3 Şubat'ta, asteroit 2011 AG5, Dünya'yı 1,8 milyon kilometre mesafeden geçti. Bu, Dünya-Ay mesafesinin yaklaşık beş katı - çok güvenli olacak kadar uzak, ancak harika bilim yapacak kadar yakın. Şekli, dönüşü, boyutu ve yüzey detaylarını incelemek için Goldstone Güneş Sistemi Radarı kullanıldı ve bu, çok tuhaf bir cisim. Asteroit 500 metre uzunluğunda ancak sadece 150 metre genişliğinde. NASA ekibi, boyutların Empire State Binası ile karşılaştırılabilir olduğunu söylüyor . Bize daha çok kozmik bir patlıcan gibi görünüyor! JPL'de gözlemlere öncülük eden baş bilimci Lance Benner, bir açıklamada, "Gezegensel radar tarafından bugüne kadar gözlemlenen 1.040 Dünya'ya yakın cisim arasında, bu gördüğümüz en ince uzun cisimlerden biri." dedi. Asteroit, çıplak gözle kömür kadar koyu görünebilir, ancak çeşitli özelliklerinden dolayı yaklaşık 12 metre genişliğinde biraz farklı bir renge sahip. Yavaşça dönüyor ve kendi ekseni etrafında dönmesi yaklaşık dokuz saat alıyor. Bu asteroit bir Dünya'ya Yakın cisimdir, yani gezegenimize yaklaşır. Gözlemler sayesinde, bilim insanları yörünge beklentisini iyileştirdiler. Her 621 günde bir Güneş'in etrafında dönüyor ve şu anda gezegenimize çarpma riski yok. 2011 AG5'in bir sonraki yakın geçişinin 4 Şubat 2040'ta 1,1 milyon kilometre mesafeden olması bekleniyor.


Bilgisayar ve internet elinizin altında olduktan sonra neredeyse yapamayacağınız hiçbir şey yok gibi görünüyor. Peki bir de şunu hayal edin. Ya bilgisayarların arka planındaysanız? Ya yönetici, patron sizseniz? İşte o zaman sınırlar kalkar, herhangi biri, herhangi bir güç olabilirsiniz. Biz bu insanlara hacker diyoruz. Peki hacker nasıl olunur, bu bir suç mudur, hackerların kullandığı araçlar nelerdir, hacktivizm nedir ve en önemlisi dünyada bizlere öncülük eden hacktivist gruplar kimlerdir, biraz bunlardan bahsedelim ve kendilerini tanıyalım. Öncelikle şu ayrımı iyi yapmak gerek. İyi hacker ve kötü hacker olarak hackerlar çok keskin bir çizgiyle ayrılırlar. Siyah şapka hackerlar genelde filmlerde gördüğümüz, tüm ilgilerini, yeteneklerini ve bildiklerini insanlardan bilgi çalmak, onlara zarar vermek için kullanan kötü niyetli insanlardır. Bunun aksine beyaz şapka ya da diğer bir ismiyle etik hackerlar ise bir siyah şapka hackerın bildiği tüm bilgiye sahip olmasına rağmen, çalıştıkları firmaların açıklarını kapatmak için uğraşan, saldırıda bulunan tarafı geri püskürtüp sistemi savunan taraftır. Bu yazıdaki amacımız kesinlikle siyah şapka hackerları savunmak ya da onların yaptığını güzel göstermek değil, sadece toplumun tüm hackerlar zararlıdır algısını değiştirip gerçeği bir de bu yönüyle göstermektir. Haksız çıkar sağlamaya yönelik aktivitelerde bulunan siyah şapka hackerlara da dünyanın her yanında hapis ya da para cezaları uygulanmaktadır. Dünya global bir köy ve bilgisayarların büyülü dünyasını kullanarak her şey bir tık kadar uzağınızda.


Dünya, Güneş etrafında belirli bir yörüngede dolanır. Her bir tur dolanımını yaklaşık olarak 365 gün 6 saatte tamamlar. Nasıl Dünya'nın yer çekiminden dolayı bir nesneyi havaya attığımızda geri yere düşüyorsa, çapı Dünya'nın çapının yaklaşık 100 katı olan Güneş'in de yer çekimi Dünya'yı kendisine doğru çeker. Güneş'in bu çekim kuvveti, sistemi içerisinde bulunan bütün nesneler üzerinde etkilidir. Her yıl Dünya'nın Güneş etrafında dolanmasını sağlayan da bu çekim kuvvetidir. Dünya'nın Güneş etrafında belirli bir yörüngede dolandığını belirtmiştik. Peki bir şekilde Dünya yörüngesinden çıkarsa ne olur? Kısa cevap: Dünya üzerindeki hayat sona erer. Şimdiki yörüngesinde olmayan Dünya, doğrudan Güneş tarafından çekilecektir. Dünya'nın şimdiki üzerinde bulunduğu yörüngesi, Güneş'in Dünya'yı doğrudan kendisine yaklaştırmasını engeller. Bir çatının üzerinde ileriye doğru tenis topu fırlattığınızı düşünün. Tenis topunu ne kadar hızlı fırlatırsanız, kat ettiği mesafe ve yere düşme süresi o kadar artacaktır. Dünya'nın saniyedeki 29.8 kilometrelik dönüş hızı da, Güneş'in yer çekimi etkisinin üstesinden gelmesini sağlar. Eğer yörünge değişirse, her şey çok hızlı bir şekilde değişecektir. Dünya ve üzerindekiler hızla Güneş'e yaklaşmaya başlayacaktır. Bizi belki Güneş'in ani çekim etkisine maruz bırakmayacak, yörüngedeki ufak değişimlerin bile Dünya üzerinde büyük sonuçları olabilir. Güneş'e çok az yaklaşmamız bile, Dünya'yı oldukça ısıtır. Aynı zamanda bu ısınmadan kaynaklı buzullar eriyeceğinden deniz seviyelerinde artış gözlenecektir ve belki de bütün karasal bölgeler sular altında kalacaktır. Güneş'in ısı-sıcaklığının bir kısmını absorbe eden karasal bölgeler olmadan da, Dünya sürekli ısınmaya devam edecektir. Tam tersi şekilde, Dünya'nın Güneş'ten çok az bir miktar uzaklaşması gezegenimizi dondurabilir. Okyanuslar buz ile kaplanır ve aynı zamanda yörüngede dolanma süresi artacağından yılların da süresi uzayacaktır. Bunun yanı sıra, Dünya'nın yörüngesini değiştirecek herhangi bir etkinin Güneş Sistemi'nin geri kalanını da etkilemesi muhtemeldir. Gezegenlerin Güneş etrafında dolanma yörüngelerindeki ufak değişiklikler bile, çarpışmalarına sebep olabilir.


Avrupa Uzay Ajansı'nın Gaia uydusu, Samanyolu'ndaki yıldızların en ayrıntılı haritasını oluşturmakla meşgul. Bu, Dünya'ya en yakın iki kara deliğin keşfedilmesine yol açtı ve hatta yeni bir kara delik sınıfı bile olabilirler. Sırasıyla Gaia BH1 ve Gaia BH2 olarak adlandırılan bu cisimler, 1.560 ışık yılı ve 3.800 ışık yılı uzaklıkta bulunuyorlar. Galaksimizin yandan yana 105.000 ışık yılı olduğu göz önüne alındığında, bu iki cisim bize kesinlikle yakın. Ve onları şimdiye kadar karşılaştığımız diğer kara deliklerden farklı kılan tek özellik bu değil. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi ve Max-Planck Astronomi Enstitüsü'nden baş yazar Kareem El-Badry, bir açıklamada, "Bu yeni kara delik grubunu zaten bildiklerimizden ayıran şey, yoldaş yıldızlarından geniş ölçüde ayrılmalarıdır. Bu kara deliklerin muhtemelen X-ışını ikililerinden tamamen farklı bir oluşum geçmişi var." dedi. X-ışını ikilileri, bir kara delik ve yoldaş bir yıldız içeren yaygın bir sistem türüdür. Bu ikililerde, iki cisim birbirine çok yakın yörüngede döner ve kara delik yıldızdan madde çalar. Bu işlem çok fazla enerji açığa çıkarır, bu nedenle cisimler genellikle önce X-ışınları veya radyo dalgalarında gözlemlenir. Ancak Gaia'daki iki kara delik çok farklı. ESA görevi, iki yıldızda, görünmez bir yoldaşın yörüngesinde döndüklerini öne süren tuhaf yalpalamalar tespit etti. Kara deliklerin kütlesi Güneşimizin yaklaşık 10 katı ancak diğer X-ışını ikililerinde görülenden çok daha geniş yörüngelerdeler. ESA'nın Gaia proje bilimcisi Timo Prusti, "Gaia'nın verilerinin doğruluğu bu keşif için çok önemliydi. Kara delikler, yoldaş yıldızının yörüngesinde dönerken küçük yalpalaması tespit edilerek bulundu. Başka hiçbir araç bu tür ölçümler yapamaz." diye ekledi. Ekip bu verileri, kara deliklerin görünmez yoldaşlar olduğunu doğrulayan yer tabanlı optik gözlemlerle takip etti. Ve NASA'nın Chandra X-ray Gözlemevi ve Güney Afrika MeerKAT radyo teleskobu ile yapılan diğer gözlemler, onun son derece hareketsiz olduğunu ortaya çıkardı: hiçbir şey yemiyor. İkinci kara deliğin keşfedilmesine yardımcı olan ve ABD'deki Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nde gök bilimci ortak yazar Yvette Cendes, "Hiçbir şey tespit etmemiş olsak da, bu bilgi inanılmaz derecede değerli çünkü bize bir kara deliğin etrafındaki ortam hakkında çok şey anlatıyor. Yoldaş yıldızdan yıldız rüzgarı şeklinde çıkan çok sayıda parçacık var. Ancak herhangi bir radyo ışığı görmediğimiz için, bu bize kara deliğin pek iyi bir yiyici olmadığını ve olay ufkundan çok fazla parçacık geçmediğini söylüyor. Bunun neden olduğunu bilmiyoruz ancak öğrenmek istiyoruz." diye ekledi. Gaia BH2'nin etrafındaki yıldız, kara deliğin yörüngesinde her 1.277 günde bir dönüyor, yani aralarındaki mesafe kabaca 714 milyon kilometre. Keşfedilen ilk kara deliğin yoldaşı Cygnus X-1, bu yoğun cismin yörüngesini 5,6 günde dönüyor. Büyük bir fark. El-Badry, "Daha geniş sistemlerde kara deliklerin var olabileceğinden şüpheleniyorduk, ancak nasıl oluştuklarından emin değildik. Onların keşfi, ikili yıldız sistemlerinin evrimi hakkındaki teorilerimizi uyarlamamız gerektiği anlamına geliyor, çünkü bu sistemlerin nasıl oluştuğu henüz net değil." diye açıkladı. Gaia, bu tür daha fazla sistemin keşfedilmesine yol açabilir. 66 aylık gözlemlere dayanan bir sonraki verilerinin, 2025 sonundan önce mevcut olması beklenmiyor. Çalışma Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'de yayınlandı.


Bu gezegende yaşayan çoğu organizma için son derece elverişsiz olacak bir ortamda yaşam bulundu. 600 metrelik permafrosttan geçen sularla beslenen, Kanada Arktik bölgesindeki sıfırın altında, tuzlu, neredeyse oksijensiz Lost Hammer Spring, Dünya üzerindeki en zorlu yerlerden biridir. Ancak burada bile hayat, var olmanın bir yolunu buluyor. Bilim insanları, permafrost'un derinliklerinden sızan tuzlu suda gelişen mikroplar buldular ve bu, Europa, Enceladus veya Mars'ta eğer varsa, bulunabilecek dünya dışı mikrobiyal yaşam hakkında bir ipucu verebilir. Dünya dışı ortamlardaki yaşamı bulmak kesinlikle kolay değil. Bilim insanları, dünyada yaşamın çok zor olduğu bölgelerde yaşamı incelemenin, Dünya dışı ihtimalleri incelerken işimize yarayacağını düşünüyorlar. Jüpiter'in uydusu Europa ve Satürn'ün uydusu Enceladus gibi okyanus dünyaları, Mars gibi bir çöl dünyasıyla pek ortak görünmeyebilir, ancak oldukça makul seviyelerde benzer bazı özellikleri var. Kanıtlar, Europa ve Enceladus'un buz kabuklarının altında aşırı soğuk, tuzlu okyanusların gizlenebileceğini gösteriyor. Mars'ta da yüzeyinin altında kilitli sıvı tuzlu göller olabilir. Bu ortamlar muhtemelen hipersalindir. Tuzlar suyun donma noktasını düşürdüğünden, muhtemelen bu ortamlar da sıfırın altındadır. Oksijen açısından son derece düşük seviyelerde olmaları da son derece güçlü ihtimaller arasındadır. Kısa bir süre önce, bilim insanları Mars'ın güney kutup buzulunun altında aşırı tuzlu göller olabileceğine dair kanıtlar buldular. Bu keşif hala sıcak bir tartışma konusu olsa da, orada göller varsa, Lost Hammer Spring, bu bölgeye son derece benziyor olabilir. Permafrost'un derinliklerinden, çok az çözünmüş oksijen, yaklaşık yüzde 24 tuzluluk ve eksi 5 santigrat derece civarındaki sıcaklıklarda su yüzeye sızar. Bunun içinde yaşamaya çalıştığınızı hayal edin. Emin olun, son derece zor olacaktır. Ancak bu bölgede yaşayan mikroplar bulundu. Mars'taki belki göllere benzerliği göz önüne alındığında, bu ilerisi için umut verici bir gelişme. Bir sonraki adım, mikrobiyal topluluğu kabaca karakterize etmekti. Bunun için ekip, örneklerinde bulunan genetik materyal artıklarını sıraladı ve bunları bilinen çeşitli mikrobiyal filumlara ait çok sayıda mikroplara ayırdı. Buldukları mikropların çoğu bilim için tamamen yeniydi ve Lost Hammer Spring gibi bir yerde sadece yaşamalarına değil, gelişmelerine de izin veren özel gelişmişliklere sahiplerdi. McGill Üniversitesi'nden mikrobiyolog Lyle Whyte, "Lost Hammer Spring'de bulduğumuz ve tanımladığımız mikroplar şaşırtıcı çünkü diğer mikroorganizmaların aksine yaşamak için organik maddeye veya oksijene ihtiyaç duymuyorlar" dedi. Bunun yerine, hepsi Mars'ta bulunan metan, sülfürler, sülfat, karbon monoksit ve karbondioksit gibi basit inorganik bileşikleri yiyip soluyarak hayatta kalıyorlar. Bu tür metabolizmalar kemolitotrofik olarak bilinir ve yalnızca mikrobiyal organizmalarda ve genellikle oldukça aşırı ortamlarda bulunurlar. Ekip, mikrobiyal topluluğun en aktif üyelerinden bazılarını yetiştirmeyi ve bu tür misafirperver olmayan bir ortamda gelişmeye nasıl adapte oldukları hakkında daha fazla bilgi edinmek için çalışmayı planlıyor. Araştırmacılar, bu bilgilerin Mars gibi yerlerde ortaya çıkma potansiyeli olan bu tür organizmaları daha iyi anlamamıza yardımcı olabileceğini söyledi.


