Her iki yarımkürenin de gökyüzü favorisi Deniz Kulağı Bulutsusu (Lagoon Nebula ya da M8) Samanyolu Gökadası'ndaki en ilginç yıldız doğum bölgelerinden biridir. Küçük teleskoplar ya da dürbünle bulanık kırmızımsı görüntüsüyle bölge yeni yıldız doğumlarına sahne olmaktadır. Arjantinli iki gökbilimci Julia Arias ve Rodolfo Barba bulutsunun yeni bir görüntüsünü elde etmek için Şili'deki İkizler Güney Teleskopu'nu kullandı. 5000 ışık yılı uzaklıktaki M8'den yola çıkan fotonların oluşturduğu 'geçmişe ait sahne' 8 metrelik İkizler Teleskopla görüntülendi. Arias ve Barba, yeni doğmuş yıldızların ve Herbig-Haro olarak bilinen nesneler arasındaki evrimsel ilişkiyi anlamak için görüntüyü inceledi. HH nesneleri genç yıldızların çevreye yaydıkları bol miktardaki gaz formuyla oluşur. Gittikçe büyüyen bu gaz formu çevredeki yıldızların yaydıkları ısı nedeniyle ve sürtünmenin de etkisiyle yüksek enerjili ışımaya neden olurlar. Araştırmacılar birkaç bin gök biriminden* 1.4 parsek uzaklığa (4.6 ışık yılı) kadar ya da Güneş ile en yakın yıldız Proxima Centauri arasındaki uzaklıktan daha fazla mesafede HH'lerden bir düzinesine rastladı. Görüntü iki dar band optik filtreyle alındı. Kırmızı renk hidrojeni ve yeşil renk iyonlaşmış kükürtü, mavi ışık ise kırmızı ışığın iyonlaşmış durumuna aittir. Merkeze yakın parlak gaz ve toz bulutun nedeni ise düşük kütleli yıldızlardır. Yeni doğmuş yıldızların çoğu parlak ve kalın bulutun uçlarında bulunuyor. Deniz Kulağı Bulutsusu Samanyolu'nun Yay takımyıldızı tarafında bulunur. Büyük amatör teleskoplarla bakıldığında soluk pembemsi rengiyle görünür. Bu görüntüde bulutsunun farklı yönlerini ele almak için mavi, kırmızı ve yeşil filtreler kullanılmıştır. Renkler bulutsunun gerçek renkleri değildir. Örneğin gözün görebileceği son sınır olan kırmızı ışık burada mavi görünür. *Gök birimi: Güneş-Dünya arası uzaklık yaklaşık 150 milyon km. Daha yüksek çözünürlükteki görüntü için tıklayınız.


Bugünlerde gökyüzüne daha bir dikkatle bakarsanız birkaç tane yıldız kayması görebilirsiniz. İkizler adıyla bilinen göktaşı yağmuru en yoğun 13 Aralık'ı 14'üne bağlayan gece izlenebilecek. İkizler Yağmuru'nun nedeni ise 3200 Phaethon kuyrukluyıldızı. Bu cisim 1983 yılında NASA'nın IRAS uydusu ile farkedildi. Cismin kuyruğu olmadığından daha çok asteroit olarak da adlandırılabilir. Geminidler saatte 120 dolayında (günümüzde böyle bir rakam fazla iyimser olur, 40-50 dolayında görebilirseniz konumunuz iyi demektir) ateş topunun oluşturur ve yeterince karanlık bir yerdeyseniz görsel şöleni keyifle yaşayacaksınız demektir. 14 Aralık'ta Ay ilk dördün evresinde olup İkizler takımyıldızının tam karşısında konumunu alacak. İkizler takımyıldızı Saat 19:00'dan itibaren doğudan yükselecek ve 21:00'dan sonra daha net gözlem ve daha fazla ateş topu sayma şansına sahip olabileceksiniz.


ESO'nun VLT üzerindeki Visir aletini kullanan gökbilimciler üst dev İkizlerevi yıldızını saran karmaşık ve parlak bulutsunun öncekilerden daha ayrıntılı bir görüntüsünü elde ettiler. Yıldızdan başlayan devasa yapı yıldızı adeta bir alev gibi sararak çevresini kuşatıyor. Kırmızı üst dev İkizlerevi, Avcı takımyıldızında bulunan gökyüzünün en parlak yıldızlarından biridir. Yıldızı Güneş Sistemi'ne oturtmaya kalkarsak Jüpiter'in bulunduğu bölgeye kadar ki alanı -ya da Dünya yörüngesinin dört buçuk katı kadar- kaplar. VLT görüntüsünde yıldızın yüzeyinden 60 milyar km -Güneş-Dünya uzaklığının 400 katı- kadar uzaklığa erişen geniş bir bölgeyi kaplayan bir bulutsu olduğu görülüyor. İkizlerevi kırmızı süperdev bir yıldızın hayatının son aşamasına girmiş yıldızlardan birini temsil eder. Yıldızın ömrünün bu son dilimlerinde uzaya çok yüksek hızlarla madde attı -yıldızın son 10 000 yıl içinde uzaya attığı madde miktarı yaklaşık Güneş kütlesindedir.- İkizlerevi'ni saran madde aslında iki farklı süreçten geçti. İlki VLT'deki NACO aleti yardımıyla gözlenen ve yıldızın yüzeyinden boşluğa uzanan gazın oluşturduğu yapı. Diğeri yıldızın atmosferinden dev balonlar şeklinde yayılan güçlü diğer yapı (sanki bir kapta kaynayan suyun oluşturduğu kabarcıklar gibi-eso0927) Visir ile kızılötesi ile gerçekleşen yeni çalışmada dış bulutsu yapıların yıldızın merkezine yakın yerdeki daha küçük bulutsu yapıya bağlı olduğunu gösteriyor. Çok parlak olan İkizlerevi bu bulutsuyu görünür ışık altında göstermez. Görülen maddenin şeklinin asimetrik olması ise yıldızın simetrik bir şekilde madde püskürtmediğini gösterir. Yeni görüntüyle birlikte burada büyük bir olasılıkla silisyum, alüminyum ve tozun olduğu ortaya çıkıyor. Bu ise Dünya gibi karasal gezegenlerde bulunan madde formlarıyla aynıdır. Uzak bir geçmişte Dünya'daki silisyumun İkizlerevi benzeri büyük bir yıldızın patlamasıyla geldiği ve Güneş Sistemi'nin yıldızdan kalan maddeyle oluştuğu düşünülüyor. Birleştirilmiş görüntü önceki NACO gözlemlerini kapsamaktadır. Görüntünün ortasındaki küçük kırmızı daire dört buçuk Dünya-Güneş uzaklığı kadardır ve yıldızın görünen yıldızını simgeler. Siyah disk ise parlak kısmı maskeleyerek daha sönük bulutsuyu görebilmek için uygulanmıştır. Visir görüntüleri kızılötesi filtreyle alınmış ve uzun dalga boylu ışıma için kırmızı ve daha kısa dalga boylu ışıma içinse mavi filtreler ile elde edilmiştir. Görüş alanı 5,63 x 5,63 yay saniyesidir. Not: Filmi izleyebilmeniz için bilgisayarınızda Quick Time yüklü olmalıdır. Notlar NACO, Nasmyth Uyarlanabilir Optik Sistem ve Yakın Kızılötesi Görüntüleme ve Tayfçekeri'ni birleştiren bir araçtır.


Yakınımızdaki kırmızı süper devlerden biri olan İkizlerevi'nden dışarı atılan maddenin ayrıntılı yapısı ortaya çıkarıldı. Jodrell Bank Gözlemevi'nin e-MERLIN radyo teleskop dizisi tarafından alınan yeni görüntüde yıldızın dış atmosferinden şaşırtıcı derecede neredeyse dünya büyüklüğünde atılan sıcak gazın çevresindeki soğuk ve yay şeklini almış gaz kendini gösteriyor. İkizlerevi, Avcı'nın omzundaki parlak kırmızı yıldız olup teleskopa gerek duyulmaksızın çıplak gözle görülebilmektedir. Güneş'ten 1000 kat büyük olmasına karşılık 650 ışık yılı uzaklıkta yer aldığından gökyüzünde küçük bir nokta olarak görünür. Yıldızın ve çevresinin ayrıntılarını ortaya çıkarabilmek için çeşitli teleskopların verilerini birleştiren özel yöntemler kullanılır. Yeni çalışmaya göre yıldızın atmosferi görsel yüzeyinin beş katı kadar dışarı uzanmaktadır. İki dış atmosfer katmanı arasındaki sıcak noktalar ile bunlardan çok daha uzaktaki bölgelerdeki soğuk gazın etkileşimi yay şeklindeki görünümü ortaya çıkarır. Sıcak noktalar yıldızı kabaca ikiye böler. Yıldızın 4000-5000 Kelvin sıcaklığındaki yüzeyine göre radyo yüzeyinin sıcaklığı 1200 Kelvin ve görsel yüzeyinin sıcaklığı 3600 Kelvin kadardır. Soğuk gaz ise yıldızdan yaklaşık 7,4 milyar km uzaklıktadır ki bu uzaklık Plüton'un Güneş'e olan uzaklığı kadardır. Neredeyse Dünya'nın üçte ikisi kadar ki kütlenin sıcaklığının 150 Kelvin olduğu sanılıyor. Manchester Üniversitesi'nden Dr. Anita Richards bu noktaların neden bu kadar sıcak olduğunun belli olmadığını söylüyor. Bir olasılığa göre titreşen yıldız ya da dış katmanlarındaki konveksiyon şok dalgalarına neden olarak gazı ısıtıp sıkıştırıyor ve biz sıcaklığı yer yer değişen atmosferin içindeki sıcak yerleri görebiliyoruz. Soğuk gaz ile yıldızın kaybettiği üst atmosferdeki sıcak gaz arasında bir ilişki olduğu düşünülmektedir diyor. İkizlerevi gibi süper dev yıldızların kaybettiği madde ile gelecekte bundan oluşabilecek yıldız ve gezegenlerin oluşum döngüsü hala açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu çalışmayla birlikte bölgenin yüksek çözünürlüklü görüntüsü sorunun yanıtına yeni ipuçları eklemektedir. Manchester School'daki Astronomi ve Fizik Merkezi'nden Dr. Richards: İkizlerevi yıldızının her üç yılda bir kaybettiği Dünya kütlesindeki madde, yeni oluşacak yıldız ve gezegenlere zengin kimyasallar sağlıyor. Yıldızdan yayılan rüzgarın etkisiyle bu olayın nasıl başlayacağı ise astronominin çözülememiş sorularından biridir diyor. Yıldızın merkezine kadar olan sıcak noktaları gösteren ilk görüntüyü elde ettik. Yıldız rüzgarı ile itilen madde ve sıcak noktaların ortaya çıkışını anlamamıza yarayacak radyo ve mikrodalga gözlemleri sürüyor. Bu yaşamın temel yapı taşlarını oluşturan unsurların gözlenmesini ve İkizlerevi'nin süpernova olarak patlamadan önce ne kadar daha hayatta kalacağını anlamamıza yardımcı olur. İkizlerevi'nin çevresindeki soğuk ve sıcak gazın oluşturduğu duvarı anlatan diğer yazı: Betelgeuse'un Tozlu Duvarı


Avcı takımyıldızındaki parlak turuncu yıldız olan Betelgeuse 2019 sonundan 2020'nin başlarına kadar gözle görünür şekilde sönükleşti. Olay dünyadaki tüm gökbilimcileri şaşkına çevirdi. Bir grup gökbilimci yıldızın patlamasının an meselesi olduğunu, başka bir ekip yıldızın önünden bir bulut geçtiğini, bundan farklı olarak da yıldızda dev lekeler olduğunu ve bunların bizim bakış doğrultumuza denk geldiğini ileri sürdü. Ancak yıldızın parlaklığının daha sonra tekrar artması, ilk fikrin doğru olmadığını gösterdi. Yine de sönükleşmenin nedeni anlaşılamadı. Avrupa Güney Gözlemevindeki Çok Büyük teleskop yardımıyla yıldızın parlaklığındaki değişim ortaya çıkarıldı. Bu görüntüler yıldızın kısmen bir toz bulutu tarafından örtüldüğünü gösterdi. Böylece Betelgeuse'un sönükleşmesinin nedeni kanıtlanmış oldu. Betelgeuse'daki parlaklık değişimi herhangi bir alet kullanmaksızın görüldü. Parlaklık azalması 2019'un sonlarında başladı. Bu ilginç değişim nedeniyle amatör ve profesyonel gökbilimciler teleskoplarını Betelgeuse'a yönlendirdi. ESO-VLT'de o tarihten itibaren düzenli olarak yıldızı gözledi. Aralık 2019'daki görüntüde yıldızın güney bölgesinin soluklaştığı fark edildi. Bunun nedeni üzerinde çeşitli tartışmalar yaşansa da kimse kesin yargıya sahip olamadı. ESO'daki gözlem ekibi Ocak ve Mart 2020'de elde edilen görüntüleri karşılaştırdığında parlaklığın tekrar arttığını fark etti. Nisan 2020'de ise yıldız normal parlaklığına ulaştı. Sürekli gözlemlerle ilk kez bir yıldızın parlaklığının haftalar içindeki değişimi kaydedildi. Çalışma ekibi eldeki verileri dikkate alarak bu sorunun çözümünü ele aldıkları makaleyi Nature'de yayınladı. Soluklaşmanın nedeninin tozlu bir bulut olduğu ve bunun da yıldızın sıcaklığının düşmesine bağlı olduğunu belirttiler. Betelgeuse'un yüzeyinde ortaya çıkan dev gaz baloncukları, yıldızın içinde oluşup yüzeye çıkarken şişerken sıcaklığı değişir. Bu olay bir bakıma tencere içinde ısınan ve tabana yakın su zerresinin yüzeye çıkarken büyümesi ve bu nedenle sıcaklığının azalmasına benzetilebilir . Yüzeye ulaşan ve bundan dolayı yeterince soğuyan dev gaz baloncuğu artık sıvı ve katı maddeye dönüşür. Buradaki toz oluşumu çok hızlı ve yıldızın yüzeyine yakın yerde gerçekleştiğine ilişkin kanıtlar bulan ekip, böylece bir yıldızdaki tozun oluşum sürecini anlamış oldu. Evrimleşmiş soğuk yıldızın yüzeyinden atılan toz, karasal gezegenler için yaşamın temel taşlarına dönüşebilir. Betelgeuse'un soluklaşmasının nedeni olarak yıldızın artık süpernova patlamasıyla ölümünün an meselesi olduğu fikri de yaygındı. Gökadamızda 17. Yüzyıldan bu yana bir süpernova gözlenmedi. Bu nedenle gökbilimciler bu tür bir yıldızın nasıl davranacağından emin değiller. Ancak yeni bulgular yıldızın yakın zamanda patlamayacağını gösteriyor.


