Bu kitapla Brain Cox, Richard Dawkins, Patrick Moore ve Marcus du Sautoy gibi günümüzün en zeki ve başarılı biliminsanları, mühendisleri ve girişimcilerinin seçtiği, hayatımızı kökten değiştiren yaratıcı teorileri ve buluşları keşfedeceğiniz keyifli bir yolculuğa çıkacaksınız. Dünyamızı değiştiren ve yaşadığımız hayatı daha anlaşılır hale getiren 100 büyük keşif, icat ve kuramı okurken, sizler de insanlık tarihini, Dünya'mızı ve Evren'i yeniden keşfedeceksiniz. Bu kitabı okuduktan sonra dünyayı değiştiren en büyük fikrin ne olduguna siz karar verin! Büyük Patlama | Doğal Seleksiyon | Yuvarlak Dünya | Antimadde | Kuantum Teorisi | Mikropların keşfi | Balta | Teleskop | Pil | Elektrik | Plastik | Mikroskop | Antibiyotikler | Doğum kontrolü | Klonlama Röntgen makinesi | Olasılık hesaplama | Tekerlek | Vidalar | Fotoğraf Makinesi | Telefon | Mikroçip | Bilgisayar | İnternet ve sosyal ağlar... Bilimin çarpraşık yollarında bir rehber kitap! BBC Books ve BBC Focus tarafından hazırlanmıştır.


Bu kitapta, şimdiye dek tasarlanmış en şaşırtıcı zihin açıcılarla karşılaşacaksınız. Üç kapıdan birini seçerken, sürpriz partinin hangi gün olacağına dair tahmin yürütürken ya da bilgisayarınıza düşen ve bir şekilde hep doğru çıkan maç tahmini e-postalarının güvenilirliğini hesaplarken gri hücreleriniz fazla mesai yapacak. Çözümü bulmanız halinde ne kadar gururlansanız hakkınız. Ama aksi durumda lütfen sorumlu okurluğu elden bırakmayın; çözememenin verdiği sinirle fırlatılan kitap yaralayıcı olabilir.


Süper sicim kuramı nedir ve neden böylesine önemlidir? Devrim niteliğindeki bu yenilik, Albert Einstein'ın bir ömür süren Her Şeyin Kuramı rüyasının, fizik yasalarının evrendeki bilinen bütün kuvvetleri açıklayan tek bir tanım içerisinde birleştirilmesinin gerçekleşmesini sağlayabilir. Süper sicimler üzerine önde gelen öncülerden biri olan Michio Kaku'ile birlikte yazılan ve en yeni araştırmaları kapsayacak şekilde güncellenen bu kitap, bilimsel sorulara bir detektif romanının heyecanı içinde yaklaşıyor ve imkansızı mümkün kılabilecek yeni bilime hayranlık dolu bir bakış açısı sunuyor.


Italo Calvino'nun büyüleyici ve şiirsel diline benzer bir üslupla anlatılan hikayeler Einstein'ın 1905'te İsviçre'de bir patent bürosunda çalıştığı sıralarda zamanın doğasına dair kurduğu düşlere dayanıyor. Her bir düş zamanın bildiğimizden farklı aktığı olası dünyalara açılan bir kapı...


Einsteinın büyük fikirleri resimler halinde ortaya çıkıyordu. Yanı başında koştuğu bir ışık demetinin nasıl görüneceğini hayalinde canlandırdığı ilk resim, Einsteina özel görelilik kuramını ve yıldızların gizemini çözen meşhur E=mc2denklemini getirmişti.Einsteinın kendisini Bern patent ofisinde sandalyesinden düşerken gördüğü ikinci resim, kavisli uzay-zamanıyla kara delikleri ve büyük patlamayı önümüze getiren genel görelilik kuramı doğmuştu. Einsteinın bütün doğa kuvvetlerini birleştirmek için yaptığı girişimin başarısızlığı ise, üçüncü bir resim yaratmakta başarısız olmasından kaynaklanmaktaydı. Ne olursa olsun, Einsteinin daha sonraki çalışma hayatı boyunca ürettiği fikirlerin çoğu, yeni bilimsel araştırma alanları, yeni teknolojiler ve birkaç Nobel Ödülü kazanılmasına yol açmıştır.


Burada kendisi, taklit edilemeyen sesiyle, Einstein ile Bohr arasındaki atom fiziğine ilişkin fikir alışverişini; Yunanlı Nickle kumar konusundaki konuşmalarını; çok iyi saklandığı sanılan nükleer sırların bulunduğu kasaları açışını; bongo davuluyla bir baleye eşlik edişini; çıplak bir bayan boğa güreşçisi resmi yapışını; kuantum fiziğinin gizemlerinden barda kızlara içki ısmarlamanın kurallarını keşfedişine kadar bir çok hayrete düşürücü olayı anlatıyor. Kısacası burada tüm farklı parlaklığıyla Feynmanın hayatını, -üstün bir zeka, sınırsız bir merak ve pervasızlığın patlayıcı bir karışımını- bulacaksınız. Zamanımızın en ünlü bilim kitaplarından biri olan bu enerji, anekdot ve hayat dolu eser, sizde de fizikçi olma arzusu yaratabilir. "Feynmanın yaşamı için zincirleme reaksiyon benzetmesini yapmak hiç yanlış olmaz.


-Mahatma Gandhi- -Barack Obama- Bu kitapta, "Enerji nedir? Günlük yaşamımızdaki önemi nedir? Ülkelerin gelişimlerinde, hatta var olmalarındaki rolü nedir? Enerji güvenliği ne demektir? ABD, AB, Rusya'nın enerji politikalarının temel unsurları nelerdir? Enerji kaynakları bakımından zengin olan ülkelere yönelik işgallerin, sivil katliamlarının ardında büyük güçlerin ne gibi ihtirasları, kirli planları var? Türkiye'nin bir enerji politikası var mı? Enerji alanındaki sorunlarımız çözümsüz mü? Dışa bağımlılığımız kader mi? Ne yapmalı?" sorularının cevaplarını bulacaksınız. Kitabın yazarı ise Halen Bilkent Üniversitesi'nde "Dünya Enerji Politikaları" ve "Enerji-Jeopolitik ve Politika" derslerini veren, TMMOB Yüksek Onur Kurulu Üyesi ve Cumhuriyet Halk Partisi Enerji Komisyonu Başkanı olan Necdet Pamir.


Bunlar Evren Kullanma Kılavuzu'ndaki sorulardan sadece birkaçı. Kitap bu ve benzeri soruları cevaplamanın yanı sıra, fizikteki en önemli meseleleri son derece anlaşılır ve esprili bir dille, komik karikatür ve dipnotlar eşliğinde ele alıyor. Yazarların amacı, fiziğe genellikle yapıştırılan "sıkıcı" yaftasını tersine çevirip bu konuların aslında ne kadar ilginç ve eğlenceli olduğunu göstermek. Nitekim bu amaca başarıyla ulaşmış gibi görünüyorlar.


Kavramlar on dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkmış olsa da, termodinamiğin yasaları formüle edilip, sonuçları keşfedildikçe, kimyadan yola çıkıp yaşam süreçlerine varana kadar, oldukça geniş olay aralığına dokunabileceği görülmüştür. Evreni Yöneten Dört Yasa'dan ilk ikisi bilinen, ancak yine de esrarengiz olan iki özelliği, sıcaklığı ve enerjiyi anlatır. Üçüncüsüyse çoğu kişinin anlaşılmasını çok daha zor bulduğu bir özelliği, entropiyi anlatır. Sonuncu yasa daha tekniktir, fakat konuyu daha anlaşılır kılar. -Chemistry World- -Marcus Chown, New Scientist- -J. A. Bartz, Choice- -Science-


Bu soruları herkes merak eder ve her kültür bunlara ilişkin öyküler söyler. Ünlü kuramsal fizikçi Lee Smolin, yıllardır kuantum kuramı ile göreliliği birleştirecek bir kuramı kurma girişiminde bulunan biri olarak, bütün bu soruların ancak bize doğanın kapsamlı bir resmini verebilecek tek bir kuramda birleştirilmesiyle cevaplanabileceğini söylüyor. 21. yüzyılda evreni anlayışımız artarken, bir diğer basamağın eşiğinde duruyoruz. Görelilik, kuantum ve genişleyen evrene ilişkin öğrendiklerimizi tek bir çerçevede kaynaştırmaya girişirken anlayışımızın büyük devrimci dönemlerinden birisinin ortasındayız. Bu devrimi tamamladığımızda evreni nasıl göreceğiz? Öykü tamam değil. Ancak Smolin'e göre yeni Evrenin neye benzeyeceğini gösterecek bir resim belirmekte. Bu kitabın amacı işte bu yeni resmi betimlemek ve ona niçin inanç duyduğumuzu anlatmak. -John Gribbin, The Independent on Sunday- -George Johnson, The New York Times Book Review-


Bu kitap, galaksilerin, yıldızların, gezegenlerin, canlı organizmaların, insanlığın ve insan bilincinin nasıl ortaya çıktığını anlamaya çalışırken, ta en başından beri insanlığın peşini bırakmayan sorulara cevap arıyor. -Bill McKibben, Dünya ve Doğanın Sonu'nun yazarı- -Peter Crane, Yale Üniversitesi Orman ve Çevre Çalışmaları bölümü dekanı- -Thomas Lovejoy, George Mason Üniversitesi öğretim üyesi-


Ama Farklı Bir Evren'de, Nobel ödüllü Robert Laughlin bilimsel sınırın burnumuzun dibinde olduğunu ileri sürüyor; nihai kuramlar aramak yerine, bir kristalin çok sayıda atomun düzenlenmesi sonucu oluşan sertliği ve şekli gibi beliren özellikler dünyasını göz önünde bulunduruyor ve bize fiziğin en temel kanunlarının da aslında nasıl belirdiğini gösteriyor. Farklı Bir Evren bize niçin temel fizik kanunları hakkındaki bütün düşüncelerimizin değişmesi gerektiğini gösteren, gerçek anlamda hayret uyandırıcı bir kitap. -New Scientist- -George Vvhitesides, -The New York Times Book Review-


Hişt! Sen, oradaki! Kitabı elinde tutan işte! Sen, sen! Bu kitabı almayı düşünüyorsan onunla ilgili birkaç ipucu vereyim sana: İnsanlar kağıttaki selülozu sindiremez ama sindirebilseydik bu kitap sana 2300 kalori verirdi . Bu kitap seni kurşunlardan korumaz. Onu zırh niyetine kullanacaksan çuval çuval alman gerek. Eğer sağlam kaslı bir kolun varsa bu kitabı 14 metre kadar uzağa fırlatabilirsin. Egzersiz yaparsan her 800 milisaniyede bir kitap atabilirsin. Yani olur da insan saldırısıyla karşı karşıya kalırsan onlar sana ulaşamadan fırlattığın kitaplarla üç dört tanesini vurabilirsin. Tabii son sürat sana doğru gelen bir çakal söz konusuysa iyi hedef al çünkü yalnızca tek bir şansın olacak. - Evet. - Evet ama saklanmanın bir faydası olmaz. Her türlü ayvayı yersin. Randall Munroe'nun karikatür sitesi xkcd.com her hafta milyonlarca kişi tarafından ziyaret ediliyor. Munroe, "Cin Ali" tarzı çizimleriyle bilim, teknoloji, dil, aşk konularında takipçilerinden gelen ilginç sorulara cevap bulmak için bilgisayarının başına oturuyor, askeri araştırmaların sonuçlarını karıştırıyor, nükleer reaktör operatörlerine danışıyor, Yıldız Savaşları'ndan sahneleri tekrar tekrar izliyor, annesini arıyor ve korkunç görünümlü hayvanların resimlerini araştırıyor. Ruh eşinizi bulma ihtimalinden gerçek elementlerle periyodik cetvel yapmaya çalışırken kaç kez feci şekilde ölebileceğinizi mizah dolu ama çok gerçekçi verilerle açıklıyor. Randall Munroe rehberiniz olduğu müddetçe bilim çok enerjik ve çok eğlenceli. Onunla birlikteyken bir mol köstebek, dünyayı etten bir battaniye gibi sarıp nefessiz bırakabilir veya Yoda, Güç'ü kullanarak elektrikli arabasını şarj edebilir. Olabilir yani... Randall Munroe bu. -Register- -Guardian- -Entertainment Weekly- -Newsweek- -Time- -Huffington Post- -Neil Gaiman- -American Scientist- -Shortlist- -Tim Harford- -The Economist- -Varsity- -The Student- -Wired- -Onion AV Club- -Jon Foro- -Wall Street Journal Speakeasy blog- -The New York Times-


"Gezegenlerin Güneş Çevresindeki Hareketi" adı verilmiş olan bu ders, Isaac Newtonun Principia Mathemdtieasmdaki elipsler yasasının geometrik kanıtına alışılmamış bir yaklaşımdı. David ve Judith Goodstein'ın tekrar derlediği ve yayıma hazırladığı bu ders tek bir olgu hakkındadır, ama kesinlikle küçük bir olgu değil. Bir gezegen ya da bir kuyrukluyıldız veya herhangi bir cisim uzayda kütleçekimin etkisi altında çok özel bir matematiksel yay çizerken, neden bu özel eğriyi izlediğini, doğanın neden bu zarif yörüngelerin izlenmesini "seçtiğini" basit bir geometriyle açıklamaktadır. Problem sadece derin bilimsel ve felsefi anlamdan ileri gelmekle kalmayıp ayrıca büyük tarihsel öneme sahiptir. Çok önemli bir konu, güzel anlatılmış bir öykü üzerine büyüleyici bir kitap bu. Goodstein'ler temel bir problem üzerine çok hoş bir şekilde yazılmış bir el kitabı üretmişler. Bu kitap, biraz temel matematikle uğraşma cesareti gösterecek tüm okurlara ödüllendirici bir deneyim sağlayacaktır. Yazarlar, her şeyden önce, kayıp bir belge için heyecanlı bir kovalamaca sunmuşlar ve büyük fizikçi Richard Feynmanın ve onun düşünme yönteminin çok sıcak ve ilginç bir resmini vermişler.


1964 A. Einstein Ödülü ve 1965 Nobel Fizik Ödülü sahibi Profesör R. Feynman sadece fizik yasalarının kavranışına yaptığı katkılarla değil, fiziği fizikçi olmayanlar için de çekici kılma yeteneğiyle tanınır. Dickin fiziğinin insanlar tarafından anlaşılmasının zor yanı matematiksel denklem kullanmamasıdır. Nevvtondan bu yana teorik fizikçiler denklemler yazarlar ve sonra bu denklemlerin çözümleri üzerine çalışırlar. Hans , Oppy ve Julian Schvvinger bu şekilde fizik yapmışlardır. Dick ise denklemleri yazmadan çözümleri kafasında yapar. Neler olup bittiğini kafasında canlandırır ve minimum matematik kullanarak çözümün ortaya koyduğu resmi çıkartır. Hayatları boyunca denklem çözmeye uğraşanların onun karşısında şaşırıp kalmalarını anlayabiliyorum. Onların zihinleri analitik çalışırken, Feynmanınki resimseldir. Dickin fiziğinin insanlar tarafından anlaşılmasının zor yanı matematiksel denklem kullanmamasıdır. Nevvtondan bu yana teorik fizikçiler denklemler yazarlar ve sonra bu denklemlerin çözümleri üzerine çalışırlar. Hans , Oppy ve Julian Schvvinger bu şekilde fizik yapmışlardır. Dick ise denklemleri yazmadan çözümleri kafasında yapar. Neler olup bittiğini kafasında canlandırır ve minimum matematik kullanarak çözümün ortaya koyduğu resmi çıkartır. Hayatları boyunca denklem çözmeye uğraşanların onun karşısında şaşırıp kalmalarını anlayabiliyorum. Onların zihinleri analitik çalışırken, Feynmanınki resimseldir.


Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları geçtiğimiz dört yüzyılın en önemli fizikçilerinden ellisinin yaşam öykülerinden oluşan seçkin bir derlemeyi okurlarına sunuyor: Büyük Fizikçiler Galileodan Yukavaya. Oxford Üniversitesinden emekli matematik profesörü ve araştırmacı Ioan Jamesin yalın bir dille kaleme aldığı kitapta Isaac Newtondan Benjamin Frankline; Marie Curieden Albert Einsteina pek çok isim yer alıyor. Yazar Jamesin "Büyük Biyologlar" ve "Büyük Matematikçiler" adıyla aynı diziden yayımlanmış iki kitabı daha var. Ioan James kitapta bilim insanlarının başarı yolculukları sırasında karşılaştıkları sorunları, onların bu sorunlarla nasıl mücadele ettiklerini ve özel hayatlarının bilinmeyen taraflarını teknik terimlerden arındırılmış, sade ve sıcak bir dille aktarıyor. Kitap bu yönüyle yalnızca bilim meraklılarının değil, genç okurlar başta olmak üzere, rol model arayışındaki her yaştan okurun ilgisini çekebilecek bir özellik kazanıyor. Eser Türk okuyucularına Sibel Erdumanın özgün dili İngilizceden yaptığı çeviri ile ulaşıyor. Ioan James kitapta bilim insanlarının başarı yolculukları sırasında karşılaştıkları sorunları, onların bu sorunlarla nasıl mücadele ettiklerini ve özel hayatlarının bilinmeyen taraflarını teknik terimlerden arındırılmış, sade ve sıcak bir dille aktarıyor. Kitap bu yönüyle yalnızca bilim meraklılarının değil, genç okurlar başta olmak üzere, rol model arayışındaki her yaştan okurun ilgisini çekebilecek bir özellik kazanıyor. Eser Türk okuyucularına Sibel Erdumanın özgün dili İngilizceden yaptığı çeviri ile ulaşıyor. Büyük Fizikçiler 'de aralarında Kepler, Newton, Franklin, Faraday, Curie, Maxwell, Einstein, Bohr, Schrödinger ve Oppenheimer gibi pek çok fizikçiye ait ilginç hayat hikayelerini okurken bir yandan da fiziğin kendi yolunda nasıl ilerlediğine ve diğer bilim dallarıyla ilişkisine tanık olacaksınız. Galileo Galileinin babasının Floransalı ünlü besteci, lavtacı ve müzik kuramcısı Vincenzo Galilei olduğunu... Albert Einsteinın fiziğe olan ilgisinin dört yaşında babasının ona hediye ettiği küçük bir pusulayla başladığını... Röntgen ışınına ve cihazlarına adını veren Wilhelm Conrad Röntgenin yaptığı buluşların insanlığa ait olduğu düşüncesiyle patentlere ve lisanslara karşı olduğunu... Marie Curienin üniversite eğitimine devam ederken, iflas ederek yoksul düşen ailesine mürebbiyelik yaparak destek olduğunu... Galileo Galileinin babasının Floransalı ünlü besteci, lavtacı ve müzik kuramcısı Vincenzo Galilei olduğunu... Albert Einsteinın fiziğe olan ilgisinin dört yaşında babasının ona hediye ettiği küçük bir pusulayla başladığını... Röntgen ışınına ve cihazlarına adını veren Wilhelm Conrad Röntgenin yaptığı buluşların insanlığa ait olduğu düşüncesiyle patentlere ve lisanslara karşı olduğunu... Marie Curienin üniversite eğitimine devam ederken, iflas ederek yoksul düşen ailesine mürebbiyelik yaparak destek olduğunu...


New York Times'ın en çok satanlar listesindeki Olanaksızın Fiziği kitabında, önümüzdeki yüzyılın baş döndürücü, kışkırtıcı ve neşelendirici bir görünümünü, geleceği laboratuarlarında şimdiden icat eden, dünyanın en iyi üç yüzden fazla bilim insanıyla yaptığı görüşmelere dayanarak bize anlatıyor. Sonuç, tıpta, bilgisayarlarda, yapay zekayada, nanoteknolojide, enerji üretiminde ve uzay yolculuğunda devam edegelen devrimsel gelişmelerin, en otoriter ve bilimsel olarak hatasız bir tasviri.


-Dr. Fred Allan Wolf, Kuantum Bilmecesi adlı kitabın yazarı- -Stanislav Grof, Kozmik Oyun adlı kitabın yazarı-


En ufak atomları En ufak atomları parçalayarak, en büyük gökadaları gözlemleyerek, en yüksek dağlardaki ve en derin denizlerdeki kayaları inceleyerek, günümüzde yaşayan her türün DNA'sını tanıyarak harikulade bir gerçeğe ulaşıyoruz. Her birimizin içinde müthiş bir öykü yatıyor. Öykümüz evrenin Büyük Patlama ile meydana geldiği yaklaşık 13,7 milyar yıl önce başlıyor. Sonra onun küçük bir köşesinde şekillenen kendi tarihimizi izleyecek, güneş sisteminin, Ay'ın ve Dünya'nın oluşumunun her birimizin içindeki organları, hücreleri ve genleri nasıl etkilediğini göreceğiz. - Lawrence M. Krauss- Hiç Yoktan Bir Evren adlı kitabın yazarı.


Zeki Olduğunu Düşünüyor musun? kitabında üniversite mülakatlarında karşılaşacağımız ilginç sorulara hazırlıklı olmamız için kafamızı nasıl çalıştırmamız gerektiğini anlatan John Farndon, bu sefer insanlık tarihinde çığır açan en harika fikirleri, bu fikirlerin diğerleri arasından nasıl sıyrıldığını anlatıyor. Dünyanın En Harika Fikri kavramında insanın aklını çelen, Yok canım, saçmalık bu! demeden önce konu üstüne düşünmek için insanı sinsice baştan çıkaran bir şeyler vardır. İşte elinizdeki kitap bu ayartmaya teslim oluşun bir eseridir. Eğer siz de teslim olursanız, bunun aslında son derece sürükleyici bir oyun olduğunu keşfedersiniz.


Ana-babadan, sevgiliden, dosttan mahrumdu. Yoluna çıkan büyük insanlarla sert tartışmalara girdi. En az bir kere deliliğin kıyısına geldi. Çalışmalarını gizli tuttu; tüm bunlara rağmen insanlığın elindeki bilginin ana çekirdeğine katkı yolunda yaptığı keşifler, kendisinden öncekilerin ve sonrakilerin keşiflerini aşmıştır. Modern dünyanın baş mimarıydı. Işığın ve devinimin kadim felsefe bulmacalarını çözdü. Yerçekimini keşfetti. Gökcisimlerinin seyrinin nasıl tahmin edileceğini gösterdi; böylece evrendeki yerimizi belirlemiş oldu. Bilgiyi, somut ve uygulamaya dönük bir mesele haline getirdi; onu nicel ve kesin kıldı. Birtakım ilkeler ortaya koydu. Bunlara Newton yasaları diyoruz. Newton'ın adı, bir dünya sistemine işaret eder. Maddeyi ve uzayı, Tanrı'dan bütünüyle koparmamıştır. Doğa hakkındaki görüşünü, esrarlı, gizli, mistik niteliklerden arındırmamıştır. Hep düzen aradı, düzene inandı, fakat gözlerini kaostan hiç ayırmadı.


Cevaplar, sadece bilimin teorik sorunlarını değil, aynı zamanda hayatımızın temel alanlarını da kuşatan geniş, renkli, akıl gıdıklayıcı bir yelpaze oluşturuyor. Ve tabii yeni yaklaşımlar kendini gösteriyor: Yeni bir doğa felsefesi doğuyor; fizik sistemlerini anlamanın yepyeni yolları, kim olduğumuza, insan olmanın anlamına dair temel varsayımlarımızın çoğunu sorgulayan fikirlere dair yeni düşünce sistemleri doğuyor. İlginç bir nokta; bu parlak beyinlerin cevaplarında karamsarlıktan iz yok neredeyse; okurları şaşırtacak iyimser bir hava hakim. Kimi, insanın sanıldığı gibi çekirdeğine dek çürümediğine inanıyor. Kimileri ise insanlığın iyiye doğru gidebileceğine bile inanıyor. Kitabın geneline yansıyan apaçık his ise, merak duymaktan gelen katıksız haz. Bilimciler, bu kitapta, kanıtlarla konuşma kuralının dışına çıkıyor. Ama bu, bilimi ihlal eden bir tutum da değil. Boş günlerini değerlendirmeye çalışan profesyonellerin eğlencelik fikirleri de değil. Birbirinden çok farklı alanlardan gelen katkılar, sağlam bir bilimsel sezginin ruhunu yansıtıyor; açık görüşlü, sınırlamalardan uzak, entelektüel açıdan oyunbaz, kuvvetli birtakım tahminler. Cevapların çoğu, çeşitli çalışma alanlarına dair bir tür geleceği öngörüyor. 109 parlak beyin, bütün bu problemleri, bilimin uzmanlık isteyen dilinden kaçınarak ele alıyor ve çeşitli disiplinler arasındaki bilgi alışverişini sıradan okurun anlayabileceği bir dille yürütüyor.


Michael Friedman bu kitapta, Kant'ın 1747 tarihli tezinden Saf Aklın Eleştirisi dahil olmak üzere, Opus-postumum'daki son yazılarına kadar, bilimler için bir temel sağlayabilecek bir metafizik bulmaya yönelik süregiden çabalarının, onun felsefi düşüncesinin gelişimini anlamak açısından son derece önemli olduğunu tartışıyor. -Mark Risjord, Studies in History and Philosophy of Science- -John Drummond, Review of Metaphysics-


Gerçek: Stetoskop keşfini, 1816 yılında, kulağını bir kadının göğsüne koyamayacak kadar utangaç olan bir doktora borçlu. Gerçek: 1954 yılında bir Sovyet doktor, bir köpek yavrusunun başını, Alman çoban köpeğinin omuzuna "başarıyla nakletti. Gerçek: Sarı plastik ördekler, 1992 yılında bir gemiden döküldüklerinden beri, okyanus akıntıları hakkında son derece değerli veriler sağlamıştır. Kılçıksız Bilim, Antik Çağdan günümüze kadar bilim tarihindeki önemli keşifleri, kimi tuhaf girişimleri, başarıları ve trajik çuvallamaları kronolojik olarak sunan bir bilimsel geçit töreni. - Fizik: Elektrik akımının hızını anlamak için 200 keşişi sıraya dizip elektrik veren Fransızdan, bütün bir orkestrayı tren vagonuna yerleştirerek Doppler etkisini test eden Hollandalıya. . . - Zooloji: çürüyen buğdaydan kendiliğinden yetişen farelerden, kırlangıçların kışlarını güllerin dibinde geçirdiğinin "keşfedilmesine. . . - Botanik: insanları delirten orman gülü balından, zencefilin at fitili olarak kullanılmasına. . . - Meteoroloji: Kurbağa ve balık yağmurlarından, yedi kere yıldırım çarpan adama. . .


-Kaos teorisi nedir? -Tam olarak kaç tane tabiat kanunu var? -Evrim hakkında neden yanılıyoruz? -Bilinç dışı eylemlerim, bilinçli eylemlerimden katbekat fazlaysa acaba ben, kendim miyim? -Lost'ta veya Matrix'te yaşıyor olabilir miyiz? -Birbirimizi neden tam olarak anlayamıyoruz? -Aşk bize neler yapıyor? -Cinsellik neden sürekli satıyor ve satacak?


Düşünmek, nedenlerin, nasılların arkasına takılmak, yani özgün bilgi üretmek, bilginin her türlü değerin üstüne çıktığı günümüzde, fikir işçileri denilen yeni bir sosyal sınıf yaratmıştır. Apple, Samsung, IBM, Intel, Microsoft gibi dünyaya ekonomisine yön veren dev kuruluşlar, bu yeni sosyal sınıfın kontrolüne girmiştir. Bill Gates işe başladığında, sizin gibi, Afrika'da Safari yapacak parası yoktu, şimdi dünyanın en zengin adamı. Apple markasını yaratan Steve Jobs, özgün düşünmenin ekonomik değere nasıl dönüştüğünü kanıtlayan bir teknoloji ikonu oluverdi. Bütün bu gelişmelerin motoru kuantum kuramıdır. Yirminci yüzyılın en önemli entelektüel başarısı olan kuantum, yirmi birinci yüzyılın dinamiğini belirleyen bir efsaneye dönüştü. Cengiz Yalçın, kitabında sizleri bu efsanenin mantığı ile tanıştırıyor. Karmaşık sandığınız günümüz teknolojilerinin nasıl basit olayların nedenlerini düşünerek yaratıldığını hayretler içinde görecek, bilgisayar ekranına bile başka gözle bakar olacaksınız. Cengiz Yalçın kuantum kuramını herkesin anlayabileceği en yalın biçimde açıklamakla kalmıyor, günümüzde ve gelecekte günlük hayatta yansımalarını da ortaya çıkarıyor. Kuantum: Tanrının Nefesi mi? Aklın Sesi mi? Neyin Nesi? ufuk açıcı ve düşündürücü bir kitap. Bende tavsiyeniz ile aldım okuyorum gerçekten çok güzel bir kitap. Kuantum hakkında bilgisi olmayıp yeni başlayanlar için güzel ve basit bir dille anlatılmış sorularınızı yanıtlayabilecek bir kitap.


Sarsılmaz olarak görülen Newton Mekaniği meğerse birkaç yüzyıldır gözle görülmeyecek şekilde titreyip durmaktaydı. Kuantum Bilmecesi bu keşfin bilim dünyasında ne tür tartışmalara yol açtığını ve o tarihten bu yana yaşantımızı nasıl etkilediğini eğlenceli ve oldukça anlaşılır bir dille açıklıyor, fiziğin en zor konularından biri olan kuantum teorisini bize açık şekilde anlatmayı başarıyor. Fred Alan Wolf kuantum teorisini Planck, Bohr ve Einstein'dan başlayarak açıklamıyor; yola Eski Yunan filozoflarından, Zenon ve Aristoteles'ten çıkıp sözü Born ve Heisenberg'e getiriyor. Fizikçi ve bilimci olmayan okurun kuantum bilmecesini "çözmesini" sağlamak için Escher ve Vaserely gibi ünlü ressamların eserlerinden de faydalanıyor. Kuantum bilmecesini çözmek isteyenler bu kitabın sayfalarında kuru kuruya fizik değil, felsefe ve sanatla renklendirilmiş eğlenceli bir bilim bulacaklar.


