veren ve Pulsar diye adlandırılan pek çok kaynak bulundu ve bunların aslında nötron yıldızı olduğu ortaya çıktı. Bazı pulsarlar X-ışını yayarlar. Aşağıda gördüğümüz ünlü Yengeç Nebulası, bir süpernova patlaması sırasında oluşan bir nötron yıldızına örnek verilebilir. Bu görüntüler Einstein X-ışını Gözlemevi'nden. Resimde pulsarların X-ışını yaydıkları duruma On, X-ışını yaymadıkları duruma da Off diyebiliriz. Bir başka deyişle pulsarın manyetik kutuplarından çıkan her ışınım, bizim Dünya'daki görüş açımıza girdiği sürece pulsar Dünya'dan gözlemlenebilir. Yani ışınım süreklidir, ancak Dünya'dan kesik kesik izlenebildiği için, bize periyodik elektromanyetik ışınımlar yapan bir kaynak gibi görünür. İşte deniz feneri etkisi dediğimiz şey de budur. Bazı nötron yıldızlarının ışık hızına yakın hızlarda hareket eden jet parçacıkları vardır. Oluşan ışık huzmeleri Dünya'dan bakıldığında bir deniz feneri spotu gibi yanıp söner. Bu puls ya da atma hareketinden dolayı onlara pulsar adı verilir. - X-ışını pulsarları kendisinden daha büyük kütleli çiftinin malzemesini ele geçirdiğinde, bu malzemeler manyetik alan ile etkileşime girerek radyo, optik, X-ışını ya da gama ışını spektrumu ile görülebilecek ışık huzmesi oluştururlar. Yani güç kaynağını ikili sistemindeki çiftinden alan yıldızlardır. - Yüksek enerjili elektronların pulsarın manyetik alanı ile etkileşime girmesi, yıldızın kendi yörüngesinde dönmesine sebep olur. Bunlar ise yörüngesel pulsarlardır. Bu tip pulsarlar dönme enerjisi tamamen bittiğinde ölürler. Bir pulsarın içindeki madde, yıldızın manyetosferi içinde ışık hızına yakın hızlarda hareket ettiğinde gama ışını emisyonu üretir. Bu gama ışını emisyonu esnasındaki enerji transferi yıldızın dönüşünü yavaşlatır. - Magnetarlar ise ışınım kaynağı çok şiddetli pulsarlardır. Bir magnetarın ortalama bir nötron yıldızından bin kat daha güçlü manyetik alana sahip olduğunu söyleyebiliriz. Bu da pulsarın bir dirençle karşılaştığı için daha yavaş dönmesine yol açar. Kendileri küçük olsa da kütleleri tüm yıldızlardan fazla olan nötron yıldızlarının arasında bugüne kadar keşfedilmiş en hızlı olanı PSR 11748-2446ad'ın kendi ekseni etrafında saniyede 716 tur attığı görüldü. Bu dönüş hızı ışık hızının dörtte birine denk geliyor. Güneş Sistemi'nden 6800 ışık yılı uzakta bulunan PSRJ0348+0432 pulsarı aslında süpernova halinde patlayan eski bir yıldızın dejenere kalıntısı olarak, uzaya Dünya'daki hayatı sona erdirecek kadar şiddetli bir radyasyon yayıyor. Ancak gezegenimize ulaşana dek binlerce ışık yılı yol alan radyasyonun dalga boyu zamanla uzuyor, frekansı azalıyor ve ölümcül ışınlar gittikçe zayıflayarak Dünya'ya zararsız radyo dalgaları halinde ulaşıyor. Max Planck Astronomi Enstitüsü'nden doktora öğrencisi John Antoniadis ve ekibi işte bu pulsar ile yoldaşı beyaz cüceyi kütle çekim dalgaları için gözlemlediler. Nötron yıldızı ve beyaz cüce birbirinin çevresinde dönerken kütle çekim dalgaları yayıyor ve böylece enerji kaybederek beyaz cücenin yörüngede dönme hızının değişmesine yol açıyor. Kütle çekim dalgaları görünmez olsa da bilim insanları beyaz cücenin dönüş hızındaki değişikliği gözlemleyerek bu dalgaların varlığını dolaylı olarak gösterebiliyor. - http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/science/know_l1/pulsars.html - http://www.space.com/22180-neutron-stars.html - http://tr.wikipedia.org/wiki/Pulsar - http://en.wikipedia.org/wiki/Neutron_star