California Üniversitesi'nde araştırmayı yürüten ekip teknolojinin "heyecan verici" olduğunu söyledi. Nature dergisinde yayımlanan çalışmada insanların konuşma yetilerini kaybettikleri hastalıklarda da bu cihazı kullanabilecekleri söylendi. Nasıl çalışıyor? Akıl okuma teknolojisi iki aşamada işliyor. İlk aşamada beyinin dudakları, dili, gırtlak ve çeneyi hareket ettiren bölümüne elektrotlar yerleştiriliyor ve beynin bu bölgesindeki elektrik sinyalleri algılanıyor. Bilgisayarda farklı sesler için ağzın ve gırtlağın hareketleri kopyalanıyor. Sonunda "sanal ses aygıtından" sentetik bir konuşma duyuluyor. Neden bu şekilde çalışıyor? Her bir sözcüğün kodunun elektrik sinyalleri için beyni taramanın daha kolay olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak bu girişimler sınırlı başarıya ulaştı. Ağzın şekline ve seslerine odaklanarak bilim insanları bir ilke imza attı. Araştırmacılardan biri Profesör Edward Chang "İlk defa olarak bu çalışma bir kişinin beyin faaliyetlerine dayanarak cümlelerle konuşmanın önünü açtı. Bu heyecan verici ilkenin kanıtı teknoloji erişilir olduğunda konuşma yetilerini kaybeden hastalar için de kullanılabileceğini gösteriyor" dedi. Cihaz hangi düzeyde? Mükemmel değil. Konuşma çok net duyulamıyor. Beş kişinin katıldığı deneylerde yüzlerce cümle arasından dinleyiciler konuşulanların yüzde 70'ini anlayabildi. Kimlere fayda sağlayabilir? Konuşma kaybına yol açan motor nöron hastalığı, beyin hasarları, gırtlak kanseri, felçler, Parkinson hastalığı gibi hastalıklarda işe yarayabilir. Ancak teknoloji beynin dudakları, dili, gırtlağı ve çenenin doğru biçimde hareket etme ilkesi kapsamında çalışıyor. Felçli bazı hastalar bunadan yararlanamayabilir. Chang "Bu iletişim kuramayan herkes için bir çözüm değil" dedi. Uzmanlar daha ileride hiç konuşamamış kişilerin de bu tür bir cihazla konuşmayı öğrenebileceğini belirtti. Çalışmaya katılanlara özel ağız hareketleri yapmamaları söylendi. Chang "Onlara sadece bazı cümleleri okumalarını söyledik. Beynin hareketleri çevirmesi oldukça doğal bir eylem" dedi. Chang "Biz ve diğer araştırmacılar sadece düşünceleri deşifre etmeyi denedik. Ancak bu çok çok zor bir problem. Bu yüzden biz de insanların ne demeye çalıştığına odaklandık" dedi. Bazı uzmanlar ise beyni okuyan teknolojilerin kullanılması konusunda etik bir tartışma yaşanması gerektiğini savunuyor.


Yakın geçmişte Batman oyunlarından birini oynadıysanız, karakterin küçük elektronik aygıtlar kullanarak duvarların ötesini tarama yeteneğine şahit olmuşsunuzdur. Gerçek hayatta ise, Münih Teknik Üniversitesi'nden bilim insanları, size benzer bir Batman becerisi kazandırabilecek bir teknoloji geliştirmiş olabilirler. Temel gereksinimi ise sadece Wi-Fi sinyali olan bu teknoloji fazlasıyla havalı görünüyor. Business Insider'e konuşan Philipp Holl, sadece Wi-Fi dalgalarını kullanarak bir odanın tamamen taranabileceğini belirterek TUM Üniversitesi'nden Profesör Friedemann Reinhard ile birlikte yeni teknolojinin fikir ve aşamalarını Pysical Review Letters'te makale olarak yayımladılar. İki anten sayesinde Wi-Fi dalgalarının duvarlardan geçme yeteneğini kullanan araştırmacılar, bir oda etrafında Wi-Fi alanı oluşturdular. Antenler, Wi-Fi alanının yoğunluğunu ve fazını hem kaynak noktasından hem de Wi-Fi dalgalarının geri yansıdığı yerlerden yakaladılar. Sonuç ise, gerçeği ile kıyaslandığından keskin çizgilere sahip olmasa bile, şimdiye kadar sadece teoride kalan kavramın pratikte de çalıştığını kanıtlayan bir hologram görüntüdür. Duvarların ötesini görme yeteneği, olası gizlilik sömürü sorunlarını ortaya çıkarabileceği için, başlangıçta biraz rahatsız edici olabilir. Şifrelenmiş sinyaller bile belli bir dereceye kadar görüntüyü dış dünyaya aktarabiliyor. Ancak, binaların taranmasını gerektiren meşru operasyonlar için kullanılma potansiyelinin yanı sıra, deprem ya da çığ gibi afetler sonrası kurtarma operasyonları gibi farklı alanlarda da bu teknoloji hayati önem taşıyabilir. Bir taşıta monte edilen aletler enkazın etrafında konuşlandırılarak hayatta kalanlar saptanabilir. Antenlerin cep telefonlarında olanlara benzer küçüklükte tasarlanabileceğini belirten Holl, aşırı uzak mesafelerden de holografik görüntülerin elde edilebileceğini belirtiyor. Bu teknolojiyi geliştirmek için belirli materyallerin şeffaflığı üzerine ileri seviye araştırmalar yapılacak. Ancak, video oyunlardan ve filmlerden aşina olduğumuz süper kahraman teknolojisinin böyle bir şekilde, özellikle potansiyel olarak hayat kurtarıcı uygulamalarla hayata geçebileceğini düşünmek fazlasıyla heyecan verici.


Geliştirilen sistem; hayvancılıkta acı veren durumları erken tespit etmede işe yarayabileceği gibi, ileride insan yüzündeki duyguları okuyabilecek yapay zekaların da habercisi olabilir. Bugünün popüler yapay zeka androidlerinden biri, MARVEL'in S.H.I.E.L.D Ajanları televizyon dizisinden geliyor. Aranızdan son sezonu izlemiş olan varsa şu ana kadar ya ADA'yı seviyor, ya da ADA'dan nefret ediyordur. Bu hayali yapay zeka karakterinin en ilginç yanı, insanların duygularını okuyabilmesidir. Cambridge Üniversitesi'ndeki araştırmacılar sayesinde yapay zekanın bu yeteneği, yakın zamanda bilim kurgu dizilerinden gerçek hayata geçiş yapabilir.


Yapılan son araştırmalarda beynimizin, bazı duyguları nasıl hissettiğinin anlaşılmasına iyice yaklaşıldı. MIT takımı, beyinin iki nöron grubuna, yani sinirsel grubuna ait bağlantıyı keşfetti. Bunlar pozitif ve negatif duygusal olayları işleme görevi görüyorlar. Bu sinir gruplarını, ışığa duyarlı protein ile etiketleyerek, nöronların iki paralel ancak karışık kanala sahip olduğu ve bunların yaşanan olaylara farklı tepki verdiği gözlendi. Bağlantılardan birindeki nöronlar, duyguyu çok heyecanla yaşarken, bazıları ise daha çekinden ve sakin kalıyor. İşte bu iki kanaldaki reaksiyonların birleşimi, yaşanan ruh halinin ve akıl sağlığının cevabı olabilir. Araştırma henüz erken bir süreç içerisinde. Bilim insanlarının hala derinlerdeki, bazı özel nöronları ve sayılarını araştırması gerekiyor. Ayrıca birbirlerine nasıl bağlı olduklarının görülmesi ve daha büyük nöron devrelerinin tanımlanması şart. Eğer başarıya ulaşılırsa, akıl sağlığıyla ilgili problemlerin, bunalım,depresyon ve diğer sorunların, mutluluk sırasında ateşlenen nöronla aynı olmamasının bilinmesiyle birlikte, daha sağlıklı ve başarılı tedavilere yönelebilir.


Her şeyin yolunda gitme olasılığı olduğu kadar ters gitme olasılığı da vardır. Bu ilginç durumu birlikte keşfedelim ve buna Murphy Kanunu adını verelim! 1917 yılında dünyaya gelen Edward A. Murphy, Jr. McDonnell-Douglas'ın 1949 yılında ABD Hava Kuvvetleri tarafından insan hızlanma toleranslarını test etmek için yapılan roket-kızak deneylerindeki test mühendislerinden biriydi (USAF - MX981). Deneylerden birisinde bir pilot üzerine 16 değişik noktaya akselometre takılması gerekiyordu. Sensör, bir yapıştırıcı ile ancak iki türlü takılabiliyordu ve birisi 16 sensörün tamamını da yanlış takmayı başardı. Binbaşı John Paul Stapp birkaç gün sonra bir basın toplantısında olanları yanlış aktardığını görünce "Bir şeyin ters gitme olasılığı varsa, ters gidecektir." açıklamasının orijinal şeklini yaptı. Bu ifade daha sonra "Murphy Kanunu" şeklinde adlandırılmıştır. Birkaç ay içinde "Murphy Kanunları" mühendislik sahasında çalışanlar arasında yayıldı ve 1958'de de nihayet Webster'in sözlüğüne girdi. - Ekmek düştüğünde, her zaman yağlı tarafı aşağı gelecektir. - Arabanızı yıkadığınızda hemen yağmur yağacaktır. - Araba kullanırken diğer şerit her zaman sizinkinden daha hızlı hareket eder. Pek çok insan bu kanunu hayat hakkında kötümser olmanın bir yolu olarak görecektir ama bu hiç doğru değil. Aslında, gerçeklerden daha fazla olamazlardı. Murphy Kanunu hakkında iyi bir anlayışa sahip olmak, kaybeden insanların hayatın önlerine çıkardığı sorunlar ve zorluklarla daha iyi başa çıkmalarına yardımcı olabilir. Örneğin bir ödev esnasında başınıza beklenmedik bir olay geldi, siz bu olayı düzeltmek için yoğun çalışmak ve daha üretici olmak zorunda kaldınız ama bu durum, sizi engeller karşısında daha güçlü ve kararlı olmanızı sağladı. Murphy Kanunu kesinlikle bilimsel bir kanun değildir. Bilimsel çalışmalarda veya günlük hayatta, herhangi bir olgunun mutlaka yanlış gitmesi gibi bir durumun kanıtı yoktur. Olumsuz olaylar her zaman gerçekleşir bunun nedeni şanssızlık, insanların hata yapan bireyler olması, bazı dış etkenler olabilir. Richard Dawkins'e göre Murphy Kanunu ve Sod Kanunu gibi sözde kanunlar saçmadır çünkü cansız nesnelerin kendi arzularına sahip olmalarını veya kişinin kendi arzularına göre tepki vermelerini gerektirir. Dawkins, belirli türdeki olayların her zaman meydana gelebileceğine, ancak yalnızca bir baş belası haline geldiklerinde fark edildiklerine dikkat çeker. Erken dönemlerden beri Murphy Kanunu onu termodinamik yasalarıyla ilişkilendiren ısrarlı referanslar olmuştur. Özellikle, Murphy Kanunu genellikle termodinamiğin ikinci yasasının bir biçimi olarak anılır, çünkü her ikisi de daha dağınık bir duruma doğru bir eğilim öngörür. Atanu Chatterjee, Murphy Kanunu matematiksel terimlerle resmen ifade ederek bu fikri araştırdı. Chatterjee, Murphy'nin bu şekilde belirtilen yasasının en az eylem ilkesi kullanılarak çürütülebileceğini buldu. Özetlemek gerekirse, Murphy Kanunu gerçek bir bilimsel kanun değildir, ancak hayatta bazı durumların beklenmedik ve olumsuz bir şekilde gelişme eğilimine sahip olabileceğini ifade etmek için kullanılan bir deyimdir. - Hiçbir şey göründüğü kadar kolay değildir. - Her şey sandığınızdan daha uzun sürer. - Ters gidebilecek her şey ters gidecektir. - Birkaç şeyin ters gitme olasılığı varsa, en çok zarar verecek olan, ters giden olacaktır. Sonuç: Bir şeylerin ters gitmesi için daha kötü bir zaman varsa, o zaman olacaktır. - Herhangi bir şeyin ters gitmesi mümkün değilse, yine de ters gidecektir. - Bir prosedürün yanlış gidebileceği dört olası yol olduğunu algılarsanız ve bunları atlatırsanız, o zaman hazırlıksız bir beşinci yol hemen gelişecektir. - Kendi haline bırakıldığında, işler kötüden daha kötüye gitme eğilimindedir. - Her şey yolunda gidiyor gibi görünüyorsa, muhtemelen bir şeyi gözden kaçırmışsınızdır. - Doğa her zaman gizli kusurun yanında yer alır. - Tabiat ana sevimsizdir. - Hiçbir şeyi kusursuz hale getirmek imkansızdır çünkü aptallar çok zekidir. - Bir şeyi yapmak için yola çıktığınızda, önce başka bir şey yapılmalıdır. - Tünelin ucundaki ışık, yalnızca yaklaşmakta olan bir trenin ışığıdır.


Yeni bir çalışma ile, araştırmacılar tarafından SIRT3 adı verilen ve mitokondride bulunan enzimin, enerji kaybına yol açan benzer gerilimlere karşı fare beynini koruyabilecek etkiler üretebileceği keşfedildi. Dahası tekerleklerde koşturulan farelerin bu koruyucu enzimi daha fazla üreterek, yüksek seviyelerde bulundurdukları gösterildi. SIRT3 üretmeyen fare denekler, nörodejenerasyon ve epileptik nöbetlere yol açan nörotoksinlere maruz kaldıklarında, strese çok daha duyarlı hale geldiler. Tekerlekte koşma egzersizi, sinir hücrelerindeki SIRT3 seviyesini artırdı ve dejenerasyona karşı koruma sağladı. Enzimin düşük seviyelerde olması koruma durumunun oluşmasına engel oldu. Nöronlar; strese karşı, SIRT3 seviyesini artırmayı sağlayacak gen terapisi teknolojileri ile korunabilir. Geçtiğimiz günlerde (19 Kasım'da) Cell Metabolism'de yayımlanan bu araştırmanın bulguları gösteriyor ki; SIRT3 enziminin seviyesini artırarak hücrenin yakıt deposu gibi işleyen mitokondrinin fonksiyonlarını ve strese karşı direnci desteklemek, yaşlanmaya bağlı bilişsel düşüşleri ve beyin hastalıklarına karşı çok ciddi bir tedavi potansiyeli taşıyor. SIRT3 (sirtuin 3) SIR2L3 olarak da bilinir ve 11. kromozomda yer alan aynı adlı geni ve ürünü olan proteini belirtir.


