Prof. Dr. Aziz Sancar ile Nobelprize.org'dan David Smith'in konuşmasını aktarıyoruz. Normalde tüm görüşme çevrilmemiş ya da bazı çevrim eksiklikleri var. Bunları göz önüne alarak yeni bir çeviri yaptık. Merhaba,Prof. Sancar, ben Nobelprize.org'dan Adam Smith. Nobel Ödülü kazandığınız için çok tebrik ederim. Yarım saat önce bir telefon aldım. Eşim yanıtladı, sonra beni uyandırdı. Bunu hiç beklemiyordum,çok şaşırdım. Düzgün bir şeyler söyleyebilmek için uğraştım, uyumaktaydım ve bu güzel bir tecrübeydi. Oldukça sıradışı bir telefon aldınız. İnanıyorum ki, Nobel Ödülü alan ilk Türkiye doğumlu bilim insanı oldunuz. Bilim insanı. Orhan Pamuk edebiyat alanında birkaç yıl önce almıştı. Kesinlikle, evet ama bilim insanı olarak . Bugün sadece Chapel Hill'de değil , Türkiye'de de kutlamalar olacaktır. Eminim olacaktır. Evet yıllardır Ne zaman Nobel ödülü alacaksın ? demelerinden yorulmuştum. Artık ülkem için de mutluyum. Evet tabi ki. Ödül DNA onarımındaki mekanistik çalışmalarınız içindi.Öyle ki bu muazzam bir görevdi ve halen muazzam bir çalışma DNA'mızı koruyan sistemleri haritalandırmak. Bu onarma mekanizması bizim çoğunlukla kanserden koruyan bir mekanizma olsa da bazen kanser hücrelerini de koruyor. Bu doğru ve kanser tedavisi için önemli çünkü çoğu anti-kanser ilacı DNA'ya zarar veriyor ve kanser hücreleri kendini onarabiliyor yoksa kanser tedavisinin bir etkisi olmazdı. Derslerim bu ayın sonunda başlayacak ve Aralığa kadar devam edecek. Derslerimde en iyisini yapmak için uğraşacağım, ama sanırım bazı kesintiler olacak. Elbette bütün çalışmalarımdan sonra bu tanımayı almak gurur verici. Ayrıca hem ailem hem de beni yetiştiren anavatanım için gurur duyuyorum, özellikle de Türkiye için büyük önem teşkil ediyor. Tekrar çok teşekkür ederiz, Aralık'ta ödül töreni için Stockholm'e geldiğinizde bu konu hakkında daha fazla konuşma şansımız olacak. Tekrar teşekkürler ödül için çok çok tebrik ederim. Aziz Sancar'ın BCC'ye de söylediği gibi, ödülü Türkiye adına kabul etmiştir. Bu gurur verici gelişmenin siyasete alet olamayacağını belirtiyoruz. Aşağıdaki Hürriyet'ten aktarılan konuşmasıdır. Ödülü aldığının duyurulmasından sonra kendisine dünyanın birçok medya kuruluşundan ulaştıklarını ve bundan memnuniyet duyduğunu belirten Sancar, ancak bazı medya organlarının sorularından ve sosyal medyada kendisinin kökenine ilişkin yorumlardan rahatsızlık duyduğunu dile getirdi. İngiliz yayın kuruluşu BBC'nin telefon ettiğini aktaran Sancar, Bana 'Arap mısınız, kısmen mi Türk'sünüz' diye sorarak saygısızlık yaptılar. BBC'ye söyledim, 'Arapça konuşmuyorum, Kürtçe konuşmuyorum, ben Türk'üm' dedim. Güneydoğulu olunca bundan kaçamıyorsunuz ama kendimi öyle biliyorum, BBC'ye de söyledim size de öyle söylüyorum diye konuştu. Sancar, BBC'nin bana sorduğu ilk soru, 'Siz Arap mısınız?' oldu. Ben Türk'üm, o kadar. Mardin'de doğmuşsam, Cizre'de de doğmuşsam, Kars'ta da doğmuşsam ben Türk'üm dedi.


İsveç'in başkenti Stockholm'da bulunan Nobel Komitesi, 2015 Nobel Tıp Ödülü'nü parazitler ve sıtma konusunda araştırma yapan 3 bilim insanına verdi. 2015 Nobel Tıp Ödülü'nü William Campbell, Satoshi Omura ve Youyou Tu kazandı. İrlandalı bilim insanı William Campbell ve Japon araştırmacı Satoshi Omura parazitlerin yolaçtığı hastalıkların tedavisi için geliştirdikleri ilaçtan dolayı Nobel'e layık görüldü. Çinli bilim insanı Youyou Tu da sıtma hastalığına karşı geliştirdiği ilaçla 2015 Nobel Tıp Ödülünün sahibi oldu. Sıtma ve parazitlerle ilgili araştırmaları nedeniyle Nobel Tıp Ödülü'nü kazanan İrlandalı William Campbell, Japon Satoshi Omura ve Çinli Youyou Tu yaklaşık 1 milyon dolar (960.000 dolar) değerindeki ödülü paylaşacak. Nobel Komitesi'nden yapılan açıklamada, yüzyıllardır insanlığın başına bela olmuş parazitlerin yol açtığı sıtmanın tedavisinde yaptıkları eşsiz terapi nedeniyle üç bilim insanının ödüle layık görüldüğünü belirtti. Sivrisinek yoluyla bulaşan sıtma hastalığı her yıl 450 bin kişinin ölümüne neden oluyor. Yeryüzünde 1 milyona yakın insanda sıtmanın bulaşması riskiyle yaşamak zorunda. Yarın ve çarşamba günü fizik ve kimya alanında 2015 Nobel Ödülü'nü kazanan bilim insanlarının açıklanması bekleniyor. Kazanan isimler Nobel Ödülü'nü 10 Aralık'ta düzenlenen törende alacaklar. Nobel Ödülleri, Alfred Nobel'in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık'ta sahiplerini buluyor.


Nokia Lumia 925 cep telefonu yıldırımla şarj edilirse ne olur? İşte Southampton Üniversitesi ve Nokia yıldırım simülasyonu yani 200,000 Volt ile Nokia telefonu şarj etmeyi başardı. 200,000 Volt düzeneğe verildiğinde elektrotlar arasında 30 cm' lik bir atlama yaparak kıvılcım ve ısı yaratarak yıldırım çarpması benzeri bir efekt yarattı. 200,000 volta erişmek için transformatör kullanılarak iki elektrot arasında 200,000 volt güç elde edildi. Diğer ikinci elektrot bir transformatöre bağlanarak voltaj düşürüldü ve Nokia Lumia kül olmaktan kurtarıldı. Nokia düzeneğinin sinyaldeki gürültüyü stabilize ederek, pilin şarj ettiğini görünce etkilendik. Bu keşif sayesinde havada oluşan akımdan enerji elde edilebileceğini görmüş olduk. Yıldırım veya başka bir doğal güçten enerji elde edilebilirliği açısından bu oldukça büyük bir adım, diyor Neil Palmer üniversitenin haber servisinden. Üniversite basın servisi akımın sabit olduğunu belirtse de konu ile ilgili bilimsel bir yayın olmadığından henüz kesin bir bilgi alınamıyor. Bununla beraber deneyde gösterilen yapay yıldırım makinesi oldukça ilginç. Tabi ki yıldırım gibi doğal bir fenomenden elektrik üretebilmesi oldukça zor gözükse de, yıldırımdan elektrik elde edebilme açısından oldukça önem taşıyor. Yıldırım hakkında bilinenler halen çok az, bu nedenle yıldırımdan elektrik üretme aşamasında halen gidilecek çok yol var. Eğer havadaki elektrik iletimi hakkında daha fazla bilgi edinebilirsek, belki de günün birinde yıldırımlardan elektrik elde edebilirsiniz. Videoda gerçek lightning charge yıldırımla şarj nasıl görebilirsiniz.


MIT ' den bilim adamları farelerin beynine hafıza yerleştirme tekniği ile sahte anılar ekmeyi başardı. Bu sayede bazı beyin hastalıklarının önüne geçilebileceği düşünülüyor. Hatalı anı fenomeni denilen bu fenomen, çoğu davada tanık ve kurbanların verdiği ifadelerden dolayı şüpheliyi mahkum ettirebilse de, sonrasında şüpheliler DNA testleriyle ancak aklanabiliyor. İşte bu hatalı anıların nasıl oluştuğunu belirlemede MIT' den bilim adamları farelerde hafıza yerleştirme sayesinde farelerin beynine müdahale etti. Beynin orjinal veya yanlış anıları çağırırken kullandığı nöral mekanizma aynı , diyor Biyoloji ve Nöroloji Profesörü Susumu Tonegawa Science dergisinde yayınlanan araştırmadaki bulgularına ilişkin. Nörologlar anıların depolandığı bölgeyi uzun süredir arıyordu. İşte anıların depolandığı bu bölgeye Engram adını verdiler. İşte Tonegawa ve meslektaşları MIT' nin Picower Öğrenme ve Hafıza Merkezi' nde engramdaki hücreleri belirleyerek, optogenetik adı verilen teknolojiyi kullandı ve özelleşmiş hafızayı aktive ettiler. Epizodik anılar tecrübe anıları- nesnelerle alakalı ilişkiler, uzay-zaman gibi hafızalar nöronlardaki kimyasal ve fiziksel değişimler sayesinde kodlanıyor. 1940 larda beyin cerrahı Wilder Penfield epizodik anıların temporal lopta toplandığını önermişti. Penfield temporal loptaki hücreleri uyardığında hastalar epilepsi nöbetleri geçirdiğinden özel anıların hafızada canlandığını raporlamıştı. Sonraki çalışmalarında ise H.M adlı amnezi hastasının temporal lopu dolayısıyla hipokampüs bölgesinin epizodik anılar için kritik olduğunu onayladı. Tonegawa buna rağmen, bu çalışmaların engramların gerçekten hipokampüste depolandığını kanıtlamadığını belirtiyor. Bunu için bilim adamları, hippokampal hücrelerden özel bir grubu aktive etmenin hafızayı geri çağırmak ve üretmek için yeterli olduğunu göstermeliydi. İşte optogenetik teknolojisi bu hücrelerden istenileni aktif edip istenileni kapatmayı sağlıyor. Farelere sahte anı vermek için bilim insanları hücreleri işgal edecek ve 'channelrhodopsin-2' adı verilen bir proteinin üretilmesini sağlayacak bir gen enjekte edecek virüs geliştirdi. Geçmişteki çalışmalar, bu proteinin ışığa maruz bırakıldığında hücreleri aktif hale getirdiğini göstermişti. Yapılan deneyde, ışık bu sefer hafıza oluşumunu tetiklemek için kullanıldı. Yani diğer çalışmaların aksine beynin kara kutusu bu sefer dışarıdan değil içeriden fethedildi. Hafızanın depolanması ve düzenlenmesinin proteinlere bağlı olduğunu bilen araştırmacılar, ışıkla hipokampüste hedef alacakları hücreleri belirledi. Hücreleri ışığa maruz bırakmak içinse iplik kalınlığında fiber optik teller farenin beynine yerleştirildi. Deneyin diğer aşamasında, 'güvenli bölge' olarak adlandırılan A çevresine bir fare kondu. Fare, 10 dakika boyunca hareket ederek ve koşarak etrafını keşfetti. Ertesi gün, fare B çevresi adı verilen bir başka kutuya kondu. Burada, fiber optik kablolarla ışık verilerek channelrhodopsin-2 proteininin devreye girmesi sağlandı. Hafıza oluşumu sağlanırken, farenin ayaklarına düşük şiddette akım verildi. Ramirez, bu şekilde 'sahte anı ile ayaktaki şoklar arasında bir bağlantı kurulmasını amaçladıklarını' belirtti. Deneyin ertesi gününde, fare tekrar A çevresine kondu. Fare, etrafını kolaçan etmek yerine bir korkmuş gibi bir köşeye sindi. Fare, B çevresinde şoka maruz kalmış olmasına rağmen sanki A çevresinde bu acıyı yaşamış olduğunu sandı. Fare, bulunduğu kutudan alınarak ayrı üçüncü bir kutuya konduğu zaman rahatladı ve normal hareket etmeye başladı. Discovery News'in haberine göre, onlarca fare ile aynı deneyi yapan bilim insanları, sürekli aynı sonucu aldı. Ramirez, Fareler, A kutusunda hep şoka maruz kaldıklarını hatırladı. Ancak gerçekte böyle bir şey olmadı... Sahte anı oluştu ve A kutusunda beliriverdi dedi. Araştırmacılar, deneyin aynı zamanda insanların nasıl sahte anı oluşturduklarının anlaşılmasında da önemli rol oynayacağına dikkat çekti. Özellikle çocuk yaşlarında travma geçirmiş insanların, yıllar sonra yaşadıklarının ne kadar gerçek olduğunu anlamarında, yeni yöntem işe yarayabilir, sahte anının nasıl oluşturulduğun sırrı çözülebilir. Araştırmada yer almayan British Columbia Üniversitesi'nden Jason Snyder, 'deneyin, hafızanın sadece nereye gittiğini değil, nasıl değiştirildiğini de gösterdiği için ilginç olduğunu' belirtti. Snyder, sinirsel mekanizmaların geliştirilmesiyle, travma sonrası stres bozukluğunun tedavi edilebileceğini belirtti. Ramirez ve meslektaşları, bilim kurgu filmlerindeki gibi zihin kontrolü yapılması veya psikiyatrik tedavilerin yanı sıra, sahte anının sırrının çözülmesinin, insanların zekası hakkında da ipuçları verebileceğini belirtti. - Steve Ramirez, Xu Liu, Pei-Ann Lin, Junghyup Suh, Michele Pignatelli, Roger L. Redondo, Tomas J. Ryan, and Susumu Tonegawa. Creating a False Memory in the Hippocampus. Science, 26 July 2013: 387-391 DOI:10.1126/science.1239073


Nörolojide en büyük zorluklardan biri nöronlar arasındaki sinaptik bağlantıları gösteren bir harita yapmak. Konnektom connectome adı verilen beyinde bilgi iletiminin nasıl olduğunu açıklayan bir nevi kutsal bir kase. Nörolojide bir dönüm noktası olan araştırma 17 Eylül' de Proceedings of the National Academy of Sciences' da yayınlanan,EPFL' nin Mavi Beyin Projesi olarak tanımlanan projede; memeli numunesinde sinaps-boyut bağlantısındaki anahtar prensipler belirlenerek sanal olarak kortikal mikroağla ile tekrardan yapılandırılarak kıyaslandı. Artık bu prensipler sayesinde neokortekste sinapsların yerlerini tahmin etmek mümkün. Bu gerçekten büyük bir dönüm noktası, çünkü eğer yapılmasaydı bu onlarca yılı alırdı.Beyindeki her sinapsın haritadaki yeri belirlenerek, artık daha kesin modeller inşa etmek mümkün, diyor BBP başkanı Henry Markham . Nöronların nasıl bağımsız olarak büyüdüğü ve nasıl kendi görevlerini seçip, birbirlerine değerek veya kimyasal sinyaller yardımıyla nasıl yönlenerek hedeflerini buldukları, uzun süredir anlaşılamayan nörolojik bir gizemdi. Bu gizemi çözmek için, sanal mikroağlar inşa ederek her dalın nasıl birbiriyle çarpıştığını gördü. Asıl büyük sürpriz ise, modelde belirlenen sinapsların konumları ile gerçek beyin ağındaki sinapsların konumları eşlendiğinde % 75 ile % 95 arası doğruluk elde edilmiş olmasıydı. Böylece nöronların fiziksel olarak mümkün olduğunca bağımsız olarak büyüdükleri ve sinapsların belirtilen lokasyonlarda rastgele birbirine çarparak oluştuğu anlaşılıyor. Bazı istisnalar da tespit edilmiş. Bazı özel durumlarda nöronların kullandığı sinyallerin istatiksel bağlantıyı değiştirdiğine işaret ediliyor. Bu istisnaları da hesaba katarak, Mavi Beyin takımı nörolojik ağdaki sinapsların yerlerini mükemmel şekilde tahmin edebiliyor. BBP hedef olarak; nörolojinin pek çok branşındaki bilgileri entegre ederek, temel prensiplerden yola çıkarak, beyin yapısını ve fonksiyonunu hatta, farklı türlerin beyinleriyle yeniden inşa etmeyi hedefliyor- in siliko. Araştırmayla ilk kez memeli kortekslerindeki sinapsların nöronal bağlantıları büyük doğrulukla tahmin edilmiş oldu. Bütün bu sonuçlara ulaşmak için Mavi Beyin Projesi nöronların elektrik ve geometrik özelliklerin kullanarak, kortikal mikroağı yeniden yapılandırdı. Bütün bilgiler 20 yıldır süren, yaşayan beyin dokuları üzerinde hassasiyetle yapılan deneyler sayesinde elde edildi. Ağdaki her nöron hücresinin üç boyutlu modellemesi Mavi GenBlue Gene süper bilgisayarıyla modellendi. 10000 sanal nöron yoğunluk ve morfolojik türlerine göre, uygun canlı dokuya göre 3D uzayda rastgele konumlandırıldı. Araştırmacılar sonra modeli memeli beyinindeki eşdeğer beyin ağıyla kıyasladı. Araştırma beyinin fonksiyonları anlamak açısından oldukça önem taşıyor. Nörolojide yeni bir sayfa açılacağa benziyor. Ecole Polytechnique Federale de Lausanne (2012, September 17). 'Blue Brain' project accurately predicts connections between neurons.


