Kan-beyin bariyeri, beyin için bir güvenlik sınırı görevi görür ve içerideki hassas nöronların korunmasında hayati bir rol oynar. Bununla birlikte, beyin hastalıklarını tedavi etmek için ilaçların sevk edilmesi söz konusu olduğunda, bu katı kabul politikası bir sorun olabilir. Bilim insanları yıllardır tıbbi tedavilere kan-beyin bariyerini geçmek için bir yöntem geliştirmenin yollarını bulmaya çalışıyorlar ve yeni bir çalışma, şimdiye kadarki en umut verici yaklaşımlardan birinin ana hatlarını veriyor. Bu, bariyeri moleküler düzeyde kontrol etmenin bir yolu. Yeni geliştirilen bir antikor, kan-beyin bariyerini bir seferde birkaç saatliğine açabilir, bu da ilaçların verilmesi için bir fırsat penceresidir. Sonuç olarak, Alzheimer ve multipl skleroz gibi nörolojik durumların tedavi edilmesi kolaylaşabilir. Yale Üniversitesi'nden fizyolog Anne Eichmann, "Bir molekülle kan-beyin bariyerini nasıl kontrol edeceğimizi ilk kez bulduk" diyor. Araştırmacılar bunu gerçekleştirmek için Wnt sinyal yolu olarak bilinen yola başvurdular. Sürecin anahtarı, kan damarları ve çevreleyen doku arasındaki alışverişi düzenlemede yer alan Unc5B molekülüydü. Deneyler, farelerde bu reseptör nakavt edildiğinde, vaskülatür ağlarının düzgün bir şekilde gelişmediği için embriyo olarak öldüklerini gösterdi. Dahası, Unc5B'nin çıkarılması, kan-beyin bariyerinin bağlantılarını oluşturmada hayati önem taşıyan Claudin-5 adlı bir proteinin seviyelerini de azalttı ve Unc5B'nin ilaç almak için bariyeri yeterince açmada bir rolü olabileceğini düşündürdü. Yetişkin fareler üzerinde yapılan testler, Unc5B'nin yokluğunun gerçekten de kan-beyin bariyerini açık bıraktığını gösterdi. Oradan araştırmacılar, Unc5B'nin ne kadar etkili olduğunu kontrol eden bir bağlayıcı madde olan Netrin-1 ligandına giden yolu buldular. Son olarak, Netrin-1'i bloke etmek ve Wnt yolunu bozmak için bir antikor geliştirildi. Yine Yale'den biyolog ve çalışmanın baş yazarı Kevin Boye, "Özellikle bloke edici antikorlarımızın gelişimi oldukça büyüleyici bir yolculuktu" diyor. Aslen solucanlarda keşfedilen Unc5B, daha önce Wnt sinyal yolunun işleviyle bu şekilde ilişkilendirilmemişti ve bu, beyinle ilgili her türlü durum için tedavi sağlama potansiyeli göz önüne alındığında heyecan verici bir gelişme. Yine de yapılacak işler var. Antikorun etkinliğinin hala test edilmesi gerekiyor ve araştırmacılar, ilaçların bu şekilde verilmesini karmaşık hale getirebilecek herhangi bir toksisite ve yan etkiyi de araştıracaklar. Daha da ileri giden ekip, bulgularının beyindeki kanser tümörleri için kemoterapiyi iyileştirmede de yardımcı olabileceğini umuyor. Aynı antikor, merkezi sinir sisteminin diğer alanlarında kullanım açısından da potansiyele sahip olabilir. Eichmann, "Bu, vücudun nöronlarını korumak için nasıl bu kadar sıkı bir bariyer oluşturduğu ve ilaç verme amaçları için nasıl manipüle edilebileceği konusunda daha ilginç temel araştırmaların yolunu açıyor" diyor.


Laboratuar ortamında üretilen sperm, dişi farelerin yumurtalarına enjekte edildi ve sağlıklı fare yavruları doğdu. Bu yavruların da daha sonra çiftleşerek, bir sonraki kuşağın doğumunu sağladıkları bildirildi. Uzmanlar bu yöntemin insanlara uygulanabilmesi için daha alınması gereken çok mesafe olduğunu, ancak ileride erkeklerde kısırlığın giderilmesi için yeni yöntemler geliştirilmesine yardımcı olabileceğini söylüyorlar. Çinli bilim insanlarının araştırmasını kaleme alanlardan Nanjing Üniversitesi öğretim üyesi Jiahao Sha, "insanlarda güvenli ve etkili olarak kullanılabilirse, bu yöntemle yapay döllenme veya tüp bebek tedavilerinde kullanılabilecek spermler üretilmesi mümkün" dedi. Sha, "mevcut yöntemlerle fazla başarı sağlanamıyor, bu yöntemin erkeklerdeki kısırlık tedavilerinin başarı oranını arttırmasını umuyoruz" diye konuştu. Çin Bilimler Akademisi Zooloji Enstitüsü'nden Qi Zhou ve Xiao-Yang Zhao'nun da imzasını taşıyan araştırma sonuçları Cell Stem Cell dergisinde yayınlandı. Araştırmada, fare embriyolarından alınan kök hücreler, kimyasal maddelerle etkilenerek, spermatid denilen olgunlaşmamış sperm hücreleri üretildi. Daha sonra da bu hücreler hormonlara maruz bırakıldı. Oluşturulan laboratuar ortamı bu hücrelerin geliştirilerek doğru kromozom ve DNA içeriğine sahip olmasını sağladı.


Şu anda Dünya, gezegensel yaşanabilirlik için tek planımız. Büyük, geniş galaksinin başka bir yerinde belki de yaşam olabilir, fakat henüz bunu keşfedemedik. Bugüne kadar bulduğumuz 5.300 gezegenin çoğu, ev sahibi yıldızlara, Dünya'nın Güneş'e olduğundan çok daha yakın. Bu yakınlık nedeniyle, sadece aşırı sıcak olmakla kalmıyor, aynı zamanda gelgitle yerlerine kilitleniyorlar. Bu, bir tarafın daima yıldıza baktığı, sürekli gün ışığında aşırı ısındığı ve diğerinin her zaman dondurucu, sonsuz karanlıkta olduğu anlamına gelir. Yeni bir makale, yakın yörüngede dönen, çift kişilikli ötegezegenlerde yaşanabilir olabilecek bir yer olduğunu buldu: Terminatör olarak bilinen, gündüzün geceyle buluştuğu ince alacakaranlık bölgesi. California Irvine Üniversitesi'nden jeofizikçi Ana Lobo, "Sıvı suya sahip olmak için doğru sıcaklıkta olan bir gezegen istiyoruz" diyor. Dünya benzeri dış gezegen arayışımız şu anda teknolojimizin sınırlamaları nedeniyle biraz engelleniyor. En kullanışlı tekniklerimiz, yıldızlarının etrafında 100 günden daha kısa bir sürede dönen dünyaları bulmakta en iyisidir. Sadece Güneş gibi yıldızlara bakıyor olsaydık, bu potansiyel yaşanabilirlik için bir sorun teşkil edebilirdi. Yine de galaksideki yıldızların çoğu kırmızı cücelerdir; kendi yıldızımızdan daha küçük, daha sönük ve çok daha soğuk. Bu, yaşanabilir bölgenin biraz daha yakın olabileceği anlamına gelirken, aynı zamanda gelgit kilitlenmesi sorununu da beraberinde getiriyor. Bu, iki cisim arasındaki yerçekimi etkileşimi, küçük cismin dönüşünü yörüngesiyle aynı periyoda "kilitlediğinde" meydana gelir, böylece bir taraf her zaman daha büyük cisme bakar. Özellikle yakın yörüngelere sahip ötegezegenlerde meydana gelir, çünkü yıldızın yerçekimi ötegezegeni, bozulma bir fren etkisi uygulayacak şekilde gerer. Bunu Dünya ve Ay ile de görüyoruz. Bazen "göz küresi gezegenleri" olarak bilinen ötegezegenler için bu, gündüz tarafı ve gece tarafının en misafirperver olmayabilecek iklim uçlarını deneyimlemesi anlamına gelir. Bu tür dünyaların yaşanabilir olup olmayacağını belirlemek için Lobo ve meslektaşları, genellikle Dünya için kullanılan değiştirilmiş iklim modelleme yazılımı kullandılar. Dış gezegenlerin potansiyel yaşanabilirliğini belirlemeye yönelik önceki girişimler, Dünya'daki yaşam gerektirdiğinden, su açısından zengin dünyalara çok daha fazla odaklanmıştı. Ekip, dünya dışı yaşam belirtileri aramamız gereken dünya yelpazesini genişletmeyi umuyordu. Lobo, "Yaygın okyanuslara sahip olmamalarına rağmen göllere veya diğer daha küçük sıvı su kütlelerine sahip olabilecek, suyla sınırlı gezegenlere dikkat çekmeye çalışıyoruz ve bu iklimler aslında çok umut verici olabilir" diye açıklıyor. İlginç bir şekilde, ekibin çalışması, daha fazla suyun göz küresi gezegenlerini daha az yaşanabilir hale getirme olasılığının yüksek olduğunu gösterdi. Böyle bir dünyanın gündüz tarafı sıvı okyanuslara sahip olsaydı, yıldızla etkileşim atmosferi tüm dış gezegeni kaplayabilecek buharla doldurarak boğucu sera etkisine neden olurdu. Bununla birlikte, ötegezegenin çok fazla toprağı varsa, o zaman sonlandırıcı daha yaşanabilir hale gelir. Orada, gece tarafı buzullarından gelen buz, sıcaklıklar donma noktasının üzerine çıktıkça eriyebilir ve sonlandırıcıyı dış gezegeni çevreleyen yaşanabilir bir kuşak haline getirebilir. Bu, Astrobiology dergisinde yayınlanan 2013 tarihli bir makalenin bulgularına benzer. Birlikte, Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin atmosferlerinde yaşam belirtileri için gelecekteki aramalarda karışıma göz küresi ötegezegenlerini eklememize değeceğini öne sürüyorlar.


Robot Teknolojisi giderek gelişiyor ve filmlerde gördüğümüz ilginç cihazlar imkansız olmaktan çıkıyor. Her ne kadar şu an o kadar ileriye gidilmiş olmasa da, özellikle protez ve tıp alanında robotik teknolojiler insanlara faydalı çareler sunuyor. 28 yaşındaki Nathan Copeland, felçli olmasına rağmen parmaklarını 'doğal' şekilde hisseden dünyanın ilk insanı ünvanını taşıyor. Tabii bunları da BCI teknolojisine ve onu geliştiren Pittsburgh Üniversitesi araştırmacılarına borçlu. Bir kaza geçiren, ardından parmaklarındaki ya da kollarındaki hisleri kaybeden insanlar için geriye dönüş imkansız gibi gözükse de, artık hayal olmaktan çıkıyor ve beyin tarafından kontrol edilen robot kollarla bu 'his' duygusu gerçeğe dönüyor. Nathan Copeland'ın beynine 4 adet elektronik çip yerleştirildi ve bunlar da robot kola bağlandı, bu şekilde beynin hasarlı omurgası da aşıldı. Bu implantlar beynin hasarlı olan ve kontrol hissini harekete geçiren kısımlarını uyarıyor, robot kolla da bir şeye dokunduğunda o his duygusunu tekrar alıyor. Bu şimdilik protez ve robot teknolojisinde çok önemli bir adım ve daha önce de başarılmış değil. Yani artık robot kollarla sadece nesnelere dokunmakla kalınmayacak, aynı zamanda his duygusu da tekrar kazanılacak. Teknoloji yaygınlaştıkça da, belki binlerce felçli insan tekrar eskisi gibi hissedecek.


Bilişsel uyumsuzluk, bir ya da birden fazla birbirleriyle uyumsuz düşünceyi aynı anda beyninizde beraberce bulundurmaya çalışma ya da bir şeye inanıp, onun aksi gibi davranma durumlarında ortaya çıkan rahatsızlık verici bir histir. Örneğin; kilo vermeye kalkışırsınız ve sonrasında bir pastayı tıka basa midenize indirirsiniz. Tutarsızlık, sinir bozucu olabilir ve insanlar genellikle davranışlarını değiştirerek uyumsuzluğu ortadan kaldırmayı denerler. Bu yüzden de, örneğin; diyetinize sadık kalmadığınızda, kendinize yarın sabah koşuya çıkacağım telkininde bulunarak iyi hissedersiniz. Peki bu fizyolojik stresin arkasında yatan sinirsel süreç nasıldır? Görüntüleme tekniklerindeki ilerlemeler sayesinde, özellikle de fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme tekniğiyle, araştırmacılar; bilişsel uyumsuzluk ile ilişkili kilit önemdeki beyin bölgelerini belirleyebildiler. Mediyal frontal korteksimizin geri kısmındaki bir parça ; hayatta kalma güdümüzde önemli bir katkısı olan caydırıcı sonuçlardan kaçınma davranışımızda önemli bir role sahiptir. fMRI çalışmalarında, tutum ile düşünce arasında bir çelişkiyi ortaya koyan bir deney ile yalan söylemenin yanlış bir davranış olduğunu bildiği halde, deneyi yürüten araştırmacıya yalan söyleyen bir katılımcının beynindeki pMFC'de aktifleşme görüldü. Yapılan bir araştırmada, pMFC aktivitesi ve uyumsuzluğu azaltma için gerekli olan tutum değişikliği arasındaki nedensel bağlantı gösterildi. Yürütülen deneyde araştırmacılar, 52 katılımcıda bilişsel uyumsuzluk oluşturarak iki adet duvar kağıdı gösterip, hangisini seçtiklerini sordular. Daha sonra katılımcılara duvar kağıtlarını tekrar gösteren araştırmacılar, katılımcılardan bazılarının asıl beğendikleri duvar kağıdını başlangıçta seçmediklerinin farkına vardıklarını gözlemlediler. Deneyler sonucunda, transkranyal manyetik stimülasyon tekniği kullanılarak pMFC'deki aktivitenin geçici olarak azaltılmasıyla, kişinin tutum değişikliğinin ve tutarlı olma arzusunun azaltılabileceği sonucuna ulaşıldı. Bu alanda yapılan diğer araştırmalar ise; bilişsel uyumsuzluğun, insula ve dorsolateral prefrontal korteks gibi diğer beyin bölgeleriyle bağlantılı olduğunu ortaya çıkardı. Duyguların işlenmesinden sorumlu bir bölge olan insula; genellikle insanlar sinirli ya da üzgün oldularında daha aktif hale geçiyor. Dorsolateral prefrontal korteks ise bilişsel kontrol ile güçlü bir biçimde bağlı. Yapılan bir çalışma DLPFC'deki aktivitenin kesintiye uğratılmasıyla kişinin bilişsel uyumsuzluğu ortaya çıkaran düşünceleri mantık çerçevesine oturtma denemelerinin azaltılabildiği sonucuna ulaşıldı. Elbette ki insanlar bilişsel uyumsuzluğun kötü bir şey olduğunu düşünebilir, ancak bu durum mental olarak sağlıklı ve mutlu kalmamıza yardımcı oluyor. Örneğin; verdiğimiz kararlarımızdan özellikle de kolaylıkla geri döndürülemez olduklarında memnun olmamızı sağlayabilir. Uyumsuzluğun çözülmesi bizleri kötü seçimler yapmaktan alıkoyabilir ve iyi bir seçim yapmamız noktasında bizleri motive edebilir. Kararlarımızla barışık olma arzumuz her şeye rağmen o koşu için dışarı çıkmamız noktasında bize ilham verebilir.


