Gönüllü astronomi tutkunlarının kurduğu Uzaydan Bilim Platformu, ilk bilim kongresini online olarak 19-20 Aralık 2020 tarihlerinde, alanında uzman 10 isim ile uzay, astronomi, kozmoloji, astrofotografi ve astrofizik temelinde Instagram canlı yayınları şeklinde gerçekleştirecek. Kahvelerinizi hazırlayın ve keyifle 1. Uzaydan Bilim Kongresi'ni Instagram'dan canlı yayın olarak izlemenin keyfini çıkarın. 20 Aralık 2018 tarihinde, İzmir Dok... Kozmik Anafor Söyleşileri, Etkinlik ve Panel Davetleri Hakkında... 8 Aralık 2018 Cumartesi günü, İstan...


11 Kasım 2019 tarihinde dünyadaki bir çok insan Merkür'ün Güneş'in önünden geçişini yakalayabilecek. Ki bu nadir olay Dünya'dan bir daha 2032 yılında görülebilecek. Merkür, Güneş sistemimizin en küçük gezegenidir ve aynı zamanda Güneş'e en yakın gezegendir. Aslında Merkür, bizim görüş açımızdan zaman zaman Güneş'in parlak diskinin önünden geçmektedir. En son gerçekleşen geçiş 2016 yılındaydı ama 11 Kasım 2019 tarihindeki geçişten sonra bir daha izleyebilmek için 13 yıl beklemek gerekecek. Gezegen, geçiş esnasında Dünya'dan Güneş'in önünden geçip yol alan ufacık bir leke gibi görünecek. Merkür geçerken o kadar ufak görünecek ki izleyenler onu görmek için koruyucu Güneş filtresine sahip dürbün veya teleskoplar gibi özel ekipmanlar kullanmak durumundalar. Merkür ve Venüs, Güneş'in önünden geçerken görebildiğimiz tek gezegenlerdir çünkü yörüngeleri Güneş ve Dünya arasındadır. Merkür'ün Güneş'e uzaklığı, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının yaklaşık %30'u kadardır yani yaklaşık 57,909,175 km'dir. Geçişler ise nadir olaylardır. Merkür'ün Güneş'in önünden geçmesi Dünya'dan ortalama her yüzyılda 13 kere görülebilir. Geçişin ortaya çıkması için de Merkür'ün doğru zamanda doğru yerde olması gerekmekte. Bunu gözümüzün önüne daha rahat getirmek için kahvaltı örneğini kullanalım. Güneş sistemimizi kozmik bir sahanda yumurta olarak düşünelim. Güneş, yumurtanın sarısı olsun ve gezegenler de yumurtanın beyazındaki düzlemde dönüyor olsunlar. Merkür ve Dünya, birbirlerine hafif eğimli yörüngelerde hareket ediyorlar bunun sonucunda da eğer bu yörüngeleri yumurtanın beyazının üstüne üç boyutlu olarak çizersek ve kenardan yumurtanın ortasına doğru bakarsak, Merkür'ün ve Dünya'nın yörüngelerinin çakıştığı iki nokta olduğunu görürdük. Halihazırda bu iki nokta mayıs ve kasım aylarının başlarında ortaya çıkar ve bu zaman aralıklarında Merkür geçişi Dünya'dan görülebilir hale gelir. Ancak Dünya'dan Merkür'ün geçişini her yıl göremeyiz çünkü iki gezegen de Güneş'in etrafında farklı uzaklıklarda yörüngede döner ve bu yüzden Merkür ve Dünya her zaman aynı anda bu iki kesişme noktasında karşılaşmazlar. Merkür geçişi; Kuzey Amerika'nın büyük bir kısmında, Güney Amerika ve Afrika'nın her yerinde, Avrupa, Asya ve Antarktika'nın bazı kısımlarında izlenebilecek. Time and Date sitesinin hazırladığı haritaya göre New York, Montreal ve Sao Paulo'da yasayan insanlar bütün geçişi izleyebilecek iken Honolulu, Roma ve Kahire'dekiler sadece bir kısmını yakalayabilecekler. Ayrıca geçişi izlemek için bolca süre de olacak, çünkü geçiş 5 saat 28 dakika 47 saniye sürecek. Merkür geçişini dikkatli izleyen kişiler oldukça ilginç görüntüler elde edebilir. Mesela, hızlandırılmış fotoğraf veya videolar Merkür'ün Güneş'in üzerinde kavisli bir çizgide gittiğini ve gezegenin yolunun insanların Dünya'daki konumlarına göre değişiklik gösterdiğini ortaya çıkaracaktır. Örneğin New York'ta Güneş'in sol alt kısmından görünmeye başlayacak daha sonra sağa doğru yükselip sonunda da yavaş yavaş bitecek. Ancak Şili'deki Santiago'da sağ alttan başlayıp aşağıya doğru kıvrılmadan önce Güneş diskinin merkezine doğru yaklaşacak. Ayrıca Merkür'ün Güneş diskinin kenarına yaklaştığında uzayın karanlığı ile bağlantılı olarak gözyaşı damlasına benzer şekilde küçük bir gölge gibi göründüğü kara damla etkisi de söz konusudur. Astronomlar, bu etkinin Merkür'ün kenarlarında ışık dalgalarının bükülmesinden dolayı oluşan ışık kırılmasından ortaya çıktığına inanıyor. Geçişi bire bir izlemek istiyorsanız teleskoplarınızda veya dürbünlerinizde özel güneş filtreleri olması gerekiyor. Güneş gözlükleri veya hafif boyalı gölgelikler ise gözlerinizi kalıcı hasarlardan korumayacaktır. Güneş'e filtre kullanmadan direkt olarak sakın bakmayın. Ayrıca dürbünlere veya teleskoplara iliştirilen tutulma gözlükleri de sağlıklı değildir. Hatta bu tarz kombinasyonlar, çıplak gözle Güneş'e bakmaktan çok daha tehlikeli olabilir çünkü kalıcı körlüğe sebep olabilirler. Bunun sebebi ise lensler, gözünüze gelen gün ışığını büyüten bir büyüteç olarak hareket ederler. Sonuç olarak, geçişi güvenli bir şekilde gözlemlemek için ya teleskop veya dürbünlerinize güneş filtreleri takın ya da önceden buna sahip olan teleskop ve dürbünlerle Güneş'e bakın. Yine, Türkiye'nin bir çok şehrinde üniversitelerin astronomi kulüpleri ve bilim merkezlerinde teleskoplu gözlem etkinlikleri düzenleniyor. Bu etkinliklere katılıp geçişi canlı olarak izleyebilirsiniz. Gözlem ekipmanlarınız yoksa veya gözlem etkinliklerine katılma imkanına sahip değilseniz eğer, Tübitak Ulusal Gözlemevi'nin Youtube kanalından yapacağı canlı yayını kaçırmamanızı tavsiye ederiz. Parker Güneş Sondası İlk Rekorunu Kırdı! Parker Güneş Sondası (Parker Solar ...


NASA ve ESA ortak kullanımında olan Hubble Uzay Teleskobu'ndan alınan bu görüntü, Sh 2-106 veya S106 olarak adlandırılan, galaksimiz Samanyolu içindeki bir bölgeyi gösteriyor. Burası, Cygnus takım yıldızı yönündeki yoğun bir yıldız oluşum bölgesidir. S106 IR adındaki yeni oluşmuş bir yıldız, görüntünün merkezinde tozla gizlenmiştir ve çevresini saran gaz bulutunun kum saati şeklinden ve görüntüdeki farkedilebilen türbülanstan sorumludur. Yeni oluşan dev yıldızın yüksek enerji saçımı nedeniyle yüklenip ışıma yapan hidrojen gazından kaynaklanan ışık, bu görüntüde yapay biçimde mavi olarak renklendirilmiştir. Fotoğrafın çekimi ile ilgili öncelikle şu yazımızı okumanız gerekir. Yıldız oluşumu ile ilgili bu yazımızı, yıldız oluşum bölgeleri ile ilgili de bu yazımızı okuyarak daha detaylı bilgi alabilirsiniz. Nebula kavramı ile ilgili de ilgili yazımızı okumanızı öneririz. Artık görevi biten ve 2020'nin Ocak... "Plazma"ların Yeni Görevi; Mutfaktaki Kötü Kokular!


Geleceğin bilim insanlarına ve amatör astronomlarına yol göstermek için Kırşehir'de kurulan Ulusal Astronomi ve Bilim Topluluğu tarafınca organize edilen, 12 Mayıs 2018 Kırşehir Seyfe Gölü II.Ulusal Gökyüzü Gözlem Şenliği ve Bilim Buluşması Etkinliği, 12 Mayıs 2018'de gerçekleştirilecek. Bugüne değin Kırşehir'de yapılan en büyük gökyüzü gözlem şenliği olması bakımından büyük öneme sahip bu etkinlik, gerek Kırşehir içinden, gerekse Kırşehir dışından herkese açık. Detaylı bilgi ve katılım için bu linkten Kırşehir Ulusal Astronomi ve Bilim Topluluğu ile iletişime geçebilirsiniz. 15 Mart 2017 tarihinde, İzmir Bahçe... Ali Kuşçu Uzay Evi, gökyüzünde nele...


Soyut matematiğin gerçek hayatta beden bulmuş halini görmeniz için sizi balkona davet ediyoruz. ISS geçişi çocuklarınız için de farklı bir deneyim olabilir. Gösterin onlara! Detaylara geçmeden önce hemen söyleyelim, ISS üzerimizden ilk defa geçmiyor! Dünya çevresinde bir günde 15,5 tur atıyor ve çoğu kez de üzerimizden geçiyor. Ancak bu geçişler sırasında; zamanlama, bakış açısı, yön, ışık kirliliği, bulutlar... gibi faktörlerin yetersizliğinden dolayı göremiyoruz. Bazen de ufo gördük deyip masallar uyduruyoruz. ISS, boyutları nedeniyle (110m x 100m x 30m), çok miktarda güneş ışığını yansıtır. Böylece çıplak gözle kolaylıkla fark edilebilir. ISS'yi gözlemlemek için en iyi zaman, bulunduğunuz yerde gece olduğunda ve Uzay İstasyonu güneşli olduğunda ortaya çıkar. Genellikle böyle bir görüntüleme durumu gün doğumundan önce veya gün batımından sonra gerçekleşir. 12 Şubat Pazartesi günü, saat 18:03'te haritadaki rotayı takip ederek yaklaşık 430 km yukarıdan geçecek. Bizler de çıplak gözle görebileceğiz. Tabii ki bulutlar ve ışık kirliliği engel olmaz ise... Kütlesi yaklaşık 400-450 ton olan, futbol sahası büyüklüğündeki UUİ, saatte ortalama 28.000 kilometre gibi baş döndürücü bir hıza sahip olacak. En tepe noktada 63 derecelik açı ile noktasal bir ışık kaynağı gibi görülecek. Geçiş bulunduğunuz yerin özelliklerine göre değişmekle beraber ISS geçişi yaklaşık 7 dakika sürecek. Size tavsiyemiz; bir bardak çay alıp balkona çıkın, Android cep telefonunuza ISS Detector adlı uygulamayı indirip program içindeki radardan takip edin . Size ne taraftan saat kaçta ortaya çıkacağını, parlaklık derecesini, hızını, açısını, yüksekliğini, kaç dakika-saniye görebileceğinizi gösterecek. Bir İngiliz amatör radyo tutkunu, U...


14 Şubat 1990 tarihinde Güneş Sistemi'nin uzak sınırlarına doğru yol alan Voyager 1 uzay aracı, gezegenimiz Dünya'nın kardeşleriyle birlikte ilk aile portresini çekmişti. Voyager 1, aşağıda gördüğünüz bu fotoğrafı aldığında, Güneş Sistemi'ndeki büyük turunu bitirip yıldızlararası uzaya doğru yol almaya başlamıştı. Ünlü astronom Carl Sagan, Voyager 1'in dönüp bu fotoğrafı çekmesi için yıllarca NASA'yı ikna etmeye çalıştı. Uzayın derinliğinden bu resmi çekmeyi başardık. Eğer bu resme dikkatlice bakarsanız, orada bir nokta göreceksiniz. O noktaya tekrar bakın. İşte o nokta burası; evimiz... O nokta biziz. Sevdiğiniz herkes, tüm tanıdıklarınız, adını duyduklarınız, gelmiş geçmiş tüm insanlar hayatlarını o noktanın üzerinde geçirdiler. Türümüzün tarihindeki tüm sevinçlerimiz ve acılarımız, kendinden emin bin çeşit inancımız, ideolojimiz ve ekonomik öğretimiz; her avcı ve her yağmacı, her kahraman ve her korkak, uygarlığımızın mimarları ve tahripçileri, her kral ve her köylü, birbirine aşık olan her genç çift, her anne ve her baba, umutları olan her çocuk, her mucit ve her kaşif, ahlak değerlerini öğreten her öğretmen, yozlaşmış her politikacı, her bir yıldız, her bir yüce önder, her aziz ve her günahkar işte orada yaşadı; bir güneş ışınında asılı duran o toz zerreciğinde. Dünya, dev bir evrensel arenada yer alan çok küçük bir sahnedir. Bütün o komutan ve imparatorların akıttıkları kan göllerini düşünün... Şan ve şöhret içerisinde, bu noktanın küçük bir parçasında kısa bir süre için efendi olabildiler. Bu noktanın bir köşesinde yaşayanların, başka bir köşesinde yaşayan ve kendilerinden zar zor ayırt edilebilen diğerleri üzerinde uyguladıkları zulmü düşünün... Anlaşmazlıkları ne kadar sık, birbirlerini öldürmeye ne kadar istekliler, nefretleri ne kadar yoğun! Bu soluk ışık noktası, bütün o kasılmalarımıza, kendi kendimize atfettiğimiz öneme ve evrende öncelikli bir konuma sahip olduğumuz yolundaki yanlış inancımıza meydan okuyor. Gezegenimiz, çevremizi saran o büyük evrensel karanlığın içerisinde yalnız başına duran bir toz zerreciğidir. İçinde yaşadığımız bilinmezlik ve bütün bu enginliğin içerisinde, başka bir yerden bir yardımın gelip bizi bizden kurtaracağına dair hiçbir ipucu yoktur. Dünya... Şu ana kadar, yaşam barındırdığı bilinen tek gezegen. En azından yakın gelecekte, türümüzün göçebileceği başka hiçbir yer yok. Evet, ziyaret ediyoruz. Ama henüz yerleşemiyoruz. Beğensek de beğenmesek de, Dünya şu an için yaşadığımız yegane yer.