Nükleer santraller tüm dünyada giderek artıyor ve güç üretirken biraz da olsa sera gazı emisyonuna neden oluyor. Santrallerin artmasıyla beraber, soğutma için gerekli olan su miktarı da artıyor. Dünyada giderek artan bir su problemi olduğu düşünülürse, nükleer tesislerin harcadığı su hiç de az değil. Ayrıca, bu su radyoaktif izotoplarla kirlendiğinden, atık suyun uzun sürede bertaraf edilmesi gerekiyor. İşte Massachussets Teknoloji Enstitüsü'nden bilim insanlarının geliştirdiği metot sayesinde, kirlenen bu sudaki kirleticiler yoğunlaştırılarak özel bir teknolojiyle arıtılıyor. Böylece geri kazanılan atık su, nükleer tesisin soğutulmasında kullanılabiliyor. Kimya Mühendisliği'nde Prof. Martin Bazant ve yüksek lisans öğrencisi Muhammet Alkhadra ve diğer 3 kişiyle geliştirdiği sistem, Environmental Science and Technology dergisinde açıklandı. Şok elektrodiyaliz adı verilen prosesle, suda elektrik alanı yaratılarak , deiyonizasyon şok dalgası oluşturuluyor. Şok dalgası ile elektrik yüklü parçacıklar veya iyonlar, yüklenmiş gözenekli bir materyalle doldurulmuş tüpün içine itiliyor. Böylece kirleticiler bir alanda yoğunlaştırılarak, sudan ayrılmış oluyor. Araştırma grubu suda iki kirletici radyoizotop olduğunu buldu. Kobalt ve sezyum izotopları seçici bir şekilde sudan ayrılabiliyor. Ayrıca bu suda borik asit ve lityum da bulunuyor. Su, kobalt ve sezyum izotopu kirleticilerden temizlendikten sonra, reaktör için yeniden kullanılabiliyor. Başlarda Bazant ve çalışanları tarafından geliştirilen metot, sudan tuzu ayırmak için yapılmıştı. İlk ölçeklenebilir şok elektrodiyaliz prototipi 4 yıl önce sunuldu. İşte araştırma ekibi nükleer santrallerin ekonomik ve çevreye etkilerini azaltmaya yönelik, daha spesifik bir uygulama için geliştirildi. Ayrıca, devam eden araştırmada içme suyundan kurşun gibi ağır metalleri uzaklaştırmaya yönelik bir sistem de geliştiriliyor. Bu yeni sistem ucuz ve çok daha büyük şekilde ölçeklenebilir olmasının yanında, prensipte geniş karteladaki kirleticilerle de başa çıkabilir. Tek başına bu cihaz geniş çaplı ayrıştırmalar için özelleştirilebilir, diyor Bazant. Ayrıca daha önceki desalinasyon araştırmalarında , suyun elektriksel iletkenliği ölçülerek ne kadar tuz kaldığı belirleniyordu. Ekip yıllar süren çalışmalar sonunda, sudaki radyoaktif atık ve temiz su miktarını ölçmek için yeni metotlar geliştirdi. Araştırmacılar bu sayede hassas ölçümler yapabiliyor. Deniz suyundan tuzu ayırmak için geliştirdikleri metot, diğer sistemlere göre yoğun enerji tüketiyor. Fakat nükleer tesis soğutma suyu için kullandıkları seçici metot çok daha az enerji tüketiyor. Ayrıca normalde atık suyu arıtma prosesi oldukça pahalıya patlıyor. Yeni metot ise çok daha ekonomik olduğundan oldukça mantıklı hale geliyor. Tek bir nükleer tesisi soğutmak için yılda yaklaşık 10 milyon m3 su harcanıyor. Bu da tesis suyunu arıtmanın önemini ortaya koyuyor. Ekip sistemleri test etmek için aynı zamanda sponsorları olan , Mitsubishi Heavy Industries'in nükleer atık suyunu simüle etti. Ekip 3 aşamalı bir ayrım prosesi sonrasında sudaki kobalt radyoaktif çekirdeklerin % 99,5'ini ayrıştırdı ve suyun % 43'ünü geri kazandı. Ekip kirleticilerin % 98,3'ünü arıtabilirse, suyun 3'de 2'sini geri kazanabileceğini buldu. Metodun tümünü ele alırsak pek potansiyel uygulamaları olabilir. Sürdürebilir ve ekonomik metot sayesinde atık tesis suyundan kobalt ve sezyum radyoaktif izotopları ayrıştırılabilir. Ayrıca sistem Fukushima felaketinde olduğunda gibi milyonlarca litre kirlenmiş suyun temizlenmesinde de kullanılabilir. Böylece kirlenen suyun okyanusa karışması engellenebilir. Araştırmacılar şimdilik sadece küçük sistemlerde test yapsalar da, önümüzde bir kaç yıl içinde büyük sistemlerin de hayata geçirilebileceği belirtiliyor.


Ofis dolabı belge dosya kırtasiye malzemeleri ve diğer ofis eşyalarını depolamak için kullanılan mobilya parçalarından biridir. Bu dolaplar ofislerde düzeni sağlamak eşyaları korumak ve muhafaza etmek için kullanılır. Farklı tipte dolaplarda bulunmaktadır; bu dosya dolapları depolama dolapları raf sistemleri veya gömme dolaplar gibi çeşitli modellerde olabilir. Bu dolaplar metal ahşap veya plastik bölünmüş olabilir. Dosya dolapları belge ve dosyaları düzenlemek için özel olarak tasarlanmış çekmecelerle donatılmış olabilir. Depolama dolapları raf sistemleri kapılar veya çekmecelerle donatılmış çeşitli boyutlarda olabilir ve ofis malzemelerinin düzenli bir şekilde saklanmasını sağlar. Bunun yanı sıra önemli belgelerin dosyaların veya ofis malzemelerinin güvenli ve organize bir şekilde saklanmasını sağlar. Ofis dolabı işyerlerinde ve birçok farklı kurumda kullanılan önemli depolama çözümleridir. Ofislerde okullarda hastanelerde mağazalarda hatta evlerde bile kullanılmaktadırlar. Bu dolaplar belgeler dosyalar kitaplar kırtasiye malzemelerini tedavi dosyaları temizlik malzemelerini ürünleri ve daha birçok eşyayı düzenli bir şekilde muhafaza etmek için kullanılır. Farklı boyutlarda özelliklerde ve tasarımlarda bulunabilen dolaplar depolama olanağına göre özel olarak çalışabilir. Ofis düzeni belge yönetimi ve eşyaların korunması açısından büyük önem taşırlar. Aynı zamanda endüstriyel tesislerde araç-gereçlerin korunması için kullanılırlar bu da işlevselliklerini ve kullanım alanlarını genişletir. Bu sayede bu dolaplar iş yaşamında düzeni sağlamanın yanı sıra çeşitli kurumlarda pratik depolama çözümleri sunuyor. Ofis dolabı fiyatları çeşitli faktörlere bağlı olarak belirlenir. İlk olarak malzeme kalitesi büyük bir etkendir. Dolabın kullandığı malzeme türü fiyatının belirlendiği temel bir durumdur. Masif ahşap dolaplar daha yüksek fiyata sahip olabilirken sunta veya MDF gibi daha ekonomik yapılar daha uygun fiyata olabilir. Boyut ve tasarımdaki bileşenlerinin özelliklerini bir başka faktördür. Özel tasarım ek detaylar veya iç bölmelerin fiyatı arttırılabilir. İmalat süreci ve çalışma de fiyat belirlemede kritik bir role sahiptir. El işçiliğinin parçaları veya özel üretim oranlarının maliyeti arttırılabilir. Dolapların ek özellikleri ve aksesuarların fiyatının unsurlarıdır. Kilit sistemleri özel menteşeler veya çekmece sistemleri gibi ek özellikler fiyatlandırılabilir. Daha fazlası için https://gokerler.com/ofis-dosya-dolabi/ bu siteyi ziyaret edebilirsiniz.


Azerbaycan Bakü Kenti'nde bu yıl 47. düzenlenen Uluslararası Mendelyev Kimya Olimpiyatları'nda bütün öğrenciler madalya aldı. Tübitak önderliğinde oluşturulan 4 kişilik Milli Takımımız 1 altın ve 3 gümüş madalya kazandı. 20-29 Temmuz 2015 tarihlerinde Azerbaycan'nın Bakü kentinde gerçekleştirilmiş olan 47. Uluslararası Kimya Olimpiyatı'nda tüm öğrencilerimiz madalya kazandı. 74 ülkenin katılımıyla gerçekleşen uluslararası yarışmada Ülkemizi temsil eden Baturalp YALÇIN altın, İlker DEVECİ, Furkan BAHAR ve Muhammet ÇAYLI gümüş madalya sahibi oldular. En son 9 18 Temmuz 2011 tarihinde Türkiye'de düzenlenen yarışmanın mazisi gerçekten ilginç. TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı tarafından organizasyonu yürütülen 47. Uluslararası Kimya Olimpiyatı'nın akademik yöneticiliğini ekip lideri olarak Atatürk Üniversitesi'nden Prof. Dr. Arif DAŞTAN ve Doç. Dr. Uğur BOZKAYA ile Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nden Doç. Dr. Yasin ARSLAN katılmıştır. Ülkemiz, 1978 yılından beri düzenlenen bu yarışmada bugüne kadar 11 altın, 37 gümüş ve 34 bronz madalya kazandı. Bu üstün başarılarından dolayı tüm öğrencileri kutluyoruz.


Ökaryot diye tabir edilen kompleks yaşam formlarının basit mikroorganizmalardan temel aldığı uzun süredir biliniyor. Bilim insanlarının kafasındaki soru ise şu: Bu geçiş nasıl gerçekleşti? Yeni yapılan bir keşif bu geçişin nasıl gerçekleştiğine dair sağlam ipuçları veriyor. Arkeler, ekstrem koşullarda yaşayan mikroorganizmalardır. İlk zamanlarda bakteri olduğu düşünülen bu organizmalar daha sonra tür ağacında yeni bir tür olarak yer almıştır. 1970'li yılların sonunda keşfedilen arkeler birçok biyoloğu fazlasıyla şaşırtmıştır. Çünkü bunlar aşırı sıcak, aşırı tuz gibi çok ekstrem koşullarda yaşayabilme özelliğine sahiptirler. 1977 yılında biyolog Carl Woese tarafından keşfedilen Arkelerin evrimsel süreçte bakterilerle ökaryotik organizmalar arasında bir köprü görevi göreceği düşünülüyordu. Böyle düşünülmesinin sebebi; araştırmacıların Arkelerin, ökaryotik hücrelerle daha yakın akrabalık ilişkisi gösterdiğini tespit etmesidir. Ayrıca ökaryotlar ve arkeler, genler ve metabolik yolların benzerliği bakımından uzun zamandır kardeş gruplar olarak kabul ediliyorlar. İsveç'teki Uppsala Üniversitesi'nden bir grup araştırmacı; keşfettikleri bu yeni arke türü ile mikroorganizmalardan ökaryotlara geçiş süreci arasındaki bağlantıyı sağlam bir şekilde kurmayı başardılar. Keşif arkelerin, ökaryotların atası olduğuna dair hipotezi de destekler nitelikte. Ekibin liderliğini yapan Thijs Ettema, Yaptığımız ilk analizler sonucunda, Löki'nin ampirik mikroorganizmalar ile kompleks ökaryotik hücreler arasında bir ara form olduğunu teşhis ettik. diyor. Yapılan genomik tabanlı analizler sonucu; yeni keşfedilen bu arke türünün ökaryotlara özgü birçok benzeri gen barındırdığı saptandı. Endosimbiyoz kuramı; mitokondri ve kloroplastların ökaryot hücrelerle birlikte yaşamaya başlayan prokaryot canlılardan köken aldığını ileri süren bir teoridir. Bu teoriye göre mitokondriler; proteobakterilerden, kloroplastlar ise siyanobakterilerden gelmiştir. Bu organellerde ökaryotik hücreye fagositoz yoluyla alınmıştır. Yeni keşfedilen arkelerinde, fagositoz yeteneği vardır. Yani, bu tür Endosimbiyoz Kuramı na da uygundur. Yapılan ayrıntılı metagenomik analizler sonucu; hücre şekli oluşumu ve hücre zarına katılan proteinler ökaryotlarınkine çok benzerdi. Fakat genomik dizi de ne kadar ökaryotlarınkine benzer genler varsa da arkeal özellikler bu türde daha çoktu. Bununla birlikte filogenetik analizlerde bu arkelerin ökaryotlara yakın bir dalda kümelenmiş olduğunu ortaya çıkardı. Yeni keşfedilen bu arke türü, Grönland ve Norveç arasındaki okyanusun 2352 metre altındaki bir hidrotermal ağızda bulundu. Lokiarchaeota ismi de bulunduğu bu çevrede bulunan Löki Kalesi'nden esinlenilerek konuldu. Aslında Löki'nin bulunduğu yer, klasik olarak arkelerin bulunabileceği noktalardan bir tanesi. Çünkü bu hidrotermal ağızlar, denizlerin altındaki volkanlardır. Ve arkelerde bu tür ortamları çok severler. Dünya'da ise böyle yüz binlerce yer vardır ve bunların hepsi birer mikrobik karadeliktir. Bu mikrobik karadeliklerde bambaşka mikroorganizmalarla karşılaşabilirsiniz. Genetik analiz tekniklerinin gelişmesiyle, daha fazla mikrobik karadeliğin analizinin yapılması ve bu analizler sonucu kompleks ökaryotik hücrelerin nasıl evrimleştiğine dair yeni kanıtların bulunması amaçlanmaktadır. Löki, basit mikroorganizmalardan kompleks ökaryotik organizmalara geçişin sağlam bir ara formu olarak kabul ediliyor. - Çeviri: Phys.org, Missing link in the evolution of complex cells discovered, Cell & Microbiology, 6 Mayıs 2015 http://phys.org/news/2015-05-link-evolution-complex-cells.html - http://en.wikipedia.org/wiki/Archaea - http://tr.wikipedia.org/wiki/Endosimbiyoz_kuramı - Nature DOI: 10.1038/nature14447 http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature14447.html - Jyoti Madhusoodanan, Prokaryotic Microbes with Eukaryote-like Genes Found, 6 Mayıs 2015, TheScientist http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/42902/title/Prokaryotic-Microbes-with-Eukaryote-like-Genes-Found/