-Hugh Howey, Wool serisinin yazarı- -Larry Niven, Hugo, Nebula ve Locus ödüllü Halka Dünya romanının yazarı- -John Scalzi, Yaşlı Adamın Savaşı serisinin Hugo ve Locus ödüllü yazarı- -Dan Simmons, Hugo ödüllü Hyperion serisinin yazarı- -Ernest Cline, Başlat romanının yazarı- -Library Journal-


Bugünden baktığımızda oldukça şaşırtıcı görünse de, merak her zaman olumlu çağrışımlar uyandırmıyordu. Bir zamanlar hor görülen ve düşünme eyleminde yeri olmadığı düşünülen bu özellik, birtakım meraklı insanların çabaları sayesinde, yavaş yavaş ve sezdirmeden bilim tarihine damgasını vurdu. Rönesans'ın rüzgarı beraberinde bilme isteğini, araştırma, inceleme ve öğrenme isteğini de getirmişti. Philip Ball bir yandan merakın geçmişini incelerken, diğer yandan geleceğe bakmayı da unutmuyor. Günümüz bilim araştırmalarında karlılığın, verimliliğin ve işe yararlığın ön plana çıkmaya başladığını, bu durumun bilimin seyrini değiştirebileceğini vurguluyor. Merak: Bilim Nasıl Her Şeyle İlgilenir Oldu? bilim tarihini merak kavramı üzerinden inceleyerek, okuyucuyu bilimin işlevi hakkında düşünmeye sevk ediyor. -Wall Street Journal-


Kendini uzaydan gelen radyo frekanslarını dinlemeye adayan Dr. Ellie Arroway yıllar süren araştırmalarının sonunda, tam vazgeçeceği sırada gizemli bir mesaj almaya başlar. Mesaj, Carl Saganın anlatım gücü ile bilimsel hayallerini birleştirdiği muhteşem bir roman.


Matematik diliyle ifade edilmiş her denklem, belirli bir düşünceyi ve felsefeyi temsil eder. Dolayısıyla, sadece matematik diliyle bir denklemi anlamak yeterli değildir. Bu denklemin ardında yatan düşünceyi ve bu düşünce bağlamında yapılan tartışmaları da bilmek zorunludur. Crease, her denklemin arka planında yaşanan bu canlı tartışmaları, denklemin ortaya çıkış sürecini başarılı bir biçimde anlatıyor. Fotoğraflar ve şekiller sayesinde zengin bir görselliği bünyesinde barındıran Muhteşem Buluşlar, ele aldığı denklemleri kronolojik sırayla sunuyor okuyucuya. Pisagor teoremini ispat edebilmek için bir köleyi tatlı sözlerle ikna etmeye çalışan Sokrates'i izleyecek; termodinamiğin ikinci kanunu ile Shakespeare tiyatrosu arasındaki bağlantıyı keşfedecek; Schrödinger ve Heisenberg'in dalga mekaniğinden bahsederek birbirlerine yazdıkları, çoğu zaman duygu yüklü mektuplardan alıntıları keyifle okuyacaksınız. Böylesine ilginç ve pek de işitmediğimiz bilgiler sunan bu kitabın sayfalarını çevirirken, bir yandan da zaten bilinenlerin üzerine yenilerini eklemek için giderek daha da güç algılanan ve karmaşık konuları araştıran bilim insanlarının, kendilerinden önceki bilim insanlarından sadece dünyayı algılamakla ilgili belli bir birikimi değil, aynı zamanda bir dizi sorun ve hayal kırıklığını da miras aldığını şaşkınlıkla fark edeceksiniz. Peki, sonuç ne mi olacak? Belki de bu kitap sayesinde tüm bakış açınızı değiştirecek, dünyayı ve anlamını farklı bir şekilde algılamamız gerektiğini düşünenlerden biri haline geleceksiniz.


Dünyayı nasıl algılıyoruz? Zihin-beden ilişkisi denilen şey de ne? Cinsel kimliğimizi ne belirler? Bilinç nedir? Otizmde ters giden ne? Sanat, dil, eğretileme, yaratıcılık, kendilik farkındalığı ve hatta dini duyarlılıklar gibi özbeöz insana dair olan tüm bu gizemli yetilere nasıl açıklık getirebiliriz? Bir kuyruksuz maymun beyni, zihinsel becerilerin böylesi tanrısal bir düzenine erişmeyi nasıl başardı? Ramachandran'ın bu sorulara olan yaklaşımı, beyinlerinin farklı bölümlerinde, davranışları veya zihinleri üzerinde garip etkiler oluşmasına neden olan hasar veya genetik tuhaflıklara sahip hastaları incelemesiyle şekilleniyor. Ramachandran'ın anlattığı öyküler Edgar Allan Poe veya Philip K. Dick'inkileri andırıyor olabilir, ama hepsi gerçek. Bu kişilerin ayrıntılı olarak incelenmesi, sadece tuhaf belirtilerinin neden ortaya çıktığını anlamamıza yardımcı olmakla kalmayıp, normal beyinlerin işlevlerini anlamamıza da yarıyor. Belki günün birinde insan beyni bilinci nasıl meydana getirdi sorusunu cevaplayabileceğiz. Kozmosun geri kalanı her tür insani endişeye rağmen yuvarlanıp giderken, evrenin ufacık bir köşesini aydınlatan içimdeki bu "ben" nedir veya kimdir? Tehlikeli bir şekilde teolojiye kayan bir soru. - Richard Davvkins, Gen Bencildir ve Kör Saatçi'n'm yazarı- - Oliver Sacks, Aklın Gözü ve Karısını Şapka Sanan Adam'ın yazarı-


Yukarıdaki ifadeyi haklı bulanlar, fiziğe amatörce ilgi duyanlar, meraklı öğrenciler, çevresinde ve tüm evrende olup bitenleri merak edenler, doğa yasalarının çok çarpıcı yönleriyle karşılaşmak isteyenler, fiziğe yabancı olmayan, ancak derli toplu kuşbakışı resmini/sınırlarını görmek isteyenler, sıcak bir sohbet havasında yazılmış bu kitapta kendilerine hitabeden bir şeyler bulacaklardır. Yaşadığımız evrenden haberdar olma, fark etme, genel bir bakış sağlama, fiziğin nereden gelip nereye gittiği, sorunları, çelişkileri, yetersizlikleri, başarıları, gelişim evreleri, hedefleri ile yaşantımızdaki yeri ve önemi gibi konuları bir fizik mühendisinin gözüyle fizik dünyasının içinde dolaşarak hissettirebilmek bu kitabın ana amacıdır.


Bilimin iletişimine yaptığı katkılardan dolayı İngiliz Kraliyet Akademisi tarafından madalyaya layık görülen Profesör Al-Khalili, bizleri adeta paradoksları yaratanların beynine sokacak kadar anlaşılır ve hünerli anlatımıyla, eğer doğru açıdan bakmayı başarırsak bu paradoksların çözülebileceğini gösteriyor. Bunu yaparken de Einstein'in zaman ve evren teorilerinden, kuantum dünyasından çıkma yepyeni fikirlere kadar insanın bilgi dağarcığına girmiş en önemli kuramlardan faydalanıyor. Paradoks aklınızı fazlasıyla zorlayacak bir kitap... ama bundan çok zevk alacaksınız. Bilimin iletişimine yaptığı katkılardan dolayı İngiliz Kraliyet Akademisi tarafından madalyaya layık görülen Profesör Al-Khalili, bizleri adeta paradoksları yaratanların beynine sokacak kadar anlaşılır ve hünerli anlatımıyla, eğer doğru açıdan bakmayı başarırsak bu paradoksların çözülebileceğini gösteriyor. Bunu yaparken de Einstein'in zaman ve evren teorilerinden, kuantum dünyasından çıkma yepyeni fikirlere kadar insanın bilgi dağarcığına girmiş en önemli kuramlardan faydalanıyor. Paradoks aklınızı fazlasıyla zorlayacak bir kitap... ama bundan çok zevk alacaksınız.


Kitap, maddenin en küçük yapı birimine, bölünemeyen anlamında "atomos" adını veren Demokritos'tan başlayıp , standart model ve ötesine kadar ulaşıyor. Parçacık Fiziği, okurken kesinlikle sıkılmayacağınız hatta fizik hakkında önyargılarınızı kıracak bir kitap. Bu etkisini ise yazarın olabildiğine anlaşılır ve eğlenceli diline borçlu diyebilirim. Bu konulara ilgili bir bilim sever ya da parçacık fiziği üzerine devam etmek istiyorum diyen bir öğrenci iseniz, kitabı bitirdiğinizde sağlam bir temel edineceğinizin sözünü verebilirim. Yazar Dr. Sezen Sekmen'den bahsedecek olursak; kendisi lisans eğitimini ODTÜ Fizik bölümünde tamamlayıp, lisansüstü ve doktora çalışmalarına da ODTÜ Fizik bölümünde devam etmiştir. Şimdi ise Cern'de araştırmacı olarak CMS deneyinde çalışmalarına devam etmektedir. Bu arada kitap satış gelirleri ODTÜ Öğrenci Burs Fonu'na bağışlanmaktadır. Keyifli okumalar diliyorum.


20.yüzyıl, fiziksel evrenin gerçekliği anlayışımızda iki büyük devrimi beraberinde getirdi. Rölativite ve kuantum teorisi olarak bilinen bu devrimler, fiziksel gerçekliğin temeline inerek, zaman, mekan ve neden-sonuç ilişkisi gibi kabul görmüş kavramları tamamen değiştirdi. Artık gelinen noktada bilim, evrenin gerçekliğini bu iki büyük teorinin ışığında açıklamaktadır. Zaman ve mekan evrenin gerçekliğini tanımlamada o denli temel kavramlardır ki, onların içeriğini değiştirmek demek, evren hakkında tüm bildiklerimizi yeni baştan yazmak demektir. İşte rölativite teorisi sayesinde evrenin dokusunu ören, zaman ve mekanın gerçek doğası çözüldü; zamanın büküldüğü, mekanın büzüldüğü, ışığın yere düştüğü, şimdiki an, geçmiş ve gelecek kavramlarının yeniden tanımlandığı hayallerimizi zorlayan fenomenlerle karşılaştık ve evrenin nerden geldiğini, nasıl bir şekle sahip olduğunu ve onu nasıl bir geleceğin beklediğini sorgulamaya başladık. Hatta çok daha ötelere gidip, bilinen evrenin ötesinde paralel evrenlerin varlığını da tartıştık. Maddenin kalbine, atomların ölçeğine indiğimizde, en büyük fizikçileri dahi "evrenin gerçekliğinin bu kadar tuhaf olması gerçekten mümkün mü?" diye düşündüren ikilemleri; bunların çözümünün ise kuantum teorisi olduğunu keşfettik. Kuantum teorisi bize, madde ve enerjinin temel seviyede bir olasılıklar bütününe bürünmüş olduğunu gösterdi. Doğa yasalarının belirsiz doğasını ve bu belirsizlikten belirli bir evrenin nasıl ortaya çıkabildiğini sorduk. Evrenin gizli simetrisini saklandığı yerden çıkardık. CERN'de yapılan deneylerle bu simetriyi kıran "Tanrı Parçacığı"nın peşine düştük. Maddenin kardeşi anti-maddeyle tanıştık. Boşluğun gizlediği sırları keşfettik. Bu sayede boşluktan evren yaratmayı öğrendik. Evreni genişletmekte olan karanlık enerjiyi aydınlatmaya çalıştık. Bunun sonucunda evrenin kuantum gerçekliğinin felsefi anlamını sorguladık. ABD'de Massachusetts'te GE Aviation jet mühendisliği merkezinde uzman olarak çalışan Vural Arı'nın bu kitabı, bilinenleri aynı zamanda kavranabilir kılmayı hedefliyor. Fiziksel dünya ile ilgili kabullerimize ve felsefi düşüncelerimize radikal yenilikler getiren bu teorileri bütün matematiksel ayrıntıları ile anlamak elbette bir uzmanlık işidir. Ancak temellerinde yatan fikirler gerçekte yalın ve herkes için erişilebilir düşüncelerdir. İşte bu kitabı farklı kılan şey, izlediği metodun yanısıra telif olarak kaleme alınmış, kolay anlaşılır bir metin olmasıdır. Kitaptan bir bölüm okumak için buraya tıklayınız. Ben okudum çok faydalandım, herkese tavsiye ederim. Bu konuda Türkçe yazılmış ve anlaşılabilir tek kitap diyebilirim....


O kurama kusursuz bir kılavuz olma özelliğini hala koruyan, olağanüstü bir yorum ve yazın gücüyle kaleme alınmış bu eser, sunumu ve biçemiyle, bugün bilimin halk yığınlarınca anlaşılmasını olanaklı kılmak adına heyecan verici anlatımlarla süslenen kitaplardan, ölçülü ve yalın fikirleriyle net bir biçimde ayrılmaktadır. Russell'ın kitabını okuyan herkes, esprili, duru ve zekice yazılmış metinden keyif alacak, rölativite kuramının özüne nüfuz edecek ve temel fizik ilkelerini anlayabilecektir. Matematiksel bir anlatım içermeyen bu kitap, 1925 yılında ilk kez basıldığında ne denli değerli ise, şimdi de o kadar değerlidir. Çok kaliteli bir düşünür. Bu kitabı hariç her kitabını okumuştum.


Gündelik dünyadan analojilere başvuruyor, ama aynı zamanda bu analojilerin atomaltı dünyadaki yetersizliğine, hatta yanıltıcılığına dikkat çekiyor. Örneğin okullarda hala öğretilen Bohr atom modelinin kafamıza kazıdığı elektron yörüngeleri gibi "resimler"den kurtamaya çalışıyor zihinlerimizi. Kuantumun öyküsüne ışığın hem parçacık hem de dalga olduğunun keşfedildiği 20.yüzyülının ilk yıllarından başlayan yazar, elektronların da aynı özelliğe sahip olduğunun ne tür önyargılara karşı, nasıl bir mücadeleyle keşfedildiğini, yaygın kabul gören Kopenhag yorumunu ve bilimkurguya da ilham vermiş "Paralel Evrenler" yorumunu anlaşılır bir dille anlatıyor. Kitap zihin açıcı bir bilim tarihi çalışması olarak da okunabilir : Bir yandan kuramın çeşitli aşamalarında kafaları fena halde karışan, takdir görmedikleri için hayata küsen bilim adamlarının insani öyküleri var bu kitapta.


Savaşların sürdüğü, açlığın ve yoksulluğun kol gezdiği dünyamız, Einsteinın dünyasından pek de farklı değil. Einsteinın ısrarla üzerinde durduğu devletlerarası rekabetin olumsuz etkileri hala sürmekte. Einstein, ırkçılıktan dünya barışına, bilim ile din ilişkisinden eğitime ve ahlaka, görelilik ve kuantum fiziğinden sosyalizme kadar çağımızın en önemli meseleleri üzerine derinlemesine düşünmüş. Bu meseleleri bir bilim insanı titizliğiyle masaya yatırıyor ve açık, duru üslubuyla argümanlarını kuruyor. "Neden Sosyalizm" başlıklı yazısında politik dünya görüşünü ortaya koyarken, sosyalizmin gerçek amacını, insani gelişmenin yağmacı dönemini aşarak bunun kesinlikle ötesine ilerlemek olarak tarif ediyor.


