Satoshi'yi duydunuz mu? Satoshi Nakamoto. Bitcoin'in yaratıcısı olarak bilinen kişi veya grupların kullandığı isimdir. Potansiyel olarak yaşayan en zengin insanlardan biridir ve bunların hepsi dünyayı değiştiren tek bir buluş sayesindedir: Bitcoin. "Potansiyel olarak" yaşayan en zengin insanlardan biri denilmesinin sebebi Satoshi'nin bu listeyi yapıp yapmaması, pek çok bilinmeyene bağlı olmasıdır. Örneğin, Satoshi'nin bir olduğu varsayılır ama olmayabilir. Ayrıca Satoshi'nin "canlı" olmasına ihtiyaç var ve bildiğimiz tek şey mucit çoktan öldü. Satoshi hakkında gerçekten hiçbir şey bilmiyoruz, aslında adı bir takma isim ve kişiden 2014'ten beri haber alınmıyor ayrıca mucidin alter-ego'su olarak öne sürülen herkes bunu reddetti. Ancak bu, insanların konu hakkında fikir sahibi olmasını engellemedi ve fikir sahibi olmayı seven bir kişi varsa, o da milyarder Elon Musk'tır. Musk, bu hafta yapay zeka araştırmacısı Lex Fridman'ın podcast'inde yaptığı bir röportajda "Ben değilim" dedi ve öyle olsaydı bize söylerdi, dedi. Ancak Bitcoin'den gerçekten kimin sorumlu olduğu konusunda bazı fikirleri var ve bu beklediğinizden biraz daha soyut bir cevap. Musk, Açıkçası pratik amaçlar için Bitcoin'i kimin yarattığını bilmiyorum, ancak... fikirlerin evrimi bundan önce oldukça açık. Ve görünüşe göre Nick Szabo, bu fikirlerin evriminden muhtemelen herkesten daha fazla sorumlu." dedi. Nick Szabo'yu duymadıysanız, bu muhtemelen tasarım gereğidir - herkesin bildiği gibi gizemlidir. Ancak bilenler arasında, uzun zamandır gerçek Satoshi için iyi bir bahis olarak görülüyor: o, en başından beri Bitcoin ile ilgilenen bir kripto para birimi ve blok zinciri uzmanı. Daha önce kendi yazıları ile Satoshi'ninkiler arasındaki dilsel benzerliklere dayanarak mucit olarak belirlenmişti ve belki de hepsinden daha inandırıcı bir şekilde, Bitcoin sahneye çıkmadan tam on yıl önce kendi kripto para birimini "bit gold" icat etti. Szabo, Satoshi Nakamoto'nun gerçek kimliği olduğunu sürekli olarak reddetti ve Elon Musk'ın bunun aksini iddia etmediğini belirtmek önemlidir. Musk'ın söylediği biraz farklıydı: Szabo, Bitcoin'in "mucidi" olmayabilir - sadece yaratılışının inkar edilemez bir şekilde ayrılmaz bir parçasıydı. Musk, Bitcoin piyasaya sürülmeden önce fikirlerin evrimine bakabilir ve bu fikirler hakkında kimin yazdığını görebilirsiniz. O Nakamoto olmadığını iddia ediyor, ama... o ne burada ne de orada. Bitcoin'in arkasındaki fikirlerden herkesten daha fazla sorumlu gibi görünüyor. dedi. Temel olarak Musk, Bitcoin'den en çok sorumlu kişinin hiç Satoshi olmayabileceğini söyledi. Satoshi, kim olursa olsun, kripto para birimini yaratmış olabilir, ancak ilk etapta kripto para fikrini tasavvur etmek için başka birini gerekliydi - ve Musk o kişinin Nick Szabo olduğuna inanıyor.


1970'lerin ortalarında onu ilk fark ettiğimizden beri, bilim insanlarının kafası Satürn'ün Lyman-alfa 'sı son derece şaşırtıcı buluyor: belirli bir elektronik geçiş türü sırasında hidrojen atomları tarafından yayılan özellikle parlak bir ultraviyole ışık çubuğu. Şimdi ise onunla bir açıklama var. Yeni bir çalışma, Satürn'ün halkalarından gelen buzlu parçacık yağmurunun, hala tam olarak anlamadığımız daha fazla kimyasal reaksiyonla gezegenin üst atmosferini ısıtmada nasıl bir rol oynadığını özetliyor. NASA'ya göre, bu fenomeni Güneş Sistemi'nde ilk kez gözlemliyoruz. Araştırmanın arkasındaki ekip, yeni bilgilerin Satürn'ünkine benzer halkalara sahip diğer gezegenleri bulmak için kullanılabileceğini düşünüyor. Halka yağmurunu, Satürn'ün etrafındaki dev halkaların gezegenin kendisine parçalanma şeklini zaten biliyoruz; uzmanlara göre halkalar 100 milyon yıl kadar kısa bir sürede tamamen yok olabilir. Bilmediğimiz şey, yağmurun hidrojenle etkileşimiydi. Araştırmacılar, tutarlı bir Ly emisyon okuması elde etmek için Voyager 1, Voyager 2 ve Cassini uzay aracının yanı sıra Uluslararası Ultraviyole Kaşifi ve Hubble Uzay Teleskobu'ndan alınan ultraviyole ışık okumalarını inceledi. Bu okumalardan bazıları başlangıçta alındığında, UV ışık okumaları, probların kendilerinden gelen gürültü girişimi olarak göz ardı edildi. Ancak şimdi araştırmacılar, gezegenin kuzey yarımküresinde gerçekten de daha parlak bir Ly emisyon ışığı şeridi olduğunu gösterdiler. Çeşitli uzay araçları tarafından toplanan veriler birkaç yılı kapsıyor ve bilim insanlarının gezegenin çoklu mevsimlerini ve güneş döngülerini incelemesine olanak sağlıyor. Morötesi ışığın doğası ve tutarlılığı, buzlu halka yağmur anlamına gelir ve bunun en olası açıklamasıdır. Araştırmacıların işaret ettiği gibi, ötegezegenlerdeki varyasyonların daha fazla kanıtı var - örneğin Jüpiter, Satürn'den farklı bir Lyman-alpha çıkıntısına sahip. Teleskoplarımız daha güçlü hale geldikçe ve çevremizdeki Evren hakkında bakışımız gelişiyorken, bunların hepsi faydalı bilgiler.


NASA'nın 1980'lerdeki Voyager görevi, Satürn'ün halkalarının, halkaların içinde çevredeki maddeden daha koyu veya daha açık lekeli alanlar olan geçici "tekerlek telleri" edindiğini keşfetti. Tekerlek telleri yalnızca belirli bir dönemde, bir ekinokstan hemen önceki ve sonraki yıllarda meydana geliyor. Satürn'ün kuzey yarım küresi için sonbahar ekinoksu 6 Mayıs 2025'te geliyor ve şimdi ilk tekerlek telleri ortaya çıktı. Satürn'ün son ekinoksu 2009'daydı. O sırada, halkalı gezegen Cassini uzay aracı tarafından yörüngede dönülüyordu. Görev, NASA, Avrupa Uzay Ajansı ve İtalyan Uzay Ajansı arasındaki ortak bir çalışmaydı ve insanlığın Satürn anlayışında devrim yarattı. Ancak bu tekerlek tellerinin arkasındaki mekanizma, bu kadar başarılı bir görevden bile kaçmayı başardı. Hubble Dış Gezegen Atmosferleri Mirası programının başkanı NASA kıdemli gezegen bilimcisi Amy Simon, bir açıklamada, "Cassini görevinin yıllarca süren mükemmel gözlemlerine rağmen, tekerlek teli sezonunun kesin başlangıcı ve süresi, kasırga mevsimindeki ilk fırtınayı tahmin etmek gibi, hala tahmin edilemez." dedi. Satürn'ün 2018, 2019 ve 2020'de gezegenin kuzey yarım küre yazında çekilmiş Hubble Uzay Teleskobu görüntüleri. Ekip, suçlunun Satürn'ün değişken manyetik alanı olduğuna inanıyor. Güneş rüzgarı olarak Güneş'ten salınan yüklü parçacıklar, gezegenin manyetik alanlarıyla sürekli olarak etkileşime girer. Ancak bir gezegen Güneş'in yörüngesinde dönerken, manyetik alanların ve güneş rüzgarının göreli konumları değişir. Ekinokslar civarında, Satürn'ün etrafındaki ortamın belirli bir şekilde elektrik yüklü hale gelmesi mümkündür. Bu, buzlu halkalardaki en küçük parçacıkların elektrikle yüklenmesine ve halkalardaki daha büyük parçacıkların ve kayaların üzerinde havaya kalkmasına yol açacaktır. Aydınlatmaya ve görüş açılarına bağlı olarak, şekiller çevredeki halkalardan daha koyu veya daha açık görünebilir. Bu etkinin Satürn'ün muhteşem sisteminden çok daha az öne çıkan diğer dev gezegenlerin halkalarında da olup olmadığı bilinmiyor. Satürn'ün halkaları ve diğer gezegenler OPAL'in bir parçası olarak izlenecek. Ekip, tekerlek tellerine tam olarak neyin neden olduğunu açıklamak ve gerçekte ne olduklarını göstermek için daha fazla ipucu ortaya çıkarmayı umuyor. Simon, "Dış güneş sistemi gezegenleri hakkında bir veri arşivi oluşturan Hubble'ın OPAL programı sayesinde, bu sezon Satürn'ün tekerlek tellerini incelemek için her zamankinden daha uzun zaman ayıracağız." dedi.


Webrazzi'nin haberine göre; resim yapıp, müzik besteleyerek her gün yeni bir ilerleme kaydeden yapay zeka bu kez sinemaya el attı. Açılışı Sunspring adından bir kısa filmle yapılan deneme, senaryosu yapay zeka tarafından yazılmış bilinen ilk kısa film olma özelliğinde. Ars Technica aracılığıyla internetten izleyicileriyle buluşan filmin başrolünde Silicon Valley dizisinden tanıdığımız Thomas Middleditch var. Daha önce herhangi bir yapay zeka botundan aforizmalar duymadıysanız, filmi izlemeden önce kendinizi buna aşina etmeniz faydalı olabilir. Zira filmin diyalogları yeni başlayanlar için takip etmesi zor olabilir. Ortaya çıkan senaryonun filmleştirilmesinin düşünüldüğü kadar kolay olmadığı notlar arasında. Zira Sharp, Benjamin'in senaryosunda karakterin yıldızlarda ayakta dururken aynı zamanda yerde oturduğunu belirten anlaşılmaz ifadeler olduğunu söylüyor. Film ekibinin ilk okuduğunda çokça güldüğü senaryoyu yeniden yorumlaması gerektiğini de belirtiyor Sharp. Senaryoyu insanlara tercüme etme kaygısıyla aktörlere çok iş düştüğünü tahmin etmek zor değil. Ancak uzun yıllar sonra makinelerin kendi aralarında sadece birbirleri için, birirlerinin anlayabilecekleri filmler yapabileceklerini düşünmek de mümkün.


"Nature Communications" dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, araştırmacılar, laboratuvar ortamında ultrason dalgalarıyla minik bir kurtçuğun beynindeki bazı nöronları faaliyete geçirerek hayvanın farklı bir yöne hareket etmesini sağladı. California'daki Salk Biyolojik Araştırmalar Enstitüsü'nden Stuart Ibsen, "Bu teknik, beynin derinliklerindeki belirli bir bölgeyi harekete geçirmek için büyük avantaj yaratacak. Tekniği, şimdi de farelerde deneyeceğiz ve bir memelinin beyninde işe yarayıp yaramadığını kontrol edeceğiz" dedi. Deneylerde daha önce beyin haritası çıkarılan "Caenorhabditis elegans" cinsi kurtçuk kullanıldı. Yeryüzündeki canlılar arasında en basit sinir sistemlerinden birine sahip olan bu kurtçukların beyninde 302 nöron bulunuyor. Nöronların yüzeyindeki hücre zarı, ultrason dalgalarıyla geriliyor ve zardaki TRP-4 diye adlandırılan bir kanal harekete geçiyor. Araştırmacılar, kurtçuğun beynini kontrol etmek için diğer hücrelerdeki kanalları genetik değişime uğrattı. Kurtçuklar, alçak frekanslı ultrason dalgalarının etkisini artırmak için de minik kabarcıkların içine yerleştirildi. Daha önce beyin hücrelerinin kontrol edilmesi için ışığın kullanıldığı bir teknik geliştirilmişti. Ancak ışığın dokulara nüfuz edememesi ve hızla dağılması nedeniyle yöntemin başarılı olması için fiber-optik implanta ihtiyaç duyulmuştu.


Kendi ses kaydımızı dinlediğimizde çoğunlukla duyduğumuz sesten rahatsız olur ve kayıttakinin kendi sesimize benzemediğini düşünürüz. Çünkü normalde kendi sesimizi iki şekilde algılarız. Konuştuğumuzda oluşan ses dalgaları diğer dış kaynaklı sesler gibi havada yayılırken kulağımıza ulaşır ve kokleadaki tüy hücreleri tarafından algılanır. Ancak ses dalgalarını oluşturan ses telleri titreştiğinde bu titreşimler boynumuzdaki ve başımızdaki kemikler tarafından da iletilir. Kokleaya ulaşan bu titreşimlerin frekansı havada yayılan sesin frekansından daha düşüktür. Kendi sesimizi bu iki farklı yoldan ulaşan ses dalgalarının birleşimi şeklinde algılarız. Ses kayıt cihazları sadece havada yayılan ses dalgalarını algıladığı için sesimizin vücudumuzun içinde iletilen bileşenini duyamamış oluruz. Dışarıdan gelen sesleri engelleyen kulaklıkları taktığımızda ise sadece kendi iç sesimizi algılarız. Peki bizim sesimizi etrafımızdakiler ses kaydındaki gibi mi duyuyor ? Cevaplarsanız sevinirim.