Teknoloji dünyası doğayı taklit etme konusunda oldukça hevesli görünüyor. Kaydedilen son gelişme ise oksijen üreten sentetik yapraklar. Julian Melchiorri ışık ve su maruziyetinde aynı gerçek yapraklar gibi oksijen üreten ipekten bir yaprak üretti. Bu sayede pek çok endüstri kolunun daha çevreci bir geleceğe kucak açması bekleniyor. Kraliyet Sanat Koleji'nden yüksek lisans öğrencisi Julian Melchiorri ,Tufts Üniversitesi ipek laboratuvarıyla çalışarak muhteşem bir ürüne imza attı. Teknoloji ve tasarımın muhteşem birlikteliğini gösteren bu yaprak Dezeen and Mini Frontiers tarafından geçenlerde tanıtıldı. Gerçekten çok hafif ve düşük enerji tüketimine sahip. Asıl amacım tümüyle biyolojik olarak, insan yapımı bir nesnede doğanın verimini kullanmaya dayanıyor. Bu sayede hem bir aydınlatma materyali, hem de oksijen üretimine dayalı bir sistem oluşturdum, diyor Julian Melchiorri. Mechiorri bu yaprak teknolojisinin binaların dışına uygulanarak yoğun metropollerde bile temiz oksijen üretimine imkan tanıdığını belirtiyor. ABD Orman Servisi şimdiden daha çok ağaca yani daha çok oksijene ihtiyacı olduğunu belirtiyor. ABD kişi başına 17,3 ton/yıl CO2 ile dünyada en fazla global ısınma yapan ülke. Sonrasında Avrupa ve Çin' de ise bu oran 7 ton civarında. Bu nedenle daha fazla ormana ihtiyaçları olsa da ABD araç motor hacimlerinin düşürülmesinde pek de hevesli gözükmüyor. Ayrıca Çin sanayi ve nüfus dolayısıyla Dünya'daki emisyonun % 29'unu, ABD % 16 Avrupa Birliği % 11. Türkiye'de ise ormanlık alanlar gittikçe azalırken araç sayısı katlanarak artması ve sanayinin yaptığı salınımlar CO2 emisyonunu arttırıyor. Avrupa'da büyük fabrikalar ardı ardına kapatılarak Türkiye gibi üçüncü dünya ülkesi kabul edilen ülkelere yönlendiriliyor. Çünkü global ısınmanın bölgesel olarak kalacağını ve ancak diğer bölgelerde global ısınma olacağını belirtiyorlar. İpek yaprakta gerçek bitkilerden alınan kloroplastlar var. Bu kloroplastlar ipek proteinlerinin içinde askıda kalarak, aynı gerçek bitkiler gibi fotosentez yapıyor. Her ne kadar gerçek yaprakları yerini tutmasa da gerçeğe oldukça yakın bir deneyim sunacak. Tabi ki bu yaprakları yapmak doğal yapraklardan çok daha zor ve spesifik bir iş. Her şeye rağmen, uzayda bitkilerin gelişimi bozulduğundan belki bu çözüm NASA'nın uzun uzay yolculuklarında kullanılabilir. NASA Uluslararası Uzay İstasyonu'nda küçük kök paketleri ile suyu ve besini tutmaya çalışsa da proje halen sınırlı. Büyük ağaçların yetiştirilmesi için büyük paketler gerekecek. Fakat bu yeni buluş yeni seçenekler sunabilir.


Çoğumuz, okuduğumuz değerli bir kitabın hayatımızı değiştirdiğini söyleyebiliriz. Emory Üniversitesi'nden bilim adamları okuduğumuz bir romanın beynimizde biyolojik değişiminin izini sürdüler. Nörologlara göre etkileyici bir roman okuduğunuzda beyin kitaptaki karakterlerin ve olayların gerçekten olduğuna inanabilir. Araştırmacılar roman okuduğunuzda beyinde önemli biyolojik değişimler olduğunu buldular. Araştırmacılar güçlü bir hikaye okunduğunda , beyinde kas hafızası yaratılarak , okuyucuya hikayenin gerçek olduğu inancı sağladığını gösterdi. Atlanta Emory Üniversitesi'nden Nörolog Prof. Gregory Berns ; Hikayeler hayatlarımızı değiştirirler ve bazı durumlarda kişiyi tanımlayabilir. Hikayelerin beynimize nasıl girdiğini ve neler yaptığını tanımlamak istedik. Yaptığımız araştırmalar, beyinde nörolojik değişimler olduğunu ve hareket ve his açısından kahramanın vücuduna transfer olmuş hissi verdiğini gösteriyor. Artık iyi hikayelerin bizi hikayenin merkezine koymakla yetinmeyip, biyolojik değişimler de yaptığını biliyoruz, diyor . Araştırma, gerçekten de güçlü hikayelerin okuyucunun beynini kalıcı olarak değiştirebildiğini gösterdi. Gönüllülerde kitap bittikten günler sonra bile nörolojik etkilerin sürdüğü görüldü. Araştırmada 21 öğrenciye İngiliz yazar Robert Harris'in Pompei kitabı, bölümler halinde 19 günde okutuldu. Kitabın sonunda Vesuvius volkanının yok ettiği Roma şehrinde yaşanan kurgusal bir aşk hikayesi anlatılıyor. Hikayede şehrin dışından volkanın dumanlarının tüttüğünü gören bir adam şehirdeki sevgilisine ulaşmaya çalışıyor. Araştırma sonucunda beyin fonksiyonlarının kitap okunduktan 5 gün sonrasına kadar beyin fonksiyonlarında değişime devam ettiğini gösterdi. Beyinde sol temporal korteksin yani dil algısı bölümünün en çok etkilendiği görüldü. Ayrıca hareketlerle ilişkili beyin fonksiyonun artışa geçtiği görüldü. Örneğin, koşuya çıkmak isteyip, koşmayı düşünmeniz gibi. Bu gibi beyin aktiviteleri kitap okurken artabilir, hatta etkileri kitap bittikten sonra da sürebiliyor. - Gregory S. Berns, Kristina Blaine, Michael J. Prietula, Brandon E. Pye. Short- and Long-Term Effects of a Novel on Connectivity in the Brain. Brain Connectivity, 2013; 3 (6): 590 DOI: 10.1089/brain.2013.0166


OLED , yani organik ışık yayan diotlar karbon içeren materyallerden yapılır. Normalde LCD gibi teknolojilerde arka plan aydınlatması için ışık gerekmediğinden, katlanabilir, sarılabilir ekranlar OLED sayesinde mümkün olmaktadır. Özellikle Samsung gibi firmalar son nesil telefonlarında OLED'in bükülme özelliğinden yararlanmaya başladı ki, Samsung Galaxy Note Edge ve Galaxy S6 Edge bunlara en güzel örnekler olarak gösterilebilir. Bununla beraber güç tüketimleri daha azdır. Bu sayede telefonun ekranı bükülebiliyor. OLED tabanlı lazer diotların teknolojik bir devrime neden olacağı düşünülse de, organik materyallerin lazer eşiğinde gereken yüksek akımda verimsiz çalışma eğilimlerinden dolayı halen engel teşkil etmekteydi. Fakat Kaliforniya ve Japonya'dan araştırmacıların yeni yaptığı bir araştırmaya göre OLEDlerin iyi ayarlanmış bileşenlerinin parlak bir ışık üretmesi ve düşük enerji tüketmesinin organik lazerlerin yapılmasında önemli etken olacağını gösterdiler. Araştırma sonuçları Applied Physics Letters'da yayınlandı . Yük taşımı ve nano boyuttaki alanların yeniden birleşimi nedeniyle, OLED'lerin veriminin iki kat düştüğünü buldu. Yeni cihaz ise ısıyı, baskılayarak yüklerin tekrar birleşmesini engelliyor. Bilim insanları yıllardır elektrikle çalışan organik lazerlerle çalışan organik yarı iletkenler üzerinde çalışıyorlar.Lazerler bugün kullandığımız aydınlatma ve görüntüleme teknolojilerine göre çok daha ekstrem koşullarda çalışıyor ve yüksek akım çekiyor. Bu gibi yüksek akımlarda, enerji kaybı prosesleri artar ve lazerleme zorlaşır, diyor Kaliforniya Üniversitesi'nden Thuc-Quyen Nguyen. Bu çalışmada kayıp prosesleri azaltılarak ,organik lazerleri kavramaya doğru bir adım daha atılıyor. OLEDler elektronlar ve deliklerin etkileşimiyle çalışır. Bunun basit bir görselleştirmesini düşünelim. Organik yarı iletkeni her koltuğunda birinin oturduğu metro treni gibi düşünürsek , koltuklar molekül,yolcular elektron gibi enerji parçacıkları olur. Trene yeni binen insanların ekstra enerjisi olur ve oturarak rahatlamak haline giderler. Yolcular bindiğinde oturanların bazıları ayağa kalkar ve trenden iner.İnsanlar indiğinde trende bekleyen insanlar için boş koltuklar olur, aynı OLED'deki delikler gibi . Ayakta bekleyen kişi oturduğunda, kişi rahatlama haline geçerek enerji salımlar. İşte OLED'de enerji ışık olarak salımlanır, diyor Kyushu Üniversitesi'nden Chihaya Adachi. OLED tabanlı lazerlerin üretimi için santimetrekarede (kA/cm2), binlerce amper akım yoğunluğu gerekiyor. Bugüne kadar elde edilen akım yoğunlukları ısınma nedeniyle sınırlıydı. Yüksek akım yoğunluğunda, parlaklık yok olma prosesleriyle sınırlanmıştır. Bu sanki trene aşırı insanın binerek enerjilerini kaybetmesine benziyor, diyor Adachi. Önceki çalışmada, Adachi ve meslektaşları lazerler ve parlak aydınlatma için gerekli verime ihtiyaç duymadan 1 kA/cm2 'ı aşan akım yoğunluğunda OLED performansı sağlayabileceğini gösterdi. Elde edilen yük yoğunluğu enjeksiyonu 2.8 kA/cm2 ulaşıyor. Yani daha önce elde edilenden 100 kat daha fazla. - Kyohei Hayashi, Hajime Nakanotani, Munetomo Inoue, Kou Yoshida, Oleksandr Mikhnenko, Thuc-Quyen Nguyen and Chihaya Adachi. Suppression of roll-off characteristics of organic light-emitting diodes by narrowing current injection/transport area to 50 nm. Applied Physics Letters, March 2, 2015 DOI:10.1063/1.4913461


Gerçekbilim ve değer bilim sitelerinin desteklediği Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali başlıyor. Kayıtlar şu adres üzerinden yapılabiliyor: http://ogbf.kozmikanafor.com. Ayrıca bu adreste etkinlikle ilgili tüm detaylara ulaşabilirsiniz. 13-14-15 Ağustos'ta Antalya Olimpos'ta muhteşem bir doğal çevre içinde gerçekleştirilecek olan Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali 2021, bugüne kadar ülkemizde gerçekleştirilmiş olan en büyük büyük çaplı sivil bilim organizasyonu. Şimdiye kadar Türkiye'de eşine rastlanmayan ama gelişmiş ülkelerde görmeye alışkın olduğumuz festival havasında bir bilim şenliği yaratma düşüncesi ile yola çıkılan organizasyonda zengin bir astronomi içeriği; eğlenceli, keyifli ve bir tatil havasında katılımcılara sunulacak. Katılımcılar, gün boyu alanında uzman hocalarımızın sunum ve söyleşileriyle bilgilenecek, gece ise profesyonel teleskoplarla yıldızlarla dolu gece göğünün altında gezegenleri, galaksileri, nebulaları gözlemleyecekler, astrofotoğraf eğitimi alacaklar gökyüzünü fotoğraflayacaklar. Örneğin aynı grup yıllardır aynı yerde aynı etkinliği yapıyorsa, artık bazı aksaklıklar giderilmiş demektir. Hesapta olmayan durumlar için de mutlaka hazırlıklı olurlar ve sorunlar büyümeden çözüme kavuşturulur. Kozmik Anafor platformunun bu yıl Ağustos ayında altıncısını yapmayı planladığı Antalya'daki Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali ve Bursa'daki Uludağ Astrofest bunlara örnektir. En güzel örnek tabii ki Saklıkent Bakırlıtepe'de bu sene 23. kez düzenlenecek olan Tübitak Ulusal Gözlem Şenliği'dir. Devletin imkanları da seferber olunca, şenliğin tadı bir başka oluyor. Katılmanızı tavsiye ederdik ama, maalesef Tübitak Gözlem Şenliği'ne başvurular 2021 yılı için sona erdi. Ayrıca Konya Taşkent Gökyüzü Şenliği de oldukça kapsamlıdır. İşte, bu tarz etkinliklerde çok temel ihtiyaçlarınız dışında çantanızı doldurmanıza gerek olmayabilir. Bol miktarda su, 5 litrelikler kullanışlı oluyor, kendi aracınızla gitmiyorsanız araçla gelen birine sipariş edin. Unutmayın ki suyu dağ başında sadece içmek için kullanmayacaksınız. Gideceğiniz yerin denizden yüksekliği çok önemli. Özellikle yüksek yerlere çıkacak olanlar için tekrar belirtelim, gündüz çok sıcak ama gece de çok soğuk oluyor. Gece soğuktan korunmak için çadırınızın içinde üstünüze örttüğünüz battaniyeler, Güneş'in doğması ile birlikte sizin can düşmanınız haline gelebiliyor. Tabi bölgenin özelliklerine göre sabah 8 akşam 5 mesai yapan sivrisinekler ve avucunuz kadar böcekler de sizi uyutmayacaktır. Bu paragraftan çıkarmanız gereken sonuç, battaniyeyi üstünüzden atıp sinek ilacına Davidoff muamelesi yapacağınız anı çok iyi ayarlamanız gerekiyor. Ufak bir gecikme size pişik ve koca koca sinek ısırıkları olarak geri dönebilir. Gözlem şenliklerinin bilim etkinliği olduğunu unutmamanız gerekli. Yani, çok eğleneceğiz, vuhuuu kopacağız! kafasındaysanız, hiç yerinizden kalkıp gitmeyin buralara. Gözlem şenlikleri, genellikle gündüz yapacak pek birşey olmayan, geceleri ise önünüzü görmeniz bile pek mümkün olmayan zifiri karanlıkta teleskoplar eşliğinde gökcisimlerinin izlendiği etkinliklere sahne olan organizasyonlardır. Gündüzleri, etkinliği düzenleyenlere göre farklılık gösteren bilim atölyeleri oluyor. Bu atölyeler ise çoğunlukla çocuklara ve çocuk ruhlulara hitap ediyorlar. Kartondan maket yapımı, boyama ve resim atölyeleri, çeşitli elektrik deneyleri, şişelerden yapılan roketlerin su veya uçucu gazlarla fırlatılması gibi etkinlikler oluyor. Güneş altında katlanması zor olsa da, Güneş teleskopları ile yapılan Güneş gözlemlerini de unutmayalım. Güneş'i yakından görebilmek de heyecanlı bir aktivitedir. Ayrıca, bilimsel sunum ve söyleşiler de gündüz vakitlerinde gerçekleştiriliyor. Gittiğiniz etkinliğin niteliğine ve konuşmacıların yapılarına göre sunumlar bazen bir üniversite amfisinde ders anlatır ciddiyetindeyken, bazıları uzay ve evrenle ilgili keyifli konuların neşeyle takip edildiği anlatımlar olabiliyor. Gece olduğunda karanlığa gömülen etkinlik alanında, teleskop başında gezegenleri ve derin uzay cisimlerini izleyeceksiniz. Çoğunlukla her teleskop başka bir gökcismine dönük olduğu için, o teleskop senin bu teleskop benim dolaşacaksınız birkaç saat. Bunun yanında, eğer yanınızda fotoğraf makinası getirmişseniz ışık kirliliğinin olmadığı bu ortamda astrofotoğraf çekimleri yapabilirsiniz. Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali gibi bazı etkinliklerde, katılımcılar fotoğraf makinaları eşliğinde uygulamalı astrofotoğraf eğitimleri alıp, evlerine yıldızlar altında çekilmiş fotoğrafları ile dönebiliyorlar. Yine, profesyonel çekim yapan astrofotoğrafçıların yanına ilişip, o rengarenk gökyüzü fotoğraflarının nasıl çekildiği izleyip öğrenebilirsiniz. Böylelikle astrofotoğrafçı sabrını da deneyimlemiş olursunuz. Etkinliklere katılanlar olarak en temel amacımız, şehrin gürültüsünden, stresinden ve yoğunluğundan bir süre de olsa kaçıp doğayla iç içe pozitif enerji depolamak. Bunun yanında, şehirlerde asla göremeyeceğiniz Samanyolu ve muazzam bir yıldız manzarası eşliğinde gökyüzüne hayran hayran bakmak. Şenliğe gelen hemen herkesin temel amacı ve beklentisi bundan ibaret. O halde çekingen olmayın, tanımadığınız insanların sohbetlerine katılın, kaynaşın. Bırakın doğa sizi, ortak zevkleriniz, ortak heyecanlarınız olan insanlarla birleştirsin. Beyne daha fazla oksijen gittiği dönemlerde kurulan arkadaşlıklar daha uzun ömürlü oluyormuş . Daha fazla bilgi için dost sitemiz Kozmik Anaforu takip edebilirsiniz !