Gün geçmiyor ki, koca koca gazetelerin ve basın kuruluşlarının, masa başlarında bir takım ergenler veya hınzırlar tarafından eğlenmek için üretilen kolpa haberleri gerçekmiş gibi yayınlamasına rastlamayalım. Gazetelerde, Dünya'nın 15-30 Kasım tarihleri arasında karanlığa gömüleceği, bunun nedeninin de Venüs ve Jüpiter gezegenlerinin gerçekleştireceği bazı astronomik olaylar olduğu yazılıp çiziliyor. Hayatında olağanüstü hiçbir şey görmemiş olan ve olağanüstü bir şey olsa da görsek diye bekleyen saf insanlar da bunun olabileceğini düşünüp panikliyor. Evrende bildiğimiz hiçbir fenomen, Güneş'i veya bir yıldızı belli tarihler içerisinde aniden karartamaz, ışığını azaltamaz, söndüremez. Yıldızlar, hele ki çapı 1,4 milyon km olan Güneş çok büyük yapılardır ve parlaklığında değişim olabilmesi için onlarca Jüpiter kütlesinde gazın yıldızın çevresini sarması gerekir. Ancak, Güneş'in güçlü yıldız rüzgarları ve ışınım basıncı böyle bir gaz birikimine izin vermez. Yine de, -olması mümkün değil ama- bu bir şekilde gerçekleşse bile, parlaklık değişimi Dünya gökyüzünü karartabilecek kadar fazla olamaz. Yine tekrar edelim; gazetelerde ve internette okuduğunuz bilimsel haberlere kuşkuyla yaklaşın. Hele ki olağanüstü bir olayın gerçekleşeceğinden bahsediyorlarsa, gülün geçin... Kafanızı karıştıran durumlar olduğunda güvenilir kaynaklara, yani: Kozmik Anafor'a, Bilimfili'ne, Evrim Ağacı'na sorun. Haber metinlerinde detaylı biçimde anlatılan 15 Kasım'da Dünya kararacak konulu saçma senaryonun hiçbir biçimde gerçekleşme ihtimali yok. Çünkü, tümüyle masa başında bilimsel görünümlü olacak biçimde uydurulmuş saçmalıklardan ibaret. Unutmayın, yeterli kütleye sahip bir karadeliğin bile Güneş'i söndürebilmesi ancak yüzyıllar, hatta binyıllar sürecek yavaş bir süreçte gerçekleşebilir. Adı ne olursa olsun, gazeteler ve haber siteleri bilimsel haberler konusunda güvenilir kaynak değildir. Sadece sizin birşeylerden ama yalan, ama doğru haberdar olmanızı sağlarlar. Bir gazetenin güvenilir bilimsel haber kaynağı olabilmesi için, bilim insanlarına danışarak çalışıyor olması gerekir. Ülkemizde ve Dünya'nın genelinde basın bu şekilde çalışmadığı için, hiçbir güvenilirliği yoktur. Kozmik Anafor, bu gece (11 Ocak Çar... NASA'nın son Mars yüzey aracı Perse... SSCB'nin uzaya fırlattığı ilk uydu ...


Erciyes Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi ile, ülkemizin en büyük astronomi platformu Kozmik Anafor tarafından düzenlenen; ödül sponsorluğunu Meade ve Bresser teleskopları Türkiye distribütörü Astromed'in yaptığı 2.5 Dakikada NeBilim 2017 isimli ülkemizin ilk online astronomi yarışmasının finali, 18 Mayıs 2017'de Erciyes Üniversitesi'nde gerçekleştirildi. İletişim Fakültesi Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen Kozmik Söyleşi ve 2,5 Dakikada NeBilim Yarışması Ödül Töreni etkinliğine; Fen Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlhan Öztürk, Genel Sekreter Yardımcısı Fikret Kara, ERÜ Astronomi ve Uzay Bilimleri Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. İbrahim Küçük, jüri üyeleri Yrd. Doç. Dr. Nurten Filiz Ak, Dr. Kürşad Yıldız, Astromed temsilcisi astronom Tamer Akın, astrofizik yüksek lisans öğrencisi Merve Yorgancı, fen bilimleri öğretmeni Erdal Taşgın ve Kozmik Anafor astronomi platformunun kurucusu amatör astronom Zafer Emecan'ın yanı sıra, akademisyenler, öğrenciler ve Kayseri Bil-fen Koleji ve Erciyes Koleji öğrencileri katıldı. Açılış konuşmasını yapan ERÜ Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Nurten Filiz Ak, keşfetme ve bilme arzusunun beraberinde bilgiyi paylaşma heyecanını getirdiğini söyledi. Yrd. Doç. Dr. Nurten Filiz Ak, 10 yılı aşkın süredir 3 farklı kıtada çok sayıda ülkede astronomiyi anlattım. Halen öğrencilere, arkadaşlarıma ve ilgisi olan herkese bilimi ve astronomiyi anlatmaya devam ediyorum. Keşfetme ve bilme arzusu beraberinde bilgiyi paylaşma heyecanı da getiriyor. Ben de bu heyecanımı yıllarca başka insanlarla paylaştım. Bir gün oturduğum yerden kalkıp sizin yerinize geçip astronomiyi bir de sizden dinlemek istedim. İşte 2.5 Dakikada NeBilim Yarışması da temel olarak bu düşünceden doğdu. Bu yarışmada roller değişiyor. Bu sefer siz anlatıyorsunuz, biz dinliyoruz. Bu yarışma bir nevi sözlü sınav niteliğinde. Fakat bu çok eğlenceli bir sözlü sınav ve aldığınız notlar size hediye getiriyor dedi. ERÜ Astronomi ve Uzay Bilimleri Gözlemevi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. İbrahim Küçük ise konuşmasında, bilimin çok önemli bir kavram olduğunu kaydetti. Prof. Dr. Küçük, Bir astronomun, bir astrofizikçinin gözlem aracı teleskopudur. Teleskopa bir kamera benzetmesi yapabiliriz. Biz uzaya tek bir kamerayla baktığımız zaman belli bir bölgeyi belli bir bilgiyi alabiliyoruz. Bundan dolayı bizim çok farklı kameralara ihtiyacımız var. Bugün burada UZAYBİMER olarak bir nevi öğrencilerimizi sözlü yapıyoruz. Fakat bunun karşılığı not değil buradaki teleskoplar. Yarışmamız sonunda dereceye girenler olacak. Aslında bu yarışmaya katılan herkesin bu ödülleri hak ettiğini söylemem gerekir. Hepiniz çok değerlisiniz. Çünkü bu vesileyle bilime hizmet ediyorsunuz. diye konuştu. Etkinlik, DAG projesinin yürütücüsü Doç. Dr. Cahit Yeşilyaprak'ın Türkiye'nin en büyük teleskobu haline gelecek olan DAG projesini ve gözlemevlerinin bilimsel çalışmalarını anlattığı ve izleyicilerin ilgiyle dinlediği Kozmik Söyleşi ile devam etti. Daha sonra etkinlikte söz alan, Kozmik Anafor astronomi platformunun kurucusu Zafer Emecan, amatör asronominin önemi hakkında konuştu. Bir ülkenin astronomi ve uzay bilimleri alanında gelişmesi için amatör astronominin toplum tabanına yayılması gerekli diyen Zafer Emecan, Amatör astronominin yaygınlaşmadığı hiçbir ülke, astronomi ve uzay bilimleri alanında bilimsel anlamda gelişmiş düzeye erişemiştir. Bu alanda öncü ülkeleri incelediğinizde, amatör astronominin çok yaygın olduğunu ve profesyonel astronomlarla ortak çalışmalar içine girdiğini görebilirsiniz diyerek konuşmasını tamamladı. Daha sonra yaklaşık 40 kişinin uzayla ilgili 2,5 dakikalık video yükleyerek katıldığı NeBilim yarışmasında finale katılmaya hak kazanan yarışmacıların canlı performanslarına geçildi. Yarışmacılar, daha önce video çekerek anlattıkları konuları bu kez jüri ve seyirciler önünde sundular. Canlı performanslar sonucunda Antalya Anadolu Lisesi'nden katılan İrem Sezdi ve Beyza Atasever birinci olurken, İzmir Konak Anadolu Lisesi öğrencisi Merve Peker ikinci, Mersin Tarsus Abdülkerim Bengi Anadolu Lisesi öğrencisi İpek Yılmaz ise üçüncü olarak, Astromed sponsorluğunda temin edilen teleskop hediyelerini törenle teslim aldılar. Jüri özel ödülüne layık görülen Serik Çandır Şehit Öğretmen Mustafa Saadettin Küçük Ortaokulu öğrencisi Berivan Can'a ise, amatör astronom Mehmet Ergün tarafından temin edilen teleskop hediyesi takdim edildi. Ayrıca, final etkinliğine katılan tüm yarışmacılara Erciyes Üniversitesi tarafından bir başarı belgesi takdim edildi. 2.5 Dakikada NeBilim final etkinliği, finale kalan tüm yarışmacılarla birlikte yenilen akşam yemeğinin ardından, hava karardıktan sonra Astromed'in ve astronom Tamer Akın'ın katkılarıyla gerçekleştirilen; çok sayıda astronomi tutkununun katıldığı, Jüpiter ve uydularının gözlemlendiği keyifli bir gökyüzü gözlemi ile nihayetlendi. #NeBilim Yarışması Halk Oylaması Sona Eriyor! Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali 2022 Kayıtları Açıldı! 7 yıldır Kozmik Anafor Astronomi Pl...


Bu gökyüzü olayı, 2016 yılında gerçekleşti. 2016, 2016, 2016... Yani, şu an 2021'de olduğumuza göre böyle bir olay yok. 2021 yılında böyle birşey söz konusu değil, boşuna arayıp bulup bu yazıyı okumayın. İlla ki okuyorsanız astronomi bilimi ile ilgili birisinizdir, o zaman okumaya devam edin. Ama bu yıl böyle birşey yok, 2016'da, yani 5 yıl önce olmuş bitmiş bir astronomik olayı okuyorsunuz! Yeryüzünden çıplak gözle sadece beş tane gezegen görebiliyoruz. Bunlar Güneş'e yakınlık sıralamalarına göre; Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn'dür. Bu gezegenler, çok eski çağlardan beri biliniyor ve insanlar tarafından gözlemleniyorlar. Diğer daha uzak gezegenler olan Uranüs ve Neptün ise, ancak teleskopların yeterince gelişmiş hale gelmesi sonucu son birkaç yüzyılda keşfedilebildi. Tüm bu beş gezegen, her zaman gökyüzünde gözlemlenemez. Her biri ancak yılın belli zamanlarında rahatça görünebilecek konumda olurlar ve her gece gökyüzündeki konumları değişir. Zaten, bu yüzden isimleri gezegendir. Kimi zaman sadece biri, kimi zaman ikisi, kimi zaman ise üçü aynı gece gökyüzünde yer alırlar. Bazı geceler ise hiçbirini göremeyebiliriz. Bununla beraber, kimi özel zamanlarda kısa süreliğine olsa da bu beş gezegenin hepsi aynı anda gökyüzünde yerini alır. Oldukça nadir görülen bu durum, uzun yıl aralıklarıyla gerçekleşiyor. En son 10 yıl önce, 2004 yılı sonu ile 2005 yılı başı arasında bu güzel gök olayına şahit olabilmiştik. Gezegenlerin tümünün aynı gece gökyüzünde görülemeyişinin nedeni, her gezegenin Güneş çevresinde farklı bir hızda ve konumda dönüyor olmaları. Bu nedenle örneğin Satürn'ün gökyüzünde rahatça görülebildiği bir tarihte, Mars Güneş'in bize göre arka tarafında kaldığı için görülemeyebiliyor. Ya da Mars, Jüpiter ve Satürn gökyüzünde iken, Merkür ve Venüs görüş açımıza girmeyebiliyor. Özellikle Merkür ve Venüs gezegeni, iç gezegenler olarak adlandırılırlar. Yani, Güneş'e gezegenimizden daha yakındadırlar. Bu da, bizden çok daha hızlı yörünge hareketi sergiledikleri anlamına gelir. Ayrıca, Güneş'e yakın oldukları için sadece Güneş'in doğuş ve batışı sırasında kısa süreliğine gökyüzünde görülebilirler. Özellikle Güneş'e en yakın gezegen olan Merkür, Dünya'dan bakıldığında Güneş ile birbirine açısal olarak çok yakındır ve yıldızımızın parlak ışığı altında kolayca gözden kaybolur. Yalnızca yılın belli zamanlarında kısa süreler boyunca gün batımı veya gün doğumlarında rahatça gözlemlenebilecek konuma gelir. İşte bu nedenle, gökyüzünde tüm gezegenlerin aynı anda görülebilmesi, gezegenlerin Güneş çevresindeki yörünge düzlemlerinde nadir rastlanan bir sıralamaya girmesi ile mümkün olur. Bu yıl 20 Ocak'ta Merkür'ün de gün doğumu sırasında görünür açısal yüksekliğe ulaşmasıyla başlayacak olan bu nadir yörünge dizilişi, 10 Şubat tarihine kadar tüm gezegenleri bir arada görebilmemiz açısından ömrümüzde elimize geçebilecek 5-10 fırsattan biri. O nedenle, bu gök olayına şahit olmak istiyorsanız, havanın açık olduğu bir gün sabah gün doğmadan hemen önce kalkıp doğu ufkunda gezegenleri gözlemlemeye çalışabilirsiniz. Bu gözlemi, ışık kirliliği olan şehirlerde de gerçekleştirmeniz rahatlıkla mümkün. Merkür dahil tüm gezegenler oldukça parlak olacağı için, hiçbir gezegeni gözden kaçırmazsınız. Bu arada, Venüs gezegeninin parlaklığı sizi hayretler içinde bırakabilir, şaşırmayın. Venüs işte bu kadar parlaktır ve çoğu insanın sabahları Venüs'ü gördüğünde UFO gördüm sanması da bu yüzdendir. Dikkat etmeniz gereken bir konu var; Merkür her ne kadar rahatlıkla görülebilecek kadar gökyüzünde ufkun üzerine çıkıyor olsa da, dağlık, tepelik veya binaların ufku kapattığı bir yerde görüş açınıza giremeyebilir. O nedenle, ufkun alabildiğine açık olduğu bir alanda, yahut yüksek bir binanın üzerinden gözlem yapmanız yerinde olur. Son olarak, tarihler 15 Şubat'a yaklaştıkça, Merkür sabahları çok güçlükle seçilebilecek biçimde Güneş'e yakın konumda olmaya başlayacak. Yeterince yükseldiğinde ise Güneş gökyüzünü fazlasıyla aydınlatmış olacağı için, çıplak gözle Merkür'ü farkedebilmeniz çok zor olacak. Bu da, eğer gözlem yapmak istiyorsanız 20 Ocak'tan sonra Şubat ayının ilk birkaç gününe kadar vaktiniz olduğu anlamına geliyor. Not: Birçok bilim sitesi, sayfa ve gazetede bu olayın son izlenme tarihi olarak 15 veya 20 Şubat dendiğini görebilirsiniz. Bu verilen tarih yanlış. Çıplak gözle, Merkür en son 10 Şubat'ta görülebilir. O yüzden bize itibar edin, basına ve diğer bilim sitelerine değil. Boşuna 10 Şubat'tan sonra soğukta ayazda Merkür'ü görmeye çalışmayın, iyi bir dürbün veya teleskop olmadan göremezsiniz. Bir gök cismi yahut bir gök olayı d...


