Kraliçe takımyıldızında yaklaşık 550 ışık yılı uzaklıkta yer alan IC 63 ürkütücü izlenimi veren bir bulutsudur. Kraliçe'nin hayaleti olarak bilinen IC 63'deki değişken yıldız Gama Kraliçe'den yayılan ışıma gaz ve toz bulutlarını yavaş yavaş aşındırıyor. Adını Yunan mitolojisinden alan Kraliçe takımyıldızı gökyüzünde W şeklini oluşturur. Gama Kraliçe yıldızı W'nin merkezindedir. Gaz diskiyle çevrili Gama Kraliçe mavi-beyaz renkte değişken bir yıldızdır. Bu yıldız Güneş'ten 19 kat daha büyük ve 65 bin kat daha parlaktır. Aynı zamanda saatte 1,6 milyon kilometre hızla dönmektedir ki bu yıldızımızın hızından 200 kat fazladır. Bu müthiş dönme hızı yıldıza basık bir şekil verir. Aynı zamanda yıldızdan madde saçılmasına ve çevresinde disk oluşumuna neden olur. Parlaklık değişimlerinin nedeni bu kütle kaybıdır. Gama Kraliçe'nin ışınımı o kadar güçlüdür ki IC 63'ü etkileyerek yıldızdan birkaç ışık yılı uzaktaki Hayalet bulutsusunu andıran görsel sunar. IC 63'ün bu görüntüsü, NASA/ESA Hubble teleskopu ile çekilmiştir. Bulutsudaki renkler uzak yıldızdan yayılan ışınımın etkilerini gösterir. IC 63 içindeki hidrojen Gama Kraliçe'den gelen morötesi ışımanın bombardımanına tutulmaktadır. Buradaki elektronların saldıkları hidrojen-alfa ışınımı nedeniyle enerji kazanmalarına neden olmaktadır görüntüde kırmızı renkle görülmektedir. Bu hidrojen-alfa ışınımı IC 63'ü mavi ışık yayan emisyon bulutsusu yapar. Bulutsuda toz parçacıkları tarafından yansıtılan ışık aslında Gama Kraliçe'den gelmektedir. Yani IC 63 aynı zamanda yansıma bulutsusudur. Renkli ve hayalet bulutsu Gama Kraliçe'den gelen morötesi ışınımın etkisiyle yavaş yavaş dağılmaktadır. Bununla birlikte IC 63, güçlü yıldızın etkisinde kalan tek cisim değildir. Gama Kraliçe gökyüzünün iki derecesini kaplayan çok daha büyük bir bölgenin parçasıdır. Bu bölge en iyi sonbahar ve kış aylarında Kuzey yarıküreden görülmektedir. Buna karşılık oldukça sönük olduğundan gözlenmesi için büyük bir teleskop ve karanlık gökyüzü gereklidir. Dünya atmosferinin altından göremediğimiz yapıyı Hubble ile görebilmekteyiz. Bu görüntü muhtemelen IC 63'ün elde edilmiş en iyi görüntüsüdür ve Hubble'ın gücünü göstermektedir. 1 Yorum hubble muhteşem çok şey borçluyuz çok bilgiler edindik onun sayesinde inanılmaz görüntülere ulaştık inşallah görütü vermeye devam eder çünki onun sayesinde müthiş bilgilere ulaştık ve çok şey öğrendik dahasıda var .mükemmel görüntüler teşekkürler hubble teşekkürler ASTRONOMİ DİYARI.selamlar.


Güneş Sistemi'nin beşinci cüce gezegeni Haumea ve iki uydusundan en az birinde kütle çekimine bağlı gel-gitler nedeniyle yüzeydeki kristalize su-buzu sıcaklık değişiminden etkileniyor. Çalışma Avrupa Güney Gözlemevi'nin Şili'deki Çok Büyük Teleskopu yardımıyla gerçekleşti. Neptün'ün ötesinde bulunan cüce gezegen Haumea'nın yörüngesi ise oldukça tuhaf. Gezegenin şekli eliptik. Kendi çevresindeki turunu dört saatte tamamlayan ilginç nesne Güneş Sistemi'nin en hızlı dönen üyesidir. Gezegenin Hi'iaka ve Namaka adlı karanlık uzayda parlayan iki de uydusu bulunuyor. Uluslararası araştırma ekibi beklendiği gibi Haumea'nın % 75'i ve Hi'iaka'nın % 100'ünün (çapı 400 km) kristalize su-buzu ile kaplı olduğunu doğruladı. Çalışmaya göre gezegenin yüzeyi donmuş ve iç kısmının % 88 ile % 97 oranında kayayla kaplı olduğu belirlendi. Gezegenin yoğunluğu ise santimetre küp başına 3,5 gr. İspanya-Madrid'deki Avrupa Uzay Ajansı Merkezi'nden Benoit Carry: Güneş ışıması sürekli olarak yüzeydeki buzu etkileyerek enerji kaynaklarını ortaya çıkarıyor. Haumea ve iki uydusu arasındaki gel-git etkisi de çeşitli radyojenik maddeleri açığa çıkarabilir (potasyum-40, toryum-232 ve uranyum-238) diyor. Araştırmacı, Haumea'nın diğer özelliklerine de vurgu yapıyor: Yörünge açısı 28 derece ve uyduları da olağandışı şekilde aynı yörünge düzlemi üzerinde değildir. Kuiper Kuşağı'ndaki cisimlerin Güneş'ten uzaklığı 4,5 ile 15 milyar km arasındadır. Hızlı dönen Haumea'nın şeklinin eliptik olması iki uydusunun gezegenden ayrılan parçalar olabileceğini akla getirir. Bazı modeller böylesi bir durumun teğet geçen bir çarpışma ile olabileceğini göstermiştir. Kısaca Haumea VLT'deki SINFONI aletiyle gerçekleşen gözlemlerle iki boyutlu görüntüler üç boyuta aktarılabilir. Buna göre Haumea'nın ölçüleri 2000x1500x1000 km dolayındadır. Oldukça sönük görünen nesneye ait bu bilgilere dolaylı yöntemlerle ulaşıldı. Minik uydusu Namaka ise 200 km çapındadır. Uydudan alınan sinyaller oldukça zayıf olduğundan yüzeyi hakkında net bir bilgiye ulaşmak mümkün olmamıştır. Ancak sistemin gel-git etkisi göz önünde tutularak yeni modeller geliştirilebiliyor. Haumea'nın gizemli bir başka yönü ise beyaz parlayan yüzeyde kendini gösteren koyu kırmızı noktadır. Birleşik Krallık'taki Queen Üniversitesi'nden gökbilimci Pedro Lacerda'ya göre kızılötesi fotometreyle ortaya çıkan bu noktanın sırrı, yüzeydeki en zengin kristalize su-buzuna sahip olması olabilir. Araştırmacı, kırmızı bölgede mineral ya da organik madde bulunma olasılığını da göz ardı etmek istemiyor. Haumea, Plüton, Ceres, Eris ve Makemake ile birlikte Güneş Sistemi'nin beşinci cüce gezegenidir. Cisim ilk kez 2003 yılında gözlenerek 2003 EL61 olarak kodlandı ve varlığı 2005'de onaylandı. Gezegen ve uydularının isimleri Hawaii dili mitolojisine göre verildi. Buna göre Haumea bereket ve doğum tanrıçası, Hi'iaka ve Namaka ise kızlarının adıdır. 1 Yorum Ekseni etrafında çok hızlı döndüğü için elipsoid şekil geliştirmiş olabilir mi?


4.6 milyar ışık yılı uzaklıkta Başak Takımyıldızı içinde iki kuasar birleşiyor. Kuasarlar birbirinden sadece 70 bin ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. SDSS J1254+0846 kodlu çift kuasar aynı zamanda süper kütleli bir karadeliğin varlığını da ortaya koyuyor. Şili'deki Magellan Teleskobundan alınan görünür ışık görüntüsünde gökadaların kuyrukları da gözükmekte. Üstteki görüntüde sarı ile görülen kısımlar görünür ışıkla ve mavi ile görünen kısımlar ise X-ışını ile alınmıştır. Aslında gözlem tarihi geçen yıla dayanıyor. Toplam 4.5 saatlik gözlem sonucunda bu bilgiler ortaya çıkarıldı. Buradaki kusarların birleşmesi, erken evrende gerçekleşen ilk gökada birleşmelerindedir. Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Paul Green durumu şu sözlerle özetliyor: Evrendeki sayısı 1 milyon dolayında olduğunu düşündüğümüz kuasarlar çok parlak nesnelerdir. Bu parlak nesnelerin birleşmesine yönelik bir gözlemde bulunmak aslında çok zordur. Kuasar çifti gökyüzünün dijital incelenmesi sırasında keşfedildi. Magellan Teleskobu yardımıyla da bu kuasarların arasındaki etkileşim gözlendi. Kuasarların hareketli kuyrukları da birleşmeye açıkça kanıt oluşturmuştur. Kaynak: Chandra


Case Western Reserve Üniversitesi ve iki ortak enstitü bilimcileri kuasarların yolladığı ışığın evrende yayılmasını göz önünde tutarak evrenin yapısını belirlemek için yeni bir yol buldular. Teknik gelecek on yıl içinde bulunabilecek milyonlarca kuasarın, Büyük Patlama'dan sonra evrenin nasıl şekillendiğine ışık tutabilecek. Araştırmacılar bir gurup kuasardan gelen ışığı incelerken çözümün anahtarına ulaştılar. Evcrenin genişlemesinden dolayı kuasarlardan yayılan ışık deseni, tayfta kırmızıya kayar. Bu da gökcisminin hızını belirlemede kullanılır. Kuasarların kırmızıya kaymasını bilmek evrenin göreli büyüklüğünün hesaplanmasını sağlayabilir. Case Western Reserve Üniversitesi'nden fizik profesörü Glenn Starkman: Evrenin genişleme geçmişini görebilmek için elimizde kullanabileceğimiz bir araç var. Milyonlarca kuasarın kırmızıya kaymasını ölçerek bunların evren haritasındaki yerini gösterebiliriz diyor. Uzaktaki büyük ışık kaynağı daha büyük kırmızıya kayma demektir. Çalışma ekibi, evrenin genelindeki kırmızıya kayma verileri için, evrenin her yerine dağılmış bulunan kusarların kırmızıya kayma değerlerini hesaplamayı planlıyor. Bilimciler Samanyolu çevresindeki karanlık maddenin kanıtını arayan Büyük Işık Kaynaklı Nesneler projesiyle saptanan 14 kuasardan gelen ışık miktarını ölçtüler. Her gök cisminden gelen ışık miktarı yüzlerce kez ölçüldü. Sonuçta zamana bağlı olarak ışık miktarında azalma ya da artma gözlenmesi gerekirdi. Ancak bilimciler 14 kuasardan gelen ışık miktarının neredeyse aynı olduğunu fark ettiler. Işık eğrileri sanki biri selektör yapıyor gibi görünüyordu. Üstelik genel dağılım şaşırtıcı derecede tutarlıdır diyor Starkman. 13 kuasardan alınan ışık eğrilerinin küçük parçalarının birleştirilmesiyle ölçülen ilk modeldeki tutarlılık bilimcilerin bir gökcisminin diğerine göre kırmızıya kayma farkını hesaplamasını sağladı. Böylece yöntem iki yolla test edilebildi. İkinci yaklaşımda araştırmacılar ışık eğrilerinin daha geniş ve uzun kısımları ile kırmızıya kayma değerleri hesaplandı. Bu da ilk yönteme göre % 1,5 farkla aynı değerleri gösterdi. Gökbilimciler evren şimdikinden 2,7 kat daha küçükken kırmızıya kayma değerinin 1,7 olduğu bir süpernova ışığından yararlandı. Kuasarların evrenin şimdikinin sekizde biri kadar olduğu büyüklükte kırmızıya kayma değerlerinin 7,1'den fazla olduğu ölçüldü. Bu yüksek kırmızıya kayma değerleri eşliğinde milyonlarca kuasarın değerleri de hesaplanırsa evrenin evrimi ve genişlemesi hakkında önemli kanıtlar elde edilecek. Bu bize kütle çekiminin evrenin şekillenmesine nasıl etki ettiğini gösterebilir. Böylece evrenin genişleme hızına karanlık enerji ve kütle çekiminin etkisi orataya çıkabilir diyor Starkman.


VLT süper kütleli karadelik eksenleri ve geniş ölçekli yapı arasındaki hizalanmaları ortaya çıkardı Şili'de bulunan ESO'nun Çok Büyük Teleskop'unun yeni gözlemleri evrende keşfedilen en geniş yapılardaki hizalanmaları gözler önüne serdi. Avrupalı bir araştırma ekibi kuasarlardan oluşan bir örneğin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin dönme eksenlerinin milyar ışık yılı uzaklıklar boyunca birbirlerine paralel olduğunu bulmuştur. Yine aynı ekip bu kuasarların dönme eksenlerinin içinde bulundukları kozmik ağlardaki çok geniş yapılarla aynı hizada olma eğiliminde olduklarını bulmuştur. Kuasarlar merkezlerinde çok aktif süper kütleli karadelikler bulunan gökadalardır. Bu karadelikler, genellikle dönme eksenleri boyunca uzun jetler şeklinde çıkan oldukça sıcak malzemeden oluşan dönme disklerince çevrilmektedir. Kuasarlar ev sahibi gökadalarında bulunan tüm diğer yıldızların toplamından daha parlak bir şekilde ışıldarlar. Belçika'da Liege Universitesin'den Damien Hutsemekers liderliğindeki takım, milyar ışık yılı boyunca yayılan büyük gruplaşmaları oluşturduğu bilinen ve evrenin şu anki yaşının üçte biri olduğu bir zamanda görülen 93 kuasarı çalışmak için VLT'de bulunan FORS aygıtını kullanmıştır. Hutsemekers Gördüğümüz ilk tuhaf şey bazı kuasarların dönme eksenlerinin birbirlerine göre hizalanmış olduğu idi, bu kuasarlar birbirlerinden milyar ışık yılı uzaklıklarla ayrılmış olduğu gerçeğine rağmen! diyor. Takım daha ötesine giderek bu dönme eksenlerinin birbirleriyle bir bağlantısı olup olmadığına bakarken, sadece birbirleriyle değil bu zaman diliminde geniş ölçeklerde evren yapılarıyla da bir ilgisi olup olmadığına baktı. Gökbilimciler, gökadaların milyar ışık yılı ölçeğinde dağılımlarına baktıklarında eşit olarak dağılmadıklarını gördüler. Gökadaların seyrek şekilde bulundukları büyük ıssız yerler etrafında ince telimsi yapı ve kümelerden oluşan kozmik bir ağ oluşturduğu anlaşıldı. Malzemenin bu şaşırtıcı ve güzel ayarlaması geniş-ölçekli yapı olarak bilinmektedir. Yeni VLT sonuçları kuasarların dönme eksenlerinin, kendilerinin içinde buldukları geniş ölçekli yapılara paralel olma eğiliminde olduklarını göstermektedir. Böylece eğer kuasarlar uzun ince bir telin içindelerse merkezi kara deliklerin eksenleri telimsi yapı boyunca odaklanacaktır. Araştırmacılar hizalanmaların basit bir şans sonucu olma olasılığını % 1'den küçük olarak tahmin etmektedirler. Liege Universitesi ve Almanya Bonn'daki Argelander Gökbilim Ensititüsü'nden Dominique Sluse Kuasarlar ve ait oldukları yapılarla bulundukları yönelimleri arasındaki ilişki evrenimizin gelişiminin sayısal modelinin önemli bir tahminidir. Verilerimiz bu etkilerin, normal gökadalar için bu güne kadar gözlenen ölçeklerden çok daha geniş rakamlarda ilk gözlemsel doğrulanmasını sağlamaktadır diye ekliyor. Takım kuasarların dönme eksenlerini veya jetlerini doğrudan görememiştir. Bunun yerine her bir kuasardan ışık kutuplanmasını ölçmüş ve 19 tanesi için önemli derecede kutuplanmış sinyal bulmuşlardır. Bu kutuplanmanın yönü diğer bilgilerle birleştirildiğinde aktarım diski açısının ve buradan da kuasarın dönme ekseninin yönünün ortaya çıkmasında kullanılabilirdi. Dominique Sluse Yeni verilerin benzetimlerden elde edilen geçerli tahminlerden bile büyük ölçeklerdeki hizalanma, geçerli evren modelimizin eksik bir bileşeni olduğuna dair bir ipucu olabilir diyerek sonlandırmıştır. ESO-Türkiye


