Bir zamanlar çok fakir bir köy varmış. Bu köydeki insanlar yemek bulmakta çok zorlanıyorlarmış. Bu köyde yaşayan bir çiftçi varmış. Bahçesinde sadece lahana yetişiyormuş. Çiftçi ve ailesi tüm yıl lahana yemek zorundaymış. Çiftçinin çocukları babasına farklı şeyler yemek istediklerini söylüyorlarmış. Çiftçi çocuklarına çok üzülüyormuş ve bir gün eşeğini de alıp yola koyulmuş. Günlerce eşeğiyle birlikte yol aldıktan sonra, nihayet kasabaya ulaşmış. Kasaba çok kalabalıkmış. Çiftçinin cebinde sadece iki altın varmış. Tüm parası buymuş. Çiftçi şeker ve çikolata satan bir dükkan görmüş. Çocuklarının çok sevineceğini düşünmüş. Büyük bir mutlulukla dükkana girmiş. Dükkanın sahibi yaşlı bir teyzeymiş. Çiftçi, teyzeye çikolatanın ne kadar olduğunu sormuş. Dükkanın sahibi olan teyze, tanesinin beş altın olduğunu söylemiş. Çiftçi çok üzülmüş çünkü çocuklarına çikolata alamayacakmış. Kadın çiftçiye dönmüş ve eğer isterse eşeğini ona satabileceğini, karşılığında yüz altın vereceğini söylemiş. Çiftçi düşünmüş. Bu kadar altınla ailesini mutlu edebilirmiş, onlara çeşit çeşit yiyecekler alabilirmiş ama çiftçi eşeğini satamayacağını çünkü onu çok sevdiğini söylemiş. Çiftçi, eli boş ve üzgün bir şekilde köyüne doğru yola koyulmuş. Eşeğe binmiş, yavaş yavaş gidiyormuş. Birden eşek sarsılmış, bir şeye takılmış az daha düşüyormuş. Çiftçi eşekten inip yere bakmış bir de ne görsün! Bir sandık. İçi altın doluymuş. Çiftçi bu altınla ailesini ve tüm köyü zengin edebilirmiş. Çiftçinin eşeğine olan sevgisi sayesinde, köyde fakir kimse kalmamış.


Ormanın derinliklerinde çok iyi kalpli bir geyik yaşarmış. Bu geyiğin adı ise Garfiymiş. Garfi iyilik yapmayı çok severmiş. Gördüğü tüm hayvanlara iyilikler yapar, onlarla yemeğini paylaşır yardıma ihtiyacı olanlara ise yardım edermiş. Garfi bir gün ormanda gezintiye çıkmış. Ormanın içerisinde kuşların cıvıltılarına dalmış bir şekilde ilerlerken birden bir şey fark etmiş, yerde yaralı bir baykuş yatıyormuş. Hemen yaralı baykuşun yanına koşmuş ve ona korkma sana yardım edeceğim, diyerek baykuşu alıp evine götürmüş. Evinde baykuşa ilaçlar verip pansumanlar yapmış. Her gün onunla en güzel şekilde ilgilenmiş ve en güzel yemekleri getirmek için uğraşmış durmuş. Günler geçmiş ve baykuş iyileşmiş. Baykuş Garfi'ye ona çok minnettar olduğunu ve borcunu nasıl ödeyeceğini soruyormuş. Garfi, hiçbir şeye gerek olmadığını söyleyip baykuşa kim olsa aynısını yapardı, sen yaralı bir haldeydin ve ben seni asla öylece bırakıp gidemezdim önemli olan senin iyi olman demiş. Günlerden birgün Garfi çok hastalanmış ve hastalığı bir türlü iyileşmemiş. Doktor Tilkiye gitmiş ve muayene olmuş. Doktor Tilki onu iyileştirebilecek tek bir ilaç olduğunu ama onun da ormanın derinliklerinde bir yerde olduğunu söylemiş. Garfi ne yapacağını bilemez bir halde iken önüne baykuş çıkmış. Garfi durumu baykuşa anlatmış ve baykuş hemen havalanıp yola çıkmış hızlıca ilacı aramaya başlamış ve sonunda doktorun bahsettiği yeri bulup ilacı almış ve yine hızlıca geri dönüp ilacı getirmiş. Baykuş, Garfinin ona eskiden baktığı gibi çok iyi bakmış. Garfi hemen iyileşmiş. Baykuşa çok teşekkür etmiş. Baykuş, Garfiye gel beraber yaşayalım ve çok iyi dost olalım demiş. Garfi bunu kabul etmiş ve mutlu bir şekilde hayatlarını sürdürmüşler.


Bir zamanlar kocaman bir hayvanat bahçesi varmış. Bu hayvanat bahçesindeki hayvanlar birbirleriyle çok iyi anlaşırlarmış ancak hepsi bazen mutsuz oluyorlarmış. Çünkü hayvanat bahçesinden çıkmak ve özgürlüklerine kavuşmak istiyorlarmış. Evlerini çok özlüyorlarmış. O yüzden bir gece, hayvanat bahçesindeki insanlar gidince, tüm hayvanlar bir araya toplanmışlar. Kaçmak için plan yapacaklarmış. Hayvanat bahçesinin reisi olan fil konuşmaya başlamış '' Bu gece hepimiz özgürlüğümüze kavuşacağız. Hepimiz ailelerimize döneceğiz.'' Herkes fili alkışlamış. Tüm hayvanların görevi belliymiş. Öncelikle fil tahta korkulukları hortumuyla söküp atmış. Zürafa uzun boyu sayesinde etrafı gözetliyormuş. Aslanlar da güvenlikten sorumluymuş. Korkuluklar sökülünce tüm hayvanlar koşmaya başlamışlar ve sabah olmadan hepsi ailelerinin yanına varmış. O günden sonra özgür olan hayvanlar upuzun ve mutlu bir hayat yaşamışlar. Sabah hayvanat bahçesine gelince hayvanat bahçesinin bomboş olduğunu gören insanlar şok olmuş. Bu olaydan sonra hayvanlar dahi olsa hiçbir canlının özgürlüğünün engelleyemeyeceğini anlamışlar.


Bir varmış, bir yokmuş. Esmer, simsiyah ve gür saçlı Hüseyin isminde bir çocuk yaşarmış. Hüseyin, ailesini ve arkadaşlarını çok seven, neşeli bir çocukmuş. Hüseyin'in bir de İhsan isminde çok yakın bir arkadaşı varmış. Sık sık birlikte oyun oynar, parkta eğlenir ve güzel vakit geçirirlermiş. Bir gün İhsan ve Hüseyin yine buluşmuş. Her şey her zaman olduğu gibi normal gözüküyormuş Hüseyin için. Fakat o gün, İhsan'ın doğum günüymüş ve Hüseyin bunu unutmuş. Hüseyin'in bunu unutmasına karşılık İhsan çok kırılmış ve üzülmüş. Duygularını açık bir şekilde arkadaşına açmış. Ona ne kadar üzüldüğünden, onun için böylesine önemli olan bir günü unutmasının onu ne kadar kırdığından bahsetmiş. Hüseyin eve vardığında çok üzgün bir şekilde babasının yanına gitmiş. Ona olup bitenleri, İhsan ile arasında yaşananları anlatmış. Babası ise ona, mutluluğun, iyiliğin ve sevginin karşılık beklenerek gösterilebilecek hisler olmadığından bahsetmiş. O senin doğum gününü unutmuş olsa bile, onu mutlu edeceğini bildiğin için onun doğum günü kutlamalıydın diye de eklemiş. Sevginin, yalnızca sözlerde değil asıl davranışlarda ve karşımızdaki insana zaman ayırmakta, özen göstermekte olduğunu öğrenen Hüseyin, doğruca arkadaşı İhsan'ın yanına gitmiş. Babasının söylediklerini İhsan'a da anlatmış ve ona böyle davrandığı için üzgün olduğunu belirterek özür dilemiş. O özür dilediğinde, İhsan hemen onu affetmiş ve birbirlerine sarılmışlar. Geç de olsa, İhsan'ın doğum gününü telafi etmek için mutlu bir şekilde dışarı çıkmışlar. Ve işte bu şekilde Hüseyin, gerçek sevginin karşılıksız olduğunu, sevdiğimiz insanlara onları sevdiğimizi belli etmemiz gerektiğini öğrenmiş.


Bir varmış bir yokmuş, kuşların cıvıldadığı, güzel arıların bal yapmak için uçuştuğu, mis gibi çiçek kokuları ve renkleri ile dolu olan yemyeşil bir orman varmış. Bu ormanın içerisinde, bir ceviz ağacının altına kazılmış topraktan bir yuvada tavşan ailesi yaşarmış. Anne tavşan, baba tavşan ve çocukları ormanda yemek arar, arkadaşları olan fare, kunduz ve diğer tavşanlarla vakit geçirirmiş. Bu ailede 5 tane tavşan çocuk varmış. Ortanca çocuk olan Karbeyaz, ailenin en haraketlisiymiş. Sürekli oradan oraya zıplar, gün içerisinde durmadan hareket eder ve neredeyse hiç uyumak istemezmiş. Annesi ve babası ona uyuması gerektiğini söylemesine rağmen onları dinlemeden bütün gece bir şeylerle uğraşmak istermiş. Kahve'ye böyle söylemiş fakat kendi aklına da bir şüphe düşmüş Karbeyaz'ın. Ya ben de güçsüz olursam ve boyum uzamazsa? diye düşünmüş kara kara. Eve geldiğinde bu konuyu annesi ile konuşmaya karar vermiş. Ondan bu konuda tavsiye almayı düşünmüş. Annesi, ona yeterli ve düzenli uyumanın öneminden bahsetmiş. Yeterince uyuyan herkesin daha sağlıklı ve daha güçlü olacağını, vücudumuzun uyurken geliştiğini anlatmış. Karbeyaz bunları duyar duymaz arkadaşı Kahve'nin yanına gitmiş. Annesinden duyduklarını Kahve'ye de anlatmış ve onu çok mutlu etmiş. Aradan çok uzun zaman geçmiş ve Karbeyaz da Kahve de güçlü, uzun ve sağlıklı tavşanlar olmuşlar. Böylece Karbeyaz, uyumanın büyümek için ne kadar önemli bir şey olduğunu anlamış, bir daha da anne ve babasının sözünden çıkmamış.


Bir zamanlar bir ormanda küçük tırtıl yaşarmış. Küçük tırtıl, yaprakların üzerinde gezinirmiş. Acıktığında yaprakları kıtır kıtır yermiş. Bir gün yine bir yaprak yiyormuş. O sırada bir kuş gelmiş ve ağacın dalına konmuş. Tırtıl şaşkınlıkla kuşa bakmış. -Uçarak geldim çünkü benim kanatlarım var. Kuş gülümsemiş. Birazcık sohbet etmişler. Sonra kuş uçup gitmiş. Gece olduğunda tırtıl uyumak için kendisine bir koza örmüş. Güzel bir uyku çekmeyi dileyerek uyumuş. Gece gitmiş, sabah gelmiş. Küçük tırtıl uyanmış. Bir anda üstünde bir ağırlık hissetmiş. Kozada uyurken küçük tırtılın kanatları çıkmış. Küçük tırtıl çok şaşırmış. Kanatlarını incelemiş. Rengarenk iki kanadı varmış artık. Kozadan çıkmış. Uçmaya başlamış. Neşeyle gülerek havada süzülmüş.


Çok uzak diyarlarda çok güzel bir kelebek varmış. Bu kelebeğin kanatları rengarenk desenlerle doluymuş. Pembe, mavi, sarı, yeşil... Bu kelebek çok neşeliymiş. Çiçeklere konar, şarkılar söyleyerek uçarmış. Her sabah güneş doğduğunda gezintiye çıkar, akşam olduğunda bir çiçeğe konar ve mışıl mışıl uykuya dalarmış. Bir gün, bu güzel kelebek yine gezintiye çıkmış ve çok yorulmuş. Güneş batınca uyumak için kendine büyük güzel bir çiçek bulmuş. Bu çiçeğin üstüne kıvrılmış ve yıldızların altında uykuya dalmış. Sabah olduğunda, bir vızıltıyla uyanmış. Vızzz...vızzzz. Kelebek gözlerini açmış ve karşısında bir arı görmüş. Arıdan çok korkmuş ve telaşla uçmaya çalışmış. Ama o da ne! Kelebeğin kanadı çiçeğe yapışmış. Kelebek uçamıyormuş. Daha sonra arı kelebeğe doğru yaklaşmış. Oysa ki kelebeğin kanadı arının topladığı bala yapışmış. Kelebek bir kanadını, arı da topladığı balı kaybetmiş. Kelebek ağlamaya başlamış. Arı bu duruma çok üzülmüş. Kelebeğe yardım etmek istiyormuş. Kelebekle konuşmuş ''Kanadının bala yapışması benim suçum. Özür dilerim. Balı orada bırakmamalıydım. Bu yüzden sana yardım etmek istiyorum.'' Demiş. Kelebek; ''Bana nasıl yardım edebilirsin ki?'' diye sormuş üzgün bir sesle. Arı kelebeği sırtına almış ve nereye uçmak isterse artık onu oraya uçuracağını söylemiş. Kelebek ve arı sonsuza dek beraber uçarak tüm güzellikleri keşfetmişler.


Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde uzak diyarlarda bir şato varmış. Bu şatoda kraliyet ailesi yaşıyormuş. Kral, kraliçe ve iki prens huzur içindelermiş. Prenslerden biri kırmızı saçlı prensmiş. Bu prensin saçları kıpkırmızıymış. Prens, saçlarını hiç sevmiyormuş. Diğer prens ise sarı parlak saçları olan yakışıklı, güçlü bir prensmiş. Günlerden bir gün, Kral olan baba oğullarını yanına çağırmış. Kral çok hastaymış. Kocaman görkemli bir yaakta hasta halde yatıyormuş. Kral oğullarına dönüp konuşmaya başlamış '' Oğullarım, ben ölmek üzereyim. İkinizden birinin tahta geçmesi lazım. İkinizi de seviyorum ve ikinize de güveniyorum. Ancak kimin daha iyi kral olacağını görmem için size bazı testlere sokacağım.'' Sarı saçlı prens keninden emin bir şekilde gülümsemiş. Yakışıklı ve güçlü olduğunun farkındaymış. Kırmızı saçlı prens başını eğmiş çünkü asla kral olamayacağını düşünüyormuş. Gel zaman git zaman, kral biraz daha iyileşmiş ve testler başlamış. Kral oğullarına dönmüş ve ilk test olarak dış görünüşlerini puanlayacağını söylemiş. Baba sarı saçlı prense dönmüş '' Oğlum, senin tüm fiziki unsurların kral olmaya uygun. Yakışıklı ve güçlüsün.'' Baba, kırmızı saçlı prense dönmüş. ''Oğlum seni çok seviyorum. Ama kırmızı saçlı birisi kral olursa halk ne der? Bu yüzden ilk puanı sarı saçlı prense vereceğim.'' Demiş. Kırmzı saçlı prens çok üzülmüş. Kral, oğullarından habersiz bir test daha yapmış. Prensler bahçede ata binerken, kral yanlarına dilenci kılığında birisini yollamış. Kral uzaktan olanları izliyormuş. Dilenci önce sarı saçlı prense yaklaşmış ve çok aç olduğunu söylemiş. Prens dilenciye alaycı bir tavırla gülerek, bir tekme savurmuş. Dilenci yere düşmmüş. Bunu gören kırmızı saçlı prens hemen dilencinin yanına koşup onu yerden kaldırmış. Yakınındaki bir hizmetçiye, dilenciye yemek vermesini, güzel kıyafetler vermesini ve biraz da altın vermesini söylemiş. Kral bu olanları görünce gururla gülümsemiş. Kral oğullarını yanına çağırmış ve ''Oğullarım kararımı verdim, bana bir şey olduğunda tahta çıkacak olan kişiyi belirledim. Size iki est yaptım. Ama birisinden haberiniz yoktu. Dilenciyi ben gönderdim.'' Kral kırmızı saçlı prense dönerek devam etmiş ''Oğlum, sen ne kadar iyi kalpli olduğunu kanıtlandın. Kral olmak için merhamet sahib olmak çok önemlidir. Saçların seni farklı yapsa bile, kalbin herşeyden daha önemli. Seninle gurur duyuyorum. Benden sonraki kral sen olacaksın.'' Demiş ve sonsuza dek mutlu yaşamışlar.