Türkiye'nin en büyük astronomi ve uzay bilimleri etkinliklerinden biri olan OLİMPOS GÖKYÜZÜ VE BİLİM FESTİVALİ bu yıl online yapılacak. www.gercekbilim.com ise festivalin destekçileri arasında yer alıyor. Bu yıl 14-17 Ağustos 2020 tarihinde 5'incisi gerçekleştirilecek olan etkinlik, ülke genelinde astronomi ve uzay bilimleri ile ilgilenenlerin sabırsızlıkla beklediği en zengin içerikli yatılı kamp etkinliği konumunda. Yüzlerce kişinin katıldığı festivalde, uzay bilimleri alanında uzman profesörler, akademisyenler ve astrofotoğrafçılar çok kapsamlı seminerler, söyleşiler, konferanslar ve uygulamalı eğitimler gerçekleştiriyorlardı. Yaşadığımız Covid-19 pandemi sürecinde, bilim insanları olarak halkımıza örnek davranışlar içinde olmamız gerektiğinin farkındayız. Bu nedenle, bilim kurulumuzla Mayıs ayından beri etkinliğin yapılıp yapılamayacağını, yapılırsa ne gibi risklerle karşılaşacağımızı istişare ediyorduk. Bu istişareler sonucunda bilim kurulumuz; genç-yaşlı yüzlerce insanın bir arada bulunacağı bu etkinliğin corona virüs riski tümüyle bitmeden yapılmasının ciddi sağlık ve salgın riski yaratacağını, hangi sıkı tedbir alınırsa alınsın toplu etkinliklerde riskin her zaman olacağını belirterek Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali'ni bu yıl için ertelememizin uygun olacağı yönünde görüş bildirdi. Etkinlikte eğitmen olarak görev yapan Prof. Dr. A. Talat Saygaç, Prof. Dr. Osman Demircan ve Prof. Dr. Lokman Kuzu da bu kararın doğruluğunu; böylesi ciddi sağlık riski yaşadığımız günlerde halkımıza toplu ortamlarda bulunmaktan uzak durmalarını tavsiye ederken, bu festivali 500 bilimseveri bir araya toplayarak gerçekleştirmemiz halkımızın bilime olan güveni azaltırdı şeklinde değerlendiriyor. Festivale 4 yıldır destek veren Kumluca Belediyesi de aynı görüşte. Kumluca Belediye Başkanı Mustafa Köleoğlu; Olimpos Gökyüzü ve Bilim Festivali'nin bu yıl ki virüsten korunma kapsamında düzenlenememesinden dolayı üzüntü içerisindeyim. Etkinliğin online gerçekleştirilmesi için belediyemiz olarak tüm desteğimizi vereceğiz. şeklinde konuştu. Online olarak 14-17 Ağustos 2020 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan festivalin bilimsel içeriği, geçtiğimiz yıllardaki zenginliğini koruyacak. Yine dev gözlem teleskoplarıyla Olimpos'tan yıldız, gezegen, galaksi, nebula ve meteor yağmuru görüntüleri uzmanların açıklamaları eşliğinde Kozmik Anafor, Feza Gezginleri, Hypatia Bilim, Gerçek Bilim ve Gelecek Bilimde Youtube ve sosyal medya hesapları üzerinden canlı olarak yayınlanacak. Aynı zamanda alanında uzman profesörler, akademisyenler ve astrofotoğrafçılar astronomi ve uzay bilimleri alanındaki önemli konuları canlı yayında sunumlar şeklinde izleyicilere aktaracaklar. Online etkinlik boyunca gündüzleri uzmanlar canlı olarak 4'er sunum gerçekleştirecekler. Gece ise, sabaha kadar profesyonel dev teleskoplarla Olimpos'tan uzmanların anlatımı eşliğinde canlı yayınlar gerçekleştirilecek. Online etkinlik ile ilgili detayları ve bildirimleri festivalin bu linkten ulaşabileceğiniz grubuna üye olup takip edebilirsiniz.


Yakın ölüm tecrübesi yaşamış insanların genel olarak gördüğü bir şey vardır, bir tünelden geçerek beyaz bir ışığa ilerlemek. İşte bilim dünyasının yıllardır nedenini bulamadığı bu gizem, Michigan Üniversitesi' nde yapılan çalışma sayesinde belki de açıklanabilecek. Son yıllarda bu alanda teknolojinin gelişmesiyle artan gözlemler pek yeni bulguyu da beraberinde getirmişti. En son Mart 2013 de yayınlanan bir araştırmada, yakın ölüm tecrübesi yaşayanların, tecrübesinin oldukça gerçek olduğunu ortaya koymuştu. Uzmanlar, bu durumun beyindeki elektrik dalgalarının aniden yoğunlaşmasından kaynaklanabileceğini açıkladı. ABD'deki Michigan Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmada , ölmek üzere olan farelerin beyin dalgalarında yüksek seviyede aktivite gözlendiği belirtildi. Araştırmacılar bu dalgaların insan beyninde algılama düzeyinin artmasına neden olabileceğini düşünüyor. Dr. Jimo Borjigin, sonuçları Amerikan Bilimler Akademisi'nin dergisinde yayımlanan araştırmalarıyla ilgili olarak Birçok insan klinik ölümden sonra beynin aktif olmadığını ya da çok az aktif olduğunu, beynin normale göre daha az faal olduğunu düşünür. Biz bunun böyle olmadığını ortaya koyduk. Aksine ölüm anında beyin daha aktif dedi. Ölümden dönen kişiler, parlak beyaz ışıklar gördüklerinden, ruhlarının bedenlerini terk ettiğini hissettiklerinden ve hayatlarının film şeridi gibi gözlerinin önünden geçtiğinden söz ediyor. Şimdiye kadar insanlarla yapılan çalışmalar bu anlatımlara pek açıklık getiremedi. Michigan Üniversitesi, ölümden dönen kişilerin anlattıklarının sırrını çözebilmek için ölmek üzere olan dokuz sıçanı izledi. Hayvanların kalbinin durmasından sonraki 30 saniye içinde gama salınımları olarak bilinen yüksek frekanslı beyin dalgalarında ani bir yükselme tespit edildi.


Dünyada ilk kez nörobilimciler ölmekte olan bir kişinin beyin aktivitesini kaydetti ve ölüm anında rüya görme, meditasyon ya da anıların hatırlanmasına benzer ritmik beyin dalgaları olduğunu keşfetti. Frontiers in Aging Neuroscience dergisinde yayınlanan araştırma, ölüm anında beyinde gerçekleşen olaylara yeni bir bakış açısı getiriyor. Bu araştırma yakın ölüm deneyimlerinde görülen, hayatın sanki bir film şeridi gibi gözlerin önünden geçmesine benzer durumlara makul bir açıklama getireceği düşünülüyor. Düşünün ki, tüm hayatınız saniyeler içinde gözünüzün önünden geçiyor. Sanki bir flaş patlamasıyla tüm hayatınızdaki kayda değer anları izliyorsunuz. İşte tüm bu prosese hayatın geri çağrımı deniyor ve yakın ölüm deneyimlerine benziyor. Bu ölüm tecrübeleri ve ölümden sonrası nörologlar için halen bir muammadır. Buna rağmen, yeni araştırma beynin bir süre daha aktif kalarak, ölüm anını ve sonunu koordine ettiğini ve hatta tüm son sıkıntıları da yönetmek üzere programlanmış olabileceğini belirtiyor. Tartu Üniversitesi'nden, Dr. Raul Vicente'nin, 87 yaşındaki epilepsi hastasının nöbetlerini tedavi etmek için elektroensefalografi kaydederken, hasta kalp krizi geçirdi ve öldü. Fakat gerçekleşen bu talihsiz olay, bilim insanlarına ölen bir insan beyninin aktivitesini ilk kez kaydetme imkanı verdi. Beyin salınımları ya da diğer bir tabirle beyin dalgaları yaşayan insanlarda olan ritmik beyin aktivitesidir. Gama dahil bu farklı salınımlar rüya görme, meditasyon, konsantre olma, anıların hatırlanması, bilgi işleme ve bilinçli algılama sırasında gerçekleşen yüksek kognitif fonksiyonlardır. Hafızanın geri çağrılmasıyla ilgili salınımlar üreteren beyin, ölüme yakın deneyimlerde bildirilenlere benzer şekilde, ölmeden hemen önce hayattaki önemli anların son bir hatırlatmasını oynatıyor olabilir, diyor Zemmar. Öyle görünüyor ki, sevdiklerimiz dünyaya gözlerini kaparken, güzel anıları son kez gözlerinin önünden geçiyor olabilir.


Omega 3 yağ asidi,özellikle balık yağında bulunan ve son yıllarda pek çok faydası olduğu belirtilen bir yağdır. Yeni yapılan bilimsel bir araştırma ise Omega 3 yağ asidini uzun süreli kullanımından sonra , şizofreni ve bazı psikotik hastalıkların başlamasını engelleyebildiğini gösterdi. 7 yıla kadar 12 haftalık Omega-3 desteği alan yüksek risk grubundaki genç bireyler, plasebo grubundakilere göre daha az problem yaşadılar. Şizofreni olmayan sesler duyma, halüsinasyon görme gibi karakteristik özelliklere sahip bir hastalık. Şizofreninin genetik ve çevresel faktörlerle ilişkisi olduğunu biliniyor. Akıl Oyunları filminde ünlü matematikçi John Nash 'in şizofren olduğu biliniyordu. Oyun teorisi ile 1994'de Nobel ödülü alan matematikçi, karısı ile birlikte geçtiğimiz Mayıs ayında trafik kazasında ölmüştü. Şizofreni belirtileri ergenlikte ya da yetişkinliğin başlangıcında aniden veya yavaşça çıkıyor. Bugün halen bilinen tedavisi yok ve mevcut terapiler ancak semptomları düzenliyor. Bilim insanlar uzun süredir şizofrenide hücrelerde poli doymamış yağ asitlerinin seviyelerinin (özellikle omega 3-6) düştüğünü biliyorlardı. Melbourne Üniversitesi'nden Paul Amminger'ın liderliğinde yaklaşık 10 senedir süren araştırmada, yüksek risk grubunda bulunan sübjelerde psikolojik bozukluğun ilk evrelerinde yapılan klinik denemelerde yağ asidi emiliminin gecikmeye başladığı gözlendi. Nature Communications dergisinde yayınlanan araştırmada, omega 3 grubunda yer alanların sadece % 10'unun psikotik bozukluk geliştirdiği, plasebo grubundakilerin ise %40'ının psikozunun ilerlediği gözlendi. Her şeye rağmen bilim insanları Omega-3'ün şizofreninin başlamasını nasıl engellediğine dair mekanizmayı çözmüş değil. Omega-3 'ün psikotik gelişimin ilerlemesini önemli ölçüde azalttığını gösteriliyor. Omega 3 asitleri somon balığı, ceviz gibi pek çok besin maddesinde bulunan bir yağ asidi. Araştırma 81 hastayı içerdiğinden replikasyon gerekebilir. Omega-3 bilinen yan etkisi olmayan , yararlı bir yağ asidi. Çocuklar için özellikle gelişim aşamasında nöronlar arasındaki geçişi hızlandırarak, zekayı hızlandırdığı biliniyor. Hatta son yıllarda yapılan bir araştırma prostat kanserini önlediğini gösterdi.


