NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile elde edilen yeni ve muhteşem görüntüde bir gökada kümesi ile birlikte kozmik tarihin farklı uzaklık ve aşamaları da gözler önüne seriliyor. Evrenin erken dönemine ait cisimler görüntüde kozmik birer komşu gibi görülüyor. Toplamda 14 saatlik poz süresiyle elde edilen görüntü çıplak gözün görebileceği en sönük cisimden bir milyar kez daha sönük cisimleri gösteriyor. Yeni Hubble görüntüsünde çok farklı uzaklıklardaki çeşitlilik ön plana çıkıyor. Görüntüdeki gökadaların çoğu Dünya'dan yaklaşık beş milyar ışık yılı uzakta olmasına karşılık diğerleri daha yakın ya da çok daha uzaktadır. Gökyüzünün bu bölgesindeki cisimler birbirine yakın görülmesine karşılık aslında aralarında milyarlarca ışık yılı uzaklık olabileceği unutulmamalıdır. Çünkü bu optik yanılsamada çeşitli gökada grupları aynı görüş hattı doğrultusundadır. Hubble ile çok uzaktaki gökadaların görüntüleriyle birlikte görülen evren kesiti tamamlanıyor. Bu uzak cisimler kütleçekimsel mercek adı verilen özel bir teknikle görülebiliyor. Bu teknik yakındaki bir gökadanın uzaktaki cisimden gelen ışığı kütle çekimi etkisiyle bükerek bir mercek gibi davranması ilkesine dayanır. Burada kullanılan mercek sistemlerinden biri görüntü merkezinde bulunan ve çember içine alınmış CLASS B1608+656 adlı kümedir. Küme uzaktaki QSO-160913+653228 adlı iki kuasarı ortaya çıkarmıştır. Bu parlak diskten yayılan ışık şu anda karadeliğin içine düşen madde tarafından yayılıyor gibi görünse de aslında evrenin şimdiki yaşının üçte ikisi yaşta iken yani dokuz milyar yıllık zaman önceki halini gösterir. Fred ve Ginger gibi iki çekimsel mercek gökada da bunun gibi başka cisimleri ortaya çıkaracak kadar yeterli kütleye sahiptir. Bunun gibi uzak ve çok sönük cisimleri ortaya çıkarmak için Hubble gibi bir teleskopa ve uzun poz sürelerine ihtiyacınız vardır. Görüntü toplamda 14 saatlik poz süresi ile görünür ve kızılötesi gözlemleri sonucunda oluşmuştur. Videolar:


NASA, uzaklardaki cüce gezegen Plüton'un yeni görüntülerini yayınladı. Hubble Uzay Teleskobuyla alınan görüntülerde Plüton, koyu pekmez rengiyle görülüyor. Cüce gezegendeki alacalı bulacalı renk ve parlaklık değişimleri, mevsime bağlı olarak düzenli olarak değişiyor. Güneş çevresindeki turunu 248 yılda tamamlayan Plüton'un şu an kuzey yarımküresi parlak görünüyor. Bu kısımda oluşan olası buz çözülmeleri mevsimsel değişime bağlı olarak bir süre sonra yüzeydeki buzları tekrar donacak. Görüntüdeki renk değişimi 2000 ile 2002 yılları arasında gerçekleşti. Yeni Ufuklar adlı uzay aracının 2015'te Plüton'a varana kadar elde edebileceğimiz en iyi görüntüler şimdilik bunlar. Araç yaklaşık 6 ay sonra hedefi olan Plüto ve Kuiper Kuşağı içindeki nesneleri gözlemeye başlayacak. Plüton, her ne kadar gezegen sınıfından çıkarılmış olsa da özellikle ABD halkının büyük bir kısmı tarafından hala gezegen olarak nitelendiriliyor. Böylesi bir gezegenimsi nesnenin görüntülerini ancak Hubble gibi gelişmiş bir teleskopla alabiliyoruz. Görüntülerdeki koyu kırmızıya yakın renk ise güneşten gelen ışığı yansıtan metan ile oluşuyor. 1994 yılında çekilmiş Hubble görüntüleriyle kıyaslanan bu görüntülerde Plüton'un kuzey yarımküresi güney yarımküresinden daha parlak görünüyor. Bu değişiklikler yüzeyi de etkileyen çok karışık bir süreci gösteriyor. Hubble görüntüleriyle Plüton'un sadece buz ve kayadan oluşmadığını da kanıtlıyor. Cüce gezegende atmosfer hareketliliği de söz konusu. Bu değişimler 248 yıllık süre boyunca gezegenin eğiminin de değişimsine bağlı olarak kendini yeniliyor. Mevsim değişimleri Plüton'da asimetrik bir hızla gerçekleşir. Kuzey yarım kürede yaz mevsimi, Plüton'un Güneş'e daha yakın olmasından dolayı hızlanmasıyla kısa sürer. 1988 ile 2002 yılları arasındaki gözlemler ile Hubble'ın gözlemlerini kıyaslayan gökbilimciler Plüton'un kuzey yarımküresinin atmosferindeki madde kütlesinin iki kat arttığını gösterdi. Bunun nedeni ısınmaya bağlı olarak ısınan azot buzunun süblimleşmesi olabilir. 2015 yılıyla birlikte daha fazla bilgi sahibi olabileceğiz. Hubble'ın görüntülerinde görülen karbon monoksit bölgesi Yeni Ufuklar adlı aracın ilk hedefi olacak gibi görünüyor. Böylece Güneş Sistemi'ndeki hakkında az bilgi sahibi olduğumuz bir nesneyi, hatta nesneleri de gözlemiş olabileceğiz. Kaynak: Hubble 1 Yorum Anladığım kadarıyla ABD'liler Plüton'u ulusal gezegen olarak görüyorlar.Bu arada ABD başkanının Ay Projesini iptal etmesini kınıyorum. ABD ordusuna Amerika tarihinin en büyük bütçesini ayıran Obama, malesef bilime gelince cimri oluyor...


Gökbilimciler erken evrendeki bol yıldız üreten gökadaların nüfusunu belirleyebilmek amacıyla NASA'nın Hubble Uzay Teleskopu ve WM Keck Gözlemevi'ni kullandı. Uzak evrendeki oldukça küçük ve sönük görülen çok sayıda gökada Hubble ile morötesi ışık altında yakalandı ve ardından Hawaii'deki Mauna Kea tepesinde bulunan güçlü Keck teleskopu ile onaylandı. Ekip 10 milyar yıl önce yıldız doğumlarının doruğa çıktığı 58 genç ve çok küçük gökadayı Hubble ile görüntüledi. Ekip daha sonra üzerinde LRIS aracı takılı olan 10 metrelik Keck Teleskopu ile 58 gökadanın kırmızıya kayma oranını 12 olarak belirleyerek yaşlarını onayladı. Düşük Çözünürlüklü Görüntüleme Tayfölçeri çok yönlü görünür dalga boyu görüntüleme aracıdır. Yeni keşfedilen gökadalar daha büyük olanlara göre 100 kat daha büyük ve daha sönük olduğundan Hubble için bile oldukça silik görülmektedir. Ancak gökbilimciler alandaki bu sönük gökadaları görebilmek için küçük bir hileye başvurdular. Abell 1689 adlı daha yakın bir gökada kümesinin kütle çekimi nedeniyle bükülen ışıktan yararlanarak adeta bir mercek gibi arka alandaki gökadaları gördüler. Kütle çekimsel mercek adı verilen bu yöntemde uzaktaki gökadalardan gelen ışık yakındaki büyük bir küme tarafından kırılarak uzak cisimlerin büyük görülmesine neden olur. Çalışma ekibinden fizikçi ve gökbilimci olan Brian Siana: Her zaman parlak gökadaları bulmamız bir sorundu. Çünkü parlak gökadalar buzdağının görünen kısmıdır. Şimdi biz bol yıldız oluşturan daha uzaktaki küçük ve sönük gökadaları da görebildik. Gerçekten şimdi buzdağının görünmeyen kısmını çalışıyoruz diyor. Siana'nın ekibi evren yaklaşık 3,4 milyar yıl yaşındayken görülen gökadaların sayımını tamamladığını düşünüyor. Elde edilen örnek erken evrenin temsilcileri kabul ediliyor. Bu dönemdeki yeni yıldızların çoğu bu gökadalarda oluşmuş olmalıdır. Bu gökadaların keşfi aynı zamanda küçük gökadalardaki sıcak yıldızların elektron sökmesi yoluyla hidrojenin iyonlaşmasını sağlayarak gereken ışımayı dışarı pompaladığı tezini de güçlendiriyor. Yeniden iyonlaşma adı verilen bu süreç Büyük Patlama'dan sonraki iki milyar yıl içinde ya da başka bir ifadeyle günümüzden 13 milyar yıl önce oluştu. Bizim örnek gökadalar yeniden iyonlaşma döneminden birkaç milyar yıl sonra var olsalar da bunların en azından bir kısmının bu sürece katkı sağladığı düşünülüyor diyor Siana. Erken dönem gökadaları günümüzdeki görkemli sarmal ve eliptik gökadalar gibi değiller. Araştırma ekibinden Anahita Alavi: Çekimsel mercek yöntemi bunların şeklini belirgin bir şekilde uzatıyor. Mercekleme yöntemi olmadan Hubble bunları noktasal birer kaynak olarak görecektir. Bu gökadaların boyutları hakkında henüz bir fikir sahibi değiliz diyor. Hubble verilerine göre bu gökadalar birkaç bin ışık yılı çapında olup küçük ve düzensiz bir şekle sahipler. Bu gökadalar Samanyolu gibi büyük bir gökadanın onda biri ya da yüzde biri kadar kütlelidir. Ancak bu gökadalardaki muazzam miktardaki yıldız oluşumu nedeniyle yoğun morötesi ışıma yayarlar diyor Siana.


Ülkelerin tatil dönemleri uzaydan net bir şekilde fark ediliyor. Nasıl mı? Uzaya yaydığımız ışıkla. NOAA/NASA Suomi Ulusal Yörünge Kutup Aracı verileri araştırmacılara gece Dünya şehirlerinin nasıl göründüğü hakkında bilgi veriyor. Buna göre ülkelerin tatil dönemlerinde belirgin ışık değişimleri görülüyor. Tatil dönemlerinde özellikle öne çıkanlar, ABD'de yılbaşı ve Ortadoğu'da Ramazan ayı. Yılın diğer günlerinde uzaya yansıyan ışıkla karşılaştırıldığında ABD'de yılbaşında yüzde 20 ile yüzde 50 oranında artış gözlendi. Ortadoğu'daki bazı kentlerde Ramazan ayında uzaya kaçan ışık miktarının ise diğer günlere göre yüzde 50'den fazla olduğu belirlendi. Suomi NPP üzerinde Görünür ve Kızılötesi Görüntüleme Radyometresi taşıyor. VIIRS ile gezegenimizin gece kısmı gözlenebiliyor. Böylece geceleyin şehir ışıkları daha net algılanıyor. 2012 yılında NOAA bilim insanları VIIRS verilerinden Geceleyin Dünya haritasını yayınladı. Harita gökyüzünde bulut ve Ay ışığının olmadığı dönemlerin ortalaması alınarak oluşturuldu. Aynı teknikle tatil dönemlerinde şehir ışıklarındaki değişimler ortaya çıkarıldı. ABD'de Yılbaşı ABD'de Şükran gününden sonraki Black Friday ve onu izleyen yılbaşına kadar ki tatil dönemlerinde ışık miktarlarında artış görüldü. Araştırmacılara göre bu aynı zamanda sera gazının artması anlamına da geliyor. Araştırmada ilk etapta 2012 ve 2013 yıllarında 70 ABD kentindeki ışık çıkışları gözlendi. Büyük şehirler ve onların varoşlarındaki ışık şiddetinin yüzde 30 ile 50 oranında arttığı farkedildi. Yani tatil dönemlerini uzaydan net bir şekilde fark edebiliyorsunuz. Büyük kentlerdeki artış küçük yerleşim bölgelerine az da olsa yansıyor. Bundaki temel etkende insanların tatillerde kentlerden daha küçük yerleşim yerlerine gitmeleri gösteriliyor. Ortadoğu'da Ramazan Araştırma ekibi ABD'nin ardından gözünü Kahire'ye dikti ve 2012 yılından itibaren verileri toplamaya başladı. Verilerde bazı ilginç saptamalara ulaşıldı. Ramazan ayı boyunca Kahire'de yaşayanlar gece geç saatlerde yemek yediği, alışveriş yaptığı için bu saatlerde ışık miktarının arttığı belirlendi. 2014 yılına kadar yapılan düzenli taramalarda Kahire'den uzaya çıkan ışıkların özellikle İslam takvimiyle paralel arttığı saptandı. Ancak Ortadoğu'daki tüm kentler Kahire gibi değil. Riyad ve Cidde gibi Suudi Arabistan'ın büyük kentlerindeki ışık kullanımı Ramazan ayı boyunca yüzde 60 ile 100 oranında arttı. Buna karşılık Türk şehirlerinde ışık kullanımı çok daha az artmıştır. Suriye, Irak ve Lübnan'ın bazı yerlerinde ışık çıkışında artış olmasına karşılık bu bölgelerde süregelen savaşın etkisi yorum yapılmasına olanak sağlamadı. VIIRS verilerine göre Kahire'deki ışık artışı özellikle Ramazan ayında en yüksek seviyeye ulaşıyor ve bunda zengin ya da fakir bölge ayrımı bulunmamakta. Tüm kent şenliklere katılıyor ve her yer ışıl ışıl parlıyor. Yani Kahire'de Ramazan ayında zengin ya da fakir olmanız fark etmiyor. Enerjiyi Planlama Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli ile atmosfere yayılan sera gazının azaltılmasının enerjiyi iyi kullanmaktan geçtiği belirtilmiş ve bu konuda bilim insanları ile politikacıların üzerlerine düşeni yapmaları benimsenmiştir. Atmosfere yayılan sera gazlarının yüzde 70'i büyük kent kaynaklıdır. Yüksek verimli araba ve alet kullanımının özendirilmesi gereklidir. VIIRS verilerinden binalarımızdaki enerjiyi verimli bir şekilde kullanmadığımız sonucu çıkıyor. Sadece binalar değil, şehir aydınlatmaları da sonucun olumsuz olmasına katkı sağlıyor. Amaç şehirleri pırıl pırıl yapmaktır, gökyüzünü değil.


NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu uzayda grafen adı verilen yassı karbon parçacıklarına rastladı. Bir atom kalınlığındaki tellerin birleşerek oluşturduğu böylesi bir yapı ilk kez tespit edilmiş oldu. Grafen ilk olarak 2004 yılında laboratuarda üretilmiş ve ardından 2010 yılında üreticisine nobel ödülü getirmiştir. İnce olmasına karşılık bakırdan çok daha güçlü elektrik akımı taşır. Görünüşü bal peteklerini andırır. Şimdiden geleceğin bilgisayarlarında, elektrikli cihazların ekranlarında, güneş panellerinde ve diğer uygulamalarda kullanılacağı düşünülüyor. Uzaydaki karbon içerikli bileşiklerin tespiti kendimiz gibi karbon bazlı canlıları ve diğer yaşam biçimlerinin nasıl geliştiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Spitzer, Macellan Bulutları denlen iki cüce gökadada, içinde ölmüş yıldızların oluşturduğu gezegenimsi bulutlarda grafen olduğunun işaretlerini algıladı. Gökadamız dışında kızılötesi algılama ile C70 molekülüne ilk kez rastlanmış oldu. C70 ve grafen bucky topları olarak bilinen moleküller fulleren ailesi C60 ailesindendir. Bu karbon küreler futbol topu gibi 60 karbon atomunun birleşmesiyle oluşmuştur. Meteorlardaki gaz bileşiminde rastlanan fullerenler aynı zamanda laboratuar şartlarında üretiliyor. Bu verilerin ışığında fullerenlerin yaşamın başlangıcında etkin rol oynadığı ve bu moleküllerin Dünya'ya uzaydan taşındığını gösteriyor. Daha once Spitzer 2010 yılının Temmuz ayında ilk C70 molekülü olduğunu keşfetmişti. Küçük Macellan Bulutu'ndaki bu yapıların daha sonra 15 Dolunay kütlesinde olduğu belirlendi. Bu son veriler ile diğer karmaşık moleküllerin hidrojen açısından zengin bölgelerde oluşabileceği ortaya çıktı. Gökbilimcilere göre grafen, bucky topları ve C70 molekülleri ölmekte olan bir yıldızın çevreye yaydığı şok dalgaları ile hidrojen bileşimli karbonun kırılmasıyla oluşuyor.