Bize süper kütleli karadeliklerin resmini sunan küresel teleskop, şimdi Evrendeki en parlak ışıklardan birine baktı. Dünyanın dört bir yanındaki radyo antenlerinden oluşan bir teleskop dizisi olan Event Horizon Telescope , ışığı bize ulaşmak için 7,5 milyar yıl yol kat eden NRAO 530 adlı uzak bir kuasar üzerinde çalıştı. Ortaya çıkan veriler bize kuasarı inanılmaz ayrıntılarla gösteriyor ve astronomlara göre bu inanılmaz nesnelerin karmaşık fiziğini ve bu kadar parlak ışığı nasıl ürettiklerini anlamamıza yardımcı olacak. Kuasarlar - "yarı yıldız radyo kaynakları"nın kısaltması olan bir terim - merkezdeki çok aktif bir süper kütleli kara delikten güç aldığı düşünülen bir galaksi türüdür. Bu, kara deliğin üzerine hızla düşen bir malzeme ile çevrili olduğu anlamına gelir. Kara deliklerin kendileri ışık yaymaz, ancak aktif bir kara deliğin etrafındaki malzeme yayar. Yerçekimi ve sürtünme, malzemenin ısınmasına ve kara deliğin etrafında daire çizerek parlamasına neden olur. Ama hepsi bu kadar değil. Tüm maddeler kara deliğin üzerine düşmez. Bir kısmı, olay ufkunun hemen dışındaki manyetik alan çizgileri boyunca yönlendirilir ve hızlandırılır. Bu malzeme kutuplara ulaştığında, göreli hız olarak adlandırılan, ışık hızının önemli bir yüzdesindeki hızlarda hareket eden güçlü plazma jetleri olarak uzaya fırlatılır. Bu ince paralel jetlerin nasıl yaratıldıklarını, güçlendiklerini ve manyetik alanların oynadığı rolü tam olarak anlamıyoruz. EHT, 2019'da insanlığa, 55 milyon ışık yılı uzaklıktaki M87 adlı bir galaksinin kalbi olan bir kara deliğin olay ufkunun ilk görüntüsünü verdi. Ardından, geçen yıl, kendi Samanyolu galaksimiz Sagittarius A'nın merkezindeki süper kütleli karadeliğin bir görüntüsünü verdi. Her iki görüntünün de yapımı yıllar sürdü. NRAO 530'un gözlemleri aslında Nisan 2017'de gerçekleşti; uluslararası ekip bunu Sgr A'nın görüntülerini çekmek için bir kalibrasyon hedefi olarak kullandı. Bu kuasar, Samanyolu'nun merkezi için popüler bir kalibrasyon hedefi çünkü iki nesne gökyüzünde birbirine oldukça yakın görünüyor. Boston Üniversitesi'nden astronomlar Svetlana Jorstad ve Almanya'daki Max Planck Radyo Astronomi Enstitüsü'nden Maciek Wielgus liderliğindeki bir ekibin şimdi NRAO 530'un kalbini incelemek için kullandığı gözlemler sayesinde araştırmacılar kuasarın kalbini benzeri görülmemiş ayrıntılarla görebildiler. Wielgus, "Gördüğümüz ışık, genişleyen Evren boyunca 7,5 milyar yıl boyunca Dünya'ya doğru yol aldı, ancak EHT'nin gücüyle, kaynak yapısının ayrıntılarını tek bir ışık yılı kadar küçük bir ölçekte görüyoruz" diye açıklıyor. NRAO 530, "optik olarak şiddetli değişken" bir kuasar olarak bilinen nadir bir kuasar türüdür ve güçlü, oldukça göreceli bir jete sahip olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda bir blazar olarak da kategorize edilir; bu, jet doğrudan veya neredeyse doğrudan bize doğrultulacak şekilde yönlendirilmiş bir blazardır. Blazarlar tehlike oluşturmaz, ancak doğrusal bir lazer ışınına bakmak gibi incelenmesi oldukça zorlayıcı olabilir. EHT görüntüleri, jetin güney ucunda parlak bir özellik gösteriyor; Araştırmacılar bunun, jetin belirli bir ışık dalga boyunda fırlatıldığı nokta olan radyo "çekirdeği" olduğuna inanıyor. Bu çekirdek, daha uzun ışık dalga boylarında görülemeyen ancak EHT gözlemlerinde açıkça görülebilen iki bileşene sahiptir. Ekip, gözlemlerinden yapının farklı bölümlerinden yayılan ışığın polarizasyonunu belirlemeyi başardı. Bu, içinden geçtiği manyetik alanlardan etkilenebilen ışığın salınımlarının yönünü ifade eder. Bu, ekibin jetteki manyetik alanları haritalandırmasına ve manyetik alanın sarmal bir yapıya sahip olduğuna dair kanıt bulmasına olanak sağladı. Jorstad, "En dıştaki özellik, çok iyi düzenlenmiş bir manyetik alanı düşündüren, özellikle yüksek derecede doğrusal polarizasyona sahiptir" diyor. Bugüne kadar, NRAO 530, EHT'nin incelediği en uzak nesnedir ve sonuçlar, uzak nesnelerle ilgili gelecekteki çalışmaların yanı sıra blazarlar ve kuasarlarla ilgili daha ayrıntılı çalışmalar için umut vaat etmektedir.


Muhtemelen mantarlar hakkında, özellikle ekmeği küflendirenler hakkında pek fikriniz yoktur, fakat Cell Press dergisi Current Biology'de yayımlanan bir çalışmada, araştırmacılar düşüncelerinizi değiştirebilecek bir kanıt sundular. Bulguları, kırmızı ekmek küfünün, şarj edilebilir bataryalarda kullanılmak üzere, daha sürdürülebilir elektrokimyasal malzemelerin üretimi için anahtar rol üstlenebilir. Gadd ve çalışma arkadaşları, uzun zamandır mantarların metalleri ve mineralleri kullanışlı ve şaşırtcı biçimlerde dönüştürme yeteneklerini araştırıyorlar. Daha önceki çalışmalarda, araştırmacılar, örneğin mantarların zehirli kurşun ve uranyumu stabilize ettiğini göstermişlerdi. Bu da araştırmacıların, benzersiz elektrokimyasal malzemelerin hazırlanması için, mantarların alternatif bir kullanışlı yöntem önerip önermediğini merak etmelerine yol açtı. Bu tür biyomineralize karbonatların oksitlere ayrıştırılmasının, önemli elektrokimyasal özelliklere sahip benzersiz metal oksit kaynağı olabileceğini düşündüklerini söylüyor Gadd. Aslında karbon nanotüpler ve diğer manganez oksitler gibi alternatif elektrot materyaller kullanarak lityum-iyon pil veya süperkondansatör performansını arttırmak için çok fazla uğraş var. Fakat bunların çok azı, üretim sürecinde mantarların kullanımını ele aldı. Bu yeni çalışmada, Gadd ve çalışma arkadaşları N. crassa mantarlarını, üre vemanganez klorit (MnCl2) ile değiştirilmiş bir ortamda kuluçkaya yatırdılar ve neler olduğuna baktılar. Araştırmacılar, uzunca dallanmış mantar filamentlerinin biyomineralize olduğunu ve/veya mineraller tarafından çeşitli şekillerde zırhlandığını gözlemlediler. Bu ortamın ısıtılmasından ardından, geriye karbonize biyokütlenin ve manganez oksitlerin bir karışımı kaldı. Daha sonra yapılan bir çalışmada, bu yapıların süperkondansatörlerde veya lityum-iyon pillerde kullanılabilmesi için ideal elektrokimyasal özelliklere sahip olduğu gösterildi. Hazırlanan karbonize mantar biyokütle-manganez oksit kompozitinin, diğer çalışmalarda rapor edilen lityum-iyon pillerdeki manganez oksitlere kıyasla, iyi performans çıkarması bizi şaşırttı. Muhteşem bir çevrim kararlılığı gösterdi ve kapasitenin %90'ından fazlası 200 şarjdan sonra korunmaya devam etti diye anlatıyor Gadd. Bu yeni çalışma, mantar biyomineralleştirme işlemi kullanılarak aktif elektrot materyallerin kullanımını gösteren ilk çalışma ve bu mantar işlemlerinin kullanışlı biyomateryalleri kaynağı olarak büyük bir potansiyel taşıdığını da resmediyor. Gadd, çeşitli kullanılabilme potansiyeli taşıyan metal karbonatların üretimi için mantarların kullanımını araştırmaya devam edeceklerini anlatıyor. Ayrıca diğer kimyasal formlardaki değerli veya nadir metallerin biyo-dönüşümü için bu tür süreçlerin kullanımını da araştırmayı düşünüyorlar.


Bazıları "metaverse"in dijital dünyada devrim yaratma gücüne sahip olduğuna inanırken, bazıları da bunun insanlık için büyük tehlike yaratabileceği konusunda uyardı. Ancak Elon Musk, Metaverse'in aşırı abartıldığını düşünüyor. The Babylon Bee'de yakın zamanda Elon Musk ile yapılan bir röportajda, evrenin bilinen en zenginine daha önce Facebook olarak bilinen şirketin, insanların içinde bulunduğu sürükleyici bir sanal gerçeklik ortamı yaratmayı uman yeni projesi Metaverse hakkındaki görüşü soruldu. Musk, bu fikirden pek etkilenmemiş görünüyordu. Onu tamamen abartı gördüğünü belirtti. "Bu Metaverse fikrine katıldığımdan emin değilim. Elbette burnuna bir televizyon koyabilirsin. Bunun seni "metaverse'de" yaptığından emin değilim." dedi. "Bütün gün yüzüne lanet olasıca bir ekran yapıştıran ve hiç ayrılmak istemeyen birini görmüyorum." diye devam etti. "Bence Metaverse'de kaybolmaktan çok uzağız. Kulağa moda bir kelime gibi geliyor ama 1995'teki gibi interneti bırakan yaşlı bir codger gibi olmak istemiyorum bunun hiçbir anlamı olmayacak, bunun için bazı tehlikeler var ama şu anda zorlayıcı bir metaverse göremiyorum." dedi. Musk, uzun podcast röportajı sırasında gezegenin çevre sorunlarından UFO'lara kadar bir dizi sıcak konuya değindi. İklim değişikliği hakkında konuşan Musk, Süper alarmcı küresel ısınma kampında değilim. Mevcut yüzünden mahvolduğumuzu düşünmüyorum. Ancak, madencilik ve yanan hidrokarbonlar yönünde çok fazla atalet var. Dünya hala ezici bir şekilde madenciliğe ve hidrokarbonları yakmaya bağlı, bu yüzden bu devam ederse ve atmosferdeki CO2'yi gerçekten artırmaya başlarsak, iklim değişikliği, okyanusların ısınması ve deniz seviyesinin yükselmesi riski artar. Bence bu riski almak akıllıca değil." dedi. Dünya dışı yaşam konusunda Musk, henüz gerçek bir kanıt görmediğini söyledi. "Eğer biri uzaylıların kanıtlarını bilseydi, o ben olurdum ve ben hiçbir şey görmedim. Uzaylılar nerede? Belki bu galakside hiç yoktur. Belki burada sahip olduğumuz şey çok, çok nadir bir durumdur. Uçsuz bucaksız bir karanlıkta küçük bir mum gibi kısa, titreyen bir bilinç var - ve biz o mumun sönmesine izin vermemeliyiz. dedi.


SpaceX CEO'su Elon Musk Twitter üzerinden yaptığı paylaşımda Falcon 9 roketinin donatılacağı 60 internet uydusunun fotoğrafını takipçileriyle paylaştı. Uydular hakkındaki yeni bilgileri de bu paylaşımıyla birlikte duyurdu. Musk, fırlatma zamanı ile ilgili de bilgi verdi. Şimdilik 15 Mayıs'a işaret eden Musk, bu tarihin değişken olabileceğine de dikkat çekti. SpaceX'in esas hedefi 2020 yılına kadar dünya yörüngesini yaklaşık 11 bin Starlink uydusuyla donatmak. Bu sayede gezegenlere yüksek hızlı internet erişimi sağlanacak. 10 milyar dolarlık bu proje kapsamında SpaceX, 2019 ve 2024 yılları arasında iki aşamada uyduları uzaya gönderecek. Dünya'nın 1150 ile 1325 km üzerinde dolaşacak olan bu uydular 1 Gbps bağlantı sunacak. SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell yaptığı açıklamada attıkları bu ilk adımının dünyayı birbirine bağlayacak çok önemli bir adım olduğunu belirtti. Önlerinde hala çok uzun bir yol olduğunu söyleyen Shotwell, özellikle internete bağlanma konusunda sıkıntı yaşayan toplumların sorunlarının bu şekilde çözülmesini hedeflediğini dile getirdi.


Bazı insanlar Elon Musk'ın kendini gerçek hayattaki bir Tony Stark veya Bruce Wayne olarak gördüğünü düşünüyor. Eğer öyleyse, Ukrayna krizi ona hayallerini yaşama şansı vermiş olabilir. Musk'ın hem şaşırtıcı başarılar hem de utanç verici başarısızlıklar konusundaki sicilinin ışığında, bunun hangi kategoriye gireceğini söylemek için henüz çok erken, ancak birçok hayat bu sonuca bağlı olabilir. Bilgi güç olduğunda, internete erişim her türlü mücadelenin çok önemli bir parçasıdır. Ukrayna halkı, işgale direnen askerleri ve gönüllüleri bir araya getirmek, sivillere ne zaman ve nereye kaçacaklarını söylemek, çabalarını dünyanın geri kalanına duyurmak için internete ihtiyaç duyuyor. Yakın zamanda meydana gelen bir güneş fırtınasında bazı uydularını kaybetmesine rağmen, Starlink şu anda yörüngede veri gönderen ve alan 2.000 uyduya yaklaşıyor. Gezegenin sağ tarafında olduklarında Ukrayna'ya öncelik vermeleri için onları yönlendirmek muhtemelen zor değildi. Her uydunun 2.080 kullanıcıya hizmet verebileceği bildiriliyor. Önemli bir yardım olsa da 43 milyonluk bir ülke için yeterli değil maalesef. Ayrıca, Starlink'e bağlanmak için yer tabanlı bir terminale ihtiyacınız var. Ukrayna'da muhtemelen birkaç tane var - resmi rakamlar mevcut görünmese de - ama burası küresel bir sıcak nokta değil. Musk "daha fazla terminal" sözü vermiş olabilir, ancak onları bir savaş bölgesine teslim etmek ve onları çalışır hale getirmek zor olabilir. Starlink'in optimum koşullar altındaki performansı şaşırtıcı olsa da, kullanıcılar ağaçlardan veya komşu binalardan önemli ölçüde parazit olduğunu bildirdiler. Gökyüzünün farklı noktalarından geçen Starlink uyduları ile görüş hattını korumak, etraftaki en yüksek şey olmayı gerektirir. O zaman bile, rüzgar ve yağmur gibi faktörler performansı ciddi şekilde etkileyebilir. Morali güçlendirmeye ve dünyayı gelecekteki olası savaş suçlarından haberdar etmeye yardımcı olan daha fazla video yüklemek, elektrik kaynağı buna izin verecek şekilde açık kalsa bile sorunsuz çalışmayabilir. İnternet erişimi sadece Ukraynalılar için bir sorun değil. Yerel halk tarafından sokak tabelalarıyla uğraşan Rus askerlerinin kaybolduğuna dair çok sayıda rapor var. Google Haritalar'a erişebilselerdi muhtemelen bu olmayacaktı, bu nedenle işgalci ordu terminalleri yok etmek yerine ele geçirmeye çalışabilir. Çevrimiçi birçok insan Starlink'in Ukrayna'nın İnternet sorunlarını çözeceğinden oldukça eminken, diğerleri bunun tam bir fiyasko olacağını düşünüyor. Her iki grubun da ne hakkında konuştuğunu bilip bilmediği veya gerçeğin arada olup olmadığı, savaşın belirleyici faktörlerinden biri olduğunu kanıtlayabilir.


