VLT Tarama Teleskopu ile yakın sarmal gökadalardan NGC 253'ün güzel bir görüntüsü elde edildi. Bu yeni görüntü muhtemelen şimdiye kadar çevresiyle birlikte çekilmiş en ayrıntılı gökada görüntüsüdür. Aynı zamanda etkileyici net bir görüntü sunan yeni teleskop VST, gökyüzüne geniş açıyla bakma olanağı sunmaktadır. On bir buçuk milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 253, Yontar takımyıldızında yer almaktadır. NGC 253, Andromeda Gökadası'ndan sonra gökyüzündeki en parlak gökadalardan biridir. Bu nedenle dürbünle bile görülebilir. Gökbilimciler NGC 253'ün bol yıldız oluşturan gökada olduğunu belirledikten sonra onu yıldızlarla dolup taşan gökada sınıfına aldılar . Gökadayı süsleyen birçok yıldız kümesi, genç ve sıcak yıldızların ateşlediği yıldız yuvalarıdır. Bu mavi-beyaz dev bebeklerden yayılan ışıma, çevredeki hidrojen gazı bulutlarının parlamasına neden olur. NGC 253, 1783 yılında ünlü gökbilimci William Herschel'in kızkardeşi Caroline Herschel'in kuyrukluyıldız ararken keşfettiği gökadadır. Herschel'ler VST'nin elde ettiği bu görüntüyü görselerdi zevkten dört köşe olurlardı. VST'nin bu son görüntüsü teleskobun bilimsel performansını değerlendirmek açısından kullanılabilir. VST verileri ile VISTA'nın kızılötesi verileri (eso0949) NGC 253'deki genç yıldızları ortaya çıkarmak için kullanılabilir. 12 000 pikselden fazla çözünürlükteki görüntü aynı zamanda ESO'nun Paranal Gözlemevi'ndeki muhteşem gökyüzü koşullarının da bir sonucudur. 2,6 metrelik VST bir derecelik görüş alanı sunar . Notlar NGC 353 ile ilgili ayrıntılar NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile ESO'nun Çok Büyük Teleskobu tarafından ortaya çıkarılmıştır. Bu araçlar Samanyolu'nda olduğu gibi bu gökadanın merkezinde de bir karadelik olduğunu gözlediler. (ESO'nun Haziran 2009 bülteninde bu konuya yer verilmiş: eso0902) . Burada sunulan görüntü VST'nin görüş alanına göre biraz kırpılmıştır.


ESO'nun Şili'de bulunan VLT Tarama Teleskopu Messier 33 gökadasının güzelce ayrıntılandırılmış bir görüntüsünü yakaladı. Parlak yıldız kümeleri ve gaz ve toz bulutları ile dolu olan bu yakın sarmal, gökadamız Samanyolu'na en yakın ikinci büyük gökada. Bu yeni görüntü bu nesneye ait şimdiye kadar alınmış en detaylı geniş-alan görüntüsüdür ve sarmal kollarda parıldayan kırmızı gaz bulutlarını açık bir şekilde göstermektedir. Messier 33, bilinen diğer adıyla NGC 598, küçük kuzey gökküresi takımyıldızlarından Üçgen doğrultusunda yaklaşık üç milyon ışık-yılı uzaklıkta yer almaktadır. Çoğunlukla Üçgen Gökadası olarak bilinmektedir ve ilk kez Fransız kuyruklu-yıldız avcısı Charles Messier tarafından Ağustos 1764'te gözlenmiştir. Bu nesneyi göze çarpan bulutsu ve yıldız kümelerini listelediği deftere 33 numara olarak kaydetmiştir. Bununla birlikte, sarmal gökadayı ilk kez kendisi değil, büyük olasılıkla 100 yıl kadar önce Sicilyalı gökbilimci Giovanni Battista Hodierna tespit etmiştir. Üçgen Gökadası kuzey gökküresinde bulunmasına rağmen, ESO'nun Şili'deki Paranal Gözlemevi'nin güney noktasından görülebilmektedir. Bununla birlikte, gökyüzünde fazla yükseğe çıkamamaktadır. Bu görüntü, görüş alanı dolunayın iki katı kadar geniş olan son teknoloji ürünü 2.6-metre ayna çaplı VLT Tarama Teleskopu tarafından alınmıştır. Görüntünün son hali için, birçok poz üst üste eklenmiştir, bunlardan bazıları özellikle sarmal kollarda kırmızı gaz bulutlarını belirgin hale getiren, parıldayan hidrojen ışığını geçiren özel filtrelerle alınmış görüntülerdir. Messier 33'ün sarmal kollarındaki çoğu yıldız oluşum bölgeleri arasında dev bulutsu NGC 604 öne çıkmaktadır. Yaklaşık 1500 ışık-yılı genişliğindeki çapı ile bu, bilinen en büyük ve yakın salma bulutsulardan biridir. Kendisinden daha ünlü ve çok daha yakın Avcı Bulutsusu'nun görünür kısmından 40 kat daha geniş bir alana yayılmaktadır. Üçgen Gökadası, aralarında Samanyolu, Andromeda ve daha küçük 50 kadar gökadanın bulunduğu Yerel Küme gökadalarının en büyük üçüncü üyesidir. Oldukça açık ve karanlık bir gecede bu gökada çıplak gözle görülebilmektedir ve herhangi bir optik yardım almadan görülebilecek en uzak gökcismi olarak nitelendirilmektedir. Sabırlı olanlar için görüş koşulları uzun dönemde daha iyi olacak: gökada bize doğru saatte 100 000 kilometre hızla ilerlemeye devam ediyor. Bu güzel yeni görüntüye yakından bakmak sadece gökadanın sarmal kollarındaki yıldız oluşum bölgelerinin ayrıntılı incelenmesini değil, ayrıca sayısız yıldızın arkasında saçılmış olan daha uzak gökadaların zengin manzarasını ve NGC 598'in ışıldayan yıldızlarını da gözler önüne seriyor. ESO-Türkiye


ESO'nun Paranal Gözlemevi'nde bulunan yeni VLT Tarama Teleskobu ve OmegaCAM kamerası ile alınan bu devasa görüntü, Aslan Takımyıldızı'ndaki parlak gökada üçlüsünü göstermektedir. Ancak bir gökbilimcinin dikkatini çekecek olan, önplandaki gökadalardan ziyade arkaplandaki sönük cisimlerdir. VST ile alınan bu sönük cisimlerin keskin görüntüsü teleskopun ve OmegaCAM'in uzak Evren'i haritalamadaki gücü hakkında ipuçları veriyor. VST , ESO Paranal Gözlemevi'nin en yeni üyesidir (eso1119). Son teknoloji ürünü 2.6 metrelik teleskop, 268 megapiksellik dev kamera OmegaCAM ile donatılmıştır. Adından da anlaşılacağı üzere, VST görünür ışıkta gökyüzünü taramaya adanmıştır ve bu amaç için hazırlanmış dünyadaki en büyük teleskoptur. Aslan Üçlüsü'nün bu geniş görüntüsü, VST ve kamerasının çektiği görüntülerin mükemmel kalitesini gözler önüne sermektedir. Aslan Üçlüsü, Yer'den yaklaşık 35 milyon ışıkyılı uzaklıkta bulunan, muhteşem bir etkileşen gökadalar grubudur. Bu görüntüde, gökada disklerinin görüş doğrultumuzla yaptıkları açılar nedeniyle net olarak görülemese de her biri kendi gökadamız Samanyolu gibi birer sarmal gökadadır. Görüntünün sol tarafında bulunan NGC 3628, gökada düzlemi boyunca uzanan kalın, toz şeritleri ile kenardan görülmektedir. Messier cisimleri, M65 ve M66 ise, sarmal kolları görülecek şekilde yatmışlardır. Büyük teleskoplar normalde tek bir seferde bu gökadalardan sadece birini (örneğin şunlara bakınız potw1026a ve eso0338c) çalışabiliyorlar, ancak VST'nin dolunayın iki katı kadar görüş alanı grubun tüm üyelerini tek bir kare içine alabilecek kadar geniştir. VST ayrıca bu görüntünün arkaplanında bulunan ve leke gibi görülen çok sayıda daha sönük ve uzak gökadaları da açığa çıkarmaktadır. Aynı zamanda yeni görüntünün önplanında, gökadamızda bulunan ve farklı parlaklıklara sahip yıldızlar nokta benzeri olarak görülebilmektedir. VST'nin bilimsel amaçlarından bir diğeri ise, Samanyolu'nda bulunan kahverengi cüce yıldızlar, gezegenler, nötron yıldızları ve karadelikler gibi çok daha sönük cisimleri araştırmaktır. Bu cisimlerin gökadamızın çevresine nüfuz ettikleri ancak genelde geniş teleskoplarla dahi fark edilemeyecek ölçüde sönük oldukları düşünülmektedir. VST, bu, doğrudan bulunması zor cisimleri dolaylı olarak tespit edebilmek ve gökada çevresini inceleyebilmek için mikromerceklenme adı verilen bir olgudan kaynaklanan ve kolay fark edilemeyen olayları arayacak. Bu araştırmalar ışığında, VST'nin, gökada çevresinin içeriğinin büyük kısmını oluşturduğu düşünülen karanlık madde hakkındaki düşüncelerimizi geliştireceği tahmin edilmektedir. Bu madde ve aynı zamanda karanlık enerjinin doğası hakkındaki ipuçlarının, VST'nin uzak Evren araştırmaları ile bulunabileceği düşünülmektedir. Teleskobun gelecekte keşfedeceği uzak gökada kümeleri ve yüksek-kırmızıya kayma kuasarları ile gökbilimcilerin erken Evren'i anlamalarına ve evrenbiliminin uzun süredir cevaplanmayı bekleyen sorularına yanıt bulabilmelerine yardımcı olacaktır. Aynı zamanda, bu görüntü Güneş Sistemi içinde bulunan ve çekim sırasında görüntü boyunca geçen, yere oldukça yakın birkaç göktaşının izlerini barındırmaktadır. En az on tanesinin bu görüntüde görülebildiği bu izler kısa, renkli çizgiler şeklindedir. Aslan'ın, Güneş Sistemi düzleminde bulunan bir zodyak takımyıldızı olması nedeniyle göktaşı sayısı oldukça fazladır. Bu görüntü üç farklı filtre ile çekilmiş görüntülerin birleştirilmiş halidir. Yakın kırmızı ötesi filtreden geçen ışık kırmızı, tayfın kırmızı bölgesindeki ışık yeşil, ve yeşil ışık ise mor renkte gösterilmiştir. Notlar VST programı INAF Osservatorio Astronomico di Capodimonte, Naples, İtalya ve ESO ortak girişimidir. OmegaCAM Hollanda, Almanya ve İtalya'daki enstitüler ve büyük oranda ESO'nun katkılarıyla tasarlanmış ve inşa edilmiştir. Mikromercekleme uzak bir yıldızdan gelen ışık üzerindeki kütleçekim etkisi ile anlaşılan, sönük fakat büyük kütleli bir nesnenin varlığı ile oluşan kütleçekimsel bir mercekleme olayıdır. Eğer şanslıysak, sönük nesne, daha uzaktaki yıldızla olan görüş doğrultumuza oldukça yakın geçer, ve onun kütleçekim alanı arkaplandaki yıldızdan gelen ışığı büker. Bu sayede arkaplan yıldızının ışığında ölçülebilir bir artış gerçekleşir. Mikromerceklenme olayı nadir gerçekleşen hizalanmalara dayandığı için, genellikle potansiyel olarak oldukça çok sayıda arkaplan yıldızını gözleyen büyük taramalarla bulunmaktadır. Bunlar ya yeşil ya da mor/kırmızı iz çiftleridir.Bunun nedeni son renkli görüntüyü elde etmek için kullanılan yeşil kanal pozlarının, aynı gecede sırayla alınan kırmızı ve mor filtrelerden farklı bir gecede kullanılmasıdır. ESO-Türkçe


ESO'nun VLT Tarama Teleskopu ile alınan bu üç giga-piksellik dev görüntüde gökyüzünün iki ünlü sakini, sahneyi daha az bilinen komşularıyla paylaşıyor. Aşağıdaki birleşik görüntüde, sağ tarafta, sönük biçimde ışıldayan gaz bulutu Sharpless 2-54, merkezde ünlü Kartal bulutsusu ve sol kısımda ise Omega bulutsusu yer alıyor. Bu kozmik üçlü yeni yıldızların ortaya çıkarak çevrelerini aydınlattığı çok daha geniş bir gaz ve toz kompleksinin sadece bir kısmını oluştuyorlar. Sharples 2-54 ile Kartal ve Omega Bulutsuları yaklaşık 7000 ışık-yılı uzaklıkta ilk ikisi Yılancı, diğeri ise Yay takım-yıldızı doğrultusunda yer almaktadır. Samanyolu'nun bu bölgesi yıldız-oluşum maddeleri içeren dev bulutlara ev sahipliği yapmaktadır. Üç bulutsu, bu bulutların kümelendiği ve yeni yıldızları oluşturmak üzere bir araya geldikleri bölgeye işaret etmektedir; yeni doğan yıldızlardan gelen yüksek enerjili ışınım çevredeki gazın kendine özel bir ışık yaymasına neden olmaktadır ki, hidrojence zengin olan bölgenin rengi pembemsi tonlarla öne çıkmaktadır. Bu görüntüdeki nesnelerden ikisi benzer bir yolla keşfedilmiştir. Gökbilimciler ilk olarak hem Sharpless 2-54 hem de Kartal Bulutsusu'ndaki parlak yıldızları saptadı, daha sonra ise kümede bulunan geniş ve görece daha sönük olan gaz bulutlarını tespit ettiler. İngiliz gökbilimci Willim Herschel 1784 yılında önce Sharpless 2-54'teki parlak bir yıldız kümesinin farkına vardı. O küme NGC 6604 olarak kataloglandı (eso1218) ve görüntüde bulutsunun sol tarafında yer almaktadır. Buna bağlı olan ancak daha sönük gaz bulutu ise 1950'lere kadar gözlenemedi, ta ki Amerikan gökbilimci Stewart Sharpless onu Ulusal Coğrafik-Palomar Gökyüzü Atlası fotoğraflarında tanımlayıncaya kadar. Kartal Bulutsusu ise tam ihtişamıyla takdir edilmek için fazla beklemeye gerek duymadı. İsviçreli gökbilimci Philippe Loys de Cheseaux buradaki parlak yıldız kümesi NGC 6611'i 1745 ya da 1746 yılında keşfetmiştir (eso0142). Bundan birkaç on yıl sonra, Fransız gökbilimci Charles Messier gökyüzünün bu kısmını gözleyerek buradaki bulut yapısını belgelemiş ve nesneyi kendi kataloğunda Messier 16 olarak numaralandırmıştır (eso0926). Omega Bulutsusu'nun daha belirgin olan ışıltısını 1745 yılında gözlemeyi başaran de Cheseaux nesneyi türüne uygun olarak bulutsu olarak not etmiştir. Ancak İsviçreli gökbilimcinin kataloğu geniş bir üne hiç kavuşamadığı için, Messier'in Omega Bulutsusu'nu 1764'te yeniden keşfetmesine ve ona Messier 17 numarasını vermesine neden olmuştur, Frenchman'ın ünlü kısaltmasındaki onyedinci nesne. Bu görüntünün oluşturulduğu gözlemler ESO'nun Şili'deki Paranal Gözlemevi'nde yer alan VLT Tarama Teleskopu ile yapılmıştır. Sonuçta ortaya çıkan dev renkli görüntü teleskopun geniş-formatlı OmegaCAM kamerası ile alınmış herbiri 256 megapiksel olan onlarca resmin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. ESO-Türkiye