Bulgular Amerikan Toraks Derneği'nin Respiratory and Critical Care Medicine adlı dergisinde yayımlandı. 5 ayrı geçirilmiş solunum hastalığı verileri özbildirim yoluyla toplandı. İstatistiksel analizler; araştıma merkezine, yaşa, eğitim düzeyine, akciğer kanseri riski yüksek meslekte çalışma durumuna ve detaylı sigara içme alışkanlıklarına göre sınıflandırıldı. Pnömoni ve kronik bronşit, en fazla rapor edilen geçirilmiş solunumsal hastalıklar oldu. Yapılan analizlere göre sigara kullanımı, kronik bronşit ve amfizem'in akciğer kanseriyle pozitif ilişkili olduğu tespit edildi. Bronşit için tahmini rölatif risk 1.33, amfizem için ise 1.50 olarak bulundu )Ayrıca 2 veya daha az yıl önce teşhis konmuş pnömoni ile akciğer kanseri arasında 3.31 rölatif riskle pozitif ilişki tespit edildi. Astım ile akciğer kanseri arasında zıt bir ilişki bulunurken, tüberküloz ve akciğer kanseri arasında herhangi bir ilişki tespit edilmedi. Aynı zamanda meydana gelen kronik bronşit, amfizem ve pnömonisi olan hastaların, sadece kronik bronşitli olanlara göre kanser riski daha yüksek. Aynı zamanda astım veya tüberküloz geçiren kronik bronşitli hastalar için ise akciğer kanseriyle herhangi bir ilişki tespit edilmedi. 'Çalışmamızda akciğer kanseri ve farklı solunumsal hastalıklar arasındaki ilişkilerde gözlemlediğimiz varyasyonlar, altta yatan etyolojik mekanizmalardaki farklılıkların göstergesi olabilir.' diyor Dr. Olsson. 'Bu bağlantıların daha iyi anlaşılması, bu hastaların her biri için klinik gözetimin türü ve sıklığı için yol gösterici olabilir.' şeklinde tamamlıyor. - Rachel Denholm, Joachim Schüz, Kurt Straif, Isabelle Stücker, Karl-Heinz Jöckel, Darren R Brenner, Sara De Matteis, Paolo Boffetta, Florence Guida, Irene Brüske, Heinz-Erich Wichmann, Maria Teresa Landi, Neil Caporaso, Jack Siemiatycki, Wolfgang Ahrens, Hermann Pohlabeln, David Zaridze, John K Field, John McLaughlin, Paul Demers, Neonila Szeszenia-Dabrowska, Jolanta Lissowska, Peter Rudnai, Eleonora Fabianova, Rodica Stanescu Dumitru, Vladimir Bencko, Lenka Foretova, Vladimir Janout, Benjamin Kendzia, Susan Peters, Thomas Behrens, Roel Vermeulen, Thomas Brüning, Hans Kromhout, Ann Olsson. Is Previous Respiratory Disease a Risk Factor for Lung Cancer? American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 2014; 140723135313009 DOI:10.1164/rccm.201402-0338OC


Bilim insanları ilk kez kör bir erkekte optogenetik teknolojisi kullanarak, hastanın kısmen görmesini sağladılar. İlk kez bir insanda denenen tedavide hastanın gözüne ışığa duyarlı yeşil alglerde bulunan proteinler enjekte ediliyor. Optogenetik teknolojisindeki bu ilk başarılı klinik deneme sayesinde, hasta ilk kez çevresindeki nesnelerin konumlandırarak tanımlamaya başladı. Normal hücrelere eklenen genler sayesinde ışık duyarlılığı arttırılarak felçten, ağrı geçirmeye kadar birçok sağlık problemi çözülmeye çalışılıyor. Teknoloji yakın zamanda farelerde ve embriyonik tavuklarda başarıyla denendi. Öncü niteliğindeki çalışmada 40 yıl önce retinitis pigmentosa teşhisi konmuş Parisli bir adam yer aldı. Bilim insanları hastanın zayıf olan gözününe channelrhodopsin proteini ChrimsonR'yi enjekte etti. Esasen parlayan alglerde bulunan ChrimsonR proteini ışığa tutuldğunda şekil değiştirerek hücrelerin içine ve dışına doğru iyon akımına neden oluyor. İşte bu olay zayıf gözün retinasındaki spesifik nöronların ChrimsonR proteini üretmesine neden olarak, bu nöronları ışığa duyarlı hücrelere çeviriyor. Ayrıca ekip ganglion hücreleri hedef aldı .Çünkü bu hücreler fotoreseptör hücrelerin ışık sinyalleri toplamasında rol oynuyor ve o sinyalleri beyindeki optik sinirlere aktararak, görmeye dönüştürüyor. Optogenetik etkili bir yol olduğu kanıtlandı fakat görüşün sağlanması için özel bir gözlük gerekiyor. Bu gözlük ortamı kaydeden bir kamerayla donatıldı. Işık ışınları doğrudan retinayı hedef alıyor yani bir dizi ışığa duyarlı hücre dizisini. Gözlük bunu yapmak için görüntüyü tekli dalgaboyunda bir ışığa çeviriyor. İşte bu ChrimsonR proteinlerinin şekil değiştirerek, iyon kanallarını açmasına ve tespit etmesine neden olarak, beyne ışık sinyallerini aktarıyor. Bilim insanları hastaya enjeksiyon yaptıktan sonra proteinlerin tutması için 4 ay bekledi. Fakat 7 ay sonrasında eğitim başladığında, hassas nesneleri tespit ederek görmeye başladı. Gözlüklere alışmak zaman alıyor. Başlarda hastamız gözlüğü kullanışlı bulmamıştı. Fakat birkaç ay sonrasında hasta yaya geçidindeki beyaz çizgileri görmeye başladı ve biraz eğitimden sonra nesnelerin büyük ya da küçük olup olmadığını algılamaya başladı, diyor araştırmanın ilk yazarı ve Pittsburgh Üniversitesi oftalmoloji başkanı Jose-Alain Sahel. Elde edilen bulgular optogenetik kullanarak, nörodenejeratif bir hastalık olan görme kaybının kısmen onarılabileceği gösteren ilk vakadır. Araştırmacılar optogenetik sayesinde bir gün epilepsi, Parkinson ve depresyon gibi hastalıkların da tedavi edilebileceğini düşünüyor.


Harvard Üniversitesi'nden bilim adamları ve mühendisler özel bir sistemde depolanan yeni bir pil türü tanıttılar. Bu pilde elektrik özel bir şebekede depolanarak, güneş ve rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklardan daha fazla verim alınmasını sağlayacak. Yeni batarya teknolojisi Nature bilim dergisinde yayınlandı. OPEN 2012 programı altında Harvard ekibi, Amerikan Enerji Bakanlığı programı fonuyla yeni grid bir batarya geliştirdi. Pil teknolojisinde çığır açacak bu batarya önümüzde birkaç yıl içinde piyasaya sürülecek. Araştırma raporuna göre, metal içermeyen bu akım pili ucuz küçük bir organik molekül olan kinon molekülünü kullanıyor. Buna benzer moleküller bitkiler ve hayvanlarda enerjiyi depolamak için kullanılıyor. Normalde güneş ve rüzgar enerjisi iklime bağlı olduğundan her yerde kullanılabilen yenilenebilir teknolojiler değil. Bu teknolojiler sürekli ve kesintisiz elektrik üretimi yapamadıkları için mevcut elektrik şebeke sistemine entegreleri kolay değil. Yeni batarya teknolojisi ile uygun maliyetli ve yüksek miktarlarda enerji depolayarak bu problemi çözmek mümkün olabilir. Çalışmaya Kimya ve Biyokimya Profesörü Alan Aspuru-Guzik'in grubunda yer alan Dr. Suleyman Er ve ekibi 10,000'den fazla kinon molekülünü bilgisayar ortamında analiz ederek destek verdi. Moleküller üzerinde yapılan ileri kuantum hesaplamalar sonucu elde edilen veriler, moleküllerin voltaj, sağlamlık ve suda çözülebilme vb. özelliklerinin hesaplanmasında kullanıldı. Kuantum hesaplamalar sonucu uygun görülen kinon bazlı moleküller Harvard Üniversitesi profesörlerinden Prof. Roy Gordon ve ekibince sentezlendi ve yine Harvard Universitesi'ndeki Prof. Michael J. Aziz ve ekibince laboratuvarda akım pillerine entegre edilip test edildi. Dr. Süleyman Er ise araştırmanın yardımcı yazarlarından. Yıllardır yurt dışında çok önemli araştırmalarda Türklerin yer alması gerçekten gurur verici. Akım pillerinde enerji kimyasal sıvılar yardımıyla harici tanklarda depolanıyor. Arabalardaki akü benzeri katı elektrot pillerinin aksine akim pilleri enerjiyi kimyasal sıvılarda depolayarak harici tanklarda saklıyor. Normalde pilin kendisi tank olarak kullanılırken, bu pilde sıvılar kimyasal depolama tanklarında depolanıyor. Akım pillerinde enerji miktarı, tanklarda bulunan sıvı miktarıyla doğru orantılı olduğu için, yeni tasarım düşük maliyetle büyük miktarda enerjinin depolanmasına izin veriyor. Prof. Michael Aziz ve ekibince yapılan hesaplamalara göre güneş ve rüzgar enerjisinden daha verimli yararlanmak icin 1 ila 2 günlük enerji depolayabilecek bataryalar gerekiyor. Akım pillerinde depolanan enerji kullanılan sıvı miktarı ile ayarlanabildiği için araştırmacılar son zamanlarda akım pillerine odaklandi. Bugüne kadar bu piller için pahalı kimyasallar gerekirken, bu yeni kinonlu pil sayesinde maliyet düşecek. Normalde çoğu pilde lityum, vanadyum ve nikel kullanılıyor. Bu pahali metaller de toplam pil maliyetini oldukça arttıriyor. Harvard'ta geliştirilen kinonlu piller ile enerji depolamak çok daha ucuza geliyor. Ekip kuantum kimyası ve deneysel yaklaşım sayesinde istenilen kinon molekülünü kısa bir sürede buldu. Tabi gercek olcekteki rüzgar türbini için ticari açıdan daha büyük kinon depolama tanklari gerekecek. Bu teknoloji ile ileride güneş tarlaları ve rüzgar türbinleri için büyük depolama tankları düşünülebilir. Ya da bu tanklar daha küçük boyutlarda binaların bodrumuna yerleştirilebilir. Böylece evinizde gündüz depolanan güneş enerjisi, sizi sabah gün doğuncaya kadar idare edebilir. Ucuz ve güvenli olan bu akım pilleri yenilebilir enerji kaynaklarının daha verimli kullanılması için çözüm olabilir. - Brian Huskinson, Michael P. Marshak, Changwon Suh, Süleyman Er, Michael R. Gerhardt, Cooper J. Galvin, Xudong Chen, Alan Aspuru-Guzik, Roy G. Gordon, Michael J. Aziz. A metal-free organic inorganic aqueous flow battery.Nature, 2014; 505 (7482): 195 DOI: 10.1038/nature12909


Washington Üniversitesi'nden araştırmacılar pile gerek duymayan cep telefonu ürettiler. Yeni geliştirilen telefon ortamdan radyo sinyalleri veya ışıktan birkaç mikrowatt elde ederek çalışıyor. Ayrıca ekip pilsiz telefonu kullanarak Skype aramaları yaparak, prototipin ticari hale getirebileceğini gösteriyor. Hali hazırda satılan bileşenler sayesinde konuşma aktarılabilir ve baz istasyonuyla iletişim kurulabilir. Burada neredeyse sıfır enerjiyle çalışan tümüyle fonksiyonel ilk cep telefonunu ürettiğine inanıyor. Gerçekten çevreden aldığı enerjiyle çalışacak gerçekten, çok çok az enerji tüketen bir cep telefonu üretmek gerekiyor. Bu nedenle temelden bu cihazları yeniden tasarlamamız gerekiyor, diyor Washington Üniversitesi'nden Yrd. Doç. Dr. Paul G. Allen. Washington Üniversitesi'nden bilgisayar bilimciler ve elektrik mühendisleri günümüzün modern cep telefonu sinyallerinin güce en aç basamağını elediler. Bu basamakta dijital veri taşıyan sinyalleri,analog sinyallereçevriliyor. İşte bu basamak, çok enerji harcadığından, ortamdaki güç kaynaklarına dayanan bir telefon tasarlamak oldukça zor. Pilsiz cep telefonu, mikrofon veya hoparlörden gelen ufak vibrasyonların avantajını kullanıyor. Böylece konuşmalar veya telefondan gelen ses kullanılabiliyor. Telefondaki anten , hareketleri baz istasyonundan yayılan standart analog telsiz sinyalerindeki değişiklere çeviriyor. Bu proses özünde yansıtılan radyo sinyallerindeki konuşma şablonlarını çözerken neredeyse hiç güç kullanmıyor. Bu konuşmayı aktarmak için, telefon cihaz mikrofonundaki titreşimleri kullanarak yansıtılan konuşma şablonlarına kodluyor. Konuşmayı almak için, kodlanan radyo sinyalleri telefonun hoparlöründeki ses titreşimlerine çevriliyor. Prototipte kullanıcı bu aktarım ve dinleme modlarını değiştirmek için bir butona basıyor. Araştırmacılar piyasada bulunan bileşenleri kullanarak bir devre dökerek, basit telefon fonksiyonlarını yerine getirebilen bir prototip geliştirdiler. Pilsiz telefonla skype kullanarak, araştırmacılar gelen aramaları cevaplayabildikleri gibi geri de aynı numarayı saklayarak çevirebildiler. Ekip özel bir baz istasyonuyla sinyalleri alıp verebildi. Teknolojinin günümüz standart cep telefonu altyapısına uyarlanabileceği veyahut Wi-Fi yöneltici ile kullanılabileceği düşünülüyor. Yani Wi-Fi olan her yerde pilsiz cep telefonu kullanılabilir. Sistem Wi-fi router'e eklenecek baz istasyonlarıyla, ya da Wi-fi routerli baz istasyonlarıyla gelişebilir. Sistemin çok az bir enerji gereksinimi var o da 3,5 mikrowatt . Bu enerji ya baz istasyonlarından yayılan telsiz sinyaliyle ya da pirinç büyüklüğünde bir güneş piliyle sağlanabilir. Radyo sinyali enerjisiyle 9-10 metreye kadar çalışırken, güneş piliyle 15-16 metreye kadar baz istasyonlarını çekiyor. Yine radyo sinyaliyle üretilen enerji 1-10 watt arası olduğundan halen iyileştirme gerekiyor. Sisteme E-ink ekranlar da eklenebiliyor. Ekip telefonun menzili arttırmayı ve konuşmaları şifreleyerek güvenli hale getirmeye amaçlıyor. Videoda telefonu görebilirsiniz. - Vamsi Talla, Bryce Kellogg, Shyamnath Gollakota, Joshua R. Smith. Battery-Free Cellphone. Proceedings of the ACM on Interactive, Mobile, Wearable and Ubiquitous Technologies, 2017; 1 (2): 1 DOI: 10.1145/3090090


Çin'den bilim insanları, ipek böceklerine örümceklerden aldıkları ağ genleriyle modifiye ederek, Kevlardan 6 kat daha dayanıklı fiberler ürettirmeyi başardı. 20 Eylül'de Matter dergisinde yayınlanan makalede, bu çalışmayla ilk kez ipek böceklerine tam boyda örümcek ağı ürettirmeyi başardılar. Bu teknoloji sayesinde daha çevreci bir şekilde sentetik fiber geliştirilebilir. Kevlar,karbon fiber gibi özel malzemelerin üretimi için özel koşullar ve yüksek enerji gerekiyor. Çin'in Donghua Üniversitesi Biyoloji Bilimi ve Tıp Mühendisliği Fakültesi'nden araştırmacı olan baş yazar Junpeng Mi, İpekböceği ipeği şu anda köklü yetiştirme teknikleriyle büyük ölçekte ticarileştirilen tek hayvansal ipek fiberidir. Sonuç olarak, örümcek ipeği fiberi üretmek için genetiği değiştirilmiş ipekböceklerinin kullanılması, düşük maliyetli olduğundan, büyük ölçekli ticarileşmeyi mümkün kılıyor, diyor. Bilim insanları, genellikle fosil yakıtlardan üretilen sentetik fiberlerin yapımında ortaya çıkan zararlı mikroplastikler nedeniyle, örümcek ağı ipliklerini alternatif bir dokuma ürünü olarak görüyor. Fakat üretilen yapay örümcek ipekleri nem ve güneş ışığına karşı korumalı olan bir kaplamaya sahip değil. İşte genetik olarak değiştirilen ipek böcekleri doğal olarak kendi fiberlerini koruyucu bir tabaka ürettiklerinden, örümcek iplikçiklerini kaplıyor. İpekböceğini benzersiz örümcek duyularına sahip hale getirmek için Mi ve meslektaşları, Doğu Asya'da bulunan küre ağ ören bir örümcek olan Araneus ventricosus'tan elde edilen küçük bir ipek proteinine odaklandılar . CRISPR-Cas9 genetik düzenleme aracı kullanılarak, MiSp proteinini ipekböceğinin birincil ipek proteinini kodlayan genin yerine yerleştirerek, DNA'sını değiştirdi. Bilim insanları aynı zamanda ipek böceğinin DNA'sındaki genin, hayvanın doğal ipek üretiminin başka herhangi bir yönüne müdahale etmeden başarıyla etkinleştirilmesiyle lokalizasyon yaptılar. Mi, Bu tezde tanıtılan bu 'lokalizasyon kavramı, önerilen minimal yapısal modelle birlikte önceki araştırmalardan önemli bir ayrılığı temsil ediyor. Gelecekte büyük ölçekli ticarileşme potansiyeli olduğuna inanıyoruz, diyor. Ortaya çıkan fiberler, yüksek gerilme mukavemeti (1.299 MPa) ve dayanıklılığı (319 MJ/m3) bir araya getirerek araştırmacıların beklentilerini aştı. Bununla da bitmiyor, lifler beklenenden çok daha esnekti; MiSp proteini çok güçlü fakat esnek olmayan ipek üretmesiyle tanınır. Yeni fiberler, askeriyeye yönelik akıllı malzemeler, havacılık teknolojisi, biyomedikal mühendisliği ve askeri kıyafetler gibi alanlarda çığır açabilir. Üretilen ipek fiberi, kurşun geçirmez yeleklerde kullanılan Kevlar malzemesinden altı kat daha dayanıklı. Yani daha güçlü kurşun geçirmek yelekler yapılabilir. Araştırmacılar şimdi doğal ve mühendislik ürünü amino asitlerden örümcek ipeği lifleri üreten genetiği değiştirilmiş ipekböcekleri geliştirmeyi planlıyor.