Gökbilimciler erken evrendeki cüce gökadalardaki yıldız oluşumu patlamalarını Hubble ile araştırdı. NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu verileriyle yapılan yeni çalışmada küçük olmasına karşılık cüce gökadaların bol yıldız oluşumları nedeniyle erken evrende oldukça aktif rol aldıklarını ortaya koydu. Günümüz evrenindeki gökadalarda hala yıldız oluşumları gerçekleşmesine karşılık görülen yıldızların çoğu iki ile altı milyar yıl önce oluşmuştur. Evrenin erken dönemini ele alan bu tür araştırmalarla yıldızların nasıl oluştuğu ve gökadaların günümüze kadar geçirdikleri evrim anlaşılabiliyor. Hubble'ın Geniş Alan Kamerası-3 (WFC3) verileriyle yapılan yeni çalışmada gökbilimciler erken evrendeki yıldızlarla dolup taşan örnek cüce gökadaları gözledi. Bu yıldızlarla dolup taşan gökadalar normal gökadalara göre çok yüksek oranda yıldız oluşturmaktadır. Önceki çalışmalara göre yıldızlarla dolup taşan gökadaların antik çağda cüce gökada olarak var olduğunu ve zamanla orta ya da büyük kütleli gökadalara dönüştüğünü göstermişti. Oldukça uzak ve küçük olduklaı için bu gökadaları gözlemek kolay değildir. Gökbilimciler bu nedenle daha yakın ve küçük ya da daha uzak ve büyük gökadaları gözleyebiliyor. Ancak WFC3'ün son derece hassas kızılötesi kamerası ve eşsiz tayfölçeri cüce gökadalar içindeki yıldızlarla dolup taşanları gösterebilecek kalitedir. Makalenin baş yazarı İsviçre Ecole Polytechnique Federale de Lausanne 'dan Hakim Atek: Biz zaten cüce gökadalardaki bol yıldız oluşumlarının erken evrene önemli bir katkı sağladığını düşünüyorduk ve ilk kez bunu ölçebildik. Bu cücelerin erken evrende önemli bir rol oynadığını görüldü diyor. EPFL'den Jean-Paul Kneib: Bu gökadalardaki hızlı yıldız oluşumları gökada kütlesini 150 milyon yıl içinde iki katına çıkarabilir. 1-3 milyar yıl içinde de normal bir gökada büyüklüğüne ulaşırlar diyerek ekliyor. Yaklaşık on yıl süren çalışma ile böylece gökadaların kütlesi ile yıldız oluşum hızı arasındaki ilişki kurularak erken evrende neler olup bittiğini anlamaya yardımcı bir fikir oluşturuldu. Bu bilgi erken evrendeki sır perdesinin aralanmasını sağlayacak anahtarlardan biridir. Birleşme sonucunda görülen süpernovalar, gökadalar arasındaki etkileşim kuvvetleri ya da şok dalgaları gibi bazı tuhaf olayların sonuçlarından biri de gökada gelişimidir. Bu olayların erken evrende nasıl gerçekleştiğini anlamak aynı zamanda evrenin galaktik evrimini de ortaya çıkaracaktır. Konuyla ilgili filmler:


Benzer içerikli Galileo'nun Teleskopu başlıklı yazıya göz atabilirsiniz. Gökbilime çok meraklıyız. Yıldızlar, gezegenler, karadelikler oooo bir sürü kavram. Bunları bilen ya da az çok anlayan biriyle karşılaştığımızda da soru bombardımanına tutarız. Sorularımızı 'nasıl bir teleskop' alalım diye bitiririz. Şahsen bu soruyu soran kişiye soruyla yanıt veririm: 'Gökyüzünü ne kadar biliyorsunuz? Hiç elinize bir dürbün alıp gökyüzüne baktınız mı? Ya da dikkatli bir şekilde çıplak gözle?' Genelde yanıt 'hayır' olur. Siz de bu sorunun yanıtının peşindeyseniz bu yazı tam sizlik... Cebinizden sadece 70-80 lira çıkacak ve bir teleskopunuz olacak. Aslında bu tam bir teleskop değil. Galileo Galilei'nin yaptığı ve Güneş lekelerini, Jüpiter ve dört uydusunu, Ay'ı incelediği bir 'galileoskop'. Güzel bir başlangıç olur ve merakınız devam edip de bu artık size yetmezse o zaman bir teleskop alabilirsiniz. Nasıl yapılacağını ise ülkemizdeki çalışkan, bilim sevdalısı birinin, Ertan Koç'un yazısından öğrenebilirsiniz. Yazıyı aynen aktarıyorum. Yazı 'Uzay Çobanları' adlı bir grup gökbilim meraklısı gencin kurduğu ve çeşitli projeler yaptığı sitede yayınlandı. Haydi kolay gelsin. GalileoScope Yapım Rehberi GalileoScope'un kökeni 1610'lu yıllara kadar dayanır. Kısaca mercekli bir teleskoptur. Ve ismini Galileo'dan almıştır. 1610 yılında, 30 kat büyütmeye sahip bir teleskop geliştiren Galileo, böylece Astronomi'de teleskop çağını başlatmıştır. Bende Gökbilimine başladığım ilk yıllarda teleskop alamadığım için GalileoScope yapmış ve onunla başlamıştım. Daha sonraları da bu bende ayrı bir hobi haline dönüştü ve devamlı GalileoScope yapmaya başladım. Ancak düşündüm ki artık bu deneyimlerimi başkaları ile paylaşmalı ve başkalarının da bu tarz GalileoScope'ler yapıp gözlem yapmalarına vesile olmalıyım. Gerekli Malzemeler - Odak Uzaklığına Sahip En Az 50mm Mercek - Merceğine Çapına ve Odak Uzaklığına Göre Alınmış Tüp - Odaklamanın Yapılacağı İkinci Bir Tüp Ya Da Hazır Alınmış Focuser - Büyütmeyi Sağlayacak 10mm-20mm Arası İkinci Bir Mercek - Montajda Kullanılacak Yapıştırıcı GalileoScope yapımın en zor noktası malzemelerin teminidir. Çünkü ülkemizde kaliteli, belirli bir odak uzaklığına sahip mercek bulunması çok zordur ve bunun için detaylı bir araştırmaya girmek şarttır. Mercek olarak kırtasiye de satılan kalitesiz mercekler kullanılmamalıdır. Tüp olarak ise seçilen merceğin odak uzaklığına ve çapına göre kesilmiş su borusu kullanılabilir. 10 yada 20mm mercek yerine de hazır göz merceği kullanabilirsiniz. Tüpün boyutu belirlemek, oldukça hassas bir noktadır. Bu boyutu belirlemek için 1. Merceği gözünüzden uzağa götürün. 2.Merceği ise gözünüze yaklaştırın ve ikinci merceği birinci merceğe uzaklaştırıp yakınlaştırarak en net görüntüyü elde edin. Örneğin en net görüntüyü elde ettiğiniz de iki mercek arasında ki uzaklık 20cm ise tüpünüzün boyutunu 15cm olarak kestirin ve geriye kalan 5cm odaklayıcı ile doldurun ki takacağınız farklı ebatlarda ki göz merceklerinde odak sorunu çekmeyesiniz. En önemli nokta ise merceğin tüpe montajıdır. Bu aşamada merceği çok büyük bir hassasiyet ile montajlayasınız ki gözlem yaparken cisimlerin ışığında ve renklerinde kayma meydana gelmesin. Merceği tüpe montajlamak için tüpe yan yana belirli uzaklıklarda 3 adet delik deliyoruz. Yanda ki fotoğrafta gördüğünüz üzere tüpümüze üç adet delik deldik. Öncelik bu deliklere uygun kısa, merceğe zarar vermeyecek, gerekirse ucuna izole bant geçirilmiş vida takıyoruz. Ve taktığımız vidaların üstüne merceği oturtuyoruz. Ardından bu deliklerin üstünden üç delik daha delip oraya da vida takarak merceğin arada sıkışmasını sağlıyoruz ki, mercek düşmesin ya da hareket etmesin. Ancak başında da belirttiğim gibi bu aşama da merceğe zarar vermemek nihai hedefimiz olsun. Oldukça hassas davranalım ve merceği oldukça düz yerleştirmeye çalışalım. Burada da kullanacağımız mercekler gözüküyor. Merceklere oldukça hassas davranmak zorundayız. Düşürmemeli, elimizle yüzeyine ellememeli, silmemeliyiz. Merceğimizi de montajladıktan sonra geriye odaklayıcı montajı ya da yapımı kalıyor. Hazır bir odaklayıcı aldıysanız direk gerekli delikleri delip montajını tamamlayabilirsiniz. Ancak odaklayıcı yapacaksınız. Bunun için tüpün içine geçebilen ve rahatça hareket edebilecek ikinci bir tüp geçirerek bu işi yapabilirsiz. Ancak geçirdiğiniz ikinci tüpün bir ucu kullanacağınız göz merceği ile aynı çapta olmalıdır. Örneğin odaklayıcı olarak kullanacağınız ikinci tüpün uzunluğu 10cm olsun. Bunun çapını 70 mm olarak farzedelim. Ve tüpün içine geçirelim. Bir tarafı ile oynamadan tüpün içine geçirebiliriz. İkinci tarafı ise bir köpükle kapatıp ortaya göz merceğini takabileceğimiz bir delik delerek, odaklayıcı problemini halletmiş olabiliriz. Odaklayıcıyı yaptıktan sonra yapıştırıcı kullanacağınız yerler mutlaka olacaktır. Burada önemli nokta merceklerin yakın yerlerinde kesinlikle yapıştırıcı kullanmayınız. Oraya dökeceğiniz kimyasal ilerde merceklere büyük hasarlar verebilir. Aynı zamanda eğer ki tüpünüzü boyamak isterseniz bunu mercekleri takmadan önce halledin. Ya da benim gibi izole bant çekerseniz istediğiniz zaman rengini değiştirebilirsiniz. Aşağı da yaptığımız teleskop ile elde ettiğimiz ilk ışıkları görüyorsunuz... 14 Yorumlar Sn.Hocam Sizlere iyi çalışmalar dilerim ,Sizin kısa cevabınızı aldım ama halen anlayamadım Çünkü elimdeki bu dürbünde(80x120 ) çok büyük ölçülerde mercekler var neden bunu değerlendiremiyorum yazılarınızda anladığım kadarıyla büyük mercekten bahsediyorsunuz. Elinizdeki merceklerin birini kullanabilirsiniz. Bunun için de diğer merceği satın almalısınız ki bu oküler olacaktır. Merceklerin oranı ne denli yüksek olursa o kadar net ve ayırma gücü yüksek teleskop elde edersiniz. size ancak şunu tavsiye edebilirim: elinizdeki iki merceği de alıp bir gözlükçüye gidin. Burada her tür merceği elinizdeklilerle deneyerek en net görüntüyü odak uzaklığı büyük olmak kaydıyla elde etmeye çalışın. Bu şekilde bir teleskop yapsanız bile ona teleskop denebilir mi??? bunlara biz Galileoskop diyoruz. Aşağıdaki link isze yardımcı olabilir: http://www.atmturk.org/index.php/Ana_Sayfa Sn. Hocam ince kenarlı ve kalın kenarlı Mercekten bahsediliyor peki benim gözlükçüye gittiğimde hiç bir şey anlamadılar derecesi kaç olacak diyorla ? Sizin deyiminizle Merceklerin oranı en yüsek nedir birim veya numarası yokmu? ve bu elimdeki göz merceği kaç no olmalı? iyi çalışmalar dilerim saygılarımla 13/01/2017 Önceki açıklamamda dediğim gibi size çeşitli derecelerde mercek verecekler. Siz elinizdeki merceklerle gözlükçüdeyken deneme yapıp doğru merceği bulabilirsiniz. 2 diyoptri gözlük alırsanız odak uzaklığı 50 cm olan incekenarlı mercek almış olursunuz. 10 diyoptri gözlük alırsanız odak uzaklığı 10 cm olan ince kenarlı mercek almış olursunuz. Kaynak https://tr.wikipedia.org/wiki/Diyoptri#:~:text=Diyoptri%2C%20Optik'te%20bir%20merce%C4%9Fin,%3D%2020%20cm'ye%20odaklar.&text=SPH%20%2B0.50%20bir%20g%C3%B6zl%C3%BCk%20cam%C4%B1n%C4%B1n,%2F0.5%20%3D%202m.%20dir. Sn. Ümit Fuat bey Ben yaşar kutlu 09/12/2016 da Size yazmıştım ama cevap alamadım bana yardım eder misiniz? şimdide teşekkür ederim iyi çalışmalar dilerim . elimde kasası kırılmış bir dürbünüm var 80x120 bunun ile Teleskop yapma imkanım varmı? dirsa2001@hotmail.com 0532 311 31 61 Yaşar bey, geciken yanıt için özür dilerim. Dürbün ile yapacağınız teleskop, elinizdeki dürbün gibi olacaktır. Çok farklı birşey beklemeyin. Sn.Arkadaş bana yardımcı olabilirmisiniz ? elimde kasası kırılmış dürbün bunun mercekleri ile teleskop yapma imkanım varmı? Dürbünün üzerindeki teknik bilgi : 80x120 şimdiden teşekür ederim selamlar iyi çalışmalar yaşar kutlu Dirsa2001@hotmail.com 0532 311 31 61 09/12/2016 ben 33 yaşımdayım ,çok geç olduğunu düşünebilirsiniz fakat izlediğim bir filmden aşırı etkilenip uzay,zaman,boyutlar,vs incelemeye ve araştırmaya karar verdim,öncelikle gözlemleme nin çok önemli olduğunu düşünüyorum ve işe bir teleskop yapmakla başlamayı istedim fakat mercek bulmakta zorlanıyorum, tedarik edebileceğim bir yer varsa öneri bekliyorum teşekkürler. Küçük ve mercekli bir teleskop yapmak istiyorsanız mercekleri gözlükçülerden temin edebilirsiniz. Merhaba, Teleskop yapımı için malzemeleri temin edebileceğiniz bir öneri var ise öğrenmek isterim. Çalışmalarınızda başarılar dilerim. Sanırım teleskop değil galileoskop demek istediniz. Yazıda bahsedilen galileoskoptur. Bunun malzemelerinden en önemli olanı merceklerdir. Onları da bir gözlükçüden edinebilirsiniz. Geriye kalan tüp kısmı sizin tercihinize kalmış. İster sacdan, ister kartondan, isterseniz su borusundan yapabilirsiniz. Tv. programında dinlediğim şekilde gözlükçüden -3.75 ve 1 derece mercekler temin ettik. İnce kenarlı değil, çukur. Bunlarla teleskop yapılır mı ? Sınıfça araştırıyoruz. Odaklanma sağlayamadık. Aldığınız merceklerin biri ince kenarlı (-3,75) ve kalın kenarlı (+1). Bu merceklerle 3,75/1= 3,75 kat büyütme sağlarsınız ki bu da çok değildir. İki mercek arasındaki farkın büyük olması gerekir. Bu konuda aşağıdaki linkten yararlanabilirsiniz: http://www.astrookul.com/?pnum=13&pt=Maket%20Galileoskop