ALMA ve APEX erken Evren'de oluşmakta olan büyük kütleli gökada yığınları keşfetti Evrenin derinliklerine dalan ALMA ve APEX evrenin şimdiki yaşının onda birinde olduğu zamana büyük kozmik çarpışmaların başlangıcına şahit oldu: genç, yıldız bakımından zengin gökadaların kaçınılmaz birleşmelerine. Gökbilimciler bu çarpışmaların Büyük Patlamadan yaklaşık üç milyar yıl sonra gerçekleştiğini düşünüyordu, bu nedenle yeni gözlemler onları şaşkına çevirdi çünkü beklediklerinden iki kat daha genç bir evren vardı karşılarında. Bu ilk gökada sistemlerinin bilinen evrendeki en büyük kütleli yapılar olduğu düşünülüyor: gökada kümeleri. Kanada'daki Dalhousie ve ABD'deki Yale Üniversitesinden Tim Miller ile İngiltere Edinburgh Üniversitesinden Ivan Oteo liderliğindeki iki uluslararası bilim ekibi Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi ile Atacama Öncü Deneyini kullanarak devasa gökada kümelerini meydana getiren yoğunlaşmaları ortaya çıkardı. Gözlenebilir evrenin %90'ına kadar ilerleyen Miller ekibi SPT2349-56 adı verilen bir öncül gökada kümesini gözledi. Bu nesneden çıkarak bize doğru ilerleyen ışık evren şimdiki yaşının onda birindeyken yola çıkmıştı. Bu kozmik yığınların içindeki yıldız oluşumu bakımından zengin tekil gökadalar ile bu sıkışık bölgedeki olağan dışı yıldız oluşum miktarı bu bölgeyi genç evrendeki şimidiye kadar gözlenmiş olan en hareketli yer haline getiriyor. Burada her yıl binlerce yıldız meydana gelirken, bu oran kendi gökadamız Samanyolu'nda sadece bir tane. ALMA ve APEX gözlemlerini birleştiren Oteo ekibi ise kırmızı renginden dolayı tozlu kırmızı çekirdek adını verdikleri ve on adet tozlu yıldız oluşum bölgesinden meydana gelen benzer bir yapıyı ortaya çıkardı. Ivan Oteo bu nesnelerin neden beklenmedik olduklarını şöyle açıklıyor: Tozlu gökadaların yaşam sürelerinin kısa olduğu düşünülüyor, çünkü aşırı hızlı bir şekilde sahip oldukları gazı tüketiyorlar. Herhangi bir zamanda, evrenin herhangi bir köşesinde bu gökadalara rastlamak kolay değil. Bu nedenle aynı zamanda parıldayan çok sayıda tozlu gökada bulabilmek oldukça kafa karıştırıcı, ve halen anlaşılması gereken bir konu. Oluşmakta olan bu gökada kümeleri ilk kez Güney Kutbu teleskopu ve Herschel gözlemevi ile sönük ışık noktaları şeklinde gözlemişti. Takip eden ALMA ve APEX gözlemleri beklenmedik yapılarını ve ışıklarının bekleneden daha öteden, Büyük Patlamadan sadece 1.5 milyar yıl sonrasından geldiğini ortaya çıkardı. Yüksek çözünürlüklü yeni ALMA gözlemleri bu iki sönük parıltının tekil nesneler olmadığını, tersine sırasıyla on dört ve on tekil büyük kütleli gökadadan meydana gelen ve her birinin Samanyolu ile komşu Macellan bulutları arasındaki uzaklığa benzer bir mesafede olduğu ortaya çıkardı. ALMA ile yapılan bu keşifler sadece buzdağının görünen kısmı. APEX ile yapılan ilave gözlemler gerçekte yıldız-oluşum gökadalarının sayısının bundan üç kat daha fazla olduğunu gösteriyor. ESO'nun VLT'si üzerindeki MUSE aygıtı ile devam edilen gözlemlerle ilave gökadaların tespiti de yapılıyor diye ekliyor ESO gökbilimcisi Carlos De Breuck. Güncel teorik ve bilgisayar modellerine göre bu kadar kütleye sahip olan öncül-kümelerin evrimleri daha uzun sürmeliydi. ALMA verileri kullanılarak, yüksek çözünürlük ve duyarlılık sayesinde, gelişmiş bilgisayar benzetimlerinin yardımıyla, araştırmacılar Büyük Patlamadan 1,5 milyar yıl öncesine kadar küme oluşumlarını inceleyebiliyorlar. Bu oluşumların kısa bir sürede nasıl bu kadar büyüdükleri halen bir gizem. Gökbilimcilerin bekledikleri gibi milyarlarca yılda bir araya gelmediler. Bu keşif büyük kütleli gökadaların bir araya gelerek nasıl devasa gökada kümelerini oluşturduklarını anlamak için büyük bir fırsat, diyor araştırma makalelerinden birinin baş-yazarı ve Yale Üniversitesinde doktora adayı Tim Miller. ESO-Türkiye


Uluslararası bir gökbilimci ekibi yıldızının önünden geçiş yapan ilk Dünya kütleli gezegeni keşfetti. KOI-314c gezegeni kütlesi ve büyüklüğü bakımından keşfedilmiş en hafif gezegendir. Dünya ile aynı ağırlığa sahip olsa da oldukça kalın gaz atmosferi nedeniyle çapı Dünya'nınkinden yüzde 60 daha büyüktür. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden David Kipping: Gezegen Dünya ile aynı kütleye sahip olabilir ama kesinlikle Dünya gibi değildir. Bu gezegen bize bir kez daha kayalık, sulu ya da gaz gezegenler arasında kesin bir ayrım olduğunu gösterdi diyor. Ekip Kepler Uzay Teleskopu'nun verilerini kullanarak gezegenin özelliklerini belirledi. KOI-314c yaklaşık 200 ışık yılı uzaklıktaki sönük kırmızı cüce yıldız çevresinde dolanıyor. Gezegenin yörünge dönemi 23 gün olarak ölçülmüş. Gezegenin sıcaklığı ise yaşam için oldukça fazla: yaklaşık 100 Santigrad derece. Gezegen suya göre % 30 daha yoğundur. Bu da gezegenin kalın atmosferinde hidrojen ve helyumun bol miktarda olduğunu gösterir. Hayata bir mini-Neptün olarak başlamış gezegenin atmosferi yıldızının yoğun ışıması nedeniyle adeta haşlanmış ve bu sırada bazı gazlarını kaybetmiş olabilir. Böylesi küçük bir gezegenin ağırlığı ise kafalarda soru işareti bırakıyor. Gökbilimciler genelde bir gezegenin kütlesini yıldızın kütleçekimi nedeniyle yaptığı yalpalama hareketiyle ölçmeye çalışır. Dikine hız yöntemiyle böylesi küçük bir gezegeni çalışmak zordur. Daha önce Dünya kütlesine en yakın gezegen Dünya'dan % 70 daha ağır olan Kepler -78b idi. KOI-314c kütlesi ise geçiş zamanı çeşitliliği adı verilen yeni bir yönteme dayanıyor. Bu yöntemde birden fazla gezegenin yıldızının önünden geçerken birbirlerine hafifçe uyguladığı romörk etkisi ele alınır . Southwest Araştırma Enstitüsü'nden David Nesvorny: Hafifçe sallanan yıldıza bakarak aslında gezegen arıyoruz. Kepler aynı yıldızın önünden geçen iki gezegen gördü. Bu geçişlere dikkatle bakıldığında gezegenlerin minikde olsa yalpaladığını farkettik ve böylece kütlelerini ölçtük diyor. Sistemdeki diğer gezegen olan KOI-314b ise Dünya'nın 4 katı ağırlığında ve c gezegenine göre çok daha yoğun bir gezegen. Bu gezegen diğerine göre 5'te 3'lük rezonansa sahip, yani yörünge dönemi 13 gün. 2010 yılında ilk kez kullanılan TTV, ötegezegen bulma ve bunu başarıyla sonuçlandıran yeni bir yöntemdir. Böylece küçük kütleli gezegenlerin özelliklerini belirlemek için sonuca ulaşılması zor geleneksel yöntemlere göre daha başarılı olduğu gösterilmiştir. Ekip aslında sadece gezegenleri değil aynı zamanda bu gezegenlere bağlı olan öteuyduları da arıyor. Önce gördüğümüzün bir öteuydu olduğunu sanıp heyecanlandık. Ancak bu heyecanımız kısa süre sonra yerini hayal kırıklığına bıraktı. Bulunan bir gezegendi. Ama sonra yöntemin başarısını görünce olağanüstü bir ölçme yaptığımzı anladık diyor Kipping.


Birkaç aydır şu ESO'nun sayfasındaki bayraklara takılmıştım. Buınların içinde neden bizim bayrağımız yok diye. Demek aynı şeyi Arif Solmaz'da düşünmüş olacak ki, 15-20 gün önce harekete geçtiğini bildiren bir posta attı bana. Elbette sevindim. Bundan sonra ESO haberlerini doğrudan yine kaynağından çevirerek yayınlayacağım. Ama bir farkla, artık bu çeviriler arasında zaman zaman Arif Solmaz'ın parmağı olacak. Bu güzel haberi verdikten sonra ESO'nun bugünkü haberini Arif Solmaz çevirisiyle yayınlayayım. Gökbilimciler CoRoT uydusu ve ESO'nun HARPS tayfçekeri ile elde edilen gözlemlerin birleştirilmesiyle üzerinde detaylı olarak çalışabildikleri ilk normal ötegezegeni keşfettiler. Corot-9b olarak tanımlanan gezegen yeryüzüne 1500 ışık yılı uzaklıkla Yılan takımyıldızı yönünde bulunuyor ve Güneş'e benzeyen yıldızının önünden düzenli olarak geçiş yapıyor. Keşfi gerçekleştiren 60 kişilik uluslararası gökbilimciler ekibinden Clarie Moutou keşif hakkında şunları belirtiyor Bu, bildiğimiz diğer onlarcası gibi normal ılıman bir ötegezegen, fakat ilk kez bir ötegezegenin özellikleri hakkında bu kadar derinlemesine çalışabiliyoruz. Ötegezegen araştırmalarında bir Rosetta taşı olacak gibi görünüyor. Çalışmayla ilgili olarak yayınlanacak olan makalenin başyazarı Hans Deeg Corot-9b gerçekten güneş sistemimizdeki gezegenlere benzeyen ilk ötegezegen diyor ve şöyle devam ediyor Gezegen Jüpiter büyüklüğünde ve Merkür'ün yörüngesine benzer bir yörüngeye sahip. Takım üyelerinden Tristan Guillot ise gezegen ile ilgili olarak şunları belirtiyor Bizim dev gezegenlerimiz Jüpiter ve Satürn gibi, çoğunlukla hidrojen ve helyumdan meydana gelen gezegende ve yüksek sıcaklık ve basınçta kaya ve su da dahil olmak üzere Dünya'nın kütlesinin 20 katı kadar diğer elementlerin de bulunduğunu düşünüyoruz. Corot-9b yıldızının önünden Yeryüzü'nden görülecek şekilde her 95 günde bir geçiyor . Bu geçiş yaklaşık 8 saat sürüyor ve gezegen hakkında gökbilimcilere daha fazla bilgi sağlıyor. Neyseki bir gaz devi gezegen olarak şimdiye kadar keşfedilen ötegezegenlerin çoğuyla birlikte birçok özelliğini paylaşmaktadır . Yardımcı yazar Didier Queloz ise şunları belirtiyor Analizlerimiz sayesinde Corot-9b hakkında aynı türdeki diğer ötegezegenlerden daha fazla bilgiye sahip olduk. Bu düşük sıcaklığa sahip ılıman gezegenlerin atmosferlerini anlamada yeni bir araştırma alanı açabilir ve özellikle düşük-sıcaklık kimyası hakkındaki anlayışımıza tamamen yeni bir pencere olabilir. Şimdiye kadar 400'den fazla ötegezegen keşfedildi, bunların 70 tanesi geçiş yöntemiyle gerçekleştirildi. Corot-9b bu yöntemle keşfedilen gezegenler arasında ayrı bir yere sahip, yıldızına olan uzaklığı daha önceden keşfedilenlerden yaklaşık 10 kat daha büyük. Ve bu ötegezegenlerin tersine, gezegen ılıman bir iklime sahip. Gece ve gündüz arasındaki minimum değişikliklerle birlikte gezegenin gaz yüzeyinin sıcaklığının 160 derece ile 20 santigrat derece arasında olması bekleniyor. Sıcaklığın tam değeri yüksek yansıtma özelliği gösteren bulut tabakalarının varlığına bağlı. Fransız uzay ajansı CNES tarafından işletilen CoRoT uydusu gezegeni 2008 yazı süresince 145 günlük gözlemler sonucunda teşhis etmiştir. ESO'nun çok başarılı ötegezegen avcısı ile gerçekleştirilen gözlemlerle ESO'nun Şili La Silla'daki 3.6 metrelik teleskopuna bağlı bulunan HARPS tayfçekeri gökbilimciler kütlesini ölçme imkanı buldukları Corot-9b'nin gerçekten bir ötegezegen olduğunu onayladılar. Gezegenin kütlesi Jüpiter'in kütlesinin yaklaşık % 80'i kadar. Bulgu Nature dergisinin bu haftaki sayısında yayınlanacak. Sanatçı gözüyle Corot-9b Bu animasyon bir sanatçı bakış açısıyla geçiş yapan ötegezegen Corot-9b'yi göstermektedir. İlk bölümde gezegenin yıldızının etrafında dolanması gösterilirken, ikinci bölümde önünden geçişi vurgulanmaktadır. CoRoT uydusu ve ESO'nun HARPS tayfçekeri ile elde edilen gözlemlerin birleştirilmesiyle keşfedilen Corot-9b ayrıntılı olarak çalışılabilmiş ilk normal ötegezegendir. Gezegen Jüpiter büyüklüğünde ve Merkür'ün yörüngesine benzer bir yörüngeye sahiptir. Güneş benzeri bir yıldız etrafında dolanmakta ve Yılan takımyıldızı yönünde yeryüzüne 1500 ışıkyılı uzaklıkta bulunmaktadır. Corot-9b her 95 günde bir yıldızının önünden yeryüzünden görülecek şekilde geçmektedir. Bu geçiş sekiz saat sürmektedir. Bizim dev gezegenlerimiz Jüpiter ve Satürn gibi, gezegenin çoğunlukla hidrojen ve helyumdan meydana geldiği ve yüksek sıcaklık ve basınçta kaya ve su da dahil olmak üzere Dünya'nın kütlesinin 20 katı kadar diğer elementleri de içerdiği düşünülmektedir. Telif: ESO/L. Calçada Notlar Bir gezegen geçişi gezegenin etrafında dolandığı yıldızın önünden geçmesiyle gerçekleşir ve yıldızın ışığında bir miktar azalamaya sebep olur. Bu tür bir tutulma yıldızın görünür parlaklığında değişimlere neden olur ve gezegenin çapının ölçülmesini sağlar. HARPS tayfçekeri ile gerçekleştirilen dikine hız ölümleriyle birleştirilerek gezegenin kütlesinin belirlenebilmesi böylece yoğunluğunun ortaya çıkarılması da mümkün. Aslında geçiş olayı sıcak Jüpiter olabilmek için yıldızına çok yakın olmayan fakat yine de bu gezegeni daha ayrıntılı çalışmalar için son derece uygun hale getiriyor. Ilıman gaz devleri şimdiye kadar keşfedilen bilinen en yaygın ötegezegen grubudur. CoRoT uzay teleskopu CNES tarafından, Avusturya, Almanya, İspanya, Belçika, Brezilya ve Avrupa Uzay Ajansı'nın desteğiyle inşa edilmiştir. Özel olarak ötegezegen geçişlerini tespit etmek ve yıldızların sismolojik çalışmalarını gerçekleştirmek üzere tasarlanmıştır. Elde ettiği sonuçlar aralarında IAC-80 , Kanada Fransa Hawaii Teleskopu , Isaac Newton Teleskopu , Wise Gözlemevi , Las Cumbres Gözlemevi Küresel Teleskop Ağı Faulkes Kuzey Teleskopu ve ESO 3.6 metrelik teleskopu gibi yeryüzünde bulunan birçok teleskopla tamamlanmıştır. Ayrıntılı bilgi: Ötegezegen Rehberi Kaynak: ESO Çeviri: Arif Solmaz 2 Yorumlar Makale iyi,resimleri üst üste koyup daha iyi görüntüler elde edilebiliniyor.Bir dahaki sefere tek resimle daha iyi resim çekmenin yolunu bulabilecekler. Bu site kurulumunda da bir iki aksaklık olabilir. The report is fine.Superimposing two pictures is great,and even beter pictures will be taken that show distant planets with single captures. There might be something wrong with this sites safety,but not necessarily. astronomi diyarı adeta benim gibi astronomi ve uzay meraklıları için vazgeçilmez bir kaynak oldu.hemen hemen hergün ziyaret ederim bilim pınarını. arif abininde yazılarını zaten hep keyifle takip ediyodum.şimdi astronomi diyarında yazması çok mutluluk verci...