Her şeyin olduğu gibi böylesi bir ilişki bozulmasının ardından korkunç şeyler yapmanın da bilimsel bir nedeni var. Aslında bütün sorumlu; içerisinde bulunduğunuz bu duygusal durum sürecinde sisteminiz boyunca akanhormonlarınız. Ve ironik bir biçimde bu hormonlar, aşık olduğunuzda sizi delicesine mutlu yapan hormonlarla aynı hormonlar. Her şeyden önce, bir kalp kırılmasının gerçekten de acı verici olduğunu ortaya koyalım. Fonksiyonel MRItaramaları; yeni bir terkedilme vakası yaşamış insanların beyinlerinde; fiziksel acıyı kaydeden bölgedekiaktivitenin normalin üzerinde olduğunu gösteriyor. Bu durum; nefes darlığı, mide bulantısı ve bazı durumlarda ölümcül olabilen; kalp kasının zayıflaması gibi her türlü fiziksel belirtilere yol açabilen; kortizol ve adrenalin gibi stres hormonlarının salınımını tetikler. Peki, beynimize geri dönelim, çünkü sistemimiz boyunca akan yalnızca bu stres hormonları değildir. 2010 yılında New York'taki Rutgers University'den araştırmacılar; yeni terkedilmiş ancak hala yoğun bir aşk besleyen 10 kadın ve 5 erkek bireyden MRI makinesi içerisine girerek eski sevgililerinin fotoğraflarına bakmalarını istediler. Bu durum; yeni ayrılmış ve hali hazırda acı çeken birisine yapılabilecek en kötü işkence gibi görünebilir ancak aynı zamanda da terkedilmişliğin sinirbilimine dair bazı büyüleyici bakışlar sağladı. Yapılan taramalar; kişilerin beyin aktivitelerinin kokain bağımlısı bir bireyinkine çok benzer olduğunu ortaya koydu. Ve bu yüzden aşık olmak uyuşturucu bağımlısına dönmeye benzer. Birisine fena halde vurulduğunuzda, bu durum beyninizdeki ödül nöronlarını aktif hale getirir ve bu da iyi hissetmenize sebep olan dopamin hormonunun salgılanmasını tetikler. Ancak dopamin ile ilgili bir şey var ki; o da; geriye sürekli daha fazla isteyen bir beyin bırakmasıdır. Bu da; onsuz olamayacağınız hissinin yer aldığı yeni bir aşka dair obsesif olma durumunuzu açıklıyor. Bir ilişki içerisinde olduğumuzda beynimiz sonunda daha stabil bir dokuya sahip oluyor, fakat yine de sevdiğimizin yanında olmak durumuna dair bir dopamin beklentisine giriyor. Ve bu kişi sizden aniden uzaklaştığında, geriye bir sonraki dopamin salgısı için bekleyen bir beyin kalıyor. Bu sonuç; yeni bir aşk fazına obsesiflik durumuna çok benziyor fakat çok kötü bir şekilde seyrediyor. Beynin ödül sistemleri hala kendi romantik tamircisini bekliyor, fakat bekledikleri yanıtı alamıyorlar. Ve tıpkı uyuşturucu bağımlılığına batmış bir kimse gibi, yanıt almak için daha fazla istek uyandırıyorlar. Çünkü ödül sistemleri beynimizin ana bölümlerinden birisidir. Aynı durum; açlık ve susama gibi durumlarda bilinç filtremizi pas geçerek dopamin isteğimizi gidermek için sonunda çılgınca şeyler yapmamıza sebep oluyor. Eski sevgilinizin fotoğraflarına bakmadan tıkınırcasına yemek içmek geçici olarak işe yarıyor, fakat günün sonunda beyniniz; kendisini yeniden yapılandırmaya ihtiyaç duyuyor. Ve bu yılın başında yapılan bir araştırmaya göre; bu durum ortalama üç ay sürüyor. Bu arada, fiziksel ağrılarda olduğu gibi parasetamolün sosyal destek konusunda da işe yaradığı gösterildi . Ve inanın ya da inanmayın, mevcut sorunu başka insanlarla paylaşmak bu durumdan daha hızlı kurtulmanıza yardımcı oluyor. Sonuç olarak, reddedilme acısının sizi biraz çılgınlaştırmış olmasına çok fazla takılmayın, neticede biyolojinizle savaşamazsınız.


- Öncelikle sizi biraz tanıyabilir miyiz? Merhaba ben Sezen Sekmen. Bursa'da doğdum hayli zaman önce :) . İlkokulu Bursa'da okudum.Ortaokul ve liseye İstanbul'da Koç İlköğretim ve Lisesi'nde devam ettim. Fizik sevgim ilkokulda başladı çünkü o zamanlar bize çok fazla deney yaptırırlardı. Üniversitede de fizik okumayı çok istediğim için tek tercih yaparak ODTÜ Fizik bölümüne yerleştim. Lisans, lisansüstü ve doktora eğitimlerimi ODTÜ'de tamamladım. - CERN serüveniniz nasıl başladı? CERN'e doktora sırasında geldim. Buradaki insanlarla çalışarak doktoramı tamamladım. Arkasından Florida Devlet Üniversitesi'nde postdoc pozisyonunda, sonra iki yıl kadar da CERN adına fellow olarak çalıştım. Şimdi ise Kore Kyungpook Ulusal Üniversitesi adına doktora sonrası araştırmacı olarak CERN'de bulunuyorum. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda Compact Muon Solenoid yani CMS deneyinde görevliyim. - Fizik okuma sürecinizden bahsettik ama fiziği tercih etmenizde temel neden neydi? Fizik okumayı isteyen hemen herkes gibi evrene ve evrendeki düzenin nasıl işlediğine merak duyuyordum. Beni fiziğe yönelten temel neden buydu. İlkokul yıllarımdan itibaren bana eşlik eden bu merakı tarif etmek elbette pek kolay değil. Ama evren, atom, makinaların çalışma prensipleri vs hakkında ister yazı ister TV programları olsun gördüğümde büyük bir heyecanla takip ediyordum. İşte bu heyecan sayesinde fizikçi olmaya karar verdim diyebilirim. - Peki parçacık fiziğine yöneliminiz ne zaman başladı? Parçacık fiziğinden önce bir süre astrofizik ile ilgilendim. İşe uzayı öğrenmekle başlamak pek çok fizikçinin izlediği yollardan biridir. Ancak daha sonra yüksek lisans ve doktorayı birlikte yürüttüğüm hocam Mehmet Zeyrek'den aldığım bir deney dersinde parçacık fiziğine ilgim oluştu. Bu yüzden bir süre kozmoloji ve parçacık fiziği arasında gidip geldim. Bu arada kozmoloji ve parçacık fiziği birbirini destekleyen alanlardır aslında. Lisansın son zamanlarında bu iki alan arasında kararsızlık yaşarken bir arkadaşım meşhur Tanrı Parçacığı kitabını hediye etti. Sanırım karar verme sürecimde kitabın epey etkisi oldu. CERN'de yapılan deneyler ve bahsedilenler hayli büyüleyici gelirdi bana. Deneylerin yanında binlerce insanın iş birliği içerisinde çalışmasının çok keyifli ve heyecan verici olduğunu düşünüyordum. Böylece parçacık fiziğine doğru adım atmış oldum. - Kaç yıldır CERN'de çalışıyorsunuz? Buradaki çalışmalarınızdan bahseder misiniz? Yaklaşık 8 yıldır CERN'deyim. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın Compact Muon Solenoid deneyinde çalışıyorum. Deneyin yanı sıra özellikle ilk geldiğim zamanlarda kuramcılarla da çalıştım. Kuramcılarla ağır matematiksel kuramlar üzerine değil de daha çok deneye yönelik kuramsal uygulamalarla uğraştık. Diyelim ki elinizde bir kuram var acaba bunu deneyde gözlemlemek mümkün müdür ya da bu kuram daha önce elde ettiğimiz deney verileriyle uyumlu mudur sorularına yanıt arıyoruz. Bu tür çalışmalara fenomenoloji deniliyor. Bu konularda çalışan bir hayli kişi var. Bu çalışmaların amaçlarından biri de Standart Model ötesi yeni fizik aramak. Daha ayrıntıya inmek gerekirse biraz karadelik-ek boyutlu karadelikler ve biraz da SUSY denen bir kuram var o alanda çalışmalar yaptım. Ama belirttiğim gibi asıl işim CMS deneyi. Bu deneyde yapabileceğiniz pek çok şey var. Ben daha çok çözümleme yapıyorum. Yani deneyden çıkan verileri inceleyip bu verilerde Standart Model'den farklı yeni fizik, yeni parçacıklar var mı diye arıyoruz. Tabi bunun yanı sıra pek çok farklı işler de yaptım. Bir süre algıcın kalorimetre kısmıyla ilgilendim. Algıç benzetimlerinde kullandığımız için bir süre yazılım üzerine eğildim ki halen yazılımla ilgileniyorum. Bir yandan algıç benzetimlerinin çok hızlı yapılabildiği programlar var onları geliştirmeye çabalıyorum Genel olarak deney için çeşitli yazılım ve donanım işleriyle uğraştım. - Şu an yapılan çalışmalardan beklenen ve bulunması beklenen nelerdir? Aslında biraz önce belirtmeyi unuttum, yakın zamanda Higgs üzerine yaptığım çalışmalar var. Higgs parçacığı keşfedildikten sonra bu parçacığın özelliklerini araştırmaya başladık. Ben de veriler sayesinde Higgs parçacığının genliğinin ölçülmesi üzerine çalışıyorum. Bu tabi elinizde bulunan bir parçacık olduğu için yeni fizik aramaktan çok daha somut ve belki daha keyifli bir iş. Tabi yeni veriler toplandığı zaman bu ölçüm daha da kesinleşecek. Var olan bir parçacığa dair bilgimizi daha da arttırmak adına çok yararlı bir çalışmanın içinde bulunuyorum ve bu da beni oldukça mutlu ediyor. Onun haricinde yeni fizik aramaları kaldığı yerden devam edecek. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın yükseltilen enerjisi yeni fizik çalışmaları adına umut verici. Tabi bir şeyler görüp göremeyeceğimizden emin değiliz çünkü yeni fizik herhangi bir şekilde ortaya çıkabilir ve elimizde ne olacağaına ve ne gözlemleyeceğimize dair hiçbir ipucu yok. Çaremiz yok her yere bakacağız o yüzden :). Umarım benim ya da diğer arkadaşlarımın çalışmalarında yeni fizik sinyali buluruz. - Türkiye'de parçacık fiziği pek bilinen bir alan değil bidiğim kadarıyla, bu konu hakkında düşünceleriniz nelerdir? Ben doktoradan sonra hep yabancı enstitüler adına çalıştım halen de öyle ama aklımız ve kalbimiz hep Türkiye'de. Bizim ülkemizde de güzel şeylerin olmasını istiyoruz. Yakın zamanda Türkiye'nin CERN'e ortak üyeliği gerçekleşti. Umarım bu gelişmenin faydası olur. Fakat üyelik bir yana Türkiye'de parçacık fiziğine olan ilginin arttığını düşünüyorum özellikle CERN ve Higgs üzerine çalışmalarda. Türkiye'de genel anlamda bilimde ilerlemek istiyorsak öğretim üyelerinin aynı anda hem üniversitede derse girmeleri hem de araştırma yapmaları beklentisi değişmeli. Yani yurt dışında genelde ders verme ve araştırmanın farklı kollardan yürütüldüğünü görüyoruz. İstediğiniz takdirde sadece araştırma ile ilgilenme imkanına sahipsiniz. Türkiye'de de bu yönde değişim olması şart. Öte yandan sevindirici olan ise yoğun bir ilgi var bilimsel etkinliklere karşı. Türkiye'de olmamamıza rağmen gelen davetler üzerine halk konferansları vermeye çalışıyoruz. İnsanlara Higgs nedir CERN nedir anlatmaya çabalıyoruz. Ben 2-3 yıl içerisinde bu şekilde 10-15 ders verdim Türkiye'nin çeşitli yerlerinde. Aynı zamanda öğrencilerin mesleki gelişmelerine yardımcı olabilmek için okullar düzenliyoruz. Bunun haricinde ortaokul ve lise öğretmenleri için CERN'de Türk Öğretmen Çalıştayı yapıyoruz. Tüm bu programlarda ilginin çok çok fazla olduğunu görüyoruz. Özellikle halk derslerinde salonlar dolup taşıyor. Bir defasında yabancı bir misafirimiz de vardı aramızda ve kalabalık karşısında hayrete düşmüştü. Yani ilgi çok var ancak her zamanki gibi ilginin yanında maddi kaynaklar gerekli. Aralarında Sezen Sekmen'in de bulunduğu bilim insanlarının desteğiyle üniversite öğrencileri için her yıl farklı bir üniversitede Hızlandırıcı ve Parçacık fiziği Bilgisayarlı Uygulama Okulu düzenleniyor. Fotoğraf bu yıl Eskişehir'de gerçekleşen HPFBU'ya aittir. - Sizi aynı zamanda yazarlık yönünüzle de tanıyoruz. Yeni kitaplar yazmanız temennimiz. Böyle bir düşünceniz var mı? Düşüncem var. yazmayı çok seviyorum ancak vakit bulmak epey zor oluyor. Özellikle Büyük Hadron Çarpıştırıcısı yeni veri almaya başladığı için bu ara yoğunluk söz konusu. Halihazırda yazdığım kitabı genişletmeye çalışıyorum şu anda. Onun genişletilmiş bir baskısı yapılacak. Daha önce yazdığım kitap parçacık fiziğine girişi anlatıyor, standart model ve kuantum mekaniğinden de bahsetmiştim. Yeni keşif ve bilgilerle kitabı genişletmeyi planlıyorum. Bunun haricinde buradaki Türk arkadaşlarımla niyetlendiğimiz başka bir kitap projemiz var. Bu ilk kitabın üzerine parçacık fiziğinde şu an ilginç olan konuları kapsayan gerek CERN deneyleri gerek başka deneyler olmak üzere yazılardan oluşan bir ikinci kitap niteliğinde olacak. Bir de parçacık fiziğini özellikle deneysel kısmını anlatan bir ders kitabı yazma hayalim var. Ama ne zaman zaman bulurum bilemiyorum :). -Son olarak bilimle uğraşmak isteyen özel olarak parçacık fiziğine ilgili olan genç arkadaşlarımıza önerileriniz nelerdir? Bilimle uğraşmanın, hangi bilim olursa olsun, temel şartları var tabi. İlk önce merak etmek lazım sonrasında yaptığınız işe heyecan duymak ve çok çalışmak gerekli. İlerlemenin yolu ise araştırmaktan geçiyor. Henüz bilim dünyasına atılmış olmasanız dahi araştırma alışkanlığını edinmek çok önemli. Ve de kendi kendinize bir şeyler üretmeye uğraşmak önemli. Bu kendi kendinize evde bir deney yapmak olabilir ilgilendiğiniz konularda birileriyle konuşmak olabilir. Yani kısacası oturmak yerine etkin olmak. Artık internet sağolsun ortaokuldan liseden dahi ulaşanlar oluyor bizlere :). İlgilendikleri konular hakkında öneriler soruyorlar ve projelerde yer almak istiyorlar. Hatta CERN'de ortaokul ve liseye yönelik bir kısım deneylere katılabiliyorlar. Bu işi merak edip peşine düşüyorlar. Parçacık fiziğine gelecek olursak az önce konuştuğumuz şeyler aynı şekilde geçerli ama bunun yanında diyelim ki üniversiteye yerleşme sürecinde iseniz CERN ile bağlantılı üniversiteleri tercih edebilirsiniz. Ve lisansa devam ederken de projeler ve araştırmalar yapmanızı öneririm. Hiçbir şey için, hele bilim işleri için fazla erken değil! - Peki parçacık fiziği öğrenmek isteyen arkadaşlarımızın staj yapabilecekleri yerler var mı? Açıkçası Türkiye'de staj konusunda pek bilgim yok. Ancak CERN'de yaz okulu programları var. Her ülke için belli bir kota oluyor . Bildiğim kadarıyla ortak üye olduğumuz için bu kota 2 kişi daha arttırılmış durumda şuan. Lisansınızın belki 3-4. yıllarında ya da yüksek lisans yaparken CERN'de hem derslere katılıp hem de burada bulunan bir araştırmacı ile bir iki aylık ufak bir proje yapıyorsunuz. Bu CERN için geçerli ancak diğer parçacık fiziği laboratuvarlarında da benzer şekilde. Yurt içinde ya da yurt dışından bilim insanları ile iletişime geçtiğiniz takdirde meraklı ve ilgili öğrencileri reddedeceklerini pek sanmıyorum. En azından önerilerini eksik etmeyeceklerdir. Hadi bakalım işe hemen başlayın :).