Gökbilimciler, 1.5 metrelik Hale adlı bir teleskoba takılan kızılötesi filtresiyle bir yıldızın çevresinde dolanan üç gezegeni görüntülediler. İki ayrı teknikle yıldızın parlak ışığını azaltmayı başaran NASA'nın Jet İtici Güç Laboratuvarı'ndan bir ekip, böylece gezegenlerin görünmesini sağladı. Gezegenler daha önce dünyadaki büyük teleskoplardan, 8 metrelik Keck ve 10 metrelik Gemini Teleskoplarıyla Kasım 2008'de keşfedilmişti. Gezegenler, HR 8799 adlı bir yıldızın çevresinde dolanırken teleskoplara yakalanmışlardı. JPL'den Astrofizikçi Gene Serabyn: Bizim tekniğimiz, parlak bir yıldızın çevresinde dolanan dünya benzeri gezegenlerin aranması için kullanılabilecek bir tekniktir diyor. HR 8799'un b,c ve d olarak kodlanan üç gezegeni de Jüpiter'den daha büyük kütleli gezegenlerdir. Gezegenler yıldızlarının çevresinde yaklaşık 24, 38 ve 68 Dünya-Güneş uzaklığı kadarlık bir yörüngede dolanırlar (Jüpiter Güneş'ten, 5 Dünya-Güneş uzaklığında bulunur. Böylesi bir yıldıza daha yakın dolanan dünya gibi karasal gezegenlerin bulunması ise yıldızın gezegenlere göre çok parlak olması ve elimizdeki teknolojiyle bunu çözmemizin çok zor olması nedeniyle olanaksızdır. Henüz 60 milyon yaşında olan HR 8799 yıldızı Güneş'e göre çok genç (Güneş 4.6 milyar yıl yaşındadır). Yıldız bizden 120 ışık yılı uzaklıktaki Kanatlıat takımyıldızında bulunuyor. Sistemle ilgili en son Spitzer Teleskopu ile bir görüntü elde edilmişti. Yeni fırından çıkmış taze ve sıcak bir ekmek gibi bu gezegenlerde oldukça sıcak olduklarından kızılötesi görüntüde parlamaktadır. Serabyn ve ekibi HR 8799 sistemindeki gezegenlerin görüntülerini elde etmek için atmosferin bulanıklaştıran etkisinden kurtulmak ve yıldızın parlaklığını gidermek için iki ayrı yöntem denediler. Teknikle yıldızın koronasından gelen ışınım engellendi. Sonuçta yıldızın ışığı kapatılarak çevresinde dolanan üç gezegen ortaya çıkarıldı. Üstelik Keck ve Gemini ile elde edilen görüntüden 5 ile 7 kez daha büyük bir görüntü elde edilerek. Gökbilimcilerin bundan sonraki hedefi, yeni bir soluk mavi noktanın görüntüsünü almak olacak. Kaynak: NASA/JPL


Dünya çekimine yakalanarak Dünya ile birlikte Güneş çevresinde dolanan küçük bir asteroid keşfedildi. Üstelik uzun yüzyıllar boyunca da bu yörüngesinde kalacak. 2016HO3 adlı cisim Dünya çevresinde çember bir yörüngede dolanıyor görünüyor. Dünya için gerçek bir uydu gibi olmasa da, Dünya'nın şimdiye kadar yakaladıkları içinde en istikrarlı yörüngeye sahip olduğundan yarı uydu sınıfında değerlendirilebilir. NASA'nın Yakın-Dünya Cisimleri Merkezi'nden Paul Chodas: Keşfedildiğinden bu yana Dünya Güneş çevresinde dolanırken 2016HO3'de Dünya çevresinde ama oldukça uzakta dolanıyor, bu da onu yarı uydu yapar. Daha önce bir başka asteroid -2003YN107- 10 yıldan biraz fazla süre Dünya çevresinde dolanmış ve daha sonra Dünya'dan ayrılmıştı. Hesaplamalarımız 2016HO3'ün daha istikrarlı bir yörüngesi olduğunu gösteriyor. En azından bir yüzyıl boyunca bizden kopmadan yarı-uydumuz olmayı sürdürecek diyor. Asteroid 2016HO3'ün yörüngesi her yıl biraz daha değişmektedir. Şu an Dünya'nın çevresinde her yıl adeta zıplayarak kaçmaya çalışır izlenimi verse de daha çok uzun yıllar Dünya'nın yarı uydusu konumunda olacaktır. Asteroidin boyutlarının, kesin olmamakla birlikte, büyük bir olasılıkla 40 metre ile 100 metre arasında olduğu düşünülüyor. 2016HO3 ilk kez 27 Nisan 2016'da Hawaii'deki Pan-STARRS1 teleskopu ile asteroid yakalama çalışması sonucu keşfedildi.


Chandra X-Işını Gözlemevi ve birkaç gözlemevinin gözlemlerinin yardımıyla gökada merkezlerinde hüküm süren süper kütleli karadeliklerin küçük sınıfına ait bir karadelik keşfedildi. Karadeliğe ev sahipliği yapan ve süper kütleli karadeliği besleyen gökadanın farklı bir kökene ait olduğu düşünülüyor. Karadelik Sloan Dijital Gökyüzü Araştırması ile alınan NGC 4178 sarmal gökadasının ortasında yer alıyor. Chandra görüntüsü ise gökadanın merkezindeki bir bölgede X-ışını kaynağı göstermektedir. Chandra verileri ile Spitzer Uzay Teleskopu'nun kızılötesi verileri ve NSF Çok Büyük Dizisi'nin radyo gözlemleri karadeliğin süper kütleli karadeliğin, çok küçük kütleli sınırına yakın kütleye sahip olduğunu belirledi. Bölgedeki X-ışını parlaklığı ve tayfölçümleri ile kızılötesi dalga boyundaki parlaklık, NGC 4178'in merkezindeki karadeliğin çevresindeki maddeyi hızla kendine çektiğini gösteriyor. Bu veriler altında, karadeliğin yuttuğu maddeye ait gaz ve tozun yoğun ışık ürettiği sonucuna ulaşılıyor. Bir karadeliğin kütlesi, onun oluşturduğu X-ışınları ve radyo dalgaları miktarıyla belirleniyor. Bu yönteme göre söz konusu karadelik en fazla 200 000 güneş kütlesinde. Buna göre milyarlarca güneş kütleli karadeliklere oranla gökada daha mütevazi bir karadelik barındırıyor. Merkezinde bol yıldızlı şişkin ve parlak bir bölgenin olmadığı sarmal NGC 4178 Gökadası 55 milyon ışık yılı uzaklıktadır. NGC 4178 ile birlikte dört gökadanın şişkin ve parlak bir merkezi olmamasına karşılık süper kütleli karadeliği bulunmaktadır. Bunlardan ikisinin karadeliğinin kütlesi NGC 4178'deki karadeliğin kütlesine yakındır. NGC 4561'in merkezinde Chandra ve XMM-Newton Gözlemevleriyle yapılan gözlemler sonucunda 20 000 güneş kütlesinden büyük bir karadelik olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu karadelik yavaş yavaş madde çektiğinden daha az X-ışını yaydığı için kütlesi küçük ölçülmüş de olabilir. NGC 4395 Gökadası'nın merkezindeki karadeliğin ise 360 000 güneş kütleli olduğu 20 Ekim 2005'de belirlenmişti. Daha önce gökbilimciler çok sayıdaki gökada gözlemlerine dayanarak, gökada merkezlerindeki şişkinlik ile karadeliğin kütlesi arasında bir ilişkin olduğunu belirlemişti ve bunun gözlemlerle tutarlı olduğunu ortaya çıkarmıştı. Bu sonuçlar gökada birleşmeleri ile karadelik beslenmesi arasındaki modelden daha başarılı sonuçlar çıkarmıştır. NGC 4178 ve diğer dört gökadaya ilişkin gözlemler süper kütleli karadeliklerin beslenmesinde birden fazla mekanizmanın iş başında olduğunu göstermektedir. Chandra görüntülerinde üç X-ışını kaynağı keşfedildi. NGC 4178'deki bu kaynakların ikili sistem olması üzerinde duruluyor: Bir karadelik ya da nötron yıldızı içeren sistemler. Üç kaynaktan en parlak olanını, yaklaşık 6000 güneş kütlesinde orta kütleli karadelik barındırdığını gösteriyor.


Güneş Sistemi'ne üstten bakıldığında gezegenlerin yörüngeleri bir boğanın göz çevresindeki halkaları andırır. Dünya da dahil tüm gezegenler Güneş çevresinde neredeyse çembersel yol izler. Gökbilimciler onlarca yıldır evrendeki gezegen sistemlerinin Güneş Sistemi'ne benzer şekilde çembersel yörüngelere sahip olup olmadığını araştırıyor. Yeni yapılan bir analiz düzgün yörüngeye sahip gezegenlerin Dünya gibi küçük gezegenlerde yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Massachusetts Enstitüsü ve Danimarka'daki Aarhus Üniversitesi'ndeki araştırmacıların Astrophysical Journal Dergisi'nde yayımladığı bir makalede yüzlerce ışık yılı uzaktaki 74 ötegezegenin Güneş Sistemi'ndeki gezegenlere benzer şekilde çembersel yörüngede dolandığı belirtiliyor. 28 yıldızın çevresinde çembersel yörüngede dolanan 74 ötegezegenin bir kısmı yıldızına çok yaklaşıp, uzaklaşıyor. MIT Fizik Bölümü'nden Vincent Van Eylen: Yirmi yıl önce sadece Güneş Sistemi hakkında bilgimiz vardı ve sistemdeki her şey çembersel yörüngelere sahipti. Daha sonra ötegezegenler keşfedilmeye başlandı. Dev gezegenlerin tuhaf yörüngelere sahip olduğunu görünce çembersel yörüngelerin daha küçük gezegenler için geçerli olup olmadığı tartışılmaya başlandı. Biz küçük gezegenlerin bir kısmına bakarak onların da çembersel yörüngeye sahip olduğunu belirledik diyor. Van Eylen ayrıca yaşam olasılığından da söz ediyor. Küçük ve yoğun gezegenler gaz değil kayadan oluşmuştur. Bir gezegenin yaşamı destekleyebilmesi için Dünya boyutlarında olması gerektiğini düşünüyor. Küçük gezegen eğer düzgün bir çembersel yörüngeye sahipse kararlı bir iklime sahip demektir. Yıldıza çok yaklaşıp, uzaklaşan yani ayrıksı yörüngelere sahip gezegenlerde ise aşırı sıcaklık değişimleri nedeniyle yaşam oluşması neredeyse olanaksızdır. Ayrıksı yörüngelere sahip gezegenlerde çok farklı uçlarda iklimler yaşanır, bu da yaşamın ortaya çıkmasına engel olan önemli unsurdur. Ancak biz ayrıksı yörüngeler değil çembersel yörüngelerin evrende bol olduğunu gördük, endişe etmeye gerek yok diyor Van Eylen. Yıldız Sallanması Bir yıldızın hareketini ölçen yöntem olan dikine hız yöntemi ile dev gaz gezegenlerin yörüngelerindeki tuhaflıklar hesaplanabilir. Bir gezegen yıldızının çevresinde dolanırken kütle çekim kuvveti nedeniyle yıldızın sallanmasına neden olur. Gezegen ne kadar büyükse bu sallantı miktarını ölçmek ve gezegenin özelliklerini belirlemek o kadar kolay olur. Araştırmacılar küçük gezegenleri bu yöntemle değil geçiş yöntemiyle tespit ederler. Bu yöntemde ise gezegen yıldızın önünden geçerken gelen ışığın parlaklığındaki azalmalar ölçülür. Geçiş süresinden sadece gezegenin varlığı değil yörüngesi de hesaplanır. Gezegenin kütlesi, yarıçapı bilindiğinde yörüngesinin çembersel olduğu düşünülerek bir sonraki geçişin ne zaman olacağı hesaplanabilir. Gezegenin kütlesi ve yarıçapı yıldızın çevresindeki dolanım hızını belirler. Geçiş süresi kısa ise yörünge çember, uzun ise ayrıksı demektir. Daha Az Ayrıksı Yaşanabilir gezegen arayışı için çalışan NASA'nın Kepler uzay teleskopunun dört yıllık verilerine bakıldı. Teleskop 145.000 yıldızın parlaklık değişimlerini hesaplamıştır. Ekip bu veriler içinde 28 yıldız ve bunlara bağlı toplam 74 ötegezegen seçti. Daha sonra bu gezegenlerin Kepler ölçümleriyle elde edilen geçiş süreleri ile çembersel yörüngeye sahip olsalardı gerçekleşecek geçiş süreleri hesaplanarak karşılaştırıldı. Sonuçların uyumlu olduğu görüldü. Çoğu gezegenin çembere yakın yörüngeye sahip olduğunu gördük. Yani bu gezegenler çok yüksek dış merkezliğe sahip değildi diyor Van Eylen. Buna karşılık neden bazı ötegezegenlerin son derece ayrıksı yörüngelere sahip olduğunu da anlamaya çalışıyoruz. Yine de çoğu sistemin Güneş Sistemi'ne benzer özellikler gösterdiğini görmek heyecan verici.


Astronomik fotoğraflar sık sık sanat eseri gibi görünür. Küçük Macellan Bulutu da güzel poz verenler arasındadır. Samanyolu'nun uydusu olan bu güzel gökada güney yarımküreden görülmektedir. Bir ressamın küçük fırça darbeleriyle oluşturduğu bir resim çalışmasını andıran bu görüntü, ESA'nın Herschel uzay gözlemevi ve NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu'nun ortak verileriyle oluşturuldu. Görüntüdeki renkler gökada boyunca dağılmış gaz ve tozun sıcaklığı hakkında bilgi vermektedir. Görselin sol kısmından merkeze doğru dağılan ve Herschel'in verilerini gösteren kırmızı ile açık yeşil renk 260 Celcius'dan daha soğuk maddenin varlığını işaret ediyor. Mavi parlak noktalar ise Spitzer ile üretildi. Bu alanlar görece daha sıcak, 150 C dolayındaki gaz ve toz bulutunu göstermektedir. Bu gaz ve toz bulutları yeni yıldızların oluşum alanlarıdır. Yeni doğan yıldızların üflediği rüzgarlar gaz ve toz kümelerini ısıtmaktadır. Bu kümeler gökadanın üzerinde parlak alanları oluşturmuştur. Küçük Macellan Bulutu'nun sağ tarafında görülen yıldız oluşum bölgesi, merkezdeki çubuğu ve bunun çevresini saran kanadı oluşturmuştur. Küçük Macellan Bulutu yaklaşık olarak Samanyolu'nun yirmide biri kadardır. Güney yarımkürede bu parlak kısımlar çıplak gözle bile gözlenebilir. Küçük Macellan Bulutu, Büyük Macellan Bulutu ile birlikte Samanyolu'nun çevresinde dolanmaktadır. Bu iki gökadanın bize komşu olması üzerinde çok çalışma yapılmasına neden olmaktadır. Böylece gökbilimciler yıldız oluşumu, gökadaların evrimi gibi araştırmalarını daha kolay yapabilmektedir.


Yıldızların disko alanı gibi. Samanyolu'nun kenarındaki Küçük Macellan Bulutu NASA'nın Büyük Gözlemevleri ile pembe ve mor ağırlıklı renklerle göz kamaştırıyor. Küçük Macellan Bulutu Samanyolu'ndan yaklaşık 200.000 ışık yılı uzaklıkta yer alan küçük bir sarmal gökadadır. Renkler geniş bir yelpazeye yayılan ışığın farklı dalga boylarını gösterir. Chandra X-Işınları Gözlemevi ile alınan X-ışını görüntüsü mor ile, Hubble Uzay Teleskopu ile görünür ışık altında alınan görüntü kırmızı, mavi, yeşil ile ve Spitzer Uzay Teleskopu ile alınan kızılötesi görüntü kırmızı renk ile gösterilmiştir. Görüntünün alt köşesinde görülen sarmal gökada bu devasa bulutsunun arkasındadır. Diğer uzak gökadalar gibi bu gökada da milyonlarca ışık yılı uzaklıktadır. Üç teleskop bu canlı gökadanın farklı yönlerini ortaya çıkarır. NGC 602a olarak bilinen rüzgarlı yıldızlı merkez, büyük kütleli yıldızların yaydığı ışıma ile çevresini temizleyerek süpürür. NGC 602a gibi yerler metallerin fazla bulunmadığı, hidrojen ve helyum bolluğu yaşanan yerlerdir. Gökbilimciler ikiden fazla protonu olan elementleri metal olarak adlandırır. Bölge de Samanyolu'ndaki birkaç milyon yıl yaşındaki Avcı Bulutsusu'nda olduğu gibi yeni yıldızlar oluşur. Chandra büyük ölçüde merkezdeki genç yıldızlardan yayılan X-ışınlarını ortaya koyuyor. Bu yıldızlar Hubble ve Spitzer tarafından görüntülendiler. Bu çalışmayla genç yıldızlardan yayılan X-ışınlarının farklı ortamlarda yayılanlarla benzerlik gösterdiğini belirledi. Gezegenlerin oluşum sürecinde görülen disklerin evrim süreci de dahil olmak üzere bu ışınların birbiriyle benzer olması muhtemeldir.