Bilgisayar Mühendisi: Sahip olduğunuzu dahi bilmediğiniz problemleri sizin anlamadığınız yollarla çözen kişi. Anlam ayrımları için bakınız: büyücü, sihirbaz. Not: Hayır, bilgisayarınıza format atamam, eski sevgilinizin Facebook sayfasını da hacklemeyeceğim. Yazımda Alan Turing isimli bir dahiden bahsedeceğim. Kafanızı bilgisayardan kaldırın, etrafınıza bakın. Her gün her saniye bilgisayarlarla iç içesiniz. Bu yazıyı okuduğunuz dizüstü veya masaüstü bilgisayarınız, elinizdeki telefon, şarjdaki tablet, garajınızdaki araba, hatta belki de yaşadığınız ev... Hepsinin içinde işlemciler, işletim sistemleri, milyarlarca satır kodlar, yazılımcının siz farkına bile varmadan düzelttiği buglar var. Hayır özel bir teşekkür beklemiyoruz, elinizde olan tüm teknolojiyi bilgisayar bilimciler, hackerlar ve yazılımcılar sadece bu işi sevdikleri için ve bu konuda merak duydukları için yapıyorlar. Hepiniz Alan Turing'in adını duymuşsunuzdur. Yaptıklarını ve ödediği bedeli az çok bildiğinizi düşünüyorum. O yüzden bugün Turing'den ve Turing Ödülleri'nden genel olarak bahsetmeyi düşünüyorum. Tam adı Alan Mathison Turing olan Alan Turing 1912 doğumlu İngiliz matematikçi, bilgisayar bilimci ve kriptologdur. Bahsi geçen bu üç alan matematik, bilgisayar bilimleri ve kriptoloji baktığınızda neredeyse iç içe geçmiş ve birbirini destekleyen üç büyük bilim dalıdır. Klişe bir tabirle, sizin bugün kullanırken bizim ise kodlarken büyülendiğimiz bilgisayarın babasıdır Turing. Bu alanın kurucusudur. Aynı zamanda da bir savaş kahramanıdır. Bildiğiniz savaş kahramanları gibi gazi nişanı veya komuta ettiği çok büyük orduları yoktur belki. II. Dünya Savaşı'nda Alman şifrelerini kırarak savaşın süresini kısaltmış ve belki de Almanya'nın yenilen taraf olmasının en büyük sebebi olmuştur. Hindistan kökenli bir aileden İngiltere'de doğan Turing, matematik ve bilime doğal bir eğilim gösteriyordu. 16 yaşındayken Einstein ile tanıştı. Okuldaki çok yakın arkadaşı Christopher Morcom'un okulun bitmesine birkaç hafta kala tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetmesi, Turing'in dini inancının yıkılmasına sebep oldu. 28 Mayıs 1936'da yayınladığı Hesaplanabilir Sayılar: Karar Verme Probleminin bir Uygulaması isimli makalesinde 20. Yüzyılın en büyük tartışmalarından biri olan karmaşık hesaplar belirli bir düzenek tarafından yapılabilir mi sorusuna kendi adıyla anılan Turing Makineleri'yle cevap verdi. Makale özet olarak problem bir algoritmayla temsil edilebiliyorsa, bir düzenek tarafından da çözülebilir demektedir. Ayrıca Sonlanma Problemi'ni kendi makineleri için de kanıtlamıştır Turing. Sonlanma problemini de en basit şekliyle algoritmayla çözülemeyecek problemlerin de olması şeklinde tanımlayabiliriz. Eylül 1936 ile Temmuz 1938 yılları arasında Princeton'da Lambda Yüksek Matematiği'nin kurucusu olarak bilinen Alonzo Church ile çalışan Turing, soyut matematik ve kriptoloji üzerine çalışarak 1938'de Princeton'dan Felsefe Doktoru ünvanını aldı. Eylül 1939'da savaşın başlamasının ertesi günü askeri hizmete katıldı. Alman şifrelerinin kırılması için kriptoloji üzerine devlet için çalıştı. Hayatının bu bölümü The Immitation Game isimli filmde Benedict Cumberbatch tarafından başarıyla canlandırıldı. Savaşın bitiminden sonra üniversiteye dönen Turing, Ekim 1950'de Hesaplama Mekanizması ve Zeka isimli makalesinde yapay zekadan bahsetti, bir makine için zeki denmesini sağlayacak bir standart olan Turing Testi'ni ortaya koydu. 1952'de Oscar Wilde gibi homoseksüel olduğu gerekçesiyle hüküm giydi. Hapisten kurtulmak için östrojen tedavisini kabul etti. Devletle ilgili tüm bağlantı ve danışmanlıkları kesildi. 1966'dan beri Bilgisayar Bilimleri'nin Nobeli olarak bilinen Turing Ödülleri, Bilgisayar Mekanizmaları Birliği tarafından verilmektedir. 2007 2013 yılları arasında maddi desteğini Intel ve Google'ın sağladığı ödüller 2013 yılından beri yalnızca Google tarafından desteklenmektedir. 1966'da ilk ödül ileri bilgisayar programlama üzerindeki çalışmaları için Carnegie Üniversitesi'nden Alan J. Perlis'e verilmiş olan ödüllerin ilk kadın kazananı IBM'den Frances E. Allen olmuştur.


Evet biliyoruz, üç yıldır sosyal medyada var olsak bile, sitemiz sadece bir yıldır yayın hayatında ve doğal olarak 2015 yılı içinde en fazla okunan yazılarımız derken, sitemiz açıldığı tarihten beri en fazla okunan yazılarımızı kastedeceğiz. Bir kısmınız için güzel, bir kısmınız için ise berbat geçen bu 2015 yılı sonrası, yeni gelecek yılın hepinize mutluluk ve sağlık getirmesini diliyoruz.


Normalde süpernova patlamalarını önceden öngörmek mümkün değildir. Diğer tüm yıldızlardan gelen ışık gibi, süpernovaları görmemizi sağlayan ışık da ışık hızının sınırlı olmasından ötürü bize gecikmeli bir zamanla ulaşır. Yani orada bir süpernova patlaması gerçekleşse dahi bunu görebilmemiz ancak o patlamadan gelen ışığın bize ulaşmasıyla mümkün olur. Bu durumda nasıl oluyor da 2016 yılında olabilecek bir patlamayı bilebiliyoruz? Yıldız ölümün eşiğinde mi? Aslında evet, fakat bu yeterli bir tespit değil. Tıpkı bir insanın durumunda olduğu gibi, yaşlı da olsa tam olarak ömrünün ne zaman sona ereceğini bilemiyoruz. Hubble Uzay Teleskobu ile çalışan astronomlar, aynı fotoğrafta birkaç görüntüsü olan gökadadaki bir süpernova patlamasını ilk olarak 2014 yılında gözlemlediler. Fakat diğer görüntüde henüz bir patlama görünmüyordu. Çünkü ışık, kütle çekimsel merceğin etrafından dolanırken farklı uzunlukta yollar kat eder. Merceğin bir tarafından kırılarak gelen ışık daha erken bize ulaşırken, diğer tarafından gelen ışık uzay-zaman dokusunda daha uzun mesafe katetmesi gerektiği için bize daha geç ulaşır. Bu durumu hesaplayan astronomlar, diğer süpernova patlamasının 2016 yılında olacağını söylediler. Aslında göreceğimiz bu patlama 2014 yılında gerçekleşen süpernova patlamasının tekrarı olacak. Tıpkı videolarda geri sararak yaptığımız gibi. Kozmik bir replay tuşu.


2012 yılının Ağustos ayında açılan bir Facebook sayfasından, Türkiye'nin açık ara en fazla ziyaret edilen, başvuru kaynağı olarak kullanılan astronomi platforumuna dönüşen kısa maceramızda, bir yılı daha geride bıraktık. 2016 yılı Kozmik Anafor açısından, acısıyla tatlısıyla hızlı ve çalkantılı bir dönem oldu. Bizler, tüm yaşananlara rağmen özgün içerik üretimini bırakmadık, kalitemizi düşürmedik. Yine, tek bir makale veya tek bir kısa yazı için kılı kırk yarıp bazen saatlerimizi, bazen günlerimizi harcayarak; ülkemiz insanlarının güvenilir bir başvuru kaynağı olarak kullanabileceği astronomi külliyatını büyütmeye çalıştık. 2016 yılı boyunca Kozmik Anafor'u okuyup bizlere destek verdiğiniz için hepinize teşekkür eder, mutlu bir yıl geçirmenizi dileriz.


En karmaşık konuları bile elinden geldiğince eğitimli eğitimsiz herkesin anlayabileceği biçimde anlatmayı, ülkemizde astronomi bilimini halkımızın her kesimine ulaştırmayı amaç edinmiş olan Kozmik Anafor,çıraklık dönemini atlatarak 2016 yılında kalfalık dönemi eserlerini vermeye başladı. 2016 boyunca en fazla okunan makalelerimiz ve içeriklerimizi görmek için bu linki ziyaret edebilirsiniz. En karmaşık konuları bile elinden ... En karmaşık konuları bile elinden ...


2017 Taslak Fen Bilimleri Dersi Eğitim Öğretim Programı ve Astronomi T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü'nün 2017 yılının başlarında yayınladığı eğitim ve öğretim taslağı medyada çokça tartışıldı. Taslak program okullara ve yetkin kurumlara yollanılarak Şubat ayına kadar dönüşler alındı, görüşler değerlendirilerek yeniden güncelleneceği bildirildi. Biz ise mevcut taslak programını, Astronomi ve Uzay Bilimlerinin ne kadar yer aldığına bakmak için inceledik. Son hali açıklanınca da yine bu gözle inceleme yapacağız. Taslakta Fen Bilimleri Dersi Eğitim Öğretim Programı kısmında ilk başlık olarak yer alan, Öğretim Programının Temel Felsefesi başlığında, bu programla eğitim gören bireylerin Astronomi, Biyoloji, Fizik, Kimya ve Yer Bilimleri alanına ilişkin temel bilgilere, doğal çevrenin keşfedilmesine ve uyum içinde yaşanmasına yönelik becerilere sahip olmalarının hedeflendiği belirtilmiştir. Bu bireylerin, kendilerini toplumsal sorunlarla ilgili problemlerin çözümü konusunda sorumlu hissetmesi, yaratıcı ve analitik düşünme becerileri yardımıyla, bireysel ya da işbirliğine dayalı alternatif çözüm önerileri üretebilmesi hedeflendiğinin altı çizilmiştir. 3. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı, Gezegenimizi Tanıyalım ünite başlığı ile bir Astronomi kazanımıyla başlıyor. 9 ders saati ayrılmış bu ünitenin kazanımlarına, Dünya'nın Şekli Küre ve Dünya'nın Yapısı Kara, Hava, Su Tabakaları kavramları yerleştirilmiş. Özellikle Dünya'nın Yapısı kazanımları Astronomi'den daha çok Coğrafya / Yer Bilimleri sınırlarında ama Dünya'nın Şekli kazanımı Astronomi ile ilişkilendirilebilir. 3. Sınıfların 5. Ünite adı ise Işık ve Sesler, ünitenin 2. Konu başlığı Işık Kaynakları. Bu konu, kazanımlarından biri olan Doğal Işık kaynaklarında yıldızlara yer vermeden geçilmeyecek bir konu. 4. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı yine Astronomi ile ilişkili. Yer Kabuğu ve Dünya'mızın Hareketleri ünite başlığı olan 15 saatlik ders dizisinde, 2. Konu başlığı Dünyamızın Hareketleri üzerine planlanmış. Konu / Kavramlar, Dünya'nın dönme ve dolanma harekelerinin sonuçları, gün-yıl, gece-gündüz olarak belirlenmiş. Bu kazanımlar belki 4. Sınıf öğrencileri için basit olabilir. 5. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının yine 1. ünitesi Dünya, Güneş ve Ay adında bir Astronomi ünitesi. Ve sıkı durun, ders saati süresi 28 saat. Güneş ve Ay'ın Yapısı ve Özellikleri, Ay'ın Hareketleri ve Evreleri, Güneş, Dünya ve Ay'ın birbirlerine göre hareketleri konu ve kazanımları ile dopdolu bir ünite. 6. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı 1. Ünitesi Güneş Sistemi ve Tutulmalar adında. Ünitenin 1. Konusu olan Güneş Sistemi kısmının kazanımlarında küçüklü büyüklü Güneş Sistemi elemanlarının tanımı var. 2. Konu Güneş ve Ay Tutulmaları kavramları ile Güneş, Dünya ve Ay'ın birbirlerine göre hareketleri, Ay'ın evreleri bir daha gündeme geliyor. 7. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı 1. Ünitesi Güneş Sistemi ve Ötesi adında, ders saati 16. Konu başlıkları, Uzay Araştırmaları ve Güneş Sistemi Ötesi: Gökcisimleri. Kazanımı bol, Astronomi paketi tadında, yapay uydulardan gözlemevlerine, yıldızlardan karadeliklere tanımlayan bir ünite. Yukarıda gördüğünüz gibi aslında 5. Sınıf ve 6. Sınıf kazanımları çok paralel ve birbirlerinden bağımsız anlatılması zor kazanımlardan oluşuyorlar. Belki 5 ve 6. Sınıfların kazanımları birleştirilip 7. Sınıfların bu ünitesinin ikinci kısmı Güneş Sistemi Ötesi, 6. Sınıfta yerleştirilebilir. Çünkü, çocuklar şayet internete ya da çocuk bilim dergilerine kolay ulaşacak ortamda yaşıyorlarsa bu bilgileri çok hızlı öğreniyorlar ve bu tanımlar aslında gelişimlerinin gerisinde kalıyor. Mesela, anaokulu eğitimi görme şansı olan öğrenciler daha anaokulu sıralarında yıldız, gezegen tanımlarını yapabiliyorlar. Tabi maalesef her öğrenci de bu şanslara sahip değil. Bu yüzden yorum yapmak çok zor ama sanırım, bu görüşleri almak için zaten taslak programı açmışlardı. Son olarak, 8. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı 1. Ünitesi, Mevsimler ve İklim, ders saati 20. Konu başlıkları, Mevsimlerin Oluşumu, İklim ve Hava Hareketleri, Yıkıcı Doğa Olayları ile yine daha çok Yer Bilimleri / Coğrafya bilimi sınırlarında ama Astronomi'ye dokunulabilecek kazanımlarla planlanmış. Gördüğünüz gibi her seviyenin ilk ünitesinin dolaylı ya da doğrudan Astronomi kazanımlı konulara ayrılmış olması sevindirici. Programın son halini merakla bekliyoruz. Astronomi ve diğer temel, doğa bilimleri konularının, eğitim-öğretim programlarında daha da artmasını ve her öğrencinin bu konuların hakkını verebilecek öğretmenlerle karşılaşmasını dileriz.