Hubble Uzay Teleskopu WASP-33b olarak bilinen kütleli ve sıcak bir ötegezegenin stratosfer katmanı olduğunu keşfetti. Stratosfer Dünya atmosferinin ilk katmanıdır. Stratosferin varlığı bir gezegenin yüzeyi ve oluşumu hakkında bilgi verir. Bu atmosfer katmanı gezegenin güneşinden gelen morötesi ve görünür ışığı emen moleküller bulundurur. Bilim insanları şimdiye kadar başka yıldız sistemlerindeki çok sıcak gezegenlerin atmosferinde bu moleküllerin varlığından emin değildi. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Avi Mandell: Bu gezegenlerin bazıları gerçekten kaynıyor ve üst atmosferleri kavurucu sıcaklıktadır. Bu sıcaklıklarda çok katmanlı ortamlar beklememek gerekir diyor. Dünya atmosferinde stratosfer troposfer katmanı üstündedir ve neredeyse tüm bulutlar bu üst irtifaya ulaşarak aktif hava bölgesi oluşturur. Deniz seviyesinden başlayan troposferin sıcaklığı yükseklere doğru azalır. Stratosferde ise durum bunun tersidir. Bu katmanda sıcaklık yükseltiyle birlikte artar. Stratosferde bulunan ozon tabakası yeryüzündeki yaşamı Güneş'ten gelen morötesi ışınımdan koruduğu için atmosferin fazla ısınmasına engel olur. Benzer sıcaklık tersinmesi Jüpiter ve Satürn gibi gaz devlerinin stratosferlerinde de görülür. Bunun nedeni ise hidrokarbon molekülleridir. Ne ozon ne de hidrokarbonlar bilinen sıcak ötegezegenlerde de olabilir. Bu da stratosfer katmanının varlığını kanıtlar. Hubble'ı kullanan araştırmacılar Jüpiter'in yaklaşık dört buçuk katı kütleli WASP-33b'nin atmosferinde sıcaklığın tersinir olduğunu gördüler. Daha öncede WASP-33b'nin atmosferinde titanyum-oksit olduğu belirlenmişti. Araştırma Hubble'ın Geniş Alan Kamerası 3 ile yakın kızılötesi dalgaboyunda gerçekleşti. Bu dalgaboyu ölçümleriyle uzak gezegende su ve diğer gaz molllekülleri görülebilir, sıcaklık değeri ölçülebilir. Araştırma ekibi daha önceki ölçümleri karşılaştırarak atmosfer katmanının sıcaklığının üst alanda 6000 ve altta 3000 derece olduğu görüldü. Ekip WASP-33b'nin atmosferindeki titanyum-oksit ve morötesi ışımanın olması atmosferde güçlü emiciliği olan katmanın ilk kanıtlarını sundu. Cambridge Üniversitesi'nden Nikku MadhuSudhan: Stratosfer ile kimyasal bileşikler arasındaki ilişki ötegezegenlerin atmosferik süreçlerini belirlediğinden önemlidir diyor.


NASA'nın James Webb Uzay Teleskopu, 30 Doradus ya da diğer adıyla Tarantula Bulutsusuna yeni bir bakış açısı veriyor. Adı örümceğe benzerliğinden gelen bölge, Webb'in görüntüsünde yuvasını gösteriyor . Webb'in bu görüntüsündeki Tarantula Bulutsusu, ilk kez ortaya çıkan binlerce genç ve oluşum aşamasındaki yıldızları barındırmaktadır. Webb'in kırmızıöte görüntüleme araçları, bulutsunun yapısını, bileşimini ve yıldızlarını daha önce bilinmeyen duyarlıkta sunuyor. Gökbilimciler Webb yardımıyla yıldız oluşumu, evrimi ve yaşamın ortaya çıkışında önemli rol üstlenen kimyasal elementlerin oluşumunu anlama çalışacak. Bulutsuya, önceki teleskop gözlemlerinde ipliksi yapılara sahip olduğu görülünce Tarantula ismi verildi. Tarantula, yıldız oluşumlarını inceleyen gökbilimcilerin her zaman hedefindedir. Webb, genç yıldızlara ek olarak, bulutsudaki gaz ve toz yapıları ile bunların bileşimlerini ve daha uzaktaki gökadaları da belirledi. 161,000 ışık yılı uzaktaki Büyük Macellan Bulutunda yer alan Tarantula bulutsusu, Samanyolu'na en yakın ve Yerel Grup'taki en büyük ve en parlak yıldız oluşum bölgesidir. Görüntünün merkezindeki siyah boşluk, soluk mavi renkte parlayan büyük kütleli yıldızlardan gelen ışınımla oyulmuştur. Bulutsunun en yoğun olan çevresindeki alanlar, yıldızlardan gelen bu güçlü rüzgarlara direnerek sütunlar oluşturmuştur. Bu sütunlar, tozlu kozalarından çıkarak bulutsuyu şekillendirecek olan ilkel yıldızları içermektedir. Webb'in üzerindeki Yakın Kırmızıöte Tayfölçeri , bunu yapan çok genç bir yıldızı yakaladı. Gökbilimciler daha önce bu yıldızın biraz daha yaşlı olduğunu ve çevresini temizleme sürecinde olduğunu düşünüyordu. Ancak NIRSpec görüntüsü, yıldızın sütunundan yeni çıkmaya başladığını ve çevresinin hala yalıtkan bir toz perdesiyle örülü olduğunu gösterdi. Webb'in bu özel görüntüsü olmasaydı, yıldız oluşum aşamasındaki cismin bu özelliği belirlenemezdi. Bölge, Webb'in Orta Kırmızıöte Aleti tarafından uzun kırmızıöte dalga boyunda görüntülenerek farklı bir görünüme kavuştu. Bu dalga boyunda sıcak yıldızların ışığı solmakta ve soğuk gaz ve toz parlamaktadır. Yıldız doğum bulutları içindeki ışık noktaları, hala kütle kazanan gömülü ilkel yıldızları işaret ediyor. Daha kısa dalga boyları bulutsudaki toz tanecikleri tarafından emilir ya da saçılır. Bu nedenle de Webb'in algılayıcılarına ulaşmazlar. Ancak orta kırmızıöte dalga boylarından yayılan ışık, tozu ve dolayısıyla kozmik ortamı ortaya çıkarır. Tarantula bulutsusunun bir başka ilginç yönü ise, evrenin kozmik öğle zamanında oluştuğu bilinen dev yıldız oluşum bölgeleriyle benzer kimyasal bileşime sahip olmasıdır. Evren sadece birkaç milyar yıl yaşındayken yıldız oluşumları zirve yapmıştır. Samanyolu'ndaki yıldız oluşum bölgeleri, farklı kimyasal yapıya sahip olduğundan Tarantula Bulutsusu ile aynı hızda yıldız üretmezler. Bu da, Tarantula Bulutsusunun, evrenin öğle zamanındaki yıldız oluşumlarının aşamalarının çalışılmasını sağlar. İnsanlığın binlerce yıllık yıldız gözlemlerine rağmen yıldız oluşum süreçleri tam olarak çözülemedi. Bunun nedeni, yıldız doğumevlerinin kalın bulutların içinde saklanması ve şimdiye kadar bunları net göremememizdi. Webb ile bu görülemeyen alanlar ortaya çıkmaya başladı. Böylece yıldızların oluşum hikayeleri yazılabilecek. Görselin açıklaması: Tarantula bulutsusunun bir bölgesini gösteren bu görüntü 340 ışık yılı genişliğindedir. Bölgenin en hareketli alanı soluk mavi yıldızlarla parlamaktadır. Görüntünün çeşitli bölgelerinde dağılmış görünen kırmızı renk ise daha kozasından çıkmamış, toza gömülü yıldızların varlığını göstermektedir. Merkezi boşluk alanın üzerindeki daha küçük oyuk ise yeni oluşan yıldızların üflemesiyle oluşmuştur. Gökbilimciler bu alana dikkatle bakarak gazın kimyasal bileşimini anlamaya çalışıyor. Bu bilgi ile bulutsunun yaşı ve kaç kuşak yıldız doğumu görüldüğü anlaşılacak. Sıcak genç yıldızlar çekirdek bölgeden daha uzakta ise, daha soğuk olan gaz pas rengine bürünür ve bu da hidrokarbonlar açısından zengin bir alana işaret eder. Bu yoğun gaz geleceğin yıldızlarını oluşturacak maddedir. Dev yıldızlardan gelen rüzgarlar gaz ve tozu süpürürken, kütle çekimi nedeniyle bir kısmı birikerek yoğunlaşıp yeni yıldızları oluşturacaktır.


James Webb erken evrende oluşmuş beklenmedik kadar çok sayıda keşfedilmemiş ülke buldu. Webb'in görüntüsü ilk oluşan gök adaların bugün gördüğümüz gök adalardan oldukça farklı göründüğü çok zengin bir evreni ortaya çıkardı. Araştırmacılar Büyük Patlamadan yaklaşık 350 ve 450 milyon yıl sonra oluşmuş son derece parlak iki gök ada buldular. Gök adaların aşırı parlak olması gök bilimcilerin şaşırmasına neden oldu. Keşif, yıldız doğumlarının 13.8 milyar yıl önce oluşan Büyük Patlamadan sadece 100 milyon yıl sonra başlamış olabileceğini gösteriyor. Webb ile yapılan tayfölçer gözlemleri uzak gök adalara olan uzaklıkları doğrularken erken evrendeki yıldızların yapısı, oluşum oranını ve element dağılımını da ortaya çıkarmaktadır. JWST bilim gözlemlerine başladığı andan itibaren ilk kez bu kadar geçmişi görüntüledi. Bu görüntü geçmişte, beklenenden çok daha zengin bir evren olduğunu göstermektedir. Araştırmacılar dört günlük bir analize GLASS-JWST görüntülerinde son derece parlak iki gök ada buldular. Bu gök adaların Büyük Patlamadan yaklaşık 350 ve 450 milyon yıl sonra oluştukları düşünülüyor. Webb'in gelecekteki tayf ölçerli ölçümleri bu zaman dilimini doğrulamaya yardım edecek. GLASS-z12 olarak bilinen uzak GLASS gök adasından gelen yıldız ışığı şimdiye kadar görülen en eski ışık oldu. Büyük Patlamadan 350 milyon yıl sonrasını işaret eden ışık önceki 400 milyon yıl sonra oluşmuş ve Hubble ile Keck Gözlemevleri ile gözlenen GNz11'in rekorunu kırmış oldu. Webb gözlemleri, gök bilimcileri erken evrendeki alışılmadık sayıdaki gök adaların beklenenden daha parlak olduğu konusunda fikir birliğine varmalarına neden oluyor. Araştırmacılar bunun, Webb'in daha sonraki derin gökyüzü araştırmalarında, daha da erken dönemdeki gök adaların bulunmasını kolaylaştıracağının bir işareti olarak görüyor. Görsel telif hakkı: SCIENCE: NASA, ESA, CSA, Tommaso Treu IMAGE PROCESSING: Zolt G. Levay


Araştırmacılar James Webb Uzay Teleskopu verilerinden bir gezegen keşfetti. LHS 475b olarak adlandırılan karasal gezegen Yer ile aynı çapa sahip. Gezegen ilk kez TESS verilerinden varlığını işaret etti. Gezegenin onayı için James Webb Uzay Teleskopunun yakın kırmızı öte tayfçekerinin gözlem yeteneğine başvuruldu. Gezegen, yıldızı çevresinde iki geçiş yaptıktan sonra kolayca belirlendi. JWST çalışan tüm teleskoplara göre gezegenlerin atmosferlerini inceleme şansı sunuyor. Gezegen atmosferi analiz edilerek bileşenleri ortaya çıkarılabilir. Yeni keşfedilen gezegenin atmosferi olup olmadığı henüz bilinmiyor ancak yeni gözlemlerle bu belirlenebilir. Gezegende bir atmosfer olmayabilir, ya da saf karbondioksitten oluşan bir atmosferi de olabilir. Saf karbondioksitten oluşan bir atmosferi tespit etmek zordur ve hassas ölçümler gerektirmektedir. Araştırmacılar daha fazla gözlemle bu zorluğu aşmayı planlıyor. JWST gezegenin Yer'e göre birkaç yüz derece daha sıcak olduğunu belirledi. Gezegende bulutlar olduğu tespit edilirse bu büyük olasılıkla Venüs benzeri karbondioksitle örülü kalın bir atmosferinin olması demektir. Gezegenin yörünge dönemi ise iki gün. Yıldızına Güneş sistemindeki hiçbir gezegenin olmadığı kadar yakın dolanıyor. Yıldızının Güneş'e göre daha soğuk olan kırmızı cüce sınıfında olması da gezegen sıcaklığının fazla artmamasını ve bir atmosferi olma şansını sağlıyor. Yeni keşif diğer kırmızı cüce yıldızların çevresinde dolanan Yer büyüklüğünde karasal gezegenler keşfedilebilmesinin önünü açtı. Önümüzdeki yıllarda JWST ile daha fazla küçük ve karasal gezegen keşfedilebilir. LHS 475b bizden 41 ışık yılı uzaklıkta ve Sekizlik takımyıldızında bulunuyor.


James Webb Uzay Teleskobu, koyu bulut içinde saklanan ön yıldızın gizli özelliklerini ortaya çıkararak, doğmakta olan yıldızla ilgili önemli bilgiler sundu. Boğa takımyıldızında bulunan yıldız oluşum bölgesindeki L1527 önyıldızını çevreleyen parlak bulutlar yalnız kırmızıöte ışık altında görülebiliyor. James Webb'in Yakın Kırmızıöte Kamerası bu tür önyıldızları gözlemek için ideal bir araçtır. Önyıldız kum saatini andıran şeklin boyun kısmında gizlenmiştir. Kenarındaki öngezegen diski, boynun ortasında koyu renkli çizgi şeklinde görülüyor. Önyıldızdan gelen ışık diskin üstünden ve altından sızarak çevresindeki gaz ve toz yapıyı aydınlatıyor. Kırmızıöte dalga boyunda alınan görüntüdeki mavi ve turuncu renkteki bulutlar maddenin önyıldızdan uzaklaşıp çevredeki gaz ve toz parçacıklarıyla çarpışmasıyla oluşan boşlukları göstermektedir. Renkler Webb ile bulut yapı arasındaki tozlu katmandan kaynaklanmaktadır. Mavi alanlar tozun en ince olduğu kısımlardır. Toz kalınlaştıkça mavi ışık içinden geçemeyerek saçılır, böylece kalın tozlu bölge turuncu renkte görülür. Webb ayrıca önyıldızı oluşturan malzemenin uzağa atılırken şok haldeki moleküler hidrojen iplikçiklerini de göstermektedir. Şok ve türbülans etkisi bulutta yeni yıldız oluşumunu engeller. Sonuçta önyıldız çevresindeki maddeyi çekerek yakın uzaya egemen olur. L1527, bu karmaşaya karşın henüz 100,000 yıl yaşında genç bir yapı. Kızılötesi Astronomik Uyduların gözlediği diğer oluşumlar dikkate alındığında L1527 yıldız oluşumunun en erken aşaması olan 0 seviyesindedir. Karanlık bir gaz ve toz bulutu içinde koza halinde bulunan yıldızın normal bir yıldıza dönüşmesi için önünde uzun bir yol bulunuyor. L1527 yıldızların temel özelliği olan hidrojenin nükleer füzyon yoluyla enerji üretimini henüz başlatmamıştır. Güneş kütlesinin %20 ile %40'ı arasında kütleye sahip küçük, sıcak ve şişkin gaz kümesinin şimdilik şekli de belirgin değildir. Önyıldız kütle kazandıkça çekirdeği yavaş yavaş sıkışır ve nükleer füzyonu başlatma aşamasına yaklaşır. Görüntü L1527'nin tam da bunu yapmaya çalıştığını ortaya koyuyor. Çevreleyen moleküler bulut önyıldızın bulunduğu merkeze çekilen yoğun toz ve gaz bulutunu oluşturmaktadır. Madde yoğun alana sarmallar çizerek düşmektedir. Sonuçta önyıldızı besleyen birikim diski olarak bilinen yoğun malzeme diski oluşmaktadır. Yıldız kütle kazandıkça sıkışır ve çekirdeğinin sıcaklığı artar. Sonuçta nükleer füzyonu başlatacak eşiğe ulaşacaktır. Görüntüde parlak merkezin önündeki karanlık bant olarak görülen disk yaklaşık Güneş sistemi büyüklüğündedir. Yoğunluğu göz önüne alındığında malzemenin çoğunun bir araya toplanması beklenen bir durumdur. Bulutun yoğunlaştığı alanda gezegen oluşumları da başlayabilir. Sonuçta L1527'nin görüntüsü Güneş ve sistemimizin emekleme dönemlerinde nasıl göründüğü hakkında ipuçları barındırmaktadır.