Avrupa Güney Gözlemevi *, 210 000 ışık yılı uzaklıktaki NGC 346 yıldız oluşum bölgesini görüntüledi. Bölge Küçük Magellan Bulutsusu'ndaki Tukan takımyıldızında bulunuyor. Büyük ve parlak yıldızlardan yayılan ışık, gaz ve tozdan oluşan yapının parlamasına neden oluyor. Büyük kütleli yıldızlar tarafından oluşturulan rüzgar, ışık ve ısı nedeniyle gaz bir örümcek ağı gibi bulutsunun içine dağılmış bulunuyor. NGC 346, 200 ışık yılı kadar bir alana dağılmıştır. Bu uzaklık Güneş ile Güneş'e en yakın yıldız arasındaki uzaklığın 50 katı kadarlık bir alana dağılmıştır. Açık kümedeki birçok genç yıldız birkaç milyon yıl yaşındadır. Büyük yıldızlar ile oluşturulan güçlü rüzgarların etkisiyle gaz ve toz bulutlarının sıkışması yeni yıldız oluşumları için ilk aşamayı oluşturur. Yeterli yoğunluğa ulaşan bulut nükleer füzyonu üreterek kendi ağırlığının etkisiyle çöker. Bunun sonucunda da teleskoplardan görülebilecek kadar parlak görüntüler elde edilir. Büyük ve Küçük Magellan Bulutları Güney yarımküreden görülebilen Samanyolu'nun uydu gökadalarıdır. 210 000 ışık yılı uzaklıktaki Küçük Magellan Bulutsusu'ndaki Tukan Bölgesi sürekli gözlem altındadır. Görüntü ESO'nun 2.2 metrelik teleskobuna takılan Geniş Alan Görüntüleyicisi ile alınmıştır. *ESO, Avrupa'daki 14 ülkenin Güney Amerika'daki Şili ülkesinde kurdukları bir gözlemevidir. Kaynak: ESO


Hubble verilerine göre cüce bir gökadanın merkezinde çok ağır süper kütleli karadelik yatıyor. NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu'na göre gökyüzünde gözlerden saklanan birçok canavar olabilir. Bu fikrin altında beklenmedik yerde şaşırtıcı kadar büyük bir karadeliğin keşfedilmesi yatıyor. Gökbilimciler M60-UCD1 adlı küçük bir gökadanın kalbinde süper kütleli bir karadelik keşfettiler. Bu da gözden kaçmış birçok süper kütleli karadeliğin var olması demektir. 50 milyon ışık yılı uzaklıktaki gökadanın çapı Samanyolu'na göre 500 kat daha küçük olup sadece 300 ışık yılı uzunluğundadır. Bu boyutuna karşılık 140 milyon gibi oldukça kalabalık yıldız sayısına sahiptir. Bu değerler M60-UCD1'i oldukça yoğun cüce gökada sınıfına sokar . Yüksek miktarda yıldız barındıran UCD'lerin tahmin edilenden daha ağır olması sorunu M60-UCD1'in merkezinde yatan süper kütleli karadelikle açıklandı. Aslında bu sürpriz bir keşifti, çünkü bu canavar 20 milyon güneş kütlesinde süper kütleli bir karadelikti . Şili'deki Avrupa Güney Gözlemevi'nden Steffen Mieske: Birçok UCD'nin biraz kilolu olduğunu biliyorduk. Ancak kendi yıldızlarından kaynaklanan parlaklık hesaplarına göre daha ağır görünüyorlardı. Bu da akla ek ama görünmeyen ağır bir cisme sahip olabileceklerini getirdi, süper kütleli karadelik. Sadece kuramsal olarak düşünülen bu fikir şimdi kanıtlandı. Biz yıldızların hareketlerini gözleyerek M60-UCD1'in merkezinde süper kütleli karadelik olduğunu fark ettik. Acaba kaç UCD'de bu dev canavarlardan olabilir? diyor. M60-UCD1'in merkezindeki süper kütleli karadelik gökadanın kütlesini % 15 arttırır. ABD'deki Utah Üniversitesi'nden Anil Seth: Bu karadelik M60-UCD1'den 500-1000 kat daha büyük olan Samanyolu'nun merkezindeki karadeliğe göre beş kat daha ağırdır diyor. Canavar, M60-UCD1'in kütlesine önemli bir katkı yapmaktadır. Buna karşılık Samanyolu merkezindeki 4 milyon güneş kütlesindeki dev karadelik toplam kütleyi sadece % 0,01 kadar arttırmaktadır. Keşif için Hubble'ın yanı sıra Hawaii'deki 8 metrelik optik ve kızılötesi alanda gözlem yapabilen İkizler Teleskopu'ndan da yararlanıldı. Gözlemde karadeliğin kütle çekiminden etkilenen yıldızların hareketleri dikkate alındı. Hubble'ın keskin gözleriyle gökadanın çapı ve yıldız yoğunluğu hesaplandı. Bu ön veriler eşliğinde süper kütleli karadeliğin kütlesi bulundu. Bu keşif evrendeki karadelik sayısının beklenenden daha fazla olması gerektiğini gösterdi. Aslında gökbilimciler daha önce de yerel evrendeki karadelik miktarının bilinenin iki katı olması gerektiğini savunuyorlardı. Bu sonuçlar UCD'lerle ilgili bilinen kuramları etkileyebilir. Bu bulguya göre UCD'lerin küçük yıldız grupları ya da başka gökadalarla çarpışmaları sonucunda küçüldükleri anlamına da gelebilir. Böylesi küçük bir gökadanın nasıl olupta çok büyük bir karadeliğe sahip olduğunu başka türlü açıklayamıyorum diyor Seth. Başka bir açıklama ise büyük bir gökadayla etkileşme sürecini işaret ediyor. Almanya'daki Max Planck Enstitüsü'nden gökbilimci Remco van den Bosch: Cüce gökada yakınındaki çok büyük bir gökada olan M60 ile etkileşmiş olabilir diyor ve ekliyor: Böyle bir durumda M60 gökadası geride küçük ve yoğun gökada bırakarak uzaklaşmış olabilir. Ekip M60-UDC1'in bir gün M60 ile birleşeceğine inanıyor. M60'ın merkezinde gerçekten şaşırtıcı büyüklükte, 4,5 milyar güneş kütleli yani gökadamızdakine göre 1000 kat daha ağır, gerçek bir canavar bulunmaktadır. İki gökadanın birleşmesi aynı zamanda mevcut karadeliklerin de birleşip daha korkunç bir canavara dönüşmesi demektir. Notlar Bu gökada da yaşayan biri gökyüzünde herhangi bir araç kullanmadan yani çıplak gözle en az bir milyon yıldız görmelidir. Biz ise gökyüzünde sadece 4000 dolayında yıldız görmekteyiz. Karadelik ışığın bile kaçamadığı kadar güçlü bir kütle çekimine sahip cisimlerdir. En az 1 milyon güneş kütleli süper kütleli karadelikler ise gökada merkezlerinde bulunmaktadır.


Gezegenler, asteroitler ve kuyruklu yıldızların oluşturduğu Güneş Sistemi evrende çok önemsiz bir alanı kaplar. Güneş sistemlerinin barındığı yüz milyarlarca gökadanın yeraldığı evrende, Samanyolu Gökadamız bile denizde bir damla kadar alanı işgal eder. Buna karşılık gökada kümeleri olarak adlandırılan devasa yapıları bile gökyüzünde görmek zor olabilir. Burada NASA'nın Geniş alan Kızılötesi Tarayıcısı gibi teleskoplar bize yardımcı olur. WISE uzak bir gökada kümesini ortaya çıkardı ve daha binlercesini keşfetmesi bekleniyor. Bu devasa yapılar binlerce gökadanın kütle çekimiyle birbirine bağlanmasıyla oluşur. Çok erken evrende oluşan madde tohumlarının hızla çoğalması sonucunda büyümüşlerdir. Florida Üniversitesi'nden Gainesville araştırma programı bilimcilerinden Anthony Gonzalez: Kozmolojinin en önemli sorunlarından biri evrenimizdeki madde dağılımının nasıl bir etki ile bugün gördüğümüz gökadaları ve devasa yapıları oluşturduğudur diyor. WISE ile milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki gökada kümelerini belirleyerek, erken evrende olup bitenleri anlatan kuramları test edebiliriz. WISE kızılötesi dalga boyunda tüm gökyüzünü iki defa tarayarak, 2011 yılında çalışmasını tamamladı. 16 inç'lik (40 cm) teleskopunun soğutucusu 2010 yılında bitmesine karşılık, soğutucusu olmadan dört kızılötesi kanalıyla gökyüzünü ikinci kez tarama başarısını gösterdi. Bu sırada görevi NEOWISE yani Dünya'ya yakın asteroitleri keşfetmek olarak belirlenmişti. NASA, gökbilimcilerin yakın yıldızlardan uzak gökadalara kadar herşeyi inceleyebilmeleri için WISE ekibine gerekli desteği sağladı. En geç 2013 yılında da tüm gökyüzü görüntüleri tüm dünyaya AIIWISE projesiyle açılacak. Gonzalez ve ekibi daha büyük gökada kümelerini görmek için WISE verilerini kullanmaya karar verdi. Buldukları ilk bulanık görünen küme, 7 milyar ışıık yılından daha uzaktaki MOO J2342.0+1301 oldu. Samanyolu'ndan yüzlerce katdan fazla kütleli bir küme. Geliştirilmiş AIIWISE verileriyle tüm gökyüzünü tarayarak Samanyolu'nun binlerce katı büyüklüğündeki gerçek canavarları görerek erken evren tarihi hakkında bilgi topladılar. Evrenin ilk döneminde oluşan gökada kümelerini keşfetmek, çok uzakta oldukları için zordur. Üstelik bunları, uzayın genişlemesi nedeniyle yaydıkları ışığın daha uzun kızılötesi dalga boyuna kayması nedeniyle, optik bir teleskopla görmek daha da zordur. Tüm gökyüzünü kızılötesiyle tarayan WISE bu ender yapıları avlayabilir. NASA'nın Jet İticileri Laboratuarı'ndan Peter Eisenhardt: Daha küçük alanları sadece 16 inç'lik bir teleskopla gözleyerek, çok fazla uzaktaki gökada kümelerini görebildiğimiz için heyecanlıyız. AIIWISE, uzun pozlama ile oluşturulan verileri izleyerek uzak evrendeki büyük yapıları görebilmemize olanak sağlayan, geniş bir kapı açıyor diyor. WISE verileriyle başka projelerle de gezegenler gibi düşük kütleli cisimler dahil, bazı görülemeyen soğuk yıldızlarda aranıyor. WISE Güneş Sistemi'nde büyük bir gezegen ya da küçük bir yıldız olarak nitelenen Tychenin gerçekte var olup olmadığını da ortaya koyabilir.


NASA'nın Swift uydusu 23 Nisan 2014'de yakınlardaki bir kırmızı cücede sıcak, güçlü ve uzun ömürlü yıldız fişekleri keşfetti. Patlama serisinin ilki Güneş'teki patlamalardan 10.000 kat daha güçlü gerçekleşti. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkesi'nden astrofikçi Stephen Drake: Bir kırmızı cücedeki patlamalar genelde bir gün sürmesine karşılık Swift uydusu bu yıldızda iki hafta içinde yedi şiddetli patlama tespit etti. Bu oldukça karmaşık bir durum diyor. Parlama Güneş'in merkez sıcaklığının 12 katına, 200 milyon Santigrat dereceye kadar ulaştı. Süper fişek, 60 ışık yılı uzaklıktaki ikili bir yıldız sistemin üyesi DG Canum Venaticorum kırmızı cücesinde görüldü. Sistem, Güneş'in üçte biri büyüklüğünde olan iki kırmızı cüceden oluşuyor. Yıldızlar arasında üç Dünya-Güneş kadar uzaklık bulunuyor. Baltimore Uzay Teleskopu Bilim Enstitüsü'nden Rachel Osten: Böyle bir şiddetli patlamayı bu tür yıldızlardan beklemiyorduk. DG CVn'deki patlama hakkında bir fikrimiz yok diyor. Güneş Sistemi'nden yaklaşık 100 ışık yılı uzaklık içerisinde yer alan yıldızların çoğu Güneş gibi orta yaşlıdır. Ancak başka yerlerde doğarak bu bölgeye sürüklenmiş kırmızı cüceler gökbilimcilerin çalışmaları için oldukça önemlidir. DG CVn'in Güneş'in yüzde 0,7'si yaşta yani 30 milyon yıl önce doğduğu düşünülüyor. Yıldız, Güneş'teki gibi patlamalara sahne olmaktadır. Yıldız atmosferinden uzaya fırlayan fişekler manyetik alanlar nedeniyle bükülmektedir. Bu alan bir lastik ipin gerilmesindeki gibi enerji birikmesine izin vermemektedir. Sonuçta yıldızda depolanan enerji sonunda patlayarak uzaya elektromanyetik tayfın görünür, morötesi, radyo ve X-ışını yaymasına neden olmaktadır. Swift, 23 Nisan günü DG CVn'den gelen ve gittikçe yükselen X-ışınları tespit etti. Böylece teleskop üzerindeki tüm aletlerini birkaç saniye içerisinde bu bölgeye yöneltti. Ardından güçlü ve seri patlamalar gerçekleştiğini gökbilimcilere bildirdi. Goddard'dan Adam Kowalski: Swift'in üç dakikalık gözlemle algıladığı parlama iki yıldızın normal şartlarda tüm dalga boylarında yaydığı ışıktan fazlaydı. Kırmızı cücelerde ise bu tür fişeklere rastlanmaz diyor. Görünür ve morötesi ışık altında çalışan yer teleskoplarıyla yapılan gözlemlerde ise parlamanın 10 ile 100 kat arttığı farkedildi. Swift'in ölçtüğü X-ışını parlaması değeri en şiddetli Güneş etkinliğinden bile fazlaydı. Güneş'teki en büyük patlamalar X sınıfında olup olağanüstü X-ışınları yayarlar. Şimdiye kadar Güneş'te gördüğümüz en büyük patlama Kasım 2003'te oluşan X 45 dereceli olandı. DG CVn yıldızındaki patlama ise bu değerden 10.000 kat daha şiddetli neredeyse X 100.000 derecesindedir diyor Drake. Ancak henüz patlamaların sonu gelmemişti. Üç saat süren ilk patlamadan yayılan X-ışınlarının izlenmesinin ardından yoğun bir parlama daha kaydedildi. Bu ilk iki patlama Güneş'te de gözlenen, patlamanın tetiklediği başka bir bölgede gerçekleşmişti. Swift sonraki 11 gün içerisinde bir dizi, ama daha zayıf patlamalar kaydetti. Osten bunun Dünya'da oluşan büyük bir depremin ardından görülen arkçı şoklara benzetiyor. Yıldızın normal parlaklığına dönmesi ise 20 gün sürdü. Böyle bir yıldız nasıl olupta Güneş'ten daha güçlü patlamalar üretebilir? Bu önemli sorunun yanıtı spin hızına bağlı manyetik alanın çoğalması olabilir. DG CVn, Güneş'ten 1 gün daha kısa sürede kendi ekseninde dönerken boyutunu % 30 oranında arttırır. Güneş'in de ekseni çevresinde dönüş hızı gençlik döneminde oldukça hızlı olup güçlü fişekler yaymış olabilir. Gökbilimciler genç yıldızların yapılarını anlamak için DG CVn'nin yaydığı fişekleri ve ardından gelişen olayları izledi. Yıldız muhtemelen daha zayıf fişekler yaymaya devam ediyor. NASA Swift uydusuyla yıldızda gerçekleşecek olası patlamaları izlemeyi planlıyor. 1 Yorum bence bu o yıldızın ölümü