Gelişen teknolojinin yanında insanoğlu kendi geleceği için büyük sorumluluklar taşıdığını unutarak büyük felaketlere zemin hazırlamakta. Bu büyük felaketlerin birçoğu varoluşsal risklerimizden kaynaklanıyor ve günlük yaşantımız arasında bu riskleri görmezden geliyoruz. Bu riskleri ön planda tutan bir yazı dizisini ele alacağız. Bu bağlamda, Oxford Üniversitesi'nde İnsanlığın Geleceği Enstitüsü'nde çalışan Anders Sandberg'in The Conversation ve Popular Science'da yayınlanan İnsan Varoluşunu Tehdit Eden En Büyük Beş Tehdit isimli makaleyi 5 parça halinde Kuark Bilim Topluluğu Bilim Sitesi'nde yayınlayarak siz okuyucularımızla paylaşmaya çalışacağız. İnsanlığın karşı karşıya kaldığı günlük gürültülü güncel krizlerde, biz yaşamasını umduğumuz gelecekteki nesillerin çoğunu unutuyoruz. Günümüzden 200 yıl sonra yaşayacakları değil, ama günümüzden 1000 veya 10000 yıl sonra yaşayacakları, evet unutuyoruz. Ben umut kelimesini kullandım çünkü biz insanlığı yok edebilecek, insanlığı tehdit eden varoluşsal riskler denilen risklerle karşı karşıyayız. Bu riskler sadece büyük felaketlerle ilgili değildir ama bu felaketler tarihin sonunu getirebilir. Herkes uzak geleceği düşünmeyi ihmal ediyor. Çok az sayıda insan vardı belki de. Nostradamus gibi mistikler dünyanın sonunu hesaplamayı düzenli olarak denediler. HG Wells bir öngörü bilimi geliştirerek bunu denedi ve Zaman Makinesi isimli kitabında insanlığın uzak geleceğini tasvir etti. Diğer yazarlar da uyarı, eğlence veya spekülasyon amaçlı uzun dönemli gelecek hakkında öngörülerini yansıttılar. Biz bugün daha ayrıcalıklı bir konumdayız. İnsan aktivitesi gezegenimizin geleceğini istikrarlı bir şekilde değiştirmektedir. Ve doğal afetleri kontrol etmekten çok uzakta olsak bile, bu afetlerin etkilerini en azından azaltacak teknolojiler geliştiriyoruz. Ancak, bu riskler yardımcı aktör olarak kalır. Riskler hakkında kadercilik ve güçsüzlük duygusu hakimdir insanlarda. İnsanlar binlerce yıldır kıyamet hakkında konuşmaktadır ama birkaçı bunları önlemek için çaba harcamıştır. İnsanlar henüz oluşmamış, var olmamış sorunlar hakkında herhangi bir şey yapılmasında iyi değildirler. Olayları abartma eğilimindeyiz ama tahmin edilemeyen olaylara karşı tedbir de alamıyoruz. Eğer insanlığın soyu tükenirse, en azından bu kayıp tüm bireylerin kaybına denktir. Ama bu kayıp düşünüldüğünden muhtemelen çok daha büyük olurdu. Çünkü insan neslinin yok olması geçmiş nesiller tarafından üretilen her şeyin kaybolduğu anlamına gelir, hatta tüm gelecekteki nesillerin ve tüm değerlerin de kaybolduğu anlamına gelir. Eğer bilinç ve akıl kaybolursa, insanlığın kendisinin evrenden yok olduğu anlamına gelebilir. Bu durum, gerçeklik haline gelen varoluşsal tehditleri önlemek amacıyla sıkı bir şekilde çalışmak için büyük bir ahlaki nedendir. Ve biz bunun peşinde