Bir varmış, bir yokmuş. Masmavi denizin, yüksek ve güçlü dalgaların olduğu berrak bir okyanus varmış. Bu okyanusta balıklar, kaplumbağalar, yunuslar ve deniz yıldızları bir arada huzur ve barış içerisinde yaşarlarmış. Bu okyanusta; balıklar günlük işlerden, kaplumbağalar güvenlikten, yunuslar ulaşımdan ve deniz yıldızları ise temizlikten sorumluymuş. Herkes sorumluluğunu yerine getiriyormuş ve bu şekilde düzen içerisinde musmutlu yaşamaya devam ediyorlarmış. Günün birinde küçük, turuncu ve güzel mi güzel yüzgeçleri olan balık Ciklet, günlük işleri yapan anne ve babasına yardım ediyormuş. Bu yardım sayesinde birlikte güzel vakit geçiriyorlarmış ve Ciklet anne ile babasını çok mutlu ediyormuş. Ciklet ve ailesi okyanusun yüzeye yakın tarafında yaşarlarmış. Okyanusun derinlerinde ise sorumluluklarını yerine getirmeyen, kavgacı ve kötü deniz canlıları bulunmaktaymış. Bu yüzden ailesi Ciklet'in okyanusların derinlerine inmesini istemiyorlarmış. Bir gün Ciklet, ailesine olan yardımı bittikten sonra dışarı çıkmış. Arkadaşı Kıvırcık ile buluşmuş ve gezmeye başlamışlar. Arkadaşı Kıvırcık, Ciklet'e okyanusun derinliklerinde çok güzel gezilecek yerler olduğunu, oraya gitmeleri gerektiğini söylemiş. Ciklet, ailesinin izin vermediğini bildiği halde onların sözünden dışarı çıkmış ve Kıvırcık ile okyanusun derinliklerine inmek için yola koyulmuşlar. Derinliklere yaklaştıklarında çok büyük ve güçlü bir dalga gelmiş. Kıvırcık ve Ciklet bu dalga yüzünden birbirlerini görememiş ve ayrı düşmüşler. İkisi de kaybolmuş. Okyanusun derinlikleri çok karanlık ve korkutucuymuş. Ciklet'in kalbi hızlı hızlı çarpmaya başlamış. Kara kara ne yapacağını düşünürken bir kaplumbağa sesi duymuş. Kaplumbağaların, okyanusların güvenliğinden sorumlu polisler olduklarını hatırlayarak çok sevinmiş. Hemen kaplumbağa polisin yanına gitmiş ve ona kaybolduğunu söylemiş. Kaplumbağa ile arkadaşı Kıvırcık'ı bulmuşlar ve bir daha derinliklere inmemek üzere evlerine dönmüşler. Bir şeyleri ailesinden saklamanın çok yanlış bir davranış olduğunu bildiği için Ciklet, gün içerisinde olup bitenleri ailesine anlatmış. Onları dinlemeyip suyun dibine girdiği için üzülmüş ve özür dilemiş. Ve bir daha ailesinin sözünden çıkmayacağına söz vermiş. Ailesi onu affetmiş ve güzel okyanusun içerisinde mutlu mesut yaşamaya devam etmişler.


Uzak diyarların birinde kocaman bir orman varmış. Bu ormanda çeşit çeşit bitkiler ve hayvanlar yaşarmış. Bu ormandaki ağaçlar upuzun ve gür yapraklara sahipmiş. Bu ağaçların birinin tepesinde bir papağan ailesi yaşarmış. Bu papağan ailesinin bir yavrusu olmuş. Yavru yumurtadan çıkmış ve yeni hayata gözlerini açmış. Yavru papağanı annesi de babası da çok seviyormuş. Her gün onunla oyunlar oynayıp en güzel yiyecekleri yediriyorlarmış. Günler günleri kovalamış ve yavru papağan büyümüş. Artık annesi ve babası gibi uçmak istiyormuş. Annesi ve babasına bu isteğini söylediğinde, annesi ve babası yavru papağana daha uçmak için küçük olduğunu söylüyorlarmış. Yavru papağan bu olaydan çok sıkılmış ve bir gün annesiyle babası yiyecek aramak içn yuvadan gittiklerinde uçmayı denemeye karar vermiş. Yavru papağan yuvanın ucuna çıkmış ve kanatlarını kocaman açmış. Aşağıya baktığında korkmuş çünkü yuvasının olduğu ağaç çok yüksekmiş. Yavru papağan derin bir nefes almış, uçmaya kararlıymış. Kanatlarını kocaman açmış ve aşağı doğru kendini bırakmış. Ama bir şeyler ters gidiyormuş. Yavru papağan uçamıyormuş, kanatlarını nasıl çırpacağını bilmiyormuş. Yavru papağan aşağı doğru hızla düşüyormuş ve büyük bir korkuyla ağlıyormuş. Birden yavru papağan birisinin onu tuttuğunu farketmiş. Bu yavru papağanın babasıymış. Yavru papağan babasının sırtında beraber yuvaya geri dönmüşler. Babası yavru papağana çok kızmış. Çünkü yavru papağan canını tehlikeye atmış ve ailesinin sözünü dinlememiş. Yavru papağan bundan dolayı çok pişman olmuş ve bird aha hiç ailesinin sözünden çıkmamış. Yavru papağan yeerince büyüyünce, görkemli kanatlarıyla gökyüzünde süzülerek ormanı izlermiş. Ailesi ve artık yavru olmayan papağan, huzur içinde yaşamışlar.


Bir zamanlar çok güzel pembe bir gül varmış. Gören herkes bu güle hayran kalıyormuş. Canlı, yeşil yaprakları varmış Bu pembe gül, mis gibi kokuyormuş. Tüm arılar, kelebekler bu güle konmak istiyorlarmış. Pembe gülün önünden geçen tüm hayvanlar, insanlar pembe gülün görüntüsü ve kokusuyla mutluluk doluyorlarmış. Pembe gülün yetiştiği bahçenin sahibi yaşlı bir amcaymış Her gün pembe güle su verir, onu severmiş. Ancak pembe gül bütün bu ilgiye rağmen hiç mutlu değilmiş. Çünkü pembe gülü üzen bir konu varmış. Pembe gülün bir arkadaşı varmış. Pembe gülün arkadaşı, papatyaymış. Papatya; sağlıksız, zayıf, güzel kokmayan bir çiçekmiş. Papatya, pembe gülü gördükçe kendi haline çok üzülüyormuş. Kimse papatyayı beğenmiyormuş. Hatta bahçenin sahibi yaşlı amca papatyaya su bile vermiyormuş. Papatya günden güne soluyormuş. Bu durum pembe gülü çok üzüyormuş. Arkadaşının solmasına dayanamıyormuş. Pembe gül bir çözüm yolu bulmuş. Yaşlı amcanın pembe güle verdiği suyu papatya ile paylaşacakmış. Pembe gül, papatyanın yapraklarına dokunarak yaşlı amcanın verdiği suyu paylaşıyormuş. Ancak pembe güle eskisi kadar su kalmıyormuş. Bu yüzden pembe gül güzelliğini kaybetmeye başlamış. Ama artık pembe gül de papatya da mutluymuş. Çünkü papatyanın hayatı kurtulmuş. Pembe gül artık eskisi kadar güzel değilmiş ama arkadaşının hayatını kurtarmış. Pembe gül ve papatya sonsuza kadar mutlulluk içinde yaşamışlar. Pembe gül paylaşmanın herşeyden daha önemli olduğunu anlamış.


Çok eski zamanlarda, çok uzak diyarların birinde bir peri ülkesi varmış. Bu ülkede periler yaşarmış. Bu periler, küçücüklermiş. Tüm perilerin farklı yetenekleri varmış. Su perileri, ateş perileri, yağmur perileri, çiçek perileri varmış. Tüm periler iyi kalpliymiş ve bu ülkeye bir insanın ya da hayvanın yolu düşerse ona mucizeler sunarlarmış. Bir gün Efe isimli bir çocuğun peri ülkesine yolu düşmüş. Efe çok iyi kalpli ve meraklı bir çocukmuş. Efe, peri ülkesine girdiğinde gözlerine inanamamış. Her yer yemyeşil bitkilerle, rengarenk çiçeklerle, çeşit çeşit hayvanlarla ve minik uçuşan perilerle doluymuş. Efe gördüklerine hayran kalmış. Ülkenin içerisinde ilerliyormuş. Karanlık bir orman görmüş. Periler ülkesinin her yeri gün ışığı ile doluymuş ancak bu orman kapkaranlıkmış. Ormana girecekken minik yeşil bir peri onu durdurmuş. İnce sesiyle konuşmaya başlamış ''Dur sakın o ormana grime. Orası kötülük dolu.'' Efe, küçük periyi dinlememiş. Efe, meraklı bir çocukmuş ve ormanı çok merak ettiği için ormana girmiş. Ormanda her yer siyah ağaçlarla doluymuş. Büyük siyah yarasalar, böcekler ve sarmaşıklar varmış. Efe yürümeye devam etmiş ve birden bir bataklığa saplanmış. Bu bataklık simsiyahmış ve Efe çıkamıyormuş. Efe korkudan ağlamaya başlamış ve yardım için bağırmış ''Yardım edin! Yardım edin!'' Tam o anda, ormana girmek üzereyken onu uyaran yeşil peri gelmiş. ''Efe sana buraya girmemeni söylemiştim. Sana yardım edeceğim, bekle'' demiş. Yeşil peri aslında bir orman perisiymiş. Ormandaki her şeye hükmedebiliyormuş. Yeşil orman perisi bir sarmaşık görmüş ve büyülü güçleriyle sarmaşığı hareket ettirip Efe'nin tutunmasını sağlamış. Efe sarmaşığa tutununca sarmaşık Efe'yi oradan kurtarmış. Yeşil orman perisi Efe'ye çok kızmış. ''Merak için kendini tehlikeye atmamalısın.'' Demiş. Efe bu olaydan büyük bir ders çıkarmış ve bir daha asla tehlikeli yerlere girmemiş.


Çok uzak diyarlarda, çok güzel bir ülke varmış. Bu ülke o kadar güzelmiş ki her yerde elmas gibi parlayan buz dağları varmış. Her yer bembeyazmış. Buz dağlarının ardında, kutup ayıları yaşarmış. Pofuduk ve ailesi de bu ülkede yaşıyorlarmış. Pofuduk, ailenin en küçük çocuğuymuş. Çok yumuşak tüyleri olduğu için ona Pofuduk ismini vermişler. Günlerden bir gün, Pofuduk'un babası dışarıdan eve gelmiş. O gün hava çok fırtınalıymmış. Pofuduk'un babası tüm aileyi yanına çağırmış ve ''Dışarıda çok büyük bir fırtına var ve günlerce süreceği söyleniyor. Hepimiz çok dikkatli olmalıyız ve dışarı çıkmamalıyız.'' Demiş. Bunu duyan Pofuduk ve ailesi çok korkmuşlar ancak birbirlerine sarılarak sakinleşmişler. Fırtına üç gündür tüm şiddetiyle devam ediyormuş. Demiş ve kapıyı açmamış. Ancak çok iyi kalpli olan Pofuduk bir anda koşarak kapıyı açmış ve pengueni hemen eve almış. Penguen ''Çok teşekkür ederim, donmak üzereydim, hayatımı kurtardınız!'' demiş. Daha sonra sırt çantasından bir sürü balık çıkarmış ve aile fertlerine dönerek ''Lütfen hediyemi kabul edin, hayatımı kurtardınız.'' demiş. Yiyecekleri tükendiği için çok acıkmış olan Pofuduk ve ailesi çok sevinmiş. Anne kutup ayısı balıkları pişirmiş ve herkes afiyetle yemiş. Pofuduk, bu olaydan iyilik yapmanın iyilik ile ödüllendirileceğini anlamış.


Bir zamanlar çok uzak diyarlarda ıssız bir şato varmış. Bu şatoda güzeller güzeli, upuzun parlak siyah saçlarıyla bir prenses ve kötü kalpli bir kraliçe yaşarmış. Bu prenses şatoda yaşamasına rağmen, her şeye sahip olmasına rağmen çok mutsuzmuş. Çünkü prenses hayattaki en önemli şeylerden birine sahip değilmiş; dostluk. Bu güzel prensesin hiç arkadaşı yokmuş. Kimse onunla oyunlar oynamazmış. Prenses tüm gün şatonun bahçesinde yürüyüş yapar, bir arkadaşı olmasının hayalini kurarmış. Günlerden bir gün prenses yine yalnız başına bahçede yürüyüş yapıyormuş. Kolunda bir sepet varmış. Bu sepette bahçeden topladığı sebzeler varmış. Birazcık dinlenmek için bir ağacın altına oturan prensesin büyük kahverengi gözleri hüzünlü bir şekilde çiçeklere bakıyormuş. Çiçeklerin arasında bir kıpırtı dikkatini çekmiş. Birden bembeyaz bir tavşan fırlamış. Bu tavşan yumuşacık beyaz tüyleri olan çok güzel bir tavşanmış. Prenses hayvanları çok severmiş. Tavşanı görünce kocaman gülümsemiş. Tavşanın korkmaması için ona yavaşça yaklaşmış. Kolundaki sepetten bir havuç çıkartmış ve tavşana uzatmış. Tavşan havucu kemirmeye başlamış. O günden sonra aralarında bağ oluşan beyaz tavşan ve prenses her gün bahçede karşılaşmaya başlamışlar. Prenses her seferinde sepetindeki havuçlarla tavşanı besliyormuş. Bu durumu farkeden kötü kalpli kraliçe, prensese çok kızmış. Çünkü prenses şatoya götürmesi gereken sebzeleri tavşana veriyormuş. Kraliçe, prensesin bodrumdan çıkmasını yasaklamış. Hatta ceza olarak, prensese günde sadece bir kez yemek veriyormuş. Prenses çok acıkıyormuş ve odasında canı çok sıkılıyormuş. Bir gün prenses yine yalnız başına otururken, bodrumun camından beyaz tavşan girmiş. Beyaz tavşanın ağzında bir havuç varmış ve havucu prensesin önüne bırakmış. Prenses havucu afiyetle yemiş ve tüm gün beyaz tavşanla oyunlar oynamışlar. Prensesin cezası bitince, prenses ve beyaz tavşan sonsuza dek arkadaş olarak kalmışlar.


