Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, memleketin birinde, bir padişah varmış. Padişahın çok büyük orduları, sayısız malı mülkü varmış. Bu varlık içinde padişah, amansız bir hastalığa yakalanmış. Kısa sürede iğne ipliğe dönmüş. Vücudunun her tarafı yara bere içinde kalmış. Memleketin tüm ileri gelen hekimleri çeşitli ilaçlar vermişler, yaralarına merhemler sürmüşler ama nafile. Hükümdar, ölümün amansız kucağına doğru hızla ilerliyormuş. Saray, artık bir pazar yerine dönmüş. Gelen hekimlerin haddi hesabı yokmuş. Fakat hiçbiri padişahın derdine derman olamamışlar. Bir gün, şehre yabancı bir hekimin yolu düşmüş. Bu hekim, sayısız kitaplar okumuş, sayısız deneyler yapmış, birçok dil bilen, bilge bir hekimmiş. Doğadaki tüm şifalı otların etkilerini bilir, bunlardan kendine özel ilaçlar yaparmış. Padişaha olanları duyunca, hemen saraya koşmuş. O sırada, günleri sayılı olan padişahın yanına kimse alınmıyormuş. Hekim, kendini tanıtmış. Padişahı iyileştireceğini söylemiş. Güç bela padişahın yanına girebiImiş. Padişahın huzurunda saygıyla eğilmiş. Ona iltifatlar etmiş. Güzel bir muayene ettikten sonra biraz düşünmüş: "Padişahım. Hastalığınızın çaresi çok kolay. Size küçük bir ilaç bile vermeden, inşallah bu dertten kurtaracağım." demiş. Hükümdarın gözleri heyecanla parlamış. "Bunu yapabilirsen, sadece seni değil, senin tüm soyunu zengin ederim. Her isteğini yerine getiririm. Ölünceye kadar bedava yer içiririm. Lakin, aldatılmaktan bıktım. Sen de diğer hekimler gibi sahtekar çıkarsan, kelleni eline veririm!" diye tehdit etmiş. Bilge hekim, padişahın şartını kabul ederek saraydan ayrılmış. Kendine bir yer kiralamış. Şifalı otlarını, şifalı iksirlerini bir bir sıralamış. Kitaplarını raflarına yerleştirmiş ve başlamış çalışmaya... Bir kabın içerisinde şifalı atlardan ve diğer ilaçlardan bir karışım hazırlamış. Üzerine bal ilave etmiş ve bunu eliyle yoğrurarak bir top biçimine sokmuş. Ertesi gün, doğruca saraya koşmuş. Padişahın huzurunda saygıyla eğildikten sonra: "Padişahım. Söylediğim gibi ilacınızı hazırladım. Bu topu alın, avuçlarınızla bütün gücünüzle dövmeye başlayın. İyice terleyince, hamamda yıkanın ve üşütmeden yatağınıza yatıp dinlenin." demiş. Padişah, avuçlarıyla topu dövmeye başlamış. Öyle ki, iksir, padişahın yaralı ellerinden tüm vücuduna yayılmış. Terleyince, gidip yıkanmış ve istirahate çekilmiş. Bir iki gün geçmeden hastalığından tümüyle kurtulmuş. Sevincinden yerinde duramıyormuş. Hemen hekimi saraya çağırtmış. Onu muhabbetle kucaklamış, bol bol ihsanda bulunmuş ve kendisine bin altın vermiş. Günler böyle neşe ve muhabbet içinde geçerken, padişah; "Beni iyileştiren bu hekime, gün gelir yine ihtiyaç duyabilirim. Bu yüzden ne yapıp ne edip, bunu memleketimden uzaklaştırmamalıyım." diye düşünmüş. Bu sözleri duyan padişah: "Sen neler söylüyorsun öyle! O bana kimsenin yapamadığı iyiliği yaptı, hayatımı kurtardı." diye hiddetle karşı çıkmış. Fakat, kurnaz vezir, ne yapıp ne edip padişahın gönlüne şüphe tohumunu sokmuş. Artık padişah içindeki bu şüphe ile kıvranıyormuş. Aradan biraz zaman geçmiş, padişah daha fazla dayanamamış. Vezirini yanına çağırmış; "Çabuk o haini yanıma getirin! Kellesini, gövdesinden ayıralım da bu sıkıntım bitsin." demiş. "Sana çok güvenmiştim. Sen benim bu güvenimi casusluk yaparak boşa çıkardın. Bunun cezasım çekeceksin!" demiş. Padişah heyecanla: "Nasıl bir kitaptır bu?" diye sormuş. Bilge hekim: "O öyle bir kitaptır ki, bir bilgelik hazinesidir. Eşsiz bir kaynaktır. Tüm gizli ilimIeri içerir. Hatta benim kellemi uçurduktan sonra, kitabın üç sayfasını ve dördüncü sayfanın ilk satırını okursanız, kellem konuşmaya başlar ve tüm sorularınızın cevabını verir." demiş. Hükümdar, bu muhteşem kitaba sahip olabilmek için; "Hekimi serbest bırakın, iki gün sonra geri getirin!" diye emir vermiş. Birkaç muhafızla hekimi göndermiş. Vakit tamam olunca, hekimi sarayın meydanına getirmişler. Bütün halk merakla olacakları bekliyormuş. Hekimin sağ kolunca bilgelik kitabı, sol kolunda ise küçük bir kutucuk varmış. Hekim: "Sultanım, istediğiniz muhteşem kitabımı getirdim. Yalnız bana müsaade ederseniz biraz çalışmam lazım. Emredin de bir de tepsi getirsinIer." demiş. "Padişahım, kitap şimdi hazır hale geldi. Kellemi uçurduktan sonra, bu tepsideki tozların üzerine dikkatlice koyun. Sonra, kitabı açıp okumaya başlayın. Fakat, kellemi almadan lütfen bu kitabı açıp okumaya kalkmayın." demiş. Fakat, padişah hırs ve merakından hekimi duymuyormuş bile. Hemen kitabı kaptığı gibi sayfalarını açmaya çalışmış. Fakat, kitabın sayfaları birbirine yapışık olduğu için açamamış. Elini tükrüğüyle ıslatıp ilk sayfayı yırtmadan açabilmiş, fakat sayfada hiçbir yazı yokmuş. Elini tekrar tükrüğüyle ıslatıp ikinci sayfayı açmaya çalışmış. O sayfa da boş. Üçüncü sayfayı da aynı şekilde açmış. O da boş ... Dördüncü sayfayı açmaya çalışırken, birden dizlerinin bağı çözülmüş, boğazına bir şey düğümlenmiş. Başına gelenlerin farkına varmış, ama nafile ... Hiçbir şey diyerneden, bilge hekimin sadece gözlerine bakabilmiş. Kitaptaki toz zehirin etkisiyle bu dünyadan göçüvermiş. Hırsının ve aceleciliğinin cezasını canıyla ödemiş.


- Sevgili padişah kızı; büyük kalpler, büyük binalar gibidir; daima kendilerini gösterir. Pencereden baktığında göremediğin dağın ardında, küçücük bir devlet varmış. Küçük bir devletmiş ama, insanları pek şirinmiş. Irmakları, dereleri, ağaçları, çiçekleri her şeyi küçücükmüş bu devletin, hem de pek güzelmiş. - Zaman kaybetmeden haber salın memleketin dört bir köşesine. Her kim bana Hızır'ı gösterirse, dilesin benden ne dilerse. Her bir isteği emirdir benim için. Artık gücüm kalmamıştır. Bu merak birgün öldürecek beni. - Duyduk-duymadık demeyin! Padişahımız Hızır'ı görmeyi arzu etmektedir. Her kim padişahımıza onu gösterebilirse kıymetli hediyelerle ödüllendirilecektir. Duyduk-duymadık demeyiiin! - Aman padişahımızı bu dertten bir an önce kurtaran biri çıkmalı, yoksa aklını kaçıracak. - Tez padişahımıza haber salın, kendisiyle görüşmek isterim. Ona güzel haberler getirdim. - Padişahımız senin gibi birisiyle zaman kaybetmek istemeyecektir. Ne diyeceksen bana de, ben haberi padişahımıza veririm. - İnşallah, demişler. İnşallah bu adam padişahımızı bu dertten kurtarır. Artık dayanacak gücümüz kalmadı. - Efendimiz, duydum ki Hızır'ı görmek istiyormuşsunuz. Ben bu isteğinizi yerine getirebilirm. Ama onu, size ancak dört yıl sonra gösterebilirim. Yalnız bir şartım var. Bu dört yıl içinde her isteğimi yerine getireceksiniz. Bir dediğim iki edilmeyecek. - Tamam, demiş. Bir dediğin iki edilmeyecek. Dört yıl boyunca dilediğin şeye sahip olacaksın. Hiçkimse sana karşı gelmeyecek. Fakat , dört yılın sonunda bana Hızır'ı gösteremezsen, eğer sözünde durmazsan ölüm için hazırlan. - Beni dilediğiniz şekilde öldürebilirsiniz efendim, demiş. Ve padişah emir buyurmuş, adama bir köşk hazırlanmış. İçi altınlarla doldurulmuş. Bu dünyada sahip olunacak ne kadar şey varsa bir bir verilmiş. Adam halinden memnun, dört yıl sonrasını hiç düşünmeden yaşamaya başlamış. Fakat dört yıl nedir ki, göz açıp-kapayıncaya kadar gelir-geçer. Nitekim giden günlerin hiç farkına varmadan, adam bir de bakmış dört yıl bitivermiş. Bir telaştır başlamış. Padişaha gidip ne diyeceğini bilemiyormuş. Hızır'ı nerede bulsun da getirsin! yıl önce konuştuklarını birden hatırlayıvermiş. Tek çareyi kaçmakta bulmuş adam. Şehirden çok uzakta bir yer bulmuş kendisine ve orada gizlenmeye başlamış. Padişah adamı getirmeleri için köşke askerlerini göndermiş. Fakat adamın kaçtığını öğrenmişler. Bütün askerler şehrin her yerini araştırmaya başlamışlar. - Beni kurtar. Bu kuyudan çıkmama yardımcı ol. Bunu ancak sen yapabilirsin. Beni kurtar. - Neden korkuyorsun? Kimden saklanıyorsun böyle? Bana anlatırsan belki bir çaresini bulabiliriz. - Haydi beni padişaha götür, demiş. Onu bir de ben göreyim. - İşte dört yıl doldu, demiş. Bana Hızır'ı gösterme vaktin geldi. Her isteğini yerine getirdim. Şimdi sıra sende. Sen de benim isteğimi yerine getirmelisin. Yoksa öleceksin. - Efendimiz, ben size yalan söylemiştim; demiş. - Sen bize yalan söyledin. Öyleyse bunun cezasını çekmelisin. - Sevgili padişahımız, demiş. Bence bu adamı parça parça edelim ve parçalarını meydana asalım. Böylece hiçkimse size yalan söyleme cesaretini bir daha gösteremesin. - Bu yalancıyı bir kazana koyup kaynatalım. En güzel ceza bu olur. - Bu adamı bir tepsiye koyup fırında kebap gibi pişirmeli. - Ey padişahımız, demiş. Siz merhametli bir hükümdarsınız. Hızır'ı ne kadar görmek istediğinizi biliyorum. Öyleyse Hızır aşkına bu adamı affedin. Çünkü onu bağışlamanız size yakışan bir harekettir. Mutlaka bunun karşılığında büyük mükafatlar verilecektir. - Ey padişah! Birinci vezirin bir kasabın oğludur. Bu yüzden adamı, bir kasap gibi parçalayıp astı. İkinci vezirin bir aşçının oğludur. O da adamı yemek gibi kazana koyup kaynattı. Üçüncü vezirin bir kebapçının oğludur. Bu sebeple adamı fırına koyup kebap gibi pişirdi. Dördüncü vezirin ise, bir alimin oğludur. O, affedilsin dedi. Çünkü merhametli olmayı öğrenmişti. Hepsi de görgüsüne göre ceza verdi. - İşte ben Hızır'ım, demiş ve ortadan kaybolmuş. - Bu dünyada Hızır'ı görmeyi öyle çok istemiştim ki, bu adam sayesinde işte gördüm. Bana insanları nasıl tanıyacağımı da öğretti. Ve merhametli olmanın ne kadar güzel olduğunu gösterdi. Böylece adam ölümden kurtulmuş ve padişahla beraber sarayda yaşamaya başlamış. Yine bir dediği iki edilmiyormuş, ama artık adam hiçbir şey istemiyormuş.


Bir varmış bir yokmuş. Hiçler Şehri'nde bir kız vardı. Bir gün eli yaralandı. Yarası iyileşmeye başladıktan birkaç gün sonra, merhem ve ilaç alıp yarasına sürmek için halasına gitti. Halası, "Bende merhem yok" dedi. Onun yerine iki yumurta verdi kıza. - Bu yumurtaları pazara götürüp sat ve parasıyla attardan merhem al, dedi. Şimdi dinleyin bakın, kızacağız başından geçenleri nasıl anlatıyor: Pazara giderken yolda yumurtalarımı kaybettim. Çok üzüldüm. Elimi keseye soktum. Kesenin dibinde bir kuruş buldum. Sonra yumurtaları bulmak için o bir kuruşu bir adama verdim. Adam bana iğneden bir minare yaptı. Minareye çıktım. Şehrin dört bir yanına baktım. Yumurtalardan birinin tavuk olup bir ihtiyarın elinde dolaştığını gördüm. - Horozumu ver. Ayrıca sana çalıştığı kadarının ücretini de ver dedim. Uzun tartışmalardan sonra çeltik ekili tarlanın ürününden bana bir öküz dengi hak vermesinde anlaştık. Harman kaldırıldıktan sonra yirmi beş batman pirinç benim payıma düştü. Pirinçleri götürmek istedim. Çuvalım yoktu. Bir pire öldürdüm. Derisinden çuval yaptım. Pirinçleri içine doldurup horozun sırtına yükledim. Yürümeye başladım. - Bu yaranın ilacı nedir? diye sordum. - Ceviz içini kavurup horozun sırtına sürersen yarası iyileşir, dediler. Bir ceviz içini kavurdum. Yarası iyileşsin diye sırtına koydum ve yattım. Sabah uyandığımda bir de ne göreyim, horozun sırtında kocaman bir ceviz ağacı bitmiş! Çocuklar ağacın etrafına toplanmışlar, ceviz düşürüp yemek için ağaca taş ve kesek atıyorlar! Ağacın dalına çıktım. Ağaçta yüz eşek yükü taş ve kesek toplandığını gördüm. Bir keser bulup yer dümdüz olana kadar kesekleri parçaladım. Burasının salatalık ve karpuz ekimi için uygun olduğunu gördüm. Bir parça salatalık ve karpuz tohumu ektim. Ertesi sabah pek çok salatalık ve karpuz bitmişti. Bir karpuz koparıp kesmeye başladım. Karpuzu keserken çakım kayboluverdi. Belime bir hamam peştamalı bağlayıp çakımı bulmak için karpuzun içine girdim. Çok büyük ve kalabalık bir şehir gördüm orda. O şehrin çarşısına gittim. Aşçı dükkanında bir dinar verdim, biraz çorba satın aldım ve içmeye başladım. Çorba o kadar lezzetliydi ki kasesini bile yaladım. Kaseyi o kadar yaladım ki inceldi, inceldi neredeyse delinecekti. Bir de baktım ki kasenin dibinde bir kıl belirdi. Kılı alıp dışarı atmak isterken kılın ardından bir deve yuları çıktı. Yuları çektim. Arkasından yedi katar deve geldi. Develerin hepsi tam teçhizatlıydı. Birbiri ardı sıra geldiler. Çakım da en arkadaki devenin kuyruğuna bağlanmıştı. Masalımız burada bitti, ama serçecik daha evine gitmedi.