Gök bilimciler, doğmakta olan bir galaksi kümesinde aşırı sıcak gazların varlığını tespit ettiler. Ekip, tüm gaz, galaksiler ve karanlık madde sisteminin Güneş'in kütlesinin yaklaşık 100 trilyon katı olduğunu bildirdi. Bu kütlenin çoğu, on milyonlarca derece gibi muazzam bir sıcaklığa kadar ısıtılan, bu yeni oluşan küme içindeki gazda. Örümcek ağı ön kümesi olarak bilinen grup, Evren sadece 3 milyar yaşındayken oluştu ve bu, bu kadar sıcak gazın şimdiye kadarki en uzak ölçümü. Gözlemler evrendeki en eski ışık olan kozmik mikrodalga arka plan ile birlikte Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizisi sayesinde mümkün oldu. CMB, Büyük Patlama'nın yankısı denilen, evren genişleyip soğurken hareket etmekte serbest olan ilk ışıktır. Bu eski emisyonu oluşturan fotonlar - ışık parçacıkları - etrafımızdadır ve içinden geçtikleri şey dışında etkilenebilirler. Böyle bir etki, termal Sunyaev-Zeldovich etkisidir. Sıcak gaz, yüksek enerjili parçacıklarla doludur ve bunlar CMB'nin fotonları ile etkileşebilir ve fotona biraz enerji artışı sağlayabilir. Bu, fotonların rengini değiştirir - ölçülebilir bir etki. Trieste Üniversitesi'nde araştırmacı baş yazar Luca Di Mascolo, bir açıklamada, "Doğru dalga boylarında, SZ etkisi, bir galaksi kümesinin kozmik mikrodalga arka plan üzerinde gölgeleme etkisi olarak görünür. Benzersiz çözünürlüğü ve hassasiyeti sayesinde ALMA, şu anda büyük kümelerin uzak ataları için böyle bir ölçüm yapabilen tek tesis." dedi. Gaz, kümeye doğru düşerken ısınır ve sıcak gaz, bebek galaksi kümesinde bulunan daha soğuk gazı yok eder. Bu sürecin gerçekleşeceği modeller kullanılarak tahmin ediliyordu ve bu yeni gözlemler, bu orijinal hipotezleri güçlendiriyor. Trieste'deki İtalyan Ulusal Astrofizik Enstitüsü'nde araştırmacı ortak yazar Elena Rasia, "Kozmolojik simülasyonlar, ön kümelerde sıcak gazın varlığını on yılı aşkın bir süredir tahmin ediyordu, ancak gözlemsel doğrulamalar eksikti. Böylesine önemli bir gözlemsel doğrulamayı takip etmek, en umut verici aday ön kümelerden birini dikkatli bir şekilde seçmemize yol açtı." diye açıkladı. ALMA ile birlikte çalışan Son Derece Büyük Teleskop gibi geleceğin gözlemevleri, bu büyük galaksi topluluklarının oluşumu hakkında daha fazla ayrıntı sağlayabilir.


"Blob" lakaplı, 2014'ten 2016'ya kadar Pasifik Okyanusu'nun bir bölümünü kaplayan anormal derecede sıcak büyük bir su parçası, çok çeşitli türler üzerinde yıkıcı bir etkiye sahip oldu. Kaliforniya kıyılarındaki Santa Barbara Kanalı'nda yapılan yeni bir çalışma, bu çevresel felaketin deniz ekosistemlerini nasıl etkilemeye devam ettiğini vurguluyor. Blob, o zamanlar su ekosistemlerinde önemli değişimlere neden oldu, özellikle de anemon gibi hayvanları etkiledi. Bu son araştırma, 6 yıl sonra, yosun ormanı ekosisteminde yaşayan su altı popülasyonlarının hala eski haline dönmediğini gösteriyor. Resiflere bağlı filtre besleyiciler olan omurgasızların seviyeleri genel olarak geri dönerken, istilacı türler Watersipora subatra ve Bugula neritina türlerine ait sayılarda patlama yaşadı. Bunlar bryozoan türleridir; temelde tek bir organizma gibi gruplar halinde birlikte hareket eden küçük, kolonyal, dokunaçlı hayvanlardır. Santa Barbara'daki California Üniversitesi'nden çevrebilimci Kristen Michaud, "En azından sıcak dönemde kazananlar gibi görünen hayvan grupları, istiridyeler ve deniz şakayığı gibi daha uzun ömürlü türlerdi" diyor. Daha sıcak su, anemonlar, yumrulu kurtlar ve istiridyeler gibi canlıların beslenecek fitoplanktonlarının tükenmesi anlamına geldiğinden, omurgasızların sayısı, Blob'un hakim olduğu 2015'te ilk başta yüzde 71'lik bir düşüş gördü. Plankton, ılık suyun varlığı sayesinde sınırlı olan daha soğuk su tarafından getirilen besinlere dayanır. Bu sapsız omurgasızların metabolizmaları ısıyla da arttı, yani alamadıkları yiyeceklerden daha fazlasına ihtiyaçları vardı. Araştırmacılar, W. subatra ve B. neritina'nın hakimiyetinden birkaç nedenin sorumlu olabileceğini söylüyor: Bunlar arasında daha yüksek sıcaklıklarda hayatta kalma ve resiflerde uzay için daha agresif bir şekilde rekabet etme yeteneği yer alıyor. Ek olarak, bölgedeki yosun ormanlarının devam eden dayanıklılığı, muhtemelen bu bryozoanlar için yer açmaya yardımcı oldu. Ölçekli solucan salyangozu olarak bilinen başka bir yerli karındanbacaklı da, büyük olasılıkla daha sıcak sulara daha iyi tahammül edebildiği ve besin kaynağı seçenekleri planktonun ötesine geçtiği için iyi gidiyor. Bu değişikliklerle ilgili sorun, yeni gelenlerin ekosistemde yerini aldıkları türlerle aynı rolü oynamamasıdır. Örneğin, bryozoanlar daha kısa ömürlüdür ve hızlı büyüme yaşarlar ve daha az yoğun ancak daha uzun süreli ısınma dönemlerinde hayatta kalma konusunda, değiştikleri hayvanlar kadar usta değildirler. Bölge onlarca yıldır dikkatle izleniyor ve bu izleme devam edecek. Araştırmacılar, Blob'un devam eden etkilerinin, besin zincirinin yukarısındaki deniz türleri üzerindeki etkisi de dahil olmak üzere devam etmesini bekliyorlar.


Oldukça şaşırtıcı bir araştırma, ergenlik çağına girmeden önce sigara içen erkeklerin torunlarının, vücutlarında aşırı yağ taşıma olasılığının daha yüksek olduğunu buldu. Bilim insanlarının bu son araştırması, atalarımızın tütün kullanımının, ailede nesiller boyunca fark edilmeyen sonuçlara yol açabileceğini öne sürüyor. İngiltere'de Bristol Üniversitesi'nden epidemiyoloji uzmanı Jean Golding, "Bu ilişkiler diğer veri kümelerinde de doğrulanırsa, nesiller arası bu tarz ilişkilerin kökenini çözmeye çalışmamız için güzel bir başlangıç noktası" diyor. 2014 yılında, Golding ve diğer araştırmacılar, 1990'ların başında başlayan ve ilk olarak, hamile kadınlar ve aileleri üzerinde gözlemsel bir çalışma olan Avon Ebeveynler ve Çocuklara İlişkin Boylamsal Araştırmadan (diğer adıyla '90'ların Çocukları' çalışması) elde edilen verileri değerlendirdi. 90'ların Çocukları araştırmasından elde edilen anket verilerinin 2014 analizi, 11 yaşından önce sigara içmeye başlayan babaların oğullarının, ortalama bel çevresi ve daha yüksek vücut kitle indeksine sahip olma olasılığının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Golding, bu, insan yavruları tarafından miras alınan genetik olmayan nesiller arası aktarımın nadir bir örneğiydi diyor. Şimdi, 90'ların Çocukları veri setinde, sadece bir babadan oğluna değil, aynı zamanda bir dededen torununa ve bir büyük büyükbabadan onun büyükbabasına genetik olmayan aktarımın ipuçları aranacak. Bu araştırmayla görüyoruz ki, baba tarafından dede ergenlik öncesi sigara içmeye başladıysa, torunlarında aşırı yağ kütlesi kanıtı vardı. Araştırmacılar, benzer bir etkinin, aradan geçen nesiller 13 yaşın altındayken düzenli olarak sigara içmediğinde bile görülebileceğini ve dört nesil boyunca nesiller arası bir etkinin kanıtlandığını söylüyor. Golding, "Ergenlikten önce, bir çocuğun belirli maddelere maruz kalması, onu takip eden nesillerin üzerinde bir etki bırakabilir " diyor. Ekip, neler olup bittiğini anlamak için bu fenomen hakkında çok daha fazla araştırmaya ihtiyacımız olacağını söylüyor ve kendi analizlerinin birtakım sınırlamaları olduğunu kabul ediyor. Bununla birlikte, bu etkilerin nasıl ortaya çıktığı henüz tam olarak bilinmese de çalışmalarının nesiller arası gözlemlediği etkilerin türünün ilk örneği olduğunu iddia ediyorlar. Bunun, tütün dumanına maruz kalmanın neden olduğu bir etki değil de bir şekilde sadece bir korelasyon olması mümkündür.


Prof. Dr. Mustafa Çetin ve Yrd. Doç. Dr. Gökçen Dinç'in danışmanlığında Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Ana Bilim Dalı yüksek lisans öğrencisi biyolog Gülhan Şahin tarafından yapılan çalışma kapsamında, sığırlardan elde edilen bu kök hücrelerin insanlarda kalp hastalıklarının tedavisinde kullanımı da araştırılacak. Şahin, sığır kalbinin dış kısmındaki zarda kök hücrenin var olup olmadığını araştırdıklarını söyledi. Çalışmada son aşamaya geldiğini ifade eden Şahin, elde ettikleri verilerin olumlu yönde ilerlediklerini gösterdiğini kaydetti. İnsanlarda görülen kalp hastalıklarında kök hücrenin alternatif bir tedavi yöntemi olarak kullanıldığını dile getiren Şahin, bu çalışmalarda yine hastanın kalbinin kapakçık kısmından kazıntı şeklinde kök hücrelerin alındığını ve laboratuvar ortamında çoğaltılarak enjeksiyonla damar yolundan hasarlı bölgeye gönderilerek kalbin tedavi edilmeye çalışıldığını anlattı. Perikardda kök hücrenin varlığına dair önemli deliller tespit ederek bu konuda çok önemli ve büyük bir adım attıklarını belirten Şahin, araştırma tamamlandığında sonuçların bilimsel olarak da yayımlanacağını sözlerine ekledi.


Kuantum hesaplama dünyasında önemli bir adım atıldı. 'Bu makineler, bir gün en güçlü süper bilgisayarın bile yapamadığı şeyleri yapmak için kuantum mekaniğinin gücünü kullanacak.' deniliyor. Yeni çalışma, mevcut yarı iletken teknolojisinin temelini oluşturan güvenilir silikondan vazgeçmek gerekmediğini gösteriyor. Nature dergisinde yayınlanan üç makalede araştırmacılar, inanılmaz derecede yüksek doğruluğa sahip silikon bazlı bir kuantum cihazı yaratmanın mümkün olduğunu gösterdiler. Kuantum bilgisayardaki temel hesaplama birimi, kübit veya kuantum bitidir. Bir bit ya sıfır ya da bir olabilirken, daha fazla güç ve çok yönlülük sağlayan durumların süper pozisyonunda bir kübit bulunabilir. New South Wales Üniversitesi'ndeki ekibin raporunda, 1 kübit kurulum için yüzde 99.95 ve 2 kübit için yüzde 99.37 doğruluk elde edildiği belirtildi. Hollanda'daki Delft Teknoloji Üniversitesi'ndeki ekibin çalışması sırasıyla yüzde 99,87 ve yüzde 99,65'e ulaşırken, Japonya'daki RIKEN ekibi yüzde 99,84 ve yüzde 99,51'e ulaştı. Bu üç bağımsız ekipten gerçekten olağanüstü değerler belirtildi. UNSW gazetesinin baş yazarı Profesör Andrea Morello yaptığı açıklamada, "Bugünkü yayın, operasyonlarımızın yüzde 99 hatasız olduğunu gösteriyor. Hatalar çok nadir olduğunda, onları tespit etmek ve oluştuklarında düzeltmek mümkün hale geliyor. Bu, anlamlı hesaplamaları işlemek için yeterli ölçeğe ve yeterli güce sahip kuantum bilgisayarları inşa etmenin mümkün olduğunu gösteriyor. Bu araştırma parçası, bizi oraya götürecek yolculukta önemli bir kilometre taşı." dedi. Üç takımın kübitlere farklı yaklaşımları vardı. Morello'nun ekibi silikonda bir çift iyon implante edilmiş fosfor çekirdeği kullandı ve nükleer spinlerini - açısal momentuma benzer bir kuantum mekaniği özelliği - bir kübit olarak kullandı. RIKEN ve TU Delft ekibi, kuantum noktalarında elektron spin kübitlerini kullandı. Bu nedenle, farklı kübitlere sahip silikon, gelecekteki kuantum bilgisayarların temel mimarisi için ciddi bir rakip olarak belirlendi. RIKEN araştırma grubunun lideri Seigo Tarucha yaptığı açıklamada, "Sunulan sonuç, döndürme kübitlerini ilk kez evrensel kuantum kontrol performansı açısından süper iletken devrelere ve iyon tuzaklarına karşı rekabet ediyor. Bu çalışma, silikon kuantum bilgisayarların, süper iletkenlik ve iyon tuzaklarıyla birlikte, büyük ölçekli kuantum bilgisayarların gerçekleştirilmesine yönelik araştırma ve geliştirme için umut verici adaylar olduğunu gösteriyor. dedi. Kuantum bilgisayarlarda, sistemi bozmadan düzeltme uygulamak için doğruluğun yüzde 99'dan yüksek olması gerekir. Bunun başarılabilir olduğu gösterildiğine göre, ekipler işlemcileri büyütmeyi, daha fazla kübit eklemeyi ve daha karmaşık hesaplamaları test etmeyi hedefliyor.


