Şubat ayında e-posta kutuma düşen mesaj ile önceden bildiğim fakat yoğun araştırma temposundan dolayı değerlendiremediğim Okinawa bilim ve teknoloji enstitüsünün düzenlediği gelişimsel nörobiyoloji kursuna bu yıl başvurma kararı aldım. İşlerin yoğunluğundan dolayı pazar günü danışmanımdan referans mektubunu alma telaşına girsem de sorunsuz bir şekilde gerekli belgeleri zamanında OIST'in internet sistemine yükledim ve başvurumun değerlendirme sürecini beklemeye başladım. OIST'ın Japonya içerisinde çok özel bir konumu var; görece yeni kurulmuş bir enstitü olsa da finansal kaynakları son derece iyi düzeyde. Dolayısıyla kursa seçildiğiniz takdirde tam finansal destek almanız söz konusu. Başvuruyu yaptıktan 1.5 ay sonra organizasyon ekibinden gelen e-posta ile kursa katılma hakkını kazandığımı öğrendim. Bizden araştırmalarımız ile ilgili 8 dakikalık bir konuşma ve poster sunumu hazırlamamızı istediler. Program 2 haftalık periyoda yayılmış ve alanında son derece önemli öncü bilim insanları konuşma vermek üzere davet edilmiş. Bu bakımdan bilgili dolu günler bizi bekliyordu. Okinawa adasına, Tokyo'dan yaklaşık üç saat süren bir uçak yolculuğu ile başkent Naha'da bulunan havaalanı aracılığı ile ulaşabiliyorsunuz. Bizi OIST tarafından görevlendirilmiş son derece profesyonel bir ekip karşıladı ve OIST'in bulunduğu Onna şehrine araç ile ulaşımımızı sağladılar. Kurs katılımcıları OIST'in ana kampüsünden 3 km uzakta bulunan Okyanus manzaralı rezidansında ağırlanıyordu. İlk gece Harvard'dan gelen oda arkadaşım Ryan ile tanışıp biraz çalışmalarımız hakkında konuştuktan sonra programın ilk günü için hazırlıklar yapmaya başladık zira ikimizin de konuşması ilk gün aynı oturumdaydı. 2 saatlik konuşma vermesi, konferanstan konferansa koşuşturması doğrusu son derece hayranlık uyandırıcıydı. Dr. Volhard, sunumunda kendisinin de araştırmalarda öncülük ettiği pigment hücrelerinin balıklarda deriye çeşitli renk ve desen verme süreçlerini elde ettikleri bulgular ışığında bizimle paylaştı. Dr. Volhard, konuşmasının başların da Charles Darwin'den başlamak üzere bize insanoğlunun nasıl canlılardaki renk ve desen değişiklikleri ile ilgilenmeye başladığının tarihsel sürecini anlattı. Deney hayvanı olarak üzerinde çalıştıkları zebra balıklarında pigment hücrelerinin deride renk ve desenleri hem genetik hem de çevresel faktörler ile nasıl oluşturduğu hakkında elde ettikleri detaylı bulguları bizimle paylaştı. Özellikle, zebra balıklarında bulunan üç önemli pigment hücresi olan Melanophore, Xanthophore, Idiophore'un desenleri oluştururken kendi aralarında nasıl bir etkileşim de bulunduklarına değindi. İnanılanın aksine güneş ışınlarının derideki desen ve renklerin oluşmasında tek etken olmadığını; bunu yanı sıra çevrenin ve derinin yapısının da rolleri olduğundan bahsetti. Dr. Volhard'ın sunumda bence en önemli husus pigment hücrelerin esasen sinir kökenli hücrelerden oluştuğunu gösteren bulgulardı. Öyle görünüyor ki renk pigmentleri ile sinir hücreleri arasında gelişimin ilerleyen aşamasında da bir iletişim söz konusu. İnsanlar gibi memeli canlılarda neden tek bir pigment hücresi 'in bulunduğunu sorduğumda; Dr. Volhard bunun memelilerde bulunan Melanocyte'larin son derece gelişmiş özeliklerinden dolayı olduğunu ve evrimsel olarak memelilerin başka pigment hücrelerine ihtiyacının kalmadığını belirtti. Öğleden sonraki oturumlar ise dünyanın her yerinden gelen kurs katılımcıların çalışmaları ile ilgili yaptığı kısa sunumlar ile devam etti. İkinci günün en önemli konuğu, gelişim dönemindeki sinir hücrelerinin plastisitesi alanında dünyaca tanınan çok önemli bir araştırmacı olan Dr. Takao Hensch'ydi. Son derece göz kamaştırıcı bir araştırma kariyeri olan Dr. Hensch, konuşmasında görme sisteminde duyma sistemine kadar gelişimin ilk evrelerinde sinir hücrelerinin nasıl evirildiğini ve bu evirilme sürecinde hangi faktörlerin görev aldığını elde ettiği bulgular ile bizlere anlattı. Son derece ilgi çekici olan konuşmasında özellikle gelişimini tamamlamış bir Beyin'de sinir hücrelerine tekrar plastisite kazandırabilmenin olanaklarından bahsetti. Bu konularda yapılan ilerlemeler ile görme ve işitme bozuklukları ile ilgili önemli çözümlerin olabileceğine değindi. Konuşmasında en dikkat çekici noktalardan birisi de düzenli egzersizin beyin hücrelerine ve performansına olan pozitif katkısını gösteren sonuçlardı. Öğleden sonra ki oturumda katılımcı doktora öğrencileri çalışmaları ile ilgili sunumlar verdiler. Kursun üçüncü gününde iki önemli konuğu ağırlıyorduk. Sabah oturumunda Stanford Üniversitesinden Dr. Stephen Liberles, vücuttaki duyu sistemlerin gelişim sürecinden bahsetti. Beynin koku alma bölgesindeki sinir hücrelerinin nasıl oluyor da yüzlerce çeşit kokuyu algılamaya yönelik geliştiğini deneysel ve matematiksel yöntemler kullanarak elde ettiği bulgular ışığında bizlere anlattı. Beynin koku alma bölgesinde bulunan sinir hücrelerin hangi reseptörleri ekspirese ettiğini ve bu reseptörlerin kokuya duyarlı sinir hücrelerinde ne gibi değişiklikler oluşturduğuna da değindi. Dr. Liberles, sunumunun sonunda bazı sinir hücrelerinde bulunan bir iyon kanalı olan piezo2'nun optogenetik yöntemler ile aktifleştirmesinin akciğerlerde genişlemeyi oluşturup daha çok havanın akciğerler tarafından tutulmasını sağladığını gösteren sonuçları da bizimle paylaştı. Bu buluşun bir takım solunum ile ilgili rahatsızlıkların çözümün de önemli rol oynayacağı düşünülüyor. Öğleden sonraki oturumda konuşmacı; Kyoto Üniversitesinden Dr. Mineko Kengakuy'du. Dr. Kengaku hücre hareketleri ve göçleri ile ilgili yaptığı çalışmalar ile biliniyor. Konuşmasının ana konusu da gelişim esnasında beyin ve diğer sistemlerdeki hücre hareketleri üzerineydi. Sunumunun birinci bölümünde genel olarak hücrelerin taşınmasında rol oynayan mikrotübül moleküllerin fonksiyonlarına değinen Dr. Kengaku, ikinci bölümde ise bu yapıların sinir hücrelerinin taşınmasında nasıl rol oynadığı hakkında bize geniş bilgiler verdi. Özellikle beynin gelişim evresinde yoğun olarak gözlemlenen hücre göçlerinin hangi matematiksel düzenle gerçekleştiği hakkında elde ettiği bulguları bizimle paylaştı. Son derece ilginç bilgiler öğrendiğimiz konuşmanın ardından üçüncü gününde sonuna gelmiş olduk. Dördüncü günün ilk konuşması Max Planck Florida enstitüsünden Dr. Ryohei Yasuda'nındı. Dr. Yasuda, geliştirdiği deney teknikler ile dünya çapında bilinen bir araştırmacı. Konuşmasının ilk bölümünde Förster rezonans enerji transfer tahlilleri ile Fluorescence life imaging microscopy hakkında detaylı incelemelerini bizimle paylaştı. Araştırmalarımda da uzun bir süredir kullandığım FRET sistemlerinin çok ince detaylarını Dr. Yasuda'dan öğrenmek benim için güzel bir sürpriz oldu. Bunun yanı sıra FLIM tekniğin bir tek sinir hücresini bile ileri derece bir netlikte görüntüleyebildiğini bilmek; ilerleyen araştırmalarımızda bu teknikten yararlanmayı kaçınılmaz hale getiriyordu. Konuşmanın son bölümünde Dr. Yasuda, Nature gibi prestijli bilim dergilerinde yayınlanan, geliştirdikleri teknikleri kullanılarak yapılan araştırmalardan bahsetti. Bu yayınlarda en ilgi çekici özelliklerden biri de Dr. Yasuda ve ekibinin geliştirdiği vSLENDR yöntemi ile gen düzenleme tekniği olan CRISPR-Cas9 birleşimi sonucunda yüksek derece doğrulukla sinir hücrelerinin işaretlenebiliyor olmasıydı. Geleneksel yöntemlerin aksine görüntülenmesi son derece güç olan bir takım hücrelerinde bu teknikle görüntülenmenin önünün açık olduğuna da Dr. Yasuda değindi. Öğleden sonraki oturumda Kanazawa Üniversitesinden çok önemli bir kök hücre biyoloğu olan Dr. Hiroshi Kawasaki'yi ağırlıyorduk. Dr. Kawasaki, embryonik kök hücrelerin sinir hücrelerine dönüştürme tekniği olan Stromal-cell derived inducing activity kaşifi olarak biliniyor. Konuşmasının ilk bölümünde bu keşfi nasıl gerçekleştirdiğinden bahsederken, kök hücrelerin çevresindeki hücrelerden ileri derecede etkilendiğinin altını çiziyordu. Bunun yanı sıra FGF gibi bir takım büyüme faktörlerinde kök hücrelerdeki farklılaşmada oynadığı rollerden bahsetti. Dr. Kawasaki, konuşmasının son bölümünde doğumun beyin gelişimdeki rolü üzerine yaptığı araştırmalarının sonuçlarını bizimle paylaştı. Son derece ilgi çekici olan bu sonuçlarda, doğum ile birlikte sinir hücrelerinden serotonin hormonunun salgılanmasının düşüşe geçtiği buna paralel beyin gelişimin hızlandığı gösteren sonuçları bizimle paylaştı. Serotinin hormonun aktif halde kalmasının erken dönemde beyin gelişimde olumsuz etkileri olduğu bilmek çok ilginç olduğu kadar bir o kadar cevaplanması gereken soruyu da beraberinde getiriyordu. İlk konuşmacı Londra Franscik Crick Enstitüsünden Dr. Iris Salecker'di. Dr. Salecker, meyve sineklerinde görme sistemlerinin gelişimi sürecinde glial hücrelerinin rolleri üzerinde elde ettiği bulguları bizimle paylaştı. Özellikle astrositlerin meyve sineklerinde görme sistemi gelişirken sinirler arası bağlantıların oluşmasında oynadığı kritik önemdeki görevleri elde ettiği bulgular ile bizimle paylaştı. Bununla birlikte bir çok önemli genetik faktörün görme sisteminin gelişiminde nasıl rol aldığını öğrendik. Öğleden sonraki oturumun konuşmacısı Tohoku Üniversitesinden Dr. Noriku Osimu'ydu. Dr. Osimu, son derece ilgi çekici bir konuşma verdi. Otizm gibi bir takım nörolojik rahatsızlıkların yeni nesillere Baba'dan aktarılma ihtimali olduğunu gösteren bulgularını bizimle paylaştı. Beni en çok şaşırtan ise ileri yaştaki erkeklerin sperm kalitesine düşmesine bağlı olarak çocuklarında oluşabilecek bir takım nörolojik komplikasyonların ihtimalini arttığını gösteren sonuçlardı. Bir başka değişle erken yaşta çocuk sahibi olmak sadece kadınlar için değil erkekler içinde sağlıklı bir çocuk dünyaya getirme bakımından önemli olduğunu elde ettiği deneysel bulgular gösteriyordu. Dr. Osimu, konuşmasının sonlarında ise çocuklarda görülen nörolojik bozuklukların hangi bir takım faktörlerin etkisi altında oluştuğundan da bahsetti. Kursun altıncı gününde elektro-fizyoloji alanında çok önemli iki ismin sunumunu takip etme şansını bulduk; Dr. Tomoyuki Takahashi ve sinirbilimlerinde çok önemli bir yeri olan elektro-fizyoloji tekniği patch clamp'in kaşifi Nobel Ödüllü bilim adamı Dr. Erwin Neher'di. İlk sunumu bizi konuya hazırlaması adına Dr. Takahashi verdi. Bize temel olarak sinir hücrelerinde iyon kanallarının yapısını ve bunların hangi koşullarda iyon akışını sağladığını anlattı. Bunu yanı sıra, sinir hücrelerinde sinaps bölgelerinde oluşan keselerin iyon akışındaki rollerinden bahsetti. Bununla birlikte tüm bu işlemlerin ardında yatan fizik ve matematiğe de değindi. Dr. Takahashi'nin sunumunun ardından, Dr. Neher sahneyi alıyordu. Dr. Neher, patch clamp tekniğini nasıl bulduklarının kısa bir tarihçesini anlattıktan sonra bu alandaki son gelişmelerden bahsetti. Sinir hücrelerinin akson uçlarında bulunan keseciklerin iyon kanalları üzerindeki etkilerine detaylı bir şekilde değindi. Ozellikle superpriming adını verdikleri sinaptik keselerin, sinirler arası bağlantıda pozitif rollerini gösteren bir dizi sonuçları bizimle paylaştı. Elektro-fizyoloji alanında kısıtlı bilgilerimin olmasına rağmen işin duayenlerinden ileri seviye bilgiler almak çok heyecan vericiydi. Günün sonunda Dr. Neher ve Dr. Takahashi'nin aralarında yaptığı fikir tartışmalarını takip etmek bizim acımızdan unutulmaz bir an oldu. Dr. Neher ve Takahashi sunumlarını yaparken, Dr. Ege Kavalalı'nın çalışmalarına da atıfta bulunduklarına ayrıca değinmek isterim. Yedinci günün ilk konuşmasında yine alanında uzman olan iki ismi ağırlıyorduk. San Diego Kaliforniya üniversitesinden, Dr. Yimin Zou ve RIKEN beyin araştırmaları enstitüsünden, Dr. Yoshihiro Yoshihara. Dr. Yimin Zou, sinirlerdeki akson uçlarının hareketlerini kontrol eden molekülleri ve rollerinden bahsetti. Bununla birlikte axon hareketlerin sinaps oluşumdaki etkilerine de değindi. Dr. Zou, sunumunun sonunda laboratuvar koşullarında buldukları faktörlerin; omurilik yaralanmalarında iyileşmeyi ve sinirsel bağlantıların hızını artırdığını gösteren bulguları bizimle paylaştı. Bu tip omurilik yaralanmalarına sahip hastalar için klinikte kullanılabilecek moleküllerin keşfi üzerine çalışmalarını yürüttüğünü de belirtti. Bu gelişmeyi duymak bizler için heyecan vericiydi. Öğleden sonraki konuşma da ise Dr. Yoshihara, beynin koku alma bölgesindeki sinirlerin davranışların oluşumundaki etkisini zebra balıkları üzerinde yaptığı çalışmalarda elde ettiği bulgular ışığında bize anlattı. Özellikle bu balıklarda görülen alarm davranışı dediğimiz kaçış hareketlerin beyinde kodlanış süreçlerine değindi. Bununla birlikte olfactory bulb denilen beynin koku hissetme sinirlerinin bulunduğu bölgenin geçirdiği gelişim ve ulaştığı anatomik yapıyı bizimle paylaştı. Sunumu esnasında Zebra balıklarında bir çok davranışın koku alma duyusu ile olan ilişkisini gösteren görsel videoları izlemek çok heyecan vericiydi. Sekizinci günde Los Angeles Kaliforniya Üniversitesinden Dr. Felix Schweizer ve Dr. Stephanie White'i ağırladık. Dr. Schweizer, kariyer yolculuğunun kısa bir özeti sunduktan sonra bizlere sinirlerdeki sinaps bağlantıların gelişimi ve amaçları üzerinde detaylı bir sunum verdi. Özellikle, burun bölgelerimizde yaşamını sürdüren zararsız mikroorganizmaların serotonin, dopamine gibi sinir hücrelerinin ürettiği proteinler salgıladığını ve bunu da beynimiz ile iletişim kurma amaçlı yaptıklarını belirten bulgular sunması doğrusu çok ilgi çekiciydi. Aslında vücudumuzda yaşayan mikroorganizmaların esasen bize ve düşüncelerimize direkt etkisi olduğunu öğreniyorduk. Dr. Schweizer, konuşmasının son bölümünde kullandığı ileri görüntüleme sistemleri ile hücrelerin neden hem elektriksel hem de kimyasal iletişimi tercih ettiklerinin anlamaya çalıştıklarını aktardı. Elde ettikleri ilk veriler bu konuda tatmin edici cevaplara yakında ulaşacağımızı gösteriyordu. Öğleden sonra ki oturumda Dr. Stephanie White, ötücü kuşların üzerinde yaptığı çalışmalarda beynin sese bağlı öğrenmeyi nasıl gerçekleştirdiğin ip uçlarını sunumunda bize gösterdi. Gelişimin kritik safhalarında bebeklerin dil öğrenmesinden, davranış öğrenmesine kadar sesin beyindeki etkilerinin sonuçlarını sorgulayan çalışmasını takip etmek çok heyecan vericiydi. Benim dikkatimi çeken ise ötücü kuşların karşı cinsle düet davranışları gösterirken; erkek ötücü kuşların kendi aralarında bir düet aktivitesinde bulunmamasıydı. Bunun nedeni Dr. White'a sorduğumda erkek ötücü kuşların iletişim amaçlı birbirleri ile diyalog kurduklarını fakat düet davranışının karşı cinsle gerçekleştirmelerinin farklı ses, ton ve frekanslarının tamamlayıcı etkisinden olduğunu belirtti. Dokuzuncu günde Singapur Nanyang Teknoloji Enstitüsünden Dr. Suresh Jesuthasan ile Kyoto Üniversitesinden Dr. Yasunori Hayashi'nin konuşmasını takip ettik. Dr. Jesuthasan'da, Dr. Yoshihara gibi zebra balıklarında alarm hareketi dediğimiz kaçış yüzüşüne neden olan molekülün tanımlaması üzerine yaptığı çalışmaları bizimle paylaştı. Elde ettiği bulgularda zebra balıklarında bu kaçışa sebep olan moleküllün bu balıkların derisinde bulunan mikroorganizmalar tarafından sentezlendiğini gösteriyordu. Bunu yanı sıra, Dr. Jesuthasan ışığın balıklarda bir takım sinirlerin aktivitesini arttırdığını gösteren bulgularını bizimle paylaştı. Son olarakta, beyinde bulunan küçük bir bölge olan Habenula'nın psikolojik durum üzerindeki etkileri olduğuna değindi. Öğleden sonraki oturumda Dr. Yasunori Hayashi, gelişen mikroskop teknolojilerin sinirbilimlerindeki uygulamaları üzerine bir konuşma verdi. Bu ileri düzey görüntüleme sistemleri ile sinir hücreleri arasındaki iletişimi sağlayan proteinleri ve sinirlerin yapısal gelişiminde rol oynayan faktörleri rahatlıkla gözlemlediğimizi gösteren bulguları bizimle paylaştı. Bu gelişmelerin çözülmeyi bekleyen bir çok bilinmezliği de gün yüzüne çıkaracağını vurguladı. Onuncu günde Stanford Üniversitesinden Dr. Nirao Shah ile Tokyo Üniversitesinden Hiroshi Kohsaka'yi ağırladık. Dr. Shah, sosyal davranışların kadın ve erkekteki farklılıklarını beyin mekanizmaları ölçeğinde inceleyen çalışmalar yapıyor. Konuşmasına kadın ve erkek beyninin gelişiminde etkili olan faktörlerden ve farklılıklara neden olan süreçlerden bahsederek başladı. Erkeklerdeki testosteron hormonun bazı enzimler ile östrojene çevrilebildiğinden ve testosterondan çevrilen östrojenin, kadınlardaki östrojen ile aynı olup olmadığı hususunda ise bir netliğin olmadığına değindi. Konuşmasının sonunda kadın ve erkek beynin de aynı bölgedeki aynı sinirlerin aktifleşmesinin bazen farklı davranışların oluşmasını tetiklediğini belirtti. Aynı sinirleri, farklı cinsiyetlerde farklı davranışların oluşmasına niye neden olduğunun halen bilinmediği ve bu konu ile ilgili çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti. Öğleden sonraki oturumda ise Dr. Kohsaka, meyve sineklerinde kas ve hareket sistemlerini düzenleyen sinirlerin birbirleri arasındaki iletişimden bahsetti. Özellikle, kas sistemlerini kontrol eden sinirlerin meyve sineklerinin gelişimi sürecinde geçirdiği değişime değinen Dr. Kohsaka, bu sinirlerin birbirleriyle olan bağlantılarında nasıl bir yol izlediklerine yönelik elde ettikleri bulguları da bizimle paylaştı. Kursun son gününde Stanford Üniversitesinden Dr. Thomas Clandin ile RIKEN beyin araştırmaları merkezinden Dr. Hitoshi Okamoto'yu ağırladık. Dr. Clandin konuşması başında geçtiği kariyer basamaklarından ve bu süreçte edindiği tecrübelerden bahsetti. Konuşmasının ilerleyen süreçlerinde ise meyve sineklerinde görme sisteminin gelişimsel süreçlerini gösteren bulgularını bizimle paylaştı. Özellikle, beynin görme bölgesindeki sinirlerin birbirleri arasındaki bağlantılarının görme fonksiyonun kontrolünde ne derece önemli olduğuna değindi. Öğleden sonra ki oturumda ise Dr. Okamoto, bilincin oluşum sürecinde beyinde rol alan bölge ve sinirler üzerine bir konuşma verdi. Son derece ilgi çekici olan konuşmasında, özellikle beyindeki habenula bölgesinin psikolojik durumun oluşmasındaki etkilerine değindi. Örneğin, fareler ve zebra balıklarının kendi aralarındaki rekabetlerinde kazanan ve kaybeden tarafın bunu süreklilik haline getirmesinde habenula bölgesinin kritik rol oynadığını dair elde ettikleri bulguları bizimle paylaştı. Kurs boyunca gelişimsel sinir biyolojisi alanında çok yeni bilgiler öğrenirken günümüzdeki araştırma trendlerin ne yönde ilerlediğini de anlamamız acısından son derece verimli bir iki hafta geçirmenin mutluluğu içerisindeydik. - Fadeev A, Krauss J, Frohnhöfer HG, Irion U, Nüsslein-Volhard C. Tight Junction Protein 1a regulates pigment cell organisation during zebrafish colour patterning. Elife. 4. PMID 25915619DOI: 7554/eLife.06545 - Singh AP, Frohnhöfer HG, Irion U, Nüsslein-Volhard C. Fish pigmentation. Response to Comment on Local reorganization of xanthophores fine-tunes and colors the striped pattern of zebrafish. Science . 348: 297. PMID 25883351DOI: 1126/science.aaa2804 - Miki T, Malagon G, Pulido C, Llano I, Neher E, Marty A. Actin- and Myosin-Dependent Vesicle Loading of Presynaptic Docking Sites Prior to Exocytosis. Neuron. 91: 808-23. PMID 27537485DOI: 1016/j.neuron.2016.07.033 - Taschenberger H, Woehler A, Neher E. Superpriming of synaptic vesicles as a common basis for intersynapse variability and modulation of synaptic strength. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. PMID 27432975DOI: 1073/pnas.1606383113 - Mann, K., Gallen, C.L., and Clandinin, T.R. (2017). Whole-Brain Calcium Imaging Reveals an Intrinsic Functional Network in Drosophila. Curr Biol. 27(15):2389-2396.e4. - Sato M, Kawano M, Yanagawa Y, Hayashi Y. In vivo two-photon imaging of striatal neuronal circuits in mice. Neurobiology of Learning and Memory. PMID 27400866DOI: 1016/j.nlm.2016.07.006 - Takesian AE, Bogart LJ, Lichtman JW, Hensch TK. Publisher Correction: Inhibitory circuit gating of auditory critical-period plasticity. Nature Neuroscience. PMID 29915196DOI: 1038/s41593-018-0161-x - Takesian AE, Hensch TK. Balancing plasticity/stability across brain development. Progress in Brain Research. 207: 3-34. PMID 24309249DOI: 1016/B978-0-444-63327-9.00001-1 - Cheng RK, Krishnan S, Lin Q, Kibat C, Jesuthasan S. Characterization of a thalamic nucleus mediating habenula responses to changes in ambient illumination. Bmc Biology. 15: 104. PMID 29100543DOI: 1186/s12915-017-0431-1 - Jesuthasan SJ, Mathuru AS. The alarm response in zebrafish: innate fear in a vertebrate genetic model. Journal of Neurogenetics. 22: 211-28. PMID 19039707DOI: 1080/01677060802298475 - Kawabata Galbraith K, Fujishima K, Mizuno H, Lee SJ, Uemura T, Sakimura K, Mishina M, Watanabe N and Kengaku M.MIM regulation of actin-nucleating formin DAAM1 in dendritic filopodia determines final dendritic configuration of Purkinje cells. - Williams EK, Chang RB, Strochlic DE, Umans BD, Lowell BB, Liberles SD. Sensory Neurons that Detect Stretch and Nutrients in the Digestive System. Cell. PMID 27238020DOI: 1016/j.cell.2016.05.011 - Liberles SD, Buck LB. A second class of chemosensory receptors in the olfactory epithelium. Nature. 442: 645-50. PMID 16878137DOI: 1038/nature05066 - Chou MY, Amo R, Kinoshita M, Cherng BW, Shimazaki H, Agetsuma M, Shiraki T, Aoki T, Takahoko M, Yamazaki M, Higashijima S, Okamoto H. Social conflict resolution regulated by two dorsal habenular subregions in zebrafish. Science . 352: 87-90. PMID 27034372DOI: 1126/science.aac9508 - Amo R, Fredes F, Kinoshita M, Aoki R, Aizawa H, Agetsuma M, Aoki T, Shiraki T, Kakinuma H, Matsuda M, Yamazaki M, Takahoko M, Tsuboi T, Higashijima S, Miyasaka N, ... ... Okamoto H, et al. The habenulo-raphe serotonergic circuit encodes an aversive expectation value essential for adaptive active avoidance of danger. Neuron. 84: 1034-48. PMID 25467985DOI: 1016/j.neuron.2014.10.035 - Takako Kikkawa, Cristine R Casingal, Seung Hee Chun, Hiroshi Shinohara, Kotaro Hiraoka and Noriko Osumi. The role of Pax6 in brain development and its impact on pathogenesis of autism spectrum disorder. Brain Res. 2018 - Tay A, Schweizer FE, Di Carlo D. Micro- and nano-technologies to probe the mechano-biology of the brain. Lab On a Chip. PMID 27161943DOI: 1039/c6lc00349d - Yang T, Yang CF, Chizari MD, Maheswaranathan N, Burke KJ, Borius M, Inoue S, Chiang MC, Bender KJ, Ganguli S, and Shah NM. Social control of hypothalamus-mediated male aggression Neuron, 95:955-970 (2017) - Yamashita M, Kawaguchi SY, Hori T, Takahashi T. Vesicular GABA Uptake Can Be Rate Limiting for Recovery of IPSCs from Synaptic Depression. Cell Reports. 22: 3134-3141. PMID 29562170DOI: 1016/j.celrep.2018.02.080 - Colgan LA, Hu M, Misler JA, Parra-Bueno P, Moran CM, Leitges M, Yasuda R. PKC integrates spatiotemporally distinct Ca and autocrine BDNF signaling to facilitate synaptic plasticity. Nature Neuroscience. PMID 30013171DOI: 1038/s41593-018-0184-3 - Osterhout JA, Stafford BK, Nguyen PL, Yoshihara Y, Huberman AD. Contactin-4 mediates axon-target specificity and functional development of the accessory optic system. Neuron. 86: 985-99. PMID 25959733DOI: 1016/j.neuron.2015.04.005 - Zachary Daniel Burkett, Nancy F Day, Todd Haswell Kimball, Caitlin M Aamodt, Jonathan B Heston, Austin T Hilliard, Xinshu Xiao, Stephanie A White. FoxP2 isoforms delineate spatiotemporal transcriptional networks for vocal learning in the zebra finch. eLife 2018 - Hollis ER, Ishiko N, Yu T, Lu CC, Haimovich A, Tolentino K, Richman A, Tury A, Wang SH, Pessian M, Jo E, Kolodkin A, Zou Y. Ryk controls remapping of motor cortex during functional recovery after spinal cord injury. Nature Neuroscience. PMID 27065364DOI: 1038/nn.4282