Yıldızlararası ortamda ilk kez Hidrojen peroksit molekülleri belirlendi. Bu keşif, hayat için çok önemli olan su ve oksijen molekülleri arasındaki bağlantı hakkında ipuçları sağlamaktadır. Hidrojen peroksit, Dünya'nın atmosferindeki su ve ozonun kimyasında anahtar bir role sahip olup, dezenfektan ve saç ağartıcı özellikleriyle de tanınmaktadır. Şimdi ise bu molekülün uzaydaki varlığı, ESO'nun Şili'de bulunan APEX teleskopunu kullanan gökbilimciler tarafından ilk kez belirlenmiştir. Bu keşfi, bir uluslararası gökbilimciler grubu, Şili Andları' nda deniz seviyesinden 5000 metre yükseklikteki Chajnantor platosunda bulunan Atacama Rehber Deneyi teleskobu ile yapmıştır. Bu bilim insanları, gökadamızda bizden 400 ışık yılı uzaklıkta bulunan Rho Ophiuchi yıldız sistemi yakınlarındaki bir bölgeyi gözlemlemişlerdir. Bu bölge, yeni yıldızların doğmakta olduğu çok soğuk (yaklaşık -250 derece Celsius) ve yoğun kozmik gaz ve toz bulutlarını içermektedir. Bu bulutlar, ağırlıklı olarak Hidrojen'den oluşsalar da eser miktarda diğer kimyasallar da içermekte ve uzayda moleküllerin varlığını araştıran gökbilimciler için önemli bir araştırma hedefi olmaktadırlar. APEX gibi milimetre ve milimetre altı dalga boylarında gözlem yapan teleskoplar, bu moleküllerden gelecek işaretleri ortaya çıkarmak için uygundurlar. Şimdi, bu gökbilimciler grubu, Rho Ophiuchi bulutlarının bir kısmından gelen ve Hidrojen peroksit tarafından yayılan ışığın karakteristik izlerini keşfetmişlerdir. İsveç'teki Onsala Uzay Gözlemevi'nden gökbilimci Per Bergman, APEX ile Hidrojen peroksitin izlerini keşfetmekten çok heyecan duyduk. Laboratuvar deneylerinden hangi dalga boylarına bakacağımızı biliyorduk, ancak söz konusu buluttaki Hidrojen peroksit 10 trilyon moleküle bir molekül miktarında, bu yüzden belirlemek için çok dikkatli gözlemler gerekti , diye konuşmuştur. Bergman, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayınlanan bu çalışmanın ilk yazarı. Hidrojen peroksit (H2O2), hem gökbilimciler hem de kimyacılar için öneme sahip bir moleküldür. Oluşumu, iyi bilinen ve yaşam için kritik olan Oksijen ve su molekülleriyle yakından bağlantılıdır. Gezegenimizdeki suyun büyük kısmının uzaydan geldiği düşünüldüğü için bilim insanları uzayda suyun nasıl oluştuğunu anlamak istemektedirler. . Hidrojen peroksitin, uzayda kum ve isi andıran çok küçük kozmik toz taneciklerinin yüzeylerinde Hidrojen'in Oksijen molekülüne (O2) eklenmesiyle oluştuğu düşünülmektedir. Hidrojen peroksitin daha fazla Hidrojen'le tepkimeye girmesi ise suyun (H2O) oluşmasını sağlayan bir yoldur. Bu yüzden, Hidrojen peroksitin uzayda keşfi, gökbilimcilerin suyun Evren'de oluşumunu daha iyi anlamalarına olanak sağlayacaktır. Almanya'da Max-Planck Radyo Astronomi Enstitüsü'nde yıldız oluşumu ve Astrokimya alanında çalısan Emmy Noether araştırma grubunun başında bulunan ve bu makalenin de yazarlarından biri olan Berengere Parise, henüz Dünya'daki en önemli moleküllerden bazılarının uzayda nasıl oluştuğunu anlamadık. Öte yandan, APEX ile Hidrojen peroksitin keşfi, bize kozmik tozda şimdiye kadar eksik sandığımız bir bileşenin bu oluşum sürecinin içinde yer aldığını gösteriyor gibi görünmektedir., diye konuşmuştur. Bu önemli moleküllerin kökenlerinin birbiriyle ilişkisini anlamak için, Rho Ophiuchi ve diğer yıldız oluşumunun gözlendiği bulutları gelecekte yapılması planlanan Atacama Büyük Milimetre/milimetre altı Dizisi gibi teleskoplarla daha fazla gözlemlemeye ve Dünya'daki laboratuvarlarda çalışan kimyacılardan yardım almaya gerek vardır. APEX, Max-Planck Radyo Astronomi Enstitüsü , Onsala Uzay Gözlemevi ve ESO'nun ortak işbirliğinin ürünüdür. Bu teleskop, ESO tarafından işletilmektedir. Notlar Hidrojen peroksitin bu yeni keşfi astronomların başka bir yıldızlararası gizemi aydınlatmalarına da olanak sağlayabilir: Oksijen moleküllerini uzayda bulmanın neden bu kadar zor olduğunu. Oksijen molekülleri uzayda ilk kez Odin uydusu tarafından 2007'de keşfedilebildi. ESO-Türkçe


Başıboş dünyalar, gezegen ve yıldızların oluşumuna ışık tutabilir Kanada-Fransa-Hawaii Teleskopu ile birlikte ESO'nun Çok Büyük Teleskop'unu kullanan gökbilimciler uzayda büyük olasılıkla yıldızı olmadan dolaşan bir gezegen buldular. Bu şimdiye kadarki en heyecan verici serbest dolaşan gezegen adayı ve 100-ışık-yılı uzaklığı ile bu tür nesneler arasında Güneş Sistemi'ne en yakın örneklerden birisi. Görece yakın olması ve çevresinde çok parlak bir yıldızın yokluğu nedeniyle gökbilimciler gezegenin atmosferini detaylı bir şekilde inceleme fırsatı buldular. Ayrıca bu nesne gökbilimcilere gelecekte Güneş dışındaki yıldızların etrafında bulunan ötegezegenleri görüntülemeyi hedefleyen aygıtlar hakkında bir öngörü imkanı vermiştir. Serbestçe dolaşan gezegenler herhangi bir yıldıza bağlı olmadan uzayda dolaşan gezegen kütlesindeki cisimlerdir. Bu tür nesnelerin olası örnekleri daha önceden de bulunmuştu , ancak yaşları bilinmeden bunların gökbilimciler tarafından gerçekten gezegen mi yoksa yıldız olacak kadar madde biriktiremeyen bir kahverengi cüce mi olduklarını öğrenmek mümkün değildir. Ancak gökbilimciler yakın bir genç yıldız topluluğu olan Hareketli AB Doradus Grubu'na ait olduğu görülen CFBDSIR2149 adı verilen bir nesne keşfettiler. Bu yeni gök cisminin özelliklerini test etmek için Kanada-Fransa-Havaii Teleskopu ile gerçekleştirilen gözlemler ESO'nun Çok Büyük Teleskop'unun gücüyle birleştirildi. Hareketli AB Doradus Grubu bu tür gruplar arasında Güneş Sistemi'ne en yakın olanıdır. Buradaki yıldızlar uzay boyunca sürüklenmekte olup yaklaşık olarak aynı zamanda oluştukları düşünülmektedir. Eğer yeni keşfedilen nesne bu hareketli grupla ilişkili ise ki bu durumda genç bir nesnedir sıcaklığı, kütlesi ve atmosferi ile ilgili daha fazla bilgi edinmek mümkün olacaktır . Hareket halindeki grupla bağlantılı olması küçük bir olasılık olarak hala göz önüne alınmaktadır. Yeni bulunan nesne ile hareket halindeki grup arasındaki bağlantı yaşının bulunabilmesi adına gökbilimciler için hayati öneme sahip . Hareket grubunda tanımlanmış ilk yalıtılmış gezegen kütlesine sahip cisim olup, bu grupla ilişkilendirilmesi onu şimdiye kadar tanımlanmış en ilginç serbestçe sürüklenen gezegen adayı yapmaktadır. Yeni araştırmanın baş yazarı Philippe Delorme Yıldızların etrafındaki gezegenleri aramak, uzakta, güçlü bir araba farından bir santimetre uzaklıkta bulunan bir ateşböceğine bakmaya benziyor diyor. Görece yakınımızdaki serbestçe sürüklenen bu nesne, arabanın göz kamaştırıcı ışıklarının her şeyi karıştıran ışığı olmadan ateşböceğini detaylıca görebilme fırsatı sunmuştur. CFBDSIR2149 gibi serbestçe sürüklenen nesnelerin ya kendi sistemlerinden atılmış normal gezegenlerden ya da küçük yıldızlar veya kahverengi cücelerden oluştuğu düşünülmektedir. Yıldızları olmayan gezegenler ile en büyük kütleli yıldızlar ve en küçük kahverengi cücelere uzanan bir aralığı kapsamaktadırlar her iki durumda da bu nesneler merak uyandırıcıdır. Bu nesneler, gezegenlerin, gezegen sistemlerinden uzaya nasıl atılabildiğini ya da oldukça hafif nesnelerin yıldız oluşum sürecinde nasıl ortaya çıktığını anlamamıza yardım etmeleri açısından önemlidiyor Philippe Delorme. Bu küçük nesne kendi sisteminden atılan bir gezegense uzay boşluğunda sürüklenen başıboş dünyaların çarpıcı görüntüsünü hatırlatmaktadır. Bu dünyalar yaygın olabilir belki de normal yıldızların sayısı kadar . Eğer CFBDSIR2149, Hareketli AB Doradus Grubu'na bağlı değilse, doğası ve özelliklerinden emin olmak zor ve gerçekte küçük kahverengi cüce olarak da karakterize edilebilir. Her iki senaryo da gezegenlerin ve yıldızların nasıl oluştuğu ve davrandığı üzerine önemli sorular ortaya koymaktadır. Daha sonraki çalışmalar CFBDSIR2149'un serbestçe sürüklenen bir gezegen olduğunu doğrulayabilir diye sonladırıyor Philippe Delorme. Bu nesne, gelecekte VLT üzerine takılacak SPHERE ve benzeri, özel, yüksek-kontrasta sahip görüntüleme sistemleri tarafından keşfedilecek benzer ötegezegenlerin fiziğini anlamamız için bir kriter olarak kullanılabilir. Notlar Bu tür gezegen adayları önceden de çok sayıda bulunmuştu . Bu nesneler gökbilimcilerin bir kahverengi cücenin gezegenimsi kütle sınıfına geçtiği noktanın belirlenmesinin zorlaştığını bulmaları ile 1990'larda bilinmeye başlamıştır. Daha sonraki çalışmalar gökadamızda bu küçük nesnelerden çok sayıda olabileceğini öngörmektedir ki bunların nüfusunu şu anki ana kol dizisi yıldızların hemen hemen iki katına sahip olarak tanımlayabiliriz. Nesne Kanada-Fransa Kahverengi Cüce Taraması'nın kızırmızı-ötesi uzantısının bir parçası olarak tanımlanmıştır. Bu, soğuk kahverengi cüce yıldızların bulunmasına dair bir projedir. CFBDSIR J214947.2-040308.9 olarak da adlandırılmaktadır. Araştırma ekibi CFBDSIR2149'u hem Kanada-Fransa-Hawaii Teleskopu'nun WIRCam kamerası ile hem de ESO'nun Şili'deki Yeni Teknoloji Teleskopu'nun SOFI kamerası ile gözledi. Farklı zamanlarda alınan görüntüler nesnenin özdevinim hareketinin gökyüzü boyunca ölçülmesine ve Hareketli AB Doradus Grubu'nun üyeleriyle kıyaslanmasına imkan vermiştir. Nesnenin atmosferinin detaylı çalışması ESO'nun Paranal Gözlemevi'ndeki Çok Büyük Teleskopu'na bağlı olan X-ışın atıcı tayfçekeri kullanılarak yapılmıştır. Hareketli AB Doradus Grubu ile ilişkilendirilmesi gezegen kütlesini yaklaşık olarak Jüpiter kütlesinin 4-7 katına, ve etkin sıcaklığını 430 santigrat dereceye düşürür. Yaşı ise hareket halindeki grupla aynı olup 50 ila 120 milyon yıl arasındadır. Yıldızın her yıl tüm gökyüzü boyunca konumundaki açısal değişimi olan özdevinim hareketi, ekip tarafından yapılan istatiksel analizi %87'lik bir olasılıkla nesnenin Hareketli AB Doradus Grubu ile ilişkilendirildiğini ve %95'ten fazla bir olasılıkla gezegenimsi kütlede olacak kadar yeterince genç olduğunu göstermektedir. Bu da onu büyük bir olasılıkla küçük başarısız bir yıldız yapmaktansa başıboş bir gezegen yapmaktadır. Daha uzakta serbestçe sürüklenen gezegen adayları çok genç yıldız kümelerinde önceden bulunmuş olup, üzerlerinde detaylı çalışmalar henüz yürütülmemiştir.. Bu serbestçe sürüklenen nesneler varlıklarını yıldızın önünden geçerken de ortaya koyabilir. Arka fon yıldızdan bize doğru gelen ışık cismin yerçekimi tarafından bükülür ve saptırılır bu da yıldızın aniden ve kısaca parlamasına neden olur, bu yöntem kütleçekimsel mikromercekleme olarak bilinmektedir. OGLE gibi Samanyolu'nun mikromercekleme taraması bu yolla serbestçe sürüklenen gezegenleri saptamış olabilir (örneğin, 2011'de Nature'da yayınlanan Mikromercekleme Deneyi). ESO-Türkiye