2009'un başlarında COROT uydusu tarafından keşfedilen bir ötegezegen Gökbilimciler için bir ilkti. Çünkü ilk kez Dünya benzeri bir gezegen keşfedilmişti. Bu gezegenin karasal bir gezegen olma olasılığı yüksekti ki gezegenle ilgili son bilgilerde bu olasılığın gerçekleştiği bildirildi. Gezegenin adı COROT-7b. Gökbilimciler şimdiye kadar toplam 353 ötegezegen keşfettiler. Bu gezegenlerin özellikleri birbirlerinden çok farklı. Kimi yıldızına çok yakın, WASP 18b gibi, kimisi çok uzak, kimi çok büyük, kimi de bizi heyecanlandıracak ölçüde yaşam alanı içinde: Gliese 581 d. Şimdi vereceğimiz haber 353 ötegezegen içinde karasal gezegen olduğu kabul edilen ilk ötegezegenle ilgili. COROT-7b, bizden yaklaşık 450 ışık yılı uzaklıkta Güneşi benzeri bir yıldıza bağlı olan ve 11 Dünya kütleli bir gezegendir. Gezegen 2009'un Şubat ayında ESA'nın COROT uydusu tarafından bulunmuştu. O günden bu yana gezegen üzerinde değişik zamanlarda gözlemler yapıldı ve sonuçta bu gezegenin bir karasal gezegen olduğu doğrulandı. Güneş Sistemi'nde ve şu ana kadar evrende bildiğimiz kadarıyla yalnız 4 karasal gezegen vardı: Merkür, Venüs, Dünya ve Mars. Şimdi bu sayı beşe yükseldi. Yaşanılabilir gezegen için ilk koşul, gezegenin elbette karasal olmasıdır. Gökbilimcilerin asıl amacı Güneş benzeri bir yıldızın çevresinde yaşamsal alan içinde (bu da yaklaşık 1 GB* demek oluyor) dolanan, Dünya benzeri gezegenler bulmaktır. Ötegezegen bulmanın değişik yöntemleri bulunuyor: Gökölçümü, geçiş yöntemi, mikromercekleme, doppler yöntemi gibi. Bu yöntemlerden geçiş yöntemi gezegenin yıldızının önünden geçişi sırasında kullanılan ve gezegenin fiziksel yapısı hakkında bilgi edinebileceğimiz bir yöntemdir. Geçiş yöntemi ile Doppler etkisinde bir gezegenin kütlesi ve yarıçapı kolaylıkla hesaplanabilmektedir. COROT uydusu ötegezegenleri geçiş yöntemine göre aramaktadır. Uydu Ekim 2007 ile Mart 2008 tarihleri arasında 500 ışık yılı uzaklığımızdaki 46 Güneş benzeri yıldızı gözledi. COROT-7b gezegeni de bu gözlemler sırasında keşfedildi. Gezegenle ilgili daha net bilgiler için gezegenin bir sonraki geçişleri beklendi. Neyse ki gezegenin yörünge dönemi 20 saatti ve gözlem için fazla beklemeye gerek kalmayacaktı. Burada ESO'nun Şili'deki 3,6 metrelik teleskobundan da yardım alınması sağlandı. Sonuçta bir gezegen bulunduğu teyit edildi ve hakkındaki bilgilerde netleşti. Gezegen bir karasal gezegendi ve yıldızına çok yakın seyrediyordu. Bu nedenle sıcaklığının 1000 ile 1500 C derece olması bekleniyordu. Gezegenin Dünya kütlesinden 11 kez daha fazlaydı. Gezegenin yoğunluğu suyun yoğunluğunun 5,5 katı olarak bulundu. Tabi bu yoğunluk hesabına göre de COROT-7b bir karasal gezegendi. Gaz gezegenler bu kadar yüksek yoğunluğa sahip değildirler. Hemen akıllara yaşam var mı acaba sorusu gelebilir? Bu gezegen yaşamın gelişmesi için oldukça sıcak. Haberin önemi bu değil zaten. Önemli olan Güneş Sistemi dışında bulunan bir gezegenin karasal bir gezegen olduğunun teyit edilmesidir. Bağlı olduğu yıldızın Güneş benzeri yani sıradan ve bizden 500 ışık yılı uzaklıkta olduğu da gözönüne alınırsa haberin değeri daha iyi anlaşılacaktır. Kaynak: ESA-COROT 1 Yorum bilgilendirme için teşekkürler umarım ilerde bu tür opsiyonları düşünmemizi zorunlu kılacak bi pozisyona düşmeyiz insanlık olarak


Yakın bir yıldızın yörüngesinde bulunan yıldızımsı bir cisim görüntülendi. Keşifle ilgili Kevin Luhman: Güneş sistemi dışında gezegen gibi soğuk bir nesneyi ilk kez doğrudan görüntüledik. Gözlenen yıldız Jüpiter'in altı ile dokuz kütleli olmasına karşılık atmosferi Dünya atmosferi kadar soğuk diyor. Luhman'ın sözünü ettiği soğuk yıldızlara 'kahverengi cüce' adı veriliyor.Kahverengi cüceler yeterli kütleye sahip olmadıklarından yıldız olabilecek temel termonükleer tepkimeleri başlatamaz. Bilim insanları bu tür cisimlerin yüzey sıcaklıklarının 80-160 F arasında olduğunu düşünüyor. İlk kez keşfedildikleri 1995 yılından bu yana kahverengi cücelerin Dünya sıcaklığındaki atmosferlerinin yapısı gökbilimcilerin ilgisini çekiyor. Gökbilimciler Güneş'e yakın WD 0806-661 adlı beyaz cüceye eşlik eden WD 0806-661B kahverengi cücesinin çalışmasını gerçekleştirdi. Luhman: Güneş'ten 63 ışık yılı uzaklıktaki nesne, Samanyolu'nda bulunan ve bize en yakın kahverengi cücedir diyor. San Diego'daki California Üniversitesi'nden keşif ekibi üyesi Adam Burgasser:Beyaz cüceden Dünya Güneş uzaklığının 2500 katı yani 2500 gökbirimi uzaklıktaki eşi kahverengi cüce yeni doğmuş bir yıldızın toz diski içinde kalıyor. Böylesi uzak yörüngelerde birbirlerine bağlı kalmasının nedenini ise yıldızların aynı zamanda doğmuş olmalarına bağlıyoruz diyor. Keşif altı yüzden fazla Güneş'e yakın yıldız sistemlerinin kızılötesi görüntüleri taranarak gerçekleşti. Gökyüzünde yıldızın yakınlarında olan zayıf ışık kaynakları aranırken aynı zamanda birkaç yıl arayla çekilen görüntülerden de yararlandılar. Dünya gibi soğuk nesneler ancak kızılötesi görüntülerinde parlar. Bunun için hassas kızılötesi görüntü veren NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu kullanıldı diyor Luhman. Luhman ve ekibi 2004 ve 2009 yıllarında elde edilen Spitzer görüntülerini kullanarak beyaz cüce WD 0806-661 ve ona eşlik eden kahverengi cüce WD 0806-661B'yi keşfettiler. Güneş Sistemimiz'deki Pluto'nun keşfine benzer bir yöntem ancak oldukça eğlenceli diyor Luhman. Keşif üyelerinden John Bochanski: İlk kez Güneş Sistemi dışındaki bir nesnenin atmosferinde amonyak izine rastladık. Bu çalışmayla yüksek kalitede elde edilen verilerin incelenmesiyle gezegen atmosferi kadar soğuk olan kahverengi cücelerin atmosferleri incelenebilir diyor.


Uluslararası gökbilimcilerden oluşan bir ekip ilk kez ESO'nun Çok Büyük Teleskop'unu kullanarak bir süper-Dünya örneği ötegezegenin etrafındaki atmosferin analizini gerçekleştirdi. GJ 1214b olarak bilinen gezegen, yıldızının önünden geçerken gözlendi ve bu sırada gezegenin atmosferi boyunca ilerleyen bir miktar yıldız ışığı yeryüzünden gözlenmiş oldu. Şimdi bu atmosferin çoğunlukla sudan veya buhardan mı ya da kalın bulutlar ve sisten mi oluştuğunu biliyoruz. Araştırma sonuçları Nature dergisinin 2 Aralık 2010 tarihli sayısında yayınlanacak. GJ 1214b gezegeni 2009 yılında Şili'deki 3.6 metrelik ESO teleskopu üzerindeki HARPS aleti kullanılarak keşfedildi (eso0950) . Gezegenin bir atmosferi olduğuna işaret eden ilk bulgular, şimdi ESO'nun Çok Büyük Teleskop'u üzerindeki FORS aletini kullanan Jacob Bean liderliğindeki ekibin detaylı çalışmalarıyla doğrulanmış oldu. Bu, atmosferi analiz edilen ilk süper-Dünya'dır. Bu dünyaları tanımlama sürecinde gerçekten önemli bir aşama kaydettik, diyor Bean. GJ 1214b'nin yarıçapı Dünya'nın 2.6 katı ve 6.5 kat daha büyük kütleye sahip, bu da onu, süper-Dünya'lar olarak bilinen ötegezegenler sınıfının tam ortasına koyuyor. Gezegene ev sahipliği yapan yıldız Yılancı takımyıldızı doğrultusunda yeryüzünden 40 ışık-yılı uzaklıkta yer alıyor. Sönük ve aynı zamanda küçük bir yıldız, bunun anlamı, yıldız diski ile karşılaştırıldığında gezegenin boyutu görece büyük, bu da onu çalışmak için kolay bir hedef haline getiriyor . Gezegen yıldızının diski boyunca her 38 saatte bir, iki milyon kilometre uzaklıktaki yörüngesinde, yıldızın çevresindeki turunu tamamlıyor: bu uzaklık, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığına göre 70 kez daha yakın. Ekip, atmosferi çalışmak için, gezegen yıldızın önünden geçtiği sırada yıldızdan gelen ışığı gözledi . Bu geçişler sırasında, bir miktar yıldız ışığı gezegenin atmosferinden geçerek yeryüzüne ulaşmakta, bu sayede gezegenin kimyasal bileşimine ve hava durumuna bağlı olarak, ışık özel dalgaboylarında soğurulmaktadır. Araştırma ekibi daha sonra bu yeni hassas ölçümleri, olası diğer atmosferik bileşim örnekleriyle karşılaştırmaktadır. Yeni gözlemlerden önce, gökbilimciler GJ 1214b için üç olası atmosfer önermişlerdi. İlginç olan ilk olasılığa göre gezegen suyla kaplanmış, şayet yıldıza yakınsa atmosferi buhar şeklinde olabilirdi. İkinci olasılığa göre ise, kayalık gezegenin atmosferi çoğunlukla hidrojenden oluşmakta, fakat yüzeyden yüksekteki bulutlar nedeniyle görüş engellenmekteydi. Üçüncü ve son olasılığa göre ise, bu ötegezegen aslında küçük bir kayalık merkeze sahipti ve atmosferin derinliklerinde zengin-hidrojen bulunan, mini-Neptün benzeri bir gezegendi. Yeni gözlemlere göre, hidrojene ait herhangi bir işaret bulunmuyor ve bu nedenle üçüncü seçenek göz ardı ediliyor. Bununla birlikte, gezegenin atmosferi ya buhar bakımından zengin, ya da Güneş Sistemi'ndeki Venüs ve Titan'ın atmosfer özelliklerinde görüldüğü gibi, bulutlar veya sis örtüsü hidrojene ait izleri gizliyor. Henüz tam olarak atmosferin hangi bileşenlerden oluştuğunu söyleyemesek te, bu kadar ötede bulunan bir gezegenin buharlı mı yoksa puslu bir atmosfere mi sahip olduğuna dair seçenekleri daraltma anlamında heyecan verici bir adımdı. diyor Bean. Şimdi GJ 1214b'de bulunan atmosferin özelliklerini belirlemek için kızılötesi ışıkta, daha uzun dalgaboylarında takip gözlemlerinin yapılması gerekmektedir. Notlar Onaylanan ötegezegen sayısı 19 Kasım 2010 tarihi itibariyle 500'e ulaşmıştır. O günden sonra, onaylanan yeni ötegezegenler de olmuştur. En güncel sayım için, lütfen şu adresi ziyaret edin: http://exoplanet.eu/catalog.php Eğer GJ 1214'ü Güneş kadar uzaktan gözleseydik, 300 kat daha sönük görünecekti. GJ1214 oldukça sönük görünür ışıkta, üzerinde en çok çalışılan iki sıcak Jüpiter ötegezenine ev sahipliği yapan yıldızdan 100 kez daha sönük olduğundan dolayı, bu ölçümler için yeterli sinyali elde etmede büyük toplama alanıyla Çok Büyük Teleskop kritik bir önemdeydi. GJ 1214b'nin atmosferi elektromanyetik tayfın yakın-kızılötesi bölgesindeki çoklu cisimlerin oldukça hassas tayfölçümlerini gerçekleştirebilen, Çok Büyük Teleskop üzerindeki FORS aleti kullanılarak çalışılmıştır. Kaynak: ESO-Türkçe 3 Yorumlar hocam zaten toplumun herkesiminde bilimi ve bilimsel gelişmeyi aynı şekilde anlamalarını ve kavramalarını bekleyemezsiniz.ama gerek szi gereksede arif abi öyle bilimsel özellikle astronomi ve uzayla ilgili kitap yazsanız çok iyi olur.mesela ben üniversitede kendimi geliştirsem eğer bi kitap yazmayı düşünüyon.özellikle AY la ilgili bi kitap düşünüyom.çünkü benim gök cisimlerinde en çok uydumuz ay ilgimi çekiyor.tabii bunun için öncelikle cümlelere hakim olmamm lazım artı bide yabancı dilimi geliştirmem gerekiyo.neyse umarım bu önerim bi gün gerçek olur.ve kitabın üzerine ÜMİT FUAT ÖZYAR ismi görürüz.ama varya çok süper olur...maddiyata gelince ntv nin bilimsel kitapları yayınlayan bi yayın grubu var.inanıyorum ki oda size destek çıkacaktır.. hocam size bi önerim olacak.bilmiyom size mantıklı gelecek mi.önerim şu: ASTRONOMİ DİYARI adlı bi kitap yazsanız.bu kitaptada astronomi diyarı sitemizde yayınlana gökbilim haberlerini yayınlasanız.yani bi gökbikim almanağı gibi yapsanız.dediğim gibi bilmiyom size mantıklı geldi mi...ama inanın bana benim gibi gökbilim ve uzay tutkunları için bulunmaz bi eser olacak.yinede bi düşünseniz. Öneri için teşekkürler. Kitap okumayan bir toplumdayız ve hele ki bilimsel içerikli bir kitabın yayınlanması ve okunması ise dasha zor. Ama belki ileride böyle bir oluşum içerisine girebilirim.


Bir grup araştırmacı ilk kez bir süper-Dünyanın atmosferini doğrudan görüntülemeyi başardı. Gözlemlere göre gezegen atmosferi kalın bulutlarla kaplı. Akihiko Fukui , Norio Narita ve Kenji Kuroda liderliğindeki bir araştırma ekibi, Okayama Astrofizik Gözlemevi'nin iki teleskopunu kullanarak 14 Dünya kütlesindeki ve Yengeç içinde yer alan GJ 3470 b'nin atmosferini incelemeyi başardı. Araştırmacılar Subaru Teleskopu gibi daha büyük teleskopların yardımıyla ayrıntılı gözlemler yaparak gezegenin atmosferinin bileşenlerini ortaya çıkarmayı planlıyor. Bu gezegen yıldızına çok yakın olan yörüngesinde oldukça yüksek hızda dolanıyor. Henüz bu tür gezegenlerin oluşum süreci bilinmiyor. Atmosferin ayrıntılı incelenmesiyle düşük sıcaklık gerektiren buza rastlanırsa gezegenin şimdiki yörüngesine birkaç astronomik birim uzaklıktan taşındığı, tersine buzun izine rastlanmazsa gezegenin yıldıza yakın bir yerde oluştuğu anlaşılacak. GJ 3470 b'nin atmosferinin ayrıntılı incelenmesi aynı zamanda süper-Dünya'nın oluşum sırlarını da aralaması bekleniyor. Ayrıntılar: Bu tür ötegezegenlerin yarıçaplarını belirlemek çok zordur. Bu nedenle birçok durumda kütleleri hakkında bilgi sahibi olunur. Bir ötegezegenin yarıçapı ancak ana yıldızının önünden geçerken yani geçiş yöntemiyle tespit edilebilir. Geçiş sırasında yıldızın görülen parlaklığında düşüş izlenir ki bu düşme başka nedenler dışında bir miktarda gezegenin büyüklüğüne bağlıdır. Parlaklıktaki azalma oranına göre gezegenin yarıçapı tahmin edilebilir. Araştırma ekibi Çoklu Renk Görüntüleyici Teleskop'una takılan 188 cm'lik Yakın-Kızılötesi Kamera/Tayfçekeri ve üç görünür ışık kamerası yardımıyla GJ 3470 b'nin geçiş anını son derece hassas bir şekilde gözlemledi. Ekip böylece yıldızın parlaklığındaki değişimi dört renkle elde etti. Her renk bir yarıçapa karşılık gelir. Sonuç olarak kızılötesi ışıkla elde edilen yarıçap değeri, görünür ışığa göre % 6 daha küçük olarak hesaplandı. Renkler arasındaki farklılık muhtemelen gezegenin atmosfer özelliklerine bağlıdır. Yıldızdan gelen ışık atmosferin kalınlığı ve bileşenleri nedeniyle emilmiş ya da saçılmıştır. Şimdiye kadar GJ 3470 b'de dahil iki süper-Dünya'nın atmosferi ayrıntılı olarak incelendi. Bir ötegezegenin yarıçapını belirlemek çetin bir iştir. Genel olrak gezegenler yıldızlarına göre çok daha soluk ışık yayarlar. Geçiş sırasında algılanan ışığın parlaklığındaki azalmaya en az orya büyüklüğündeki bir teleskopla bakılarak gezegenin büyüklüğü tahmin edilebiliyor. Yakın kızılötesi gözlemlere göre gezegenin yarıçapı Dünya'ya göre 4,3 kat daha büyüktür. Ayrıca kütle ve yarıçapa dayalı kuramsal hesaplara göre de gezegenin büyük miktarda atmosferi olması gerekiyor. Fukui bu durumu, atmosferin hidrojen ve helyumdan oluştuğunu varsayarsak atmosfer kütlesi gezegenin toplam kütlesinin % 5 ile 20'si arasında olacaktır. Dünya atmosferinin Dünya kütlesinin onbinde biri (% 0,0001) kadar olduğunu düşünürsek, bu gezegenin çok kalın atmosferi olması gerekir şeklinde yorumluyor. Renklere göre ortaya çıkan yarıçap farklılığına bakarak GJ 3470 b'nin çok kalın bir atmosferi olduğunu söylemek yanlış olmaz. Kalın bulutlarla kaplı bir atmosferde renklere göre yarıçapların farklı değerleri göstermesi zaten beklenen bir durumdur. Araştırma ekibi Subaru Teleskopu ya da diğer büyük teleskopları kullanarak hata payı daha az olan incelemeler yapmak istiyor. GJ 3470 b yıldızına Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığına göre 28 kere daha yakındır (0,036 astronomik birim). Gezegenin yörünge dönemi ise 3,3 gündür.