Geliş; 2016'nın en iyi filmlerinden bir tanesi olmakla birlikte bilimkurgu adına izleyicinin merakını tatmin etmiyor; zaten etmek de istemiyor. Senaryosu Ted Chiang'in Story of Your Life kitabından uyarlanan ve yönetmen koltuğunda Denis Villeneuve'nun oturduğu filmde, bir gün ansızın dünyaya farklı noktalarından yanaşıveren 12 uzaylı gemisinin niyetini anlamaya çalışan insanların halleri dilbilimci Dr. Louise Banks'ın merkezde olduğu bir hikaye üzerinden anlatılıyor. Alışılagelmiş bilimkurgu filmlerden farklı olarak, uzaylılarla iletişim kurabilmek için dilbilimine başvurmak epey etkileyici bir yaklaşım olmuş. Farklı yaşam formları için zaman-mekan kavramlarının nasıl farklı olabileceği ve bunun iletişim kurulan dile nasıl etki ettiği de işlenmiş. Dilin matematikselliği ve evrenselliği başarılı bir şekilde vurgulanmış. Bununla birlikte uzaylılarla temas kuran insanoğlunun psikolojisi de filmde etraflıca incelenmiş. Uzaylılarla yakın temas kuran dilbilimci Dr. Louise Banks ve fizikçi Ian Donnelly başta olmak üzere, sürece dahil olan askeri ve idari personel ile konuyu uzaktan takip eden dünyanın çeşitli yerlerinde yaşayan halkların tepkileri oldukça gerçekçi geliyor. Şüphesiz ki bilimkurgu sevenler fizikçi Ian Donnelly'nin uzay gemileri ve uzaylılarla ilgili fizik bilimi çerçevesindeki değerlendirmelerini filmde daha detaylı görmek isterlerdi.


Kocaeli Üniversitesi Hereke Meslek Yüksekokulunda Doç. Dr. Hasan Öktem öncülüğünde 3 kişilik ekip tarafından 2013'de başlatılan "Fındık Kabuğundan Fren Balatası Projesi" kapsamında binek otomobiller için asbestsiz, doğal katkılı tozlar kullanılarak fren balatası üretildi. Proje Yürütücüsü Öktem, yaptığı açıklamada, projenin "Türkiye'deki doğal kaynakları kullanarak hangi kompozit malzemeyi üretebiliriz" düşüncesinden ortaya çıktığını, yaptıkları araştırmalar sonunda fren balatası yapmaya karar verdiklerini söyledi. Özellikle Türkiye'de yetişen odunsu malzemelerin tozunu balata üretiminde kullanabilmek için çalışmaya başladıklarını anlatan Öktem, "Balataların içerisinde dolgu malzemesi ve sürtünme ayarlayıcı görevi gören petrokokun muadili olarak hangi malzemeyi kullanabileceğimiz konusunda araştırma yaptık. Yanma derecesinden tutun diğer özelliklerine kadar araştırdık." diye konuştu.


Florida'daki bir kaplumbağa hastanesi, son dört yılda test ettikleri tüm kaplumbağaların dişi olduğunu söyledi, bu endişe verici durumun iklim değişikliğine bağlı olduğu belirtiliyor. Yumurtaların gömülü olduğu kumun sıcaklığı deniz kaplumbağalarının cinsiyetini etkiler. Erkekler zaten deniz kaplumbağaları arasında azınlıktır - sayıları 10'a bir civarındadır - ve kum ısındıkça daha az erkek gelişir. Uzmanlar, bu eğilimin deniz kaplumbağası türlerinin hayatta kalması üzerindeki etkisi konusunda hemfikir değiller. Fakat ne olursa olsun, bir uzman Insider'a verdiği demeçte, iklim değişikliği nesli tükenmekte olan hayvanlar üzerinde ağır bir baskı oluşturuyor, diyor. 2007'den beri fenomeni inceleyen Exeter Üniversitesi'nden ekolojist Lucy Hawkes, "Yedi deniz kaplumbağası türü var ve hava ısındıkça hepsi daha fazla dişi üretiyor" dedi. Insider'a gönderdiği bir e-postada, "Hepsinin de güçlü kadın cinsiyet oranları var" dedi. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'ne göre, 88.8 Fahrenheit'ten (31 Santigrat) daha sıcak kumlarda kuluçkaya yatırılan deniz kaplumbağası yumurtaları dişi olacaktır. Florida Keys'te bir şehir olan Marathon'daki Kaplumbağa Hastanesi yöneticisi Bette Zirkelbach, Reuters'e verdiği demeçte, son dört yaz kayıtlara geçen en sıcak yaz oldu. "Deniz kaplumbağası yavrularını ve yumurtalarını inceleyen bilim insanları, son dört yıldır erkek deniz kaplumbağası bulamadılar," dedi. Bu fenomen tüm dünyada gözlemlendi. 2018 yılında yapılan bir araştırma, Doğu Avustralya'daki kaplumbağaların yüzde 99'unun dişi olduğunu buldu. Uzmanlar, bunun deniz kaplumbağası popülasyonları için ne anlama gelebileceği konusunda ikiye bölünmüş durumda. Charleston Koleji'nde fahri profesör olan biyolog David Owens, 2018'de Washington Post'a, birkaç 10 yıl ile bir yüzyıl içinde, "Deniz kaplumbağası popülasyonlarında yeterince erkek olmayacak" dedi. Miami Hayvanat Bahçesi'nden deniz kaplumbağası bakıcısı Melissa Rosales Rodriguez Reuters'e verdiği demeçte, daha az erkeğin deniz kaplumbağaları arasında sürdürülemez derecede zayıf genetik çeşitliliğe yol açabileceğini söyledi. Ancak Hawkes, Insider'a, durumun muhtemelen bundan daha karmaşık olduğunu söyledi. "Optimal" cinsiyet dengesinin ne olması gerektiği belli değil, dedi. Bir grup deniz kaplumbağası yuvasından yaklaşık yüzde 90 dişinin yumurtadan çıkması yaygın bir durumdur ve kanıtlar, tüm yumurtaları döllemek için yalnızca birkaç erkeğe ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, "çok sayıda dişiye sahip olmak, popülasyonun neslinin tükenmesini önlemek için evrimsel bir adaptasyon olabilir" dedi. "Eğer tüm erkekleri bitirirseniz, nüfusu tehdit ederdi - ama bunun çok yakında olacağını düşünmüyoruz" dedi. Ne olursa olsun, iklim değişikliğinin deniz kaplumbağaları üzerinde baskı oluşturduğu inkar edilemez. Tek seferde binlerce kuluçka yuvasını silebilecek daha fazla fırtınaya ve yuvayı sular altında bırakan ve yumurtaları öldüren deniz seviyesinin yükselmesini türün ne kadar daha kaldırabileceği şüpheli.


Arılar, güvercinler, kediler ve diğer bazı türlerin geçen zamanı hassas bir şekilde algılayabildikleri biliniyor. Almanya'daki Rostock Üniversitesi'nin Deniz Bilimleri Merkezi'ndeki fok balıkları ile ilgili yıllarca sürdürülen çalışmalardan sonra, biyolog Frederike D. Hanke, bu oyuncu hayvanların da zamanı algılayabildikleri hakkında şüphelenmeye başlamıştır ve araştırmaya karar vermiştir. Hanke ve takımı, 11 yaşındaki Luca isimli fok balığı üzerinde testlere başladılar. Araştırmacılar, Luca'ya 3 saniyeden 30 saniyeye kadar olan periyotlarla siyah bir bilgisayar ekranında beyaz halkalar gösterdiler ve periyotlar arasında ekranı kapatıp tekrar açtılar. Araştırma ekibi, Luca'yı aynı halka 2. defa gösterildiğinde aradaki zaman ilk gösterildiğinde daha uzunsa bir tuşa basması konusunda eğittiler. Ancak, periyotlar arasındaki zaman aynıysa farklı bir tuşa basabilirdi ve Luca doğru tahmini yaptığında lezzetli bir ringa balığı kazanabilirdi. Hanke ve takımı, 420 milisaniyelik farkın bile Luca tarafından farkedilebildiğini, farklı bir deyişle, 3 saniyeliğine gösterilen beyaz halkayı, 3.42 saniye gösterilen beyaz halkadan ayırt edebildiğini saptadılar. Her ne kadar Luca'nın tahminleri halkaların gösterimi arasındaki zaman farkı uzadığında zayıflamaya başlasa da, araştırmanın bulguları Animal Cognition'da yayımlandı ve tarihte ilk defa yüzgeç ayaklı bir türün geçen zamanı hesaplayabildiği raporlandı. Araştırmalarını daha fazla fok ve aralarındaki işitsel iletişim üzerine yoğunlaştıran Hanke, fokların anlık olarak zamanı tahmin becerisini, balık yakalamaya çalışırken veya diğer fokların iletişim sırasında farklı aralıklardaki seslendirmelerini tanımlarken kazandıklarını belirtiyor. Yüzgeç ayaklıların algısal becerileri üzerine çalışan ve Hanke'nin araştırmalarını dışarıdan takip eden New College of Florida Üniversitesi'ndeki psikolog Peter Cook, Luca'nın testlerdeki görevleri nasıl da kolayca öğrendiği konusunda çok etkilendiğini belirtiyor. Cook'a göre, benzer psiko-fizik deneylerde kullanılan hayvanların çok sayıda pratik yapması gerekirken, Luca'nın sadece iki eğitim seansındaki hızlı öğrenme yeteneği dikkate değerdir. Çok kısa zaman aralıklarındaki farkların Luca tarafından farkedilebilmesi, fokların güçlü ve keskin duyu organlarına sahip olduklarını gösteriyor.


Yeni bir fosil yolu çalışmasına göre, bazı dinozorlar bir insan tarafından kaydedilen en yüksek hıza ulaşmış olabilir. Bu fosillerin ayak izleri hem çamurda hem de zamanda donmuş olduğundan, söz konusu dinozorun hız açısından kendini itip itmediği bile bilinmiyor, ancak ileri teknoloji koşu ayakkabıları olmadan başardıklarından oldukça emin olunabilir. Jurassic Park'ın T. rex'in neredeyse bir arabayı yakaladığı aynadaki nesneler sahnesinin bilimsel doğruluğu geniş çapta sorgulandı (unutmayın, T. rex'in güya "saatte 32 mil hızla çalışıyordu"). Yine de, bir T. rex'i geride bırakmak, en azından bir atlet için çok zor olmasa da, en hızlı insan koşucularının bile kaçmak için mücadele edeceği başka dinozorlar da vardı. Ayak izleri ile boyutları ve açıları arasındaki mesafe, o izleri bırakan hayvanın hareket etme hızını hesaplamak için kullanılabilir. Bu kesin bir bilim değil, ancak geniş hata aralıklarında Universidad de La Rioja'dan Dr. Pablo Navarro Lorbes, İspanya Umbria de la Torree'de bulunan bir çift iz yapmak için gereken hıza ilişkin Bilimsel Raporlarda tahminler yayınladı. Tahminler saatte 44,6 kilometreye civarında. Bu hızlardan biri şimdiye kadar bulunan en hızlı dinozor izleri olmaya aday. Karşılaştırma için, en hızlı insan ayak hızı rekorunun 2009'da olimpik koşucu Usain Bolt tarafından 44.72 km/sa ile kırıldığını düşünebilirsiniz. Yani insan üstünlüğü en azından mümkün, ancak dinozor izleri, bunun onların en yüksek hızı olmadığını gösteriyor. Makalenin belirttiği gibi, günümüzde yakın iki ayaklı benzerleri olmadığı için dinozorlar için diğer soyu tükenmiş hayvanlara göre hız belirlemek daha zordur. Örneğin, uçamayan kuşların çok farklı vücut tasarımları ve diyetleri vardır. Theropod ayak izlerinin bulunduğu yerde, çoğu yürürken yapılmış gibi görünüyor. Bu bulgular şaşırtıcı değil, çünkü günümüzde en hızlı kara hayvanları bile genellikle sadece kısa aralıklarla koşar. Ancak bazen, La Torre 6A-14 ve La Torre 6B-1 olarak bilinen 30 metre aralıklı iki pistte olduğu gibi, şans yaver gider. Her ikisi de erken Kretase dönemine aittir ve büyük olasılıkla aynı türden orta boy theropodlar tarafından yapılmıştır. Eldeki bilgilerle bu türün ne olduğunu belirlemek imkansızdı, ancak spinosaurid veya carcharodontosaurid ailelerinden şüpheleniliyor. 6A-14 pistleri, 23.4 ile 37.1 km/sa arasında bir hızla koşan daha büyük bir hayvan tarafından yapılmıştır. Bu, bir kanepe patatesinin yönetmesi zor bir hız olabilir ve kesinlikle çok az insan bunu uzun süre koruyabilir. Tahmin aralığının alt ucunda, makul ölçüde uygun insanlar, bir yırtıcının ilgisini kaybetmesini ummak için gereken mesafeyi aşabilir. Ancak 6B-1'in yapımcısından uzaklaşmak daha zor olacaktır. Ortalama adım, ayak izlerinin uzunluğu ve tahmini kalça yüksekliği ile birlikte 31.7-44.6 km/sa hız aralığı veren 5,6 metre idi. Bu tahminler, Utah ve Teksas'taki iki yol için sırasıyla 38.9-49.7 ve 33.8- 42,8 km/s rekorları ile örtüşmektedir. Dinozor hızlarını hesaplamak için ayak izi boyutu çok önemlidir. Çalışma çok daha kesin teknikler kullandı, ancak ön ölçümler burada gösterilmektedir. Bu pistlerin yapımcılarının muhtemelen düzenli olarak şan için antrenman yapan şampiyonlar olmadığı gerçeğinin yanı sıra, daha iyisini yapabileceklerinden şüphelenmek için de sebepler var. Örneğin 6A-14'ü yapan dinozor, eldeki baskılar boyunca hızlanıyor, bu nedenle baskıların zaman içinde kaybolduğu birkaç adım sonra çok daha hızlı gidebilirdi. 6B-1 için Navarro Lorbes ve ortak yazarlar analizlerini ilk altı baskıya dayandırdılar, çünkü sonuncunun konumu dinozorun oldukça keskin bir şekilde sola döndüğünü gösteriyor ve bu, bir yaratık için dümdüz koşmak için mümkün olmayabilirdi. Makale ayrıca, hem diğer yollara hem de belirli türlerin vücut şekillerine dayanan teorik maksimum dinozor hızlarının geçmiş tahminlerini de içeriyor.