Takvimleri hazırlayın, 2017 yılı yıldızlar için büyük bir yıl. Göktaşı yağmurlarından tutulmalara, efsane uzay görevlerine ve dahasına kadar, 2017 yukarıya bakmaya ve ayrıca dört gözle beklemeye layık. 2003 EH1 göktaşından gelen döküntü kuyruğu sayesinde, Yeni Yılı 3/4 Ocak gecesi bir meteor yağmuru ile başladı. Dünya, döküntü tozu ve küçük döküntü parçalarının içine daldı ve sonra bunlar, atmosferimizde kayan yıldızlar halinde yandılar. Göktaşı yağmuru, Kuzey'den, Büyük Ayı takım yıldızından geliyor gibi göründü, yani bunun keyfini en iyi Kuzey Yarımküre gözlemcileri çıkardılar. Güneş Sistemi'nin en tehlikeli bölgelerinden birini araştırmak yeterince tutkulu bir şey fakat bunu yapmak 37 kat daha çılgın görünüyor, ancak NASA'nın Juno görevi bu sene tam da buna el atıyor. Jüpiter'in etrafındaki yörüngeye 4 Temmuz 2016'da girdi ve yılın sonunda, Gaz Devi'ni oluşturan bulutların altında ne yattığını çoktan ortaya çıkarmaya başladı bile. Kendisi, Jüpiter'in çevresindeki tehlikeli radyasyon kemerlerinin altından geçerken ve bulut tepelerinin sadece 5.000 km üstünde gezerken, gezegenin kimyasal bileşiminin ve yapısının yakın mesafeden çekilen eşsiz fotoğraflarına sahip olacağız. Junocam sayesinde bu yakın çekimlere bakmak, bilim için değerli oldukları kadar güzel olacak. 2016 yılında SpaceX, Falcon 9 ilk aşama roketini uzaya uydu fırlattıktan sonra yere kondurarak tarih yazdı. Bu durum, bir roket fırlatma rampasında patladığı zaman son buldu. Bu, astronotları Uluslararası Uzay İstasyonu'na taşımak için insanlı uçuş testlerine yaklaşan bir sistem için endişe verici bir başarısızlıktı. İnsanlığın uzayı araştırması ve uzaya yerleşmesinin diğer taraftarlarıyla beraber, 'anormalliğin' düzeltilip düzeltilmediğini görmek için 2017'de yeniden devam eden fırlatışları gergin bir şekilde izliyor olacağız. Eğer SpaceX roketlerini atmak yerine, bir uçağın gideceği havaalanına varırken yeniden yakıt almasıyla aynı şekilde yeniden kullanabilirse, bu durum yeni ve daha ucuz bir uzay yolculuğu çağının habercisi olabilir. SpaceX'in okyanustaki bir mavnaya görünüşte konduğu 2016'daki iyi zamanlar görünürde rahattı. 2017'deki deneme fırlatışlarının devam etmesi, bütün dünyanın şans dilemesiyle birlikte hevesle beklenecek. Bu Güneş Tutulması Ağustos'un 21'inde olacak ve tam tutulma , Amerika kıtası boyunca uzanan dar bir şeritte görünür halde olacak. NASA, olayın öncesinde tutulma yörüngesi için süper isabetli bir Ay modeli oluşturdu. Ay'ın sarp ve kraterli yüzeyi, parazitli güneş ışıklarının Dünya'ya ulaşmasıyla sonuçlanıyor, bu yüzden gölge bölgesi normalde oval kalıpta değil. Bölgenizdeki en iyi gözlem zamanları için NASA'yı kontrol edin. TESS, gökyüzü boyunca 200.000 parlak yıldızı hedef alarak, bizim aramızdan kısa bir süreliğine geçen ve yıldız ışığını sönükleştiren 500 adet Dünya boyutlu gezegen bulmayı umuyor. Çok önemli bir şekilde, bu yabancı dünyalar Kepler tarafından bulunan gezegenlerden bize daha yakın olacak, yani Dünya temelli teleskoplar, bunların atmosferlerinin içeriklerini muhtemel olarak ölçebilir ve bildiğimiz şekliyle yaşam için şartların uygun olup olmadığını görebilir. Çin, hızla gelişen uzay yeteneğini, Ay'dan bir taş ve toprak örneği getirilmesi ile geliştirmeye devam edecek. İnsansız Chang'e 5, konma ve 2 kg Ay regolitini Dünya'ya getirme hedefiyle 2017'de fırlatılacak. Eğer bu gayret başarılı olursa, Gene Cernan ile Apollo 17'nin 45 yıl önce son kez Ay'dan ayrıldığından beri komşumuzdan ilk defa madde getirilmiş olacak. 15 Eylül'de Satürn'ün yakınında bulunan Cassini uzay aracı, neredeyse yirmi yıl uzunluğundaki görevini, gaz devinin atmosferinde yanarak tamamlayacak. Bu durum, müthiş şekilde değerli bir bilim görevinin sonu anlamına gelecek. Araç, 2016'nın sonunda Satürn'ün en içteki halkalarında bir Büyük Final turuna kalkıştığı zaman, görev yeni zirvelere ulaşacak. Daha önce hiç araştırılmamış bir bölgede, halka ile gezegenin üst bulutları arasında yapılacak 20'den fazla dalışla birlikte, bu halkaların nasıl oluştuğu hakkında bir şeyler öğrenmenin yanında, gizemli gezegenin sahip olduğu bazı sırları ortaya çıkaracağız. Alevli son, uzay aracındaki dayanıklı mikropların, Cassini'nin uzay bilimine yaptığı son ve nihai katkılar olan ve muhtemelen yaşanabilir Enceladus ile Titan'a bulaşamayacağını garantiye alacak. 2017 yılında, Cassini'nin Satürn'ün etrafında yaptığı son gösteri dalışının bilgisayarla oluşturulmuş canlandırmalarına bel bağlamak zorunda kalmayacağız ve aracın Büyük Final'inin parçası olarak gerçek şeyleri elde edeceğiz. Meteor yağmuru ile başlayan yılı, 14 Aralık'ın ilk saatlerinde zirvesine ulaşan 3200 Phaeton göktaşından gelen bir meteor yağmuru ile bitireceğiz (13 Aralık geceyarısından sonra herhangi bir zamanda görülebilir). İkizler takımyıldızında olan bu olay, dünyanın çoğu yerinde görülebilir. Bir Yeni Ay'ın ancak günler sonra gerçekleşecek olması daha da iyi olacak ve kayan 120 yıldızın neredeyse hepsinin her saat görülebilir olmasını garantiye almak için hava yeterince karanlık olacak. Çok daha fazla görev ve uzay olayı var, fakat bu olayların bazılarını bile tecrübe ederseniz, o zaman 2017 yılı gerçekten kutlamaya değmiş olacak. Uzay Elbisesi Sıkıntısı: Astronotlara Yetecek Elbise Kalmadı! Houston, bir sorunumuz var; uzay bo...


En karmaşık konuları bile elinden geldiğince eğitimli eğitimsiz herkesin anlayabileceği biçimde anlatmayı, ülkemizde astronomi bilimini halkımızın her kesimine ulaştırmayı ve amatör astronomiyi yaygınlaştırmayı amaç edinmiş olan Kozmik Anafor, 2018 yılında da ustalık dönemi eserlerini vermeye devam ediyor. 2018 yılı içinde 7 milyondan fazla okunan ve bizi güvenilir bir başvuru kaynağı haline getiren, binden fazla popüler astronomi makalesi barındıran dev astronomi içeriğimizi genişletmeyi sürdürmenin yanısıra, ülkemizin en geniş katılıma sahip astronomi etkinliği olan Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali'nin üçüncüsünü 371 yatılı katılımcı ile gerçekleştirdik. Verilen tüm rakamlar, Google Analytics istatistiklerine dayanmaktadır. Ülkemizin en büyük ve en geniş astr... Yardıma Muhtaç Çocuklarımıza Astronomi İle Destek Olun!


Bir kara deliğin olay ufkunun ilk defa fotoğraflanmasından tutun da Hubble Uzay Teleskobu'nun keşfettiği futbol topu şeklindeki gezegene kadar geçen sene astronomi dünyasında bir çok gelişme oldu. Biz de bu iki bölümlük yazı dizimizde 2019'un önemli astronomi olaylarını toparlayıp sizlere anlatmaya karar verdik. O zaman daha fazla vakit geçmeden başlayalım. 1) Yaşanabilir bölgede bulunan bir süper dünyanın atmosferinde ilk defa su bulunması. Astronomlar, nihayet yıldızının yaşanabilir bölgesinde bulunan bir ötegezegenin atmosferinde su buharı bulunduğunu ortaya çıkardılar. Bu keşif, kayalık gezegenin yüzeyinde de suyun olduğu ve hatta bu suyun küresel bir okyanus oluşturma potansiyelinin olduğu anlamına geliyor. NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan bu keşif, ayrıca böyle bir gezegenin atmosferindeki su buharının ilk kez ortaya çıkarılması da demek oluyor. K2-18 b adı verilen bu gezegenin muhtemelen dünya ile benzer bir sıcaklığa sahip olması ve bulunan bu su buharı, gezegenin yeni nesil uzay teleskopları ile incelenecek en ümit verici cisim olduğunu ortaya koydu. 2) Enceladus'un kaplan desenlerinin gizeminin aralanması. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1789 yılında keşfedilmesinden sonra, Cassini uzay aracının Satürn'ün yörüngesinde dolanmaya başlamasına kadar gizemli kalan Enceladus hakkında ilginç bilgilere ulaşıldı. Cassini görevine kadar bu uyduda su bulunabileceğine dair hiçbir fikrimiz yoktu. Ancak Cassini göreve başladıktan bir yıl sonra aracın manyetometresi Enceladus yakınlarındaki Satürn'ün manyetik alanında tuhaf bir şey algıladı. Ve birbiri ardına yapılan geçişler ile uydunun güney kutbunun merkezinde yer alan sıcak bir noktada şu anda kaplan desenide denilen dört adet devasa çatlak tespit edildi. Ve bu çatlaklardan su buharı ile buz parçacıklarının oluşturduğu devasa su sütunları çıkıyordu. Bu çatlakların araştırılması sırasında Satürn etrafındaki alışılmamış yörüngesinden kaynaklanan yer çekimsel değişikliklerin uyduyu hafifçe esnetmesinden dolayı onun donmuş katı bir cisim olmadığı ortaya çıktı. Ayrıca araştırmacılar, uydudaki bu şekil bozukluğunun uydunun kutuplarının daha ince olmasına neden olduğunu ve bu yüzden de kırılmaya karşı bu bölgelerin çok daha hassas olduklarını düşündüler. Bu yüzden de benzer desenlerin uydunun kuzey kutbunda da ortaya çıkabileceğini ancak ilk önce güney kutbunun çatladığı kararına vardılar. 3) Yeni Ufuklar Uzay Aracı'nın Ultima Thule geçişini başarı ile gerçekleştirmesi. 2018 yılının 2019 yılına yol verdiği yeni yıl gecesinde NASA'nın Yeni Ufuklar uzay aracı çok uzaklarda bulunan bir uzay taşı olan Ultima Thule'ye olan yakın geçişini başarılı bir şekilde gerçekleştirdi. Ve bu sayede bu uzay taşı, bir uzay aracının bu zamana kadar ziyaret ettiği en uzak cisim oldu. Araçtan gelen ilk görüntülerde ise cisim, dönen bir bowling labutu şeklinde gözüküyordu. 4) Voyager 2 Uzay Aracı'nın yıldızlararası serüvenini sürdürebilmesi için bazı sistemlerini kapatması. 1977 yılında fırlatıldığından beri Voyager 2 aracı, uzayda en uzun süreli seyahat eden araçtır çünkü evden 11 milyar km uzakta ve asıl görevi olan dış güneş sistemi gezegenlerini incelemeyi bitirdikten on yıllar sonra bile yoluna devam ediyor. Yolculuğuna devam etmek için gerekli olan gücü hala senelerdir olduğu gibi aynı üç radyoizotop termoelektirik jeneratörlerinden alıyor. Ancak bu jeneratörler, her yıl daha az güç üretiyorlar ve araç da bu yüzden gittikçe güçsüzleşiyor. Görev kontroldeki insanlar ise bu sebepten dolayı hangi aygıtlara öncelik verileceği ile ilgili bazı zor kararlar vermek durumunda kaldılar ve sonunda Voyager 2'nin kozmik ışın aygıtını ısıtmayı durdurmaya karar verdiler. Çünkü sadece -49 Fahrenheit derecede çalışması için test edilen bu aygıt hala -79 Fahrenheit derecedeki koşullarda çalışmaya devam ediyor. Bunun dışında aracın derin uzaydaki yolculuğuna devam ederken veri toplayıp Dünya'ya bu verileri aktaracak olan beş tane aygıtı aktif olarak çalışmaya devam ediyor. 5) Geniş bir asteroitin Dünya ve Ay arasından geçip gitmesi. Astronomlar, neredeyse tam tepelerine gelene kadar bu asteroiti fark etmediler ancak bu uzay taşı zararsız bir şekilde uzaklaşıp gitti. 25 Temmuz 2019 sabahı 2019 OK adı verilen bir asteroit Dünya'nın yakınlarından saatte yaklaşık 88,500 km hızla geçti. Dünya'ya güvenli bir uzaklıktan yani yaklaşık 72,500 km'den biraz daha az bir uzaklıktan geçti ancak yine de bu uzaklık Dünya ve Ay arasındaki uzaklıktan azdı.


Geride bıraktığımız 2019 yılında gerçekleşen önemli astronomi olaylarını derlediğimiz yazı dizimizin ikinci ve son kısmı ile tekrar birlikteyiz. Bakalım daha başka neler olmuş astronomi dünyasında. Yazı dizimizin ilk bölümünü buraya tıklayarak okuyabilirsiniz. 6) Hubble Uzay Teleskobu'nun uzaya ağır metaller sızdıran yumurta şeklindeki bir gezegen keşfetmesi. Ötegezegen çağının başlamasından bu yana astronomlar güneş sistemi dışında ötegezegenler bulmaya başladılar. Ancak WASP-121b bu gezegenlerden çok daha farklı bir gezegen. Çünkü gezegenin en üst atmosferi şu ana kadar bulunan gezegenlerin atmosferinden 10 kat daha fazla sıcak. Astronomlar, WASP-121b'nin sıcaklığını ölçmek için Hubble uzay teleskobunu kullandılar ve bulgularına göre gezegen o kadar sıcaktı ki sanki gezegen merkezde bulunan yıldızını arkasından kırbaçlıyormuş gibi yıldıza doğru ağır metaller sızdırıyordu. Ve bilim insanları ilk defa böyle bir olay ile karşılaştılar. Wasp-121b, Dünya'dan yaklaşık 900 ışık yılı uzaklıkta ve bizim güneşimizden daha geniş ve daha sıcak bir yıldızın çevresinde dönmektedir. Yakınındaki yıldızı onun bir marşmelov gibi kabarmasına sebep olmak ile beraber bu kabarıklık, gezegenin dış katmanları üzerindeki yer çekimsel kontrolünün daha az olduğunu ve yıldızının da gezegendeki maddeyi sürüklemeye başladığını gösteriyor. Bu sebep ile de WASP-121b yörüngesinde dönerken astronomlar, gezegenin gerilerek yumurta gibi göründüğünü ve aktif bir şekilde madde kaybettiğini görebildiler. 7) Karanlık madde içermeyen ikinci hayalet galaksinin de keşfedildiğinin doğrulanması. 27 Mart'ta The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlanan bir çalışmada bizden 60 milyon ışık yılı uzaklıkta ve NGC 1052-DF2 (kısaca DF2) adı verilen bir hayalet galaksinin varlığı doğrulandı. Bu galaksinin özelliği ise içerisinde hemen hemen hiç farkedilebilir miktarda karanlık madde olmaması idi. İşin daha da ilginç tarafı, aynı dergide 20 Mart'ta da buna benzer başka bir makale daha yayınlanmış ve burada da DF4 isimli diğer bir sönük ve yine karanlık madde içermeyen başka bir galaksinin varlığı doğrulanmıştı. İki çalışmayı birlikte değerlendirecek olursak DF2'nin yalnız olmadığı, bunun yerine bu iki hayalet galaksinin karanlık madde bağlarından kendilerini kurtarmış gibi görünen daha geniş ve önceden bilinmeyen galaksi gruplarından birinin parçası oldukları sonucunu çıkarabiliriz. Ayrıca bu yeni araştırma, karanlık maddenin gerçek doğasını anlayabilmenin yanında galaksilerin oluşumu ve evrimi konusundaki yaygın teoriler için önemli katkılar yapabilir. 8) Gezegen oluşum disklerini birbirleri etrafında döndüren bebek yıldızların tespit edilmesi. Astronomlar, gezegen oluşum disklerini krakere benzer bir şekilde döndüren ve yer çekimsel olarak birbirlerine bağlı olan iki yıldızın görüntüsünü almayı başardı. Atacama Large Millimeter/submillimeter Array tarafından elde edilen bu görüntü, astronomlara yeni oluşan ikili yıldız sistemlerini inceleyebilmek için eşsiz bir yol açtı. Bu keşif, ikili halde bulunan yıldızların ve gezegenlerinin zamanla nasıl oluştuğu ve nasıl evrimleştiği konusuna ışık tutacak. 9) Yengeç Bulutsusu'ndan gelen çok yüksek enerjili fotonların kaydedilmesi. Tibet AS- gama Deneyi'ni kullanan astronomlar, bu zamana kadar rastlanılmamış en yüksek enerjili ışığı tespit ettiler. Yengeç Bulutsusu'ndan gelen bu fotonların 100 tera-elektronvoltluk bir enerji taşıdığı ölçüldü. Bu enerji miktarı da Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın düzenlediği çarpışmalarda ulaştığı maksimum miktarın tam 10 katıdır. Bilim insanları bu enerjinin kaynağının Yengeç Bulutsusu'nun kalbinin derinliklerinde gizlenen ve yaklaşık bin yıl önce süpernova olarak patlayan bir yıldızdan kalan yoğun ve hızla dönen bir pulsar olduğunu düşünüyor. Aslında bulutsunun bizden 6,500 ışık yılı uzaklıkta olması ve patlamanın da yaklaşık 7,500 yıl önce gerçekleşmesine rağmen, patlamadan çıkan ışık Dünya'ya MS. 1054 yılına kadar ulaşmadı ve patlama gerçekleştiğinde bizim gökyüzümüzde sadece parlak yeni bir yıldız gibi görülebiliyordu. Birkaç hafta sonra süpernovanın ışığı sönükleşti ancak kalıntıları büyüyüp yayılmaya devam etti ve şu anda bile gece gökyüzünde neredeyse her dalga boyunda müthiş bir şekilde parlıyor. Düşük radyo dalgaları, yüksek enerjili gama ve X ışınları yaymakta ve görülebilir dalga boylarında da parlamaktadır. Ancak buna rağmen yeni tespit edilen bu çok yüksek enerjili fotonlar Yengeç Bulutsusu için bile ilk sayılabilir. 10) Olay Ufku Teleskopu'nun ilk defa bir kara deliğin görüntüsünü elde etmesi. 2019 yılının astronomi dünyasında en çok ses getiren olayı kuşkusuz ki bir kara deliğin olay ufkunun on yıllar boyunca yapılan çalışmaların ardından nihayet görüntülenmesiydi. Bu ikonik görüntü, maddenin sonsuza dek yok olduğu bölgenin çevresinde dolanan gaz ve kalıntıların var oluşunun ilk kanıtıydı. Ve bilim kurgunun bu favori cisminin gerçekten neye benzediğini de görmüş olduk. Bu görüntüyü elde etmek için hedef alınan galaksi, M87 galaksisi ve onun sahip olduğu 6,5 milyar güneş kütlesine denk süper kütleli kara delikti. Boyutlarına rağmen bu kara delik dünyadan o kadar uzaktaydı ki (53 milyon ışık yılı kadar) bu görüntüyü elde etmek için gezegenimiz büyüklüğünde bir teleskoba ihtiyacımız vardı.


