Ukrayna yakınlarındaki Çernobil kasabasında bulunan nükleer santralin 4. reaktörü 26 Nisan 1986'da infilak etti. Radyasyon yüklü bulutlar fazla gecikmeden Avrupa ülkelerinin pek çoğunu olduğu gibi Karadeniz'i de etkiledi. Çernobil faciasından sonra yetkililer, Karadeniz için bir tehlike olmadığı yönünde açıklamalar yaparken bölgede kanserden hayatı kaybedenlerin sayısı ciddi ölçüde arttı. Çünkü Türk insanının vazgeçilmezlerinden olan çaya da bulaşmıştı Çernobil. Şarkılarıyla insanı Karadeniz'in o eşsiz havasına götüren, Ben seni sevdiğimi dünyalara bildirdim diyerek sevdayı göğüsleyen; Kazım KOYUNCU bu çevresel felakete karşı harekete geçen hırçın Karadenizlilerden bir tanesiydi. 7 Kasım 1971 tarihinde Artvin'in Hopa ilçesinde dünyaya gelir. Altı çocuklu bir ailenin beşinci çocuğu olan Kazım 10 yaşındayken babası Cavit Koyuncu, 12 Eylül'ün ardından gözaltına alınır. Babasının Erzurum'da hapis yattığı 6 aylık dönemde aile anne Hüsniye Koyuncu'nun çabalarıyla ayakta kalmayı başarır. Müziğe ilk adımını babasının aldığı mandolin ile atar. 1989'da İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girer. Bir taraftan eğitimini sürdürürken bir taraftan da Çağdaş Sanat Atölyesi'nin etkinliklerinde yer alır. Müzik ve eğitim hayatı arasında kalan Koyuncu, müziği tercih eder ve 1993'te okulu bırakır. Çeşitli mekanlarda sahne almaya başlar. Çağdaş Oyuncular'ın sahneye koyduğu Faşizmin Korku ve Sefaleti adlı oyunun müziklerini yapar. Ali Elver ile birlikte Grup Dinmeyeni kurar ve 1996'da Sisler Bulvarı isimli bir albüm çıkarır. 1993 yılında Mehmet Ali Barış ile Biz adıyla bir grup kurar. Bir yıl sonra ise, İlhan Karahan ve Metin Kalaç'ın da aralarına katılmasının ardından grubun adı Denizin Çocukları olarak değiştirir. Karadeniz müzikleri ile Rock müziği sentezleyen grup 1995 yılında ilk albümleri olan Bilmiyoruz çıkarır. 1998 yılına ikinci albümü Yürüyor çıkarır. Aynı yıl Kazım Koyuncu ve MehmedAli Barış Beşli'yle yola çıkan gruba Cafer İşleyen, Gürsoy Tanç, Zülkifil Murat ve Uğurcan Sezen katılır. Yürüyor, Kazım Koyuncu'nun Denizin Çocukları ile çıkardığı son albüm olur, çünkü grup kısa bir süre sonra dağılır. Kazım, ayrıldıktan sonra zor dönemler geçirir. Tuncay Akdoğan'ın Serüvenciler grubunun kuruluş aşamalarına katılır. Bu çalışmalar sırasında kaydettiği 'Darbedar' adlı şarkı, Akdoğan'ın ölümünün ardından arkadaşları tarafından çıkarılan Veda adlı albümde yer alır. 2000'li yılların başında askere gider. Ardından ilk solo albümü için çalışmalara başlar. 2001 yılında Viya! adlı ilk solo albümünü çıkarır fakat albüm pek ses getirmez. 2002 yılında Gökhan Birben ile birlikte Kanal D'de ekrana gelen dönemin sevilen dizisi Gülbeyaz'ın müziklerini yapmaya başlar. Aynı zamanda bazı sahnelerde roller alır. Sadece laz müziklerinde başarılı olmadığını adeta göstermek istercesine Kemal Sahir ile birlikte Sultan Makamı adlı televizyon dizisinin müziklerini hazırlamaya başlar. Müzikler ilgi görmeye, Koyuncu artık tanınmaya başlar, konserlerine ilgi artar. İkinci albümü Hayde'yi 2004 yılında piyasaya çıkarır. Türkçe türkülerin yanı sıra Lazca, Gürcüce şarkılarla Karadeniz'in tüm kültür ve renklerini yansıtır. Hayde, Kazım Koyuncu'yu Karadenizlilerle daha sıkı buluşturan bir albüm olur. Müthiş bir tempoyla hem Türkiye'nin her bölgesinde hem de yurtdışında konserden konsere koşmaya başlar. Karadeniz müziğinin güçlü temsilcilerinden Fuat Saka, Volkan Konak ve Bayar Şahin ile birlikte düzenledikleri, Hey Gidi Karadeniz konserler dizisinin de öncülüğünü yapar. Bu etkinliğin popülaritesi de Hayde albümü ile artar. Her şey güzel giderken babasına hastalığını söylerken dediği gibi çok fiyakalı bir