James Webb Uzay Teleskopu, Karina bulutsusunda daha önce gözlenmemiş yıldız doğumevleri ve tek yıldızları ortaya çıkardı. Yeni görüntüler, Webb'in kameralarının kozmik tozu nasıl gördüğünü ortaya koyarak yıldızların nasıl oluştuğuna yeni bir ışık tutuyor. Yıldız oluşumunun en erken, hızlı aşamalarındaki cisimleri yakalamak zor olsa da, Webb'in ayrıntıları görme yeteneği, uzaysal çözünürlüğü ve eşsiz görüntüleme yeteneği bu zorluğu aşıyor. Parıldayan yıldızlarla süslenmiş bu dağ ve vadilerin oluşturduğu manzara aslında, yakındaki Karina Bulutsusunda yer alan NGC 3324 adlı, genç, yıldız oluşturan bir bölgenin sınırıdır. Webb tarafından kırmızı-öte ışıkta yakalanan bu görüntü daha önce görünmeyen yıldız doğum alanlarını ilk kez ortaya çıkarıyor. Webb'in, Kozmik Uçurumlar, olarak adlandırılan resmi, mehtaplı bir akşamdaki sarp dağları andırıyor. Gerçekte ise NGC 3324'ün içindeki dev, gazlı boşluğun kenarıdır ve bu görüntüdeki en yüksek tepeler yaklaşık 7 ışık yılı yüksekliğindedir. Genç yıldızlardan gelen morötesi ışıma, bulutsunun duvarını yavaşça aşındırarak kabarcıklı şekil veriyor. Sütunu andıran yapılar bu ışımaya direnerek parlayan gaz duvarının üzerinde yükseliyor. Göksel dağlardan geliyormuş gibi görünen buhar aslında sıcak, iyonize gaz ve sürekli ışınım nedeniyle bulutsudan akan sıcak tozdur. Webb, ortaya çıkmakta olan yıldız yuvalarını ve görünür ışık resimlerinde tamamen gizlenmiş bireysel yıldızları da ortaya çıkarıyor. Webb, kırmızı-öte ışığa duyarlılığı sayesinde, kozmik tozun içindeki cisimlerden yayılan ışığı görebilir. Görüntüde açıkça görülen ön yıldız jetleri, bazı genç yıldızlara ait. En genç kaynaklar, bulutun karanlık, tozlu bölgesinde kırmızı noktalar olarak görülür. Yıldız oluşumunun en erken, hızlı aşamalarındaki cisimleri yakalamak zordur, ancak Webb'in yeteneği bu zorluğun üstesinden gelmektedir. NGC 3324'ün bu gözlemleri yıldız oluşum sürecine ışık tutacaktır. Yıldız doğumu, aşınan boşluğun genişlemesiyle tetiklenir ve zamanla yayılır. Parlak ve iyonize halka, bulutsunun içine doğru hareket ederken, yavaş yavaş gaz ve tozu iter. Kenarda herhangi bir dengesiz malzemeyle karşılaştığında artan basınç etkisiyle malzeme çöker ve yeni yıldızların oluşumu tetiklenir. Tersine, bu tür bozulma, yıldız oluşturan malzemeyi aşındırdığı için yıldız oluşumunu engelleyebilir. Bu, yıldız oluşumu için kıvılcım çakmak ya da onu durdurmak arasındaki hassas bir dengedir. Webb, astrofiziğin bazı büyük ve açık sorularını ele alacak: Belirli bir bölgede oluşan yıldız sayısını ne belirliyor? Yıldızlar neden belirli bir kütle sonucu oluşuyor? Webb ayrıca yıldız oluşumunun dev gaz ve toz bulutlarının evrimi üzerindeki etkisini de ortaya çıkaracak. Şiddetli rüzgarları ve yüksek enerjileriyle büyük kütleli yıldızların etkisi genelde belirgin olsa da, daha çok sayıdaki düşük kütleli yıldızların etkisi hakkında az şey bilinmektedir. Bu küçük yıldızlar oluşurken, burada görülen dar, zıt jetler oluşturur ve bu jetler bulutlara çok fazla momentum ve enerji aktarır. Bu, yeni yıldızları tohumlayan bulutsu malzemenin miktarını azaltır. Bu noktaya kadar bilim insanları çok sayıda genç ve daha enerjik, düşük kütleli yıldızın etkisi hakkında çok az veriye sahiptir. Webb, bulutsu boyunca bunların sayısını ve etkilerinin tam bir sayımını elde edebilecek. Yaklaşık 7600 ışık yılı uzaklıktaki NGC 3324, Webb'in Yakın Kırmızıöte Kamerası ve Orta Kırmızı-öte Altı ile görüntülendi. NIRCam, keskin çözünürlüğü ve benzersiz duyarlılığı ile gizlenen yüzlerce yıldızı ve çok sayıda arka alandaki gök adayı ortaya çıkarır. MIRI'nın görüşüne göre genç yıldızlar ve onların tozlu, gezegen oluşturan diskleri, pembe ve kırmızı görünen orta kırmızı-öte bölgede parıldamakta. MIRI, toza gömülü yapıları göstererek dev jetlerin çıkışlarını ve yıldız kaynaklarını görür. MIRI ile sırtların yüzeyindeki sıcak toz ve kalıntı benzeri malzeme parlayarak pürüzlü kaya gibi görünmesini sağlar. NGC 3324 ilk kez 1826'da James Dunlop tarafından kataloglanmıştır. Güney Yarımküreden gözlenebilen bulut, Karina takımyıldızındaki Karina Bulutsusunun (NGC 3372) kuzeybatı köşesinde yer alır. Karina Bulutsusunda, Anahtar Deliği Bulutsusu ve Eta Karina adlı aktif, kararsız üstdev yıldız da bulunmaktadır.


James Webb Uzay Teleskopu, Güney Halka bulutsusuna yepyeni bir ışık tutuyor. Bulutsuyu orta-kırmızı-öte dalga boyunda gözleyen Webb, bulutsunun merkezindeki, tozla kaplı ikinci yıldızı çok daha ayrıntılı şekilde ortaya çıkardı. Yıldız, dönemsel olarak gaz ve toz katmanları çıkardığı için eş yıldızını kendisine yaklaştırır. Birbiri çevresinde dolanan ikili, asimetrik kabuklardan oluşan fantastik bir manzara sunuyor. Webb'in yakın-kırmızı-öte ışık görüntüsü, yıldızlardan gelen ışığın, bulutsunun tozlu püskürmelerindeki boşluklardan geçtiği noktalara odaklanıyor. Bazı yıldızlar en iyisini sona saklar. Bu sahnenin merkezindeki sönük yıldız, binlerce yıldır her yöne gaz ve toz halkaları gönderiyor. Bu yıldızın tozla örülü olduğu ilk kez Webb ile ortaya çıktı. Webb, gökbilimcilere bu gibi gezegenimsi bulutsuları daha ayrıntılı incelemelerine olanak sağlayacak. Bu bölgelerde hangi moleküllerin olduğunu, gaz ve toz bulutları üzerinde nerelerde olduklarını anlamalarını sağlayacak. Bu gözlem, Güney Halka Bulutsusunu neredeyse tam karşımızda gösterir, ancak onu kenardan görecek şekilde döndürebilseydik üç boyutlu şekli daha açık biçimde, merkezinde büyük bir deliğin olduğu, alt alta birbirine yerleştirilmiş iki kase gibi görünecekti. Sıkı bir yörüngeye kilitlenmiş iki yıldız manzarayı şekillendiriyor. Webb'in kırmızı-öte görüntüleri bu karmaşık sistemde yeni ayrıntıları ortaya çıkarıyor. Soldaki görsel Webb'in yakın-kırmızı-öte kamerasından alınmıştır. Burada yıldızlar ve onların ışık katmanları görülüyor. Sağdaki görüntü ise Webb'in orta-kırmızı-öte kamerasından ile alınmıştır ve ikinci yıldızın tozla kaplı olduğunu göstermektedir. Daha parlak yıldız evriminin erken aşamasındadır ve muhtemelen gelecekte yeni bir gezegenimsi bulutsu oluşturacaktır. Bu yıldız, bulutsunun görünümünü etkilemektedir. Çift, birbiri çevresinde dolanırken bulundukları ortamdaki gaz ve tozu karıştırarak asimetrik desenlere neden olurlar. Her kabuk, sönük yıldızın kütlesinin önemli kısmını kaybettiğini işaret eder. Görüntünün dış bölgelerindeki geniş gaz kabukları daha önce püskürtülmüştür. Yıldıza en yakın olanlar ise yeni çıkmış kalıntılardır. Bu izleri inceleyen araştırmacılar sistemin geçmişiyle ilgili bilgi sahibi olurlar. NIRCam ile yapılan gözlemler gezegenimsi bulutsunun çevresinde son derece ince ışınları da ortaya çıkarmaktadır. Merkezdeki yıldızlardan gelen ışık, bir buluttaki boşluklardan geçen güneş ışığı gibi, gaz ve tozdaki boşluklardan süzülerek dışarı akar. Gezegenimsi bulutsular on binlerce yıldır var olduğundan bunları gözlemek, bir filmi olağanüstü ağır çekimde izlemek gibidir. Yıldızın şişirdiği her kabuk araştırmacılara içindeki gaz ve toz miktarını ölçme şansı tanır. Yıldız, her malzeme fırlattığında içlerinde toz ve moleküller ve manzara değişir. Bu toz sonunda çevresindeki alanları zenginleştirip yıldızlararası ortamda genişleyecektir. Tozlar uzun ömürlü olduğundan milyarlarca yıl boyunca uzayda gezebilir ya da bir yıldız veya gezegene katılabilir. Bu bulut binlerce yıl içinde uzaya dağılacaktır.


Webb teleskopunun elde ettiği bu muazzam görüntüde, Stephen Beşlisi gökada grubunun daha önce ortaya çıkmamış ayrıntılarını ortaya koyuyor. Sistemin yakın olması, gökbilimcilere galaktik birleşmeler ve etkileşmeleri incelemeleri için önemli fırsatlar oluşturur. Webb'in yeni görüntüsü, etkileşim halindeki gökadaların içlerindeki yıldız oluşumunun nasıl tetiklendiğini, gökadalardaki gazın nasıl bozulduğunu gösteriyor. Ayrıca, Stephen Beşlisi'ndeki bir kara delik tarafından yönlendirilen enerji çıkışlarını daha önce görülmemiş ayrıntılarla gösteriyor. Bunun gibi, aşırı ısınan, düşen malzemenin çok enerjik kara delikleri beslemiş olabileceği gökada gruplarına erken evrende daha sık rastlanıyor olabilir. Webb'in elde ettiği bu muhteşem mozaik, Stephen Beşlisi'nin elde edilmiş en iyi görüntüsüdür ve gökyüzünde Ay çapının beşte biri kadar alan kaplamaktadır. Görüntü, 150 milyondan fazla piksel ve 1000 ayrı görüntü dosyasından oluşmuştur. Webb'in bu görüntüsü, galaktik etkileşimlerin, erken evrende gökada evrimini nasıl yönlendirmiş olabileceğine ilişkin yeni bilgiler de getiriyor. Güçlü, kırmızı-öte görüşü ve son derece yüksek uzaysal çözünürlüğü ile Webb, gökada grubundaki daha önce ortaya çıkmamış ayrıntıları gösteriyor. Milyonlarca genç yıldızın oluşturduğu parlak kümeleri, taze yıldız patlama bölgeleri görüntüyü süslüyor. Gaz, toz ve yıldızların geniş kuyrukları, kütle çekim etkileşmeleri nedeniyle birçok gökadaya doğru çekilmektedir. En çarpıcı olan ise gökadalardan biri olan NGC 7318B'nin kümeyi parçalarken yayılan dev şok dalgalarının izlenebilmesidir. Stephen Beşlisi, Hickson Kompakt Grup 92 (HCG 92) olarak da bilinir. Grup Beşli olarak adlandırılsa da, gökadalardan dördü gerçekte birbirine yakın ve kozmik dans etmektedir. NGC 7320 olarak bilinen beşinci ve en soldaki gökada diğerlerine kıyasla oldukça ön taraftadır. NGC 7320, bizden 40 milyon ışık yılı uzaktayken diğer dört gökada (NGC 7317, NGC 7318A, NGC 7318B ve NGC 7319) yaklaşık 290 milyon ışık yılı uzaklıktadır. Milyarlarca ışık yılı uzaktaki gökadalarla karşılaştırıldığında bu uzaklıklar kozmik açıdan küçük mesafelerdir. Bu gibi yakın gökadaları incelemek, çok daha uzaktaki bir gökadada neler olup bittiği hakkında fikir vermektedir. Bilim insanları bu gibi etkileşim halindeki gökadaları izleyerek önemli bilgilere ulaşırlar. Etkileşimle, gökadaların içindeki yıldız oluşumlarını nasıl tetiklediğini, gökadalar içindeki gazın nasıl bozulduğunu daha iyi anlaşılır. Stephen Beşlisi tüm gökadalar için olan bu temel süreçleri gösteren en iyi laboratuvardır. Aşırı ısınan, düşen malzemelerle çok enerjik kara delikleri besleyen kuasar adı verilen sıkı gruplara erken evrende sıkça rastlanmış olabilir. Bugün bile grubun en üstündeki NGC 7319 gökadası 24 milyon Güneş kütlesinde süper kütleli bir kara delikle aktif bir çekirdeğe sahiptir. Bölge aktif olarak malzeme çekmekte ve 40 milyar Güneş'e eşdeğer ışık enerjisi yaymaktadır. Webb, Yakın Kırmızı-öte Tayfçekeri ve Orta Kırmızı-öte Kamerası ile akif galaktik çekirdeği çok ayrıntılı inceledi. Bir kamera ve tayfçekerin bileşimi olan bu aletlerin bileşimi olan IFU adı verilen tümleşik yapı, Webb ekibine bir veri küpü veya galaktik çekirdeğin tayfsal özelliklerinin görüntülerini içeren bir koleksiyon hazırladı. Tıbbi manyetik rezonans görüntülemeye çok benzeyen IFU'lar, bilim insanlarının ayrıntılı çalışmasını sağlayan birçok görüntüyü dilimleme ve zarlarına ayırmalarına izin verir. Webb, aktif kara deliğin yakınındaki sıcak gazı ortaya çıkarmak ve parlak gaz çıkışlarının hızını ölçmek için çekirdeği çevreleyen toz örtüsünün arkasına baktı. Teleskop, kara delik tarafından yönlendirilen bu çıkışları daha önce hiç görülmemiş ayrıntıda gözledi. Görsel gruplandırmada en soldaki ve yakın gökada olan NGC 7320'de ise bireysel yıldızlar ve hatta gökadanın parlak çekirdeği ortaya çıkarıldı. İşin bonusu ise, Hubble'ın Derin Alanlarını andıran uzaktaki binlerce gökadadan oluşan uçsuz bucaksız denizi ortaya çıkması oldu. MIRI ile elde edilen Stephen Beşlisi'nin en ayrıntılı kırmızı-öte görüntüleri ve NIRCam ile üretilen yakın kırmızı-öte görüntüleri birleştirildiğinde çok değerli bilgiler elde edilecek. Örneğin bilim insanlarının süper kütleli kara deliklerin beslenme ve büyüme hızlarını anlamalarını sağlayacak. Webb ayrıca yıldız oluşum bölgelerini daha doğrudan görmekte ve şimdiye kadar elde edilmemiş ayrıntıda toz emisyonlarını inceleyebilmektedir. Kanatlıat takımyıldızında yer alan Stephen Beşlisi, 1877'de Fransız gökbilimci Edouard Stephan tarafından keşfedildi.