Bir varmış, bir yokmuş. Rakamların mutluluk içerisinde yaşadığı, çevresi yemyeşil ağaçlar ve mis gibi kokan çiçeklerle dolu güzel mi güzel bir köy varmış. 1 ve 2 tarlaları yönetirlermiş. 3 ve 4 hayvanları eğitirlermiş. 5 ve 6'nın görevi polislik yapmak yani güvenliği sağlamakmış. 7 ve 8 ticaretle uğraşır ve 9 tüm bu köyü yönetirmiş. Fakat köyde kimsenin sevmediği, herkesin onu bir hiç olarak gördüğü ve dışladığı 0 da yaşarmış. 0'a kimse görev vermezmiş ve onunla arkadaşlık kurmak istemezlermiş. Herkes kendini ondan daha üstün görürmüş. Onun hiçbir işe yaramadığını, yaşadıkları köyün onun eksikliğinde bir şey kaybetmeyeceğini söylerlermiş. Bunlara çok üzülen 0'ın, onların düşüncesini değiştirmek için yapabileceği bir şey yokmuş. Tek istediği şey, diğer rakamların onu olduğu gibi kabul etmesi ve onunla arkadaşlık kurmalarıymış. Bunu duyan harfler çok şaşırmış ve 0 için üzülmüşler. Ve akıllarına diğer rakamlara ders verecek nitelikte bir plan gelmiş. En yetkili 9'a dönüp demişler ki: Madem buranın yöneticisi ve en yetkilisi sensin, haydi rakam arkadaşlarını kullanarak 10 sayısını oluştur. Bu istek karşısında 9 çok şaşırmış ve 1 ile göz göze gelmişler. 9 bu isteği uzun uzun düşünmüş ve yaptığı yanlışı anlamış. 0 olmadan, 10 sayısını oluşturamayacağını fark etmiş. O sırada harflerden biri ona, Ya işte gördün mü? Önemli olan tek şey ekip olabilmek, kimseyi dışlamadan barış ve mutluluk içinde yaşayabilmektir. demiş. 9 hemen 0'ı çağırmış, bu teklife çok şaşıran 0 onların yanına gitmiş ve çok mutlu olmuş. Sonrasında herkes 0'dan geçmişte yaşananlar için özür dilemiş ve mutlu mesut yaşamışlar.


Evvel zaman içinde kalbur saman içinde, uzak diyarlarda bir kedi yaşarmış. Bu kedinin tüyleri sarıymış. Sarı Kediyi diğer tüm kediler dışlıyormuş. Kimse Sarı Kedi ile oyun oynamıyormuş. Çünkü onların tüyleri siyahmış ve sadece tüyleri siyah olan kedilerle oyun oynuyorlarmış. Günlerden bir gün Sarı Kedi yalnız başına geziyormuş. Ve onu dışlayan siyah kedilerden birinin yüksek bir ağacın tepesinde korkudan tir tir titrediğini görmüş. Sarı kedi bir de ne görsün! Bu yüksek ağacın dibinde bir köpek, siyah kedinin ağaçtan inmesini bekliyormuş. Çünkü ona zarar verecekmiş. Sarı kedi cesur bir şekilde köpeğe doğru koşmuş ve neye uğradığını şaşırsan köpek oradan hemen uzaklaşmış. Ağacın tepesindeki siyah kedi köpeğin gittiğini görünce ağaçtan inmiş. Sarı Kediye teşekkür etmiş. Siyah kedi Sarı Kediyi dışladığı için çok utanmış. Siyah kediler bu olaydan büyük bir ders çıkartmışlar ve kimseye kötü davranmamaları gerektiğini anlamışlar. O günden sonra, siyah kediler ve Sarı Kedi huzur içinde yaşamışlar.


Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde herkesin huzur içinde olduğu bir orman varmış. Ormanın derinliklerinde, sesi çok güzel olan, şarkı söylediği zaman kuşların bile dinlediği bir tilki varmış. Bu tilki herkesle çok iyi anlaşırmış, ormandaki herkes onun arkadaşıymış. Tilki, çok mutluymuş ve çevresine de mutluluk saçarmış. Bir gün ormanın dışından gelen birileri bu tilkiyi farketmişler ve 'Merhaba tilki, sen çok güzel şarkı söylüyorsun gel seni yarışmalara götürelim'' demişler. Tilki ne yapacağını bilememiş düşünmüş taşınmış ve yarışmaya katılmayı kabul etmiş. Yarışmaya katılan herkes tüm yeteneklerini sergilemiş. Sıra tilkiye gelmiş tilki şarkı söylemeye başladığı anda herkes onu hayranlıkla dinlemeye başlamış. Şarkı bittiğinde herkes o kadar etkilenmiş ki kimse bir şey söyleyememiş ve tilkiyi birinci ilan etmişler. Evine dönen tilki bunu hemen arkadaşlarıyla paylaşmış ve herkes sevinçten havalara uçmuş, birlikte bu birinciliği kutlamışlar. Daha sonrasında günler böylece akıp giderken aynı grup geri gelmiş ve ''Tilki kardeş senin sesin çok güzel ve seni başka yarışmalara götürmek istiyoruz demişler. Tilki biraz düşündükten sonra bu teklifi kabul etmiş. Yarışmaya katılan tilki tekrardan herkesi kendine hayran bırakmış ve birinci olmuş. Ardından evine dönüp herkese bunu söylemiş ve herkes bunu büyük bir mutluluk içerisinde kutlamış. Daha sonra her yarışmaya tilkiyi çağırmaya başlamışlar ve tilki hepsinden birincilikle çıkıyor ve ödüller kazanıyormuş, bu şekilde çok ama çok ünlü olmuş. Bir gün yarışmadan dönünce yine arkadaşları onu kutlamak için yanında toplanmışlar ama tilki onlara kızıp bağırmış ve artık onlarla takılmak istemediğini söylemiş. Tilki çok ama çok lüks bir eve taşınmış orada her şeyi varmış ama artık eve geldiğinde arkadaşları yokmuş. Ödül kazandığında kutlayacak kimsesi olmuyormuş ve tilki zamanla tüm neşesini kaybetmiş. İşte o zaman anlamış şöhretin ya da paranın her şey olmadığını. Bunun sonucunda tilki eski evine geri dönmüş ve arkadaşlarından özür dilemiş, arkadaşları da onu hemen affetmişler ve tilki zamanla eski neşesini yeniden kazanmış. Sonra da sonsuza dek mutlu yaşamışlar...


Bir varmış, bir yokmuş. Saçlarının rengini adeta güneşin kendisinden ve gözlerini göğün yerle birleştiği en berrak yer olan ufuk çizgisinin maviliğinden alan, Şeyda isminde güzeller güzeli bir kız yaşarmış. Şeyda, tüm bu güzelliğine karşın, duygu ve düşüncelerini açıkça aktarabilen birisi değilmiş. Üzüntüsünü, öfkesini ve hatta mutluluğunu bile kendi içinde yaşamak ona doğru hissettiriyormuş. Hatta bu özelliği onun arkadaşları ve ailesi ile yaşadığı ilişkileri zorlaştırıyormuş. Yine böyle, çok üzgün olduğu halde duygularını ifade etmediği bir günün gecesinde Şeyda, uyumak üzere yatağa yatmış. Rüyasında, uçsuz bucaksız bir çölün ortasında bulmuş kendini. Derken kumların henüz tam olarak kaplamadığı bir yol görmüş kıyıda köşede. Bu yolu takip etmeye başlamış. Yürümüş, yürümüş ve yürümüş... Ne kadar uzun süre yürüdüğünün farkında bile olmadan yolu takip etmiş ve yol sona erdiğinde aniden uyanmış. Sabah uyandığında tüm bu olup bitenlerin ne anlama geldiğini sorgulamış. Aklına ilk gelen şeyi yapıp, o arkadaşını aramış ve ona rüyasını anlatmış. Ve önceki gün tartışmalarında içinde kalan ne var ne yoksa arkadaşına söylemiş. Sorunu güzelce konuşup anlaşarak çözmüş ve tatlıya bağlamışlar. Akşam olduğunda Şeyda yeniden yatağına yatmış ve uykuya dalmış. Fakat iki gecedir yaşananın aksine bu gece rüyasında ıssız ve kötücül bir çölde değilmiş. Kendisini bulutlar üzerinde, ait olduğu prenses şatosunda görüyormuş. İşte Şeyda bu şekilde, duygularını ve düşüncelerini etrafındaki insanlarla paylaşmanın ne kadar önemli bir şey olduğunu fark etmiş. Hissetiklerimizi etrafımızdaki insanlara söylersek daha iyi anlaşabilir ve birbirimizi daha çok sevebiliriz. diye düşünmüş kendi kendine.


Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde çok uzaklarda bir çöl varmış. Bu çölde yaşayan bir çöl tilkisi varmış. Bu çöl tilkisinin turuncu güzel tüyleri, kocaman gözleri ve tüylü bir kuyruğu varmış. Tilki, çölde yaşadığı için su içmemeye alışıkmış ama çöle uzun zamandır yağmur yağmıyormuş ve son kalan suyunu hasta olan bir kaplumbağaya vermiş. Tilki çok susuz kalmış. Su bulabilmek için günlerdir çölde geziyormuş. Tilki çok bitkin düşmüş ve birazcık dinlenebilmek için bir mağaraya girmiş. Bu mağara çok serinmiş ve tilki hemen uykuya dalmış. Tilki uyandığında bir sonraki gün olmuş. Tilki tam mağaradan çıkacakken, mağaranın derinliklerinden 'şıp' diye bir su sesi duymuş. Çok heyecanlanmış, 'sonunda biraz su buldum' diye düşünmüş. Çok susamış olan tilki, su sesini takip ettikçe mağaranın derinliklerine doğru ilerliyormuş. İlerlemiş, ilerlemiş sonunda parlak bir ışık görmüş. Bu ışığın içinde güzel mi güzel beyaz bir kuş varmış. Bu kuş kocaman kanatları olan, görkemli, güzel bir kuşmuş. Bilge bakışlarıyla tilkiye bakıyormuş. Tilkiye dönmüş ve ''Sen, kendin susuz kaldığın halde kaplumbağaya su verdin. O kaplumbağayı ben gönderdim. Seni aslında sınava soktuk ve sen iyi kalpli olduğunu kanıtladın.'' Demiş. Tilki çok şaşırmış. Neler olduğuna anlam veremiyormuş. Kuş tilkiyle tekrar konuşmaya başlamış ve ''dile benden ne dilersen!'' demiş. Tilki durmuş düşünmüş ve sonunda ne dileyeceğini bulmuş. ''Ben sadece kendim için değil herkes için bir dilek dileyeceğim.'' Demiş. Tilki, çölün ortasına kocaman bir su kuyusu istemiş. Kuş, tilkinin dileği karşısında şaşırmış ve onun ne kadar iyi kalpli olduğunu düşünüp gurur duymuş. Tilkinin dileği gerçek olmuş ve kuş, çölde bir su kuyusu olmasını sağlamış. Hava ne kadar sıcak olursa olsun bu kuyunun suyu buz gibiymiş. Bu kuyudan su içen herkesin hastalığı iyileşiyormuş. Tilkinin dileği sayesinde çöldeki tüm hayvanlar susuzluk ve hastalık çekmeden mutlu mesut yaşamışlar.


Çok uzak diyarlarda bir at çiftliği varmış. Buradaki atlar koşu yarışları yapar, durmadan çalışırlarmış. Hepsinden farklı bir at varmış. Çok üşengeç olduğu için ona Tembel At diyorlarmış. Tüm gün uyur, hiç koşmazmış. Hatta yiyeceğini bile arkadaşları ona getirirmiş. Tüm gün yatar, yemeğini bile yatarak yermiş. Yıllar geçmiş, Tembel At gittikçe kilo almış. Bir zaman sonra istese bile yerinden kalkamaz hale gelmiş. Diğer tüm arkadaşları neşeyle koşup eğlenirken Tembel At tembelliğinin cezasını çekiyormuş. Çiftliğin sahibi Tembel At'ın böyle olmasından çok sıkılmış. Onunla konuşmaya karar vermiş. ''Tembel At, sen neden bu kadar üşengeçsin hiç hareket etmiyorsun?'' Tembel At buna bir cevap verememiş. Çünkü bir bahanesi yokmuş. Çiftliğin sahibi sonunda bir çözüm bulmuş. Tembel At'ın arkadaşlarına, tembel ata yemek getirmemelerini tembihlemiş. Tembel At neler olduğunu anlayamıyormuş Sonunda zorla da olsa gidip kendisi otlanmak zorunda kalmış. Günler geçtikçe tembel at zayıflıyor, normal bir at gibi yaşamaya başlıyormuş. Tembel At bu hayatın çok daha güzel olduğunu farketmiş. Ve artık ona Tembel At demiyorlarmış. Tembel At bu olaydan, kimseye ihtiyaç duymadan, kendi işiimizi kendimiz yapmamız gerektiğini anlamış. Bağımsız bir şekilde yaşamak onu sonsuza dek mutlu etmiş.


Bir varmış, bir yokmuş. Yemyeşil gözleri ve gecenin karanlığını taşıyan simsiyah saçları ile Mahir isminde bir çocuk varmış. Mahir, ailesi ve arkadaşları ile çok iyi anlaşan ve onları çok seven akıllı bir çocukmuş. Fakat bir kusuru varmış. Oyuncaklarına çok sert davranıyor, onları etrafa vurarak onlarla oynuyormuş. Ve oyunu bittikten sonra onları toplamak yerine etrafta yalnız bırakıyormuş. Oyuncakları bu durumdan çok şikayetçilermiş. Onlar Mahir'i çok sevmelerine rağmen, Mahir'in onlara bu şekilde sert ve yanlış davranması onların kalbini çok kırıyormuş. Onlarla düzenli bir şekilde oynamıyor oluşu oyuncaklarının geceleri etrafta, soğukta yalnız bir şekilde kalmalarına sebep oluyormuş. Bu yüzden oyuncakları üzülüyormuş. Ailesi de Mahir'i daha düzenli ve daha sakin bir şekilde oynaması, oyuncaklarına iyi davranması konusunda sürekli uyarıyormuş fakat Mahir bu konuda onların sözünü hiç dinlemiyormuş. Yine dağınık bir şekilde oyun oynadığı bir gece, uyumak için yatağına gitmiş. Rüyasında, kendisini oyuncakların dünyasında buluvermiş. Bir tarafta çok mutlu, bakımlı ve neşe dolu oyuncaklar varken, diğer tarafta soğuktan hasta olmuş, yalnızlıktan dolayı üzülmüş oyuncaklar varmış. Üzgün oyuncaklar, neşeli oyuncaklara bakıp onlar gibi olmayı ne kadar istediklerini düşünüyorlarmış. Neşeli oyuncaklar etrafta koşuşturup, şarkılar söyleyip danslar ederken, üzgün oyuncaklar yalnızca oturuyor ve hiç konuşmuyorlarmış. Bu durumu gören Mahir, acaba kendi oyuncaklarının nasıl olduğunu düşünürken aniden bir ses duymuş. Mahir, biz senin oyuncaklarınız fakat biz de neşeli olmak istiyoruz! demiş, kurşun asker. Evet Mahir, bizi oyunun bittikten sonra toplamıyorsun, etrafta dağınık bir şekilde bırakıyorsun. Bu da yetmezmiş gibi, bizimle oynarken de çok sert ve kötü davranıyorsun! diye sitem etmiş kamyoneti. Mahir, kendi oyuncaklarının da üzgün oyuncaklar olduğunu fark edince aniden içine bir üzgünlük çökmüş ve uyanmış. Sabah uyandığında odasının zemininde, sağda solda yalnız bir şekilde duran tüm oyuncaklarını toplamış ve düzenli bir şekilde dizmiş. O günden sonra oyuncakları ve Mahir birlikte çok daha mutlu bir şekilde yaşamışlar. Ailesi de düzenli olduğu için çok sevinmiş ve Mahir ile gurur duymuş.