Nature yazarlarından Helen Shen'in aktardığı habere göre: Radyo dalgaları ile ısıtılabilen nano-partiküller sayesinde faredeki genler aktif edilebiliniyor. Araştırmacılar, canlı hayvanlarda genleri uzaktan kumanda ederek aktifleştirebildiler. Bu gelişmenin ileride genetik kaynaklı hastalıkların çözümü için umut ışığı olduğu düşünülüyor. Dünyaca ünlü bilim dergisi "Science" da yayınlanan çalışmada uzaktan kumanda yöntemi ile farede insülün üretiminde sorumlu genleri radyo dalgalar kullanarak kontrol edilebilinildiği ortaya çıktı. Newyork'taki Rockefeller Üniversitesi'nde moleküler genetikçi olan ve aynı zamanda bu çalışmanın başında bulunan Jeffrey Friedman; Bu gelişmenin bilim adamlarına hücre içine girmeden, hücreye dışarıdan müdahalelerle ile genler üzerinde bir takım manüpilasyonlar yapılmasını sağlayabileceğini belirtiyor. Ayrıca, teknik üzerindeki gelişmeler ile klinik sahada da bu tekniği kullanılabileceği mümkün olduğuna değiniyor. Radyo dalgaları farenin insülün üretimini kontrol eden geni tetikledi. Friedman ve araştırma arkadaşları demir oksit nano-partiküllerinin hücrelerin yüzeyinde bulunan, ısıya karşı duyarlı olan "TRPV1" adlı iyon kanalına bağlanabilen antibadilerle kapladılar. Bu antibadilerle kaplı demir oksit nano-partikülleri farenin derisi altında geliştirilen tümörlü bölgeye enjekte edildi. Araştırmacılar manyetik dalgalar kullanarak nano-partiküllere düşük frekansta radyo dalgalar göndererek ısınmalarını sağladılar. 42 C ye ısıtılan bu nano-partiküller iyon kanallarının açılmasına ve kalsiyum akışını oluşmasını sağladı. Bu sayede hücre içine giren kalsiyum, insülin üretiminden sorumlu rekombinat genler için aktif eden ikinci sinyali tetikleyerek farede fazla insülün üretilmesini sağladı. Kan şekeri ölçümlerinin düşük çıkması bu tekniğin çalıştığını da ispatladı. University of California, San Fransisco da TRPV1 çalışan David Julius; Radyo dalgalar ile çok derin dokulara ulaşılabilineceğini ve TRPV1nın bu dalgaları sadece nano-partiküllerin bulunduğu yerden almasını da özellikli yerleri belirlemede önemli olduğunu belirtiyor. Araştırmacılar, ayrıca genetik olarak kendi nano-partiküllerini yapmak için tasarlanmış olan kültür hücrelerinde de bunu denediler. Sonuç olarak, zayıf da olsa insülin salgılanmasını bu şekilde de gözlemlediler. MIT'de nörobiyoloji üzerine çalışan Ed Boyden; Bu gelişmede gördüğü en yeni şeyin herhangi bir kimyasala veya küçük moleküle ihtiyaç görmeden bu değişikliği yapılıyor olabilmesi olarak belirtiyor.