Yukarıdaki sözü Platon söylemişti. Nobel ödüllü Eugene Wigner, Nasıl olur da matematik doğa yasalarıyla bu denli uyumlu olabilir? diye sormuştu. Ve yine büyük düşünür Descartes, Matematiksel olarak kanıtlanamayan hiçbir şeyi doğru olarak kabul etmem! demişti. Eski çağlardan bu yana tüm bilim insanları, filozoflar, soyut bir disiplinin doğal dünyayı böylesine kolay bir biçimde açıklamasını hayretle karşılamışlardır. Dahası matematik, zamanında bilinmeyen ve bugün varlıkları kanıtlanan atom zerrecikleri ve kozmik fenomenler hakkında da kehanetlerde bulunmuştur. Hubble Uzay Teleskopu Bilim Enstitüsü Başkanı Mario Livio, Pisagordan günümüze dek uzanan matematiksel düşünceleri inceleyerek, aklımızı kurcalayan soruları zekice yanıtlıyor. Bu harika kitap, insan zihninin derinlikleri ile bilim dünyası arasındaki ilişkiyi merak edenler için eşsiz bir rehber olacaktır.


Oktay Sinanoğlunun, İtalyanın Bari kentinde başlayan yaşamı başarılarla dolu olmasının yanı sıra hem Türkiye hem yurtdışında pek çok önemli tanıklıklarla dolu.1956 yılında Kaliforniya Üniversitesi, Berkeleyde Kimya Mühendisliğini birincilikle bitiren, sekiz ayda MITyi birincilikle bitirerek Yüksek Kimya Mühendisi olan Sinanoğlu henüz 26 yaşındayken ABDnin Yale Üniversitesinde son üç yüz yıldır Batının en genç profesörü unvanıyla bir rekorun sahibi oldu. Sinanoğlu, kimyaya matematiği sokarak önemli buluşlara imza attı, fizik, astrofizik, nükleer fizik, moleküler biyoloji gibi çeşitli dallarda Harika Çocuk olarak görülüp uluslararası bilim dünyasını şaşırttı. Hayatı boyunca dünya çapında bilimsel pek çok ödül aldı, Türkçenin önemine dikkat çekti ve Türkiyede bilimin gelişmesi için mücadele verdi. Anadilin bir toplumun sürekliliği için yaşamsal olduğunun altını çizerek büyük çapta bir bilinçlenme yarattı. Prof. Oktay Sinanoğlunun yaşamının kendi ağzından soru cevaplar eşliğinde anlatıldığı Türk Aynştayı kitabında ünlü bilim insanlarıyla ilişkisinden yarattığı teorilere, bir dönemin sözlü tarihinden Türkiyenin yaşadığı sorunlara kadar pek çok konu yer alıyor. Sinanoğlunun ülkemizde bilimin neden gelişmediğini kendi yaşamından örneklerle açıkladığı bu kitapta hem baş döndürücü bir kariyer öyküsü hem Türkiye gerçeklerinin yansımaları var. Sinanoğlu şöyle diyor: Halkın tarihine, diline, Osmanlı atalarımıza, inançlarına, binlerce yıllık Asya kökenli insani değerlerine, geleneklerine yabancılaştırması, hatta düşman ilan edilmesi, sonunda kafalar hazır hale gelince de ülkenin yağmalanması her gün hız kazanıyor.


Sputnik 1 ile atmosfer dışına yapılan ilk yolculuğun 50. yılında, bu serüveni dünyada muhtemelen en iyi anlatabilecek insan Sir Patrick Moore'un olağanüstü üslubu, 50 yıl boyunca karelenmiş en iyi fotoğraflar ve "Ay'a ayak basan ikinci insan" Buzz Aldrin'in önsözü ile tarihe düşülmüş etkileyici bir not. Dünya 4 Ekim 2007'de, atmosferin dışına yapılan ilk yolculuğu gerçekleştiren Sputnik 1'in fırlatılışının 50. yıldönümünü kutladı. Yarım yüzyıllık bir süreç içinde meydana gelen inanılmaz gelişme ve keşiflerin tarihi bir kaydı niteliğindeki bu kitapta, insanlı ilk uzay uçuşu; yörüngeye gönderilen ilk insan; Ay'a yapılan insansız ilk iniş; Dünya'nın çekim gücünün etkisinden çıkan ilk uzay aracı; Ay'a yapılan insanlı inişler, uzay aracının gelişimi; Mars, Venüs, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'e gönderilen ilk sondaları; ve belkide bütün bu gelişmelerin arkasındaki en önemli dinamik olan Soğuk Savaş'a yer veriliyor.


Çok uzak olmayan bir gelecekte insanoğlu kozmosta aslında zamanın olmadığını keşfetmiş, madde yeniden tanımlanmış ve ona hükmedilmeye başlanmıştır. Artık galaksiler arası yolculuklar ve geçmişe dönmek mümkün görünmektedir. Bu keşif Alfa-Omega adı verilen bir projeyi hayata geçirir. Alanlarında gezegenin en yetenekli insanlarından oluşan ekipler insanlığın başlangıcından ve hatta öncesinden gelen kadim gelenekler ile ezoterik öğretilerin kaynaklarını, başka yaşamların olduğu yıldızlardaki öğretileri ve kardeşlik örgütleri ile tarihsel bağlarını, kısaca "hakikati" bulma yolculuğuna çıkarlar. Fakat "hakikatin" ne olabileceği hakkında hiçbir fikirleri olmadan çıktıkları bu yolculuk onları ne bizim tahmin edebileceğimiz bir geleceğe, ne de onların arzu ettikleri bir geçmişe götürecektir. Vitriol - Yeni Çağın Şafağı'nı bir solukta okurken, ezelden beridir sorduğumuz "Nereden geldik, nereye gidiyoruz?" sorusunun cevabını ve kötü ile iyinin, siyah ile beyazın, karanlık ile ışığın ebedi savaşını sayfaların arasında bulacaksınız. Bir bilgenin de söylediği gibi, hakikat aramakla bulunmaz belki ama onu yine de ancak arayanlar bulur...


Bu Gün Hayatta Olan Kişiler, Bin Yaşına Kadar Yaşayabilirler. DR. Sherwin Nuland, Yale Üniversitesi Tıp Fakültesi klinik cerrahi profesörü, Nasıl Ölürüz ve Yaşlanma Sanatı kitaplarının yazarı. Önde Gelen Bir Araştırmacı, Gerçek "Gençlik Pınarı" Yolunu Tarif Ediyor. Yaşlanma ile savaşmak için en gerçekçi yöntem, vücudu hücresel ve moleküler düzeyde yenilemek, biriken hasarı ortadan kaldırmak ve bizi biyolojik açıdan daha genç bir duruma geri döndürmektir. Kapsamlı gençleştirme tedavileri, yaşa bağlı güçsüzlüğü ve hastalıkları sonsuza kadar erteleyebilir, yaşamın bu güçsüz ve zayıf dönemini uzatarak değil, ortadan kaldırarak yaşamımızı büyük ölçüde uzatabilir. Gençleştirme tedavilerinden oluşan kapsamlı bir paket, on yıl içinde laboratuar fareleri üzerinde gerçekleştirilebilir. Ondan sonra, bu tedavileri insanlar üzerinde kullanılabilecek şekilde geliştirmek için bir on- yirmi yıla daha gereksinimimiz olacaktır. Yaşlanmaya bağlı ölümlerin nedenlerinin ortadan kaldırılması, yaşlanmanın insanlara yaşamlarının son döneminde getirdiği bütün eziyetin ortadan kaldırılmasını da sağlayacaktır. Yaşlanma, günde 100.000 kişinin ölümüne neden olmaktadır: Yaşlı insanlar, fakat yaşlılar da insandır. Yaşlanmayı yok etmenin etkilerine ilişkin sosyal endişeler haklı olsa da, bunlar bu kadar çok yaşamı kurtarmanın ve bu kadar çok ıstırabı ortadan kaldırmanın faydalarından daha güçlü değildirler. Aubrey de Grey'in yıllar önce bir TED konuşmasını dinlemiştim. Bu adamın bir şeyler yapacağına inanıyorum.


Filmin bilim danışmam ünlü fizikçi Kip Thorne bu kitapta filmdeki hemen her bir sahnenin bilimsel arka planını açıklıyor. Kip Thorne solucandeliği fikrini bilimkurguya kazandırmasıyla tanınıyor. 1984'te Cari Sagan'a Mesaj romanı için verdiği solucandeliği fikri o günden bu yana bilimkurgunun vazgeçilmez unsuru olmuştur. Gerek diğer bilimkurgu romanlarında ve filmlerinde gerekse Yıldızlararasında ışıktan hızlı seyahat etmek için solucandeliği kullanılmakta. Yıldızlararası filmi baştan sona bilimsel kuramlara dayanmakta. Kip Thorne bilimsel kuramları üçe ayırıyor: Kanıtlanmışlar ve kanıtlanabilecek gibi gözü-kenler ve üçüncü tür bilimsel kuramlar. Diğer bilimsel kuramlarla çelişmeyen, ancak henüz kanıtlanmamış üçüncü tür kuramların en bilinenleri: sicim kuramları, 5 veya 11 boyutlu uzay zamandır. Bu kuramların doğrulanacağına dair bir kanıt yok elimizde. Ancak diğer kuramlarla uyum içinde olduklarından dolayı bunlara fantezi veya hayal ürünü olarak bakamayız. Belki ilerde yanlışlanacaklar ve yerlerini başka kuramlara bırakacaklar, ama şu anda bunları kullanarak evrene ilişkin bazı olguları açıklamaya çalışmakta bir sakınca yok. Kip Thorne hem filmde hem de kitapta bunu çok iyi yapıyor.


Yalnızca bilinmezlerini değil, hakkında bildiklerimiz bile hala bir merak konusu değil midir?.. Evren nereden gelip nereye gidiyor? Onun hakkındaki bilgileri nereden ve nasıl elde ediyoruz? Ya da gerçekten neyi ne kadar biliyoruz? Bütün bu soruların yanıtını almak için çağımızın en önemli fizikçisi Stephen Hawkingden daha yetkili bir başvuru düşünülemez herhalde. Hawking, bu konuda yazdığı ilk kitabı Evrenin Kısa Tarihi yayımlandığında gördüğü büyük ilgi yanında bir o kadar da yeni bir talebi karşılamak zorunda kaldı. Stephen Hawking bu kez Zamanın Daha Kısa Tarihini yazarak evrenle ilgili tüm kuramları yeniden ele aldı. Bilimsel olarak kanıtlar ile sonuçlar elbette yeni kitabında da aynı. Ama bu kitabın en önemli farkı, önemli kavramları daha rahat anlaşılacak biçimde açıklamış olması. Zamanın Daha Kısa Tarihi, çağdaş fiziğin en zor konularından söz eden ancak sıradan birine bile anlatmayı başarabilen bir kitap.


Kitap o dönemde evrenin doğası hakkında öğrendiğimiz en son bilgiler göz önüne alınarak yazılmıştı, öte yandan o günden bu güne hem atom-altı dünyanın hem de büyük ölçekte evrenin gözlem teknolojilerinde olağanüstü ilerlemeler yaşandı. Bu yeni gözlemler Profesör Hawking'in kitabın ilk baskısında yaptığı kuramsal öngörülerin çoğunu doğrulayan nitelikteydi. Bu gözlemlere, evrenin başlangıcından 300.000 yıl sonrasını araştıran ve Hawking'in varlığını ileri sürdüğü uzayzaman dokusundaki kırışıklıkları tespit eden Kozmik Ardalan Kaşifi COBE uydusunun son bulguları da dahildir. Kaleme aldığı özgün metne kendisinin son araştırmasından ve en son gözlemlerden edindiğimiz yeni bilgileri katma arzusuyla Hawking, kitabının elinizdeki son baskısı için yeni bir önsöz yazmakla kalmadı, aynı zamanda solucan delikleri ve zaman yolculuğuyla ilgili çok etkileyici yepyeni bir bölüm kaleme alarak kitabını güncelledi. -The New York Times- -Time- -The Wall Street Journal-


Sırp asıllı, Hırvatistan doğumlu ve ABD vatandaşı olan bu dahi sayesinde bugün ışıl ışıl aydınlanan kentlerde yaşıyoruz. Ama insanlığın Teslaya borçlu olduğu şey bununla sınırlı değil tabii. Gerçekten zamanının çok ilerisinde yaşayan bir bilim insanı olan Tesla patentinin Marconiye değil kendisine ait olduğunu ancak ABD Yüksek Mahkemesi kararıyla kanıtlayabildiği radyodan televizyona, robotlardan telsiz haberleşmesine, bilgisayardan füzelere kadar bugün gündelik yaşamımızda yer alan pek çok şeyin mucidi veya fikir babasıdır. Kendisine ait bir evi olmayan, otellerde yaşayan, hiç evlenmeyen ve en iyi dostu ünlü yazar Mark Twain ile güvercinler olan Tesla yirminci yüzyılın ilk yarısında sayısız icat yaptı. Ancak bunları ticari ürüne ve kendisi için bir gelir kaynağına dönüştürmeyi pek umursamayınca inanılmaz buluşları Edison veya Marconi gibi açgözlü tüccar mucitler tarafından çalındı. Ne yazık ki bugün onların adı Tesladan daha çok biliniyor. Hayallerine bugün bile ulaşılması zor görünen Tesla İkinci Dünya Savaşının ortasında, 1943te öldüğünde çalışmalarını yakından izleyen FBI bütün araştırma notlarına, yayımlanmamış makalelerine el koydu. Daha sonraki yıllarda nükleer teknolojinin geliştirilmesinde ve uzay çalışmalarında değerlendirildiği söylenen bu belgeler üzerinde hala incelemeler sürüyor. Genç yaşta ABDye göç eden bu büyük mucit bilim tarihinde hak ettiği yeri çoktan almıştır ama sıradan insanların da zihninde ve gönlünde hak ettiği yeri almalıdır. Bu kitap bu işin daha fazla gecikmemesine katkıda bulunmak için yazılmıştır.


Kimi zaman dokunaklı kimi zaman da şaşırtıcı olan bu vakalar, hastalığın değişik yönlerini göstermekte ve DEHB sahibi kişilerin bundan nasıl kurtulabileceklerine ilişkin ayrıntılı taktik ve tedavi yöntemlerini bizlere sunmaktadır. DEHB konusunda uluslararası bir otorite olan DR. Thomas BROWN, bu karmaşık hastalığa ilişkin genelde gözden kaçan bir nokta olan duyguların rolüne dikkat çekiyor. Bu, yalnızca olumsuz duygular değil. Brown bize DEHB sahibi kişilerin belli ilgi alanları ve aktivitelerde olumlu duyguları yönetmede problemler yaşadıklarını ve bunun anlık gereksinim ya da sorumluluklara dikkat kesilmede sıkıntıya yol açtığını gösteriyor. Brown, DEHB'ye yeni bir bakış açısı getirerek DEHB sahibi çok zeki insanların bile neden saplanıp kaldıklarını ve önemli işlere kendilerini motive edemediklerine işaret ediyor. DEHB sahibi kişilerin kimi işlere fazlasıyla dikkat kesilirken kimilerine odaklanmada ne denli zorlandıklarını ortaya koyuyor. Tüm bunların ötesinde, Brown, DEHB sahibi bireylerin kendilerini ödüllendirebilecekleri ve üretken olabilecekleri bir yaşama geçiş yapabilecekleri yolları aydınlatıyor.