İsterseniz bir de Allah Resulü Efendimiz 'e bakalım. Hizmet edenlerin mi, yoksa edilenlerin mi içinde olmayı tercih etmektedir görelim. Bir savaş dönüşünde mola verilmiş, öğle yemeği hazırlamak isteyen ashab kesecekleri koyunun hizmetini konuşuyorlar. Bilirim ki siz bütün hizmeti yapar, ayağıma getirirsiniz. Ancak ben başkaları hizmet ederken, seyirci kalmak istemem. Ben de hizmet edenler arasında yerimi almayı tercih ederim. Seyirci kalmak bana ağır gelir. Hizmet etmek mutluluk verir. İşte Allah Resulü hizmet edilen değil de eden olmayı böyle tercih ediyor, tüketen değil de üretenden olmayı böyle ibretimize sunmuş oluyor. Ben onunla hacca gittim, çok ibadet eden birisidir. Her konaklamada hemen namaza durur, çok ibadet ederdi. Demek ki siz ondan çok ibadet etmişsiniz! Çünkü o, hizmet edilenlerden olmuş, siz ise hizmet edenlerden. Hizmet edilen olmakla iftihar etme de hizmet eden olmakla iftihar et. Zira hizmet edilmek Allah'a mahsustur. Hizmet etmek de kula mahsustur. Sen Allah'a mahsus sıfatla muttasıf olmayı düşünme de kula ait sıfatla muttasıf olmaya çalış. Misalleri burada kesiyor, kendimize sorular soruyoruz.


Dul bir kadının iki kızı varmış. Biri hem güzel, hem de çalışkanmış. Öteki ise hem çirkin, hem de tembelmiş; ama kendi öz kızı olduğu için kadın bunu daha çok severmiş. Evde her işi güzel kıza gördürürmüş. Zavallı kızcağız her gün sokakta bir kuyunun başında oturup bez dokurmuş. Hem de o kadar çok çalışırmış ki, parmaklarından kan fışkırırmış. Günün birinde iplik sardığı makara kan içinde kalmış. Bunun üzerine kız kuyuya eğilerek makarayı yıkamak istemiş. fakat makara elinden kayıp kuyuya düşmüş. - Makarayı kuyuya nasıl düşürdünse öyle alıp getireceksin. Sonra karışmam ha... diye bağırmış. Bunun üzerine kız kuyunun başına dönmüş ama ne yapacağını bilmiyormuş. Makarayı almak için "ne olursa olsun" diye kuyuya atlamış. Atlamış ama aklı başında değilmiş. Az sonra uyandığında, kendini güzel bir çayırlıkta bulmuş. - Ne olursun beni fırından çıkar, beni fırından çıkar; yoksa yanacağım, çoktan piştim ben... - Beni silkele, beni silkele... Biz elmalar hep olduk!.. Kız ağacı sallamış, elmalar, yağmur taneleri gibi yere dökülmüşler. Kız ağacın üzerinde hiç elma kalmayıncaya kadar silkelemiş. Elmaları bir araya toplayarak koca bir yığın yapmış, sonra yine yola koyulmuş.. - Sevgili çocuk, neden korkuyorsun? Gel burda kal; evin bütün işlerini güzelce yaparsan sana bir kötülüğüm dokunmaz. En çok dikkat edeceğin şey yatağımı güzel düzeltmek, iyice silkelemektir. Bunu yapınca yatağın içindeki kuş tüyleri uçar. İşte o zaman yeryüzüne kar yağar. Benim adım Holle Kadın'dır. Kocakarı böyle tatlı tatlı konuşunca kızın içi ferahlamış; orada kalmaya karar vermiş. İçeri girerek işine başlamış. Evin her işini seve seve yapıyormuş, yatağı her zaman o kadar güçlü silkeliyormuş ki, tüyler kar parçaları gibi uçuyorlarmış. Bu yüzden kadının evinde rahat bir yaşam geçiriyor, kötü söz işitmiyor, her gün kızartmalar, kebaplar yiyormuş. - Evimi çok göreceğim geldi. Bu ayrılık acısına dayanamıyorum. Burada, yerin altında geçen yaşamım çok iyi ama artık daha fazla kalamayacağım. Yine yukarıya dönmek istiyorum. - Evine dönmek isteyişin hoşuma gitti. Bugüne kadar bana çok iyi hizmet ettiğin için, seni ben kendi elimle yukarı çıkaracağım, demiş. Kızı elinden tutmuş; büyük bir kapıya doğru götürmüş. Kapı açılmış. Kız tam kapının altına geldiği zaman güçlü bir altın yağmuru başlamış. Durduğu yerle annesinin evi arasında çok az aralık varmış. Kız evin bahçesine girdiği zaman horoz kuyunun üzerine çıkmış, ötmeye başlamış. - Ö ö rö ö, altından küçük bayanımız yine geldi! Kız eve girmiş, annesinin yanına gitmiş. Her yanı altınla kaplı olduğu için kendisini hem annesi, hem üvey kız kardeşi güleryüzle karşılamışlar. - Ne olursun beni dışarı çıkar, beni dışarı çıkar, yoksa yanacağım. Çoktan piştim ben!.. - Ne olursun, beni silkele, kuzum beni silkele... Biz elmalar hep olduk! - Ya... çok bilmişsin... seni silkeleyim de kafama elmalar düşsün değil mi? demiş; geçip gitmiş. Holle Kadın'ın evine vardığı zaman hiç korkmamış. Çünkü onun koca dişlerini önceden duymuşmuş. Hemen kadının hizmetine girmiş. İlk gün çok çalışmış. Holle Kadın'ın her dediğini yapmış. Kocakarının kendisine vereceği altınları düşünüyormuş. Fakat ikinci gün tembelliğe, işleri başından savmaya başlamış. Üçüncü gün bu tembellik bir kat daha artmış. Sabah bir türlü yatağından kalkmak istemiyormuş. Tembel kız Holle Kadın'ın yatağını da yapmıyormuş. Bu yüzden tüyler de uçuşmuyormuş. Çok geçmeden bu durum Holle Kadın'ı kızdırmış. Kızı işinden çıkarmış. Tembel kız buna seviniyormuş. Altın yağmurunun yağacağını umuyormuş. Holle Kadın onu da büyük kapıya kadar götürmüş. Fakat kız kapının altına gelince altın yerine kocaman bir kazan dolusu zift başından aşağı boşalmış. - Ö ö rö ö, pasaklı küçük bayanımız yine geldi diye ötmeye başlamış. Kıza bulaşan bu zift ömrü oldukça üzerinde kalmış.


Bir çiftlikte güzel bir horoz yaşıyordu. Horoz her sabah çiftliğin yakınındaki bir ağaca çıkar, güzel sesiyle... bir hayvan yoktur. Sizin gibi yakışıklı bir arkadaşım olmasını çok isterdim. Benimle arkadaş olmaz mısınız? Tilkinin bu davranışlarından çok rahatsız olan, ondan kurtulmak isteyen horoz bir kurnazlık düşündü. - Niçin olmayayım. Ben de sizin gibi kurnaz bir arkadaşım olsun isterim. Yalnız bir önerim olacak. Benim Karabaş adında çok samimi bir arkadaşım köpek var. Onu da aramıza alalım. Üç dost oluruz. O da çok azgın ve yırtıcı bir hayvandır. Bizi korur. Dilerseniz Karabaşı hemen çağıralım gelsin, der. - Hayır bu işi yarına bırakalım. Bugün benim çok işim var, deyip gider. Gidiş o gidiş. Bir daha artık hiç gelmez. Bundan sonra da horoz rahat rahat ağaçta ötmesine devam eder.


İbiş ile Maviş o gün meyve bahçesini geziyorlardı. İkisi de çok heyecanlıydı. Çünkü bu kadar güzel bir manzara hiç görmemişlerdi. Her yer rengarenk meyve ağaçları ile doluydu. Kırmızı elmalar, yeşil armutlar, kocaman erikler vardı. Köylü kadınlar, küçük çocuklar merdivenle ağaçlara çıkmış, olgun meyveleri topluyor sonra da sepete diziyorlardı. Bahçıvan İbiş ile Maviş'e de bir sepet verip "Haydi bakalım. Siz de bağdan biraz üzüm toplayın" dedi. İbiş ile Maviş çok sevindiler. Doğru bağa gidip üzüm topladılar. Maviş "Bu iş çok eğlenceli. Yarın yine gelelim" dedi. Dayanamayıp sepetteki meyvelerden yediler. Mideleri çok şişmiş olacak ki ikisi de geceleyin müthiş bir sancıyla uyandılar. Karınları çok ağrıyordu. Bahçıvan onların seslerine koşup gelince bir de ne görsün!? İbiş ile Maviş'in renkleri sapsarı olmuş! İkisi de yerde kıvranıyor! "Yoksa yıkamadan meyve mı yediniz?" diye sordu. İbiş ile Maviş utanarak başlarını salladılar. - Evet, karnımız çok acıkmıştı da. Bahçıvan güldü. "Çocuklar; yemeniz bir şey değil, ama bu meyvelerin hepsi ilaçlı. Bu ilaç meyveleri kurttan ve diğer hastalıklardan koruyor. Sakın bir daha yıkamadan yemeyin!" dedi. İbiş ile Maviş o günden sonra yıkamadan hiçbir meyve yemediler.


Hafta sonuydu."Vur, vur, sıkı vur. Haydi görelim seni! Kazanmamız sana bağlı." sözleriyle takım arkadaşları Erol'u durmadan destekliyorlardı. Erol gerildi, gerildi, bütün gücünü toplayarak öyle bir vurdu ki top havaya fırladı. Ömer amcanın evinin etrafını saran leylakların arasında gözden kayboldu. Ardından bir şangırtı koptu. Sonra da ortalığı derin bir sessizlik kapladı. "Çabuk, çabuk! Bir yere saklanalım." diyerek ileri atıldı. Top sahasında bir kaynaşma oldu. Çocuklar itişerek civardaki samanlıklardan birine doğru koşmaya başladılar. Bu kargaşalıkta Erol da kendini onların arasında buldu. Biraz koştuktan sonra Ali'lerin odunluğuna gizlendiler. "Çok güzel bir vuruş yaptın ama..." diyerek söze başladı. Bir başkası: "İyi ki Ömer amcam görmedi. Öyle aksi bir ihtiyardır ki sana etmediğini bırakmazdı." dedi. Daha sonra içlerinden biri usulca gidip topu getirdi. Çocuklar Ali'nin her dediğini yapar, bir dediğini iki etmezlerdi. Erol aralarından ayrılıp eve doğru yürümeye başladı. Başı önde, düşünceli düşünceli yürüyordu. İçini sanki bir kurt kemiriyordu. İçi hiç rahat değildi. Olaylar kafasının içinden bir film şeridi gibi geçiyordu. Ömer amca varlıklı bir adamdı. Kırılan bir camın yerine yenisini taktırmak ona hiç dokunmazdı, ama çocukların yaptığı doğru değildi. Erol da yanlış hareket etmişti. Daha doğrusu saklanmakla çok kötü bir iş yapmıştı. En iyisi her şeyi açıklamaktı ama artık onu da yapamazdı. Erol, bunları düşünürken bir ara başını kaldırınca karşıdan ağır ağır gelen Ömer amcayla göz göze geldi. Utancından yerin dibine geçti. İçinden alabildiğine koşarak oradan uzaklaşmak geldi. Ama Ali'nin sözlerini hatırlayınca bu kararından vazgeçti. Yaşlı adam iyice yaklaşınca: "Nasılsınız Ömer amca?" diye hal hatır sordu. yüzüne bakmaya cesaret edemiyordu. Camı bilerek kırmamıştı. Bu bir kaza idi. Ona pek yanmıyordu. Asıl üzüldüğü şey yaptığını örtbas etmeye çalışmış olmasıydı. Sonra oğluna dönerek: "Anlaşılan seni çok seviyor. Bana: Maşallah, sizin delikanlı hiç öbürlerine benzemiyor. Pek uslu ve terbiyeli bir çocuk." diyerek seni övdü. Erol içinden: "Bir kaza oldu, bir kaza oldu." diye geçiriyordu. Yapanı görmediğini söylemenin büyük bir korkaklık olduğunu bildiğinden, durmadan önüne bakıyordu. - Neyin var yavrum, yoksa hasta mısın? diye sordu. masalsitesi.com Daha yemeğine elini bile sürmemişsin. Erol kendine gelip: "Hayır, hayır. Bir şeyim yok. İyice acıkmamışım da canım yemek istemiyor." deyip sofradan kalkmak için izin istedi. Sonra da doğruca odasına koşup kendisini yatağının üstüne attı. Hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladı. Yaptığını sakladığından dolayı içi bir türlü rahat etmiyordu. Koşarak merdivenleri indi. Az sonra Ömer amcanın zilini çaldı. Ömer amca kapıyı açınca çok sevindi. - Ooo, hoş geldin küçük dostum, ne iyi ettin de geldin. Benim de yalnızlıktan canım sıkılıyordu, deyince Erol, yerinden kıpırdayamadan suçlu suçlu önüne baktı. Birkaç kere yutkunduktan sonra güçlükle: "Camınızı kıran benim." diyebildi. Derin bir nefes aldıktan sonra olan biteni anlattı ve ardından da: "Ne olur beni affedin!" dedi. Erol'un eli ayağı titriyordu. Heyecandan dudakları bembeyaz olmuştu. Ömer amca büyük bir hoşgörü ile: "Üzülme yavrum. Bunlar olağan işlerdir. Kaza bu. Bu davranışın çok hoşuma gitti. İnsanın, hatalı davranışını dürüstçe söylemesi çok önemli. Hele verdiği zararı karşılamaya çalışması karakterinin üstünlüğünü gösterir." dedi. Ömer amca: "Biliyor musun küçük dostum, bu kazaları önlemek için bütün komşular birleşip sizin top sahasının etrafına tel çeksek iyi olacak." dedi. Sonra da Erol'un sırtını okşayarak "Buraya kadar gelmişken bir de benim pul koleksiyonumu gör bari." diyerek sanki hiçbir şey olmamış gibi onunla tatlı tatlı konuşmaya başladı.


Ona tek bir kere İhtiyar dedim. Demez olaydım. Yüzüme öyle bir baktı ki yerin dibine geçtim. Ufalıp ufalıp yok oldum. Yanından ayrıldım. Sonra dönüp baktım. Gözleri hala bendeydi. Yine ufalandım. Çok kızdım kendime çok. Kendi kendimi azarladım. Ne vardı yaşlı birine, İhtiyar diyecek! Şeytana uydum işte. Yoksa zevzek arkadaşlarıma mı uydum? Uymaz olaydım. Yanlış yapmışım. Bunu anladım. Yine de özür dilemeye cesaret edemedim. Eve kaçtım. Ama o gece zor uyudum. İhtiyar rüyama girdi. Gözlerini gözlerime dikti. Öyle bir baktı ki deldi geçti. Ak sakalını oynatarak bir şeyler söyledi. Sesini duymadım. Ama güzel şeyler söylemediğini anlamak için sesini duymaya gerek yoktu. Zaten gözleriyle konuşuyordu. Bir zamanlar o da çocukmuş. Sonra genç olmuş. Derken yaşlanmış. Yıllar geçtikçe saçı sakalı ağırmış. Yüzü ve elleri buruşmuş. Gözlerinin altı sarkmış. Kamburu çıkmış. Kısacası ihtiyarlamış işte. İnsanın elinde değil ki ihtiyarlamamak. Direnememiş. İnsan ne kadar güçlü olursa olsun, bazı şeylere direnemiyor. Özellikle de yıllara. Hiç kimse yıllara direnemez. Çocukluğunuzu, gençliğinizi alır götürür. En güzel anılarınızın üstünden geçer. Tank geçer. Nereden mi biliyorum tankı. Cumhuriyet Bayramı törenlerinde görmüştüm. Geçerken yer gök sarsılıyordu. Çocuktum. Ortalık yıkılıyor sandım. Annemin eline sımsıkı yapıştım. Hemen anladı korktuğumu. Tanklar geçiyor korkma, dedi. Deprem değil. Hatıraların üzerinden yıllar tank gibi geçer derken iyi laf ettim galiba. Böyle oluyor işte. Kimse geri dönemiyor. En sevdiği zamanı yeniden yaşayamıyor. Kimse yeniden çocuk ya da genç olamıyor. İhtiyarlığı yaşamadığımdan daha iyisini anlatamam. Hissettiğim kadarını söyleyebilirim. Geçen seneye kadar benim de bir dedem vardı. Ak saçlı, ak sakallı, kısa boylu, tombul tombulcuk. Beni dizine oturtur, iç çeker, çocukluğundan gençliğinden söz ederdi. Onu nasıl özlüyorum bilemezsiniz. Bak şimdi! Sanki niye ihtiyar dedim durup dururken. Küçük kulübesinin bahçesinde kendi halinde oturan yaşlı bir adamın keyfini niçin kaçırdım. Buna hakkım yoktu. Eminim bize bakarken kendi çocukluğunu düşünüyordu. Kendi çocukluğunu arıyordu. hissediyorum. Terbiyesizlik etmişim. Onun da huzurunu kaçırdım. Kendimin de. Bu sabah alelacele kahvaltı ettim. Çantamı çabucak hazırladım. Hızlı hareketlerim annemin dikkatini çekti. Geç kalmak istemiyorum anne. Öğretmenim kızıyor. Bizim ihtiyara bir şey oldu galiba, dedi. Hışımla çıkıştım. Ağzımdan kaçmış. Zaten özür dilemeye geldim. Galiba geç kaldın, dedi. Senin ihtiyar ölmüş. Adam yani... Aman o amca işte. İç çekti. Bir avuç nefes aldı. İyi biridir, dedi. Çocukları çok sever. İnşallah iyileşir. O günden sonra yaşlı adamla dost olduk. Ondan çok şey öğrendim.