Normalde örümceklerin avlarını yakalamak için ağ ördükleri düşünülür. Binghamton Üniversitesi'nden bilim insanları örümceklerin; boylarına oranla ördükleri devasa ağları, işitme cihazı gibi kullanabildiklerini gösteren bir araştırma yayınlandı. Örümceklerin kulakları olmamasına rağmen, ağdaki titreşimleri ayaklarıyla hissedebiliyorlar. Yeni araştırmada bazı örümceklerin boylarına oranla 10,000 kat daha büyük ördüğü ağların işitme amacıyla olduğunu düşünülüyor. Araştırmacılar deneylerinde, büyük dairesel ağlar yapmalarıyla ünlü küre dokuma örümceklerini kullandılar. Örümceklere dikdörtgen çerçeveler vererek ağlarını bunların içine örmeleri sağlandı. Bu minik tekerlek şeklindeki ağın, sesle indükte olarak parçacık hareketlerini yakalan hiperakut akustik antenler gibi çalıştığını bulduk, diyor araştırmacılar. Lazer vibrometre kullanılarak örümcek ağının tepkisi yankısız odada ölçüldü. Ses dalgası yansımalarını minimize edecek şekilde tasarlanan bu odada sesin mükemmel bir ahenkle hareket ettiği ve çarpan sesi yakalama potansiyeli olduğu gösterildi. Örümcek ağında farklı frekanslar ve farklı yönlerden gelen sesler test edilerek,ilişkili tepkiler alındı. Çevrilme, büzülme veya düzleşme gibi tepkiler ölçüldü. Ağın kenarlarına yerleştirilen minyatür hoparlörlerde ağ boyunca ilerleyen sesin, daha havadaki ses örümceklere ulaşmadan ağdaki titreşim yardımıyla bazı örümceklere ulaşarak tepki verdiği gözlendi. Tabi örümceklerin bu bilgiyle ne yaptıkları halen belli olmasa da örümceklerin sürü halinde avlanabildiklerini biliyoruz. Bu titreşimler örümceklerin ayaklarındaki duyu organlarına iletiliyor olabilir. Öyle görünüyor ki, örümcekler ses dalgalarına tepki veriyor. Buna rağmen, örümceklerin bu bilgiyi nasıl işlediğine dair araştırma yapılması gerekiyor. Hatta örümceklerin vücudunda henüz bilmediğimiz gizli bir kulağı olabilir, diyor Binghamton Üniversitesi'nden makine mühendisi Junpeng Lai. Bu yeni çalışma örümceklerin ses ve müziğe tepki verdiklerini gösteren araştırmanın üzerine inşa edildi. Buna rağmen, insanlar ve birçok hayvanın kulak zarından gerçekleştirdiği, duyma işlevine kıyasla örümcek ipeğinden iletilen ses çok daha farklı olacaktır. Örümcekler ağlarındaki farklı frekansları seçiyor olabilir. Örümceklerin bu yetenekleri çözülürse, doğadan ilham alınarak yeni ses ekipmanları üretilebilir. Örümceğin yaptığı bu doğal gösterim, havadaki ince iplikçikler üzerindeki viskoz kuvvetlerin sesini hissettiğini göstermenin bir yolu olabilir. Eğer bu doğada işe yarıyorsa belki de buna daha yakından bakmamız gerekebilir, diyor Binghamton Üniversitesi'nden makine mühendisi Ron Miles.


20 Ekim 2020 TSİ 01:12'de, NASA OSIRIS-REX görevi kapsamında Dünya'dan 320 milyon km uzaktaki Bennu asteroitinin yüzeyine inerek, gevşek yüzeyden numune almayı başardı. OSIRIS-REx uzay aracı ABD'nin ilk asteroit numunesi toplama görevinin bir parçasını oluşturuyor. OSIRIS-Rex, böylece 101,000 km/s hızla uzayda hızla ilerleyen Bennu asteroidinin yüzeyinden el değmemiş bir numune alarak, bilimsel çalışmalarda kullanılmak üzere Dünya'ya getirecek. Her şey planlandığı gibi giderse, uzay aracı 3 metre uzunluğunda robot kolu TAGSAM'i 30 dakikada açtıktan sonra sadece 10 saniye çalıştırarak asteroitin yüzeyindeki gevşek moloz yığınından 50 gram numune toplayacak. Uzay aracı, bilim insanları ve mühendislerden oluşan bir ekip tarafından uzaktan kumanda edilecek ve sonra numune kaldırarak alacak ve Dünya'ya geri dönüş yolculuğuna başlayacak. Dünya'ya 2023 yılında ulaşması planlanıyor. Araştırmacılar Bennu sayesinde Güneş Sistemi'nin erken oluşumunda yer alan maddelere ulaşmayı planlıyor. Bu sayede Güneş Sistemimizin kökenine ait temel sorular aydınlatılabilir. Ayrıca Bennu yakın-Dünya asteroiti olarak biliniyor, yani Dünya'ya 2100lerin sonunda çarpma olasılığı var. OSIRIS REX görevi sayesinde bu çarpışmadan kaçmanın yolları bulunabilir. Bununla birlikte gelecekte asteroit madenciliği görevleri için kimyasal içerik araştırması yapılacak. Gelecekte asteroitlerden roket yakıtı elde edilmesi açısından da, asteroit madenciliği diğer bir önem arz ediyor. Bununla beraber, Japon JAXA uzay ajansının Hayabusa-2 uzay aracı 2019 yılı başlarında Ryugu asteroitinden numune almayı başarmış ve Dünya'ya geri dönüş yolculuğuna çıkmıştı. Uzay aracının bu yıl aralık ayında Dünya'ya geri dönmesi bekleniyor.


Penn State Üniversitesi'nden bilim insanları, insan sinir hücrelerinin fonksiyonel bozuklukları onaran eşsiz bir ilaç keşfettiler. Rett sendromu ve bazı otizm türlerinde ilacın işe yaradığı belirtiliyor. Biyoloji Prof. Gong Chen, Hayat Bilimleri'nde başkan Verne M. Willaman liderliğinde yapılan çalışmanın erken basımı Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde 4 Ocak 2016'da çevrimiçi yayınlandı. Bu araştırmanın en heyecan verici kısmı, Rett Sendromu hastalarından alınan insan nöronları kullanılarak , hastalık modelinin altında yatan mekanizma araştırılmış olması. Bu sayede yeni ilacın hedefi keşfedilerek doğrudan Rett sendromu ve potansiyel olarak otizm spektrum bozuklukları için doğrudan klinik çıkarım sağlanabilir, Dr. Chen. Araştırmacılar Rett Sendromu hastalarının cilt hücrelerinden farklılaştırılan kök hücreleri türevlendirerek laboratuvarda sinir hücreleri üzerinde çalışma imkanı buldu. Bu sinir hücreleri Rett Sendromu'na neden olduğu düşünülen MECP2 gen mutasyonunu ve benzeri genleri taşıyor. Araştırmacılar bu sinir hücrelerinde beyin ve sinir hücre gelişiminde çok önemli bir rolü olan KCC2 molekülünün eksik olduğunu gösterdi. KCC2 , erken beyin gelişiminde önemli bir fonksiyonu olan GABA nörotransmitterinin fonksiyon gelişimini kontrol ediyor. Enteresan şekilde KCC2 'yi Rett nöronlarına ekleyince, GABA'nın fonksiyonunu normale döndürdü. İşte bireylerde KCC2 'nin fonksiyonunu arttırarak Rett Sendromu'nun tedavisi sağlanabilir, diyor Chen . Ayrıca araştırmacılar, insülin benzeri büyüme faktörü (IGF1) ile tedavi edilen hasta sinir hücrelerinde, KCC2 seviyesinin arttığı ve böylece GABA nörotransmitterinin fonksiyonunun düzeltilebileceğini belirtti. Rett sendromlu fare modelinde ve faz 2 insan klinik deneme tedavisinde semptomların hafiflediği görüldü. IGF1 'in KCC2 eksikliğini giderdiğinin anlaşılması , KCC2 gibi hareket edecek pek çok küçük molekülün keşfine ve de otizm gibi hastalıkların da tedavisinin önünü açabilir.


Suramin 1916'da uyku hastalığı tedavisi için geliştirilen bir ilaç olsa da, 2014'den beri otizm tedavisi üzerine yapılan bir çalışmada işe yarayabileceği gösterilmişti. Kaliforniya Üniversitesi'nden bilim adamı Robert Naviaux'un üç yıl önce yayınladığı araştırmada farelerde otizm benzeri davranışları geri çevirebileceği gösterilmişti. Yapılan son araştırmada ise ilacın insanlarda da aynı etkiyi yaratabileceğine işaret ediyor. Annals of Clinical and Translational Neurology dergisinde yayınlanan erken aşama klinik denemelerinde yaşları 5 ila 14 arasında değişen 20 otizmli çocuk yer aldı. Sübjelerin yarısına kontrollü dozda suramin verilirken, diğerine plasebo verildi. 45 gün sonrasında ilacı alan katılımcıların dil kabiliyeti, sosyal etkileşim ve tekrarlı davranış testlerinde daha iyi performans gösterdiği, suramin alımının kesilmesiyle gelişimlerin kaybolduğu görüldü. Ulusal Otizm Topluluğu'ndan araştırma görüntüleme ve değerlendirme şefi Ian Dale The Independent'a verdiği demeçte; bu yeni bulguların suramin ilacı için, potansiyel otizm tedavisi için daha ileri araştırmaya değer olduğunu söyledi. Suramin'e ilişkin bu bulgular oldukça enteresan,fakat bu çok küçük bir araştırma. Sonuçlar ilacın daha ileri araştırmaya değer olduğunu gösterse de, sadece bu ilacın otizmli çocuklar üzerindeki faydasını ele almada, araştırmayı dayanak alırken oldukça tedbirli olmalıyız, diyor Ian Dale. Dr Naviaux araştırmasına dair anektotları raporladı. Bunlardan biri 14 yaşında sözle olarak konuşmayan bir çocuğun ilk dozdan sonra babasına , Cips yemek istiyorum demesi oldu. Otizmin bugün bilinen bir tedavisi ve bu nörolojik duruma neyin neden olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte, sadece Birleşik Krallık'ta her 100 kişiden birinin otizmden etkilendiği ortaya kondu. San Diego ekibi bu bozukluğa hücre zararı tepkisinin neden olabileceği hipotezini kurdular. Vücut hücreleri kalıcı olarak viral saldırılara karşı savunma durumunda kalarak, normal hücresel aktiviteyi engelliyor. Suramin pürinler adı verilen hücreyi tetikleyen bileşiklerden korumaya yarıyor. Dr. Naviaux, otizmin tedavi edilebilecek bir metabolik sendromdan kaynaklandığını söyleyebilecek kadar ihtiyatlı bir optimizme sahip. Hatta beyninde yapısal değişimler olan çocuklarda bile gelişim yaratabileceğini düşünüyor. Doktor Naviaux şimdi 40 çocuk içeren biraz daha büyük bir grupla çalışıyor. Pek çok başlangıç aşamasındaki ilaç gibi bu ilaç da testlerde kalırsa bilse, suramin gibi işleyen bir ilacın bulunmasıyla ilaç geliştirmede rönesans yaşanabileceğini umut ediyor. - Robert K. Naviaux, Brooke Curtis, Kefeng Li, Jane C. Naviaux, A. Taylor Bright, Gail E. Reiner, Marissa Westerfield, Suzanne Goh, William A. Alaynick, Lin Wang, Edmund V. Capparelli, Cynthia Adams, Ji Sun, Sonia Jain, Feng He, Deyna A. Arellano, Lisa E. Mash, Leanne Chukoskie, Alan Lincoln, Jeanne Townsend. Low-dose suramin in autism spectrum disorder: a small, phase I/II, randomized clinical trial. Annals of Clinical and Translational Neurology, 2017; DOI: 10.1002/acn3.424 Bunlar halen denenen şeyler, ilaç tedavileri için doktorunuza danışınız.