çabaladığımızda başarısız olmamalıyız. Aklımızda tutmak için, ben insanlığın varlığına tehdit oluşturabilecek en büyük beş tehdidi seçtim. Bu liste nihai değildir ama kendimizi uyarmak ve bazı şeyleri düşünmek için akılda tutulmalıdır. Geçen yüzyılda yeni varoluşsal risklerin var olduğunu keşfettik veya onları oluşturduk. Örneğin 1970'li yıllarda süpervolkanların varlığını keşfettik ve Manhattan projesi öncesinde ise nükleer savaş imkansızdı ve biz bu tehdidi oluşturduk. Bu yüzden gelecek başka riskler de olabilir. Aynı zamanda, bazı riskler biz daha fazla bilgiye sahip oldukça ciddi bir şekilde kaybolabilir. Olasılıklar zamanla değişir bazı zamanlar riskler hakkında endişeleniriz ve onları düzeltiriz. Son olarak, bir şeyin potansiyel olarak tehlikeli olduğu için bu konuda endişelenmenin bir anlamı olmaz. Hakkında hiçbir şey yapamadığımız sürece bazı riskler olacaktır. Örneğin gama ışını parlamaları galaksilerdeki yıldız patlamalarından kaynaklanır ve biz bu konuda hiçbir şey yapamayız. Ancak biz bir şeyler yapabileceğimizi öğrenirsek, öncelikler değişir. Örneğin, aşılar ve antibiyotikler ile vebaya karşı mücadele edebildik. İkinci Dünya Savaşı sırasında Nagasaki ve Hiroşima'da her ne kadar sadece iki nükleer silah kullanılırken ve nükleer stoklar Soğuk Savaş'ta ulaşılan en yüksek değerinden aşağıya düşmüş olsa da, nükleer savaşın imkansız olduğunu düşünmek bir hatadır. Aslında bu ihtimal dışı olmayabilir. Küba Füze krizi nükleer savaşa çok yakın bir dönüm noktasıydı. Eğer biz böyle bir olayın her 69 yılda bir gerçekleşeceğini ve bunun nükleer savaşa dönüşmesinin üçte bir şansa sahip olduğunu kabul edersek, böyle bir felaketin oluşma şansı yaklaşık 200 yılda bire artar! Daha da kötüsü, Küba Füze krizi en iyi bilinen bir durumdu. Sovyetler-ABD nükleer caydırıcılığın tarihi tehlikeli hatalarla doludur. Gerçekte olasılık uluslararası tansiyonlara bağlı olarak değişmiştir. Fakat böyle bir nükleer savaşın olma şansının 1000 yılda birden daha düşük olacağı düşüncesi mantıksız görünüyor. Büyük güçler arasındaki dünya çapında bir nükleer savaş doğrudan veya sonrasında yüz milyonlarca insanı öldürecektir akıl almaz bir felaket. Yerel olarak potansiyel ölümcül ama küresel olarak nispeten sınırlı bir problem olarak benzer serpinti tehlikeleri genellikle abartılıdır. Kobalt bombaları nükleer serpinti ile herkesi öldürebilecek farazi bir kıyamet silahı olarak öne sürülmüştür. Fakat pratikte zordur ve yapılması pahalıdır. Ve bu bombaların yapılması fiziksel olarak zar zor mümkün olabilir. Gerçek tehdit nükleer kıştır. Yani nükleer serpintinin, karbon temelli dumanın stratosfere kadar yükselmesi dünyanın kurumasına ve yıllarca soğumasına neden olur. Modern iklim simülasyonları nükleer kışın yıllar boyunca dünya çapında tarımı engelleyeceğini gösteriyor. Eğer bu senaryo gerçekleşirse, böyle bir felaket karşısında diğerleri önemsiz kalırdı çünkü milyarlarca insan açlıktan ölürlerdi. Temel belirsizlik bu karbon temelli dumanın nasıl davranacağıdır: bu davranış karbon temelli dumanın türüne bağlı olarak çok farklı olabilir ve bizim şu an bunu tahmin etmemizin hiçbir yolu yok.