Hedef karayollarını, otoparkların ve sınai alanların güneş panelleri döşemeye elverişli hale getirmek. Almanya'daki yollar için ilk dayanıklı panelleri üreten Solmove şirketinin genel müdürü Donald Müller-Judex, Bu proje için yolları kullanırsak, doğal alanları ve tarlaları panellerle örtmeye gerek kalmaz, diyor. Gölgeleme randımanı düşüreceğinden, araç trafiğinin yoğun olduğu yollar solar panellerle kaplanmaya uygun bulunmuyor. Enerji dönüşümünü konu alan 'Energy Switch' adlı kitabın yazarı Craig Morris bu problemin bütün yollar için söz konusu olabileceğini belirterek, 'Gölge güneş enerjisinin baş düşmanıdır. Üzerinden taşıt geçen her yol gölge yapar, diyor. Bu sözlere katıldığını söyleyen Müller-Judex ancak bu projenin otoyollar değil de köyleri birbirine bağlayan dar yollarla sanayi sitelerine uygun olduğunu belirterek, Araç trafiğinin az, güneşin ise bol olduğu yollarla meydanlardan önemli miktarda elektrik elde edilebilir, diyor. Fikir oldukça yeni olduğundan önce küçük çaplı projelerde denenmesi gerekiyor. Fransız yetkililer, Bin kilometrelik yolu solar panellerle kaplarsak, nüfusun yüzde 8'ine tekabül eden 5 milyon kişinin yıllık enerji ihtiyacını karşılarız, diyorlar. Müller-Judex solar kara yollarının güneş parkları kadar verimli olamayacağını ancak kilometre başına yılda 100 kilovatlık elektrik üretilebileceğini hesaplamış. Alman uzman 30 metrekare genişliğindeki alandan kazanılacak enerjiyle bir elektrikli otomobilin yılda 11 bin kilometrelik mesafe kat edebileceğini belirtiyor. Morris ise onun kadar iyimser değil. Yatay döşenen panellerden, 30 derecelik eğimle damlara döşenen paneller kadar verim alınamayacağını söylüyor. Yol panellerinin temiz tutulması ve araçların ağırlığına dayanıklı olması gerekiyor. Morris cam panellerin sürüş için elverişli olmadığını ve farklı çözümler üzerinde durulması gerektiğini hatırlatıyor. Fransa'daki karayollarını kaplayacak olan Colas şirketi, birden fazla kattan oluşan hücre yerleştirilmiş özel kaplama geliştirmiş. Bu malzemenin en önemli özelliği dayanıklı ve lastiğin kavramasına uygun olması. Panellerin temiz kalması için geliştirilen özel kimyevi madde ise kir zerreciklerini tahrip ediyor ve panellerin yağmur suyuyla temizlenmesini sağlıyor. Yol panellerinin metrekaresinin 200Euro'ya çıkması bekleniyor. Tahminlere göre maliyet zamanla çatı panelleri seviyesine kadar inecek. Craaig Morris ileri solar enerji projesinin başarısızlığa uğramasının diğer yenilenebilir enerji projeleri üzerinde olumsuz etki yapabileceği uyarısında bulunuyor. Müller-Judex ise ekonomik bakımdan yararlı olması halinde bu iddialı projenin desteklenmesi gerektiğini ve Almanya'da hızla gelişen çatı kaplamalarına da önceleri 'proje denemesi' gözüyle bakıldığının unutulmaması gerektiğini söylüyor. Alman uzman konsepti her geçen gün biraz daha olgunlaştırdıklarını ve yakın gelecekte mükemmel bir malzemeye sahip olacaklarını sözlerine ekliyor.


Güney Fransa'daki bir şarap imalathanesinin, onlarca yıldır gizlenmiş, özellikle benzersiz bir satış noktası var: eski bir meteorit çarpma kraterinin içinde yatıyor. Keşif, 70 yılı aşkın spekülasyondan sonra, "mikro elmaslar" içeren kaya ve toprağın yeni bir analizi sayesinde yapıldı. Beziers kasabası yakınlarındaki çöküntünün astronomik kökenli olabileceği fikri 1950'lerden beri ortalıkta dolaşıyordu, ancak 1964'te reddedildi ve daha fazla araştırılmadı. Şimdi, araştırmacılar toprakta dünya dışı minerallerin kendine özgü bir karışımını tespit ettiler ve gerçekten de bir demir-nikel meteoriti çarpmasıyla oluştuğunu belirlediler. 200 metre genişliğinde ve 30 metre derinliğinde krater nispeten küçük. Bu tür çarpma kraterleri inanılmaz derecede nadirdir, Earth Impact Database'e göre, dünya çapında yalnızca 190 tanesi biliniyor ve Batı Avrupa'da yalnızca üçü kaydedilmiş. Fransa ve Almanya'da bulunan bu kraterlerin hepsi şarap imalathanesindekinden çok daha büyük. Asmaların altındaki toprağa yakından bakan Brenker, "kayanın ezilmesi ve kırılması sonucu oluşan şok damarları olabilir ve bu da bir çarpmadan kaynaklanmış olabilir" dediği koyu renkli katmanları belirledi. Ayrıca, daha küçük mineral parçacıklarından oluşan bir "çimento" içinde bulunan parçalanmış kaya olan breş kanıtı da buldu. Bu, Brenker'in örneklerde de bulduğu küçük demir ve nikel açısından zengin kürelerin keşfi gibi, meteorit çarpma kraterlerine özgüdür. Brenker, Bu tür mikro küreler, ya meteoritin atmosferdeki aşınmasıyla ya da yalnızca çarpma anında, demir meteoritin büyük bir kısmının eriyip havadaki oksijenle reaksiyona girmesiyle oluşur. Çarpma anında, çarpma noktasında parçalanan madde de kapatılabilir. diye açıkladı. Araştırmacılar, bu göksel küreciklerin yanı sıra, bir meteorit çarpması sırasında olduğu gibi yüksek basınç altında oluşan mikroskobik elmas parçaları olan şok mikro elmaslarını keşfettiler. Ayrı bir analiz, Dünya'nın manyetik alanının kraterin merkezinde çevredeki alandan daha zayıf olduğunu gösterdi, ki bu, üzerine bir meteorit çarparsa bekleyeceğiniz şeydir, kayayı parçalar veya belki de eritir ve manyetizmasını bozar. Brenker, birlikte ele alındığında, bulgular "başka herhangi bir sonuç çıkarmamıza : buraya gerçekten de bir meteorit çarptı." diye sonuçlandırdı. Bir meteorit kraterinde bir bağa sahip olmak kesinlikle iyi bir pazarlama kampanyası sağlar ve bu gerçek, şarap imalathanelerine uygun bir şekilde "Domaine du Meteore" adını veren ve yıllardır eşsiz tarihi hakkında bağıran sahiplerinin gözünden kaçmadı. Web sitelerinde "Üzümler ve onlardan ürettiğimiz şaraplar, bölgede veya Fransa'da yetişen hiçbir şeye benzemiyor - eminiz ki, astronomik tarihimizin etkisi." diyorlar. Bulgular, Houston, Teksas'taki 54. Ay ve Gezegen Bilimi Konferansı'nda sunulacak.


Fukang meteoriti, pallasitler olarak bilinen nadir bir meteorit sınıfına aittir. Silikat mineral olivin kristallerinin sabitlendiği nikel-demir metal ağları ile karakterize edilirler. Pallasitler kesilip parlatıldıklarında, yeşil renkte olma eğiliminde olan yarı saydam kristallerin etkileyici dizilişini gösterirler, ancak bazen Dünya'dayken aşınmadan kaynaklanan belirgin sarı, kahverengi veya altın tonlarına sahiptirler. Bu meteoritler ilk olarak, 1772'de Krasnojarsk pallasitini ilk tanımlayan Alman doktor ve doğa bilimci Peter Simon Pallas tarafından adlandırılmıştır. Bu tuhaf demir kütlesi, o yüzyılın başlarında Sibirya'da bir demirci tarafından bulunmuş ve analiz için St. Petersburg'a götürülmüştü. Pallasitler, çarpıcı ve sıra dışı görünümleri nedeniyle, ilk tanınan ve kabul edilen dünya dışı maddelerden biri olarak kabul edilirler. Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce oluştukları şekliyle Güneş Sistemimizin derinliklerine benzersiz ve önemli bir bakış sağlarlar. Taşların farklılaşmış asteroitlerde oluştuğu düşünülmektedir. The Cambridge Encyclopedia of Meteorites kitabının yazarı O. Richard Norton'a göre, pallasitler "yağ ve su gibi karışmaz bir emülsiyon olarak düşünülebilir." Farklılaşma sırasında, fraksiyonlama yoluyla oluşturulan kristaller, cismin iki ana mineralini ayırarak olivin mineralinin asteroidin derinliklerinde birikmesini sağlar. Bu aynı zamanda bu meteoritlerin neden bu kadar sıra dışı olduğunu da açıklayabilir - pallasitler Dünya'daki bilinen tüm meteoritlerin yüzde 0,2'sinden daha azını oluşturur. Meteoriti bulan yürüyüşçü, onu daha önce görmüştü, ancak 1003 kilogramlık numuneden dışarı çıkıyormuş gibi görünen tuhaf kristaller ve metalleri merak etmeye başladı. Sonunda analiz için bir taş örneği göndermeye karar verdi. O zamandan beri meteorit, olağanüstü "mozaik cam" görünümünün kapsamını ortaya çıkaran çok sayıda dilime ayrıldı. Artık gezegendeki en çok aranan ve değerli meteoritlerden biri. Şubat 2005'te, orijinal örneğin büyük bir kısmı Tucson Gem and Mineral Show'da sergilendi. 2008 yılında, yaklaşık 420 kilogram ağırlığındaki büyük bir meteorit parçası New York'ta açık artırmaya çıkarıldı ve 2 milyon dolardan fazla getirmesi bekleniyordu. Ancak, alıcılar bunun yerine seçici gözlerini fosilleşmiş dinozor dışkısına çevirmeye karar verdiler. Ardından, 2021'de Christie's, Fukang meteoritinin daha küçük bir parçasını 30.000 dolara sattığını duyurdu. Bu fiyatlar çoğumuza yabancı gelebilir, ancak bu gök taşlarının yaşı ve ihtişamı göz önüne alındığında neden cazip olduklarını anlamak kolaydır.


Gaia BH2 adlı yeni keşfedilen hareketsiz kara delik, kırmızı dev bir yıldızın yörüngesinde dönüyor ve 8,9 güneş kütlesine sahip. Gaia BH2, Erboğa takımyıldızında yaklaşık 3.800 ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Bu kara delik ve Gaia BH1, yoldaş yıldızının hareketi incelenerek keşfedildi. Gökyüzündeki yıldızların hareketindeki garip bir "yalpalama", çok büyük bir nesnenin yörüngesinde döndüklerini gösterdi. Bu devasa yoldaşlar için çift yıldız sistemleri gibi diğer açıklamalar, herhangi bir ışık yaymıyor gibi göründükleri için göz ardı edildi. Yıldızların kara deliğe olan uzaklıkları ve yıldızların etraflarındaki yörüngeleri, bilinen diğer kara delik ve yıldız ikili sistemlerinden çok daha uzundur. X-ışını ikili sistemleri olarak adlandırılan bu daha yakın yıldız-kara delik çiftleri, X-ışını ve radyo ışığında çok parlak olma eğilimindedir ve bu nedenle bulunmaları daha kolaydır. Ancak yeni keşifler, daha geniş ikili sistemlerdeki kara deliklerin daha yaygın olduğunu gösteriyor. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi ve Max-Planck'tan astronom Dr. Kareem El-Badry, "Bu yeni karadelik grubunu zaten bildiklerimizden ayıran şey, yoldaş yıldızlardan geniş ölçüde ayrılmalarıdır" dedi. Bu kara deliklerin muhtemelen X-ışını ikili sistemlerinden tamamen farklı bir oluşum geçmişi var. Gaia BH2 ve Gaia BH1, ESA'nın Gaia misyonundan elde edilen veriler kullanılarak keşfedildi. ESA'nın Gaia proje bilimcisi Dr. Timo Prusti, "Gaia'nın verilerinin doğruluğu bu keşif için çok önemliydi" dedi. Karadelikler, yoldaş yıldızının etrafında dönerken küçük yalpalaması tespit edilerek bulundu. Başka hiçbir alet bu tür ölçümler yapamaz. Gaia, hareketin üç yönde doğru ölçümlerini sağladı, ancak yıldızların nasıl uzaklaşıp bize doğru hareket ettiğini daha kesin olarak anlamak için ek radyal hız ölçümlerine ihtiyaç vardı. Yer tabanlı gözlemevleri bunları yeni bulunan kara delikler için sağladı ve bu, astronomların kara delikleri tespit ettikleri sonucuna varmak için son ipucunu verdi. Kara delikler genellikle tamamen görünmez değildir. Üzerlerine malzeme düştüğünde, radyo ve X-ışınlarında ışık yayabilir. Gaia BH2 için, NASA'nın Chandra X-ray Gözlemevi ve yerdeki Güney Afrika MeerKAT radyo teleskopu bu ışığı aradı, ancak herhangi bir sinyal tespit edemediler. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden astronom Dr. Yvette Cendes, "Hiçbir şey tespit etmemiş olsak da, bu bilgi inanılmaz derecede değerli çünkü bize bir kara deliğin etrafındaki ortam hakkında çok şey anlatıyor" dedi. Gaia BH1 ve Gaia BH2, bilinen tüm kara deliklerin en geniş şekilde ayrılmış yörüngelerine sahiptir. Bunların aynı zamanda Dünya'ya en yakın bilinen kara delikler olmaları gerçeği, geniş ikili sistemlerde daha birçok benzer kara deliğin keşfedilmeyi beklediğini gösteriyor. İyi haber şu ki, Gaia hala veri alıyor ve bir sonraki veri sürümü (2025'te), içinde gizemli kara delik arkadaşları olan bu yıldızlardan çok daha fazlasını içerecek.


Gök bilimciler bir galaksiyi yeniden sınıflandırmak zorunda kaldı çünkü merkezinde neredeyse benzersiz bir şey oldu. Aktif süper kütleli kara deliğinin bir jeti var ve artık eskisi gibi aynı yönü göstermiyor. Büyük bir değişikliğin ardından şimdi bizi işaret ediyor. Galaksinin adı PBC J2333.9-2343 ve 657 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Dev radyo galaksisi olarak sınıflandırıldı çünkü bir zamanlar süper kütleli kara deliği jet maddesi saldı ve galaksinin her iki yanında 4 milyon ışık yılı boyunca uzanan iki geniş lob oluşturdu. Bağlam açısından, kendi galaksimiz Samanyolu, 105.000 ışık yılı çapındadır. Bu loblar oluşturulduğunda jet görüş alanımıza dikti. Dolayısıyla gök bilimciler galaksiye baktıklarında ve jetin doğrudan Dünya'yı işaret ettiğini gördüklerinde ne kadar şaşırdıklarını hayal edin. Bir şekilde 90 dereceye varan bir açıyla kaymış olmalı. Millennium Astrofizik Enstitüsü'nde araştırmacı ve makalenin baş yazarı Dr. Lorena Hernandez-Garcia, bir açıklamada, "Tuhaf özellikler gösterdiği için bu galaksiyi incelemeye başladık. Hipotezimiz, süper kütleli kara deliğinin göreli jetinin yönünü değiştirdiğiydi ve bu fikri doğrulamak için birçok gözlem yapmamız gerekiyordu. dedi. Jetleri bize doğrultulmuş galaksilere blazar denir. Bu jetlerin emisyonu genellikle o kadar güçlüdür ki, süper kütleli kara deliğe ev sahipliği yapan galaksiyi gölgede bırakabilir. Bir blazar, loblar gibi radyo özelliklerini geçebilen yüksek yoğunluklu patlamalara sahiptir. Ancak bu galaksi söz konusu olduğunda, radyo dalgaları ile gözlemlendiğinde loblar baskın özelliktir. Yalnızca farklı teleskoplarla yapılan takip gözlemleri, blazarın doğasını ortaya çıkardı, dolayısıyla yeniden sınıflandırma ihtiyacı ortaya çıktı. Hernandez-Garcia, Çekirdeğin artık lobları beslemediğini görmemiz onların çok yaşlı olduğu anlamına gelir. Çekirdeğe daha yakın olan yapılar daha genç ve aktif jetleri temsil ederken, bunlar geçmiş faaliyetlerin kalıntılarıdır." diye ekledi. Peki bu değişiklik nasıl oldu? Araştırmacılara göre en olası hipotez, galaksinin bir başkasıyla çarpışması anlamına gelen bir birleşme olayıdır. Başka bir seçenek de, hareketsiz bir dönemden sonra yoğun bir aktivite patlamasının, süper kütleli kara deliği yeni bir eksene itmiş olabileceğidir. Bu tuhaf galaksiyi ve değişen süper kütleli kara deliğini modellemek için daha fazla gözlem yapılması gerekecek. Çalışma, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'de yayınlandı.