hastalık a yakalanır. O da Çernobil felaketinin yakaladığı çocuklardan olmuştu. Hastalığı ile 2004 yılı aralık ayında tanışır. Sanatçıya testis kanseri teşhisi konulmasından kısa bir süre sonra artık tüm sevenleri acı haberi alır. Hastalığına karşı direncini yitirmeden büyük bir mücadele verirken etrafındaki sevgi çemberiyle bu zor günlerin geçeceğine, olan inancını hiç kaybetmez. Müziğinden ve direncinden asla vazgeçmez. Kemoterapi tedavisi sırasında 4 Şubat 2005'te Taksim'de hayranlarına hastalığını unutturduğu muhteşem bir konser verir. Çok sevdiği saçlarının gördüğü ilaç tedavisi nedeniyle dökülmesini beklemeden kendisi kestirir. Grubundaki bütün dostları da aynı şekilde saçlarını kestirerek yüreklerinin Kazım ile birlikte olduğunu gösterirler. 30 Nisan 2005 tarihinde hastalığı ilerlemesine rağmen Trabzon Gazeteciler Cemiyeti'nin ödülünü almak için Trabzon'a gider ve dimdik ayaktadır. Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde gençlerle buluşup çok sevdiği horonu teper şarkılar söyler. Ayakta durmakta güçlük çeksede bırakmaz. Ve işte gidiyorum der. Daha gencecik bir hırçın fidanken 25 Haziran 2005 günü tedavi gördüğü hastanede 33 yaşında kansere yenik düşer. 26 Haziran günü Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı törenle gözyaşları içinde memleketi Hopa'ya uğurlanır. Ve sesi her gittiği adımda uzaklaşırken düşünceleri uzaklaşmaz.


Meksika devriminde sokakları arşınlayan bir kadın, Lola Alvarez Bravo. Kadının hiçe sayıldığı bir dönemde Meksika'nın İlk kadın fotoğrafçısı ünvanını almıştır Lola. Sanatçıyı anlatırken eril dilden uzak durmak adına Lola ismini tercih edeceğim. Zira Alvarez Bravo kendisi gibi fotoğrafçı olan eşinin adıdır. Ve çoğu kişi, Lola'nın eşinin sayesinde ünlendiğini söyleyerek onun başarılarını hiçe sayar. Sanatçının, figürleri arasında özellikle kadınlar vardı. Bir devrimde kadın yoksa o gerçek bir devrim olamaz diyordu Lola. Kadın arkadaşları arasında 1944 ve 1945 yılları arasında fotoğraflayacağı Frida Kahlo vardı. Frida'yı yakından tanıma fırsatı yakalayan lola: Onun acıları benim acılarım, sevinçleri benim sevincim olmuştu ve en güzeli bunları fotoğraflamaktı demiştir. Bir dönem sokak fotoğrafçılığı yapan Lola, kariyeri boyunca ülkesindeki insanları ve günlük yaşamı fotoğraflayarak belgesele dönüştürdü. Sanatçı, Meksika'nın devrim sonrası kültürel çalışmalarını, liderlerini ve Tina Modotti gibi sanatsal figürleri fotoğrafladı.


Amerikalı sanatçı Joel Peter Witkin, toplumun kenara ittiği bireyleri görünür hale getirmek için fotoğraf çalışmaları yapıyor. Toplumsal ahlak anlayışına karşı çıkan Witkin, eserlerini üretirken rahatsız edici bir üslubu tercih eder. Bu üslubu oluştururken; Rönesans ve Barok resimlerinden faydalanır. Witkin çalışmalarında; transseksüeller, hermafroditler, cüceler, vücudunun bir bölümü deforme olanlar, birçok cinsel uzva sahip olanlar ve ölüler yer alır. Ölen kişilerin yakınları ile anlaşarak, ölünün vücut parçalarını kesip kompozisyonlar oluşturur. Hatta sanatçı modellerini bulabilme adına, gazetelere ilan verir. Cüceler, vücut bozuklukları olanlar, devler, kamburlar, transseksüeller, sakallı ve çok kıllı kadınlar, kuyruklu, boynuzlu, kanatlı, dört memeli kadınlar, doğumdan dolayı sakat kalmışlar, kolu, bacağı, burnu, kulağı, memesi kopmuş herkes. Aşırı derecede büyük her türlü organı olan herkes. Her tarzda garip ve değişik görünümü olanlar. Ölüler, ölü doğmuş her türlü canlı biçimleri. Hermafroditler, İsa'nın bedeninin duruşundaki arızaları alan herkes. Aşağıdaki telefon ile temasa geçsin. Sanatçı, çıplaklığın ötesinde toplumsal normlara karşı çıkıp dramatik ve rahatsız edici etkiler yaratır.