Moskova Devlet Üniversitesi, Rusya Bilimler Akademisi ve Roscosmos firmasının hazırladığı bir plana göre Rusya bu yüzyılın ortalarında insanların tam zamanlı olarak yerleşecekleri bir Ay üssü inşasına öncelik tanıyabilir. Rus gazetesi Izvestia'ya göre, bu öneri aluminyum, titanyum ve demir gibi minerallerin çökeltilerinin bulunduğu Ay, Rusya için oldukça büyük bir potansiyele ve jeopolitik öneme sahip olabilir. Üç aşamalı gerçekleşmesi planlanan kolonizasyonun 816 milyon dolarlık bir maliyeti var gibi görünüyor. İlk olarak, 2016 yılından 2025 yılına kadar olan süreçte robot kaşif araçları ile Ay'da yeni mineral ve su kaynaklarının arayışı yapılacak. Ardından, 2028 ve 2030 yılları arasında, bir iniş aracı olmaksızın Ay'ın yörüngesine insanlı uçuş seferleri yapılacak ve 2030'dan 2040'a kadar da bir dizi insanlı uçuş seferleri ile Dünya'yı izleyebilecek bir Ay astronomik gözlemevine ev sahipliği yapacak kalıcı bir üssün inşası gerçekleşecek.


Rüzgarlar gezegenimizin yüzeyini çok büyük ölçeklerde şekillendirmektedirler. Bu onların akışkan özelliklerinin bir sonucudur aslında. Havanın da akışkan olduğunun en büyük örneklerinden biridir yardanglar. Türkçe olarak dik yığınlar olarak da ifade edebileceğimiz bu jeomorfik yapılar Dünya'nın bir çok bölgesinde görülmektedir. Bir yardang rüzgar aşınması, toz ve kum ile herhangi bir konsolide olmuş veya yarı konsolide olmuş malzemeden ya da dipkayadan oyulmuş bir aerodinamik tepe olarak tanımlanabilir. Rüzgar bir bölgede sürekli aynı yönden eserse dev kanallar oluşturulabilir. İşte bunlar yardanglardır. Yardanglar yukarıdan bakıldığında bir teknenin gövdesini andırır ve genişlik olarak üç veya daha fazla kez daha uzundur. Rüzgara bakan yüzü kademeli olarak daha dardır. Genellikle rüzgar erozyonu ile oluşurlar. Yardang alanları Mısır'ın Batı Çölü'nde eski bir göl yatağındaki zayıf taşlaşmış tortularda da oluşur. Sabit rüzgarlar toz ve ince kumu kuvvetli bir şekilde uzaklara taşır ve rüzgardan savrulan parçacıklar çamur aslanları denilen klasik formlardaki kalıntıları oyar. Bu ince kumlarla oyulan dik yığınlarla antik sfenks motiflerini çağrıştıran yapılar oluşur. Bu yardangların en yüksek ucu rüzgarın içine bakmaktadır. Rüzgarın sürüklediği kum yere yakın kaldığı için bu ön yüzeyler oyulmuştur ve erozyon burada yoğundur. Yardanglar 6 metre yüksekliğe ulaşabilir. Bazı yerlerde bu dik yığınlar binlerce kum fırtınası tarafından dar boyunlara dönüşecek şekilde yontulmuştur. Jeologlar yardangların oluşumunun tam ayrıntılarında farklı görüşlere sahipler. Ancak yardangların kum fırtınaları sırasında çok uzun dönemlerde oluştuklarını düşünürsek gözlem yapmanın zorluğundan kaynaklanan bu zorluğun görüş ayrılıklarına sebep olabilir. Yardang kelimesi aslında Türkçe'dir, 1903 yılında İsveçli kaşif Sven Hedin Türkistan'da yaptığı keşif sonrasında bu tür yapılara verilen ismi yani yardangı terim olarak kullanır. Böylece coğrafya, jeoloji gibi alanlarda bu yapılar bu isimle anılır.