Swinburne Üniversitesi'nden Gökbilim öğrencisi Andy Green uzayda yaşayan 'dev dinozorlar' keşfetti. Keşfettiği gökadalar günümüz gökadalarının ataları olan oldukça yaşlı gökadalar. Green'in tez danışmanı Prof. Karl Glazebrook: Bu gökadaların var olduğunu düşünmüyorduk. Ancak evrende son derece ender bulunan bu gökadalardan bulduk. Bu gökadaların varlığı yıldız oluşumları ve bu oluşumlar için gerekli madde açısından varolan fikirlerimizi değişime uğrattı. Şimdi büyük patlamadan bu yana gerçekleşen olaylara bakmamız gerekecek diyor. Gökada diskleri Samanyolu anımsatmasına karşılık daha hareketlidir ve birçok genç yıldız oluşumuna sahne olmaktadır. Böylesi gökadalar günümüzden 10 milyar yıl önce, evren şimdiki yaşının yarısındayken oluşmuş olmalı diyor Glazebrook. Gökbilimciler eski gökadalarda yıldız oluşumlarının son derece hızlı gerçekleştiği ve bunun özel bir yolla gerçekleştiğini önermişti-Sürekli olarak merkeze akan soğuk gaz nehirleri. Ancak günümüz evrenindeki gökadaların aynı türlerinin keşfedilmesi hızlı yıldız oluşumu için tek bir yol olmayacağını gösteriyor. Genç yıldızların oluşumu aşamasında çevrelerinde soğuk gaz türbülansı oluşuyor gibi. Bu da daha fazla yıldızın yer aldığı bir gökada da daha çok türbülans olduğu anlamına geliyor. Türbülans yıldız oluşumlarının hızını etkiler ve biz bu tür yıldızları görüyoruz. Bu bir kıza bakarak kaç kardeşi olduğunu bulmaya benzer. Bu yıldızları oluşturan gazın nereden geldiğini hala bilmiyoruz diyor Green. Yıldız oluşum süreci gökbilimin hala çözmeye çalıştığı bir sırdır. Çalışmanın diğer önemli yönü ise bir doktora öğrencisi tarafından hazırlanmasıdır. Glazebrook keşfedilen gökadanın ender rastlanan bir gökada olduğunu ve bunun genç bilim insanı için çok önemli bir başarı olduğu üzerinde duruyor. Çalışmamızın Nature gibi önemli bir bilim dergisinde yer almasından dolayı da onur duydum diyor Green. Çalışma Sloan Düjütal Gökyüzü Taraması'ndaki modern gökadalardan seçilen gökadalara göre yapılmıştır. Biz eski evreni kıyaslayabilmek açısından çalışmanın uç noktalarını gözledik diyor Green. Çalışma sırasında Anglo-Avustralya Teleskopu ve Avustralya Ulusal Üniversitesi'nin 2.3 m'lik teleskopu kullanıldı. AAT Müdürü Prof. Matthew Colles çalışmayla birlikte teleskoplarının değerinin anlaşıldığını belirtiyor. Onların çalışması için ideal olan 8-10 m'lik teleskoplardır diyor Colles. Gren aralarında dünyanın en büyük görünür ışık teleskopu olan Keck Teleskopu da olmak üzere böyle bir teleskopla keşfettiği ender gökadalara daha yakından bakmayı planlıyor. Yıldız oluşumunu anlayabilmek için Dev Macellan Teleskopu yapılıncaya kadar elimizdeki en iyi teleskop Keck Teleskopu'dur diyor Green. Caltech ile Swinburne anlaşması ile ekip Keck Teleskopu'nu yılda 20 gece kullanabilecek. Kaynak: Science Daily


NASA'nın Chandra X-Işınları Gözlemevi ile Magellan teleskopları ile ilk kez bir karadelik, avını pençesine düşürmüş olarak yakalandı. Orta boydaki bir karadeliğin yakınındaki bir yıldız kalıntısı olan beyaz cüce yıldızı kendine doğru çektiği ve yıldızı yavaş yavaş parçaladığı ortaya çıkarıldı. Böylesi bir olay eğer onaylanırsa- ilk kez görüntülenmiş olacak. Bu olay yaşlı yıldızların barındığı bir kümede olağandışı parlamaya başlayan bir ışık kaynağı sayesinde fark edildi. Chandra'ya ulaşan X-ışını yoğunluğu ile gökbilimciler teleskoplarını bölgeye yönelttiler. Gökbilimciler olayı karadeliğe yakalanmış bir beyaz cücenin dışarıya X-ışınları yayması olarak açıklıyor. Gökbilimciler daha önce gökada merkezlerindeki karadeliklerin yakınlarındaki nesneleri ele geçirdiklerini ve bu nedenle buralardan çok yoğun X-ışınımı aldıklarını belirtiyorlar. Buradaki olayın ilk olmasının nedeni, karadeliğin bir küresel küme içinde yer alması. Yani gökada merkezinde yer almayan orta boy bir karadeliğin ilk kez bir nesneyi yutarken gözlenmesi. Magellan I ve II teleskopları ile bölgenin optik tayfını ölçen gökbilimciler, bölgede oksijen, hidrojen ve azotun az olduğunu gördüler. Gazın büyüklüğüne göre burada en az 1000 güneş kütleli bir karadelik bulunmaktadır. Gazın içeriğinde oksijen ve hidrojenin bulunmaması beyaz cüce varlığını göstermektedir. Beyaz cüceler bilindiği üzere yakıtını bitirmiş güneş tipi yıldızların patlamadan sonra kalan çekirdekleridir. Ancak bölgede izine rastlanan azotun varlığı henüz açıklanamadı. Gökbilimcilere göre beyaz cüce, karadelik tarafından gel-git etkisine uğrayarak zaman içinde madde kaybediyor. Çalışmada izi sürülen yapı, 65 milyon ışık yılı uzağımızdaki NGC 1399 Gökadası'nda bulunuyor. Kaynak: NASA Fotoğraflar: Chandra


NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Gözlem ve Keşfetme aracı yeni yıldızların etkisiyle çiçeği açılmış gibi görünen kozmik bir gül goncasını görüntüledi. Yıldızlar Berkeley-59 kümesine ait. Birkaç milyon yaşındaki yıldızları oluşturan toz bulutu güzel bir görüntü sağlıyor. Görüntüdeki yıldızların ısıttığı ve aydınlattığı kırmızı, sıcak bölge tozun olduğu alandır. Yeşil yaprakları andıran alt kısımlar ise tozun kenarlarını gösteriyor. Bu yeşil madde polisiklik aromatik hidrokarbonlardır ve bunlara dünyada da rastlanmaktadır. Yeşil bulutsunun içindeki kırmızı kaynaklar, genç yıldızlardan gelen ısı ve basıncın etkisiyle sıkışıp yeni yıldızların oluşumuna olanak tanıdığını gösterir. Bir süpernova kalıntısı olan ve NGC 7822 olarak adlandırılan bulutsu, bir şampanyanın şişeden akışı gibi merkezden üflenmiş ve sonra böylesine bir gül goncasına dönüşmüştür. Göüntüdeki mavi noktalar ise Samanyolu Gökadası'ndaki yıldızlardır. Berkeley 59 ve NGC 7822 Dünya'dan yaklaşık 3300 ışık yılı uzaklıktaki Kral takımyıldızında bulunur. Görüntüdeki renkler: Mavi renk 3.4 mikron, camgöbeği/cyan 4.6 mikron, yeşil 12 mikron ve kırmızı 22 mikron dalga boyundaki ışıkla alınmıştır. Görüntünün 1.3 Mb boyutundaki yüksek çözünürlükteki görüntüsü için tıklayınız. Kaynak: NASA/WISE


Manchester Üniversitesi'ndeki gökbilimciler yıldızların ölümüne neden olan süper rüzgarların sırrını çözdüklerine inanıyorlar. Ekip bu çalışma için ölmekte olan yıldızların atmosferlerini Avrupa Güney Gözlemevi'nin Şili'deki Çok Büyük Teleskopu ile gözledi. Gözlemin çözünürlüğü ise Birleşik Krallık'tan bakıldığında Avustralya'daki bir arabanın farlarını ayırt edecek kadar hassas. Bu oldukça hassas çözünürlük yardımıyla kırmızı dev yıldızları çevreleyen gaz ve toz bulutu arasındaki toz rüzgarları görülebiliyor. Güneş gibi yıldızların sonu güneş rüzgarına göre 100 milyon kat daha güçlü oluşan rüzgarlar nedeniyle son bulur. Bu rüzgarlar 10 000 yıllık bir süre içinde oluşur ve yıldızın mevcut kütlesinin yarısını yok eder. Güneş 5 milyar yıl içinde kütle kaybını yaşamaya başlayacak. Bu süper rüzgarların nedeni ise bir sırdır. Bilim insanların yıldızların atmosferlerinde oluşan ışığı emen toz parçacıklarının bunda etken olduğunu düşünüyor. Yıldızın ışığı bu toz tanelerini ileri doğru sürükler. Ancak eldeki modeller bu düşüncenin doğru olmadığını gösteriyor. Toz tanecikleri oldukça ısındığı için ileri doğru sürüklenmeden önce buharlaşmalıdır. Araştırmacılar şimdi taneciklerin önceden tahmin edilenden daha büyük boyutlarda olduğunu fark ettiler. Mikrometre boyutlarında olmasına karşılık bu toz tanecikleri yıldız rüzgarları için yeterince büyüktür. Bu boyutlardaki tanecikler yıldızdan gelen ışığı emmek yerine tıpkı bir ayna gibi yansıtır. Böylece soğuk kalan toz tanecikleri yok olmadan ileri doğru hareketlenebilir. Bu süper rüzgarların sırlarının çözümü olabilir. Büyük bir taneciğin yıldız ışığı nedeniyle sahip olacağı hız saniyede 10 km'den saatte 32 000 km'ye . Ulaşabilir. Buradaki etki bir kum fırtınasına benzer. Ancak yıldız rüzgarlarının savurduğu toz taneleri kum tanelerinden çok daha küçüktür. Ekip yıldız rüzgarlarının bir yıldızın başına neler getireceğini anlamaya çalışarak gelecekte Güneş'in başına neler geleceğini anlamayı umuyor. Bu sayede de Dünya'nın nasıl oluştuğu ve yıldız tozunun yaşama ve ölüme katkısını da anlamayı umuyorlar.


Nadir Karşılaşmanın Ortaya Çıkardığı Tektaş Yüzük ESO'nun Şili'deki Çok Büyük Teleskop'unu kullanan gökbilimciler genellikle Abell 33 olarak bilinen, PN A66 33 gezegenimsi bulutsunun dikkat çekici bir görüntüsünü yakaladı. Yaşlı bir yıldızın maddesini uzaya saçmasıyla oluşan bu güzel mavi kabarcık, şans eseri, ön tarafındaki bir yıldızla aynı hizaya gelerek esrarengiz bir gümüş tek-taş nişan yüzüğüne benzeyen yapı meydana getirdi. Güneş'imize benzer kütledeki çoğu yıldız, ömürlerinin sonunda yaşamlarına beyaz cüce olarak devam eder bu tür yıldızlar, küçük, oldukça yoğun, ve milyarlarca yıl boyunca yavaşça soğumaya devam eden sıcak nesnelerdir. Yaşamlarının bu son aşamasında yıldılar atmosferlerini uzaya saçarak gezegenimsi bulutsuları meydana getirirler, bunlar ise küçük parlak yıldız kalıntısını saran renkli ve ışıldayan gaz bulutlarıdır. ESO'nun Çok Büyük Teleskopu ile alınan bu görüntü, dikkat çekici biçimde yuvarlak gezegenimsi bulutsu Abell 33'ü göstermektedir, yeryüzünden ise yaklaşık olarak 1500 ışık-yılı uzaklıktadır. Bu şekilde mükemmel bir küre şekline sahip olmak bu tür nesneler için pek yaygın değildir genellikle bazı şeyler simetriyi bozarak gezegenimsi bulutsuların düzensiz şekiller almasına sebep olurlar . Bu VLT görüntsündeki dikkat çekici derecede parlak olan yıldız bulutsunun tam kenarında bulunarak güzel bir yanılsama meydana getiriyor. Şans eseri yakalanan bu görüntüdeki yıldız HD 83535 olup, bulutsunun önünden geçmektedir ve Yeryüzü ile Abell 33'ün tam ortasında yer almaktadır, görüntülendiği yer ise tam da güzel bir görünüşe sebep olacak kadar şaşırtıcı. HD 83535 ve Abell 33 birlikte ışıl ışıl bir elmas yüzüğe benziyorlar. Abell 33'ün ata yıldızından geride kalan nesne, beyaz cüce olmaya devam ediyor, görüntüde bulutsu içerisinde merkez civarında minik bir inci şeklinde görülebiliyor. Hala yeterince parlak Güneş'imizden daha aydınlık ve etrafa yayılan kabarcığın parlamasını sağlayacak kadar mor-ötesi ışınım yayıyor . Abell 33 gökbilimci George Abell'in 1966 tarihli Abell Gezegenimsi Bulutsular Kataloğu'nda yer alan 86 nesneden sadece biridir. Abell ayrıca gökyüzünü gökada kümelerini aramak için de incelemiştir ve hem güney hem de kuzey gökküresinde bulunan 4000'den fazla kümeyi Abell Kataloğu'nda toplamıştır. Görüntünün yer aldığı veriler, VLT üzerindeki FORS aygıtı ile elde edilmiş olup, bu tayfçeker ESO'nun Kozmik Mücevherler programı sayesinde edinilmiştir. Notlar Örneğin, yıldızın dönme yönü, ya da merkezi yıldız bir çift ya da çoklu sistemi bir üyesi ise. Bu çok keskin görüntüde merkezi yıldız çift olarak görülmektedir. Bunun gerçek bir çift mi yoksa şans eseri mi böyle bir hizalanma olduğu henüz bilinmiyor. Bu resim,ESO Kozmik Mücevherler programının bir parçası olarak üretilmiştir. Bu, gökbilim görüntülerinin eğitim ve hakla ilişkiler amaçlı kullanımı için geliştirilen yeni girişimdir. Program çoğunlukla gökyüzü koşullarının bilimsel gözlemler için uygun olmadığı zamanları, görsel olarak ilginç, merak uyandırıcı ve ilgi çekici cisimlerin fotoğraflarını çekmek için kullanıyor. Veriler ayrıca ESO'nun bilim arşiviyle profesyonel gökbilimciler için de uygun hale getiriliyor. ESO-Türkiye


Güneş tutulması gökyüzünün en ilgi çeken olayları arasındadır. Bir insan ömründe bir en fazla iki kez karşılaşabileceği tam güneş tutulmasını izlemenin tadı ise başkadır. İnsanın tüylerini ürperten bir gökyüzü olayıdır. 3 Kasım'da gerçekleşen 'hibrit güneş tutulması' ise parçalı güneş tutulmasıydı. Güneş'in sadece bir kısmı kapandı. Sıkça rastlamayacağımız bu olay ülkemizde de çeşitli kurum ve kuruluşların önderliğinde, ya da kişisel olarak izlendi. Tutulma sadece Dünya'dan değil uzaydan da izlendi. İzleyenlerden biri de Avrupa Uzay Ajansı'nın Proba-2 gözlem aracıydı. Aracın elde ettiği görüntüler birleştirilerek bir film elde edilmiş. Görüntülerde güneş patlamaları da görüldüğünden güzel bir görsel elde edilmiş. Sizi bu filmle başbaşa bırakıyorum.


Bugün güzel bir gök olayına tanık olduk, en azından bir kısmımız. Ülkemizin büyük kısmının bulutlarla kaplı olması nedeniyle tutulma ancak bazı bölgelerde izlenebildi. Bunun sonucunda güzel etkinlikler oluşturuldu ve fotoğraflar çekildi. Böylesi güzel bir olayı izleyenler bilimin güzel ve heyecanlı yüzüne tanık oldular. Bilim insanları da boş durmadı elbette. Hem bilimsel çalışmaları için hem de görsel zevkleri için tutulmayı izlediler. Bunlardan biri de Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotlar. ISS gözüyle tutulma tıpkı bizim gördüğümüz gibi parçalı da izlendi. Yukarıdaki fotoğraf ESA astronotu Samantha Cristoforetti tarafından çekildi: Uzaydan güneş tutulması. Diğer görüntü de ilginç. ESA'nın Probe-V uydusu dünya üzerinde tutulmanın daha doğrusu uydumuzun gölgesini görüntüledi. Fotoğrafta gölgeli bölge ve güneş ışığı altındaki aydınlık alan açıkça görülüyor. Görüntünün merkezinde İtalya ve altında ise Afrika kıtasının kuzeyi yer alıyor. Sonuncu tutulma gözlemi ise yine ESA'ya ait Proba-2 uydusuna ait. Uydunun gözlemi bir video olarak paylaşıldı. Son fotoğrafı amatör gökbilimcimiz Uğur İkizler'in fotoğrafına ayırdım. Fotoğrafa tıklarsanız astrofotoğrafçımızın çektiği diğer tutulma görüntülerini de görebilirsiniz. Bence 021 numaralı fotoğraf da gayet güzel.