Adını, Roma tanrılarının en büyüğü olan Jüpiter'den alır. Güneş Sistemi'nin en büyüğü olan Jüpiter, Güneş'e uzaklık sıralamasında da 5. sırada yer alır. İçeriği büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşan Jüpiter, gezegen tanımlamasının dışında bir gaz devi olarak nitelendirilir. İçerdiği gazlar sayesinde yüzeyinde oluşan girdap ve fırtınalarla her daim kendini insanoğluna hayran bırakmıştır. NASA'nın Mission Juno görevi ile bize ulaştırdığı yüksek çözünürlüklü fotoğraflarla bu gezegene neden hayran kaldığımızı bir kez daha anlıyoruz. Jüpiter'in manyetik kuvvet alanı ve dev gaz bulutlarının keşfine çıkan Juno, 2011 yılında Cape Canaveral üssünden fırlatıldı. Geçen yıl çekilen fotoğrafların NASA'ya ulaşmasıyla gezegenin göz kamaştırıcı yapısı da açığa çıkmış oldu. Gezegenin atmosferik yüzeyinde beliren gri, mavi ve kahverengimsi bulutlar sanki bir fırça darbesiyle oluşmuş gibi görünüyor. Hayranlık uyandıran bu görüntüler doğanın nasıl bir sanatçı olduğunu da gözler önüne seriyor. Doğanın kendi sanatını icra ettiği Jüpiter'in büyüleyici manzaralarıyla sizi baş başa bırakıyoruz.


Binlerce yıllık geçmişi ile Doğu Asya ya da bir başka deyişle Uzak Doğu, gerek kültürü gerek kendine özgü yapılarıyla dünyanın en ilginç coğrafyalarından biri olarak görünüyor. Geçmişiyle imparatorluklar şehri, geleceğiyle de teknolojinin ve mimarinin yükselen yüzü olmasıyla da sizi kendine hayran bırakacak ruhuyla boy gösteriyor. Çin'in gelişen ekonomisi ve ayak uydurduğu teknoloji çağıyla birlikte, eyaletleri ve şehirleri tam bir bilim kurgu setine dönüşüyor. Her gün yenilenen yüzüyle biraz korkutucu ve sorgulanan yapılarıyla dikkat çeken Çin'in Guangzhou eyaleti, sizleri neredeyse geleceğe ışınlıyor. Birçok fotoğrafçının, sanatçının ve gezginlerin ilgisini çeken bu şehir, bilim kurgu filmlerinde rastlayacağımız binaları ve yapılarıyla tam anlamıyla göğe merdiven dayıyor. Bu görsel şölen şehrin yerel fotoğraf sanatçısı Yu'nun da dikkatini çekmişe benziyor. Şehir manzaraları ve mimari fotoğrafçılık üzerinde yoğunlaşan Yu, aynı zamanda çok sayıda kentsel, sokak ve portre fotoğrafçılığıyla da ilgileniyor. Instagram hesabı (https://www. instagram. com/5.12/) üzerinden yayınladığı fotoğraflarıyla büyük bir kitle kazanan Yu'nun, biraz korkutucu biraz da bilim kurgudan fırlamış Guangzhou'nun eşsiz mimarisini sergileyen fotoğrafları ile sizi baş başa bırakıyoruz.


Bir ağacın bile yeşiliyle mutlu olan insanların kendilerini cennette hissettikleri yerdir Karadeniz. Yeşilin ve mavinin tonlarının uyum içinde var olduğu bu bölgede, doğanın ruhunuza dokunmasına izin verirsiniz. Denizlerin, derelerin, bahçelerin, yaylaların ruhunuza bıraktığı huzurla, içinizde yeni sevgi fidanları yeşerir. Biz inatla oteller, binalar dikerek, plastikler saçarak bu güzelliklerin canını yakarken doğa o kadar direnir bize. Bir gün gelecek de direnmeyi bırakacak diye ödüm kopuyor. Şükürler olsun ki doğanın, dünya üzerinde atan bir değil binlerce kalbi var. Türkiye'deki adreslerinden biri de şüphesiz ki yazımıza konu olan Karadeniz, daha doğrusu Doğu Karadeniz. Ordu'dan başlayarak Batum'a kadar uzanan bu bölgenin çok kısa bir turunu yapıyoruz. Şöyle 2-3 gün içinde uğrayabileceğiniz başlıca turistik mekanları listeliyoruz. Bölgenin büyük şehirlerinden biri olan Ordu, tipik bir Doğu Karadeniz şehridir. Kilometrelerce uzanan fındık bahçeleri ile üzeri yeşil kaplıdır. En dikkat çekici özelliklerinden biri en yüksek dağlarında bile ara ara gözüken evleridir. Otomatik olarak bu insanlar bu evleri nasıl yapmışlar? diye düşünürsünüz. Şehrin merkezi ise oldukça modern ve gelişmiştir. Caddesinde yürürken o büyük şehir havasını alırsınız. Biz Karadenizliler, teleferikle bir kez bile olsa Boztepe'ye çıkmayanı Karadeniz turu yapmış saymıyoruz. İşin