M101 adlı bu spiral galaksi bizim galaksimiz Samanyolu'na oldukça benziyor. Ancak Samanyolu'ndan yüzde 70 daha büyük! Ayrıca Dünya'dan da yaklaşık 21 milyon ışık yılı uzaklıktadır. Chandra teleskobundan elde edilen X-ışınları M101 spiral galaksisinin çok sıcak olduğunu ve patlayan yıldızlar, süperısınan gazlardan ve karadeliklere doğru düşen malzemelerden dolayı en enerjik alanlara sahip olduğu ortaya çıktı. Spitzer teleskobunun kızılötesi verileri de yıldızların oluştuğu galaksideki tozlu yolları gösterirken, optik veriler de yıldızlardan gelen ışığın izlerini gösteriyor.


İşte Çinli araştırmacılar bu soruna bir çözüm buldular. Güneş enerjisinden elektrik üretebilen iplikler! Çalışmalarının sonuçlarını bu yıl Mart ayında yayınlanan 'Advanced Energy Materials' dergisinde sunan araştırmacılar, akım üretebilen solar liflerin verimini neredeyse %2'ye kadar yükseltmeyi başardıklarını ve bu az verime rağmen etkili bir güneş ışığı altında bir mp3-oynatıcının elektrik ihtiyacını karşılayabildiklerini belirtiyorlar. Şangay Fudan Üniversitesinde çalışan Huisheng Peng ve arkadaşları en önemli amaçlarının solar liflerin etkinliğini artırmak olduğunu söylüyor ve bunu elektriksel yüklerin transferini kolaylaştıran titanyum dioksitten (TiO2) oluşan nano parçacıklar ile başardıklarını ekliyor. Çok ince titanyum bir telin üzerini nano boyuttaki titanyum dioksitten oluşan bir tabaka ile saran araştırmacılar, bu tabakanın üstünü de polimerler ile kaplıyorlar. Ardından karbon nanotüplerden oluşan başka bir lif ile bu teli büküyorlar. İşte güneş ışığındaki fotonları yakalayarak elektrik enerjisine çeviren ipliğimiz hazır! Burada geleceğin yıldızı olarak görülen karbon nanotüplere kısaca değinmek gerekirse; bu nanotüpler tek sıra karbon atomundan oluşan grafenin silindir bir şekilde bükülmesi ile elde edilirler. Esnek, dayanıklı ve güçlü bir yapıya sahiptirler. Ayrıca grafen yapısı sayesinde elektrik iletimi ve ısı yalıtımı konusunda da mucizeler yaratıyorlar. İşte karbon nanotüplerin bu stabil yapısı sayesinde lif, iplik şeklindeki solar hücrenin anodu olarak görev yaparken, merkezde bulunan titanyum tel ise bu hücrenin katot görevini üstlenir. Ancak yıkanabilir tekstil ürünleri için önemli olan suyun, bu malzeme üzerinde ne gibi etkileri olduğunu henüz test edilmemiştir. Bu nedenle bilim adamları, daha fazla miktarda iletken iplikler üretebilmek için, üretim işlemlerini hızlı bir şekilde tekstil ürünlerinin üretim yöntemlerine uyarlamak istiyorlar. Ama tabi ki, bilim her zaman bir problemin çözümü için birden fazla yol bulmaya çalışır. Yani, gelecekte tekstil ürünlerinden elektrik elde edebilmenin tek yolu güneş ışınları değil! Georgia Teknoloji Enstitüsü'nde çalışan Zhong Lin Wang ve arkadaşları da merkezinde çinko oksit bulunan bir iplik ile hareketlerimiz sonucu doğan mekanik enerjiden elektrik akımı üretmeye çalışıyorlar. Buna piezoelektrik etki deniyor. Wang ve arkadaşları birkaç yıldır detaylıca hazırlanmış prototipler geliştirdiler ve şimdiye kadar tek başına bir LED'i çalıştırmayı başardılar. Sonuç olarak, ele aldığımız iki çalışma da elektrik üretebilen malzemelere giden yolun çok da uzak olmadığını gösteriyor. Belki ileride, güneş ışığından ve mekanik hareketlerden elektrik üretebilen bu iplikler kombine edilerek verim artırılabilir ya da bu ipliklerin hava ve suya karşı dayanıklılıkları uygun bir yöntem ile artırılabilir. - Zhitao Zhang et al. (2014). Weaving efficient polymer solar cell wires into flexible power textiles. Advanced Energy Materials, 1301750, DOI: 10.1002/aenm.201301750 - Zhong Lin Wang, Xudong Wang, Jinhui Song, Jin Liu, and Yifan Gao. (2008). Piezoelectric nanogenerators for self-powered nanodevices. IEEE Pervasive Computing, Vol. 7, No. 1.


Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun web sitesinde yapılan duyuruda lisans öğrencileri, yüksek lisans/doktora öğrencileri ve doktora sonrası araştırmacılar için Nobel Ödüllü Bilim İnsanları ile Tanışma Fırsatı sunan bir mutabakattan söz ediliyor. TÜBİTAK ile Lindau Konseyi ve Vakfı arasında imzalanan bu mutabakat zaptı kapsamında Fizik, Kimya, Tıp veya Fizyoloji ve ilgili alanlarında Türkiye'de lisans veya lisansüstü eğitimlerine devam eden üstün başarılı öğrenciler ile yaptığı çalışmalarla bilime gelecekte ulusal ve uluslararası düzeyde önemli katkılarda bulunabilecek niteliklere sahip doktora dereceli genç araştırmacıların, 2015 yılında 65.'si düzenlenecek olan Lindau Nobel Ödüllü Bilim İnsanları Toplantısına katılımları için destek verilecek. TÜBİTAK Lindau Bilimsel Etkinliklere Katılma Desteği Programı'ndan desteklenmek isteyen adaylar, 12 Mayıs 16 Haziran 2013 tarihleri arasında http://e-bideb.tubitak.gov.tr adresinden online başvuru yapabileceklerdir. - Daha önce Lindau Toplantıları'na katılmamış olmak - Öğrenim görmekte olduğu üniversitenin not sistemi esas olmak üzere, başvuru döneminde alınmış derslerini de içeren transkriptindeki ağırlıklı genel not ortalaması, en az 2.75/4 veya 70.83/100 olmak - Fizik, Kimya, Tıp veya Fizyoloji ve ilgili alanlarında/bölümlerindeTürkiye'de eğitimlerine/akademik çalışmalarına devam ediyor olmak - YDS den en az 80 veya eşdeğer bir dil puanına sahip olmak veya Üniversitelerin %100 yabancı dille eğitim yapılan bir bölümünde eğitim alıyor olmak - 01.01.2015 tarihi itibarıyla 25 yaşından gün almamış (01.01.1991 veya sonrasında doğmuş) olmak - Daha önce Lindau Toplantıları'na katılmamış olmak - Mezun olduğu üniversitenin not sistemi esas olmak üzere, yüksek lisans öğrencileri için lisans öğrenimini en az 2.75/4 veya 70.83/100 veya lisanstan alanında bölümünün ilk %5 ine girerek mezun olmuş olmak; doktora öğrencileri için yüksek lisans öğrenimini en az 3.20/4 veya 81.33/100 ağırlıklı genel not ortalaması ile bitirmiş olmak - Geçerli ALES sayısal puanı 85 veya üstü olmak - Fizik, Kimya, Tıp veya Fizyoloji ve ilgili alanlarında/bölümlerindeTürkiye'de eğitimlerine/akademik çalışmalarına devam ediyor olmak - YDS den en az 80 veya eşdeğer bir dil puanına sahip olmak veya %100 yabancı dille eğitim yapılan bir Üniversiteden lisans derecesine ya da yurt dışı yüksek lisans veya doktora derecesine sahip olmak - 01.01.2015 tarihi itibarıyla yüksek lisans öğrencileri için 27 (01.01.1989 veya sonrasında doğmuş), doktora öğrencileri için 31 yaşından gün almamış (01.01.1985 veya sonrasında doğmuş) olmak - Daha önce Lindau Toplantıları'na katılmamış olmak - Fizik, Kimya, Tıp veya Fizyoloji ve ilgili alanlarında/bölümlerindeTürkiye'de akademik çalışmalarına devam ediyor olmak - Mezun olduğu üniversitenin not sistemi esas olmak üzere, doktora öğrenimini en az 3.20/4 veya 81.33/100 ağırlıklı genel not ortalaması ile bitirmiş olmak - Doçent veya profesör kadrosunda çalışıyor olmamakYDS den en az 80 veya eşdeğer bir dil puanına sahip olmak veya %100 yabancı dille eğitim yapılan bir Üniversiteden lisans derecesine ya da yurt dışı yüksek lisans veya doktora derecesine sahip olmak - 01.01.2015 tarihi itibarıyla 35 yaşından gün almamış (01.01.1981 veya sonrasında doğmuş) olmak Program hakkında detaylı bilgiye http://www.tubitak.gov.tr/bideb/2231 adresinden ulaşılabilmektedir.