Besleyici suni solüsyon ve ceninin tutunabileceği bir iskele, döllenmiş yumurtanın insan şeklini alışını izlemeye yetiyor. Gelişmenin ilk aşaması için gerekli olan anne rahmine ihtiyaç kalmıyor. İngiliz ve Amerikan bilim insanları birbirlerinden bağımsız olarak ceninin anne karnı dışındaki gelişmesini incelemek üzere bir yöntem buldular. New York ve Cambridge'deki araştırmacıların elde ettikleri sonuçlar 'Nature' ve 'Nature Cell Biology' dergilerinde yayınlandı. Doğal hamilelikte döllenmiş yumurta döllenmeden yedi gün sonra ana rahmine iniyor. Küçük bir top şeklindeki içi boş hücre yumağı annenin mukoza zarına yapışıyor. Blastozyst adı verilen hücre topluluğu zamanla üçe ayrılıyor. Parçalardan ikisi, anne ile cenin arasındaki besin alışverişini düzenleyen plasenta ile diğer dokulara, üçüncüsü ise insan dokusuna dönüşüyor. Bu komplike süreç anne rahmine yerleştikten sonra başlıyor. 'İnsanın bu aşamadaki gelişiminin şimdiye kadar bir 'kara kutu' olduğunu' belirten New York Rockefeller Üniversitesi uzmanlarından Ali Brivanlou ana rahmine yerleşme aşamasının şimdiye kadar bilim insanlarınca incelenemediğini söylüyor. Yapılan deneylerden alınacak sonuçların çocuk düşürmeyi önleme, suni döllenmede hata payını düşürme ve laboratuarda organ üretme yöntemi olan kök hücre tedavisinde başarı şansını yükseltme açısından önemli ipuçları verebileceği belirtiliyor. Laboratuarda embriyon yetiştirmek kolay değil. Embriyon sıvı dolu deney tüpünde hemen ölüyor. Bunun için son derece gelişmiş teknik yöntemler gerekiyor. Cambridge Üniversite'nden Magdalena Zernicka-Goetz ve ekibi fareler üzerinde yaptığı deneylerin ardından solüsyon içinde insan embriyonu yetiştirmeyi de başardı. Ali Brivanlou ve beraberindeki bilim insanları da İngiltere'de geliştirilen tekniği esas alarak ana rahmindeki embriyon tutunmasını laboratuarda yapmayı başardılar. Normal olarak rahimde meydana gelen gelişmelerin laboratuarda tekrarlanabilmiş olması uzmanları da şaşırttı. Brivanlou ilk 12 günde embriyonun anne katkısı olmadan normal bir şekilde geliştiğini söylüyor. Uzmanlar anne dokusuyla blastozyst arasında gelişimin doğru yönde ilerlemesini sağlayan iletişim mekanizması bulunduğunu tahmin etmekteydiler. Oysa embriyon ilk iki haftada anne ile iletişim kurmadan, genlerindeki programa uygun şekilde normal bir gelişme göstermiş. Laboratuardaki embriyon gelişmesinin ana rahmindeki gelişmeyle bire bir aynı olmadığına dikkat çeken Toronto Üniversitesi öğretim üyesi Janet Rossant deneylerde üçlü bölünme olmadığına ve blastozyst'in iki boyutlu kaldığına dikkat çekiyor. Yasalar nedeniyle deneyler en geç 14 gün sürebiliyor. Avustralya, Kanada, Danimarka, Hollanda , ABD ve İngiltere yasaları embriyonun anne dışında 14 günden fazla yaşatılmasına izin vermiyor. Bu yasak sinir sisteminin gelişmeye başlamasının önlenmesi için konmuş. Embriyonda 14'üncü günden sonra omurganın ilk hatları ortaya çıkmaya başlıyor. Almanya'da benzeri deneylerin yapılması yasak. Yasalar, embriyonla deneme yapılmasını men ediyor. Embriyon laboratuarda sadece suni döllendirme amacıyla geliştirilebiliyor.


Karayipler'deki bir mangrov bataklığında bulunan devasa bir bakteri, şimdiye kadar bulunan en büyük bakteri ve şimdi bilim insanları, onun nasıl bu kadar muazzam bir boyuta ulaştığını çözdüklerini düşünüyorlar. Çalışmanın başyazarı olan deniz biyoloğu Jean-Marie Volland, "Bunu bağlam içine koymak gerekirse, diğer bakteriler için durum Everest Dağı kadar uzun başka bir insanla biri gibi olurdu" dedi. Santimetre uzunluğundaki T. magnifica, 2009 yılında Guadeloupe'nin yemyeşil adalarından birinde keşfedildi. Keşif sırasında, deniz biyolojisi profesörü Olivier Gros, enerji üretmek için kükürt kullanan bakterileri arıyordu. Bununla birlikte, bataklık suyu örneğini bir petri kabına döktüğünde çok garip bir şey gördü. Çıplak gözle görülebilen ince, 'erişte benzeri' iplikler, yaprakların ve kirin üzerinde sürükleniyordu. On yıldan fazla bir süre sonra, birkaç araştırmacı tuhaf küçük prokaryotları incelemek için mikroskopları kullandı. Olağandışı organizmanın, floresan, X-ışınları, elektron mikroskobu ve genom dizilimi kullanılarak devasa bir tek hücreli bakteri olduğu doğrulandı. Bugün Science dergisinde bulgularını bildiren ekip, hantal bakterilerin boyut açısından teorik olarak mümkün olanın sınırlarını nasıl zorladığını açıklayabilecek birkaç ilginç açıklama yayınladı. Daha büyük, çok hücreli organizmalardan farklı olarak bakteriler, geleneksel olarak bölünecek iç zarları olmayan "bölmelenmemiş enzim torbaları" olduğu düşünülen prokaryot adı verilen bir organizma grubuna aittir. Thiomargarita magnifica, DNA ve ribozomları depolamak için iç zarlara sahip olma eğiliminde. Araştırmacılar bu küçük bakteri organellerini "pepin" olarak adlandırmaya karar verdiler . Çalışma yazarları, "Genetik materyalini zara bağlı organellerde ayırdığı için, T. magnifica bakteri hücresi kavramımıza meydan okuyor" diye yazıyor. Diğer bakterilerin iç zarları yoktur, bu nedenle ATP üreten makineleri koyacak tek yer, tüm organizmayı içine alan hücre zarfıdır. Bu enerjiyi çok uzağa taşımak zor olduğundan, bu kısıtlama çoğu bakteri hücresinin boyutunu sınırlar. Diğer bakterilerden farklı olarak, T. magnifica bir yavru hücre oluşturmak için kendisinin küçük bir bölümünü ayırır. Thiomargarita magnifica diğer bakterilerden çok daha büyük bir genoma sahiptir. Genetik bir analiz, kükürt oksidasyonu ve karbon fiksasyonu için bir dizi gen ortaya çıkardı; bu, T. magnifica'nın kemoototrofiye dayandığını öne sürdü.


Videodaki insansı robot, tam 343 kilogram ağırlığında olmasıyla da dikkat çekiyor. Dengeli robot, her ne kadar basit bir durummuş gibi gözükse de durum aslında öyle değil. Bu robot, dengesinin gösterildiği denge tahtasının yanı sıra arazi gibi koşullarda daha hızlı hareket edebilir. Paylaşılan 3 dakikalık videonun 343 kiloluk bir insansı robot yer alıyor. Kontrol, algı ve planlama algoritmalarının kullanıldığı robotun, bu dengede durma özelliği sayesinde arazilerde daha verimli olacağı belirtiliyor. Robotlar artık durmaksızın gelişiyor ve adeta insan özelliklerini kazanıyorlar. Bu durum bize birkaç yıl içerisinde yandaş olarak yanınızda yaşayabileceğiniz robotların geleceğini gösteriyor. Ayrıca bu robotun da olduğu gibi robotların arazi gibi ortamlara hazırlanması savaşlarda kullanılacağının en büyük kanıtlarından bir tanesi.


Evrimsel tasarıma sahip olan VVER-1200 reaktörleri, III+ nesline ait VVER-1000 reaktörlerinin, güvenlik, kontrol ve koruma sistemlerin en iyi teknolojileri bir araya getirilerek ve her bir parametresi geliştirilerek modernize edilmiş halidir. Reaktörün çalışma ömrü 60 yıl yapılıp, elektrik gücü 1200MW yükseltilmiş ve kazaların önüne geçebilmek için mevcut güvenlik sistemleri geliştirilmiş ve yeni güvenlik sistemleri eklenmiştir. VVER-1200 reaktörlerinde, reaktörün termal gücü 3200 MW, elektrik gücü 1200MW, kurulu güç kullanım oranı %90, reaktör çıkışındaki soğutucu sıvı basıncı 16,2 MPa, buhar jeneratöründeki buhar basıncı 7 MPa değerlerine yükseltilmiştir. Reaktörlerde çift kaplı koruma kabuğu kullanışmış, kor erimesinin önlemek için pasif ısı uzaklaştırma sistemleri eklenerek 72 saat elektriğe ve insan gücüne gerek duymadan kendi başına çalışabilme yeteneği kazandırılmıştır. Ayrıca deprem, uçak çarpması ve kötü hava koşulları gibi dış etkilere karşı dayanıklılığı yükseltilmiştir. Soğutucu ve yavaşlatıcı olarak basınçlı normal su kullanılan ve termal nötronlara sahip VVER-1200 reaktörlerinde, çift devreli nükleer buhar üretim tesisi kullanılmaktadır. Bu tesiste birinci devredeki aktif bölgeden çıkan radyoaktif su, buhar jeneratöründeki suya karışmayarak buhar üretimi gerçekleşir ve bu radyoaktif su ikinci devreye ulaşamaz. Böylece radyoaktif suyun çevre ile olan teması kesilmiş olur. VVER-1200 tasarımındaki ana ekipmanlar; reaktör basınç kabı, buhar jeneratörü, ana sirkülasyon pompası, basınç düzenleyici, buhar boru hatları, tahliye ve acil durum vanaları, acil durum kor soğutma sistemidir. Reaktör çekirdeğinde 163 tane yakıt demeti vardır. Her yakıt demeti 312 yakıt çubuğu, 1 enstrümantasyon kanalı ve kontrol çubuklarının yerleştirildiği 18 kanal içermektedir. Reaktörde uranyum dioksit ve gadolinyum oksit karışımı ve uranyum dioksit olarak iki farklı yakıt kullanılmaktadır. VVER-1200, reaktör gücünün ve fisyon zincir reaksiyonunun düzenlenmesi, reaktiviteyi ayarlayan iki sistem tarafından gerçekleştirilmektedir. Birincisi kontrol ve koruma sistemidir. Bu sistemde 121 kontrol çubuğu bulunmaktadır. Sistem, reaktivitenin değiştirilmesi, normal ve acil çalışma koşullarında reaktörün kapatılması için kullanılmaktadır. İkincisi ise bor düzenleme sistemidir. Bor düzenleme sistemi; su birincil devresindeki borik asit konsantrasyonundaki küçük değişimler için kullanılmaktadır. VVER-1200 reaktörleri iyonlaştırıcı radyasyonun ve radyoaktif maddelerin çevreye yayılmasını önleyen dört bariyerden oluşmaktadır. Birinci bariyer, fisyon ürünlerinin yakıt zarfı dışına salınımını önleyen yakıt paletidir. İkinci bariyer, fisyon ürünlerinin ana sirkülasyon çevriminin soğutma ortamına geçmesini engelleyen yakıt zarfının kabıdır. Üçüncü bariyer, fisyon ürünlerinin koruyucu kap altına salınmasını önleyen ana sirkülasyon çevrimidir.Son olarak dördüncü bariyer ise, fisyon ürünlerinin çevreye yayılmasını önleyen koruma kabıdır . Reaktör bölümünde herhangi bir kaza meydana gelmesi halinde, tüm radyoaktif madde bu kabın içinde kalır. VVER-1200 reaktörlerinde kendi kendine korumayı ve kendi kendine kontrolü sağlayan bir reaktör kor bileşimi kullanılmıştır. Eğer nötron akışı artarsa, reaktörde sıcaklık artar ve buhar oranı yükselir. Ancak reaktör düzenekleri öyle tasarlanmıştır ki, reaktör bölümünde buhar oranının artması, nötronların hızlıca emilmesini ve zincir tepkimenin sonlanmasını sağlar. İlk olarak Rusya'daki Novovoronezh ve Leningrad Nükleer Güç Santralleri'nde kullanılan VVER-1200 reaktörleri, ülkemize yapılmaktan olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde de kullanılacaktır. - Akkuyu Nükleer Güç Santrali- http://www.akkuyu.com/teknolojiler-ve-guvenlik - Novovoronezh NGS'in eğitim materyali, https://www.rosenergoatom.ru/upload/iblock/f01/f01b5ca309dbda1917c112d6897c0959.pdf


Gayri resmi olarak Wangi-wangi beyaz göz olarak bilinen, yeni tanımlanan kuş türü, Zosterops cinsine aittir. Zosterops, Zosteropidae ailesindeki tipik beyaz gözleri olan bir ötücü kuş cinsidir. İlk olarak 1827'de keşfedilen cins, Afrotropikal, Indomalayan ve Australasian bölgelerine dağılmış 100'den fazla türden oluşur. Bu kuşlar en üstün ada kolonileştiricileridir, bu nedenle farklı ada popülasyonları izole edilip kaynak popülasyonlarından ayrılırken pek çok farklı beyaz göz türü bu kadar hızlı evrimleşmiştir. Zosterops beyaz gözlerinin en karakteristik özelliği, bazı türlerde olmamasına rağmen, göz çevresinde fark edilebilen beyaz bir tüy halkasıdır. Bilimsel olarak Zosterops paruhbesar olarak adlandırılan yeni tür, Endonezya'nın Wakatobi Takımadaları'nda yaklaşık 155 km2'lik tek bir ada olan Wangi-wangi ile sınırlıdır. Trinity College Dublin'den Profesör Nicola Marples, "Yeni tür, yalnızca küçük bir adada bulunduğu ve en yakın akrabalarının 2.900 km'den daha uzakta yaşadığı için bu özel bir keşif" dedi. Kuş yerel olarak yaygın olmaya devam ediyor ancak yaşam alanı azalıyor. Gayri resmi olarak Wangi-wangi beyaz gözü olarak bilinen Zosterops paruhbesar, hem morfolojik hem de genetik olarak Zosterops cinsinin diğer üyelerinden oldukça farklıdır. Profesör Marples ve meslektaşları, "Diğer bölgesel Zosterops türlerine kıyasla vücut boyutunda oldukça büyük" dedi.