Ötegezegen araştırmacıları da James Webb Uzay Teleskopunu heyecanla bekleyen grup arasındaydı ve Webb onları kırmadı. 1000 ışık yılı uzaktaki bir gezegenin atmosferini analiz etmek için eşsiz yeteneğini gösterdi. Webb, 25 metrekarelik aynası, hassas tayfölçerleri ve hassas dedektörlerini birleştirerek, tek bir gözlemle gezegendeki suyun açık imzasını, pusu ve var olmadığı düşünülen bulutlarını ortaya çıkardı. Sıcak gaz devi WASP-96b'nin Webb'in yakın kırmızı-öte görüntüleyicisi ve yarıksız tayfölçeri ötegezegen araştırmalarına yeni bir bakış sağlayacak. NASA'nın James Webb Uzay Teleskopu, Güneş benzeri uzak bir yıldızın yörüngesinde dolanan sıcak bir gaz devini çevreleyen atmosferinde, bulutlar, pus ve suyun olduğunu gösterdi. Işık renklerindeki parlaklığın küçük değişimlerine dayanan gözlem, gaz moleküllerinin varlığını ortaya çıkaran en ayrıntılı çalışmadır. Böylece Webb, yüzlerce ışık yılı uzaktaki bir gezegen atmosferini analiz etme yeteneğine sahip olduğunu kanıtlamış oldu. Hubble Uzay Teleskopu son yirmi yılda çok sayıda ötegezegen atmosferine baktı, ilk kez 2013'te bir gezegende suyun izine rastladı. Webb'in daha ayrıntılı gözlemi çok uzaklardaki gezegenleri analiz ederek önemli bir sıçrama yaşanacağını işaret ediyor. WASP-96b, Samanyolu'nda 5000'den fazla onaylanmış ötegezegenden biridir. Güney gökyüzü takımyıldızı Anka'da yer alan yıldız kabaca 1150 ışık yılı uzaklıktadır. Güneş sisteminde benzeri olmayan bir gaz devini barındırmaktadır. Jüpiter'in yarısından daha küçük kütleye ancak 1.2 kat daha büyük çapa sahip olan WASP-96b gezegeni, sistemimizdeki herhangi bir gezegenden daha 'şişmandır'. 600 0C gibi bir sıcaklığa sahip olan gezegen, yıldızına oldukça yakın, Güneş Merkür arası uzaklığın dokuzda biri kadar mesafede dolanmaktadır. Gezegenin yörünge dönemi 3.5 gündür. Büyük boyutu, kısa yörüngesi ve geniş atmosferi nedeniyle gökyüzünde yakın cisimlerden gelen başka ışığın olmaması WASP-96b'nin atmosferini incelemek için ideal bir hedef haline getirir. 21 Haziran'da Webb'in yakın kırmızı-öte görüntüleyicisi ve yarıksız tayfölçeri , gezegen yıldız çevresinde dolanırken gelen ışığını 6.4 saat boyunca ölçtü. Sonuçta geçiş sırasında yıldız ışığının genel olarak azalmasını gösteren ışık eğrisi ile kırmızı-öte ışığın bireysel dalga boylarındaki değişimin 0.6 ile 2.8 mikron arasında olduğunu belirledi. Işık eğrisi, gezegenin diğer gözlemlerden elde edilen belirlenmiş özellikleri gezegenin varlığı, boyutu ve yörüngesi- doğrulanırken, iletim tayfında atmosferinin önceden bilinmeyen özelliklerini ortaya çıkardı: suyun açık imzası, pus belirtileri ve önceki gözlemlere dayanılarak var olmadığı düşünülen bulutların kanıtı. Bir iletim tayfı, yıldız boyunca hareket eden gezegenin atmosferinden filtrelenen yıldız ışığı ile gezegen yıldızın yanındayken tespit edilen filtrelenmemiş yıldız ışığının karşılaştırılmasıyla yapılır. Araştırmacılar, bir gezegenin atmosferindeki önemli gazların bolluğunu, soğurma modeline dayalı olarak saptayabilir ve ölçebilir. İnsanların kendine özgü parmak izlerine ve DNA dizilerine sahip olması gibi, atomlar ve moleküller de soğurmaya bağlı karakteristik dalga boylarına sahiptir. NIRISS tarafından yakalanan WASP-96b'nin tayfı, bugüne kadar yakalanan bir ötegezegen atmosferinin yalnızca en ayrıntılı yakın-kırmızı-öte iletim tayfı olmakla kalmaz, aynı zamanda, görünür kırmızı ışık ve tayfın bir kısmı da dahil olmak üzere oldukça geniş bir dalga boyu aralığını kapsar. Daha önce diğer teleskoplarla erişilemeyen (1.6 mikrondan daha uzun dalga boyları) Webb ile kolaylıkla izlenebilir. Tayfın bu kısmı WASP-96b tayfında hemen belirgin olmayan ancak daha sonra gözlenmesi planlanan ötegezegenlerde tespit edilmesi mümkün oksijen, metan ve karbon dioksit gibi yaşam için anahtar moleküllerin yanı sıra suya karşı da hassastır. Araştırmacılar, atmosferdeki su buharı miktarını ölçmek, karbon ve oksijen gibi çeşitli elementlerin bolluğunu belirlemek ve atmosfer sıcaklığını derinliğe bağlı tahmin etmek için tayfı kullanabilecek. Daha sonra bu bilgiyi gezegenin genel yapısı ve nasıl, ne zaman ve nerede oluştuğu hakkında çıkarımlarda bulunmak için kullanabilecek. Grafikteki mavi çizgi, WASP-96b'nin ve yıldızının bilinen özelliklerini ve atmosferinin varsayılan özelliklerini hesaba katan en uygun modeli temsil eder. Webb'in son teknoloji ürünü tasarımı sayesinde bu ölçümlerin olağanüstü ayrıntısı ve netliği mümkündür. 270 metrekarelik altın kaplamalı aynası, kırmızıöte ışığı verimli şekilde toplar. Hassas tayfölçerleri ışığı binlerce kırmızı-öte renkten oluşan gökkuşağı gibi yayar. Hassas kırmızı-öte dedektörleri parlaklıktaki son derece ince farklılıkları ölçer. NIRISS, bir mikronun binde biri kadar olan renk farklılıklarını (yeşil ve sarı arasındaki fark yaklaşık 50 mikrondur) ve bu renkler arasındaki parlaklık farklarını milyonda birkaç yüz parça olarak algılayabilir. Buna ek olarak Webb'in aşırı kararlılığı ve Dünya atmosferinin kirletici etkilerinden yaklaşık 1.5 milyon kilometre uzaktaki Lagrange Noktası 2 çevresindeki yörünge konumu nedeniyle kesintisiz görüş ve nispeten hızlı analiz edilebilen veriler sağlar.


James Webb Uzay Teleskopu Oluşum Sütunlarını görüntüledi. Teleskoptaki Orta Kırmızıöte Aleti ile henüz üzerindeki tozlu perdeyi atmamış olan genç yıldızlar görüntülenerek sütunların farklı, gümüş renkteki görüntüsü elde edilmiş oldu. MIRI görüntüsündeki bu ürpertici manzara yıldızlararası tozla birlikte sütunların yapısını ortaya çıkarılıyor. Orta kırmızıöte dalga boyunda yıldızlar görülemez ancak onları saran gümüşümsü renkteki bulut görülebilir. Bulutun bu görüntüsü içerideki yüksek enerji ve hareketliliği anlatıyor. Bölgede binlerce yıldız oluşmuştur. Webb'in Yakın Kırmızıöte Kamerası bunları göstermektedir. MIRI ile ise yıldızların çoğu görülememektedir. Bunun nedeni oluşan birçok yıldızın çevresindeki toz perdesi atmasıdır. MIRI bunun yerine çevresini saran toz ve gaz bulutunu atmamış olan yıldızları görebilmektedir. Bu yıldızlar görüntüde kırmızı renkte görülen kürelerin içindedir. Görüntüdeki mavi renkte parlayan yıldızlar diğerlerine göre yaşlı olup gaz ve toz katmanlarını atmışlardır. Görüntünün en üstündeki sütundan biraz aşağı indiğinizde bir tepenin üzerinde görülen kırmızı parlak yıldıza kadar olan uzaklık Güneş Sisteminden daha büyüktür. Oluşum sütunları 6500 ışık yılı uzağımızdadır ve Kartal bulutsusu içinde yer almaktadır.


Gökbilimciler James Webb Teleskopunu ilk kez bir ötegezegenin doğrudan görüntüsünü elde etmek için kullandılar. Görüntülenen gezegen bir gaz devidir. Yani karasal olmayıp yaşam barındırması mümkün değildir. Ancak elde edilen görüntü Webb'in güçlü bir kırmızıöte algılayıcıya sahip olduğunu ve bu tür gezegenleri kolayca görüntüleyebileceğini göstermektedir. Webb'in görüntülediği HIP 65426b gezegeni, altı ile sekiz Jüpiter kütlesindedir. 4.5 milyar yıl yaşındaki gezegenimiz Yer'e göre oldukça genç, 15-20 milyon yıl yaşındadır. Gezegen ilk kez Avrupa Güney Gözlemevinin Şili'deki Çok büyük Teleskopu tarafından 2017 yılında, kısa kırmızıöte dalga boyu verileriyle keşfedilmişti. Orta kırmızıöte dalga boyunda görüntü alan Webb ile Yer'den algılanamayacak ölçüde ayrıntılara ulaşıldı. Araştırmacılar şimdi eldeki verileri inceliyor. Bu gözlem Webb'in bir ötegezegeni keşfetmek ve bilinen gezegenleri incelemek için önemli bir araç olduğunu gösteriyor. HIP 65426b, yıldızından, Yer'in Güneş'e olduğundan 100 kat daha uzakta olduğundan, Webb ile yıldızından kolayca ayrı olarak gözlenebilmiştir. Yıldızlar gezegenlerden çok daha parlak olduğundan bunları doğrudan görüntülemek oldukça zordur. HIP 65426b gezegeni, yakın kırmızıöte dalga boyunda, yıldızından 10 bin kat daha sönük, orta kırmızıöte dalga boyunda ise birkaç bin kat sönüktür. Bu gözlem ilk doğrudan ötegezegen görüntülemesi değildir. Daha önce doğrudan görüntüleme Hubble Uzay Teleskopu ile yapılmıştı. Ancak Webb'in gözlemi ileriye dönük hedefler için olumlu dönütlere sebep olmaktadır.


James Webb Uzay Teleskopu uzak evrenin en derin ve en keskin kırmızı-öte dalga boyunda aldığı ilk görüntüsünü yolladı. Webb'in İlk Derin Alanı olan bu görüntü ile, SMACS 0723 gökada kümesi oldukça ayrıntılı şekilde görüntülenmiş oldu. Kırmızı-öte dalga boyunda en soluk cisimler de olmak üzere binlerce gökada Webb'in görüntüsünde net bir şekilde görüntülendi. Uçsuz bucaksız evrenin bu parçası, gökyüzünde, uzattığınız kolunuzun, parmak ucundaki bir kum tanesinin gördüğünüz alan kadar yer kaplar. Webb'in Yakın Kırmızı-öte Kamerası tarafından çekilen bu alan, farklı dalga boylarındaki görüntülerden oluşan ve toplamda 12.5 saat süren pozun bileşimidir. Webb, Hubble Uzay Teleskopu ile haftalar süren en derin alanların da ötesinde çekim yapabilme yeteneğine sahiptir. Görüntü, SMACS 0723 gökada kümesinin 4.6 milyar yıl önce ortaya çıktığı şeklini göstermektedir. Bu gökada kümesinin bileşik kütlesi, arkasındaki çok daha uzak gökadaları büyüten bir kütle çekim merceği görevi görür. Webb'in NIRCam'ı bu uzak gökadaları keskin bir odak noktasına getirerek yıldız kümeleri ve daha önce hiç görülmemiş küçük, soluk yapıları ortaya çıkardı. Webb, evrendeki en eski gökadaları ararken araştırmacılar, yakındaki gökadaların kütleleri, yaşları, tarihleri ve bileşimleri hakkında daha fazla bilgi edinebilecek. Görsel telifi: NASA, ESA, CSA ve STScI


Gözlerden gizli Westerhout 43 yıldız oluşum bölgesi ESA'nın Herschel gözlemevinin kızılötesi görme yeteneğiyle açığa çıkarıldı. Çok sayıda muazzam yıldızın gaz ve toz içinde yaşadığı dev bulut Kartal takımyıldızı yönünde olup Güneş'ten 20.000 ışık yılı uzaktadır. Yedi milyondan fazla Güneş'in olduğu bölgede yeni doğan yıldızların güçlü ışığı ile ısınan 20'den fazla yıldız doğum ocaklarına ev sahipliği yapmaktadır. Daha soğuk olan bu yıldız oluşum merkezleri sarı ve kırmızı renklerle kendini göstermektedir. Görüntünün merkezindeki parlak mavi gaz kabarcıklarında Güneş'e göre bir milyon kat daha parlak olan son derece sıcak ve kütleli Wolf-Rayet ile OB yıldızları bir arada durmaktadır. Birkaç yeni yıldız kümesine dönüşecek tohumları saklayan balon gökadamızın en üretken fabrikalarından biridir. Merkezdekine göre daha küçük ama yine çok aktif olan bir başka merkezde sağ tarafta görülmektedir. Herschel görüntülerini inceleyen gökbilimciler yıldız oluşumları fabrikası olan bu iki yoğun gaz kabarcığını birbirine bağlayan ipliksi ağ gibi görünen yapının kanıtlarına ulaştı. Gökadanın orta çubuğu ile sarmal kollarından birinin arasında yer alan Westerhout 43 bölgesi, yıldızların özellikle çok büyük olanların- oluşmasını sağlayan yıldızlararası maddenin akışının nasıl şekillendiğini incelemek için mükemmel bir laboratuvardır. 2009 yılında göreve başlayan ve dört yıl çalışan Herschel gözlemevinin ana hedeflerinden biri yıldız oluşum bölgelerini uzak kızılötesi ve milimetre-altı dalga boyunda ayrıntılı gözlemekti. Yıldızların oluştuğu gaz ve toz bulutlarına sahip bu bölgeler gökbilimcileri yeni doğan yıldızların bulunduğu bölgeleri gözlemeye itiyor. Buradaki gibi ayrıntılı görüntülerde amaca hizmet etmektedir. Herschel'in bu görüntüsü 3 renkten oluşmuştur: Mavi (70 mikron), yeşil (160 mikron), kırmızı (250 mikron). Görüntü ayrıca Herschel'in Samanyolu'nun tüm düzlemini beş kızılötesi bantta görüntüleyen Hi-GAL anahtar projesinin bir parçasıdır. Hi-GAL gözlemlerini içeren bir video Nisan 2016'da yayınlanmıştı. Görüntünün 1,34 MB'lık yüksek çözünürlüklü hali için tıklayınız.


NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Uydusunun verilerini inceleyen gökbilimciler 300 trilyon güneş ışığı parlaklığında uzak bir gökada keşfetti. Bilinen en parlak gökada olmaya aday olan devasa cisim, kısa adı ELIRG olan yeni bir gökada sınıfındadır. NASA'nın Jet İticileri Laboratuarı'ndan Chao-Wei Tsai: Gökada evrimini çok geniş pencerede tarıyoruz. Gökadanın göz kamaştırıcı ışığı merkezindeki karadeliğin anlık büyümesine bağlı olabilir diyor. WISE J224607.57-052635.0 olarak bilinen parlak gökadanın merkezinde dev bir karadelik olabilir. Süper karadelikleri saran madde diski milyonlarca derece sıcaklığa kadar ısınıp yüksek enerjili, görünür ışık, morötesi ve X-ışını yayabilir. Ancak çevresindeki toz ışığın gelmesini engeller ve ancak kızılötesi ışıkta görülebilir. Gökada merkezlerinde karadeliklerin olduğu biliniyor, ancak bu kadar uzakta, ender rastlanan bir cisimde bulunması önemlidir. 12,5 milyar ışık yılı uzaktaki gökadanın merkezindeki karadelikten kaynaklanan ışığın gelmesi onun geçmişini görmemiz demek. Yani 13,8 milyar yıl yaşında olan evren şimdikinin onda biri yaşındayken oluşmuş cismi görüyoruz. Yeni çalışma ELIRG'lerdeki karadeliklerin neden o kadar büyüdüğüne üç çözüm getiriyor. Birincisi zaten büyük doğmuş olmaları. Diğer bir deyişle bebek karadelikler düşünenden daha büyük olabilir. Diğer iki açıklama ise kritik limit ve beslenme alışkanlıklarıyla ilgilidir. Bir karadeliğin beslenmesi kaptığı gaz ve onu ısıtmasıyla ilgilidir. Işığın basıncı maddeyi karadeliğe doğru belli bir limiti olan hızla sürükler. Bir karadelik bu limiti aşarsa kuramsal olarak tehlikeli boyutlara kadar büyüyebilir. Bazı karadeliklerin bu kritik eşiği aştıkları gözlenmiştir, ancak bir karadeliğin defalarca büyüdüğüne hiç rastlanmamıştı. Akla yatkın olan fikir karadeliğin hızla gıda tüketmesi yoluyla büyümesidir. Eğer karadeliğin dönme hızı fazla değilse bu seçenek doğru olabilir diyor Tsai. Bir karadelik yeterince yavaş dönüyorsa bu durumda çevresindeki yemeği saçmayacaktır. Bunun sonunda karadelik tüm yemeğini yalayıp yutacaktır. Daha fazla araştırma parlak gökadalarla ilgili bulmacayı çözmek için gereklidir. Araştırma ekibinin karadeliklerin kütlelerini belirlemek için planları var. Bu cisimlerin gerçek büyüklüklerini bilmek kozmosun çok önemli ve çılgınca hareketli olan geçmişinde neler olup bittiğinin de anlaşılmasını sağlayacaktır. WISE oldukça hassas teknikle tüm gökyüzünü kızılötesi dalga boyuyla taramış ve birbirinden tuhaf gökadalar keşfetmiştir. Evrenin en ilginç kozmik örneklerini yakalamak WISE ile mümkün olmuştur. Biz bilinen birçok parlak gökadanın neredeyse yarısını WISE'nin kızılötesi yeteneği sayesinde bulduk diyor Tsai.


Güneş Sistemi'ndeki bilinmeyen yüzlerce asteroidi ortaya çıkarması beklenen NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Algılama ve Keşfetme aracı olan WISE ile ilk yakın nesne keşfedildi. Yazının başında şunu belirtelim ki, keşfedilen yeni asteroidin Dünya'ya herhangi bir tehlikesi bulunmamaktadır. 12 Ocak tarihinde Dünya'nın yakınlarından geçen bir asteroid, 2010 AB78 keşfedildi. Nesne arka plandaki yıldızlara göre hareketli olduğu için çabucak fark edildi. Asteroidin yörüngesinin tespiti için bir günden fazla süre boyunca izlendi. Asteroid en son Mauna Kea'daki 2.2 metrelik teleskoplada görünür ışıkla fark edildi. Yaklaşık 1 km çapı olduğu düşünülen asteroid, o sırada dünyadan 158 milyon km uzaklıktaydı. Asteroidin yörüngesi eğik olduğundan dünyanın yaklaşamıyor. Gökbilimciler bu asteroidin bu nedenle dünya için bir tehlike oluşturmadığını ancak onu izlemeye devam edeceklerini belirtiyorlar. Asteroid ve kuyrukluyıldızların bir kısmı dünyaya yakın konumdan geçer. Ender de olsa bunlardan birkaçının yörüngesi Dünya'nın yörüngesi ile kesişebilir. Günümüzden 65 milyon yıl önce yaşamış dinazorları ortadan kaldıran etkinin, dünyaya çarpan 10 km çapındaki bir asteroid olduğu düşünülüyor. Bunun için güneş sistemindeki binlerce asteroid izleniyor. Ancak bunlardan başka bilinmeyenlerin ortaya çıkması için de yoğun uğraş veriliyor. Bu uğraşların son ürünü WISE aracıdır. WISE ile yeni, asteroid ve kuyrukluyıldızlar keşfedilip, bunların yörüngesi hesaplanacak. Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi'nden Ned Wright, bunun sadece bir başlangıç olduğunu belirtiyor. WISE, 14 Ocak'ta tüm gökyüzünü kızılötesiyle taramaya başladı. Geniş bir alanı tarayan WISE, bu sayede milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki gökadalardan gelen ışık gibi az ışık yollayan asteroidleri keşfedecek. WISE, Güneş Sistemi'ndeki Asteroid Kuşağı içinde yeralan ve bilinmeyen 100 000 kadar asteroidi bulması bekleniyor. Yine Dünya yakınlarından geçen bilinmeyen yüzlerce asteroidi de bulması bekleniyor. Asteroidler yeterli ışık yansıtmadığından görünür ışıkta değil, kızılötesi ışıkla daha iyi algılanırlar. WISE ile asteroid ve kuyrukluyıldızların boyutları hakkında da bilgi sahibi olabileceğiz. Nesnelerin yansıttığı ışığa, görünür ışıkla bakıp boyutlarını tahmin etmek yanıltıcı sonuçlar oluşturabilir. Bu nedenle kızılötesi algılama nesnelerin boyutları hakkında daha doğru sonuca ulaşılmasına neden olacaktır. Bu bilgi de dünya ile çarpışması durumunda, yeryüzünde ne gibi sonuçlar oluşturacağını gösterecektir. NASA'nın Kaliforniya'daki Jet İtki laboratuarı 'ndan Amy Mainzer, dünya yakınındaki ilk asteroidi buldukları için sevinçli olduklarını söyleyerek ekliyor: Yaydıkları ışık yeterli olmadığından bugüne kadar yapılan birçok çalışma ile bu tür asteroid bulunamamıştır. Ama WISE'nin kızılötesi algılayıcısı sayesinde bunları görebiliyoruz. Kaynak: NASA-WISE


NASA'nın WISE aracına ait NEOWISE görevi olan güneş sistemindeki küçük nesneler, asteroitler ve kuyrukluyıldız taraması tamamlandı. Görev önceden bilinmeyen 20 kuyrukluyıldız, Mars-Jüpiter arasında 33 000'den fazla asteroit ve 134 Dünya'ya yakın nesnelerin keşfi ile tamamlandı. NEOs gurubu içine Güneş çevresinde dolanıp Dünya'nın 45 milyon km kadar yakınına gelebilen asteroitler ve kuyrukluyıldızlar girer. NEOWISE, Aralık 2009'da başlayan Geniş Alan Kızılötesi Taraması'na ait bir görevdir. Araçla bugüne kadar içinde Dünya'ya yakın asteroit ve kuyrukluyıldızlardan uzak gökadalara kadar 2.7 milyon görüntü elde edildi. NASA'nın NEO Gözlem Programı'ndan Lindley Johnson: NEOWISE yardımıyla bir yıl içinde NEOS ve güneş sistemindeki diğer küçük cisimler kataloğumuzdaki veri sayısı arttı diyor. Şimdi NEOWISE ana asteroit kuşağını tam olarak taradığı için WISE uyku moduna geçti. Gelecekte tekrar çalıştırılabilecek olan araç Dünya çevresindeki yörüngesinde beklemeye alındı. Yeni asteroitler ve kuyrukluyıldızların keşfine ek olarak NEOWISE önceden tespit edilmiş ana kuşak nesnelerinin varlığını da onaylamış oldu. Sadece bir yıl içinde yaklaşık 500 000 bilinen nesneden 153 000'ninin kayalık bir yapıda olduğunu gözledi. Bunlardan 33 000'i NEOWISE ile keşfedildi. NEOWISE 2000'i asteroit olmak üzere Jüpiter yörüngesinde dolanan 100'lerce NEOs ve 100 dolayında kuyrukluyıldız olduğunu da keşfetti. Bu gözlemler nesnelerin boyutları ve yüzey yapılarının belirlenmesi için kullanılacak. Görünür ışık bir nesnenin ne kadar güneş ışığını yansıttığını, kızılötesi ise doğrudan nesnenin boyutları hakkında bilgi verir. Bu iki görsel gözlem birleştirilerek nesnelerin özellikleri ortaya çıkarılabilir. Tüm göğün taraması WISE'nin Dünya yörüngesinde dönerken asteroitlerin Güneş çevresinde dönmesi nedeniyle uzun sürmüştür. Araç birkaç tur yaptıktan sonra ancak tüm nesnelerin içinde olduğu veriye ulaşılabiliyor. Tüm WISE verileri ile NEOWISE verileri birleştirildiğinde ayrıca sönük yıldızların yani kahverengi cücelerin keşfi de gerçekleşecek. Bu gözlemler bize en yakın yıldız olan Proxima Centauri'den daha yakında olabilecek kahverengi cüceleri de ortaya çıkarabilir. Aynı şekilde bu gözlemler dış güneş sistemimizde gizlenen bir gaz devini de keşfedebilir.


NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Uydusu gökyüzündeki yüz milyonlarca cismi taradı ancak Gezegen X olarak nitelenen Güneş Sistemi içindeki başka bir gezegenle ilgili hiçbir kanıta ulaşamadı. Araştırmacılar daha önce Pluto'nun ötesinde bir yerlerde büyük ancak görülemeyen gök cisminin olmasının mümkün olabileceğini söylüyordu. Buna ek olarak Gezegen X adlı bu cisme Nemesis ya da Tyche adı bile verilmişti. Kızılötesi ışık altında gökyüzünü inceleyen WISE'nin ikinci veri deposunda 10.000 astronomi birimi uzaklığa kadar Satürn'den büyük ve 26.000 astronomi birim uzaklığa kadar Jüpiter'den büyük herhangi bir cisme rastlamadı. Bir astronomi birimi 150 milyon kilometreye eşittir. Dünya Güneş'ten 1 astronomi birimi ve Pluto ise 40 astronomi birimi uzaklıktadır. Astrophysical Journal Dergisi'nde yayınlanan çalışma yazarlarından Penn State Üniversitesi'nden Ötegezegen ve Yaşanabilir Dünyalar Merkezi'nden Kevin Luhman: Dış güneş sisteminde muhtemelen bir gaz devi ya da küçük yıldız bulunmuyor diyor. Buna karşılık WISE verileri önemli keşifleri beraberinde getirdi. Güneş Sistemi çevresindeki yıldız ve kahverengi cücelerden oluşan birkaç bin yeni cismin varlığını ortaya koydu. Çalışma ekibinden Kaliforniya Üniversitesi bilim insanlarından Ned Wright: WISE verileri normal görüntüde gizlenen yıldız sistemlerini ortaya çıkardı diyor. Güneş Sistemi'nin ötesinde 500 ışık yıllık bir alan içerisinde 3525 adet yıldız ve kahverengi cüce keşfedildi. NASA'nın Kaliforniya Enstitüsü'ndeki Kızılötesi ve İşlem Analizi Merkezi'nden Davy Kirkpatrick: Bunların tamamı önceden bilinmeyen cisimlerdir diyor. Bu 3525 cisimden 762'si kataloğa Luhman'ın çalışması ile girdi. WISE 2010 ve 2011 yıllarında gökyüzünü iki kez taramıştır. Eş bölge taramaları arasında altı ay boşluk bulunmaktadır. Bu iki tarama sonucunda yaklaşık 750 milyon asteroit, yıldız ve gökadanın görüntüsüne ulaşıldı. Kasım 2013'te NASA bu iki veri deposunu gökbilimcilere AIIWISE programı ile açtı. Genel olarak bu görüntülerde uzun zaman dilimlerinde daha yakındaki cismin daha uzun yol alacağının görülmesi bilgisi kullanılır. Yani yüksekteki bir uçak ile daha alçak irtifada seyreden bir uçağın hızları aynı da olsa bize uzak olanın daha yavaş hareket ettiğini gözlemleriz. WISE kataloğundan hareketli cisimler taranarak yakınımızdakiler ortaya çıkarıldı. Keşifler sonucunda bize en yakın olan, Üçgen takımyıldızında bizden 20 ışık yılı uzaklıkta bir yıldız ile 2013'ün Mart ayında sadece 6,5 ışık yılı uzaklıktaki kahverengi cüce çiftini ortaya çıkardı. WISE çok sayıda görece yakın komşumuz bulmasına karşılık Gezegen X keşfi gelmedi. Öne sürülen bu gezegen geçmişte Dünya'da kütlesel yok oluşların nedeni olarak ileri sürülmüştü. Buna göre güneş sisteminin uzak köşelerinde gizlenmiş büyük bir gezegen ya da küçük bir yıldız periyodik olarak gezegenimize yaklaşıyor ve dış kuyrukluyıldızları süpürüyordu. WISE ile Gezegen-X ile öne sürülen birçok dedikodu da bilimsel anlamda yalanlanmış oldu. Kuyrukluyıldızları etkileyerek onların yörüngelerini bozduğunu söyleyen diğer kuramlara ait yeni WISE çalışması da başlatıldı. WISE ile daha birçok yeni gökcismi keşfedilebilir. Biz orada daha fazla yıldız keşfinin gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Güneş'in arka bahçesinde bildiğimizden daha fazla cisimler olabilir diyor Wright. WISE 2011 yılında ilk görevini tamamladı. Eylül 2013'te ise NEOWISE adı verilen Dünya için tehlikeli olabilecek yakın cisimlerin taranmasına başlandı. NEOWISE adlı bu asteroit ya da kuyrukluyıldızların yapıları, boyutları ortaya çıkarılacak.