12 Mayıs 2014 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Tabii Kaynaklar ve Enerji Bakanı Taner Yıldız ve Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi genel yöneticisi Rolf Heuer arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulmak üzere Türkiye'nin CERN Ortak Üyeliği anlaşması imzalanmıştı. Bugün, 22 Ocak 2014 tarihli gelişme ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan CERN ortak üyeliği tasarısı meclis tarafından kabul edilerek yasalaştı. Ayrıca Twitter üzerinde TBMM Genel Kurulu sayfasından da duyuruldu. Bu önemli gelişmenin gerçekleşmesinde emeği geçen, katkısı bulunan akademisyenlerimize, sivil toplum kuruluşlarına en içten teşekkürlerimizi sunuyoruz. Ülkemiz bilim insanı ve toplumu için bu gelişme umarım yeni başarıların önünü açacaktır. Aşağıda bu gelişme ile ilgili Mayıs ayında yaptığımız haberin detayları bulunmaktadır. Türkiye 1961 yılında CERN'de gözlemci statüsündeydi. 2008 yılında CERN ve Türkiye Nükleer Araştırma Kurumu arasındaki bir ortak işbirliği anlaşması yüksek enerji fiziğindeki bilimsel ve teknik işbirliğinin daha fazla geliştirilmesi amacıyla imzalanmıştır. Son yıllarda Türk fizikçileri CERN'de çok sayıda deneye katıldılar. Özellikle CHORUS'da veri analizi için çok sayıda önemli katkıları oldu. Bugün Türk fizikçileri Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda ALICE, ATLAS, CMS ve LHCb deneylerinde aktifler ve CAST, NA63 ve OPERA deneylerine de katıldılar. CERN tesislerinde kayıtlı 110 Türk bilim insanı çalışmaktadır. Türkiye'nin Ortak Üyeliği CERN ve Türk bilim topluluğu arasındaki uzun süren ortaklığı güçlendirecektir. Bu ortak üyelik ülkemize CERN Konseyi'nin toplantılarına katılmasına olanak tanıyacak ve Türk bilim insanların CERN yönetim kadrosunda bulunmalarını sağlayacaktır. Ayrıca CERN'in eğitim ve kariyer gelişim programlarına da Türk araştırmacılarını katılım hakkı olacak. Son olarak, Türk endüstrisi de ileri teknolojinin endüstriyel işbirliği alanında çeşitli fırsatlardan yararlanabilecek.


Türkiye Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN'e ortak üye oluyor. Bu üyelik sayesinde ülkemiz CERN'e yaptığı maddi katkı oranında CERN'deki ihalelerden pay alabilecek, CERN'de daimi olarak çalışacak personel istihdam edebilecek. Aynı zamanda, Türkiye'de çalışan bilim insanları CERN'de kadrolu olarak çalışabilecekler. Ülkemizin CERN'e ortak üyelik anlaşması Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız'ın da katılacağı törenle 12 Mayıs'ta İsviçre'deki CERN merkezinde imzalanacak. Anlaşmanın imzalanmasının ardından iki yıl içinde TBMM'de onaylanması gerekirken, anlaşma onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek.