Linköping Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, Örebro ve Lulea Üniversitesi'ndeki meslektaşlarıyla birlikte, iyileşme sürecine müdahale etmeden enfeksiyon belirtisini erkenden ortaya çıkarabilen nanoselülozdan yapılmış bir yara bandı geliştirdiler. Enfeksiyon geçirmeyen yaranın pH değeri yaklaşık 5.5'tir. Yarada enfeksiyon meydana geldiğinde yara bazik hale dönüşmeye başlar ve pH değeri 8 ve üstü değerler almaya başlar. Bunun nedeni, yaradaki bakterilerin optimum büyüme ortamına uyacak şekilde çevrelerini değiştirmesidir. Bu bazik hali gösteren pH değerini belirlemek için bu yeni yara bandında, pH değeri 7'yi aştığında rengi sarıdan maviye değişen bir boya olan bromtimol mavisi BTB kullandı ve BTB, yara bandında bozulmadan kullanılabilmesi için de nanometre seviyesinde gözeneklere sahip olan silika malzemesi üzerine yerleştirildi. Bu silika malzemesi de nanoselülozdan kayıp vermeden yara bandı ile birleştirirdi ve enfeksiyon olduğunda sarıdan maviye dönüşen bir yara bandı ortaya çıkarılmış oldu. Bu yara bandının ne gibi faydaları olacağı sorusunun yanıtı ise şu şekildedir. Yarada yüksek pH değeri, enfeksiyonun en yaygın belirtileri olan irin,ağrı veya kızarıklıktan çok önce tespit edilebilir. Bu sayede enfeksiyon ileri safalara ulaşmadan önce yaraya müdahale edilebilir, yaranın enfekte olup olmadığı yara bandı kaldırılmadan anında görülebilir ve bu sayede iyileşmesi zor yaraları olan hastalar için daha temiz bir bakım yapılabilir. Ayrıca yara enfeksiyonları genellikle antibiyotiklerle tedavi edildiği için bu yara bandı sayesinde gereksiz antibiyotik kullanımı da azaltılabilir. Bunlar dışında daha bir çok faydası olacağı düşünülen bu yara bandının, tıbbı ortamlarda kullanılacak tüm ürünlerin titiz ve pahalı testlerden geçmesi gerektiği için piyasaya sunulması beş ile on yıl arası süreceği düşünülüyor.


Başkent Üniversitesi'nde tam veya kısmi felçliler için tasarlanan koltuk, kafa hareketleri ile yönlendirilebiliyor. Proje, felç sebebiyle boyunlarından aşağısını kullanamayan ya da elleriyle koltuklarını sağlıklı kontrol edemeyen engellilerin baş hareketleri ile tekerlekli koltuğu hareket ettirebilmelerine imkan sağlıyor. Başkent Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencileri Mert Can Demircioğlu ile Bengisu Yalçınkaya'nın Yrd. Doç. Dr. Derya Yılmaz danışmanlığında hazırladığı projenin engellilerin hayatını kolaylaştırması hedefleniyor. Yılmaz, kullanıcının başına takacağı, üstünde sensör olan kasket, taç, kulaklık ya da benzeri bir materyal ile koltuğunu hareket ettirebileceğini belirterek, engeli algılayan koltuğun, kullanıcı tepki vermese bile otomatik olarak durduğunu ifade etti. Dört ana hareketi yapabilen koltuğun, hız algılama sistemi de bulunduğunu belirten Yılmaz, "Koltuğun acil durum butonu var, diyelim acil bir durum oldu, kullanıcı düştü, başına bir şey geldi veya bir yerden çıkamadı. Kişi acil panik durum butonuna bastığında, kablosuz yolla bir çağrı merkezine sesli ve görüntülü bildirim yapabiliyor." dedi.


Bir araştırma ekibi, farelerde yüzde 99 etkili olan ve gözlemlenebilir yan etkilere neden olmayan bir erkek oral kontraseptif geliştirdiklerini ve ilacın bu yılın sonuna kadar insan deneylerine girmesinin beklendiğini söyledi. Bulgular Amerikan Kimya Derneği'nin bahar toplantısında sunulacak ve erkekler için doğum kontrol seçeneklerinin yanı sıra sorumlulukların da genişletilmesine yönelik önemli bir adım olacak. Kadın doğum kontrol hapı 1960'larda ilk kez onaylandığından beri, araştırmacılar bir erkek eşdeğeri ile ilgileniyorlar. Birden fazla çalışma, erkeklerin doğum kontrolünün sorumluluğunu eşleriyle paylaşmakla ilgilendiğini gösterdi ancak şimdiye kadar sadece iki etkili seçenek mevcuttu: prezervatif veya vasektomi. Vasektomi ameliyatı pahalıdır ve her zaman başarılı değildir. Kadın hapı, adet döngüsünü bozmak için hormonları kullanır. Bununla birlikte, bu yaklaşımın sorunu, kilo alımı, depresyon ve düşük yoğunluklu lipoprotein olarak bilinen ve kalp hastalığı risklerini artıran kolesterol düzeylerinin artması gibi yan etkilere neden olmasıydı. Kadın hapı ayrıca kan pıhtılaşma riskleri de dahil olmak üzere yan etkiler taşır - ancak kadınlar kontrasepsiyon yokluğunda hamile kalmakla karşı karşıya kaldıklarından, genellikle bu riski alırlar. Profesör Gunda Georg'un laboratuvarında çalışan Noman, hormonal olmayan bir ilaç geliştirmek için "retinoik asit reseptörü alfa" adlı bir proteini hedef aldı. Vücut içinde A vitamini, hücre büyümesinde, sperm oluşumunda ve embriyo gelişiminde önemli rol oynayan retinoik asit dahil olmak üzere farklı formlara dönüştürülür. Bu işlevleri gerçekleştirmek için retinoik asidin RAR-alfa ile etkileşime girmesi gerekir ve laboratuvar deneyleri, RAR-alfa oluşturan geni olmayan farelerin steril olduğunu göstermiştir. Noman ve Georg, çalışmaları için RAR-alfa'nın hareketini engelleyen bir bileşik geliştirdiler. Bir bilgisayar modeli yardımıyla en iyi moleküler yapıyı belirlediler. Noman, "Anahtar deliğinin neye benzediğini bilirsek, daha iyi bir anahtar yapabiliriz - hesaplama modelinin devreye girdiği yer burasıdır" dedi. YCT529 olarak bilinen kimyasalları, potansiyel yan etkileri en aza indirmek için diğer ilgili iki reseptör RAR-beta ve RAR-gama ile değil, özel olarak RAR-alfa ile etkileşime girecek şekilde tasarlanmıştır. Dört hafta boyunca erkek farelere oral yoldan uygulandığında, YCT529 sperm sayısını büyük ölçüde azalttı ve bir çiftleşme denemesinde hamileliği önlemede yüzde 99 etkili oldu. Araştırmacılar kilo, iştah ve genel aktiviteyi izlediler, belirgin bir olumsuz etki bulamadılar, ancak fareler elbette baş ağrısı veya ruh hali değişiklikleri gibi yan etkileri bildiremezler. İlacın kesilmesinden dört ila altı hafta sonra, fareler bir kez daha baba olabildiler. George, Ulusal Sağlık Enstitüleri ve Erkek Kontraseptif Girişimi'nden fon alan ekibin, 2022'nin üçüncü veya dördüncü çeyreğine kadar insan denemelerine başlamak için YourChoice Therapeutics adlı bir şirketle çalıştığını söyledi. Beş yıl veya daha kısa bir süre içinde piyasaya sürülebilecek olası bir zaman çizelgesini öngörerek, "Bunun hızla ilerleyeceği konusunda iyimserim" dedi. Gelecekteki erkek doğum kontrol haplarıyla ilgili ısrarlı bir soru, kadınların onları kullanmak için erkeklere güvenip güvenmeyecekleri olmuştur. Ancak anketler, çoğu kadının aslında eşlerine güvendiğini ve önemli sayıda erkeğin ilaca açık olacağını belirtti.


Bilim adamları, eski Dünya'nın nasıl görüneceğini bulmak için milyarlarca yıl geriye bakmak söz konusu olduğunda harika işler yapıyorlar ve yeni bir çalışma, gezegenimizdeki en eski koşulların muhtemelen başlangıçta hayal edilenden daha zorlu olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar özellikle Güneş'ten Dünya yüzeyine ulaşan ultraviyole radyasyon seviyelerini hafife aldığımızı ve bu seviyelerin belirli dönemlerde, önceden düşünülenden 10 kata kadar daha yüksek olabileceğini düşünüyorlar. Araştırmanın incelediği dönem, atmosferdeki ve okyanuslardaki oksijen seviyelerinin neredeyse sıfırdan yükselmeye başladığı Büyük Oksidasyon Olayından bu yana süregelen son 2,4 milyar yıllık tarihtir. Yeni bulgular bize yalnızca Dünya'nın tarihi hakkında daha fazla şey öğretmekle kalmıyor, aynı zamanda diğer gezegenlerdeki atmosferleri de daha iyi anlamamızı sağlıyor. Yüksek miktarlarda UV radyasyonu, yaşamın ortaya çıkmasını veya evrimleşmesini engellemese de daha fazla miktarda UV radyasyonuyla daha iyi başa çıkabilen organizmalar doğal seçilimde büyük bir avantaj elde edecekti. Araştırmacılar, radyasyonu daha az emen zayıf bir ozon tabakası nedeniyle daha yüksek seviyelerde UV radyasyonunun Dünya'ya ulaşmış olabileceğini düşünüyorlar. Atmosferimizdeki ozon miktarı bir dizi faktöre ve kimyasal reaksiyonlara bağlıdır, ancak oksijen seviyeleri ozonun oluşumunda en önemli rolü oynar. Önceden, bugünkü seviyelerin yaklaşık yüzde 1'i kadar olan atmosferik oksijen seviyelerinin zararlı UV radyasyonunu uzak tutmak için yeterli ozon üreteceği düşünülüyordu. Şimdi, gelişmiş bilgisayar iklim simülasyonlarını kullanan ekip, gerekli oksijen seviyesinin yüzde 5-10 gibi, beklenenden daha fazla olabileceğini öne sürüyor. Fotoğraf: Son 2 milyon yılda Dünya yüzeyine ne kadar UV ışığının ulaştığına dair sorular var. Başka bir deyişle, son 2,4 milyar yıl boyunca, UV ışınlarını önemli ölçüde engelleyecek kadar yeterli ozon olduğunu düşündüğümüz uzun zaman dilimlerinde, durum böyle olmamış olabilirdi. Araştırmacıların açıkladığı gibi, bunun Dünya'daki yaşam ve hatta hangi organizmaların gelişebileceği üzerinde zincirleme bir etkisi var. Araştırmacılar, daha önceki bazı çalışmaların bulgularıyla da örtüştüğünü belirterek, artan UV radyasyon seviyelerinin çağlar boyunca en az bir kitlesel yok oluştan sorumlu olabileceğini söylüyor. Bu tür seviyede radyasyon moleküler düzeyde hasar ve yıkıma neden olma potansiyeline sahiptir. Çalışmanın yazarları, Dünya atmosferindeki ozon seviyelerinin zaman çizelgesinin yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulunuyorlar. Bunun için, Güneş'in değişen parlaklığı da dahil olmak üzere birçok faktörün dikkate alınması gerekir. Yaklaşık 400 milyon yıl önce, atmosferdeki oksijen seviyeleri günümüz standartlarına yükseldi ve daha karmaşık yaşam formları gelişmeye başladı, bu da bugün gezegen genelinde geniş biyolojik çeşitliliğe yol açtı.


Michigan Üniversitesi'nde yapılan araştırmaya göre, kağıt yaban arısı adlı eşek arısı türü "geçişli çıkarsama" olarak bilinen bir akıl yürütme yöntemiyle, bilinen ilişkileri, bilinmeyen ilişkilerden ayırt edebiliyor. Bir başka ifadeyle bu arılar, tıpkı insanlar gibi "X, Y'den, Y de Z'den büyükse, X, Z'den büyüktür" çıkarımını yapabiliyor. İnsanların dışında kuş, maymun ve balık gibi omurgalı hayvanların da bu yeteneğe sahip oldukları biliniyor. Ancak araştırma ilk kez bir omurgasız hayvanın da böyle bir yeteneği olduğunu gösteriyor. Evrim biyoloğu Elizabeth Tibbetts öncülüğünde yapılan araştırma kapsamında, bir grup eşek arısına bazı eşleştirilmiş renkleri tanımaları öğretildi. Arıların daha sonra bilgiyi, yeni renk çiftleriyle karşılaştıklarında, renklere dayalı bir hiyerarşi kurmak için kullandıkları görüldü. Daha önce yapılan bir araştırma, kağıt yaban arılarının diğer arıların yüzlerindeki işaretleri tanıyabildiği ve işaretlerini tanımadıkları arılara karşı agresif davrandıklarını ortaya çıkarmıştı. Tibbetts, "Biology Letters" adlı bilim dergisinde yayımlanan yeni bulguları izah ederken "Örneğin bir eşek arısı daha önce kavgada yendiği Jane'in Lisa'yı yendiğine tanık olmuşsa, Lisa'yı alt edebileceği çıkarımında bulunabiliyor" dedi. Eşek arıları, diğer arılarla daha önceki etkileşimlerini hafızalarında tutabildikleri için davranışlarını buna göre belirliyor. Bal arılarının mantıksal çıkarım yapma yeteneği olmadığı biliniyor. Araştırmacılar, bunun bal arılarının beyinlerinin pirinç tanesi kadar küçük olmasına bağlıyordu. Ancak eşek arılarının beyinleri de aynı büyüklükte. 20 yıldır eşek arıları üzerinde çalışan Tibbetts, bunun hayvanların sosyal çevrelerindeki etkileşimle kazanılmış bir yetenek olabileceğini söylüyor. Araştırmacılara göre, bal arılarının hiyerarşisinde, bir işçi arının kraliçe arı olabilmesi mümkün değil. Ancak eşek arılarında bu geçiş mümkün ve hayvanların mantıksal çıkarım yetenekleri bu örgütlenme açısından büyük önem taşıyor.