Beyinde gelişen bozukluk nedeniyle otizm çocuklukta ortaya çıkarak pek çok insanı etkisi altına alıyor. Basel Üniversitesi Biyomerkezi' nden Peter Scheiffele ve Kaspar Vogt, nöron ağlarında otizme neden olan bir bozukluk tespit ettiler. Science jurnalinde bilim adamlarının nöronal değişimleri geri çevirmedeki başarısı rapor edildi. Elde edilen veriler otizme karşı bir ilaç geliştirilmesi için çok önemli bir adım. Genel tahminlere göre çocukların % 1 inde otizm spektrum bozukluğu gelişiyor. Otizmli bireyler sosyal davranışlardaki farklılıklar ve kısıtlı konuşma gelişimi gibi etkilerle kendini gösteriyor. Otizm beyinde kalıtımsal bir düzen bozukluğuyla gelişiyor. Otizm gelişimi riskine bağlı olarak 300 genden fazla gende mutasyon tespit edildi. Bu genlerden biri olan neuroligin-3 geni sinapsların formasyonunda yer alıyor ve sinir hücreleri arasında iletişim bağı kurmasına yarıyor. Neuroligin-3 yoksunluğunun nedenleri hayvan sübjelerinde çalışılabiliyor. Farelerde neuroligin-3 yoksunluğunda otizmde görülen davranış bozukluklarını sergilediği gözlendi. Roche ve Basel Üniversitesi Biyomerkezi' nden araştırma grupları birlikte çalışarak, sinaptik sinyal iletiminin zarar görerek, nöron ağının fonksiyonunu ve esnekliğini engellediğini ortaya çıkardı. Bu negatif etkilerin, sinyal iletimini sağlayan spesifik nöronal glutamat reseptörü üretiminde artıştan kaynaklandığı görüldü. Bu reseptörlerin aşırı üretimi sinaptik sinyal iletiminin adaptasyonunu inhibe ederek, öğrenim sürecini kısıtlıyor. Bu nedenle beyinin fonksiyonunu ve gelişimini uzun sürede engelliyor. Büyük önem taşıyan bu son bulgularla, nöron ağındaki bu gelişim bozukluğunun eski haline döndürülebileceği anlaşıldı. Bilim adamları farelerde neuroligin-3 üretimi tekrardan aktive ettiğinde, sinir hücreleri glutamat reseptörlerinin üretimini normal seviyeye çekti. Böylece otizmden doğan yapısal kusurlar yok oldu. Bu nedenle glutamat reseptörler otizmi durdurmak hatta düzeltmek için uygun bir farmakolojik hedef olabilir. Otizm normalde tam olarak iyileştirilemiyordu. Günümüzde otizm semptom bozuklukları, davranış terapileriyle ve diğer tedavi biçimleriyle kısmi olarak tedavi edilebiliyor. Tedaviye yapılacak bu yeni yaklaşımla, bu araştırmanın bütün sonuçları ortaya kondu. Avrupa Birliği tarafından desteklenen projelerle, EU-AIMS, Roche ve Biyomerkezlerdeki araştırma gruplarıyla ve diğer ortaklarla beraber glutamat reseptör antagonistlerin tedavisiyle otizm için umut ışığı yandı. Yakın gelecekte çocuklarda ve yetişkinlerde otizm başarıyla tedavi edilebilecek.


Bilim insanları, bazı insanların neden otizmli olduğunu keşfetti. Yeni bir çalışmaya göre otizmli bireylerin beyinlerinde nöronların birbirine bağlandığı ve birbirleriyle iletişim kurmasına yarayan sinapsların normalden fazla olduğunu gösteriyor. New York Kolombiya Üniversitesi'nden bilim insanları daha fazla sinapsın oluştuğunu düşünüyor.Çünkü beyinde fazla kısımların budanması yoksunluğu erken yaşlarda meydana gelmektedir. Araştırmacılar,bu keşfin beynin bu kompleks durumunu anlayabilmek adına dev bir sıçrama olduğunu düşünüyoruz. Aynı zamanda hastalık için muhtemel tedavi ümidi oluşturmaktadır. diye konuştu. Bilim insanları otistik özellikli farelerde sinaptik budanmayı yenileyebilmeye ve semptomları azaltmaya çalışıyorlardı. Genellikle transplant hastalarında bağışıklık sistemini baskılamak için kullanılan bir ilaç kullanmanın,otizm benzeri semptomları azalttığı tespit edildi. Aslında Rapamisin adlı ilacın bazı önemli yan etkileri gözlenmektedir. Bu yan etkileri nedeniyle otizm tedavisi için uygun bir ilaç değildir. Ama bu keşif Neuron adlı dergide yayımlanan bir çalışmaya göre sinapsların sayısını azaltan diğer terapiler için olasılıkları geliştirmektedir. Çalışmanın yapıldığı New York Kolombiya Üniversitesi psikiyatri kürsüsünden Prof. Jeffrey Lieberman : Bu eşsiz buluş sayesinde otizm için aranan tedavi yöntemleri geliştirililebilir, dedi. İngitere'de 500.000'in üzerinde insanı etkileyen otizm,diğer insanlarla ilgisi olan ve diğer insanlarla iletişim kurmak için acı çekenlerin yeteneklerini azaltan bir davranışsal bozukluklar yelpazesini kapsamaktadır. Beyin gelişiminin genetik ve çevresel faktörlerin ortak kombinasyonu tarafından tetiklendiğine inanılır. Normal bir beynin gelişiminde çocukluk döneminde özellikle beynin otistik davranışlarla ilişkili bölümü olan korteksinde bir sinaptik oluşum patlaması meydana gelir. Budanma eylemi geç adölesanlarda bu kortikal sinapsların yarısından fazlasını ortadan kaldırır. Sinapslar otizmle ilişkili pek çok genin etkisi altında kalmıştır.Bu durumda sinapsların oynadığı rol spekülasyonların başını çekmektedir. Kolombiya Üniversitesi bilim insanları çeşitli nedenlerle hayatını kaybetmiş yaşı 2 ile 20 arasında değişen 26 otistik genç bireyin beyinlerini incelediler. Araştırmacılar,geç çocukluk dönemindeki diken yoğunluğun sağlıklı beyinlerin yaklaşık yarısında düştüğünü tespit etti;ama otistik bireylerin beyinlerinde bu oran sadece %16 olarak saptandı. Baş araştırmacı Prof.David Sulzer:Yaşlı hastaların ve otizm benzeri davranışları olan farelerin beyinlerinde saptanan daha düşük sayıdaki sinapslara rağmen ilk defa birisi otizmli çocukların gelişimi boyunca budanma eksiğini araştırdı ve tespit etti. dedi. Laboratuardaki farelerde,budanma problemi mTOR adı verilen aşırı aktive olduğu zaman beyin hücrelerinin birbirlerini budama yeteneğini baskılayan bir proteine dayandırılmıştır. Bilim insanları aşırı uyarılmış proteinlerin büyük çoğunluğu aynı zamanda otizmden muzdarip beyinlerin çoğunda bulunduğunu tespit etti. Rapamisin mTOR'u inhibe eder ve farelerde ; hayvanlar henüz otizm belirtileri gösterdikleri zaman geç bir evre olsa bile normal otofajiyi ve sinaptik budanmayı düzenler. Prof.Sulzer:Eğer daha iyi bir ilaç bulabilirsek davranışlardaki değişimi görebildiğimiz gerçeği bir çocuğun tanı konduktan sonra bile hala tedavi edilebileceğini akla getiriyor.dedi. İnsanlar genellikle yeni sinapsların gerekli düzenlemelerini öğrenmeyi düşünürken,uygunsuz sinapsların ortadan kaldırılması da en az onun kadar önemli olabilir.diye ekledi. Yüzlerce genin otizmle alakalı olduğunun bulunması kayda değer bir keşiftir;ama hemen hemen insan deneklerin tümü mTOR aşırı aktivasyonuna sahipti ve otofaji azalmıştı.Ve tümünde normal sinaptik budanma eksikliği açıkça görülmektedir.


Melbourne Üniversitesi' nden Avustralyalı araştırmacılardan oluşan bir ekip, gelişme riskine sahip otizm spektrum bozukluğunu tespit eden genetik bir test geliştirdi. Melbourne Üniversitesi Nöroloji Mühendisliği Merkezi Başkanı, Prof. Stan Skafidas, testin otizm bozukluğunun gelişimini değerlendirmek için kullanılabileceğini belirtiyor. Bu test sayesinde, otizm tanısı konulan çocuklarda ve bebeklerde erken müdahaleye yardımcı olabilecek diyor Prof. Skafidas. Ayrıca, otizm veya buna bağlı Asperger Sendromu geçmişi olan ailelerde olma olasılığının genetik açıdan daha yüksek olduğu belirtiliyor. Otizm her 150 doğumdan birinde görülebiliyor ve normal olmayan sosyal etkileşimle, iletişim kopukluğu, tekrarcı davranış biçimiyle kendini gösteriyor. Testin % 70' den fazla doğrulukla Avrupa merkezli insanlar üzerinde ASD' yi tahmin edebildiği belirtiliyor. Diğer etnik gruplar için testin validasyonunun sürdüğü belirtiliyor. Klinik Nöropsikoloji bölümü Melbourne ve Monash Üinversitesi' nden Dr. Renee Testa, testin erken müdahale olanağı vererek yetişkinler ve çocuklar arasında davranışsal ve bilişsel zorlukları azaltmaya yarayabileceğini belirtiyor. Otizmin genetik ilişkisi uzun süredir araştırılan bir konu. 3346 otizmli ve bunların 4165 akrabasına ilişkin Amerika Otizm Genetik Kaynak Bankası ve Simons Otizm Araştırma Girişimi Kurumu ışığında 146 gende 237 genetik işaret tespit edildi. Melbourne Nöropsikiyatri Merkezi' nden Profesör Christos Pantelis ise koruyucu gen işaretleyicileri ve bunların etkileşiminin keşifinin ASD-otizm testinin kesinliğini oldukça arttırdığı belirtiliyor. Test prensip olarak, otizm için risk taşıyıcı ve koruyucu genetik işaretlerin hepsini ölçmeye dayanıyor. Risk taşıyan genetik işaretler puanı yükseltirken, koruyucu işaretler apuanı düşürüyor. Puan yükseldikçe risk artıyor. Test pek çok bilim dalının beraber çalışmasıyla bulundu.


Şizofreni hastalarında akut psikoz tedavisi geliştirilen ilacın 2. Faz klinik denemesinde de iyi sonuçlar alındı. Yıllardır geliştirilen ilaç 3.fazı geçerse FDA onayı alarak birkaç yıl içinde piyasaya sürülebilir. KarXT adı verilen yeni ilaç xanomeline ve trospium adı verilen ilaç aktif maddenin birleştirilmesiyle oluşturuldu. İki ilaç da muskarinik reseptörlerle agonistleriyle etkileşime giriyor. Xanomeline araştırması 1990lara kadar gidiyor . Xanomeline maddesini kabul edilemez yan etkileri olduğundan testleri geçememişti. Xanomelin her ne kadar şizofreniye bağlı psikozun tedavisinde çok etkili olsa da, aşırı periferik gastrointestinal yan etkileri olduğundan klinik deneyleri geçememişti. Fakat yeni KarXT formülasyonunda xanomelinin yanında , FDA onaylı trospium maddesi yer alıyor. Trospium muskarinik reseptör antagonisti olsa da, beyin-kan bariyerini geçmiyor. Bu yeni formüle trospium eklenmesindeki ana fikir, xanomeline'in beyindeki etkisini bozmadan, geniş yan etkilerini ortadan kaldırmaktır. Genelde PANSS skalasındaki 5 ila 10 puanlık azalma klinik olarak anlamlı bulunuyor. Daha öncesinde antipsikotik ilaçlardan minimum 5 puanlık düşüş yapabilenler onaylanıyordu. KarXT Faz 2 raporunda ise plaseboya oranla ortalama 11,6 puanlık düşüş tespit edildi. Halen bazı yan etkiler rapor edilse de, aktif ve plasebo gruplarında benzer oranlar görüldü. Ayrıca KarXT grubunun % 91'i etkili bir şekilde yüksek doza çıkabildi. Faz 2 denemelerinde elde edilen sonuçlar gerçekten etkileyici ve cesaretlendirici. Eğer KarXT ilacı onay alırsa, şizofreni hastalarının tedavisi oyun-bozan bir avantaj kazanabilir, diyor Kolombiya Üniversitesi ve Karuna Therapeutics bilimsel danışma kurulu üyesi Jeffrey Lieberman, Faz 1 denemelerinde şizofreni hastalarının dışında Alzheimer bağlantılı psikoz etkinliği de test edildi. Yalnız ilacın piyasa çıkması için halen yapılması gereken halen çok iş var. Daha geniş Faz 3 denemelerinin tamamlanması birkaç yıl alacak ve daha çok kişinin yer aldığı testlerde başarılı olunması gibi bir garanti yok. Tabi Faz 2 sonuçlarının başarısı sürerse, yeni ilacın pazara çıkmasının en azından 5 yıl süreceği düşünülüyor. Mevcut antipsikotiklerin onaylanması için gereken minimum 5 puanlık gelişme yeterken, plaseboya göre 11.6 puan PANSS skoru aldığımız için çok mutluyuz. Bu sonuçlarla FDA ile 2020 ikinci çeyrekte Faz 2 toplantısı gerçekleştireceğiz. Ayrıca 2020'nin sonunda Faz 3 klinik denemelerini başlatacağız. Ayrıca KarXT'nin negatif ve pozitik tecrübeler yaşayan şizofreni hastaları üzerindeki potansiyelini daha iyi anlamak istiyoruz. Ayrıca merkezi sinir sistemi hastalıklarında bu yaklaşımın ne gibi faydalar getirebileceğini anlamak için Alzheimera bağlı psikoz olduğu kadar ağrı yönetimi bileşenleri de denemek istiyoruz, diyor Karuna'dan kamu sağlığı idaresi başkanı Stephen Brannan. Faz 2 deneme sonuçları bilimsel bir dergide yayınlandı. Sadece ABD'de 2,7 milyon şizofreni hastası varken, tüm dünyada 21 milyondan fazla insanın şizofreniden muzdarip olduğu düşünülüyor.


Manchester Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından yapılan yeni bir araştırmada, oyun teorisi olarak bilinen işbirlikçi bir stratejiyle dünya dışı akıllı yaşam arayışı maksimize edilebiliyor. Böylece en olası gelişmiş uygarlığa sinyal yollanabilir. Astronomical Journal dergisinden astrofizikçi Dr. Eamonn Kerins tarafından yapılan bir araştırmada oyun teorisi temeli bir stratejiyle, galaksimizdeki gelişmiş uzaylı medeniyetlerin bulunabileceği öne sürüldü. Dr. Kerins ise oyun teorisini öneriyor: Oyun teorisinde koordinasyon oyunları olarak bilinen bu sınıfta birbiriyle iletişim kuramayan iki oyuncu, kazanmak için ortaklık yapmak zorundadır. Aslında SETI'ye dönersek, bizi bulmaya çalışan diğer uygarlıklarla benzeri bir oyun oynuyoruz. Eğer ikimiz de iletişim kurmak istiyorsak, oyun teorisine bakarak en iyi stratejiyi geliştirebiliriz. Dr.Kerins bu fikrini Karşılıklı Keşfedilebilirlik diyor. Yani sinyal aranacak en iyi yer Dünya'nın tespit edilebileceği bir yer olmalıdır. Yeni teoride geçiş gezegenleri olarak bilinen ve konak yıldızının yanından geçerken yüzünü ona çeviren gezegenler öneriliyor. Kararma etkisi olarak bilinen bu teknikle birçok geçiş gezegeni keşfedildi. Bu sayede dünya benzeri kayalık gezegenler tespit edebiliyor. Ya da atmosferlerinde su buharı var mı yok mu ona bakılabiliyor. Peki bu gezegenlerden biri Dünya'nın yörünge düzlemiyle aynı çizgide konumlanmış olabilir mi? Eğer böyleyse Dünya'nın Güneş etrafından geçişini görebilir ve bizimkine benzer bir bilgiye sahip olabilir. Gezegenlerimiz ortak olarak tespit edilebilir olacaktır, diyor Kerins. Dünya'nın Güneş etrafından geçerken göründüğü bu bölgeye Dünya Geçiş Bölgesi deniyor. Ayrıca araştırmada geçiş bölgesinde binlerce potansiyel yaşanabilir gezegen olması gerektiğini tahmin ediyorlar. Buna rağmen ,onlardan gelen sinyali dinlemeli mi, yoksa onlara sinyal göndermeli miyiz sorusu akılları kurcalıyor. Bazı bilim insanları Stephen Hawking'in uyarısını hatırlatıyor. Hawking, bizden teknolojik olarak çok ileri bir medeniyete sinyal yollarsak, bizi bulup yok etme ihtimalinin olduğunu düşünüyordu. Ayrıca her medeniyet benzer şekilde tespit edilme korkusuna sahip, olabileceğinden sinyal yollamıyor olabilir buna SETI paradoksu deniyor. Dr. Kerins'in çalışması bu paradoksun nasıl çözülebileceğini anlatıyor. Araştırmada Dr Kerins, Dünya geçiş bölgesindeki çoğu gezegenin Güneş'e göre düşük kütleli gezegenler olduğu yani Güneş'ten saha soluk olduğunu belirtiyor. Ortak Keşfedilebilirlik teorisini kullanarak, SETI projesinde soluk yıldızlı potansiyel yaşam barındırabilecek gezegenleri hedef alabiliriz.