İki yıldır Çok Büyük Dizi ile gözlenen bir gökada merkezinde sürpriz, parlak bir cisim ortaya çıktı. Gökbilimcilere göre bu bir süpernova patlaması ya da gökada merkezindeki süper kütleli karadeliğin yörüngesinde yer alan ikinci bir karadelikteki patlama olabilir. Gökbilimciler, ilk kez 1939'da radyo-gökbilimin öncü ismi Grote Reber'in keşfettiği, Kuğu A adlı gökadayı sıklıkla izler. 1951'de görünür ışık verileriyle radyo verilerinin eşleştirildiği 800 milyon ışık yılı uzaktaki gökada 1980'lerin başında yapımı biten VLA'nın ilk hedeflerinden biriydi. 1984'te VLA'nın ürettiği görüntüler eşliğinde gökada merkezindeki süper kütleli karadeliğin kütle çekimsel enerjisiyle gökadalar arası boşluğa itilen atom-altı parçacıkların oluşturduğu süper hızlı 'jetler' gözlendi. Birleşik Krallık'taki Liverpool John Moores Üniversitesi, Astrofizik Araştırma Enstitüsünden Daniel Perley: Bu cisim gökadanın geçmişini aydınlatabilir diyor. Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevinden Rick Perley: VLA 1980'lerden bu yana Kuğu A'yı izleyerek yeteneğini gösteriyor. VLA ile yeni radyo frekansı aralığında gözlem gerektiğinden 1996'ya kadar Kuğu'ya bakmadık diyor. Yeni cisim sonraki gözlemlerde görünmedi. Ancak 2012'de VLA teknolojisi yükseltilince daha güçlü teleskop oldu. Yeni haliyle Kuğu'ya bakmak istedik diyor Perley. Gözlemlere 2015 yılında başlayıp 2016'da da sürdürdüler. Bu gözlemlerle gökada çekirdeğinde yakın geçmişte görülmeyen bir özellik olduğunu fark ettik. Bu kesinlikle parlak bir şeydi ve önceki görüntülerde de görülmemesi mümkün değildi. Bu da cismin 1996'dan günümüze kadar olan süreçte ortaya çıkmış anlamına gelmektedir diyor Perley. 2016'nın Kasım ayında esrarengiz cisim tekrar gözlendi. Hubble ve Keck teleskoplarına ait 1994 ile 2002 yılları arasındaki gözlem verilerinde aynı yerde kırmızımsı bir cisim kızılötesi dalga boyunda görülüyor. İyi de bu cisim ne? Gökbilimciler bunun bir süpernova patlaması ya da gökada merkezindeki süper kütleli karadeliğe yakın yerde oluşmuş bir patlama olabileceğini düşünüyor. Cisim aslında bir süpernovanın varsayılan parlama süresinden daha fazla parlak kaldı. Bu nedenle süpernova olmadığını düşünülüyor. Yeni cisim, Kuğu A'nın merkezindeki süper kütleli karadelikten 1500 ışık yılı uzakta olmasına karşılık süper kütleli karadeliğin birçok özelliğine de sahip. Çalışma ekibinden Chris Carilli: Bu gökada da ikinci büyük süper karadelik bulduk. Bu da gökadanın geçmişte başka bir gökada ile birleştiğini gösteriyor. Muhtemelen gelecekte bu iki karadelik birleşecek diyor. Gökbilimciler ikinci karadeliğin çevresinin VLA ile görülebileceğini düşünüyordu. Daha fazla gözlem sorularımıza cevap verebilir. Başka gökadalarda da ikinci karadelik olabileceğini artık göz ardı edemeyiz diyor Perley. Rick Perley 1980'lerde VLA ile orijinal Kuğu A gözlemlerini yapan gökbilimcilerden biriydi. Oğlu Daniel Perley şimdi babasının bayrağını devralmış görünüyor. Rick: Daniel, Kuğu A'yi VLA ile ilk kez gözlediğimizde iki yaşındaydı diyor. 1 Yorum Aynı ikiz yıldızlar gibi ikiz kara delikler olabileceği fikrine zamanla alışacağız gibi. Haber için teşekkürler hocam.


Yılın finalini Ulusal Optik Astronomi Gözlemevi ve WIYN'ın ortaklaşa elde ettiği geniş alanlı Kuğu görüntüsüyle yapıyoruz. Cisim gökyüzünde üç derecelik -yaklaşık 45 Dolunay- alanı kaplamaktadır. Bu görüntü elde edilirken yüksek çözünürlükten de ödün verilmedi. Bu da 600 milyon piksel çözünürlüğüyle onu şimdiye kadar elde edilmiş en büyük gökbilim görüntülerinden biri yapmaktadır. Uzun zaman önce büyük kütleli bir yıldızın patlamasıyla uzaya saçılan gaz bulutlarının oluşturduğu Kuğu İlmeği büyük bir süpernova kalıntısıdır. Kuğu takımyıldızı yönünde ve 1500 ışık yılı uzağımızda yer almaktadır. Gökbilimciler bulutsuyu oluşturan süpernovanın 5-10 bin yıl önce gerçekleştiğini düşünüyor. 1784 yılında William Herschel tarafından kaydı tutulan bulutsu gökyüzünde o kadar büyük bir alamnı kaplamaktadır ki birçok yerde diğer cisimleri de görebilmekteyiz. Görüntü sol kısmında NGC 6992 ve NGC 6995, görüntü merkezi yakınlarında NGC 6974 ve NGC 6979, görüntünün sağında da Peçe Bulutsusu ile Pickering Üçgeni görülüyor. 52 Kuğu olarak bilinen görüntünün batı sınırındaki parlak yıldız ise süpernova ile ilgili değildir. Veriler oksijen , kükürt ve hidrojen-Alfa filtreleri yardımıyla NOAO mozaik 1 Kamerasıyla elde edildi. WIYN 0,9 metrelik teleskopla 1 derece karelik alan görüntüleri alındı. Kuğu İlmeği görüntüsü ise 3x3 ızagara çizgileriyle dokuz farklı teleskopla oluşturuldu. Bu tür görüntüler modern kameralarla donatılmış küçük teleskoplarla bile büyük araştırmalar yapılabileceğini gösteriyor. NOAO


NASA'nın Spitzer ve Chandra uzay teleskopları ile alınan yeni bir görüntüde, çökmüş bir yıldızdan geriye kalan toz kalıntıları ortaya çıkarıldı. Toz, yıldızın geçmişi hakkında bilgi vermekte. Bilim insanları bir yıldız kümesinde yaralan yıldızın, süpernova sonucunda patladığını düşünüyor. Dış katmanını dışarı püskürten yıldızdan saçılan katmanın genişlemesi devam ediyor. G54.1+0,3 nesnesinin görülen bileşik görüntüsünde, mavi renk x-ışınıyla alınmış Chandra görüntüsünü, yeşil ve sarı-kırmızı renkler görüntüleri ise Spitzer ile elde edilmiştir. Görüntünün merkezine yakın bölgede görülen beyaz ışık kaynağı ise süpernova patlaması sonucunda yıldızdan arta kalan ve kendi çevresinde çok hızlı dönen, yoğun nötron yıldızı veya atarcayı gösteriyor. Atarca çevresinde yüksek enerjili parçacık rüzgarı oluşturmaktadır. Chandra'dan alınan verilerde yıldızın patlaması nedeniyle hızla çevreye yayılan bu parçacıkların kapsadığı alanın genişlediği ortaya çıkarılmıştır. Atarcadan yayılan rüzgarın etkisiyle yayılan ve kızılötesinde görülen kabuk gaz ve tozdan oluşmuştur. Genişledikçe soğuyan toz, kümedeki diğer yıldızların ışığı ile kızılötesi araçlarla görülebiliyor. Tozun kümedeki yıldızlara yakın kısımları sarı renkle kendini gösterir. Tozun bazı kısımları ise atarcadan gelen rüzgar nedeniyle ısınmaktadır. Süpernova patlaması sonucunda yayılan soğuk tozun görülebilmesi ancak kızılötesi gözlemle yapılabiliyor. Yıldız kümesi içinde yer almayan ve bu nedenle aydınlatılamayan böylesi bir toz yapısını gözlemek mümkün olmayacaktır. Yıldızdan kaynaklanan şok dalgaları nedeniyle ilk oluşan toz zerreciklerinin yapısı bozulur. G54.1+0,3 nesnesi ise henüz bozulmamış olduğundan gökbilimcilerin özel ilgisini çekti. Böylece süpernova patlaması sırasında yayılan tozun yapısı daha iyi anlaşılabilir. Nesne bizden 20 000 ışık yılı uzaklıkta ve Okçuk takımyıldızında yer alıyor. Kaynak:


Ancak en güçlü ileri teknoloji ürünü teleskoplar ile uzaktaki düşük kütleli ve sönük yıldızlar kayıt edilebiliyor. Zürih Üniversitesi'nden, Polonya ve Şili'den bir grup araştırmacı ilk kez mikro-mercekleme yöntemiyle M22 küresel küme içinde düşük kütleli yıldızı tespit etti. Böylece bir küresel kümenin toplam kütlesinin karanlık maddeye gerek kalmadan açıklanabileceği ortaya koyuldu. Şu ana kadar bu türden düşük kütleli ve son derece sönük yıldızların varlığı kabul ediliyordu. Ancak oldukça uzak bir yerdeki düşük kütleli yıldızların zayıf olan parlaklıkları nedeniyle modern teleskoplarla bile görülmesi mümkün olmamıştı. Şili ve Polonyalı araştırma ekibiyle birlikte İsviçre Zürih Üniversitesi'nden astrofizikçi Philippe Jetzer dolaylı bir yöntemle M22'deki ilk düşük kütleli yıldızı tespit etti. Astrophysical Journal dergisinde yayınlanan makaleye göre 3,2 kiloparsek uzaklıktaki (1 kiloparsek 3210 ışık yılı) cüce yıldız, güneş kütlesinin beşte birinden daha küçük kütleli. Son derece doğru bir şekilde tespit edilen kütleye ilişkin kanıt ise kütle çekimsel mikro mercekleme yöntemi gibi yüksek teknik standartları olan bir yöntem gerektirir. Ölçümler ESO'nun Şili'deki Paranal Gözlemevi'nde bulunan 8 metrelik Çok Büyük Teleskopu üzerinden gerçekleşti. 2000 Yılındaki Büyük Atak Ağustos 2000'de Polonyalı gökbilimciler M22 küresel kümesinin merkezinden iki yay dakikası uzaklıktaki bir yıldızın parlaklığının yirmi gün boyunca arttığını fark etti. Gözlemciler böylesi bir durumun ışığın büyük kütleli yıldızların yanından geçerken hafifçe bükülmesi sonucunda, ışığı yayan yıldızın parlaklığının artmış gibi görünmesini sağlayan kütle mercekleme etkisinden olduğundan şüphelendi. Bir yıldızın önünden geçen bir nesne, yıldızın ışığını bir mercek gibi büküp onun daha parlak görünmesine neden olur. Nesne yıldızın önünden geçtikten sonra yıldızın görülen parlaklığı azalır. Bunun doğruluğunu onaylamak için araştırmacılar Zürih Üniversitesi'nden kütle çekimsel mikro mercekleme uzmanı olan Philippe Jetzer ile çalışmaya başladılar. Böylece 17 Temmuz 2011'de Paranal Gözlemevi'nde gerçekleşen kontrol ölçümleri sonucu öne sürüklen kuram doğrulandı. Jetzer: Ayrıntılı çalışma sonucunda kaynağın M22 dışında olduğu belirlendi. Düşük kütleli yıldız küresel küme içinde bir mercek gibi davrandı diyor. Karanlık Madde Yerine Düşük Kütleli Yıldızlar Modeli mi? Bir küresel kümedeki düşük kütleli yıldız tespiti astrofizik için küresel kümelerin yapısına yeni bir ışık tuttuğundan önemlidir. Şimdiye kadar küresel kümelerin kütlesi karanlık madde ve kanıtlanmamış başka nesnelerle açıklanabiliyordu. Şimdi ise bu eksik kütleyi önceden tespit edilememiş düşük kütleli ve sönük yıldızlarla açıklayabileceğimizi gösterdik diyor Jetzer.


NASA'nın Hubble Uzay Teleskopu verilerini kullanan gökbilimciler, ilk kez eski bir küresel yıldız kümesindeki yıldızların aynı yaşta olmadığını, iki ayrı yaş grubunda olduklarını ve kendilerine özgü yörüngelere sahip olduğunu belirledi. Çalışmaya konu olan küresel küme 47 Tucanae'deki iki ayrı grup arasında en az 100 milyon yıl yaş farkı var. 16.700 ışık yılı uzaklıktaki küme, güney takımyıldızı Tucana'da yer alıyor. British Columbia Üniversitesi'nden Harvey Richer liderliğindeki bir araştırmacı ekibi bu kümedeki yıldızların hareketlerini belirlemek amacıyla Hubble'ın son sekiz yıllık verilerini inceledi. Önceki tayfsal çalışmalarla birçok küresel kümenin yıldızlarının birden fazla yaş grubunda olduğunu düşündüren kimyasal bileşimleri farklı yıldızlar olduğunu ortaya konulmuştu. Bu çalışmada ise yıldızların 'yörünge hareketi' dikkate alındı. Yıldızların hareketini doğru analiz edebilmek ancak uzun zamanlı gözlemlerle mümkündür. Elimizdeki verilerle kümedeki yıldızların bireysel hareketini net bir şekilde görebildik. Böylece kümelerin nasıl oluştuğunu ve içerisindeki yıldızların yaş gruplarını anlamak için sağlam kanıtlara ulaştık diyor Richer. Samanyolu'ndaki küresel kümeler gökadanın oluşumundaki ipuçlarını taşır. Onlar sayesinde gökadamızın erken dönemine bakabiliriz. 47 Tucane 10,5 milyar yıl yaşındadır ve gökadamızda sayısı 150'yi geçen küresel kümeden en parlak olanlarındandır. Küme yaklaşık 120 ışık yılı çapındadır. Richer ve ekibi kümeyi gözlemek için Hubble'ın Gelişmiş Kamerasını kullandı. 30 binden fazla yıldızın pozisyon değişimlerini ölçmek için 754 arşiv görüntüsünü incelediler. Bu veriler yardımıyla yıldızların ne kadar hızlı hareket ettiğini ölçebildiler. Ekip bunun yanısıra yıldızların parlaklıklarını ve sıcaklıklarını da belirledi. Bu yıldız arkeolojisine göre iki ayrı yaş grubu tespit edildi. İlki daha eski kırmızı yıldızlar olup, kimyasal açıdan daha yoksul ve dairesel yörüngelere sahip. İkinci grup ise mavi renkli genç yıldızlardan oluşup, kimyasal açıdan daha zengin ve daha eliptik yörüngelere sahiptir. Ağır elementleri eksik olan kırmızı kuşak, kümedeki gazın ilk hareketini yansıtır. Bu yıldızların hareketi kümenin tarihini saklar. Bu yıldızların yaşlı olanları evrimini tamamladığında ağır elementleri atar. Bu gaz ortamdaki diğer gazla çarpışarak küme merkezine doğru harketlenip kimyasal açıdan zengin ikinci nesil yıldızları oluşturur. Zaman içinde yeni oluşan yıldız dikine yörüngesini oluşturmak için dışa doğru hareketlenir. Hubble, küresel kümelerdeki yıldız gruplarını ilk kez keşfetmedi. 2007 yılında büyük küresel küme NGC 2808'de üç nesil yıldız grubu keşfedilmişti. Ancak ilk kez bu gruplar yıldız dinamikleriyle keşfedildi. Küresel kümelerdeki yıldız gruplarının derin kozmolojik etkileri vardır. Gökbilimciler erken evrendeki uzak gökadaların nasıl oluştuğunu anlamak için çoklu yaş grubuna sahip kümelere ihtiyaç duyarlar. 1 Yorum Kürreden zerreye kadar evrendeki her nesneyi ve ilişkilerini yorumlayan,her bilgiyi bir başlangıç sayan,sonsuz ufuklara açılan,menşeini unutmayan herkese SLM:)