Köylünün biri sahip olduğu iki eşekten birisine tuz, diğerine de sünger yükleyip pazarın yolunu tutmuş. Tuz yüklü eşek yükünün ağırlığı ile zor yürüyor, nerede ise yere düşecekmiş gibi oluyordu. Oysa sünger yüklü eşek rahatmış. Üzerinde efendisi olduğu halde zorluk çekmeden yürüyebiliyormuş. Dağlar tepeler aşıp sonunda bir nehre varmışlar. Tuz yüklü eşek yorgun olmasına rağmen nehiri kolayca geçmiş. Çünkü suya girince üzerindeki tuzlar eriyip yok olmuş. Karşıya geçtiğinde ise keyfine diyecek yokmuş. Bunu gören sünger yüklü eşek de girmiş suya. Ama oda ne? Sırtındaki süngerler suyu çektikçe eşeğin yükü ağırlaşıyormuş. Eşek giderek batmaya başlayınca üzerindeki efendisi İmdaaaaaattt diye bağırmaya başlamış. O sırada yoldan geçen birisinin yardımıyla eşekte, efendisi de zor kurtulmuşlar. Yolculuğun geri kalan bölümünde ise tuz yüklü eşek rahat rahat yürürken sünger yüklü eşek sıkıntı çekmiş.


Yemyeşil ormanın içinde bulunan güzel bir ağacın üstünde iki güvercin yaşarmış. Neşe içinde günlerini geçirirken güvercinlerden biri suratını asmış. Arkadaşına ben bu ormana artık sıkılmaya başladım uzak ülkelere uçmak, değişik yerler görmek istiyorum buralardan gidelim demiş. Kara güvercin; bu orman bizim yuvamız, burada mutluyuz, hem kış gelmek üzere, yolda donarız ben burada kalmak istiyorum, sende gitme demiş. Ak güvercin arkadaşına o zaman sen gelme ben gidip dönerim hem sana gördüğüm yerleri anlatırım demiş. Kara güvercin ne yaptıysa ak güvercini ikna edememiş. havadan kendini avlamak için aşağıya süzülen şahini görmüş. Öleceğini anlayan ak güvercin korkudan donmuş kalmış. masalsitesi.com O sırada şahini gören bir kartal onu yemek için saldırmış şahine. Ölmekten kurtulan ak güvercin hızla uçarak uzaklaşmış oradan. Yaşadığı korku ile çok yorulan ak güvercin gördüğü bir evin çatısına konmuş. Konmuş konmasına da onu gören bir çocuk ak güvercine sapan ile taş fırlatmış. Kanadı kanlar içinde kalan güvercin evinden ayrıldığına bin pişman olmuş ve güvenli ormanına dönmeye karar vermiş. Ak güvercin yaralı kanadı ile uçarak günler sonra yuvasına varmış. Onu kanlar içinde gören kara güvercin arkadaşının kanadını sarmış ve onu iyileştirmiş. Başından geçen talihsiz olayları kara güvercine anlatmaya başlamış ak güvercin. Arkadaşını dinlemediği için başına gelmedik kalmayan ak güvercin bir daha yuvasından ayrılmamaya karar vermiş. O günden sonra iki güvercin mutlu mesut ormanlarındaki yuvalarında yaşamaya devam etmişler.


İki katır yolda yan yana gidiyorlarmış. Biri buğday, biri altın yüklüymüş. Altın çuvalı taşıyan katır, değerli bir yük taşıdığı için böbürlenirmiş. - Doğrusu yorulduğuna değmez, demiş. İki çuval buğday kaç para eder ki? Etse etse beş yüz lira eder. Bense bir servet taşıyorum. Buğday yüklü katır dinler, sesini çıkarmazmış ama, onun bu böbürlenmesine de kızarmış. Uzun bir yolculuktan sonra, büyük bir ormandan geçerlerken hırsızların saldırısına uğramışlar. Buğday yüklü katıra hiç kimse karışmamış. Fakat ötekine gelince, hemen üstüne saldırıp hem altın çuvallarını almışlar hem de katırı dövmüşler. -Bak,demiş.O kadar övünüp durduğun yükün yüzünden başına neler geldi. El alemin parasının hamallığı ile böbürlenmeye kalkanların sonu budur işte!


Bir gün padişah iki tane köle satın aldı. Kölelerden biri çok temiz yüzlü inci dişli biriydi, nefesi gül gibi kokuyordu. Diğeri oldukça çirkindi, dişleri çürümüş ağzı kokuyordu. Padişah o güzel yüzlü köleye ihsanlarda bulunarak onu hamama gönderdi. Dişleri çürümüş ağzı kokan köleyi yanına çağırdı. Kendini çok beğendiğini fakat arkadaşının kendisi hakkında çok kötü şeyler söylediğini belirterek, onun da arkadaşının kötü huylarını söylemesini istedi. Fakat köle arkadaşına toz kondurmadı hep onu övücü sözler söyledi. Padişah ne yaptıysa bir türlü o köleye arkadaşı hakkında kötü bir söz . söyletemedi. ikinci köle hamamdan geldi. Padişah onu da sınamak için huzuruna çağırdı. Onu övücü sözler söyledi. Sıhhatler olsun ne kadar zarif ve latif olmuşsun. Keşke öbür kölenin sayıp döktüğü kötü huyların da olmasa ne . olurdu. dedi ve onu da diğer köle gibi denemek istedi. Bunun üzerine köle kızdı, köpürdü ve arkadaşı hakkında kötü şeyler sayıp dökmeye başladı. - Yeter artık ikinizin de özünü, aslını anladım, onun ağzı kokuyor, senin ise için kokmuş, bundan sonra sen o doğru sözlü ve güzel huylu kölenin emrindesin haydi git. dedi.


İşte böyle iki zıt kutupmuş bu iki kurbağa... Akşamın bu vaktinde bırak böyle çocuklukları lütfen! diye itiraz edecek olmuş Akkurbağa, ancak yaramaz arkadaşı bir türlü fikrinden vazgeçmemiş. Hatta Dediğimi yapmazsan, seninle artık arkadaş olmam! diye tehdit bile savurmuş. Bunca yıllık arkadaşını kaybetmek istemeyen Akkurbağa bu teklifi de istemeye istemeye kabul etmiş. içine düşmüşler! Acı gerçeği o zaman anlamışlar: üzerinden atlamaya çalıştıkları o şey, yarısına kadar dolu kocaman bir süt güğümü değil miymiş meğer! Bacaklarımda derman kalmamış. Hakkını helal et kardeşim! deyip sütte yüzmekten vazgeçmiş. Bir-iki dakika sonra da son nefesini vermiş... Akkurbağa bu şekilde yalvarırken, bir taraftan da sebebini bilmeden sütün içinde var gücüyle çırpınmış. Karanlıkta, yapayalnız, çaresiz, ama hiç ümitsizliğe düşmeden... çırpınmış, çırpınmış... Bu hal dakikalarca devam etmiş. Bir ara arka tarafından ayağına birşey çarpmış. Dönüp baktığında bunun irice bir tereyağı topağı olduğunu görmüş. Oraya nereden geldiğini düşününce, bu tereyağının farkında olmadan kendi çırpınışlarıyla meydana geldiğini anlamış. Gözleri sevinçle parlamış, çünkü bu onun kurtuluş vesilesi olabilirmiş!


Evvel zaman içinde kalbur saman içinde bit bitin peşinde it itin yedinde iken balık uçtu havaya lafım düştü tavaya ben sana el ettim sen bana ne ettin işte aldım payımı dağıttım tayını zort babam zort yort anam yort kafası gülle gövdesi sille dili çatal dişi partal burnu bayır kaşları çayır hayırdır inşallah hayır derken efendim ikiz mi ikiz, ceviz mi ceviz iki kardeş yaşarmış. Birinin adı Yunus öbürünün Veysel'miş. İki kardeş birbirlerini çok severlermiş. Birine bir şey olsa diğeri üzülürmüş. Biri bir şey başarsa öbürü sevinirmiş. Anlaşamadıkları şeyler de az değilmiş. Her gün tartışırlar ama hiç küsmezlermiş. Çünkü anne babaları da öyleymiş. Tartışırken öpüşürler, öpüşürken tartışırlar; bazen tartışmakla öpüşmek birbirine karışırmış. Armut dibine düşer a! Yunus'la Veysel de inatla ve muhabbetle tartışırlarmış. Ne güzel! Ne mutlu aile!.. Fakat hep havalar güzel olmaz, kavunlar tatlı çıkmaz, işler yolunda gitmez tabi. Zamanla iki kardeş yeni yeni huylar edinmiş. Eskisi gibi aynı şekilde oynamaz, aynı şeyi sevmez, olaylara aynı şekilde bakmaz olmuşlar. Mesela biri uçurtma uçururken diğeri salıncakta sallanıyormuş artık. Biri kürek çekmeyi öbürü yüzmeyi seviyormuş. Biri çikolatalı, biri reçelli ekmek istiyormuş. Biri köpekten kaçan kediyi, öbürü köpeği tırmalayan kediyi beğeniyormuş. masalsitesi.com Biri sonbahar geldi diye hüzünleniyor, diğeri kar yağacak diye seviniyormuş. Yunus'la Veysel'in anne babası sessizce seyretmişler çocuklarını, bu değişime ses çıkarmamışlar. Gel zaman git zaman yeni duruma herkes alışmış. Günler günleri, aylar ayları kovalamış... Güzel, aydınlık bir yaz mevsimiymiş. Ailecek deniz kenarındaymışlar. İkizler kumdan kale yapıyorlarmış. Tanımadıkları bazı çocuklar da voleybol oynuyorlarmış. Derken top ikizlerin kalesine çarpmış. Kale birden bum! diye kum yığınında dönmüş. Veysel bu duruma çok sinirlenmiş. Top oynayan çocuklara çıkışmış, Gidin evinizin önünde oynayın bi kere topunuzu! diye bağırmış. Voleybolcu çocuklardan kızıl saçlı olanı, Kazayla oldu ki! Niye baarıyosun ki! diye diklenmiş. Yunus, Boşver boşver, gene yaparız. Boşver boşver. demiş alttan alarak. Veysel kızgınlıkla, Ama onlar da dikkat etsinler! demiş. Veysel kavgacı bir çocuk olmadığını göstermek istercesine voleybolcu çocuklara seslenmiş, Bi anlıktı ki kızgınlığım benim bi kere. Tamam tamam geçti. demiş. Voleybolcular, Veysel'i yadırgamışlar ama yumuşamışlar da öte yandan. Veysel'in bu lafı çevredekileri de gülümsetmiş ayrıca. Eh! Neyse ki olay daha fazla büyümemiş. Herkes oyununa devam etmiş. Kulaç şapırtıları, yaramaz çığlıklar, meşin topun ele çarpınca çıkardığı ses ve masmavi bir koku... Ohh!.. hepsi karışmış birbirine. Çevredekiler ikizlerin anne babasına yaklaşmış onlarla muhabbet etmeye başlamışlar. Aileler birbirlerine meyve, kurabiye, çay ikram etmişler. Muhabbete dalmışlar. Herhalde herkes kendi çocuğundan söz ediyormuş. Günün güzelliği geri gelmiş. Derken voleybolcu çocukların topu suya düşmüş, açığa sürüklenmeye başlamış. Veysel topun peşinden hemen atlamış denize. Fakat top çok hızlı bir şekilde açığa sürükleniyormuş. Veysel'de peşinden yüzüyormuş. Büyükler muhabbete öyle bir dalmışlar ki çocukların ne yaptığını görememişler. Top açılmış Veysel açılmış. Top açılmış Veysel açılmış. Kızıl saçlı çocuk tehlikeyi anlamış ve var gücüyle bağırmaya başlamış. Büyükler uyanmış. Ama Veysel o kadar çok açılmış ki görememişler. Veysel çoook uzakta küçük bir nokta kadarmış! Öte yandan Yunus'ta yokmuş ortalıkta! Tüm büyükleri, özellikle ikizlerin anne babasını bir telaş almış! Anne bağırmaya başlamış acıyla! Baba sağa sola koşturmuş şaşkınlık içinde! En sonunda kendini suya atmış! O da ne!? Çok uzakta bir kayık Veysel'e yaklaşmaktaymış. Kürekleri çekense Yunus'muş. Yunus kardeşini kayığa alıp kıyıya kürek çekmiş. Yarı yolda babaları karşılamış çocuklarını. Kıyıya kadar eskortluk yapmış onlara. Bir de sürpriz! Veysel denize kaçan topu getirip kızıl saçlı çocuğa vermiş. Kızıl saçlı çocuk mahcup olmuş, Sağol ya! Korkuttun ya! Üff! Sağol işte yani. Benim adım da Barbaros. demiş. Büyükler de başka türlü bir mahcubiyet içinde gülümsemişler. O günden sonra Barbaros'la ikizler çok iyi arkadaş olmuşlar. Asıl önemlisi, yani kıssadan hisse, insanlar ikiz bile olsa tıpatıp benzemezler birbirlerine. Masalda görüldüğü gibi bunun yararları bile vardır hepimize. Gökten üç elma düşmüş. Biri ikizlere, biri anne babaya, biri de bize.


Afrika'nın ormanlık bölgelerinden birinde bir fil ailesi yaşarmış. Bu ailenin en küçük üyesi olan yavru fil çok inatçı ve yaramazmış. Bir keresinde aile dolaşmaya çıkacakmış. - Bizle gel demiş baba fil. - Hayır ben sizle gelmiyorum diye başını sallamış inatçı fil yavrusu. - Gel beraber gidelim demiş annesi. O sırada zıplaya zıplaya ilerleyen bir ceylana gözü takılmış. Ceylan olayım diye karar vermiş. Ceylanı taklit ederek zıplamaya başlamış. Ama kalın ve hantal ayakları birbirine takılıvermiş. Burun üstü yere düşmüş! Ceylan olmak o kadar eğlenceli değil diye geçirmiş aklından. Maymun olayım o halde! Maymunların olduğu ağaçların yanına gitmiş. Maymunlar ağaçtan, küçük yaramaz filin yanına inmişler. Üzerine çıkmışlar, kimi kulaklarını çekmiş, kimi kuyruğuna asılmış, kimi kafasına Hindistan cevizi atmış. Yaramaz fil maymunların arasından zor kaçmış! Yolda rengarenk bir papağana rastlamış. Papağan bir ağaçtan ötekine uçuyormuş. Küçük filin çok hoşuna gitmiş. Ben de papağan olmak istiyorum. Bana uçmayı öğretir misin? demiş. Beraberce göl kıyısındaki dik yamaca gitmişler. Papağan haydi uçalım diye ileri atlamış. Fil de onu taklit etmiş ve yamaçtan aşağı kendine bırakmış. Papağan kanatlarıyla uçarken, yaramaz fil yavrusu, paldır küldür yuvarlanmış ve kafasının üstüne göle çakılmış. Çamur içinde, sudan kendini kurtarmaya çalışırken çok korkmuş. Zorlukla karaya çıktığında üstü başı çamur içindeymiş ve her tarafı ağrıyormuş. Galiba ben fil yavrusu olarak kalmalıyım diye düşünmüş. Sonra ailesini aramaya başlamış. Artık onlarla birlikte gezmek istiyormuş.