ESA'nın Herschel Uzay Gözlemevi verileriyle, ilk kez Güneş dışında bir yıldızın, Alfa Erboğa A 'nın, atmosferindeki soğuk katman tespit edildi. Keşif Güneş etkinliğini anlamaya yardımcı olmakla birlikte diğer yıldızların çevresindeki ön-gezegen sistemlerinin keşfedilmesi çalışmalarında yardımcı olabilir. Güneş'in en yakın komşusu olan Alfa Erboğa sisteminde üç yıldız bulunuyor: En uzaktaki sönük kırmızı cüce Proxima Erboğa 4,37 ışık yılı uzaklıkta, daha yakındaki çift yıldız olan Alfa Erboğa AB ise 4,24 ışık yılı uzaklıktadır. Yakın zamanda Alfa Erboğa B'ye yakın yörüngede dolanan Dünya kütleli bir gezegen keşfedilmişti. Ancak gökbilimciler için Alfa Erboğa A daha önemlidir: kütlece Güneş'e benzeyen yıldız sıcaklık, kimyasal bileşimi ve yaşı gibi özellikleriyle kıyaslama için uygun bir ortam oluşturur. Güneş'in görünen yüzeyi -korona- 6000 C derece olmasına karşılık atmosfer sıcaklığı milyonlarca dereceye kadar ulaşır. Altta, yüzeyden sadece birkaç yüz kilometre içeride ise sıcaklığın 4000 C dereceye düştüğü kromosfer tabakası bulunur. Korona çıplak gözle görülemeyen beyaz plazma fişeklerini milyonlarca kilometre dışarı atarken, kromosfer Güneş çevresinde pembe-kırmızı halka gibi görünür. Her iki katmanda Güneş'in parlak yüzünün görülmesini engelleyen güneş tutulması sırasında görülebilir. Güneş'in atmosferindeki ısınma yıllardır sırrını korudu, ancak bunda uzaya atmosferi boyunca bükülerek uzanan manyetik alan çizgilerinin neden olduğu ve Dünya'ya kadar ulaşan güneş fırtınalarının etkili olduğu düşünülüyor. Açıkçası bu olgu bilimcilerin ilgisini çekmektedir. Şimdi ise Herschel'in, Alfa Erboğa A'nın atmosferine ait uzak kızılötesi ışık gözlemleri, bilgisayar modellerinin elde ettiği sonuçlarla karşılaştırılarak başka bir yıldızın atmosferinde de benzer soğuk katman olduğunu belirlendi. İsveç Onsala Gözlemevi'nden Rene Liseau: Bu tür çalışmalar şimdiye kadar Güneş ile sınırlıydı, ancak biz Alfa Erboğa A'nın da benzer sıcaklık değerlerine sahip olduğunu gördük diyor. Çeşitli yıldızlara ait yapılacak ayrıntılı gözlemler, katmanların kaynağı ve genel atmosferdeki ısınmanın nedeninin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.


Bir cüce gökadanın yakınında bu gökadayla birleşmek üzere hareketli bir yıldız kümesi olduğu belirlendi. Birleşmenin gerçekleşeceği gökada NGC 4449 olarak adlandırılmıştır. Santa Cruz Kaliforniya Üniversitesi'nden gökbilimci Aaaron Romanowsky: Gökadaların nasıl büyüdüklerini ve küçük bir gökadanın önce kenarındaki yıldızları sonra da kendisini dağıtarak parçalandığını görebiliyoruz diyor. Çalışma Max Planck Astronomi Enstitüsü'nden David Martinez-Delgado tarafından yönetilen ekip ile gerçekleşti. Modern kozmolojik kurama göre büyük gökadalar küçük parçaların hiyerarşik bir şekilde birleşmesiyle oluşmuştur. Büyük gökadalar arasında gerçekleşen birleşmeye yönelik birçok örnek görebiliyorken, iki cüce gökadanın birleşmesiyle ilgili örnekler fazla değildir. Romanowsky: Yenilen küçük gökadaların aynı şekilde daha küçük ölçeklerde kendine yapılanı yaptığını görüyoruz. Elimizde küçük bir cüce gökadayı yok etmeye çalışan bir cüce gökadasına ait güzel bir görüntü var diyor. NGC 4449, Av Köpekleri takımyıldızında ve Dünya'dan 12.5 milyon ışık yılı uzaklıkta yer almaktadır. Boyutu bakımından Samanyolu'nun uydu gökadası Büyük Macellan Bulutu'na oldukça benzemektedir. NGC 4449'a olan yıldız akışı Dijital Gökyüzü Tarayıcısı'nın elde ettiği sayısal fotoğrafta oldukça sönük bir is lekesi gibi görülürken, gökbilimcilerden oluşan başka bir ekip aynı bölgenin görüntüsüne Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması arşivinden ulaştı. Eğer ev sahibi gökada biraz daha sönük olsaydı bu olay gözden kaçmış olabilirdi. Romanowsky:Şimdiye kadar yıldızların gökadaya doğru aktığını gösteren başka bir görüntü olduğunu sanmıyorum. Bu gerçekten etkileyici bir görüntü diyor. Yeni gözlemler birçok cüce gökada çevresinde iç içe geçmiş yıldız birliklerinin birleşme sonucunda parçalanmış küçük uydu kalıntılarına ait olduğu görüşünü desteklemektedir. NGC 4449'da devam eden birleşme süreci aynı zamanda büyük gökadalarda görülen yıldız oluşumlarına da katkı sağlıyor olabilir. Romanowsky: Bu gökada bolca yıldız oluşturmaktadır. Bunun nedeni ise kütle çekimi etkileşimi nedeniyle ana gökadadaki gazın etkilenmesi olabilir diyor. Gökada aynı zamanda Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi'nden Michael Rich'in liderliğini yaptığını ekip tarafından Polaris Gözlemevi'ndeki Centurion 28 inç'lik Teleskopla da görüntülendi.


Gökbilimciler, Çinlilerin yaklaşık 2000 yıl önce gökyüzünde gördükleri patlayan yıldızın gizemini çözdü. NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu ve Geniş-Alan Kızılötesi Alan Tarayıcısı ile elde edilen yeni kızılötesi verilerle şimdiye kadar kayıtlara geçmiş ilk süpernovanın nasıl oluştuğu ve yıldızın parçalarının uzak mesafelere nasıl yayıldığı gösterildi. Veriler yıldızın patlama sonrasında püskürttüğü maddenin beklenenden çok daha hızlı bir şekilde ve ortası boşluk olacak şekilde yayıldığını gösteriyor. North Carolina State Üniversitesi'nden gökbilimci Brian J. Williams: Bu süpernova kalıntısı gerçekten hızlı ve gerçekten büyük. Yaklaşık 2000 yıl önce tanık olunan bu süpernova patlaması beklediğimizden 2-3 kat daha büyük. Bunun nedenini şimdi saptayabildik diyor. MS 185'de Çinli gökbilimciler yaklaşık 8 ay gökyüzünde parlayan misafir bir yıldızı kayıtlara geçtiler. 1960'larda bilim insanları belgelenen gizemli nesnenin bir süpernova olduğunu tespit etti. Daha sonra bunun 8000 ışık yılı uzaklıktaki RCW 86 süpernova kalıntısı olduğu belirlendi. Ancak bu konudaki bilmece sürüyordu. Yıldız küresi beklenenden daha büyüktü. Bugün eğer kızılötesi ışık gökyüzünde görülebilir olsaydı bu nesne dolunaydan daha büyük yer kaplıyor olacaktı. Çözüm Spitzer ve WISE, NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevi ve Avrupa Uzay Ajansı 'nın XMM-Newton Gözlemevi'nden geldi. Veriler Güneş büyüklüğünde bir yıldızın Tip Ia denilen süpernova patlaması türü olan yani yıldızın beyaz cüce adı verilen yoğun bir yıldıza küçüldüğünü gösteriyor. Beyaz cücenin daha sonra yakınındaki bir yıldızdan madde ya da yakıt çalarak sonunda süpernova olarak patladığı sonucuna ulaşıldı. Bir beyaz cüce yanan ve küllenen sigara gibidir. Benzin dökerseniz patlar diyor Williams. Gözlemler bir beyaz cücenin Tip Ia halinde havaya uçmadan önce çevresinde bir boşluk oluşturabileceğini göstermektedir. RCW 86 kalıntısının neden bu kadar büyük olduğu da böylece açıklanıyor. Patlama oluştuğunda fırlatılan madde gaz ve toz bulutu tarafından engellenmediğinden hızla yayılıyor. Spitzer ve WISE ekibi buradaki tozun sıcaklığının 200 C derece dolayında olduğunu belirledi. Daha sonra buradaki gazın toz kalıntısına ne kadar ısı vermesi gerektiği düşünülerek hesaplandı. Sonuçta kalıntının aslında bir oyuk biçim için çok düşük yoğunluklu bir ortamı gösterdiği belirlendi. Bilim insanları başta RCW 86 yıldız patlamasının en güçlü süpernova türü olan çekirdek çökmesi sonucunda oluştuğundan şüphelenmişti. O zaman bu türden boşlukların sadece çekirdek çökmesi sonucu oluşan süpernovalarda olduğu sanılıyordu. Büyük kütleli yıldızlar bu şekilde havaya uçarken çevrelerinde büyük bir delik oluşturuyordu. Ancak kanıtlar aksini gösteriyordu. Chandra ve XMM-Newton X-Işını verileri nesnede yüksek miktarda demir olduğunu ve bunun bir Tip Ia süpernovası olduğunu gösteriyordu. Kızılötesi gözlemler ile Tip Ia patlaması sonucunda oluşan boşluk ortaya çıktı. NASA Genel Müdürlüğü'nden Spitzer ve WISE programı bilim insanlarından Bill Danchi: Günümüz gökbilimcileri iki bin yıllık bir kozmik sırrı çözmeyi başardı. Şimdi uzaya farklı gözlerle bakan çok sayıda gözlemeviyle bu yıldızın ölümünü ortaya çıkarmak takdire değer. Ancak hala eski gökbilimciler gibi biz de uzayı hayretle izliyoruz diyor.


İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Mühendisliği Bölümü tarafından yapımı gerçekleştirilen ilk Türk uydusu uzaya fırlatıldı. Tamamı Türk bilim insanları ve mühendisleri tarafından yapılan uydumuz, üzerindeki VGA kamerasıyla görüntü alma dışında sıcaklık, manyetik alan ve ivmelenme ölçümleri de yapacak. Ülkemiz böylece içinde bulundurduğu ciddi potansiyeli kullanarak uzay yolculuğuna doğru ilk adımı attı. Dilerim bu tür çalışmalar artarak devam eder. Bu tür haberlere, gelişmelere ihtiyacımız olduğu açık. Sözü çok uzatmadan ilgili haberi yine İTÜ'nün haber sayfasından alıntı yaparak ekliyorum. Yazıda her detay bulunuyor. Bize düşen İTÜ çalışanlarını, projede emeği geçenleri tebrik etmek ve devamını dilemek. Umarım yakın zamanda Türk Uzay Ajansı kurulur ve bu tür çalışmalar ve projeler hız kazanır. İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Mühendisliği Bölümü tarafından Türkiye'de üretilen ilk uydu İTÜpSAT1 başarıyla fırlatıldı. Yörüngeye yerleşen uydu ile ilk haberleşme sağlandı. Uydunun çekeceği ilk fotoğraflar bir hafta içerisinde İTÜ'de kurulan yer istasyonuna ulaştırılacak. Türkiye'nin ilk küp uydusu, 23 Eylül 2009, Çarşamba günü Türkiye saatiyle 9.21 de fırlatıldı. Hindistan Uzay Araştırmaları Kurumu tarafından PSLV C 14 roketi ile fırlatılan uydu, 20 dakika sonra yerden 720 km yüksekteki yörüngesine yerleş-tirildi. Uydunun fırlatılmasını canlı olarak takip eden Uzay Mühendisliği Bölümü akademisyen ve öğrencileri heyecanlı anlar yaşadı. Hep birlikte geri sayarak uydunun fırlatılmasına tanıklık eden proje ekibinin heyecanı, uydunun yörüngeye yerleşmesiyle doruğa çıktı. İTÜpSAT1 yörüngesinde saniyede yaklaşık 7,5 km ile yol alan uydu dünyayı yaklaşık 96 dakikada bir dönmeye başladı. İTÜpSAT1 16 kez dünyayı turlayacak ve Türkiye'den geçtiği zaman dilimlerinde 10 dakika boyunca haberleşme sağlanabilecek. Projenin yürütücülüğünü üstlenen İTÜ Uzay Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof.Dr. Alim Rüstem Aslan ile Uçak Mühendisliği Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Gökhan İnalhan Hindistan'da bütün aşamaları yakından takip etti. Fırlatmayı İTÜ'deki Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuarı'nda izleyen Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fevzi Ünal Bu bir ekip çalışmasıdır. Üç yıldır büyük bir sabır ve emekle yürütülen çalışmaların başarıyla sonuçlandığını görmek heyecan verici. Türkiye'de bir ilki gerçekleştiriyor olmanın verdiği gururu yaşıyoruz. Bu başarı daha büyük uyduların üretilmesi için önümüzü açtı. Nano uydu üretimi için başlattığımız çalışmalar hız kazanacak. dedi. Toplam kütlesi 1 kg ve boyutları 10x10x10cm olan uydu bir VGA kameraya ek olarak sıcaklık, ivmelenme ve manyetik alan ölçümü yapan duyargalara sahip. Uydu bilgisayarı tarafından kaydedilen sıcaklık, ivmelenme ve diğer bilgiler de yer istasyonuna düzenli olarak aktarılacak. PSLV roketi, Türkiye uydusuna ek olarak Hindistan tarafından okyanus araştırmaları için üretilen büyük ölçekli Oceansat-2 uydusu yanında 4 Alman ve 1 İsviçre uydusunu da yörüngeye başarıyla yerleştirdi. 1 Yorum Toplumu uzay bilimleri hakkında bilgilendirmek için daha çok çaba sarfedilmeli.Oluşumumuz olan asıl konulardan çok az sayıda insanın haberi var.Keşke yazılı ve görsel basın bunun bilincinde olsa,keşke okullarda ilk okuldan itibaren ciddi bir uzay bilimleri eğitimi verilse. Projede emeği geçen herkesi tebrik ederim.