En karmaşık konuları bile elinden geldiğince eğitimli eğitimsiz herkesin anlayabileceği biçimde anlatmayı, ülkemizde astronomi bilimini halkımızın her kesimine ulaştırmayı ve amatör astronomiyi yaygınlaştırmayı amaç edinmiş olan Kozmik Anafor, 2019 yılında da ustalık dönemi eserlerini baş önde, akıl başta, göz yolda yürüyerek vermeye devam ediyor. 2019 yılı içinde 8.5 milyondan fazla okunan ve bizi öğrenim kurumlarımız için güvenilir bir başvuru kaynağı haline getiren, binin üzerinde popüler astronomi makalesi barındıran dev astronomi içeriğimizi 138 yeni yazı hazırlayarak genişletmeyi sürdürmenin yanısıra, ülkemizin en geniş katılıma sahip astronomi kamp etkinliği olan Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali'nin dördüncüsünü 362 yatılı katılımcı ile gerçekleştirdik. bazılarını kendimizin düzenlediği, bazılarına ise davetli olarak katıldığımız ücretsiz sunum, söyleşi ve konferanslarla; öğrencilerimize, öğretmenlerimize, astronomi / bilim tutkunlarına gökyüzünü anlatmaya devam ettik, ediyoruz . Bunlar haricinde, Gelecek Bilimde kanalı ile Göğe Bakma Durağı isimli, astronomi ve uzay bilimleri konularını detaylıca konuştuğumuz her biri 1.5 3 saat arası süren 11 bölümlük canlı yayın serisi gerçekleştirdik. Kozmik Anafor'un kendi Youtube kanalında ise Hypatia Bilim işbirliği içinde 53 adet bilgilendirici video hazırladık. Facebook, Instagram ve Twitter sosyal medya hesaplarımızdan 2019 yılı boyunca her gün yaptığımız binlerce bilgi verici paylaşımla milyonlarca kişiyi astronomi üzerine bilgilendirmeye gayret ettik. Gerek düzenlediğimiz kampanyalarla, gerekse doğrudan maddi yardımda bulunarak 4 okulumuza teleskop alabilmeleri için destek olduk. Astronomi astrofizik okuyan maddi durumu yetersiz kimi öğrencilerimizin burs desteği alabilmesini sağladık. 2020 yılında; hepinize mutlu, huzurlu, sağlıklı ve bilim dolu günler diliyoruz. Bizlerle birlikte olduğunuz, bizleri ve ülkemizdeki bilim platformlarını desteklediğiniz için sonsuz teşekkürler. Ülkemizin en büyük ve en geniş astr... En karmaşık konuları bile "elinden ... Burası neresi, bu insanlar nerden g...


Eğer 2083 Yılını Beklerseniz, Yeni Bir Yıldızın Doğduğuna Şahit Olabilirsiniz! Bu yüzyılın sonlarında gök bilimciler, Sagitta veya başka bir isimle Okçuk Takımyıldızı'nda yeni bir yıldızın ortaya çıkmasına tanıklık edebilirler. Bizden yaklaşık 7,800 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve ortaklaşa olarak V Sagittae adını verdiğimiz iki yıldız, birbirlerine giderek daha çok yakınlaşıyor. Yıldızlar birbirleri etrafında dönerlerken, daha büyük olan yıldız daha küçük olan eşlikçisine sürekli olarak madde aktarmaktadır. En sonunda ise bu iki yıldız çarpışacak ve birleşecek. Ortaya da yaklaşık bir ay boyunca V Sagittae'yi gökyüzünün en parlak yıldızı konumuna getirecek olan güçlü bir ışık patlaması çıkaracak. Bir yüzyıldan fazla bir süredir devam eden ve kayıt altına alınan gözlem arşivlerine bakan bir grup araştırmacı, bu yıldız sistemindeki iki yıldızın birbirlerinin etrafında dönme hızlarının son zamanlarda giderek arttığını tespit ettiler. Şu anda yıldızlar, birbirleri etrafındaki dönüşlerini yaklaşık 12 saatte tamamlıyorlar. Ve daha da yakınlaşmaya devam ederlerse, 16 yıllık bir yanılma payı bırakılmasına rağmen 2083 yılına gelindiğinde bu iki yıldızın tamamen birbirleri ile birleşecekleri düşünülüyor. İkili bir yıldız sistemi olan V Sagittae, astronomların Kataklizmik değişen yıldızlar diye adlandırdığı bir kategoriye girmektedir. Bu kategorideki yıldız sistemleri, birbirleri etrafında dönen bir beyaz cüce ve bir de normal yıldızdan oluşur. Bu beyaz cüce, ona eşlik eden normal yıldızın dış katmanlarından belli belirsiz şekilde hidrojen çeker. Bu ele geçirilen madde beyaz cücenin yüzeyine ulaştığında ise yoğun yerçekimi, hidrojenin nükleer füzyon şeklinde patlamasının önünü açar. Bilinen bir çok kataklizmik değişken sistemlerinde beyaz cüceye eşlik eden yıldızın kütlesi ya beyaz cücenin hemen hemen aynısıdır, ya da ondan biraz daha azdır. Ancak V Sagittae bir istisnadır. Sebebi ise beyaz cüceye eşlik eden yıldızın beyaz cüceden dört kat daha fazla bir kütleye sahip olmasıdır. Ve bu durum da V Sagittae sisteminin diğer sistemlere göre 100 kat daha fazla parlamasına yol açar. Bu aşırı kütle oranı da yıldızların yüzeylerinden daha fazla maddenin püskürmesine neden olur ki astronomlar bu fenomene yıldız rüzgarı adını verirler. Schaefer ve ekibi, modern zamanlarda elde edilen veriler ile birlikte 1890'a kadar uzanan daha önceki gözlemleri göz önüne alarak bu sıra dışı sistemi incelediler. Ve bu incelemenin sonucunda V Sagittae'nin on yıllar boyunca hızla parlaklığını arttırdığını buldular. Yıldızların kütlelerine, yörüngesel özelliklerindeki değişikliklere ve parlaklık oranına bakarak araştırmacılar, bu iki yıldızın birleşeceği ve büyük bir parlama ortaya çıkaracağı sonucuna vardılar. Araştırmacıların hesaplamaları, birleşmenin yaklaşık 2083 yılında gerçekleşmesi gerektiğini gösterse de modellerindeki belirsizlikler birleşmenin 2067 öncesinde veya 2099 sonrasında da gerçekleşebileceğini ortaya koyuyor. Ekip, sistemin ne kadar hızlı parlaklaştığı hakkındaki ölçümleri ne kadar hızlı toplarlarsa o kadar bu zaman aralığını daraltabileceğini düşünüyor. Görelilik kuramı 20. yüzyıldan bu y... Belki de O Yıldız Çoktan Yok Oldu! Planetary Nebula, ya da Türkçesi "g...


Kış mevsimine yaklaştıkça, Avcı Takımyıldızı'nın geceleri doğu ufkunda tüm ihtişamıyla yükseldiğini görebilirsiniz. Bu yükselişin başlangıcına, bir meteor yağmuru da eşlik ediyor. Gökyüzünde Mintaka, Alnilam ve Alnitak yıldızlarının birbirlerine yakın, dikey yönde sıralanışıyla hemen tanıyabileceğiniz Avcı Takımyıldızı bölgesinde 21-22 Ekim tarihleri arasında, her ne kadar Perseid Meteor Yağmuru kadar yoğun gözlenemeyecek olsa da, pek çok meteorun atmosferimize girişini izleme şansını bulabilirsiniz. 21-22 Ekim'de maksimum miktarı saat başına 10-20 adet ile zirveye ulaşacak olan bu meteorlar, saçılım noktası Orion Takımyıldızı sayesinde Orionidler'olarak adlandırılıyor. Orionidler'in sebebi ise Güneş'in etrafında 76 yılda bir tam dönüşünü gerçekleştiren Halley Kuyrukluyıldızı'nın ardında bıraktığı irili ufaklı toz parçacıkları. Dünya, her yıl yaklaşık olarak belirttiğimiz tarihlerde Halley Kuyrukluyıldızı'nın ardında bıraktığı bu cisimlerin yoğun olduğu bölgeden geçer. Bu durum her sene Orion Meteor Yağmuru olarak adladırılan gök olayına sebep olur. Aynı zamanda her yılın Mayıs ayında gerçekleşen Eta Aquarid Meteor Yağmuru ise Halley Kuyrukluyıldızı'nın sebep olduğu ikinci meteor yağmurudur. Belirtmiş olduğumuz tarihlerde saat 23.00'den sonra doğu yönüne baktığınızda gökyüzünde birbirlerine yakın, belirgin bir şekilde üst üste dizilmiş üç yıldız doğudan batıya Alnitak, Alnilam ve Mintaka bulunur. Bu yıldızları bulduktan sonra yıldızlardan batı yönüne doğru gökyüzünü taramaya başlayın. Çok geçmeden bu üç yıldızın yakınında, onlardan daha kuvvetli bir şekilde parlayan kızıl bir yıldız göreceksiniz. Bu yıldız Avcı Takımyıldızı'nın en parlak üyesi olan Betelgeuse yıldızıdır. Orionidler'in saçılım noktası yaklaşık olarak Betelgeuse yıldızının bulunduğu bölgedir. Ancak meteorlar bu bölgeden tüm yönlere doğru yayılacağından, gökyüzünün her noktasında Orionidler'i görme şansınızın olduğunu unutmayın. Bu nedenle binaların veya ağaçların ufkunuzu kapatmadığı geniş ve ışık kirliliği düşük, şehir ışıklarından uzak bir alanda Avcı Takımyıldızı'na doğru baktığınızda hava aydınlanana dek saatte 10 ila 20 dilek hakkı elde edebilirsiniz.


Gökyüzünde görebildiğimiz en parlak gezegenlerden olan Jüpiter ve Satürn, 21 Aralık'ta gökyüzünde birbirlerine oldukça yakın görünecekler. İki gezegenin bu denli yakın görünümü, en son 1226 yılında, yani 794 yıl önce gözlemlenebilmişti! Bu yazımızın video versiyonunu aşağıdan veya bu linke tıklayarak izleyebilirsiniz. Eğer izlemek yerine okumayı tercih ediyorsanız, sayfayı kaydırarak yazımızı okumaya devam edebilirsiniz. Gaz devleri Jüpiter ve Satürn gezegenleri; büyüklükleri, dünyaya olan uzaklıkları ve yüzeylerinin yansıtabilirlik oranları sayesinde dünyadan çıplak gözle oldukça rahat biçimde gözlemlenebilen gök cisimleridirler. Bu nedenle, şüphesiz amatör veya profesyonel tüm gözlemcilerin gözlemlemekten en çok hoşlandığı gök cisimleri arasındalar. 21 Aralık 2020 tarihinde ise bu iki parlak gök cismi oldukça yakın konumda yer alacak. Bu da, gökyüzü gözlemcileri ve astrofotoğrafçılar için uzun süre bulunamayacak büyük bir fırsat demek. Öyle ki bu gök cisimleri, bu tarihte gökyüzünde çift gezegen ya da büyük bir yıldız gibi görünecek. Astronomlar, gökyüzünde bir gök cisminin ne kadar alan kapladığını belirlemek için açısal büyüklük ya da açısal çap kavramını kullanırlar. Yani aslında gökyüzünü bir referans noktasından belirli açılara bölerek, bir gök cisminin gökyüzünde ne kadar alan kapladığını söyleriz. Örneğin, Orion Bulutsusu gökyüzünde 10 derecelik alan kaplarken, uydumuz Ay 0.5 derecelik alan kaplar. Gök cisimlerinin açısal büyüklüğünü gözlem sırasında el ve parmaklarımızı kullanarak öğrenebiliriz. Bahsettiğimiz 0.1 derece ise 6 ark dakikaya eşittir. Yani bu açısal büyüklük, gökyüzünde oldukça küçük bir alan kaplamaktadır ve 21 Aralık'ta Jüpiter ile Satürn arasındaki alan da bu denli küçük olacaktır. Dolayısıyla bu kavuşum bölgesine bir dürbün veya teleskopla bakarsanız Jüpiter'in ve Satürn'ün uydularını aynı görüş alanı içerisinde gözlemleyebilirsiniz! Şüphesiz astrofotoğrafçılar bu eşsiz fırsatı oldukça iyi bir biçimde değerlendireceklerdir. Büyük Kavuşum'u Türkiye'de güneş batarken güney batı ufkuna bakarak rahatlıkla gözlemleyebilirsiniz.