Temel fiziğin ulaşabildiği son sınıra bir katkı radyo teleskoplardan geldi. Bilim insanları Güneş'in uzayı ne kadar eğdiğini hesaplamayı başardı. Uzay boşluğundaki bu eğriliğin fizik yasaları içinde yer alması aslında Einstein'ın Genel Görelilik Kuramı ile olmuştu. Kuantum Fiziği ile Kütle Çekim Kuramının birleştirilmesi 21. Yüzyıl Fizikçileri'nin büyük amaçlarından biridir. Bu amacı gerçekleştirmenin yolu da Gökbilim'den geçmektedir. İlk kez 1916'da Albert Einstein bir yıldızın yakıunından geçen ışığın doğrultusunu değiştireceğini dile getirdi. Görelilik İlkesine göre ışık Güneş gibi büyük kütleli bir nesnenin uzay boşluğunda oluşturduğu eğrilikten etkilenerek yolunu değiştirir. Bu olgu 1919'da bir tutulma sırasında gözlemlendi. Aradan geçen 90 yılda bilimde büyük ilerlemeler sağlanmasına karşılık genel görelilik ve kuantum kuramı birleştirilemedi. Bunun için daha net ve doğru gözlemler gerekmektedir. Fizikçiler yerçekiminden dolayı oluşan uzay eğriliğine gama adındaki bir değişkenle tanımlar. Einstein'ın kuramına göre gamanın değeri tam olarak 1,0'e eşit olmalıdır. Bu değerden milyonda bir kadarlık sapma bile birleştirmeye katkı sağlayacaktır. diyor Missori Üniversitesi'nden Sergey Kopeikin. Güvenilir ölçüde hassas ölçümler yapabilmek için bilim insanları Hawai'deki Virgin Adaları'nda kurulu olan radyo teleskopları kullanıyor. Araştırmacılar 2005 yılının Ekim ayında Güneş uzaktaki dört kuasarın önünden geçerken gözlem yaptı . Güneş'in kütle çekimi kuasarların görünen konumlarında küçük farklılıklara neden oldu. Çünkü bu nesnelerden radyo dalgaları beklenen konumdan sapmıştı. Sonuç gama değeri olarak 0,9998 (hata payı 0,0003) olarak bulundu. Einstein'ın öngördüğü 1,0 değerine çok yakın bir değer. NASA'nın Cassini Uzay aracıyla sağlanan tamamlayıcı ölçümler ile hata oranını daha da küçültebiliriz. Fizikçiler tarafından öngörülen değeri elde edebilmek için gama değerinin kütle çekimle ilgili kuramların temel bir değişkeni olduğundan hareketle farklı gözlem yöntemleri kullanmak gereklidir. diyor Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi'nden Edward Fomalontu. Kaynaklar:


Gökbilimciler Mars ve Jüpiter arasındaki asteroit kuşağında yeni bir etkin asteroit keşfetti. Bu asteroitin bir kuyrukluyıldız gibi kuyruğu bulunuyor. Asteroit kuşağında bu tip asteroitlerden çok sayıda olduğu düşünülüyor. Carnegie Enstitüsü'nden Scott Sheppard ve Chadwick Trujillo İkizler Gözlemevi'ni kullanarak asteroit kuşağı içinde 62412 adlı yeni bir asteroit keşfettiler. Üstelik bu asteroit Hygiea sınıfından olup bir kuyruğa sahipti. Etkin asteroitler yeni keşfedilen bir sınıftır. 62412 ise bu yeni ailenin 13. üyesidir. Sheppard ve Trujillo 100'den fazla etkin asteroit olduğunu düşünüyor. Etkin asteroitler diğerleri gibi Mars ve Jüpiter arasında kararlı bir yörüngeye sahiptir. Ancak normal bir asteroitten farklı olarak etkin asteroitlerin, yüzeylerinden kopan toz ve gazın oluşturduğu, kuyrukları bulunur. Böylece bir kuyrukluyıldız izlenimi verirler. Sheppard ve Trujillo, tipik bir asteroit olduğu sanılan 62412'nin kuyruğu olduğunu farkettiler. Bu ise onu yeni bir sınıfın üyesi yapmaktaydı. Etkin asteroitlerin yüzeylerindeki buzun buharlaşarak gaza dönüşmesinin bir çeşit kuvvet etkisiyle olduğu sanılıyor ama bunun nedeni henüz belirlenmiş değil. Yaklaşık on yıl öncesine kadar bir cismi ya kuyrukluyıldız ya da kuyrukluyıldız olmadığını söyleyerek sınıflayabiliyorduk. Ancak bu tür cisimlerin ortaya çıkmasıyla bu tanım şekli değişiyor diyor Sheppard. Geçmişte asteroitlerin genellikle değişmeyen cisimler olduğu düşünülürdü. Ancak bilim insanları daha sonra bunların kuyruk ve çekirdeği arasında ince bir atmosferi olduğunu gösterdiler. Diğer insanların kolayca gözleyemediği cisimlere ayrıntılı bir şekilde bakabiliyoruz. Böylece çok önemli verilere ulaşıyoruz diyen Sheppard şimdiye kadar 62412'nin neden şimdiye kadar tipik bir asteroit olarak görüldüğünün sebebini açıklıyor. Bu gibi keşifler bazı asteroitlerin neden etkin sınıfında olduğuna açıklama getirebilir. Sheppard ve Trijillo şimdi kendi kuramlarını geliştirmeye çalışıyor. Onlara göre bu cisimlerin kuyruğa sahip olmalarının altında kendi çevrelerinde yüksek hızda dönmeleri yatabilir. Bu dönme hareketi nedeniyle çekirdekteki buz su buharına dönüşerek dışarı atılıyor olabilir. Ekip şimdi bu cisimlerin yoğunluğunu bularak, kuyrukyıldızların yoğunluğuyla karşılaştırmanın peşine düştü. Bu bilgi onlara yanıta dair ipuçları verebilecek.


Kısa bir süre önce atmosferinde kuvvetli fırtına olduğu keşfedilen gezegen için daha ileri bir keşif yapıldı. Gezegenin arkasından koşturan bir de kuyruğu var. Bu gezegenin atmosferinde organik molekül olduğunu da ayrıca hatırlatmakta fayda var. Yani HD 209458b yine gündemde. Hiçbir gezegen üzerine tartışma Hubble Uzay Teleskopu'nun kuyruğunu doğruladığı pişen bir kuyruklu gezegen kadar kafa karıştırıcı değildir. Yıldızına çok yakın bir yörüngede dolanan gaz devi HD 209458 b gezegeni bu nedenle atmosferinden madde kaybına uğruyor. NASA'nın Hubble Teleskopu tayfölçeriyle yaptığı gözlemlerle yıldız rüzgarından etkilenen maddenin gezegenin gerisine doğru bir kuyruk oluşturacak şekilde hareket ettiğini belirledi. Kolorado Üniversitesi'nden Jeffrey Linskyi: 2003 yılında bilimciler gezegenin kaybettiği maddenin arkasında kuyruk olarak uçtuğu yönünde bir kuram geliştirmişlerdi. Böylece kuram en iyi gözlemsel yöntemlerle desteklendi. Biz, gezegenin hızını Dünya'ya doğru yöneldiğinde farklı değerlerle ölçtük. Büyük bir olasılıkla aslında ölçtüğümüz kuyruktaki maddenin hızıydı diyerek bir saptamada bulunuyor. HD 209458b gezegeni Jüpiter'den biraz hafif olmasına karşılık Jüpiter'e göre 100 kat daha yakın bir yörüngede dolanıyor. Gezegenin bir yörünge dönemi 3.5 gün ile sınırlı (Güneş Sistemi'ndeki en hızlı gezegen 88 günlük dolanım dönemiyle Merkür'dür). Gezegen şimdiye kadar hakkında en fazla özelliği bilinen ve geçiş yöntemiyle keşfedilmiş olan ötegezegenlerden biridir. 153 ışık yılı uzağımızda bulunan yıldızı HD 209458'in çevresinde dolanan şimdilik ondan başka gezegen keşfi yapılmadı. Linsky ve ekibi gezegen yıldızının önünden geçerken atmosfer bileşenlerini ortaya çıkarmak için Kozmik Kaynaklı Tayfölçeri kullandılar. Yıldızının önünden geçiş yapan bir gezegenin atmosfer bileşenini ve yapısını yıldızdan gelen ışığı çözümleyerek görebilirsiniz. Burada yıldızın ışığındaki sapma çok küçük % 1,5 oranında değişir. Bu değişim %8'e kadar yükselirse bu şişmiş bir atmosferi gösterir. COS ayrıca sıcak gezegenin (2000 C derece) atmosferinde karbon ve silisyuma da rastladı. Bu ise gezegenin atmosferinin üst katmanlarındaki hafif elementlerin uçtuğunu ve ağır elementlerin yukarılara tırmandığını gösteriyor. COS verileri gezegenden kopan maddelerin hızlarının aynı olmadığını da gösterdi. Biz gazın saatte 35 000 km hızla hareket ettiğini ölçtük. Bu büyük hız büyük bir olasılıkla tıpkı kuyrukluyıldızlarda olduğu gibi yıldız rüzgarının etkisiyle gerçekleşiyor diyor Linsky. Hubble'ın yeni tayfölçeri, dünya üzerinde kurulu teleskoplarla ölçümü mümkün olmayan bir ötegezegen atmosferinin bileşenini morötesi dalga boylarında ölçebileceğini HD 209458b gezegeni ile gösterdi. Gökbilimciler yıldızına çok yakın olduğu için madde kaybına uğrayan bir başka pişen gezegen, WASP 12b'nin atmosferini yine COS yöntemiyle ölçmeyi başarmışlardı. Her ne kadar gezegen madde kaybına uğruyorsa da gezegen yakın zamanda yok olmayacak. Gezegenin tamamen buharlaşması 1 trilyon yıl sürecektir diyerek son noktayı koyuyor Linsky. Kaynak: Hubble


Gökbilimciler Chandra X-ışını teleskobu yardımıyla bir gökadanın iki kuyruğunu görüntüledi. Adell 3627 Gökadasına ait olan fotoğraf, Chandra ve Şili'deki Astrofizik Araştırma Merkezi'nden alınan görüntülerin birleştirilmesiyle elde edildi. Kuyruğun önünde görülen ESO 137-001 gökadasıdır. Kuyruğun uzunluğu 260 000 ışık yıldır. Başka bir ifadeyle ışığın, kuyruğun başından sonuna kadar hareketi 260 000 yıl sürmektedir. Parlak kuyruğun altındaki soluk görünen kuyruk ise gökbilimciler için bir sürpriz olmuştur. X-ışınlarıyla görüntülenen soğuk (10 derece dolayında) ESO 137-001 kuyruğu, Abell 3627'nin yaklaşık 100 milyon derece sıcaklığındaki gazının buharlaşmasıyla oluştuğu düşünülüyor. Gökada kümeleri merkezleri sıcak gazdan oluşan yüzlerce, hatta binlerce gökadadan oluşur. Görüntüdeki iki ayrı kuyruk, sistemden ayrılan gazlardan oluşmuştur. Gökadadan ayrılan soğuk gazın izlenmesi, gökadaların oluşumu ve gelişimi açısından büyük önem kazanmaktadır. Burada yeni yıldızlar ve yeni sarmal kol oluşumlarıyla görünen yapı değişebilir. Kaynak: Chandra


Şu an belki de kar ya da toz fırtınasının çok yaşandığı bir yerde yaşıyorsunuz. Hava koşulları günlük konuşmalarımız içinde yer alır ve zaman zaman anormal durumlarla mücadele etmek durumunda kalabilirsiniz. Ama böylesini görmediniz. ESA'nın Rosetta aracı 2014-2016 yılları arasında 67P/Churyumov-Gerasimenko kuyrukluyıldızının yanındayken bu türden çok deneyim yaşadı. Kuyrukluyıldız güneş rüzgarı etkisiyle ısınırken yüzeyindeki buzlar erimeye ve gazlar serbest kalmaya başladı. Bunun sonucunda buhar ve toz büyük bir hızla uzaya saçıldı. Bu görüntü iki yıl önce, 21 Ocak 2016'da, Rosetta kuyrukluyıldızdan 79 km uzaktayken elde edildi. 67P enberi noktasından geçerken Rosetta onu güvenli bir uzaklıktan izledi. Yörüngesinin Güneş'e en yakın konumundan geçen kuyrukluyıldızdaki yoğun patlamaların araca zarar vermemesi için böyle bir önlem alınmıştı. Bu fotoğraf enberi noktasından Ağustos 2015'de geçen kuyrukluyıldızdan uzaya saçılmaların beş ay sonra da sürdüğünün kanıtıdır. Rosetta bu fotoğrafı 146 saniyelik poz süresiyle elde etti ve bu nedenle oluşan çizgiler toz tanelerinin izlediği yolu ortaya çıkarmaktadır. Bu yoğun toz karmaşası Rosetta için her zaman risk oluşturdu. Aracın konumunu belirlemek için araştırmacılar uzak yıldızları kullandı. Ancak zaman zaman aracın toz tanelerine kilitlenerek veri aktarması beraberinde çeşitli sorunlar oluşturmadı değil. Tüm bu tehlikelere karşılık toz bilimsel çevrede büyük ilgi uyandırdı: Rosetta bunların on binlercesini gözledi, yapılarını, kütlelerini, momentum ve hızlarını analiz etti. En küçük ve bozulmamış tozun dahi analizi kuyrukluyıldızın yapı taşlarının anlaşılmasında anahtar rol oynadı. Fotoğraf çekilmeden iki yıl önce yani 20 Ocak 2014'de Rosetta 31 aylık derin uykusundan uyandırılmıştı. Ağustos 2014'de ise 10 yıllık uzay macerasının ardından hedefine ulaştı ve bundan üç ay sonra da yüzey aracı Philae'yi bıraktı. Rosetta 30 Eylül 2016'da kuyrukluyıldızın yüzeyine inene kadar çok önemli gözlemler yaptı. Görev bittiğinde aracın OSIRIS makinesi yüz binden fazla fotoğraf çekmişti. Bunlara https://imagearchives.esac.esa.int/ adresinden ulaşabilirsiniz. Görsel telif hakkı: ESA/Rosetta/MPS for OSIRIS Team MPS/UPD/LAM/IAA/SSO/INTA/UPM/DASP/IDA Tüm Rosetta haberlerini görmek için tıklayın.


Avrupa Uzay Ajansına ait Rosetta göreviyle elde edilen verilerle 67P/Churyumov-Gerasimenko kuyrukluyıldızının uzak morötesi bölgede kutup ışıklarına sahip olduğu keşfedildi. Böylece bir gezegen ya da uydu dışında bir cisimde ilk kez kutup ışıması görülmüş oldu. Dünya'da kutup ışıkları , Güneş'ten hızla gelen elektrik yüklü parçacıklar atmosferdeki gaz atomlarıyla çarpışması sonucu yeşil, beyaz veya kırmızı renkte parıltılar oluşur. Güneş Sisteminde Jüpiter ve bazı uydularında, Satürn, Uranüs, Neptün ve hatta Mars'ta kutup ışıkları oluşur. Ancak şimdiye kadar bir kuyrukluyıldızda kutup ışıkları görülmemişti. Rosetta, uzay araştırmalarında en çok yolculuk yapan ve en başarılı kuyrukluyıldız avcısıdır. 2004 yılında fırlatılan araç kısa adı 67P olan kuyrukluyıldıza Ağustos 2014'de ulaştı ve Eylül 2016'ya kadar cismi gözledi. 67P'deki kutup ışıkları kuyrukluyıldızın çekirdeğinden yayılan ve çevresindeki gaz zarfı ile etkileşime giren fotonların neden olduğu sürecin sonucudur. Ancak verilerin yeni analizi çok farklı bir tablo çizmektedir. Veriler 67P'de görülen kutup ışıklarının, güneş rüzgarında akan elektronların kuyrukluyıldızın çekirdeğindeki gazla etkileşime girerek suyu ve diğer molekülleri parçalamasıyla oluşuyor. Ortaya çıkan atomlar farklı morötesi bölgede ışık yayar. Çıplak gözle görülemeyen uzak moröte, morötesi tayfındaki en kısa dalga boyuna sahip ışınımdır.