Gazneli Sultan Mahmud, bir av merasiminden dönerken bir köyde, Ayas adında bir delikanlı ile tanışmıştı Ayas'ın söz ve davranışlarındaki farklılık, bunlardan yansıyan zeka parıltıları karşısında Sultan Mahmud, bu delikanlıda bir cevher olduğunu sezmiş ve onu kendi rızası, ana-babasının izniyle Gazne'deki sarayına götürmüştü. Ayas, sarayda sultanın emriyle yoğun bir eğitim ve öğretime tabi tutuldu Tahminlerin ötesinde zeki ve başarılı bir genç olduğu görüldü Her öğretileni hemen belliyor, köyden gelmişliğini hissettirmemek için bir yanlışlık yapmamaya aşırı dikkat gösteriyordu. Sonuçta Ayas, Sultan Mahmud'un istediği nitelikte bir elaman olarak yetişti ve sultanın emrine girdi Kendisine hangi görev verilse hakkından geliyor, her işte hükümdardan tam not alıyordu Sultan Mahmud Ayas'ı keşfettiğine içten içe memnun oluyordu. bir kervan Sultan Mahmud'a, Ayas'ın değerini kanıtlamak için aradığı fırsatı verdi Sultan Mahmud, vezirlerinden birini çağırdı ve ona, Sultan Mahmud bunun için bir başka vezir çağırdı ve ona, Benim Ayas'a değer verişim sahip olduğu engin kabiliyetlerden, verilen her görevde gösterdiği ustalık ve becerikliliğinden dolayıdır Beşinizin, onunuzun birlikte üstesinden gelemediği bir işi tek başına hak edebilmesi sebebiyledir. En basiti şu kervan hakkında hanginizi görderdimse yeterli bilgileri edinemediniz. Halbuki daha önce böyle bir konuda Ayas'ı denedim, bir seferde tekmil bilgiyi, akla gelebilecek tüm soruların cevabını öğrenip beni aydınlatmıştı. İşte benim Ayas'ı tutmamın, ona farklı muamele yapmamın sebebi budur.


Çocukları olmayan ve zorluklar içinde nasıl yaşayacağını bilmeyen iyi yürekli bir yaşlı adam vardı, karısı da yaşlı ve yaşadıklarından dolayı yorgundu. Adam her gün ormana odun toplamaya gider ve yiyecek bir şeyler almak için topladığı odunları satardı. Bu işi yapmasa yemek bulamaz, aç kalırdı. - Bütün sıkıntılarını biliyorum ve sana yardım etmek istiyorum. İşte sana içinde yüz altın olan bir çanta. Yaşlı adam çantayı aldı ve bayıldı ve kendine geldiğinde sakallı adam gitmişti. Yaşlı adam eve gitti ve karısına hiçbir şey söylemedi. Onları karıma verirsem çabuk biter düşüncesiyle altın dolu çantayı bir gübre yığınının altına sakladı. Ertesi gün daha önce olduğu gibi ormana gitmeye devam etti, akşam eve geldiğinde yemek masasını iyi hazırlanmış buldu. İmkanlarının olmadığını biliyor, eşinin altınları bulduğundan şüpheleniyordu. - Bütün bunları nasıl satın aldın? diye sordu, "Yüz altınım gitti!" diye bağıracaktı ki sustu. ve o uzun sakallı adamla tekrar karşılaştı. - Yaşadığın şanssızlığı biliyorum, sabırla sustun, işte yüz altın daha, dedi. Yaşlı adam bu kez onları bir kül yığınının altına sakladı. Ertesi gün karısı külleri sattı ve masayı hazırladı. Yaşlı adam geri geldiğinde ve öğrendiğinde, bir lokma bile yemedi. Saçlarını yolarak yatağa gitti. Ertesi gün ormanda o sakallı adamla karşılaştığında ağlıyordu. - Bu sefer sana daha fazla para vermeyeceğim. Bu yirmi dört kurbağayı tut, sat ve gelirle alabileceğin en büyük balığı al. Yaşlı adam kurbağaları sattı ve bir balık aldı. Geceleyin parıldadığını fark etti. Her taraftan görülen ve etrafa yayılan büyük bir ışık saçıyordu. Balığı tutmak bir fener tutmak gibiydi. Akşam serinlesin diye pencereden sarkıttı. Karanlık, fırtınalı bir geceydi ve açıkta olan balıkçılar dalgalardan geri dönüş yolunu bulamadılar. O penceredeki ışığı gördüler, ışığa doğru giderken soğuktan titrediler ve hayatları kurtuldu. Hayatlarını kurtaran yaşlı adama çok teşekkür ettiler. Yaşlı adama avlarının yarısını verdiler ve onunla her gece o balığı pencereye asarsa, gece avını her zaman onunla paylaşacaklarına dair bir anlaşma yaptılar. Ve öyle yaptılar, iyi yaşlı adam daha yokluk yüzü görmedi, karısıyla mutlu mesut yaşayıp gittiler.


Bir gün annesi küçük Ayşe'ye: "Bütün gün dikiş diktim. Akşama yiyecek bir şey hazırlayamadım. Haydi ırmak kıyısına git de balık tut... Büyücü kadının evinin önünden geçerken de uğrayıp birkaç kuruş vermeyi unutma. Yoksa küser ve sonra çok kötü olur." dedi. Ayşe bu sözlere omuz silkerek karşılık verdi, ırmak kıyısına gelip oltasını suya atar atmaz, kocaman bir turna balığı yakaladı. Balık: "Sen beni yakaladığını sanıyorsun ama asıl ben seni lup diye yutacağım!" dedi. "Çok kötü anneciğim!" dedi, "Bu gün bir tek balık bile yok!" "Ne yapalım" dedi annesi de, "Biz de ısırgan otu çorbası içeriz!" Bu Ayşe'nin hiç hoşuna gitmedi ama yapacak bir şey yoktu. Çok acıktığı için istemeye istemeye çorbayı içmek zorunda kaldı. "Bu paralarla kendime leblebi şekeri alırım!" dedi. Büyücü kadının evinin önünden geçerken de: "Bugün de sana verecek bir şey yok!" diye seslenmeyi unutmadı. Ayşe bu sözlere omuz silkerek karşılık verdi ve ormanın yolunu tuttu. Ağaçların arasındaki tuzağa güzel bir sülün yakalanmıştı. Ayşe, sülünü tuzaktan çıkarıp almak için elini uzattı. Ama birden sülün büyüyüp irileşmeye başladı, koca bir kartal kadar oldu. "Sen beni yakaladığını sanıyorsun ama asıl seni alıp götürecek olan benim!" dedi sülün. Bu sözleri işiten zavallı Ayşe, var gücüyle koşarak eve döndü. Ama Ayşe büyücü kadının evinin önünden geçerken: "Bu gün sana verecek bir şey yok!" diye seslenmeyi de unutmadı. "Olur, gelirim." dedi büyücü kadın. Sonra Ayşe ile birlikte yola çıktılar. Ayşe'nin annesi onları görünce çok telaşlandı ve üzüldü. "Eyvah!" dedi, "Size sunacak ısırgan otu çorbasından başka bir şey yok!" Ayşe şaşkınlıkla tencereye doğru baktı. İyilik, hiçbir zaman boşa gitmeyen, tek yatırımdır.


Bir zamanlar küçük pembe çitleri arasında rengarenk bir kulübe varmış. Bu kulübede yaşlı mı yaşlı fakir mi fakir ama çok iyi kalpli bir teyze yaşarmış. Bu teyzenin sadece bir çiçeği varmış. Yaşlı teyze bu çiçeği tam öleceği sırada sokakta bulmuş. Onun toprağını değiştirmiş, sulamış ve büyümesi için her gün ona güzel güzel şarkılar söylemiş. demiş. Sonunda akıllarına, yakın arkadaşları Şeker Kuş' dan yardım istemek gelmiş. Şeker Kuş, rengarenk tüyleriyle ve sarı gagasıyla çok şık görünüyormuş. Bir ıslıkla onu çağırmışlar ve "Gökkuşağı Çiçeği'ni gördün mü?demişler. İncecik ve güzel sesiyle Gördüm." demiş. Nerede gördün? diye sormuşlar. Kuş da Onlar benim dünyadaki en sevdiğim yiyecekler, yerini söylersem siz onları alırsınız. demiş. Rüzgar da Sadece birkaç tohum alacağım, senin yemeğini almak ister miyim ben? demiş. Kuş da Peki o zaman söz ver. demiş. Rüzgar söz vermiş, kuş da Mavi tepelerin ardında bulunurlar, yalnız dikkat et sakın çiçeklerini koparayım deme, söz verdin. demiş. Rüzgar tamam diyerek yola çıkmış. Rüzgar az gitmiş uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş. Tam Mavi Dağ'a yaklaşırken birdenbire bir yıldırım rüzgarın kafasına düşmüş ve rüzgar bilinicini kaybetmiş. Bir oraya bir buraya savrulup duruyormuş. Rüzgarın bu halini gören bulut sihirli yağmurlarını üzerine yağdırmış. Yağmurun yağmasıyla rüzgarın kendine gelmesi bir olmuş. Buluta çok teşekkür etmiş. Ama gözlerini açar açmaz ne görsün? Mavi dağlardan oldukça uzaklaşmış. Rüzgar, babası fırtına kralından yardım istemiş. Babası öyle esip gürlemiş ki kendisini bir anda Mavi Dağ'ın tepesinde bulmuş. Rüzgar tohumlardan alıp gideceği sırada çiçeklerin güzelliğini görüp büyülenmiş. Tam koparacakken arkadaşlığın gücü galip gelmiş ve vazgeçerek Şeker Kuşa verdiği sözü tutmuş. Tohumları alarak hızlıca çiçeğe doğru uçmuş. Tohumları hemen ekmişler, sulamışlar ve güzel güzel açmaları için şarkılar söylemişler. Günler sonra tohumlar büyümüş ve tüm bahçe rengarenk güzel çiçeklerle dolmuş. Yaşlı kadın bahçesine çıktığında muhteşem bir manzara ile karşılaşmış. Sevinçten göz yaşlarını tutamamış. Tüm yanlızlığı ve üzüntüsü uçup gitmiş. Yaşlı kadın artık çiçekleriyle birlikte mutlu mesut yaşamış.


Çok uzak diyarların birinde, küçük dükkanında işini çok iyi yapan bir terzi varmış. Bu adam, ülkenin en iyi terzisiymiş. Herkes tarafından tanınır ve sevilirmiş. Eline aldığı kumaştan, kısa sürede çok güzel elbiseler çıkarırmış. İğne ve iplikle öyle bütünleşmiş ki, bir elbiseyi dikişini bitirmeden elinden bırakmazmış. İşini de çok severek yaparmış. - Sizi bu ülkede herkes tanıyor ve çok güzel elbiseler diktiğinizi söylüyorlar. Ben de kendime güzel bir elbise diktirmek istiyorum, demiş. - Ta-ta-ta-bi. Na-sı-sı-l iss-ter-se-se-niz, demiş kekeleyerek. Bizim terzi, bu güzel kıza görür görmez aşık olmuş. Ondan kekelemesi tutmuş. Genç kız, ertesi gün elbisesini almaya gelmiş. Terzi, ona elbisesini gösterdiğinde, nerdeyse küçük dilini yutacakmış. O kadar beğenmiş yani. Ne diyeceğini bilememiş. Bunun karşılığında terziye yüklü bir para vermek istemiş. Fakat terzi, parayı almamış. - Bu elbiseyi size hediye etmek istiyorum, demiş. - Hayır, olmaz. Böyle karşılıksız bir şey kabul edemem. - Lütfen kabul edin. Elbiseyi sizin üzerinizde görmek benim için en büyük hediye olacak. - Madem para almıyorsunuz, o zaman bunun karşılığında size akşama kadar yardım edeceğim. Bunu kabul edersiniz herhalde. Akşama kadar birbirleriyle çok güzel vakit geçirmişler. Bu sürede kız da terziye aşık olduğunu fark etmiş. Ne var ki genç kız, akşam olmadan evine dönmek zorundaymış. Yeni elbisesini alan kız, evinin yolunu tutmuş. O günden sonra daha sık görüşmeye başlamışlar. Bir gün genç kız üzüntüyle terzinin yanına varmış. Terziye, babasının artık çok yaşlandığını, bu yüzden de ölmeden önce kendisini evlendirmek istediğini söylemiş. Babası, kızı ülkedeki en yetenekli insanla evlendirmek istiyormuş. Bunun için de bir yarışma düzenleyecekmiş. Terzi kara kara düşünmeye başlamış. - Ne yapsam? Ne yapsam? diye. - Üzülme, yarışmaya ben de katılacağım. - Yarışmaya kadar bulacağım ne yapacağımı. Kız, terzinin kendisini avuttuğunu düşünmüş. Ümidini biraz da olsa yitirmiş olarak gitmiş. Terzinin aklı da kızla birlikte gitmiş. - Pişşşt, diye bir ses, onu uykusundan kaldırmış. Gözlerini ovuşturmuş, etrafına bakmış, kimse yok. "Yanlış duydum galiba." diyerek geri yatmış. - Pişşşt pişşşt, baksana, diyen sesi duymuş. diyerek yılan gibi kıvrıla kıvrıla iğneye yaklaşıp, delikten içeri geçmiş. - Heey sahip, bizi iyi dinle. Senin ne kadar dürüst, iyi ve çalışkan biri olduğunu biliyoruz. Bu yüzden sana yardım etmek istiyoruz. Bu yarışmayı kazanmak için öyle bir elbise yapmalısın ki, eşi benzeri olmamalı. - Sen hiç merak etme. Bunu birlikte başaracağız, demiş iğne-iplik. Yarışma vaktine kadar hiç durmadan çalışmışlar. Yarışma günü gelmiş, çatmış. Birbirinden yetenekli bir çok delikanlı, genç kızla evlenebilmek için yarışma yerinde toplanmış. Yarışma anını beklemeye başlamışlar. Kızın babası, yarışmayı izlemeye gelenler için en güzel yemekleri hazırlatmış, gösterişli evinin bahçesinde misafirleri eğlendirmek için türlü soytarılar getirtmiş. Yarışma vakti gelmiş sonunda. Bizim terzi heyecanla sırasının gelmesini bekliyormuş. O sırada, birbirinden yetenekli yarışmacılar, yeteneklerini sergilemeye başlamışlar bile. Sıra terziye gelmiş. Terzi öyle bir elbise dikmiş ki, ordaki herkes şaşkınlıkla elbiseye bakmaya başlamış. Herkesin gözü kamaşmış. Elbise, bulunduğu yere göre renk değiştiriyormuş. Zayıf-şişman demeden her kızın giyeceği şekilde esneklik özelliği varmış. Tüccar baba, önce gözlerine inamamamış. Terzinin böyle bir elbiseyi dikebileceğine inanmamış ve ondan, herkesin gözünün önünde aynı elbiseden bir tane daha dikmesini istemiş. Terzi, böyle bir duruma hazırlıklı olarak gelmiş. İğne-ipliğini eline alıp, yanında getirdiği kumaşlardan aynı elbiseyi dikmeye başlamış. Herkes, terzinin bunu başaramayacağını düşünürken, iğne-ipliğin de yardımıyla, terzi elbisenin aynısını dikmiş. Kızın babası ve misafirler, şaşkınlıklarını gizleyememişler. Yarışmacıların hepsi bütün hünerlerini sergilemişler ve yarışma bitmiş. Herkes heyecanla yarışmanın sonucunu merak ediyomuş. Terzi, kazamayacağı korkusuyla yarışmanın sonucunu beklemekten vazgeçip dükkanın yolunu tutmuş. - Allah bilir, diğerleri ne kadar yetenekliydi? Benim kazanamayacağım ortada. Onu unutmalıyım, diye düşünmüş üzüntüyle. - Kiminle evleneceğini bilmek istemiyorum. Git burdan. - Yarışmayı sen kazandın. Yani seninle evleniyorum. Terzinin kendine gelmesini sağlamak için, iğne usulca hareketlenip terzinin baş parmağına batmış. Terzi kendine gelmiş ve sevinç çığlıkları atmış. Terzi ve genç kız, çok güzel bir düğünle evlenmişler ve mutluluk içinde yaşamışlar.