Hubble Uzay Teleskopu ile elde edilen bu görüntüde, karanlık gökyüzünü ateş böcekleri gibi aydınlatmaya çalışan parlak gökadalar görülüyor. Görüntünün ortasının hemen üzerinde 4C 73.08 dev eliptik gökadası görülüyor. Bunun dışında görüntünün altında görülen parlak sarmal gökada, görüntüsüyle diğerlerinden ayrılıyor. Görünür ve yakın kızılötesi dalga boylarında alınmış verilerin birleştirilmesiyle elde edilen 4C 73.08'nin bu görüntüsü o kadar korkutucu değil. Ancak gökada uzun dalga boylarında daha farklı bir görüntüye sahip oluyor. Radyo dalgaları ile ortaya çıkarılan tozlar, merkezdeki süper kütleli karadeliğin fışkırttığı maddeyi ortaya koyuyor. Elektromanyetik tayfın radyo kısmında yer alan bu karakteristik yapı nedeniyle 4C 73.08 gökadası radyo gökadası sınıfındadır. Gökbilimciler gökyüzünü bir ateş böceği gibi aydınlatan gökadanın gerçek doğasını belirlemek için çoklu dalga boylarında gözlem yaptılar. 4C 73.08 gibi gökadaların yapısını anlamak için bu tür gözlem yapmak gerekir. Hubble ile görünür ışık altında yapılan gözlemler, gökadanın yaşlı yıldızlarının yaşını ve dolayısıyla da gökadanın yaşını belirler. Bu görüntüde mavimsi bir renkle görülmesine karşılık gökada, aslında kırmızı rengiyle tanınır. Diğerlerine göre daha çok kırmızı yıldız barındırdığı için, komşusu gökadalara göre yaşlıdır. Hubble'ın Geniş Alan Kamerası 3 bu görüntüyü elde etmek için iki filtre kullandı: Yeşil ışığı yakalayan filtre ile kırmızı ve yakın-kırmızı ötesi dalga boyunda çalışan filtre.


Bazen bir yıldız kuzenlerinin önüne geçerek ilgi odağı olur. Ancak güçlerini birleştiren onlarcası bir bulutsu ya da yıldız kümesi olarak gökadanın nefes kesen manzaralarını oluşturur. Bunlardan biri de Samanyolu'ndaki sıcak ve kütleli yıldızların bir kısmının oluşturduğu Trumpler 14 kümesidir. Bu görüntü NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile oluşturuldu. Samanyolu'nda şimdiye kadar 1100'den fazla açık yıldız kümesi keşfedildi. 8000 ışık yılı uzaklıktaki Karina Bulutsusu'nun merkezindeki Trumpler 14'de bunlardan biridir. Karina Bulutsusu'nun en kalabalık üyesi olan Trumpler 14 aynı zamanda oldukça gençtir. Küme 500.000 yıl yaşındadır -Daha küçük olan Ülker açık kümesi 115 milyon yıl yaşındadır-. Ancak yıldızları çok hızlı değişime uğradığından kaybettiği zamanı hızla geri almaktadır. Uzaydaki gösterişli evlerden biri olan yüksek yoğunluklu, genç, parlak, beyaz-mavi yıldızlara sahip bölge Samanyolu'nun en kütleli alanlarından biridir. Bu yıldızlar hızla hidrojen tükettiğinden birkaç milyon yıl içinde kaçınılmaz sonla karşılaşarak süpernova patlamalarıyla yaşamlarını sona erdirecektir. Yıldızlar çevrelerine büyük bir kuvvet uyguladığından yakınlarında kütleçekim dalgaları oluşturmaktadır. Yıldız yüzeyinden büyük bir hızla fırlayan parçacıklar uzayda kuvvetli rüzgarlar oluşturmaktadır. Bu rüzgarlar milyonlarca derece sıcaklığa ulaşan gazla çarpışarak onların X-ışınları yayarak parlamalarını sağlamaktadır. Bu güçlü rüzgarlar gaz ve toz bulutlarını boşluğa yayarak yeni yıldız oluşumlarına fırsat tanır. Görüntünün altındaki yay benzeri bulut böyle bir rüzgar sonucu oluşmuş olabilir. Bulut, hemen yakındaki Trumpler 14 MJ 218 olarak bilinen yıldızdan yayılan ve hızı saatte 350.000 kilometreye ulaşan parçacıkların oluşturduğu şokla şekillenmektedir. Gökbilimciler Trumpler 14'de kütleleri Güneş'in onda biri ile on katı arasında değişen 2000 dolayında yıldız olduğunu düşünüyorlar. Örneğin Samanyolu'ndaki en parlak ve sıcak yıldızlardan biri olan üstdev HD 93129Aa bunlardan biridir . Notlar HD 93129A sistemi HD 93129Aa ve HD 93129Ab olmak üzere iki yıldızdan oluşur. HD 93129Aa, yüzey sıcaklığı 50.000 derece ve iki buçuk milyon Güneş parlaklığında olan 80 Güneş kütleli O-tipi bir yıldızdır. Eşi olan diğer yıldızla birlikte oluşturduğu ortak kütle merkezi çevresinde dolanmaktadır. Karina Bulutsusu-1 ve 2 ile Trumpler 14 kümesinin daha önce yayınlanmış yazı ve görüntüleri mevcuttur.


Bir gezegen düşünün, saçı var. Hem de Rapunzel'in saçı gibi upuzun! Dünya'dan dört kat büyük olan GJ 436b adlı Neptün benzeri bir gezegenin saçı olduğu ortaya çıktı. Elbette bu saç bir benzetme. Gerçekte olan ise hidrojenden oluşmuş atmosferi olan gezegenin yıldızına çok yakın dolanması nedeniyle hidrojen kaybetmesi. Bu hidrojen kaçışı morötesi filtre altındaki gözlemle fark edildi ve gezegenin arkasında bir kuyruk oluştuğu fark edildi. Çalışma Hubble teleskopu yardımıyla İsviçre'nin Cenevre Üniversitesi ve Paris Astrofizik Merkezi çalışanları tarafından gerçekleşti. Sonuçlar Astronomy & Astrophysic'de yayınlandı. Araştırma ekibinden David Ehrenreich: Başlangıçtaki gözlemlerimiz gezegen yıldızın önünden geçerken onu tamamen kaplamayan bir bulutun varlığını görmemizle başladı diyor. Bundan sonra ise bulutun şekli ile ilgili bir bilgisayar benzetimi hazırlandı. Benzetim, kuyruğu milyonlarca kilometreyi bulan kuyrukluyıldız benzeri bir bulutla sonuçlandı. Bunun ardından sıra Hubble gözlemlerine geldi. Ekipteki doktora öğrencisi Baptiste Lavie: Yeni gözlemleri analiz ettiğimizde gezegenin saçının çok uzun olduğunu ya da döküldüğünü gördük. Yani gezegenden kaçan hidrojen arkada uzun bir kuyruk oluşturuyordu. Sonuçta modelimizin doğru olduğunu ve yapının oluşumunun nasıl gerçekleştiğini anladık diyor. Tüm buna karşılık GJ 436b'den daha fazla sonuç ve sürpriz de beklenmiyor değil. Bakarsınız bir de kurdelesi ortaya çıkar. 🙂 Görsel telif hakkı: Mark Garlick/University of Warwick.


NASA'nın WISE aracı bir yıldızın çevresinde kırmızı renkli bir nesneyi görüntüledi. Kırmızı nesne yıldızdan dışarı fırlayan atıktan oluşuyor. Yıldız, Samanyolu'nun büyük yıldızlarından biridir. Bu tür büyük yıldızlara Wolf-Rayet yıldızları adı veriliyor. V385 Karina olarak adlandırılan yıldız 18 Güneş çapı büyüklüğünde. Güneş'ten 35 kat büyük olan yıldız Güneş'e göre en az 1 milyon kat daha fazla parlaklığa sahip. Yakıtını çabuk bir şekilde bitiren yıldızın ömrü birkaç milyon yıl olarak belirlenmiş. Bu tür yıldızlarda yaşamımız için gerekli olan oksijen de dahil olmak üzere ağır elementler bolca bulunur. Nesne, şişkin bir bulut gibi parlamaktadır. İçi boş küre şeklindeki yapı, WISE'nin dört kızılötesi boyu ölçümleriyle bulundu. Gökbilimciler bu kızılötesi ışınımın nedeninin, yıldızdaki oksijen atomlarının morötesi ışınım nedeniyle elektron kaybetmesi olduğunu bildiriyor. Kaçan elektronlar tekrar oksijen atomlarıyla birleştiği anda yaydıkları ışınım ise WISE'nin 22 mikronluk kızılötesi algılayıcısı ile tespit ediliyor. Buradaki olay floresan lambalardaki süreçle benzerlik gösterir. WISE'nin kızılötesi algılayıcısı ile 12 mikronda yeşil, 3.4-4.6 mikronda mavi ışınım görüntülenir. Yeşil görünüm sıcak tozdan oluşan maddeyi, mavi renk ise Samanyolu Gökadamızdaki yıldızlardır. V385 Karina, Karina takımyıldızında yer alıp 16 000 ışık yılı uzaklıktadır. Kaynak: NASA/WISE


Gökbilimciler 2000 yılının Kasım ayında ESO'nun Çok Büyük Teleskobu ile keşfedilen bir nesnenin bir yıldızın Tip Ia süpernovası şeklinde patlayan yıldızdan oluştuğundan şüphe etmeye başladılar. Tip Ia süpernovası, ikili yıldız sistemindeki bir yıldızın diğer yıldızdan madde çalması sonucunda şişerek, basıncın kütle çekimine galip gelip yıldızın süpernova şeklinde patlamasıyla oluşuyor. Buradaki ilginçlik nesneyi oluşturan patlayan yıldızın karanlık enerji çalışmalarına katkı sağlayacağı görüşünde yatıyor. Cape Down Üniversitesi'nden Patrick Woudt, Astrofiziğin en önemli sorunlarından biri de ne tip bir yıldız sisteminin Tip Ia şeklinde patlayacağının henüz bilinememesidir. Evrenin karanlık madde tarafından itildiği ve bu yolla genişlediğine yönelik bir kanıtı bu süpernova bize sağlayabilir diyor. Bir beyaz cücenin yapısında çoğunlukla helyum gazı bulunur. Beyaz cüceye eşlik eden diğer yıldızdan beyaz cüceye akan hidrojen sonucunda süpernova patlaması gerçekleşir. Pupa Takımyıldızındaki V445 nesnesindeki hidrojen gazı eksikliği, süpernovanın Tip Ia olduğunu doğrular gibi görünüyor. Kasım 2000'de nova önceki parlaklığının 250 katı kadar parlaklaşınca fark edildi. ESO'nun VLT'si ile iki yıllık zaman içerisinde detaylı görüntüler elde edildi. Görüntü başta ortada dar bir bel ve iki yanında dairesel birer kanat olarak göründü. İki kanat saatte 30 milyon km'lik bir hızla yayılmaktadır. Patlama sonrasında oluşan bu tozlu kabuğun ortasında belli belirsiz iki yıldız parıldamaktadır. Gözlenen nesnenin bizim için ne kadar zor ve küçük olduğunu şöyle örneklendirebiliriz. 40 km kadar uzaklıktaki bir madeni parayı görmek gibi. Optik kalitesi yüksek olan ESO'nun VLT'si ile bu kadar ayrıntılı bir çalışmayı yapabiliyoruz diyor Warwick Üniversitesi'nden Danny Steeghs. Bir yıldız ömrüne görkemli bir havai fişek gösterisi gibi süpernova olarak patlayarak son verebilir. Genişleyen evreni iten karanlık enerji hakkında bilgiye de evrendeki Tip Ia süpernovaları ile ulaşılabilir. Tip Ia süpernovalarının en belirleyici özelliği yapılarında hidrojen olmamasıdır. Ancak biliyouz ki evrende en bol bulunan element hidrojendir. Büyük olasılıkla bu tür süpernovalar biri Güneş'in de sonunda oluşacağı beyaz cüce olan iki yıldızdan oluşan ikili yıldız sistemlerinde görülür. Beyaz yıldız bir kan emici gibi arkadaşı olan yıldızı emip bir süre kararlı yapısını yitirecektir. Sonuç; dev bir patlama. Ancak burada beyaz cücede maddenin birikmesi basit bir işlem değildir. Madde beyaz cücenin yüzeyinde birikir. Eğer biriken bu madde yüzeyde fazla kalırsa nova olarak uzaya püskürür. Beyaz cücenin aldığı madde bu tür küçük patlamalarla dengeyi sağlayamayacak kadar çoksa o zaman süpernova gerçekleşir. Bizden 25 bin ışık yılı uzaklıktaki V445, 10 bin Güneş parlaklığı kadar parlamaktadır. Bu olay merkezdeki bir beyaz cücenin arkadaşı olan diğer yıldız tarafından sürekli beslendiğini gösterir. Buna göre V445'de yakın zamanda küçük nova patlamaları ya da büyük bir süpernova patlaması oluşabileceği yönünde ciddi yorumlar yapılıyor. Kaynak: ESO


Gökbilimciler arkadaşı olan vampir yıldıza maddesinin tümünü kaybeden yıldızın en iyi görüntülerini elde etti. ESO'nun Paranal Gözlemevi'ndeki dört teleskopun yakaladığı ışığı birleştirerek yaklaşık 130 m çapında sanal bir teleskop oluşturan gökbilimciler, NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu'ndan 50 kat daha ayrıntılı bir görüntü elde ettiler. Elde edilen sonuçlarda vampir yıldızın eşinden madde çaldığı net bir şekilde görülebiliyor. Çalışma ekibinden Nicolas Blind : Dört VLT teleskoptan alınan ışığı birleştirip daha hızlı süper kalitede görüntüler elde edebiliyoruz. Görüntüler sadece birbirinin çevresinde dolanan yıldızları izlemekle kalmıyor aynı zamanda yıldızların boyutlarını da ölçebiliyoruz diyor. Tavşan takımyıldızındaki sıradışı çift birbiri çevresindeki turlarını yaklaşık 260 günde tamamlıyor. Yıldızların birbirine ortalama uzaklığı Güneş-Merkür uzaklığı kadar. Yıldızlar arasındaki uzaklık, bu uzaklığın dörtte biri ile Güneş-Dünya uzaklığından biraz fazlasına kadar değişebiliyor. Bu değişim yıldızlardan birinin diğerinin kütlesinin yarısı kadar olmasından kaynaklanıyor. ESO ekibinden Henri Boffin: Bu çiftte olağandışı birşeyler olduğunu biliyorduk. Yıldızın biri diğerinden madde aşırıyor. Buradaki kütle transferi diğer modellerden oldukça farklı. Çünkü vampir yıldızın 'ısırığı' çok nazik ama oldukça etkili diyor. Yeni gözlemler kırmızı dev yıldızın önemli miktarda maddesini arkadaşına kaptırdığını ve öncekinden daha küçük olduğunu göstermek için yeterli kesinliğe sahip. Gökbilimciler, dev yıldızdan yıldız rüzgarı etkisiyle madde atıldığını ve bunun da diğer arkadaşı tarafından çekildiğini düşünüyor. Çalışma ekibi üyesi Jean-Philippe Berger: Çok Büyük Teleskop Interferometresiyle yapılan gözlemler yeni anlık görüntü yakalama yeteneğini bize göstermiştir. Bu çalışma daha fazla çift yıldız etkileşim çalışmalarının da önünü açmıştır diyor. 1 Yorum Demekki teknoloji geliştikçe ve optik görüntüleme tekniği arttıkça uzay bize bakalım daha neler sunuacak...