şakası bir yana, teleferik turizmi Ordu'nun göz bebeği olmuş durumdadır. Boztepe'yi mutlaka görmelisiniz çünkü şehri ayaklarınızın altında hissedebileceğiniz bir noktadır. Yalnız, yükseklik korkunuz varsa teleferiğe binmeyin. Çünkü 530 metre yükseklik, kalbinizi hızla attırabilir. Yok efendim, bunlar bana dokunmaz derseniz mutlaka binin. Geri dönüşü teleferikle yapmayayım derseniz de paraşütle atlayabilirsiniz. Yayla deyince, geniş çayırları hayal etmekle başlayabilirsiniz. Çambaşı'nın yeşilliğinin yanında otelleri, restoranları, çarşısı, pazarı, piknik yerleri, lokantaları vardır. Hatta 2017'de kullanıma açılan Çambaşı Kayak Merkezi de vardır. Sanırım diğer yaylalarda kayak merkezi bulunmuyor. Yayla, adını aldığı çamları ile muhteşemdir. Bu yörede bütün doğa sporlarını, profesyonel olarak yapmak mümkündür. Ülkemizin en geniş yaylalarından biridir. Mendereslerin diyarı Perşembe Yaylası, diğer yaylalara göre daha düzlük yerlere sahiptir. Aybastı'da bulunan yaylanın eşine pek rastlanmaz. Ucu bucağı olmayan yemyeşil bir alan... İnsanın müdahale etmediği yer; doğal gölü ve şelalesiyle de ziyaretçilerine farklı alternatifler sunar. Yaz mevsiminde; geleneksel olarak düzenlenen yağlı güreş şenlikleri, futbol turnuvaları, at ve off-road yarışlarına da rastlarsanız tadını iki katına çıkarabilirsiniz. Yine Perşembe ilçe sınırları içinde bulunan diğer mekan ise Yason Kilisesi'dir. Karadeniz sahili boyunca üzerinde kilise bulunan tek yarımada burasıdır. Doğal iskele boyunca yürümek, denizle iç içe olduğunuzu hissettirir. Yarımada üzerinde; sahil boyunca piknik alanları, yeme içme yerleri mevcuttur. Yason Burnu Yarımadası, Altınpost Efsanesi'nin geçtiği yerdir. Sahil anlamında yeni yeni gelişen şehir, Ordu gibi fındık bahçeleri ile örtülüdür. Kirazın ana yurdu, fındığın başkenti sloganıyla kendini tanımlar. Bunun sebebi tarihte şehrin kiraz yetiştiriciliği yapmasıdır. Adını da zaten kiraz anlamına gelen Kerasus kelimesinden alır. Hatta kirazın turşusu bile yapılır. Evet, turşusu... Fındığın başkenti olma sebebi ise birinci kalite yağlı fındık üretilmesidir. En önemli özelliği bölgenin yaşanabilir tek adası olan Giresun Adası'na ev sahipliği yapmasıdır. Şöyle birkaç senedir adaya tekne turları da yapılmaktadır. Ayrıca bir Çepni geleneği olan Mayıs Yedisi'ne de ev sahipliği yapar. Şehrin en yüksek noktalarından biridir. Yenilenen ve güvenliği sağlanan surlarında metrelerce yürüyüp deniz manzarasına hakim olurken, tarihi savaş topunun bulunduğu kısma çıkıp şehri tüm yapılarıyla panoramik olarak seyredebilirsiniz. Giresun'un en önemli ikonu Kuvayi Milliye komutanlarından Topal Osman'ın mezarı da burada bulunur. Şehrin Dereli ilçesine bağlı Mavi Göl, daha yeni yeni gözde mekan halini almaya başlamıştır. Sahil kesiminden yaklaşık 1-1,5 saat içeride kalan göl, eşsiz bir maviliğe sahiptir. Gölün bu denli mavi olmasının sebebi ise barındırdığı mineraller dolayısıyladır. Giresunlular bunu acı su olarak nitelendirirler. İç kesimde kaldığı için yolu uzun olsa da sizi caydırmasın. Yol üzerindeki Kuzalan Şelalesi'ne de bir göz atabilirsiniz. Göle vardığınızda, etrafı saran merdivenleri ve köprüleri kullanarak gezip seyir terasında fotoğraf çekilebilirsiniz. Şehrin pek bilinmeyen noktası olan Kök Ev, yine Dereli yolu üzerinde, Ergun adında Kızılderili kültürüne bağlı bir vatandaşın kendi çabalarıyla turistik mekan haline getirdiği yerdir. Büyük bir dere üzerine kurulu bankların yanında hamaklar, tahta köprüler, tatlı bir restoran, küçük bir de alabalık çiftliği yer alır. Derenin, küçük şelalelere dönüştüğü yerler de görülmektedir. Bilinen Karadeniz ağzının başladığı yerdir. Yine büyük şehirlerden biri olan Trabzon, belki de bölgenin en tanınan yüzüdür. Hem fındık hem çay yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgenin en önemli unsurları; balıkçılık ve deniz faaliyetleridir. Trabzon'u öne çıkaran mesele, bir hinterland olmasıdır. Bunların dışında; Sürmene bıçağına, el yapımı kemençelere ulaşıp derelerinde rafting yapabileceğiniz, kolbastı oynayarak enerjinizi atabileceğiniz bir şehirdir. İçimi cız ettiren Uzungöl, yüksek dağların çevrelediği bir göldür. İçimi cız ettiren nokta, bu doğal güzelliği çevreleyen oteller, kafeler, restoranlardır. Gölün bitki örtüsü insan ve diktiği yapılar olmuş desek yeridir. Bu olumsuzlukları unutup şöyle gölün çevresini gezerken atmosferi hissedebilirsiniz. Bir de giderken hava durumuna mutlaka bir bakın, sis olduğunda pek zevk alamayabilirsiniz. Bir türlü gitmeme nasip olmayan o tarihi yer. Bunu başarıp bir kez bile görenlere selam olsun. Fikrimce ve genel kanıya göre de şehrin en ilginç yapısıdır. Büyük ihtimal siz de baktığınızda hayran olmakla beraber nasıl yapıldığını merak edersiniz. Birçok freskin yer aldığı manastıra ulaşmak için anlatılanlara göre çok sayıda merdiven çıkmak gerekiyormuş. Denize karşı bir çay ya da kahve içmeyelim mi? Şehrin manzaralı noktası olan Boztepe en sık ziyaret edilen yerlerindendir. Panoramik olarak şehri seyredip nefeslenebileceğiniz, ormanlık alanlarında piknik yapabileceğiniz enfes bir konumdur. Geri dönerken hadi son bir yere uğrayalım derseniz Trabzon Ayasofyası'na mutlaka uğrayın. Hemen yol kenarındaki kilise, Sümela gibi fresklerle kaplıdır. Yüksek bir de çan kulesi bulunur. Neredeyse tüm Türkiye'nin yaşam kaynağı olan, onunla yatıp onunla kalktığı çayın ana yurdudur. Çay bitkisinin sıra sıra dizili hali öyle muazzamdır ki hayranlıkla bakakalırsınız. Buna ek olarak nem, şehrin her köşesinde buram buram hissedilir. Demem odur ki ilk başlarda, nefes almakta zorlanabilirsiniz. Gittiğinizde almadan dönmeyeceğiniz ürün ise Anzer balı olsun. Aman diyelim, fazlası zarardır kararınca tüketmelisiniz. Gitmeye fırsatım olmayan Rize Kalesi, kentin en yüksek kalesidir. Doğal bir tepe üzerine, iç ve aşağı kalelerden oluşur. Kuş bakışı bakıldığında büyüklüğünün farkına varılan kale şehrin manzarasını sunar. Kale çevresi, yapılan çevre düzenlemesiyle çay bahçesi olarak işletilmektedir. Yeşil dağların arasında bir kale. Rize'nin ikinci en yüksek kalesidir. Yine uzun ve yüksek yolları aştıktan sonra varacağınız kale, oldukça küçüktür. Demek istediğim, hani metrelerce surları uzanan kaleler vardır ya Zilkale öyle bir yer değildir. Maksimum 30 dakika içinde her yerini gezebilirsiniz. Bu yerin özelliği duvarlarının üstüne çıkınca uçurumun eşiğinde olmanızdır. Dağların arasından akan şelaleler ile yine seyir zevki çok yüksek olan bir mekandır. Uzunca ve hiddetli akan bir derenin, o dere üstünde zipline ve rafting yapanların eşlik ettiği yol, bir masal gibi gelir geçer. Yaylaya ulaştığınızı araba kalabalığından anlarsınız. Yolun bir tarafı alabildiğince çamların çevrelediği çayır; diğer tarafı da yine çamlarla örtülü dağlar ve ara ara o dağları dik bir şekilde bölen şelalelerdir. Hani o çayır var ya onun da bitki örtüsü aynı Uzungöl gibi otel ve yeme-içme yeridir. Olan olmuş zaten deyip mıhlama yemeden geri dönmeyin derim. Ayrıca, size tavsiyem çayırda hoplayıp zıpladıktan sonra biraz daha ileri gitmenizdir. Oradaki tertemiz derede ayakkabılarınızı çıkarıp gezebilirsiniz. Kendimi gerçekten Karadeniz'de hissettiğim bir şehirdir. Giresunluyum ama Artvin bir başka sanki. İnanılmaz yüksek dağlar ve o dağları kaplayan yeşillik... Aradan geçen gürül gürül bir Çoruh Nehri... Ama yaz aylarında giderseniz de inanılmaz sıcak... Dağlar rüzgarı kestiği için en çok bunalacağınız konum olabilir. Şöyle ki diğer şehirler 0-40 metre arasında bir rakıma sahipken Artvin'inki 345 metre imiş. Bunların dışında, kültürel anlamda çeşitliliği hissedebileceğiniz de