Google, düzenli olarak resmi makamlardan ve mahkemelerden, verdiği hizmetlerde yer alan bazı içeriklerin kaldırılmasına yönelik talepler geldiğini bildirmekte. Google'a iletilen bu talepler ile ilgili olarak da Google; şeffaflık politikası gereği 6 aylık dönemlerde gelen talepleri rapor haline getirerek Google Şeffaflık Raporu adı altında yayınlanmakta. - Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu'nun Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından 426 YouTube videosu, Blogger bloğu, bir Google dokümanı ve bir arama sonucunun Atatürk'ü, devleti veya ulusal kimlik ve değerleri eleştirdiği iddiasıyla kaldırılması için 148 talep gönderildi. - Türk kullanıcılarının şikayetine konu YouTube videolarının %63'üne erişimi kısıtlandı. Web Arama ve Blogger bloglarını kaldırma talepleri veya tek bir Google dokümanını kaldırmaya yönelik talep uygun bulunmayarak içerik kaldırılmadı. - Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu'nun Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'ndan, azınlıkların bağımsızlığını tartıştığı ve siyasetçilerin özel hayatları hakkında bilgi ifşa ettiği gerekçesiyle blogların kaldırılması için talepler geldi. Bu talepler uygun bulunmayarak içerik yayından kaldırılmadı. - Bir kişi adına yerel bir kolluk kuvveti biriminden söz konusu kişiyle ilgili olduğu gerekçesiyle 242 YouTube videosunun kaldırılması için talep alındı. Bu talep uygun bulunmayarak içerik yayından kaldırılmadı. - Gelen içerik kaldırma taleplerinin sayısı, bir önceki raporlama dönemine göre %1.013 oranında artış gösterdi. Google'ın bildirdiği oran artışına bakılırsa (%1.013), Türkiye'den gönderilen engelleme talepleri karşılandıktan sonra Türkiye'den Google'a daha fazla içerik çıkartma talepleri gitmeye başlamış. En fazla içerik kaldırma talebi Resmi Makamlar Hakkında Eleştiri başlığı altında yapılırken bu yoğun talepleri yapan birimin kaynağı İdari, Polis olarak işaretlenmiş. Bununla birlikte şikayet edilen içeriklerin Türkiye'den erişime kapatıldığı yönündeki bildirimle de aslında içeriğin silinmediği, sadece Türkiye'den görüntülenemediğini anlamaktayız. Bir diğer talep konusu ise Google kullanıcı verileri ile ilgili. Google kullanıcılarının verileri ile ilgili yapılan taleplerden şuan için Google tarafından olumlu cevaplanan bir talep bulunmuyor. Taleplere olumlu yanıt verilmemesine karşın, taleplerin yükseliş trendinde olduğu, sunulan grafikten anlaşılıyor. Yine son dönemde bu konuda yapılan talep sayısı 149 olarak görülüyor. Kullanıcılar hakkında yapılan bilgi talepleri, Google tarafından yine olumsuz olarak cevaplanırken son dönemde yapılan talep sayısı 144 olarak bildirilmiş. Kullanıcı hesap bilgileri ve kullanıcı verileri talepleri sayısının yakınlığından hesapların kim tarafından, nasıl kullanıldığı, içinde hangi bilgilerin olduğu konusunda soruların yöneltildiği anlaşılmakta. 31 ülkeden iletilen taleplerde, en fazla talep gönderilen ülkenin ABD olduğunu da belirtmek gerekiyor. Son dönemde 8.438 adet kulanıcı verisi talebi gönderen ABD'nin taleplerinin %88'i olumlu olarak karşılanmış durumda. %0 talep karşılama oranı ile Türkiye 149 talebi için bilgi alamazken, Macaristan'da 95 bilgi talebi için Google'dan bilgi alamamış durumda.


Japon araştırmacılar insan üzerinde ilk kez indüklenmiş pluripotent kök hücrelerin kullanıldığı ameliyatı gerçekleştirdiler. Bu gelişme yenilenebilir tıp alanı adına büyük bir adım olarak değerlendiriliyor. Klinik testlerde tıp dünyasında makula dejenerasyonu olarakta bilinen ilerleyen yaşa paralel olarak retinada görmede önemli bir bölge olan tabakanın bozulması ile oluşan görme bozukluğuna sahip bir hastaya indüklenmiş pluripotent kök hücreler ile üretilmiş retinal pigment hücreleri başarı bir operasyonla belirlenen bölgeye nakledildi. Bu rahatsızlığın yaşlılarda körlüğe neden olduğu bilinmektedir. Bu gelişme IPS hücrelerinin 2007 yılındaki keşfinden bu yana ilk kez klinikte uygulanması nedeni ile bu sahaları etkilemeye başladığının da bir göstergesi oldu. Ameliyatta görev alan araştırmacılar hastanın durumunun stabil olduğu ve bir hafta içerisinde taburcu edileceğini belirttiler. 12 Eylül 2014'de Kobe'deki RIKEN gelişim biyolojisi merkezinde araştırmacı olan Prof. Masayo Takahashi liderliğindeki ekip tarafından gerçekleştiren ameliyatta IPS hücrelerinin güvenli bir şekilde hastaya nakil edildiği ve buna benzer beş hasta daha üzerinde bu operasyonları sürdürmeyi planladıklarını belirttiler. Prof. Takahashi operasyonu gözlemlediğinde IPS hücrelerinin naklinin hastalara umut verici bir kapı açacağından emin olduğunu, bu teknolojinin klinik sahalarda daha çok yer edinmesi için elinden geleni yapacağını belirtti. Operasyonda görev alan Kobe'deki Biyomedikal Araştırmalar ve Yenilik Hastanesi'nin göz bölümünden Dr. Yasuo Kurimoto, hastanın iyi yönde gelişme gösterdiğinin sinyallerini aldıklarını bildirdi. Dr. Kurimoto hastasının kendilerine; "artık önlüklerinizin beyaz olduğunu daha iyi görebiliyorum" dediğini belirtti. Kurimoto hastasının durumunun bir gecede iyileşeceğini hiç tahmin edemediklerini söylerken bunun muhtemelen transfer edilen hücrelerin iyi çalışması ve sorunlu bölgenin iyileşmesi ile alakalı olması gerektiğini belirtirken, kesin bir yargıya varma hususunda dikkatli olunması gerektiğinin de altını çiziyor. RIKEN; 70'li yaşlarda Japonya'nın Hyogo eyaletinde ikamet eden hastanın makula dejenerasyonu nedeni ile görme bozukluğu çektiğini ve mevcut tedavilerin hastaya çözüm olamadığını belirtti. 2013 Temmuz ayında IPS hücre ameliyatları için Japon Sağlık Bakanlığı'ndan izin çıkması üzerine araştırmacılar hastanın deri hücrelerini toplayarak genetik müdahaleler ile bu hücreleri İndüklenmiş pluripotent kök hücreleri dönüştürdüler daha sonra yine bir takım genetik müdahaleler ile bu hücreler Retinal pigment hücrelerine dönüştürüldü. Tüm bu süreç 10 ay sürdü. Ameliyat sırasında doktorlar hastanın sağ göz retina arkasında zarar görmüş hücreleri ve temel olmayan damarları 3 mm uzunluğunda 1,3 mm genişliğindeki bölgeden aldılar ve bu bölgeye laboratuvar ortamında üretilmiş sağlıklı hücreleri yerleştirdiler. Önümüzdeki 4 ay boyunca araştırmacılar hastayı kontrol altında tutacak ve yapılan operasyonun herhangi bir yan etkisi olup olmadığını, bunun yanı sıra hastalığın nüks edip etmeyeceğini gözlemleyecekler. IPS hücreleri için şu ana kadar en önemli sorun onların kanser hücrelerine dönüşüp dönüşemiyeceği üzerineydi. Araştırmacılar geliştirdikleri bir teknik ile kanser oluşturabilecek faktörleri IPS hücrelerinin programından çıkardılar. Ayrıca, hastaya nakledilen IPS hücrelerinin herhangi bir anormallik taşımadığı da operasyon ekibi tarafından belirtiliyor. IPS hücrelerinin kaşifi 2012 Fizyoloji ve Tıp Nobel ödülünün sahibi Kyoto Üniversitesi'nden Prof. Shinya Yamanaka'da bu ameliyattın gerçeklemesi adına araştırmacılara yardımda bulundu. Prof. Yamanaka, günümüz modern tıbbının tüm olanaklarını kullanarak operasyon için oluşabilecek bütün potansiyel riskleri minimum seviyeye indirdiklerini belirterek, projeye duyduğu güveni dile getirdi.