Uzaydan, Dünya yörüngesinde bulunan Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan Dünya'ya canlı yayın yüksek kaliteli çözünürlükte başladı. Yüksek Çözünürlüklü Yeryüzü Görüntüleme adı verilen bir deney kapsamında Uluslararası Uzay İstasyonu'nun Dünya'ya bakan kamerasındaki görüntüler anlık olarak internet üzerinden yayınlanıyor. Ekim 2015'e kadar sürecek olan bu canlı yayın UStream üzerinden aktarılıyor. NASA'nın web sitesinde hem canlı yayını hem de Uluslararası Uzay İstasyonu'nun konumunu takip edebilirsiniz.


Gece gökyüzünde yıldızlar sayısız ton ve parlaklıklarda parıldıyorlar delici maviler, açık beyazlar, için için yanan kızıl renkler. Her yıldız farklı bir kütleye sahiptir, bu temel karakteristik yıldızın büyüklüğünü, yaşam ömrünü, ışık çıktısı ve sıcaklığını belirler. International Journal of Astrobiology dergisinde yeni kabul edilen bir makalede F-tipi ana sekans yıldızlar olarak bilinen daha sıcak ve biraz gövdeli yıldızlar etrafında bazı yaşam temellerinin oluşma ihtimali araştırılmış. Procyon, beyaz parlak bir yıldız ve Canis Minor takımyıldızındaki en parlak yıldızdır. Bu parlak yıldız en bilinen F-tipi yıldızlardan biridir ve bu tür yıldızlar tıpkı Güneş'imiz gibi hidrojeni helyuma dönüştürmektedir. Bu Güneş'in büyük kuzenleri astrobiyoloji söz konusu olduğunda Güneş'ten oldukça önemli farklılıklar gösterirler. Bu yeni çalışma özellikle F-tipi yıldızların uzaylı yaşamının gelişmesine engel olabilecek yüksek seviyelerdeki ultraviyole ışınımının üstesinden nasıl geleceğini göz önünde bulundurmaktadır. Bu ultraviyole ışınları karbon temelli biyokimya için gerekli olan DNA gibi molekülleri değiştirebilir veya yok edebilir. F-tipi yıldızların başka bir dezavantajı da Güneş gibi K tipi turuncu ve M-tipi kızıl cüce yıldızlar gibi yavaş yavaş yanmakta olan yıldızlardan daha kısa ömürlere sahiptiler. Hızlı tükenmeleri veya ömürlerinin kısa olması yaşam için göz önünde bulundurulması gereken bir değişkendir. Bu değişken bizim yaşam anlayışımızdan dolayı önemlidir, yaşamın gelişmesi ve karmaşıklaşması için yeterli bir sürenin geçmesi gerekir. Ancak, bu yeni çalışma nadir ve geçici olan ultraviyole patlamalarının olduğu F-tipi yıldızlarda yaşamın kuluçkası olabilir. Bunun yerine, F-tipi yaşamın oluşmasına izin verebilen daha parlak ve sıcak ana-sekans yıldızları olabilir. Daha büyük kütleli yıldızlar daha güçlü kütle çekimi üretir; daha güçlü kütle çekimi daha yüksek iç sıcaklıklar ve basınç oluşturur, böylelikle yıldızların nükleer füzyon fırını daha fazla verimli olur. Yüksek oranlarda atomik çekirdek kaynaşır ve daha fazla enerji salınmış olur. Bunun sonucunda daha az kütleli ve soğuk yıldızlardan daha çok nükleer yakıt yakıldıkça daha fazla ışık yayacaktır daha fazla kütleli yıldızlar. F-tipi ana sekans yıldızlar Güneş'ten %10'dan %60'a kadar bir aralıkta daha fazla kütleye sahiptirler. Bu da Güneş'in yüzeyinden daha fazla yüzey sıcaklığına sahip olduklarını gösterir.