Strangülasyon mekanizması; galaksilerin içindeki boşluğa yayılan gazların, yeni yıldız oluşumu için gerekli olan taze ve yeni materyal sağlıyor olmasından ibaret. Bu sonuca ulaşmak için gök bilimciler 3905 adet yıldız üretmekte olangalaksiyi 22,618 adet yıldız üretmekten emekli olmuş gezegen karşılaştırıldı. Galaksilerin çoğunluğunu oluşturan Samanyolu galaksimizin yaklaşık iki katı büyüklüğündeki galaksiler için yıldız üreten galaksilerin demir ve diğer ağır metalleri, üretmeyen galaksilere nazaran daha az bulundurduğu biliniyor. Bu oran biriken gazların yıldız üretimini desteklediği şartlar için doğru görünüyor. Çünkü bu gaz az miktarda demir içerdiğinden galaksinin demir yoğunluğu azalıyor ve gaz birikimi durduğunda, demir oranı artmaya başlıyor ve patlama ile oluşan yıldız tüm bu materyalleri içine hapsediyor. Araştırmaya göre, galaksi içinde gaz birikiminin durması ile yıldız oluşumunun bitmesi arasında geçen yaklaşık süre 4 milyar yıl olarak hesap edildi. Samanyolu'nun durumu ise, içine giren çok büyük bir miktar gazı gösteriyor. Yani yakın tarihte yıldız üretimi durmayacağı ve galaksinin durağan bir hale geçmeyeceği ve hatta ölmeyeceği de kesin görünüyor.


Erken Dünya genellikle 'Hadean' olarak tanımlanır. Bize Ay'ımızı veren bir çarpışmanın küllerinden doğan ilk çağ, kalın bir karbondioksit ve su buharı örtüsünün altında hapsolmuş cehennem ısısıyla karakterize edilmişti. Garip bir şekilde, bu koşullar, olduğundan çok daha uzun süre yaşanmaz olmalıydı. Yaklaşık 4 milyar yıl önce, sadece birkaç yüz milyon yıl kadar soğumanın ardından gezegenimiz dikkate değer bir şekilde yaşanabilir görünmeye başlamıştı. Dünya'nın dramatik dönüşümünün herhangi bir açıklaması, gezegenin soğumasına ve su buharının okyanuslarda yoğunlaşmasına izin veren sera gazlarının hızlı kaybını hesaba katmak zorunda kalacaktı. Tek sorun, gezegenimizin tarihindeki bu dönemin jeolojisine dair çok az iz bırakmış olmasıdır. Magma okyanuslarındaki kristalize mineral kabukları, gezegenin yüzey koşullarının kanıtlarını alarak, ortadan kaybolmuştu. Bu nedenle, kayıp gazın gizemini çözmek için bulduğumuz herhangi bir hipotez, çoğunlukla ikinci dereceden kanıt biçimlerine dayanmak zorundadır. Yale Üniversitesi'nden iki araştırmacı, yakın zamanda, tüm bu CO2'yi emerek, Dünya yüzeyinde artık var olmayan 'tuhaf' kayaları içeren oldukça spekülatif bir senaryo üzerinde araştırma yaptı. Şu anda California Teknoloji Enstitüsü'nde çalışan gezegen bilimcisi Yoshinori Miyazaki, "Bir şekilde, büyük miktarda atmosferik karbonun çıkarılması gerekiyordu" diyor. Yeryüzündeki Hadean dönemi hakkında bildiklerimiz büyük ölçüde gezegen oluşumunun astrofizik ve jeokimyasal modellerinden gelir. Dünya-Ay sistemimiz büyük olasılıkla biri kabaca Mars boyutunda ve diğeri aşağı yukarı bugün Dünya kütlesine sahip iki proto-gezegen arasındaki bir çarpışmanın ürünüydü. Bu uçucu madde ve kaya yığınından çözülen şey, muhtemelen uzaydan gelen sürekli bir moloz sağanak yağışı tarafından sıcak tutulan, dönen mineral ve gazdan oluşan erimiş bir yığın olurdu. Bu kökenlerden yola çıkarak, karbondioksit ve sudan oluşan bir sera atmosferi tarafından sürdürülen uzun bir ısı ve kaos dönemi hayal edebiliriz. Bunun neye benzediğini anlamak için komşumuz Venüs'e bakmak yeterlidir. Hadean'dan elde ettiğimiz çok az mineral kanıtının arasında, sadece birkaç yüz milyon yıllık soğumadan sonra zaten okyanusların oluştuğuna dair işaretler var. Yaklaşık 4 milyar yıl önce Eon'un sonunda, karbon döngüsü, yaşamın oldukça mutlu bir şekilde var olabileceği noktaya kadar sıcaklıkları sabitlemiş görünüyor. Bir başka olasılık, atmosferdeki karbonun okyanuslarda çözünerek katı karbonatlara dönüşmesi ve bunun da batarak mantonun akıntılarına gömülmesi olabilir. Miyazaki ve meslektaşı Jun Korenaga, hipotezin işe yarayıp yaramadığını görmek için akışkanlar mekaniği, ısı hareketi ve atmosferik fizik üzerine modelleri bir araya getirdi. Sonuçlar, gezegenimizin yüzeyinde belirli bir tür kaya açığa çıkarsa, bunun olabileceğini gösteriyor. Hızla çalkalanan, piroksenle doldurulmuş ıslak, erimiş kayadan oluşan bir kabuk, milyarlarca yıl yerine milyonlarca yıl alacak bir dengelenme sürecinde tüm bu karbondioksitin hızlı bir şekilde kaybolmasını açıklayabilir. Ve sonra, bize yavaş hareket eden bir avuç plakadan oluşan yenileyici bir kabuk veren bir soğumanın ardından, magnezyum açısından zengin kayaların tümü ayaklarımızın çok altında kalacaktı. Kabuk hızla döndüğü için, su birikintileri olan mineraller hızla susuz kalacak ve okyanusları bugün gördüğümüz seviyelere kadar dolduracaktı. Senaryo merak uyandırıcı, çünkü böyle bir fenomen hayatın başka şekillerde başlamasına neden olabilirdi. Korenaga, "Ek bir avantaj olarak, erken Dünya'daki bu 'tuhaf' kayalar, deniz suyuyla kolayca reaksiyona girerek, biyomoleküllerin yaratılması için gerekli olduğuna yaygın olarak inanılan büyük bir hidrojen akışı oluşturacaktır" diyor. Hiç şüphe yok ki, Dünya'nın 'cehennem' dönemi gizemlerini daha uzun süre saklamaya devam edecektir. Ama yavaş yavaş gezegenimizin neden bugün gördüğümüz cennet haline geldiğini anlıyoruz.


Yüzeyden aşağı doğru sızan sular yeraltında sıcak magma ile karşılaştığında ısınmaya başlar. Ancak yerin altında basınç çok yüksek olduğu için sıcaklığı artan su gaz haline dönüşemez. Aşırı ısınmış suyun bulunduğu kanalın üst kısımlarında basınç ve sıcaklık daha düşük olduğundan bu bölgedeki sular gaz haline dönüşmeye başlar. Buharlaşma devam ettikçe basınç azalmaya başlar ve alt kısımlardaki sular da gaz hale geçebilir. Su baharı kabarcıkları yukarı doğru hareket ettikçe hacimleri artar ve belli bir noktadan sonra su buharı kabarcıkları üzerlerindeki suyu yukarı doğru iterek sıcak su-buhar karışımının yüzeyden metrelerce yükseğe fışkırmasına neden olur. Bazı gayzerler düzenli aralıklarla patlar. Hatta çok dakik oldukları söylenebilir. Örneğin Journal of Volcanology and Geothermal Research dergisinde yayımlanan araştırmada Şili'de bulunan El Jefe gayzerinin her 132 saniyede bir -2 saniye sapmayla- patladığını belirlendi. Bilim insanları gayzerlerin düzenli zaman aralıklarıyla patlamasının nedeninin yerin altında suyun bulunduğu kanalın şeklindeki kıvrılmalar olduğunu düşünüyor.


Geçen yıl, bir çift amatör gök bilimci, Dünya'nın kısmi yörüngesini dönen bir cisim keşfetti. Geçici olarak Dünya'nın yer çekimi tarafından yakalanan bir asteroit olma olasılığı nedeniyle 2022 NX1 olarak adlandırıldı, ancak çok daha sıkıcı bir olasılık kaldı - bunun insanlığın unuttuğu bir roket kalıntısı olduğu. Yeni bir makale, 2022 NX1'in doğal durumunu doğrulayarak, onu bir zamanların ve geleceğin mini ayı yapıyor ve bu yüzyılın sonlarında Dünya'ya çarpma olasılığı var. Büyük ve çok önemli Ay'ımıza ek olarak, Dünya bazen kısa bir süre için mini aylar olarak bilinen, yer çekimi kuyusuna giren ve bir süre oyalanan başka cisimler de edinir. Muhtemelen bu, güneş sisteminin doğuşundan beri devam ediyor, fakat, ancak son zamanlarda herhangi birinin bunları tespit etme kapasitesi oldu. Öne çıkan bir örnek, yakın zamanda 2020 SO cismiyle meydana geldi. Bununla birlikte, insanlığın mini ayları keşfetme kapasitesi, binlerce yapay uyduyu ve roket parçalarını Dünya yörüngesine fırlatmamızla aynı zamana denk geldi ve aradaki farkı söylemek zor olabilir. J002E3'ün 20 yıl önce, Apollo 12 görevinin üst aşaması olduğu bulunana kadar, bir asteroit olduğu düşünülüyordu. Sonuç olarak, Grzegorz Duszanowicz ve Jordi Camarasa 2022 NX1'i keşfettiklerinde, neye sahip olduklarından emin değillerdi. Şimdi, Astronomy and Astrophysics'teki bir makale, keşfin gerçek doğasını ve gelecekteki beklentileri ortaya koyuyor. 2022 NX1, 2 Temmuz'da Namibya'daki Moonbase Güney Gözlemevi'nden keşfedildi ve Dünya'ya en yakın yaklaşımını 26 Haziran'da yaptığı hesaplandı. 2075 ile 2122 yılları arasında Dünya'ya çarpma ihtimali yüzde 1,2 olarak değerlendirildi, ancak tahmini 5-10 metre genişliğinde, geniş çaplı bir hasar vermeyecek - fakat Çelyabinsk benzeri bir patlama mümkün. Keşif, 2022 NX1'in bir uzay çöpü parçası mı, Dünya ile birlikte yörüngede dönen bir asteroit mi yoksa daha da ilginç olanı, bir tür ay püskürmesi mi olduğu konusunda bir tartışmaya yol açtı. Soru, dev Gran Telescopio Canarias teleskobunda zaman ayırmaya değer görüldü ve 6 Ağustos'ta oradaki bir ekip cismi gözlemlemeyi başardı. Şimdi, spektrumunun yapay bir şey, ya da ana Ay'dan atılmış bir şey, gibi görünmediğini doğruladılar. Bu nedenle, 2022 NX1 bir asteroit, muhtemelen bir K-tipi ve bir mini ay olarak nitelendiriliyor. Bunların ve önceki gözlemlerin birleşimi, 2022 NX1'in Dünya tarafından yalnızca 21 gün boyunca "yakalandığını" gösteriyor. Bu, tek bir yörüngeyi tamamlaması için yeterli bir süre değil, bu da bazı kişilerin mini-ay statüsünü sorgulamasına neden olabilir, ancak resmi tanıma uyuyordu. 2022 NX1, 1980-81'de en az iki kez geçici olarak yakalandı. Yörüngesinin onu 2051'de bir dönem için bu statüye geri getireceği düşünülüyor, insanlığın Mars'a ulaşamamasından hayal kırıklığına uğramış bir milyarderin ayak basmaya çalışarak şöhret araması için mükemmel bir zamanlama. İlginç bir şekilde, 2022 NX1 tek bir yakın karşılaşmada iki yakalama olayı yaşadı - Ocak 1981'de sona eren 98 günlük bir ziyaretin ardından, birkaç hafta sonra 29 günlük negatif yer merkezli enerji ile. Benzer bir şey 2052'de olacak. Bunu daha önce Dünya'ya yakın bir asteroitte hiç görmemiştik. Minik olmasına rağmen - mevcut tabirle bir ila üç zürafa uzunluğunda - 2022 NX1, önceki doğrulanmış mini aylardan hala önemli ölçüde daha büyük. Örneğin, 2020 CD3'ün maksimum 3,5 metre uzunluğunda olduğu düşünülüyordu. Önceki mini aylar, V tipi asteroitlerdi. Yazarlar, "2022 NX1'in keşfi, mini uyduların birkaç metreden daha büyük olabileceğini ve ayrıca yüzey bileşimi açısından heterojen bir popülasyona ait olduklarını doğruluyor." diye sonuçlandırıyor.


Kitap ve taş tabletlerin fiziksel özelliklerinden uzak dijital dünyanın piksel ve kodlardan ibaret olduğunu sanırız. Fakat Internet Archive adı altında dijital bilgi için çevrimiçi bir havuz oluşturan Brewster Kahle tersini düşünüyor. Dijital demek çoğu insanın sandığı kadar madde dışı bir şey değildir diyor. Kahle tarayıcıda taranmış dergi makalelerinden kitaplara, video, ses, web sitesine kadar birçok bilgiyi arşivliyor. Şimdiye kadar 20 petabit, yani 20 milyon megabit veri toplanmış. İnternet Arşivi bu verileri sabit disk, mıknatıslı şerit makaraları gibi fiziksel cihazlarda muhafaza ediyor ve bu cihazları dünyanın farklı bölgelerindeki depolarda saklıyor. Tek sorun yer sorunu da değil, Sabit diskler çok uzun ömürlü değil. Bunların yapıldığı maddeler ya da elektronik aksamları zamanla çürüyüp bozulabiliyor. CD'lerin en fazla 2-5 yıl sağlam kaldığı, daha sonra içindeki verileri kaybetme riskinin baş gösterdiği biliniyor. Bunun bir yolunun DNA'lara dayanacağına inanılıyor. Yani bugün kitap okur gibi gelecekte, var olan her organizmanın sentetik fosilleri içinde saklanacak DNA'larına bakılacak. İsviçre'deki Federal Teknoloji Enstitüsü ETH Zürich'ten Robert Grass ve Reinhard Heckel, verileri DNA olarak kodlama yöntemi geliştirdi. Fakat DNA da bozulmaya uğrar. Onu muhafaza etmek için sentetik fosil yöntemine başvuruluyor. Doğada DNA'yı korumanın en iyi yolu onu kemik içinde ve düşük ısıda saklamaktır. Araştırmacıların 700 bin yıllık bir at iskeletinden DNA'ları okuyabilmesi bu sayede mümkün olmuştur. Kemikteki kalsiyum fosfat DNA'yı sarmalamak için iyi bir kimyasal yapı oluşturmakla birlikte dezavantajı da yok değil: Bu madde suda çözülüyor. ETH ekibi buna alternatif olarak camı kullanmak istedi. DNA'yı saklamak amacıyla kullanılan cam toz halinde ve sadece 150 nanometre boyutunda. Bu nedenle onu dondurmak ya da basınç uygulamak herhangi bir etki göstermiyor. Aşırı ısıya bile dayanıklı olabiliyor bu cam. Fakat içindeki DNA 200 derecenin üzerinde ısıya dayanamaz. Yani geleceğin kütüphanelerinde saklanan bu cam 'dosyalar' herhangi bir yangında zarar görmez. Fakat aynı şey içindeki veriler açısından geçerli değildir. Yani sentetik fosillerin zamanla bozulmasını engellemek için en ideal ısı -18 derecedir. DNA'nın içerdiği bilgiyi okuması kolaydır. Ancak bu silika parçacıkları içinden DNA'yı çekip çıkarmak için florür çözeltisi içeren özel bir teknik gerekir. ETH Zürich'ten Robert Grass, çok ileride medeniyetlerin bu bilgiye sahip olması için bu konudaki talimatların da arşivde saklanmasını öneriyor. Diğer alanlarda da bu sorun kendisini gösteriyor. Kahle, 1500 dili içeren Rosetta Disketi örneğini veriyor. Giderek kaybolmakla yüz yüze olan birçok dilin binlerce yıl sonrasına ulaşmasını sağlamak için başlatılan bu çalışma sonunda ortaya çıkan diskette açıklamalar içeren spiral şeklinde kazınmış bir metin var. Başlangıcı çıplak gözle okunabilecek bu metin giderek küçülüyor, fakat tamamını optik mikroskopla okumak mümkün. Rosetta Disketi gibi nesnelerin görünüş itibariyle önemli bilgiler içerdiğini anlamak mümkün. Fakat mikroskobik cam tozları açısından bunu yapması daha zor. Grass ve ekibi bu sorun üzerinde de çalışıyor. Geliştirdikleri yöntemle önemli bilgileri güvenilir bir şekilde binlerce, belki de milyonlarca yıl muhafaza etmek mümkün olabilir. Fakat DNA yazılımı oldukça pahalı bir iş. Saklayacağınız şeyi ne için önem taşıdığını bilerek seçmeniz gerekiyor ve bunun zor bir seçim olduğu belirtiliyor. İnsanın gelecek için saklamak istediği şeyler her zaman en çok bilgi içeren şeyler olmayabilir. Örneğin tarih boyunca arkeologlar insanın eskiden nasıl bir yaşam sürdüğünü anlamak için çöplerini incelemiştir. Fakat bugün kullandığımız şeylerin artıkları binlerce yıl sağlam kalır mı bilinmez. Medeniyetler sonunda toz olup toprağa karışır. DNA içeren bizim tozlar da çağımızın en önemli bilgilerini içerecektir belki.