WISE uzakta ve toz bulutları arasında saklanan milyonlarca süper kütleli karadelikleri ortaya çıkardı. Kızılötesi ışık altında keşfedilen bu karadeliklere sosisli sandviç adı veriliyor. WISE bilim ekibinden Hashima Hasan: WISE bir yığın saklanan nesneyi ortaya çıkardı. Daha önce Dünya'ya yakın olan asteroitleri, bilinen en soğuk yıldızları bulan WISE şimdide toz perdeleri arkasına saklanan süper kütleli karadelikleri keşfetti diyor. WISE 2011 yılında kızılötesi ışık ile tüm gökyüzünü taradı. Gece gözlüğü gibi karanlığı tarayarak milyonlarca gökyüzü görüntüsü iletti. Bu verileri incelemek ve altından neler çıkacağını görebilmek amacıyla dünyadaki tüm gökbilimcilere arşiv açıldı. Gökbilimciler son veriler ışığında bu süper kütleli karadeliklerin ve gökadaların birbirlerinin büyümelerine olan etkisini anlamaya çalışıyor. Örneğin Samanyolu'nun merkezindeki Yay A* olarak adlandırılan 4 milyon güneş kütleli süper kütleli karadelik, yakınındaki maddeyi yutup beslenirken çevresini de ısıtıyor. Bir milyar güneş kütleli karadelikler ise yıldızların biçimlerini bozabilir. Gökbilimciler WISE yardımıyla 10 milyar ışık yılı uzaklığa kadar ki alanda 2,5 milyondan fazla aktif süper karadeliklerin beslenme şekillerini tanımlamaya çalışıyor. Bunların yaklaşık üçte ikisi toz bulutları içinde saklandığı için daha önce görünür ışık altında görülememişti. Ancak WISE'nin kızılötesi algılayıcıları bu tozu geçen ışımayı görebiliyor. JPL'in WISE ile Nükleer Tayfölçer Teleskop Dizisi ekibinden Daniel Stern: Karadelikleri köşeye sıkıştırdık. NuSTAR ile de onların yaydığı yüksek enerjili X-ışınlarını yakalayarak nasıl beslendiklerini anlamaya çalışıyoruz diyor. Araştırmacılar, iki WISE veri topluluğundan bilinen en parlak gökadaların arasında olduğu ilk veri gurubunu ele aldılar. Şimdiye kadar da bu çalışmaya aday 1000 adayı belirlediler. Bunlar güneşten 100 trilyon kez daha fazla ışık saçıyor olabilir. Buna karşılık tozlu alan içinde olduklarından ancak WISE'nin kızılötesi gözlüğüyle görülebilirler. NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu bu nesneleri izleyerek karadeliklerin beslenirken aynı zamanda gökadadaki gaz ve tozu ayrıştırıp bunları daha sonra yeni yıldızların hammaddesi olarak sunduğunu görmeyi sağladı. WISE ekibinden Peter Eisenhardt: Böylesine ender rastlanan yapıların bulunması için WISE tüm gökyüzünü taramak zorunda kaldı. Biz de bu karadeliklerin yıldızların oluşmadan önce oluştuğunu görmüş olduk. Aslında bu tipik bir soruna yol açtı: Yumurta mı tavuktan çıkar, yoksa tavuk mu yumurtadan diyor.


Kasım 2010'da Icarus adlı bir bilim dergisinde John Matese ve Daniel Whitmire adlı iki astrofizikçi Ooort Bulutu'nda Jüpiter'den daha büyük olan bir cismin olduğunu ileri sürdüler. Araştırmacılar sözde gezegene Tyhce adını verdiler. Bunun için de WISE ile elde edilen verileri kanıt olarak gösterdiler. Aralık 2009'da fırlatılan NASA'nın WISE aracı dört kızılötesi dalga boyunda gökyüzünü tarıyor. Araç şimdiye kadar Dünya'ya yakın asteroitler ve kuyrukluyıldızlardan uzak gökadalara kadar olan nesnelerin 2.7 milyondan fazla görüntüsünü elde etti. Son olarak WISE iki kızılötesi dalga boyunda gerçekleştirdiği asteroit taraması programını bitirdi. Araç şimdiye kadar daha önce varlığı bilinmeyen bir soğuk yıldız ya da kahverengi cüce, 20 kuyrukluyıldız, 134 Dünya'ya yakın nesne ve Mars-Jüpiter arasındaki Asteroit Kuşağı'nda bulunan 33 000'den fazla asteroiti keşfetti. Araç Şubat 2011'de kendisine tekrar ihtiyaç duyuluncaya kadar uyku moduna alındı. Aracın yolladığı verilerin incelemesi ise sürüyor. Verilerin ilk 14 haftasına ait kısmı Nisan 2011'de açılacak. Sıkça Sorulan Sorular Soru: Tyche'nin varlığı ne zaman kesinleşebilir? Yanıt: WISE verileriyle bunu ya da Oort Bulutu içindeki büyük bir cismin varlığını doğrulamak için henüz çok erken. WISE verilerinin ilk 14 haftalık kısmı önümüzdeki Nisan ayında açılacak. Ancak bu verilerle de bir sonuca ulaşılamayabilir. Mart 2012'ye kadar tüm veriler açılacak. Veriler işleme açık duruma geldiğinde ilk incelenecekler arasında Matese ve Whitmire'in öne sürdüğü Thyce kuramı test edilecek. Soru: WISE'nin gözlediği bir gezegen mi? Yanıt: Evet olabilir. WISE göreve başladığından bu yana altı aylık bir süre boyunca Oort Bulutu'nu iki kızılötesi bantlarla gözledi. İkinci bant gözlemleri küçük nesneler, soğuk yıldızları içeriyor ki Jüpiter'den daha büyük olan Tyche böyle bir gözlem sonucunda ortaya çıktı. Soru: Eğer varsa, Tyche gibi bir gezegenin varlığı neden şimdiye kadar bulunamadı? Yanıt: Tyche görünür ışıkla çalışan teleskoplar tarafından görülemeyecek kadar soğuk ve sönüktür. Bu tür bir gezegen ancak kızılötesi teleskopla bulunabilir ki bunun için de teleskopun doğru yere bakması gerekir. WISE kızılötesi görme yeteneğiyle gökyüzünün her bölgesini tarıyor. Soru: Nesneye neden Tyche denildi? Yanıt: 1980'li yıllarda Güneş'in bir arkadaşı olduğu ileri sürüldü. Buna da düzenli olarak dünya üzerinde büyük canlı kitlelerinin yok oluşunu açıklamak için Yunan Tanrıçalarından Nemesis'in adı verildi. Oort Bulutu içinde yer alan Nemesis 26 milyon yılda bir, bazı kuyrukluyıldızların yörüngesini etkilediği ve bunların da iç güneş sistemine doğru hareket ettiği ileri sürüldü. Yine bu kurama göre, bu kuyrukluyıldızların bir kısmı da Dünya'ya çarparak ve yaşamı olumsuz etkiledi. Yapılan son bilimsel incelemeler yeryüzünde canlı neslinin tükenme zamanlarının düzenli tekrar eden olaylara dayandığı görüşünü desteklemiyor. Bu nedenle günümüzde artık Nemesis gibi bir kuramın doğruluğuna inanılmıyor. Tüm bunlara karşılık Güneş'in çevresinde birkaç milyon yıllık dönemle dolanan oldukça uzakta ve şimdiye görülememiş bir arkadaşı olabilir. Gökbilimciler Nemesis ile bu nesnenin aynı olmadığını belirtmek için ona Yunan mitolojisindeki yine Nemesisin hayırsever kız kardeşi Tyhce'nin adını verdiler.


Geçtiğimiz ay 14 Ocak'ta göreve başlayan kızılötesi teleskop WISE ile 4 farklı nesneye ait yeni görüntü elde edildi: bir kuyrukluyıldız, patlayan bir yıldızdan oluşmuş bulut, Andromeda Gökadası ve yüzlerce gökadadan oluşmuş bir küme. WISE'nin mükemmel çalıştığını söyleyen NASA'nın bilim görevleri yönetim kurulu yöneticisi Ed Weiler şunları da ekliyor: Asıl görevi asteroitleri bulmak olan araç, kuyrukluyıldızlar ve diğer yıldızlar, yıldız kümeleriyle ilgili ikinci görevini de başarıyla yerine getiriyor. Aracın görüntülediği güzel bir kuyrukluyıldız görüntüsünde, güneşe yönelen nesnenin kuyruğundan saçılan tozlar kızılötesi ışıkta parlamaktadır. Kırmızı bir çizgi şeklinde görülen kuyruk 16 milyon km kadar uzanıyor. Kuyrukluyıldız görüntüsünün altında görünen mavi nesne ise bir yıldızdır. WISE'nin Dünya yörüngesine yakın ve güneşe doğru gelen onlarca yeni kuyrukluyıldız keşfetmesi bekleniyor. Böylece Güneş Sistemi içerisinde dolanan kuyrukluyıldız sayısı saptanmaya çalışılacak. Diğer görüntü ise 20 000 ışık yılı uzaklıktaki Samanyolu'nun Karina Kolu'nda yeralan NGC 3603 kümesi. Bu kümede Güneş'ten daha büyük ve sıcak yeni yıldızların oluşuyor. Kızılötesi görüntülerde bu tür sıcak yıldızların ısıttığı toz bulutlarının parladığı görülür. WISE ile bu tip yüzlerce bölgeyi daha görebileceğiz. Bunun sonucunda da gökbilimciler uzak gökadalardaki yıldız oluşum bölgelerinde neler olup bittiği hakkında fikir edinebilir. Çünkü NGC 3603 milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki gökadalara göre daha yakınımızda olan doğal bir laboratuardır. Üçüncü görüntü ise Samanyolu'nun komşusu Andromeda Gökadası'nı gösteriyor. 2.5 milyon ışık yılı uzaklıktaki Andromeda, Samanyolu'ndan biraz daha büyüktür. WISE'nin yeni görüntüsü 100 dolunay büyüklüğündeki bir alanı kaplamaktadır. Hatta Andromeda'nın yakınındaki yerel gurubumuza ait 50 kadar küçük gökadayı da göstermektedir. WISE yakın zamanda yerel gurubumuzdaki tüm üyeleri gösterecektir. Dördüncü görüntü ise 60 milyon ışık yılı uzaklıktaki Ocak kümesi adındaki yüzlerce gökadadan oluşan uzak bir kümeyi gösteriyor. WISE'nin kızılötesi görüntüleri aktif ve durgun olan gökada sayılarıyla ilgili bilgileri vermektedir. NASA'nın Jet İtici Güç Laboratuvarı'ndan Peter Eisenhardt: WISE kuyrukluyıldızların tozlu kuyrukları, asteroitlerin oluşumu ve güneş sistemindeki değişimi izliyor. Bundan başka milyonlarca ışık yılı uzaklıktaki gökadaları, bu gökadalardaki yıldız oluşum bölgelerini de görebiliyoruz diyor. WISE yeni asteroitler, kuyrukluyıldızlar, soğuk yıldızlar, kahverengi cüceler keşfedebilmek amacıyla uzaya gönderildi. 12 Ocak'ta Dünya'nın yakınından geçen bir asteroiti, 22 Ocak'ta da bir kuyrukluyıldız keşfetmişti. Kaynak: NASA/WISE


Yaklaşık 3700 yıl önce yaşayan insanlar gökyüzünde yeni ve parlak bir yıldızın farkına vardılar. Yıldız daha sonraları giderek sönükleşti ve sonunda da unutuldu. Gökbilimciler bu unutulan yıldızı gözlediler ve yıldzdan geriye kalanı görüntülediler. Bu görüntü NASA'nın Geniş-Alan Kızılötesi Tarayıcısı ile alındı. Görüntüdeki Pupa A olarak adlandırılan yıldızdan geriye kalan kırmızı bölge görülüyor. Pupa A adındaki büyük bir yıldız yaşamını sona erdirdiğinde süpernova şeklinde patlayarak görülen evren içinde en parlak ve güçlü formu oluşturdu. Patlama sonucunda genişleyen şok dalgaları, süpernova çevresindeki toz ve gaz bulutlarının ısınmasına neden olduklarından kızılötesi görünümde kendilerini kırmızı renkte gösterirler. Uzaya yıldızdan çok şiddetli bir şekilde atılan maddeden geriye bir nötron yıldızı kaldı. Bu özel ve görüntüde kendini göstermeyen nötron yıldızı saatte 3 milyon km gibi inanılmaz bir hızla hareket ediyor. Bu hızdan dolayı gökbilimciler nesneye kozmik cannonball lakabını taktılar. Görüntüdeki yeşil renkteki gaz ve toz bulutları ise Vela adlı başka bir eski süpernovaya ait. Vela ise 12 000 yıl önce gerçekleşti. Pupa A buna göre zamanımıza dört kat daha yakın. Görüntüdeki renkler insan gözünün algılayamadığı kızılötesi dalga boyu ile elde edilmiştir.


NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Tarayıcısı , biri yıldız oluşum yerlerinden ve alev alev yanar gibi görünen gökada ile diğeri saha sakin ve mavimsi tonda sarmal gökada olmak üzere iki komşu gökadaya ilişkin yeni bir bakış açısı yakaladı. M81 ve M82 olarak bilinen iki gökada birkaç yüz milyon yıl önce karşılaşmıştı. Kütle çekim dalgalarının iki gökadayı adeta süpürdüğü sırada yeni yıldız oluşumları patlak verdi. Puro Gökada ismiyle de tanınan M82'de bu olay sonrasında yeni yıldız doğumları başladı. Yeni doğan büyük yıldızlardan gelen yoğun ışıma, gaz ve toz diskiyle de birleşince WISE görüntüsünde gökadanın sarı renkle görünmesine yol açıyor. California Üniversitesi'nden Ned Wright: WISE görüntüsünde bu ikiliyi tek seferde görüp aralarındaki farkları anlayabilirsiniz. Oldukça parlak görünen Puro Gökada yıldız oluşumlarına sahne olurken arkadaşı ise ondan daha az aktif ve daha farklı görünüyor diyor. WISE, Ekim 2010'da yani soğutucusu bitmeden çok önce, kızılötesi gökyüzünü haritalama işlemi görevini bitirdi. Bu süre boyunca aracın ilettiği yüz milyonlarca görüntüden ilk bölümü Nisan 2011'de gökbilimcilere dağıtılacak. WISE, hava sıcaklıklarından etkilenmeyen iki kısa dalga boylu kanalı ve soğutularak çalıştırılan dört kızılötesi kanalından ikisiyle görevini sürdürüyor. WISE şu anda tüm dikkatini asteroitler ve kuyrukluyıldızlara vermiş durumda. Komşu gökadalar birbirlerinin çevresinde dans etmeyi birleşmeleri gerçekleşene kadar sürdürecek. Her ikisi de sarmal yapıdadır. Ancak M82 kenardan görüldüğü için ince bir puro şeklini andırır. Kızılötesi ışık altında M82 gökyüzündeki en parlak gökadadır. Bunun nedeni ise gökadanın yeni yıldızlar oluşturması ve gökbilimciler tarafından bol yıldız oluşturan gökada olarak sınıflandırılması. WISE ile kızılötesi görüntüyü görebiliyoruz. Kısa dalga boylarını (3.4 ve 3.6 mikron) mavi ve yeşil-mavi ya da cyan rengi, uzun dalga boyları (12 ve 22 mikron) yeşil ve kırımızı renklerle görülüyor. M81'in kızılötesi görüntüde mavi renkle görünmesinin nedeni ise o kadar tozlu bir yapıya sahip olmamasıdır. Gökadanın mavi rengi yıldızlardan dolayı açığa çıkmıştır. Sarmal kollarda yer yer görülen sarı noktalar ise yeni yıldız oluşturan tozlu bölgeleri gösteriyor. M82 ise bilinen bol yıldız oluşturan gökadalar arasında en uçta olanıdır. M81 görünür ışık altında görülen en parlak gökadalardandır. Büyükayı takımyıldızı içinde yer alan her iki gökada da yeterli karanlığın olduğu yerlerde dürbünle görülebilir. Gökadalar 12 milyon ışık yılı uzaklıktadır. Kaynak: NASA/JPL