Tifo ateşi gelişmiş ülkelerde nadir olabilir, ancak binlerce yıldır var olan bu eski tehdit, modern dünyamızda hala çok büyük bir tehlikedir. Yeni araştırmaya göre, tifo ateşine neden olan bakteri, geniş ilaç direnci geliştiriyor ve hızla dirençli olmayan suşların yerini alıyor. Şu anda antibiyotikler, Salmonella enterica serovar Typhi bakterisinin neden olduğu tifoyu etkili bir şekilde tedavi etmenin tek yoludur. Ancak son otuz yılda bakterinin oral antibiyotiklere karşı direnci büyüyor ve yayılıyor. Nepal, Bangladeş, Pakistan ve Hindistan'da 2014'ten 2019'a 3.489 S Typhi suşunun genomlarını sıralayan araştırmacılar, son zamanlarda ilaca dirençli Typhi'de bir artış buldular. XDR Typhi yalnızca ampisilin, kloramfenikol ve trimetoprim/sülfametoksazol gibi birinci sınıf antibiyotiklere karşı dayanıklı olmakla kalmıyor, aynı zamanda florokinolonlar ve üçüncü nesil sefalosporinler gibi daha yeni antibiyotiklere karşı da direnç kazanıyor. Daha da kötüsü, bu suşlar küresel olarak hızla yayılıyor. Çoğu XDR Typhi vakası Güney Asya'dan gelse de, araştırmacılar 1990'dan bu yana yaklaşık 200 uluslararası yayılma vakası belirlediler. Çoğu suş Güneydoğu Asya'nın yanı sıra Doğu ve Güney Afrika'ya ihraç edilmiştir, ancak tifo süper böcekleri Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da da bulunmuştur. Bulaşıcı hastalık uzmanı Jason Andrews, "Son yıllarda oldukça dirençli S. Typhi suşlarının ortaya çıkma ve yayılma hızı gerçek bir endişe nedenidir ve özellikle en yüksek risk altındaki ülkelerde önleme tedbirlerinin acilen genişletilmesi ihtiyacının altını çizmektedir" diyor. Bilim insanları yıllardır ilaca dirençli tifo hakkında uyarıda bulunuyorlar, ancak yeni araştırma, bakteri üzerinde bugüne kadar yapılmış en büyük genom analizi. 2016 yılında, Pakistan'da ilk XDR tifo türü tespit edildi. 2019 yılına kadar, ülkedeki baskın genotip haline gelmişti. Tarihsel olarak, çoğu XDR tifo suşu, kinolonlar, sefalosporinler ve makrolidler gibi üçüncü nesil antimikrobiyallerle savaşmıştır. Ancak 2000'lerin başında, kinolonlara direnç sağlayan mutasyonlar, Bangladeş, Hindistan, Pakistan, Nepal ve Singapur'daki tüm vakaların yüzde 85'inden fazlasını oluşturuyordu. Aynı zamanda sefalosporin direnci de devreye giriyordu. Bugün işe yarayan çok az oral antibiyotik kaldı: makrolid, azitromisin. Ve bu ilaçlar daha uzun süre dayanamayabilir. Yeni çalışma, azitromisine direnç kazandıran mutasyonların artık yayıldığını ve "tifo tedavisi için tüm oral antimikrobiyallerin etkinliğini tehdit ettiğini" buldu. Bu mutasyonlar henüz XDR S Typhi tarafından benimsenmemiş olsa da, eğer öyle olursa başımız büyük belada. Tedavi edilmezse, tifo vakalarının yüzde 20'ye kadarı ölümcül olabilir ve bugün yılda 11 milyon tifo vakası vardır. Gelecekteki salgınlar tifo konjuge aşılarla bir dereceye kadar önlenebilir, ancak bu aşılara erişim küresel olarak yaygınlaştırılmazsa, dünya yakında başka bir sağlık kriziyle karşı karşıya kalabilir. Bunun olmasını önlemek için sağlık uzmanları, ülkelerin tifo aşılarına erişimi genişletmesi ve yeni antibiyotik araştırmalarına yatırım yapması gerektiğini savunuyor. Örneğin Hindistan'da yakın zamanda yapılan bir araştırma, kentsel alanlarda çocuklara tifo aşısı yaptırılmasının, tifo vakalarının ve ölümlerinin yüzde 36'sını önleyebileceğini tahmin ediyor. Pakistan şu anda bu cephede başı çekiyor. Dünyada tifo için rutin bağışıklama sunan ilk ülkedir. Geçen yıl milyonlarca çocuğa aşı yapıldı ve sağlık uzmanları daha fazla ülkenin aynı şeyi yapması gerektiğini savunuyor.


Bir zamanlar yüksekliği Himalayalarla rekabet eden dev sıradağlar vardı. Milyarlarca yıl önce, birleşen süper kıtaların birleşim noktaları boyunca binlerce kilometre uzanıyordu. Zamanla bu dağlar çürümüş ve köklerine kadar aşınmışlardır. Ancak bu yıpranmış kalıntılarda, bu eski süper dağların ölümünün evrime rehberlik etmiş olabileceğine dair ipuçları olabilir. Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden ve Queensland Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmacılar, kıta levhaları arasındaki çarpışmalardan doğmuş en büyük iki sıradağ için ayrıntılı zaman çizelgeleri oluşturdular ve süper dağların baskısının bıraktığı nadir mineral izlerini kullandılar. Bu dağlardan biri jeologlar tarafından zaten biliniyordu. Yaklaşık 500 ila 650 milyon yıl kadar önce, Transgondwanan Supermountain olarak adlandırılan 8.000 kilometrelik menzil, bir zamanlar büyük güney süper kıtası Gondwana'nın üzerine gölge düşürdü. Nuna süper dağları olarak adlandırılan ikinci menzil de yaklaşık 8.000 kilometre uzunluğundaydı. ANU jeobilimci ve baş yazar Ziyi Zhu, "Bugün bu iki süper dağa benzer bir örneğimiz yok" diyor. Himalayalar kadar etkileyici bir şeye bakıp onların var olmadığı bir zamanı hayal etmek zor. Hayal etmesi daha da zor olan, gelecekte bu devasa yanlarının okyanus tortusu alanlarına indirgenebileceğini bilmek. Yine de bir süper dağın hayatı, tahmin ettiğimizden daha kısadır. Muson rüzgarları ve atmosferin buzlu havası gibi doğa güçlerinin tüm ağırlığına maruz kalan süper dağların hızlı yükselişini kaçınılmaz olarak nispeten hızlı bir düşüş izler. Gondwanan süper dağlarının erozyonunun zamanlaması, bilim insanlarını minerallerin serbest bırakılmasının ve kapana kısılmış oksijenin Kambriyen patlaması olarak adlandırılan biyolojik çeşitlilik patlamasını tetikleyip tetiklemediğini tahmin etmeye sevk etti. Bu ilgi çekici bir hipotez, ancak daha somut kanıtlara ihtiyaç duyan bir hipotez. Yarım milyar yıl önce yeni biyolojik özelliklerin hızla ortaya çıkmasını hızlandıran şeyin tam olarak ne olduğu ve oksijen fazlasının yardımcı olup olmadığı hala hararetli bir şekilde tartışılıyor. Karmaşık yaşam gelişirken ikinci bir süper dağ grubunun Nuna'da toza dönüşmesi, bu fikrin daha fazla keşfedilmeye değer olduğunu gösteriyor. ANU'dan dünya bilimcisi Jochen Brocks, "Şaşırtıcı olan, zaman içinde dağ inşasına ilişkin tüm kayıtların çok net olmasıdır" diyor. Yüz milyonlarca yıl içinde, iki sivri uçta araya giren herhangi birleşen kıtalarda ortaya çıkan hiçbir süper dağ yok. İster tesadüf ister evrimle ilgili bir şey olsun, 1,8 milyar ila 800 milyon yıl önce dağ üstü oluşum periyodundaki bu kırılma, evrimin yavaşlıyormuş gibi göründüğü bir zaman dilimine denk geliyor. Dağın son uzantılarının tortuya indirgenmesi, oksijen seviyelerindeki ve diğer yaşam inşa malzemelerindeki değişiklikler ve yaşamın çeşitlenmesi arasında daha güçlü bağlantılar kurmak için daha çok çalışma yapılması gerekiyor. Ama eğer sonuç verirse, karmaşık yaşam Dünya'nın uzun süredir kayıp olan devlerine bir teşekkür borçlu olabilir.


Deniz yosunlarının arasında yüzen, okyanus akıntılarında dalgalanan yaprak benzeri süslemelerle süslenmiş deniz ejderhaları gerçekten eşsiz canlılar. Ama deniz ejderhalarında bizim gördüklerimizden çok daha fazlası var. Göz kamaştıran bu canlıların dişleri eksik, kaburgaları yok ve dikenleri kavisli ve bükülmüş. Şimdi bilim insanları, deniz ejderhalarının neden bu kadar farklı göründüğünü açıklayabilecek genetik ipuçları buldular. Deniz ejderhası genomlarını araştırmak, deniz ejderhasına özgü özelliklerin evrimi üzerindeki bir perdeyi kaldırdı" ve "bu olağandışı omurgalı ailesinin, bir bütün olarak ilgi çekici evrimsel yönlerini ortaya çıkardı. Deniz ejderhaları, erkek hamileliğini evrimleştirmesiyle ünlü olan, pipefish ve deniz atları ile aynı aileye, Syngnathidae'ye aittir. Araştırmayı Susan Bassham ile birlikte yürüten Oregon Üniversitesi'nden evrimsel genomik araştırmacısı Clayton Small, "Bu grup birkaç farklı nedenden dolayı harika" diyor. Small, Bassham ve ekibi nedenini öğrenmek için iki deniz ejderhası türünün genomlarını sıraladı: Her ikisi de Avustralya'nın en güney kıyılarındaki serin sularda bulunan yapraklı deniz ejderhası ve yabani ot ejderhası. Yosun kaplı kayalık resiflerde onları kamufle etmeye yardımcı olan yaprağa benzer kısımları ile birlikte sürüklenen bu küçük canlıları fark etmek zor olabilir. Hatta o kadar zor ki, deniz ejderhalarının üçüncü türü olan nadir yakut deniz ejderhası, vahşi doğada ilk kez 2017'de görüldü. Her üç deniz ejderhası türünde de renkli, fantastik vücut formları ve uzun, boru şeklindeki kabukluları emen burunlar vardır, ancak yakut deniz ejderi, evrimle, diğerlerinin sergilediği yapraklı uzantıları kaybetmiş görünüyor. Bilim insanları, deniz ejderhalarının bu abartılı özelliklerini son 50 milyon yılda oldukça hızlı bir şekilde geliştirdiğini düşünüyorlar. Ancak daha az net olan şey, nasıl bu kadar farklı görünmeye başladıkları. Bu çalışma için, Oregon Üniversitesi araştırmacıları, yetiştirilen deniz ejderhalarından hangi örnekleri aldıklarını analiz etmek için Scripps Oşinografi Enstitüsü'ndeki Huş Akvaryumu ve Tennessee Akvaryumu'ndan bilim insanları ile bir araya geldi. Deniz ejderhalarının, en yakın akrabaları olan pipefish ve denizatı ile karşılaştırıldığında, genetik kodlarında, transpozon adı verilen, "sıçrayan genler" olarak bilinen şaşırtıcı derecede çok sayıda tekrarlayan DNA dizisine sahip oldukları ortaya çıktı. Transpozonlar o kadar hareketlidir ki, genomda zıplayarak hızlı genetik değişiklikler yaratabilirler - bu da deniz ejderhalarının neden bu kadar hızlı evrimleştiğini açıklayabilir. Deniz ejderhaları evrim ve genetikden bağımsız olarak da muhteşem ve göz alıcıdır. Deniz ejderhalarının genomlarında saklı birkaç sır daha olabilir ve bunlar daha ileri genetik karşılaştırmalarla ortaya çıkarılabilir.


Hayvanların beslenmesi için süslü gösterişler yapan bitkiler, botanik dünyasında biraz kabus gibi gelebiliyor ancak daha da şaşırtıcı gelecek şey, dünyanın farklı bölgelerinden yakından uzaktan akraba olan etobur bitkilerin aynı etin tadını ayrı olarak nasıl geliştirdiğidir. Yeni bir incelemede, araştırmalar Avustralya, Kuzey Amerika ve Asya'dan seçilmiş etobur bitki türünü inceledi ve çok farklı ortamlarda bile etobur olmaya meyilli bitkilerin biyolojik mekanizmalarının dikkat çekici bir şekilde aynı böcekleri sindirmek için olduğunu buldular. Albert ve takımı Avustralya'da yaşayan etçil bitkisinin genomunu sıraladı ve Kuzey Amerika ve Asya'da bulunan türleri mevcut genetik veriyle kıyaslandı. Tüm bu bitkiler aynı görünüme sahiptir; çanaklı, ağız görevi gören kavisli kaygan yüzeyli yapraklar. Bu yüzden böcekler, bitkilerin üstüne geldiklerinde, yutulurlar ve tekrar dışarı çıkmanın zor olduğunu anlarlar. Kapana kısıldığında, haznenin içindeki mide sıvıları avını yıkıma uğratır, bu yüzden etobur bitkiler yedikleri böceklerin değerli öğünlerinden besleyici olan öğelerini kendilerine katabilirler. Farklı etobur bitki türleri arasındaki benzerliğin yakınsak evrimin bir örneği olması öteden beri bilinmektedir. Ancak şimdiye kadar, bilim insanları nasıl aynı biyolojiye sahip olduğunu çözümleyemediler. Darwin'den bu yana, etobur bitkiler arasında yakınsanmayı kendi şekillerinde tanımlıyoruz diyen Thomas Givnish, The Christian Science Monitor'e bundan bahsetti. Aynı davranışları sergileyen ve aynı görünen bitkilerin varlığı sadece bir yakınsamadır. Olayın çok daha derinlerde olduğu kanısına varıyoruz. Bu üç etobur bitkinin kökenlerinin farklılığı şişirilmemelidir. Sarracenia purpurea ve Nepenthes alata benzer özellikleri sırasıyla kivi ve kara buğday ile paylaşırken, Cephalotus follicularis, diğer etobur bitkilerden yıldız meyvesine çok daha yakındır. Ancak bitkilerin mide sıvısının analizleri, her üç türün evrimleri süresince aynı numarayı yaptığını gösteriyor; hastalıklara karşı direnç sağlayan proteinleri seçmek ve kursakta sıkışıp kalmış yeterince şanssız böceklerin sindirimini kolaylaştıracak enzimlere dönüştürmek. Bu enzimlerin ikisi böceklerin sert dış iskeletini parçalayan kitinin ve etobur bitkilerin besin fosforunu avlarından ayrıştırmasına olanak veren mor asit fosfatazı kapsar. Araştırmacılara göre, bu farklı etobur bitkilerin kökenleri, etobur özelliklerini geliştirmeden uzun zaman önce, 100 milyon yıl öncesinden de fazla süre önce ayrıştırıldı. Araştırma takımı, azot, fosfor gibi bitkilerin gelişmesine yardımcı bazı elementler gibi besin kaynaklarının -gübrenin verimsizliğinden- yeterli olmaması ihtiyacından doğduğunu öngörüyor. Etobur bitkiler, genelde besin maddesi az ortamlarda yaşarlar açıklamasını yapan araştırmacı Kenji Fukushima basın duyurusuna şu şekilde devam etti: Bu yüzden tuzağa düşürme ve hayvanları sindirme yeteneği diğer beslenme kaynaklarının kıtlığında önemli bir yer arz ediyor. Her üç etobur bitki türünde de gerçek, aynı evrimleşme yolunu seçmiş olmaları diğer seçeneğin açık olmadığı anlamına gelmiyor. Ancak koruyucu proteinlerinin mide sularına dönüştürülmesinin hayatta kalma mücadelesinde pratik bir yol olduğu gerçeğini koruduğu anlamına gelir. Bulgular, Nature Ecology & Evolution'de raporlandı.


Colorado Üniversitesi'nin ABD genelinde 1200 evde yaptığı incelemeler sonunda, bakteri ve mantar oluşumu evin konumu, evde yaşayan bireyler ve evde evcil hayvan beslenip beslenmediğine göre de değişiklik gösteriyor. Araştırmayı yürüten çevrebilim ve evrimsel biyoloji uzmanı Doçent Doktor Noah Fierer, "Bizim burada soruşturduğumuz gerçekten basit bir doğa tarihi araştırması. Mikropların evlerimizde yaşadığını uzun bir zamandır biliyorduk. Bizim şimdi yaptığımız, alana göre nasıl değişiklik gösterdiklerini anlama amaçlı modası geçmiş bir bilim" dedi. Araştırma, gönüllü vatandaşların yürüttüğü 'Evlerimizdeki Vahşi Yaşam' adlı projenin bir parçası olarak yapıldı. ABD'deki 1200 hanede yaşayan gönüllüler araştırmacılara, temizlik sırasında genelde göz ardı edilen kapıların üst kısımlarında biriken toz örneklerini gönderdi. Genetik incelemede, evdeki tozda mikroskobik canlılar tespit edildi. Araştırmacılar, ortalama bir hanede 2 binden fazla farklı mantar yapısı buldu. Bulunan mantarlar arasında Penicillium, Aspergillus, Alternaria ve Fusarium da var. Mantar üremesine yol açan ekosistemin oluşumu evin konumuyla da doğrudan bağlantılı. Araştırmacılar, her bir hanede ortalama 7 bin farklı tür bakteri keşfetti. Stafilokok ve Streptokok gibi bakteriler genellikle insan derisiyle ilintili olan bakteriler arasında gösteriliyor. Bacteroides ve Faecalibacterium gibi bakteriler ise insan dışkısıyla bağlantılı. Bakteri ve mikrop türleri de evde kimin yaşadığına bağlı olarak değişiklik gösteriyor. Doktor Fierer, "Erkek bedenine kıyasla kadın bedeninde daha sık görülen bazı bakteri türleri var. Bunun evin içinde bulunan bakteriye olan etkisini de görebiliyoruz" diyor. Evdeki evcil hayvanlar da mikrop türlerinde değişiklik yaratıyor. Araştırma, 'Proceedings of the Royal Society B' adlı dergide yayımlandı. Doktor Feirer, araştırma ABD'de yapılmış olsa da bulguların dünyanın birçok farklı bölgesi için de geçerli olabileceğini belirtiyor. Araştırmacılar şimdi, evlerimizi bu tip organizmalarla paylaşmanın insan sağlığına ne gibi etkileri olduğunu inceliyor. Bazı mikroplar hastalık ve alerjilerle bağlantılı olsa da, araştırmacılar çoğu mikrobun zararsız olduğunu, hatta bazılarının faydalı bile olabileceğini ifade ediyor.