Telepati, zihin kontrolü, avatarlar, telekinezi ve hafızanın ya da rüyaların kaydedilmesi gibi konularda, dünyanın önde gelen laboratuvarlarında yürütülen en son araştırmaları ve şaşırtıcı sonuçlarını sunuyor. Zihnin Geleceği, sinirbilimin sınırlarının zorlandığı, olağanüstü bir yolculuk. Dr. Kaku, insan beyninin bilgisayarlara yüklendiği, duyguların ve düşüncelerin bir beyin ağında toplandığı, kavrama yeteneğini geliştiren ilaçların olduğu, bilincin evrene gönderilebildiği, hatta ölümsüzlüğün sınırlarının zorlandığı bir geleceği bilimin kurgusuyla sunuyor. "Olanaksızın Fiziği" ve "Geleceğin Fiziği" gibi çok satan kitapların yazarı ve pek çok bilim programının yapımcısı olan Michio Kaku bu kitabında, evrendeki en büyüleyici ve en karmaşık yapı olan insan beyni üzerine bilimsel araştırmaları ortaya koyuyor.


Kıyametin eşiğinde olduğumuz fikri tarihin kendisi kadar eskidir. Kalkınma ve gelişme yolunda atılan her adım, doğa ile uyum içinde olduğu iddia edilen ilkel bir yaşam tarzından vazgeçmememiz gerektiği iddiasıyla karşı karşıya geliyor. Sanayileşme, modern tarım yöntemleri, genetiği değiştirilmiş ürünler, bilimsel tıp, nükleer enerji ve içten yanmalı motor, uygarlığın sonunun işaretleri olarak kabul ediliyor. Günümüzde politikacılar ve etkili lobi örgütleri bu korku üzerine oynuyorlar. Bizi, ürettiğimiz karbondioksitin (CO2) neden olduğu kaçınılmaz küresel ısınma felaketi ile korkutuyorlar. Obezite salgınının çocuklarımızı yetişkinliğe ulaşamadan öldüreceğini iddia ediyorlar. Doyumsuz hayat tarzımızla dünyanın değerli kaynaklarını tüketmekte olduğumuzu savunuyorlar. Ve bunun gibi daha pek çok kötü senaryo... Bu iddia ve korkuların lehinde ve aleyhindeki kanıtları daha dikkatli incelemenin zamanı geldi. Alınan önlemlerin bir kısmının haklı olduğu fakat çoğunun özgürlüğümüzü kısıtladığı görülüyor. Kanıtlar sorgulamamız ve düşünmemiz gerektiğini ortaya koyuyor. Bize verilen bilgilerin birçoğu gerçek kılığına sokulmuş hipotez veya inançlardan oluşuyor. "Bilim adamlarına" göre, özellikle "yeni araştırmalar gösteriyor ki" gibi ifadelerle başlayan veya desteklenen cümleleri daima şüphe ile karşılamalıyız. Biz de kesinlikle suçsuz değiliz. Ne yazık ki pek çoğumuzun batıl inançları var; sorgulamaktan ve eleştirmekten korkuyoruz. Sağlığımızın ve güvenliğimizin tehlikede olduğu söylendiği anda mantıksız, eleştirmeyen ve düşünmeyen insanlara dönüşüyoruz. Ne yazık ki bu ciddi kusurumuz, insanların çoğunluğunu kandırmanın kolay bir şekilde mümkün olduğunu kanıtlıyor.


Satürn'ün onlarca yıllık gözlemleri, göz önünde önemli bir özelliği gizliyordu. Atmosferin halkaya en yakın bölgesi daha sıcak. Hidrojen, belirli bir dalga boyunda burada gezegenin diğer yerlerinden daha fazla parlıyor. Ve ısınma, halkalardan gelen buz parçacıkları yağışından kaynaklanıyor. Satürn'ün muhteşem halkaları, gezegenin sabit bir özelliği değil, geçici bir özelliğidir. Bir hipoteze göre, 150 milyon yıl önce bir ayın yok edilmesiyle oluştular ve o zamandan beri gezegen onları yavaş yavaş kaybediyor. Bu yağış atmosferi etkiliyor. Paris Astrofizik Enstitüsü'nden ve Arizona Üniversitesi Ay ve Gezegen Laboratuvarı'ndan Lotfi Ben-Jaffel, bir açıklamada, "Her şey, belirli enlemlerde atmosfere düşen halka parçacıkları tarafından yönlendirilir. Bunlar, bileşimi değiştirerek üst atmosferi değiştirirler. Ve ayrıca, muhtemelen belirli bir yükseklikte atmosferi ısıtan atmosferik gazlarla çarpışma süreçleri de yaşarsınız." dedi. Durumun böyle olduğunu gösteren gözlem, NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu, Satürn'ü 13 yıl boyunca inceleyen uluslararası Cassini sondası, emektar Voyager 1 ve 2 uzay aracı ve emekliye ayrılan Uluslararası Ultraviyole Kaşif görevinden geliyor. Ancak mesele sadece verilere bakmak değildi. Verilerin aynı şekilde kalibre edilmesi gerekiyordu. Yüksek hassasiyetli Hubble ölçümünü standart olarak kullanan araştırmacılar, etkinin gerçekten de gerçek olduğunu görebildiler. Jaffel, "Her şey kalibre edildiğinde, spektrumların tüm görevlerde tutarlı olduğunu açıkça gördük. Bu mümkün oldu çünkü Hubble'dan on yıllar boyunca ölçülen atmosferden enerji transfer hızıyla ilgili aynı referans noktasına sahibiz. Benim için gerçekten bir sürprizdi. Farklı ışık dağılım verilerini bir araya getirdim ve sonra vay canına, aynı şey olduğunu fark ettim." diye açıkladı. Satürn'ün atmosferi mevsimlerden etkilenir. Örneğin kutup bölgesi renk değiştirir. Ancak onlarca yıllık veriler, bu olayın her zaman orada olduğunu gösteriyor ve bu da halkalardan gelen buz yağışını gözlemler için en iyi açıklama yapıyor. Ve ötegezegenlerin incelenmesi ve hatta belki öte-halkaların keşfi için yararlı olabilir. Çalışma The Planetary Science Journal'da yayınlandı.


Bu kıvrımın tespit edildiği bölüm halüsinasyon gören hastalarda daha kısa. Beynin bu kısmı gerçek algılar ile hayali algıları ayırmada büyük bir rol oynuyor. Nature Communications adlı bilimsel dergide yayımlanan ve 153 kişi üzerinde yapılan araştırmanın şizofreninin erken teşhisinde yararlı olabileceği düşünülüyor. PCS ismi verilen beyin kıvrımının şekli, kişiye göre farklılık gösteriyor. Araştırmaya göre, insan beynindeki bu kıvrım doğumdan hemen önce oluşuyor. Cambridge Üniversitesi'nden beyin ve sinir uzmanı Dr. Jon Simons: ''Beynin gelişimi birey yaşadığı sürece, devam ediyor, fakat beyindeki PCS'nin belirginliği çok daha erken bir dönemde saptanabilir. Bu beyin kıvrımının kısalığı kişinin gelecekteki hayatında halüsinasyon görme yatkınlığını belirliyor'' diyor. Eğer beyin kıvrımındaki farklılık diğer belirtilerin başlangıcından önce saptanırsa, halüsinasyon görme riski taşıyan kişilere ihtiyaç duydukları desteğin sağlanabileceği umuluyor. Dr. Simons, şizofreninin karmaşık bir hastalık olduğunu söylüyor. Halüsinasyon hastalığın ana belirtilerinden biri olsa da, bazı hastalarda belirli aşamalarda düşünce bozukluğu görülebiliyor. Simons, ''Şizofreni gibi hastalıkların beynin sadece bir bölgesine indirgenemeyeceğini bir süredir biliyorduk. Değişimler beynin farklı kısımlarında görülebiliyor. Böylesine önemli bir belirtiyi beynin belirli bir kısmına bağlamak anormal'' diyor. Araştırmacılar, Avustralya Şizofreni Araştırma Bankası'ndan elde ettikleri verileri kullandılar. Bu veriler arasında 153 kişinin beynini ayrıntıyla incelemeye olanak tanıyan MR sonuçları vardı. MR sonuçları incelenen bu kişilerden 113'ünün şizofren hastası biliniyordu, kalan 40'ında ise bu teşhis konulmamıştı. Araştırmacılar, verilerin deneklerle ilgili önemli bilgiler içerdiğini, örneklerini özenle seçtiklerini söylüyor. Çalışma sırasında, şizofreni tanısı konanlar da, halüsinasyon görenler (79 kişi) ve görmeyenler (34) olarak ikiye ayrıldı. Simons, ''Hastaları karşılaştırmamıza yardımcı olacak iki farklı gruba koyuyoruz. Kişinin yaşı, cinsiyeti, tedavi süreci ve hatta solak olup olmadıkları da göz önünde bulunduruluyor. Ayırdığımız iki grup arasındaki tek fark bir grubun halüsinasyon F görmesi, diğerinin ise görmemesi'' diyor. Araştırmacılar beyin taramalarında, PCS'lerini inceledi. Elde edilen sonuçlar, halüsinasyon gören şizofreni hastalarının PCS'lerinin, görmeyen şizofreni hastalarından ortalama 2 santimetre daha kısa olduğunu gösterdi. Halüsinasyon gören şizofren hastaların PCS'leri ise, şizofren olmayan yani sağlıklı insanlardan ortalama 3 santimetre daha kısa. Sonuçları değerlendiren araştırmacılar, beyindeki bu kıvrımın 1 santimetre daha kısa olmasıyla kişinin halüsinasyon görme riskinin yüzde 20 oranında arttığını söylüyor. Araştırmacı Jane Garrison, halüsinasyona neden olan başka etkenler olsa da bu araştırmadan elde edilen sonuçların çok önemli olduğunu söyledi. Jane Garnison, ''PCS'in, bir bilgiyi kendi başımıza tanımamıza yardımcı olan beyin şebekesinde bir rolü olduğunu düşünüyoruz. Daha kısa PCS'e sahip olan kişiler bilginin kaynağını algılamakta zorlanabiliyor ve bunun dışarıdan geldiğini düşünmeye yatkın olabiliyor'' diyor. Edinburg Üniversitesi'nden Psikoloji Profesörü Stephen Lawrie ise, araştırmanın içinde yer almasa da şizofreni ve halüsinasyonlarla ilişkin olarak beynin yapısı hakkında fikir sahibi. Yapılan araştırmanın oldukça şaşırtıcı olduğunu vurgulayan Lawrie, şizofreninin beynin ön kısmıyla bağlantılı olduğu bilinse de, genelde algı ve dil becerilerini kontrol eden kısımlarıyla ilişkili olduğunun düşünüldüğünü ekliyor. Lawrie, ''İşitsel halüsinasyonlara beynin dil bölümündeki bozukluğun neden olduğuyla ilgili oldukça güçlü kanıtlar var'' diyor. Lawrie, ''Araştırma sonuçları halüsinasyonların sadece beynin dil bölümünü değil, daha büyük bir alanı kapsadığı ve daha da ayrıntılı olmak gerekirse bilişsel işlev kısmıyla ilgili olduğunu içeriyor. Bence bu araştırmanın faydası, şizofrenideki halüsinasyonlar hakkında daha geniş düşünmemize yardımcı olması'' görüşünü dile getiriyor.


Elektrik lambaların yaygın kullanımı ile ciddi bir ışık kirliliği meydana geliyor ve yapay ışık ekolojileri oluşuyor. Böceklerin ekosistemler üzerinde oynadığı hayati rol de, yapay ışığa olan ilgilerinden dolayı etkileniyor olabilir. Yapılan bir araştırmada da, elektrikli lamba çeşitlerinin böceklerin ekolojileri üzerindeki potansiyel etkileri karşılaştırıldı. 8887 böcek ve örümceğin kullanıldığı araştırma kapsamında; floresan lambaya, akkora, sıcak ve soğuk ışıklı LED lambaya, halojen lambaya, ve piyasada böcekleri yaklaştırmadığı iddia edilerek satılan sarı lambalara böceklerin ilgisinin derecesi belirlendi. Araştırmanın sonuçlarına göre; böcekleri en çok akkor çekiyor, daha sonra sırasıyla floresan lamba, halojen lamba, soğuk renk sıcaklığında LED lamba ve sarı lamba geliyor. Böcekleri en az çeken lambalar ise, ilginç bir şekilde böcekleri az çektiği iddia edilen lambalar değil. Bulgulara göre, böcekleri en az çeken lamba sıcak renk sıcaklığındaki LED. Yapılan bu araştırma, bütün ana lamba çeşitlerinin böceklerin ilgisine olan etkisini karşılaştıran ilk çalışma. Araştırmanın bulguları da, odanıza böcekleri çekmeyecek lamba tipini seçmenize yardımcı olmasının yanı sıra, böcekler üzerindeki ışık kirliliğinin etkisinin azaltılabilmesi için oldukça önemli. Michael Justice Light Pollution and Insects: Insect Attraction to Various Types of Residential Lights AAAS 2016 Annual Meeting,


Süleyman Demirel Üniversitesi'nden mezun olan 6 mühendis, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından aldığı 100 bin liralık destekle, telefondan yönlendirilebilen ve hastanelerde hasta yemekleri ile sterilizasyon malzemelerini el değmeden ameliyathanelere taşıyabilecek robot geliştirdi. Proje yürütücüsü Ferdi Alakuş, gazetecilere yaptığı açıklamada, geçen yıl elektrik ve elektronik mühendisliği bölümünden mezun olduğunu ve öğrenciliği döneminde arkadaşlarıyla birlikte çeşitli alanlarda robot teknolojisine uygun olarak bir çok ürün geliştirdiklerini söyledi. Mezun olduktan sonra daha endüstriyel robotlar yapmaya karar verdiğini ifade eden Alakuş, bu amaçla 5 mühendis arkadaşı ile SDÜ Göller Bölgesi Teknokent'inde bir firma kurduklarını anlattı. Firmanın kurulmasının ardından hedefledikleri robotu yapmak için çalışmalara başladıklarını ifade eden Alakuş, daha önce yaptıklarını elektrikli araçlar ile robot sistemlerini birleştirerek, hastanelerde hasta yemekleri ile sterilizasyon malzemelerini el değmeden ameliyathanelere taşıyabilecek bir robotik araç tasarladıklarını kaydetti. Bu kapsamda hazırladıkları "otomatik yönlendirmeli araç sistemi" projesini geliştirdiklerini dile getiren Alakuş, söz konusu projeye Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından 100 bin liralık "tekno girişim" desteği aldıklarını kaydetti. Aracın AR-Ge ve prototip çalışmalarının bittiğini vurgulayan ve ilk testlerde aracın başarılı şekilde geçtiğini anlatan Alakuş, "Aracımız, hastanelerde ameliyathane ile sterilizasyon odası arasında, ecza deposu ile ecza odaları arasında, hastalara yemek dağıtılmasında kullanılabilecek. Araç, çizgi izleyen robot şeklinde tasarlandı. Hastane koridorlarına ve asansörlere yerleştirilen çizgileri takip edecek araç, yazılan kodlarla verilen talimatları yerine getirecek." dedi.