NASA'nın WISE aracı kızılötesi ile uzayı gözlemlerken ilk kuyrukluyıldızını keşfetti. Araç, geçtiğimiz günlerde ilk asteroitini keşfetmişti. P-2010 B2 olarak kodlanan nesnenin 2 km'lik bir çapı olduğu bildirildi. Büyük bir olasılıkla kuyrukluyıldız 4.5 milyar yıl önce Güneş Sistemi'yle birlikte oluştu. P-2010 B2 Dünya'dan 175 milyon km uzaklıkta bulundu. 14 Aralık 2009'da fırlatılan WISE aracı ile Güneş sistemi'ndeki özellikle asteroitler ve kuyrukluyıldızların bulunması hedefleniyor. Yalnız burada küçük bir ayrım var: kuyrukluyıldız keşfi asteroit keşfinden daha zordur. Çünkü kuyrukluyıldızlar genellikle iç Güneş Sisteminde bulunmuyor. Kuyrukluyıldızlar genellikle çok daha uzaklardan, Kuiper Kuşağı'ndan geliyor. Gerek asteroitler gerekse kuyrukluyıldızların yolu Dünya'nın yakınlarına düşebilir. Bu nesneleri bulmak ve gözlemek Dünya'ya olası tehlikeleri görmek için tek yoldur. Bir kuyrukluyıldızın Dünya'ya çarpma olasılığı çok düşüktür. Ama küçük de olsa böyle bir olay gerçekleşebilir. WISE ile böylesi bir olayın gerçekleşme olasılığını anlayacağız diyor NASA'nın Jet İtici Güç Laboratuvarı'ndan James Bauer. WISE kuyrukluyıldızı ilk kez 22 Ocak'ta gökyüzünü tararken gördü. Cisim arka plandaki yıldızlara göre daha hızlı hareket ettiğinden kendini ele verdi. Keşifle birlikte kuyrukluyıldız ABD'de de hem profesyonel hem de amatör gökbilimcilerce de izlendi. Asteroit ve kuyrukluyıldız keşifleri ve özelliklerini belirlemek için açılan ve özellikle öğretmen ve öğrencileri gözlem yapmaya teşvik eden bir Uluslar arası Araştırma ve Arama Birliği'nin sayfasında da gözlemler not altına alındı. Asteroit ve kuyrukluyıldızlara ilişkin veriler Cambridge'deki Küçük Gezegen Merkezi'nde toplanmaktadır. Keşfedilen kuyrukluyıldızın yörünge dönemi 4.7 yıl olarak belirlendi. Cismin yörüngesi elbette eliptik. Güneş'e en fazla 1.6 GB (1 GB, gökbirimi, dünya-güneş arası uzaklıktır) kadar yaklaşabiliyor . Güneş'e en uzak olduğu noktada ise Güneş'ten 4 GB kadar uzaklıkta bulunuyor. Cisim Güneş'e yaklaşırken yüzeyindeki buz erimeye ve gazlar da yanmaya başlıyor. Böylece cismin arka kısmında hareket yönüne zıt yönde bir kuyruk oluşuyor. Kuyrukluyıldızlar böylece zamanla eriyip küçülür ve en sonunda da yok olurlar. Kuyrukluyıldızdan kalan kayalık çekirdek çok küçüldüğünden onu görünür ışıkta görmek zorlaşır. Bunun için daha hassas gözlere ihtiyaç duyulur ve işte burada imdadımıza kızılötesi dalgalar yetişir. WISE'deki kızılötesi algılama yeteneği sayesinde daha birçok cisim bulanacaktır. Kaynak: NASA/JPL


NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Tarayıcısı ile Tekboynuz takımyıldızında yer alan Rozet Bulutsusu görüntülendi. Görüntüde Rozet Bulutsusu tıpkı bir kozmik gül gibi poz vermiş görünüyor. Böylesi romantik isimlendirilmiş bulutsu sayısı fazla değildir. Samanyolu içindeki büyük gaz ve toz bulutunun oluşturduğu çiçeği andıran görüntüsüyle bulutsu NGC 2237 olarak kod adıyla da bilinir. Bulutsu bizden 4500-5000 ışık yılı kadar uzaklıkta bulunuyor. Çiçeğin merkezindeki genç yıldızlar NGC 2244 kümesini oluşturur. Çok büyük yıldızlar güçlü mor ötesi ışınım yaparak yakınlarındaki gaz ve tozu kuvvetli rüzgarlar etkisiyle uzağa atarlar. Bu ışıma çevredeki hidrojenin elektronlarını iyonlaştırarak gökbilimcilerin HII olarak nitelendirdikleri bölgelerin oluşmasına neden olurlar. Rozet Bulutsusu karanlık ve kuru bir yerde çıplak gözle çok sönük olarak görülmesine karşılık aslında amatör gökbilimcilerin teleskoplarıyla izlemeyi sevdiği bir nesnedir. 1690 yılında İngiliz gökbilimci John Flamsteed tarafından bir yıldız kümesi olarak tanımlanan NGC 2244, bundan 150 yıl sonra John Herschel bir bulutsu olarak gerçek yerini aldı. Görüntüde sol altta görülen çizgi bir uydunun bıraktığı izdir. WISE görüntüyü çektiği sırada yakalanan bunun gibi doğal olmayan nesnelerin izleri olduğu gibi bırakılmıştır. Görüntü WISE'nin dört farklı kızılötesi algılayıcıları ile oluşturuldu. Mavi ve cyan renkleri yıldızlardan gelen kızılötesi ışığı, yeşil ve kırmızı renkler ise sıcak tozdan gelen ışığı gösterir. Geniş çözünürlüklü görüntü için tıklayınız. Kaynak: NASA-JPL


Görüntüdeki merkeze yakın konumda parlayan mavi yıldız Zeta* Yılancı'dır . Görünür ışıkta kırmızı görünen yıldızın çevresindeki sönük yıldızlar ve toz bulutu görünmez. Ancak NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Tarayıcısı ile alınan kızılötesi görüntü tamamen farklı bir görünüm sergiliyor. Zeta Yılancı aslında yıldızlararası gaz ve toz bulutunun arasında kalmış büyük kütleli, sıcak ve parlak bir mavi yıldızdır. Gökbilimciler bu yıldızın bir zamanlar bir eşi olduğunu ve çevresini saran toz bulutunun bu yıldızın süpernova patlamasıyla oluştuğuna inanıyor. Bundan dolayı da Zeta Yılancı saatte 24 km gibi bir hızla hareket ederek ortağının çekim kuvvetinden kurtulmuştur. Zeta Yılancı'nın kütlesi Güneş kütlesinden 20 kat daha fazla ve Güneş'ten 65 000 kat daha parlaktır. Yıldızın çevresi böylesine bir toz bulutuyla sarılı olmasaydı gökyüzünün en parlak ve mavi görünen yıldızlarından biri olacaktı. Zeta Yılancı büyük kütleli yıldızlara daha fazla enerji gerektiği için hızlı yaşa genç öl özdeyişine uymak zorunda kalan bir yıldızdır. Yaklaşık 8 milyon yıl olan ömrünün şu an yarısındadır. Şu an orta yaşını süren Güneş'in ömrü ise 10 milyar yıl olarak belirlenmiştir. Güneş'in sonu bir beyaz cüce, Zeta Yılancı'nın sonu ise eşi gibi bir süpernova olacaktır. Görüntüdeki belki de en ilgi çekici özelliklerden biri de Zeta Yılancı'yı saran yıldızlararası gaz ve toz bulutudur. Görüntünün kenarlarına doğru ortaya çıkan ve kuzey ışıklarını andıran yeşilimsi renkteki tüyümsü kısımlar ise toz bulutunun daha ince olduğu yerlerdir. Yıldızın yakınlarındaki toz bulutu ise daha kalındır. Yıldızın yaydığı yüksek miktardaki morötesi ışıma nedeniyle kızılötesi görüntüde yıldızın çevresi daha kırmızı görünmektedir. Görüntüde dikkati çeken bir başka unsur ise yıldızın üst kısmında kıvrılarak uzanan sarımsı şerittir. Bu yay şokuna verilecek çok güzel bir örnektir. Kontrolden çıkan yıldızın alt sağdan üst sola doğru hareket ettiğini gösteriyor. Bunu yaparken yıldızın yaydığı rüzgar önündeki gaz ve toz bulutunu da ileri itiyor . Sonunda yıldız oluşturduğu rüzgar ile karşısındaki kırmızı bulutu yay gibi gererek sıkıştırıyor. Bu olay bir sandalın denizde ilerlerken dalgaları itmesiyle oluşturduğu etkiye benzer. Bu özelliği görünür ışıkla göremezsiniz. WISE bu gibi görüntüleri kızılötesi görüşüyle aydınlatır. Görüntü kızılötesi ışığın belirli dalga boylarıyla elde edildi. Mavi ve mavi-yeşil yıldızlardan yayılan 3.4 ve 4.6 mikron dalga boyundaki ışığı temsil eder. Daha az yoğun toz bulutu bölümleri ise yeşil-12 mikron ve kırmızı-22 mikronla aydınlatılır. *Zeta Yunan alfabesinin altıncı harfidir. Takımyıldızlarda yıldız adları görünen parlaklıklarıyla sıralanır.


Hubble'ın keşfettiği X-şekilli davetsiz misafir acaba bir asteroit çarpışması ürünü mü? Geçtiğimiz Ocak ayında gökbilimciler Hubble Uzay Teleskopu ile şekli X'e benzeyen bir cismin iki asteroitin çarpışması sonrasında oluştuğu şeklinde yorumlanmıştı. Beş ay boyunca Hubble ile cismi izleyen gökbilimciler şaşırtıcı bir sonuca ulaştılar. Hubble gözlemleri ekip başı Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi'nden David Jewitt: Biz olayın bu şekilde meydana geldiğini düşündük. Bir el bombasının patlaması sonrasında çevreye yaydığı şarapnel parçaları gibi enkaz alanının hızla yayılmasını bekledik. Ama tam tersi oldu. Nesne çok ama çok yavaş bir şekilde genişliyor diyor. Hesaplara göre iki cisim 2009'un Şubat veya Mart ayında karşılaştı. Mars ile Jüpiter arasındaki Asteroit Kuşağı'nda binlerce cisim arasında görülen tuhaf nesneye P/2010 A2 adı verildi. Asteroitler arasındaki çarpışmalar genellikle yok edici türden sayılır. Jewit'e göre yılda bir kez daha küçük boyutlu asteroitler çarpışmaya uğrayarak parçalanıyor. Bu cisimler çarpıştığında ise uzaya toz bırakırlar. Şimdiye kadar gökbilimciler çarpışmaların sıklığına bakarak toz miktarı hakkında güvenli modeller oluşturmaya çalışıyor. Bu gözlemler Güneş Sistemi'ndeki tozun nereden geldiğini öğrenmek açısından oldukça önemlidir. Gaz çıkışı genellikle kuyrukluyıldızlarda değil çarpışan asteroitlerde görülür. Bu bilgiyi aynı zamanda diğer yıldızların çevresinde gördüğümüz toz disklerine de uygulayabiliriz. Tozun nasıl oluştuğunu bilmek bu görünmeyen cisimler hakkında da bilgi verecektir diyor Jewitt. Mayıs 2010'da Hubble'ın Geniş Alan Kamerası 3 ile alınan görüntülerde X-şekilli cismin arkasındaki 120 m genişliğindeki kuyrukta daha önce görülmemiş olan nokta benzeri bir cisim belirlendi. Gözlemlerde nesnenin enkaz alanını yavaşça genişlettiği ve X-şeklini koruduğu fark edildi. Kuyruktaki parçacık büyüklüğündeki nesne 1 mm ile 2.5 cm uzunluğunda bir çapa sahip. Hubble P/2010 A2'yi Ocak 2010'da ilk kez fark ettiğinde cisim bizden 102 milyon km uzaklıktaydı. Hubble'in görüntülediği 120 m'lik nesne aslında çok daha bir cismin kalıntısıdır. Gökbilimciler 3 ile 5 m genişlikteki daha küçük olan ikinci bir asteroitin büyük olana çarptığını düşünüyor. Çift büyük bir olasılıkla saatte 18 000 km gibi yüksek bir hızda çarpıştı ve küçük olan yok oldu. Jewitt bu çarpışmanın küçük bir atom bombasının patlaması kadar şiddetli olduğunu düşünüyor. Güneş'ten gelen ışıma ile de çarpışma sonrası oluşan kalıntı, asteroitin arkasında bir kuyrukluyıldızın kuyruğunu oluşturur gibi sıralandı. İki asteroitte bu türden çarpışmalara hiç de yabancı değildir. Bunlar onlarca hatta milyonlarca yıl önce daha büyük asteroitlerin parçalanmasıyla oluşmuştu. Küçük olanın yok olduğu bu tür çarpışmalar asteroitlerin küçülüp yok olduğu ana süreçlerden biridir. X-şekli için gökbilimcilerin hala iyi bir açıklaması yok. Kuyruğun başındaki çaprazlamasına görülen ince yapılar çarpışan asteroitlerin oldukça simetrik bir yapıda olduğunu düşündürebilir. X şeklindeki parçacıkların yavaşça dağılması ise nesnenin ömrünü uzatmaktadır. Hubble görüntüleri her ne kadar nesnenin bir asteroit çarpışması sonucunda oluştuğunu gösterse de Jewitt, olayın başka bir yolla olabileceğini de göz ardı etmiyor. Örneğin küçük bir asteroitin kendi çevresindeki dönüşü ve güneş ışığı nedeniyle basıncının artması kendi kütlesini kaybetmesini ve arkasında bir kuyruk oluşmasını sağlayabilir. Asteroitleri çarpışırken görmek oldukça zordur. Çünkü bunlar oldukça sönüktür ancak çarpışmaları büyük sonuçlar doğurabilir. P-2010 A2 kalıntısını oluşturan iki asteroitte bu nedenle önceden bilinmiyordu. fark edilemeyecek kadar küçüktüler. Çarpışma anı da görülemedi çünkü bu anda Güneş ile aynı doğrultudaydılar. Çarpışmadan yaklaşık 10-11 ay sonra Ocak 2010'da Lincoln Dünya'ya Yakın Cisimleri Araştırma Programı ile yapılan gökyüzü taramasında kuyrukluyıldız gibi bir kuyruğu olan cisim olarak görüldüler. Ancak Hubble bunun bir kuyrukluyıldız olmadığını belirledi. Jewitt gelecekte daha iyi teleskoplar kullanılarak asteroit çarpışmalarının görülebileceğini umuyor. Bunlara iyi bir örnek olarak da Büyük Sinoptik Alan Teleskopu'nu gösteriyor. LSST her hafta düzenli bir şekilde gökyüzünü tarayarak süpernovalar ve dünya yakınından geçecek olan asteroitler gibi kısa dönemli olayları yakalayacak olan bir gözlemevidir. Gökbilimciler asteroiti 2011 yılında Hubble ile tekrar gözleyecek. Jewitt ve ekibi güneş ışımasının X şekline ve kuyruğa nasıl bir şekil verdiğini görmek istiyor. Kaynak: Hubble Konuyla ilgili 2 Şubat 2010 tarihinde yayınladığım haber: Asteroitlerin Oluşturduğu X-Enkazı Daha büyük görüntü için tıklayınız.