Elbisemi, vücudumu, ruhumu temiz tutacağım. Zararlı alışkanlıklardan sakınacağım. Faydalı alışkanlıklar kazanacağım ve onları devam ettireceğim. Beni sağlıklı tutacak şekilde yemeye, uyumaya ve spor yapmaya çalışacağım. 2 - Nefse Hakimiyet: İyi vatandaş nefsine hakim olur. Vatana en çok hizmet edenler, nefislerine en iyi hakim olanlardır. Dilime hakim olacağım. Kaba ve çirkin sözler söylemeyeceğim. Duygularıma hakim olacağım. Beni memnun etmedikleri için hiç kimseye, hiçbir şeye kızmayacağım. Düşüncelerime hakim olacağım. Abuk sabuk arzuların iyi bir amacı bozmasına müsaade etmeyeceğim. 3 - Kendine Güvenmek: İyi vatandaş kendine güvenir. Kibir fenadır, fakat kuvvetli ve yararlı olmak isteyince kendine güven gerekir. Benden büyük ve akıllı olanların öğütlerini dinleyeceğim. Fakat kendim de iyi düşünmeyi, iyi seçmeyi, iyi hareket etmeyi öğreneceğim. Doğru bir şey yaparken, başkalarının benimle alay etmelerinden çekinmeyeceğim. Herkes yanlış ve kötü yapsa bile ben doğruyu yapmaktan korkmayacağım. 4 - Doğruluk ve Güven: İyi vatandaş doğru ve güvenilir kişidir. Vatandaşlar birbirlerine ne kadar güvenirlerse vatan o kadar yükselir. Sözlerimde ve hareketlerimde doğru olacağım, yalan söylemeyeceğim, hilekarlık yapmayacağım. Fenalığı anlaşılacağı için değil, fena olduğu için yapmayacağım. Benim olmayan şeyi sahibinden izinsiz almayacağım. Vaat ettiğim şeyi zamanında yapacağım. Olmayacak veya kötü bir şey vaat ettiysem yapamayacağım için hemen özür dileyeceğim. Benim yüzümden meydana gelen kötülüklerin önüne geçmeye çalışacağım. Öyle konuşacağım ve öyle yapacağım ki insanlar birbirlerine daha kolay güvenebilsinler. 5 - Temiz Oyun: İyi çocuk doğru oynar. Mızıkçılık etmeyeceğim, para için oynamayacağım. Takım oyunu ise kendim için değil, takımın başarısı için oynayacağım. Kaybedersem kızmayacağım, yenersem şımarmayacağım, alçak gönüllü olacağım. 6- Vazife: Tembeller, başkalarının sırtından yaşamak, kendi görevlerini başkalarına yüklemek ister. Güç de olsa, kolay da olsa, madem ki vazifemdir, onu daima kendim yapacağım. İşimle ilgili öğrenilmesi mümkün olan her şeyi öğreneceğim. İşini iyi yapanların bilgisinden istifade edeceğim. İşimi çok iyi yapacağım. Dikkatsiz yapılan bir tekerlek, bir demir çubuk, bir vida, bir çok insanın ölümüne sebep olabilir. Beni takdir edecek kimse olmasa da işimi zamanında yapacağım. Elimden geldiği kadar iyi yaptıktan sonra, benden daha iyi yapanları, benden daha çok kazananları kıskanmayacağım. Kıskançlık işi ve işçiyi bozar. 8- Beraber Çalışma: İyi vatandaş, insanlarla dostça işbirliği yapar. Bir adam, tek başına bir demir yolu, bir ev, bir köprü yapamaz. İnsanlar iyi işbirliği yaptıkça ülkemiz yükselir. Birlikte yaptığım işlerde kendi hisseme düşeni iyi yapacağım. Aletleri temiz ve muntazam tutacağım. Yerli yerinde bulunduracağım. Düzensizlik zaman ve sabır kaybı demektir. Birlikte çalışırken neşeli olacağım, neşesizlik işçilere ve işe zararlıdır. Kazandığım parada ne cimri, ne müsrif olacağım. Tutumlu olacağım ve para biriktireceğim. 9- Sevgi ve Şefkat: Sevgi ve şefkat toplum hayatına yardımcı olur. Her düşüncemde şefkatli olacağım. Kimseye kin beslemeyeceğim, kimseden nefret etmeyeceğim. Kimseyi aşağı görmeyeceğim. Her sözümde şefkatli olacağım. Dedikodu etmeyeceğim. Söz ya kalp kırar, ya da kalp yapar. terbiyeli ve anlayışlı olacağım. Bana hizmet edenlere boş yere eziyet etmeyeceğim. Zulmün ve haksızlığın önüne geçmek için elimden geleni yapacağım. En büyük yardımı, ona en çok muhtaç olana yapacağım. 10- Sadakat: İyi vatandaş sadık ve vefalıdır. Vatanın yükselmesi için vatandaşların bütün ilişkilerinde sadık ve vefalı olmaları gerekir. kişiler olmalarına elimden geldiği kadar yardım edeceğim. Okuluma sadık olacağım. Herkesin iyiliği için konmuş olan okul kurallarına uyacağım, arkadaşlarımın da uymaları için onlara yardım edeceğim. Yaşadığım şehre, vatanıma sadık kalacağım. Ülkemin kanunlarına ve idarecilerine saygı göstereceğim, başkalarının da saygı göstermesini sağlamaya çalışacağım.


Öyle bir gayretlenirmiş ki eşekçik, sırtına yüklenen süt güğümlerinin bile ağırlığını duymaz olurmuş. İki çalışkan arkadaş, horozlar kukkuriku diye bağırmadan, bebekler ınga ınga diye ağlamadan yola çıkarlar, evlere süt dağıtırlarmış. Böylece sahibiyle beraber süt satarmış eşekçik. Akşamlara kadar yorulmak nedir bilmezmiş. Sahibinin cepleri para ile doldukça bir sevinirmiş, bir sevinirmiş ki, anlatamam. Her akşam yatarken ; Yarın olsa da işe çıksak, sahibimin cepleri yine parayla dolsa! diye güzel güzel düşünürmüş. Boğaz tokluğuna çalışmaktan, sahibini mutlu kılmaktan başka bir şey akıl etmezmiş zavallıcık. Derken, çalışmalarının karşılığını görmüş sütçü. Zengin olmuş. Adamlar tutmuş. Sütçülüğe çıkmayı bırakmış. Eşek bu duruma üzülmüş. Üzülmüş ama elden ne gelir? Katlanmış çaresiz. Asık suratlı bir adamla satışa çıkarken isteksiz isteksiz yürür, eski günlerini içinden acı acı anarmış. Hey gidi günler hey, ne mutluyduk o günlerde! Cepte ağırlığımızca paramız, altın yaldızlı koltuğumuz yoktu ama neşemiz, dostluğumuz vardı.Birbirimize sevgimiz vardı. Gülen yüzümüz vardı. Türkülerimiz vardı. Yarınları bekleyişimiz vardı. Canım, her şeyimiz vardı işte! Zengin oldukça gülmesini unutan asıl sahibi artık ne kendisini arar, ne de hal hatır sorar olmuş. Bu vefasızlık iyi yürekli eşeğe pek dokunmuş. Öyle ki, gün geçtikçe sararıp solmaya, zayıflamaya başlamış. İnsan, o sıkıntılı günlerin sadık arkadaşını, dert ortağını, türkü arkadaşını unutur mu? Bir türlü kabullenemiyormuş bunu... Aman zaman bilmeyene hal anlatmak ne mümkün?.. İki gözü iki çeşme, öksürüp aksırarak, derdini anlatamadan bir köşeye çekilirmiş kara yazgılı hayvan. Asık suratlı adam dayaklar yetmezmiş gibi tutmuş eşeği sahibine şikayet etmiş. Zavallı hasta eşek pencerenin altında sahibinin bu sözlerini duyunca yüreğine inecekmiş nerdeyse. Yok, vallahi kalmam burda! Bu kadar vefasızlık sığmaz benim mantığıma. demiş kendi kendine, üzerinden güğümleri atıp ormana doğru kaçmış... Çiftçi o kadar sevinmiş ki, hayvanın boynuna sarılmış, torbayı sırtına atmış. Başlamış başından geçenleri birer birer anlatmaya. Sözlerini bitirirken, Pek sevinmiş eşekçik. Yüreğine su serpilmiş. Mutlulukla ihtiyarın evine yerleşmiş. Neşeli günler yaşamaya başlamışlar. Günler ayları, aylar yılları kovalamış. Ama eşeğin yüreği acıyla burkulmuş. Sormuş soruşturmuş. Eski sahibine kimsenin bakmadığını, pek zavallı bir durumda son günlerini saydığını öğrenmiş. Ne de olsa eski dost, varayım helallaşayım. Bir yararım dokunur mu sorayım demiş. Ölüm döşeğinde bulmuş eski sahibini. Gitmiş,öpmüş ellerini. Gel, benim eski dostum! demiş. Şu zavallı sahibini bağışla. Anladım ki arkadaşlık, dostluk parayla ölçülmemeli. Doğrusu, sen eşekliğinle iyi ders verdin bana. Yalvarırım, sana yaptıklarım için beni bağışla! demiş ve ruhunu teslim etmiş. İnce duygulu eşek, sahibinin başında uzun süre ağlamış. Son görevlerini de yerine getirdikten sonra çiftçinin yanına dönmüş.


- Ne olursa senden olur, avcılar peşimde, beni kurtar, demiş. - Kolay, demiş. Sırtındaki çuvala gireyim yeter! Köylü çuvalı yere indirip içindeki mısırları boşaltarak kurdu çuvalın içine koymuş,eskisi gibi sırtına vurmuş. - Buralarda hiç kurt gördün mü? diye sormuşlar. - Avcılar gitti, demiş.Şimdi istediğin yere git.Güle güle... - Gideceğimi nereden çıkardın, diye söylenmiş. Seni yemeden bir yere gitmem. Köylü, kurdun bu sözlerine çok şaşırmış. - Bunu başkalarına soralım. Sen söylediğinde haklıysan, beni afitle yiyebilirsin, demiş. - Bu koskoca hayvan, bu küçük çuvalın içine nasıl sığdı? demiş. - İyiliğin değeri bilinecek, bilmeyenler cezasını çekecek, diyerek çuvalı sırtladığı gibi ormanın içinde gözden kaybolmuş.


Adam sabah erken uyanmış. Daha karısı uyuyormuş. "Kalkıp hazırlanayım, işe gitmem gerek" demiş. Yorganı sıyırıp yataktan çıkarken çarşafın üzerinde, yastığa yakın bir yerde, bir altın para görmüş. Bu kocaman parayı eline alıp incelemiş. "Oyuncak para" olabilir diye düşünmüş. Ama elindeki her haliyle gerçek paraya benziyormuş. Karısını uyandırmadan parayı avucuna almış ve yataktan çıkmış. Düşünceli bir biçimde hazırlanmış. Paranın nereden geldiğini ve gerçek olup olmadığını çok merak ediyormuş. - Ormanda yürürken bir ağacın altında gördüm. Önce sahtedir diye düşündüm. Ama alıp sana göstermek istedim. - Bu para antika. Onu oraya kimse düşürmüş olamaz. Orada bir gömü falan olmalı. - Sanmıyorum. Öyle olsa para toprağa gömülü olurdu. Toprağın üzerinde düşürülmüş gibi duruyordu. Parayı kuyumcuya satmış. Parayı nerede bulduğunu tarif etmiş. Kuyumcu hem aldığı adres için, hem de altın paranın karşılığı olarak yüklüce bir para ödemiş O'na. Adam sevinçle işine gitmiş. Kuyumcu da hemen dükkanı kapatmış ve ormanın yolunu tutmuş. Kuyumcunun sabahın köründe dükkanı kapatıp gitmesine işkillenen komşusu da peşine takılmış. Adam, kuyumcudan aldığı para ile akşam evine dönerken kendisine ve karısına elbise, ayakkabı gibi hediyeler almış. Eli kolu dolu gelince, kendisini kapıda karşılayan karısı çok sevinmiş. Merak etmesin diye karısına o gün çok para kazandığını söylemiş. Altın paradan hiç söz etmemiş. Mutluluk içinde akşam yemeklerini yemişler. Karısı ona bir de kahve yapıp getirmiş. Çünkü sürpriz hediye onu çok mutlu etmiş. Pek sevinmiş. Birlikte biraz televizyon izlemişler. Sonra, mutluluk içinde yataklarına yatmışlar. Kuyumcunun komşusu, onu ormana kadar izlemiş. Kuyumcunun bir ağacın altında hemen toprağı kazdığını görünce komşusu olayı anlamış. Kuyumcuya görünmeden kente geri dönmüş ve adamın gömü bulduğu dedikodusunu yaymış. Tüm kent gömü söylentiyle çalkalanıyormuş. - İyilik yaptığın için ödüllendirildin. Ama bir kural var. Parayı nasıl bulduğunu herhangi birine söylersen, tılsım bozulur. Bir daha ödül alamazsın. Başın da dertten kurtulmaz. Bu sözler üzerine adam ter içinde rüyasından uyanmış. Hemen elini yastığın altına götürmüş. Orada hiçbir şey yokmuş. Olmaması da çok doğalmış, çünkü gündüz iyilik yapmayı unuttuğunu anımsamış. - "Kime yaptığım iyilik ödüllendiriliyor acaba?" diye. Adam aslında hemen herkese iyilik yapmaya çalışır, kimseyi kırmamaya özen gösterirmiş. - "Ama biri çok özel olmalı ki beni ödüllendirdiler." demiş kendi kendine. - Hoş geldin. Meraklandım. Bugün her zamankinden biraz daha geç kaldın. - Alışveriş yaptım. Onun için geciktim. - Niye zahmet ettin. Ben kendi olanaklarımla yaşıyorum. Merak etme sen beni. Benim dosta, konuşacak insana gereksinimim var. Sen bana bunu sağlıyorsun. Bu da benim mutlu olmama yetiyor. demiş. O zaman adam neden ödüllendirildiğini anlamış. Elindeki paketleri bırakıp sevgi ile kucaklamış kadını. Yıllardır onunla konuşur, dertlerini dinler. Çayını içermiş. Başka bir yardımı olmazmış. Kadın hırkayı görünce hıçkırarak ağlamış. Yıllardır bu kadar güzel hediye almamış olduğunu yinelemiş gözleri yaşlı. Adam yoksul kadınla vedalaşıp evine dönerken köşe başında kendisini izleyenleri görmemiş. Başkasını mutlu etmenin verdiği huzurla evinin yolunu tutmuş. Zaman böyle akıp gitmiş. Bir daha altın para bulduğunda odunluktaki gizli yere koyuyormuş. Bulduğu altınları ne karısına ne de başkalarına söylemiş. Bir daha kuyumcuya para bozdurmadığı için yaşamında bir abartı da olmamış. Gömü söylentisi de bir süre sonra unutulmuş. Adam, her hafta yoksul kadını ziyaret etmeye devam etmiş. Karşılık beklemeden. Gönülden isteyerek... Bir gün evinin kapısı çalınmış. Çok yakın bir akrabası kapıda duruyormuş. Başka bir kentten geliyormuş. Hemen içeri buyur etmişler. Akraba bu kentte çalışmak istediğini söylemiş. İş bulup kendi evine taşınıncaya kadar onlarda kalmak istemiş. Adam ve karısı sevinerek kabul etmişler. "Ne de olsa çok yakın bir akraba, yardım eder çabuk iş buluruz, sonra da kendi evine taşınır." demişler. Adam, çaresizlik içinde ormanda başka bir bölgeyi tarif etmiş. Paraları orada gömülü olan bir sandıkta bulduğunu söylemiş sıkılarak. - Böyle bir gömü falan yok. Eskiden kalma iki üç parça altın para. Birine iyilik yapmıştım o verdi bana. Başka da yok. Hepsini bozdurdum. Sana para vermek için, eve yiyecek almak için. Elimde başka para kalmadı. dediyse de pek inandıramamış akrabasını. Artık karısı da kuşku ile bakıyormuş adama. O da paraları almak, kendisi için harcamak istiyormuş. Akraba ile paylaşmayı hiç düşünmüyormuş. - Ben kimseyle konuşmam. Yalnız sen gelirsin bana. Kimse beni aramaz. Bilmiyorum dedikoduyu. - Söylentiye göre bir gömü bulmuşum. Kuyumcu yaymış. Herkes para istiyor benden. Evde karım, akrabam. Çevremdeki insanlar. Herkes bir gereksinimini söylüyor, ne kadar parayla çözeceğini anlatıyor. - Kısacası herkes payını istiyor senden. Az ya da çok. - Evet. Devlet'e söylermişler. Devlet el koyarmış paraya. - Hayır. Kimseye yetmez. Ancak yeteri kadar para oluyor. Arkası yok. En azından ben yerini bilmiyorum. Gereksinimim olduğunda bir de bakıyorum bir altın param var. - Bir sandık bul ve tavan arasına sakla. - Tavanda bir kapak yap, ipini de perdenin arkasına sakla. Paranın yerini sorduklarında ipi çekmelerini söyle. Kapak açılsın. - Bir şey demezler, Sen korkma. Öykünün gerisi kendiliğinden gelir. Sonunda kötüler kaybederler. Adam, yoksul kadınla vedalaşıp evin yolunu tutmuş. Karısı evde yokken odanın köşesinden tavanı delmiş. Oraya güzel bir kapak yapmış. Kapağı açacak mandalın ipini de perdenin arkasına gizlemiş. Tavana bakınca ne kapak, ne de mandal görünüyormuş. Sonra tavan arasına küçük bir sandık çıkartmış ve kapağını kapatmış. - Ya paraların yerini söylersin, ya da karını öldürürüm. - Ne olur söyle kocacığın, beni öldürecek bu deli adam. Kurtar beni onun elinden. - Yorma kendini, paraları vereceğim sana. Karımı bırak, sonra da elinden o bıçağı at. - Bu daha başlangıç. Hemen paraları ver bana. Akraba perdenin arkasındaki ipi çekince tavandaki kapak açılmış. Birden bir gürültü kopmuş. Çağlayan suyun sesi gibi. Adam kafasını kaldırıp tavana bakınca ne görsün. Tavandaki kapaktan oluk gibi altın para akıyor. Çağlayan su gibi. Akrabası bıçağı fırlatmış elinden, akan altınların altına geçip gömleğini tutmuş iki eliyle. Akan altınları doldurmak istemiş gömleğine. Elleri bağlı duran karısı da sandalyeden fırlamış. Meğer elleri bağlı falan değilmiş. Oyun yapıyorlarmış adama. O da eteğini açmış akan altın pınarına. Doldurmuşlar kucaklarını altınla. Sevinç çığlıkları, altının yükü ile dizlerinin dermanı kesilinceye kadar sürmüş. Dizlerinin üzerine çökmüşler. Artık sesleri çıkmıyormuş yorgunluktan. Tavandan oluk gibi altın akarken adam karısına ve akrabasına bakıyormuş yaşlı gözlerle... - Seni çok sevdim. Evlendim seninle. Sen de benim en yakın akrabamsın. Kardeşim gibi sevdim seni. Bir altın uğruna bana ne yaptınız. Olsa verirdim size. Bunlar benim değil. Kimin onu da bilmiyorum. diyebilmiş. Odadan çıkarken bir daha bakmamış arkasına. Odanın döşemesi altınla dolunca, iki kafadar, yüzü koyun düşmüşler altınların üzerine. Bu sırada tavanın her yerinden hızla altın akmaya başlamış. Sağanak biçimde yağan altın yağmuru iki kafadarın üstünü örtmüş. Altın yağmuru, kafadarlar altın gölü içinde hareketsiz kalıncaya kadar sürmüş. Adam evden çıktıktan sonra bir gürültü kopmuş. Toprak yarılmış. Ev de altınlar da yarılan toprağın altına girip yok olmuşlar. Gözlerinden yaş akarak adam evinden hızla uzaklaşmış. Kentte bir daha onu kimse görmemiş. Kent halkı, zaman zaman ormanda gömü aramaya devam etmiş. Ama ağaçlar arasında ıslık çalarak dolaşan rüzgarın sesinden başka hiçbir şey bulamamışlar. O günden sonra gönülden iyilik yapanlar, karşılık beklemeden sevenler, yastıklarının altında altın para bulmuşlar. Altın para bulduğunu söyleyenler türlü felaketlerle boğuşmuşlar, kötülükler yakalarını bırakmamış. Para bulduğunu söylemeyenler parayı kullanamamışlar. Ama yaptıkları iyiliğin ödüllendirildiğini bilerek mutluluk içinde yaşamışlar. Gönülden iyilik yapanlar hiçbir zaman karşılık beklemezler. İyiliği yaptıktan sonra unutur giderler. İyiliğin eninde sonunda ödüllendirileceğini düşünüyorum. Ama, iyilik yapan herhangi bir karşılık beklememeli...