20.yy sonlarında doğru meteorologlar bilgisayarların doğmasıyla bilim insanları kesin hava tahmini yapmanın artık an meselesi olduğunu düşünmeye başladılar. Bu nedenle dünyanın her yerinde hava istasyonları kurmaya başladılar, Daha güçlü ve hızlı bilgisayarlara sahip oldukça bütün verileri işleyebilecek hava durumunu tümüyle tahmin edeceklerini düşünüyorlardı. Fakat yanılıyorlardı, çünkü evrenin kaos yapısı ve kuantum belirsizliği bunu imkansız kılıyor. Kelebek etkisi de denilen bir kaotik etki nedeniyle, siz istediğiniz kadar havayı kontrol edecek sensör yerleştirin, bu sensörler arasında bir kelebeğin kanat çırpması tayfunlar, fırtınalar yaratabiliyor. Bunu açıklamak için ikili sarkaç testi kaosu mükemmel şekilde tanımlayan bir deney aslında. Eğer iki basit sarkacı yer çekiminin etkisine bırakırsanız hareketleri benzer şekilde olacaktır. Fakat bu sarkaçların ucuna bir sarkaç daha bağlarsanız, hareketleri tahmin etmek oldukça zor olacaktır. Sarkaçlar bu durumda kaos teorisine uygun bir şekilde birbirinden bağımsız olarak hareket etmektedir. Sarkaçları nanometre düzeyinde hatta atomik düzeyde aynı yüksekten bırakamayacağınızdan sarkaçların hareketleri de önceden öngörülememektedir. İşte hava olaylarında da sistemde ufak bir değişiklik kaotik ve büyük değişimlere yol açabilmektedir. Her hava taneciğinin pozisyonunu ve durumunu tahmin edemeyeceğimizden hava durumunu da tahmin etmemiz bu nedenle mümkün değil. İşte bu belirsizlik hava durumunun tahmininde zorluklara neden oluyor. Dünyada havada yaklaşık 10^44 molekül var bunlardan birinin pozisyonunun hesaplanmasındaki en ufak hata hava durumunu tahmin etmenizi imkansızlaştırabilir. Yine de hava tahminleri bize az çok bilgi verebilir ama kesin hava durumunu tahmin etmek bu nedenle imkansız. Kaos teorisi halen NSA vb. gizli kurumlar tarafından üzerinde çalışılan bir teori. Bu teoriyle ilgili filmlere örnek verecek olursak The Bank ve Pi filmi verilebilir. Bu sayede borsa gibi insan etkenine bağlı devasa sistemler çözülmeye çalışılıyor.


Güvercinlerin Birinci ve İkinci Dünya Savaşı sırasında haber alıp göndermek için kullanıldığını hatırlatan Pierre Duquesnoy, uçuş hızları ve yüksekliklerinin bu kuşları, bu tür görevler için elverişli hale getirdiğini ifade ediyor. Pierre Duquesnoy aynı zamanda bu konu üzerinde başka çalışmaları da olan Plume Labs'ın kurucusu. Dolayısıyla, bir şehrin semalarında uçup hava kirliliği seviyesini ölçecek sensörleri taşıyacak en iyi hayvanların da onlar olacağı düşünülmüş. Birkaç güvercinden oluşan Piegon Air Patrol adlı devriyeyi oluşturan ekibin amacı, hava kirliliği konusunda İngiliz halkı arasında farkındalık yaratmak. Eğitimli güvercinlere giydirilen 25 gramlık sensörler havadaki azot dioksit ve ozon seviyesini ölçüyor. @PigeonAir Twitter hesabından ise kendi muhitlerindeki hava kirliliği seviyesini öğrenmek isteyen kullanıcılara istedikleri bilgi anlık olarak veriliyor. Öte yandan pigeonairpatrol.com adresinde kuşların güzergahını veya hava kirliliği seviyeleriyle alakalı birtakım bilgileri takip etmek de mümkün. Güvercinlerden oluşan bu devriyenin görevi yalnızca üç gün sürecek olsa da Plume Labs'in geçen yıl yayınladığı iOS ve Android uygulaması yardımıyla dünyadaki pek çok şehirde hava kirliliği durumunu sürekli takip etmek ve önlem almak mümkün. Uygulamada Türkiye'den şehirler de bulunuyor.


İnsanlar, 200 yıldan daha uzun bir süredir atmosferi karbon gazıyla kirletiyor. Karbon salınımı, küresel ısınma başta olmak üzere geniş ölçekli birçok felaketi ve solunum yolu hastalıklarını beraberinde getiriyor. Bigumigu'nun haberine göre; Tasarımcılar, sanatçılar hacker'lar ve bilim insanlarından oluşan, MIT Media Lab'in de bir parçası olan Graviky Labs ekibi, 2013'teki INK konferansından bu yana zehirli gazları yararlı bir şeye dönüştürmenin yollarını arıyordu. Sonunda motorlu taşıtların açığa çıkardığı karbonu geri dönüştürerek ve damıtarak, zararsız, kullanılabilir bir mürekkep elde etmeyi başaran girişim, şu an piyasaya çıkması için onay almayı sabırsızlıkla bekledikleri Air Ink'i tasarladı. Her biri, bir otomobilin 50 dakikada ürettiği karbon gazını içeren Air Ink kalemler, Tiger'ın sponsorluğunda Hong Kong'da gerçekleşen duvar resmi denemelerinin yanı sıra tablo çizimlerinde kullanıldı. Çok yakında dünyanın çeşitli yerlerinden sanatçılar bu zararlı emisyonları insanların ciğerlerinden uzaklaştırarak tuvallere ve sokaklara taşıyabilecek.


Birçok icat gibi havai fişekler de kazara ve ölümsüzlük arayışıyla bulundu. Milattan önce 200 yılı civarında Çinliler, bambuyu ateşe atarak istemeden havai fişekleri icat ettiler ancak gerçek havai fişeklerin canlanması için asırlar geçmesi gerekti. İnanışa göre göre, milattan sonra 800 yılı civarında, bir simyacı ölümsüzlüğün sırrını bulmayı umarak kükürt, odun kömürü ve potasyum nitratı karıştırdı. Ancak karışım alev aldı ve barut doğdu! Toz bambu veya kağıt tüplere doldurulup ateşe verildiğinde tarihin ilk havai fişek gösterisi gerçekleştirildi. Eğer milattan sonra 800 yılında bir havai fişek gösterisine katılmış olsaydınız, bugün gördüğümüz hiçbir şeye benzemezdi. Kağıt havai fişekler, bazı batıl inançlar veya çeşitli kutlamalarda kullanılıyordu aynı zamanda havaya değil ateşe atılıyordu. Zamanla Avrupa'ya kadar yayıldı ve günümüze kadar ulaştı. Havai fişeklerin bazı koşullarda insan yaşamını olumsuz etkilediği, çevreyi kirliliğine sebebiyet verdiği ve çeşitli hayvanları travmatize ettiği kabul görülmüştür. Havai fişekler, yüksek patlama sesi, yanıp sönen ışıklar ve kullanılmış patlayıcıların hoş olmayan güçlü kokusu nedeniyle köpekler için korkutucu olabilir. Köpeklerin işitme duyuları da olağanüstüdür. Köpekler bizim duyabildiğimizden dört katı daha uzaktaki sesleri duyabilir ve ayrıca çok daha yüksek frekansları da algılayabilirler. Gürültünün ne olduğunu veya nereden geldiğini bilmiyorlarsa tedirgin olmaları doğaldır. Havai fişeklerden korkan bir köpek çeşitli belirtiler gösterebilir. Sızlanma, hırlama, havlama, titreme, sallanma, saklanma, kaçma, kulakların arkaya doğru kıvrılması ve kuyruğunun bacaklarının arasına kıstırılması. Tüm bunlar temel içgüdüleridir. Kediler de yüksek sesleri tehlikeyle ilişkilendirir, strese girer ve korkarlar. Bu korku tehlikeli durumlara yol açabilir. Havai fişek evcil veya yabani kedilerde kaçma, saklanma, hızlı solunuma, araba çarpmasına, körlüğe, zehirlenmeye ve bağışıklık sistemlerinin çökmesine sebebiyet verilebilir. Kuşlar binalara çarpabilir, kaybolabilir, yönlerini şaşırabilir ve göz hasarı alabilir. Kuşlar ve sincaplar gibi hayvanların yuva yaptığı veya yavrularını yetiştirmenin ilk aşamalarında olduğu ilkbahar ve yaz başlarında riskler daha da büyüktür. Dehşete kapılan veya yönünü şaşıran hayvan ebeveynleri yuvalarına ve yuvalarına geri dönüş yolunu bulamadıklarında bebekler susuzluktan veya açlıktan ölürler. Havai fişekler geceleri fırlatıldığından, vahşi hayvanlar üzerindeki etkilerinin tamamını belgelemek zordur. Araştırmacılar dünya çapında milyonlarca kuşun etkilendiğini ve sonuçlarının duman kaybolduktan sonra da devam edebileceğini düşünüyor. Atlar kendilerini stresli veya korkutucu bir durumda hissettiği an oradan kendini uzaklaştırmaya çalışırlar fakat bu bir çitin üzerinden atlamaya veya ahırın kapısına tırmanmaya çalıştıklarında çeşitli yaralanmalara ve kazalara sebebiyet verebilir. Günümüzde havai fişeklerin çevreye ve canlılara verdiği bu tahribatların tümünü ortadan kaldırmasada havai fişeklere alternatif olarak sessiz havai fişekler, lazer ışık gösterileri ve ışık droneleri tercih edilebilmektedir.


Daha sonra zaman ayarlı ikinci bir fitil devreye girer. Bu fitilin ateşlediği barut, yıldız adı verilen küçük parçaları patlatır. Yıldızların içlerinde yakıt, oksitleyici madde, metal bileşenleri ile bunları bir arada tutmaya yarayan özel kimyasal maddeler vardır. Yıldızlar patladığında gökyüzünde farklı renkler ve şekiller oluşur. Havai fişeklerin bölme sayısı artırıldığında sadece bir havai fişek patlatılarak arka arkaya değişik görüntüler oluşturulabilir. Ancak bu gösterideki uygun zamanlama için fitil tasarımı ve uzunluğu önemlidir. Kapsül içine yerleştirilen yıldızların yerleşim şekli ve sırası havai fişek patladığında ortaya çıkacak deseni belirler. Havai fişeklerin rengi ise yıldızların içlerindeki metal bileşenlere bağlıdır. Bu fişekler patladığında açığa çıkan enerji metal tuzları tarafından soğurulur. Metaller, üzerlerinde oluşan bu fazla enerjiyi ışık olarak verir. Böylece her metal, yaydığı ışık dalga boyuna bağlı olarak farklı renkte görünür. Bu da patlayan yıldızların içlerindeki metallerin havada dağılırken farklı renklerde görünmesini sağlar. Örneğin kalsiyumlu bileşikler kullanıldığında turuncu renk oluşurken, sodyum sarı, baryum yeşil, stronsyum ise parlak kırmızı renk verir.


Hawaii üzerinde gökyüzünde görülen hayaletimsi mavi sarmal, bir SpaceX uydu fırlatmasıyla ilgili olabilir. Japonya Ulusal Astronomi Gözlemevi, gizemli sarmalı SpaceX'in ABD Uzay Kuvvetleri için büyük bir askeri uydu taşıyan Falcon 9 roketini fırlatmasının hemen ardından, Subaru Teleskopu aracılığıyla tespit etti. Subaru Teleskopu araştırmacısı Ichi Tanaka'nın o gece başka işler yapmakla meşgul olduğunu ve teleskobun görüşünde oluşan şekli fark etmediğini söyledi. Sonra birisi ona YouTube canlı yayınından bir ekran görüntüsü gönderdi. Tanaka, The Guardian'a "Slack'i açtığımda gördüğüm şey buydu ve benim için dudak uçuklatan bir olaydı" dedi. Gözlemevi, Twitter'da kozmik girdabın bir görüntüsünü paylaştı ve sarmal oluşumun Mauna Kea yanardağının üzerinde uçtuğunu ve sonra dağıldığını gösteren bir video yayınladı. Fırlatma Florida, Cape Canaveral'da gerçekleşti, ancak uydu izleyicisi Scott Tilley tweet'e yanıt vererek spiralin Hawaii üzerindeki konumunun, o sırada Falcon 9 roketinin ikinci aşamasının konumuyla yakından eşleştiğini söyledi. Bu, roket itici ayrılıp Dünya'ya geri düştükten sonra, yolcu uydusunu Dünya'nın yörüngesine kadar iten roketin kısmıdır. Bunun gibi fenomenlerin gözlemlerini takip eden SpaceWeather.com, gizemli sarmalın Falcon 9'un alçalırken ilk aşamada yakıt boşaltmasından kaynaklandığını tahmin etti. Bu, SpaceX'in fırlatılmasından sonra gökyüzünde ilk kez görülen bir sarmal değil. The Washington Post'un bildirdiğine göre, Haziran 2022'deki Florida lansmanından sonra, Yeni Zelanda'nın Queenstown kentinde benzer bir sarmal görüldü. SpaceWeather.com'a göre, şirket Falcon 9 fırlatma hızını artırdıkça, bu SpaceX spiralleri "Pasifik üzerinde sıradan hale geliyor". SpaceWeather.com'a göre, Yeni Zelanda sarmalını oluşturabilecek olan fırlatma, orta ABD'nin yukarısındaki göklerde bir "duman halkası" oluşumu da yaratmış olabilir.


28 Ocak'ta Hawaii adalarının yukarısında, gece gökyüzünü delen, Matrix'in kodlarına benzeyen yeşil bir lazer görüldü. Sahne, Hawaii'nin en yüksek zirvesinin tepesindeki bir teleskoptan kameraya yakalandı. Aşağıdaki görüntüde tarama lazerini kontrol edebilirsiniz. Neyse ki bu, Dünya'yı yaşam belirtileri için tarayan bir uzay gemisi değildi. Görünüşe göre gizemli yeşil ışınlar aslında yörüngedeki bir uydudan geldi. Başlangıçta, teleskopun ortak sahibi olan Japonya Ulusal Astronomi Gözlemevi'ndeki uzmanlar, Twitter'da yeşil ışığın muhtemelen ICESat-2 olarak bilinen yörüngedeki bir uydudaki bir radar cihazından geldiğini duyurdu. ICESat-2'nin sahibi NASA'dır ve Dünya'nın deniz buzunun, buz tabakalarının ve ormanlarının kalınlığına göz kulak olmak için kullanılır. Ancak NAOJ, lazer ışını görüntülerini güncelledi ve yörüngeye göre bunun NASA olma ihtimalinin düşük olduğunu söyledi. YouTube videosundaki bir not, "ICESat-2 ATLAS üzerinde çalışan bir NASA bilim adamı olan Dr. Martino, Anthony J.'ye göre, bu onların enstrümanı tarafından değil, başkaları tarafından yapılıyor" diye açıklıyor. Çin'in Daqi-1 uydusu geçen yıl nisan ayında fırlatıldı ve ICESat-2'ye benzer şekilde atmosferik çevre izleme uydusu. Bu, küresel karbon seviyelerinin yanı sıra atmosferik kirliliği izlemek için Dünya etrafında yörüngede olduğu anlamına gelir. Daqi-1, Aerosol ve Karbondioksit Tespit Lidarının kısaltması olan ACDL dahil olmak üzere, bunu yapmasına yardımcı olacak 5 araç içerir. Lidar, lazer görüntüleme, algılama ve mesafe belirleme kelimelerinin kısaltmasıdır ve biraz sonar gibi çalışır. Ancak bir alanın haritasını çıkarmak için ses dalgaları göndermek yerine lazer ışınları gönderir. ACDL söz konusu olduğunda, Dünya atmosferindeki çeşitli molekülleri tespit etmek için belirli dalga boylarında çift dalga boylu lazerler gönderebilir. Bu lazer ışınlarının geri dönmesi için geçen süre, atmosferin ve aşağıdaki zeminin bileşimi hakkında bilgi sağlar. Her şey planlandığı gibi giderse uydu, Çin'in hava kirliliğini takip etme planlarının sadece başlangıcı olacak. Mart 2021 basın açıklamaya göre, Çin gelecekte atmosferik kirliliği izlemek, çevre yetkililerine uzaktan algılama veri desteği sağlamak ve ayrıca küresel iklim değişikliğine ilişkin bilimsel araştırmaları desteklemek için kullanılacak bir dizi Daqi uydusu üretecek.