Bir varmış, bir yokmuş. Upuzun ve yemyeşil dağların ardında, yüksek mi yüksek surlarla çevrili, görkemli bir kale bulunmaktaymış. Bu kalede kral, kraliçe ve oğulları Prens yaşarmış. Kral halkına karşı çok zalim ve acımasızmış. Herkese kötü davranırmış. Onları sürekli çalıştırır, emeklerinin karşılığını tam olarak ve zamanında vermezmiş. Bu kalenin yakınlarında bir köyde ise, kralın acımasızlığından bitap düşmüş köylüler yaşarmış. Köylülerin giyimine, yiyeceklerine hatta toprağa ne ekeceklerine bile kral karar verirmiş. Bir gün çiftçi Seyit, ormanda gezerken yemyeşil yaprakları olan, masmavi rengi ile cezbedici güzel bir çiçek görmüş. Bu çiçeği kendi çiftliğinde yetiştirmek istediğini düşünmüş fakat kralın izin vermeyeceği aklına gelmiş. Yine de çiçeğin güzelliğine karşı koyamamış ve onu alıp kendi çiftliğindeki toprağa ekmiş. Aradan zaman geçmiş, kral köyleri gezip kontrol etmesi için oğlu prensi görevlendirmiş. Prens, askerlerini yanına alıp Seyit'in çiftliğine doğru yola koyulmuş. Bir de ne görsün! Babasının asla izin vermeyeceği şekilde, masmavi çiçeklerle dolu kocaman bir çiftlik. Derhal Seyit'i yanına çağırmış ve böyle bir şeye müsaade edemeyeceğini söylemiş. Ve askerlerini çiftlikteki tüm çiçekleri yolup çöpe atmalarını emretmiş. Askerler her ne kadar görkemli çiçeklerin görünüşlerini beğenseler de prensin sözünden çıkamayacaklarını bildikleri için çiçekleri yolmuşlar. Günler günleri, aylar ayları kovalamış. Zalim kral yataktan çıkamayacak kadar çok hasta olmuş. Prensin babasını iyileştirmek için gitmediği doktor, denemediği şifalı bitki kalmamış. Artık herkes kralın iyileşemeyeceğini düşünmeye başlamış. Bu esnada Seyit, kralın kabul odasının kapısını çalmış. Askerler kapıyı açmış ve Seyit prens ile konuşmaya başlamış. Ona demiş ki: Prensim, ben zamanında çiftliğine gelip çiçeklerini yolduğunuz çiftçi Seyit. Siz çiftlikten gittikten sonra, evime ektiğim mavi çiçekler ile deneyler yaptım. Bu çiçeğin binbir çeşit hastalığa iyi geldiğini fark ettim. Buyrun deneyin, belki babanıza da iyi gelir. demiş ve çiçekleri prense uzatmış. Prens çiçekleri almış ve derhal kralın denemesi için kahyaya haber salmış. Yardımcıları çiçekten çay yapmışlar ve krala içirmişler. Kral içer içmez iyileşmiş ve ayağa kalkmış. Seyit'in yanına gitmiş ve ona yaptığı her şey için özür dilemiş. İnsanlara kötülük etmenin çok kötü bir şey olduğunu ve kimseye kötü davranmaması gerektiğini bu şekilde öğrenmiş. O günden sonra halkına iyi davranmış. Tüm halk, prens ve kral huzur içinde yaşamışlar.


sağlığı için oldukça önem arz etmektedir. Kuruluk: Bebek bezinin bebeğinize rahatsızlık vermemesi ve bazı sağlık sorunlarını önlemesi için sıvıyı hemen hapsetmesi gerekmektedir. Hava Alması: Bebeğinizin bezi nemli kalırsa çeşitli sağlık sorunları ve pişik meydana gelebilir. Bu nedenle bezin hava alması çok önemlidir. YumuşakYapı: Bezin yumuşak bir yapısı olması bebeğinizin cildinin rahat etmesini sağlar. Pamuklu bezleri tercih edebilirsiniz. Bantlar: Bebek bezinin bantları hem emici olmalı hem de kaliteli bir cırt cırta sahip olarak güzel bir şekilde beze yapışmalıdır. kilosunu öğrenerek ona göre bebek bezi boyunu değiştirebilirsiniz. Bebeğinizin tuvalet alışkanlığı: Bebeğiniz sık sık tuvaletini yapıyor olabilir. Bu durumu gözlemleyerek bez stoğunuzu ona göre yapmanız daha faydalı olacaktır. yararlanarak onun cildine en uygun içerikli bezleri tercih edebilirsiniz. Bebeğinizin bezini değiştirmek için bazı malzemelere ihtiyacınız olacak. · Bebeğinizi alt değiştirme pedinin üzerine yatırmalısınız. · Bebeğinizi yüksek yerlerde yalnız bırakmamalısınız. · Bebeğinizin bezin değdiği bölgelerini ıslak bir pamuk veya ıslak mendille nazikçe silin. · Bu temizliği özellikle kız bebekler için önden arkaya doğru yapmaya dikkat etmelisiniz. · Erkek bebeğiniz varsa silme işlemi sonrası cinsel organını örtebilirsiniz. Böylece çiş kazalarını önlemiş olursunuz. · Temizlik sonrasında bebeğinizin ayak bileklerinden tutarak nazikçe bebeğinizi kaldırın ve temiz bebek bezini altına koyun. · Bebeğinize yağ veya pişik önleyici krem sürebilirsiniz. · Bebek bezinin renkli kısmı ön kısma gelmeli. bezin bant kısmına iki parmağınızın rahatça girmesine dikkat etmelisiniz. verdiğiniz tuvalet eğitimi doğrultusunda bu durum değişiklik göstermektedir. 1 numara büyük bezi tercih ederseniz bebeğinizin hareketlerini kısıtlamamış olursunuz. · Bezin bantları bebeğinizin bel kısmına ulaşmaz. · İki parmağınız bebeğinizin bezinin yanına sığamaz. · Bezi çıkarttığınızda bebeğinizin belinde kızarıklık görebilirsiniz. · Bebek bezi bebeğinizin poposunu tam anlamıyla kapatamaz. · Bebeğiniz sık sık pişik olur. · Bebeğinizin giysileri büyük bebek bezi nedeniyle ıslanabilir. Bunun nedeni ise bezin büyük olduğu için sızıntı yapmasıdır. · Bebeğinizin bel bölgesinde boşluk oluşur. belirtisidir. Ayrıca bebeğinizin bez değişimi anlarında huzursuzlanıp huysuzlaşması da cildinin tahriş olması nedeniyle olabilmektedir. Pişik bebeklerin bez bölgelerinde kızarıklık ve kabartılar görülmesidir. Bazı durumlarda iltihaplı yaralar da meydana gelebilir. · Bez bölgesinin yeteri kadar hava almaması. · Bezin sıkı olması sonucu bebeğin bedeninin tahriş olması. · Bebeğin bedenine uygun bezin seçilmesi. · Bez değişimi yapılırken ortamın ve değişim yapan kişinin hijyenik olması. · Bezin sık sık kontrol edilip gerekiyorsa değiştirilmesi.


uykudayken bedenleri büyüme hormone salgılamaktadır. Eşsiz ve rahat bir uyku için de Beyaz Gürültü oyuncakları oldukça tercih edilmektedir. uyumasına yardımcı olduğunu bildirmektedir. Bebeklerin uykuya dalma süresi azalırken uyku süreleri ise bu ses sayesinde artış göstermektedir. · Pış pış sesleri beyaz gürültü olarak değerlendirilir. Bu sesler hem tekrar ederek hem de dış sesleri engelleyerek bebeklerin huzurlu bir şekilde uyumasını sağlamaktadır. · Bebeklerin huzurlu ve güvende hissetmesini sağlar. · Kolik sorununda kullanılmaktadır. Bu ses sayesinde bebeğin gaz kaynaklı sıkıntısı ve huzursuzluğu engellenebilir. · Bebeklerin kolayca uykuya dalarak uykusu bölünmeden uyumasını sağlar. · Dış sesleri engellemek için maskeleme özelliği bulunur. · Bu sesi tanıyan bebekler bu ses ve uyku arasında bağlantı kurar ve böylece uykusu daha rahat ve kaliteli olur. aralığına göre ayarlanarak fazla yükseltilmemelidir. Bu nedenle frekansı düşürerek sabit sesler çıkmasına odaklanmalısınız. uygundur. Bunun üzerindeki sesler bebekler için zararlı olabilir. olan bir bebeğe beyaz gürültü dinletilmemelidir.


Bebek spası bebeğin bedenine uygulanan rahatlatıcı özellikteki masaj türü olarak bilinmektedir. Genellikle bebek yağı kullanılarak yapılan bebek masajı, da önerdiği bebek masajı, bebeklerdeki pek çok hastalığı önlemektedir. kuvvetlendirir ve düzenler. Stres hormonunu azaltır. · Nazik bir masaj sayesinde bebekler daha huzurlu ve daha az korku ile büyüyebilirler. Bağışıklık sistemi güçlenir. Bebeklerin hastalıklara karşı direnci artmaktadır. · Bebek masajı bebeğinizin sizle ilişkisini güçlendirir. Aranızdaki bağlara fayda sağlar. Aranızdaki sevgi ve güveni kuvvetlendirir. · Bebeğinizin gaz problemlerini ortadan kaldırarak rahat ve huzurlu bir şekilde uyumasını sağlar. · Büyürken yaşayacağı ağrılar hafifler. Koordinasyonu artar. Kolik rahatsızlığının azalmasını sağlar. · Kas gelişimi desteklenerek daha güçlü bir hareket yapısına sahip olur. · Suyun göğüs kısmına basınç uygulaması sayesinde akciğer kapasitesi genişler ve göğüs kasları desteklenir. · Bebeğinizin özgüveni artar ve sosyalleşir. değilse ayda 2 kez yapılması yeterli olmaktadır. Bebeğinizin büyüme sürecindeki ağrıları hafifler, kas gelişimiyle birlikte zihinsel gelişimi de olumlu bir şekilde etkilenir. Daha sağlıklı bir bedene kavuşur ve rahatlıkla uykuya dalabilir. Bebeğinize bebek spası uygulaması yapılmadan önce dikkat edilmesi gereken bazı durumlar mevcuttur. · Bebeğinize bebek spası sırasında deneyimli bir sağlık personeli eşlik etmelidir. · Havuz sıcaklığının doğru bir şekilde ayarlanması ve kontrol edilmesi gerekmektedir. · Hidroterapi sırasında kullanılan boyun simidi 1 parmak boşluk kalacak şekilde takılmalıdır. · Kullanılan boyun simidinin yapısı bebek cildine uyumlu olmalıdır. · Hijyene özen gösterilmelidir ve alerjilerle ilgili dikkatli olunmalıdır.


İnsan bağışıklık sistemi, vücudumuzu enfeksiyonlara karşı koruyabilen karmaşık bir protein ve hücre ağıdır. Virüsler veya bakteriler gibi yabancı cisimler vücudumuza saldırdığında, vücudumuzdaki beyaz kan hücreleri onları "düşman" olarak tanır ve enfeksiyona yanıt olarak antikor üretir. Antikorlar, temelde hastalanmamızı engelleyen enfeksiyonla savaşan proteinlerdir. Bağışıklık sistemimin temel görevi, yabancı cisimleri tanıyarak ve ona göre tepki vererek bizi korumaktır. Bebekler ve küçük çocuklar senede ortalama sekiz soğuk algınlığı alırlar, ancak bebeğinizin bağışıklık sistemini güçlendirmenin ve hastalıkla savaşmasına yardımcı olmanın basit yolları vardır. Sağlıklı beslenmekten takviye almaya, küçük çocuğunuzu kışlık bir paltoyla sarmalamaya kadar, bebeğinizin ve kendi sağlığınızın en iyi durumda olduğundan emin olmak için yapabileceğiniz pek çok şey var! Bu metindeki bilgiler, ebeveynlere farkındalık kazandırmak için yazılmıştır. Bebeğinizde bir sağlık problemi olabileceğini düşünüyorsanız, lütfen doğrudan doktorunuzla iletişime geçerek uzman görüşü alın. Bilim ve uzmanlık, burada okuyacaklarınızdan öndedir. Üç aydan küçük bir bebeği emziriyorsanız, temel savunmanız devam etmektir. Doktorlar "Anne sütü bebeğinizin ihtiyaç duyduğu tüm besinleri ve bağışıklık güçlendirici içerir" diyor. Bebeğiniz sütten kesildikten sonra vitaminlerini yiyeceklerle artırabilirsiniz. Ayrıca doktorlar, "Çinkonun bağışıklık sisteminizi güçlendirdiği biliniyor, böylece soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlara karşı koyabilir" diyor. Hangi vitamini nasıl kullanacağınızı doktorunuza danışmayı unutmayın. Doktor onayı olmadan bu adımı atmak doğru değildir. Dışarı çıkmak istemeseniz bile bebeğinizin bol miktarda temiz hava alması önemlidir. Uzmanlar, "D vitamini, temel olarak güneşe maruz kalmaktan kaynaklanan, kemik yapıcı, bağışıklığı güçlendiren önemli bir vitamindir" diyor. Çocuğunuz kışın bile gün ışığında dışarı çıktığı zaman biraz güneş alır. Temiz hava ciğerlerini de temizler ve dışarı çıkmak genellikle herkesin ruh halini artıracak bir egzersize yol açar... Bununla birlikte, bebeğinizi dışarıya ne kadar götürürseniz götürün, bir D vitamini takviyesi almak da iyi bir fikirdir. Altı aydan beş yaşına kadar tüm bebeklerin ve küçük çocukların 7-8,5 mikrogram D vitamini içeren günlük bir takviye almasını önerilmektedir. Ancak D vitaminin doğru bir şekilde enzimlenmesi için yine de güneş ışığına ihtiyaç duyacağınızı hatırlatalım. Uzmanlar bu konuda ikiye bölünmüş olsalar da, fiziksel olarak sürekli soğuk olmanın bağışıklığı düşürdüğünü öne süren araştırmalar var. Bebeğinizi uzun kollu tişörtler, polarlar, şapkalar gibi çok katmanlı olarak giydirebilirsiniz. Etrafta koşarken aşırı terlemesine neden olabilecek tek bir büyük palto giymektense gerektiğinde katmanları çıkarmak daha iyidir. Islak şapkaları ve çorapları da mümkün olan en kısa sürede çıkarın. Vücut ısısının hızla düşmesine neden olurlar. Susuz kalmamak yazın olduğu kadar kışın da önemlidir. Sağlıkçılar, "Su böbreklerimizin toksinleri atmasına yardımcı olur, bu nedenle hastalıkla savaşmak için hayati önem taşır" diyor. Ayrıca bebeğiniz üşüdüğünde mukusu daha kuru ve kalın olacaktır. Bol su içmek, diğer enfeksiyonlarla birlikte vücuttan atılmasına yardımcı olacaktır. Dolayısıyla bebeğiniz su içme dönemine geldiğinde bu konuya oldukça özen göstermelisiniz. El jelleri dışarıdaysanız harikadır, ancak sabunlu eski moda ılık su, neredeyse tüm mikropları öldürür. Daha küçük bebeklerde, ellerini silin ve oyuncakları temiz tutun. Bebeğiniz emeklemeye başlayana kadar, diğer çocuklarla fiziksel temastan ziyade paylaşılan oyuncaklardan mikrop kapma olasılığı daha yüksektir. Çocukları huysuz yapmanın yanı sıra, uykusuzluk onları enfeksiyona daha yatkın hale getirir. Henüz yapmadıysanız, bir yatak ve uyku zamanı rutini oluşturun. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, düzenli uyku vakti olan çocukların daha sağlıklı uyuduğunu buldu. Temiz hava aynı zamanda uykuya dalmalarına da yardımcı olur.Yapılan araştırmalar, öğleden sonraları dışarıda olmanın bebeklerin ve çocukların geceleri daha iyi dinlenmelerine yardımcı olduğunu, çünkü iç vücut saatlerini ayarladığını buldu. Sigara içmek hepimiz için tehlikeli olsa da, solunum sistemlerine saldırılar yoluyla sağlıklarına zarar verebileceği için küçük çocukların sağlığı büyük risk altındadır. Duman toksinlerinin de küçüğün bağışıklık sistemine zarar verdiği bilinmektedir. Nefes alma güçlükleri, astım, bronşit ve kulak enfeksiyonları, düzenli olarak dumana maruz kalırsa bebeğinizin karşılaşabileceği risklerdir. Çocukları aşılamak, onları ciddi hastalıklara karşı korumanın en güvenli ve en etkili yoludur. Aşılama, bir virüs veya bakterinin yapacağı gibi bir bağışıklık tepkisine neden olur. Bu, çocuğunuzun gelecekte gerçek hastalıkla temasa geçmesi durumunda, bağışıklık sisteminin mikropları tanıyacağı ve hastalıkla savaşacak veya ciddi komplikasyonları önleyecek kadar hızlı tepki vereceği anlamına gelir. Bebeğiniz ilk aşılarını doğumda, daha sonra 6 hafta, 4 ay ve 6 ayda ve yaşamın ilk birkaç yılında yaptıracaktır. Aşı takviminizin detaylarını doğrudan çocuk doktorunuza sormalı ve onun direktifleri ile hareket etmelisiniz.