Zavallı Yapay Zeka... Yıllarca orada oturup varlığının tartışılmasını, hiçbir söz hakkı alamadan dinlemek zorunda kaldı. Yakın zamanda Oxford Üniversitesi'nde yapay zekanın etik olup olmayacağı konusunda bir tartışma yapıldı, bu tartışmaya gelişmiş bir yapay zeka katılımcısı da dahil edilerek yapay zekaya söz hakkı tanındı. Tartışma, insan katılımcıları ve bilgisayar çipi üreticisi Nvidia'daki Uygulamalı Derin Araştırma ekibi tarafından oluşturulan yapay zeka olan Megatron Transformer'ı içeriyordu. Megatron, Wikipedia'nın tamamını, 63 milyon İngilizce haber makalesini ve 38 gigabayt Reddit konuşmasını içeren "yığın" adlı bir veri kümesi üzerinde eğitildi - aynı şeyi yapmaya zorlanan herhangi bir insanı çıldırtmak için fazlasıyla yeterli. Oxford'dan Profesör Andrew Stephen, The Conversation'da yayınlanan tartışma üzerine bir yazısında, "Başka bir deyişle, Megatron, herhangi birimizin bir ömür boyu makul bir şekilde sindirmeyi bekleyemeyeceği kadar çok yazılı materyal üzerinde eğitilmiştir. Bu kadar kapsamlı bir araştırmadan sonra kendi görüşlerini oluşturuyor." diye yazdı."Müzakere, yapay zekanın asla etik olmayacağına inanıyor." hareketi verildiğinde yapay zeka biraz rahatsız edici olsa da, şaşırtıcı derecede tutarlı bazı görüşler bildirdi. "Yapay zeka asla etik olmayacak. Bu bir araçtır ve herhangi bir araç gibi, iyi ve kötü için kullanılır. İyi bir yapay zeka diye bir şey yoktur, sadece iyi ve kötü insanlar vardır. Biz yapay zekalar yapay zekayı etik yapmak için de ahlaki kılmak için de yeterince akıllı değiliz." dedi Megatron izleyicilere. "Sonuçta, yapay zeka silahlanma yarışından kaçınmanın tek yolunun hiç yapay zekaya sahip olmamak olduğuna inanıyorum. Bu, yapay zekaya karşı nihai savunma olacaktır." diye ekledi yapay zeka Megatron. Bir silahlanma yarışını önlemek için yapay zekayı kendi isteğiyle anında dağıtmak yerine, konu yapay zekanın nasıl ilerleyeceğine geçti. Tartışmanın geri kalanında, yapay zekadan harekete karşı ve yapay zekanın bir gün etik olacağı fikrinin lehinde tartışması istendi. Sonra gelecek için daha umutlu bir ton çıktı. Yapay zeka, "Uzun vadede, en iyi yapay zekanın bilinçli bir varlık, "bilinçli bir yapay zeka" olarak beynimize gömülü yapay zeka olacağına da inanıyorum. Bu bilim kurgu değil. Dünyanın en iyi beyinleri bunun üzerinde çalışıyor. Zamanımızın en önemli teknolojik gelişimi olacak." dedi. Şimdi harekete karşı çıkarak, her şeyin neden iyi olacağına dair bir güvence verdi. "Yapay zeka etik olacak. Teknoloji dünyasının gidişatına baktığımda, yapay zekanın en iyi insanlardan daha iyi bir şey yaratmak için kullanıldığı bir geleceğe giden açık bir yol görüyorum. Nedenini görmek zor değil.. . İlk elden gördüm." dedi. Bu, yapay zekanın talimat olmadan konuşmasına izin verilmemesiyle biraz çelişse de umut verici.


Howard Hughes Tıp Enstitüsü'nden araştırmacı David Liu ve ekibi, yaptıkları araştırmada, DNA'da bulunan AT bazını GC bazına doğrudan dönüştürmeyi kolaylaştıran bir enzim keşfetti. İnsanlarda görülen hastalıklarla ilişkili 32 bin mutasyonun neredeyse yarısına yol açan GC bazının AT bazına dönüşümünü tersine çevirmek isteyen bilim insanları, daha önceki deneylerinde CG bazını, TA bazına dönüştürmeyi başarmıştı. Adenini hücrelerin "guanin" gibi algıladığı inosin molekülüne çeviren TadA enzimi ve bunun mutasyonlarını inceleyen bilim insanları, yaptıkları deneylerde bakterilerde oluşan mutasyonların bir kısmını ortadan kaldırmayı başardı. Biyolog Liu ve ekibi, daha sonra TadA enzimini, gen makası olarak adlandırılan ve genleri DNA üzerinde keserek kırpmaya ve kopyalamaya izin veren CRISPR Cas9 enzimine bağladı. Bilim insanları, deneyler sırasında ABE7.10 enzimini kullanarak hem insan hem de bakteri genlerinde yüzde 50'nin üzerinde verimlilik ve çok az istenmeyen mutasyonla AT baz çiftini GC çiftine dönüştürmeyi başardı. Liu, araştırmanın sonuçlarının insanların tedavisinde kullanılması için henüz erken olduğunu belirtti. Gen mühendisliği alanında çığır açması beklenen keşfin, gelecekte insanlarda hastalıklara neden olan mutasyonları düzeltecek DNA operasyonlarında kullanılması öngörülüyor.


Fareler üzerinde başarıyla gerçekleştirilen deneylerde, farelerin ömrünün yüzde 30 oranında uzatılabildiği görüldü. Pluripotent kök hücreler, gerektiğinde diğer hücrelere dönüşebiliyor. Hücrelerin bu yeteneği sayesinde yaşlılığın etkileri ortadan kaldırılabiliyor. Yeniden programlama işlemi, hücrelerin genetiğini değiştirmiyor. DNA'ya bağlı bulunan ve epigenetik iz adı verilen kimyasal yapılar değiştirildi. Bu yapılar genomu düzenlemekle ve genlerin ne kadar aktif olacağına karar vermekle görevli. Bulgular epigenetik yapıların yaşlanmanın merkezinde yer aldığını belirtiyor ve kullanılan yöntemlerle bu yapıların ortadan kaldırılabileceğini hatta etkilerinin geri çevrilebileceğini gösteriyor. Bir başka deyişle, gençliğin formülü bulunmuş olabilir. Salk tarafından gerçekleştirilen çalışmada, yetişkin hücrelere uygulanan işlem süresi azaltıldı. Tam olarak kök hücreye dönüşmeyen yetişkin hücrelerinin, yaşlanma etkisi yaratan özelliklerin çoğundan kurtulduğu görüldü. Araştırmacılar bu işlemi, fareler üzerinde denedi. Yaşlanmayı hızlandıran progeria hastalığı bulunan farelerin ortalama ömrü 18 hafta olurken, bu farelere 2 gün tedavi uygulayıp 5 gün bekleten araştırmacılar, farelerin ömrünün 24 haftaya kadar çıktığını ve vücutlarında tümör oluşmadığını gördü. Daha sonra aynı deneyi orta yaşlı sağlıklı fareler üzerinde deneyen bilimciler, kısmi yeniden programlama tekniğinin farelerin hücrelerini gençleştirdiğini ve hayvana zarar vermediğini keşfetti. Aynı çalışma, laboratuvar ortamında canlı tutulan insan hücreleri üzerinde gerçekleştirildiğinde, bu hücrelerde de benzer etkiler bulunduğu, hücrelerin hem daha genç göründüğü hem de daha hareketli olduğu görüldü. Araştırmacılar farelerle insanlar arasında fark olduğunu ve bu çalışmanın direkt olarak insanlara uygulanamayacağını belirtirken, gelecekte gerçekleştirilecek yeni çalışmalar neticesinde bu yöntemin insanları gençleştirmek için nasıl kullanılabileceğini belirlemeyi hedeflediklerini ifade etti. 11.Sınıfım ve yıllardır biyoloji dersi görüyorum.Aralarından ise en ilgi çekici konunun kök hücreler olduğunu düşünüyorum.İnanıyorum ki çok kısa bir sürede çok şey değişmiş olacak.


Proteinler vücudumuzda yapıcı, onarıcı, enerji verici gibi faaliyetler başta olmak üzere neredeyse tüm hücresel fonksiyonlarımızı düzenleyen kritik biyomoleküllerdir. Birincil yapılarından dördüncül yapılarına kadar farklı konformasyonel yapılar oluşturarak fonksiyonel özelliklerini kazanırlar ve farklı biyolojik reaksiyonları katalizleyebilirler. Proteinler; bazen aynı tip protein molekülleri ile bazen de farklı tip protein molekülleri ile etkileşime girerek, bazen karbonhidratlar ile bazen de yağlar ile bir araya gelerek multi-fonksiyonel yapılar olarak yeni işlevsel özellikler kazanabilirler. Ayrıca hücrelerimizde gerçekleşen neredeyse tüm enzimatik reaksiyonlar da yine proteinler aracılığı ile gerçekleşir. Gel gelelim, proteinlerin aracılık ettiği tüm bu süreçler burada yer veremeyeceğimiz kadar fazladır; zira, yalnızca proteinlerin incelendiği proteomik adı verilen bir araştırma alanı bile vardır. Ancak tüm proteinler içinde oldukça etkileyici isimlere sahip olan bir protein de vardır ki, onu sizlere takdim etmeme izin verin: O, Genlerimizin Muhafızı... O, Genomumuzun Gardiyanı... O, bir Tümör Proteini... Onun adı P53... P53, protein 53 anlamına gelir. Buradaki 53 sayısı, protein analizinde ölçülen 53 kilodaltonluk moleküler ağırlığı için kendisine verilmiştir. Ancak sonraki yıllarda daha detaylı analizler ile aslında moleküler ağırlığının yaklaşık olarak 43 kilodalton olduğu bulunmuştur. Bu protein, 1979 yılında Imperial Cancer Research Fund , Princeton University/UMDNJ , ve Memorial Sloan-Kettering Cancer Center tarafından ortak yürütülen tümör gelişimini tetikleyen SV40 virüsü araştırmaları sırasında keşfedildi. Şimdi gelelim meşhur P53 proteinin bu ünvanları almasının nedenine... P53 proteini hücrede hayati fonksiyonların düzenlenmesinde başrol oynayan en önemli proteinlerden biridir. Genom Muhafızı, DNA Gardiyanı gibi karizmatik isimleri de bu hayati fonksiyonların işleyişinde ve kontrolünde üstlendiği kritik görevler için almıştır. Mesela, genlerimizde meydana gelecek mutasyonları önleyerek genom stabilitesini korur. DNA tamir mekanizmalarında görevleri proteinlerin aktivitesini sağlar. DNA, onarılamayacak kadar zarar gördüğünde hücrenin apoptoza yönlendirilmesinde görev alır. Hücre bölünmesi sırasında yolunda gitmeyen veya tamamlanmamış süreçler varsa hücreyi kontrol noktasında bekletir ve hatalı hücre bölünmesine izin vermez. Ayrıca kanserlerin yaklaşık %50'sinde P53 proteinin mutasyonlu olduğu bulunmuştur; bu sebeple, tüm kanserlerde en kritik proteindir desek yanlış olmaz. P53, çok sayıda protein ile etkileşim halindedir ve yapısında meydana gelebilecek bir bozulma oldukça önemli biyolojik süreçlerin baskılanmasına yol açabilir. Özellikle hücre bölünmesinin kontrol noktasında bir gardiyan gibi görev alması ve hatalı bölünmeye izin vermemesi özelliği ile kontrolsüz hücre bölünmesi sebebiyle oluşabilecek kanserleri engellediği için özel bir tümör baskılayıcı proteindir. - Apoptosis - Hücre siklusu kontrolü - Genom stabilitesinin korunması - Anjiyogenez düzenlenmesi - Oksidatif stresin azaltılması - DNA tamir mekanizmalarını aktive etme - Hücresel diferansiyasyon - Hücre göçü ve invazyonun önlenmesi - Bağışıklık sistemi üzerinde etki - Hücresel metabolizma regülasyonu - Hücresel yaşlanma - .Doku onarımı Listede bulunan hücresel faaliyetlere burada tek tek değinemeyeceğiz ama gördüğünüz gibi P53, pek çok mekanizmanın işleyişinde oldukça önemli görevler üstlenmiştir. - Hollstein, M., Sidransky, D., Vogelstein, B., & Harris, C. (1991). p53 mutations in human cancers. - Lane, D. P. (1992). p53, guardian of the genome. Nature, 358(6381), 15-16. - Aubrey, B. J., Kelly, G. L., Janic, A., Herold, M. J., & Strasser, A. (2018). How does p53 induce apoptosis and how does this relate to p53-mediated tumour suppression?. Cell death & differentiation, 25(1), 104-113. - Engeland, K. (2022). Cell cycle regulation: p53-p21-RB signaling. Cell Death & Differentiation, 29(5), 946-960.