NASA'nın Spitzer Uzay Teleskopu ile alınan bu görüntüdeki küçük yaştaki çocuklardan erişkinlere kadar ki yıldızlar görülüyor. Bu topluluk Kuzey Amerika Bulutsusu olarak adlandırılır. Görünür ışıkla alınan görüntüde tıpkı Meksika Körfezini andıran benzerliği nedeniyle bulutsu Kuzey Amerika Bulutsusu olarak bilinir. Ancak bu görüntü Spitzer'in kızılötesi ile aldığı görüntüde kayboluyor. Onun yerine toz yapısı içinde oluşan genç yıldızlar görünüyor. NASA'nın Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'ndeki Spitzer Bilim Merkezi'nden Luisa Rebull: Beni heyecanlandıran kızılötesi ve görünür ışıkla alınan görüntülerin farklılığı. Spitzer burada yer alan toz yapısı içindeki genç yıldızları gözler önüne seriyor diyor. Rebull ve ekibi bölgede 2000'den fazla genç yıldız adayı olduğunu belirledi. Önceden bölgede 200 dolayında genç yıldız olduğu sanılıyordu. Genç yıldızlar toz diskleri tarafından saklandığından görünür ışıkla alınan görüntülerde ortaya çıkmazlar. Spitzer'in kızılötesi görüşü bu tozlu yapının içindeki yıldızları gösterir. Bir yıldız gaz ve toz diskinin çökmesiyle oluşur. Dönen bir top gibi ön yıldızın çevresinde dolanan disk çöker. Bu diskin uzağında gezegenler oluşur. Yıldız oluştuktan sonra güçlü bir itmeyle yakınındaki toz ve gazı ileri fırlatır ve güneş sistemine benzer yeni, bir yapı oluşur. Spitzer'in görüntüsünde tıpkı aileyi oluşturan bireylerin dağılımı gibi her aşamaya ait yıldız bulunuyor: ilk yıllarındaki yıldızlardan ileri yaşındakilere kadar. Daha yeni yürümeye başlayan yıldızlar ise yaptıkları fışkırmalar ile ortaya çıkarılır. Kuzey Amerika Bulutsusu'ndaki güç kaynağı sırrını hala koruyor. Şimdiye kadar kimse bulutsuya hakim olan büyük bir yıldız grubunu ortaya çıkaramadı. Spitzer'in görüntüsünde bu kayıp yıldızların Meksika Körfezi'ni andıran girintinin arkasında yer aldığını gösteren ipuçları bulunuyor. Spitzer bu sırrı aydınlatabilmek için bölgeyi 24 mikronluk kızılötesi ışıkla izledi. Bu ise bir yağmur bulutunun arkasından süzülmeye çalışan güneş ışığını görmeye benziyor. Aydınlaması gereken diğer bir sır ise bulutsunun bize olan uzaklığıdır. Tahminler bulutsunun bizden 1800 ışık yılından daha yakın olduğu yönündedir. Spitzer'in gözlemleriyle bulutsunun uzaklığa netleştirilmeye çalışılacak. Spitzer'in uzun dalga boylarına ait kameralarını soğutan sıvı tükenene kadar gözlem yapıldı. Şu an Spitzer iki kısa dalga boyu olan 3.6 ve 4.5 mikron dalga boylarıyla gözlem yapıyor. Birleşik görüntü kızılötesi geniş tarama ve geniş banttan gelen görüntü ile oluşturuldu. Mavi renk kızılötesine ait 3.6 mikron dalga boyuyla, yeşil renk 8.0 mikron ve kırmızı renk ise 24 mikronla alınan ışıkla oluşmuştur.


ESO'nun La Silla Gözlemevi'ne kurulan yeni bir ulusal tesis başarılı bir şekilde ilk gözlemlerini gerçekleştirdi. ExTrA teleskopları yakın kırmızı cüce yıldızların etrafında dolanan Dünya-boyutlarındaki gezegenleri arayacak. ExTrA'nın yenilikçi tasarımı daha önceki araştırmalara göre çok daha gelişmiş hassasiyete ulaşmayı sağlayacak. Gökbilimciler artık potansiyel yaşanabilir gezegenleri aramak için güçlü bir araca sahipler. Şili'nin kuzeyindeki ESO'nun La Silla Gözlemevi'ne kurulan yeni tesis, Geçiş Yapan Gezegenler ve Atmosferleri , ilk gözlemlerini başarılı bir şekilde gerçekleştirdi. ExTrA ile yakın kırmızı cüce yıldızların etrafındaki gezegenlerin özellikleri araştırılacak. Projenin finansmanı Avrupa Araştırma Konseyi ve Fransız Ulusal Araştırma Ajansı tarafından sağlanıyor. Teleskopların kontrolü Fransa'nın Grenoble şehrinden gerçekleştirilecek. ExTrA ötegezegenleri araştırmak için üç adet 0.6-metrelik teleskop kullanacak . Teleskoplar düzenli bir şekilde birçok kırmızı cüce yıldızdan gelen ışığı görüntüleyerek, yıldız diski önünden geçiş yapan gezegenlerin bu ışıkta meydana getirdiği azalmaları ölçümleyecek. Teleskop yerleşkesi olarak La Silla seçildi, çünkü mükemmel atmosferik koşullara sahip, diyor projenin yürütücüsü Xavier Bonfils. Gözlediğimiz ışık türü yakın kırmızı ötesi Dünya atmosferi tarafından kolayca soğuruluyor, bu nedenle gözlemler için mümkün olan en kuru ve karanlık bölgelere ihtiyacımız var. La Silla bu koşulları sağlayan en uygun yer. Geçiş yönteminde gözlenen yıldızın parlaklığındaki değişimleri izleyebilmek için diğer referans yıldızlar da gözlenmektedir. Bununla birlikte, yerden yapılan gözlemlerle küçük, Dünya-boyutlarındaki gezegenlerin neden olduğu değişimleri ölçebilmek oldukça zordur . Ancak yeni teknikler kullanan ExTrA ile gözlenen yıldızların farklı dalga boylarında ölçümlerinin yapılması bu türden bazı zorlukların aşılabilmesini sağlamaktadır. Hedef yıldızla dört karşılaştırma yıldızından üç ExTrA teleskopu ile toplanan ışık, optik fiberden geçerek çoklu-nesne tayfçekerine gönderilmektedir. Tayf bilgisini geleneksel fotometri ölçümüne ekleyerek yapılan bu yenilikçi yaklaşımla yeryüzü atmosferi ile aygıt ve dedektörlerin de ışık üzerindeki bozucu etkisi azaltılmakta ve elde edilecek hassasiyet artırılmaktadır. Geçiş yapan bir gezegen daha küçük bir yıldız ışığında daha fazla engellemeye neden olacağından, ExTrA Samanyolu'nda bolca bulunan ve M cüceleri olarak bilinen yeryüzüne yakın bu türden küçük ve parlak yıldızlara odaklanacaktır. Bu tür yıldızların çok sayıda Dünya-boyutlarında gezegene ev sahipliği yaptığı düşünülüyor, bu yüzden gökbilimciler için yaşam barındıran gezegenleri arama konusunda birincil hedef olarak görülüyorlar. Güneş'e en yakın yıldız olan Proxima Centauri Dünya-kütlesinde bir gezegene sahip olduğu bilinen bir M cüce yıldızıdır. Şimdiye kadar keşfedilememeyen Dünya-benzeri gezegenleri bulmak ExTrA'nın iki anahtar görevinden biri olacak. Teleskop ayrıca bulunan gezegenleri ayrıntılı olarak inceleyecek ve Dünya'ya benzerliklerini araştıracak. ExTrA ile gökadamızdaki gezegenlerin bazı özelliklerini belirleyebileceğiz. Bu tür gezegenlerin ne kadar yaygın olduklarını bulmayı da hedefliyoruz. Ayrıca onları oluşturan ortamları da merak ediyoruz, diye ekliyor ekip üyelerinden Jose-Manuel Almenara. Bonfils gelecek için heyecanlı: ESO'nun Aşırı Büyük Teleskopu gibi yeni nesil teleskoplarla ExTrA ile bulunan gezegenlerin atmosferlerini inceleyerek bildiğimiz anlamda yaşama ev sahipliği yapıp yapmadıklarını bulmaya çalışacağız. Ötegezegen çalışmaları bir zamanlar bilim kurgunun konusuna giren şeyleri bilimsel gerçeklere dönüştürmeye başladı. Notlar Teleskoplar ve kundakları Astrosysteme Austria tarafından, kubbeler Alman firması ScopeDome tarafından, kırmızı ötesi kamera ABD'li firma Princeton Instruments tarafından ve dedektör dizgesi de Belçikalı firma Xenics tarafından sağlanmıştır. Tesis hakkında daha fazla bilgi burada bulunabilir. Bu yaklaşım diferansiyel fotometri olarak bilinmekte ve hedef yıldızla birlikte, gökyüzünde ona yakın diğer yıldızları eş-zamanlı gözlemeyi içermektedir. Dünya'nın bozucu atmosferik etkilerinin tüm yıldızların ışığında meydana getirdiği değişimleri düzelterek hedef yıldız için daha net ölçümler yapılabilmektedir. Bununla birlikte, Dünya-boyutlarındaki gezegenlerin ışık üzerindeki engelleme etkisi o kadar küçüktür ki, bu yöntemle bile bazen yeterli ölçümler yapılamamaktadır. ESO-Türkiye


Ay'ın yeni tanımı: Suyu olan ıssız ve kuru bir yer! NASA, LCROSS uydusu ile 9 Ekim'de Ay'ın güney kutbundaki Cabeus Kraterine bir kütle fırlatmıştı. Buradaki amaç Ay'ın bu kısmında bulunan kraterlerde buz olup oladığı, eğer varsa ne buzu olduğunun analizini yapabilmekti. Bölgedeki kraterlere ışık düşmediğinden içleri görülemiyordu. Krater milyarlarca yıldır ışık görmüyordu. Kraterden uzaya doğru fırlayan Ay zerreleri deneysel aracın üzerinden de geçerek, aracın analiz yapmasına olanak sağlamıştı. Alınan son bilgilere göre Ay'ın bu kraterde su buzu olduğunu gösteriyor. Güneş sistemi'nde bize en yakın olan komşumuz Ay'ın bir gizemi daha ortaya çıkarılmış oldu. Bilim insanları Ay'ın kutuplarında büyük hidrojen kaynakları olup olmadığı üzerinde hala tartışıyor. Hidrojen bilindiği üzere suyu oluşturan temel elementlerden birisi. Bir süre önce Ay'ın kutuplarında hidroksil olduğu haberi gelmişti. LCROSS bu tartışmaya yön verecek gibi görünüyor. Hedeflenen Cabeus Krateri içinde sudan başka elementlerin olduğu bilgisi de veriliyor. Araştırmanın henüz ilk sonuçları yayınlandığından kraterde başka hangi elementlere rastlandığına ilişkin bilgi yok. LCROSS'un verilerini derlemek ve değerlendirmek biraz zaman gerektirecek. Ancak biz ilk yanıtımızı aldık: Ay'da su var. LCROSS uydusu, 18 Haziran 2009'da NASA'nın Kennedy Uzay Merkezi'nden LRO uydusuyla birlikte fırlatıldı. LCROSS daha sonra LRO'dan ayrılarak hedefindeki Cabeus Krateri'ne doğru yöneldi. Bunun için Dünya çevresinde uzun bir yörünge izledi. Ay'da suyun olması neden önemli? Çünkü NASA ve ESA 2020-2030 arasında Ay'a bir bilimsel üs kurmayı planlıyor. Ay Üssü için en büyük sıkıntı su. Dünya'dan Ay'a su taşımak çok pahalıya patlıyor. İşte NASA hem Ay'da üs kurulabilecek bir yer araştırırken aynı zamanda Ay'da suyun olup olmadığını da öğrenmek istedi. Ay'ın güney kutbunda bulunan su projede çalışanları yeterince heyecanlandırmış olmalı. Kaynak: NASA-LCROSS 1 Yorum açıkçası beklenen bir durum.şahsen ben bu sonucun alınacağından emindim.daha önce bir çok gazetede çıkan ay deneyi başarısız oldu şeklindeki yalan haberleri duyduğumda biraz şaşırmıştım ama yinede astronomi diyarında yayımlanmadığı için pek inanasım gelmedi.tebrikler nasa.


1533 Tempel-Tuttle kuyruklu yıldızının kalıntılarından oluşan Leonid göktaşı yağmuru şöleni bugün başladı. Göktaşı yağmuru yarın yani 17 Kasım'da zirveye ulaşacak. Açık bir gökyüzünde ve ışık kirliliğinden arınmış bir yerde, saatte 25-30 dolayında 'yıldız kayması' izleyebileceksiniz. Göktaşı yağmuru 22:00 gibi kuzeydoğuda, Mars'tan hemen sonra doğacak olan Aslan Takımyıldızı ile başlayacak. Kuyrukluyıldız kalıntıları dünyaya saatte 230 bin km gibi yüksek bir hızla çarpacak. Halk arasında yıldız kayması olarak bilinen olay aslında Güneş çevresindeki yörüngesel dolanımını yapan Neptün ötesinden gelen göktaşlarının bıraktıkları irili ufaklı parçalardır. Dünya Güneş çevresindeki dolanımı sırasında zaman zaman bu kalıntıların arasından geçer. Bu geçiş sırasında da Dünya'ya düşen kalıntılar atmosferde yanarak arkalarında bir ışiık kuyruğu oluşturur ve izleyicilere görsel olarak güzel bir ziyafet sunarlar. Göktaşı yağmurlarını izlemeniz için gözleriniz yeterli olacaktır. Teleskop veya dürbüne ihtiyacınız yok. Yapmanız gereken hava açıksa üstünüze sağlam birşeyler giyip gökyüzünü görebileceğiniz açık bir yere gitmek ve toprağa uzanmak. Böylece hem gökyüzünün muhteşem güzelliğine tanık olacaksınız hem de göktaşı yağmuru sayacaksınız. Acaba kaç tane görebileceksiniz? 7 Yorumlar Çok teşekkür ederim Fuat bey, İyi bayramlar 🙂 Kerem Bey, ışık kirliliğinin çok olduğu İstanbul gibi bir şehirde yaşıyorsunuz anladığım kadarıyla. İstanbul'da göktaşı yağmurlarını görmek hüner ister. Hele ki fotoğrafını çekmek bırakın İstanbul'u ücra köşelerde bile zor. Çünkü bunlar anlık olaylar. Ancak makinenizi otomatik ayarlayıp bir bölgeye ilişkin sürekli fotoğraf çekebilirseniz bir-iki tane yakalayabilirsiniz, tıpkı Uğur İkizler gibi. İkizler göktaşı yağmuru 12 Aralık'tan itibaren saat 20:30 gibi kuzeydoğu yönündeki ikizler takımyıldızından başlayacak. Ama o bölgeye tüm gökyüzüne bakmak gerekli. Hava açık olursa güzel bir görsel şölen görebiliriz. Unutmadan 31 Aralık yılbaşı akşamı da Ay Tutulması gerçekleşecek. Bu olayları güncel haber veren sitelerde görebileceksiniz. Ben de sitemde detaylarını yazacağım. Ümit bey gerçekden çok sevindim buna 🙂 Aslında ben bir önceki sorumu sorarken, pek ümitsiz bir şekilde sormuşdum ama mutlu haberi verdiniz 🙂 Gece Saatlerinde mi olucak ve biraz daha bilgi vermeniz mümkünmü acaba ? Veya daha detaylı bir bilgi alabilecegim bir yer varmı ? ilginiz için çok teşekkür ederim 🙂 Kerem Bey üzülmeyin. 12-14 Aralık'ta İkizler göktaşı yağmuru ile saatte 100 dolayında göktaşı izi görebileceksiniz. Zaten bir kadar geç kalmışım 🙁 yokmu yakın zamanda yine gök taşı yağmuru ? 🙂 Fotoğrafını çekmek için harika olucak, ama daha detaylı bilgi nasıl edinebilirim ? istanbul boğazının avrupa kıyısından fotoğrafını çekmem mümkün olabilirmi ? çografi olarak tam konumunu tam çözemedimde 🙁 umarım bu gece görebiliriz


Dünya zaman zaman yörüngesi üzerinde denk geldiği yanmış irili ufaklı toz parçacıklarıyla buluşur. Bu parçacıklar dünya atmosferine büyük bir hızla girerek alev alırlar ve bizlere güzel bir görsel şölen yaşatırlar. İşte böylesi bir yağmuru, Lir meteor yağmurunu izleyeceğiz. 16-25 Nisan tarihleri arasında görülen Lir meteor yağmuru, 22 Nisan gecesi saatte 20 meteorla maksimum sayıya ulaşır. Lir'i akşam 21:30'dan sonra izleyebileceğiz. Üstelik gökyüzünde Ay'ın olmaması daha fazla meteor görülmesi anlamına gelecek. Saatte 20 meteor alevi göreceğimiz yağmuru, geçmiş yıllarda saatte 60'a kadar sayan gözlemciler oldu. Lir meteor yağmurunun kaynağı ise Thatcher (C/1861 G1) kuyrukluyıldızı. Göreceğiniz izler bu kuyrukluyıldızın kalıntılarıdır. Unutulmaması gereken şey ise gözlemin mümkün olduğunca şehir ışıklarından ve nemden uzak, yüksek yerlerde yapılmasıdır. Tersi durumda saatte ancak bir-iki tane göktaşı alevi görebilirsiniz. Dünya atmosferine giren meteorlar yeryüzünden ortalama 90 km yükseklikteyken görünmeye başlar. Meteorlar günde 100 ile 1000 ton arasında kütleyi dünyaya taşır. Göktaşı yağmurunun olmadığı bir günde dünyaya düşen meteor sayısı ortalama 6'dır. Bir göktaşı dünya atmosferine saatte 40.000 ile 265.000 km gibi bir hızla girer. İyi seyirler. 2 Yorumlar Ankara'da bu tur bir gozlemi yapmak icin uygun yerler hakkinda bilginiz var mi? Ankara'da olmadığım için yardımcı olamıyorum, ama facebook, twitter üzerinde çeşitli astronomi topluluklarının sayfalarını izlemenizi tavsiye ederim.