Devlet Planlama Teşkilatı tarafından sağlanan kaynakla, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü tarafından Türkiye'de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu RASAT, fırlatılmak üzere Rusya'ya gönderildi. RASAT projesiyle, uydu teknolojilerindeki tasarım, üretim ve test yeteneklerimiz gelişti. Türk mühendislerin ve TÜBİTAK UZAY Enstitüsü'nün kazandığı deneyim ve yetenekler, Türkiye'nin Uzay Teknolojileri alanındaki hedeflerine ulaşmayı sağlayacak yeni projelere de rehber ve öncü oldu. Bu bağlamda RASAT'ın temel hedeflerine başarıyla ulaşıldı. Tasarım, üretim ve test aşamalarının tamamı Türk mühendis ve teknisyenleri tarafından TÜBİTAK UZAY tesislerinde gerçekleştirilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, 14 Haziran 2011 sabahı Rusya Federasyonu'nda bulunan Yasny Fırlatma Üssü'ne doğru yola çıktı ve gümrük işlemleri için Rusya'nın Ulyanovsk şehrine ulaştı. Temmuz ayında gerçekleştirilmesi planlanan fırlatma kapsamında, RASAT'ın yanı sıra 5 ülkenin uyduları da uzaya taşınarak yörüngeye yerleştirilecek. Fırlatma, dünyanın en güçlü kıtalararası balistik füzelerinden biri olan SS-18'den uyarlanarak geliştirilen Dnepr fırlatma aracı ile gerçekleştirilecek. RASAT'ın dahil olacağı fırlatma, Dnepr fırlatma aracının uydu taşımak için yapacağı 17. ticari fırlatma olacak. RASAT, ülke olarak uydu tasarlama, üretme, test etme ve işletme yeteneklerimizi göstermek, Türk mühendis ve teknisyenleri tarafından tasarlanarak üretilen yerli uzay ekipmanlarını uzayda test etmek ve optik uydu görüntüleri elde etmek amacıyla geliştirildi. RASAT'ın hem işlevsel hem de yapısal olarak fırlatmaya hazır olduğu, TÜBİTAK UZAY ve fırlatma aracı üreticisi firmanın tesislerinde yapılan testlerde 2010 yılında teyit edilmişti. Böylelikle, uydu teknolojilerindeki tasarım, üretim ve test yeteneklerimizin geliştirilmesi ve bu süreçte Türk mühendisler ve özellikle TÜBİTAK UZAY Enstitüsünün deneyim ve yetenek kazanması şeklindeki temel hedefe başarıyla ulaşıldı. RASAT'ın yörüngeye yerleştirilmesi ve TÜBİTAK UZAY tarafından tasarlanıp geliştirilen uydu sistemlerinin uzayda başarıyla çalışması ile, sistemlerin uçuş tarihçesi kazanmaları ve bundan sonraki yerli uydu görevlerinde kullanılmalarını mümkün kılmak hedefleniyor. Aynı zamanda, RASAT'tan elde edilecek uydu görüntülerinin; şehir bölge planlama, ormancılık, tarım, afet yönetimi ve benzeri amaçlarla da kullanılması planlanıyor. Ayrıntılar: RASAT, Türkiye'nin İlk Yerli Yapım Uydusu RASAT Araştırma Uydusu, Türkiye'nin ve TÜBİTAK UZAY'ın BiLSAT uydusundan sonra sahip olacağı ikinci uzaktan algılama uydusudur. Yüksek çözünürlüklü optik görüntüleme sistemine ve Türk mühendislerce tasarlanıp geliştirilen yeni modüllere sahip olacak olan RASAT, Türkiye'de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olacaktır. AMAÇ - BiLSAT Projesi ile bir uydunun tasarımından yörüngede devreye alınmasına kadar geçen her evrede kazanılan bilgi ve beceriyi pekiştirmek, - Güncel teknolojileri kullanarak uzay ortamına uygun sistemler geliştirmek ve uzayda başarıyla çalıştırarak bu sistemlere uçuş tarihçesi kazandırmak, - Türkiye'nin uzaktan algılama alanında ihtiyaçlarına azami ölçüde cevap vermek, - Türkiye'nin uzay teknolojileri için halihazırda kullanılabilecek yeteneklerini belirleyip azami ölçüde kullanmak, - Uydu teknolojileri konusunda yetişmiş insan gücünü arttırmak, - Geliştirdiği kritik modüllerle Türk uzay sanayisinin ihtiyaçlarını karşılamak, - TÜBİTAK UZAY'ın uzay amaçlı yeteneklerini Türkiye'ye ve Dünyaya kanıtlamaktır. |KULLANIM ALANLARI |Haritacılık |Afet İzleme | | |Çevre |Şehircilik ve Planlama | | |TEKNİK ÖZELLİKLER |Türk Yer Gözlem Uyduları |RASAT |Ağırlık |93 kg |Yörünge |700 km'de dairesel, güneşe eşzamanlı |Yönelim kontrolü |3 eksen kontrollü |Yörünge süresi |98.8 dakika |Ekvator geçişi yerel zamanı |10:30 |Uzamsal çözünürlük |Pankromatik: 7.5 m Çok bantlı: 15 m |Tahmini ömür |5 yıl |Tayfsal çözünürlük |0.42 0.73 1. Bant: 0.42 0.55 2. Bant: 0.55 0.58 3. Bant: 0.58 0.73 |Radyometrik çözünürlük |8 bit |Zamansal çözünürlük |4 gün |Şerit genişliği |30 km |Faydalı yükler | Gelişmeleri RASAT Güncesi'nden izleyebilirsiniz. 3 Yorumlar Oguz uysala katılmamak elde değil. ancak o günlerede geliriz umarım..... oğuz arkadaşımıza katılıyom keşke kendimiz uzaya fırlatatsaydık.çünkü roketsan genel müdürüde açıklama yapmıştı bi gazetede.eğer bizde isteselerdi fırlatma sistemlerini yapabilrdik...eğer devlet isterse bunun için yetişmiş beyin gücümüz var diye Birde kendi ülkemizden atsaydık şunu.


Gökbilimciler biraz da şanslarının yardımıyla APEX Teleskobu ile ilk kez uzak bir gökadadaki yıldız doğum bölgelerinin boyutu ve parlaklığıyla ilgili doğrudan ölçüm yaptı. Hedefteki gökada öyle uzak bir yerde bulunuyor ki ışığı bize 10 milyar yılda ulaşıyor. Gökadanın görüntüsü kozmik kütle çekimsel mercek yoluyla gerçekleşti. Bu sayede gökada daha büyük göründü. Başka türlü böylesine bir çalışma yapmak olanaksızdır. Gözlem sonucunda erken evrendeki yıldız oluşumlarının günümüzdekinden 100 kat daha hızlı gerçekleştiği belirlendi. Gökbilimciler, uzaktaki gökadadan gelen parlak ışığı, Atacama Deneysel Keşfedici teleskobu ile milimetre altı dalga boylarında yaptıkları çalışmayla gözlediler. Yakınındaki yıldızların ısıttığı ve aydınlattığı parlak kozmik toz bulutunun yer aldığı gökadaya SMM J2135-0102 adı verildi. Avrupa Güney Gözlemevi'nden Carlos De Breuck, Parlak nesnenin hiç beklemediğimiz bir yerde çıkması açıkçası bizi çok şaşırttı. Bize yakın gibi görünen gökadanın aslında çok daha uzakta olduğunu fark ettik diyor. De Beuck, Şili Andes'ten 5000 metre yüksekteki Chajnantor yaylasındaki APEX teleskobuyla gözlemler yapmaktadır. Yeni gökada SMM J2135-0102, önde görüldüğünden büyük ve parlaktır. Bu küme geniş alanda kütle çekimsel mercekleme nedeniyle büyük ve parlak görünür. Küme ile uzak gökada arasındaki bu şans eseri gerçekleşen uyum nedeniyle normalden %32 daha büyük görünüyor. Swinbank Üniversitesi'nden Mark Durham, Büyütme sayesinde 10 milyar ışık yılı uzaktaki gökada üzerindeki tüm ayrıntıları görebiliyoruz. Gökadayı milimetre altı dalga boylarıyla izleyen teleskopla, gökada içindeki yıldız bulutlarını izleme şansına kavuştuk. Büyütme ile yıldız oluşturan bulutların gökada da seçilebildiği ve Samanyolu'ndaki dev bulutlar gibi birkaç yüz ışık yılı büyüklüğe kadar ulaştıkları görülüyor. Kütle çekimsel mercekleme olmadan böylesine bir görüntü elde etmek ancak gelecekte kurulacak olan ALMA teleskoplarıyla mümkün olabilir. Ancak birkaç yıl sonra yapılabilecek böylesi bir gözlem büyük bir şans eseri şimdi elde edildi. Erken evrenin bu yıldız fabrikaları, Samanyolu boyutlarında ama daha parlak olup, Samanyolu ve komşuları arasında olan kütle çekiminden daha fazla kütle çekimine sahiptirler. Erken evrende görülen yıldız oluşum bulutlarının çekirdekleri oldukça yoğundur. SMM J2135-0102'nin yılda 250 güneş benzeri yıldız ürettiğini sanıyoruz. Uzak gökadalardaki yıldız oluşumlarının fiziğini anlamak için yakın gökadalardaki yoğun yıldız bulutlarını incelemek gerekiyor diyor Breuck. Kaynak: ESO


Kanarya Adaları Astrofizik Merkezindeki araştırmacılar Gran teleskopu üzerindeki OSIRIS aleti yardımıyla ilkel evrendeki en yoğun gökada kümesi oluşumunu keşfetti. Araştırmacılar 12.5 milyar ışık yılı uzaktaki yapının Yerel Gökadalar Kümesinin komşu kümesi Başak'a benzer bir kümede evrimleştiğini düşünüyor. Gökada kümeleri kütle çekimi etkisiyle bir arada duran gökada gruplarıdır. Bu gökada şehirlerinin evrimini anlamak için erken evrendeki oluşum halindeki ilkel kümeleri gözlemek gerekir. 2012 yılında uluslararası bir gökbilimci ekibi gözlenebilir evrendeki en yüksek yıldız oluşum oranına sahip gökadalardan biri olan HDF850.1'in uzaklığını doğru bir şekilde belirlemişti. Bilim insanları Hubble Derin Alan olarak bilinen gökyüzünde en çok çalışılan bölgelerden birinde yer alan bu gökadanın yaklaşık bir düzine kadar ilkel gökadadan oluşan bir grubun parçası olduğunu keşfettiler. Keşiften önce sadece bir ilkel grup biliniyordu. Yeni yapılan bu araştırma ile bölgenin ilkel evrendeki gökadalarla dolu, en yoğun nüfuslu bölgelerden biri olduğunu belirledi. Yerel Evrenin bebeklik dönemine ait keşifler Bu son çalışma oluşum halindeki gökada kümesinin çeşitli bileşenlerden veya evrimlerinde farklılıklar gösteren bölgelerden oluştuğunu gösterir. Gökbilimciler bu yapının Samanyolu'nun da olduğu Yerel Gökadalar Grubu içinde bulunan, aynı adlı üst kümenin merkez bölgesi Başak'a benzer bir gökada kümesi haline gelene kadar kademeli olarak değişeceğini tahmin ediyor. Çalışma ekibinden IAC araştırmacısı Helmut Dannerbauer: Bu şehri tıpkı 12,500 milyon yıl önce olduğu gibi evrenin şu anki yaşının %10'undan daha azı yaştayken görüyoruz. Bu nedenle yerel evrende tipik gökada kümelerinin çocukluğunu görüyoruz diyor. Görsel telif hakkı: NASA/ESA/GOODS-N+3DHST+CANDELS Team/Daniel Lopez/IAC


Yıldızının çevresinde bilindik yöntemlerden farklı özellikte dolanan bir ötegezegen keşfedildi. Gezegen 1000 ışık yılı uzaklıktaki WASP-17 yıldızına ait. Gezegeni Geneva Gözlemevi'ndeki Gökbilimciler farketti. Burada aslında gezegen sistemlerinin nasıl oluştuğuna ilişkin yeni bir yöntem deneniyordu. Bilinen kurama göre, gezegenlerin bir yıldızı oluşturan aynı yapıdaki gaz ve toz bulutundan oluştuğu ve yıldızla aynı yöndeki yörüngede dönmesi beklenir. Ancak Keele Üniversitesi'nden ve Geneva Gözlemevi'nden bir grup Gökbilimci WASP-17'nin bu çılgınca hareketini, yakın zamanda başka bir gezegenle çarpışmış olma olasılığına bağlıyorlar. WASP-17, bilardo oyunundaki topların çarpışması gibi, kendinden daha büyük bir abi gezegenin etkisiyle yörüngesinden sapmış olduğu üzerinde duruluyor. Yeni oluşmuş Güneş Sistemleri şiddetli yerler olabilir. Dünyamızın uydusu Ay'da Mars boyutlarındaki bir gezegenin Dünya'ya çarpmasıyla oluşmuş olabileceği düşünülür. WASP-17'ye ilişkin ilk sıradışılık gezegenin boyutuydu. Gezegen Jüpiter'in yarı kütlesinde olmasına karşılık Jüpiter'in iki katı çapa sahipti. Gökbilimciler yıldızına bu kadar yakın bir gezegenin beklenenden daha büyük olması sorusunu çözmeye çalışıyor. Eliptik ve dağınık bir yörüngeye sahip olan gezegen şiddetli gelgitlerin etkisiyle ısınarak sıkışma ve germeye uğradığını düşünüyorlar. Aslında buluş geçiş yönteminin başarısıdır. Bu sayede gezegen oluşumlarının daha net anlaşılacağı düşünülüyor. WASP takımı, binlerce yıldız arasından izlediği yüzlercesinden WASP 17'yi keşfettiler. Artık gezegenin yıldızının önünden geçişleriyle daha fazla bilgi sahibi olmayı umuyorlar. Kaynak: Science Daily


NASA'nın Mars yüzeyinde görev yapan Insight aracı, sismometresi yardımıyla gezegenin iç kısmına ait ayrıntıları ortaya çıkardı. Sismometre verilerine göre Science'da yayınlanan üç makale, Mars'ın kabuğu, mantosu ve çekirdeğinin derinliği ve bileşimi hakkında ayrıntıları ele alıyor. Mars'ta da Dünya'daki gibi erimiş bir dış çekirdek ve katı iç çekirdeğin olup olmadığını belirlemek için Insight verileri incelenmeye devam edecek. Insight'ın SEIS adlı sismometresi 733 farklı sarsıntı kaydetti. Bunların 35'i 3.0 ile 4.0 büyüklüğündeydi. Sismometre yüzlerce ile binlerce kilometre uzaktaki sismik olayları fark edebiliyor. Bir gezegenin iç kısmında oluşan sismik dalgalar farklı malzemelerden geçerken hızı ve şekli değişime uğrar. Bu değişimler gezegenin içyapısı hakkında bilgi verir. Bunun yanında Yer ve Mars gibi karasal gezegenlerin nasıl oluştuğu sorusunun yanıtına da katkı sağlar. Mars'a Bakmak Yer gibi Mars gezegeni de Güneş'in çevresinde dolanan ve erken güneş sistemimizi şekillendiren toz ve büyük meteorit kümelerinden oluşmuştur. İlk on milyonlarca yıl içinde gezegen; kabuk, manto ve çekirdek olmak üzere üç katmana kavuştu. Insight'ın görevlerinden biri de bu üç katmanın derinliğini, boyutunu ve yapısını belirlemektir. Science'da yayınlanan üç makale bu üç katmanla ilgilidir. Bilim insanları Mars kabuğunun beklenenden daha ince olduğunu, iki ve hatta üç alt katmandan oluştuğunu belirlediler. İki alt katman (20km) ve varsa üçüncü katmanı (37km) kadar derinliğe sahiptir. Bunun altında 1560km derinliğe ulaşan manto yer almaktadır. Mars'ın çekirdeği ise 1830km yarıçaptadır. Erimiş durumdaki çekirdeğin boyutunu belirlemek çok önemliydi. Dünya'nın çekirdeğini ölçmek yüzlerce yıl, Ay'ın çekirdeğini ölçmek 40 yıl alırken Mars'ın çekirdeğini ölçmek sadece iki yıl sürdü. İnce Avcılık Çoğunlukla insanın hissettiği depremler tektonik plakaların kaymasına neden olan fay hatlarından kaynaklanır. Ancak Dünya'dakinin tersine Mars'ta tektonik plakalar yoktur: yüzey dev ve tek bir levha gibidir. Ancak gezegenin soğumasına bağlı küçülme farklı yerlerde stres birikimlerine yol açar ve bu da fay ya da kaya kırıkları oluşturur. Insight verilerini inceleyen araştırmacılar zamanlarının çoğunu bir hat üzerindeki kıpırdama ile rüzgarın oluşturduğu titreşimleri ayırt etmekle geçirdi. İlk hareketlilikler birincil veya P dalgalarını işaret eder ve bunu ikincil veya S dalgaları izler. Bu dalgalar gezegenin içindeki katmanlardan yansıdıktan sonra sismogramda tekrar görünebilir. Bu yansımalar kabuk içindeki alt katmanları ve yapılarının belirlenmesi açısından önemlidir. Şaşırtıcı olan ise Insight'ın kaydettiği en önemli depremlerin, son birkaç milyon yıl içinde lav akışlarının bittiği volkanik bir bölge olan Cerberus Fossae'da oluşmasıydı. Mars yörüngesinde dolanan araçlarda depremlerin etkisiyle dik yamaçlardan yuvarlanan kayaların izlerini tespit etti. İşin ilginci Mars'ta en büyük üç yanardağa sahip Tharsis gibi önemli volkanik bölgelerin hiçbirinde deprem oluşmamasıydı. Ancak tabi Insight'ın algılayamadığı büyük ya da küçük depremler oluşmuş olabilir. Bunun nedeni, sismik dalgaların belirli alanlarda yayılırken çekirdeğin etkisiyle Insight'a ulaşmasının engellenmesidir. Bilim insanları Mars modelinin daha hassas hale gelmesi için Insight yardımıyla depremleri kaydetmeye devam ediyor. Özellikle 4.0'dan daha büyük depremler bu konuda oldukça yardımcı olacaktır.