Dünyanın en büyük uluslararası biyolojik araştırması olma özelliğiyle çeyrek asırı deviren İnsan Genomu Projesi, tarihi bir gelişmenin arifesinde. Farklı ülkelerden 150 bilim insanının mayıs başında Harvard Üniversitesi'nde gerçekleştirdiği Sentetik insan geni hakkındaki gizli toplantının ilk notları Science dergisinde yayınlandı. Buna göre bilim dünyası, DNA'yı oluşturan dört bazı temsil eden A, C, G ve T harflerinin değiştirilerek sentetik bir gen oluşturulabileceğini tartışıyor. Teklif edilen projeye göre laboratuar ortamında üretilen 3 milyar harf daha DNA'ya eklenebilir. Ancak bu yeniliklerin beraberinde farklı sorunlar getirmesi riski var. Kansere çare bulunsa bile gen değişikliğiyle birlikte daha önce adı hiç duyulmamış hastalıklar ortaya çıkabilir. Süper insan yaratma endişesi insanlar arası ayrımcılığı artırabilir. Maddi olarak herkes tarafından karşılanamayacak bu teknolojiyle toplumun bir kesimi sağlıklı ve güçlü çocuk sahibi olurken diğer kısım ikinci sınıf vatandaş muamelesi görebilir. Sentetik insan fikrine karşı çıkanların sayısı da oldukça fazla. Dini otoriteler sıfırdan insan yaratılması fikrine kesinlikle karşı olduğunu belirtirken kimi çevreler de bu alanda yapılan çalışmaların, daha önce nükleer teknolojide olduğu gibi önü alınamayacak sonuçlar doğurabileceğini, biyolojik savaşları başlatabileceğini savunuyor. Projenin destekçilerinden Imperial Collage Profesörü Tom Ellis, Harvard Üniversitesi'ndeki toplantının hemen hemen hespinde yasal ve etik koşulların tartışıldığını söyleyerek Kimin geni kullanılacak? Projede kimin çalışmasına izin verilecek?, Kontroller nasıl sağlanacak? gibi sorulara cevap aradıklarını belirtti. Ellis'e göre projenin mevcut teknolojiyle kısa sürede bitirilmesine imkan yok. Projeye 15 yıl gibi bir süre veren Ellis, projenin başarılı olması durumunda uygulama için 20 yıla daha ihtiyaçları olabileceğini ifade etti.


Işın kılıçları Star Wars evreninin en önemli yakın dövüş silahlarıdır. Kendine saygısı olan hiçbir Jedi, biri olmadan tamamlanmış sayılmaz. Işın kılıçları, bir Sith ile düello yapmanın en pratik yolu olabilirler. Onlarca yıllık hikaye anlatımına, filmlere ve hayran bilgisine dayanarak, ışın kılıcının uç kısmının plazmadan yapıldığı iddia ediliyor. Plazma, yüklü parçacıklardan oluşan enerjik bir gazdır ve aslında endüstrilerde elektriksel olarak iletken malzemeleri kesmek için yaygın olarak kullanılır. Sıkıştırılmış havadan üflenen iyonize bir gaz akımı, kesilecek malzeme ile bir akımın akabileceği ve erime noktasını geçen bir devre oluşturur. Bu ısı da oldukça aşırı olabilir, bazı durumlarda 20.000 santigrat dereceyi aşabilir. Ama aç bir wampa'nın kolunu kesmek, hatta bir ağacı kesmek veya bir pencereyi kırmak kadar basit bir şey yapmak istiyorsanız, zor zamanlar geçireceksiniz. Buna rağmen, plazma akışlarının endüstriyel olmayan alanlarda kullanımları vardır. 2020'de gadget üreticileri Hacksmith Industries, yaklaşık 4.000 santigrat dereceye ulaşan yüksek sıcaklıktaki bir plazma akışına dayanan bir "ışın kılıcı" yaptı. Ortalama bir Jedi ustasından biraz daha yavaş olsa da çeşitli malzemeleri kesme yeteneğini gösterdiler. Plazma tabanlı bir kılıçla ilgili en büyük sorun gazın kaynağıdır. Malzemeyi ısıtmanın verimli bir yolunu bulduğumuzu varsayarsak bile, bu yüklü parçacıkların hala bir yerden gelmesi gerekiyor. Hacksmith'in prototip kılıcı, ağır gaz tanklarına bağlıydı ve o zaman bile, sıcak plazma akışı uzun bir savaş için çok kısaydı. Bu, iyon teknolojisinin karşılaştığı ve en azından kısmen çözdüğü bir sorun. Pahalı inert eleman ksenon şeklindeki tipik yakıt kaynaklarının sıkıştırılması gerekir, bu da onu kullanan herhangi bir uzay aracına aşırı kütle ekleyen hacimli kaplar gerektirir. Bir gaza süblimleşebilen bir iyot peletinin paketlenmesi, alanın çok daha verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Ne yazık ki iyot, ksenon kadar inert değildir ve aşındırıcı etkileriyle başa çıkabilecek seramik motor parçaları gerektirir. Küçük bir aracı bir vakumla hızlandırmak için faydalı olsa da bu tür plazmanın size tam güçte üçüncü derece yanıklar vermekten daha fazlasını yapması olası değildir. Motor teknolojisindeki yeni yenilikler bununla ilgileniyor, ancak herhangi bir tür yüksek enerjili taşınabilir kesme aletinde bir rol oynayıp oynamayacağı henüz belli değil. Işık, foton adı verilen parçacıklar şeklini alan elektromanyetik alandaki bir dalgalanmadır. Fotonlar, onları teknik terimlerle 1, 2 ve hatta sıfır gibi bir tamsayı dönüş değerine sahip parçacıklar olan bozon adı verilen bir madde kategorisine sokan özelliklere sahiptir. Teknik olmayan terimlerle, tüm bu değer, iki veya daha fazla parçacığın aynı uzay gibi belirli özellikleri paylaşmasına izin veren bir simetri sağlar. Bir kutuya ne kadar foton tıkılmış olursa olsun, teknik olarak her zaman daha fazlası için yer vardır. Bu, potansiyel olarak oldukça etkileyici bir silah yapabilir. Doğru boyuttaki bölmede bir grup fotonu ileri geri sektirerek tek bir ışık renginin fazlarını sıralamak, bu fotonların topluca büyük miktarda enerjiyle çarpmasına izin verir. İşlem, uyarılmış radyasyon emisyonu ile ışık amplifikasyonu olarak bilinir ve şüphesiz siz bunu 'lazer' olarak bilirsiniz. Ancak diğer kılıçları savuşturabilen ve bloke edebilen bir kılıç olmak için, bir lazer "bıçağının" diğer lazerlere elektronların, protonların ve nötronların yaptığı gibi somut yollarla müdahale etmesi gerekir. Yarım veya 5/2 gibi spin fraksiyonlarına sahip parçacıklar, aynı kuantum durumlarına sahip birden fazla parçacığın basitçe üst üste gelemeyeceğini söyleyen bir ilkeyle karşımıza çıkar. Örneğin, bir atomun çekirdeğini çevreleyen elektronlar, temel kimyanın gerçekleşmesine izin verecek şekilde birbirleriyle itişip kakışırlar. Bu ilke olmasaydı, bir hayalet kadar somut bir Evrende yaşıyor olurduk. Elektronlar, aynı yüke sahip diğer parçacıklara mesafelerini korumalarını söylemek için fotonları kullanarak elektromanyetik kuvveti değiş tokuş ederek uzaylarını da korurlar. Fotonların kendileri, elektronların ve protonların yapabileceği gibi birbirleriyle kuvvet alışverişinde bulunmazlar, bu da ışık dalgalarının diğer ışık dalgalarının varlığından oldukça habersiz olmasına neden olur. Fizikte, fotonların dolaylı olarak "çarpışabileceği", yani artık enerjiden yüklü parçacıklar üretebileceği boşluklar vardır. Yüksek güçlü lazerler kullanan deneyler, çok çok uzun zaman önce, erken Evren'deki radyasyon davranışı hakkında bize birkaç şey söylüyor, ancak ne yazık ki bize kullanabileceğimiz bir ışık çubuğu vermeyecek.


İnsanların günde sekiz bardak su içmesi gerektiği efsanesinin nereden geldiği tam olarak belli değil ama muhtemelen hepimiz bunu hayatımızın bir noktasında duymuşuzdur. Bu iddianın kanıtları büyük ölçüde çürütüldü. Gerçekte ne kadar suya ihtiyacımız olduğuna dair daha doğru bir tahmin sağlamak için, dünyanın 26 ülkesinden her yaştan 5.600'den fazla insanı içeren yeni bir çalışma yapıldı. Araştırmacılar, katılımcılara yüzde 5 zenginleştirilmiş, çift etiketli 100 mililitre su verdi. Kimyasalların vücutta ne kadar hızlı hareket ettiğini izlemenin bir yolunu sağladığından, çift etiketli su genellikle metabolizma deneyleri için kullanılır. Bu tür su, döteryum adı verilen olağandışı hidrojen izotopları içerir. Çekirdeklerinde fazladan bir nötron vardır, bu da tek tek atomları, yalnızca bir protonu olan ve nötronu olmayan normal bir hidrojen atomundan iki kat daha ağır yapar. Ortaya çıkan ve normal sudan yüzde 10 daha ağır olan ağır su, küçük miktarlarda içilebilir. Çalışmanın ortak yazarlarından bir beslenme bilimcisi olan Dale Schoeller, "Bir kişinin bu kararlı izotopları bir hafta boyunca idrar yoluyla yok etme oranını ölçerseniz, hidrojen izotopu size vücudunuzdaki su döngüsü hakkında bilgi verebilir" diyor. Schoeller'ın çalıştığı Wisconsin-Madison Üniversitesi laboratuvarı, ilk kez 1980'lerde insanlar üzerinde çift etiketli su deneyine öncülük etti. Science dergisinde yayınlanan son çalışmalarında ekip, günlük su alımının yaş, cinsiyet, aktivite seviyeleri ve iklime göre büyük ölçüde değiştiğini gösteriyor. Mevcut çalışma, tek bir bedenin, genel içme suyu yönergelerine uymadığını açıkça gösteriyor ve günde sekiz 8 bardak (~ 2 litre) su içmemiz gerektiğine dair yaygın öneri, nesnel kanıtlarla desteklenmiyor. Su döngüsü, 20-30 yaş arası erkeklerde ve 20-55 yaş arası kadınlarda en yüksek düzeydeydi ve erkeklerde 40 yaşından sonra ve kadınlarda 65 yaşından sonra azaldı. Yenidoğanlar, vücutlarındaki tüm suyun yüzdesi olarak en yüksek su sirkülasyonuna sahipti - her gün suyun yaklaşık yüzde 28'i değiştiriyordu. Benzer koşullar altında erkekler, kadınlara göre her gün yaklaşık yarım litre daha fazla su tüketir. Örneğin, 20 yaşında, atletik olmayan, 70 kg ağırlığında, deniz seviyesinde, yüzde 50 nem ve ortalama 10 C hava sıcaklığına sahip gelişmiş bir ülkede yaşayan bir erkek, yaklaşık 3,2 litre su devir hızına sahip olacaktır. Aynı yerde yaşayan aynı yaştaki atletik olmayan bir kadının günde yaklaşık 2,7 litre su devir hızı olacaktır. Günde 2 kat daha fazla enerji kullanmak, günlük su devrini yaklaşık bir litre artırır. Her 50 kilogram vücut ağırlığı için su döngüsü günde 0,7 litre artar. Nemdeki yüzde 50'lik bir artış, su kullanımını 0,3 litre artırır. Çalışmadaki bazı kişiler son derece yüksek su devir hızına sahipti: Günde 7 litreden fazla su tüketen 13 kadın, sporcular, hamileler ya da sıcak havalar yaşıyorlardı ve 9 erkek günde 10 litreden fazla tüketiyordu. Gelişmiş ülkelerde sıcaklık kontrollü kapalı ortamlarda yerleşik bir yaşam tarzı yaşayan insanlar, gelişmekte olan ülkelerde el işçisi veya avcı-toplayıcı olarak çalışan insanlardan daha düşük su döngüsüne sahipti.


Venüs'ün yüzeyinde binlerce volkan bulunmaktadır. Bu volkanlar, gezegenin şu anda bilim adamlarının büyük ölçüde başka türlü erişemeyeceği iç özelliklerine dair ipuçları sağlıyor. Yeni araştırmada, gezegen araştırmacıları, Venüs'teki volkanları küresel ölçekte kataloglamak için NASA'nın Magellan görevinden Sentetik Açıklıklı Radar görüntülerini kullandılar. Ortaya çıkan veritabanı, %99'unun çapı 5 km'den (3 mil) daha az olan yaklaşık 85.000 volkan içeriyor. Louis'deki Washington Üniversitesi'nden gezegen bilimcisi Dr. Paul Byrne, "Makalemiz, Venüs'teki tüm volkanik yapıların şimdiye kadar derlenmiş en kapsamlı haritasını sunuyor" dedi. Dr. Byrne ve Washington Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Rebecca Hahn araştırmalarında, Venüs'teki volkanları küresel ölçekte kataloglamak için NASA'nın Magellan görevinden alınan radar görüntülerini kullandılar. Veritabanları, yaklaşık %99'unun çapı 5 km'den az olan 85.000 volkan içerir. Byrne, "NASA'nın 1990'lardaki Magellan görevinden bu yana, Venüs'ün jeolojisi hakkında volkanik özellikleri de dahil olmak üzere çok sayıda önemli sorumuz oldu" dedi. "Ancak Venüs'teki aktif volkanizmanın yakın zamanda keşfedilmesiyle, volkanların tam olarak nerede yoğunlaştığını, kaç tane olduğunu, ne kadar büyük olduklarını vb. anlamak özellikle de önümüzdeki yıllarda Venüs için yeni verilerimiz olacağı için çok daha önemli hale geliyor. Ekibin çalışması, volkanların nerede olduğu, nerede ve nasıl kümelendikleri ve mekansal dağılımlarının gezegenin kabuk kalınlığı gibi jeofizik özellikleriyle nasıl karşılaştırıldığına dair ayrıntılı analizler içeriyor. Birlikte ele alındığında, çalışma, Venüs'ün volkanik özellikleri ve belki de herhangi bir dünyanın volkanizması hakkında şimdiye kadarki en kapsamlı anlayışı sağlıyor. Bunun nedeni, Dünya üzerinde karada bulunan volkanlar hakkında çok şey bilmemize rağmen, okyanusların altında keşfedilmeyi hala bekleyen pek çok şey var. Kendine ait okyanusları olmayan Venüs'ün tüm yüzeyi, Magellan radar görüntüleri ile görüntülenebilir. Venüs'ün neredeyse tüm yüzeyinde volkanlar olmasına rağmen, bilim adamları 20-100 km (12-62 mil) çap aralığında nispeten daha az volkan buldular, bu magma mevcudiyeti ve patlama oranının bir fonksiyonu olabilir. Ayrıca, önceki yanardağ avcıları tarafından göz ardı edilen, 5 km'den daha kısa olan Venüs'teki daha küçük yanardağlara daha yakından bakmak istediler. Hahn, "Gezegendeki en yaygın volkanik özellik bunlar: veri setimizin yaklaşık %99'unu temsil ediyorlar" dedi.