Hayalet kelimesi, ölü hayvan ya da ölü insanların ruhlarının fiziksel dünyayı etkilediği düşüncesinde kendini anlamlandırır ve bir hissin varlığından, nesnelerin hareket ettirilmesine kadar pek çok şeyi içerebilir. Fakat bilim ve nedenlerle dolu bir dünyada, bu paranormal etkilerin varlığına dair inançlar, genellikle çok basit açıklamalarla bir anda alaşağı edilebilir. Peki insanlar neden hayalet gördüm gibi bir sanrıya kapılırlar. İşte paranormal sanrılara dair oldukça basit üç temel psikolojik açıklama. Paranormal durumları açıklama çabaları genellikle psikolojik faktörlerden örneğin; telkin gibi yararlanır, bu yüzden bir yere dair hayaletli olduğu telkinine maruz kalmışsanız orada paranormal olduğunu düşüneceğiniz şeylerin olması çok muhtemeldir. Yapılan bir araştırmada1, katılımcılardan bir tiyatro salonunun beş temel bölümünü ziyaret etmeden önce katılımcıların hislerini ve algılarını ölçen bir ölçeği doldurmaları istendi. Tur başlamadan önce, katılımcılardan bir gruba gidecekleri bölgenin hayaletli olduğu, diğer gruba ise bölgenin restorasyon altında olduğu telkinlerinde bulunuldu. Beklenildiği gibi, bölgenin hayaletli olduğu telkini yapılan gruptaki katılımcıların paranormal olaylara benzer yoğun deneyimler yaşadıkları görüldü. Öte yandan, ruh çağırma seansları ve psişik okumalar üzerine yapılan araştırmalarda da ortaya konulduğu üzere2, sözlü telkinlerin, aynı zamanda da özellikle de telkin, mevcut paranormal inanışla tutarlı bir biçimde olduğunda paranormal algıları arttırdığı görüldü. Fakat gerçek-dünya kurgularındaki araştırmalar tutarsız sonuçlar ortaya koyuyor. Öte yandan, telkinin etkisinin kişinin inançlarına dayalı biçimde değişkenlik gösterdiğini de söyleyelim. Yani, paranormal inanışlara sahip kişilerin kendi düşüncelerini destekleyici telkinlerden etkilenmeleri daha muhtemelken, skeptik bireylerin, paranormal şeylerin var olmadığına dair düşünceleri bu telkinlerden daha az etkilenmelerine sebep oluyor. Bir diğer bilimsel açıklama ise; elektromanyetik alanlar ve ses ötesi gibi çevresel faktörlerin paranormal sanrılar yaşama eğilimini etkilediği yönünde. Kanadalı sinirbilimci Michael Persinger; beynin temporal loblarına çeşitli elektromanyetik alanlaruygulanmasının paranormal sanrıları, örneğin; görünmez bir varlığın olduğu, tanrının hissedilmesi ya da dokunulma hissi gibi sanrıları ortaya çıkarabildiğini gösteriyor3. Ve hayalet görüldüğü sanrısının yaşandığı bölgelerin büyük çoğunluğu da genellikle düzensiz manyetik alanlara sahiptir. Benzer biçimde, ses ötesinin insanın duyacağı ses aralığının altında kalan frekanslar de bu tarz fenomenlere dair açıklamalar getirebilir. Yapılan birkaç çalışma da, ses ötesi ve tuhaf hisler deneyimleme arasında bağlantılar olduğunu ortaya koyuyor4. Bir örnekte, bir müzik eserine ses ötesi frekanslar eklendi ve dinleyicilerden müziğe dair tepkilerini tanımlamaları istendi. Elde edilen gözlemler sonucunda, ses ötesi frekansların eklendiği dinlemelerde, tüylerin diken diken olduğu, gergin, tedirgin ve korkulu hissedildiği ya da hüzünlü duygular deneyimlendiği gibi daha olağandışı deneyimler yaşandığı görüldü. Doğaüstü algılar aynı zamanda karbonmonoksit, formaldehit ve pestisit gibi toksik maddelerden de kaynaklanabilir5. Öte yandan, toksik küflerden kaynaklanan mantar halüsinasyonlarının da paranormal algılara sebep olabildiği ortaya konuluyor. Clarkson University'den Shane Rogers ve ekibi, paranormal deneyimler ve mantar sporlarının halüsinojenik etkileri arasındaki benzerlikleri gözlemledi6. Bu durum, genellikle uygunsuz havalandırmaların olduğu ya da hava kalitesinin zayıf olduğu eski binalarda neden hayalet görme sanrılarının ortaya çıktığını açıklayabilir. Bu düşünce yeni değil ve araştırmacılar aynı etkinin eski kitaplarda da ortaya çıkabileceğini ortaya koymuşlardı6. Söz konusu araştırmada, salt toksik küflere maruz kalmanın, paranormal deneyimler yaşama sırasındakilere benzer algılar oluşturan önemli mental ya da nörolojik semptomları harekete geçirebileceği ortaya kondu.


Gezegenler arasındaki uzay, mükemmel bir boşluk olmasına rağmen, temiz ve bozulmamış değildir. Tozu vardır ve bu toz genellikle güneş ışığını yakalayarak gezegenler arası uzaya nüfuz eden hafif bir parıltı yaratır. Hayalet parıltı Dünya'dan "zodyak ışığı" olarak bilinen puslu bir ışık üçgeni olarak görünür ve onu görmek için en iyi zaman şu anda alacakaranlıktan sonra. 21 Mart'taki ekinoksa kadar, orta enlemlerdeyseniz ve Güneş battıktan sonra gökyüzü karanlıksa, batıda belirgin üçgen parıltıyı görürsünüz. Buna zodyak ışığı denir, çünkü ekliptik düzlemde, Ay ve Güneş'in gökyüzünde hareket ediyor gibi göründüğü yol boyunca uzanan zodyak takımyıldızları bandı boyunca en parlaktır. Zodyak ışığını görmek için en iyi koşullar, ekliptiğin ufukla en uç açılarını yaptığı ilkbahar ve sonbahar ekinoksları civarındaki gün batımı ve gün doğumudur. Kuzey Yarımküre'nin bahar aylarında Dünya'nın ekseninin yönelimi nedeniyle, alacakaranlıktan sonra görmek daha kolaydır. Sonbaharda, şafaktan önce görebilirsiniz. Avrupa Güney Gözlemevi'nin Şili'deki La Silla Gözlemevi'nde 2009'da çekilmiş, Güneş battıktan hemen sonra batıya bakan zodyak ışığı. Zodyak tozunun kaynağı, Avrupa Uzay Ajansı'nın Rosetta görevi tarafından ziyaret edilen 67P/Churyumov-Gerasimenko gibi Jüpiter'in kütle çekiminden etkilenen kuyruklu yıldızlardan geliyor. İç Güneş Sistemi'nde başka bir katkıda bulunan Mars gibi görünüyor. Zodyak ışığı, Kuzey Yarımküre'de sahte şafak ve Güney'de sahte alacakaranlık olarak da bilinir. Batıda basılı olarak ortaya çıkmadan çok önce, Mezoamerikan halkı tarafından olduğu kadar Müslüman alimler ve peygamber Muhammed tarafından da tarif edilmiştir. İlginç bir şekilde, zodyak ışığı aynı zamanda Dr. Brian May'in tezinin araştırma konusudur. Grubu Queen ile biraz meşgul olduğu için tamamlamadan önce 36 yıllık bir ara verdi.


Fotoğraf sanatçısı ve zoolojist Spike Walker, 70 yıldır çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük dünyalarla ilgileniyor. 1945 yılında daha 12 yaşındayken ilk mikroskopunu alan Spike, 16 yıl sonra canlı tatlı su tekhücrelileri ve algileri üzerinde yaptığı çalışmasıyla Bilimsel Araştırma alanında Kraliyet Derneği Ödülü aldı. Spike Walker'a bu yıl ise Kraliyet Fotoğrafçılık Cemiyeti, Bilimsel Görüntüleme Ödülü verdi. Su çözeltisi içinde D Vitamini kristalleri.


Yakın zamanda yayınlanan bir çalışma, büyük kimyasal veri tabanlarından çalışan gelişmiş algoritmaların yeni bir kimyasalın toksisitesini standart hayvan testlerinden daha iyi tahmin edebileceğini göstermektedir. Johns Hopkins Bloomberg Halk Sağlığı Okulu'ndaki araştırmacılar, kimyasal yapılar ve toksik özellikler arasındaki ilişkileri haritalamak için geliştirdikleri bilinen kimyasallardan oluşan büyük bir veri tabanı çıkardılar. Daha sonra, herhangi bir kimyasal bileşiğin toksik özelliklerini otomatik olarak tahmin etmek için haritayı kullanabileceğini gösterdiler hem de bir hayvan testinden daha doğru bir şekilde. Geliştirilen en gelişmiş toksisite tahmin aracı, dünya hayvan toksikolojisi testinin %57'sini oluşturan dokuz ortak testte, hayvan testine dayalı sonuçlarından ortalama olarak yaklaşık %87 oranında daha doğruydu. Verilen herhangi bir test, tekrarlandığında, aynı sonucu elde etmek için ortalama olarak sadece %81'lik bir şansa sahipti. Çalışmanın ana araştırmacısı Thomas Hartung Bu sonuçlar birçok hayvan testini bilgisayar tabanlı tahminlerle değiştirebileceğimizi ve daha güvenilir sonuçlar alabileceğimizi gösteriyorlar diyor. Bilgisayar tabanlı yaklaşım, daha geniş güvenlik değerlendirmelerine yol açabilecek, hayvan testlerinden daha birçok kimyasal maddeye de uygulanabilir. Maliyetler ve etik zorluklar nedeniyle, tüketici ürünleri yaklaşık 100.000 kimyasalın sadece küçük bir kısmı kapsamlı bir şekilde test edilmiştir. Fareler, tavşanlar, domuzlar ve köpek gibi hayvanlar, dünya genelinde laboratuarlarda yıllık olarak milyonlarca kimyasal toksisite testine tabi tutulur. Bu hayvan testi genellikle tüketicileri korumak için yasalarca gerekli olmasına rağmen, halkın büyük kesimleri tarafından ahlaki gerekçelere karşıdır ve aynı zamanda test sonuçları ile ilgili yüksek maliyetler ve belirsizlikler nedeniyle ürün üreticileri ile de popüler değildir. Bloomberg Okulu'nun Çevre Sağlığı Bölümü'nü temel alan Hayvan Testleri Alternatifleri Merkezi'ni yöneten Hartung Yeni bir pestisit, 30 ayrı hayvan testine ihtiyaç duyuyor ve sponsor şirkete yaklaşık 20 milyon dolar harcıyor diyor. Hayvan testlerine en yaygın alternatif, araştırmacıların, benzer bir yapıya sahip olan az sayıdaki kimyasalın bilinen özelliklerine dayanarak yeni bir bileşiğin toksisitesini öngördüğü bir okumayı karşılamasıdır. Okumak, hayvan testinden çok daha ucuzdur, ancak ilgili her bileşik için uzman değerlendirmesi ve biraz öznel analiz gerektiriyor. Okuma sürecini optimize etmek ve otomatikleştirmek için ilk adım olarak, Hartung ve meslektaşları iki yıl önce büyük bir makine tarafından okunabilir toksikolojik veritabanını bir araya getirdi. 800.000 ayrı toksikoloji testine dayanarak, 10.000 kimyasal bileşiğin yapıları ve özellikleri hakkında bilgi verdi. Çalışmaları için ekip veri tabanını genişletti ve Amazon'un bulut sunucu sistemi tarafından sağlanan bilgi işlem kasları ile makine öğrenme algoritmalarını kullanarak verileri okudu ve bilinen kimyasal yapıların ve bunların ilişkili toksik özelliklerinin bir haritasını oluşturdu. İlgili herhangi bir bileşiğin haritaya ait olduğunu ve yakınlardaki bileşiklerin özelliklerine dayanarak cilt tahrişi veya DNA hasarı gibi toksik etkilere sahip olup olmadıklarını kesin olarak belirlemek için ilgili yazılımlar geliştirdiler. Hartung, Yaklaşımımız, binlerce farklı kimyasal ve testle ilgili verileri kullanarak çok sağlam bir değerlendirmede hayvan testinden daha iyi performans gösterdi. Bu yüzden toksikoloji için büyük bir haber var. Kamu güvenliği standartlarını geliştirmek ve bunlara karşı test yapmak konusunda uzmanlaşmış bir şirket olan Underwriter's Laboratories , bu çalışmanın sponsorluğunu üstlendi ve herkes tarafından okunan yazılım aracını ticari olarak kullanılabilir hale getirdi''diyor. ABD Gıda ve İlaç İdaresi ve Çevre Koruma Ajansı, yeni yöntemle ilgili resmi değerlendirmelere başlamış olup, okuyucunun gıdalarda, uyuşturucu ve diğer kimyasalların güvenliğini değerlendirmede kullanılan hayvan testlerinin önemli bir oranının yerine geçip geçemeyeceğini test ediyor. Araştırmacılar ayrıca, büyük teknoloji şirketleri de dahil olmak üzere bazı büyük şirketlere, ürünlerinde potansiyel olarak zehirli kimyasallar olup olmadığını belirlemek için bu uygulamayı kullanmaya başlayacaklar. Hartung, Belki bir gün, kimyagerler bir kimyasalın sentezlenmesinden önce bile sadece toksik olmayan bileşikler yapmaya odaklanabilmeleri için toksisiteyi tahmin etmek için bu araçları kullanacaklardır diyor. Çalışma bu haftanın başlarında Toxicological Sciences dergisinde yayınlandı .