Araştırmacılar Hadron çarpıştırıcılarında Temmuz 2012'de bulunan parçacıkların çok güçlü bir şekilde Higgs bozonu 'na benzediğini belirtmekteler. Hangi parçacıkların kütleyi oluşturduğunu teorileyen Higgs parçacıkları on yıllardır parçacık hızlandırıcıların av konusu olmuştu. Halen son Temmuz 2012'de bulunan parçacıkların Higgs parçacıkları olup olmadığı konusunda kesinlik bulunmazken, eğer gerçekse hangi tip Higgs parçacıkları oldukları da merak edilmekte. İtalya'da düzenlenen Moriod buluşmasında bulunan parçacıkların etraflarında dönme karakteri bakımından Higgs parçacıklarına çok benzediği belirtildi. Atlas ve CMS'den Higgs avcısı iki araştırma grubu Temmuz 2012'de gelen sonuçları 2,5 defa sadece parçacıkların varlığı bakımından değil aynı zamanda karakteri bakımından da analiz ettiler. Bilim insanları sonuçların bu parçacıkların bozon ailesine ait olduğunu ama bunların Higgs olduğu konusunda daha dikkatli davranmak gerektiğini belirtiyorlar. Atom altı parçacıkların belirlenmesinde onların etrafında dönme karakteri ve benzerlik özellikleri önemli rol oynamakta. Son bulunan parçacıkların Higgs parçacıkları olduğu konusu bu anlamda halen şüpheler taşımakta. Fakat kurulan teoride, birden farklı tipte Higgs bozonunun varlığından bahsedilmekte. Standart modelde fizik parçacıkları belirlenmiştir. Ama bundan farklı egzotik parçacıkların varlıklarının keşfi bilim için yeni bir pencere açacaktır. Oxford Üniversitesi'nden ve Atlas deneyinin iş ortaklarından Tony Weidberg bu bulgunun fizik için yeni bir hikayenin başlangıcı olduğunu düşünmekte. Verdiği demeçte Weidberg; Eğer bulguların gerçekliği kesin ise fiziğin 4 Temmuz'dan beri değiştiğini belirtmektedir. Bunu anlamak için de 2 soru olduğunu, bunların; bu parçacıklar gerçekten Higgs parçacıkları mı? Ve Standart Modelle ne kadar uyumlu? Olduğunu anlamamız gerektiğini belirtiyor. 2011 ve 2012 yılındaki konferanslarda yayınlanan raporda yeni parçacıkların etrafında dönme karakteristiği Higgs bozonu parçacıkları ile tutarlı olduğu yönünde. CMS sözcüsü Joe Incandela 2012'deki sonuçların kendisini bunların Higgs bozonu olduğu konusunda ikna ettiği ama bunların hangi tip Higgs bozonlarına ait olduklarını anlamak için daha uzun yollar almak gerektiğini düşünüyor. Her ne kadar çoğu zaman verilerin toplanması ve analizi konusunda şüpheler olsa da Dr. Weinberg ipuçlarında şüpheler ardında olacağını düşünüyor. Ayrıca halen birçok keşif yapılması gerekse de bu konuda çok heyecanlı olduklarını, çünkü eğer sıfır dönme tanımlanırsa buldukları örneğin ilk sıfır dönme özelliğine sahip parçacık olduğunu da belirtmektedir. Popüler olan fakat halen tam kesinlik kazanmayan süper simetri teorisine göre beş farklı Higgs parçacığını var olduğu düşünülmekte. LHC'lerin iki yıl kapatılması ve bir deneyin yapılamaması bu teoriye karşı kuşkuların daha bir arttırdığı da ayrı bir detay olarak karşımıza çıkıyor.


Tsukuba Üniversitesi Yaşam ve Çevre Bilimlerinden Prof. Kuwayama hücrelerde soliton hareketini gözlemledi. Şu ana kadar bu hareket şekli hücre düzeyinde keşfedilememişti. Kemotaktik özellikten yoksun mutant Amoeba ları gözlemlerken beklenmedik bir şekilde soliton hareketler ettiklerini fark etti. Normalde soliton hareketler fizik dünyasında yaygınca gözlemelenen bir hareket türüdür. Örneğin, bir havuza bir çakıl taşı bırakıldığında soliton dalgalamalar gözlemlenir. Soliton dalgalar hareketini ve şeklini bir başka soliton dalgası ile karşılaşsa bile korur. Prof. Kuwayama doğal Amabeolardan ürettiği mutant amoeba'ların doğal olanlara göre açlık halinde çoklu hücresel yapıya soliton yapı göstererek kavuştuklarını ve şekillerini değiştirmeden sabit bir hızla hareket ettiklerini gözlemledi. Bu özelliği daha ilginç kılan ise başka bir benzer hareket gösteren grupla karşılaşıldığında halen yapıyı bozmadan devam ediyor olmasıydı.


Beyin araştırmacıları yaşlandıkça beyin plastisitesinin azaldığı ve buna bağlı olarak öğrenme hızının da yavaşladığına inanıyorlardı. Son zamanlarda yapılan bir çalışmada aslında yaşlılarında en az gençler kadar görsel temalı hususları öğrenme kabiliyetlerini sürdürdüğünü fakat ileri yaşlardaki bireylerde öğrenme derecesini gösteren plastisitenin gençlere göre beynin farklı bölümlerinde oluştuğunu gösteriyor. Yaşlanma ile beyin faaliyetlerinin yavaşladığı ve buna bağlı olarak beyin plastisitesin azalarak öğrenme kabiliyetinde noksanlıklar oluşturduğu geniş bir kesim tarafından kabul ediliyor. Araştırmacılar son çalışmalarında öğrenme kabiliyetinin ilişkili olduğu beyin plastisitesinin yaşlılarda da devam ettiğini fakat genç bireylere göre beynin farklı noktalarında oluştuğunu gösteriyor. Yaşlıların yeni bir şey öğrenme süreçlerini inceleyen araştırmacılar, beynin beyaz maddesine bağlantılı olarak önemli değişiklikler olduğunu tespit ettiler. Beyaz madde beyin ağlarını veya sinyal iletimini hızlandıran miyelin kılıflar ile kaplı aksonları bulundur. Sinirbilimciler gençlerde öğrenme sırasında beynin korteks bölgesinin plastisite gösterdiğini tespit etmişlerdi. Araştırma ekibinde bulunan Dr. Takeo Watanabe, yaşlandıkça beynin korteks bölgesindeki plastisitenin azaldığını düşündüklerini fakat çalışmalarının bu bölgenin en azından görsel öğrenmede yaşlılığa rağmen aktifliğini sürdürdüğünü gözlemlediklerini belirtiyor. Çalışma ekibi 65-80 yaş aralığında 18 gönüllü ve 19-32 yaş aralığında 21 gönüllü üzerinden yürüttüğü deneylerinde gönüllülere görsel kapsamda ödevler verip onların performanslarını 1 hafta boyunca laboratuvar ortamında gözlemlemişler. Deney sırasında bir ekrana düzgün oryantasyonda çizgilerin aktığı bir görüntü yansıtılıyor ve her bireyden bu oryantasyonun dışına çıkan çizgileri gördüklerinde ellerindeki butona basıp bunu kaydetmeleri istenmiş. Her bireyde farklılıklar görünse de yaşlı deneklerin düzeni bozan çizgileri görme ortalaması, genç deneklerin ortalamasına yakın çıkmış. Fakat araştırmacılar öğrenme yetkinliğini sadece bununla sınırlı kalarak anlamaya çalışmamışlar; bunun yanı sıra her deneğin deney öncesi ve sonrası beyin görüntülerini alıp kortekste oluşan plastisiteleri tespit etmişler, sonuçlar beyaz maddedeki değişimleri ispatlar nitelikte çıkmış. Beyin görüntülemelerinde odaklanılan noktalar görsel öğrenmenin sorumlu olduğu bölgeler ve gri madde bölgesidir. Araştırmacılar stratejik olarak aynı çizgi desenlerinin üzerinde değişimler yapıp bireylerde gerçekten uyarılan bölgelerin hedefledikleri bölge olduğundan emin olmaya çalışmışlar. - Görsel öğrenme sırasında korteks bölgesinin gençlerde daha fazla değişime uğradığı buna karşılık yaşlılarda ise beyaz maddede yoğun değişikliklerin görüldüğü tespit edilmiş. - Her iki gönüllü grubunda da görme ile alakalı bölgelerin özel bölümlerinde değişiklikler kaydedilmiş. Araştırmacılar bu çalışmada bir başka önemli bulguya daha ulaşmışlar. Yaşlı deneklerin sonuçları detaylı incelediklerinde beyaz maddedeki değişimler bu grubu iyi veya kötü öğrenme kabiliyetlerine sahip bireyler olmak üzere iki alt gruba ayırmış. İyi öğrenme kabiliyeti gösterenlerin beyaz maddelerindeki değişim, kötü öğrenme kabiliyeti gösterenlere göre daha yoğun şekilde gözlemlenmiş. Çalışma bu farklılığın neden kaynaklandığı hususunda bir açıklama getirmiyor. Ayrıca, bu çalışma neden beyaz maddenin iyi öğrenme kabiliyetine sahip olmada etkili olduğuna yönelik bir açıklama getirmese de bunun bir nedeninin sinyal iletim hızını arttırmasından kaynaklanıyor olduğu düşünülmektedir. Sonuç olarak yaşlılar için şu söylenebilir ki; ileri yaşla birlikte beynin plastisitesinin de azalacağı yönünde bir gereksinim söz konusu değildir. - Yuko Yotsumoto, Li-Hung Chang, Rui Ni, Russell Pierce, George J. Andersen, Takeo Watanabe, Yuka Sasaki. White matter in the older brain is more plastic than in the younger brain. Nature Communications, 2014; 5: 5504 - Sciencedaily Many older brains have plasticity, but in a different place