Jack, babasının ölümünden sonra dul kalan annesi ile birlikte yaşıyormuş. Oldukça fakir olan Jack ve annesi kış aylarını geçirebilmek için, ellerinde kalan tek inek hariç her şeylerini satmışlar. Jack, iyi bir çocuk olmasına rağmen, tembelmiş. Annesi para kazanamayınca erzak alabilmek için ineği satmaya karar vermiş. "Jack, gel. Tut şu ineği yularından, pazara götür ve sat" demiş. Jack ipinden sürükleyerek götürdüğü inek ile birlikte tutmuş pazarın yolunu. Yaşlı bir kadın, Jack'in yanına yaklaşarak "İneği satmayı düşünürsen, ben alırım" demiş. Jack pazara kadar gitmek zorunda kalmamasından ötürü çok mutlu bir ses ile "Evet, satacağım" diye cevap vermiş. Kadın "İnek karşılığında sana sihirli fasulye tohumları verebilirim" deyince, Jack biraz şaşırmış, "Sihirli mi?" Hemen oracıkta ineği yaşlı kadına satarak, tekrar evin yolunu tutmuş. Annesi ile yaşadığı mutlu günlerin, devden çaldığı altılar bitince, sonu da gelmiş. Jack bir kez daha sihirli fasulye sırığına tırmanarak bu defa altın yumurtlayan bir tavuk çalmış. Ama masal bu ya, tavuğu da bir başkası, Jack'den çalınca sihirli fasulyeye tekrar tırmanmaya karar vermiş. Soğuk bir sabaha uyanan Jack, sihirli fasulye sırığına tırmanmış. Fakat devin karısı bu sefer O'nu eve almayı kabul etmemiş. Hal böyle olunca Jack'de gizlice eve girmenin bir yolunu bularak, gardırobun içine saklanmış. Dev eve geldiğinde karısına gürlemiş "Sen bu evde insan mı saklıyorsun?". Karısı korkudan titreyerek "Hayır, asla" demiş. İkisi birlikte evin altını üstünü getirmelerine rağmen Jack'i bulmayı başaramamışlar. Yemeğini yiyen dev, sihirli arpin karşısına geçerek uyumaya başlamış. Arp kendi kendine bir yandan çalıyor, bir yandan da büyülü sesi ile şarkı söylüyormuş. Jack, arpi çalmaya karar vermiş, tam kucaklayıp götürüyorken, arp bağırmaya başlamış "İmdat. İmdaaat. Götürüyorlar beni" Dev, arpin sesi ile hemen kalkmış. Jack önde dev arkada, başlamış bir kovalamaca. Jack devden önce sihirli fasulye sırığından inerek "Anneeeeee, anneeee bana hemen baltayı getir" demiş. Sihirli fasulye sırıklarını dev inmeden keserek, kurtulmayı başarmış. Jack ve annesi huzur dolu, mutlu bir yaşam sürmüşler. Jack ve sihirli fasulye sırığının hikayesi ise dilden dile dolanarak yaşamaya devam etmiş.


Çocukluğumdan beri dar mekanlardan sıkılır ve bu tür yerlerden feryat edercesine uzaklaşırdım. İleri yaşlarda bunun bir hastalık olduğunu anlamış, fakat bu illetten bir türlü kurtulamamıştım. Oysa ki o dar mekanlara, şimdi ister istemez girecektim. Beni sarıp sarmalamışlar ve uzunca bir tabuta yerleştirmişlerdi. Çevremde dolaşanların sesini gayet iyi duyuyor ve gözlerim kapalı olmasına rağmen, her nasılsa onları duyabiliyordum. Geçti artık geçti, diyordu. İçimden Keşke geçmemiş olsaydı diyordum. Nereden başıma gelmişti o kaza bilmem ki? Halbuki ne kadar da iyi araba kullanırdım. Olup bitenleri hatırlamaya çalışırken, dostlarımın çevremi sardığını ve içinde bulunduğum tabutun kapılarını örtmeye çalıştıklarını fark ettim. -Aman Allah'ım, dedim. Ne olacak şimdi halim? Korkudan hiçbir şey düşünemiyordum. Bu arada omuzlara kaldırılmış ve sallana sallana götürülmeye başlanmıştı. Dışarıdaki seslerden yağmur yağdığı belli oluyor ve su damlacıklarının sesi, tabutumun gıcırtısına karışıyordu. Cenaze namazı için camiye gidiyor olmalıydık. Rahmetlinin tersliği öldüğü günden belli, diyordu. Sırılsıklam olduk birader..! Duyduklarım herhalde yanlış olmalıydı. Yoksa bunlar, uykularımı onlar için feda ettiğim dostlarım değil miydi? Yolculuğum bir müddet sonra bitmiş ve yere indirilmişti. Kapak tekrar açıldı ve cansız vücudumu yakalayan kollar , beni dibinde su toplanmış olan çukura doğru indirdi. Boylu boyunca yattığım yerden etrafıma baktım. Aman Allah'ım, bu kabir değil miydi? O ana kadar buraya gireceğimi neden düşünmemiştim? Sessiz feryatlarımı kimselere duyuramıyor ve dostlarımın, üzerimi örtmek için yarıştığını hissediyordum. Tekrar zifiri karanlıkta kalmış ve bütün acizliğimle dua etmeye başlamıştım. - Yarabbi, diyordum. Bir fırsat daha yok mu, senin istediğin gibi bir kul olayım. Ve kabrimi, Cennet bahçelerinden bir bahçeye çevireyim? Aynı ses, her zamankinden daha şiddetli olarak: "Geçti artık geçti" diye tekrarladı. "Her şey bitti artık." Mezarımı örten tahtaların üzerine atılan toprakların çıkardığı ses gök gürültüsünü andırıyor ve bütün benliğimi sarsıyordu. Yarabbi, sana zerrelerim adedince şükürler olsun, diyordum. İyi bir kul olmak için ya bir fırsat daha vermeseydin!...


- Bu sabah karşıma Azrail çıktı. Bana hışımla baktı ve hemen uzaklaştı. Anladım ki, benim canımı almaya kararlı... - Ey canlar koruyucusu, mazlumlar sığınağı Süleyman! Sen her şeye muktedirsin. Kurt, kuş, dağ, taş senin emrinde. Rüzgarına emret de beni buradan taa Hindistan'a iletsin. O zaman Azrail belki beni bulamaz. Böylece canımı kurtarmış olurum. Medet senden! verir. Rüzgar bu... Bir eser, bir kükrer. Adamı alır ve bir anda Hindistan'da uzak bir adaya götürür. - Ey dünyanın ulu sultanı! Ben, o adama öfkeyle, hışımla bakmadım. Hayretle baktım. O yanlış anladı. - "Haydi git, bu akşam o adamın canını Hindistan'da al!" Ben de bu adamın yüz kanadı olsa, bu akşam Hindistan'da olamaz. Bu nasıl iştir, diye hayretlere düştüm. İşte ona bakışımın sebebi bu idi.


Hicretin 17. yılında HZ. Ömer, ikinci defa Şam'ı ziyaret etmek istedi. Bu defa muhacir ve ensardan bazılarını da yanına aldı. Sarağ'a geldiklerinde, ordu komutanları onları karşılayarak Şam'da salgın hastalık olduğunu söylediler. Bunun üzerine Hz. Ömer, önce beraberinde gelen muhacir ve ensarla daha sonra da Fetih muhacirleri ile ayrı ayrı görüştü. Fakat guruplardan hiçbirisi geri dönmek veya yola devam etmek konusunda fikir birliğine varamadı. Vebadan kaçmak için geri dönmek isteyenler olduğu gibi, yola devam etmek isteyenler de vardı. Sonra vakit gece olduğu için, karar vermeyi sabaha bıraktılar. Geceyi orada geçirdikten sonra, ertesi gün Hz. Ömer: Ben geri dönüyorum, siz de geri dönün dedi. "Bir vadide biri verimli, biri kurak iki yamaç gören insan, hangisini tercih eder? Tercihi hangisi olursa olsun, yine de kaderi seçmiş olmaz mı? Buna sen değil de bir başkası itiraz etse şaşırmazdım, Ey Ebu Ubeyde! dedi. Sonra bir kenara çekilip oturdu. Halk ise toplu halde kararı bekliyordu. Bu arada yanlarına gece yapılan toplantıda bulunmayan Abdurrahman Bin Avf geldi. Durumu öğrenince; Bu konuda benim de söyleyeceklerim var dedi. Hz. Ömer de; Söyle, sen güvenilir bir kişisin dedi. Abdurrahman; Ben Rasulullah'ın bu konuda şöyle söylediğini duymuştum dedi ve Bir yerde salgın bir hastalık olduğunu duyarsanız oraya yaklaşmayın; siz orada iken salgın hastalık çıktığında ise oradan ayrılmayın hadisini nakletti.


Biraz hüzünlenir gibi oldu. Boşver, dedi; dünya işte!... Sevdiklerine kavuşacağı anı hatırladı. Mutlulukları, sevinçleri görür gibi oldu. Ruhunu ılık bir duygu doldurdu. İç geçirdi. Artık şehirden kurtulmuştu. Önünde yaklaşık üç saatlik bir yol vardı. Acele etmiyor, güzel şeyler düşünmeye çalışıyordu. Ne olduysa tam o sırada oldu. Sol taraftan silme bir otomobil geçti. Elektrik çarpmış gibi titredi. Direksiyon hakimiyetini kaybetti. Otomobil şarampole sürüklendi, ancak durabildi. Korkmuştu. "Kelle mi götürüyorsunuz? diye söylene söylene otomobilden indi. Tehlikeli bir şekilde kendisini sollayan lüks otomobil az ilerde çaprazlamasına yolun ortasında durdu . Resmen yolu kesilmişti. Üstelik güpegündüz. Şaşırdı, biraz da panikledi. Otomobilden el kol hareketleri yaparak ve bağırıp çağırarak inen iri yarı iki adam, kendine doğru geliyordu. "Neden yol vermiyorsun?" diye bağırıp çağırmaya, hakaretler etmeye devam ediyorlar; küfürler savuruyorlardı. "Ben, kimseyi yol vermezlik yapmadım kendi yolumdan gidiyordum." diyecek oldu. "Sizi şikayet edeceğim. dedi, yüksek sesle. Sen misin onu söyleyen Biri üzerine atladı. başladı. Bir an, "galiba yolun sonuna geldik" diye düşündü. yuvarlandı. Bütün olaylar, kaşla göz arasında olup bitmişti. Bu arada olay yerinden birkaç otomobil, birkaç kamyon ve bir otobüs geçti. Belki görenler, "ne oluyor?" diye baktılar. O kadar... Korkudan neredeyse dili tutulan adam toparlandı, kalktı. Üstünü başını düzeltti. Biraz üzgün, biraz ürkek arabasına bindi. Torpido gözünden alelacele çıkardığı kalem ile şikayet etmeyi düşündüğü kişilerin otomobilinin güç bela aklında tuttuğu plakasını avucuna yazdı. Tabir yerindeyse eşkıya, kuş olup uçmuştu. Otomobilini şarampolden yola çıkardı. Canı sıkkındı. Onca mutlu andan ve güzel düşüncelerden sonra ölümle burun buruna gelmişti. Hayatında duymadığı küfür ve hakaretleri duymuş, hırpalanmış, tehdit edilmişti. Şikayet edecek olsa, nasıl ispat edecekti? Sonra bu musibet insanlardan nasıl kurtulacaktı? Olanlar, çok gücüne gitmişti. Karmaşık duygular içindeydi. Mazlum bir insan edasıyla ve sabrıyla bütün olanları içine attı. Yoluna devam etti. Bir müddet sonra da yolun kenarındaki kalabalığı fark etti. Bir trafik kazası olduğunu düşünerek otomobilini yolun kenarına çekti. Kalabalığın olduğu yere gitti. Hurda haline gelmiş bir otomobilden çıkarılan iki ceset yere gelişigüzel uzatılmış, henüz üzerleri bile örtülmemişti. Gördüklerine inanamadı. Emin olabilmek için otomobilin plakasına baktı, sonra göz ucuyla avucunun içine. Sarsıldı. Dili, damağı kurudu. Otomobil, o otomobil; ölenler, o adamlardı. Kalabalığa "Ben, bu adamları tanıyorum." diye seslenmek istedi, sonra vazgeçti. Yazık, çok yazık!" diye geçirdi içinden ve hızla oradan uzaklaştı. Otomobiline bindi, yoluna devam etti. Bütün olanlara rağmen yine de üzülmüştü.