Pasadena'daki California Institute of Technology'de bir kimya mühendisi olan Frances Arnold, bu bulguların uzak dünyalardaki "uzaylı kimyası" araştırmalarına olabilecek etkileri konusunda, "Bir insan, silisyum ve karbon arasında bağ kurmak için yaşamı koordine edebilirse, doğa da bunu yapabilir" dedi. Bilim insanları, bu çalışmalarını yakın zamanda Science dergisinde detaylandırdı. Karbon elementi, bütün bilinen biyolojik moleküllerin temelidir. Bu nedenle dünyadaki yaşam karbona dayalıdır, çünkü karbon atomunun dört farklı atoma kadar eşzamanlı olarak bağ oluşturabilir olması, proteinler ve DNA gibi hayatın temelini oluşturmaya yardım eden uzun zincirli moleküller oluşturmak için tam uyumlu yapar. Yine de uzun süredir, araştırmacılar uzaylı yaşamının, yeryüzündeki yaşamdan tamamen farklı bir kimyasal temele sahip olma ihtimalini tartışıyorlar. Örneğin, özellikle biyolojik açıdan oldukça önemli bir çözücü olan su yerine, belki de uzaylılar amonyak ya da metanı kullanıyor olabilir. Aynı durum karbon elementi için de geçerli olabilir. Uzaylı yaşamında, bizim için yaşam kaynağı sayılan karbon molekülleri yerine, silisyum molekülleri bulunuyor olabilir. Silisyum ve karbon atomlarının her biri dört farklı atomla eşzamanlı olarak bağ oluşturması açısından oldukça benzerdir. Buna ek olarak, silisyum yaşadığımız evrende çok bulunan elementlerden bir tanesidir. Örneğin, yerkabuğunun kütlesinin yaklaşık %30'u silisyumdan oluşur ve yerkabuğunda karbondan yaklaşık 150 kat daha bol bulunur. Yeryüzündeki hayatın içerisinde, silisyumun kimyasal bir rolü olduğu, bilim insanları tarafından uzun zamandır biliniyordu. Örneğin, fitolit adı verilen silisyum dioksit mikroskobik parçacıkları otlarda ve diğer bitkilerde bulunabilir ve diatom olarak bilinen fotosentetik algler, iskeletlerinde silisyum dioksit bulundurur. Ancak karbon ve silisyumun herhangi bir reaksiyon sonucunda bir molekülde birleştiğine dair dünya üzerinde bilinen doğal bir örnek yoktur. Günümüzde, kimyagerler hem silisyum hem de karbondan oluşan sentetik moleküller sentezliyorlar. Bu organo-silisyum bileşikleri ilaç, dolgu maddesi, yapıştırıcı, boya, herbisitler, bilgisayar ve televizyon ekranları ve fungisitler gibi çok çeşitli malzemelerde bulunmaktadır. Son günlerde, bilim insanları, kimyasal olarak karbonun ve silisyumun birlikte bağ oluşturması için biyolojik bir yolu keşfetmeyi başarmışlardır. Araştırmacılar, mikropları 1990'ların başında Arnold'ın öncülük ettiği 'yönlendirilmiş evrim' adıyla bilinen bir strateji ile doğada daha önce hiç görülmemiş moleküller üretmek için kullanmışlardır. Arnold ve ekibi- sentetik organik kimyager Jennifer Kan, biyomühendis Russell Lewis ve kimyager Kai Chen- kimyasal reaksiyonları hızlandıran ya da katalizleyen proteinler olan enzimlere yoğunlaştılar. Amaçları ise, organo-silisyum bileşikleri üreten enzimler üretmekti. Araştırmacılar, öncelikle teorik olarak silisyum ile reaksiyon vermesinden şüphelendikleri enzimler ile çalışmaya başladılar. Daha sonra rastgele yollarla, protein DNA modelleri mutasyona uğratıldı ve elde edilen enzim istenilen özellikler açısından test edildi. En iyi olan enzimler tekrar mutasyona uğratılmış ve bu aşamalar bilim insanlarının istedikleri özelliklere ulaşılana kadar tekrar edilmiştir. Arnold ve arkadaşları merkezde demir atomları içeren ve çok çeşitli reaksiyonları katalizleyebilen hem proteinleri olarak bilinen enzimler ile çalışmaya başladılar. En yaygın olarak bilinen hem proteini kanın oksijen taşımasına yardımcı olan kırmızı pigmenttir - yani hemoglobin. Çeşitli hem proteinlerini test ettikten sonra bilim insanları, İzlanda'daki sıcak kaynak suyundan bir bakteri olan Rhodothermus marinus'dan bir hem proteinine yoğunlaştılar. Test edilen hem proteini, Sitokrom-C'dir ve mikrop içerisinde elektronları diğer proteinlere götürüp getirmektedir. Ancak Arnold ve arkadaşları az seviyede organo-silisyum bileşikleri de üretebildiklerini gözlemlemişlerdir. Sitokrom c'nin yapısını analiz ettikten sonra araştırmacılar, yalnızca birkaç mutasyonun enzimin katalitik aktivitesini büyük oranda artırabileceğinden şüphelendi. Gerçekten de, bu proteini mevcut bulunan en iyi sentetik tekniklerden 15 kat daha fazla karbon-silisyum bağ üretebilecek bir katalizör haline getirmek için yalnızca üç tür mutasyon vardı. Arnold, mutant enzimin en az 20 farklı organo-silisyum bileşiği üretebilir olduğunu, bunların 19'unun bilim için yeni olduğunu ifade etti. İnsanların bu yeni bileşikleri bulabilmek için ne tarz uygulamalarının olduğu konusu henüz çözümlenmiş değil. Mutant enzimin bir test tüpünde organo-silisyum bileşiklerini kendiliğinden üretebildiğini göstermenin yanı sıra, bilim insanları, genetik olarak kendi içinde mutant enzim üreten E. coli bakterilerinin de organo-silisyum bileşikleri oluşturabileceğini gösterdi. Bu sonuç, mikropların bir yerlerde doğal olarak bu molekülleri yaratma yeteneğini geliştirebileceği ihtimalini arttırır. Arnold, "Yaşam oluşma ihtimalleri dünyasında bunun kolay bir olasılık olduğunu gösterdik, çünkü silisyumun organik moleküllerde olduğunu biliyoruz ve bir kere dünyanın herhangi bir yerinde bunu yapabiliyorsan daha önce olmuş olması da muhtemeldir." Silisyumun yeryüzünde çok bulunurken neden yeryüzündeki yaşamın karbona dayandığı halen aydınlatılmamış bir soru olarak kalmıştır. Önceki araştırmalar, karbon ile karşılaştırıldığında silisyumun az sayıda atomla bağ oluşturabilir olduğunu ve sık sık silisyumla etkileşen atomlar ile kompleks olmayan moleküler yapılar oluşturur. Canlılara organo-silisyum bileşikleri üretebilmek için yetenek kazandırmakla beraber gelecek araştırmalar neden burada veya başka bir yerde bu canlıların silisyumu biyolojik moleküllere dahil etmek için gelişip gelişmediğini test edebilir. Astrobiyoloji uygulamalarına ek olarak, araştırmacılar çalışmalarının organo-silisyum bileşiklerinin sentezlenmesinde var olan metotlardan daha ucuz ve çevre dostu yollar ile bu bileşikleri üretebilen başka biyolojik prosesler ortaya koymuşlardır. Örneğin bu bileşiklerin üretimi için var olan teknikler, değerli metallere ve zehirli çözücülere ihtiyaç duymaktadır. Mutant enzimleri ile gerçekleşen proseslerde, istenmeyen yan ürünler oluşumu çok azdır. Buna karşın, var olan tekniklerde istenmeyen yan ürünlerin uzaklaştırılması için ayrıca bir aşama gerekir bu da bu moleküllerin üretim maliyetini arttırır. Bu çalışma National Science Foundation, the Caltech Innovation Initiative programı ve The Jacobs Institute for Molecular Engineering for medicine at Caltech tarafından finanse edilmiştir.


Dünya'daki hava olaylarının korkunç ve hatta ölümcül olabileceğini biliyoruz. Ancak Güneş Sistemi'nin başka yerlerinde, Dünya'nınkine çok az benzeyen olaylarla hava daha da aşırı olabilir. Sizi kolayca öldürecek rüzgarlar, eritecek veya ezecek yağmurlar, eşsiz şimşekler ve bronzlaşmanızı sağlayacak auroralar. Dünya dışı hava durumu gerçekten başka bir şeydir. Venüs oldukça yaşanmaz bir yerdir, ancak yaklaşık 55 kilometre yükseklikte, hoş bir sıcaklığa ve yarım atmosferin biraz üzerinde bir basınca sahipsiniz. Bu fena değil, orada neredeyse bir bulut şehir kurabilirsiniz... sorun bulutlarda. Venüs'teki bulutlar sülfürik asitten oluşur. Ve tüm gezegeni sararlar. Bu bulutlar bir noktaya kadar asit yağdırır. Gezegen o kadar sıcaktır ki, sülfür yağmuru yüzeyden onlarca kilometre uzakta buharlaşır. Zaten yüzeyde olmak istemezsiniz. Kurşun eriten ısı yeterli değilse, gezegenin atmosferi o kadar yoğundur ki, basınç 900 metre su altında olmak gibidir. Yağmurlu ve yoğun bir atmosfere sahip bir dünyada kalmaya meraklıysanız, ancak bu deneyimden sağ çıkmak istiyorsanız, bunun yerine Titan'ı ziyaret etmenizi öneririz. Satürn'ün en büyük ayı kalın bir atmosferle kaplıdır ve Güneş Sistemi'nde Dünya dışında yüzeyinde nehirler, göller ve denizler bulunan tek diğer cisimdir. Tek farkları sudan oluşmamaları. Bunlar hidrokarbonlardır. Titan çok soğuktur. Ancak kesinlikle Venüs'te eritilmekten, ezilmekten ve pişirilmekten iyidir! Dünya üzerindeki en hızlı rüzgar, tanımınıza bağlıdır - kasırgaları ve siklonları dahil etmek veya sadece düzenli rüzgarlara odaklanmak. Ancak Dünya'daki en güçlü kasırgalar bile diğer gezegenlerde gördüğümüz aşırılıklardan daha zayıftır. İlk olarak, bir karşılaştırma noktası bulalım. Şiddetli Hava Araştırmaları Merkezi'nden Doppler on Wheels sistemi, Dünya'daki rekor en yüksek rüzgar hızını ölçtü. 3 Mayıs 1999'da Oklahoma City kasırgasının üç saniyelik bir rüzgarı sırasında saatte 484 kilometreydi. Günlük ortalamayı ele alırsak, 21 ve 22 Mart 1951'de Port Martin'de kaydedilen saatte 174 kilometre ile neredeyse üç kat daha düşük bir değere bakıyoruz. Gaz devi gezegenler bu rüzgarları işaret edip onlara gülerlerdi. Jüpiter'in Büyük Kırmızı Leke'si muazzam bir antisiklonik fırtınadır, o kadar büyüktür ki içine Dünya ve Venüs'ü rahatlıkla sığdırır ve geniş bir alan kalır. Kesin olarak yaklaşık 200 yıldır, ve belki de bunun neredeyse iki katıdır, var olmuştur. Onu görecek teknolojiye sahip olmadığımız için daha uzun süredir var olup olmadığından emin olamayız. İçindeki rüzgarlar, dünyadaki en güçlü kasırgadakilerle kolayca karşılaştırılabilir ve kenarlarda, rüzgarlar saatte 450 kilometrelik zirvelere ulaşabilir. Gezegenimizden daha geniş bir fırtınada. Bu sakin mavi rengin sizi aldatmasına izin vermeyin. Bu ölümcül bir yer! Ancak dehşet rüzgarlarını tam olarak deneyimlemek için Neptün'e gitmeniz gerekir. NASA tarafından yapılan tahminler, yüksek irtifalarda Neptün'deki hızların saatte 1.770 kilometreyi geçebileceğini öne sürüyor. Bu, Neptün'deki rüzgarların süpersonik olduğu anlamına gelir. Saatte 800 kilometre hızla esen rüzgarlar sizi Dünya'da kolaylıkla yukarı kaldırabilir. Daha fazlasını deneyimlemek istemezsiniz. Neptün ve Uranüs'ün başka bir tuhaf hava olayı daha var. Atmosferlerinde, basınç yeterince yükseldiğinde karbonun, gezegenin merkezine doğru yağan elmaslara dönüştüğüne inanılıyor. Yani, süpersonik rüzgar tarafından tartaklandıktan sonra, muhtemelen bir elmasa ezileceksiniz. Elmasların sonsuza dek olduğu düşünülürse, kötü bir son değil. Dünya'da şimşek, suyun her üç durumda da bulunduğu sığ bulutlarda meydana gelir, ancak Jüpiter'de bu sınırlama yoktur. Amonyağın bir antifriz görevi görüp daha yüksek rakımlarda şimşek oluşmasına imkan verdiği amonyak ve su bulutları vardır. Dünya'da şimşek fırtınaları Satürn ve Jüpiter'dekinden çok daha yaygındır ve bizim şimşeklerimiz çok daha zayıftır. Araştırmalar, şimşeğin iki gaz devinde dünyevi benzerlerine kıyasla 1000 kat daha enerjik olabileceğini tahmin ediyor. Bunun güçlü bir etkisi olurdu. Jüpiter'de şimşekle ilgili olaylar da ultraviyole görebildiğiniz sürece oldukça etkileyici olacaktır. Gezegen bilimciler, dev gezegenin bulut tepesinden yükselen sprite şimşekleri tespit ettiler. Bunlar, gezegenin ultraviyolede de parlayan muhteşem auroralarına uyuyorlar. Bu nedenle, güneşten uzaklaşıyor olsanız bile yanınıza iyi bir SPF içeren bir nemlendirici almayı unutmayın.