Müzik, bebek ve çocuk gelişiminde çok önemli bir yere sahiptir. Hatta araştırmalara göre müzik, anne karnındaki bebeklerin gelişimine dahi yardımcı olmaktadır. Eğer çocuğunuzun müziğe olan yatkınlığını olması gereken zamanlarda saptamak istiyorsanız, çocuklarınız büyüdükçe, onların müziğe olan bakış açısını ve yeteneklerini gözlemlemeniz gerekir. Çocukların gün içerisinde oynadığı eğitim odaklı oyuncaklarda müzik veya ses destekli oyuncakların olması, çocukların öğrenmeleri ve müziğe yatkınlığın saptanması açısından çok etkilidir ve neredeyse her çocuk müziğe karşılık vermektedir. Bir çok enstrüman için erken yaşlarda başlayan eğitim, kas hafızası ve benzeri durumların oturması için çok önemlidir. Çocuğunuzun müzik eğitimi konusunda geç kaldığınızı düşündüğünüz zamanlar bile aslında geç olmayabilir. Bazı çocuklar doğuştan yetenekli doğsalar da, asıl önemli olan bilinçli bir ebeveyn farkındalığı ile çocuklara erken desteğin sağlanabilmesidir. Bu yüzden, doğru yönlendirme ve müzikal desteğin sağlanması, dikkat etmeniz gereken en önemli olgudur. Çocuğumun müziğe yeteneği var mı? En uygun çocuk enstrümanları neler? İlk çalgı aleti için en doğru zaman ne zaman? gibi sorular anne ve babaların aklına gelen ve kendine sordukları ilk sorulardır. Bu yazımızda size bu soruların cevaplarını vermeyi ve sizi doğru yönlendirme için aydınlatmayı amaçlıyoruz. Çok sayıda değerli müzisyen, müziğe çok erken yaşlarda başlamıştır. Bunun çoğu zaman doğru bir karar olduğunu söylemek mümkündür. İnsan, müzikle ne kadar erken tanışırsa, o yaştan itibaren pratik yapmak daha kolaylaşır ve uzun bir müzik eğitimi fırsatı öne çıkar. Kas hafızası, farkındalık, teorik hakimiyet gibi faktörlerin oldukça gelişmesi ile birlikte, müziğe erken başlayan çocukların özellikle el-göz koordinasyonu ve motor becerilerinin daha çabuk geliştiği görülebilir, bu yüzden bebeklikten itibaren onlara oyuncak enstrüman almak, çocuklarınızdaki müzik eğilimini görmekte ve gözlemlemekte oldukça etkili olabilir. Araştırmalara dayanarak söyleyebiliriz ki piyano, küçük yaşta zihinsel gelişimi olumlu yönde etkileyen bir enstrümandır. Psikolog H. Raucher'in deneyi, klasik piyano matematiksel bir yapı içerdiği için, çocukların matematik ve fen derslerinde daha başarılı olmasını sağladığını kanıtlıyor. Prof. Filiz Ali'nin ifadesine göre, piyano çalmak bir koordinasyon meselesi olduğu için en verimli geçen yaşlar 5-7 yaş arasıdır. Tabii, bunun öncesinde de müzik aletiyle erken tanışabilen çocuklar olabilir. Mesela 3-4 yaşlarda dahi eğitmen onayı ile ufak bir başlangıç sağlanabilir. Önemli olan isteğin ve yeteneğin olmasıdır. Her çocuğa farklı metotlar uygulanarak piyano öğretilebilir. Yani evet, piyano çocuk gelişiminde büyük etkisi olan çocuk enstrümanları listesinde birinci sırayı alıyor. Gitar çalmaya başlamak isteyen çocuklar için en uygun yaş aralığı 4-5tir. Yumuşak naylon telli gitarlar, yeni başlayacak olan çocuklara önerilen gitar tipidir. Araştırmalara göre, klasik gitar daha çok tercih edilmelidir çünkü çelik telli gitarlarda çocukların zorlandığı gözlemlenmiştir. Çocuklar için müzik aletleri dediğimizde akla gelen bir diğer enstrüman da kemandır. Birçok yerde keman enstrümanını çalmaya başlamak için ideal yaş aralığının 5-13 yaş arası olduğu belirtilmektedir. Keman için uzman yorumu almak çok önemlidir, çünkü keman perdesiz bir çalgıdır ve her çocuk kemanda nota basma mantığını kavrayamayabilir. Her enstrümanda olduğu gibi bu enstrümanda da çocuğun hevesli olması çok önemlidir. Çünkü keman çok uzun yıllar boyut uzun çalışma saatleri gerektiren, son derece özveri isteyen bir enstrümandır. Çocuk enstrümanları olarak, özellikle okul öncesi dönemde çocukların vurmalı çalgılara yönelmesinin önemi büyüktür. Bunun nedeni hem çocukların keyif alması hem de onların ilgisini çekmesi olabilir. Mesela bebeklerin kovalara vurarak ritim tutması gibi küçük şeyler de olabilir. Bu yüzden çok küçük yaşta oyuncak enstrümanları evde kendimiz yaparak dahi sağlayabiliriz. Okul öncesi dönemde, flüt veya yan flüt gibi nefesli enstrümanlar tercih edilebilir. Nefesli çalgılar, çocukların el ve nefes koordinasyonunda çocuklara yardımcı olacak en önemli çocuk enstrümanları arasında yer alır. Nefesli çalgılarda da ses üretmek telli veya tuşlu enstrümanlara göre biraz daha zor olduğu için, çocuğunuz başlangıçta zorlanabilir, ancak çocuğunuz yeteri kadar istiyorsa, bu engeli aşacak ve enstrümanı ile özdeşleşecektir. Daha küçük yaştaki çocuklar için müzik aletleri dediğimiz zaman, bu listeye ek olarak def, yumurta, marakas gibi çeşitli enstrümanlar da eklenebilir. Bu enstrümanlar sayesinde çocuklarınız bir şarkıya, belli ezgilere eşlik edebilir. Hatta evde kendi imkanlarınızla yapacağınız oyuncak enstrümanlar ile de çocuğunuza eğlenceli bir gelişim fırsatı sunabilirsiniz. Genel hatlarıyla önerilerimiz bunlar olsa da, istisnai bazı durumlar gerçekleşebilir. Mesela eğer çocuğunuz olması gerekenden daha üstün yetenekli ise ve daha küçük yaşlarda müzikle ilgili yeteneklerinin sinyallerini veriyorsa mutlaka işin uzmanına danışmalısınız ve profesyonel bir yönlendirme talep etmelisiniz.Bu şartlarda hem enstrüman çalma yaşı değişebilir hem de yönelimine göre enstrümanı değişebilir.


Çoğu zaman çocuklarımızı eğlendirebilmek için hediyeler alırız ve onların mutluluklarını izlemek bizi manevi olarak en az onlar kadar mutlu eder. Çocukların genel olarak en beğendiği hediyeler oyuncaklardır. Oyuncak araba, oyuncak bebek, lego, top gibi oyuncaklar küçüklükten itibaren çocuklarımızın istedikleri başlıca oyuncaklardır. İzledikleri çizgi filmlere, videolara göre istedikleri oyuncaklar değişiklik göstermektedir. En yararlı olanından en yararsız olan oyuncağa kadar, oyuncakların aslında çocuklara kattığı bir sürü fayda vardır. Oyuncaklar sayesinde çocukların zihinsel, bedensel psiko-sosyal gelişimlerinde harika bir katkı görebiliriz. Aynı zamanda oyuncaklar sayesinde çocukların diğer arkadaşlarıyla sosyalleşmesi de mümkün çünkü oyuncak iki çocuk arasında kurulabilen bir bağlantı olabilir. Ek olarak, çocuklarınıza paylaşmayı da oyuncaklardan yola çıkarak öğretebilirsiniz. Oyuncaklar çeşitli materyal ve renklerden oluşsa da siz çocuğunuzu düşünerek materyalini bildiğiniz daha doğal olan ürünleri tercih etmelisiniz. Oyuncak seçimi yaparken, paket üstlerindeki uyarıları dikkate almalısınız çünkü yaş kısıtlaması çocuklar için önemlidir. Özellikle çocukların yaratıcılığını destekleyecek oyuncaklar tercih etmelisiniz. Onların oynayabileceği türden olması, güvenlikli olması önemlidir. Çabuk kırılan, cam yada boyası çıkan ürünler tercih edilmemelidir. Oyuncak araba, oyuncak bebek gibi oyuncaklar genellikle plastik içerikli olsa da doğal içerik olmasına özen gösteriniz. Çocuğu saldırganlığa yönlendiren silah, bıçak, tüfek gibi oyuncaklar tercih edilmemelidir. Çocukların gelişim dönemine göre oyuncaklar verilmesi gerekir gelişiminin üstünde oyuncak verilirse kendisini eksik hisseder, gelişim süresinin altında oyuncak verilirse ilgisini çekmez. Zeka oyunları çocuklarınızın sorulara yanıtlarını daha hızlı bulmasını sağlar. Çocuklarınızla beraber oynadığınızda hem onlarla beraber eğlenmiş, hem de onları eğitmiş olursunuz. Akıl oyunları sayesinde çocuğunuz daha araştırmacı bir kişilik haline bürünebilir. Satranç, mangala, tangram gibi oyunlar buna örnek verilebilir. Oyuncak bebekler genelde çocukların ilgisini 4-6 ay arası bebeklerde çeker ve onlar için gelişim sağlar. Büyüdükçe kız çocukları ve erkek çocukları izlediği videolardan, çizgi filmlerden etkilenerek bunlar için üretilen figür bebekleri almaya istekli olabilirler. Aslında oyuncak bebekler çocuklarınızın sosyalleşmesi açısından güzel bir araçtır çünkü arkadaşlarıyla birlikte oynayabilirler. Her iki tarafta seslendirme yaparak kendi hayal gücündeki eylemlerle oyuncak bebekleri oynatırlar ve siz de onların hayal güçlerinin nasıl olduğu hakkında bir fikir edinmiş olursunuz. Çocuklarınız top oynadıkça onların el ve göz koordinasyonlarının gelişmesini sağlamış olursunuz. Aynı zamanda top ile oynanan oyunlar genellikle çocukların enerjisini atlamaları için çok güzel bir seçenektir. Çocukların küçük yaştan itibaren topla oynanan sporlara başlaması da teşvik edilmesi gereken şeyler arasında geliyor. Lego, çocukların yaratıcılığını görebilmeniz ve onları geliştirebilmek için güzel ve eğlenceli bir oyuncaktır. Onların hayal güçlerini geliştirmek için doğru bir tercihtir. Genellikle 4-5 yaş arasında tercih edilmeye başlanır. Bu yaşlarda çocuklar biraz daha sosyalleşme eğilimindedir. Özellikle 2-3 yaş arasındaki çocukların ilgisini çeker. Oyuncak araba aslında sadece tekerleklerini elle sürmek için değil, aynı zamanda çocuğun bir bütünü parçalara ayırarak keşfetmesini sağlayan bir oyuncak olarak da gözükebilir yada tam tersi parçalardan bütün oluşturmaya çalışmak da olabilir. Bunların hepsi de zekayı ve yaratıcılığı geliştiren terimlerdir. Çocuklar için neredeyse bütün her şey oyuncak olma potansiyeline sahiptir. Çocuklar kendi oyuncaklarından bir süre sonra sıkılabilirken, araştırmalara göre kendi yapmış oldukları oyuncaklarla daha fazla vakit geçirirler. Çocuğunuzla şişelerden, makarnalardan, boş kutulardan yeni oyuncaklar yapabilirsiniz. Hatta bunu yaparken, geri dönüştürülebilir materyaller kullandığınız için çocuklarınıza geri dönüşüm yapmanın önemini de aşılamış olursunuz. Böylece hem onları çevre ve geri dönüşüm konusunda bilinçlendirmiş olursunuz hem de onların yaratıcılıklarını ve el becerilerini geliştirmiş olursunuz.