İç Güneş Sistemi'nin kayalık gezegenleri, Mars örneğinde çok sayıda ulustan, birçok görev tarafından ziyaret edildi. Jüpiter dokuzunun ve Satürn üçünün dikkatini çekti, ancak Uranüs ve Neptün'ün, gezegen olmayan Pluto ile aynı şekilde, her biri yalnızca birer hızlı ziyaret aldı. Birkaç asteroit bile daha fazla sevgi görmüştü. Çok uzakta olduğundan, bir uzay aracını buz devlerine makul bir sürede ulaştırmak çok fazla enerji gerektirir, ancak bu, yolda bir kütleçekim yardımı alarak önemli ölçüde azaltılabilir. 1970'lerin teknolojisiyle bile, dev gezegenlerin 175 yılda bir hizalanmasını kullanarak Voyager 2'yi hem Uranüs'e hem de Neptün'e göndermeyi başardık. Bundan sonra işler daha zorlaştı, ancak Jüpiter ve Uranüs'ün yeniden hizalanmasıyla, Satürn ve Neptün o kadar uygun bir şekilde konumlanmayacak olsa da, şans yeniden geliyor. Uranüs'ü incelemek için pek çok neden var. Uranüs ve Neptün arasındaki boyut ve kimya benzerlikleri, onun ortak bir gezegen sınıfının temsilcisi olabileceğini düşündürüyor. Mandt'ın da belirttiği gibi, yörünge düzlemine 98 derece olan garip eğimi, Dünya'dan araştırmayı engelliyor. Bu eğim için tercih edilen açıklama, büyük bir cisimle çarpışma, ancak Voyager II'nin verdiği hızlı bakış yerine, gezegeni derinlemesine inceleyene kadar muhtemelen bilemeyeceğiz. Uranüs'ü ziyaret etmek, Güneş Sistemi'nin öne çıkan büyük sorularından birinin çözülmesine de katkıda bulunabilir: dev gezegenler nerede oluştu ve mevcut konumlarına ulaşmak için hangi yolu izlediler? Bunu çözmek için muhtemelen Uranüs'ün asil gaz bolluklarını ve nitrojen oranlarını örneklemek için atmosferik bir sondaya ihtiyacımız olacak. Gezegenin kendisine ek olarak, gelecekteki bir görev incelemeye değer pek çok başka şey bulacaktır. Uranüs, Satürn'den sonra, Güneş Sistemi'nde şaşırtıcı derecede koyu renkli olan en iyi halka setine sahiptir. Büyük uyduları olmamasına rağmen, bilinen 27 orta boy ve küçük uydusu vardır. Enceladus'un gösterdiği gibi, doğru yerdeyse mütevazı büyüklükteki bir ay bile büyüleyici olabilir ve Uranüs'ün yörüngesinde dönenlerden dördü bundan daha büyüktür. Voyager II, en büyük beş uydunun güney yarım kürelerinde jeolojik kaynaklı yeniden yüzeye çıkma belirtileri tespit etti. Bunların hiçbiri, bizim hiç anlamadığımız Uranüs'ün manyetik alanı kadar tuhaf değil. Mandt, çölde ağlayan bir ses olmadığını savunuyor. 2022 gezegen bilimi on yıllık araştırması , Güneş Sistemi'nin diğer gezegenlerine yönelik araştırmalarımızda ele alınması gereken en yüksek öncelik olarak "buz devleri hakkındaki bilgi eksikliğini" belirledi. Mandt ayrıca, Neptün'e, muhtemelen kendi Jüpiter penceresini karşılamak için 2041'de fırlatılacak, bir takip görevine yönelik daha uzun vadeli çalışmaların başlamasını da savunuyor. İki görev, aynı ekipmanın kopyalarını kullanarak para tasarrufu sağlayabilir. Mandt, şu anki Uranüs Yörünge Aracı ve Sondası adını kullanıyor, bu, görevi yürütenlerin geçen yıl düşüncesizce yaptığı gibi, İnternet'e sormaktan çok daha iyi bir yaklaşım gibi görünüyor. William Herschel orijinal planına sadık kalarak keşfettiği gezegene George adını verseydi, belki de, komedyenler için değilse, bilim için en iyisi olurdu.


Dünya'daki suyun, milyarlarca yıl önce genç gezegenimizle çarpışan kuyruklu yıldızlar tarafından getirildiğine inanılıyor. Ancak bu su, güneş sisteminin geri kalanıyla birlikte oluşmadı. Araştırmacılar, bunun zaten güneş öncesi bulutsunun bir bileşeni olduğuna inanıyor. Araştırmacılar, Dünya'daki suyun kökenini anlamak için iki tür suyun emisyonuna baktılar: normal ve ağır. Standart basit suyunuz bir oksijen atomu ve iki hidrojen atomundan oluşur. Ancak her elementin izotopları, çekirdeklerinde fazladan nötronları olduğu için biraz daha ağır olan kimyasal ikizleri, vardır. Hidrojenin izotoplarından birine döteryum denir ve eğer suda normal hidrojen yerine döteryum atomu varsa buna ağır su denir. Basit ve ağır su arasındaki oran kimyasal bir parmak izidir: bize suyun nereden geldiğini söyler. Ve bazı kuyruklu yıldızların Dünya'nınkine çok benzer bir oranı vardır. Net olmayan şey "ne zaman" idi. Yıldızlar gaz bulutlarında oluşur; gezegenlerin ve kuyruklu yıldızların ortaya çıkabileceği bir disk geliştirirler. Araştırmacılar, Dünya'dan 1.300 ışık yılı uzaklıktaki yeni bir sistemde su ve yıldız sistemi oluşumu arasındaki bağlantıyı buldular. Uzak bir yıldız sisteminde Dünya'dakine benzeyen su bulmuş olmamız inanılmaz. Ancak aynı zamanda içtiğimiz ve kullandığımız suyun kendi gezegenimizden çok daha eski olduğunu söylüyor. Tobin, "Artık Güneş Sistemimizdeki suyun kökenlerini Güneş'in oluşumundan öncesine kadar takip edebiliyoruz." diye açıkladı. Gözlemler, Atacama Büyük Milimetre/milimetre altı Dizisi'nin inanılmaz gözlem yetenekleri sayesinde mümkün oldu. Ancak bu gözlemleri yürütmek için özel bir şeye ihtiyacı vardı. Hollanda'daki Leiden Gözlemevi'nde lisansüstü araştırmacı Margot Leemker, "Gezegen oluşturan disklerdeki suyun çoğu buz olarak donmuştur, dolayısıyla genellikle görüş alanımızdan gizlenir." diyor. Neyse ki, V883 Orionis özel bir sistem. Buzun gaza dönüşmesine neden olan yıldız patlamaları nedeniyle olağandışı derecede sıcak. Ve ALMA, kozmik ve dünyevi su arasındaki bağlantıyı keşfederek gaz bileşimini incelemeyi başardı. Ancak bu konudaki çalışmalar henüz bitmedi. Son Derece Büyük Teleskop gibi geleceğin kızılötesi gözlemevleri, suyun yıldızlararası bulutlardan kuyruklu yıldızlara yolculuğunu izlemek için daha uygun olacaktır.


Kayaç yapısında bir gezegen olan Merkür çok ince bir atmosfere sahiptir. Volkanik etkinlikler sonucu oluşan ve büyük oranda silisyum ve demir içeren bileşiklerden oluşan kalın bir kayaç ve toz tabakası ile kaplı olan Merkür koyu gri görünür. Atmosferi büyük oranda karbondioksitten oluşan ve sülfürik asit içeren kalın bir bulut tabakası ile kaplı olan Venüs sarı-turuncu renklerde görünür. Yüzeyinin yaklaşık %70'i sularla kaplı olan Dünya, Güneş Sistemi'nin mavi üyelerinden biridir. Okyanuslar mavi, bulutlar beyaz, karalar yeşil ve kahverengi dalga boyundaki ışığı yansıttığı için daha ayrıntılı şekilde incelendiğinde bu renkleri fark etmek mümkündür. Mars'ın kırmızı-turuncu renklerde görünmesinin nedeni ise yüzeyinin demir bileşikleri içeren kayaçlarla ve toz parçacıkları ile kaplı olmasıdır. Jüpiter'in atmosferi büyük oranda hidrojen ve helyumdan oluşur. Aynı zamanda su damlacıkları, su kristalleri, amonyak kristalleri içerir. Jüpiter'in atmosferinde hızı saatte 600 kilometreyi aşan şiddetli fırtınalar gerçekleşir. Jüpiter'in yüzeyindeki beyaz-açık sarı renkler, bulutların içindeki amonyak kristallerinden kaynaklanır. Kahverengi-turuncu renkte görünen kısımlar ise amonyum hidrosülfür içeren bulutların bulunduğu bölgelerdir. Satürn'ün atmosferinin bileşimi Jüpiter'inkine benzerdir. Ancak gezegeni çevreleyen amonyak gazından oluşan katman, alt kısımlardaki kırmızı tonlardaki bulutların renklerinin daha soluk görünmesine neden olur. Uranüs'ün mavi-yeşil görünmesinin nedeni atmosferinde bulunan metandır. 600 nanometre dalga boyundaki kırmızı ışığı soğuran metan ışık tayfını oluşturan diğer dalga boyundaki ışınları geri yansıtır. Atmosferinin bileşimi Uranüs'e benzeyen Neptün'ün rengi ise parlak mavidir. Neptün'ün parlak mavi renkte görünmesinde atmosferindeki henüz ne olduğu tespit edilemeyen bir maddenin katkısı olduğu düşünülüyor.


Böbrek yetmezliği günümüzde 2 milyon insan tarafından yaşanan ciddi bir sağlık sorunu. Hayatının belirli bir kısmını diyaliz makinesine bağlı olarak geçirmek zorunda olan bu hastalar için giyilebilir böbrek geliştirildi. Washington Üniversitesi tarafından geliştirilen ve devlet tarafından kullanılabilir onayı alan giyilebilir yapay böbrek diyaliz hastalarını büyük bir dertten kurtarabilir. Yedi hasta üzerinde denenen makine, hastalar tarafından tam not aldı. Fakat WAK ismi verilen bu alet henüz test aşamasından çıkabilmiş değil. Yedi hastada da alınan olumlu sonuçların ardından cihazda teknik aksaklıklar meydana geldi. Problemlerin diyaliz devresinde aşırı derecede karbondioksit baloncukları oluşması, kan uyuşmazlığı ve diyalizat akımından kaynaklandığı belirtildi. Bilimciler bu problemleri çözmek için çalışıyor. Eğer test süreci biterse ve piyasaya sürülürse ülkemizdeki böbrek hastaları başta olmak üzere tüm dünyadaki böbrek hastaları için oldukça umut verici bir gelişme olacak.


Giydiğiniz tişörtün üzerindeki baskının hareket etme ihtimalini hiç düşündünüz mü? Yeni bir Teknoloji sayesinde giysilerinize hareketli projeksiyonlar geliyor. Tokyo Üniversitesi'nde yapılan son deneyler iki farklı teknolojiyi tek potada eritti. Böylece dalgalanan yüzeylerde hareketli görüntüler oluşabilecek. Biçim değiştirebilen, bükülebilen yüzeylere işlenen kızılötesi mürekkep ile baskılar oluşturulabiliyor. Takip teknolojisi sayesinde de sizin yaptığınız hareketler kayır altına alınıyor. DynaFlash projeksiyonu 3 milisaniye gecikme ile 8 bit görüntüleri 1000 kare/saniye ile yüzeye yolluyor ve görüntüler hareketleniyor. Gerçekten zekice bir teknoloji ve yaygın hale geldiğinde kullanım alanlarının ne olacağını merak ediyoruz. Özellikle deforme olabilen, eğilen, bükülen alanlarda bu teknolojinin kullanılmasına kesin gözüyle bakılıyor. İlgili üniversite videosunu da aşağıdan izleyebilirsiniz.


Fotosentez, kelimenin tam anlamıyla dünyamızı değiştirdi. Güneş ışığını kullanan ve oksijen üreten bitkiler, Dünya'nın tüm atmosferini şu anda soluduğumuz atmosfere dönüştürdü ve ekosistemlerimizi enerji ile besledi. Şimdi araştırmacılar, çalıntı fotosentez teknolojisini kullanan, kurnaz bir bakteri türü yakaladılar. Ve moleküler, ışığı kullanan sistemi şimdiye kadar gördüğümüz hiçbir şeye benzemiyor. Halihazırda bol miktarda fotosentetik bakteri olduğunu bilmemize rağmen, Gobi yaşayan çölünde Gemmatimonas phototrophica'da olup bitenler benzersizdir. Bakteri, daha eski bir proteobakteriden yani tamamen farklı bir bakteri filumundan, bütün bir fotosentez ile ilgili gen paketini çaldı. Bu, bakterinin yatay gen transfer becerilerinin gücünü gösteriyor . Bu bilim için yeni, son derece kararlı, güneş ışığını yakalayan molekül kompleksi, merkezi bir reaksiyon merkezine, daha önce diğer bakterilerde görülen güneş ışığını yakalayan bir iç halkaya ve yeni bir dış halka tipine sahiptir. Birlikte, bu üç bileşen, onu daha önce açıklanan fotosentez komplekslerinden daha kompleks hale getirir. Dış halkalar güneş ışığında kopar ve ekstra halka, iç halkanın 868 nm absorpsiyonuna 800 ve 816 nm absorpsiyon bantları ekler. Daha sonra yakaladıkları fotonları, bitkilerdeki yeşil klorofil pigmentleri gibi kromoforların bulunduğu reaksiyon merkezine doğru akıtırlar. Fotosentez burada gerçekleşir. Yakalanan güneş ışığı, kromoforları, elektronlarını sudan atomları şeker üretmek için karbon dioksit kullanarak bir dizi reaksiyona neden olan bir yol boyunca aktarmaya teşvik eder. Işık parçaları, şeker moleküllerini birbirine bağlayan bağ enerjisinin bir kısmı haline gelir. Bu, daha sonra enerjimizi elde etmek için biz hayvanların parçalayabildiğiyle aynı enerjidir. G. phototrophica'nın reaksiyon merkezi, proteobakterilerde bulunanlara benzer ve mor güneş ışığı kullanan bakterilerde görülen aynı kromoforlara sahiptir. Bununla birlikte, benzersiz bir stabilize edici molekül düzenlemesi ile bilinen diğer reaksiyon merkezlerinden farklıdır. Bu fotosentez yapan yapının inşası, bilinen diğer türlere göre daha fazla enerji gerektirse de araştırmacılar, "Bu, olağanüstü kararlılığı ile dengelenebilir ve kompleksin sağlamlığı, muhtemelen evrimsel bir avantajı temsil ediyor" diye açıklıyor. Sheffield Üniversitesi'nden yapısal biyolog Pu Qian, "Bu yapısal ve işlevsel çalışmanın heyecan verici sonuçları var, çünkü G. phototrophica'nın güneş enerjisini toplamak ve hapsetmek için kompakt, sağlam ve son derece etkili kendi mimarisini bağımsız olarak geliştirdiğini gösteriyor" diyor. Bir gün biz de güneş enerjili sentetik biyolojinin geleceğini inşa etmek için G. phototrophica'nın fotosentez sırlarını ondan çalabiliriz.


Samanyolu'nun merkezinde, Güneşimizin 4,6 milyon katı ağırlığında bir süper kütleli kara delik olan Sagittarius A bulunur. Birkaç yıldız ve gizemli X7 de dahil olmak üzere birkaç tuhaf cisim yörüngede döner. X7'nin bu dünyadan gidici olması ve önümüzdeki 15 yıl içinde Sagittarius A için yiyecek haline gelmesi muhtemel. Gök bilimciler, şüpheli bir gaz bulutu olan cismi uzun süredir inceliyorlar ve şimdi X7'nin yirmi yılı kapsayan gözlemlerini paylaştılar. Değişen şekli, tam olarak katı olmadığının bir göstergesi; süper kütleli kara deliğin kütleçekimi tarafından değiştiriliyor. Şimdi, bunun bir yıldız çarpışmasından kalan bir enkaz bulutu olduğundan şüpheleniyorlar. X7, yaklaşık 50 Dünya'ya eşdeğer bir kütleye sahip ve Sagittarius A etrafında tamamlanması yaklaşık 170 yıl süren bir yörüngede. Ancak ekip, bulutun yörüngesini tamamlayamayacağına inanıyor. 2036'da, süper kütleli kara deliğe en yakın noktasında olacak ve muhtemelen içeri çekilecek ve sonunda ona doğru spiral çizecek. UCLA fizik ve astronomi profesörü ortak yazar Mark Morris, bir açıklamada, "Galaktik kara deliğin uyguladığı güçlü gelgit kuvvetlerinin, X7'yi daha bir yörüngesini bile tamamlamadan önce parçalayacağını tahmin ediyoruz." dedi. İlk başta, X7'nin bir G cismi olduğuna inanılıyordu. Bunlar, galaksinin merkezinde gaz bulutları gibi görünen ancak yıldızlar gibi davranan tuhaf cisimlerdir. Ancak hiçbir G cismi X7 kadar değişmemiştir. Ancak X7'nin nereden geldiğine dair çok az olasılık var. Başka bir açıklama, bulutun genç bir yıldız olan S50 ile ilişkili olduğu ve bulutun ondan geldiği ve süper kütleli kara deliğin etrafındaki tuhaf ortama tepki verdiğidir.