Big Bang yalnız olmayabilir. Evrendeki tüm parçacıkların ve radyasyonun ortaya çıkışı, evrenimizi karanlık madde parçacıklarıyla dolduran başka bir Büyük Patlama ile birleşmiş olabilir. Ve bunu tespit edebiliriz. Standart kozmolojik tabloya göre erken evren çok egzotik bir yerdi. Belki de evrenimizde meydana gelen en önemli şey, Büyük Patlama'dan sonra çok erken zamanlarda evrenimizi son derece hızlı bir genişleme dönemine sokan şişme olayıydı. Şişme sona erdiğinde, bu olayı sürdüren egzotik kuantum alanları, kendilerini bugün kalan parçacık ve radyasyon seline dönüştürerek bozundu. Evrenimiz 20 dakikadan daha küçükken, bu parçacıklar Büyük Patlama Nükleosentezi dediğimiz olay sırasında kendilerini ilk proton ve nötronlar halinde bir araya getirmeye başladılar. Big Bang Nükleosentezi, modern kozmolojinin temel direğidir, çünkü arkasındaki hesaplamalar evrendeki hidrojen ve helyum miktarını doğru bir şekilde tahmin eder. Bununla birlikte, erken evren resmimizin başarısına rağmen, kozmostaki kütlenin büyük çoğunluğunu kaplayan maddenin gizemli ve görünmez şekli olan karanlık maddeyi hala anlamıyoruz. Big Bang modellerindeki standart varsayım, parçacıkları ve radyasyonu üreten süreç neyse, aynı zamanda karanlık maddeyi de yarattığıdır. Ve bundan sonra karanlık madde, diğer herkesi görmezden gelerek ortalıkta asılı kaldı. Ancak bir araştırma ekibi yeni bir fikir önerdi. Big Bang Nükleosentez dönemlerimizin yalnız olmadığını savunuyorlar. Karanlık madde tamamen ayrı bir yörünge boyunca evrimleşmiş olabilir. Evren genişledikçe ve soğudukça, bu ekstra kuantum alanı nihayetinde karanlık maddenin oluşumunu tetikleyerek kendini dönüştürdü. Bu yaklaşımın avantajı, karanlık maddenin evrimini normal maddeden ayırmasıdır, böylece karanlık madde ayrı bir yol boyunca gelişirken Büyük Patlama Nükleosentezi şu anda anladığımız şekilde ilerleyebilir. Bu yaklaşım aynı zamanda karanlık maddenin çok çeşitli teorik modellerini keşfetmenin yollarını da açıyor çünkü artık ayrı bir evrimsel yola sahip olduğundan, gözlemlerle nasıl karşılaştırılabileceğini görmek için hesaplamalarda takip etmek daha kolay. Örneğin, makalenin arkasındaki ekip, sözde bir Karanlık Büyük Patlama varsa, bunun evrenimiz bir aylıktan daha küçükken olması gerektiğini belirleyebildi. Araştırma ayrıca, bir Karanlık Büyük Patlama'nın ortaya çıkışının, günümüz evrenine kadar devam edecek olan güçlü yerçekimi dalgalarının çok benzersiz bir imzasını saldığını da buldu. Pulsar zamanlama dizileri gibi devam eden deneyler, eğer varsa, bu yerçekimi dalgalarını tespit edebilmelidir. Hala bir Karanlık Büyük Patlama olup olmadığını bilmiyoruz, ancak bu çalışma fikri test etmek için net bir yol sunuyor.


Hubble Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler, tüm evrendeki gökada sayısının iki yüz milyar civarında olduğunu gösteriyor. Bu tahmin uzayda herhangi bir yıldız ya da başka bir gök cisminin görünmediği en karanlık bölgelerden birine odaklanılarak yapıldı. Böylece Dünyamızın yakınındaki yıldızların uzak gökadalardan gelen ışığı engellemesinin önüne geçildi. Görüntü alma süresi yirmi günden fazla tutularak en zayıf sinyallerin bile görüntülenmesine çalışıldı. Daha sonra evrendeki gökada yoğunluğunun her yerde aynı olduğu varsayılarak tüm evrendeki gökada sayısı yaklaşık olarak hesaplandı. Sonuçlar tüm evrendeki gökada sayısının iki yüz milyar civarında olduğunu gösteriyor. Ancak bu sayı bir alt sınır ve daha gelişmiş teleskoplarla yapılacak gözlemler sonucunda muhtemelen artacak. Özellikle birkaç yıl içinde çalışmaya başlaması planlanan Jamess Webb Uzay Teleskobu, Hubble'ın belirleyemediği düşük frekanslı kızılötesi sinyalleri belirleyerek bu sayının artmasına neden olabilir.


En büyük ölçeklerde, Evren ağ benzeri bir modelde sıralanır: galaksiler, iplikçiklerle birbirine bağlanan ve boşluklarla ayrılan kümeler halinde bir araya getirilir. Bu kümeler ve iplikçikler, gaz ve galaksiler gibi normal maddenin yanı sıra karanlık madde de içerir. Buna kozmik ağ diyoruz ve optik teleskoplarla yapılan büyük taramalardan galaksilerin yerlerini ve yoğunluklarını haritalayarak görebiliyoruz. Kozmik ağa, hareket halindeki enerjik parçacıklar tarafından yaratılan ve karşılığında bu parçacıkların hareketine rehberlik eden manyetik alanların da nüfuz ettiğini düşünüyoruz. Teorilerimiz, kütleçekimin bir iplikçiği birbirine çekmesiyle, manyetik alanı güçlendiren şok dalgalarına neden olacağını ve radyo teleskopla görülebilecek bir parıltı yaratacağını öngörüyor. Science Advances'te yayınlanan yeni araştırmada, bu şok dalgalarını ilk kez galaksi kümeleri çiftleri ve onları birbirine bağlayan iplikçikler etrafında gözlemledik. Geçmişte, bu radyo şok dalgalarını yalnızca doğrudan galaksi kümeleri arasındaki çarpışmalardan gözlemledik. Bununla birlikte, küçük galaksi gruplarının etrafında ve kozmik iplikçiklerde de var olduklarına inanıyoruz. Bu manyetik alanlar hakkındaki bilgimizde, ne kadar güçlü oldukları, nasıl evrimleştikleri ve bu kozmik ağın oluşumundaki rollerinin ne olduğu gibi, hala boşluklar var. Bu parıltıyı saptamak ve incelemek, yalnızca Evrenin büyük ölçekli yapısının nasıl oluştuğuna dair teorilerimizi doğrulamakla kalmadı, aynı zamanda kozmik manyetik alanlar ve bunların önemi hakkındaki soruları yanıtlamaya da yardımcı oldu. Bu radyo ışımasının hem çok sönük olmasını hem de geniş alanlara yayılmasını bekliyoruz, bu da onu doğrudan algılamanın çok zor olduğu anlamına geliyor. Dahası, galaksilerin kendileri çok daha parlaktır ve bu zayıf kozmik sinyalleri gizleyebilirler. İşi daha da zorlaştırmak için, teleskoplarımızdan gelen gürültü genellikle beklenen radyo parıltısından çok daha fazladır. Bu nedenlerden dolayı, bu radyo şok dalgalarını doğrudan gözlemlemek yerine, yığınlama olarak bilinen bir teknik kullanarak yaratıcı olmamız gerekiyordu. Bu, tek tek görülemeyecek kadar sönük birçok cismin görüntülerini bir arada ortaladığınızda olur, bu da gürültüyü azaltır veya daha doğrusu ortalama sinyali gürültünün üzerine çıkarır. Birçok görüntüyü bir arada 'yığmak', ilgili sinyali arka plan gürültüsünden daha parlak hale getirebilir. Tessa Vernstrom, Yazar tarafından sağlandı. Peki ne yığdık? Uzayda birbirine yakın 600.000'den fazla galaksi kümesi çifti bulduk ve muhtemelen iplikçiklerle birbirine bağlılar. Ardından, kümelerden veya aralarındaki bölgeden - şok dalgalarının olmasını beklediğimiz bölge - herhangi bir radyo sinyalinin bir araya gelmesi için görüntülerimizi hizaladık. Bu yöntemi ilk olarak 2021'de yayınlanan bir makalede iki radyo teleskobundan alınan verilerle kullandık: Batı Avustralya'daki Murchison Widefield Dizisi ve New Mexico'daki Owens Valley Radyo Gözlemevi Uzun Dalga Boyu Dizisi. Bunlar yalnızca neredeyse tüm gökyüzünü kapsadıkları için değil, aynı zamanda bu sinyalin daha parlak olması beklenen düşük radyo frekanslarında çalıştıkları için seçildi. İlk projede heyecan verici bir keşif yaptık: Küme çiftleri arasında bir parıltı bulduk! Bununla birlikte, tümü birçok galaksi içeren birçok kümenin ortalaması olduğu için, sinyalin galaksiler gibi diğer kaynaklardan değil, kozmik manyetik alanlardan geldiğinden emin olmak zordu. Normalde kümelerdeki manyetik alanlar, çalkantıdan dolayı karışır. Bununla birlikte, bu şok dalgaları manyetik alanları düzene sokar, bu da yaydıkları radyo parıltısının oldukça polarize olduğu anlamına gelir. Yığınlama deneyini polarize radyo ışığı haritaları üzerinde denemeye karar verdik. Bunun, sinyale neyin neden olduğunu belirlemeye yardımcı olma avantajı vardır. Normal galaksilerden gelen sinyaller yalnızca %5 veya daha az polarize olurken, şok dalgalarından gelen sinyaller %30 veya daha fazla polarize olabilir. Yeni çalışmamızda, deneyi tekrarlamak için Küresel Manyeto İyonik Ortam Taraması'ndan ve Planck uydusundan radyo verilerini kullandık. Bu taramalar neredeyse tüm gökyüzünü kapsıyor ve hem polarize hem de düzenli radyo haritalarına sahip. Yığınlama küme çiftleri: dikey olarak hizalanan iki karanlık nokta kümelerdir ve çalkantıdan dolayı depolarizasyon gösterirken, dış alanlar ve kümeler arasındaki alan oldukça polarizedir. Tessa Vernstrom, Planck verilerini kullanarak, Yazar tarafından sağlandı. Küme çiftlerini çevreleyen çok net polarize ışık halkaları tespit ettik. Bu, kümelerin merkezlerinin depolarize olduğu anlamına gelir ki bu, çok çalkantılı ortamlar olduklarından beklenen bir durumdur. Bununla birlikte, şok dalgaları sayesinde kümelerin kenarlarında manyetik alanlar düzene girer, yani bu polarize ışık halkasını görürüz. Ayrıca kümeler arasında, yalnızca galaksilerden bekleyebileceğinizden çok daha fazla, yüksek polarize ışık fazlalığı bulduk. Bunu bağlantı iplikçiklerindeki şoklardan gelen ışık olarak yorumlayabiliriz. Bu tür bir ortamda ilk kez bu tür bir emisyon bulunmuştur. Sonuçlarımızı, sadece radyo emisyonunun toplam sinyalini değil aynı zamanda polarize sinyali de tahmin eden türünün ilk örneği olan son teknoloji kozmolojik simülasyonlarla karşılaştırdık. Verilerimiz bu simülasyonlarla çok uyumluydu ve bunları birleştirerek erken Evren'den kalan manyetik alan sinyalini anlayabiliyoruz. Gaz sıcaklığını, şoklardan radyo emisyonunu ve manyetik alan çizgilerini gösteren kozmolojik simülasyon. F. Vazza / D. Wittor / J. West / ICRAR. Gelecekte, bu tespiti Evrenin tarihi boyunca farklı zamanlarda tekrarlamak istiyoruz. Bu kozmik manyetik alanların kökenini hala bilmiyoruz, ancak bunun gibi daha fazla gözlem, onların nereden geldiklerini ve nasıl geliştiklerini anlamamıza yardımcı olabilir.


Son birkaç yılda, kozmologlar boyun eğmez bir muammayla boğuşmak zorunda kaldılar. Hubble sabiti (H0) olarak da bilinen evrenin genişleme hızı, Büyük Patlama'nın yankısıyla mı yoksa yıldızlar ve galaksilerle mi ölçtüğünüze bağlı olarak iki farklı değere sahiptir. Araştırmacılar şimdi ikinci yöntemin hassasiyetini geliştirerek gerilimi çok daha kötü hale getirdiler. Ölçümlerin ana unsurlarından biri Sefeid yıldızlarının kalibrasyonudur. Bu yıldızların gerçek parlaklığı belirli bir süre boyunca dalgalanır, dolayısıyla söz konusu süreyi ve gördüğümüz parlaklığı ölçerek bu cisimlerin mesafesini hesaplamak mümkündür. Watt değerini bildiğiniz sürece aynısını uzaktaki bir ampul için de yapabilirsiniz. Sefeidleri kullanan yöntem kozmik mesafe merdiveni olarak bilinir ve megaparsek başına saniyede 73 kilometre tahmini değerine sahiptir (bir megaparsek 3,26 milyon ışık yılına eşittir). Bu, iki galaksinin birbirinden 1 megaparsek uzaklıkta olması durumunda, saniyede 73 kilometre hızla birbirlerinden uzaklaşıyor gibi görünecekleri anlamına gelir. Ecole Polytechnique Federale de Lausanne'den kıdemli yazar Richard Anderson, bir açıklamada, "Çalışmamız 73 km/s/Mpc genişleme hızını doğruluyor, ancak daha da önemlisi, aynı zamanda mesafeleri ölçmek için araçlar olarak Sefeidlerin bugüne kadarki en hassas, güvenilir kalibrasyonlarını sağlıyor." dedi. Avrupa Uzay Ajansı'nın Planck uzay teleskobu tarafından ölçülen kozmik mikrodalga arka plan kullanılarak, genişleme hızı 67,4 0,5 km/s/Mpc'dir. 5,6 km/s/Mpc'lik farklılık, ya cisimleri ölçme şeklimizde bir sorun olduğunu ya da evren anlayışımızda ciddi bir yanlışlık olduğunu gösterebilir. Anderson, Diyelim ki bir dağın iki karşı yakasını kazarak bir tünel inşa etmek istiyorsunuz. Kaya cinsini doğru anladıysanız ve hesaplarınız doğruysa kazdığınız iki delik merkezde buluşacaktır. Ancak buluşmazlarsa, bu bir hata yaptığınız anlamına gelir - ya hesaplamalarınız yanlıştır ya da kaya türü konusunda yanılıyorsunuz. diye açıkladı. Yeni kalibrasyon, başka bir Avrupa gözlemevi Gaia'nın son derece hassas ölçümleri sayesinde mümkün oldu. Gaia, Samanyolu'nun en ayrıntılı haritasını oluşturuyor ve bu hassasiyet, hem Hubble gerilimi hem de eve daha yakın daha iyi modeller için kalibrasyonu iyileştirmenin anahtarıydı.