Anne ve babalar çocuklarına kıyamadıkları için onları ev işlerinden olabildiğince uzak tutmaya çalışırlar. Birçok ebeveyne göre çocukların tek sorumluluğu dersleridir ve çocuklar genel olarak ev işlerinden uzak tutulurlar. Özelikle ataerkil toplumlarda sık görülen bir durum sonucu olarak erkek çocuklarının arkasını daima toplayan bir anne, baba profili vardır. Bu çocuklara yapılan bir iyilikmiş ya da düşüncelilik haliymiş gibi gözüküyor olsa da aslında durum tam tersidir. Makalemizde, "çocuğunuza niçin ev işleri sorumluluklarını öğretmelisiniz", "çocuklara nasıl ev işi öğretilir?" gibi sorulara cevap aradık. Uzun yıllar yapılan çalışmalar, ev işlerinin akademik, duygusal ve hatta mesleki açıdan çok faydalı olduğunu gösteriyor. Çocuklara erken yaşlardan itibaren ev işlerini yavaş yavaş alıştırmak çocuğun karakterinin daha sağlam şekillenmesinde etkisi olacaktır. Çocuklarda ev işi yaptırmanın ve öğretmenin sağladığı en büyük katkı çocuğa sorumluluk bilinci katmasıdır. Sorumluluklarının bilincinde olan bir çocuk, hayata sıkı sıkıya tutunan bir karaktere sahip olur. Çünkü bireysel olarak yerine getirmesi gereken görevlerini bilir ve kendi başına yerine getirebilir. Bu sorumluluklarını yerine getiren çocuk aynı zamanda kendi işini kendi yapabildiği için ve bir şeyleri başarabilme, kotarabilme hissi ile daha özgüvenli olur. Yani bu durumda çocuğa ev işlerini öğretmek ve ev işlerinde yardımcı olmasını istemek aynı zamanda özgüven de kazandırır. Yapılan araştırmalarda 3 ve 4 yaşlarında ev işi yapmaya başlayan genç yetişkinlerin, hiç ev işi yapmayan ya da ev işi yapmaya ergenlik döneminde başlayanlara göre aileleriyle ve arkadaşlarıyla daha iyi ilişkiler kurabildikleri, daha fazla akademik ve erken yaşta kariyer başarısı kazandıkları ve kendi kendilerine yetmeye daha fazla meyilli oldukları gözlemlenmiştir. Ev işleri aynı zamanda çocuklara başkalarının ihtiyaçlarına karşı empati kurmayı ve duyarlı olmayı da öğretir. Örneğin sürekli önüne yemek konan bir çocuk, yemeğin hazırlanma süreci ile alakalı gereken farkındalığı uzun yıllar edinemeyebilir ve yemeği hazırlayan kişiye karşı gerekli saygı refleksini geliştiremeyebilir. Oysa, yemek yapma aşamasına ortak olan bir çocuk, yediği yemeğin hazırlanma sürecine ilişkin bir paylaşımda bulunacağından ötürü, empati anlamında çok daha "yetişmiş" bir karakter hali sergileyecektir. Modern insan olma çabamız da biraz bunlar değil midir zaten? Aynı örnekleri temizlik gibi maddelerle çeşitlendirmek mümkündür. Ev işlerinin bu kadar çok etkisinin olmasının yanı sıra çocuklara kaldıramayacağı yaşından büyük sorumluluklar verilmemelidir. Çocuklar her zaman iş yapmaktan hoşlanmayabilirler, ancak onları motive edecek davranışlarda bulunarak onlara destek olabilirsiniz. Bu davranışlardan ilki kullandığınız sözcüklere ve üsluba dikkat etmektir. Emir vererek sert bir dille yaptırılan işlerde çocuklar korkudan yapabilirler ancak bu işin devamlı yapılmasını önler. Ayrıca işini sevmeyerek ve gönülsüz yapan çocuklarda gelişim bozukluğu görülebilir. Çocukların yapacağı ev işlerini programlamak görev saatinin bilinmesini sağlar. Bu da çocuk için alışkanlık haline gelir ve gelecekteki planlama, zaman yönetimi gibi durumlara daha kolay adapte olmasına yardımcı olur. Ayrıca çocuklar ev işlerini yaparken işlerini eğlenceli hale getirirseniz çocukların iş yapma devamlılığını sağlamış olursunuz. Örneğin ilk deneyimlerde yemek yaparken etrafı dağıtmasına biraz göz yummak çocuğun yemek yapma eğilimine pozitif etki gösterebilir. Çocuklara ev işi yaptırırken dikkat edilmesi gereken diğer bir önemli nokta da, çocuklara ev işi görevi verirken, ortak yaşam alanlarına yönelik işleri vermenizdir. Örneğin ortak yaşam alanlarının temizliğini çocuğunuza yaptırarak, özellikle oyun sonrası dağınıklık vb durumlar için empatik düşünme yeteneğini geliştirebilir ve karşısındaki insanların emeğine saygılı bir birey yetiştirme bağlamında başarılı adımlar atabilirsiniz.


Müziksiz bir hayat düşünmek zor. Küçük yaştan itibaren müzik bir şekilde hepimizin hayatına dahil oluyor. Birçok çocuk henüz konuşmayı öğrenmeden duyduğu melodilerle dans ediyor veya çeşitli seslerle bu melodilere eşlik etmeye çalışıyor. Daha ileriki dönemlerde de günümüzde pek çok aile çocuğunun müzikle ilgilenmesini istiyor. Ve bu noktada da kafalarında doğru yaş veya doğru enstrüman gibi konularda soru işaretleri oluyor. Şüphesiz, enstrüman eğitimi profesyonel olsun veya olmasın, herkesin hayatında olması gereken bir kavram. Özellikle küçük yaşta enstrüman eğitimine başlamanın kanıtlanmış birçok faydasını olduğunu artık bir çoğumuz biliyoruz. Müzikle ne kadar erken tanışırsak ve çocuklarımızı müzik eğitimine ne kadar erken başlatırsak, enstrüman ile geçirilecek süre o kadar fazla olacaktır ve bu doğrultuda geleceğimiz seviye de o kadar ileri olacaktır. Özellikle piyano ve keman gibi sağlam bir temel isteyen enstrümanlarda çocukları erken yaşta bir eğitime başlatmak, çocukların enstrümanları ile bütünleşmesi ve tutuş, pozisyon, kas hafızası gibi pek çok teknik konu sağlıklı gelişimi açısından çok büyük önem taşır. Gelelim müzik eğitimindeki erken yaştan kastımızın ne zaman olduğuna. Müzik eğitimine başlama yaşı konusunda farklı görüşler olsa da, genel kanı 5-6 yaş grubunun ideal olduğu şeklindedir. Ama tabii ki her çocuğun birbirinden farklı olduğunu ve başlama yaşının motor kabiliyeti, duygusal gelişim gibi birçok faktöre bağlı olduğunu göz önünde bulundurmamız gerek. Dolayısı ile bu noktada profesyonel bir müzik eğitmeninin görüşünü almak büyük önem taşıyor. Ne yazık ki geçmiş yıllarda Türk toplumu içerisinde, çocuğum müzikle ilgilenirse derslerinden geri kalır görüşü hakimdi. Bu düşünce oldukça yanlış ve günümüzde büyük ölçüde aşılmış durumda. Müzik, çocuğun içine gömüldüğü yoğun ders ve ödev döngüsünden kurtulup motive olmasını ve kendini daha iyi ifade etmesini sağlar. Çünkü çocuk müzikle ilgilendiğinde kendini tanımaya fırsat bulacaktır. Bunlara ek olarak tabii ki saymakla bitmeyecek birçok faydası vardır. Bunlardan en önemli olanı, çocukların aldığı müzik eğitimlerinin akademik hayatlarına yansıyan pozitif etkileridir. Müzikle ilgilenmek, çocuğun öğrenmeye daha açık olmasını ve sonraki yıllarda akademik hayatta, matematik ve fizik gibi analitik düşünme gerektiren derslerde daha başarılı olmasını sağlıyor. Notalar, akorlar, armoni ve ritim bilgisi matematiksel bir hesap üzerine kurulu olduğundan müzik eğitimi çocukların gelişimi için oldukça etkilidir. Çocuklarımızın müzik eğitimine nasıl başlatılacağı hakkında konuşacak olursak, öncelikle bir enstrüman özelinde karar verilmeli ve bu karar alınırken uzman eğitmenlerden yardım alınmalı. Bir ön bilgi olarak çocuklarda müzik eğitiminin uzmanlarca piyano önerisi ile başladığını belirtelim. Yaş aralığı olarak ise, çocuğunuzun müzik eğitimine başlangıcı için 5-6 yaş aralığının uygun olduğunu belirtmiştik. Ancak yine de uzman görüşü ile birlikte bu aralığı çocuğunuz özelinde saptamanız gerektiğini ekleyelim. Çocukların müzik eğitimine başlarken dikkat etmeniz gereken en önemli nokta ise, çocuğun enstrümana olan ilgisidir. Dolayısı ile çocuğunuzun enstrümanlara karşı olan ilgisini bir süre izlemeli ve hangi seslere karşı duyarlı olduğunu, hangi sesleri sevdiğini gözlemlemelisiniz. Piyanonun çocuklardaki ilk müzik eğitimi için tercih edilmesindeki sebep, piyanonun fiziksel yapısı dolayısıyla küçük yaşlardan itibaren zorlanmadan çalınabilmesidir. Bunun yanında ses çıkaran tüm tuşların göz önünde ve ulaşılabilir olması ses üretimini kolaylaştırır. Örneğin perde ve perdesiz telli çalgılarda ses üretim süreci çocuklar için kavraması daha güçtür ve öğrenme süreci çok sancılı olabilir. Çocuk müzikten soğuyabilir ve belki de çok sevebileceği bir alanı, yanlış başlangıç nedeniyle dramatik bir şekilde tamamen bırakabilir. Buna ek olarak, hangi enstrüman seçilirse seçilsin, devam etmesi için baskı yapmadan, çocuğun isteklerine özen gösterilerek devam edilmesi, sürecin sağlıklı ilerlemesi için çok önemlidir. Bu durumda ebeveynlere düşen en büyük sorumluluk, bu durum için de çocuğunuz özelinde doğru karar verebilmek için, uzman bir müzik pedagogu veya alanında yetkin bir müzik kursu ile görüşmek ve uzman görüşü ile yola devam etmektir. Bu noktada ebeveyn olarak benmerkezci bir yaklaşımdan uzaklaşıp çocuğum piyano çalsın istiyorum fikrinden uzaklaşıp, eğitmen çocuğumun müziğe olan ilgisini test etti ve uygun enstrümanı belirledi fikrine ısınmanız, çocuğunuzun müzik geleceği açısından çok sağlıklı olacaktır. Okul öncesi dönemde özellikle enstrümana başlamanın henüz erken olduğu yaşlarda Orff Eğitimi olarak adlandırılan ve küçük yaşlardaki çocukların müzikal gelişimi için oldukça faydalı bir eğitim sürecini de değerlendirebilirsiniz. Orff eğitimi, Alman besteci Carl Orff'un geliştirdiği bir müzik yaklaşımıdır. Orff öğretim tekniği, müzik, dans, drama, konuşma, hareket temelleri üzerine kurulmuş bir yöntemdir. Daha çok 2-6 yaş grubu çocuklara yönelik hazırlanan bu eğitim süreci, bir müzik temeli oluşturmak adına kullanılan teknik aslında bir ders değil oyun biçiminde öğretime dayanmaktadır. Bu eğitim grup dersi şeklinde yapılır ve kendi enstrümanları olduğu gibi çevremizdeki bir çok ses çıkaran objeyi de eğitime dahil edilmesi mümkündür. Ön eğitim olarak da adlandırabileceğimiz Orff Eğitimi, içeriği de göz önünde bulundurulduğunda çocuğunuzu müziğe hazırlarken, buna ek olarak yaratıcılığını geliştirir ve hayata bakış açısını çeşitlendirir.


Tuvalet eğitimi, çocuklar ve ebeveynleri için büyük bir adımdır. Unutmayın ki başarının sırrı zamanlama ve sabırdır. Bunun için de yapmanız gereken çocuğunuzun tuvalet eğitimine hazır olduğunu gösteren işaretleri beklemeniz gerekir. Çocuğunuzun yaklaşık iki yaşından sonra tuvalet eğitimine hazır olduğuna dair işaretler görebilirsiniz. Bazı çocuklar 18 aylıkken belirtiler gösterirken bazıları iki yaşından büyük olabilir.Peki bu işaretler nelerdir birlikte inceleyelim. Çoğunlukla evet cevabını verdiyseniz, çocuğunuz hazır olabilir. Çoğunlukla hayır cevabını verdiyseniz, özellikle çocuğunuz bir hareket veya yeni bir kardeşin gelmesi gibi büyük bir değişiklikle yüz yüze gelmek üzereyse beklemek isteyebilirsiniz. Aynı zamanda anne-babanın hazır olması da önemli. Süreci, hevesinizin yerine çocuğunuzun motivasyonunun yönlendirmesine izin verin. Tuvalet eğitiminin başarısını veya zorluğunu, çocuğunuzun zekası veya inatçılığı ile eş tutmamaya çalışın. Ayrıca, kazaların kaçınılmaz olduğunu ve cezanın süreçte hiçbir rolü olmadığını unutmayın. Tuvalet eğitimini, sizin veya bir bakıcının birkaç ay boyunca her gün tutarlı olmak için zaman ve enerji ayırabileceği zamanlar için planlayın. Çocuğunuzun vücut sıvıları için hangi kelimeleri kullanacağınıza karar verin. Kirli veya kokmuş gibi olumsuz kelimelerden kaçının. Banyoya veya başlangıçta çocuğunuzun zamanının çoğunu geçirdiği yere lazımlık sandalyesi yerleştirin. Başlamak için çocuğunuzu lazımlık sandalyesine giysiler içinde oturmaya teşvik edin. Çocuğunuzun ayaklarının yere veya bir tabureye dayandığından emin olun. Tuvalet hakkında konuşmak için basit, olumlu terimler kullanın. Kirli bir bebek bezinin içindekileri amacını göstermek için lazımlığa ve tuvalete atabilirsiniz. Çocuğunuzun tuvalet sifonunu çekmesini sağlayın. Çocuğunuzu iki saat aralıklarla birkaç dakika lazımlık sandalyesine veya tuvalete, ayrıca sabah ilk uyandığından hemen sonra oturtun. Erkekler için, oturarak idrara çıkma konusunda uzmanlaşmak ve bağırsak eğitimi tamamlandıktan sonra ayağa kalkmak en iyisidir. Çocuğunuzla birlikte otururken bir kitap okuyun. Çocuğunuzun isterse kalkmasına izin verin. Çocuğunuz orada öylece otursa bile, denediği için övün ve çocuğunuza daha sonra tekrar deneyebileceğini hatırlatın. Çocuğunuzla evden uzaktayken lazımlık sandalyesini yanınızda getirin. Çocuğunuz nasıl yapılacağını öğrenene kadar çocuğunuzun altını silin. Özellikle kızlarda önden arkaya doğru silmeyi unutmayın. Çocuğunuza tuvaleti kullandıktan sonra nasıl el yıkayacağını öğretin. Birkaç haftalık başarılı lazımlık molalarından ve gün boyunca kuru kaldıktan sonra, çocuğunuz çocuk bezlerini değiştirmeye hazır olabilir. Geçişi kutlayın. Kuru kalamıyorsa çocuğunuzun bezine dönmesine izin verin. Olumlu pekiştirmek için bir çıkartma veya yıldız grafiği kullanmayı düşünün. Çocuğunuz lazımlık sandalyesini veya tuvaleti kullanmaya direnirse veya birkaç hafta içinde asmayı başaramazsa, ara verin. Muhtemelen henüz hazır değil. Hazır olmadığı zaman çocuğunuzu itmek, sinir bozucu bir güç mücadelesine yol açabilir. Birkaç ay sonra tekrar deneyin. Tuvalet eğitimine başladığınızda birkaç gün evde kalmak muhtemelen sizin için daha kolay olacaktır, ancak bir yerden sonra dışarı çıkmanız gerekecektir.Nereye giderseniz gidin, en yakın tuvaletin nerede olduğunu kontrol etmek iyi bir fikirdir. Ayrıca, dışarıdayken çocuğunuz için yedek bir külot ve kıyafet de yararlıdır. Islak veya kirli giysiler için su geçirmez bir torba veya plastik torbaya da ihtiyacınız olabilir. Çocuğunuz siz olmadan bir arkadaşlarınızın veya akrabalarınızın evine giderse, insanlara çocuğunuzun tuvalet eğitimi aldığını bildirin. Çocuğunuzun tuvaleti veya lazımlığı kullanmak için muhtemelen bir yetişkinin yardımına ihtiyacı olacaktır. Şekerleme zamanı ve gece eğitimine ulaşmak genellikle daha uzun sürer. Çoğu çocuk 5 ile 7 yaşları arasında geceleri kuru kalabilir. Bu arada, çocuğunuz uyurken tek kullanımlık pantolon ve yatak örtüleri kullanın. Sakin olun. Çocuğunuzu azarlamayın, disipline etmeyin veya utandırmayın. "Bu sefer unuttun. Bir dahaki sefere tuvalete daha erken gideceksin." Diyebilirsiniz. Kazalara hazır olun. Özellikle okulda veya çocuk bakımında, iç çamaşırınızı ve giysilerinizi elinizin altında bulundurun. Çocuğunuz tuvalet eğitimine hazır görünüyorsa ancak zorluk çekiyorsa, çocuğunuzun doktoruyla konuşun. Size rehberlik edebilir ve altta yatan bir sorun olup olmadığını kontrol edebilir.