bir ildir. Hemen kıyısındaki Batum kültürü ile iç içedir. Hatta sınır köylerinde hiç Türkçe bilmeyen insanlarla karşılaşabilirsiniz. Henüz ranta kurban gitmemiş, doğallığını aynen koruyan bir göldür. Çıkmak için bayağı bir yol kat edilir ama buna oldukça değer. Çam ağaçlarıyla çevrili dağların arasında kalmış olan göl, güzel bir seyir zevki sunar. Çadırınızı vs. aldıysanız gölün hemen kenarına kamp kurabilirsiniz. Küçük iskelesinde fotoğraf çekilebilirsiniz. Bakır madeninin kalbi Murgul, biraz iç kesimde konumlanır. En gözde mekanı Deliklikaya Şelalesi'dir. Bu şelale, oluşumundan dolayı şu sıralar turist akınına uğruyor. Kayayı aşındıran şelale, zamanla delik açıyor. İşte o delikten akmasıyla da doğal bir görsel şölen sunuyor. Kısaca; benim Doğu Karadeniz seyahatimden notlar bu kadar. Ara ara kendi çektiğim, ara ara internetten aldığım fotoğraflarla ve deneyimlerim ile bu doğanın kalbinin nerelerde attığını anlatmaya çalıştım. Uğradığınız yerlerde mutlaka yöresel yemeklerin tadına bakın, yüzünüzü güneşe dönün, ormanın kokusunu hissedin. Gürül gürül çağıldayan derelerin sesine kulak verin, elinizi suya değdirin, çıktığınız tepelerde dünyayı selamlayın ve en önemlisi birkaç dakikalığına da olsa bütün işlerinizi unutun ve doğayla bütünleşin. Doğa bizim evimiz, her zaman geri döndüğümüz başlangıç noktamız.


Doğu ve Akdeniz'in sıcak renklerini bir araya toplayan John Frederick Lewis, pek çok ülkeyi gezip günlük yaşamın canlılığını resimlerine yansıttı. Genç yaşlarda hayvan resimleri yapan Lewis, Roma ve Paris'te bulunduğu sıralarda Cole Smyt'in yaptığı eskizlerden yararlanarak İstanbul'a dair çalışmalar üretti. Lewis'in, kullandığı parlak renkler resme ayrı bir aydınlık eklerken, ayrıntılı çizimiyle de fotoğrafa gerçekçi bir üslup yüklemiştir. Sanatçı uzun süre Kahire'de yaşadı ve halkın yaşamını gözlemleme imkanı buldu. Ressamın çalışma konuları genellikle, harem, günlük yaşam, sokaklar ve üst sınıftır. Resimlere bakıldığında, figürlerin çoğunun kadın oluşu dikkat çekicidir. Kadın figürler; haremde, çarşıda, odada, bahçede karşımıza çıkar. Renklerin canlılığı, kadınların kıyafetleri üzerinden verilir. Lewis'in gerek Akdeniz'i gerekse de Doğu'yu anlatırken, bu anlatıyı kadın figürler üzerinden gerçekleştirdiğini söylemek yanlış olmaz.


Bulunduğu dönemde kadının var olma mücadelesinin simgesi olan Artemisia Gentileschi, 1593'de Roma'da doğdu. Kadın olduğu için sanat okullarında eğitim alamayan Gentileschi, ilk eğitimini Caravaggio çizgisinde barok bir ressam olan babası Orazio tarafından aldı. kadın ressamlara anatomi ve nü çizimin yasak olduğu bir dönemde Gentileschi cesurca davranarak; mitoloji ve dinsel konuları işledi ve figürlerini nü tarzda resmetti. İlk eğitimini babasından alan Artemisia, perspektifi öğrenebilmek adına Floransalı manzara ressamı olan Agostino Tassi ile tanıştı. O zaman henüz 19 yaşında olan Gentileschi, Tassi'nin tecavüzüne uğradı. Büyük mücadeleler veren babası Tassi'yi mahkemeye verse de bir sonuç alamadı. Artemisia, yaşananları sanatını adeta bir silaha çevirerek yansıttı. Dönemin ahlak anlayışına uymadığı için eleştirilen Artemisia Gentileschi, çalışmalarında engellemeler ve kısıtlamalarla karşılaşsa dahi sürekli mücadele etti ve inandığı yoldan geri dönmedi. Yirmili yaşlarda yaşadığı trajik olaylar nedeniyle çalışmalarında şiddet sahnelerine sıkça yer verdi ve yaşadığı acıları, duyguları resimlerine ekledi. İncil'deki Judith öyküsünü pek çok kez resmetti. Kanın etrafa sıçradığı sansasyonel bir resimdi bu çalışma. Judith ve Holofernes adlı çalışmasında ne kadar Caravaggio'nun aynı konulu çalışmasından etkilendiği söylenilse de; kompozisyona baktığımız da çok daha farklı bir sahne çıkar karşımıza. Judith ve Holofernes İncil'de geçen bir konudur. Bethulia şehri Asur