Amerika ve Avrupa'da beynin gerçekte nasıl çalıştığının anlaşılması yönünde milyarlarca dolarlık yatırımlar planlandı. Teknolojik anlamdaki zorluklar ise büyük bir muamma. Nörobiyolog Bill Newsome geçtiğimiz mart ayında Amerikan Ulusal Sağlık Bilimleri Enstitüsü başkanı Francis Collins'den bir telefon aldı. Bu telefon onu şaşırtmıştı. Collins kendisinden önümüzdeki on yıl boyunca çok büyük bir yatırımın yapılacağı beyin araştırmalarına eş başkanlık yapmasını istemişti. Doğrusu Stanford Üniversitesi Tıp fakültesi üyesi olan Newsome, ucunu kestiremediği bu projelerin sorumluluğunu alma yönünde çokta emin olamıyordu. Bir gün boyunca bunu düşündükten sonra bu şüphesi yerini büyük bir heyecana bıraktı. Bulunduğumuz yüzyılın beynin gizemlerini çözme yönünde harika bir dönem olduğunu düşündü ve kendisine verilen görevi kabu etti. Newsome'ın bu kabulu Collins'e elini patronu Amerikan başkanı Obama'nın yanında çok güçlendirecekti. Bu kararın hemen ardından Başkan Obama beyin araştırmalarına 100 milyon dolarlık ilk yatırımı açıkladı. Her şey istenilen şekilde ilerlerse yapılacak tüm yatırımlar; başlangç yatırımının 10 katına ulaşacaktı. Avrupa komisyonuda beyin araştırmalarına Amerika ile aynı isteği göstererek bu yıl 69 milyon dolar ve önümüzdeki 10 yıl içinde milyarlarca dolar aktaracak gibi görünüyor. Her iki kıtada farklı beyin araştırmaları desteklense de önümüzdeki yıllarda sinirbilimciler bu büyük yatırımlar ile öyle görünüyor ki milyarlarca sinirin, trilyonlarca bağlantının nasıl çalıştığını ve bunu soncunda nasıl aşık olduğumuzu, nasıl bir matematik teoremini çözdüğümüzü ve efsane olmuş şiirleri,romanları nasıl kaleme aldığımızı anlamayı umuyorlar. Araştırmacılar zaten son yıllarda bu tür zorlukların üstesinde gelecek çalışmalar yapmakta, sinirleri daha derinden araştırmakta, optogenetik gibi ışıma yöntemleri kullaranak sinirlerin beyindeki anatomik haritasına ulaşmaya başladılar. Ayrıca bu çalışmaları fare ve solucan gibi deney hayvanlarında kullanarak beynin evrimsel gelişimini de inceleniliyor. Bu yüzyılda aşağıda belirtilen Teknik alandaki gelişmeler beyin araştımalarının neticelenmesinde önemli bir hız katacağı gerçeğini de gözler önüne seriyor. Eğer araştırmacılar sinirler arası sinyallere anlam vermek istiyorlarsa, mümkün oldukça çok sayıda sinirinin sinyallerini kaydedebilmeliler. Günümüzde yaygın olarak sinir aktivitelerini beyne bağlanan metal elektrotlar ile ölçülmekte bu aslında bir çok zorluğu da içinde barındırıyor. Şöyle ki bu metal elektrotlara gelen beyin dalgalarının hassasiyet problemleri olabileceği gibi kablolardaki teknik aksaklıklar ve beyin dalgalarını dijital ortama çeviren bilgisayar programındaki sorunlar bu ölçümlerin önündeki en büyük zorlukları oluşturmaktalar. Tüm bunların yanında elektrot teknolojojilerindeki gelişmeler son beş yılda araştırmacıların aynı anda yüzlerce sinirden sinyalleri kaydebebilir hale getirdi. Buna rağmen, hem sinyal kayıtlarının kalitesinin artırılması hem de daha fazla sinire ulaşabilmek adına alınması gereken daha çok yol var. Geçtiğimiz Şubat ayında, San Fransico'da düzenlenen katı hal devreleri konferansında silikondan üretilmiş yeni ve çok ince kablolara sahip olan sinir probları tanıtıldı. Bu probların en güzel tarafı analog bilgiyi dijitale çevirirken sinyalin belli bir yolu kat etmesine gerek kalmayacak şekilde dizayn edilmiş olmasıdır. Sinirbilimciler 52 küçük ve ince kablodan oluşan bu yeni sinir probları ile 456 tane silikon elektrota ulaşabiliyorlar. Örneğin, bu yeni sinir probları sayesinde araştırmacılar bir fare beynini korteksten, talamusa kadar tarayabilir ve sinirlerin birbirleri arasındaki bağlantısını çözümleyebilirler. Imec Biyo ve Nanoelektronik bölümü müdürü Peter Peumas göre bu probların ölçüm aralığı geliştirilebilinilir. Ayrıca Peumas 3 yıl içerisinde 200'den fazla kablodan oluşmuş ve 2.000 elektrota ulaşabilecek sinir millerine kavuşabileceğimizi belirtiyor. Araştırmacılar sadece bu sinirlerin elektrik sinyallerini gözlemlemekle kalmayıp esasında bu sinyallerin ne gibi davranışsal etkilere neden olduğunu da anlamak istiyorlar. Imec'in geliştirdiği problarda şu an için her kablo yaklaşık 4 elektrota ulaşıyor amaç ise bu sayıyı yakında 20'nin üzerine taşıyabilmek. Bunun yanı sıra sinirleri sadece klasik elektriksel yöntemler ile uyarmak değil aynı zaman modern ışık yöntemi olarak adlandırdığımız optogenetik yöntemeler ile de uyarılması hedefleniliyor. Genel olarak optogenetik ışığa duyarlı iyon kanal proteinin sinirlere eklenmesi sonucunda dışardan yapılan bir lazer ışını müdahalesi ile bu kanalların açılması ve hedeflenen sinirin aktif hale gelmesi olarak biliniyor. Bir araştırma grubu son zamanlarda optogenetik yöntemi kullarak farelerde sürekli tekrarlanan davranışlara neden oldular. Bu çalışmanın obsesif veya otistik bozuklara bir model teşkil edebileceğini de düşünüyorlar. Yeni jenerasyon optogenetik sinir probları uzun optik kablolara ihtiyaç duyulmadan ışığın beynin istenilen yerine ulaşmasını sağlayabilecek. Washington Üniversitesi'nden Michale Bruchas ve ekibi Nisan ayında kablosuz optogenetik sinir çiplerinin protiplerini tanımlayarak bu sayede radyo dalgaları ile opsin proteini aktfi edebildiler. Farelere yerleştirilen bu çipler sayesinde farelerin kısa sürede bazı davranışları kazanmlarını sağladılar. Bu sonuçlar çiplerin gelecekte bu alanda çok önemli bir yer alacağını gösteriyordu. Araştırmalar ayrıca genetik mühendisliği tekniği ile üretilmiş doğal opsin proteinin ışığın farklı dalga boylarında da aktivite gösterebileceğini ve sonuç olarak bu çalışmaların sadece sinirlerin sinyallerini değil aynı zamanda aralarındaki bağlantılar ve sıcaklık değişimi gibi fizyolojik değişimler karşısında hangi sinirlerin rol oynadığını da anlayabileceğiz. Yakın gelecekteki teknolojik gelişmeler ile belki de nano ölçeklerde problar yapılabilinecek ve bu probların aktifleşmesi için gerekli enerjiyi hücreden sağlayabileceği yapılar sayesinde milyonlarca sinirin gizemi aydılatılabilinecek. Bir başka teknik ise DNA polimeraz enzimini yapay olarak beyin hücrelerinde üretmek ve bu sayede oluşacak hücreler arası kalsiyum artışından yukarıda bahsettiğimiz hücre bağlantılarına ulaşabilmek fakat bu fikir henüz başlangıç aşamasında. Bu noktada karşılaşılan en büyük zorluksa elde edilen mikroskop görüntülerinin çözünürlüğünü ne kadar artırılabileceği hususudur. Stanford Üniversitesi'nden Karl Deisseroth ve ekibi CLARITY adı verdikleri bir teknikle bu soruna çözüm bulmaya çalışıyor. Kısacası, bu teknik bir takım kimyasallar resmi alınacak bölgeye eklenerek, bölgenin optik açıdan daha net olmasını sağlıyor. Tüm bu görüntüleme ve haritalama teknikleri ile beraber araştırmacılar her bir sinirin ayrı ayrı ele alınmasına ihtiyaç kalmamasını umuyorlar. Newsome; tüm bu görüntüleme desenlerinin büyük resmi görmelerini sağlayacağını düşünüyor. Bunun belki de işin en zor safhası olduğu düşünülüyor. Beynin her bir milimetre küp dokusu yaklaşık olarak 2.000 terabayt elektron mikroskobu bilgisi üretiyor. Dr. Denk, fare beyninin 60 petabayt, insan beyninin ise 200 eksabaytlık bir boyutu olduğunu tahmin ediyor. Dr. Lichtman, bunun şu anda dünyada kullanılan, içinde Facebook'unda bulunduğu tüm web boyutları ile rekabet edebilecek düzeyde bir boyut olduğunu belirtiyor. Sinirbilimciler bunun sadece bir başlangıç olduğunu ve daha çok beyin örnekleri üzerinde çalışmalar yapmaları gerektiğini belirtiyorlar. Avrupa beyin araştırmaları projelerinde araştırmacıları beyin simülasyonlarına ulaşabilecekleri bilgisayar programları geliştirilmektedir. Sinirbilimciler, beyinde daha çok alana daha hızlı ulaşabilmek için süper bilgisayarların kullanabilecekleri bilgisayar dilleri üzerinde de çalışmalarını yürütmekteler. Sinirbilimci Christian Machens bunun teoride yumurta tavuk meselesine benzediğini, Beynin nasıl çalıştığını anladığımızda ondan gelen verilere de nasıl yaklaşmamız gerektiğini anlıyacağımızı düşünüyor. Dr. Kording bunun bir çeşit google arama motoru gibi olabileceğini, tahmini sinir sayısınının mevcut internet sayfası kadar olduğunu ve sayfaların da birbirleri ile bağlantıları olduğunu belirtirken, sinirlerdeki bu bağlantıların ise doğrusal olmadığını söylüyor. CSH'den Partha Mitra ise sonuç itibari ile her sinyalin hedeflediği bir yer olduğunu, bunun beyin sinyalleri için de geçerli olduğunu düşünüyor. Tüm bu gelişmeler ışığında Dr. Newsome, eninde sonunda bu pırıltılı sinirlerin davranışlar açısından ne anlama geleceğini öğreneceğimizi belirtiyor.


Son bulgular gösteriyor ki insan genomuna bakteriler, virüsler ve diğer tek hücreli organizmalardan aktarılmış 145 gen bulunmaktadır. Bu bulgu insanın tamamen kendine özgün bir genetiği olduğu düşüncelerinin yeniden gözden geçirilmesine neden oldu. Hayata diğer mikroorganizmalar tarafından sağlanan genler, hayvanlar aleminin genomunun bir parçası haline gelmiş. Yapılan araştırmanın yazarlarından Biyolog Alastair Crisp bu bulgunun yaşam ağacının tek bir gövdeden değil çok dallı büyük bir yapıdan oluştuğu anlamına geldiğini belirtirken, bunu amazon ormanlarında kökleri bulunamayan iç içe girmiş ağaçlara benzetiyor. Bilim insanları, organizmalar arasındaki yatay gen geçişlerini, özellikle mikroorganizmaların neden olduğu gen transferlerini çok iyi bilmekteler. Bu sayede ozellikle bakteri gibi mikroorganizmalar antibiyotiklere karşı direnç geliştirebilmekteler. Aynen bakterilerde olduğu gibi çok hücreleri organizmalarda yabancı organizmaların genomundan genlerin virüs, bakteri gibi mikroorganizmalardan aktarıldığı düşünülüyordu. Özellikle insanların sadece kendine has genlerden oluşmadığı aynı zamanda mikroorganizmaların genlerini de barındırdığı düşüncesi hep akıllarda kalmıştır. Dr. Crisp ve araştırma ekibinden arkadaşları meyve sineklerinden insanlara 40 farklı türün genomu ile bitki, mantar, bakteri ve virüslerin genomunu mercek altına aldılar. Bu iki grup arasında bulunan benzer genler bilgisayar destekli sistemler ile hata oluşturmayacak şekilde daha detaylıca incelendi. Sonuçlar şaşırtıcıydı. Hayvanlara yüzlerce genin bakteri, virüs, mantar, bitkiler ve diğer mikroorganizmalardan transfer olduğu görülüyordu. İnsanlara ise 145 genin çeşitli organizmalardan aktarıldığı tespit ediliyordu. Bu genlerden 17'si daha önce araştırmacılar tarafından tespit edilmiş yatay aktarım genleriydi. Çalışmanın sonuçları Genome Biology dergisinde yayınlandı. Dr. Crisp bu yatay gen aktarımların sadece mikroorganizmalara direnç kazandırmada değil ayni zamanda hayvanların evrimsel gelişim sürecine de katkı sağladığını düşünüyor. Yayınlanan bu çalışmada bu genlerin tam olarak insanlara ne zaman aktarıldığı ve bağışıklık sisteminden, vücut mekanizmasına kadar etkilerinin ne olduğu hakkında bilgilere yer verilememiş. Araştırmacılar, bunların anlaşılması yapılacak daha çok çalışmanın olduğunu belirtiyorlar. Dr. Hank Seifert, bu bulguların evrimsel gelişimi anlamamızda önemli olduğunu bu anlamda organizmalar arasındaki gen transferlerinin evrimsel gelişim tarihini daha netleştireceğini düşünüyor. Dr. Jonathan Eisen ise bu çalışmanın yatay gen transferleri ile evrimsel gelişimin tarihini anlamamız açsından yetersiz olduğunu düşünenlerden. Kendisi mikroorganizmalardan hayvanlara gen aktarımının varlığını kabul etse de bunun tüm nesillerde görülüp görülmeyeceği hususunda şüphe içerisinde olduğunu belirtiyor. Tüm bu yeni bulgular beraberinde yüzlerce soruyu da getiriyor ve her şeyin daha net anlaşılması adına yapılacak çalışmaların sonucunu beklemek daha bir heyecanlı oluyor. Bu çalışma Cambridge Üniversitesinden araştırmacılar tarafından yürütülmüştür. - Alastair Crisp, Chiara Boschetti et al. Expression of multiple horizontally acquired genes is a hallmark of both vertebrate and invertebrate genomes. Genome Biology 2015, 16:50 doi:10.1186/s13059-015-0607-3 - Science| DOI: 10.1126/science.aab0307


Işığa duyarlı çiplerden alınan sonuçlar sperm hareketleri için düşünülen spiral yüzme desenin ilk kanıtlarını oluşturuyor. İnsan spermi, spiral bir dans motifi ile hareket ettiği daha önce iki boyutlu veriler ile belirlenmişti. 17 eylül 2012'de Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlanan çalışmada ilk kez yüksek ölçek ve çözünürlükte 1.500 spermin hareketleri tanımlandı. İnsan spermi daha önce hiç bu kadar ayrıntılı gözlemlenmemişti. Baş kısmı 3-4 mikro metreden oluşan spermleri gözlemleyebilmek oldukça zordu. Bu teknik ile sperm hücreleri 100 mikro saniyede bir büyütülüyor ve hareket sürecine odaklanılabiliniyor. Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles 'de çalışmanın baş yürütücüsü olan Prof. Aydoğan Özcan, amaçlarının geleneksel optiğin sınırlarını aşan bir yeniliğe ulaşmak olduğunu belirtirken bu gelişmenin ilk kez tamamıyla gizemli olan bir hareketinde gözlenmesini sağladığını da belirtiyor. Araştırma ekibi sperm hareketlerini geleneksel mikroskop lensleri ile gözlemek yerine, ışığa duyarlı çipler ile 4-6 milimetre bir alanda ölçümler yaptılar. Bu çalışmada kırmızı ve mavi olmak üzere iki çeşit LED ışın kullanıldı. Kırmızı LED ile sperm başının yatay hareketlerinin oluşturduğu gölgeler mavi LED ile de sperm hücrelerinin dikey hareketlerinin gölgeleri alındı. Saniyede 90 örnek alınarak yapılan çalışmada bu gölgelerin analizleri sayesinde daha önce hiç olmadığı kadar sperm hareketlerinin şeklinin nasıl olduğu tespit edildi. Çalışmada %90 dan fazla spermin hafif kavisli bir yol izlediği, az sayıda spermin %4-5 nerdeyse spiralle yakın bir yol üzerinde 0.5 ve 3 mikron arasında bir yarıçap ile heliksel bir hareket ettikleri belirlendi. Bu hareketlerin çoğunun sağ eğilimli heliksel bir yol olduğu da gözlemlendi. Dr. Özcan, spermlerin bu çeşit bir yol ile hareket etmelerinin fizyolojik bazı fonksiyonlara hizmet ettiği söylemek için erken olduğunu belirtiyor. Cornell Üniversitesi, Newyorkta Sperm araştırmacısı olan Dr. Susan Suarez spermin hareket desenleri konusunda son derece meraklı, Dr. Susan, bu metodun çok geniş ölçekteki fizyolojik ortamlarda, pH ve akışkan koşullarda spermin yumurta ile karşılaşmasına kadar olan yolculuğu sürecinde kullanılabileceğini umuyor. Çip tabanlı görüntüleme yöntemlerinin gelecekte çok pahalı olan mikroskop lens tabanlı görüntüleme sistemlerinin yerini alabileceğini ve üreme ile ilgili çalışmalarda çığır açabileceği düşünülmekte. Dr. Özcan, bu yeniliğin sadece saydam malzemelerin görüntülemesinde değil aynı zamanda bakteri ve diğer akışkan ortam mikroorganizmalarının gözlemlemesi içinde kullanılabileceğini belirtiyor.