Japon Hinode uzay aracı ve NASA'nın NuSTAR gözlemevi ile Güneş'in X-ışını görüntüsü üretildi. Yeşil renk düşük enerjili X-ışınlarını algılayan Hinode'ye ve mavi renk yüksek enerjili X-ışınlarını toplayan NuSTAR'a ait. Sarı ve kırmızı renkler ise NASA'nın SDO ile alınmıştır ve morötesi ışımayı göstermektedir. NuSTAR genelde uzaydaki karadelikleri ve diğer yüksek enerjili cisimlerin sırlarını araştırır. Teleskopla aynı zamanda Güneş'i de inceleyebilirsiniz. Görüntü Güneş'teki birkaç etkin bölgeyi gösteriyor. Güneş'in 11 yıllık çevriminin bitmesine birkaç yıl daha var. Güneş yüzeyi yüklü parçacıkların yüksek ışınımla dışarı atıldığı dev patlamalarla doludur. Bunlar birbirine dolanmış manyetik alan çizgileri boyunca yayılır. NuSTAR gibi bir teleskop bu çizgileri görmez. Ama büyük enerji taşıyan mikro alevleri ve enerjilerini ölçmeye yardımcı olur. Aynı zamanda Güneş'in atmosferi ya da koronasının beklenenden daha sıcak olmasının nedenini çözmeye yardımcı olabilir. Bunun için Güneş'in 11 yıllık çevriminin ardından birkaç yıl sonraki sessiz dönemine ihtiyaç var. Görsel telif hakkı: NASA/JPL-Caltech/GSFC/JAXA


Normal madde nerede sorusu yanıtlandı: boş uzayda. Yaklaşık yirmi yıl süren kozmik saklambacın ardından ESA'nın XMM-Newton gözlemevi ile sıcak gazın kozmosa aktığı belirlendi. Böylece gökadalardaki normal maddenin neden eksik olduğu yanıtlanmış oldu. Hakkında hiçbir şey bilinmeyen karanlık madde ve karanlık enerji kozmosun %25 ve %70'ini oluşturmaktadır. Bunun yanında yıldızlar, gezegenler dolayısıyla gökadaları oluşturan bildiğimiz madde %5 dolayındadır. Üstelik bu %5'i izlemek bile oldukça zordur. Gökbilimcilerin baryonlar olarak tanımladığı bu sıradan madde, evrenin en eski ışığı olan kozmik arkalan ışınımı yardımıyla Büyük Patlamadan sadece 380 bin yıl sonrasına dayanarak tahmin edilebiliyor. Çok uzak gökada gözlemleri milyarlarca yıl önceki madde evriminin izlenmesini sağlamaktadır. Bu gözlemler maddenin yarısının kayıp olduğunu gösteriyordu. Çalışma ekibinden Fabrizio Nicastro: Kaybolan baryonlar astrofiziğin en büyük gizemlerinden biridir diyor. Erken evrende bu maddeyi gördüğümüz için oralarda bir yerde olduğunu biliyorduk. Ama nerede? Evrendeki tüm yıldızlar ve gökadalara akan yıldızlararası gaz sıradan maddenin sadece %10'u kadardır. Gökadalar içindeki sıcak ve dağınık haldeki gaz ile kütle çekimiyle bir arada duran dev kozmik yapılar olan gökada kümelerini dolduran sıcak gazı da eklersek bu oran ancak %20'lere dayanıyor. Bu şaşırtıcı bir oran değildir. Burada yıldızlar, gökadalar ve gökada kümeleri, kozmik ağın en yoğun düğümleri, evrende yayılmış durumdaki hem karanlık hem de sıradan maddenin ipliksi dağılımı söz konusudur. Bu yapılara sıkça rastlansa da aynı zamanda kozmik maddenin tamamını ortaya çıkarmak için uygun yerler değildir. Gökbilimciler eksik olan baryonların kozmik ağın her tarafında yer alan maddenin daha az yoğun olduğu ipliksilerde yani gözlemin zor olduğu yerlerde gizlendiğinden kuşkulanıyordu. Yıllar boyunca çok farklı tekniklerle soğuk ve ılık yapılar dahil edilerek maddenin %60'ı tespit edildi. Ancak hala eksik çok kısım bulunmaktaydı. Fabrizio ve ekibi diğer birçok gökbilimci gibi ESA'nın XMM-Newton ve NASA'nın Chandra X-ışını gözlemevlerini kullanarak yirmi yıldır bu gizemi çözmeye çalışıyor. Elektromanyetik tayfın bu kısmı sıcak gökadalar arası gazı milyonlarca dereceye kadar ısıtan uzak kaynakların yaydığı X-ışınlarının bloke edilmesiyle tespit edilebilir. Fabrizio ve ekibi XMM-Newton gözlemevini merkezinde süper kütleli aktif bir karadeliğin yer aldığı büyük bir gökadaya yönlendirdi. Merkezdeki canavar, maddeyi yutarken aynı zamanda X-ışınından radyo dalgasına kadar ki aralıkta parlıyordu. Kaynağın şimdiye kadar elde edilmiş en uzun X-ışını gözlemlerinde -2015 ile 2017 arasında toplam 18 gün- ışığı dört milyar yılda ulaşan gökadayı gözlediler. Verileri taradıktan sonra bizimle uzak kuasar arasındaki sıcak gökadalar arasındaki gazda yer alan oksijeni iki farklı noktada tespit ettik diyor Fabrizio. Oksijen de olmak üzere büyük miktarda madde deposu olduğunu gördük. Bu da eksik baryon bilmecesinin çözümü anlamına gelebilir. Bu olağanüstü sonuç yeni bir arayışın başlangıcıdır. Eldeki verilerin evrensel olup olmadığı ancak farklı kaynakların gözlenmesiyle mümkün olabilir. Fabrizio ve ekibi önümüzdeki yıllarda XMM-Newton ve Chandra ile daha fazla kuasar gözlemeyi hedefliyor. Madde dağılım grafiğinin yüksek çözünürlüklü versiyonunu (3800x2300px) indirmek için tıklayınız.


NASA'nın Geniş alan Kızılötesi Tarayıcısı soğuk yıldızların insan vücudu sıcaklığı kadar soğuk olan Y sınıfında yeni üyeler keşfetti. Bu soğuk yıldızları optik bir teleskopla görmek mümkün değildir. WISE'nin kızılötesi gözlemi ile 40 ışık yılı uzaklığa kadar yani Güneş'e yakın denilebilecek bir bölgede altı Y sınıfı cüce parıltısını gördü. NASA'nın Genel Merkezi'nden Astofizik Bölümü yöneticisi Jon Morse: Tüm gökyüzünün taranması ile son derece hassas kızılötesi görüşte bile oldukça soluk bir ışık kaynağı olarak görüldü. WISE'nin uzun dalga boylarında, yerdeki kızılötesi gözlemlerine göre 5000 kat daha parlak görüntü elde edilir dedi. Y sınıfı kahverengi cüce ailesi üyelerindendir. Kahverengi cüceler bazen başarısız yıldız olarak da adlandırılır. Çekirdek kütlesi küçük olduğundan Güneş gibi milyarlarca yıl sürekli parlamazlar. Bu nesneler zamanla soğur, parlaklıkları azalır ve yaydıkları ışıma kızılötesi dalga boylarında görülür. Gökbilimciler yıldızların oluşumunu ve güneş sistemi dışındaki gezegenlerin atmosferini kavramak için kahverengi cüceler incelenir. Kahverengi cücelerin atmosferleri gaz devi Jüpiter gibi gezegenlerle benzerlik gösterir. Bu yıldızların keşfi uzayda tek başlarına olduklarından ve kendilerine yakın bir ana yıldızları olmadığından ötegezegen keşiflerine göre daha kolaydır. Şimdiye kadar 100 yeni kahverengi cüce verisi ortaya konuldu. WISE'nin henüz el değmemiş büyük miktardaki verileri içinde keşfedilmeyi bekleyen niceleri olabilir. Teleskopla Ocak-Şubat 2011 arasında bugüne kadar yapılmış en bnüyük kızılötesi tarama gerçekleştirildi. 100 kahverengi cüce Y sınıfı olarak sınıflandırıldı. Y cücelerin içinde WISE 1828+2650 olarak adlandırılan birinin atmosfer sıcaklığı 25 C derece ölçüldü ki bu değerle kahverengi cücelerin arasında en soğuğu unvanını elde etti. WISE bilim ekibinden ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü Kızılötesi Veri İşleme ve Analiz Merkezi'nden Davy Kirkpatrick: Daha önce gördüğümüz kahverengi cüceler bir fırının sıcaklığı kadar sıcaktı. Y cücelerin keşfiyle birlikte mutfaktaki soğutucuya yöneldik diyor. Y cüceler Güneş'ten dokuz ile 40 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Bunların arasındaki WISE 1541-2250 nolu ve dokuz ışık yılın uzaklıktaki Ross 154 en yakın sekizinci yıldız sistemi olabilir. Bize en yakın yıldız olan Proxima Centauri dört ışık yılı uzaklıktadır. NASA'nın Jet İticileri Laboratuarı'ndan WISE görevi bilim insanlarından Michael Cushing: Güneş'e yakın kahverengi cüce keşifleri evimizin yakınlarında başka bir evi keşfetmemize benzer. Keşfedilmeyi bekleyen yeni komşularımızın olması düşüncesi bile çok güzel. WISE ile bize en yakın kahverengi cüceleri görebiliriz diyor. WISE ekibi kahverengi cüce adaylarını belirledikten sonra listedeki sayıyı azaltmak amacıyla Spitzer Uzay Teleskoppu verilerine döndü. Bunun dışında bu nesnelerin ışımalarından elde edilen verilerde su, metan ve amonyak moleküllerin tespiti için yer tabanlı güçlü teleskoplar kullanıldı. Yeni çok soğuk Y cüceler için Hubble Uzay Teleskopu da kullanıldı. Y cücelerin verileri kahverengi cüce verileriyle karşılaştırıldığında çok düşük bir atmosfer sıcaklığı elde edilmiştir.


Carl Sagan'ın Voyager-1 milyarlarca kilometre uzaktayken Dünya'nın fotoğrafını çekmesini önermesinin üzerinden 30 yıl geçti. Sonuçta adı 'Soluk Mavi Nokta' olan bir fotoğraf elde edildi. Peki, başka bir yıldızın çevresinde dolanan bir gezegende yaşayan zeki canlılar Yer'in böyle bir fotoğrafını çekebilir mi? Fotoğrafı inceleyerek biyosferdeki yaşam izlerine ulaşabilir mi? İşte bu soruların yanıtlarını bilim insanları olaya tersten bakarak yanıtlamaya çalışıyor. Cornell Üniversitesi Carl Sagan Enstitüsünden fizik profesörü Joshua Pepper ve astronomi doçenti Lisa Kaltenegger, 1004 Güneş benzeri yıldızlar içerisinde yaşam alanında Yer benzeri gezegenleri belirleyerek işe koyuldular. Bunların hepsi yaklaşık 300 ışık yılı içinde yani Dünya'daki yaşam izini tespit edebilecek uzaklıkta yer alıyor. Bunu belirlerken şu kritik soruyu esas aldılar: Hangi yıldızlar Yer'i geçiş yapan bir gezegen olarak gözleyebilir? Kaltenegger: Bakış açımızı diğer yıldızların bakış açısına çevirelim ve oradaki gözlemcilerin Yer'i geçiş gezegeni olarak görüp göremeyeceklerini soralım diyor. Buradaki püf nokta, gözlemcinin bakış doğrultusuna göre yıldızının önünden geçen gezegeni görmektir. Şimdiye kadar keşfedilen dört binden fazla ötegezegen bu yöntemle keşfedildi. Gözlemciler bu durumda Soluk Mavi Nokta olarak görebilecekleri gezegenimizdeki atmosferde biyosfer izlerini de keşfedebilir. Taradığımız yıldızların bazılarını dürbün kullanmadan gökyüzünde görebilirsiniz. Kaltenegger gökbilimcilerin önümüzdeki yıl göreve başlayacak olan James Webb teleskopu ile de daha ayrıntılı çözümlere ulaşacaklarını ifade ediyor. Geçiş yöntemi bir ötegezegenin özelliklerini belirlemek için kullanılacak en önemli yöntemlerden biridir. Hangi yıldız sistemlerindeki canlılar bizi bulabilir? Bu sorunun çözümünün anahtarı Yer'in ekliptik yörüngesidir. Böylesi bir yörünge dışardan Yer'e bakan gözlemcilere biyosferi keşfetme olanağı sağlar. Pepper ve Kaltenegger NASA'nın ötegezegen keşif uydusu TESS ile oluşturulmuş yıldız kataloğunu kullanarak en yakın yıldızların listesini oluşturdu. Ötegezegenlerin yalnızca çok küçük bir kısmı bizim görüş alanımızla benzer hizadadır, böylece oradaki geçişleri gözleyebiliriz. Ancak, Güneş'e komşu olan yıldızların tümü Yer'in Güneş'in önünden geçişini gözleyebilir diyor Pepper. Kaltenegger, Canlı bir biyosfere sahip bir gezegeni bulursak orada da bize bakan biri var mı diye merak etmemiz normal diyor. Evrende zeki yaşam arıyorsak bizi bulabilirler ve temasa geçmek isteyebilirler. Öncelikle bakmamız gereken yerlerin haritasını oluşturmak bu anlamda önemlidir.


NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu Dünya'ya yakın olan bir grup asteroit grubunu ortaya çıkardı. Tıpkı renkli meyveli şekerler ya da çikolatalarda olduğu gibi bunlarda çeşitli renklerde ve şekillere sahip. Bazıları koyu ve mat iken bazıları ise parlak ve açık renklere sahip. Dünya'ya yakın 100 asteroitten çıkan sonuç çoğunun farklı olduğu yönünde. Fiziksel özellikleri iyi bilinmeyen Dünya'ya yakın nesneleri anlamak için bu keşif gökbilimciler için oldukça değerli. Northern Arizona Üniversitesi'nden David Trilling: Bu kayalar bize geldikleri yerleri gösterebilir. Bir akarsuyun taşıdığı çakılın geldiği dağ hakkında bilgi vermesi gibi diyor. Spitzer sayısı neredeyse 700'ü bulan dünya yakını nesnelerini izleyerek onları katalogluyor. Görünür ışığa göre kızılötesi gözlem daha doğru sonuçlar vereceğinden Spitzer asteroitlerin boyutlarının doğru ölçülmesinde yardımcı oluyor. Görünür ışık gözlemleri asteroitin büyük ve koyu ya da küçük ve aydınlık arasında bir ayrım yapamaz. Kızılötesi gözlemler ise asteroitlerin gerçek boyut ve bileşim verilerini sağlayacağı gibi ayrıca asteroitin sıcaklığı hakkında da bilgi verir. Büyük ancak karanlık bir kaya küçük ancak parlak bir nesneden daha fazla ışık alacağı için daha sıcaktır. Trilling ve ekibi şimdiye kadar 100'e yakın dünya yakınındaki asteroitle ilgili verileri inceledi. Ekip önümüzdeki yıl bu sayıyı 600'e çıkarmak amacını taşıyor. Sayısının onbinlere ulaştığı düşünülen asteroitlerin şimdilik 7000 tanesini biliyoruz. Dünya yakınındaki asteroitlerin çok azının fiziksel özelliklerini biliyoruz. Verilerimiz her nesne için değişmektedir. Bu bilgiler gelecekte yapılabilecek uzay görevleri için kullanılabilir diyor Trilling. Veriler bazı küçük nesnelerin yansıtabilirliğinin çok yüksek olduğunu gösteriyor. Asteroit yüzeyleri fazla güneş ışığı etkisi altında kaldığında koyu görünürken daha genç yüzeyler parlak görünür. Bu da yakın asteroitlerin gelişiminin sürdüğünü gösteren bir kanıttır. Ayrıca şimdiye kadar gözlenen asteroitlerden elde edilen sonuçlar bu cisimlerin kökenlerinin farklı olduğunu da gösteriyor. Bazıları Mars ile Jüpiter arasındaki ana kuşaktan gelebileceği gibi daha uzaktan güneş sisteminin dışından da gelebilir. Bu da asteroitlerin güneş sisteminin ilk aşamalarındaki gezegenleri oluşturan madde çorbasından oluştuğunu gösteriyor. Gökyüzünü tarayan bir diğer araç olan WISE ise 110'u önceden bilinen olmak üzere 430'dan fazla dünya yakını asteroiti keşfetti. Gelecekte hem Spitzer hem de WISE araçları bu asteroitlerin tatları hakkında bilgi verecek. Bu kozmik nesneler yaşam için gerekli olan su ve organik maddenin dünyanın gençlik zamanına nasıl geldiği hakkında da bilgi verebilecek. Kaynak: Spitzer