Avrupalı gökbilimcilerden oluşan bir ekip, birçoklarının imkansız olduğunu düşündüğü bir yıldızın izini ESO'nun Çok Büyük Teleskopu ile sürdü. Bu yıldızın tamamen hidrojen ve helyumdan oluştuğunu ve sadece dikkate değer ölçüde çok küçük bir miktar diğer kimyasal elementleri barındırdığını keşfettiler. Bu şaşırtıcı bileşim, yıldızı genel olarak kabul görmüş yıldız oluşumu teorisinde yasaklı bölgeye oturtmaktadır ki bunu anlamı ise bu yıldızın ilk elden oluşmaması gerekirdi. Sonuçlar ise Nature dergisinin 1 Eylül 2011 tarihli sayısında yayınlanacaktır. Şimdiye kadar yıldızlar içinde en düşük helyumdan ağır element bolluğuna sahip, SDSS J102915+172927 adı verilen ve Aslan takımyıldızında bulunan sönük bir yıldızda bulundu. Kütlesi Güneş'ten daha küçük olan yıldız büyük bir olasılıkla 13 milyar yıldan daha yaşlı. Genel olarak kabul gören bir teori bunun gibi, düşük kütleli ve oldukça düşük metal bolluğuna sahip yıldızların var olamayacağını öngörmektedir, çünkü içinde oluştukları madde bulutları asla yoğunlaşmış olamaz, diyor makalenin baş yazarı Elisabetta Caffau . İlk kez, yasak bölgede bulunan bir yıldız bulmak oldukça şaşırtıcı, ve bu bazı yıldız oluşum modellerini gözden geçirmemiz gerektiği anlamına geliyor. Ekip, VLT üzerinde bulunan X-işaretleyici ve UVES aletlerini kullanarak yıldızın özelliklerini analiz ettiler. Bu yöntem ekibin, yıldız içeriğinde bulunan değişik kimyasal elementlerin ne bollukta olduğunu hesaplamalarını sağladı. Ekip, SDSS J102915+172927 içerisindeki metal oranının Güneş'ten 20 000 kat daha küçük olduğunu buldu . Yıldız sönük ve metal yönünden oldukça fakir, ilk gözlemlerimizde helyumdan ağır sadece tek bir elementin kalsiyum izine rastlayabildik, diyor proje danışmanı Piercarlo Bonifacio . Yıldızın ışığını daha detaylı ve uzun poz süreleri ile izleyerek diğer elementleri de bulabilmek için ESO Genel Müdürü'nden ek teleskop zamanı talebinde bulunmak zorunda kaldık. Evrenbilimciler, en hafif elementlerin hidrojen ve helyum- ve bir mikta lityumun Büyük Patlama'dan kısa bir süre sonra üretildiğini ve diğer tüm elementlerin daha sonraları yıldızların içinde oluştuğunu düşünüyorlar. Süpernova patlamaları yıldız maddesini yıldızlararası ortama yayarak, metalce zenginleştirdi. Yeni yıldızlar, bu zenginleştirilmiş maddeden oluştular böylece eski yıldızlara nazaran metalce zengin oldular. Bu nedenle bir yıldızın metal bolluğu, yıldızın kaç yaşında olduğunu söylemektedir. İncelediğimiz yıldız metal bakımından son derece fakir, yani oldukça ilkel. Şimdiye kadar bulduğumuz en yaşlı yıldızlardan biri olabilir, diye ekliyor çalışmalara katılan Lorenzo Monaco . SDSS J102915+172927'nin lityum barındırmaması da oldukça şaşırtıcıdır. Bu denli yaşlı bir yıldızın bileşimi, fazladan birkaç metal ile birlikte Büyük Patlama sonrası evren bileşimiyle aynı olmalıydı. Ancak ekip, yıldızın lityum oranının Büyük Patlama ile oluşan maddede olması beklenenden 50 kat daha düşük olduğunu buldu. Evren'in başlangıcından hemen sonra oluşan lityumun bu yıldızın içerisinde nasıl yok olduğu da bir gizemdir. diye ekliyor Bonifacio. Araştırmacılar, ayrıca, bu garip yıldızın büyük ihtimalle eşsiz olmadığına parmak basıyor. Ayrıca, metal bolluğu SDSS J102915+172927'ninkine benzer hatta daha düşük olabilecek birkaç yıldız adayı da tespit etmiş bulunmaktayız. Şimdi, bu yıldızları da VLT ile gözlemleyerek durumun gerçekten de böyle olup olmadığını görmeyi planlıyoruz, diyerek sonlandırıyor Caffau. Notlar Bu yıldız Sloan Sayısal Gökyüzü Araştırması ya da SDSS'de kataloglanmıştır. Numaralar nesnenin gökyüzündeki konumuna karşılık gelmektedir. Genel olarak kabul görmüş yıldız oluşum teorileri, SDSS J102915+172927 (yaklaşık 0.8 güneş kütlesi ya da daha düşük)'ninki kadar düşük kütlelere sahip yıldızların sadece süpernova patlamalarının ardından kritik bir değerin üzerinde zenginleşmiş yıldızlararası ortamda oluşabileceğini söylemektedir. Bunun nedeni, ağır elementelerin soğutucu madde olarak davranması, ve bu ortamdaki gaz bulutlarının ısısını dışarı yaymasına yardım etmesidir, ancak bu şekilde bulutlar yıldız oluşturmak üzere çökebilirler. Bu metallerin yokluğunda, ısınma nedeniyle oluşan basınç oldukça yüksek olur ve bulutun kütleçekimi de bu kuvvete karşı koyacak şekilde yüksek olamaz ve bunun sonucunda bulut çökemez. Özellikle bir teori, karbon ve oksijeni asıl soğutucu madde olarak tanımlar ve SDSS J102915+172927'da bulunan karbon miktarı soğutmanın etkili olabilmesi için varsayılan minimum karbon miktarından daha düşüktür. X-shooter ve UVES , VLT tayfölçerleridir bu ensturmanlar gökyüzündeki objelerden gelen ışığı bileşen renklerine ayırarak kimyasal bileşimin detaylı olarak incelenmesini sağlarlar. X-shooter tek çekimde objenin spekturmunda geniş bir yelpazede dalgaboylarını yakalayabilmektedir . UVES ise Morötesi ve Görsel Echelle Tayfölçeri'dir ve yüksek çözünürlüklü optik bir enstrumandır. 2005 yılında keşfedilen, HE 1327-2326 isimli yıldız, bilinen en düşük demir bolluğuna sahiptir ancak karbon açısından zengindir. Şimdi incelenen yıldız ise helyumdan ağır tüm elementler göz önüne alındığında metal oranı en düşük olan yıldızdır. ESO teleskopları birçok metalce fakir yıldızın keşfinde rol oynamıştır. eso0228 ve eso0723 ile yeni açıklanan bazı sonuçlar ve bu yeni keşif ESO teleskopları ile yapılan gözlemler gökbilimcilerin ilk jenerasyon yıldızları bulmaları için fazladan bir adım atmalarını sağlamaktadır. İlkel nükleosentez, Büyük Patlama'dan birkaç dakika sonra meydana gelen, bir protondan fazla protona sahip kimyasal elementerin üretimine denir. Bu üretim çok kısa bir sürede meydana gelmiştir ve sadece hidrojen, helyum ve lityum'un oluşmasını sağlamıştır, daha ağır elementler üretilmemiştir. Büyük Patlama teorisinin öngördüğü ve gözlemlerin onayladığı kadarıyla ilkel maddenin %75'i hidrojenden ve %25'i helyumdan oluşmaktadır ayrıca eser miktarda lityum da bulunmaktadır. ESO-Türkçe


Ülkemizde bulunan üniversitelere bağlı gözlemevleri ve Antalya'daki TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'ne bir gözlemevi daha ekleniyor. Erzurum'da yapılması planlanan gözlemevi geçtiğimiz Ocak ayı içinde onay aldı. Gözlemevi Erzurum'da Palandöken'e komşu 3170 metrelik yüksekliğe sahip Karakaya Tepeleri'nde kurulacak. Gözlemevinde kızılötesi alanda gözlem yapacak teleskoplar çalışacak. Gözlemevi'yle ilgili merak edilen sorular ve yanıtları: Proje çok büyük. Neden daha önce duyurmadınız? Evet proje büyük ancak 2008'de başvurulduğunda üniversite projesi olarak DPT'ye sunuldu. Projenin 2010 başvurusunda ise DPT, Türkiye'nin Doğusunu kapsayacak şekilde projenin içeriğinin genişletilmesini ve tüm astronomların kullanımına sunulabilecek bir gözlemevi amaçlanmasını istedi. Tüm bu süreçte ve resmi gazetede yayınlanana kadar, ne rektörlük, ne de DPT projenin duyurulmasını, ikili görüşmeler yapılmasını bile istemedi. 13 Ocak 2011'de proje etüt projestatüsünde kabul edildikten ve resmi gazetede yayınlandıktan sonra, 7-13 Şubat 2011 tarihlerinde proje destekçi üniversiteler dışındaki tüm ilgili birimlerle bilgilendirme görüşmeleri yapılarak proje tanıtıldı. DAG için yetişmiş eleman gereksinimini nasıl karşılanacaktır? TUG'da yeni başlatılan Eleman Yetiştirme Projesine benzer bir çalışma, projenin ilerleyen aşamalarında başlatılarak DPT'den destek alınabilecektir. Bu, DPT'nin bu tür projelere vermeyi düşündüğü desteklerin başında gelmektedir. Proje TUG'a alternatif mi? Hayır. Yerleşkenin özelliklerinden dolayı proje IR astronomisine yöneliktir. TUG'un yerine değil, TUG'un yanında, radyo astronomide olduğu gibi, Türkiye'de yeni bir ufuk açıp uluslararası çalışmaları bu dalgaboyu ile yakalamak hedeflenmektedir. Yüksek olan yıllık giderleri nasıl karşılamayı düşünüyorsunuz? Öncelikle kurulması düşünülen gözlemevi uzaktan ve yarı robotik yönetilecektir. Altyapı için neredeyse hiçbirşey harcanmayacaktır. Geri kalan giderler ise Üniversitenin karşılayabileceği düzeydedir. DAG'ın sürdürülebilirliğini nasıl sağlamayı düşünüyorsunuz? Atatürk Üniversitesi, Fizik Bölümünde, Astrofizik ABD açılmıştır. Bunun yanında, doğrudan rektörlüğe bağlı çalışacak bir araştırma merkezininaçılması düşünülmektedir. Böylece bütçesi de doğrudan rektörlükten sağlanacaktır. İleri bir seçenek olarak da astronomi bölümü kurulması düşünülmektedir. Gözlem zamanı paylaşımını nasıl yapmayı düşünüyorsunuz? Bu paylaşım proje temelli olacaktır. Proje başvurusu yapıldıktan sonra konusuna göre, ulusal ya da uluslararası hakemler otomatik seçilecek ve elektronik ortamda erişim sağlanacaktır. En az üç hakemden alacağı en iyi iki puanın ortalamasına göre projeler sıralanacaktır. En üsten başlanarak projelere zaman tahsisi yapılacaktır. Proje konusunda fikirlerimizi nasıl ileteceğiz, paylaşacağız? 2011 Mart sonu, Nisan başında, Erzurum'da üç günlük bir çalıştay düzenleyeceğiz ve kapanışında oluşturulacak sonuç bildirgesi ile Mayıs 2011'deki DPT başvurusunu yenileyeceğiz. Böylece de tüm astronomların, astrofizikçilerin katkısından oluşacak bir çalışma başlatılmış olacak. Çalıştayın biçimi nasıl olacak? Çalıştaya tüm bölüm, birim ve gözlemevlerinden ikişer temsilci davet edilecektir. Zamanın az olmasından dolayı Cuma-Pazar günlerini kapsaması düşünülmektedir. Çalıştay, üç ana bölümden oluşacak: İdari, Bilimsel ve Teknik. İstenirse kısa sunum/konuşma yapılabileceği gibi çalıştay, temel konularda soru-yanıt ve tartışma biçiminde düzenlenecektir. Çalıştaya Türkiye dışından katılım olacak mı? Bu konuda iki noktadan destek bulunmaya çalışılmaktadır: 1) AFAR toplantısına katılınarak, oradaki IR astronomisinde ve büyük gözlemevlerinde konularının uzmanlarıyla yüzyüze görüşmeler yapılıp, çalıştaya davet edileceklerdir. 2) Yurtdışındaki Türk astronomların kuracağı temaslar doğrultusunda yine konularının uzmanları davet edilecektir. Bilimsel Hangi IR dalgaboylarına ulaşmayı düşünüyorsunuz Bilinen IR bantları içinden yerleşkenin izin verdiği bantlar ana hedefimiz. Bilimsel hedefleriniz var mı? Temelde iki seçeneğimiz var: 1) ya teleskop, ayna kaplaması ve odak düzlemi araçlarını tek konuya bağlı çalıştıracağız, 2) ya da kaplamayı olabildiğince genel tutup IR astronomisinde her türlü takip ve tarama çalışmalarına ağırlık verilecek. Peki Türk astronom ve astrofizikçiler olarak ne yapabiliriz? Öncelikle, çalışma konularımız arasına IR astronomisini koymalıyız. Yapageldiğimiz çalışmaların dalgaboyunu genişletip karacisim eğrisini tamamlayarak bilimsel olarak daha geniş bir pencereden bakabiliriz. İleriye dönük olarak da öğrencilerimize IR astronomisinin önemini ve içeriğini anlatmaya, yeni dersler açmaya, tez konuları vermeye ve teknik açıdan gerekli algılayıcıları ders içeriklerine koymaya başlayabiliriz. Teknik Meteoroloji verisi neden Palandöken'den alındı? Bölgede aynı yükseklikte iki tepe var: Palandöken ve Karakaya Tepeleri. 2007'den beri Palandöken'den meteoroloji gözlemleri yapılmaktadır. Yerleşke olarak düşünülen Karakaya Tepelerine ise altyapı Ocak 2011'de çıkmıştır. Nisan-Mayıs 2011 gibi asıl yerleşkeden meteoroloji gözlemlerine başlanacaktır. Yerleşkenin fotometrik arkaışıması ölçülecek mi? Yerleşkeye altyapı yeni çıkarıldığı için bu çalışma da 2011 içinde başlatılması planlanmaktadır. Yerleşkede yapılan ve yapılacak astronomik çalışmalar nelerdir? Palandöken'de 2010 yılında görüş gözlemleri başlatılmıştır. 2011 yılında da Karakaya tepelerinde görüş gözlemlerine başlanacaktır. Çap için hangi sınıf düşünülüyor?IR astronomisinde kullanılan teleskoplar örnek alındığında başlangıç sınıfımız 3+ olmakta. Ancak, ayna ve mekanik konularındaki gelişmeler 4+ sınıfının da düşünülebilir olduğunu göstermektedir. Ancak son karar, bilimsel hedefleri bütçeye ne kadar uydurabildiğimize göre verilecektir. Nasıl bir kurgu düşünülüyor? Bu çaptaki teleskoplar için olası tek bir kurgu var. O da 'Alt-Az'. Bu kurgu ile odak düzlemi nasıl olacak? Alt-Az için en ideal odak sol ve sağa ayrılmış Natsymth odak olmaktadır. Bu sınıftaki teleskoplarda ayrıca Birincil Odak ve Cassegrain Odaklar da kullanılagelmektedir. IR teleskop deniyor. Görünür bölge gözlenemeyecek mi? IR yansıtıcılığı düşünüldüğünde görünür bölgenin tümünü ve IR'yi kapsayacak bir kaplama yok . Bu yüzden görünür bölgenin mavi tarafından kayıp olacak. Temel kaplama malzemesine göre yaklaşık 400nm'den sonrasında her iki bölgede gözlem yapılabilebilecektir. 4 Yorumlar muhteşem bir gelişme.emeği geçen herkese tüm ülkem adına teşşekkür ediyorum...daha nice gelişmeler olacak inş.tübitakta kendi teleskplarımızı yapmak için kolları sıvayacakmış.ee şunun şurasında Türk Uzay Kurumunun kurulmasına ne kaldı ki zaten.. Haber tamam ama bu haberin kaynagi nedir kimdir neresidir ? Kiminle roportaj yapilmistir ? Bilgiler hangi web sayfasindan alintidir ? Haberci'ye... Özel olarak e-postayla yanıtlamak isterdim ama e-postanız yanlışmış. Astronomi Diyarı'nda hiçbir haber kaynaksız verilmez. Bu haberin kaynağı da diğer yazılarda olduğu gibi yazının sonunda verilmiştir. Bu güzel haberiniz için teşekkür ederim AstronomiDiyarı. Ülkemize hayırlı uğurlu olsun diyorum.