Son zamanlarda yayınlanan önemli bir çalışmada yağ dokularının sinirler ile birebir bağlantılı oldukları ve ilgili sinirlerin uyarılması ile yağ dokularının yakımının gerçekleştiği belirtiliyor. Bu buluşun aşırı şişmanlık veya obezite ile mücadelede yeni bir çığır açtığı düşünülüyor. Kilo alımı leptin adı verilen bir hormon tarafından kontrol ediliyor. Temel olarak bu hormon gıda alımımızı ve metabolizmasını düzenliyor. Fakat şu ana kadar beyin tarafından gönderilen sinyallerin oluşan yağ dokularının yakımında nasıl bir rol aldığı bilinmiyordu. Rockefeller Üniversitesinden araştırmacılar yağ dokularının çevresel sinirler ile çevrelendiğini ve bu sinirlerinin uyarılması ile vücuttaki yağların yakımının başlanıldığını gözlemlediler. Geçtiğimiz haftalarda dünyaca ünlü Cell dergisinde yayınlanan bu çalışma obezite tedavilerinde umut verici bir gelişme olarak görülüyor. Yağ dokularının %20-25'lik bir kısmı vücutta enerji deposu olarak kullanılıyor. 20 yıl önce Prof. Friedman ve çalışma arkadaşları yağ miktarını belirleyen yağ hücrelerinin ürettiği leptin hormonunu keşfettiler. Leptin, Beyin'e vücutta ne kadar yağ olduğunu rapor ediyor. Bir başka deyişle leptin bir çeşit nöro-endokrin sinyal rolünde oynayıp vücudu aşırı yağlanmadan koruyor. Leptin hormonunun az salgılanması iştah açılmasına neden olurken; fazla salgılanmasında ise iştahın kapanmasına ve yağ dokularının yakılmasının başlanmasına neden oluyor. Ama şu ana kadar sinirler ve yağ dokuları arasındaki bağlantılar tam olarak aydınlatılamamıştı. Araştırmanın baş yürütücüsü Dr. Domingos, yaptıkları çalışmada yağ dokularını sarmalamış sempatik sinir hücrelerini gözlemlediklerini ve gelişen yeni görüntüleme teknikleri ile özellikle yağ hücrelerinin sempatik sinirlerin uç noktaları tarafından sarmalandığını belirtiyor. Bu gözlemden sonra araştırmacılar yeni gelişen optogenetik teknolojiler ile deney farelerinin bu bölgedeki sinirlerini ışıkla kontrol edebilecekleri düzenekleri kurdular. Bölgesel olarak bu sinirlerin ışıkla aktivite edilmesi 'nöroepinephrine' salgılanmasını tetiklediği ve bunun sonucunda yağların yakımının başlanıldığı görüldü. Bu sinirler olmadan leptin hormonun fonksiyonlarını sürdüremediği de gözlemlendi. Araştırmacılar özellikle leptin hormonlarının duyarlılığının yitirildiği hastalarda, sinirsel eksenli tedavilerin üretilmesi adına bu buluşun önemli bir yer teşkil ettiği, belki de yakın bir gelecekte optogenetik uygulamalarının klinikte daha yaygın hale gelmesi durumunda şişmanlık sorununun bölgesel sinirlerin ışıkla uyarılmaları ile tarihe karışacağını ön görüyorlar.


İnsanların güvenliğinden emin olmak için ilk olarak depremlerde ölüm ve yaralanmalara en çok neden olan binalardan işe başlamak gerekiyor. Bunu yapabilmenin yolu binaların daha inşaat aşamasındayken her türlü sallantıya dirençli olacak şekilde güçlendirmektir. Bu sayede büyük şiddetteki deprem, binaları vursa bile kolay kolay çökertemez. Japonya'da uzun yıllardır yeni yapılan tüm binalar devletin düzenlediği katı kurallardan geçmek zorunda. Yeni yapılan binalardan Japon devletinin beklediği temelde iki şart var: Binayı yapan müteahhit ve mühendisin 100 yıl boyunca bu binanın herhangi bir depremde çökmeyeceğinin garantisini vermesi, ikincisi ise binanın yapımından itibaren 10 yıl boyunca her hangi bir hasarın oluşmaması. Ayrıca, bina yapımında kullanılacak malzemeler devlet yetkilileri tarafından katı kurallar ile belirleniyor. Malzemelerin hemen hemen hepsi kolay kolay kırılganlık göstermeyecek özellikte olmasına dikkat ediliyor. Bu kriterleri sağlayamayanların Japonya'da bina yapma ruhsatı alması söz konusu bile değil. Sonuç olarak, bu düzenlemeler ile insanların içerisinde bulunduğu binalar deprem esnasında dışarıdan daha güvenli hale getirildi. Japonya'daki tüm akıllı cep telefonları deprem ve tsunami erken uyarı sistemi ile adapte olmuş durumdadır. Bu sayede deprem dalgaları o bölgedeki insanları vurmadan 5-10, yerine göre 15 saniye önceden cep telefonları yüksek sesli bir alarm veriyor ve ardından bir ses deprem bitimine kadar Jishin desu! Jishin desu diye tekrarlıyor. Bu erken uyarı sistemi ile insanların deprem dalgaları kendilerini vurmadan bir kaç saniye öncesinde güvenli noktalara gidip hayat üçgeni oluşturması amaçlanıyor. Japonya okyanusta bir ada ülkesi olduğundan en büyük sorun tsunamiler. Bunun için de tsunami erken uyarı sistemi 10 dakika önceden sahil kıyılarında bulunan insanları, tsunaminin geleceğini cep telefonlarına gönderdiği acil alarm mesajı ile uyarıyor. Peki bunun alt yapısı nasıl hazırlandı? Japon meteoroloji ajansı ülkedeki sismik hareketleri ölçen 200'den fazla istasyon inşa etti. Japon doğal afetleri önleme bakanlığı ülke çapında 800 tane erken uyarı sistemi istasyonu kurdu. Tüm bu sismik istasyonlardan gelen veriler anlık olarak erken uyarı sistemindeki bilgisayar yazılımları tarafından boyutu ve zamanı analiz edilip bu dalgalardan etkilenecek bölge insanlarının cep telefonlarına acil alarm mesajı olarak gönderiliyor. Bu sayede depremin olduğu bölgedeki vatandaşlar güvenlik önlemlerini sallantıdan bir kaç saniye önceden alabiliyorlar. Türkiye gibi aktif fayların üzerinde konumlu bir deprem ülkesinde Kandilli, GSM operatörleri ve devletin yetkili kurumları bu sistemi oluşturup halkın hizmetine sunmalılar. Depremler gibi doğal afetlerin zararlarını azaltmak amacıyla Japon hükumeti, toplumu bilinçlendirmek için büyük çabalar sarf ediyor. Acil durum bölümleri kurarak doğal afette halkın nasıl davranması konusunda eğitimler veriliyor. Özellikle acil durum çantasının nasıl hazırlanması gerektiğini, deprem sırasında ve sonrasında neler yapılması hususunda herkese ulaşacak şekilde halk eğitim günleri düzenleniliyor. Her ev sahibinin evinde acil durumlarda el fenerleri, ilaçlar, battaniye, maskeler, halatlar ve üç gün yetecek kadar gıdanın olduğu bir çantanın olması konusunda uyarılarda bulunuluyor. Bunun yanı sıra doğal afetlerde toplanma merkezleri belirleniliyor. Bunlar genelde okulların jimnastik salonları oluyor ve içerisinde kask, battaniye, el fenerleri ve yetecek kadar gıda bulunuyor. Afet sonrası evine dönemeyecek insanlar bu merkezlerde temel ihtiyaçlarını giderebilir ve kalabilirler. Japon hükumeti, halkın depremler ve tsunami hakkında yeterli bilgiye sahip olması adına önemli adımlar atıyor. Her yıl toplanma merkezlerinde veya halka açık yerlerde bu konuda konferanslar düzenleniliyor ve halkın katılımı sağlanılıyor. Okullarda deprem eğitimi ve tatbikatları ana okulundan başlıyor. Her yıl üniversiteler dahil Japon eğitim sisteminde bulunan tüm okullar büyük ölçekteki bir depremde nasıl davranılacağına yönelik tatbikatlar düzenliyor. Japonya'da eğitim aldığım üniversite de her yıl nisan ayı gibi mutlaka büyük deprem tatbikatı yapardık. O zaman aynı şeylerin her yıl yapılmasının anlayamamıştım. Aradan zaman geçtikçe fark ettim ki her yıl tekrarlanarak yapılan bu tatbikatlar insanların büyük depremler karşısında soğuk kanlı kalmasını ve nasıl davranması gerektiğini bir alışkanlık haline getiriyor. Ev hanımları Japonya'da deprem ve doğal afetlerden korunmada en önemli rolü oynayan kesim. Bir deprem olduğunda genelde doğal gaz ve elektrik hatları önemli tehlike oluşturuyor. Bu yüzden ev hanımları deprem olacağına yönelik erken uyarı sisteminden mesaj geldiği anda mutfağa koşup doğalgazı ve elektrik akımını kapatmaları yönünde eğitimlere tabii tutuluyorlar. Ayrıca, kapalı kapıları açmaları konusunda da bilgilendiriliyorlar çünkü büyük depremde bunları açmak zor olacaktır. Japon ev hanımlarının bir başka önemli görevi, acil durum çantasını kontrol etmeleri, hasar gören veya tarihi geçmiş ürünleri yenilemeleridir. Tüm Japon halkı büyük bir deprem olduğunda tavanda asılı bulunan avize gibi malzemelerden kesinlikle uzak durulması gerektiğinin farkındalar çünkü büyük bir depremde bunlar pencereler gibi kırılıp ciddi yararlanmalara sebebiyet verirler. Ayrıca Japonlar sallantılarda düşme ihtimali olan vitrin, dolap gibi yapıları da duvarlara, taban veya tavanlara sabitliyorlar. İşyerleri, alışveriş merkezleri, meydanlar gibi kalabalıkların bulunduğu yerlerde büyük ölçekte bir doğal afette nasıl davranacaklarına dair yönlendirmeler bulunmaktadır. Japonlar uzun süren bu çabalar sonucunda 6 ve üzerindeki depremlerdeki can ve mal kayıplarını hemen hemen yok denecek seviyeye getirmeyi başardılar. Japonlar için tek sorun, deprem sonrası oluşan büyük ölçekteki tsunamiler. Onlara da bir çözüm bulurlarsa depremler Japonlar için yağmurlardan farksız doğa olayları haline gelecektir. Çok teşekkür ederim Dr.Mustafa Korkutata beye bu önemli bilgileri sunduğumuzdan dolayı başarılarınızın devamını dilerim.


Sibirya'da geçen yıl kar ve buzulların koruması altında bozulmamış bir mamut cesedi bulunmuştu. Bugünlerde Güney Kore'den araştırmacılar bu mamuttun cesedinden ulaştıkları kanımsı sıvıları kullanarak onun DNA'sının tüm bilgilerine ulaşmaya çalışıyorlar. DNA bilgisinin tümüne ulaşamadıkları takdirde günümüzdeki fillerin DNA bilgilerini de kullanarak bu genom bilgisini tamamlamayı düşünüyorlar. Eski çağlara ait bir canlıyı tekrar hayata getirmenin ciddi etik problemleri olacağı kesin. Ayrıca, hayata gelen klon mamutun diğer filler tarafından zarar verilme riski de bulunuyor. Bundan dolayı araştırmacılar bazı fillerin kurban edilmesine mecbur kalabilirler. Tüm bunlara rağmen klon mamutun uzun süre yaşayabileceği de kesin değil. Bu zor engellere rağmen klon mamut dünyaya gelirse, onun koruma altına alınacağı ve özel programlar ile gelişiminin takip edileceği sonuç olarak dünyanın her tarafından eski çağlara ait canlıların ziyaret edilebileceği Jurrasic Park tarzında bir girişime öncülük edebilir.