NASA'nın Galileo uzay aracından alınan veriler ışığında Jüpiter'in Io uydusunda yüzeyin altında magmadan oluşan sıvı okyanus olduğu belirlendi. Veri Güneş Sisteminin bilinen en volkanik nesnesi olan Io'da magma tabakasının varlığını doğrudan gözlemle onaylanmasını sağladı. Çalışma Santa Cruz'daki Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles'daki Kaliforniya Üniversitesi ve Ann Arbor'daki Michigan Üniversitesi'nde görevli araştırmacılarla gerçekleşti. UCLA'dan Galileo manyetometre ekibi üyesi Krishan Khurana: Galileo'nun manyetik alan verileriyle sonunda Io'daki magmanın nereden geldiğini anladık diyor. Io'daki volkanlar Dünya'daki volkanlara göre her yıl 100 kat daha fazla lav püskürtür. Dünya'daki volkan yoğunluğu Pasifik Okyanusu çevresinde Ring of Fire gibi daha bölgesel noktalarda yer alırken Io'nun volkanları yüzeyin her noktasına yayılmış durumda. Io'nun kabuğunun 30-50 km altında bir magma okyanusu olduğu sonucu çıkarıldı. NASA'nın Jet İticileri Laboratuarı'ndan Torrence Johnson: Bu bilgi milyarlarca yıl önce Dünya ve uydumuz Ay'ın da benzeri magma okyanusuna sahip olabileceğini ancak zamanla bunun soğumuş olabileceğini akla getirir. Io'daki volkanik hareketlilik, volkanlar hakkında ve erken zamanda Dünya ve Ay üzerinde gerçekleşen volkanik hareketler ile ilgili bilgilenmemizi sağlar diyor. NASA'nın Gezgin uzay aracı 1979 yılında Güneş Sistemi içinde Dünya'dan başka bir cisimde aktif volkan olduğunu keşfetmişti. Io'daki volkanik hareketliliğin nedeni ise Güneş Sistemi'ndeki en büyük gezegen olan Jüpiter'in kütle çekim etkisi. Jüpiter'in çekimi nedeniyle Io'da oluşan germe-çekme kuvvetleri yüzeyin altındaki lavın serbest kalmasına neden oluyor. 1989 yılında fırlatılan Galileo 1995 yılında Jüpiter yörüngesine girdi. Galileo Io'nun manyetik alan verilerini ise Ekim 1999 ile Şubat 2000 arasında gerçekleşen yakın uçuşlarla elde etti. Başarılı bir görev sürdüren Galileo 2003 yılında Jüpiter'in atmosferi ile ayrıntılara ulaşabilmek için dev gezegenin içine yollandı Michigan Üniversitesi'nden Xianzhe Jia: Galileo'nun bu son görevi Io'ya ulaşan yüklü parçacıklar ve Jüpiter'in manyetik alanı arasındaki etkileşimi anlayamadı diyor. Io yüzeyinin 30 ile 50 km altındaki magma okyanusunun sıcaklığı ise 1200 C derece dolayında.


Gökbilimciler Jüpiter'in uydusu Io'daki volkanik hareketliliğin atmosferini nasıl etkilediğini anlamaya yakın. Şili'deki Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesinden alınan yeni radyo görüntüleri Io'nun volkanlarından atmosferine yayılan kükürt dioksit (SO2) ve kükürt monoksit gazlarının varlığını ortaya çıkardı ki SO2'nin varlığı şimdiye kadar belirsizdi. Gözlem verilerine dayanarak Berkeley'daki California Üniversitesi liderliğindeki bir ekip Io'nun atmosferinin % 30-50'sinden aktif volkanların sorumlu olduğunu hesapladı. Californiya Üniversitesi Astronomi, Yer ve Gezegen Bilimi Bölümünden Prof. Imke de Pater: Io'nun atmosferindeki dinamikleri hangi sürecin harekete geçirdiği bilinmiyordu. Io'da güneş ışığı etkisiyle buzlu yüzeyden yükselen volkanik bir hareketlilik mi yoksa bir gaz mı? Gösterdiğimiz şey aslında volkanların Io atmosferinde büyük bir etkiye neden olduğudur diyor. Ekip bununla da yetinmeyip sadece aktif volkanların üzerinde değil tüm atmosfere yayılmış olan SO gazını da tespit etti. Hawaii'deki Maunakea'daki WM Keck Gözlemevinin yaptığı gözlemler atmosferdeki SO'nun görülmeyen volkanlardan yani aşırı sıcaklık nedeniyle patlayan gizli volkanlardan geldiğini ve maddenin buhar halinde dışarı atıldığını gösteriyor. Io'nun Pele gibi bilinen volkanlarından çıkan dumanlar yoğun toz ve volkanik gaz gibi gözlenebilir maddeler atmosfere yayılırken bu tür saf haldeki gaz bulutlarını görmek zordur. De Pater: Keck ile SO emisyonlarının en geniş alanlarına baktığımızda bu gazın büyük olasılıkla 1500 Kelvin'i aşan sıcaklıklarda volkanik menfezlerden kaynaklandığını, ancak henüz bilinen herhangi bir volkana kadar izlenemediğini gördük. Bu da gizli bir volkanizmaya işaret etmektedir. ALMA ile gördüğümüz SO'nun çoğu büyük olasılıkla güneş ışığı tarafından sülfür-oksijen bağı kırılan SO2'ye ait diyor. Io, Güneş sisteminde volkanik açıdan en aktif uydu olup üzerinde 400'den fazla volkan bulunmaktadır. Io'nun atmosferine sülfür gazı püskürten volkanik hareketleri izlemek gökbilimcilere bu sıra dışı uydunun ateş ve buzdan oluşan içyapısı hakkında daha iyi fikir vermektedir.


Hubble ile bir gökadanın karmaşık yapısı ortaya çıkarıldı. Parlak çekirdekli eliptik gökadanın ipliksilerle sarılmış kolları güzel bir kozmik manzaraya keyifle bakmamıza neden olmuş. Dünya'dan 150 milyon ışık yılı uzakta olan NGC 4696 gökadası yüzlerce gökadanın bulunduğu Erboğa kümesinin bir üyesidir. Büyük boyutlu Erboğa kümesindeki NGC 4696 diğer gökadalardan uzak durmayı başarmış görünüyor. NGC 4696, evrendeki bilinen en parlak ve büyük gökadalar arasındadır. NGC 4696'yı benzersiz kılan bir başka özelliği de yapısı. Önceki gözlemler ana gövdesinden dışarı doğru bir gerilme oluştuğu ve bu nedenle dev ipliksi yapıların oluştuğunu göstermişti. Uluslararası bir gökbilimci ekibi NASA/ESA Hubble teleskopunu kullanarak dev ipliksi yapıların ayrıntısına ulaşmaya çalıştı. Tozlu ipliksilerin her birinin yaklaşık 200 ışık yılı genişliğe ve çevresine göre yaklaşık 10 kat daha fazla gaz yoğunluğuna sahip olduğunu hesapladılar. Bu ipliksi yapılar gökadanın merkezinden dışarı doğru sarmal bir şekilde yayılmaktadır. Aslında gökadanın çekirdeği ipliksilerin şekli ve konumlarından sorumludur. NGC 4696'nın merkezinde aktif bir süper kütleli karadelik bulunmaktadır. Bu da gökadanın iç bölgelerine doğru enerjinin akmasına ve dışarı doğru ısınmış malzemenin atılmasına neden olmaktadır. Sıcak gaz kabarcıkları dışa doğru akarken aynı zamanda ipliksilerdeki maddeyi de sürüklediği görülüyor. Gökadanın manyetik alanı da hareketi biçimlendirerek ipliksilerin sarmal şekline neden olmaktadır. NGC 4696 gibi ipliksi gökadalar üzerine bilgi edinilmesi, evrende görece bize yakın olan birçok gökadanın neden ölü olduğunun anlaşılmasını sağlamaktadır. Bu tür gökadaların büyük gaz ve toz depoları olmasına karşılık yeni yıldızlar oluşturmadan, neden genelde yaşlı ve yaşlanan yıldızlarla dolu olduğu bilmecesi çözülmeyi bekliyor. NGC 4696'da da durum bu. Gökadanın manyetik alanı yeni yıldızların doğmasını engelliyor olabilir.


İki yıl süreyle Güneş'i gözleyecek olan NASA'nın IRIS uydusundan ilk görüntüler geldi. Asıl adı Arayüz Bölge Görüntüleme Tayfçekeri olan IRIS uydusu 17 Temmuz'da yolladığı görüntüler paylaşıldı. Uzay aracının teleskop penceresi Güneş'in atmosferinin gizemli iç katmanlarını görmek için açıldı. Elde edilen görüntü küçük bir bölgenin daha önce elde edilmemiş derecede ayrıntılı, net ve açık görüntüsünü elde etti. NASA'nın Goddard Uzay uçuş Merkezi'nden IRIS görevi bilimcilerinden Adrian Daw: IRIS ile gelen görüntüler Güneş atmosferinin alt katmanlarında neler döndüğünü anlamamızda yardımcı olacak. Bunu anlamak için önümüze her zaman yeni ve daha önce görülmemiş kalitede veriler geliyor ve bu yeni teknolojik araçlar üretme potansiyelimiz yanında yeni sürprizleri de getirebiliyor diyor. IRIS yolladığı ilk görüntülerde, birbirinden sadece birkaç yüz kilometre uzakta olan komşu döngüler arasındaki büyük yoğunluk ve sıcaklık farkı ile daha önce görülmemiş kadar ince, ipliksi yapıların çok sayıda olduğunu gösterdi. Görüntülerde ayrıca enerjinin bölgeye nasıl taşınıp emildiğine yönelik ipuçları da hızla parlayan ve sönen noktalarla geliyor. IRIS'in arayüz bölgeye yönelik elde edeceği görüntülerle bilimciler manyetik enerjinin güneş atmosferindeki ısıtmaya nasıl bir katkı sağladığını öğrenmelerine katkı verecek. Enerjinin taşınmasıyla güneş atmosferindeki koronanın neredeyse bin kat daha sıcak, yaklaşık 1 milyon dereceye kadar ulaşmasını açıklayabilmek için bölgeyi en ince ayrıntısına kadar gözlemek gerekiyor. IRIS 27 Haziran 2013'de Kaliforniya'daki Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü'nden fırlatıldı. IRIS özellikle güneş atmosferindeki arayüz bölgesini çözmek için tasarlandı. Dünya iklimini etkileyen morötesi ışımanın anlaşılmasında bu arayüz bölgesi çalışması önemlidir. Dünya yakınındaki yörüngesine gönderilen çeşitli uydular, enerji ağları, küresel konumlandırma sistemleri veya GPS sistemleri etkileyen güneş rüzgarı, enerji akışının anlaşılmasında yardımcı olacaktır. IRIS, morötesi teleskop ve tayfçekeri adlı iki ayrı bileşeni yardımıyla daha önce hiç olmadığı kadar ayrıntılı bir şekilde arayüz bölgesini gözledi. Teleskop gelen ışığı depolayarak yüksek çözünürlükte görüntüler elde ediyor. Bu, nispeten anlık sürede elde edilecek görüntülerle 250 kilometre kadarlık bir alanın çok ince ayrıntıları çözülebilir. Görsel olarak tek dalga boyunda görüntü elde edilse de ikinci alet olan tayfçeker yardımıyla ışığın birçok dalga boyu bilgileri elde edilir. Cihazın böldüğü görünür ışık bölümleri daha sonra bir grafik üzerinde tasvir edilir. Görülen uzun çizgiler ışığın dalga boyu tipini temsil eder. Böylece bir yandan bölgedeki enerji ve ısı hareketleri izlenerek diğer yandan tayfçeker çizgileriyle de hız, sıcaklık ve yoğunluk gibi önemli bilgiler elde edilir. ABD'deki Lockheed Martin İleri Teknoloji Merkezi Güneş ve Astrofizik Laboratuarı'ndan IRIS baş araştırmacısı Alan Title: IRIS görüntüleri ve tayfçekerlerinin kalitesi şaşırtacak kadar iyi. Bu bizi ümitlendiriyor. Daha fazla bölgenin çalışılması ile elimizde daha ayrıntılı veriler olacak diyor. IRIS'in gözlem yapacağı arayüz bölgesinde olan enerji transferi ve dönüşümünün nasıl gerçekleştiği şimdiye kadar anlaşılmış değildir. Gerçekten de arayüz bölgesine akan ışık şimdiye kadar açık bir şekilde yorumlanamamıştır. IRIS hem güneş atmosferindeki olayları, hem de Dünya yörüngesinde dolanan yüksek teknoloji ürünlerinin gelen ışımayla ne derece etkilenebileceğinin anlaşılmasına katkı sağlayacak.