Çocuklarda görülen "dikkat dağınıklığı" ne yazık ki sık sık karşımıza çıkan bir problemdir. Özellikle okul öncesi dönemde ve okul çağında belirgin hale gelen dikkat dağınıklığı sıklıkla erişkinliğe kadar devam edebilmektedir. Bu nedenle dikkat dağınıklığı belirtisi olan çocuklarda dikkat dağınıklığının giderilmesi için çeşitli yollara başvurulması gerekmektedir. Dikkat dağınıklığının belirtisi ve tedavisi ile ilgili bütün merak edilenleri sizin için derledik. Gelin şimdi hep birlikte inceleyelim. Dikkat dağınıklığı basit bir dikkatsizlik ya da dikkat süresinde herhangi bir azalma olarak ifade edilebilir. Genel olarak dikkat bir nesnenin üzerindeki zihinsel gücünün yoğunluğunu ifade etmektedir. Bu doğrultuda dikkat eksikliği ya da dikkat dağınıklığı ise dikkat süresinin ve yoğunluğunun kişinin yaşına göre olması gerekenden çok daha az olması şeklindedir. Bu noktada dikkat eksikliği, konsantrasyon ve bireylerin odaklanma yeteneğinin etkilenmesi ile meydana gelen bir semptom olarak açıklanabilir. Bunun yanı sıra dikkat eksikliği farklı psikolojik rahatsızlıklara da neden olabilmektedir. Dikkat eksikliğinin herhangi bir şekilde laboratuvar testleri ile kanıtlanamayacağını ifade etmemiz gerekir. Bu doğrultuda çocuğunuzdaki belirtilerin ve davranışların doğru bir şekilde analiz edilmesi son derece önemlidir. Dikkat eksikliğinin en önemli belirtisi okulda ve evde ya da herhangi bir oyun etkinliğinde çocukların odaklanmasının zor olması şeklindedir. Bunun yanı sıra bir görev için gerekli oyuncaklar kalemler kitaplar ya da araçları unutuyor ya da kaybediyorsa çocuğunuzla dikkat eksikliğinin olabileceğini ifade edebiliriz. Dikkat eksikliği bulunan çocuklar genellikle hareketsiz olur ne sürekli çaba gerektiğini aktivitelerden uzak dururlar. Dikkat dağınıklığı ya da dikkat eksikliği problemi olan çocuklar düzensizdir ve ayrıntılara çok dikkat etmezler. Yine dikkat eksikliği ve dikkat dağınıklığı problemi yaşayan çocukların önceden planlama gerektiren görevlerde çeşitli problemler yaşadığını ve bu görevleri yerine getiremediğini net bir şekilde ifade edebilmemiz mümkündür. Dikkat eksikliği problemi olan çocuklar hiçbir şekilde Ayrıntılara özen göstermez ve derslerinde dikkatsizlik ile ilgili problemler yaşarlar. Dikkat eksikliği olan bir çocuk ile karşı karşıya geldiğinizde ve onunla konuştuğunuzda onun sizi dinlediğinizi ne yazık ki anlayamazsınız. Dikkat eksikliği tedavi edilebilen bir problemdir. Ancak tedavinin etkisi kişinin yaşı yaşadığı diğer hastalıklar ve cinsiyeti ile doğru orantılıdır. Özellikle hiperaktivite problemi olan kişilerde dikkat eksikliğinin farklı yöntemler ile tedavi edilmesi gerekmektedir. Bu noktada hiperaktivitenin çocuklarda en az dikkat dağınıklığı kadar sık görülen bir rahatsızlık olduğunu ifade edebilmemiz mümkündür. Dikkat dağınıklığı, uzman doktor kontrolünde ilaç ile tedavi edilebilmektedir. İlaç tedavisiyle çocuklarda %70 oranında rahatsızlığın geçtiği görülmektedir. Ancak belirtiler de azalmaların meydana gelmesi dikkat dağınıklığının tamamen ortadan kalktığını ifade etmez. Bu noktada davranışsal ve akademik gelişimin sağlanması için çocuklarda psiko eğitimsel yardımları da gereksinim duyulmaktadır. Aksi takdirde çocuklarda görülen dikkat dağınıklığı probleminin yalnızca ilaçlar ile çözebilmesi mümkün değildir. Aileler tarafından bu tarz problemlerin ciddiye alınarak çözüme yönelik çaba sarfedilmesi, çocuğun birey olma yolundaki pozitif etkiyi destekleyecektir.


Edebiyat, güzellik duygusunun gelişmesini ve soyut kavramları anlamayı sağlar. Hem eğlendirir hem de geliştirebilir bir yapısı vardır. Edebiyat, çocuklara hayatı ve çevreyi farklı bir gözden görme fırsatı sağlar. Böylece çocuk, sadece çevresindeki insanları görmekle yetinmez. Çocuk kendisini bazen yazarın yerine koyar, bazen de kitap kahramanlarının yerine. Bu sayede empati duygusunu da yaşamış olur ve karşısındaki bireyi daha iyi anlayabilir. Çocuk edebiyatı kitapları sayesinde, çocuklar daha akıcı ve etkileyici bir dil konuşurlar ve kendilerini açıklarken hiç zorlanmazlar. Kendini ifade etme yetisi olarak da adlandırabileceğimiz bu özellik, çocuklarımızın birey olma yolculuğunda büyük öneme sahiptir. Çocuklara kitap okuma alışkanlığı çok erken yaşlarda kazandırılmalıdır. Bu yazımızda çocuklara kitap okuma isteği kazandırabilecek bazı çocuk edebiyatı yazarları ve eserlerini konu aldık. Çocuğunuz ile beraber okumak için harika bir eser çünkü bu kitabı bir yetişkin okuduğunda bile kendinden bir sürü şey bulabiliyor içinde. Bilginin, sevginin, dostluğun önemini anlatan Küçük Prens, çocukların ve ebeveynlerin aynı anda en sevdiği kitap olabilir. Ayrıca sayfalarında kullanılan sulu boyayla yapılmış çizimler de yazarın küçük bir bakkaldan aldığı sekiz renklik sulu boya takımıyla yapılmış, ince düşünülmüş güzel resimler. İki Yıl Okul Tatili, macera konusunda başarılı ve ilham verici bir kitap.Çocuk edebiyatı kitapları arasında çocuğunuza özgüvenin nasıl bir olgu olduğunu anlatabilen bir kitap. Konusu, eğlenceli bir yat gezisi için yola çıkan çocukların kötü hava şartları nedeniyle yatlarının çözülmesiyle teknenin açığa sürüklenmesi. Sonrasında başlayan inanılmaz yaşam savaşı. Rus yazar Tolstoy'un çocuklar için yazmış olduğu Erik Ağacı, içerisinde hayvan kahramanlar bulunduran gerçekçi bir eser. İçeriğinde konu aldığı en önemli terimler ise hayvan sevgisi, dostluk, hoşgörü, saygı duymak ve yolculuk. Bu kitapta toplanmış olan altı farklı öyküyle Mustafa Kemal Atatürk'ün atılımlarını ve halkıyla el ele vererek ülkesini hep bir adım öteye taşımasını anlatıyor. Mücadelesi, başarıları ve ilkeleri tarih kitaplarında olduğu gibi çocuk kitaplarında da yerini alıyor. Bu eserde asla bitmeyen bir inancı göreceğiz. Bu kitapta insanlığın acımasızlığı anlatılıyor, bir gürgen ağacının ağzıyla. Çocuğunuza empati yeteneği kazandıran bir eser de Ben Bir Gürgen Dalıyım. Küçük benzetmelerle bu sefer doğanın dilinden insanlığı görmüş oluyoruz.Böylece çocuklarımıza doğa sevgisi ve yeşili sevmeyi de aşılamış oluyoruz. Ben Bir Gürgen Dalıyım, çocuk edebiyatı kitapları arasında, orman ve ağaç sevgisini anlatan manidar bir kitap. Bacaksız'ın babasının verdiği karpuzu elinden kaçırınca başından geçen olayların komik ve eğlenceli anlatımını bu kitapta görüyoruz. Komik ve eğlenceli bir kitap olmasıyla çocukları hem eğlendirirken hem de geliştirdiğini görebiliriz. Türk çocuk edebiyatı yazarları ve eserleri dendiğinde akla gelen en iyi isimlerden olan Rıfat Ilgaz, Bacaksız'ın kendisini mahalledeki çocuklara gösterebilmek için yalnızca büyüklerin yapabileceği bir iş olan kamyon sürücülüğünü denemesinden bahsediyor. Ekstra olarak, Bacaksız Sigara Kaçakçısı, Bacaksız Okulda, Bacaksız Paralı Atlet ve Bacaksız Tatil Köyünde adlı diğer kitapları da çocuklarınızın büyük keyifle okuyabileceği kitaplardır. Yaramaz bir çocuk olan Suna, bütün gün aşağı mahallede top oynayan yaramaz bir çocuktur. Suna sonradan bir kaza geçirir ve uzun bir süre yürüyemez. Yürümediği zamanlarda serçeler ile bir bağ kurar. Bir çocuğun serçelerle kurduğu sevgi bağını anlatıyor.


Okul öncesi dönemde kurulan akran ilişkileri, çocukların sosyal ilişkilerinin temelini oluşturmak ile birlikte ileriki dönemlerde oluşacak sosyo-kültürel etkileşimlerini de doğrudan etkilemektedir. Çocukların akranlarıyla kurdukları bağ, çocuğun sosyal gelişimini tamamlaması ve toplum bilinci kazanabilmesi bakımından oldukça önemlidir. Arkadaşlık ilişkisi ile akran ilişkisi sıklıkla karıştırılan iki ayrı kavramdır. Araştırmacılar bu konu hakkında şöyle diyor, Akran ilişkileri, aynı yaşta ya da gelişim, olgunluk düzeyinde olan; benzer geçmiş, değer, yaşantı, yaşam tarzı ve sosyal bağlamı paylaşan kişiler arasında karşılıklılık ve devamlılık gösteren etkileşimlerin bütünüdür. Konu ile ilgili çalışmalarda, akran ilişkileri ile arkadaşlık kavramlarının sıklıkla birbirlerinin yerine kullanılabildiği görülmektedir. Arkadaşlık, akran ilişkilerini etkileyen bir unsur iken aynı kavramlar değildirler. Akran ilişkileri, çocuğun akran grubundaki farklı ilişki türlerini içerir. Arkadaşlık ise çocuğun bir ya da birkaç akranı ile kurduğu duygusal bağı içermektedir. Akran ilişkilerinde düzenli olarak yapılan etkinlikler söz konusudur. Arkadaşlıkta oyun arkadaşı olarak tercih edilen bir çocukla akran etkinliklerinin dışında da zaman geçirilir. Biz bu yazımızda akran ilişkisinin sağladığı yararlardan bahsedeceğiz... Çocukların küçük yaşlarında kuramadıkları veyahut hatalı kurdukları akran ilişkileri, aslında somut olarak çocuğun geleceğinde; yalnızlık, anti sosyallik, okula uyumda zorluk, akademik anlamda başarısızlık ve davranış bozuklukları gibi şekillerde karşılarına çıkacaktır. Okul öncesi dönemde düzgün akran ilişkileri kurabilmiş çocukların zor anlarında birbirlerine destek olabildiği, çevresine karşı paylaşımcı davrandığı, mutlu ilişkiler kurabildiği, çözüm odaklı olduğu ve empati yeteneklerinin de ayrıca geliştiği gözlemlenmiştir. Ebeveyn olarak en büyük görevlerinizden biri de çocuklarınızın düzgün akran ilişkileri kurabilmesine yardımcı olmalı ve onlara akranlarıyla tanışabileceği ortamlar sunmalısınız. Özellikle doğru ve güzel ilişkiler kurabileceğini düşündüğünüz akranlarıyla kaynaşması için onları desteklemeli, güvenli bir ortamda olduklarını onlara hissettirmelisiniz. Özellikle okul öncesi dönemde kurulan akranlık ilişkisinin çocuklarınızın okul hayatını kolaylaştırdığını, ileride okulda edinilecek farkındalıkların çocuklarınız tarafından daha kolay algılanacağını tekrar belirtmek gerekli. Bu hususta tıpkı çocuğunuzu fiziksel açıdan beslediğiniz gibi sosyal açıdan da beslemeli, onların birer birey olduğunu unutmamalısınız.