Öncelikle gündönümünün, astronomide en uzun gece anlamına gelmediğini söyleyelim. Kış gündönümü, en erken gün batımını belirtir. Bütün hesaplamalar, bu saate göre yapılır. Ekinoksun aksine, gündönümlerini kesin olarak hesaplamak oldukça zordur. Güneş'teki değişimler, atmosferde güneş ışınlarının kırılması ve dışmerkezli yörüngenin sabit olmaması geleneksel aletler ile hesaplamayı çok zor hale getirmektedir. Hepimizin, gündönümü hakkında biraz bilgisi var ama, önce dönenceler hakkında biraz bilgi verelim. Kısaca, yeryüzü üzerinde, Güneş ışınlarının, her birine yılda bir kez dik açı ile geldiği, tropikal kuşağın kuzey ve güney sınırlarını oluşturan ve ekvatorun 23 27 kuzey ve güneyinden geçtiği varsayılan iki enlemden her biridir. Kuzeydekine Yengeç Dönencesi, güney yarımküredekine ise Oğlak Dönencesi adı verilir. Yıl deyince hepimiz 365 gün deriz. Modern takvimimize göre öyle olduğunu varsayıyoruz. Her 4 senede bir ise 366 gün. Aslında buna tamamen yanlış diyemeyiz ama olay, Dünya'nın Güneş etrafında bir tur atması ise, işler biraz daha karışık hal alıyor. Bunun için önce, takvim yılı, Güneş Yılı ve Yıldız Yılı arasındaki farkı bilmemiz lazım. Güneş Yılı; Kuzey yarımkürede iki ekinoks arasında kalan zamanı belirtir. 1 Güneş Yılı: 365 gün, 5 saat, 48 dakika, 46 saniyedir. Yıldız Yılı; Dünyanın Güneş etrafında tam bir tur atarak tekrar aynı konuma gelmesini belirtir. 1 Yıldız Yılı: 365 gün, 6 saat, 9 dakika, 10 saniyedir. Ay Yılı dediğimiz bir olgu da var; Ay'ın 12 evresinin tamamlanmasına göre hesaplanır ve 1 Ay Yılı: 354 gün, 8 saattir. Bunların dışında bir de Anomali Yılı var. Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu konumdan , tekrar aynı yere gelene kadar geçen zamanı belirtir. 1 Anomali Yılı 365 gün, 6 saat, 13 dakika ve 53 saniyedir. Görüldüğü gibi yıl hesaplamada birçok yöntem kullanmaktayız ama her nasılsa en uzun gece 21 Aralık tarihine denk gelmektedir. 1 yıl 365 gün 5 saat ise, seneye en uzun gece 5 saat kayacaktır. Hatta artık yılı kullanmadan bir sene önce yaklaşık fark 15 saati geçer. Yani, tam olarak söylemek gerekirse; bize verilen bilgi -yanlış olmasa da- eksiktir. Çünkü çoğumuza bu durum, yalın haliyle anlatıldı hatta birçok kişiye Yıldız Yılı, Ay Yılı hatta Anomali Yılı bilgileri de verilmemiştir. Peki, nedir bu olayın aslı diye sorarsanız, Güneş saati ile kullandığımız saatler arasındaki hafif uyumsuzluk nedeni ile en erken gün batımı, gündönümünde gerçekleşmez. Yılın en kısa günü çoğunlukla 21 Aralık olur, ancak modern takvimimize her 4 yılda 1 gün eklediğimiz için, çıkan sonuç 1 Güneş Yılı'na (365,2422 gün) tekabül etmez ve günbatımı kayar.


8-10 senedir her yıl sonu yaklaştığında yeni bir Dünya yok olacak! haberi basında büyük puntolarla yer alıyor. Şimdi de 23 Aralık 2017'yi belirlemişler. Biz bıktık, ama basın camiası geleneksel olarak bu manşeti atmaktan bıkmadı. Birkaç gündür; CNN Türk, Sputnik Türkiye, Mynet Haber, T24 ve benzeri güvenilir görülen haber sitelerinde; bilim insanlarının 23 Aralık'ta uzaydan gelen bir virüsün insanlığı yok edeceğini söylediği şeklinde haberler yayınlanıyor. Biliyorsunuz; yerli ve yabancı haber sitelerinin çoğu, haberlerin doğruluğunu denetlemektense, elinde tuzluk tutan biri gördüğünde, salatalıkla peşine düşmeye bayılan yapılardır. Söz konusu basın kuruluşlarının haberine göre; Science Dergisi'nde yayınlanan bir haberde, Hintli bilim insanları uzaydaki bir cisimden gelen ölümcül bir virüsün günler içinde Dünya'ya yayılacağını ve bunun insanlığın sonunu getireceğini söylüyormuş. Tabii ki böyle bir virüs, böyle bir keşif veya söz konusu haberlerde iddia edildiği gibi ciddi bir bilimsel haber kaynağı olan Science Dergisi'nde böyle bir haber yok. Zaten haberde renk katsın diye adından söz edilen Hintli astronom bilim insanlarının böyle bir iddiası da yok. Hatta, bundan haberleri bile yok! Uzayda, Dünya dışında yaşam arayışı uzun yıllardır bilim insanlarının en büyük çaba harcadığı konulardan biri. Ancak, bugüne kadar yapılan tüm araştırmalara rağmen, Dünya dışında aminoasitlerin yapıtaşı olabilecek bazı kompleks moleküller haricinde yaşam olasılığına dair hiçbir iz bulamadık. Araştırmalar elbette yoğun biçimde devam ediyor. Bilim insanları olarak, Dünya dışında canlılığa ait bir kanıt bulabileceğimize dair inancımız ve arayış çabalarımız asla bitmeyecek ve bir gün muhakkak bulacağız. Bir bakteri veya virüs dahi olsa, gezegenimiz haricinde bir yerlerde canlılık keşfedildiğinde, şunu bilin ki; bunu ilk olarak bizlerden; bilim insanlarının kendilerinden duyacaksınız, böylesi uyduruk basın haberlerinden değil. Yine her zamanki gibi bir grup troll'ün veya eğlence düşkününün masa başında ürettiği haberi sayfalarına taşıyan, araştırmaktan yoksun basın söz konusu. Ancak, bu basın kuruluşlarını da kınayamıyoruz, çünkü böylesi haberler ilgi çekiyor ve çok tıklanıyorlar. Biliyorsunuz, internette bir site ne kadar çok tıklanıyorsa, o kadar çok para kazanıyor. Yani, biraz da tamamen duygusal durumlar söz konusu. Sözün özü; 23 Aralık'ta her gün ne yaşıyorsanız, onun dışında birşey gerçekleşmeyecek. Müsterih olunuz, bu tür bilimle uzaktan yakından ilgisi olmayan uydurma haberlere elinde salatalıkla koşturanlar arasına katılmayınız, inanmayınız. Sokakta aylak aylak dolaşıyor veya ...


Uzak yıldızların çevrelerindeki gezegenlerde ikamet eden olası zeki yaşamı keşfedebilmemizin yegane yolu, onlardan yayılan radyo veya çeşitli dalga boylarındaki elektromanyetik spektrumu yakalayabilmekten ve anlamlandırmaktan geçiyor. Gökyüzünü bu amaçla incelemeye başladığımız son 50-60 yıllık süre içerisinde, bu şekilde anlamlandırabileceğimiz çok az sinyalle karşılaştık ve malesef hiçbiri dünya dışı uygarlıklara veya zeki yaşam ihtimaline kanıt olmayı başaramadı. Yakın zamanda bir grup bilim insanı, gözlemledikleri 234 yıldızdan olası bir zeki yaşam işareti sayılabilecek sinyal alındığını iddisında bulundu. Quebec Laval Üniversitesi'nden Ermanno Borra ve yüksek lisans öğrencisi Eric Trottier, milyonlarca yıldızı gözlemlemişler ve bu sonuca ulaşmışlar. Yıldızlardan gelen ışığın tayfını fourier dönüşümü adlı karmaşık matematiksel bir yöntemle incelediklerinde, bir saniyenin trilyonda birinden küçük aralıklarla güçlü ışık atımlarına rastlamışlar. Bu güçlü atımların, gözlemledikleri yıldızların 234 tanesinde çok benzer biçimde görülmesi, şimdiye kadar bazı yıldız türleri için farkında olmadığımız bir fiziksel sürece işaret ediyor olabilir. Başka bir ifade ile; birbirleriyle ilintisi ve yakınlığı olmayan, galaksimize rastgele dağılmış 234 yıldızda sabit, sürekli diyebileceğimiz bir periyotta nanosaniyelik ışık atımları gözlemliyoruz. Her yıldızda çok benzer bir desene sahip bu atımların sebebini henüz bilmiyoruz ama, böylesi bir olayı gözlemleyebilmemiz için bu yıldızlardan bize doğru çok güçlü lazer atımları gönderilmesi, yani zeki yaşam gerekliliği fikrini de yabana atamıyoruz. Aslına bakılırsa, bilim insanları burada yıldız fiziğine dair ilginç bir fenomeni keşfetmiş olabileceklerine hemfikirler. Bununla beraber, yapılan çalışmalara basının ilgisini çekebilmek için evet, bu uzaylılardan bir sinyal olabilir şeklinde açıklama yapmaktan da çekinmiyorlar. Böylelikle, büyük ihtimalle pek üzerinde durulmayacak bu nanosaniyelik ışık atımları Independent gibi bir gazetede bile haber olabiliyor. Bu, dünya dışı medeniyet spekülasyonunun en görünür faydası; iki araştırmacının kıyıda köşede kalmış bulgularının artık ister istemez başka üniversiteler ve bilim insanları tarafından araştırılıp teyit edilmeye çalışılacağının hemen hemen kesinleşmesi. Ermanno F. Borra ve Eric Trottier'ın yayınladığı, sinyalin keşfine dair makaleye bu linkten ulaşabilirsiniz. 51. Bölgeye Giren Türk Bilim İnsanı, Gizli Üssü Anlatıyor. Evet, her ne kadar söylemeye gönlüm...


1989 yılı Ekim ayında, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'i incelemek amacı ile Galileo sondası uzaya fırlatılmış, 14 yıllık görev süresinin ardından 21 Eylül 2003'te Jüpiter'e düşürülerek bizlere veda eden bu araç, çok sayıda keşfe imza atmıştı. Jüpiter gezegeni ve uyduları ile ilgili çok önemli keşiflere imza atmış olan bu sonda, Jüpiter'e ulaşana dek rotası gereği bir kez Venüs'ün ve iki kez de Dünya'nın kuvvetli kütle çekim etkisinden hız alarak uzun yolculuğuna başlamış oldu. Yolculuğu sırasında Mars ve Jüpiter arasında yer alan Asteroit Kuşağı'nın da içerisinden geçen Galileo sondası, bu sırada Gaspra ve 243 Ida isimli asteroitlere da yakın ziyaretler gerçekleştirdi. Bu durum, uzaya gönderilen uzay sondaları için de bir ilki oluşturuyordu. En üstte gördüğünüz fotoğraf, Galileo sondası tarafından 28 Ağustos 1993 tarihinde çekildi. Yaklaşık 10.500 km'lik bir uzaklıktan çekilen bu fotoğrafta, 243 Ida asteroitinin yüzey şekilleri ve üzerinde yer alan krater oluşumları açıkça görülebilir bir durumdadır. İlk olarak 29 Eylül 1884 yılında Avusturyalı astronom Johann Palisa tarafından keşfedilen Ida, 58x23 km boyutlara sahip, Asteroit Kuşağı'nın iç kısmında yer alan tipik bir S- Tipi asteroittir. S-Tipi asteroitler, yapıları gereği ağırlıklı olarak Silikat malzemeden oluşmuş asteroitlerdir. S-Tipi denmesinin sebebi de budur aslında yani Silikatın baş harfiyle adlandırılırlar. Ida asteroiti, ortalama 429 milyon km uzaklıkta yer aldığı Güneş çevresindeki bir turunu 4,84 yılda tamamlamaktadır ve kendi ekseni etrafındaki bir tur dönüşü da yaklaşık 4,63 saattir. Galieo sondasının iletmiş olduğu fotoğrafları inceleyen program görevlilerinden Ann Harch, asteroit çevresinde dolanmakta olan 1,4 km çapa sahip Dactyl uydusunu keşfetti. İlk tespit edildiğinde 1993(243)1 ismi ile anılan bu uydu, daha sonrasında Yunan Mitolojisi'nde Kaz Dağı'nda yaşadığına inanılan bir yaratık olan Dactyl'in adını aldı. Dactyl, aynı zamanda bir asteroite ait bilinen ilk uydu olma özelliği taşımaktadır. Dactyl'nin, bilim insanları tarafından çevresinde döndüğü Ida asteroiti ile aynı kökenden geldiği düşünülmektedir. Bu durum, daha önceleri Dactyl in Ida'dan kopmuş bir parça olabileceği ihtimalini ortaya koymaktadır.


Zeka seviyesi düşük olmayan ama, şunu yayınlayayım da, daha çok tık alalım cebimize para girsin mantığıyla bulduğu her saçmalığı sorgusuz sualsiz mecralarına taşıyanlar tarafından yönetilen basın, hatta ana akım medya gün geçmiyor ki yeni bir zırvalıkla karşımıza çıkmasın. Gazete ve haber sitesi editörlerinin veya yazarlarının çoğunun bilimsel konularla ilgili bir bilene danışayım diyecek kadar dikkat ve iyi niyet sahibi olmadıkları zaten uzun zamandır bilinen bir gerçek. Bu davranış kalıbının doğal getirisi de, gazetelerde ve haber sitelerinde yayınlanan bilimsel haberlerin sıfır güvenilirlik seviyesinin 1 tık üstüne çıkıp 0.1 güvenilirlik düzeyine yükselememeleri. Zaten konu bilim olduğunda güvenilirlik, basının çok da umursadığı bir özellik değil. Özellikle gazetelerin internet siteleri daha çok tık alalım, daha çok tıklanalım, paraa paraa mantığı üzerine işlediğinden, bilimsel güvenilirlik beklentisi içine girmek de anlamsız. Bu kez ortaya atılan ve UFO iddialarına sağlam dayanak gibi fütursuz ve cahilce bir yorumla okurlara iletilen konu; Romanya'da bulunmuş olduğu iddia edilen alüminyum objeler. İddiaya göre, çeşitli boylardaki bu objeler bulunduktan sonra isviçre'ye tarih analizine gönderilmişler ve 250 bin yıllık oldukları ortaya çıkmış. Alüminyum, gezegenimiz var olduğundan beri toprak altında keşfedilip işlenmeyi bekliyor olsa da, bilim insanları tarafından saflaştırılıp ayrıştırılarak kullanılmaya başlanması 1827'de Friedrich Wöhler'in çalışmaları sonucu gerçekleşti. O dönemler hafifliği ve dayanıklılığı ile gözde olan, altından daha değerli bir metal olmasına rağmen, daha sonraları üretimi ucuzlayıp yaygınlaştı ve kullandığımız her eşyada ve cihazda karşımıza çıkmaya başladı. Kola kutuları bile alüminyumdan yapılır hale geldi, düşünün artık; o kadar ucuz ve bol bulunan bir maden. İşlenip kullanılır hale gelmesinden önceki yüzyıllarda, hatta antik Yunan döneminde bile saf olmayan alüminyum biliniyor ve çeşitli amaçlarla kullanılıyordu. Yani, alüminyum öyle hiç bilinmeyen bir maden değildi. Sadece saflaştırma yöntemlerini son 200 yılda geliştirdik, hepsi o. Bu herhangi bilgi içermeyen zırva habere dönersek tekrar, keşfedilen alüminyum objelerin ne formda olduğuna dair bir bilgi göremiyoruz. Bizim elektroliz yoluyla saflaştırabildiğimiz metal olan alüminyum mu, yoksa alüminyum tuzlarından biri kullanılarak yapılmış objeler mi, bu belli değil. 250 bin yıl önceye tarihlendiği iddiası da cevap bekleyen sorular arasında. Bu tarihlemenin hangi yöntemle yapıldığı, hangi laboratuarda gerçekleştirildiği bilgisini haberde göremiyoruz. Bu arada, modern insanlık tarihinin yaklaşık 100 bin yıl geriye gidebildiği düşünülürse, ortaya atılan tarihin modern insandan daha öncesine ait olduğu gerçeği de karşımıza çıkıyor. Bu sallama tarihin 250 bin yıl olarak seçilmesinin nedeni sanırız; bilim insanlarının e alüminyum o zamanlar da insanlarca işlenmiş olabilir, o kadar zor değil ki yorumunu havada bırakmak olsa gerek. Son olarak, hiçbir bilgi vermeyen haberin yine hiçbir kaynak belirtmediğini de söyleyelim. Bizler bilim insanları olarak, yazdığımız bilimsel değer ifade etmeyen popüler bilim makalelerindeki herhangi bir cümle için bile atıf ve kaynak eklemek zorunda hissediyorken, tüm Türkiye'ye saçma sapan bir haberi yayan basın kuruluşları nedense amaaaaan, kim uğraşacak kaynakla bee kafasından kurtulamıyor. Elbette bizler basınımız editörlerinin çoğundan biraz daha fazla ahlak ve prensip sahibi olduğumuz için, haberin kaynaklarına 10 saniye süren basit bir google araması ile ulaştık. Orjinal haberde, parçanın bir inşaat çalışması sırasında 80-100 bin yıl önceye tarihlenen kemiklerle birlikte bulunduğu anlatılıyor. Haberin aslının yer aldığı kaynaklarda, tüm bu yaygaranın aslında Romanya Ufoloji Derneği'nden Gheorghe Cohal'ın başının altından çıktığını da öğreniyoruz. Cohal'a göre bu nesne kesinlikle Dünya dışına ait ve yeryüzünde yapılabilmesi imkansız. Ancak, bölgenin yerel tarihçisine göre bulunan nesneler, 2. Dünya Savaşı sırasında Romanya üzerinde bolca uçmuş ve düşmüş olan Alman Messerschnmitt savaş uçaklarına ait parçalardan ibaret. Tabi hikaye üzerine konuşanlar burada bitmiyor. Bir de, ufo araştırmaları üzerine yazılar yazan Nigel Watson isimli bir ufolog var ki, ona göre parçalar aslında 1973 yılında atmosfere girerek yanmış bir ABD uydusuna ait. Watson'a göre, uydu gizli olduğu için bu parçalar da bulunduğu tarihten beri gizli tutulmuşlar. Gördüğünüz üzere, konuyu sayfalarına taşıyan bizim basın, ne olduğu belli olmayan bir haberi bile yarım yamalak kopyalamış. Büyük ihtimalle bir facebook sayfasından falan almışlardır, kaynağından okuduklarını bile sanmıyoruz. Gerçekte ise, bulunan objeler hakkında açıklama yapan hiçbir bilim insanı yok. Elimizde ne olduğu, nerede yapıldığı belli olmayan bir laboratuar analizi, manyak mısınız, uçak parçası o diyen bir tarihçi, ne uçağı yahu, ABD casus uydusunun enkazı diyen bir başkası var, hepsi o kadar. Haber sitelerinde (ve bilim sitesi ... Çok yaygın bir yanılgı, teorilerin ...