Piknikte olduğunuzu ve sandviçinizi ısırmak üzere olduğunuzu hayal edin. Aniden, bileşik gözleri ve antenlerinin yardımıyla yemeğinize yönelen bir sineğin size doğru geldiğini fark ediyorsunuz. Saldırganlığınızdan kaçmayı başarır, sandviçin üzerine iner ve sonra üzerine kusmuş gibi görünür! Biraz iğrenç görünebilir, ancak sinek sadece kendi sindirdiği yemeği havalandırıyor veya sizinkinin üzerine tükürüyor olabilir. 110.000'den fazla bilinen sinek türünün çoğunun dişleri yoktur, bu nedenle katı yiyecekleri çiğneyemezler. Ağız parçaları süngerimsi bir saman gibidir. Yemeğinize bir kez indiklerinde onu yutabilecekleri önceden sindirilmiş, bulamaçlı bir çorbaya sıvılaştırmak için sindirim sıvılarını salmaları gerekir. Kısacası, bazı sinekler sıvı diyetindedir ve midelerine daha fazla yiyecek sığdırmak için yedikleri sıvıyı azaltmaya çalışırlar. Yiyecekleri biraz kurutmak için kusmuk baloncuklarına kusarlar. Biraz su buharlaştığında daha konsantre yiyecekleri yiyebilirler. İnsanların yiyeceklerden besin almak için tüm bu tükürme ve kusma eylemlerini yapmasına gerek yoktur. Ancak tükürüğünüzde, çiğnenirken sandviç ekmeğinin bir kısmını önceden sindiren amilaz adı verilen bir enzim olan bir sindirim suyu üretirsiniz. Amilaz, tadamayacağınız nişastayı glikoz gibi tadabileceğiniz basit şekerlere ayırır. Bu yüzden ekmeği ne kadar uzun süre çiğnerseniz o kadar tatlı hale gelir. Sineklerin ağızları olmadan yemeklerin tadına bakabildiğini biliyor muydunuz? Yere iner inmez, besleyici olup olmadıklarına karar vermek için ayaklarındaki alıcıları kullanırlar. Yemek yemeye hazırlanan aç bir müşteri gibi bacaklarını ovuşturan bir sineği fark etmiş olabilirsiniz. Buna tımar denir - sinek aslında kendini temizler ve üzerine konduğu yiyeceğin içinde ne olduğu hakkında daha iyi bir fikir edinmek için kıllarındaki ve ince tüylerindeki tat sensörlerini de temizleyebilir. Etçil bitkiler sinekleri yiyebilir ve popülasyonlarını kontrol etmeye yardımcı olabilir. Yiyeceklere tükürmek ve hastalıkları yaymak kulağa iğrenç gelse de sinekler o kadar da kötü değildir. Nektar almak için kaç tane sineğin çiçekleri ziyaret ettiğini görünce şaşırabilirsiniz. Sinekler önemli bir tozlayıcı grubudur ve birçok bitkinin üremelerine yardımcı olurlar. Sinekler ayrıca kurbağalar, kertenkeleler, örümcekler ve kuşlar için iyi bir besin kaynağıdır, bu nedenle ekosistemin değerli bir parçasıdırlar. Bazı sineklerin tıbbi kullanımları da vardır. Örneğin, doktorlar yaralardaki ayrışan dokuyu çıkarmak için sinek kurtçuklarını kullanırlar. Kurtçuklar, antiviral ve antimikrobiyal suları serbest bırakır ve bunlar bilim insanlarının enfeksiyonlar için yeni tedaviler oluşturmasına yardımcı olur. Daha da önemlisi, mutfağınızda olgunlaşmış muzların etrafında uçarken görmüş olabileceğiniz meyve sinekleri biyolojik araştırmalarda paha biçilmez değerdedir. Dünyanın her yerinden biyomedikal bilim insanları, hastalıkların ve genetik bozuklukların nedenlerini ve tedavilerini bulmak için meyve sineklerini inceliyorlar.


Pek çok bilim sınıflandırmayla ilgilidir, ancak bazen bu kategorilerin sınırlarını zorlayan, aynı anda birden fazla ayırt edici özellik sergileyen şeylerle karşılaşırsınız. Z 229-15'in durumu bu, keyfi sınıflandırmalarımızdan birini içermekle kalmayıp, üçünü bir arada yapmak zorunda olan bir galaksi. Avrupa Uzay Ajansı, bu cismin tam olarak ne olduğunun gizemini çözme konusunda iyi bir iş çıkarıyor. Bu, Dünya'dan 390 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan, aktif ve büyük bir sarmal galaksi. Ve bu aktivite, basit sınıflandırmayı bu kadar kafa karıştırıcı yapan şey. Gök bilimcilerin bu cisme uygulamaya çalıştıkları etiketler Seyfert galaksisi, kuasar ve aktif galaktik çekirdek . Her şeyden önce, bu etiketlerin hepsi birbiriyle bağlantılıdır, ancak her etiketin geçerli olduğu farklı durumlar arasında genellikle güzel bir ayrım vardır. Bağlantı, merkezi süper kütleli kara deliktir. Bu etiketlerden bir veya daha fazlasını alan galaksilerde kara delik aktif olarak beslenir. Bu süreçte kara deliğe yaklaşan madde, sürtünme nedeniyle onu ısıtan inanılmaz kütleçekimsel kuvvetlere maruz kalır. Ve inanılmaz bir enerjiyle parlamaya başlar. Bu olduğunda, bir AGN'niz olur. Merkezi alan normalden daha yüksek bir parlaklığa sahiptir. Bekleyeceğiniz gibi, Z 229-15 bir AGN'ye sahip. Ancak hepsi bu kadar değil. AGN, galaksinin geri kalanını gölgede bırakacak kadar parlak olduğunda, kuasar olarak sınıflandırılırlar. Kuasarlar genellikle çok uzaktadırlar ve neredeyse bir nokta gibi görünürler; bu cisim nispeten Dünya'ya yakın ve bu nedenle Z 9229-15'in merkezi bölgesi, çekirdeğinin parlaklığıyla yıkanıyor. Ancak parlak sarmal kollara sahip galaksinin kenarlarının göründüğünü açıkça görebilirsiniz, dolayısıyla uyan başka bir tanım daha var. Bir Seyfert galaksisi, süper kütleli kara deliğin çok aktif olduğu ancak galaksinin açıkça görülebildiği bir galaksidir. Bu nedenle araştırmacılar, Z 229-15'i bir tanım matruşkası olarak görüyorlar. İçten dışa, tanımı gereği bir AGN barındıran bir kuasar içeren bir Seyfert galaksisi. Bu tür cisimleri bulmak ve sınıflandırmaların ne kadar keyfi olabileceğini ve ihtiyaç ortaya çıkarsa sonunda nasıl daha iyi bir tanım elde edebileceğimizi hatırlatmak iyidir. Ne de olsa bilim, daha fazla öğrenmek ve daha iyi kanıtlar sunulduğunda fikrinizi değiştirmekle ilgilidir.


Bir Twitter botu, kelimeler değil işler sloganını yeni bir seviyeye taşıyor. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ve birçok farkındalık ayı veya günü gibi, şirketler tarafından sosyal medyada kadınlar hakkında basmakalıp sözler yayınlayarak kendilerini olduklarından daha iyi göstermek için sıklıkla kullanılıyor. Bununla birlikte bu şirketlerin çoğu konuşur ama icraat yapmaz. 2017'den bu yana, Birleşik Krallık'ta 250 veya daha fazla personel sayısına sahip işverenlerin cinsiyete dayalı ücret farklarını bildirmeleri gerekmektedir ve veriler kamuya açıktır. Şimdi, Twitter'da bir Cinsiyet Ödeme Açığı Botu, 2022 Dünya Kadınlar Günü'nü kutlarken kadınlara düşük ödeme yapan şirketlerin ikiyüzlülüğünü vurguluyor. Cinsiyet Ödeme Açığı Botu, şirketlerin, üniversitelerin, kuruluşların ve kamu işverenlerinin Dünya Kadınlar Günü tweet'lerini, maaş bordrolarındaki kadınların medyan saatlik ücretleriyle erkeklerinkini karşılaştırıldığında tweet atıyor. Bazıları kadınlara ve erkeklere eşit ücret ödüyor. Ancak botun ortaya çıkardığı gibi çoğu ödemiyor. Aslında, yakalanan birçok şirket, tweet'lerini silmiş veya farklı ifadelerle ve hatta #IWD2022 hashtag'i olmadan yeniden yayınlamıştır. Birçok şirketin adil ve eşit görünmek istese de, kadınlara düşük ödeme yapmaya devam ettiğini gösteriyor - bu, beyaz olmayan kadınlar, engelli kadınlar ve LGBTQ+ kadınlar için daha da belirgin. LGBTQ+ tarih ayı boyunca gökkuşağı bayrağını her yere koyan, ancak eşitsizlikle mücadele etmeyen veya politikalarını içeriden güncellemeyen şirketler gibi, adım atılmadıkça eşitsizlik söylemleri anlamsız kalıyor.


Bazı sivrisinek türlerinin insanları avlarken gösterdiği amansız çaba, insan kokularını algılamak için yerleşik bir desteğe sahip olan tuhaf koku alma sistemlerinden kaynaklanıyor olabilir. Sivrisinekler, eklemli bir duyusal uzantısı olan maksiller palpte benzersiz kemoreseptörler kullanarak CO2'yi veya insanlardan süzülen terleri algılayabilir. Boston Üniversitesi ve Rockefeller Üniversitesi'ndeki araştırmacılar tarafından yürütülen yeni bir çalışma, araştırmacılar genetik olarak insana özgü kemoreseptörleri devre dışı bıraksa bile sivrisineklerin bizi algılamada neden bu kadar iyi olduğunu açıklıyor. Araştırmaya göre, en az bir sivrisinek türü olan Aedes aegypti, koku alma sistemini çoğu hayvandan tamamen farklı bir şekilde organize ediyor. CRISPR'yi bir gen düzenleme aracı olarak kullanan araştırmacılar, koku alma nöronları flüoresan proteinleri ifade eden ve belirli kokular yakınlarda olduğunda mikroskop altında parlayan sivrisinekler geliştirdiler. Bu, araştırmacıların farklı kokuların koku alma sistemini nasıl uyardığını görmelerini sağladı. Aedes aegypti'nin birkaç koku alma duyu alıcısını bir nörona bağladığı ortaya çıktı. Bu ekibe göre, bu, her nöronun kendisiyle ilişkili yalnızca bir kemoreseptöre sahip olduğunu belirten koku alma biliminin temel ilkesini alt üst ediyor. Younger, "Koku almadaki merkezi dogma, bizim için burnumuzda bulunan duyu nöronlarının her birinin bir tür koku alma reseptörünü temsil ediyor olmasıdır" diyor. Ancak araştırmacılar, A. aegypti'de glomerüllerin en az iki katı reseptör bulunduğunu ve bunun "çarpıcı bir uyumsuzluk" olduğunu yazıyor. Sonuçlar, bireysel nöronlarda çoklu duyu reseptörlerini birlikte temsil eden geleneksel olmayan bir koku alma sistemine işaret ediyor. Araştırmacılar, "Bir koku alma sisteminin sağladığı fazlalık, sivrisinek koku alma sisteminin sağlamlığını artırabilir ve insanların sivrisinekler tarafından tespit edilmesini uzun süredir engelleyemememizi açıklayabilir" diyor. Dişi sivrisineklerin üremek için insan veya hayvan kanıyla beslenmesi gerekir. Araştırmanın uzun vadeli hedefi, insan kokusunu etkili bir şekilde gizleyen veya sivrisinekleri bizden uzaklaştıran cezbediciler geliştiren gelişmiş sivrisinek kovucular üretmektir. Sivrisineklerin insanları bulma yeteneği, sivrisinekleri dang, Zika, sarı humma ve chikungunya gibi viral hastalıklar için tehdit unsuru yapar. Toplu olarak, bu virüsler her yıl yaklaşık 700.000 insanı öldürür. Younger, "Koku alma sistemlerinde kokunun nasıl kodlandığını öğrendikçe, biyolojilerine dayalı olarak daha etkili bileşikler oluşturabiliriz" diyor.


Nature Human Behaviour'da Mayıs (2017) ayında yayımlanan bir araştırma, insan beyninin sınırlılıklarının da yalan haberlerin yayılmasında olağan şüphelilerden birisi olduğunu ortaya koymuştu. Araştırmaya göre, insanlar aşırı biçimde yeni bilgiyle yüklendiğinde, iyiyi kötüden ayırt etme noktasında başa çıkma mekanizmalarını idealden daha az kullanma eğilimi gösteriyor ve bu noktada da popülaritenin cazibesi kaliteye üstün geliyor. Kısa, dikkat çekici ve veri doygunluğuna ulaşmış bu öldürücü kombinasyon, yalan haberlerin bu kadar etkili bir şekilde yayılmasına olanak tanıyabiliyor. Sosyal medyanın, politika ve günlük yaşam üzerindeki önemli etkilerinden kaynaklı, iyi ve kötü bilgi arasında bir ayrım gözetme becerisi bugünün çevrimiçi bilgi ağlarında her zamankinden daha önemli hale geliyor. 20 Şubat'da (2018) Trends in Cognitive Sciences'da yayımlanan bir araştırmada ise, fikir ve görüş temelinde siyasi bir parti aidiyetinin yalan haberlere inanmayı ne denli etkileyebildiği konusuna odaklanıldı. Araştırma sonuçları, kişinin tutarlı olabilmeden ziyade kimliğine daha fazla değer addetmesinin, kişiyi, destekçisi olunan siyasi partinin inanışlarıyla uyumluluk gösteren ancak esasında yanlış olan bilgileri kabul etme eğilimine sürüklediğini ortaya koyuyor. Kimlik ve tutarlılıktan yana olma arasındaki bu değer uyuşmazlığı, kalitesi yüksek haber kaynaklarının artık neden yetersiz olduğunu açıklayabilir ve bunun anlaşılması, politik bölünmeleri ortadan kaldırmak için daha iyi stratejiler bulmamıza yardımcı olabilir. İnsanlar, artık, içinde bulundukları gruplarla uyumluluk gösterme amacını, doğrudan uzaklaşmama amacından daha üstün tutma eğilimi gösteriyor. Bu durumun ülkemiz siyasetinin son yıllardaki ana omurgası olduğunu söylesek muhtemelen yanlış bir tespitte bulunmuş olmayız. Araştırmacılar bu durumu, kimlik-temelli inanç modeli olarak isimlendiriyor. Modele göre, insanlar, an içerisinde kendileri için en çok neyin önemli olduğuna bağlı olarak farklı fikirlere değerler atıyor ve ardından da atadığı bu değerleri doğru olarak gördüğü fikre karar vermek için karşılaştırıyor. Çünkü, siyasi partiler, insanlara aidiyetlik hissi sağlayabilir ve destekleyicisi olunan siyasi parti ile fikirsel anlamda uzlaşmış olmak; kendilik hissini arttırabilir. Doğruluk, kişi için gerçekten de önemli bir şey olsa dahi, insanlar, bazen; bir konuyu, o konunun doğruluğundan ziyade kendileri için önemine göre değerlendirebiliyor. Bu durum ortaya çıktığında da, akla yatkınlığının ya da inandırıcılığının bir önemi olmaksızın, kişi, kendi siyasi partisinin görüşleriyle uyumluluk gösteren fikirlere daha çok inanma eğilimi gösteriyor. Bu da, normalde görüşlerimizi şekillendirmek için kullandığımız bilgi kaynaklarının esasında daha az etkiye sahip olduğu anlamına gelebiliyor. Araştırmacılar, gerçekten de kaliteli bir haber kaynağından çıkmış olsa dahi, ileri sürülen haberin kişideki algısına ilişkin; kendisiyle aynı grupta olmayan insanlar tarafından üretildiği yönünde olduğunu iddia ediyor. En iyi yazarlara, en iyi araştırmacı gazetecilere, en iyi editoryal standartlara sahip olmak gibi normalde göz önünde bulundurulan pek çok kriter hiçbir anlam ifade etmemeye başlıyor. Haberin doğruluk olasılığının yüksek olmasına neden olabilecek bu kriterlerden ziyade, kişi, içerisinde bulunduğu grubun inanışlarıyla tutarlılık gösterip göstermediğine odaklanıyor. Bu yüzden de siyasi partiler, hitap ettikleri kitlelerde bir aidiyet hissi oluşturmak için bireyin; dini inanç ve etnisite gibi hassas kimliklerini ve/veya tabularını sıklıkla kullanma yoluna gider. Öte yandan, kimlik etkisini azaltmaya çalışmak da bir yöntem olabilir. Bununla birlikte, farklı politik inançlara sahip insanlarla nasıl etkileşim kurulduğuna da dikkat edilmeli. Araştırmacılar, farklı politik inanç sahibi kişilere hakaret etmenin, onları kamusal alanda eleştirmenin, bu insanların kimlik ihtiyaçlarının artmasına ve kendilerini tehlike altında hissetmelerine, nihayetinde de doğruluk konusunda daha az bir hassaslık göstermelerine neden olabileceğini söylüyor. Ekip, bu insanların inandıklarına aykırı olabilecek bilgileri sunmadan önce, kimliklerini onaylamak gerektiği önerisinde bulunuyor.