Hindistan'ın Mangalyaan uydusu Mars yörüngesine başarıyla oturdu. Böylece Hindistan Uzay Ajansı Mars yörüngesine araç yollayan dördüncü sırada yer aldı. Oldukça ekonomik maliyetli Mangalyaan uydusu Mars yörüngesinde dolanarak gezegenin atmosferini inceleyecek. Hindistan Başbakanı Narendra Modi ülke olarak 'neredeyse imkansız' denilen bir olayı başardıklarını belirtti. Daha önce Mars'a ABD, Rusya ve Avrupa'nın yolladığı araçlar ulaşmıştı. Hindistan'ın bu ilk denemsi başarıyla sonuçlandı. Bu konuda ABD ve Rusya'dan daha başarılı oldu. Çünkü ABD ve Rusya'nın yolladığı ilk araçlar başarısız olmuştu. Mars'a daha geçen gün NASA'nın MAVEN uydusu ulaşmıştı. MAVEN'in ardından Hindistan'ın uydusu da Kızıl Gezegen'in yörüngesine oturdu. Gerek NASA gerekse ISRO yetkilileri her iki, aracın başarıyla yörünge oturmasından dolayı birbirlerini tebrik etti. Mangalyaan'ın Mars yörüngesine oturmasını ISRO'daki bilim insanları heyecanla izledi. Önlerindeki bilgisayar monitörlerinden uydunun her anını büyük bir heyecanla izlediler. Her şey yolunda gidiyordu. Ardından Mangalyaan monitörden kayboldu. Mars'ın Dünya'ya göre arkasına dolanan uydudan gelecek sinyal için 20 dakika beklendi. Ardından Mangalyaan'ın 'her şey yolunda' sinyaliyle izleme salonunda büyük bir sevinç yaşandı. Herkes işini gücünü bırakıp birbirine sarılıp tebrik etmeye başladı. Şimdiye kadar ki en ucuz gezegenler arası yolculuk unvanını alan Mangalyaan'ın toplam maliyeti 74 milyon dolar. Buna karşılık NASA'nın MAVEN aracının maliyeti 671 milyon dolardır. Mangalyaan sondası Kızıl Gezegeni fotoğraflayarak atmosferini inceleyecek. Çalışmanın en önemli amacı ise Mars'ın atmosferindeki metan değişiminin izlenmesi. 1350 kilogram kütleli Mangalyaan 5 Kasım 2013 tarihinde Hindistan'ın Bengal Körfezi'ndeki Sriharikota uzay istasyonundan fırlatılmıştı. Araç Mars'a 300 günde ulaşırken toplam 670 milyon kilometre yol katetti. Darısı başımıza.... 1 Yorum Son cümle gerçekten çok vurgulayıcıydı darısı başımıza .... Bu olayın en önemsediğim yanı hintliler herşeyin para olmadığını bütün dünyaya gösterdi ve tabiki bizede Her zaman kendime sorduğum soruyu tekrar soruyorum Neyi bekliyoruz? Neden yapmıyoruz???


Gökbilimcilerin binlerce yıldır diğer yıldızların parlaklığını belirlemek için ölçü aldığı Vega'nın yaşının düşünülenden 200 milyon yıl daha fazla olabileceği belirlendi. Bu sonuca Michigan Üniversitesi'nden John Monnier'in ekibi, Michigan Kızılötesi Birleştirici adı verilen araçla Vega'nın dönüş hızını hesaplayarak ulaştı. MIRC altı teleskopun Hubble Uzay Teleskopu'nun 100 katı kadar olan ışığı topladı. Kaliforniya'daki Yüksek Açısal Çözünürlük Astronomi Dizisi adı verilen teleskoplar Georgia Eyalet Merkezi'nde bulunuyor. Gökbilimciler en güçlü teleskopla bile yeterince parlak görünmeyen yıldızın şeklini ve yüzey yapısını gözlemek için aracın yüksek çözünürlükten özelliğinden yararlandılar. Yıldızın yüzey özellikleri, iç yapısını ve yıldızda neler olup bittiğini anlamanın en hızlı ve pratik yoludur. Vega, Kuzey Yarıkürede şu sıralar gün batımına doğru batı yönünde görülen bir yaz yıldızıdır. Çalgı takımyıldızının en parlak yıldızıdır ve 25 ışık yılı uzaklığıyla görece bize yakın yıldızlardandır. Bir ışık yılı, ışığın bir yılda aldığı yoldur. Yaklaşık altı yıl önce gökbilimciler Vega'nın kendi ekseni çevresinde çok hızlı döndüğünü belirledi. Ancak ayrıntılı çalışma yapılmadığından o dönemde gökbilimciler bu konu üzerinde uzlaşamadı. Vega'nın dönme hızı kütlesi ve yaşı üzerindeki tartışmaları başlattı. MIRC ile Vega'nın önce 17 saat sonra 12 saatlik dönme süresi belirlendi. Bir karşılaştırma yaparsak, Güneş'in ekvatorunun dönüşü daha yavaştır (27 gün ya da 648 saat). Bunun yanı sıra Michigan grubu Vega'nın tahmin edilenden daha yaşlı ve en az iki Güneş kütlesinde olduğunu da belirledi. Vega bizi şaşırtmaya devam ediyor. Bizim için bu yıldız diğer yıldızlar için bir referanstır. Biz yıldızın daha hızlı döndüğünü belirledik. Ayrıca yıldızın çevresinde bir toz diski ya da bir gezegen sisteminin olmadığını da biliyoruz diyor Monnier. Gökbilimciler ellerindeki verilerle basit bilgisayar benzetimleri yaparak yıldızın yaşam döngüsünü anlamaya çalışır. Böylece çok uzakta olduğu için görülemeyen bazı özelliklerinin ortaya çıkmasını sağlarlar. Science Daily


Gökbilimciler gökyüzündeki en parlak ikinci yıldız olan Vega çevresinde büyük bir asteroit kuşağı keşfettiler. Keşif NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu ile Herschel Uzay Gözlemevi verileriyle gerçekleşti. Vega çevresindeki asteroit kuşağının keşfi Fomalhaut adındaki başka bir yıldızın asteroit kuşağıyla benzerlik gösteriyor. Veriler yıldızın iç kısmındaki sıcak alanda ve yıldızdan oldukça uzakta soğuk alanda kuşaklar olduğunu gösteriyor. Bu da Güneş Sistemindeki asteroit ve Kuiper Kuşağı'yla benzerlik gösterir. Vega ve Fomalhaut çevresindeki sıcak ve soğuk kuşaklar arasındaki devasa boşlukta ne bulunmaktadır? Bu soruya verilecek en heyecan verici yanıt birçok gezegenin varlığıdır. Mars ve Jüpiter arasındaki asteroit kuşağı karasal gezegenler ile dev gezegenlerin kütle çekiminin etkisiyle dengelenirken Kuiper Kuşağı dış gezegenler tarafından şekillendirilir. Arizona Tuscon Üniversitesi Steward Gözlemevi'nden Kate Su: Veriler çoklu gezegen sistemlerinin Güneş dışındaki yıldızlarda da yaygın olarak bulunduğunu gösteriyor diyor. Çalışma Astrophysical Dergisi'nde yayınlandı ve Kaliforniya'daki Amerikan Astronomi Derneği Toplantısı'nda açıklandı. Vega ve Famulhaut başka açılardan da benzerlik gösterir. İkisi de Güneş'in yaklaşık iki katı kütlesinde olup mavimsi bir ışık yayarlar. Her iki yıldız da yaklaşık 25 ışık yılı uzağımızda bulunur ve bu nedenle bize yakın yıldızlar arasındadırlar. Yıldızların yaklaşık 400 milyon yıl yaşında olduğu düşünülmesine karşılık Vega'nın biraz daha yaşlı, 600 milyon yıl yaşında olduğu düşünülüyor. Fomalhaut'un iç asteroit kuşağı içindeki Fomalhaut b, keşfedilen tek gezegenidir. Herschel ve Spitzer teleskopları Vega çevresindeki yeni asteroit kuşaklarını yıldızların çevresinde bu kuşaklardan yayılan soğuk ve sıcak kızılötesi dalga boyuyla ile belirledi. Bu kuşaklar yıldızlarından yayılan güçlü ışıma nedeniyle görünür ışıkta görülmez. İç ve dış kuşaklar hem asteroit hem de kuyrukluyıldız açısından zengindir. Bunun iki nedeni vardır: bu genç sistemler Güneş Sistemi'nde olduğu gibi başlangıçta yoğun ve büyük bir toz ve gaz bulutuyla örtülüydü ve yıldız sistemleri milyonlarca yıl boyunca çevresini ancak temizleyebilmektedir. Vega ve Fomalhaut'un enkaz diskleri arasındaki boşluk, Güneş Sistemi'ndeki asteroit ile Kuiper kuşakları arasındaki uzaklıkla orantılıdır. İç kuşak ile dış kuşak yıldızından 1'e 10 oranında yerleşir. İki kuşak arasındaki daha az yoğun tozlu bölgede Jüpiter boyutlarında birkça gezegen bulunması olasıdır. Örneğin HR 8799 yıldızındaki enkaz diskleri arasında dört gezegen bulunmaktadır. Vega ve Fomalhaut'un sıcak ve soğuk kuşaklar arasında dolanan birden fazla gezegen olduğunu söyleyebiliriz diyor Su. Yakın gelecekte Vega ve Fomalhaut'un gizlenen gezegenleri görülebilecek. Çalışma ekibinden NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Ötegezegen ve Yıldız Astrofiziği Laboratuarı şefi Karl Stapelfeldt: NASA'nın James Webb Uzay Teleskopu göreve başladığında bu ve bunun gibi yıldızların çevresinde gizlenen gezegenleri görme olanağına kavuşacağız diyor.


Avrupa Uzay Ajansı 'nın Venüs Express aracı, Venüs atmosferinde karbondioksit buz veya kar haline geldiği soğuk bir alan keşfetti. Venüs gezegeni kalın karbondioksit atmosferi nedeniyle sıcak bir yüzeye sahip ve bu nedenle de Dünya'nın kötü şartlara sahip ikizi olarak bilinir. Ancak Venüs Express'in son beş yıllık gözlemlerine dayanarak gerçekleştirilen çalışma sonucunda bilimciler, gezegen yüzeyinden 125 km yükseklikteki atmosfer içinde -175 C derece'lik soğuk bir ortam olduğunu buldular. Venüs'ün bu soğuk katmanı, gezegen Güneş'e Dünya'dan daha yakın olmasına karşılık Dünya atmosferinin herhangi bir bölümünden daha soğuktur. Keşif, gün ve gece çizgisinin arasındaki çizgi üzerinde çeşitli yüksekliklerdeki karbondioksit gazı moleküllerinin yoğunluğunu veren, atmosferden sızan güneş ışığı izlenerek yapıldı. Karbondioksit yoğunluğu bilgisi ve yüksekliğe bağlı olarak belirlenen atmosfer basıncı verileri bilimcilere ilgili katmanın sıcaklığını verir. Belçika Uzay Enstitüsü'nden Arnaud Mahieux: Karbondioksitin donma sıcaklığının altındaki bazı yüksekliklerde karbondioksitin buza dönüşeceğini düşünüyoruz diyor. Küçük karbondioksit buz ya da kar parçacıkları Venüs atmosferine giren güneş ışığının yansımasına neden olur. Dr. Mahieux: Venüs atmosferindeki bu bölgede buz olduğunu düşünmemize karşılık, bunun atmosferdeki bir bozulmadan da gerçekleşebileceğini düşünerek kesin bir sonuca ulaşmak için dikkatli olmak gerekiyor diyor. Çalışmada ayrıca bu soğuk katmanın iki sıcak katman arasında yer aldığını gösteriyor. 120 km yükseklikte sıcak gündüz ile soğuk gece kısımlarındaki sıcaklık değerleri farklılık gösteriyor. Gece kısmındaki yüksek kısımlardaki değerler önemli rol oynuyor olabilir. Benzer sıcaklık değerleri geçtiğimiz Haziran ayında gerçekleşen Venüs geçişi sırasında da ölçüldü. Gözlemler sonucunda karbondioksitin baskın olduğu yüksek bölgelerde ayıca karbonmonoksit, azot ve oksijen gibi diğer atmosferik gazların oynadığı rol de incelenebilecek. ESA'nın Venüs Express projesi ekibinden Hakan Svedhem: Keşif henüz çok yeni ve üzerinde çalışmayı sürdürüyoruz. Bunun etkilerinin ne olacağını da anlamaya çalışıyoruz diyor. Biz birbirinden farklı kimyasal bileşime sahip olan Dünya ve Mars ortamlarında buna benzer bir sıcaklık dağılımı görmedik. Bu çok özel.


Geçtiğimiz yıl keşfedilen GJ 1132b gezegeni gökbilimcilerin ilgi odaklarından biridir. Dünya'dan sadece 39 ışık yılı uzaktaki gezegen 250 C derece sıcaklıkta olmasına karşılık atmosferi olabilir. Peki, bu atmosferin kalınlığı ne kadar? İnce mi incecik mi? Yeni bir araştırma ikinci seçeneğin daha olası olduğunu gösterdi. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezinden Laura Schaefer, gezegenin atmosferi başlangıçta su bakımından zengin yani bol buharlı olduğunu varsayarak, zamanla nasıl değişim göstereceğini inceledi. Yıldızına 2,2 milyon km kadar uzakta yani çok yakın dolanan gezegene bolca morötesi ışık çarpar. Morötesi ışımanın etki ettiği su molekülü parçalanır ve hidrojen ile oksijen serbest kalır. Hidrojen hafif olduğundan uzaya kaçar, ancak oksijen atmosferde kalır. Daha soğuk bir gezegende oksijenin varlığı yaşam ve yaşanılabilir olmasının bir işareti olarak alınabilir. Ama GJ 1132b gibi sıcak bir gezegende böyle bir şey olması mümkün değil diyor Schaefer. Su buharı bir sera gazı olduğundan gezegenin mevcut ısısının yükselmesine neden olur. Sonuç olarak gezegenin yüzeyi milyonlarca yıldır erimiş halde olabilir. Magma okyanus atmosfer ile etkileşerek oksijenin bir kısmını soğurur, ama ne kadarını? Schaefer ve arkadaşlarının oluşturduğu bir modele göre yalnızca onda biri soğurulmaktadır. Geri kalan miktarın bir kısmı uzaya kaçmakta ya da atmosferde kalmaktadır. Harvard Paulson Okulu Mühendislik ve Uygulamalı Bilimler Merkezinden Robin Wordsworth: Güneş sistemi dışında yer alan kayalık bir gezegende ilk kez oksijen gözlenmiş olabilir diyor. GJ 1132b'de hala oksijen üretimi varsa bu bilgi Dev Macellan teleskopu ve James Webb teleskopu gibi yeni nesil teleskoplarla analiz edilebilir. Magma okyanusu ile atmosfer etkileşimi modeli, Venüs'ün evrimini çözmeye yardım edebilir. Venüs muhtemelen başlangıçta Dünya benzeri bir gezegen olarak suyu tutan bir gezegen olarak doğmuştu. Atmosferde gözlenen az miktardaki oksijen bunun bir kanıtı olabilir. Buna karşılık oksijenin az olması sorunu henüz bir çözüme kavuşmamıştır. Schaefer'e göre öngördükleri model benzer ötegezegenlere de uygulanabilir. Örneğin model, TRAPPIST-1 sistemindeki yaşam alanında yer alan üç gezegene uygulanabilir. Bu gezegenler GJ 1132b'ye göre daha soğuk olduğundan atmosferlerini korumuş olmaları daha olasıdır.