Yaklaşık 3 yıl önce öğretmen Gülhanım Çelik tarafından ilki gerçekleştirilen ve bu yıl Nilüfer İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından hazırlanan Tübitak 4007 projesiyle hayata geçirilen etkinlik, Nilüfer M.Kemal Coşkunöz Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi bahçesi'nde gökyüzü tutkunları ile buluşacak. Gibi saygın isimler ile, astronomi alanında kendini geliştirmiş bazı öğrenciler ve öğretmenler yer alacaklar. Bu katılımı ücretsiz olan önemli etkinliği, Bursa ve yakınında olup da kaçıranların çok şey yitireceğini söylememize gerek olmadığını düşünüyoruz.


29 Kasım 2020 tarihinde görece büyük bir asteroit dünyanın yakınından geçecek. Ancak endişe etmeyi gerektirecek bir durum yok, çünkü bu asteroit Dünya Ay arası mesafenin yaklaşık 12 katı uzaklıktan geçip gidecek. Çarpışma riski oluşturmayan bu mesafe, gökbilimsel ölçeklerde oldukça yakın olarak değerlendirilebilir. Dünyamızı yakından ziyaret edecek gök cismine gelmeden önce asteroit ya da küçük gezegen olarak isimlendirilen asteroitlerden biraz bahsedelim. Güneş sisteminde asteroitlerin büyük bir kısmı Mars ve Jüpiter arasındaki Asteroit Kuşağı'nda yer alır. Bu kuşakta yaklaşık olarak 600.000 asteroit bulunur. Astreoit kuşağındaki gök cisimlerinin çapı birkaç metreden yaklaşık 1.000 kilometreye kadar geniş bir ölçekte değişiklik gösterir. Örneğin, bugüne dek keşfedilmiş en büyük asteroit olan Ceres, 952 kilometre çapa sahiptir ve boyutunda dolayı aynı zamanda cüce gezegen olarak da sınıflandırılır. Ayrıca Ceres asteroit kuşağının toplam kütlesinin %32'sini oluşturur. En büyük ikinci ve üçüncü asteroitler olan Vesta ve Pallas'ın çapları 500 kilometrenin üzerindedir. Ancak bu saydığımız büyük asteroitler istisna sayılabilir. Çünkü astreoitlerin büyük bir kısmı ancak birkaç yüz metre boyutlarındadırlar. Ayrıca yörüngelerine ya da boyutlarına göre bazı asteroitler, tehlikeli olabilecek gök cisimleri olarak sınıflandırılırlar. Eğer bir gök cismi Dünya'dan 0.05 astronomik birim yakından seyrediyorsa (Dünya Ay arası mesafenin 19.5 katından daha az) ve çapı 140 metrenin üzerindeyse, bu gök cisimleri tehlikeli olabilecek gök cisimleri olarak etiketlenir. Bu sınıflandırma, gelecekte dünyaya tehlike yaratabilecek cisimlerin takibini kolaylaştırır. Ancak sınıflandırma sizi yanıltmasın. PHO kategorisinde olan her gök cismi dünyaya çarpacak diye bir kural yok. Bugüne dek tespit edilen PHO'ların en az %98'inin gelecek 100 yıl içerisinde Dünya'ya çarpma olasılığı bulunmuyor. Dünya'ya küresel ölçekte zarar verebilecek asteroitin en az 400 metre çapında olması gerekir ancak bu tür çarpmalar oldukça nadir gerçekleşir. Kayıtlara göre bu tür çarpmalar ancak her 100.000 yılda bir gerçekleşebilir. 29 Kasım'da dünyanın yakınından geçecek olan asteroit de tehlikeli olabilecek gök cismi kategorisinde bulunuyor. Çünkü boyut olarak 500 metrelik çapa sahip olan bu gök cismi, belirttiğimiz tarihte Dünya Ay arası mesafenin 11.19 katı bir uzaklıktan geçecek. Bu uzaklık dünyamız için güvenli bir mesafe olduğu için endişe etmeyi gerektirecek bir durum söz konusu değil. Saatte yaklaşık 90.000 kilometrelik hızla hareket eden bu gök cismi, dünyaya yakın cisim sınıfında bulunan, Aten tipi bir asteroit. Aten tipi asteroitlerin yörüngeleri Dünya ile çakışır ve çoğunlukla Dünya yörüngesinin içinde hareket ederler. Aten asteroitlerinin en ünlüsü olan Cruithne, Dünya ile neredeyse Dünya ile aynı yörüngeyi takip eder. Bu nedenle Aten tipi asteroitler zaman zaman Dünya'nın görünmeyen uyduları olarak nitelendirilir ancak bu cisimlere uydu demek pek doğru sayılmaz.


2x2'nin matematiksel olarak 5 etmesi, sosyal medyada sıkça dillendirilen oldukça popüler yanlışlardan biridir. Ve (5-5)'leri götürerek >> 5=2x2 sonucuna ulaşıyor. Peki bu doğru mu, elbette hayır. Elinize iki ayrı sepette iki elma alıp, onları birbiri arasına yer değiştirerek 5 tane yapamazsınız. İşin ilginç yanı, yukarıda ihlal edilen matematik ilkesiyle istediğiniz sayıyı istediğinize eşitleyebiliyor olmanıza rağmen bunun genellikle 2x2=5 şeklinde gösterilmesidir. Örneğin ben istersem 18'i 16'ya eşitleyebilirim. Hata en son basamakta (5-5), yani 0'ların birbirini götürmesidir. Yani yapılan işlem görüntü kalabalığını gözardı ettiğinizde 5x0=(2x2)x0 'da 0'ları götürmektir. 5x0 = (2x2)x0 gerçekten de birbirine eşittir, daha basit ifadesiyle 0=0'dır. Fakat matematikte sıfırları bu şekilde götüremezsiniz. Görüldüğü üzere böyle bir şey olsaydı her sayı her sayıya eşit olurdu. Örneğin 16x0=18x0, 0'ları götürün 16=18. Elbette ki bu böyle değil. Bu durum matematikte ilkokuldan beri bize öğretilen bir kuraldır. 0 , yutan eleman olarak adlandırılır. Aslında neden götüremediğimizi biraz daha derinlerde ararsak neden olduğu anlaşılır. Bir sayının sıfıra bölümü, sonsuzu ifade eder. Sonsuz, sanılanın aksine bir sayı değil bir kavramdır. Yani aslında sayısal bir karşılığı değil, bir belirsizliği ifade eder. Peki ne oluyor da 0'a bölünce sonsuz olabiliyor? Yani olmayan bir şeye bölerseniz hiçbir şey olmaması gerekmez mi? Hayır. Bu durumu limit adını verdiğimiz kavramla açıklarız. Eğer elinizdeki sayıyı, her seferinde daha küçük bir sayıya bölerseniz sonuç git gide büyüyecektir. Matematikteki limit kavramı da aşağı yukarı bunu ifade eder. Tam olarak ne olduğunu bilmiyorum, fakat şu şöyle iken sonuç buna gidiyor der. Yani, Sonuç olarak 0'a bölüm sonsuz, yani belirsiz olduğundan bu ifadeleri götüremeyiz. Çünkü ne olduğu belirsizdir. Kaldı ki aksi durumda bütün matematiğin saçmaladığı bir durumla karşılaşırız ki bu da mantıken böyle olmaması gerektiğini bize söyler. Bu yazımız, sitemizde ilk olarak 18 Ağustos 2015 tarihinde yayınlanmıştır. Bir önceki yazımızda bir sarkacın p...


Uluslararası Astronomi Birliği, şimdiye kadar Güneş Sistemi dışında keşfedilmiş olan Dünya benzeri kayalık gezegenlere isim verilmesi için bir oylama başlattı. Ancak, isim verilecek gezegenler arasında sadece kayalık gezegenler yok. Geçmişte keşfedilmiş ve ün kazanmış, fakat üzerinde yaşam imkanı bulunmayan aşırı sıcak dev gezegenler veya soğuk Jüpiterler de isim bekleyen gezegenler arasında. Oylamada, 20 yıldız sisteminde keşfedilen 32 gezegen yer alıyor. Her gezegen için birden fazla isim seçeneği var. Uluslararası Astronomi Birliği, birçok ülkenin mitolojik ve kültürel karakterlerinden derlenmiş bu isimler arasında en fazla oy alanları gezegenin nihai ismi olarak belirleyecek. Güneş Sistemi içindeki gezegenlerin her birinin bir ismi bulunuyor. Ancak, sistemimiz dışında keşfedilen gezegenlerin büyük kısmı katalog numaraları ile anılıyorlar. Bu isim verme çalışması sayesinde bir ötegezegen anılırken PSR 1257+12 b gibi katalog tanımlamaları yerine Luianta gibi sade ve güzel isimler kullanabilme şansımız olacak. Oylama, 31 Ekim 2015 tarihine kadar internet üzerindeki şu adreste devam edecek. Siteye girdiğinizde bir yıldız sistemini seçip tıklayacaksınız. Karşınıza yıldızın ve çevresinde keşfedilen gezegenin özelliklerini içeren bir bölüm ve onun altında uygun görülen isimler ve anlamları çıkacak. Buradan, dilediğiniz isme oy verebilirsiniz. Sonuçlar ise Kasım ayı ortalarında açıklanacak. Oylama sistemi, her bilgisayar tablet veya telefondan sadece 1 oy verilebilecek biçimde düzenlenmiş. O nedenle, sevdiğiniz isim için boşuna girip defalarca oy vermeniz yersiz. 11 Kasım 2019 tarihinde dünyadaki b...


Bilim insanları, 3D yazıcı kullanarak karmaşık motor parçalarını inşa etmeye ve bunları birleştirerek oluşturacakları yüksek performanslı roketin kullanıma geçmesine; 20 bin pound (yaklaşık 1.400 atmosfer) basınç altında kriyojenik sıvı hidrojen ve oksijen ile ateşleme testlerinin uygulanmaya başlamasına bir adım daha yaklaştı. Modüler üretim veya üç boyutlu yazıcı teknolojisi, uzay araçlarının dizaynlarını geliştirmek, daha düşük maliyetli uzay aracı üretimi ve keşif görevlerini sağlayabilmek için anahtar teknoloji konumunda. Bu teknoloji Dünya'dan ayrılmak için inşa edilen uzay araçlarıyla, uzay gemileriyle; diğer varış noktalarına gidip oralara iniş yapmamız için sağlayacağı olanaklarla tüm uzay teknolojisini etkisi altına alma potansiyeline sahip. Bu motorla ilgili gelecek planları içinde, motorun yakıtı olarak sıvı oksijen ve metanla motor testlerinin yapılması var. Mars inişi görevlerinin verilerine göre Kızıl Gezegen'de metan ve oksijen üretmek olası. Eğer bunu yapabilirsek Mars'ta kullanacağımız roket motorlarının bir sorununu daha çözebiliriz. Geçen üç yıl boyunca Marshall takımı; az önce bahsettiğimiz türbin pompaları, enjektörler ve sübapları, üç boyutlu yazıcılar kullanarak üretmek ve onları bireysel olarak gerekli testlerden geçirmek için çalışıyorlardı. Parçaları hep beraber test etmek için birleştikleri zaman gerçek bir roket motoru gibi çalışıp çalışmadığı görülecek. Parçalara en uzunu 10 saniye olan 7 farklı test uygulanıyor. Testler süresince, üç boyutlu yazıcı teknolojisi kullanılarak ortaya çıkarılmış motor, 6 bin derece Fahrenayt'tan (3.315 santigrat dereceye denk geliyor) daha yüksek sıcaklıklarda çalışan bir roket motorunun maruz kalabileceği en ekstrem çevre koşullarına maruz bırakılıyor. Türbin pompaları likit hidrojen formundaki yakıtı 400 derece Fahrenayt'ın (-240 santigrat) altına kadar soğutabiliyor. Testler uzay aracının itki sisteminin ana dayanağı olan roket yakıtında kriyojenik sıvı hidrojen ve oksijen kullanılarak yapılıyordu. Hatta metan ve oksijenin Mars görevlerindeki en iyi yakıt seçimi olacağı kanıtlanırsa, bu kriyojenik likit hidrojen ve oksijen karışımlı roket yakıtı üç boyutlu yazıcı donanımının limitlerini de test edecek. Çünkü bu sefer ürünler daha ekstrem şartlara ve oldukça kırılgan olan kriyojenik sıcaklığa maruz kalacak. Metan testlerinde motora, soğutulmuş bir yanma odası, yağlama fıskiyesi ve bir türbinli pompa eklenmesi düşünülüyor. NASA'nın bu testleri, uzay teknolojileri için kaliteli uçuş parçaları yapmamızı sağlayan görece daha yeni bir teknoloji olan modüler üretim kullanmaya bağlı maliyeti ve riski azaltıyor. NASA'yla daha önce çalışmamış sağlayıcılar, roket motorları için yeteri kadar dirençli parçaları nasıl yapacaklarını öğreniyorlar. Bu projede öğrendiklerimizi Amerikan şirketleriyle ve çalışma ortaklarımızla da paylaşabiliriz diye ekliyor Robertson. Her bir parçanın yapımı için, bir tasarım 3D yazıcı'nın bilgisayarına giriliyor. Daha sonra yazıcı, metal tozunu her bir parçayı oluşturmak için katmanlar halinde diziyor ve bir lazer yardımıyla, -ki bu aşama seçici lazer eritimi olarak biliniyor- hepsini eriterek birbirine kenetliyor. Bu üretimin en karmaşık parçalarından biri olan türbin pompası, geleneksel kaynak ve montaj işlemleriyle yapılan bir türbin pompasından yüzde 45 daha az parçaya sahip. Elde edilen enjektör, geleneksel yollarla elde edilen enjektörden yaklaşık 200 adet daha az parçaya sahip ve yalnızca üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle yapılabildiği için daha önce içermediği bir takım parçaları da var. Sübaplar gibi karmaşık parçaların yapımı geleneksel yöntemlerle bir yıl gibi bir süre alırken, üç boyutlu yazıcı teknolojisi bunu yalnızca bir kaç ayda yapabiliyor. Bu durum geleneksel yönteme göre parçaların daha çabuk tamamlanmasını ve test aşamasına daha çabuk gelmesini sağlıyor. Tüm bu parçaların karakteristik özellikleri ve performans verileri NASA'nın Malzeme ve İşlem Teknik Bilgi Sistemi 'nde mevcut. MAPTIS ile ilgili daha çok bilgi edinmek veya erişim sağlayabilmek için maptis.nasa.gov/ adresini ziyaret edebilirsiniz. Bu makalemizi okumadan önce, eğer o... Nedelin Felaketi: Uzay Yarışındaki En Büyük Dram! SSCB ve ABD arasındaki kıyasıya uza... Star Wars Evreni, Gerçeğe O Kadar Uzak Değil! Bu sıralar Star Wars hayranları, St...