San Diego - California Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, şizofreni ile ilişkili bir geni düzenleyen protein tespit ettiler. Bu çalışma, Neurophysiology dergisinde yayınlanmıştır (1). Kişinin düşüncelerini, duygularını ve davranışını etkileyen, kronik zihinsel bir hastalık olan şizofreni, kısmen genetik yapıyla belirlenir. DISC1 geni şizofreni gelişimi ile ilişkilendirilmektedir. DISC1, sinir hücrelerinin büyümesi, uygun sinir sinyalinin verilmesi ve bir insanın ömrü boyunca büyümesi ve uyum sağlayabilmesi için beyin aktivitesine katılmaktadır. DISC1 fonksiyonunun kaybı, hareket bozuklukları, bellek sorunları ve duyguların ifadesindeki azalma gibi şizofreni benzeri semptomlara yol açabilecek normal sinyal ileti şeklini engellemektedir. Caveolin (Cav-1), sinir sinyal iletimini ve sinir sisteminde nöroplastisiteyi arttıran bir hücre zarı proteinidir. Bu çalışmada araştırma ekibi, farelerin sinir hücrelerinde Cav-1 ve DISC1 arasındaki etkileşime bakmışlardır. Bu ekip, Cav-1'in DISC1 fonksiyonunu düzenlediğini bulan ilk ekiptir. Cav-1 protein ifadesi olmayan farelerin beyninde daha az DISC1 ifadesi mevcuttu ve şizofreniye maruz kalan beyinlerdeki gibi moleküler düzeyde benzer semptomlar göstermekteydi. Araştırmacılar, Cav-1'i spesifik olarak bu farelerin sinir hücrelerine yeniden entegre ettiğinde, DISC1 proteinine ek olarak sinaptik plastisite için önemli olan proteinler de normal seviyelerine geri dönmüştür. Çalışmanın bulguları, şizofreni tedavisi için önemli etkilere sahiptir. Araştırmacılar, Şizofreni için antipsikotikler gibi farmakolojik tedaviler mevcut olsa da, bu ilaç sınıfları çoğu hastada, özellikle bilişsel anormalliklerin geri döndürülmesinde zayıf bir etki göstermektedir şeklinde açıklamada bulunmuşlardır.


Şişe ilk açıldığında hafif bir ses duyulur. Bu dışarı çıkan karbondioksitin sesidir. Şişe kapalıyken karbondioksit belli bir basınç altında tutulur ve uygulanan bu basınç gazın suda çözünerek karbonik asidin sulu çözeltisini oluşturmasını sağlar. Ancak bu durumda ortamda sadece karbonik asidin sulu çözeltisi değil bir miktar da karbondioksit vardır. Çünkü karbondioksit suda çözünerek karbonik asidi oluştururken açığa çıkan karbonik asidin bir kısmı tekrar karbondioksite dönüşür. Bu sırada gaz çoğunlukla şişenin yukarı kısımlarında toplanır. Şişe açıldığında ise içindeki basınç aniden düşer ve karbondioksit genleşerek daha fazla hacim kaplamaya başlar. Şişe açıldığında çıkan sesin nedeni budur. Şişe çalkalandığında kabın üst kısımlarında biriken gaz çok sayıda küçük baloncuk şeklinde içeceğin tamamına dağılır. Şişe açıldığında küçük gaz baloncukları çok hızlı bir şekilde genleşir. Örneğin kapalı bir gazlı içecek şişesinin içindeki basınç atmosfer basıncının 4 katıysa, Boyle Yasası'na göre şişe açıldığında basınç 4 kat azalırken gaz baloncuklarının hacimleri 4 kat artar. Bu baloncuklar hızlı bir şekilde şişeden çıkmak için bir yol arar ve bunu yaparken patlamaya sebep olacak şekilde sıvıyı şiddetli bir şekilde iter.


Tüm evde ya da iş yerinde COVID-19 testinin pozitif çıktığı, ancak bir kişinin testlerinin sürekli olarak negatif çıktığı bir durumla karşılaştığınız durumlar olmuştur. Bu, SARS-CoV-2'ye maruz kalmalarından testin doğruluğuna kadar birçok farklı nedenden dolayı olabilir, ancak gözden kaçan bir faktör de vücutların daha önce soğuk algınlığı ile nasıl başa çıktığı olabilir. Nature Communications dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, önceki bir soğuk algınlığı koronavirüs enfeksiyonu tarafından oluşturulan yüksek düzeyde T hücreleri - bağışıklık sisteminin önemli beyaz kan hücreleri - COVID-19'a karşı bir miktar koruma sağlıyor gibi görünüyor. Imperial College London liderliğindeki bilim insanları, çalışmalarına Birleşik Krallık'taki çoğu insanın SARS-CoV-2'ye karşı ne bulaştığı ne de aşılandığı Eylül 2020'de başladı. Son 6 gün içinde laboratuvar onaylı SARS-CoV-2 enfeksiyonu olan biriyle yaşayan 52 kişiden kan örnekleri aldılar. Ekip daha sonra enfekte olmayan 26 kişinin kanında bulunan çapraz reaktif T hücrelerinin seviyelerini, enfekte olan 26 kişiyle karşılaştırdı. Bulguları, önceki soğuk algınlığı koronavirüs enfeksiyonlarının neden olduğu daha yüksek T hücre seviyelerine sahip kişilerin COVID-19 için pozitif test etme olasılığının daha düşük olduğunu gösterdi. Imperial's National Heart'tan çalışmanın ilk yazarı Dr. Rhia Kundu yaptığı açıklamada, "SARS-CoV-2 virüsüne maruz kalmak her zaman enfeksiyonla sonuçlanmaz, bunun nedenini anlamaya hevesliydik. Soğuk algınlığı gibi diğer insan koronavirüsleri ile enfekte olduğunda vücut tarafından oluşturulan önceden var olan yüksek T hücrelerinin seviyelerinin COVID-19 enfeksiyonuna karşı koruma sağlayabileceğini bulduk. Bu önemli bir keşif olsa da, bu yalnızca bir koruma şeklidir ve kimsenin tek başına buna güvenmemesi gerektiğini vurgularım. Bunun yerine, kendinizi COVID-19'a karşı korumanın en iyi yolu, takviye dozunuzu almak da dahil olmak üzere tam aşı olmaktır." dedi. Bağışıklık sistemi, her biri kendi amacına hizmet eden her türden asker ve silahtan oluşan oldukça karmaşık bir ordu gibidir. T hücreleri, belirli yabancı parçacıkları almak için özel olarak eğitilmiş bir tür beyaz kan hücresi olan birimlerden sadece biridir. Bu çalışmanın gösterdiği gibi, T hücreleri, yapılarında benzerlikleri paylaşan ilgili virüslere yanıt vererek çok yönlü olabilir. Daha da önemlisi, çalışmada tanımlanan T hücreleri, dış yüzeyindeki spike protein yerine virüsün içindeki proteinlere saldırarak koruma sağlıyor. Virüsün "iç" kısmının mutasyona uğrama ve değişme olasılığı daha düşük olduğundan, bu, T hücrelerinin antikorlar gibi bağışıklık sisteminin diğer yüzlerine göre daha uzun süreli koruma sağlayabileceği anlamına gelir. Araştırmacılar, bu bilginin yeni nesil aşıları geliştirirken akılda tutulması gereken hayati bir fikir olabileceğini söylüyor. "Spike protein, aşı kaçış mutantlarının evrimini yönlendiren aşı kaynaklı antikordan gelen yoğun bağışıklık baskısı altındadır. Buna karşılık, tanımladığımız koruyucu T hücreleri tarafından hedeflenen dahili proteinler çok daha az mutasyona uğrar. Sonuç olarak, çeşitli SARS arasında yüksek oranda korunurlar. -CoV-2 varyantları, omikron dahil. Bu korunmuş, dahili proteinleri içeren yeni aşılar, bu nedenle, mevcut ve gelecekteki SARS-CoV-2 varyantlarına karşı koruma sağlaması gereken geniş ölçüde koruyucu T hücresi tepkilerini indükleyecektir." diye açıkladı çalışmanın yazarı ve Imperial'deki NIHR Solunum Enfeksiyonları Sağlığı Koruma Araştırma Birimi Direktörü Profesör Ajit Lalvani.


Ektotermik tetrapodlar üzerine yeni yayınlanmış ve inanılmaz derecede kapsamlı bir çalışma, uzmanlara soğukkanlı hayvanların boyutlarına göre neden bu kadar uzun ömürlü olma eğiliminde olduklarına dair yeni bir fikir veriyor. 114 farklı bilim insanı, 77 farklı türü kapsayan 107 farklı vahşi popülasyonu inceledi. Hayvanların sıcaklık düzenleme modu, çevresel sıcaklık, ayırt edici özellikler ve yaşam hızı hakkında onlarca yıllık veriler derlendi ve analiz edildi. 100 yaşından sonra hayatta kaldığı bilinen 30 omurgalı türünden 26'sı ektotermdir ve bu nedenle bilim insanları, bu hayvanların ölümün kaçınılmazlığından bu kadar uzun süre nasıl kaçındıklarını bulmaya hevesliydiler. Çalışma, türleri koruyan fiziksel veya kimyasal özellikler ile daha yavaş yaşlanma arasında bir bağlantı da dahil olmak üzere birçok bulgu ortaya çıkardı. Türleri koruyan fiziksel özellikler de daha uzun ömürle bağlantılıydı. Teknik olarak bunlar koruyucu fenotipler olarak bilinir ve çok büyük fark yaratabilirler. Bir hayvanın 10 yaşında ölme olasılığı yüzde 1 ve 90 yaşında ölme olasılığı da yüzde 1 ise, bu ihmal edilebilir bir yaşlanmadır. Buna karşılık, ABD'deki ortalama bir kadın için, şans 20 yaşında 2.500'de bir ve 80 yaşında 24'te birdir. Kurbağalar, semenderler, kertenkeleler, timsahlar ve kaplumbağalar dahil olmak üzere her ektoterm grubundaki en az bir türde ihmal edilebilir yaşlanma görüldü. Bununla birlikte, araştırma farklı bir hipotezi desteklemedi: vücut sıcaklıklarını düzenlemek için dış sıcaklıklara güvenmek ve buna bağlı daha düşük metabolizma, uzun yaşamın garantisi değildi. Ekip, ektotermlerin benzer büyüklükteki endotermlere kıyasla çok daha uzun veya çok daha kısa ömürlü olabileceğini buldu. Yaşlanma oranlarındaki ve uzun ömürlülükteki bu farklılık, kuşlarda ve memelilerde olduğundan çok daha fazlaydı. Araştırmacılar, yavaş yaşlanan vahşi kaplumbağaları seçtiler: daha düşük bir metabolizmanın daha yavaş yaşlanma ve daha uzun ömür ile bağlantılı olduğu çalışılan tek türdü ve koruyucu fenotip etkisinin en güçlü olduğu türdü. Yakalanan, etiketlenen, yeniden doğaya salınan ve gözlemlenen hayvanlardan alınan verilere karşılaştırmalı filogenetik yöntemler uygulandı. Bu çalışmada ayrıntıları verilen araştırmanın, insanlarda yaşlanma kalıplarını incelemek veya soğukkanlı hayvanlar için koruma çabaları üzerinde çalışmak gibi gelecekte her türlü açıdan yararlı olması muhtemeldir. Ayrıca çalışmanın arkasından incelenecek daha çok şey var. Ekip, yumuşak kabuklu kaplumbağaların ve sert kabuklu kaplumbağaların yaşlanmaları açısından nasıl farklılık gösterdiğine bakmak istiyor; bu, durumun arkasındaki nedenleri daha net bir şekilde belirlemek için yeterli olabilir.