Uluslararası bir gökbilimci ekibi Lovejoy kuyrukluyıldızının uzaya bol miktarda alkol ve şeker saçtığını keşfetti. Böylece ilk kez bir kuyrukluyıldızda alkollü içeceklerde bulunanla aynı türden olan etil alkole rastlanmış oldu. Bu sonuç kuyrukluyıldızlardaki olası organik moleküllerle hayatın nasıl başladığı sorusuna yanıt verecek önemli bir kanıt sunmaktadır. Fransa'daki Paris Gözlemevi'nden Nicolas Biver: Lovejoy kuyrukluyıldızından saniyede 500 şarap şişesi kadar alkolün döküldüğünü belirledik. Ekip kuyrukluyıldızda alkol, glikol aldehid ve basit şeker dışında 21 farklı molekülü tespit etti. Kuyrukluyıldızlar Güneş Sistemi'nin oluşum döneminden kalma donmuş kalıntılardır. Yapıları nispeten bozulmamış olan bu cisimler Güneş Sistemi'nin oluşumuyla ilgili önemli bilgiler saklar. Çoğu Güneş'ten oldukça uzak soğuk olan bölgelerde yer alır. Zaman zaman Güneş'in muazzam kütle çekiminin etkisiyle iç bölgelere yönelirler ve güneş rüzgarlarıyla yüzeyleri yanıp kavrulmaya başlarken arkalarında milyonlarca kilometreye kadar uzanabilen gaz ve su buharı kuyrukları oluşur. 30 Ocak 2015'de Güneş'e en yakın konumundan geçerken saniyede 20 ton maddeyi uzaya saçan Lovejoy (katalog adı C/2014 Q2), 1997'deki Hale Bopp kuyrukluyıldızından bu yana görülen en parlak ve en aktif kuyrukluyıldız oldu. Ekip bu sırada kuyrukluyıldızın atmosferini gözledi. Bunun için İspanya'nın Sierra Nevada dağlarındaki 30 metrelik teleskopla mikrodalga alanında gözlem yapıldı. Kuyrukluyıldızların atmosferlerinde güneş ışığı etkisiyle açığa çıkan enerji ancak ışığın mikrodalga alanında gözlenir. Her molekül teleskop üzerindeki detektörlere kendi imzasını taşıyan frekansıyla göz kırpar. Geniş bir frekans tarama aralığıyla gelişmiş donanıma sahip ekip kısa sürede kuyrukluyıldızdaki çok farklı molekülleri tespit edebilmiştir. Bazı araştırmacılar Dünya'daki yaşamın kuyrukluyıldızlardaki organik moleküllerin yardımıyla başladığını düşünüyor. Lovejoy ve diğer kuyrukluyıldızda gözlenen karmaşık organik moleküllerin keşfi bu fikre destek sağlamaktadır. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Stefanie Milam: Sonuçlar kuyrukluyıldızların kesinlikle karmaşık kimya yapısına sahip olduğunu gösteriyor. Yaklaşık 3,8 milyar yıl önceki bombardıman altındaki Dünya'da su, karbonmonoksit ve azot gibi yaşamın temel taşı moleküller yoktu. Bu maddeler asteroitler ve kuyrukluyıldızların Dünya'ya çarpmasıyla geldi. Şimdi de bir kuyrukluyıldızda şekerin olduğunu gördük. Bunun gibi birden fazla karbon atomlu molekülleri ve daha karmaşık yapılı amino asitleri gördük. Bunlar bilindiği üzere DNA'nın temel yapıtaşlarıdır diyor. Geçtiğimiz Temmuz ayında 67P kuyrukluyıldızı çevresinde dolanan ESA'nın Rosetta ve yüzey aracı Philae'de 16 organik bileşik tespit etmişti. Bunlardan bazılarının şeker için gerekli olan amino asit, nükleobazlar ve bazı basit organik bileşikler olduğunu bildirdi. Gökbilimciler kuyrukluyıldızların Güneş sistemini oluşturan gaz ve toz bulutundan oluştuğunu düşünüyor. Patlayan yıldızlar ve yaşamlarının sonuna gelen kırmızı dev yıldızlardan yayılan rüzgarlar uzaya toz ve gazdan oluşan büyük bulutlar atar. Süpernovalar ve yıldız rüzgarlarıyla bu dev bulut belirli bir alana sıkışarak yoğunlaşır. Böylece bulut yeni yıldız ve gezegen sistemi oluşturmak için çöker. Bu bulutlar sayısız toz tanecikleri içerir. Karbondioksit, su ve diğer gazlar soğuk ve nemli bir havada maddeleri kaplaması gibi tanecikleri sarar. Uzayda yayılan ışıma bu don halindeki maddenin organik moleküller üretmesine destek olur. Kuyrukluyıldız ve asteroitlere yapışan bu maddeler sonunda Dünya gibi dinamik ve genç gezegenlere ulaşır. Paris Gözlemevi'nden Dominique Bockelee-Morvan: Bir sonraki adım ise bu organik molekülün Güneş Sistemi'ni oluşturan ilkel bulut kökenli mi yoksa sonradan mı oluştuğunu anlamak olacak.


Birçok uzay aracı görev sürelerinin bitimiyle kendi kaderine terk edilir. Aynı durum GRAIL sondaları için geçerli olmadı. Hatırlanacağı üzere bu sondalar görev sürelerinin bitiminin ardından deneysel bir gözlem için Ay'ın kuzey kutbu yakınındaki bir dağa 17 Aralık 2012'de çarptırılmıştı. Araştırmacılar Ay'ın iç yapısıyla ilgili biraz daha bilgi edinmek açısından bu deneyi yaptılar ve ardından Ay yüzeyine yayılan gaz ve toz bulutunun dinmesini beklediler. Elbette Dünya'ya 380 000 km uzaktaki Ay'ın çarpma bölgesini Dünya'dan izlemek zor olacaktır. Neyse ki bu önemli bir sorun değil. Çünkü Ay'ın çevresinde dolanan Ay Yörünge Keşif Aracı bilimcilerin gözü olacaktı. LRO Ay yüzeyinin yüksek çözünürlükteki haritasını elde etmek için uydumuzun yörüngesinde dolanıyor. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden LRO Projesi bilimcisi John Keller: Yaklaşık üç hafta önce çarpma bölgesine ait ilk veriler bize ulaştı. İlk verilerin ardından devam eden süreçte LRO'nun ek verileriyle belirsizlik giderilip en yüksek çözünürlükte kütleçekimi ölçümleri tamamlandı diyor. LRO sadece 160 km yüksekten çarpmanın etkisiyle Ay dağlarındaki kütle değişimlerini görmeye çalıştı. Gözlemler Ekim 2009'da gerçekleşen LCROSS etkisiyle tutarlıdır. LCROSS deneyi ile Ay'ın güneş yüzü görmemiş Cabeus kraterinin son derece soğuk alt kısmına madde çarptırılmış ve altındaki buzun ortaya çıkması sağlanmıştır diyor Keller. LRO kamerası küçük boyutlarına karşılık sondaların çarpma kraterlerini görüntüledi. İkiz sondalar bir çamaşır makinası büyüklüğünde ve 200 kg kütleli olup yüzeye saatte 6100 km hızla çarptılar. LRO ekibinden Mark Robinson: Oluşan kraterler 4 ile 6 km çapında olup çevresiyle birlikte parlaklığı değişmiş görünüyor. Kraterin çevresinin parlak renginin soluklaşması ise çarpmanın etkisiyle yayılan maddeye bağlanabilir diyor.


Yeni gözlemler asteroid Lutetia'nın, Dünya, Venüs ve Merkür'ü oluşturan maddelerle aynı içeriğe sahip olduğunu göstermektedir. Bu araştırmada gökbilimciler ESA'nın Rosetta Uzay Aracı, ESO'nun Yeni Teknoloji Teleskopu ve NASA teleskoplarının verilerini bir araya getirdiler. Asteroidin özelliklerinin Dünya üzerinde bulunan nadir göktaşlarıyla çok benzer olduğunu ve iç Güneş Sistemi'nde oluştuğunu buldular. Lutetia, bir noktada, kendisinin Mars ve Jüpiter gezegenlerinin arasında bulunan ana asteroid kuşağındaki bölgesine taşınmış olmalı. Fransız ve Kuzey Amerika üniversitelerinden oluşan bir grup gökbilimci bu alışılmadık asteroid Lutetia' yı birleşimini anlamak için çok geniş dalgaboyları aralığında detaylı bir şekilde incelediler. ESA' nın Rosetta uzay aracı üzerinde bulunan OSIRIS kamerasından , Şili'de bulunan La Silla Gözlemevi'ndeki ESO' nun Yeni Teknoloji Teleskopu'ndan ve Hawaii'de bulunan NASA' nın Kızılötesi Teleskop Tesisi ve Spitzer Uzay Teleskopu'ndan alınan verilerin birleştirlmesiyle bu zamana kadar bir asteroid için yapılmış olan en uzun dalgaboyu çalışması oluşturulmuştur . Lutetia' nın elde edilen bu tayfı, Dünya üzerinde bulunarak kapsamlı bir labaratuvar çalışmasından geçmiş olan göktaşları ile karşılaştırıldı. Sadece bir tür göktaşın Lutetia ile aynı özelliklere sahip renk aralığı üzerinde olduğu tespit edildi. Bu tür taşların erken Güneş Sistemi malzemelerinden olduğu bilinmektedir. Bunların Güneş henüz gençken meydana gelmiş ve özellikle kayalık gezegen olan Merkür, Venüs ve Dünya'nın oluşumunun önemli bir yapıtaşı olduğu düşünülmektedir. Lutetia'nın şu an bulunduğu ana asteroid kuşağı kökenli değil, Güneş'e çok yakın bir yerde oluştuğu görülüyor. Makalenin başyazarı Pierre Vernazza Fakat Lutetia nasıl iç Güneş Sistemi'nden kaçtı ve ana asteroid kuşağına ulaştı? sorusunu soruyor. Gökbilimciler, Dünya'nın oluştuğu bölgedeki cisimlerin % 2'sinden az kısmının ana asteroid kuşağına ulaştığını tahmin ediyorlar. İç Güneş Sistemi cisimlerinin çoğu şekillenmeye başlayan genç gezegenlere kapılarak birkaç milyon yıl içerisinde kayboluyordu. Bununla birlikte, bazı çok büyük olanları (çapı 100 km ve daha fazla olanlar) Güneş'ten çok uzağa daha güvenli yöüngelere atılmıştır. Çapı yaklaşık 100 km olan Lutetia eğer kayalık gezegenlerden birine çok yakından geçmişse yörüngesi ilginç bir şekilde değişmiş olabilir ve genç iç Güneş Sistemi'nden dışarı atılmış olabilir . Lutetia'nın genç Jüpiter ile karşılaşması da göçü esnasında yörüngesinin büyük bir değişime uğramasına neden olmuş olabilir . Pierre Vernazza şöyle devam ediyor Lutetia'ya böyle bir fırlatılmaya maruz kalduğını düşünüyoruz. Bu fırlatılma ana asteroid kuşağına yerleşmesi ve orada 4 milyar yıldır muhafaza edilmesiyle sonuçlanmıştır. Renk ve yüzey özellikleri Lutetia'nın daha önceki çalışmalarda ana asteroid kuşağının gizemli ve alışılmadık bir üyesi olduğunu göstermektedir. Önceki gökyüzü taramaları benzer asteroidlerin çok nadir olduğunu ve ana asteroid kuşağında bulunan küçük gezegen nüfusunun %1'inden daha azını temsil ettiğini gösteriyor. Yeni bulgular Lutetia' nın neden farklı olduğunu açıklamaktadır: Lutetia, kayalık gezegenlerin oluşturduğu çok nadir hayatta kalan özgün bir malzemedir. Pierre Vernazza Lutetia en büyük ve ana asteroid kuşağında bulunan kalıntı maddeleri içeren çok nadir bir cisimdir. Bu sebepten, Lutetia gibi asteroidler bizlere gelecekte örneklerin yeryüzüne getirileceği hedefler sunmaktadır. Böylece bu sayede Dünyamız gibi kayalık gezegenlerin kökenlerini ayrıntılı olarak araştırabiliriz. diye sonlandırıyor. Notlar Elektromanyetik tayf elektromanyetik ışınımın farklı türleri kapsadığı dalgaboylarındaki tüm aralığı gösterir. Görünen ışık en bilinenidir fakat daha birçok sınıfı mevcuttur. Bunlardan birçoğunu günlük hayatta kullanırız. Örneğin radyo dalgaları, mikrodalgalar, kırmızı-ötesi ve moröte ışık ve de X-ışınları gibi. 67P/Churyumov-Gerasimenko kuyruklu yıldızına giden Rosetta uzay aracı, 10 Temmuz 2010 yılında Lutetia' nın yakınından geçmiştir. Rosetta'nın kamerası OSIRIS moröte ışık, ESO'nun NTT'si görünür ışık, Hawaii'deki NASA'nın Kızılöte Teleskop Tesisi ve Spitzer Uzay Teleskobu yakın kırmızı-öte ve orta kırmızı-öte ışınım verileri sağlamaktadır. E chondrites, bulunan göktaşlarının sadece %2'sini oluşturan benzersiz bir göktaşı sınıfıdır. Alışılmadık mineralleri ve kimyası Güneş'e yakın olmasına rağmen tutarlıdır. Bu da izotop ölçümleri tarafından desteklenmektedir. E chondrites göktaşı sınıfı, Dünya ve Ay sisteminin aynı izotop bileşimini içeren tek göktaşı sınıfıdır. Dünya E chondrite tipi maddelerden oluşmuştur ve ayrıca E chondrite maddeleri de Güneş'ten Dünya'nın olduğu kadar uzaklıkta oluşmuşlardır. Buna ek olarak son zamanlarda E chondrite malzemesiyle ilgili elde edilen bilgiler Merkür'ün alışılmadık ve açıklanamayan bileşimini izah ettiğini göstermektedir. Bu çıkarım Merkür'ün de Dünya gibi E chondrit tipi madde artığından oluşmuş olabileceğini düşündürüyor. Her ne kadar hepsi de aynı tür malzemeden şekillenmiş olsa da, içte bulunan üç gezegenin de neden bu kadar farklı olduğu bir sır olarak kalmaktadır. Bu işlem sanki bir uzay aracının bir gezegenin yakınından uçurmaya ayarlanarak, onun çekiminden etkilenmesiyle yönünün ve hızının değiştirilmesi metoduna benzemektedir. Bazı gökbilimciler gaz devlerinin Güneş Sistemi'nin erken dönemlerinde bugünkü konumlarına geçmeden önce Güneş'e çok daha yakın bir konumda olduklarını düşünüyorlar. Bu durum iç Güneş Sistemi'nde bulunan diğer cisimlerin yörüngelerinde Jüpiter'den kaynaklanan dev bir kütleçekimine bağlı olarak çok büyük bir hasara neden olacaktı. ESO-Türkçe