Dünya dışı yaşam arayışında bilim insanları her olasılığı araştırıyor. Örneğin Mars'ta bir zamanlar yeraltı sularının yaşam için uygun şartları sağladığını gösteren izler bulunuyor. Ayrıca Satürn'ün Titan ve Enceladus uyduları ile Jüpiter'in Europa, Ganymade ve Callisto'nun buzlu kabuklarının altındaki okyanuslarda yaşam olabileceği üzerinde de duruluyor. Bilim insanları şimdi de gözlerini Venüs'e dikti: Venüs bulutlarında yaşam olabilir mi? Astrobiyology dergisinin 30 Mart 2018 tarihinde yayınlanan bir çalışmaya göre Venüs atmosferinde mikrobiyotik yaşam formları olabilir. Makale Wisconsin-Madison Üniversitesi gezegen bilimcilerinden Sanjay Limaye'nın başını çektiği bir ekip tarafından yazıldı. Limaye: Venüs'ün yaşamı başlatabilecek bolca zamanı vardı. Bazı modeller bir zamanlar Venüs'ün yüzeyinde 2 milyar boyunca sıvı suyla yaşamın yeşerebileceği iklime sahip olduğunu öne sürüyor. Mars'ta gerçekleştiğine inanılandan daha uzun bir süre diyor. NASA'nın Ames Araştırma Merkezi'nden David J. Smith'in gerçekleştirdiği özel donanımlı balon araştırmasına göre Dünya'da karasal mikroorganizmalar çoğu bakteri- 41 km yükseğe kadar sürüklenebilir. Üstelik yeryüzünde Yellowstone'un sıcak su kaynaklarında, derin okyanus hidrotermal deliklerinde, kirlenmiş alanların zehirli çamurlarında ve asidik göllerde yaşadığı bilinen birçok mikrop türü bulunuyor. Californiya State Polytechnic Üniversitesinden profesör Rakesh Mogul: Dünya'da yaşamın asidik koşullarda gelişebileceğini, karbondioksit ile beslenebileceğini ve sülfürik asit üretebileceğini biliyoruz diyor. Venüs'ün bulanık, yüksek miktarda yansıtıcı ve asidik atmosferinin çoğunlukla karbondioksit ve sülfürik asit içeren damlacıklardan oluştuğu biliniyor. Venüs bulutlarında yaşam olabileceğine ilk kez 1967'de Harold Morowitz ve ünlü gökbilimci Carl Sagan işaret etti. Onlarca yıl sonra David Grindpoon, Mark Bullock ve ekibi bu fikri genişletti. Venüs atmosferinde yaşam olabileceği fikrini desteklemek amacıyla 1962-1978 yılları arasında gerçekleştirilen bir dizi uzay sondası, Venüs'ün alt ve orta yükseklikteki atmosferlerinde yüzeyden 40 ile 60 km arası- sıcaklık ve basıncın mikrobiyotik yaşamı engellemeyeceğini gösterdi. Ancak gezegen yüzeyinde 450 C dereceye varan sıcaklığın yaşam için anormal olduğu da bilinmektedir. Araştırmalarını Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Dairesinde yapan Limaye, NASA'nın bir öğretmen atölyesinde yapılan toplantıya tesadüfen katılmış ve bunun sonucunda gezegen atmosferini inceleme fikrini gözden geçirme kararı almıştı. Polonya Üniversitesinden çalışma ekibi üyesi Grzegorz Slowik Venüs bulutlarında gözlenen ancak açıklanamayan koyu lekeler oluşturan tanımlanmamış parçacıkların ışık emici özelliği olan Dünya'daki bakterilere benzediğini düşünüyordu. Tayfsal gözlemler ve özellikle morötesi ışıkta alınan veriler koyu lekelerin yoğunlaştırılmış sülfürik asit ve diğer bilinmeyen ışık emici parçacıklardan oluştuğunu göstermektedir. Limaye, yüzlerce yıl önce yeryüzündeki teleskoplarla fark edilen bu koyu lekelerin bir sır olduğunu belirtiyor. Daha sonraları birçok sonda ile ayrıntılara ulaşılabilmiştir. Koyu lekeleri oluşturan parçacıklar Dünya'daki bazı bakteri kümeleriyle neredeyse aynı boyutlara sahiptir, ancak Venüs'ün atmosferini örnekleyen aletler organik veya inorganik yapıdaki maddeleri ayırt edememektedir. Lekeler Limaye ve Mogul'a göre Dünya göl ve okyanuslarında ortaya çıkan alg kümelerine benzer şeyler olabilir. Tek fark bunların Venüs atmosferinde yaşamlarını devam ettirmesi gerektiği. Limaye Venüs bulutlarındaki mikrobiyotik yaşam fikrini, Kuzey Hindistan'daki yüksek rakımlı tuz gölü olan Tso Kar'ı ziyaret ettiğinde belirledi. Burada göl kenarında çürüyen çimlerin üzerindeki bakteriler atmosfere karışıyordu. Bununla birlikte Limaye'ye göre denklemin bilinmeyen kısmının, Venüs'teki sıvı suyun buharlaştığı zaman son milyar yıl içinde oluşan büyük lav akıntısı nedeniyle- karasal tarihi yok olması şeklinde belirtiyor. Dünya dışı yaşam arayışında gezegenlerin atmosferlerindeki büyük değişim keşfedilememiş bir sorudur. Venüs atmosferini örneklemenin bir yolu VAMP ya da Venüs Atmosferik Manevra Platformu gibi bir uçak gibi hareket edebilen ama aslında bir keşif balonu olan sondalardır. Limaye böylesi bir platformun meteorolojik ve kimyasal sensörler ile tayfölçerler gibi araçları kapsaması gerektiğini söylüyor. Ayrıca canlı mikroorganizmaları tanımlayan bir mikroskop türünü de taşıyabilir. 2020'li yıllarda Rusya Venera-D projesini hayata geçirmek istiyor. Bu amaçla NASA'nın da katkısıyla sözü edilen bir araştırma platformu kurulabilir. Makale adresi: https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/ast.2017.1783 1 Yorum bazı mikrobakteriyel canlıların siyanürü kendi bünyesine katıp yaşam mücadelesi verebiliyorsa ki öyle,özellikle jüpiterin uydusu euoropada buzulların altında ki okyanusda hertürlü yaşam form'u olabilir .jüpiter macerasındaki film de olsa ben gerçek payı olduğuna inananlardanım,selamlar.


Araştırmacılar Dünya'nın manyetosfer katmanı sınırlarında görülen manyetik kabarcıkların Venüs'ün üzerinde çok büyük etkisi olduğunu belirledi. Sıcak akış anomalileri olarak adlandırılan dev patlamalar Venüs'ten daha büyük olabileceği gibi bir gün içinde birçok kez ortaya çıkabiliyor. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Glyn Collinson: Onlar sadece dev değil. Aynı zamanda Venüs'e çok yakın yerlerde olabiliyorlar ve manyetik alanı olmayan gezegeni yutacak kadar büyükler diyor. Collinson ve ekibinin yer aldığı çalışma Journal of Geophysical Research'ın Şubat 2014 sayısında yayınlandı. Çalışma Avrupa Uzay Ajansı'nın Venüs Express uzay aracının gözlemlerine dayanıyor. Sonuçlar Venüs'ü etkileyen uzay havasının ne denli büyük ve yoğun olduğunu göstermektedir. Dünya, manyetosferinden dolayı güneş rüzgarının etkilerinden korunmaktadır. Venüs'ün ise bu şansı yok. Venüs'e inmeye çalışacak bir uzay aracı, çorak ve soğuk bir gezegene göre oldukça yoğun atmosferin etkisi altında ezilir, ancak Venüs'ü koruyacak manyetik koruma yoktur. Bilim insanları Dünya ve Venüs'ü bu açıdan karşılaştırmak istiyor. Dünya'da yaşamın oluşması nelere bağlıydı? Dünya'nın manyetik alanı olmasaydı neler olurdu? Dünya'ya akan sıcak gaz anomalileri manyetosferi geçemezler ve bu nedenle bir miktar enerji bırakıp yollarını değiştirirler. Bir manyetosferi olmayan Venüs koruma altında değildir. Aslında yine de Venüs'ü koruyan bir şey var: iyonosferi. Bu katman atmosferin yüklü dış tabakasıdır. Güneş rüzgarı bu katmana çarparak geldiği yöne doğru dev bir enerji akımını gerçekleştirir. Neredeyse gezegen büyüklüğünde olabilecek bu enerji balonları gezegen yüzeyinden oldukça uzakta oluşur.


Venüs'ün Güneş'in önünden geçişine bu yüzyılda son kez tanık olduk. Geçiş bulunulan yere bağlı olarak 5 ya da 6 Haziran'da görüldü. İzleyiciler gözü Güneş'ten gelen yoğun ışımadan korumak için güvenlik önlemleri alarak izlediler. Güneş'in önünden küçük bir noktanın yavaş yavaş geçişine takın oldular. Venüs geçişleri yüzyılda ender gerçekleşen gökbilim olayıdır. M.Ö. 2000 yılından bu yana sadece 53 geçiş olmuştur. Bunlardan sadece 1608 yılından yani teleskobun keşfinden bu yana 6 geçiş izlenmiştir. Bir önceki geçiş 8 Haziran 2004'de gerçekleşmişti. Bir sonraki geçiş ise 10-11 Aralık 2117'de olacak. Jeremiah Horrocks ve William Crabtree adlı iki İngiliz gökbilimci 1639'da ilk geçişi kaydetti. 1769'da başta Kaptan James Cook'un ekibi olmak üzere birçok araştırma ekibi Güneş Sistemi'nin ölçeğini belirlemek için, Dünya-Güneş uzaklığını hesaplamada Dünya'nın birçok yerinden geçiş verilerini topladılar. Kaliforniya'daki NASA Ames Araştırma Laboratuarı'ndan Natalie Batalha: Tarih boyunca gökbilimciler evren hakkında bir şeyler öğrenebilmek için doğadaki bu ender olayları gözlediler. Bugün de farklı bir yol izlemiyoruz. Örneğin Kepler göreviyle ötegezegen keşfini geçiş yöntemiyle gerçekleştiriyoruz diyor. Bugün geçiş yöntemi Güneş Sistemi dışındaki sistemlerde yer alan gezegenleri keşfetmek amacıyla kullanılıyor. Kepler 150 000'den fazla yıldızın ışık parlaklığını ölçerek buradaki değişimleri görmeye çalışıyor. Gezegenlerin büyüklüğüne bağlı olarak yıldızın önünden geçerken yıldızın ışığındaki değişim de farklı olur. Örneğin Güneş büyüklüğündeki yıldızın önünden geçen Dünya büyüklüğündeki bir gezegen yıldızın ışığını sadece milyon da 84 kadar azaltır. Bu da birkaç km uzaklıktaki bir araba farının önünden geçen bir sivrisineğin fardan gelen ışığı azaltması kadardır. Gökbilimciler yıldızın boyutunu bildikleri için parlaklık azalmasını ölçerek önünden geçen gezegenin boyutunu ve yarıçapını belirleyebiliyor. Gezegenin yörünge dönemi ise geçişler arasındaki sürenin ölçülmesiyle tespit ediliyor. Kepler'in Üçüncü Kanunu ile de yıldız ile gezegen arası uzaklık hesaplanıyor. Geçiş yöntemi kullanılarak Kepler şimdiye kadar 61 gezegen ve 2300'den fazla gezegen adayı belirlemiştir. 1 Yorum Sayın astronomidiyarı yönetimi sizleri tekrar yayında görmek harika hepinize kolaygelsin.. Güncel astronomi takibini sizlerin sayesinde yapma umudumukaybetmek istemiyorum saygılar


Avrupa Uzay Ajansı'nın Venüs Express uzay aracından alınan verilerin bilgisayarda benzetim yoluyla işlenmesiyle Venüs'ün Güney Kutbu'nda dev bir girdap oluştuğu belirlendi. Venüs Express, 11 Nisan 2006'dan bu yana Venüs çevresinde dolanıp gezegenin atmosferini ve güneş rüzgarıyla etkileşimini inceliyor. Atmosferin derinlikleri ise araçtaki kızılötesi dalgaboylarında görev yapan Görünür ve Kızılötesi Termal Görüntüleme Tayfölçeri ile taranıyor. Bu alet atmosfer ve bulutların sıcaklığını ölçmenin yanısıra özellikle kutuplarda oluşan girdapları da belirleyebiliyor. 1979 yılında Pioneer Venüs aracı kuzey yarımkürede benzer bir girdap oluşumunu belirlemişti. VIRTIS ise şimdi güney yarımkürede bir girdap oluşumunu gördü. Bu keşif ile birlikte Venüs'teki kuzey-güney simetrisi doğrulandı. Buna karşılık VIRTIS girdapların kararlı ve kararlı belirgin özellikte olmadığını da tespit etti. Roma'daki Ulusal Astrofizik Enstitüsü'nden Giuseppe Piccioni ve ekibi girdapın süper etkili rüzgar nedeniyle normalin 60 katı kadar hızlı döndüğünü belirledi. Bu da atmosferin farklı yükseklikleri için farklı dalga boylarında yapılan gözlemlerle elde edildi. Piccioni: Alt kat bulutlardan üstteki bulutlara doğru hareket ederek iki katına ulaşan rüzgar, buradaki bulutları ikiye bölüyor. Bu şekilde kutba yönelen rüzgar etkisini kaybederek yüksek enlemlerde kaybolur diyor. Venüs kutuplarının özellikleri gezegenin diğer bölgelerine göre farklıdır. Katı bir cisim gibi dönen girdap 3000 km'lik bir alanda etkilidir. Kaynak: Astronomy


Bu dönen dumanı andıran görüntü Venüs Express uzay aracının Görünür ve Kızılötesi Termal Görüntüleme Tayfölçeri ile alınmış Venüs'ün güney kutbunda dönen gaz ve bulut kütlesidir. Venüs'ün çok hareketli ve hızla değişen koşullara sahip bir atmosferi vardır. Yüzeyde neredeyse esmeyen rüzgara karşılık, 70 kilometre yüksekte saatte 400 kilometre hızla esen rüzgarlarla karşılaşılır. Rüzgarın hızı gezegenin dönüş hızından 60 kat daha fazladır. Bu çok yüksek bir hızdır ve Dünya'daki en hızlı rüzgarlar Dünya'nın dönüş hızının sadece % 30'u kadar hızlıdır. Başka bir deyişle Dünya rüzgarlarının hızıyla dört günde Dünya çevresinde bir tur atabilirsiniz. Venüs rüzgarları gerçekten çok daha hızlıdır. Ekvator enlemlerinde ısınan hava yükselir ve hızlı rüzgarlar ile taşınarak kutuplara sarmal hareket yaparak ilerler ve kutuplarda girdaplara neden olur. Kutup noktalarındaki hava tıpkı lavabodan boşalan suyun oluşturduğu girdap gibi görünür. 1979 yılında Pioneer Venüs Yörünge aracı kuzey kutup çevresindeki 2000 km'lik alanda kum saatini andıran bulut yapılarını görmüştü. ESA'nın Venüs Express* aracı Nisan 2006'da yörüngeye girdiğinden bu yana kuzey kutbunda, 1970'lerdeki Pioneer ve Mariner araçlarının gördükleri dışında girdaplar ilk kez bu kadar ayrıntılı görüntüledi. Venüs Express aracı 2007 yılından bu yana içlerinde bu görüntünün de olduğu girdap çekirdeklerinin günlük değiştiğini gösterdi. Bu görüntünün alındığı zamandan dört saat sonra girdap çok farklı bir şekle büründü. Beş saatlik süre boyunca elde edilmiş 10 görüntü birleştirilerek bir film oluşturulmuştu. Bu girdap 44 saat süreyle dönmekteydi. Buradaki girdap gezegen yüzeyinden 60 km yukarıdadır. Girdabın gözü ise neredeyse görüntü merkezindedir. Bu görüntü 7 Nisan 2007'de elde edildi. Not*: Venüs Express aracının üretiminden fırlatılışına ve görev süreciyle ilgili hazırlanan sunuya göz atabilirsiniz.