Araştırmacılar ilk kez kablosuz olarak mavi ışıma yapan çok küçük cihazlar ile genetiği değiştirilmiş farelerin sinir hücrelerini aktivite etmeyi başardılar. Çok küçük ölçekteki bu cihazların Optogenetik ile yaptığı işbirliği sayesinde artık kablosuz olarak sinir hücreleri kontrol altına alına bilinecek. Çok kısa sürede yoğun bir şekilde Optogenetik çalışmalarına entegre olunacağına inanılan bu cihazlar ile yapılan deneylerin sonuçları geçtiğimiz günlerde Nature Method adlı bilimsel dergide yayımlandı. Dr. Poon bu yeni cihazlar sayesinde ilk kez kablosuz olarak sinir hücrelerine gerekli dalga boyundaki ışımalar yapıp onları kontrol altına alabildiğimizi belirtirken aynı zamanda deney farelerinin hareketlerini de kısıtlamayacak özellikte olduklarını da belirtiyor. Dr. Poon, bu cihaz için gerekli olan araçların dünyadaki tüm laboratuvarlarda uygulanabileceğini de vurguluyor. Geleneksel olarak Optogenetik uygulamalarını yapabilmek için fiber kablolar kullanılıyor. Bu durum hem farelerin hareket kabiliyetini sınırlama ihtimali oluşturması hem de araştırmacıların bu kabloları farelere yerleştirmek için onlara fiziksel müdahalede bulunmaları bakımından deneylerin istenilen sonuçları vermesi bakımından bir engel oluşturuyordu. Bu sınırlandırmalara rağmen Optogenetik yöntemler; beyindeki acı hissini oluşturan yolakların bulunmasından, felç ve Parkinson hastalığında sinir fonksiyonlarına neler oluyora kadar araştırmacılara geniş bilgiler sundu. Tüm bunlara rağmen endişe, depresyon gibi davranışların gözlenmesinde fiber optik kablolar ile uygulanan Optogenetik yöntemlerde deney öncesi neden olunan suni gerilimler istenilen sonuçlara ulaşılmasını engelliyordu. Dr. Poon, minyatür ve kablosuz cihazlar üretmesi ile bilinmesine rağmen Optogenetik alanında bu tür cihazlara çok da ihtiyaç olmadığını sinirbilimleri ile ilgili toplantılara katılınca öğreniyordu. İlk olarak Optogenetiğin keşfedildiği Karl Deisseroth'in laboratuvarında doktora öğrenci olan Grosenick'ten yardım istedi. Fakat Grosenick yoğun takviminden ötürü bu isteğe cevap veremedi. Fakat yaptıkları görüşmeler sayesinde Dr. Poon, Stanford'da Scott Delp'in laboratuvarında doktora çalışmalarını yürüten Montgomery ile tanıştı. Montgomery aynı zamanda Deisseroth'un laboratuvarları ile de işbirliği yapıyordu. Düşüncelerini uygulamaya geçirmeden önce Optogenetik detaylarını gözden geçirdiler. Optogenetik uygulamalarını sadece yüzeyinde ışığa duyarlı protein ürettirilen sinir hücrelerinde geçerli olduğu dikkate alınınca düşüncelerinin başarıya ulaşabilmesi için hangi sinir hücrelerine veya gruplarına bu proteini ürettirmeleri gerektiği hususunda ince bir çalışma sürdürdüler. Cihazların üretilmesi işin en kolay kısmı, asıl zor olan bu cihazları kontrol edebileceğimiz mesafeyi maksimum seviyeye çıkarabilmekti diyen Dr. Poon, nitekim bir kaç ay içinde cihazları hazır hale getirmişti. Davranış deneylerinde fareler bir kümes içinde serbest harekete bırakılır, dolayısıyla bu cihazlar ile gönderilecek enerjinin bu serbest hareketi engelleyici nitelikte olmaması gerektiğini araştırmacılar çok iyi biliyordu. Sonunda Dr. Poon kendisinin çılgın diye adlandırdığı bir fikri denemeye karar verdi. Bu farenin vücudunu kullanarak radyo frekans enerjisini transfer etmekti. Bu fikir çalıştı ve 4 Ağustos'ta bu konu ile ilgili bir yayın yaptılar. Bu arada Japonya'dan Dr. Tanabe ile iş birliği geliştirdiler. Sonunda Dr. Poon düşüncesinin çalıştığını gördü fakat bunu nasıl fare kafeslerine uygulayabileceğini bilmiyordu. Bu konuda Dr. Tanabe ile bir görüş alışverişinde bulundu. Dr. Tanabe bu fikri Stanford'daki babasına taşıdı. Kendisi ozellikle radyo frekans enerjilerinin iletilmesinde uzman biriydi. İlk çalışmalarının ardından Japonya'ya seyahat ederek kafesi kurma çalışmalarına başladı. Sonunda çalışmalar yolunda gitti ve dizayn ettikleri kafes ile radyo frekans enerjisini sorunsuz bir şekilde deney farelerinin vücuduna yerleştirilmiş cihazlara aktarıp bu cihazların gerekli dalga boyundaki ışımaları yapmasını sağladılar. Bu sayede beyin, omurilik ve çevresel sinirleri yerleştirilen portatif cihazlar ile kontrol altına aldılar. Çalışma ekibi bu sayede bir takım sinirsel hastalıklar, hareket ile ilgili hastalıkların ve kronik acı hissinin tedavisinde önemli yol alınacağına inanıyorlar. - Sciencedaily - Kate L Montgomery, Alexander J Yeh, John S Ho, Vivien Tsao, Shrivats Mohan Iyer, Logan Grosenick, Emily A Ferenczi, Yuji Tanabe, Karl Deisseroth, Scott L Delp, Ada S Y Poon. Wirelessly powered, fully internal optogenetics for brain, spinal and peripheral circuits in mice. Nature Methods, 2015; DOI: 1038/nmeth.3536 - John S. Ho, Yuji Tanabe, Shrivats Mohan Iyer, Amelia J. Christensen, Logan Grosenick, Karl Deisseroth, Scott L. Delp, Ada S. Y. Poon. Self-Tracking Energy Transfer for Neural Stimulation in Untethered Mice. Physical Review Applied, 2015; 4 (2) DOI: 10.1103/PhysRevApplied.4.024001 Sevgili Mustafa, dünyanın bir ucuna da gitsen bizleri de düşünmeyi ihmal etmemiş, bildiklerini paylaşmışsın, bu çok hoşuma gitti, başarılarının artması dileğiyle, bu güzel yazı için teşekkür ederim.,


Erkek genlerinin kadın beyninde bulunması mikrokimezimin insan beynindeki ilk buluntuları olarak düşünülüyor. Erkek hücrelerinde veya erkek fetuslarında bulunan DNA'lara kadınların beyin dokusunda rastlanılması mikrokimezim olarak adlandırılan bir canlıdaki hücre parçacıklarının farklı bir canlının dokusunda bulunması olayının bu anlamdaki ilk kanıtlarını gösteriyor. Bu çalışma geçtiğimiz haftalarda pLOS ONE dergisinde yayınlandı. Bu gelişmelerin bir takım hastalıkların anlaşılmasında etkili olacağı düşünülüyor. Dr. Nelson farklı hücrelerin beyindeki varlığını bilmek daha önce düşünmediğimiz kadar çeşitlilik içerisinde olduğumuzun göstergesi olduğunu bunun ayrıca canlıların genetik içeriklerinin ve ekosistemlerini ne denli bir zenginlik gösterdiğinin de belirtisidir. Araştırmacılar, beyin hücrelerin birçok farklı hücre kalıntıları içerdiği konusunda düşünceleri bulunmaktadır. Zira Beyinde kan-beyin bariyerini aşan birden fazla mikrokimenistik hücreye çeşitli otopsilerde rastlanılmış. Araştırmalar bu tip hücrelerin sadece beyin değil az sayıda olsa farklı organlarda da rastlanıldığını gösteriyor. Mikrokimetik hücrelerin daha çok hamilelik döneminde yükseliş gösterdiği ve bu süreçte göbek kordonundan annenin vücuduna karıştığı gözlemlemiştir. Kimerik hücrelerin farklı doku ve organlarda hücre tabakaları oluşturduğu ve bunların immunolojik hastalıklar ile ilgili cevabı bulunamayan birçok soruya sebebiyet verdiği anlaşılıyor. Dr. Nelson ve arkadaşları, sadece Y kromozomu üzerinde bulunan genleri 59 bayan kadavrasının beyninde araştırdılar sonuçlar şaşırtıcıydı. 37 bayanın beyin dokularında yabancı genlere rastladılar hatta bu sonuçla sınırlıda değildi bulgular. Bulgularda beyin-kan bariyerini aşıp beyin dokularında bulunan kimerik hücrelere de rastlandılar. Ayrıca araştırmacılar beyinde bulunan mikrokimetik hücrelerin Alzheimer hastalığına olan etkisini de incelediler. Yapılan tahminler mikrokimetik hücrelerin bulunduğu kişilerde Alzheimer'ın daha yaygın olduğu yönündeydi. Fakat aksine, Alzheimer'lı kadınların beyinlerindeki mikrokimetik hücrelerin daha az sayıda olduğu görüldü. Mikrokimetik hücreler üzerine çalışan Wisconsin Üniversitesinden William Burlingham bunun bir korelasyon olduğu fakat korelasyonun mikrokimetik hücreler alanında tam olarak ne ifade ettiğini henüz bilinmediğini kaydetti. Dr. Burlingham, bu çalışmanın birçok soruya kapı araladığını da belirtiyor. Havva annemizin ruhsal varlığını dünya mekanında sürdürmesine olanak veren astronot elbisesi diyebilecegimiz bedensel giysisi, Rabbimizce toprak yerine adem a.s.bedeni kullanılarak üretilmiştir..çok üzücü olsa da insanoğlu RUH olduğunu unutmuş aynada gördüğü bedensel yapıyı kendisi zannetmeye başladığından ruhsal değerlerini kullanamaz hale gelmiştir..Kendini tanımayan ne oldugunu anlamayan insan maalesef pimi çekilmiş el bombası gibi dolaşmakta hem kendine hem insanoğluna büyük zararlar vermektedir çünkü içsel dengesi yerinde değildir şunu ifade etmek gerekir ki dünyada en önemli işimiz öncelikle kendini tanıma sanatını her bir bireyin öğrenmesi gerektiğidir bu aşamada öncelikle dinlemeyi öğrenme sanatından başlanabilir Kendini ve diğer kişileri dinlemesini öğrenmek..teşekkürler..


Kadınlar konuşmayı sever. Hepimiz bu genellemeyi duymuşuzdur. Akşam yemeği planından kariyerimize nasıl yön vereceğimize dair her şeyde fikir alışverişi içerisindeyizdir. Büyük kararları, yaptığımız müzakereler ile alır ve tartışmalarımızda elde ettiğimiz duygular ile hareket ederiz. En azından öyle söylenir. Fakat bu gerçekten doğru mudur? Gerçekten erkekler ile kadınların konuşma karakteristiği hakkında köklü bir genelleme yapabilir miyiz? Bu konu ile ilgili araştırmalar farklı karakterlerin sayısına kıyasla zayıf kalsa da genelde iki önerme üzerinde durulmaktadır. Birincisi; Evet, kadınlar erkeklere göre daha çok konuşkandır. İkinci önerme ise bu konuda kesin bir sonuç olmamasına rağmen erkeklerin daha bir geveze olduğu yönündedir. Elbette bu tür çelişkili önermelerin olması bu olguyu çalışmanın zorluğundan kaynaklanmaktadır. Bütün bu çalışmalar bireylerden gözlem veya sorular yolu ile elde edilmiş verilere dayanmaktadır. Fakat bu iki yöntem de çok ciddi sınırlamalar getirmektedir. Öncelikle, sorulan sorulara net cevaplar vermede hafızamız bizim istediğimiz kadar iyi değildir. İkinci olarak, araştırmacılar bir seferde bir çok kişiden veriler elde ederken bunların arasındaki farklılıkları belirlemede büyük oranda istatiksel bir analize ihtiyaç duyulmasıdır. Bir başka zorluk ise birebir analizlerde deneklerin gerçek davranışlarını gizlemeleridir. Northestearn Üniversitesi hesaplamalı politik bilimler bölümünden sosyal ağlar profesörü David Lazer bu probleme Sosyometre adı verdiği cihaz ile farklı bir yaklaşım getirdi. Sosyometre bir akıllı telefon boyutunda olup bireylerin sosyal ilişkileri hakkında gerçekçi veriler toplayabiliyor. Profesör Lazer'in ekibi bu sayede toplumda konuşkan kadınlar diye bilinen kişiler hakkında gerçekçi veriler topladılar. Bu veriler kadınların konuşkanlıklarının konu ve şartlara bağlı olduğunu gösteriyordu. Bu araştırma Journal Scientific Reportsda yayınlanarak ilk kez sosyometrenin kullanıldığı bir akademik yayın oldu. Bu çalışmada araştımacılar erkek ve kadınlardan oluşan bir gruba sosyometre vererek onları 12 saat gözlemlediler. Deneyin birinci bölümünde yüksek lisans adaylarına başkaları ile gün içerisinde 12 saat sürecek sohbetlerde bulunma ödevi verildi. İkinci bölümde ise bir bankanın çağrı merkezinde çalışan işçilere öğle yemeği arasında ekstra olmak üzere 12 saat boyunca sosyometrenin kayıtta olacağı bir düzenek hazırlandı. Sonuçlar, kadınların yemek aralarında erkeklere nazaran az da olsa kısa veya uzun konuşmalara daha fazla girdiğini gösteriyordu. Bir başka sonuç ise eğer söz konusu görevler konusunda bir işbirliği geliştirmek ise kadınların daha fazla uzun konuşmalar yapmaya eğilimli olduklarıydı. Tabi bu kısa konuşmalarda da kendini gösteriyordu ama uzun konuşmalar kadar değildi. Öte taraftan erkeklerin kalabalık bir grupta daha fazla konuşma eğilimine girdikleri de bu çalışmanın bir başka sonucuydu. Profesör Lazer, kadınların daha çok birlikte çalışmayı seçmelerinin doğal sonucu olarak daha çok konuşmaya eğilimli olduklarını belirtirken, düzenlenen bu özel senaryonun daha çok etkileşimi sağladığı ve dizayn edilen koşulların cinsiyetler arasındaki etkileşiminin bu farklılığın oluşmasına neden olduğunu düşündüğünü de belirtti.