Almanya'daki Ruhr Üniversitesi Bilişsel Sinirbilim Enstitüsü'nden Onur Güntünkün, "Asimetri üzerine çalışmak beynin nasıl organize olduğuna dair en temel, ayrıntılı planı gözler önüne serer." diyor. "Erken dönemdeki gelişen beyin, yetişkin beynin kaderini belirler. Asimetri çalışmaları da, gelişen beynin kablo bağlantılarına dair benzeri görülmemiş bir pencere açar. Asimetri insan beyniyle sınırlı değildir ve yanallaşma fenomenine katkı yapacak, hem genetik hem de epigenetik temellerin ortaya çıkmasına yardımcı olabilecek pek çok hayvan modeli ortaya çıkmıştır. Güntürkün, beyin yanallaşmasının 3 amaca hizmet ettiğini söylüyor. Bunlardan ilki algısal uzmanlaşma: Bir iş ne kadar karmaşıksa o işi yapmak için özelleşmiş bölgeye olan ihtiyaç o kadar fazladır. Örneğin, pek çok insanda beynin sağ tarafı yüz tanımaya yoğunlaşmıştır; sol tarafı ise harf ve kelimeleri tanımakla görevlidir. Bir sonraki bölge bizi solaklığa götüren motor uzmanlaşma. Ellerinizle yaptıklarınız biyolojik evrimin bir mucizesidir şeklinde ekliyor Güntürkün. Bizler ellerimizin efendisiyiz ve beynimizin bir tarafını eğittiğimizde bir beceri konusunda daha çok yetkinleşebiliriz. Doğal seleksiyon nüfusun bir bölümünde - %10 civarı- ters ele ayrıcalık tanıyan bir avantaj sağlamıştır. İkisini birbirine bağlayan şey ise aynı anda beynin farklı bölgelerini kullanmamızı sağlayan paralel işleme dediğimiz şeydir. Pek çok omurgalı ve omurgasız beyin asimetrisine sahiptir. Güney Afrika'daki Stellenbosch İleri Araştırmalar Enstitüsü'nde misafir araştırmacı olarak da çalışan Güntürkün, Bu, aslında çoğu hayvanın uzmanlaşması için bizlerle aynı ihtiyaçların evrimleştiği doğanın keşfidir. diyor. Çalışmalar kuşların, tavuklarda olduğu gibi, tek gözlerini yerdeki tahılı çakıl taşlarından ayırmada kullanırken diğer gözlerini avcılara karşı nöbet tutmakta kullandığını gösteriyor. Güvercinler üzerinde yapılan araştırmalar, bu uzmanlığın sıklıkla çevresel etkilerin bir fonksiyonu olduğunu göstermiştir. Yumurta içerisinde bir güvercin yavrusu geliştiğinde, sağ gözü dışa doğru döner ve güvercin sol gözünü vücuduna dönük bırakır. Sağ göz yumurtanın içinden gelen ışığa maruz kaldığında, iki gözün farklı işlere sahip olmasına izin veren bir dizi nöronal değişiklik tetiklenir. Zebra balığı yanallaşma modeli sayesinde araştırmacılar asimetrik gelişimin genetik özelliklerini inceleyebiliyor. Düğümsel sinyal yolu da dahil olmak üzere önemli gelişim yollarına dair araştırmalar, bir embriyonun gelişiminin çok erken döneminde silianın, gen ürünlerini beynin bir tarafına sürüklemek için nasıl hareket ettiğine ilişkin ayrıntıları ortaya çıkarmaktadır. Araştırmacılar düğüm ve diğer yollardaki genleri manipüle ederek zebra balığı davranışlarındaki gelişimsel değişikliklerin ektilerini araştırabilecekler.


Hayvanların genellikle aynı renkleri çok farklı amaçlar için kullanması şaşırtıcı olmamalıdır. Bir erkek kuzey kardinalinin parlak kıpkırmızı rengi, potansiyel eşlerine yakınlaşması için bir sinyal görevi görür; zehirli ok kurbağalarında , bu kırmızı renk onlardan uzak durmanız için sert bir uyarıdır, yoksa bir ağız dolusu güçlü, ölümcül toksin yutarsınız. Şu anda Oklahoma Eyalet Üniversitesi'nden evrim biyoloğu Zachary Emberts ve Arizona Üniversitesi'nden meslektaşı John Wiens, aynı renklerin farklı hayvanlarda bu kadar farklı amaçlara hizmet etmek için evrimleşmesini sağlayan şeyin ne olduğunu merak etti. 1.824 kara omurgalı türü üzerinde bir çalışma yürüttüler, renklerini günümüze kadar gelen veya kaybolan olarak kategorize ettiler ve her bir grubu birbirine bağlayan ortaklığı buldular. Kuşlar ve kertenkeleler gibi günümüze kadar gelen hayvanlar, gündüzleri aktif olan atalardan gelmektedir. Yılanlar ve amfibiler gibi kaybolan hayvanlar, gece atalarından gelmektedir. Gündüz ve gece aktivitesi ile hayvanların bugünkü rengi arasında hiçbir ilişki bulunmadığını buldular; bunun yerine, bağlantı tamamen atadan kalmadır. Bu, evrimi yaklaşık 350 milyon yıl geriye giden tüm karasal omurgalılarda tutarlı görünüyor. Araştırmacıların analizlerine göre, üzerinde çalıştıkları hayvanların atalarının çoğu oldukça sade ve sıkıcı bir şekilde başlamış, zamanla canlı renklerini geliştirmiş ve çoğu canlı renklerinin öne çıktığı ortamlarda yaşamıştır. En makul açıklama, daha parlak renkli hayvanların daha iyi hayatta kalması ve genetik materyallerini bu eğilimi sürdüren nesillere aktarmasıydı. Analiz edilen renkler kırmızı, turuncu, sarı, mor ve maviyi içeriyordu ve araştırmacılar, mavi dışındaki tüm renkler için renklerin cinsiyet sinyali ve uyarı arasında oldukça eşit şekilde bölündüğünü buldular. Bunun nedeninin ne olabileceği şu anda belli değil. Embers, "Kırmızı, turuncu ve sarı gibi bazı renklerin hem yırtıcılardan kaçınmanın hem de eşleri çekmenin bir yolu olarak benzer sıklıkta kullanıldığını görmek ilginç" diyor. Gündüz hayvanlarının rengi anlamlıdır: gün ışığında gösterişli bir hayvan, potansiyel eşler de dahil olmak üzere diğer hayvanlar tarafından görülecektir. Bu onları yırtıcılar için de daha büyük hedefler haline getirebilir, ancak bir eş bulup üremek, yenilmemekten daha önemli gibi görünüyor. Bu türlerin dişileri genellikle kıyaslandığında sıkıcıdır ve bu nedenle yırtıcılardan daha iyi saklanabilir. Ancak gece hayvanları karanlıkta kayarak gezinirler. Bir erkek gece yılanında, dişiler göremiyorsa, cinsel sinyal için parlak bir renk için fazla bir işe yaramaz. Bu arada, araştırma, hayvan özelliklerinin evrimsel tarihini incelemenin, günümüzde artık geçerli olmayan kalıpları ortaya çıkarabileceğini gösteriyor.


46 katılımcının yer aldığı çalışmada, katılımcılar tek seferde ekranda 60 adet aşağılayıcı ve 60 adet övgü içeren cümleyi okudular. Aşağılayıcı cümlelerin ve övgülerin yarısında her ekran; altında rol yapan kalabalık bir grup silüeti gösterilerek sunuldu. Övgü ya da aşağılama içeren cümlelerin ardından son ekranda; ve onlar da senin hakkında aynı şeyi düşünüyor cümlesiyle birlikte 2 saniye boyunca süren kahkaha sesi verildi. Tüm bu süreç boyunca, araştırma ekibi EEG kullanarak katılımcıların beyin dalgalarını kaydettiler. Aşağılayıcı cümlelerin işitilmesinin ardından, katılımcıların beyinlerinde övgü dolu cümlelere kıyasla oldukçayüksek duygusal işlem işaretleri görüldü. Ve dahası, aşağılayıcı durumlara, bir grup kalabalığın da kahkahayla eşlik etmesi; bu duygusal işlem aktivitesinin övgü dolu durumlara kıyasla daha güçlü ve daha uzun sürmesine sebep oluyor. Bir övgü duyarsınız ve üzerine çok fazla düşünmeden devam edersiniz. Fakat aşağılayıcı bir söz, kendisini beyninizde hapsediyor ve bu sözün anlamı üzerine övgü dolu bir sözün anlamına harcadığınızdan daha fazla zaman harcayarak düşünüyorsunuz. Ve araştırma; insanların bir de size güldüğünü hissettiğinizde bu etkinin çok daha güçlü olduğunu ortaya koyuyor. Bunun; olumsuzun olumluya kıyasla daha güçlü yerleşme eğiliminde olduğunu belirten bir kavram olan olumsuzluk ön yargısının nörolojik bir örneği olduğunu düşünebilirsiniz. Şöyle ki; çoğunlukla olumlu performans gösterdiğiniz bir işte, kendinize yönelik birkaç olumsuz eleştiri almanız sonrasında bu eleştirilere takılıp kaldığınız durumlarda olumsuzluk ön yargısı deneyimlemiş olursunuz. Bir başka deyişle, beyniniz övgü dolu cümlelere kıyasla aşağılayıcı cümleleri işleme sürecinde daha uzun ve zorlu bir süreci işletiyor.


Yapay Zeka , bilgisayarlara insan zekasını gerektiren görevleri yerine getirebilecek şekilde öğretme konusu oldukça heyecan verici bir alan. Merak etmeyin, bu yazıda matematiksel kavramlardan uzak durarak yediden yetmişe herkesin anlayabileceği bir dille açıklayacağım. Bir arkadaşınızın olağanüstü zeki olduğunu ve hemen hemen her konuda size yardımcı olabileceğini düşünün. Bu arkadaş, sorularınıza cevap vermekten kararlar almanıza kadar her türlü konuda size yardımcı olabilir. İşte YZ, bu süper zeki arkadaşa sahip olmak gibi bir şey, sadece bilgisayar programı şeklinde! YZ, bilgisayarlara normalde insan zekası gerektiren şeyleri yapmayı öğretmekle ilgilidir. Bilgisayarlara düşünme ve kendi kendine öğrenme yeteneği kazandırmak gibidir. Peki, bilgisayarlar nasıl öğrenir? İşte burada devreye çok miktarda bilgi ve örnek girer. Hayal edin, bilgisayara farklı hayvanları tanımayı öğretmek istiyorsunuz. Kedileri, köpekleri, kuşları içeren binlerce hayvan resmi gösterirsiniz. Bilgisayar bu resimleri analiz eder ve her hayvanın benzersiz özelliklerini ve desenlerini arar. Bir kedinin kedi olmasını ve bir köpeğin köpek olmasını öğrenir. YZ aynı zamanda sorunları çözmede de yardımcı olabilir. Örneğin, en hızlı rota planlamasını yapmak istediğinizi düşünelim. El ile tüm olası rotaları kontrol etmek yerine YZ, trafik desenlerini, yol koşullarını gibi büyük miktardaki veriyi analiz ederek en iyi yolu belirleyebilir. YZ ayrıca tahmin yapabilir. Örneğin, sosyal medyanın bazen size hoşunuza gidebilecek gönderiler gösterdiğini fark ettiniz mi? Bu, YZ algoritmalarının beğendiğiniz veya paylaştığınız gönderileri analiz etmesi ve gelecekte ne görmekten hoşlanabileceğinizi tahmin etmesi anlamına gelir. Kendi zevklerinizi bilen bir kişisel asistan gibi! Ancak YZ mükemmel değildir. Bazen hatalar yapabilir veya yanlılık içerebilir. İşte bu yüzden insanların da devreye girmesi gerekiyor. YZ'nin doğru şeyleri öğrendiğinden, adil kararlar verdiğinden emin olmalıyız. Sonuç olarak, Yapay Zeka, bilgisayarları zeki hale getirme amacını taşıyan bir alandır. Veri ve örneklerden öğrenme yetenekleriyle bilgisayarların normalde insan zekası gerektiren görevleri gerçekleştirmesini sağlar. Nesneleri tanıma, karmaşık problemleri çözme ve tahmin yapma gibi yeteneklere sahiptir. YZ, yaşamımızı geliştirmede inanılmaz bir potansiyele sahiptir. Ancak YZ'nin sınırlamalarını ve sorumlulukla, etik kurallarla kullanılması gerektiğini unutmamak önemlidir.


Yapay zekanın insanlığı devirme fikri on yıllardır konuşuluyor. Ocak 2021'de bilim insanları üst düzey bir bilgisayar süper zekasını kontrol edip edemeyeceğimiz konusundaki kararlarını verdiler. Cevap ise neredeyse imkansız. Buradaki mesele şu ki, insan kavrayışının çok ötesinde bir süper zekayı kontrol etmek, analiz edebileceğimiz o süper zekanın bir simülasyonunu gerektirecektir. Ama idrak edemiyorsak böyle bir simülasyon yaratmamız mümkün değil. Takımın mantığının bir kısmı Alan Turing tarafından 1936'da ortaya atılan durma probleminden geliyor. Problem bir bilgisayar programının bir sonuca ve cevaba ulaşıp ulaşamayacağı veya sonsuza kadar bir döngü bulmaya çalışıp çalışamayacağını bilmeye odaklanır. Turing'in akıllı bir matematikle kanıtladığı gibi, bazı belirli programlar için bunu bilsek de yazılabilecek her potansiyel program için bunu bilmemizi sağlayacak bir yol bulmak mantıksal olarak imkansız. Bu bizi süper akıllı bir durumda olası her bilgisayar programını aynı anda belleğinde tutabilecek olan yapay zekaya geri getiriyor. Yapay zekanın insanlara zarar vermesini ve dünyayı yok etmesini durdurmak için yazılmış herhangi bir program bir sonuca varabilir ya da sonuçsuz kalabilir. Her iki şekilde de kesinlikle emin olmamız matematiksel olarak imkansızdır, bu da kapsayıcı olmadığı anlamına gelir. Almanya'daki Max-Planck İnsani Gelişme Enstitüsü'nden bilgisayar bilimcisi Iyad Rahwan, ocak ayında "Aslında bu, sınırlama algoritmasını kullanılamaz hale getiriyor" dedi. Yapay zekaya biraz etik öğretmenin ve ona dünyayı yok etmemesini söylemenin alternatifi - araştırmacıların söylediğine göre hiçbir algoritmanın kesinlikle emin olamayacağı bir şey - süper zekanın yeteneklerini sınırlamaktır. Örneğin internetin bazı bölümlerinden veya belirli ağlardan kesilebilir. Son zamanlarda yapılan çalışma da bu fikri reddediyor ve yapay zekanın erişimini sınırlayacağını öne sürüyor. Eğer onu insanların kapsamı dışındaki sorunları çözmek için kullanmayacaksak neden yaratıyoruz? Yapay zeka ile ilerlemenin anlaşılmazlığı, kontrolümüz dışında bir süper zekanın ne zaman ortaya çıkacağını bilememek. Bu, gideceğimiz yönler hakkında bazı ciddi sorular sormaya başlamamız gerektiği anlamına geliyor. Max-Planck İnsani Gelişme Enstitüsü'nden bilgisayar bilimcisi Manuel Cebrian, "Dünyayı kontrol eden süper akıllı bir makine kulağa bilim kurgu gibi geliyor. Ancak, geliştiricilerinin bile nasıl öğrendiklerini tam olarak anlayamadıkları, belirli önemli görevleri bağımsız olarak gerçekleştiren makineler zaten var. Bu nedenle, bunun bir noktada kontrol edilemez ve insanlık için tehlikeli hale gelip gelemeyeceği sorusu ortaya çıkıyor." dedi. Araştırma, Yapay Zeka Araştırmaları Dergisi'nde yayınlandı.