ordusu tarafından kuşatılır. Bu şehirde yaşayan güzel ve zengin bir kadın olan Judith, yanına hizmetçisi Abra'yı da alarak düşman karargahına girer ve kışkırtıcı kıyafet ve tavırlarıyla komutan Holofernes'in dikkatini çekmeyi başarır. Holofernes, o gece kadını baştan çıkarmak amacıyla bir ziyafet düzenler ve sonunda içkiden sızıp kalınca, judith adamın kılıcını alarak başını gövdesinden ayırır ve kesik başı alıp şehre geri döner. Ertesi sabah, Asur askerleri generallerinin öldüğünü görünce kuşatmayı kaldırıp çekilirler; böylece şehir kurtulmuş olur ve Judith de kahraman ilan edilir. Caravaggio'nun Judith'ine göre Artemisia Gentileschi'nin Judith'i güçlü ve fazlasıyla cesur bir kadındır. Kendinden emin bir şekilde tuttuğu kılıcıyla Holofernes'in başını kesmektedir. Hizmetçisi olan Abra burada ve sahibine yardım ederken görülür. Holefernes ise yaşananlara direnç göstermektedir. Kesilen boyundan fışkıran, yatağa akan kanlar olayın şiddetini daha da belirginleştirir. Sanatçının bu çalışmasında Holofernes'in yüzünü Tassi'yi model alarak oluşturduğu söylenir. Resimde yine barok döneme özgü ışık ustaca kullanılmıştır. Işık Judith, hizmetçisi Abra ve Holofernes üzerinde yoğunlaşırken resmin geri kalanı karanlık içerisinde bırakılmıştır. Beyaz çarşafların üzerindeki kırmızı kanlarla zıtlık yaratılarak daha gerçekçi bir görüntü elde edilmiştir. Sanatçı çoğu eserinde özellikle kadınları ele aldığı çalışmalarında, daha gerçekçi bir ifade kullanarak döneminin özgün ressamlardan biri oldu. Yaşadığı olayın ardından davadan sonuç alınamaması ve ve yayılan dedikodular yüzünden Artemisia Gentileschi, ressam Pietro Antonio Satiattesi ile evlenerek Florasa'ya taşındı. Floransa'da kaldığı zamanlar da eğitimine devam eden Gentileschi, aynı zamanda Medici ailesinin beğenisini kazandı ve pek çok soyludan siparişler almaya başladı. 1916'da Academia del Disegno'ya ilk kadın üye olarak kabul edildi. Cenova, Venedik ve Roma gibi şehirlerde bir süre çalışan sanatçı daha sonra 1630 yılında Napoli 'yerleşti. Gittikçe ünü yayılan Artemisia, öyle ki İspanya Kralı IV. Feliipe'den dahi sipariş aldı. Sanat Tarihi'nde ismi pek anılmayan Artemisia Gentileschi, yaptığı çalışmalarla ataerkil yapının aksine kadınları güçlü, cesur göstererek dönemin algısına adeta başkaldırmıştır.


1956 yılından bu yana gerçekleştirilen Eurovision Song Contest, birçok Avrupa ülkesinin katılımıyla gerçekleştiriliyor. Çeşitli ülkelerden şarkıcıların yer aldığı yarışma, bir sonraki sene, kazananın evinde düzenleniyor. Kimi temsilciler, şarkıları kendi dillerinde söylemeyi kimileri ise evrensel dil İngilizce'yi tercih ediyor. İlk başlarda oldukça sade ve minimalist düzenlenen yarışma, son zamanlarda tamamen görsel şölene dönüşmüş durumda. Politik puanlamaların oldukça belirgin olduğu yarışmaya, Türkiye en son 2012 yılında Can Bonomo'nun Love Me Back şarkısı ile katıldı. 8 yıldır katılmadığımız ve özlemini çektiğimiz bu platform için sevilen şarkıların yer aldığı -Türkiye ağırlıklı- küçük bir liste yaptık.


İstanbul doğumlu bir kadın Çiğdem Aslan. Onun müzikal yolculuğu ailesinde başladı. İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz edebiyatı eğitimi görürken, düzenli olarak Rebetiko müziği, O, derin ve köklü bir kültürlerin izinden giderek müziğini Londra'ya kadar taşıdı. repertuarını ve becerilerini pekiştiren 'Dunav Balkan Grubu'na katıldı. Mortissa, Yunanca kökenli bir sözcük. 'Özgür ruhlu ve bağımsız kadın' anlamına geldiği için de, duymadan kendi ayakları üstünde durabilen, güçlü bir kadın olarak tanımladı. düşünceyi benimseyerek icra etmiş. Aslan, bu albümdeki 'Tourna' parçasını Matoula Zamani ile seslendirmişti. İçinde doğup büyüdüğü Alevi- Kürt kültürü üzerine zamanı geldiğinde bir albüm yapmak istediğini de ayrıca dile getirmişti.