Temiz enerji kaynaklarına dikkati çekmek amacıyla dünya turuna 5 Mart 2015'te Abu Dabi'den başlayan Solar Impulse 2, en önemli parkurlarından biri olan Atlantik Okyanusu'nu geçmek için New York'ta gün sayıyor. Proje çalışanları New York JFK Havalimanı'nda uçuş öncesi hummalı bir hazırlık içinde. Hava şartlarının uygun olması halinde uçağın bir hafta içinde hareket edeceği ve yine hava durumuna göre hedefin Avrupa olacağı kaydedildi. Hazırlıklar sırasında BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun da pilotları ve proje ekibini ziyaret ederek güneş enerjili uçak projesinin, iklim değişikliği ile mücadele ve gezegenin geleceği için taşıdığı önemi vurguladı. Uçağın iki pilot ve mucidinden biri olan Andre Borschberg, Ban Ki-mun'un ziyaretinin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, özellikle 5 gün 5 gece süren Japonya - Hawaii etabında yaşadığı zorlukları anlattı. Borschberg, "Kokpitte yaşam tamamıyla farklı. Tabii ki yemek, içmek ve dinlenmek zorundayız. 20 dakika uyuma süresini enerji dengesi için gerekli gördük. Onun dışında deneysel bir uçuş olduğu için uçağı kendi halinde bırakamadık." dedi. Eşi bir Türk olan Borschberg, Türkçe olarak "Biraz Türkçe biliyorum." dedi. Uçağın mucit ve pilotlarından Bertrand Piccard da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Güneş enerjisi ile fosil yakıtlarla gittiğinizden çok daha uzun yol kat edebilirsiniz. Dünyanın bugünkü ihtiyacı enerjiyi daha akıllı ve etkili şekilde kullanmak." ifadesini kullandı. İki pilot dönüşümlü olarak kullandıkları Solar Impulse 2 ile Mart 2015'ten bu bugüne kadar 14 etapta yaklaşık 30 bin kilometre yol yaptılar. 400 saat civarında havada kaldılar. Solar Impulse 2, turunu tamamlayabilirse dünyanın çevresini sadece güneş enerjisi kullanarak kateden ilk uçak, uçağın mucidi ve pilotları Bertrand Piccard ve Andre Borschberg de dünyanın çevresini güneş enerjisiyle dolaşan ilk insanlar olarak tarihe geçecek.


Solar Impulse projesinin internet sitesinde yer alan açıklamada, 2 gün önce Kahire'den kalkan Solar Impulse 2'nin bugün Abu Dabi'ye indiği böylece dünya turunu tamamladığı bildirildi. Uçağı Abu Dabi'ye indirmesinin ardından açıklama yapan pilot Bertnard Piccard, "Temiz bir geleceğe sahibiz. Gelecek sizsiniz. Gelecek şimdi. Hadi bunu biraz daha ileriye götürelim." dedi. Abu Dabi'den geçen yıl mart ayında havalanan güneş enerjili uçak, 17 etaptan oluşan yolculuğunda yaklaşık 42 bin kilometre katetti. Ağırlığı sadece 2,3 ton olan uçağın 72 metre genişliğe sahip kanatlarında toplam 17 bin 248 güneş hücresi bulunuyor. Solar Impulse 2, gündüzleri lityum bataryalarında güneş enerjisi depolayabilmesi sayesinde geceleri de uçabiliyor.


Güneş enerjisiyle çalışan Solar Impulse 2, dünya turunun 17'nci etabı için Kahire'den Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'ye doğru yola çıktı. Solar Impulse projesinin internet sitesinde yer alan bilgiye göre, Solar Impulse 2'nin 48 saatlik uçuşun ardından Abu Dabi'ye inmesi bekleniyor. Proje yetkilileri, Suudi Arabistan'daki yüksek hava sıcaklığıyla baş edebilmesi için uçakta bir hava penceresi bulunduğunu bildirdi. Pilot Bertnard Piccard, uçağın havalanmasının ardından Twitter hesabından gönderdiği mesajda, "Uçağın 1'inci dünya turunu tamamlamak için Kahire'den kalktık. Bu, 1999'dan beri hayalimdi." ifadesine yer verdi. Dünya turuna 5 Mart 2015'te Abu Dabi'den başlayan uçak, Abu Dabi'ye vardığında dünya turunun son etabını Piccard pilotluğunda tamamlamış olacak. İspanya'nın Seville kentinden havalanan uçak, yaklaşık 48 saatlik uçuştan sonra 16'ncı etabını başarıyla tamamlayarak 13 Temmuz'da Kahire'ye ulaşmıştı. Yetkililer, 16'ncı etapta ilk kez pil düzeyinin yüzde 30'un altına düştüğünü belirtmişti. Ağırlığı sadece 2,3 ton olan uçağın 72 metrelik genişliğe sahip kanatlarında toplam 17 bin 248 güneş hücresi bulunuyor. Solar Impulse 2, gündüzleri lityum bataryalarında güneş enerjisi depolayabilmesi sayesinde geceleri de uçabiliyor. Solar Impulse 2, turunu tamamlayabilirse dünyanın çevresini sadece güneş enerjisi kullanarak kateden ilk uçak, uçağın mucidi ve pilotları Bertrand Piccard ve Andre Borschberg de dünyanın çevresini güneş enerjisiyle dolaşan ilk insanlar olarak tarihe geçecek.


BBC'nin haberine göre, temiz enerji kaynaklarına dikkati çekmek amacıyladünya turuna 5 Mart 2015'te Abu Dabi'den başlayan Solar Impulse 2, en önemli parkurlarından biri olan Atlantik Okyanusu'nu geçmek için New York'tan havalandı. Pilot Bertrand Piccard, İspanya'nın Seville kentine 90 saatte varmayı planladığını belirtti. Solar Impulse ekibi, "uçağın bu yılki en uzun mesafeyi katedeceğini" dile getirdi. Piccard'ın uçuş esnasında çok kısa süreliğine uyuma imkanı olacak. Dünya turuna 5 Mart 2015'te Abu Dabi'den başlayan Solar Impulse 2, New York'taki John F. Kennedy Havalimanı'na inerek dünya turunun 14. etabını tamamlamıştı. Uçak, 14 etapta yaklaşık 30 bin kilometre yol yaptı ve 400 saat civarında havada kaldı. Solar Impulse 2, turunu tamamlayabilirse dünyanın çevresini sadece güneş enerjisi kullanarak kateden ilk uçak, uçağın mucidi ve pilotları Bertrand Piccard ve Andre Borschberg de dünyanın çevresini güneş enerjisiyle dolaşan ilk insanlar olarak tarihe geçecek.


Mikroskobik solucanlar, akciğer kanserinin "kokusunu alabilir" ve bilim insanları, potansiyel olarak hayat kurtaran bir cihaz oluşturmak için bu yetenekten yararlandılar. "Çip üzerinde solucan" denen şey, bir gün kanseri çok erken evrelerinde tespit etmek için kullanılabilir. Yuvarlak kurt C. elegans yeni kanser koklama ustası. Nematod olarak da adlandırılan küçük solucanlar, akciğer kanseri hücreleri tarafından salınanlar da dahil olmak üzere belirli kokuları ayırt edebilir. Dün San Diego'daki American Chemical Society toplantısında sunulan erken aşamadaki araştırmada bir ekip, solucanların kanserli olmayan hücrelerden çok kanserli hücrelere doğru kıvrılmayı tercih ettiğini bildirdi. Kore'deki Myongji Üniversitesi'nden Dr. Shin Sik Choi yaptığı açıklamada, "Akciğer kanseri hücreleri normal hücrelerden farklı bir dizi koku molekülü üretir. Toprakta yaşayan nematod C. elegans'ın belirli kokular tarafından çekildiği veya itildiği iyi biliniyor, bu yüzden yuvarlak solucanın akciğer kanserini tespit etmek için kullanılabileceği fikrini bulduk." dedi. Bulgular, solucanların bunu yapmakta yaklaşık yüzde 70 etkili olduğunu gösteriyor. Ekip, daha önce kanser hücrelerine maruz kalmış, kansere özgü kokuların hafızasına sahip solucanlar kullanılarak bunun iyileştirilebileceğini umuyor. Çipin her iki ucunda da akciğer kanseri hücrelerinin ve normal akciğer hücrelerinin yerleştirildiği bir kuyu vardır. Solucanlar merkezi bir odaya yerleştirilir ve bağlantı kanallarını karıştırabilir. Keskin burunlarını takip eden çoğunluk, kanser hücrelerine doğru sürünür. Koku alma yetenekleri, koku reseptör geni odr-3 mutasyonları tarafından engellenenler bu davranışı sergilemezler. Tüm ihtişamıyla "çip üzerinde solucan" cihazı. Cihaz optimize edildikten sonraki adım, akciğer kanseri hücreleri yerine idrar, tükürük ve hatta belki de nefesin kullanılmasıdır. Choi, "Yöntemlerimizin hastalarda akciğer kanserini erken bir aşamada tespit edip edemeyeceğini öğrenmek için tıp doktorlarıyla işbirliği yapacağız." dedi. Erken teşhis, olumlu hasta sonuçları için çok önemlidir. Kanserler erken keşfedildiğinde tedavilerin başarılı olma olasılığı daha yüksektir ve hayatta kalma şansı artar. En erken aşamada teşhis edilen akciğer kanseri hastalarının en az bir yıl hayatta kalma şansı yüzde 90 iken, en ileri aşamada teşhis edilenlerde sadece yüzde 20'dir. Mevcut tanı teknikleri arasında x-ışınları ve biyopsiler yer alır, ancak bunlar genellikle akciğer kanserini erken evrelerinde yakalamada başarısız olur. Doktorlar, geçmişte hayvanları kullanarak akciğer kanseri taraması yapmak için başka yollara başvurmak zorunda kaldılar. Köpekler, kanserli hücreleri başarılı bir şekilde koklayarak buldukları için iyi adaylar olsalar da laboratuvar arkadaşlığı yapamazlar. Öte yandan solucanlar küçüktür, yalnızca 1 milimetre uzunluğundadırlar, ayrıca büyümesi kolaydır ve bakımı ucuzdur. Ve elbette, kanser hücrelerini tanımlamada oldukça iyidirler. Diğer çalışmalar, çiçek kokusu olan ve akciğer kanseri hücreleri tarafından üretilen 2-etil-1-heksanol adlı organik bir bileşiğe çekilebileceğini öne sürdü. Nari Jang, "C. elegans'ın neden akciğer kanseri dokularına veya 2-etil-1-heksanol'e ilgi duyduğunu bilmiyoruz, ancak kokuların en sevdikleri yiyeceklerin kokularına benzediğini tahmin ediyoruz." dedi ve çalışmaları sunduklarını söyledi.


Sulawesi adasındaki Endonezya sivri farelerini on yıl boyunca belgeleyip gözlemledikten sonra, araştırmacılar bulgularını yayınladılar. 1931'den beri tek bir makalede listelenen en büyük keşif olarak tarihe geçen araştırmada, 14 yeni memeli türü ayrıntılı olarak açıklandı. Spesifik olarak, Crocidura cinsi kır faresinin 14 yeni endemik türünden bahsediyoruz. Ekip, 1.368 örnekten toplanan genetik ve morfolojik verileri kullanarak, Sulawesi'de keşfedilenler de dahil olmak üzere toplam 21 sivri fare türü tespit edebildi. Eldeki verilere dayanarak, Sulawesi'deki kır faresi çeşitliliği bölgedeki diğer adalardan üç kat daha fazla. Bu da önceki tahminlere oranla, gerçek sayının tahmin edilenin çok ötesinde olduğunu gösteriyor. Louisiana Eyalet Üniversitesi'nden memeli bilimci Jake Esselstyn, "Bu heyecan verici bir keşif ama zaman zaman sinir bozucuydu. Genellikle, yeni bir tür keşfederiz ve her seferinde bundan büyük bir heyecan duyarız. Ancak bu durumda, çeşitlilik çok büyüktü. İlk birkaç yıl, kaç tür olduğunu çözemedik" diyor. 400'den fazla bilinen türüyle, sivri fareler, dünyanın her yerinde bulunan çeşitli bir gruptur. Memeliler için alışılmadık bir şekilde bazı sivri fare türleri zehirlidir ve akrepler ve yılanlar gibi çok daha korkutucu görünen hayvanları avlamakla ünlüdür. Sulawesi, tropik bir bölgede ve biyolojik çeşitliliği teşvik eden çeşitli habitat türlerine sahip, yaklaşık 174.600 kilometre kare alana sahip, nispeten büyük ve dağlık bir adadır. Araştırmacılar, alçak, kuru habitatın ve tropikal ormanlık dağların, muhtemelen çok sayıda kır faresi türüne katkıda bulunduğunu söylüyorlar. DNA dizilimi, beş kategoriye ayrılan 14 yeni türü tanımlamak için kuyruk uzunluğu, renklendirme, saç uzunluğu, kafatası boyutu gibi fiziksel özellikler incelendi. Bu kategoriler, Uzun Kuyruklu Grup, Rhoditis Grubu, Küçük Gövdeli Grup, Kalın Kuyruklu Grup ve Sıradan Grup olarak karşımıza çıkıyor. Araştırmacılar, yayınladıkları makalelerinde, "Genetik verilere sahip geniş örnek serilerinin mevcudiyeti, nicel ve nitel özelliklerdeki, aksi takdirde fark edilmeyecek ince farklılıkları tespit etmemize izin verdi" şeklinde belirtiyor. Yeni keşfedilen türlere verilen isimler ise şu şekilde sıralandı: Crocidura microelongata, C. quasielongata, C. pseudorhoditis, C. australis, C. pallida, C. baletei, C. mediocris, C. parva, C. tenebrosa, C. brevicauda, C. caudicrassa, C. normalis, C. ordinaria ve C. solita. Araştırmacılara göre, Sulawesi gibi tropik ve uzak bölgelerin keşfedilmesi, özellikle araştırılması zor olan türlerin dünya çapında kataloglanmasını iyileştirmek için büyük bir önem arz ediyor. Bir hayvanın evriminin haritasını çıkarmaktan hayvan topluluklarının gelişimini anlamaya kadar diğer bilimsel araştırmaların doğruluğu için türler arasındaki farkları anlamak ve kaç tane var olduklarını bulmak çok önemlidir. Esselstyn, "Taksonomi, biyolojik araştırma ve doğa koruma çabasının temeli olarak hizmet ediyor. Kaç tür olduğunu veya nerede yaşadıklarını bilmediğimizde, yaşamı anlama ve koruma kapasitemiz ciddi şekilde sınırlıdır. Bu çeşitliliği belgelememiz ve adlandırmamız çok önemli. Memeliler gibi nispeten iyi bilinen gruplarda bile hala bunun gibi birçok yeni türü keşfedebiliyorsak, daha az göze çarpan organizmalarda belgelenmemiş çeşitliliğin nasıl olduğunu hayal edin." diyor.