MUSE verileri gökadamız ötesindeki yalnız nötron yıldızını ortaya çıkardı ESO'nun Şili'deki Çok Büyük teleskopu ve diğer teleskoplarla alınan yeni görüntüler en yakın komşu gökadalarımızdan biri olan Küçük Macellan Bulutunda parıldayan gaz bulutları ve yıldızlarla dolu zengin bir bölgeyi gözler önüne serdi. Görüntüler gökbilimcilerin 2000 yıl önceki bir süpernova patlamasından geride kalan gaz iplikçikleri arasında gömülü haldeki ölü bir yıldızı tespit etmelerini sağladı. MUSE aygıtının gözlemleri sayesinde ortaya çıkarılan bu gizemli nesnenin, var olan Chandra X-ışın Gözlemevi verileriyle yalnız bir nötron yıldızı olduğu anlaşıldı. Hem yerden hem de uzaydan alınan görüntülerle oluşturulan dikkat çekici yeni resimler Dünya'dan yaklaşık 200 bin ışık yılı uzaklıktaki Küçük Macellan Bulutunda bulunan karmaşık gaz iplikçikleri arasında gizlenen nesnenin hikayesini anlatıyor. ESO'nun Şili'deki Çok Büyük teleskopu üzerinde bulunan MUSE aygıtı ile alınan veriler bir süpernova patlamasından geride kalarak yavaşça genişlemeye devam eden gaz ve toz ipliklerinden oluşan 1E 0102.2-7219 adlı halka sistemini gözler önüne serdi. Şili'de bir ESO çalışanı olan Frederic Vogt liderliğindeki ekibin keşfi Samanyolu gökadamız dışında ilk kez yalnız olarak bulunan düşük manyetik alanlı bir nötron yıldızının izini sürüyor. Ekip halkanın bir X-ışını kaynağı etrafında toplandığını ve bunun da p1 olarak yıllar önce kaydedildiğini ortaya çıkarıyor. Ancak bu kaynağın doğası bir gizem olarak kalıyor. Özellikle p1'in kalıntının içinde mi yoksa arkasında mı olduğu anlaşılamıyor. Sonrasında MUSE ile gözlenen kaynak, gazdan halkanın neon ve oksijen içeriyor p1'i mükemmel bir şekilde çevrelediğini gösteriyor. Rastlantı yeterince fazla, ekibe göre p1'in süpernova kalıntısının içinde bulunması gerekiyor. P1'in yeri belirlendikten sonra ekip Chandra X-ışını Gözlemevinin kaynakla ilgili daha önce aldığı verileri inceleyerek, bunun düşük bir manyetik alana sahip olan yalnız bir nötron yıldızı olduğunu tespit ediyor. Frederic Vogt şu açıklamayı yapıyor: Eğer bir nokta kaynak arıyorsanız, evrende bakacağınız yerin etrafına tam anlamıyla bir daire çizdiğinde, bundan daha iyisini bulamazsınız. Büyük kütleli yıldızlar süpernova olarak patladıklarında, arkalarında süpernova kalıntısı olarak bilinen sıcak gaz ve toz ağları bırakırlar. Bu çalkantılı yapılar ağır elementlerin büyük kütleli yıldızların yaşamı süresince oluşurlar yıldızlararası ortama tekrar dağılmalarında ve sonrasında yeni yıldızların ve gezegenlerin oluşmasında anahtar rol oynarlar. Genelde yalnızca on kilometre genişliğinde, ancak Güneş'imizden daha ağır olan düşük manyetik alanlı tekil nötron yıldızlarının evrende bolca bulunduğu tahmin ediliyor. Ancak sadece X-ışını dalgaboyunda ışıma yaptıklarından bulunmaları oldukça güç oluyor . P1 noktasının izole bir nötron yıldızı olduğunun anlaşılması optik gözlemlerle olduğundan ayrıca heyecan vericidir. Diğer bir ESO Şili çalışanı ve araştırma makalesinin eş-yazarı Liz Barlett keşfi şöyle özetliyor: Bu Samanyolu dışında bu türde keşfedilmiş olan ilk nesnedir ve MUSE aygıtının yol göstermesi sayesinde mümkün olmuştur. Bu sayede yeni keşif kanallarının açıldığını ve bulunması zor bu yıldızsal kalıntıların araştırılabilmesi konusunda yeni fırsatlar doğduğunu düşünüyoruz. Notlar Görüntüde ESO'nun Şili'deki Çok Büyük teleskopu üzerinde bulunan MUSE aygıtı ile alınan verilerle yörüngedeki NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ve NASA Chandra X-ışın Gözlemevi verileri birleştirilmiştir. Yüksek manyetik alana sahip dönen nötron yıldızları atarcalar olarak adlandırılmaktadır. Radyo ve diğer dalgaboylarında güçlü ışınımlar yaptıklarından bulunmaları kolaydır, ancak bunların tüm nötron yıldızlarının sadece küçük bir kısmını oluşturdukları tahmin edilmektedir. ESO-Türkiye


MUSE tayfölçeri erken evrende neredeyse tüm gökyüzünün Lyman-alfa salınımı ile ışıldadığını ortaya çıkardı ESO'nun Çok Büyük teleskopu üzerindeki MUSE tayfölçeri ile yapılan derin uzay gözlemleri uzak gökadaları çevreleyen çok miktarda kozmik atomik hidrojen birikimini gözler önüne serdi. MUSE'nin üstün hassasiyeti ile erken evrendeki sönük hidrojen bulutlarının doğrudan gözlemleri parıldayan Lyman-alfa ışınımı sayesinde gerçekleştirilebiliyor o dönemde geceleyin gökyüzünün gizli bir ışıltılı yapıya sahip olduğu ortaya çıkarıldı. Hubble Ultra Derin Alanı'ndaki beklenmedik Lyman-alfa salınımı bolluğu uluslararası bir gökbilimciler ekibi tarafından ESO'nun Çok Büyük teleskopu üzerindeki MUSE aygıtı kullanılarak keşfedildi. Keşfi yapılan salınım neredeyse tüm görüş alanını dolduruyor ekip bu nedenle erken evrenden gelen Lyman-alfa emisyonunun neredeyse tüm gökyüzünü görünmez bir şekilde kapladığı sonucuna vardı . Gökbilimciler uzun bir süredir gökyüzüne farklı dalgaboyunda bakmaya alışkınlar, ancak Lyman-alfa ışınımının boyutları halen şaşkınlık verici. Uzak hidrojen bulutlarından gelen Lyman-alfa emisyonunu gözlerken tüm gökyüzünün optik bölgede ışıldadığını görmek oldukça şaşırtıcı oldu, diye açıklıyor sonuçları elde eden gökbilimciler ekibinin üyesi Kasper Borello Schmidt. Bu harika bir keşif! diye ekliyor ekip üyesi Themiya Nanayakkara. Bir dahaki sefere aysız bir gecede gökyüzüne bakıp yıldızları gördüğünüzde, görünmeyen hidrojen parıltısını hayal edin: evrenin ilk yapıtaşı, geceleyin tüm gökyüzünü aydınlatıyor. Ekibin gözlediği HUDF bölgesi Ocak takımyıldızı doğrultusunda olup, 2004 yılında uzayın bu bölgesi için o zamana kadarki en derin gözlemin NASA/ESA Hubble teleskopu tarafından değerli gözlem zamanından 270 saat ayrılarak yapılmasıyla üne kavuşmuştur. HUDF gözlemleri binlerce gökadanın karanlık bir gökyüzü parçası gibi görülen bu bölge boyunca dağıldığını ortaya çıkarmış ve evrenin küçük ölçekli mütevazi bir görüntüsünü sunmuştur. Şimdi MUSE'nin sıradışı yetenekleri bizlere daha derinlere inme fırsatı vermektedir. HUDF içindeki Lyman-alfa salınımının tespiti gökbilimcilerin ilk gökadaların gazla çevrili dış kısımlarından gelen sönük ışımayı ilk kez tespit edebilmeleri anlamına gelmektedir. Bu birleştirilmiş görüntü ikonik HUDF görüntüsü üzerine eklenen mavi renkli Lyman-alfa ışımasını göstermektedir. Bu son gözlemlerin arkasındaki aygıt MUSE ESO'nun Paranal Gözlemevindeki VLT'yi oluşturan teleskoplardan Birim Teleskop 4 üzerine kurulu son teknoloji ürünü bir toplam alan tayfölçeridir . MUSE gökyüzünü gözlerken ışıktaki dalga boyu dağılımları algılayıcısındaki her piksele çarpmaktadır.Göksel nesnelerden gelen ışığın tüm tayfına bakarak Evren'de meydana gelen astrofiziksel süreçlerin derinliklerine hakim olabiliriz . Bu MUSE gözlemleri ile erken evrendeki gökadaları çevreleyen yaygın gaz kozalarına ait tamamen yeni bir resim elde ettik, diyor diğer bir ekip üyesi Philipp Richter. Gözlemleri gerçekleştiren uluslararası gökbilimciler ekibi bu uzak hidrojen bulutlarının yaydığı Lyman-alfa ışımasına dair geçici belirlemeler yapmış olsalar da, kesin nedeni şu an için belirsizliğini koruyor. Bununla birlikte, bu sönük ışımanın geceleyin gökyüzünde her zaman bulunduğu düşünüldüğünde, gelecekte yapılacak gözlemlerle kökenine ışık tutulması bekleniyor. Gelecekte daha da hassas ölçümler yapmayı planlıyoruz, diyor son olarak ekip lideri Lutz Wisotzki. Bu atomik hidrojen rezervinin uzayda nasıl dağıldığını ayrıntılı olarak bulmak istiyoruz. Notlar Işık oldukça hızlı hareket etse de sınırlı bir hıza sahiptir, yani Dünya'ya aşırı uzak gökadalardan gelen ışık uzun bir süre boyunca yol alır, bu da bize Evren'in erken dönemleri hakkında bilgiler verir. VLT Birim teleskop 4, Yepun, aralarında Amerikan Optik Derneği tarafından yakın geçmişte 2018 Paul F. Forman Mühendislik Ekibi Mükemmelliyet Ödülü ile ödüllendirilen Uyarlamalı Optik Tesisinin de bulunduğu sıradışı bilimsel aygıtlar ve ileri teknolojili sistemlerle donatılmıştır. MUSE'nin gözlediği Lyman-alfa ışıması yaklaşık 122 nanometre dalgaboyuna sahip ışık yayan hidrojen atomlarındaki atomik elektron geçişlerinden kaynaklanmaktadır. Ancak bu ışıma Dünya atmosferi tarafından soğurulmaktadır. Sadece aşırı uzak gökadalardan gelen kırmızıya-kaymış Lyman-alfa ışıması Dünya atmosferinden engellenmeden ve yer konuşlu ESO teleskoplarıyla tespit edilebilecek uzun dalgaboyuna sahiptir. Arif Solmaz, Çağ Üniversitesi Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi, Mersin 1 Yorum teknoloji,bilim,çalışmalar,verilen değerli emekler bilim insanlarının bu buluşları insanlığa sundukları evren hakkında ki yazılar görüntüler inanın bunlar çok değerli bilgiler kaç kişi takip ediyor?bence çok az keşfedilen evreni incelemek benim için çok önemli yeni yeni bilgiler öğreniyoruz,teşekkürler ASTRONOMİ DİYARI.selamlar.


Yaklaşık bir yıl sonra C/2012 S1 yaşayan herkesin büyük bir olasılıkla göreceği en parlak kuyrukluyıldız olacak. Ne kadar parlak olacağı ise gökbilimciler arasında bir tartışma konusu. ISON, Beyaz Rusya-Vitebsk'den Vitali Nevski ve Rusya Kondopoga'dan Artyom Novichonok tarafından 21 Eylül'de keşfedildi. Kullandıkları 16-inç'lik (0,4 m) Uluslararası Bilimsel Optik Ağı Teleskopu nedeni,yle kuyrukluyıldıza C/2012/S1 ya da ISON adı verildi. Gökbilimciler kuyrukluyıldızı keşfettiklerinde parlaklığı 18,8 kadir derecesindeydi. Bir karşılaştırma yaparsak, karanlık bir yerde gökyüzünde gözün gördüğü en sönük yıldızdan 100 000 kez daha sönüktü. Tahminlere göre ISON 2013 yılının Kasım ayı sonunda Güneş'e 0,012 gökbirimi (yaklaşık 1,8 milyon km) kadar yaklaşacak. Bir gökbirimi Dünya-Güneş uzaklığı olan 149,7 milyon km'ye eşittir. Ocak 2014'de ise kuyrukluyıldız Dünya'nın 0,4 GB (59,9 milyon km) kadar yakınından geçecek. ISON şu anda, İkizler takımyıldızının en parlak yıldızı olan Pollux'un 6,5 derece doğusunda bulunuyor. Büyük teleskoplar için yeterinde parlaktır. ISON birkaç ay daha dürbün ya da küçük teleskoplarla görülemeyecek. 2013 yaz sonunda ise küçük teleskoplarla hatta dürbünle bile görülebilecek. Ardından Ekim sonu ya da Kasım başında ise çıplak gözle izlenebilir kadar parlak olacak. Kuyrukluyıldız bu tarihlerde Dolunay kadar parlak olacak. ISON Güneş'e yakın olduğu zaman ise gökyüzünde Venüs'ün parlaklığının altı katı kadar ışık saçacak. Ancak bu tarihte ISON gökyüzünde gündüz görünecek ve ne yazık ki Güneş'in parlaklığı görülmesini engelleyecek. 8 Ocak 2014'de ise güzel bir yılbaşı hediyesi olarak oldukça parlak olacak ISON, Kutup Yıldızı'nın sadece 2 derece yakınında olacak.


Dün Güneş'e kızıp 'Ne yaptın sen?' tepkisini vermiştim. Anlaşılan Güneş bundan 'alınmış' olacak ki ISON'u serbest bıraktı. Gerçi kuyrukluyıldız artık 'yüzyılın kuyrukluyıldızı' ünvanını kaybetti. Çünkü Güneş'in güçlü etkisiyle oldukça küçülmüş durumda. İlerleyen günlerde daha net bilgiye sahip olacağız. Dün gece yarısı gökbilimciler ISON'un tamamıyla parçalanmış olabileceğini düşünüyordu. Daha sonra NASA'nın SOHO uydusu ISON'u Güneş'ten adeta 'yandım Allah' dercesine kaçışını görüntüledi. Ancak çekirdeği oldukça küçülmüştü. ISON bu hale gelip bizi hayal kırıklığına uğratsa da büyük bir iş başardı: insanların gökyüzüne bakmasını sağladı. Gökyüzüne sadece 'hava açık mı' diye bakan gökbilimden bi'haberlere ve haber sayfalarına gökyüzünü taşıdı. Demek ISON parçalanmasaydı tam anlamıyla bir ay boyunca şenliği yaşayacaktık. Olmadı. Yine de unutla yeni bilgileri bekliyoruz. bilgiler tazelendikçe buradan duyurmaya devam edeceğim. Görseller: ESA/NASA/SOHO/Jhelioviewer 1 Yorum Ya nasılda hevesle bekliyordum gün ışığında görebilmeyi, küçülmüş olsan da kalbimizdesin 🙂 Bu arada siteniz gerçekten çok güzel ilgiyle takip ediyorum.