4 boyutlu bir uzayda yaşadığımızı söyleyip duruyoruz fakat boyut kavramının kendisi üzerine pek düşünmüyoruz. Boyut derken kastedilen şeyin ne olduğunu bilmediğimiz zaman 4.boyutu veya sicim teorisi gibi teorilerde kullanılan daha çok boyutu tahayyül etmemiz de zorlaşıyor. Fiziksel olarak 3 boyutlu bir ortamın içinde yaşadığımız için, daha doğrusu pratikte hep bu 3 boyutu kullandığımız için bahsedilen diğer boyutları da aynen bu 3 boyut gibi ele alma hatasına düşüyoruz. Boyut kavramı matematikten ayrı olarak ele alındığı zaman anlamsızlaşır. Tanımlamaya kalklarsak; boyut önceden belirlediğimiz bir uzay içinde herhangi bir noktanın nerede olduğunu bilmemiz için gerekli olan değişken yani koordinat sayısıdır. Kısaca 3 boyutlu bir uzayda cismin nerede olduğunu bilmek için XYZ koordinatlarını bilmeliyiz. Yani boyut her şeyden önce matematiksel bir kavram. Tek boyuttan başlayalım. Bunun için örnek olarak genelde bir çizgi veya ip kullanılır. Fakat çizginin kendisi kalınlığa sahip, ipin ise deriniği de var diyenler oluyor. Ama kullandığımız uzay bu bilgileri önemsiz kılmakta. Yani çözeceğimiz soru açısında çizginin kalınlığı veya ipin derinliği sonucu değiştirmiyor. Örneğin ilkokulda hoca tahtaya cetvelle bir doğru çizdiğinde ve bu doğru üzerine doğal sayıları yerleştirdiğinde, bu doğru üzerine konulan herhangi bir noktanın yerini ölçmemiz için gereken koyulan noktanın doğru üzerinde hangi noktaya denk geldiğine bakmak. Yani tek bir koordinat bilmemiz gerekiyor. Bir doğru üzerinde bu noktanın yerini değiştirebiliriz, istediğimiz kadar sağa veya sola kaydırabiliriz, fakat yukarı veya aşağı kaydıramayız. Noktayı yukarı koyarsak nokta artık o doğru üzerinde olmaz, dolayısıyla sorun anlamsızlaşır, başka soru sormak gerekir. Oysa bizim uzayımızı doğrunun kendisi oluşturuyor. Sınırlı bir uzayı ele almışız. Dolayısıyla sadece onun üstünde hareket edebiliyoruz. Bunu şöyle de düşünebilirsiniz. İçi 1 cm çapa sahip bir borumuz olsun. Bu borunun içine 1cm çapa sahip bir bilye atalım. Bilye bu borunun içinde yukarı aşağı veya sağa sola hareket edemeyecek çünkü etrafındaki boru bilyenin bu yönlere hareketini engelliyor. Bilye borunun içinde sadece ileri ve geri gidebilir. Dolayısıyla borunun içinde bilye nerede diye sorarsak, bilmemiz gereken şey ne kadar ileride olduğu. Yani tek bir koordinat yeterli. 2 boyut için ise bir kağıdı veya kara tahtayı örnek verebiliriz. Siz bir kağıda yazı yazdığınızda veya nokta koyduğunuzda kullandığınız yüzey 2 boyutludur. Kağıdın üzerine koyduğunuz noktanın yerini bilmeniz için kağıdın kalınlığını bilmeniz gerekmez. Ders tahtalarında da yazı yazdığımız yüzey ön yüzeyi olduğu için yine 2 boyutlu bir çalışma alanımız yani 2 boyutlu bir uzayımız vardır. Dolayısıyla tahtanın veya kağıdın üzerine koyulacak olan her nokta 2 tane boyut bilgisi taşır. Genişlik ve yükseklik, yani X ve Y koordinatları. Yüzeye koyduğumuz rastgele noktanın yerini bu iki koordinatla hesaplarız. Girişten itibaren 10 metre ileride 5 metre solda denmesi yetmiyor. 10 metre ileri gidip 5 metre sola döndükten sonra karşılaştığımız kitaplıkta hangi rafta olduğununun bilgisi de gerekli. Rafın yerden 2 metre yükseklikte olan rafında gibi bir bilgiye ihtiyacımız var. Yani X=10m, Y=5m, Z=2m denildiğinde kitabı elimizle koymuş gibi bulabiliriz. Yazının başında 4 boyutlu bir uzayda yaşadığımızdan bahsetmiştim. Fakat son verdiğim örnek aslında 3 boyutlu bir uzayda yaşadığımız hissini pekiştiriyor. Neredeyse her şeyi 3 boyutlu uzayda yaşıyormuş gibi düşünerek yapıyoruz. Çünkü bütün bu örneklerde farkında olmadan yaptığımız bir varsayım var. Şimdiki zamanı kullandık. Aslında bir noktanın konumunu belirlemek için zaman bilgisine ihtiyacımız var. Fakat kullandığımız uzayın bunu gerektirmediği durumlarda zamanı dahil etmiyoruz. Burası çok önemli. Hocamız tahtaya doğru çizdiğinde ve üzerine bir nokta koyduğunda, ders sırasında o soruyu çözerken zaman bir değişken olmaktan çıkıyor. Soruyu tek boyutu ele alarak çözüyoruz. Uzayımız, hocanın süre bitti dediği an ile sınırlı. Soru için verilen süre boyunca zaman bir değişken olmadığı için, noktanın yeri değişmediği için, zamanı bir boyut olarak kabul etmiyoruz. Fakat hareket halindeki cisimlerin bizden ne kadar uzakta olduğunu bilmek istiyorsak XYZ koordinatları haricinde zamanı da bilmemiz gerekiyor. Kemal 20 metre ileride 10 metre sağda, 3 metre yukarıda (yani bina içinde bizden 1 kat yukarıda) demek yetmiyor. 3 dakika önce oradaydı veya 5 dakika sonra orada olacak diyoruz. Yani binanın içinde Kemal ile buluşmak isteyen kişinin 4 tane koordinat bilgisine sahip olması gerekiyor. Dolayısıyla yaşadığımız uzayı 4 boyutlu olarak algılıyoruz. 3 tane fiziksel boyutun yanında 1 adet zaman boyutu var. Aslında zamanın cismin kendi yapısıyla bir ilişkisi olmadığnı düşündüğümüz için onu ayrı tutuyoruz, daha doğrusu tutuyorduk fakat Özel Görelilik teorisi gösteriyor ki zaman boyutu cisimlerin yapısıyla ve hareketleriyle oldukça ilgili. Işık hızına yakın hızlara çıktığımızda zamanı bir boyut olarak kabul etmezsek bütün sonuçlar yanlış çıkıyor. Genel Görelilik teorisi ise zamanın diğer boyutlarla ve uzayın yapısıyla ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Zamanı bir boyut olarak kabul etmediğimizde Merkür'ün yörüngesideki sapmayı açıklayamıyoruz, yani 3 boyut uzayın yapısını açıklamakta yetersiz. Zaman işin içine bir sürelilik de kattığı için 4 boyıtşı uzaya aslında uzay-zaman sürekliliği deniliyor. Çizgi, düzlem ve hacmi olan uzaydaki cisimlerden bahsettik. Peki bir cismin bulunduğu ortamda hareket edeceği hiçbir yer yoksa ne olacak. Buna sıfır fiziksel boyut diyoruz çünkü sınırlarını belirlediğimiz uzay içinde o cismin zaten bulunacağı tek bir yer var, bu uzayın içinde hiçbir koordinatı bilmemize gerek kalmıyor. 20cm XYZ boyutlarına sahip bir kutuyu uzayımız kabul edersek içine koyduğumuz 20cm çapa sahip bir topa sıfır boyutlu diyebiliriz. Veya fizikçiler deney yaparken atomu 3 fiziksel yöne de hareket edemeyecek şekilde hapsederlerse, o atom sıfır boyuta hapsedilmiş denilebiliyor. Matematikte buna nokta denilir. Noktayı minimum kabul ettiğimiz için bir boyutu yoktur. M33 (NGC 598) Yerel Gökada grubunun... 61 Cygni (61 Kuğu, Struve 2758, GJ ...


2016 yılında, ortalık insanlık adına şu an için imkansız görülen bir meydan okuma ile sarsıldı: Rus milyarder Yuri Milner; vatandaşı Yuri Gagarin'in ilk uzay yolculuğunun yıl dönümünde, en yakınımızdaki yıldız sistemi Alpha Centauri'ye bir insan ömrü içinde yapılacak yolculuk için 100 milyon dolarlık hibede bulunacağını ilan etti. Kendisine Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg de maddi olarak destek olacağını belirtiği gibi, yakın zamanda kaybettiğimiz en büyük fizik dehalarından biri olan Stephen Hawking, projenin bir hayal olmadığını, bunu başarabileceğimizi söyledi. Bir uzay aracını, Güneş ışığı veya daha güçlü yapay ışık kaynakları kullanarak uzayda hareket ettirebilmemizin mümkün olduğunu biliyoruz. Bunun daha öncesinde birkaç denemesi yapıldı ve kısmi başarılar elde edilebildi. Yani, ışığı bir geminin yelkenine güç verecek rüzgar olarak kullanabiliyoruz. Kozmik Anafor'da ışık yelkenlilerini ve çalışma prensiplerini şu yazımızda incelemiştik. Fakat, teknolojik yetersizliğimizin getirdiği bazı sorunlar var. Güneş ışığının itici etkisinden optimum ölçüde faydalanabilmesi için ışık yelkenlilerinin oldukça büyük boyutlarda inşa edilmesi gerekiyor. Ancak, bu altından kalkılamayacak kadar büyük bir maliyet ve teknolojik meydan okuma demek. Fakat, üzerinde yeterince çalışırsak, daha küçük ışık yelkenlileri yapıp bunları uzak yıldızlara ulaşabilecek kadar hızlandırabilmemiz, hesaplı biçimde mümkün. Proje; bin kadar küçük boyutlu ışık yelkenlisi tasarlayıp, bunları gerek Güneş ışınları, gerekse bizim yapay olarak oluşturacağımız güçlü lazerler ile hızlandırmayı amaçlıyor. Teoride bunu yapabilmemiz şu anki teknolojik düzeyimizle mümkün görülebilir. Bunu yaparken çok fazla sorunla karşılaşacağımız kesin. Öncelikle uzay araçları gerçekten çok küçük boyutlu olacağından, gerekli olan cihazları bu küçük hacim içine sıkıştırabilmemiz gerekiyor. Neredeyse bir kibrit kutusu büyüklüğündeki alana bilgisayar, kamera, manyetometre, spektograf gibi bilimsel cihazlar, iletişim sistemleri ve tabi ki bir de en az 20 yıl boyunca çalışabilecek güç kaynağı sığdırmak zorundayız. Tüm bu zorluklara ek olarak, araçların uzun yolculukları sırasında yıldızlararası ortamdaki radyasyon, yüklü parçacıklar ve toz zerrelerinden zarar görmeyecek kadar da sağlam imal edilmesi gerekiyor. Tabi ki, Dünya'dan uzaklaşıp hızlanmaları için üzerlerine uygulayacağımız güçlü lazer ışınından da hasar almayacak kadar dayanıklı olmalılar. Şu an için bunlar, çözülmesi gereken ciddi problemlerden bazıları. 20 yıl içinde bu küçük ışık yelkenlilerini imal edebilirsek, araçları uzaya gönderip lazerler yoluyla hızlandırarak ışık hızının %20'sine (saniyede 60 bin km) ulaştırabilmemiz mümkün olacak. Bu hıza erişen araçların 4.4 ışık yılı (ortalama 40 trilyon km) uzağımızdaki Alpha Centauri'ye ulaşması ise yaklaşık 20 yıl sürecek. Yani, her şey yolunda giderse, 40 yıl sonra bu üçlü yıldız sistemine adım atmış, çevrelerindeki gezegenleri incelemeye başlamış, varsa oradaki hayat izlerini arıyor olabileceğiz. Ortaya konulan hedef gerçekten çok büyük ve bu alanda hiçbir deneyimimiz bulunmuyor. Uzay yolculuklarına başladığımız ilk yıllarda, burnumuzun dibindeki Mars'a gitmek için bile yıllar boyu, çoğu hüsranla sonuçlanan denemeler yapmak zorunda kalmıştık. Teknolojimizin zirvesini simgeleyen Plüton'a gönderdiğimiz 400 kilogramlık New Horizons uzay aracının bile 20 yıl boyunca çalışabileceğinden emin değiliz. Dolayısıyla uzayın engin boşluğuna bir başlarına gönderebileceğimiz kibrit kutusu büyüklüğünde araçların 20 yıl boyunca çalışabileceğinden, rotalarından sapmayacaklarından, sağlam kalabileceklerinden de emin olmamızın hiçbir yolu yok. Ve de, her yıl silahlanmaya trilyonlarca dolar ayıran devletlerin böylesi ucu açık bir projeye para yatıracaklarından da kimse emin olamıyor. Yaşanması çok muhtemel teknolojik güçlükler ise cabası... Yani, hadi yapalım dediğimizde, ilk seferde bunu başarabilmemiz oldukça güç. Kişisel olarak, bu projenin önümüzdeki 40 yıl sonunda bizi Alpha Centauri'ye götürmekten uzak bir fikir olduğunu düşünüyorum. İhtimalle başaramayacağız ancak, eğer işe gerçekten girişirsek çok büyük tecrübe kazanacağız. Bunun yanında, insanlığın yıldızlara ulaşabileceğine bu kadar emin olduğu başka bir an da yok insanlık tarihinde. Yani, uçsuz bucaksız uzay boşluğunda bir noktadan farksız olan Güneş Sistemi'nde yaşadığımız bu hapis hayatını bitirme yolunda bir adım sayabiliriz bunu. Başarılı olsun veya olmasın, gerçekten cidden bu işe girişilecek olsun veya olmasın; bu çok büyük bir meydan okuma. Unutmayın; Dünya'dan ayrılıp uzaya çıkabileceğimizi farkettikten sonra, bunu başarmamız 100 yılımızı aldı. Uzaya çıkabileceğimize emin olan binlerce insanın ömrü, Yuri Gagarin'in uzaya çıktığı günü görmeye yetmedi. Bizim de ömrümüz yetmeyebilir. Yine de, ömür sürecimiz içinde yıldızlara ulaşabildiğimizi görme ihtimalimiz var. Eğer 2060 yılına kadar hayatta kalabilirseniz, televizyonun, internetin veya o gün hangi iletişim aracı kullanılıyorsa onun başında Alpha Centauri'den gelen ilk haberleri izlerken, bugünü; bu yazıyı hatırlayın... Ve ben de o gün hayatta isem, sizler için bir yazı daha kaleme almaktan mutlu olurum, emin olun. Hadar, ya da diğer bir ismiyle Beta...