Fotosentezde kullanılan klorofil pigmenti nedeniyle yapraklar yılın büyük bir bölümünde yeşil kalır. Klorofil, güneş ışığından kırmızı ve mavi dalga boylarını emer, ancak geri yansıyan yeşil ışığı emmez. Klorofil, karbondioksiti ve suyu, ağacı besleyen şekerlere dönüştürmeye yardımcı olur. Ancak sonbahar mevsiminde ağaçlar daha az fotosentez yapar ve yapraklarından mümkün olduğu kadar çok besini geri alırlar. Sonbahar aylarında fotosentez yavaşladığından ağaçlar klorofil üretmeyi bırakır. Yeşil rengi, tüm yıl boyunca yapraklarda bulunan diğer renkli bileşenleri genellikle gizler. Klorofil seviyelerindeki bir düşüş, sarı flavonoller ve ksantofiller ve turuncu karotenoidler dahil, bu diğer renkli pigmentlerin açığa çıktığı anlamına gelir. Belirli ağaç türleri tarafından antosiyaninler de üretilir, ancak yalnızca sonbaharda ve bunlar kırmızı ve mor yaprak renklerine neden olur. Antosiyaninler, klorofil gittiğinde yaprakları güneş ışığından korumaya yardımcı olur. Her pigment, her yaprakta değişen miktarlarda bulunur, bu nedenle bir ağaçta çeşitli tonlar olacaktır. Klorofil, yaprak düşmeden önce ağaç tarafından yeniden emilir, bu nedenle ertesi yıl bahar geldiğinde bitkilerin yeniden sıfırdan yapması gerekmez. Oksin adı verilen bir hormon da ağaçlar tarafından tüm yıl boyunca üretilir. Bu hormonun üretimi sabit kaldığı sürece yapraklar ağaca bağlı kalır. Sonbahar ilerledikçe, oksin üretimi azalır ve bu, hücrelerin uzamasını tetikleyerek absisyon tabakası olarak bilinen şeyi oluşturur. Yaprak sapının gövdeyle birleştiği yer arasındaki bu hücre tabakası, yaprağın tabanının daha fazla su almasını engeller ve kimyasal atıkları ağaç tarafından taşınmalarını önlemek için hapseder. Oksinin azalmasıyla birlikte başka bir hormon olan etilendeki artış, yaprakların düşmesinden sorumludur. Yaprak yavaş yavaş ölürken klorofil azalır ve sonbahar renkleri parlar. Sonunda, yaprağın ağırlığı veya rüzgar, yıl ilerledikçe düşmesine neden olacaktır. Hava durumu ve sıcaklık, hem yaprakların rengini hem de düşmeleri için geçen süreyi etkileyebilir. Pastırma yazını izleyen daha soğuk geceler, yaprakların daha uzun süre fotosentez yapmaya devam etmesini ve ardından daha hızlı düşmesini sağlayacaktır. Yapraklardaki değişen miktarlardaki şeker de rengi değiştirebilir, daha fazla güneş ışığı tarafından üretilen daha fazla şeker sonbahar aylarında daha kırmızı yapraklar oluşturur. Düşen yapraklar hala besin içerir, bu yüzden onları atmayın! Çimleriniz ve yerel yaban hayatı için bir dizi yararlı fayda sağlayabilirler.


Sonsuz Uzayın Hakimi'nde kafanın içinde büyüleyici bir yolculuğa çıkacaksınız. Kafayla ilgili aklınıza gelebilecek hemen her şeyin biyolojik yapısından yola çıkarak zihniniz, benliğiniz, kafanız kısacası kendinize ilişkin felsefi bir sorgulamaya şahit olacaksınız. Belki de kafanız hakkında hiç bilmediğiniz şeyler keşfedecek, kafanıza hiç bakmadığınız bir şekilde bakacak, "ben" olarak tanımladığınız her ne ise onu daha iyi tanıyacaksınız. Ama kesin olan bir şey varsa gülecek, ağlayacak ve kendinizi esnemekten alıkoyamayacaksınız... "Ben" dediğimizin aslında neresi ya da ne olduğu hep aklıma takılan bir soru olmuştur.


Google'ın Go turnuvası için hazırlanan yapay zeka yazılımı AlphaGo, en nihayet dördüncü denemede ünlü Go efsanesi Lee Sedol tarafından mağlup edildi! Aslında ilk 3 maç, AlphaGo tarafında kazanılmıştı. Ancak 13 Mart 2016 yani bugün yapılan dördüncü karşılaşmayı, en nihayet Lee Sedol kazanmış oldu. Toplamda 5 maç olarak hazırlanan yapay zekaya karşı oynanan Go turnavısında, şimdi gözler beşinci ve son maça çevrilmiş oldu. Zira insan beyninin Google'ın yapay zekasından üstün gelmiş olması, tüm kesimlerin dikkati çekti. Dolayısıyla elde edilen bu başarı, son maç heyecanını artırmış oldu. Turnuva öncesinde AlphaGo yapay zekasına karşı insanın pek şansı olmadığı söyleniyordu. Ancak görünün o ki Lee Sedol, bu yargıyı kırmış oldu. Son olarak beşinci yani son karşılaşmanın, 15 Mart 2016 tarihinde gerçekleştirileceğini de söyleyelim.


Google Glass, gizlilik konusuna önem verenlerin alarma geçmesine neden olmuştu. Sony'nin patentini aldığı yeni bir teknoloji, bu endişeleri kat kat artırma potansiyelini taşıyor. Ancak söz konusu teknolojinin bilimkurgu hayranlarını çok heyecanlandıracağını söylemek pek de yanlış olmayacaktır. Akıllı kontakt lensler kulağa artık sıra dışı gelmiyor. Ancak Sony kameralı kontakt lens patentiyle giyilebilir ürün teknolojisi konusunda yeni bir dönemi başlatma potansiyelini elinde bulunduruyor. Sony'nin patentlediği teknoloji içinse hem kullanışlı hem de tehlikeli sıfatları kullanılabilir. Sony'nin geliştirdiği teknolojinin şu anda patent aşamasında olduğu ve henüz somut bir çerçeveye bürünmediğini unutmamak gerekiyor. Şirketin şu anda elindeki imkanların tanıtımını gerçekleştirdiği ya da başkalarının da benzer hamleler gerçekleştirme ihtimaline karşı kendi alanını önceden belirlediği söylenebilir. Google, ünlü ilaç şirketi Novartis ile birlikte insan vücudundaki glikoz seviyesini ölçebilen akıllı kontakt lensler geliştirmişti. Şirketin yeni bir akıllı lens teknolojisinin daha patentini aldığı da kısa süre önce ortaya çıkmıştı. Sony'nin geliştirdiği teknolojinin fazlasıyla donanımlı olduğunu söylemek gerekiyor. Kontakt lenste kamera lensinin yanı sıra görüntü sensörü, mikro işlemci ve yerleşik depolama alanı bulunuyor. Kablosuz bağlantı da geliştirilen teknolojinin özellikleri arasında yer alıyor. Google Glass'ın gizlilik konusunda yol açtığı kaygıların ürünün beklenen dalgayı oluşturmasında ne kadar etkili olduğu sorgulanabilir. Ancak Sony'nin geliştirdiği teknolojinin doğrudan göze yerleştirilmesi nedeniyle bu endişeleri çok daha üst boyutta yaşatması muhtemel gözüküyor.


Sony, müzik endüstrisinin yenilikçi girişimler öncülüğündeki dönüşümünde yapı bozumununa uğrayan kayıt şirketlerinden biri. Yıkıcı yeniliği lehine çevirmek isteyen şirket, bir süredir SONY CSL Araştırma Laboratuarı'nda yapay zeka üzerinde çalışmalar yapıyor. Flow Machines adını verdiği bir yapay zeka teknolojisi geliştiren Sony'nin bu sistemi, şarkılardan oluşan dev bir veritabanıyla besleniyor. Stil transferi, optimizasyon ve etkileşim tekniklerini kullanan sistem, istenen herhangi bir tarzda şarkı besteleyebiliyor. Flow Machines'in bestelediği pop şarkılarından ilki Daddy's Car, Beatles'dan esinleniyor. Ancak bunu, Flow Machines'in esinlenme halini çözdüğü ya da kendi iradesiyle Beatles şarkısı yapmaya karar verdiği şeklinde okumamak gerekiyor. Zira besteleme aşamasında, sistem, henüz, müzisyenlerin yardımına ihtiyaç duyuyor. İlk deneme için Fransız müzisyen Benoit Carre ile çalışan Sony FlowComposer adını verdiği bir sistemle insan-makine iş birliğini sağlıyor. İnsan müzisyenler FlowComposer üzerinde bir tarz belirliyor ve melodi, harmoni seçiyor. FlowMachines bestesinin aranjmanı da yine insan sanatçılar tarafından yapılıyor.


1887'de Avustralya Müzesi bilim insanları, Avustralya'nın doğu kıyısındaki küçük bir kara parçası olan Lord Howe Adası'na öncü bir keşif gezisine giriştiler. Keşifleri arasında, çürüyen bir kütüğün altında "büyük bir Blatta" - bir tür hamamböceği - kaydettiler. Bu daha sonra, Lord Howe Adası'nda odunla beslenen hamamböceği olarak tanımlandı. P. lata'nın oldukça bol olduğu, besin geri dönüşümünde önemli bir rol oynadığı ve muhtemelen adadaki birçok kuş için bir besin kaynağı olduğu kaydedildi. Ne yazık ki, 1918'de sıçanlar adaya bir gemi enkazından geldi. 20. yüzyılın sonlarına doğru, P. lata, onlarca yıl boyunca yapılan kapsamlı aramalara rağmen bulunamadı ve farelerin avlanması nedeniyle neslinin tükendiği varsayıldı. 2019 yılında, Yeni Güney Galler Planlama ve Çevre Dairesi , son derece başarılı sıçanları yok etme programının son aşamasını adada uygulamaya koydu. Panesthia lata, oldukça sevimli, karizmatik ve insanların evlerine girmeye hiç ilgi duymayan bir hamamböceğidir. Kanatsızdır, yaklaşık 4 santimetre uzunluğundadır ve ormanda gizli kalır, burada toprağa gömülür ve geceleri yaprak çöpleri ve çürüyen odunlarla beslenir. Temmuz ayında, P. lata'nın genetiğinin ve ekolojisinin araştırılması için çalışmalar başladı. Ekip, Lord Howe Adası'na fareler gelmeden önce bir zamanlar P. lata ile dolup taşmış olabilecek potansiyel yerleri incelemeye karar verdiler. Adanın kuzeyindeki tenha bir alana yürüdüler ve birkaç kayayı ters çevirmeye karar verdiler. Kelimenin tam anlamıyla kontrol ettikleri ilk kaya, hamamböceklerinin küçük bir topluluğunu ortaya çıkardı! Aynı incir ağacının altında birkaç metre içinde birkaç tane daha buldular, ancak sonraki birkaç gün boyunca yapılan kapsamlı aramalar, yakınlardaki diğer bölgelerde veya adanın diğer bölgelerinde başka ize rastlamadı. Daha sonra bazı ön DNA testleri yapıldı ve yeniden keşfedilen Lord Howe Adası hamamböceği popülasyonunun Blackburn ve Roach adalarında bulunanlardan farklı olduğu tespit edildi. Bu çalışmalar aracılığıyla, yeniden keşfedilen nüfusun, aslen bir asır veya daha fazla bir süre önce adada toplananlarla ve dış adalarda bulunanlarla ilişkisinin belirlenmesi umuluyor. Ekip, ayrıca P. lata'nın kökenlerini ve evrimsel tarihini ortaya çıkarmayı hedefliyor. Lord Howe Adaları küresel doğal öneme sahip bir UNESCO dünya mirası alanıdır ve Dünya'da başka hiçbir yerde bulunmayan 100'den fazla bitki türüne ve daha birçok endemik hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır. Bu türlerin birçoğunun, özellikle de adanın omurgasızlarının biyolojisi hala gizemini koruyor.


Beş yıl önce Elon Musk'ın SpaceX'i, Musk'tan en sert nefret edenlerin bile gönülsüzce oldukça havalı olduğunu kabul edecekleri bir gösteriyle bir Tesla'yı uzaya fırlattı. Roadster o zamandan beri müthiş bir yolculukta ve saatte 26.619 kilometre gibi etkileyici bir hızla, litre başına 8.511,4 kilometre gibi daha etkileyici bir yakıt verimliliğiyle Dünya'dan uzaklaşıyor. 6 Şubat 2018'deki fırlatmasından bu yana, Where Is Roadster izleyicisine göre Güneş'in etrafında 3,3 kez döndü ve ilerlerken yuvarlandı. Roadster, radyasyonla aşınmadığını veya güneş sisteminin ilk uzay arabası kazasına girecek kadar şanssız olmadığını varsayarsak, yörüngesinde uzun süre devam edecek ve bunu yaparken de Mars ve Dünya'nın yörüngesini geçecek. Araç yakından takip edilmemiş olsa da, 2018'de bir makale kaderini belirlemek için yörüngesine baktı. Aerospace dergisinde yayınlanan makaleye göre, otomobil önümüzdeki 100 yıl içinde Dünya'ya Ay'ın yörüngesinden daha fazla yaklaşacak. Ekip, çok daha uzun bir zaman ölçeğinde, arabanın Dünya'ya çarpma olasılığının kabaca yüzde 22, Venüs'le çarpışma olasılığının yüzde 12 ve Güneş'e çarpma olasılığının Venüs'e çarpma olasılığıyla yaklaşık aynı olduğunu hesapladı. Neyse ki Musk için bu, milyonlarca yıllık bir zaman ölçeğinde gerçekleşecek ve Tesla hisse senedi fiyatlarını etkilemesi pek olası değil. Araca yerleştirilen Starman, hala sağlam olduğu ve bir şekilde sezgiye ulaştığı varsayılırsa, daha erken bir çarpışma için dua edebilir. Manken, uzayda seyahat ederken David Bowie'nin Space Oddity şarkısını bir kulağında 496.287 kez dinledi ve David Bowie'nin Life On Mars şarkısı diğer kulağında 668.726 kez çaldı.


SpaceX'in Starship'inin ilk uçuşu, planlanmamış bir hızlı parçalarına ayırmayla sonuçlanan kısmi bir başarı olarak kabul edilebilir. Bu, patladı anlamına geliyor. Ne yazık ki, Super Heavy iticisinden ayrılmayı başaramayınca uçuşta yaklaşık üçüncü dakikada patladı. Sistemin ilk yörünge testi olan fırlatma, bazı basınç anormallikleri nedeniyle fırlatmaya 40 saniye kala birkaç dakikalığına durduruldu. Devam etmesine izin verildi ve fırlatma önemli bir sorun olmadan gerçekleşti, ancak roket yörüngesinde maksimum dinamik basınçlara maruz kaldığı nokta olan max q'ya ulaşmadan önce bazı parçaların iticiden düştüğü görüldü. Roket, şimdiye kadar yapılmış en uzun ve en güçlü fırlatma aracı ve tamamen yeniden kullanılabilir şekilde tasarlanmış ilk araç. Süper Heavy itici ayrılacak ve Dünya'ya geri dönecekti ve bunu daha sonra Starship takip edecekti. Ancak ayrılma gerçekleşmedi ve tüm sistemin parçalanana kadar döndüğü görüldü. Son anları aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz. SpaceX ve Musk'ın kişisel planlarının ötesinde, Starship'e çok şey dayanıyor. Starship, Artemis Programının ayrılmaz bir parçası. Yörüngede yakıt ikmali yapabilen Starship, astronotları Ay yörüngesinden Ay yüzeyine ulaştıracak araç olarak kullanılacak. Musk, bu yıl başarılı bir Starship fırlatma ihtimalinin yüzde 80 olduğunu belirtti.