Böyle birşey duysanız, herhalde sizinle dalga geçildiğini düşünürsünüz. Ama böylesi bir esnekliği bilgisayarlarımız için normal karşılıyoruz. Aynı makineyi bir uçuş simülatörü ile uçmak için de, projektörle sunum yapmak için de, arkadaşlarla sohbet edip fotoğraf paylaşmak için de kullanabiliyoruz. Aslında bu tek bir makineyi hem araba, hem bisiklet, hem denizaltı hem de uzay gemisi gibi kullanmak kadar şaşırtıcı bir durum. Bilgisayarların bu denli esnek olmalarını sağlayan iki özellikleri var. Birincisi programlanabilir olmaları. Yani bir dizi yönerge girerek bilgisayarın davranışını değiştirebilmemiz. İkincisi, evrensel olmaları. Yani makine yeterince belleğe ve zamana sahip olduğu sürece, doğru program ile onun her türlü algoritmik süreci gerçekleştirmesini sağlayabilmemiz. Programlanabilirlik ve evrensellik kültürümüze öylesine işlemiş durumdadır ki, çocukların bile pek çoğu için tanıdık kavramlardır. Ancak tarihsel olarak her ikisi de çığır açan yeniliklerdir. 1937 senesinde Alan Turing tarafından bir makale ile net olarak ortaya koyulmuşlardır. Turing, herhangi bir algoritmik işlemin tek bir evrensel, programlanabilir bilgisayar tarafından hesaplanabileceğini öne sürmüştür. Turing'in tanımladığı makine çağdaş bilgisayarların atasıdır. Turing bu argümanı ileri sürerken, sözünü ettiği evrensel makinenin makul herhangi bir algoritmik işlemi gerçekleştirebileceğini göstermeye gereksinim duymuştu. Tabi bu kolay değildi. Turing'e değin algoritma kavramı zaten resmiyet kazanmış değildi; sağlam bir matematiksel tanımı yoktu. Ama tabi matematikçiler önceden toplama, çarpma ve bir sayının asal olup olmadığını belirleme gibi kimi işlemler için spesifik algortimalar keşfetmiş durumdaydı. Turing için bu bilinen algortimaların evrensel bilgisayarında çalıştırılabileceğini göstermek gayet basitti. Fakat bu yeterli değildi. Gelecekte keşfedilebilecek olanlar da dahil, her türlü algoritmayı evrensel bilgisayarında hesaplayabileceğini ikna edici bir biçimde göstermek zorundaydı. Bu amaçla Turing, makinesinin herhangi bir algoritmik işlemi hesaplayabileceği fikrini haklı çıkaran bir kaç satırlık düşünceler geliştirdi. Yine de argümanlarının biçimsellikten yoksun doğası onu rahatsız ediyordu. Diğer bir deyişle, hangi fiziksel süreci alırsanız alın, onu evrensel bir bilgisayar kullanarak simüle edebilir olmanız gerekir. Bu inanılmaz bir düşünce; akla Başlangıç filmini getiriyor. Tek bir makine kendi içinde fizik yasaları ile kavranabilir olan her şeyi barındırıyor. Bir süpernova mı simüle etmek istiyorsunuz? Ya da bir kara delik oluşumunu mu? Hatta belki de Büyük Patlama? Deutsch'un ilkesi, evrensel bilgisayarın tüm bunları simüle edebileceğini söylüyor. Bir anlamda, eğer makineyi bütünüyle anlayabilirseniz, tüm fiziksel süreçleri de anlayabilirdiniz. Bilgisayarların fiziksel doğası, benzersiz güçteki soyut becerilerine ilişkin derin gerçekleri açığa çıkarabilir. Deutsch'un ilkesi, Turing'in daha önceden ortaya koyduğu biçimsel olmayan argümanların epey ötesine geçiyor. Eğer ilke doğru ise algoritmik süreçler sonuçta fiziksel süreçler olduğundan, evrensel bilgisayarın herhangi bir algoritmik süreci simüle edebileceği çıkıyor. Evrensel bilgisayarı abaküs üzerinde yapılan toplama işlemi simüle etmek için de kullanabilirsiniz; silikon çip üzerinde uçuş simülatörü çalıştırmak için de; istediğiniz başka herhangi bir şey için de. Bunlardan başka, Turing'in biçimsel olmayan argümanlarından farklı olarak, Deutsch'un ilkesinin kanıtlanabilirliği var. İlkenin gerçekliğini ortaya çıkarmak için fizik yasalarını kullandığımızı hayal edebiliriz. Bunu yaparak Turing'in biçimsel olmayan argümanlarını fizik yasaları içinde kurabilir ve bir algoritmanın ne olduğuna ilişkin düşüncelerimiz için daha sağlam bir temel sağlayabilirdik. Bu amaçla Deutsch'un ilkesini iki yönden değiştirmek yardımcı olur. Birincisi, bilgisayar kavramını kuantum bilgisayarları da kapsayacak biçimde genişletmemiz gerek. Bu modifikasyon, ilkesel olarak simüle edilebilir fiziksel süreçler sınıfında değişiklik yaratmasa da, kuantum süreçleri hızlı ve verimli biçimde simüle etmemizi sağlar. Bu önemli, çünkü kuantum süreçleri bildik bilgisayarlarda simüle etmek genelde o kadar yavaş olur ki, simülasyon imkansızlaşabilir. İkincisi, Deutsch'un ilkesini kusursuz simülasyon gerektirmeyecek biçimdeesnetmemiz gerek. Yani simülasyonun keyfi bir yaklaştırma derecesinde olabilmesini sağlamalıyız. Bu bir sistemin simüle edilmesi anlamında zayıf bir düşünce gibi gelse de, ilkenin geçerliliği için gerekiyor. Henüz hiç kimse Deutsch ilkesinin bu şeklini fizik yasalarından çıkarmayı başaramadı. Bunun bir nedeni henüz fizik yasalarının ne olduğunu bilmiyor oluşumuz! Herşeyden önce, daha kuantum mekaniği ile genel göreliliği birleştirebilmiş değiliz. O nedenle kara deliklerin buharlaşması gibi kuantum kütleçekimi içeren süreçleri simüle etmek için bilgisayar kullanıp kullanamayacağımız açık değil. Ancak kütleçekimin kuantum kuramı olmadan bile bilgisayarların verimli bir şekilde çağdaş fiziğin en iyi kuramlarını simüle edip edemeyeceğini sorabiliriz. Araştırmacılar bu soruları yanıtlayabilmek için etkin biçimde çalışıyorlar. Geçtiğimiz birkaç yılda fizikçi John Preskill ve çalışma arkadaşları, bazı basit kuantum alan kuramlarını verimli biçimde simüle etmek için kuantum bilgisayarların nasıl kullanılacağını gösterdi. Söz konusu kuramları parçacık fiziğinin Standart Modelinin bir prototipi gibi düşünebilirsiniz. Standart Modelin tüm karmaşıklığını içermiyorlar ama temel düşüncelerinden çoğuna sahipler. Her ne kadar Preskill ve ekibi Standart Modelin bütünüyle nasıl simüle edilebileceğini göstermeyi başaramamış olsa da, buna giden yoldaki pek çok teknik güçlüğü aşmış durumdalar. Önümüzdeki birkaç yıl içinde Standart Model için Deutsch ilkesinin bir kanıtının bulunması hiç de şaşırtıcı olmaz. Genel görelilik için ise durum daha karanlık. Genel görelilik, henüz tam anlaşılmamış şekillerde uzay-zamanı söküp yırtan garip tekilliklere izin veriyor. Konu üzerinde sayısal olarak çalışanlar belirli fiziksel durumları simüle etmek için pek çok teknik geliştirmiş olsa da, genel göreliliğin verimli biçimde simüle edilmesi amacıyla sistematik analizler sürse de, bu halen açık bir problem. Polimat Herbert Simon, Yapayların Bilimi adlı kitabında doğa bilimleri ile yapayların bilimlerini birbirinden ayırıyor. İlk bakışta yapayların bilimlerinin, doğalların bilimlerinin özel durumları olduğu düşünülebilir. Ancak Deutsch ilkesine göre, bilgisayarlar gibi yapay sistemlerin özellikleri, doğal olarak ortaya çıkan sistemlerinki kadar zengin olabilir. Bilgisayarları kullanarak kendi fizik yasalarımızı simüle etmekle kalmayıp, değişik fiziksel gerçeklikleri de simüle edebileceğimizi hayal edebiliriz. Bilgisayar bilimci Alan Kay şöyle diyor: Doğa bilimlerinde doğanın bize vermiş olduğu bir dünya olur ve biz onun yasalarını keşfederiz. Bilgisayarlarda ise yasalar yükleyebilir ve dünyalar yaratabiliriz. Deutsch ilkesi doğalların bilimleri ile yapayların bilimleri arasında bir köprü oluyor. Bu temel bilimsel ilkenin kanıtına giderek yaklaşıyor olmak da heyecan verici.


Arizona Üniversitesi biyologları tarafından yapılan bir çalışma, farklı hayvan gruplarının sayısal açıdan birbirlerinden neden farklı olduğuna açıklık getirmektir. Çalışma aynı zamanda, hayvanların yaşam biçimleri ve vücut formlarının sayılar ile nasıl bir ilişkisinin olduğu yönünde de önemli sonuçlar ortaya koymuştur. Bütün hayvan türleri kabaca 30 şube altında sınıflandırılır. Fakat bu dallar, içerdikleri türlerin sayısı açısından büyük farklılıklar gösterirler. Örneğin, dallardan biri sadece bir hayvan türüne ayrılmışken, 1.2 milyon farklı tür içeren böcekler ve eklem bacaklılar da tek bir şube altında sınıflandırılabiliyorlar. Başları, gözleri, eklemleri ve kompleks organları olmayan hareketsiz deniz süngerlerinden, başka organizmalarda yaşayabilen parazitik solucanlara ve iskeletleri, eklemleri, kompleks organlarıyla birlikte karaya hükmeden eklem bacaklı ve omurgalılara kadar, hayvan türleri inanılmaz derecede çeşitlilik gösterirler. İlk öğretilerden beri biyologlar, hayvan çeşitliliği altında yatan sebep ve modelleri bulmaya, anlamaya çalışmışlardır. Farklı bir deyişle, bir soyun sonradan farklı türlere ayrılmasının formülü nedir ya da evrim biyologlarının deyişiyle, bu başarı neye bağlıdır? Temelde yatan ve çözümlenemeyen problem, türlerin evrimleşmeden önceki biyolojik yapılarının, çeşitlilik kazandıkları sırada ne denli rol oynadığıdır. Arizona Üniversitesi Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji bölümünden araştırmacılar Tereza Jezkova ve John Wiens, bu karmaşık problemin çözümünde yardımcı olabilecek bir çalışma yapmışlardır. Anatomi, üreme ve ekoloji gibi detaylar dahil canlılara ait 18 farklı özelliği göz önünde bulunduran araştırmacılar, türlerin sayılarının bu özellikler ile ilişkisini ve zaman içinde hangi hızda arttığını test ederek araştırma sonuçlarını American Naturalist'te yayınlanan makalelerinde ele almışlardır. Jezkova ve Wiens'e göre, 3 özellik türlerin sayılarını belirlemede en önemli rolü oynamaktadır: Bir iskelete sahip olmak , karada yaşamak ve başka bir organizmaya bağlı olmak . Fazlasıyla belirgin olmalarına rağmen canlıların sahip olduğu diğer özellikler, türlerin sayılarında ve çeşitliliğinde çok az rol almaktadır. Kısacası, evrimsel açıdan başarılı olabilmek için bir türün sindirim veya dolaşım sistemi, baş, eklem ve kompleks iç organlara ihtiyacı bulunmuyor. Araştırmacılar aynı zamanda, parazitik bir yaşam biçiminin canlıların diğer belirgin özellikleriyle bağlantısının olmadığını, böylece kendine yetebilecek kadar güçlü bir özellik olduğunu da fark ettiler. Karbon emisyonu sonucunda asidik düzeyin artması benzeri insana özgü aktivitelerin deniz biyo-çeşitliliğini yok etme derecesine getirdiğini özellikle belirten John Wiens, evrimleşme sırasında en az farklılık gösteren birçok eşsiz türün milyonlarca yıldır sadece okyanuslarda yaşadığını, ancak insan ırkının yaşamı süresince kolaylıkla yok olabildiklerini belirtiyor. Evrim oyununda kaybeden türlerin büyük bir çoğunluğu okyanuslarda yaşamaktadır ve insanların sebep olduğu yıkımlardan dolayı yok olmanın eşiğine gelmişlerdir.


İnsan saçının kalınlığından daha küçük bir implant , beynin içine ilaç salınımı gerçekleştirerek ve beyindeki nöronları ışıklandırarak bilim insanlarının farenin yürüyeceği yolu belirlemelerini sağladı. Sinirbilimciler şu ana kadar ilaçları beynin içine daha büyük tüpler aracılığıyla enjekte etmek ve fotostimülasyonu fiber optik kablolar aracılığıyla iletmek durumunda kalıyordu. Bu iki işlemde beyne zarar veren ve hayvanın doğal hareketlerini kısıtlamakla sonuçlanan ameliyatlar ve operasyonlar gerektiriyordu. Washington University School of Medicine ve University of Illinois'den ortak bir ekip optofludic implant geliştirdi. Bu sayede, bilimcilerin beyine ilaç enjekte etmek amacıyla kullandığı metal tüpler ve kanallara nazaran, çok daha küçük bir beyin dokusuna zarar veren ve yok eden bir icat yapılmış oldu. Gücünü çok küçük bir pilden karşılayan ve bu yüzden kablolara ihtiyaç duymayan cihaz, fare kafasına takılarak yerleştirildi. Testler sırasında kullanılan ilaçlar da cihazın üzerindeki minik rezervuarlarda dolduruldu. Süren deneylerin birinde, fare beyninde motivasyon ve bağımlılık kontrolü sağlayan bölgelerine morfin gibi davranan bir ilacın verilmesiyle, farelerin yuvarlaklar çizerek yürümesi sağlandı. Diğer deneylerde, bilim insanları optogenetik olarak bilinen tekniği kullanarak fare beynindeki nöronları minyatür LED'lerle uyardı. Denek farelerin, implant belirli hücrelere ışık uyarısı verecek şekilde yerleştirildikten sonra, kablo bağlantısı olmadan kafeslerinin bir kenarında durmaları sağlandı. Bu denekler, deney boyunca kontrol anteninden yaklaşık bir metre uzakta konumlandırılmıştı. Araştırma geçtiğimiz hafta Cell dergisinde yayımlandı. Sonuçlara göre stres, depresyon, bağımlılık ve ağrı gibinörolojik hastalıkları tedavi edecek çok daha az hasar verici metotlar geliştirilebilecek.