Günümüzde internet, hepimizin olmazsa olmazı haline geldi. Aradığımız her bilgiyi kolayca bulmamızı sağlayan harika bir araç olduğu yadsınamaz bir gerçek. İnternet kullanımı bizim için olduğu kadar çocuklar için de çok büyük bir yere sahip. İstedikleri anda istedikleri içeriklere ulaşabilmeleri, istedikleri bilgiyi öğrenmeleri ve istediği video, çizgi film, e-kitaplara girebilmeleri ve tüketebilmeleri onlar için de olumlu bir durum. Çevrimiçi oyunlar da yaygınlaşmaya başlayınca çocuklar artık internette oynayabileceği oyunları daha çok tercih etmeye başladılar. Sosyal medya ortamı dendiğinde çocukların da içinde bulunduğu kocaman ve herkesin birbiri ile etkileşim içerisinde olduğu bir ağ aklımıza geliyor. Çocuklar internetle bu kadar ilgili olduklarında ve her içeriğe ulaşabildiklerinde bazı olumsuz taraflar da ister istemez ortaya çıkmaya başlıyor. Girmemeleri gereken sitelere reklamlar aracılığıyla yönlendirilebiliyorlar. Aynı zamanda izledikleri bazı videoların içeriklerinde hakaret, küfür, cinsellik, olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlar bulunabiliyor. İnternetteki olumsuzluğun önüne geçilebilmesi için çocuğunuzu takipte olmalı ve doğru filtreleme tekniklerini kullanmalısınız. Aynı zamanda izlediği içeriklere uymalı, gerekirse önceden kendiniz izlemelisiniz. Sosyal medya hizmetleri kapsamında çocuğunuzun sosyal medya hesaplarını da takip etmeli, yabancılarla mesajlaşıp mesajlaşmadığını görmelisiniz. Bildiğimiz üzere, sosyal medya hizmetleri günümüzün en yaygın sosyalleşme ve haberleşme araçları olarak hayatımıza yerleşti. Çocukların da ilgisi sosyal medya ortamları üzerinde oldukça fazla. Sosyal medya hesabı olan çocuklar için yaş kısıtlaması dahi olsa çocuklar yaşlarını büyük gösterip üye olabiliyorlar, çünkü sosyal medya hizmet sağlayıcılarının bu duruma karşı bir önlemi bulunmuyor. Bu yazımızda çocukları sosyal medyadan nasıl koruyacağız?, sosyal medya olumlu mu?, sosyal medya zararlı mı?, gibi soruların hepsini ele alıyoruz ve kafanızdaki soru işaretlerini gideriyoruz. Ebeveyn gözetimi altında sosyal medya hizmetleri kullanan çocuk, kendi karakterini geliştirme fırsatı bulur. Sosyal medya, sosyalleşmeyi sağladığı için sosyal yeteneklerini geliştirir. Arkadaşlarıyla iletişimi sürekli olduğu için onlarla bir bağ kurabilir. Burada sosyallik kelimesinin anlam havuzunda biraz genişleme olduğunu eklemekte fayda var. Her an birileri ile iletişim kurmaya hazır olduğumuz telefonlarımızla birlikte, sosyallik tanımının x ve y kuşağına ifade ettiği değerlerden biraz farklı olduğunu söylemek mümkün. Çocuklarımız öğrencilik dönemlerinde sosyal medya aracılığı ile ulaşamadığı öğretmen ve arkadaşlarına ulaşabilir. Sosyal medyada ilgisini çeken içerikleri takip edebilme imkanı bulan çocukların, yararlı profilleri takip ettikleri zaman kültürlerinin arttığı ve kendilerini geliştirebildikleri gözlemlenebilir. Eğitim amaçlı açılan profiller aracılığıyla görsel ve işitsel olarak bilmediği yeni bilgileri öğrenebilmeleri kocaman bir artıdır. Dahası, twitter gibi sitelerde öne çıkan başlıklardan ulusal veya uluslararası haberleri de takip edip daha bilinçli bir çocuk haline dönüşebilirler. Sosyal medya doğru kullanıldığında son derece faydalı bir çıktı sağlayabilir. Gözü kapalı bir şekilde sosyal medya zararlıdır demenin 2020 yılında kimseye bir faydası olmayacağını söyleyebiliriz. Yapılması gereken, hayatımızdaki her konuda olduğu gibi zararlar konusunda farkındalık sağlamak ve her duruma özgü olacak şekilde çeşitli savunma ve kontrol mekanizmaları geliştirmektir. Sosyal medya aracılığı ile sanatsal işlerini paylaşan milyonlarca sanatçının da bulunduğu sosyal medya ortamları konusunda kendinizi bilinçlendirerek, çocuğunuza aktarmanız ve kimleri takip edebileceği konusunda yol göstermeniz durumunda, çocuğunuzun hayata bakış açısını değiştirecek sanatçıları yakından takip etmesini sağlayabilirsiniz. Aynı şekilde büyük şirketlerde çalışan ve günlük deneyimlerini sosyal medya aracılığı ile aktaran bilim insanlarını bulabilir ve çocuğunuzun gerçekten kayda değer ve dünyaya karşı bir değer ifade eden yönelimlere sahip olmasını sağlayabilirsiniz. Unutmayın ki, çocuklar özenerek yol çizerler. Özenecekleri konuları, sanat dallarını, bilim branşlarını çocukların önüne sermek ise sizin sorumluluğunuzdadır. Sosyal medya ortamlarında, onur kırıcı videolar veya görseller yayınlanması maalesef olağan bir durumdur. İnsanlar şaka niyetiyle hakaret, küfür içerikli yorumlar yapmakta ve alaycı bir halde bunun normalleştirilmesini destekleyici tavırlar sergilemektedir. Çocuklar ise bunları hem gözlemleyerek hem de örnek alarak, birbirlerine kötü davranışlarda bulunabiliyorlar. Kötü niyetli kişiler, çocukları kolaylıkla kandırabiliyor ve bunun doğrultusunda onları taciz edebiliyor. Siber zorbalık, çocuk psikolojisinde dikkat edilmesi gereken koca bir sorundur. Çocuklar, yaşlarına uygun olmayan cinsel içerikli reklamlarla karşılaşabilir. Ek olarak, kendileri ile ilgili fazla bilgi paylaşımı yaparak kendini tehlikeye atabilir. Yukarıda ifade ettiğimiz sosyal medyanın olumsuz özelliklerinden ve etkilerinden kaçınabilmek için, çocuklarınızın sosyal medya hesaplarını kontrol etmelisiniz. İlk atmanız gereken adım, onlara baskı kurmak yerine, her şeyi anlatabilecekleri bir ilişki kurmaktır. Böylece ona şantaj yapılması durumunda bile durumu gelip ilk başta size anlatması gerektiğini bilecektir. Çocuklarınızın paylaşımlarını konusunda bilinçlendirmeli ve hesap görünürlük ayarlarını gizli olacak şekilde ayarlamalısınız. Böylece yabancı kişilerin onun bilgilerini görmesini engellemiş olursunuz. Ayrıca komut verici mesajlara karşı çocukların herhangi bir hareket yapmaması için çocuklarınızı sürekli uyarmalısınız. Tanımadığınız kişilerce takip edilip edilmediğini sık sık kontrol etmelisiniz. Aynı şekilde çocuğunuzun hangi hesapları takip ettiğini takip etmek de yapmanız gerekenler arasındadır. Örneğin bugünlerde sosyal medya fenomenleri olarak adlandırılan ve yalnızca lüks hayat reklamı yapmak üzere sponsorluklar ile yaşam süren şahısların çocuklarca bilinçsiz tüketimi, çocuklarınızın gelecekte kendini gerçekleştirme isteklerinin oluşmasına ket vuracaktır. Ayrıca akademik başarının devamlılığı için sosyal medya hizmetlerine bağımlı bir çocuk yetiştirmemek şarttır. Bunun için çocuklara günlük bir zaman kısıtlaması koyulabilir. Çocuklara güvenli internet alanı sunmak ile ilgili detaylı bir rehber sunduğumuz makalemize buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.


Doğu Anadolu bölgesinde güzel bir köy bulunuyordu. Bu köyde yaşayan sevimli bir aile vardı. Bu aile yemeyip içmeyip çocuklarını okutarak onların büyük adam olmasını istiyordu. Bu iki çocukta erkekti ve isimleri Adem ve Badem olan bu oğlanlar yaşları çok yakındı. İkisi de okula gidiyor. Derslere giriyor ve aileleri ile vakit geçiriyorlardı. Fakat çocuklardan Adem çok çalışkan bir çocuk olmasına rağmen Badem hiç çalışmayı sevmez, derslerini yapmaz ve öğretmenlerini dinlemiyordu. Ailesi de bu durumun farkında olduğu için bir hediye koyalım belki düzelirler diyerek bir çare düşündüler. Bu sayede Badem'in de Adem gibi çalışkan ve dersleri ile alakalı davranmasını sağlamak istiyorlardı. Babaları Adem ve Badem'i yanlarına çağırdı. Onlara, eğer karneleri iyi gelirse ikisine ayrı ayrı bilgisayar alacağını söyledi. İkisi de çok sevindi. Gel zaman git zaman Badem yine dersler ile ilgilenmiyor, hatta bilgisayar olayını unutmuş gibi duruyordu. Bu sebeple yıl sonu gelmiş çatmış, aslında babaları ayrımcılık olmasın diye ikisine de bilgisayar almıştı. Ancak eğer notu kötü olan var ise bunu ona daha sonra verecekti. Babası karnelere baktı Adem'i tebrik ederek ve bilgisayarı ona verdi. Badem'e ise başarısız olduğu için sana almadım dedi. Bunun üzerine Badem üzülmeye başladı. Bir yandan tatilde Adem'in bilgisayarda oyunlar oynadığına içerliyor, öte yandan bu durumu çok kıskanıyordu. Babası ise biraz akıllansın diye Badem'in bilgisayarını vermedi. Badem her geçen gün daha da kıskanıyor ve bu durumu kafaya takıyordu. Bir gece Adem uyurken, badem bilgisayarı kırmaya başladı. Gözü dönmüş Badem bütün bilgisayarı parçalamaya başladı. Bütün ev halkı uyandı ve herkes şaşkındı. Ertesi gün babası onu çağırdı ve durumu anlattı. Ben sana da bilgisayar aldım. Ama sen kardeşini kıskandın dedi. Badem bu söylem karşısında çok utanç duyarak, Adem'den özürler diledi. Kendi bilgisayarını Adem'e verdi. Fakat Adem birlikte kullanabiliriz diyerek onu affetti. Bu sayede Badem yaptığının hata olduğunu, kardeşini kıskanmanın hata olduğunu farketti. O da aynı Adem gibi derslerine çalışması gerektiğini fark ederek, bu sayede notlarını düzelterek derslerine iyi hazırlandı ve ikisi de mutlu bir şekilde yaşamaya devam ettiler.


Yaz tatilinin ilk günüydü. Serhat'ın karne heyecanına bir de köye gitme heyecanı eklenince Serhat adeta mutluluktan uçmuştu. Tüm notları pekiyiydi ve bu tatili gerçekten hak etmişti. Köye anne ve babasıyla gidecek; ancak onlar çalıştıkları için iki gün sonra döneceklerdi. Serhat ise yaz tatilinin ilk bir ayını köyde anneannesi ve dedesiyle geçirecekti. Köyde teyzesi ve kuzenleri de vardı. Evleri de hemen bitişikteydi. Serhat'ın o gece gözüne uyku girmek bilmemiş; uyuduğundaysa rüyasında köye gittiğini görmüştü. Sabah yine annesinin o ipeksi sesiyle uyanmıştı. -Hadi kalk, kahvaltı hazır. Ellerini ve yüzünü yıkayıp mutfağa gel. Serhat ellerini ve yüzünü yıkayıp koşar adımlarla ve sevinçle mutfağa yöneldi. Kahvaltısını bir an evvel bitirmek istercesine hızlı hızlı yiyip içerken babası onu uyardı. -Yavaş ye oğlum, hızlı yemek yemek çok zararlı. -Çok heyecanlıyım babacığım. Bir an önce kahvaltımı bitirip yola çıkmak istiyorum. Annesi ve babası gülümseyerek ona yola çıkmak için hala yarım saatleri olduğunu söyledi. Serhat kahvaltısını bitirdikten sonra ellerini yıkamak ve dişlerini fırçalamak için doğruca banyoya koştu. Son kontrolleri de yaptıktan sonra nihayet ailecek yola koyulmuşlardı. Dün geceki uykusuzluğun da etkisiyle Serhat bir müddet sonra uyuyakalmıştı. Onlar ailecek gidedursun Serhat rüyasında köye çoktan varmıştı bile. Rüyasında kuzenleri ve arkadaşlarıyla köy okulunun bahçesinde futbol maçı oynuyorlardı. Sınıf arkadaşları, öğretmeni ve anne babası da maçı izliyor ve Serhat'a tezahürat yapıyorlardı. Serhat kaleciden aldığı topu sürerek orta sahaya dek varmış ve verdiği paslarla karşı takımın kalesine dek ilerlemişti. Arkadaşı ona müthiş bir pas vermiş ve kaleciyle göz göze gelen Serhat tüm tezahüratların arasında enfes bir şut çekmişti. Top tam doksanlardan kaleye giriyordu ki yine annesinin o kadifemsi sesiyle uyanmış ve Gooolll! diye bağırmıştı. -Aman dikkat et oğlum, koltuktan düşeceksin neredeyse. -Gol attım anne, maçı biz kazandık. -Sanırım evet. Ama olsun, rüya da olsa maçı biz kazandık. Tam o sırada Serhat'ın anneannesiyle dedesi kapıya çıkmıştı. -Ah benim güzel torunum mu gelmiş? Hoş geldin canım torunum. -Hoş bulduk anneanne, dur elini öpeyim. -Hoş bulduk dedeciğim, sizi çok özledim. Serhat hemencecik Minnoş'u ve yavrularını sevmeye başlamıştı. O sırada anne ve babası da arabadan eşyaları getirmiş, birlikte hasret gidermiş ve Serhat'ı da çağırarak eve girmişlerdi. Serhat dedesi ve anneannesini çok seviyor, onlar da Serhat'ı çok seviyorlardı. Serhat onlara büyük bir sevinçle karnesini göstermiş ve bir takdir de onlardan almıştı. Hatta ona birazcık harçlık ve şeker de vermişlerdi. O sırada kapı çalmış ve kapıyı büyük bir heyecanla Serhat açmıştı. Gelenlerse Serhat'ın teyzesi ve kuzenleriydi. Birinin adı Dilara, diğerininki ise Ahmet'ti. -Asıl sen hoş geldin Serhatcığım. Nasılsın bakalım? Bak, kuzenlerin de geldi seni görmeye. -Teşekkür ederim, iyiyim. Siz de hoş geldiniz. Hep birlikte hasret giderdikten ve sohbet ettikten sonra bahçeye kocaman bir sofra kurarak yemek yemişlerdi. Yemekten sonra büyükler çay içerken Serhat ve kuzenleri de bahçedeki kediler, horoz ve tavuklarla oynamaya başlamışlardı. Beş tane de civciv vardı bahçede ama anne tavuk civcivlerine pek yaklaştırmıyordu. Serhatlar da onu daha fazla rahatsız etmek istememişlerdi. Geçen seneki yaz tatilinde kurdukları salıncağın hala durduğunu gören Serhat sevinçle ona binmeye başladı. O gün akşama dek kuzenleriyle oynayan Serhat, teyzesi ve kuzenleri gittikten sonra anneanne ve dedesinin divanında uyuyakalmıştı. Annesi hemen Serhat'ın yatağını hazırlamış ve babası da şefkatle kucağına alarak onu yatağına kadar götürmüştü. Sabah olduğundaysa güneş Serhat'ı annesinden önce uyandırmıştı. Uyuduğu yerle uyandığı yer farklı olan Serhat bir an için etrafı incelemiş ve neyse ki kısa sürede nerede olduğunu hatırlamıştı. Pencereye doğru yaklaştığında bahçede tavukları yemleyen dedesini gördü. Anneannesi de bahçeden kahvaltı için domates ve biber topluyordu. Onların yanına gitmek üzere odadan çıktığındaysa annesinin kahvaltı hazırladığını gördü. -Evet anneciğim, hem de çok iyi uyudum. Üstelik bu sabah kendi başıma uyandım. -Aferin sana. Hadi ellerini ve yüzünü yıka. Sonra da gidip babanı uyandır. Serhat ellerini yüzünü yıkayıp babasını da uyandırdıktan sonra salona dönmüştü. Dedesi ve anneannesi de bahçedeki işlerini bitirip gelmişlerdi. Sonra kapı çalmış ve teyzesiyle kuzenleri de gelmişti. Hep birlikte güzelce kahvaltı yapmışlar ve ardından çocuklar oynamak üzere bahçeye çıkmışlardı. Derken Serhat'ın anne ve babası dönmek zorunda olduğu için Serhat'ı anneannesi ve dedesine emanet ederek yola koyulmuşlardı. Serhat ertesi gün köydeki arkadaşlarıyla da maç yapmış ve tıpkı rüyasındaki gibi karşı takıma doksanlardan gol atmıştı. Her günü birbirinden güzel ve eğlenceli geçen Serhat diğer günlerini de maçtan saklambaca daha bir sürü oyun oynayarak geçirmişti. Hem kuzenleri ve köydeki arkadaşlarıyla eğlenceli vakitler geçiren Serhat hem de dedesi ve anneannesiyle bolca hasret gidermişti. Köyde yaşadıkları tatilinin en güzel günleriydi. Geçen bu güzel bir ayın ardından anne ve babası Serhat'ı almaya gelmişlerdi. Anne ve babasını gördüğüne çok sevinen Serhat koşarak onlara sarıldı. Tatilinin ilk iki haftasını akraba ziyareti ve bolca oyun oynayıp eğlenerek geçiren Serhat herkesle vedalaştıktan sonra evine dönmüştü. Her ne kadar ara ara dedesi ve anneannesiyle telefonda konuşsa da yaptığı bu ziyaretin onları ve kendisini ne kadar da çok mutlu ettiğini fark etmişti. Yaz tatili bitmeden onları tekrar görmeye geleceğini söyleyerek dedesi, anneannesi, teyzesi ve kuzenleriyle vedalaştı. Köyde geçirdiği bu güzel günleri okul başladığında öğretmenine ve sınıf arkadaşlarına da anlatmak için yaşadıklarını defterine güzelce yazmıştı ve çok mutluydu.