Evet, insan kaderinin mahkumudur. Örneğin; annemizin veya babamızın kim olacağına biz karar veremeyiz. Tenimizin rengini, boyumuzun uzun veya kısa oluşunu biz tayin edemeyiz. Şu uçsuz bucaksız evrenin işleyişi de bizim isteklerimize bağlı değildir. Ancak; kendi özgür irademizle yaptığımız işlerde, kaderi sorumlu tutamayız. Çünkü Yüce Allah, insanı düşünce ve hareket özgürlüğü içinde yaratmıştır. Bu nedenle; yaptığımız her işten kendimiz sorumluyuz. Kötüyü seçebildiğimiz gibi, iyiyi de seçebilme şansımız vardır. mı, yoksa kendini savunmaya mı kalkar? Elbette kendini savunur. Oysa bu kişi, kendi günahlarını örtbas edebilmek için, kadere mahkum olduğunu ifade ederek yalan söyler. Cuma günü ezan okunurken, camiye doğru koşanlarla, aynı anda meyhaneye doğru gidenler, kendi istek ve iradeleri ile bu işi yapmaktadırlar. Yani; ne camiye giden, ne de meyhaneye giden kader mahkumudur. Günaha veya sevaba yönelmek herkesin kendi isteğiyledir. - Kollarını sıvayıp şu çeşmeden abdest al. Arkasından iki rekat namaz kıl. İşte o zaman, kaderinde namaz kılmak olacak, cevabını vermiş. Kısacası; kader mahkumu olduğumuz konularla, kendi isteğimizle gerçekleşecek konuları birbirine karıştırmamalıyız. Nitekim Yüce Allah isteğimiz dışında gerçekleşen olaylardan bizi sorumlu tutmayacaktır.


- Aklıma bir fikir geldi. Şimdi herkes benim yaptığımı yapsın, dedi. aşağıya. Pazarcı da takip etmedi patatesi. Aşağıya indiklerinde on dört tane değillerdi. Bir tane eksikti. Eksik olan kim diye sordu? biber. Patates boynunu büktü ve az önce eşimiı sattılar, dedi. Alan kadın şu tarafa doğru gitti. Bunu üzerine bütün sebzeler o yöne doğru koşmaya başladı. Az ilerleyince ilerideki yaşlı kadının elindeki poşetin içinde üzüntülü bir şekilde duran patatesi gördüler. Patatesin kendilerini fark etmeleri için çok bağırdılar. En sonunda poşetteki patates diğer sebzeleri fark etti ve arkadaşlarına Ne olur, beni kurtarın! diye bağırıyordu. Karısın gören patates karısına Seni kurtaracağız dedi. Kadını takibe devam ettiler. Kadın sonunda evine geldi. Yaşlı kadın kapıyı açtı. Bahçedeki kedisi eve gelsin diye kapıyı aralık bıraktı. Şimdi! dedi havuç. Bütün sebzeler içeri girdi. Patatesi aramaya başladılar. Mutfağa gelince patatesi kadın yıkıyordu. Hep bir ağızdan Patates, patates diye bağırıyorlardı. Buradayım! dedi patates, beni kurtarın!. Kadın sebzeleri yıkayınca Sebzeler süzülene kadar biraz dinleneyim, çok yoruldum. dedi ve içeri gitti. Buzdolabının yanına saklanan sebzeler kadın salona gidince hemen işe koyuldular. Lahana en altta, patlıcan onunu üstüne, mısır patlıcanın üstüne, havuç da patlıcanı üstüne çıkarak bir kule oluşturdular. Patates de onların üzerinden yuvarlanarak aşağıya indi. Sonunda birbirine kavuşmuştu patatesler. Yine on dört sebze olmuşlardı. Fazla zamanları yoktu. Hızla uzaklaştılar oradan. Evin kedisi fark eder gibi olsa da ciddiye almadı sebzeleri. Sebzeler yola koyuldular. Sebzeler sonunda evlerine yani tarlaya kavuşmuşlardı. Patates arkadaşlarına çok teşekkür ediyordu. Herkes yine mutluydu.


Bir varmış bir yokmuş, adı sanı bilinen zamanın birinde, dağlardan kopup gelen çağlayanların arasında şirin mi şirin küçük bir köy varmış. Her bahar geldiğinde bir başka güzel olurmuş buralar. Doğaya binbir canlılık gelir, bir başka güzel akarmış dereler. Arılar, kadife kanatlı kelebekler çiçek çiçek gezer, daldan dala uçuşurmuş türkü gözlü kuşlar... Bir efsaneye göre güneş en güzel orada gülermiş çocuklara, oraya dökermiş ışığının en güzel renklerini. Yeryüzünün en güzel bitkileri, çiçekleri, hayvanları da oralıymış. Gökyüzünde her gece yıldızların düğünü olur, her sabah bir sevincin şöleni başlarmış. Düş mü? gerçek mi? pek ayırt edilemezmiş, etrafını çevreleyen dağlar öylesine görkemli dururmuş ki, doruklarında gökyüzü hep mavi ve engin bir denizi andırırmış. Eteklerindeki derin vadiler boy boy hayvanlar barındırır, onlara analık eder ve bütün kötülüklerden korurmuş... En vahşi hayvandan, en sessiz böceğe kadar tüm canlılar kardeşce geçinirmiş. Bir yeşil halı gibi yerleri kaplayan çimenler, nereden çıkıp, nerede tükendiği bilinmeyen pırıl pırıl sular, rengarenk çiçekler ve türlü boyalı kuşlarla bu eşsiz yer, bir başka yaşama sevinci verirmiş insanlara. İşte bu yörede zeki mi zeki, akıllı mı akıllı küçük bir çocuk yaşarmış. Deniz adındaki bu sevimli çocuk insanları, hayvanları, kuşları, çiçekleri, ağaçları yani doğadaki güzel olan her şeyi ve bir de herkesin masal anası ismini verdiği bilge ninesini çok severmiş. O bu sevgisini lafta bırakmaz, gereğini her fırsatta yerine getirir, insanların, hayvanların, canlı cansız, doğadaki tüm varlıkların haksız saldırılara hedef olmaları karşısında, içinde sınırsız bir öfke ve acı duyarmış. Bu yüzden hep güçsüz ve haklıdan yana çıkarmış. Çünkü Deniz ninesinden hep emeği, yardımseverliği, merhametli olmayı, sevgiyi, iyiliği, dürüstlüğü, doğruluğu, temizliği, ahlaklı ve adil olmayı öğrenmiş. Deniz gün boyu çiçeklerle söyleşir, kelebeklerle uçuşur, bilge ninesinin ardında koşuşup dururmuş kırlarda. Onun geçtiği yerlerde güller gülümser, sümbüller pembeleşir, kuşlar şarkı söyler, dağlar taşlar dillenirmiş. Hafif hafif esen rüzgarlarla ağaçlar eğilip eğilip birbirini selamlarmış. Deniz nerede solmuş sararmış bir çiçek görse, koşar su getirir, koklayıp okşayıp yeşertirmiş. Her şey öylesine ona alışıkmış ki, bir gün ortalıkta görünmese, çevreden iniltiler duyulur uzun narin kavaklar bile boynu bükük bakarmış. Öyle ki, çiçekler üzülüp büzülür, kelebekler uçmaz, kuşlar türkülerini söylemez, sular hışırtısız akarmış. Deniz sadece kuşlarla konuşmazmış. Köylülerin söylediklerine göre, o bütün hayvanların dillerinden de anlarmış. Onlarla saatlerce söyleşir. Birbirileriyle iyi geçinmelerini öğütlermiş. İşte Deniz, bu gizemli doğanın koynunda doğmuş, orada büyümüş orada tanımış çiçekleri. Kuşlarla dostluğu, arkadaşlığı da orada başlamış. Küçücük yüreği dünyayı içine alacak kadar geniş, sevgisi dünyayı ısıtacak kadar sıcakmış. Bu güzel çocuk yaşamına renk veren, anlam katan sevgisinin sesini de orada bulmuş. Hiç bir canlının başka bir canlıya haksızlık etmesine gönlü razı olmazmış. Onun bu sesini duyan her canlı bütün kötülükleri unutur, sadece iyilik düşünürmüş. Ve bir gün Deniz bu güzelim köyünden ayrılmak zorunda kalmış. Kuşların ötüşü, serin suların çağlayışı kulakları okşayıp yüreklere dökülürken, çiçekler solumalarını sıklaştırmış. Bütün köylüler gediğin tepesini aşıp, Deniz' i uğurlamışlar; iyi yolculuklar dilemişler. Ninesi o kadar çok üzülmüş ki, sözcükler onun ayrılık acısını anlatmaya yetmemiş. Hiçbir canlının başka bir canlıya veremeyeceği ve hiç bir canlının anlayamayacağı bir şefkat ve sevgiyle basmış bağrına. İçi ılık ılık duygularla dolup kabarmış, o yaşlı yüreğine ince ince çağlayanlar akmış da, yangınını söndürememiş. Torunu uzaklaşıncaya dek çırpınan yaralı bir kuş kanadı gibi, yaşlı gözlerle el sallamış ardından, dualar mırıldamış. Deniz uzaklaşır uzaklaşmaz hemen bütün köylüler onu özlemeye başlamışlar. Bu sevginin kaynağı neredeymiş, neymiş kimse akıl erdirememiş. Deniz şehirler geçmiş, trenler, otobüsler, vapurlar, otomobiller ve uçaklar görmüş: görünce de ağzı bir karış açık kalmış, zira köyünü çevreleyen dağların ötesini hiç mi hiç bilmezmiş. Deniz uygarlığın teknolojik nimetlerinden uzak, fakat bozulmamış, kirlenmemiş, temiz ve bakir bir doğa ortamında yaşarken, babası onu alıp uzak bir ülkeye götürmüş. Bu ülkenin renk renk lale bahçeleri, yel değirmenleri, altın saçlı gökgözlü güzel çoçukları varmış. Ancak getirildiği kent beton yığınları ile kaplı, soluk alamayacak derecede kalabalık, gürültülü ve telaşlıymış. Doğup büyüdüğü yerlere hiç benzemediği gibi, her akşam kocaman fabrika bacalarından çıkan, kirli kara bir duman abanırmış kentin üstüne. Kent soluk alamazmış. O zaman gökyüzü ışığını yitirir, sokak lambaları bile zar-zor ışıldarmış. Burada insanlar kendilerini kalın beton duvarlar arkasına, kuşları kafeslere, çiçekleri özgür doğadan koparıp saksılara koymuşlar. Kafesteki kuşlar aç değilmiş ama özgürlükleri yokmuş. Saksıdaki çiçekler susuz değilmiş ama doğal güzellikleri kalmamış. içeklerin renkleri ve kokuları, kuşların ötüşleri yapaymış. İnsanların neşeleri gülüşleri ve ağlayışları da. Okula başlamış Deniz. Sınıflar çocuk doluymuş, ancak Deniz yalnızmış, bir türlü alışamamış kalabalıklara, kent yaşamına... Yitirdiklerini ararmış Deniz, gözünde tütermiş insiz köyü, yemyeşil dağlar, serin pınarlar, kuşlar, yeleleri rüzgar da savrulan atlar, koyunlar, kuzular, bir de dünya tatlısı nineciği. Onca kalabalığın orta yerinde yapayalnız kalmış; ne o anlatabilmiş kendini başkalarına, ne de başkaları onu anlamak istemiş. Bir tren geçermiş Deniz'in özlemlerinde, bir kuş ötermiş, o kuytu bir köşeye çekilip ağlarmış. Kimi zaman özlemi dayanımaz bir hal alırmış, yakıp tutuştururmuş yüreğini. Deniz'in bu durumuna öğretmeni çok üzülürmüş. Sen zeki ve yetenekli bir çocuksun bu günler çabuk geçer buraya da alışırsın diyerek Deniz' i teselli etmeye çalışırmış. Ama o dalgınmış, bilincini yitirmişçesine boş boş bakarmış etrafına. Artık düşüncelerinin içinde öyle eriyip yitmiş ki, bu ona sonsuz derece acı verirmiş. Deniz bu sorunları günlerce düşünmüş; çiçeklerin saksılara, kuşların kafeslere konulmasına bir anlam yüklemeye çalışmış, ama becerememiş. Gün geçtikçe suskunlaşmış, konuşmaz gülmez olmuş ve yemeden içmeden kesilmiş. Sanki uzak diyarlarda dilsiz, kolsuz, kanatsız kalmış. Gitgide içine kapanmış, yapılan bu haksızlıklara öfkelenmiş, ancak bağırıp çağırmamış, suskunlukla direnmiş. Derken bir gece hastalanmış Deniz. Günlerce ateşler içinde yatmış, yatarken de köyünü sayıklamış, uyanıkken Perihan ninesini hayal etmiş. Ninesi yine ona öğütler vermiş, destek olmuş yalnızlığında, yol göstermiş. Ninesi Deniz'e Konuş Deniz'im, yine göz kırp yıldızlara, çiçeklere gülümse, gülücükler dağıt, göster sevgi dolu yüreğini herkese. İyi olmalısın sen, hastalanırsan üzülürüz. Yaşlı yüreğim dayanamaz acına. Sonra bütün kuşlar da üzülür; dağlar, taşlar başlar ağlamaya. Yerin kulağı duyar olup biteni, bütün ormanlar yas tutar. Menekşeler sulara döker kirpiklerini, sular acı keser, acı yolları... dermiş. Sonra bir an duraksar, yorgun ciğerlerini soluklandırır ardından Deniz'in saçını okşar, konuşmasını yine sürdürürmüş. Ama Deniz onun söylediklerinin çoğunu duymaz, atların kişnemeleri, kuzuların melemeleri arasında rüyalara dalarmış. Köyünde iken her akşam yatmadan önce, ninesi Deniz'e kuşlar, çocuklar ve çiçeklerle ilgili masallar anlatırmış. Sonra. o yıldız senin, bu yıldız benim diye ninesiyle yarışır, gökyüzünün sonsuz ışıltısına bakar, uyurlarmış. Oysa Deniz bu kente geleli bir yıldız bile görememiş. Günler sel gibi haftalar yel gibi geçip gitmiş. Deniz iyileşip eski sağlığına kavuşmuş, ama özlemi hiç mi hiç dinmemiş. Nereye gitse özlemini de oraya götürmüş. Zaman zaman özlemi içinde onulmaz bir sızı olur depreşir. Ne yapsa ne etse önüne geçemezmiş. Deniz zeki, enerjik, başarılı ve itinalı bir çocukmuş. Ögretmenleri onun bu niteliklerini yararlı bilgi ve sağlıklı bir çevre bilinciyle dengede tutmak için yoğun bir çaba içine girmişler. Deniz de yavaş yavaş okul yaşamına alışmış. Bu nedenle öğretmenleri iyi bir şey başarmış olduklarını düşünerek gönenmişler, kıvanç duymuşlar. Çünkü Deniz en zor meseleler üzerinde bile inanılmaz ölçüde düşünceler üretir, günlük ders ve ödevlerini büyük bir istekle hazırlar, olumlu taraflarını eliştirmeye çalışırmış. nedeniyle dünyanın en akıllı çocuğu olarak görürlermiş. Deniz bir yandan çevresine uyum sağlamaya diğer yandan da kendine yeni uğraşlar edinmeye çalışıyormuş. İşte o günlerde, evlerinin önüdeki küçük bahçeyi düzenlemek aklına gelmiş ve şimdiye kadar bunu düşünemediği için de kendine kızmış. O günden sonra en büyük uğraşı bahçesi olmuş. Oraya çeşitli bitkiler dikip, çiçekler ekmiş. Bahçesindekiler de boy verip renklenince bütün boş zamanlarını onlara bakmakla geçirir olmuş. Her şey bir yana da ya o büyük kentlerin meydanlarında gördüğü sürü sürü tembel güvercinlere, kirli kanal sularında nazlı nazlı yüzen kuğulara ne demeliydi? Böylesine kanatları olur da, kentlerin o pis havasında, suyunda nasıl dururlardı? Uğuldayan iş makineleri, göğü kirleten fabrika bacaları, araba sesleri, eksoz dumanları, müzik diye zangır zangır bağıran hoperlörler ve estetikten uzak, çirkin apartmanların arasında nasıl yaşanır? Deniz bu soruları durmadan sormuş kendine, ama yanıt bulamamış. Çocuk aklı anlamaya, yanıtlamaya yetmemiş bu soruları. Ve günün birinde öfkesi öylesine büyümüş ki, gidip babasının onarım işlerinde kullandığı keskin mi keskin testereyi alıp, fırlamış sokağa. Kafes gördüğü ilk eve dalmış ve buradaki kafesi kesmiş. Ve o günden sonra, her gece evlere girip, kafeslerin çubuklarını keserek kuşlara özgürlüklerini vermeye başlamış. Deniz' in bu yaptıkları kafes sahiplerini çılgına çevirmiş tabii. Günlerce gazetelere ilanlar verilip, duvarlara afişler asılmış. Radyo ve televizyonlarda duyurular yayınlanmış. Bu yayınlarda, Korkunç ve affedilemez suçu işleyen canavar hakkında bilgi verenlerin ödüllendirileceği açıklanıyormuş. Ancak Deniz yılmamış. Yine her fırsat bulduğunda evlere, bahçelere girip kafesleri kesmeye devam etmiş. O ülkeyi yönetenler çok kızmışlar bu işe, kentin bütün polisleri bu kafes canavarını yakalamak için yarışa girişmiş, günlerce pusu kurup beklemişler. Ama bu bir sonuç vermemiş. Bir defa polis, asker bütün ülke düşmüş bu kafes canavarının peşine. Yine günler, haftalar, aylar geçmiş ama yakalayamamışlar. Deniz, bir akşam yine elinde testeresiyle büyükçe bir eve girmeye çalıştığı sırada pusu kuranlar tarafından yakalanmış. Ve bu haber ülkenin her yanında bomba gibi patlamış. Gazeteler Deniz'in boy boy fotoğraflarını basmış, televizyonlar çeşitli görüntüleri getirmiş ekranlarına, radyolar ise her haberinde duyurmuşlar. İlgililer ise bu canavarın yakalanışına müthiş sevinmişler. Günlerce süren şölenler düzenlenmiş, bayram gibi kutlamışlar bu başarılarını. Ama bu sevince katılmayanlar da varmış: ülkenin altın saçlı, gökgözlü, güzel çocukları Deniz'in yakalanışını üzülerek karşılamışlar. Topluca göşteriler düzenleyip yönetimi protesto etmişler. Özgürlük istemişler. Deniz özgür olsun demişler. Ancak çocukların bu çığlıklarını sağır yürekler duymamış. Mahkemeler kurulmuş, kurullar toplanmış, dünyanın dört bir yanından pedagoglar, psikologlar, bilim adamları çağrılmış. Herkes Deniz'in işlediği suçun nedenini araştırmaya koyulmuş. Sonra arkadaşlarını, öğretmenlerini, anasını ve babasını, ninesini düşünmüş. Yüreği sızlamış Deniz'in hepsini de özlediğini anlamış. Ertesi gün ziyaretçileri olmuş Deniz'in. Öğretmenleri ve okul arkadaşları gelmiş, renk renk çiçekler, çeşitli hediyeler verip onu teselli etmeye çalışmışlar. Ziyaret saati bitince de boynu bükük gitmişler. Ardından bütün ülkenin sarı saçlı, gökgözlü çocukları Deniz'e üzüntülerini belirten kartlar, mektuplar göndermişler. Ama kurulan mahkeme çok acımasızmış. Çocukların protestosunu da hiç önemsemiyormuş. Deniz'i diğer çocuklara da kötü örnek olmasın diye cezalandımak istiyormuş yargıçlar. Deniz gördüğü düşün etkisiyle ter içinde uyanmış. Bir korku sıkıca sarılmış boğazına. Kendini o hekimin elinde imiş gibi hissetmiş. Sevdiği onca yüzü düşünmüş, ama hiç birisini anımsayamamış, sisler arasında yalnız kalmış. Bir yerlerden ince bir ezgi çarpmış kulaklarına, çoğalan, delirten bir ezgi.... Usuna babasının üzgün, perişan yüzü gelmiş, bir güvercin uçuvermiş yüreğinden, acıyla ürpermiş. Deniz'in ağzından Baba diye bir inilti çıkmış. Sonra gördüğünün korkulu bir düş olduğunu fark edince derin bir oh çekip rahatlamış. Derken duruşma günü gelmiş binlerce çocuk yığılmış mahkemenin önüne, onlarca polis otosu eşliğinde Deniz mahkemeye getirilmiş. Yargıçlar sertçe bakmışlar Deniz'e. Savcı iddianamesini okumuş, yargıçların en yaşlısı korkutucu bir sesle bütün bunları neden yaptın? diye sorular yöneltmiş. Yargıçların bütün sorularına Deniz susarak yanıt vermiş. Yargıç öfkelenmiş dağlar kadar. Deniz'i azarlamış. Sende hiç acıma duygusu yok mu, kalp yok mu? demiş. Deniz ise Ben kalbimi kuşlara verdim. Diyerek ilk ve son yanıtını vermiş. Yargıçlar kendi aralarında fısıldaşıp, konuşmuşlar. Sonuçta Deniz'in bir kuş gibi, demirden bir kafese konulup uzak ve ıssız bir ormana bırakılmasına karar verilmiş. Bu haber dünyadaki bütün kuşlara yıldırım hızıyla yayılmış. Birçok kuş toplanıp, kanat çırpmışlar, dönmüşler gökyüzünde, sonra da hep birlikte saldırmışlar kafese, günlerce gagalamışlar ama nazlı gagaları parmaklıkları kırmaya yetmemiş. Kafesi parçalayamamışlar. Parçalayıp da Deniz' i özgürlüğüne kavuşturamamışlar. İşte o gün bu gündür dünyanın bütün kuşları yavrularına kuşlara kalbini veren çocuğun masallarını anlatırlarmış. Ve onun içindir ki, dünyanın her yerinde kuşların yalnız bir sabah bir de akşam öttüğü söylenir...