Güneş Sistemi'nde br kuyrukluyıldızın yolculuğu tehlikelerle doludur. Güneş'ten gelen dev yığınlar kuyrukluyıldızı etkileyebilir onu parçalayabilir. Bu kuyrukluyıldız henüz Mars'a bile ulaşmadan yaklaşık 370 milyon kilometre uzaktayken güneş ışımasından etkilenmeye ve yüzeyindeki su kaynamaya başlar. Eğer güneşin yakınından geçmeye kalkarsa aldığı yoğun ışıma ve basınç onu tümüyle yok edebilir. ISON'un Güneş Sistemi'nin Oort Bulutu'ndan Güneş'e doğru yolculuğu ise sürüyor. Kuyrukluyıldız 28 Kasım 2013'de güneşe en yakın konumdan, 1,2 milyon kilometre uzaklıktan geçecek. Parçalanmadan güneşe bu kadar yaklaşabilirse Kuzey Yarımküre'den gözlenebilir hale gelecek. ISON'un en parlak ve güzel görünümlü bir kuyrukluyıldız olacağı tahmin ediliyor. Katalogda C/2012 S1 olarak adlandırılmış olan ISON ilk kez Eylül 2012'de 940 milyon kilometre uzaklıktayken keşfedildi. Hala Güneş Sistemi'nin oluştuğu dönemden bozulmamış olarak kalabilen cisim, sistemin üst kısımlarında dolanmış ve ilk kez iç bölgeye hareketlenmiştir. Bilimciler birçok yer merkezli ve en az 15 uzay teleskopu ile kuyrukluyıldızın yolculuğunu antik dönemle ilgili veri toplayabilmek için izliyor. Bilimciler kuyrukluyıldızı izleyerek kuyruğundaki maddeyi ve çevreye tepkisini anlayarak güneş sisteminin kökeni hakkında açıklamaya kavuşacaklarını düşünüyor. Güneş ile olan etkileşimiyle Güneş hakkında da bilgi edinebilecek. NASA uzay ve yer merkezli teleskoplarla izleme dışında konuya ilgi duyan meraklıları, amatör ve profesyonel gökbilimcilere yardımcı olmaları ve büyük bir küresel gözlem kampanyası, ISON Kuyrukluyıldızı Gözlem Kampanyası başlatmak için çaba gösteriyor. ISON'un tehlikeli yolculuğunu ele alan takvimi inceleyebilirsiniz. 10,000 Yıl Önce Kuyrukluyıldız Neptün'ün çok ötesindeki Oort Bulutu içindeki buzlu cisimlerin oluşturduğu disk içinden ayrılarak uzun yolculuğuna başladı. Bu ISON'un iç güneş sişstemini ilk ziyareti olacak. Eylül 2012 ISON Rusya'nın Kislovodsk'deki Uluslararası Bilimserl Optik Ağ Merkezi'ndeki Rus gökbilimciler Vitali Nevski ve Artyom Novichonok tarafından keşfedildi. 17-18 Ocak 2013 NASA'nın Derin Darbe aracı ISON'u görüntüledi. Ancak gözlemler kuyrukluyıldızda karbonmonoksit ve karbondioksitin olup olmadığını tespit edecek ayrıntıda değildi. Ocak-Mart 2013 Bu aylar arasında NASA'nın Swift aracı 736 milyon kilometre uzaklıktaki ISON'u görüntüledi. Gözlemler ISON'ndan dakikada 50 bin kilogram toz ve 60 kilogram suyun döküldüğünü gösterdi. Bu ise kuyrukluyıldızın buzun suya dönüştüğü sınır noktada olduğunu gösterdi. Nisan-Temmuz 2013 NASA'nın Hubble Uzay Teleskopu 10 Nisan 2013'de Güneş'ten 618 milyon kilometre uzaklıkta olan ISON'u görüntüledi. Hubble'ın bu ilk gözlemleri ile şaşırtıcı sonuçlar elde edildi: Kuyrukluyıldızın çekirdeği 3 ile 4 kilometreden daha büyüktü. Kuyrukluyıldızın çok parlak ve hareketli olması bilimcilerin çekirdeğin çok büyük olduğunu kabul etmesinin kanıtıydı. Hubble kuyruğun 5 kilometre çapında ve 91 kilometre uzunluğa sahip olduğunu gösterdi. HST 2 Mayıs ve 7 Mayıs tarihlerinde de kuyruktaki karbonmonoksit gazını belirledi. Hubble en son Temmuz başında gözünü yine ISON'a dikmişti. 13 Haziran 2013 NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu Güneş'ten 496 milyon kilometre uzaktaki ISON'u görüntüledi. Veriler işlenmeye devam ettiğinden sonuçlar henüz açıklanmadı. Temmuz-Ağustos 2013 Temmuz-Ağustyos arasında suyun buharlaşması başlayacak ve kuyrukluyıldız güneş ışımasını hissedecek. Kuyrukluyıldız bu sırada don sınırı olarak nitelenen Güneş'ten 370 ile 450 milyon kilometre arasındaki bölgede bulunacak. Bazı kuyrukluyıldızlar bu hattan geçişleri sırasında kırılmaktadır. Ağustos-Kasım 2013 Ağustos ayından itibaren gökbilimciler yer merkezli teleskoplarla kuyrukluyıldızı gözleyebilecek. Haziran sonu ve Ağustos başına kadar ISON Dünya'dan bakıldığında Güneş'in arkasında olduğundan yerden gözlenememiştir. Eylül 2013 Güney yarımkürede şafak zamanı dürbünle gözlenebilecek. 17 Eylül-15 Ekim 2013 671 metre boyunda ve üzerinde 2,6 metrelik teleskopu olan ISON izleme balonu ya da diğer adıyla BRRISON göreve başlayacak. Balon yeryüzünden 37 kilometre yükseğe çıkarak ISON'u gözleyecek. BRRISON yakın kızılötesi, yakın morötesi ve görünür dalga boylarında ISON'a bakacak ve kuyrukluyıldızdaki su emisyonu ile karbondioksit oranını ölçecek. Bu oran kuyrukluyıldızın kökeniyle ilgili teşhiste bulunulmasını sağlayacak. Bu emisyonlar Dünya atmosferinin engellemesi nedeniyle yerden ölçülemez. BRRISON kuyrukluyıldız ISON'u gözlemek için üretilmiş eşi görülmemiş hızlı projedir ve NASA Gezegen Bilimleri Bölümü'nün balon görevidir. Ekim 2013 ve Fırsat 1 Ekim 2013'den itibaren Ekim ayı içinde ISON'u görüntüleyecek. Kuyrukluyıldız bu tarihte Mars'a en yakın konumda yer alacak. 10 Ekim'de kuyrukluyıldız 151 milyon kilometre uzakta bulunacak. Bu tarihte Hubble ek gözlemler sağlayarak kuyrukluyıldızın genel yapısını ve ondan kopan parçaları arayarak yeni tahminlerde bulunulmasını sağlayacak. Kasım 2013 (16-19 ve 21-26 Kasım) ISON Merkür'e yakın konumda olacağından MESSENGER ile görüntülenebilecek. En yakın konuma 19 Kasım'da ulaşacak. Kuyrukluyıldız Merkür'ü geçtikten sonra en tehlikeli yolculuğuna başlayacak. Güneş'ten gelen yoğun ışıma kuyrukluyıldızdan çok daha fazla maddenin buharlaşmasına neden olacak. Ayrıca kuyrukluyıldıza akacak olan güneş parçacıklarının oluşturacakları baskı onun kırılmasına bile neden olabilecek.Güneş çevresinde dolanacak ISON yer merkezli teleskoplarla izlenebilecek. 18-24 Kasım 2013 Güneş'e yaklaşan ISON'dan yayılan morötesi ışık ölçülebilecek. Bu ışık bilimcilerin kuyrukluyıldızın yüzeyini terk eden uçucu kimyasalların üretim oranını belirlemek ve kuyrukluyıldızın üzerinde daha önce keşfedilmemiş atom ya da moleküllerin tespit edilmesinde kullanılabilecek. 21-30 Kasım 2013 21 Kasım'dan itibaren ISON, Güneş'i gözleyen uydular tarafından izlenebilecek. Böylece Güneş'ten gelen baskı ayrıntılı incelenebilecek. Güneş çevrimi kuyrukluyıldız için kötü senaryolara neden olabilecek. Güneş'ten atılan bir kütlenin kuyrukluyıldıza gelmesi parçalanmayı hızlkandırabilir. Aralık 2013 ve Ocak 2014 ISON Güneş çevresindeki turunda hayatta kalırsa Kuzey Yarıküre'de inanılmaz derecede parlak olacağından çıplak gözle bile gözlenebilecek. Aralık başında doğu-güneydoğu ufkunda, ufka yakın ve sabah saatlerinde görülebilecek. Aralık sonu ve Ocak başında ise tüm gece izlenebilecek. 26 Aralık 2013 Dünya'ya en yakın konumda bulunacak. Kuyrukluyıldız bu sırada Dünya'dan 4,5 milyon kilometre uzakta olacak.


Gökbilimciler ISON gibi uzun kuyrukluyıldızları sıcak olarak bilir. Bu cisimler güneş ısısını aldıkları için oluşan uzun kuyruklarıyla tarih boyunca gökyüzünde çıplak gözle izlenmiştir. Sıcak olmasına karşılık ne yazık ki ISON bunlardan biri olamadı. Beklendiği gibi ISON 28 Kasım'da Güneş'e çok yakınına sokulduğunda büyük bir kuyrukluyıldız olarak görülmesi beklendi.... Ama ISON bu beklentiyi karşılayamadı. Ne yazık ki ISON'u insan gözü göremeyecek diyor NASA'nın ISON gözlem programı ekibinden Karl Battams. Başlangıçta bu olumsuz görünebilir. Ama diyor Battams: Kaybettik diye ağlamak yerine belki de ne kazandığımıza bakmalıyız. Bazı kuyrukluyıldızlar tarihin en iyi verilerini sağlamıştır. ISON Güneş'e en yakın konuma geldiği 28 Kasım'da çok büüyük beklentilere sahipti. Buzlu cisim tam 20 dolunay büyüklüğündeki kuyruklu görüntüsüyle şafak vakti görebilecekti. Güneş'in ısısı onu çok uzun bir kuyrukluyıldıza çevirecekti. Gözlem sırasında 32.000'den fazla kişi google+ ve diğer araçlarla Battams ve güneş-bilim insanlarına katıldı. Herkes ikiz STEREO sondalarını, Güneş Dinamikleri Gözlemevi ve SOHO da dahil olmak üzere gözlem filosunun görüntülerini canlı olarak izledi. ISON Güneş'e yaklaştıkça parlaklaştı ve sonra soldu. Bu parçalanma olabilirdi diyor gözlem ekibinden Matthew Knight. Güneş Dinamikleri Gözlemevi'ndeki kameralar sürekli olarak kuyrukluyıldızı aradı ama birşey göremediler. Ne olduğundan emin değildik. Tam anlamıyla dönme dolapta dönüyor gibiydik, şaşkın ve telaşlı. Güneş'in atmosferinde ortaya çıkan yelpaze şeklindeki bulut araştırmacıları bir kez daha şaşırttı. Hiç kimse içeride neler olup bittiğini bilmiyordu. Olasılıklar ISON'un küçük bir çekirdeğinin kaldığını ya da bir moloz yığınına döndüğü yönündeydi. Günün sonunda ISON sanki bir toz bulutu olmuştu. Çıplak gözle kuyrukluyıldızı izleyememek gerçekten hayal kırıklığı yarattı. Diğer yandan ISON'un başka bir işi başardığını düşünüyorum. Sosyal medyanın da yardımıyla insanlara kendini tanıttı, ünlü oldu. NASA'nın sunucuları bile bu yoğun ilgiyle başa çıkmakta zorlandı diyor Knight. Yani ISON gerçekten yüzyılın kuyrukluyıldızı oldu. Kuyrukluyıldız ölmüş olabilir. Ama gözlem kampanyası başarıya ulaştı. Eylül 2012'de keşfedildiğinden bu yana ISON genelde elektromanyetik tayfta gözlendi ve binlerce kez fotoğraflandı. Jüpiter'den uzaklaştıktan sonra da yer teleskoplarıyla izlenmeye başlandı. Aylarca kuyruğunun şekli izlendi. Gökbilimcilerin elindeki bu muazzam veriler ISON'un başına ne geldiğini ve gizemini çözmeye yardım edecek. Matthew ve bana göre ISON bu kadarını hiç beklemediğimiz bir şekilde ün kazandı. Evren gerçekten muhteşem ve bizi her zaman hayretler içinde bırakacak malzemelere sahip diyor Battams.


Bitti. Herşey bitti. İlgi çekici gösteri ikinci perde açılmadan sona erdi. Ne yaptın Güneş sen? Tüm umutlarımızı tükettin. Elveda ISON. ISON sadece yeryüzündeki amatör ya da gelişmiş teleskoplar değil uzay gözlemevleri de merakla izliyordu. Resmi adı C/2012 S1 olan ISON Kislovodsk yakınındaki Uluslararası Bilimsel Optik Ağ Teleskopu ile Rus gökbilimciler Vitali Nevski ve Artyom Novichonok tarafından 21 Eylül 2012 de keşfedildi. 28 Kasım'da yani bugün ISON artık Güneş'i dolanıp tek parça halinde görüneceğini umuyorduk. Artık herşey bitti. ISON çok küçüldü. Sizleri ISON'u merakla izleyen uydularımızdan alınan görüntülerle başbaşa bırakıyorum. Muhteşem bir video. Film 20-25 Kasım tarihleri arasında STEREO uydusu ile çekilen görüntülerle oluşturulmuş ve iki kuyrukluyıldızı gösteriyor: Encke ve ISON. ISON başta sol arkadan oldukça parlak bir şekilde gelirken, Encke Merkür ile Dünya'nın arasından sönük bir nokta şeklinde çıkan nokta gibi görülüyor. Filmin sonlarına doğru Encke ile ISON'un farklı yönlere doğru ve güneş rüzgarına karşı hareket ettiklerini görüyoruz. Telif: Yaklaşık bir buçuk saat arayla alınmış ISON'un sağlam haldeki son görüntüleri SOHO ve SDO ile alındı. 1 Yorum üzüldüm zavallı ıson. heyy üzüntüm ıson için değil kendim için. zira bu güneşi dolanır daha parlak bi şekilde sahneye çıkarda görsel bi şölen yaparız diye ümitlenmiştim. artık önümüzdeki maçlara bakacaz...


Ülkemizin en büyük tatlı su göllerinden ikisi Uluslararası Uzay İstasyonundan bir astronot tarafından görüntülendi: Beyşehir ve Eğirdir gölleri. Bölgede Sultan dağlarından akan sular, dereler ve yağış etkisiyle oluşmuş birkaç sığ göl daha yer almaktadır. Göllerdeki su seviyeleri genel olarak içme suyu ve tarımsal sulama amacıyla kullanıldığından mevsimlere bağlı olarak değişmektedir. Su seviyeleri azaldıkça göl yataklarında bulunan açık renkli kireçtaşı çökeltileri belirgin hale gelir ve suyun açık renkte görünmesini sağlar. Burada Beyşehir Gölünün açık renkte görünmesinin nedeni budur. Yani, Beyşehir Gölündeki su seviye azalmış durumda! Beyşehir ve Eğirdir gölleri küresel koruma örgütleri tarafından önemli kuş ve bitki yaşam alanları olarak işaretlenmiştir. Göllerde 182 kuş türü kıyıları ve küçük adaları yuvalama ve üreme alanı olarak kullanmaktadır. Telif: ISS Digital Camera 1 Yorum çok kısa zamanda devletimiz bu konuda önlem almakı.uyarılar ciddiye alınmalı ve yapılacaklar ona göre planlanmalıdır.selamlar.


NASA'nın daha önce uydu parçalarını test etmek için tasarladığı QuikScat bir donanım değişikliğiyle 2014 yılında Uluslararası Uzay İstasyonu'na yerleştirilerek hava durumu tahminlerini gerçekleştirecek. Böylece ISS ile uzaydan Dünya'nın bütününe ilişkin hava tahminleri yapılabilecek. Yeni aletin adı ISS-RapidScat olacak. NASA'nın Uluslararası Uzay İstasyonu programı yöneticisi Mike Suffredini: Uzay istasyonuna yerleştirilecek aletle hava tahminlerinin daha doğru ve çok daha ucuza yapılabileceğini göreceğiz diyor. ISS-RapidScat iki yıl önce tasarlandı ve ancak üzerindeki teknoloji 10 kez değiştirildi. Alet okyanus rüzgarlarını izleyerek olası kasırgaları önceden belirleyebilecek kapasiteye sahip. Alet, bir uçak ya da bir uydu yardımıyla Dünya yüzeyini tarayarak, yüzeyden gelen yansıma veya saçılma etkisini ölçebilen mikrodalga radar duyargasına sahip. ISS-RapidScat QuikScat ile benzer ölçüm hassasiyetine sahip olacak ve ISS ile görülebilen tün bölgeleri izleyebilecek. Alet Space X Dragon kargo gemisiyle ISS'ye gönderilecek. ISS bir günde Dünya'nın çeşitli bölgeleri üzerinden geçmektedir. Geçişi sırasında da yörüngedeki diğer uyduların yörüngelerinden geçer. Böylece ISS-RapidScat diğer uydu verileriyle bir eş zamanlı çalışmayı da gerçekleştirecek. Alınan veriler uzun dönemli çalışmalara da yardımcı olacak. ISS-RapidScat günün her saati için Dünya'daki rüzgar ölçümlerini yapacak. Tropik bulutlar, Dünya'daki su-enerji döngülerini ölçerek bilimcilerin hava ve iklim modelleri geliştirmelerine yardımcı olacak.


Pluto'yla ilgilenmemizi ve sevmemizi sağlayan Yeni Ufuklar aracı Pluto ötesi bölgedeki yolculuğunu sürdürüyor. Araç şimdi de cüce gezegen Quaoar'ı görüntüledi . Kuiper Kuşağı içinde, yani Güneş'ten çok ama çok uzakta yolculuğunu devam ettiren Yeni Ufuklar, eşsiz görüntüler iletmeyi sürdürüyor. Bu fotoğrafın alındığı sırada Quaoar Güneş'ten 6,4 milyar km ve araçtan 2,1 milyar km uzaktaydı. Oldukça parlak görülen Ouaoar burada sadece bir kısmını gösteriyor. Bu görsellerdeki parlaklık değişimleri cismin yüzeyiyle ilgili ipuçları vermektedir. Görüntüde arka alanda birçok yıldız ve iki de gökada (IC 1048 ve UGC 09485) parlamaktadır. Quaoar bu cisimlere göre göre daha yakın olduğundan onların önünde hareket ediyor görünmektedir. Yeni Ufuklar aracının yeni görevi ise 2019'da Güneş Sisteminin erken döneminde oluştuğu düşünülen 2014 MU69 ile buluşmak olacak. Yolun açık olsun Yeni Ufuklar... Görüntü telif hakkı: NASA/JHUAPL/SwRI