Son zamanlarda yapılan deneylerde hastaların bağışıklık hücrelerinin yeniden programlanması ile AIDS ve Kanser gibi kronik hastalıkların tedavisinde alınan olumlu sonuçlar bu hastalıkların çözümü için yeni bir umut ışığı oluşturdu. Henüz çok sayıda hastada uygulanmayan bu yeni tekniğin tam olarak herkeste aynı sonuçlar doğrurup doğurmayacağı konusu ise belirsizliğini sürdürüyor. İki gruptan oluşan araştırma ekibi çalışmalarında uzun süreli yaşayan bağışıklık hücrelerini oluşturarak özellikli HIV ve Kanser antijenlerine karşı direnç gösterip onları bozulmalarını sağlayacak bir yöntemi geçen günlerde Cell: Stem cell dergisinde iki makale halinde yayınladılar. Japonya'nın Kyoto Üniversitesinde HIV projesinde bulunan kök hücre biyologu Dr. Shin Kaneko; yaptıkları bu çalışma ile laboratuar koşullarında kronik rahatsızlıkların antijenlerine özgün sınırsız sayıda olgun cytotoxic T hücrelerini üretip canlandırabildiklerini belirtiyor. Şu ana kadar T hücreleri üzerindeki en büyük problem vücutta uyuşuk olarak bulunanların uzun süre yaşamını sürdürürken; aktif olarak bulunanlar ise zamanla etkinliğini ve çoğalma yeteneklerini kaybettiği hücre yaşlanması sürecine giriyor olmasıydı. Bu da hastalıklar ile mücadelede önemli bir eksiklik oluşturuyordu. Pensilvalya Üniversitesinden immünolog Dr. Carl June; yaşlı hücrelerin yeniden çoğalacak olgunluğa dönüşmesinin hücre terapileri için çok kritik bir konu olduğunu belirtiyor. Yapılan çalışmada araştırmacılar, HIV'li ve melignant melonama'lı hastalardan yaşlanma sürecine girmiş T hücrelerini aldılar. Daha sonra bu hücrelerin yağışlılık süreci ile mücadele etmek amacı ile zararsız virüsler kullanarak eklenen 4 genle yaşlanma sürecindeki T hücreleri, 2012 Nobel fizyoloji ve tıp ödülünün sahibi Shinya Yamanaka'nın geliştirdiği induced pluriopotent stem cells'lerin içine güdümlediler. Bu işlemler sonucunda olgun T hücrelerinin telomer uzunluklarını %30-50 oranında arttığı ve bu hücrelerin gençleşmesinin gerçekleştiği araştırmacılarca gözlendi. İşin heyecan veren kısmı ise tüm bu işlemler sonucunda T hücrelerinin HIV ve kanserli bölgelere olan spesifikliğinin halen sürdürüyor olmasıydı. Bu sayede kan dolaşımında 10 ve 100 kat daha fazla aktif genç hücrenin oluşturulması sağlandı. Tokyo Üniversitesi Kök hücre terapisi bölümünden Dr. Hiromutsi Nakauchi, sonunda bir T hücre bankasına sahip olabileceklerini ve bu sayede farklı HIV epitoplarına karşı etkili bir tedavi umudunun doğduğunu belirtiyor. Japonya'nın Yokohama kentinde bulunan RIKEN araştırma merkezinde alerji ve immunoloji üzerine çalışmalarını yürüten aynı zamanda bu projenin kanser ile ilgili bölümünde çalışan immunolog Dr. Hiroshi Kawamoto ise ileride uyarılmış kök hücreleri kanserli hastalara vererek daha fazla aktif T hücrelerinin oluşturulabileceğini ve kansere karşı daha uzun süreli etkili bir bağışıklık sağlanılabilineceğini düşünüyor. Her iki grupta bu yöntemin farklı virüslerden kaynaklı hastalıklar ile farklı kanser türlerindeki etkisini de araştırmayı planlıyor. Amerikan Ulusal Kanser Enstitüsü'nden Nicholas Restifo; yeniden programlanmış hücrelerin kanserli hücrelere dönüşme riskinin olduğunu ama kansere karşı immünolojik terapiler geliştirme adına bu hücrelerin kullanılmasının sorunların çözümü adına heyecan verici olduğunu belirtiyor.


Kanser tümörleri neredeyse hiç bir zaman aynı genetik mutasyondan oluşmazlar. Bu gerçek ışığında araştırmacılar kanser türlerini daha iyi belirleyip daha özelleşmiş tedavi yöntemleri geliştirmeyi hedefliyorlar. 15 Eylül'de yayınlanan bir makalede Kaliforniya Üniversitesi, San Diego'dan araştırmacılar bağlantı bazlı katmanlaşma adını verdikleri yeni bir yaklaşımla kanserin alt türlerini belirliyorlar. Bu sayede bireysel mutasyonlardan oluşan kanser türlerinin yanı sıra bunların moleküler sistemde hangi bağlantıları etkilediğinin de belirleneceği umuluyor. Çalışmanın başında buluana Dr. Ideker, kanserin alt türlerinin belirlenmesinin kişisel tıp içinde çok önemli olduğunu belirtirken, bununla birlikte etkili tedavilerin geliştirilmesi içinde son derece hassas bir konu olduğuna da değiniyor. Ayrıca, alt türlerin belirlenmesinin herhangi bir kanser ilacının hangi kanser türüne daha iyi geldiğinin belirlenmesinde de yardımcı olacağını söylüyor. Son teknolojik gelişmeler bireysel gen haritasına ulaşmayı mümkün kılarken, bir çeşit genetik hastalık olan kanserin tedavisinin daha etkin olmasında bu bireysel gen haritasından gelen bilgi önemli rol oynamaktadır. Fakat genlerin son derece heterojen olduğu, bu yüzden küçük bir mutasyonunda kanser oluşturabileceğini, ayrıca bireyden bireye her kanser türünün kendine özgü bir gelişme göstermesi klinik tedavilerin etkili olmasında bir takım zorluklar oluştruduğu bilinmektedir. Dr. ldeker, her bireyin genetik düzeyde farklı olduğu ve mutasyonların da farklı noktalarda oluşmasına rağmen, mutasyonların etkilediği genetik sinyaller ve ağların aynı olduğunu belirtiyor. Özellikle araştırmacılar vücut hücrelerinde tümör oluşturan mutasyonlara bakarken, bunu yanı sıra Amerikan Ulusan Sağlık Enstitüsü'nün bir çok hastadan alınan bilgilerle de akciger ve rahim kanserlerinin genom atlası oluşturma çalışmaları devam etmektedir. Dr. Ideker, geliştirdikleri NBS yaklaşımının tüm bu kanser çalışmalarına önemli katkı sağlayacağını ve belirlenen kanser alt türlerinin detayları ile kişisel olarak bireylerde daha etkin tedavi yöntemlerinin geliştirileceğini düşünüyor.


Bulgular bulaşıcı davranışların yalnızca insanlarda değil, bir çok canlıda da bulunduğunu gösteriyor. Geçtiğimiz günlerde Science'da yayınlanan çalışmada araştırmacılar, fareler üzerinde yaptığı deneylerde bu davranışın farelerde de mevcut olduğunu gözlemlediler. Deneylerde kullanılan fareye video aracılığı ile sürekli kaşınan bir başka farenin görüntüsü izletildi. Fare, kendisine izletilen videodaki kaşınan fareyi görür görmez saniyeler içerisinde aynı kaşınma davranışını sergiledi. Bunun üzerine kaşınan fare videosunu izleyen farenin, hangi beyin bölgesindeki sinirlerin aktif olduğunu inceleyen araştırmacılar; uyku-uyanıklık ve biyolojik saatten sorumlu olan suprachiasmatic nucleus bölgesindeki sinirlere ulaştılar. İlerleyen deneylerde SCN bölgesindeki sinirlerin; fareler bulaşıcı kaşınma davranışını sergilemeden önce bir sinir hücresi proteini olan GRP salgıladıkları aydınlatıldı. Daha önceki araştırmalarda GRP'nin kaşınma davranışının oluşmasını sağlayan deri ve omurilik arasındaki bağlantıda görev aldığı belirlenmişti. Önceki bulgularla da örtüşen bu çalışma bulaşıcı kaşınma davranışının vücudun empati yoluyla veya fizyolojik nedenler ile oluşturduğu bir süreç olmadığı; aksine bireyin kontrolünün dışında beyine kodlanmış bir tepki olduğu belirlenmiş oldu. - Yu YQ, Barry DM, Hao Y, Liu XT, Chen ZF. Molecular and neural basis of contagious itch behavior in mice. Science, 2017 DOI: 1126/science.aak9748 - ScienceDaily


Korku beynin işlediği en kompleks bilgi işlemlerinden biridir. Korkunun beyinde oluşmasında rol oynayan mekanizma halen tamamen aydınlatılamamış. Bu açıdan korku halen bir çok sinir bilimi araştımacısının en üst düzeyde ilgisini çeken konulardan biri olarak sıcak yerini korumaktadır. İlk araştırmalar beynin bir çok duygunun oluşmasında sorumlu bölgesi olan Amigdala'nın korkudan da sorumlu olduğunu göstermektedir. Bazı klinik vakalarda amigdala bölgesi gelişmemiş bireylerin korkusuzluk problemi ile karşılaştığı gözlemlenmiştir. Bu bireylerin normal bir insanın korkabileceği hiç bir şeyden korkmadığı saptanmıştır. Fakat bu bireyleri oksijensiz ortama bıraktıklarında panik tepkiler verdikleri gözlemlenmiştir. Bu sonuçtan anlaşılıyor ki panik haline beyinde neden olan mekanizma sadece amigdala'da etkin değil, çok daha kompleks bir yol izlemektedir. Ayrıca tarih boyunca savaşa giden bazı birliklerin veya bir takım eylemleri gerçekleştiren şahısların Amigdala bölgesini uyuşturan moleküller kullandıkları gerçeği de bilinmektedir. Korku halinde beyinden gelen sinyaller ile vücuttan salgılanan adrenalin hormonunun oluşturduğu bağımlılık yüzünden bu filmlerden ne kadar korksak da izlemekten vazgeçemiyoruz. Tsukuba Üniversitesi Uluslararası Bütünleşik Uyku Tıbbı Enstitüsü 'de 33.sü düzenlenen seminerlerde davetli konuşmacı olarak katılan Dr. Steffen Wolff; geçtiğimiz Mayıs ayında Nature'da yayınlanan, korkunun arkasındaki bulmacayı aydınlatan çalışması ile ilgili bir sunum yaptı. Sunumunda amigdala bölgesindeki ara sinirlerden olan parvalbumin ve Somastasinin korkuyu öğrenme sürecinde aktif olarak görev yaptıklarını belirtti. Dr. Wolff ve çalışma arkadaşları kurdukları deney düzeneğinde ses ve elektrik şokunu farelere arka arkaya vererek farelerin ses karşısında korkuyu öğrenmelerini sağladılar. Günümüz sinir bilimi araştırmalarının en etkili tekniklerinden biri olan optogenetik yöntemi ile de PV ve SOM hücrelerini kontrol altına aldılar. Optogenetik; basitçe genetik yollardan sinir hücrelerinin yüzeylerinde ışığa duyarlı reseptörler oluşturup mavi dalga ışığı ile bu sinir hücrelerini aktif etmeyi veya sarı dalga ışığı ile bu hücreleri pasif etmeyi sağlayan çok etkili bir teknik olması sebebi ile bu çalışmanın da vazgeçilmez parçası olmuş. Dr.Wolff, PV hücrelerinin korkunun öğrenilmesinde doğrudan aktif rol oynadığını keşfederken öte taraftan SOM hücrelerinin ise korkunun öğrenilmesini engellediğini de fark etmişler. Bu bağlantıdan yola çıkarak bu iki ara sinir hücresinin birbirine zıt çalıştıklarını, birinin aktif hale geçmesi diğerini engelleyici özellik gösterdiğini bulmuşlar. Bununla birlikte elektrik şoku bölümündeki deneylerde ise bir başka sinir hücresinin bu iki ara sinir hücresini kontrol ettiklerini düşünmekteler. Bu çalışma farklı korku faktörlerin beyinde farklı hücrelerden işlenebileceğine yönelik ip uçları veriyor. Dr. Wolff, korkunun beyinde hangi yolları izleyerek işlendiğini anlamamız için daha yapılması gereken çok çalışmalar olduğunu belirtti. Sonuç olarak korkunun işlenmesi ve nesilden nesile aktarılmasında çevresel tecrübeler ile öğrenilen bilgilerin direkt etkisi olduğu aslında korkuyu öğrendiklerimiz ile inşa ettiğimiz gerçeğini de bu çalışmalar ile birkez daha öğrenmiş oluyoruz.