Demişler ve herkes birbiriyle kucaklaşmış,küçük kardeş büyük ağabeylerinin elini öptükten sonra seçtiği bir yola, diğerleri de kendi seçtikleri yola gitmişler. En büyük kardeş uzun bir yolculuğun ardından, bir şehre varmış. Aramış, taramış en sonunda bir fırında ekmekçi olarak çalışmaya başlamış. Üç yılın sonunda ise keseler dolusu altın kazanmış. Ortanca kardeş, herkesin gelip geçtiği bir köprünün yanı başına bir meyhane açmış. Ceplerini parayla doldurana kadar şarap ve şu satmış. -"Bana yaptığın onca çobanlık hizmetine karşılık, ben sana vefa borcumu ödeyemem. Üç yıl sonra bu üç kardeş ayrıldıkları o dört yol kavşağına tekrar bir araya gelmişler. Birbirlerine sarılıp hasret giderdikten sonra; büyük ve ortanca kardeşler ceplerinden çıkardıkları keseler dolusu altını küçük kardeşlerinin önüne sermişler. Kazandıkları onca altın para için kendileriyle gurur duymaktalarmış. En son küçük kardeş, elini cebine soktuğunda cebinden çıkarta çıkarta üç küçük ceviz çıkartmış. Sonra ağabeylerine dönüp şöyle demiş. Büyük olan diğer iki kardeş ona çok kızmış ve söylemediklerini bırakmamışlar. -"Cevizleri kırıp onlardan birini yiyeyim." Diye düşünmüş. Birinci cevizi tam kırıyormuş ki; o an büyük bir mucizeyle karşılaşmış. O küçücük ceviz bir anda öylesine büyümüş öylesine büyümüş ki: içinden koca bir koyun sürüsü çıkmış. Genç delikanlı cevizin içinden çıkan köyün sürüsünü toplayıp baba evine doğru yol almaya başlamış. Bir yandan yürüyor, bir yandan da derin derin düşünüyormuş. -Beni babanın evine götür. Ben sadece senin için yaratılmış, kimsenin el sürmediği tertemiz bir kızım ."demiş. Genç adam kızı da baba evine götürdüğünde bütün olan biteni büyük kardeşlerine bir bir anlatmış. Bu iki kardeş genç delikanlının anlattıklarına ilk başta inanmamış, ama bu genç kızı, köyün sürüsünü ve öküzleri karşılarında görünce şaskınlıklarını gizleyememişler. İşte o zaman Kalpten Hediyenin ne olduğunu anlamışlar.


"Dur azıcık... patlamadın a!.." diyor; sonra gözlerini müşterilerde de gezdirerek sözünün yalnız şoföre değil, başka sabırsızlanan varsa onlara da dokunur olduğunu anlatmak istiyordu. "Ne diye yer yokmuş, arkada bir yere sıkışır!.." dedi. Bu adam kamyonun sahibi idi. Şoför yüzünü buruşturarak indi. Delikanlıdan yarım lira peşin aldı. Sonra, arabanın arka kapağını gevşeterek eğri bir şekle koyan ve üzerine çulları seren öteki köylüleri sıkıştırıp, yeni gelene bir yer açtı. Zaten dizleri üzerine çömelerek ancak sığışabilen yolcular hem; "olmaz, buraya nasıl sığar!" diye söyleniyorlar, hem de her setre pantolonlunun emrine itaate alışık bir tavırla birbirlerini iterek yer açıyorlardı. Genç köylü bir kıyıya çömeldi, heybesini altına aldı ve kamyon, hızla bir sarsıldıktan sonra yürüdü. Şoförün yanında oturan siyah elbiseli, gümüş çerçeveli gözlük takmış, yaşlıca, sünepe tavırlı bir adam -Beyşehir tarafına dava toplamaya giden bir avukat,- başını arkaya çevirerek! "Uğurlar olsun cümlemize!" diye bağırdı. İçerdekiler hepsi birden aynı sözü tekrarladılar. Konya'dan çıkıp Beyşehir'e giden yolun başlangıcındaki dik yokuşu tırmanmaya başlayınca, herkes yanındaki ile veya çaprazlama ta öbür baştaki biriyle lafa koyuldu, birkaç kişi yalnız cıgara içip dumanını savuruyordu. Birbiri arkasına dizili tahta sıralarda oturmayıp yarım lira eksiğine en arkada yere çömelen ve kamyonun şiddetle sarsılan bu kısmında ikide birde, başlamak üzere olan uykularından fırlatılan köylüler, cıgara da içmeyerek, boş gözlerle bakışıyorlardı. Sonradan gelen genç köylü ilk defa otomobile biniyordu. Benzi sapsarıydı. Bunun yarısı alışmadığı bir şeyde hızlı hızlı götürülmenin verdiği heyecan ve korkudan, yarısı da başka bir şeyden geliyordu. Konya'ya bir saat ötedeki bir köyden olan bu delikanlı otomobile binmişti, İzmir'e gidecekti. Araba İzmir'e gelince şoför yolcuları selametlemeden evvel nedense yol parasının üstünü toplamak adetindeydi. Bunu genç köylü de biliyordu, fakat yazık ki şoförün bu isteğini yerine getirecek vaziyette değildi. Yanında beş parası bile yoktu. "Baba, ben gidip şehirlerde çalışayım. Bak, köyün yarısı gitti, İzmir'de çok iş varmış. Fabrikalarda adamına göre yarım lire yevmiye bile veriyorlarmış. Kışın burada kalıp yük olacağıma, gidip ekmeğimi ararım, harman zamanında gene gelir, tarlada çalışırım...! demişti. İhtiyar babasının aklı ermedi ve fakirlikten söz söyleyemez, fikir ortaya atamaz hale geldiği için peki dedi. Ve on sekiz yaşındaki delikanlı, bundan evvel İzmir'e gidip gelenlerden akıl danışmaya gitti. İzmir'e gitmek için evvela Konya'dan otobüse binmek lazımdı. Beyşehir, Karaağaç, Ödemiş üzerinden iki üç günde varılıyordu. Yol parası beş lira idi. İzmir'e varınca hemşerileri bulup ötesini onlardan öğrenmek lazımdı. İşte bu on sekiz yaşındaki köylü delikanlısı, cebinden elli kuruşu peşin verdikten sonra, böylece on parasız otomobile binmiş, İzmir'e ameleliğe gidiyordu. Yolculuğun ikinci günü akşamına doğru genç köylü olduğu yerde rahat oturamamaya başladı. Yola çıkalıdan beri açtı. Köyden beraber aldığı azıcık yufkayı daha biner binmez yemişti. Yanıbaşında kuru ve siyah bir ekmeği ağır ağır geveleyen köylülere yutkunarak bakıyor, sanki başı dönüyormuş gibi gözlerini kapayarak kafasını kamyonun sarsılan tahtalarına dayıyordu. Sonra birdenbire irkiliyor, yerinden azıcık doğrularak öne, şoföre doğru bakıyor, tekrar sıkıştığı yere büzülüyordu. İçinde, otomobil ilerledikçe büyüyen bir korku ona arasıra açlığını unutturuyor, yahut açlıkla karışarak onu sersemletiyordu. İzmir'e yaklaştıklarını yolcuların konuşmalarından anlamıştı. Fakat ne kadar yaklaştılar? Atlayacak, kaçacak zaman geldi mi? Eğer daha çok varsa bu Allah'ın dağlarında gece yarısı nasıl yolu bulacak, buralarda nasıl geceleyecek? Ya candarmaların eline düşerse?.. Ya şoför parayı vermeden atlayıp kaçtığını karakola haber verirse?.. O zaman candarmaların dayağı mı daha kötü idi, şoförün dayağı mı? Belki otomobildeki müşterilerden bir merhametli çıkar da bunu dövdürmezdi. Fakat bu kadar adamın içinde rezil olmak vardı. Üstelik don gömlekle kalacaktı. Bu kılıkta İzmir'e nasıl girer, hemşerilerini nasıl arardı? Atlamaktan başka çare yoktu... Fakat atlamayı nasıl becerecekti? Kamyon, arkasından atılmış pamuk gibi bir toz yığını bırakarak koşuyor, dar dönemeçlerde, içindekileri bir yandan bir yana fırlatarak, kıvrıntılar yapıyordu. Birçok defa gördüğü halde hiç içine binmediği bu acayip şey, çıkardığı gürültü ve insanı sersem eden hızıyla, ciğerlere ve beyne dolan sıcak benzin kokusu ile birdenbire korkunç bir kılık alan bu makine ona anlaşılmaz bir ürkeklik veriyordu. Bu ara toz, gürültü ve sürat kargaşalığı içinde dumanlanan kafasından, bozuk bir rüya şeridi gibi, köyü, kendisine anlatılan İzmir'in hayalinde yarattığı vuzuhsuz şekilleri, şoförün benzin kokulu, Beyşehir'den inen siyah ceketinden fırlayan sıska ensesi geçiyordu. Arasıra otomobil herhangi bir sebeple yavaşlar gibi olunca delikanlı yüzünde zaptemediği bir dehşet ifadesiyle yerinden fırlıyor, "acaba duracak mı? Para toplamaya mı başlayacak?" diyor; araba tekrar hızlanınca derin bir nefes alarak yerine çekiliyor ve atlamak için kati kararını veriyordu. Fakat nasıl atlayacak? Bu kamyon, bu gitgide gözünde büyüyen, bütün hislerine, alışamadığı ve ezici tesirler yapan korku makinesi kendisini bir kıskaç gibi yakalamıştı. Buradan kurtulmasına imkan olmadığını sanıyordu. Gözleri alev alev olmuş, dört tarafına bakınıyor, etrafındaki köylülerin, ön sıralarında oturan efendilerin hep kendisine baktıklarını, biraz kımıldasa yakasına yapışacaklarını zannediyordu. Alnından yanaklarına doğru terler akıyor ve şakaklarındaki ayva tüylerini ıslatıyordu. Birdenbire arka tarafta bir hareket oldu: Delikanlı, gözleri dönmüş, korkudan titreyerek, kendini dışarıya, yolun üstüne fırlattı. Fakat daha durmamış olan otomobilden bu tersine atlayış ona muvazenesini kaybettirdi; olduğu yerde birkaç kere döndükten sonra aşağı boşa gitti ve eliyle çalılara tutunmaya çabalayarak, kafası sivri taşlara çarpa çarpa ve arkasından acı bir hışırtı ile akan topraklar ve ufak taşlarla birlikte, yardan aşağıya, şimdi şırıltısı daha çok duyulan dereye doğru yuvarlandı.