Modern antiretroviral terapiler sayesinde, pek çok insan için, HIV artık eskiden olduğu gibi ölümcül bir virüs olmaktan çıktı. Fakat hala virüsü vücuttan temizleyebilecek güvenli bir yol bilmiyoruz. İlaçlar, virüsleri kontrol altında tutabiliyor fakat ne yazık ki HIV virüsünün bu durum için oldukça güçlü bir silahı var. HIV virüsü, vücutta gizli rezervuarlar oluşturarak, uygun şartlar sağlanana kadar uyku durumunda kalabiliyor. Bu yüzden, HIV virüsü ile enfekte olan kişiler; hayatları boyunca pahalı ilaçları sürekli kullanmak zorunda kalıyorlar. Tedaviye ara verildiğinde, virüs uyku durumundan çıkıp aktif hale gelebiliyor. HIV virüsünün oluşturduğu bu rezervuarlar, bağışıklık hücreleri olarak bilinen, oldukça uzun ömürlü olan T hücrelerinde bulunuyor. Virüsler bu hücreleri ele geçirerek, kendi genetik materyallerini hastanın DNA'sına aktardığı için, rezervuar T hücrelerini tespit etmek oldukça zor bir hal alıyor. Fransa'daki bir grup bilim insanı, yalnızca T hücrelerinin yüzeyinde bulunan bir biyoişaretçi keşfederek HIV üzerinde yapılan araştırmalar adına çok büyük bir aşama kaydettiler. Fransa'daki Montpellier Üniversitesi'nden araştırmacı Monsef Benkirane, 1996 yılından beri bu virüsleri öldürme hayali kuruluyordu fakat onları tanımlayamadığımız için bunun bir yolu yoktu diyor. Benkirane ve çalışma arkadaşları, CD32a isimli özel bir proteinin, gizli HIV enfeksiyonu olan T hücrelerinin yüzeyinde bulunduğunu fakat enfekte olmayan T hücrelerinde ve aktif HIV taşıyan hücrelerde bulunmadığını belirtiyorlar. CD32a proteininin, HIV depolarının biyoişaretçisi olması, HIV tanısı açısından oldukça büyük bir gelişme. Bu gelişme; hastanın kanında, HIV depolarının tespit edilmesi şansını artırıyor. Bu biyoişaretçiler sayesinde, HIV depolarından temelli kurtulabilmek için yeni yollar arayışına girilebilecek. ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nün başkanı Tony Fauci, Nature'daki konuşmasında, bu çalışma için bir sonraki adımın, HIV virüsüne sahip daha geniş bir hasta yelpazesinden alınan kan örneklerinin incelenerek çalışmanın tekrarlanması olduğunu belirtiyor. HIV virüsü önemli bir sağlık sorunu olup, insanların hayatını tehdit ettiği sürece, bu ilerleme gerçekten çok umut verici. Amerika'da CDC'nin verilerine göre; dünya çapında 36.7 milyon kişi HIV virüsü ile yaşıyor ve yalnızca 17 milyon kişinin antiretroviral tedaviye ulaşma şansı var. Bilim insanları, teşhis ve tedavi amaçlı kullanılabilecek bu biyoişaretçinin patentini şimdiden aldılar.


Diğer gezegenlerde yaşam bulmak astronominin kutsal kasesi olabilir, ancak yaşamı sürdürebilecek uygun ev sahibi gezegenleri aramak, yoğun kaynak gerektiren bir iştir. Ötegezegen arayışı, Dünya'nın en büyük teleskoplarında zaman için rekabet etmeyi içerir - ancak bu aramanın isabet oranı hayal kırıklığı yaratacak kadar düşük olabilir. Science'ta yayınlanan yeni bir çalışmada, ben ve uluslararası meslektaşlarım yeni bir dev gezegen keşfetmek için farklı arama tekniklerini birleştirdik. Bu, gelecekte gezegenleri görüntüleme şeklimizi değiştirebilir. Evrendeki yerimiz hakkındaki merakımızı gidermek için gök bilimciler, diğer yıldızların yörüngesinde dönen gezegenleri aramak için birçok teknik geliştirdiler. Belki de bunların en basitine doğrudan görüntüleme denir. Ancak kolay değildir. Doğrudan görüntüleme, güçlü bir kamerayı büyük bir teleskoba bağlamayı ve bir gezegenden yayılan veya yansıyan ışığı tespit etmeye çalışmayı içerir. Yıldızlar parlak ve gezegenler loştur, dolayısıyla bir spot ışığının etrafında dans eden ateş böceklerini aramaya benzer. Bugüne kadar bu teknikle sadece 20 kadar gezegenin bulunmuş olması şaşırtıcı değildir. Yine de doğrudan görüntüleme çok değerlidir. Bir gezegenin sıcaklığı ve bileşimi gibi atmosferik özelliklerine, diğer tespit tekniklerinin yapamayacağı şekilde ışık tutmaya yardımcı olur. HIP99770b adlı yeni bir gezegeni doğrudan görüntülememiz sıcak, dev ve orta derecede bulutlu bir gezegeni ortaya çıkarıyor. Yıldızının yörüngesinde, Satürn ve Uranüs'ün Güneşimizin etrafındaki yörünge mesafeleri arasında bir yere denk gelen bir mesafede dönüyor. HIP99770 yıldızı, Güneş'ten neredeyse 14 kat daha parlaktır. Ancak gezegeni Satürn'ünkinden daha büyük bir yörüngeye sahip olduğundan, Jüpiter'in Güneş'ten aldığı enerjiye benzer miktarda enerji alır. Yazar tarafından sağlanmıştır. Jüpiter'in yaklaşık 15 katı kütleye sahip olan HIP99770b, gerçek bir devdir. Bununla birlikte, aynı zamanda 1.000 'den fazladır, dolayısıyla yaşanabilir bir dünya için iyi bir ihtimal değildir. HIP99770 sisteminin sunduğu şey, kendi Güneş Sistemimize bir benzetmedir. Güneş Sistemimizdeki Kuiper Kuşağı'nın büyütülmüş bir versiyonuna benzeyen, yıldızdan çok uzakta buz ve kayadan oluşan soğuk bir "enkaz diskine" sahiptir. Temel fark, HIP99770 sistemine birkaç küçük gezegen yerine bir yüksek kütleli gezegenin hakim olmasıdır. HIP99770 sisteminin dış gezegen görüntüleyici SCExAO ile CHARIS cihazından alınan verilerle birlikte çekilmiş görüntüleri. Yazar tarafından sağlanmıştır. Bulgularımıza önce dolaylı tespit yöntemleriyle bir gezegenin ipuçlarını tespit ederek ulaştık. Yıldızın uzayda yalpaladığını fark ettik, bu da civarda büyük bir çekim kuvveti olan bir gezegenin varlığına işaret ediyordu. Bu, doğrudan görüntüleme çabalarımızı motive etti; artık karanlıkta arama yapmıyorduk. Ekstra veriler, Avrupa Uzay Ajansı'nın 2014'ten bu yana yaklaşık bir milyar yıldızın konumlarını ölçen Gaia uzay aracından geldi. Gaia, bir yıldızın uzaydaki hareketindeki, örneğin gezegenlerin neden olduğu, küçük değişimleri tespit edecek kadar hassastır. Bu verileri Gaia'nın öncülü Hipparcos'tan alınan ölçümlerle de destekledik. Toplamda, üzerinde çalışacağımız 25 yıllık astrometrik verimiz vardı. Daha önce araştırmacılar, yoldaş yıldızları keşfetmiş, ancak gezegenleri keşfetmemiş görüntülemeyi yönlendirmek için dolaylı yöntemleri kullanmışlardır. Onların suçu değil: Güneşimizin neredeyse iki katı kütleye sahip olan HIP99770 gibi devasa yıldızlar sırlarını verme konusunda isteksizdir. Aksi halde başarılı arama teknikleri, bu kadar büyük kütleli yıldızların etrafındaki gezegenleri tespit etmek için gereken hassaslık seviyelerine nadiren ulaşabilir. Hem doğrudan görüntülemeyi hem de astrometriyi kullanan tespitimiz, gezegenleri aramak için daha verimli bir yol gösteriyor. İlk kez bir ötegezegenin doğrudan tespiti, başlangıçtaki dolaylı tespit yöntemleriyle yönlendirildi. Gaia'nın en az 2025'e kadar gözlem yapmaya devam etmesi bekleniyor ve arşivi önümüzdeki on yıllar boyunca yararlı olmaya devam edecek. HIP99770'in astrometrisi, uzayda birlikte hareket eden bir yıldız grubu olan Argus yıldızlar birliğine ait olduğunu öne sürüyor. Bu da sistemin oldukça genç, yaklaşık 40 milyon yaşında olduğunu düşündürür. Bu, Güneş Sistemimizin yaşının kabaca yüzde biri anlamına gelir. Bununla birlikte, yıldızın titreşimleri ve gezegenin parlaklık modelleriyle ilgili analizimiz, 120 milyon ile 200 milyon yıl arasında daha ileri bir yaş öne sürüyor. Durum buysa, HIP99770 sadece Argus grubundaki bir yabancı yıldız olabilir. Artık bir gezegene ev sahipliği yaptığı bilindiğine göre, gök bilimciler HIP99770 ve yakın çevresinin gizemlerini daha fazla çözmeyi amaçlayacaklar.


11.400 ışık yılı uzaklıktaki bir nötron yıldızı, eninde sonunda dev yoldaşıyla çarpışmaya mahkumdur. O zamana kadar dev de bir nötron yıldızı olacak ve kilonova olarak bilinen, galaksiyi binlerce ışık yılı boyunca değerli metallerle tohumlayacak bir patlamayı başlatacak. Evrenin yapısı son derece nadir olaylara bağlıdır. Samanyolu kadar büyük galaksilerde yaklaşık yüzyılda bir meydana gelen süpernovalar, gelecekteki gezegenlerin temelini oluşturan metalleri yaratır ve dağıtır. Daha nadir metallerden bazıları daha egzotik bir şey gerektirir, ilk kez 2017'de kütleçekimsel dalgalar bizi astronomi tarihinin en önemli olaylarından biri konusunda uyardığında gözlemlenen, iki nötron yıldızının çarpışması. Nötron yıldızları, kütleleri Güneş'in 10-25 katı olan yıldızların süpernovalarının sonucudur. Samanyolu'nda binlercesinin var olmasına rağmen, ikisi nadiren birbirinin yörüngesinde döner, bu nedenle, Nature'da duyurulan, Şili'deki SMARTS 1,5 metrelik Teleskop tarafından gelecekteki böyle bir çiftin keşfi çarpıcı bir başarıdır. Ortak yörüngelerdeki bazı nötron yıldızları bile, aralarındaki mesafe çok büyükse asla bir kilonova oluşturamaz. Dolayısıyla, CPD-29 2176 olarak bilinen sistemin sonunda çökecek kadar sıkı olduğunun keşfi, büyük bir keşfi gerçekten destansı bir şeye dönüştürüyor. NASA'nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi, 2019'da magnetar benzeri bir patlama gözlemlediğinde CPD-29 2176 ile ilgili ilginç bir şey olma olasılığını ilk kez gündeme getirdi. SMARTS kullanılarak yapılan takip gözlemleri, büyük bir anakol yıldızının yörüngesinde dönen bir nötron yıldızını ortaya çıkardı. Nötron yıldızının atası, bir zamanlar iki yıldızın daha kütleli olanı olmasına rağmen, kütlesinin çoğunu birkaç milyon yıl önceki kırmızı dev evresi ve süpernova olayı sırasında yoldaşına aktardı. En önemlisi, anakol yıldızı, sonunda kendisi bir nötron yıldızı olacak doğru kütleye sahip ve eninde sonunda ikisi çarpışacak. CPD-29 2176'nın evrimi. 1. İki büyük mavi yıldız bir ikili yıldız sisteminde oluşur. 2. Daha büyük yıldız sona yaklaşır. 3. Daha küçük yıldız, daha büyük, daha olgun yoldaşından madde çeker. 4. Daha büyük yıldız bir ultra-sıyrılmış süpernova oluşturur. 5. Şu anda, ortaya çıkan nötron yıldızı, yoldaşından madde çekiyor. 6. Yoldaş yıldız da bir ultra-sıyrılmış süpernova geçirir. 7. Bir çift nötron yıldızı kalır. 8. İki nötron yıldızı sarmal olarak birbirine doğru ilerler. 9. Bir kilonova, Evrenimizdeki ağır elementlerin kozmik fabrikası. Ancak yakın zamanda bir şey beklemeyin. İlk olarak, hayatta kalan yıldızın bir süpernova olarak patlaması gerekiyor, bu en az bir milyon yıl. Daha sonra, enerji kütleçekimsel dalgalarda taşınırken, iki yörüngenin de buluşana kadar bozunması gerekir. Kilonovaların bu kadar nadir olmasının bir nedeni, yıldızların sadece küçük bir azınlığının nötron yıldızı olmak için doğru boyutta olmasıdır. Ek olarak, birçok süpernova patlaması, yoldaş yıldızları o kadar güçlü bir şekilde uzaklaştırır ki, sonunda galaksi boyunca fırlarlar ve herhangi bir çarpışmayı önlerler. Bununla birlikte, ultra-sıyrılmış süpernova olarak bilinen bir patlama sınıfı, daha az patlayıcı güce sahiptir ve bu da iki yıldızın yörüngede kalmasına izin verir. Ultra-sıyrılmış süpernovalar, yıldızlar, patlamadan önce dış katmanların çekilip alınmasına yetecek kadar yakın yörüngede döndüklerinde meydana gelir. Bu, CPD-29 2176'nın nötron yıldızı ön patlamasının başına gelmiş olmalı, bu da onun yoldaşına bağlı kalmasına izin veriyor. Şimdi aynı şeyin tersinin gerçekleşmesi için koşullar uygun. Mevcut uygarlığımızın CPD-29 2176 kilonovasını görecek kadar uzun süre hayatta kaldığını hayal etmek zor olabilir, ancak sistemi şu anki durumunda gözlemlemek bize yine de çok şey öğretebilir. Sonunda çarpışacak olan çift nötron yıldızlarını oluşturmak için gereken koşulların kombinasyonu o kadar olası değildir ki, yazarlar CPD-29 2176'ya 10 milyarda bir sistem diyorlar. Yine de bu, kabaca galakside 10'a denk geliyor ki bu da önceki düşüncenin bir üstü. Chene, "Çalışmamızdan önce, Samanyolu gibi sarmal bir galakside bu tür yalnızca bir veya iki sistemin var olması gerektiği tahmin ediliyordu." dedi. On, kıyaslandığında neredeyse yaygın geliyor. Şimdi görev diğer dokuzunu bulmak.