Altı yıldır Venüs gözlemi yapan ESA'nın Venüs Express uzay aracı gezegenin atmosferindeki kükürtdioksit miktarında büyük değişim olduğunu kaydetti. Bu değişimin nedeni ise volkanik patlamalar... Venüs'ün kalın atmosferindeki kükürtdioksit, Dünya atmosferine göre milyon kat daha fazladır. Bu zehirli gazın hemen hemen tamamı volkanik etkilerle salınıyor. Gaz güneş ışığı tarafından kolayca yok olur. Bundan dolayı Venüs atmosferinin üst katmanlarında kükürtdioksite rastlanmamaktadır. Kükürtdioksite Venüs atmosferinin üst kısmından daha çok alt katmanlarında rastlanmaktadır. Venüs yüzeyi aktif olup olmadıkları bilinmeyen yüzlerce volkanla kaplıdır. Venüs Express'in hedeflerinden biri de bu volkanları tespit etmektir. Yüzbinlerce yıldan milyonlarca yıla kadar değişen jeolojik yapı özellikle son birkaç yüzyıl içinde önemli değişime uğramış görünüyor. Yüzeyden alınan kızılötesi görüntülerle yakın zamanda patlamış volkanın tepesinden çevreye yayılan lav akıntıları tespit edildi. Son altı yıl içinde alınan veriler kükürtdioksit yoğunluğu hakkında önemli bilgiler sağladı. 2006 yılında göreve başlayan araç, atmosferdeki kükürtdioksit miktarında on kat bir azalma belirlemiş, ancak bir süre sonra yükseliş kaydetmişti. Benzer bir azalmayı 1978-1992 arasında gezegen yörüngesinde dolanan NASA'nın Pioneer aracı belirlemişti. Buna o zamanlar, erken dönemde patlayan volkanların artık sustuğu ve yaydıkları kükürtdioksit miktarının da bu nedenle azalması şeklinde açıklama getiriliyordu. Fransa Spatiales Gözlemevi Atmosfer Laboratuarı'ndan Dr. Emmanuel Marcq: Atmosferin üst kısmındaki kükürtdioksit güneş ışığı tarafından yok edildiğinden eğer buradaki kükürtdioksit miktarında artma gözlerseniz önemli bir şeyler olduğunu düşünürsünüz diyor. Venüs Express araştırmacılarından Dr. Jean-Loup Bertaux: Bir volkan patladığında atmosferin üst katmanına kükürtdioksiti çıkarabilir. Ancak gezegenin yüzeyindeki gaz dolaşımları gibi tuhaf olaylardan biri de buna neden olmuş olabilir diyor. Kendi eksenin çevresinde 243 gün süreyle dolanan Venüs'e karşılık atmosferini oluşturan gazlar muazzam bir hızla sadece dört günde gezegeni dolanır. Böyle hızla dolanan atmosferdeki gazların kükürtdioksit oluşturması zordur. Bu nedenle Dr. Marcq'nun ekibi buna neden olarak volkanik patlamaları gösteriyor. alternatif olarak Pioneer verilerinden de benzer sonuçlara ulaşarak, atmosferdeki karmaşık durumun değişkenliğini görebiliyoruz diyor. ESA Venüs Express görevi bilimcilerinden Hakan Svedhem: Atmosfere yayılan gazların verdiği ipuçlarını izleyerek yüzeydeki aktif volkanik etkileri açığa çıkarabiliyoruz diyor.


Eylül ayında Birleşik Krallık'taki gökbilimcilerin yönettiği bir ekip Venüs'ün kalın atmosferinde fosfin olduğunu açıklamıştı. Ekibin yer-merkezli radyo teleskoplar kullanarak elde ettiği rapor birçok Venüs uzmanını şaşırtmıştı. Dünya atmosferinde az miktarda bulunan fosfin yaşam formları ile üretilir. Venüs'deki fosfin, yaşam açısından neredeyse cehennemi andıran atmosferindeki asidik bulutlarda nasıl var olabileceği tartışmaya neden oldu. Washington Üniversitesindeki gökbilimciler aynı verileri yorumlamak isteyerek tartışmaya yön vermek istediler. Ekip verilerde fosfin olmadığı sonucuna ulaştı. Washington Üniversitesinden Victoria Meadows: Venüs'te görülen kükürt dioksitti, fosfin değil. Kükürt dioksit Venüs atmosferinde en sık rastlanan üçüncü bileşiktir ve yaşam belirtisi sayılmaz diyor. Ekibin çalışması Venüs'te makul seviyelerde bulunan kükürt dioksiti açıklamakla kalmayıp aynı zamanda gezegenin sülfürik asit bulutlarıyla örülü atmosferin daha ayrıntılı kimyasal yapısını da güncelledi. Ek olarak araştırmacılar ilk sinyalin gezegenin bulut katmanlarında değil, çok daha yukarısında yani fosfinin tutunamayacağı üst katmanlardan alındığına işaret etti. Bu da alınan sinyalin kükürt dioksit kaynaklı olduğunun en önemli kanıtıdır. Bu çalışma hem sözde fosfin sinyalinin hem de radyo astronomi için yeni bir yorumunu içerir. Her kimyasal bileşik radyo dalgalarını, X-ışınlarını ve optik ışığı içeren elektromanyetik tayfın dalga boylarını emer. Gökbilimciler bu nedenle her dalga boyuna ait elektromanyetik dalgaların emisyonlarını inceler. Görsel hakkında: Japon uydusu Akatsuki uzay aracının kırmızıöte bölgede elde ettiği Venüs görüntüsü


Venüs, Yer'in kötü ikizi olarak görülebilir. İlk bakışta gezegenimizle benzer kütle ve büyüklüktedir, benzer biçimde çoğunlukla kayalık maddeden oluşur, biraz su barındırır ve atmosfere sahiptir. Ancak daha yakından bakıldığında oldukça farklı özellikleri olduğu görülür: kalın bir CO2 atmosferi, çok yüksek yüzey sıcaklığı ve basıncı, sülfürik asit bulutları. Dünya'daki yaşam ortamına göre bu özellikleri oldukça zıt bir görüntü oluşturur. Her zaman böyle bir gezegen miydi? Bugüne kadar yapılan çalışmalara göre Venüs geçmişte su okyanuslarıyla dolu bir dünyaydı. Cenevre Üniversitesi ve İsviçre Ulusal Araştırma Yeterlilik Merkezinden bir astrofizikçi ekibi gezegenimizin ikizinin gerçekten daha güzel yılları olup olmadığını araştırdı. Nature dergisinde yayınlanan sonuçlar durumun böyle olmadığını gösteriyor. Venüs son zamanlarda astrofizikçiler için önemli bir araştırma alanı haline geldi. ESA, NASA önümüzdeki on yıl içinde en az üç araştırma uydusunu bu gezegene yollama kararı aldı. Bu araçların yanıtlaması umulan en kilit sorulardan biri, Venüs'ün geçmişte okyanuslarının olup olmadığıdır. Araştırmacılar şu anki verilerle hareket ederek erken dönemdeki Venüs'ü simüle etmeyi başardı. Sümilasyonlar Venüs atmosferindeki iklim şartlarının su buharının yoğunlaşmasına izin vermediğini gösterdi. Bu ise, atmosferdeki suyun yağmur damlaları şeklinde yüzeye ulaşmasına olanak sağlayacak şekilde sıcaklığın düşmediğini gösteriyor. Yani su, atmosferde gaz olarak kalıp okyanusları oluşturamadı. Cenevre araştırmacısı, Martin Turbet: Bunun ana nedenlerinden biri, gezegenin gece kısmında oluşan bulutlardır. Bu bulutlar, Venüs'ün daha önce düşünüldüğünden daha hızlı soğumasını engelleyen çok güçlü sera etkisine neden olmaktadır diyor. Ciddi sonuçları olan küçük farklılıklar Şaşırtıcı bir şekilde simülasyonlar Yer ile Venüs'ün çok kolay bir şekilde aynı kaderi yaşayabileceğini de gösterdi. Eğer Yer Güneş'e biraz daha yakın dolansaydı ya da Güneş 'gençliğinde' bugünkü gibi parlasaydı gezegenimiz bugünkünden çok daha farklı görünürdü. Dünya'da okyanus oluşumunu sağlayan suyun yoğunlaşmasına izin verecek ölçüde genç Güneş'ten yayılan zayıf ışınımdır. UNIGE'den Prof. Emeline Bolmont: Bu uzun zamandır 'sönük genç Güneş paradoksu' olarak bilinen şeye bakış açımızda tam tersine bir dönüş. Dünya'da yaşamın ortaya çıkmasının önündeki en büyük engel! diyor. UNIGE'den David Ehrenreich: Sonuçlarımız teorik modellere dayanmaktadır ve Venüs'ün geçmişiyle ilgili sorulara verebileceğimiz cevaplar için bir yapıtaşıdır. Ancak bilgisayarımızla yaptığımız simülasyonlara bakarak kesin yargıya ulaşamayacağız. Gelecekte görev yapacak üç Venüs aracı bu çalışmamızı doğrulamak ya da çürütmek için önemli veriler elde edecektir diyor.


Uluslararası bir gökbilimciler ekibi bugün Venüs bulutlarında nadir bulunan bir molekül keşfini duyurdu fosfin. Dünya'da, bu gaz sadece endüstriyel olarak ya da oksijensiz ortamlarda yaşayan mikroplar tarafından üretilmektedir. Gökbilimciler onlarca yıldır Venüs'ün yüksek bulutlarının mikroplara ev sahipliği yaptığını tahmin ediyordu ancak bunlar yüzeydeki kavurucu sıcaktan kaçsa da oldukça yüksek asidik ortamlara maruz kalmaktadırlar. Fosfinin keşfi bu türden yer-ötesi havadaki yaşama işaret ediyor olabilir. Venüs'ün tayfında fosfine dair ilk izleri aldığımızda, şok olmuştuk! diyor Hawaii'deki Doğu Asya Gözlemevi tarafından işletilen James Clerk Maxwell Teleskobu ile yapılan gözlemlerde ilk kez fosfin izine rastlayan, BK Cardiff Üniversitesi'nden ekip lideri Jane Greaves. Keşiflerini onaylamak için Avrupa Güney Gözlemevi'nin ortağı olduğu, daha hassas bir teleskop olan, Şili'deki Atacama Milimetre/milimetre-altı Dizgesi'nden 45 anteni kullanmak gerekiyordu. Her iki tesis de Venüs'ü 1 milimetre civarındaki dalgaboyunda gözledi, yani insan gözünün görebileceğinden çok daha uzun bir dalgaboyunda ve bunu sadece yüksek yerlerdeki teleskoplar etkin bir şekilde tespit edebilir. Birleşik Krallık, ABD ve Japonya'dan araştırmacıların yer aldığı uluslararası ekibe göre Venüs'ün bulutlarındaki fosfin yoğunluğu epey az, yaklaşık olarak milyarda yirmi molekül civarında. Gözlemler sonrasında, bu miktardaki maddenin gezegendeki biyolojik olmayan doğal süreçlerle ortaya çıkıp çıkmadığına dair hesaplamalar yapıldı. Öne sürülen fikirler güneş ışığı, yüzeyden atılan mineraller, volkanlar ya da şimşekleri içerse de, bunların hiçbiri bulunan miktardaki fosfini üretemiyor. Bu biyolojik olmayan kaynakların teleskopla görülen miktarın en fazla onbinde birinden sorumlu olabileceği bulundu. Ekibe göre Venüs'te gözlenen miktardaki fosfini üretebilmek için, yersel organizmaların maksimum üretkenliklerinin yaklaşık % 10'u civarında çalışmaları gerekiyor. Dünya'daki bakterilerin fosfin ürettikleri biliniyor: minerallerden ya da biyolojik maddelerden fosfatı alarak, hidrojeni ekliyorlar ve sonunda ortaya fosfin çıkarıyorlar. Venüs'teki herhangi bir organizma muhtemelen Dünya'daki kuzenlerinden epey farklıdır, ancak atmosferdeki fosfinin kaynağı da onlar olabilir. Venüs'ün bulutlarındaki fosfinin keşfi bir sürpriz olarak karşılansa da araştırmacılar keşiften eminler. Büyük desteğimiz için, Venüs Dünya'dan gözlem için uygun bir açıda, ALMA ise takip gözlemleri için epey iyi koşuldaydı. ALMA genellikle Venüs gibi çok parlak nesnelerdeki küçük değişimleri izlemediği için verilerin işlenmesi biraz zor oldu, diyor BK ALMA Bölge Merkezi ve Manchester Üniversitesi'nden ekip üyesi Anita Richards. Sonunda, her iki gözlemevinin de aynı şeyi gözlediğini bulduk moleküllerin alttaki daha ılık bulutlar tarafından aydınlatıldığı, fosfin gazına karşılık gelen dalgaboyunda sönük bir soğurma, diye ekliyor bugün Nature Astronomy'de yayımlanan çalışmaya liderlik eden Greaves. ABD'deki MIT'den başka bir ekip üyesi Clara Sousa Silva fosfini diğer yıldızların etrafındaki gezegenlerde oksijensiz yaşam işin bir biyo-işaretçi olarak araştırmıştı, çünkü normal kimyasal süreçler molekülün çok küçük bir kısmından sorumlu. Şu yorumu yapıyor: Venüs'te fosfin bulmak beklenmeyen bir ikramiye oldu! Keşif sayesinde herhangi bir organizmanın nasıl hayatta kalabileceği gibi birçok soru ortaya çıktı. Dünya üzerindeki bazı mikroplar ortamdaki asitin yaklaşık % 5'i ile başa çıkabiliyor. Ekip keşiflerinin önemli olduğunu düşünüyor çünkü fosfin üreten altenatif yöntemlerin çoğunu eleyebilirler, ancak yaşamın varlığını onaylamak için daha çok çalışma gerektiğinin de altını çiziyorlar. Venüs'ün yüksek bulutlarında sıcaklık 30 santigrat dereceye kadar çıksa da, inanılmaz şekilde asidiktir % 90 civarında sülfirik asit ve burada yaşamaya çalışan herhangi bir mikrop için büyük sorunlar teşkil eder. Yeni çalışmada yer almayan ESO gökbilimcisi ve ALMA Avrupa Operasyonları Müdürü Leonardo Testi şöyle diyor: Venüs'teki fosfinin biyolojik-olmayan yollarla üretimi, kayalık gezegenlerin atmosferlerindeki fosfin kimyasıyla ilgili güncel görüşlerimizle dışlanmaktadır. Venüs'ün atmosferinde yaşamın varlığını onaylamak astrobiyoloji için büyük bir atılım olacaktır; bu nedenle bu heyecan verici sonucu teorik ve gözlemsel takip çalışmalarıyla destekleyerek, kayalık gezegenlerdeki fosfinin Dünya'dakinden farklı olarak, kimyasal bir kökeni de olabileceği ihtimalinin devre dışı bırakılması gerekmektedir. Aralarında ESO'nun gelecekteki Aşırı Büyük Teleskop'unun da bulunduğu takip gözlemleriyle, Venüs'ün ve Güneş Sistemi dışındaki kayalık gezegenlerin daha fazla gözlenmesi ile fosfinin buralarda nasıl ortaya çıkabileceğine dair yeni ipuçlarının toplanması ve Dünya dışındaki yaşama dair izlerin bulunması mümkün olabilir. Arif Solmaz, Çağ Üniversitesi Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi, Mersin