Düzinelerce kanser türü üzerinde yapılan yıllar süren büyük çalışmada, tümörlerin nasıl oluştuğuna dair bir çok sır ortaya çıkarıldı. Yapılan bu devasa çalışma sayesinde kanserlere yönelik, daha etkili hedef tedaviler geliştirilebilir. Pan-Cancer Projesi bünyesinde tüm dünyadan 1300'ün üzerinde araştırmacı 2800 hastada, 38 kanser türünün genomu dizinlendi. Bu çalışma sayesinde yeni keşifler de yapıldı. Örneğin; hücrelerin kontrolsüz bölünmesine neden olan sürücü mutasyonların sayısı ve konumu sayesinde, farklı dokularda bulunan kanserlerde şaşırtıcı benzerliklere rastlandı. Nature ve Nature yan araştırma dergilerinde yayınlanan 20 civarı makalede bugüne kadar yapılmış en geniş çaplı kanser genom araştırması yayınlandı. Tümörlerin kökeni ve evrimine dair elde ettiğimiz bu bilgiyle, erken tedavi için yeni araçlar ve tedaviler geliştirerek daha odaklı tedaviler yapabilir ve hastaları başarıyla tedavi edebiliriz, diyor Ontario Kanser Araştırmaları Enstitüsü'nden komitenin üyesi Lincoln Stein. Çalışmanın anahtar bulgularından birinin kanser genomlarındaki büyük çeşitlilik olduğu da belirtiliyor. En çarpıcı bulgu bir kişinin kanser genomunun, diğer kişiden oldukça farklı olabileceğiydi, diyor Wellcome Sanger Enstitüsü'nden Peter Campbell. Araştırmada birey kanserlerin binlerce mutasyon olduğu bulundu. Bununla beraber mutasyona neden olan 80'den fazla süreç de belirlendi; bazı kanserler yaşa bağlı, bazıları kalıtımsal veya sigara gibi alışkanlıklarına bağlanıyor. Kanserlerin öyküleri çok çeşitlilik gösteriyor. Örneğin, bazı kanserlerin onlarca yıl önce çocuklukta oluşmaya başladığı bulundu. İşte bu erken müdahale fırsatının düşünüldüğünden çok daha geniş bir zamana yayıldığını gösteriyor, diyor Campbell. Ayrıca hastalarda bulunan mutasyon örneklerinin oluştukları yer dikkate alındığında, kanserin % 1- 5'inin neden normal teşhisle saptanamadığı düşünülürse, belirmeye yardımcı olabilir. Hatta dizinlenen genom sayesinde, nadiren kanser türüne ilişkin yapılan yanlış teşhisleri gösterebilir. Kanser genomlarının dizinlenmesine ilişkin yapılan çoğu çalışmada ,yaklaşık %2'si bilinen protein kodlama genlerine odaklanıyordu. Fakat Pan-Cancer Çalışması sayesinde tüm genomlar dizinlenerek,geri kalan % 98 kodlanmayan genler olarak da bilinen, yeni kanser sürücü mutasyonları aydınlatıldı. Araştırmacılar kanser mutasyonlarında çok büyük bir varyasyon olduğunu saptadılar. Bunların bir kaçı çocuklarda görülen kanserlerdi. Akciğer kanseri örneklerinde 100,000'den fazla varyasyon saptandı. Bu vakaların % 5 kadarında, bilinen sürücü mutasyonlarına rastlanmadı. Yani bu mutasyonlar henüz tanımlanmadı. Bu genom dizinlemeleri sayesinde çok çeşitli mutasyon tipleri haritalandı. Bunlar kansere neden olan; DNA'da tek bir harf değişiminden, genetik kodda büyük silinmeler veya yerleştirmelere kadar bir çok mutasyonu içeriyor. Ayrıca vücudun çok farklı bölgelerinde oluşan kanserlerin , düşünüldüğünden çok daha benzer olduğu ortaya çıkarıldı. Meme kanseriyle, prostat kanserinin sürücü mutasyonlarının benzer olduğunu söyleyebiliriz. Bu şu anlama geliyor: prostat kanserine yakalanan kişi, meme kanseri tedavisinden de yararlanabilir, diyor yardımcı yazar ve Copehangen Üniversitesi'nden Doç. Dr. Joachim Weischenfeldt. Bu araştırma sayesinde, teşhisi zor kanser türleri tanımlanabilir ve de özel sürücü mutasyonlara dayalı hedef tedaviler uygulanabilir, gelişmekte olan tümörler erkenden teşhis edilebilir.


Exeter Ünversitesi'nden yapılan bilimsel bir araştırmaya göre pantolon cebinde cep telefonu taşınması erkeklerde baba olma şansını düşürüyor. Daha önce yapılan bir araştırmaya göre radyo- frekans elektromanyetik radyasyon erkeğin verimliliği üzerinde hasar verici bir etkiye sahip. Özellikle ülkemizde herkesin en az bir ya da daha fazla telefonu olduğunu düşünürsek cep telefonunun hayatımızda ne kadar büyük bir yere sahip olduğunu anlayabiliriz. Exeter Üniversitesi Biyo Bilimler Bölümü'nden Dr Fiona Mathews liderliğinden bir ekip 10 araştırmadan sistematik bir araştırma yürüterek,1492 numune topladı. Doğurganlık klinikleri ve araştırma merkezlerinden katılımcıların spermleri incelendi. Spermlerde motilite , viabilite , konsantrasyon ölçülerek sistematik veriler elde edildi. Kontrol gruplarında spermler %50-80 arası normal bir harekete sahiptiler. Araştırmacılar cep telefonlarına bağlı olarak %8 düşüş tespit ettiler. Benzer etkiler viabilitesinde de görülürken. Sperm konsantrasyonunda ise etkiler yeterince açık değil. Dr Mathews: Dünya çapında büyük çapta cep telefonu kullanımı mevcuttur. Bunun çevreye etkileri halen yeterince açık değil. Bu araştırma sayesinde radyo- frekans elektromanyetik radyasyonun pantolon cebinde taşındığında negatif etkileri olabileceğini gözler önüne serdik. Bu kısırlık sınırında olan erkekler için oldukça önemli olabilir. diyor. İn vitro , in vivo çalışmalar kontrollü koşullarda yapılarak genel nüfus içindeki erkeklere uygulandı. Belki kısırlığınızın nedeni kotunuzun cebindeki cep telefonu olabilir.


Parabenler ya da diğer adıyla genelde pek çok kozmetik ürün ve ilacın formülünde bulunuyor. Kişisel kozmetiklerde banyo, tuvalet gibi nemli ortamlarda mantar, bakteri ve diğer mikropları engellediği için tercih edilen parabenlerin zararları olabilir mi? Metil paraben, etil paraben, propil paraben, bütil paraben ve izobütil paraben gibi kimyasallar şampuanlar, kremler, makyaj pudraları gibi pek çok kozmetikte sıkça kullanılıyor. Parabenlerin genel sağlık üzerine etkilerini tartışan uzmanlar bu konuda ikiye bölünmüş durumda. Önceleri pek çok bilim insanı bu maddelerin sağlığa olumsuz etkileri olma olasılığının yüksek olduğunu düşünüyordu. Uzun süreli kullanımın meme kanseri riskini arttırdığı düşünülüyordu. Parabenler östrojeni taklit ettiğini göğüs kanseri tümörlerinde tespit etmişti. Ayrıca parabenlerin cilt tarafından kolayca emilerek endokrin sistemini engellediği ve bu nedenle sperm kalitesini ve miktarını düşürerek testis kanserine neden olabileceği tespit edilmişti. Buna rağmen araştırmacılar bu esaslarda açık ve kesin tespitlerde bulunamadı. Buna rağmen geçenlerde yapılan bir Danimarka araştırması kafalardaki soru işaretlerini arttırdı. Parabenli el kremi kullanan gönüllü genç erkek bireylerin kan ve idrarında birkaç saat içinde paraben tespit edildi. Araştırmacılar bu sonuçları kişisel bakım ürünlerinde bulunan parabenlerin absorblanarak vücuttan atılmasına ve bu nedenle sürekli kullanımda ciddi sağlık problemlerine neden olabileceği yönünde değerlendirdi. Diğer araştırmalarda ise bilim insanları paraben içeren kozmetiklerin fazla gelmedikçe güvenle kullanılabileceğini belirtiyor. Ayrıca Avrupa kalitesindeki metil ve etil parabenin sağlık riski taşımadığı belirtiliyor. Tabi FDA gibi kurumların aspartam gibi zararlı maddeleri de onayladığını belirtmekte fayda var. Yani zararlı maddeler herşeye rağmen dev firmalar tarafından onaylatılabiliyor. Bununla birlikte diğer araştırmacılar ve organizasyonlar halen paraben içeren binlerce ürünü yol açabileceği riskler hakkında uyarıyor. Bununla beraber kozmetik ürünlerinde koruyucu madde olarak kullanılan parabenlerin yerini tam olarak dolduran bir alternatif yok. Bu nedenle özellikle krem ve losyonlarda problem devam ediyor. Bazı doğal koruyucular ise kozmetiklerde koruyucu olarak kullanılabilir; mercan köşk , dağ kekiği, kantaron kökü, greyfurt tohumu ekstraktı ve lavanta yağı diğer alternatifleri oluşturuyor. Ayrıca bu organik kozmetikler kesinlikle buzdolabında saklanmalı. Parabenlere alternatif olarak gösterilen greyfurt tohumu ekstraktı ise üreticiler tarafından tercih ediliyor. Fakat bu ekstraktların çıkarmak için başka koruyucular kullanıldığında bunlar da halen pek güvenilir değil. Bununla doğala yakın diğer alternatifler ise çiçek özü yağı, potasyum sorbat ve vitaminler. Parabenlerin dışında kullanılabilecek diğer kimyasallar ise cildi irrite edebiliyor ve kanserojen bileşenler içerebiliyor. Bu kimyasallar ise, Diazolidinil üre , Sodyum Hidroksimetilglikonat , Fenoksietanol, Kaprilil Glikol, Klorfenesin, Sorbik Asit, Sodyum Benzoat, Etil Hekzil Gliserin. İşin açıkçası elimize sürdüğümüz kremlerin bir çoğunda bulunan parabenleri kullanırken bir kez düşünmek lazım.


Queensland Üniversitesi'nde yapılan bir araştırma sayesinde Parkinson hastalığı ve gelecekte 50'ye yakın bozuklukta, bu yeni tedavinin başı çekeceği belirtiliyor.Parkinson hastalığı tüm dünyada 8 milyon kadar insanı etkiliyor. Hastalıkta beyindeki nöronlarda fonksiyon bozukluğu oluyor ya da ölüyorlar. 3 Haziran 2016'da kaybettiğimiz dünyaca ünlü boksör Muhammed Ali'de Parkinson hastasıydı. Queensland Üniversitesi'nde Moleküler Biyobilim Enstitüsü'nden araştırmacılar nöronlarda materyal trafiğini kesintiye uğratarak, atık ürün birikmesine ve dolayısıyla Parkinson hastalığına neden olan bir gen tanımladılar. Yrd. Doç. Dr. Rohan Teasdale önceki çalışmalarda Parkinson hastalığıyla ilişkili, fonksiyon bozukluğu yaratan bir retromer tanımlamıştır. Yine de bu hastalığın temelindeki biyolojik nedenler bugüne kadar aydınlatılmamıştı. Tanımlanan proteinlerden biri olan Vps 35 bazı Parkinson hastalarında mutasyona uğrayarak hücreler arasındaki ağdaki ulaşımı tıkıyor, diyor Yrd. Doç. Dr. Rohan Teasdale. Bu hücre ölümü Parkinson hastalığındaki titremeler ve kas tutulmaları gibi semptomlara neden oluyor, diyor Teasdale. Hücreleri bu şekilde geri dönüşüm kapasitesini arttırarak, hastalığı durdurabileceğimizi ya da ilerlemeyi yavaşlatabileceğimize inanıyoruz,diyor Yrd. Doç. Dr. Teasdale. Ayrıca Teasdale bu tedavi sayesinde hücreler arasındaki atık madde birikiminden kaynaklanan 50'ye yakın bozukluğa uygulanabileceğini belirtiyor. Bu hastalıklar ise ; vücutta iskelet, beyin, deri, kalp ve merkezi sinir sistemini etkileyen ve özellikle çocuklarda yaygın olan lizozomal hastalıklar olarak biliniyor.


Parkinson ve ilişkili hastalıkların tedavisinde kullanılan devrimsel bir ilaç, yaşlanan Amerikalılar arasındaki en yaygın körlük türü maküler dejenerasyonu önleyebilir ya da geciktirebilir. American Journal of Medicine dergisinde yayınlanan bulgular , yaşlanmaya bağlı maküler dejenerasyona karşı çığır açıcı bir yol sergiliyor. AMD merkezi görüşü engelliyor , körlüğe neden olmasa bile ciddi şekilde okuma,araba sürme ve yüz tanıma gibi kabiliyetleri engellemeye neden oluyor. Sadece ABD'de 11 milyon kişiyi etkiliyor. BrightFocus vakfının desteğiyle yapılan araştırmada, daha koyu pigmentli gözlerin, AMD'ye karşı dirençli olduğu dair biyolojik bir ilişki keşfedildi. Koyu renkli gözlerde L-DOPA seviyelerinin daha yüksek olduğu belirlendi. L-DOPA sıklıkla Parkinson hastalarında reçete edilen bir ilaç. Araştırmacılar dev tıbbi veri tabanını kullanarak L-DOPA alan hastaların maküler dejenerasyona daha az maruz kaldığını gördü. Hastalarda AMD önemli derecede ertelenmişti. Araştırma bulguları Marshfield Klinik,Wisconsin'da 37,000 hastanın analizinden yola çıkılarak oluşturuldu. Çünkü , bu hastanede L-DOPA verilen hastaların yaş ortalaması 67 idi. Maküler dejenerasyon teşhisi için ortalama yaş ise 71'dir. Elde edilen temel bulgular sonrasında 87 milyon hastalık veri grubu sayesinde onaylandı. Bu kadar büyük bir veri grubunda AMD'nin en yıkıcı formunda ertelendiği veya önlendiği görüldü. Araştırmacılar bu heyecan verici bilimsel keşfin, tüm dünyada milyonlarca insana umut ışığı vereceğini düşünüyor. Bir sonraki adım klinik deneyleri başlatmak olacak. - Murray H. Brilliant, Kamyar Vaziri, Thomas B. Connor, Stephen G. Schwartz, Joseph J. Carroll, Catherine A. McCarty, Steven J. Schrodi, Scott J. Hebbring, Krishna S. Kishor, Harry W. Flynn, Andrew A. Moshfeghi, Darius M. Moshfeghi, M Elizabeth Fini, Brian S. McKay. Mining Retrospective Data for Virtual Prospective Drug Repurposing: L-DOPA and Age-related Macular Degeneration. The American Journal of Medicine, 2015; DOI: 10.1016/j.amjmed.2015.10.015