Zamanında, buraya dünyanın en zengin, güçlü ve ünlü insanlarından bazıları göç ediyor ve bu bölgeyi kendi özel eğlence merkezleri olarak düzenliyorlar. Çılgın partilerin verildiği bu özel bölgeye girmek istediğiniz takdirde, istenmeyen misafir olarak adlandırılıyorsunuz. Sonucunda ise hapse atılıyorsunuz. Bu güzel prehistorik mağara ve içindeki duvar figürleri bir zamanlar halka açıkmış, fakat ne yazık ki insanlar bu duvar resimlerine zarar vermeye başlamışlar. 1963'te ise daha fazla zarar görmemeleri için resimleri kurtarmaya yönelik bir girişimle mağarayı kapatmışlar. O zamandan beri girişler istisnasız olarak herkese kapalı. Bu küçük volkanik ada 1960'larda volkanik patlamalar sonucunda kurulmuş. Bilim adamları bu yeni adanın nasıl bir yaşam alanı haline geleceğini kestiremedikleri için, adaya giriş hala yasak. Bu ev şeklindeki mahzenlerin amacı, acil bir durumda kullanılabilecek tohumlar bulundurmak. . Bir araştırmacı değilseniz, bu yerin yakınından bile geçemiyorsunuz. Burada hapse atılmak yok! Hint Okyanusu'nda bulunan bu adada yaşayan yerliler gerçekten aralarına kimseyi almak istemiyorlar. Adaya yaklaştığınız takdirde yerlilerin oklarıyla karşılaşacağınız kesin. Adaya dışarıdan gelenlere inanılmaz derecede düşmanca davranıyorlar ve kendileri gibi olmayan insanlarla iletişim kurmak konusunda son derece isteksizler. Öyle ki; 2006 yılında kıyıya kadar gelen iki balıkçıya saldırıp öldürmüşler. Gizemli bir şekilde korunan şapel, bünyesinde 'On Emiri'n yazılı olduğu tabletlerin olduğu 'Ahit Sandığı'nı bulunduruyor. Bu nedenle buraya muhafızlar harici hiç kimse giremiyor. Etiyopya'nın en önemli merkezlerin birinde bulunan bu manastırın içine çok uzun zamandır erişim yok. Bu tropik cenneti ziyaret edememeniz için çok basit bir neden var: burası özel mülk. Davet, yalnızca Robinson ailesi tarafından yapılabiliyor. Poveglia adası Venedik ve Lido arasında kalmış küçük bir yerleşim yeri. Uzun zaman önce, akıl hastanesi olarak da kullanılan bu yerde, hastalara işkence yapılıp üzerlerinde deneyler yapılıyormuş. İnsanlar şimdilerde bu yerin perili olduğuna inanıyor ve bu yüzden yerel hükümet buraya ziyareti yasaklamış. Bilim adamları ise, bu adanın toprağının yüzde 50'sinde insan iskeletinden izler olduğunu keşfetmiş. Ada, 17 dönümlük bir alana yayılmış. Yerliler ise, adayı ziyaret edenlerin hiçbir zaman hayatta kalmadığına inanıyor. Güzel görünse de, burası bir hayli korkutucu bir sırra sahip. Ada, binlerce altın renkli engerek yılanına ev sahipliği yapıyor ve sırf bu nedenden dolayı 'Yılan Adası' olarak da adlandırılıyor. Yüzyıllardır bölgede insanlara karşı koyan çok kötü ve ölümcül bir yılan türü bu. Brezilya hükümeti, yalnızca bölgeyi araştırmak isteyen bilim adamlarına ziyaret izni veriyor. Bunun dışında giriş yasak. Hükümetin çabalarına rağmen, yasadışı avcılar hala bu yılanları karaborsada satmak için yakalamaya çalışıyorlar.


Dünyanın Günümüzdeki En Ünlü 20 Lokasyonu! Yaklaşık 8 milyar nüfuslu ve 12.742 km çapı olan dünyamız, her geçen gün yeniden keşfedilmeye devam ediliyor. Sosyal medya sayesinde, oturduğumuz yerden; konumumuza en yakın ve en uzak köşeleri rahatça gezebiliyoruz. Pekala birebir görmekle aynı şey değil ama en azından dünyanın saklı köşeleri hakkında bilgiler edinebiliyoruz. Arzu edersiniz ki birçok fotoğrafçı Instagram aracılığı ile fotoğraf kolajlarını ilgililerine ulaştırıyor. İşte birçoğunuzun yakından takip ettiği Beautiful Destinations sayfası da nitelikli fotoğrafçıların kadrajından çeşitli yerleri paylaşıyor. Biz de bu hesapta en çok paylaşılan ve ilgi gören yerleri şöyle bir toparladık. Tamamı camdan oluşan, yaklaşık 400 ton ağırlığa kadar dayanan, 37.8 milyon avroya mal edilen, birçok renkte 2000 adet led ışığa sahip olan köprü, bir seyir terası niteliği taşır. 500 metre yüksekliğinde inşa edilen yapı, muhteşem mühendisliği ve gösterileri ile Çin'in turist çekme merkezi haline gelmiştir. Norveç'in kuzeybatısına konumlanan takım adalar zinciri, Kuzey Işıkları'nı izlemek için tercih edilen yerlerden biridir. Sıcaklığı 0 ile -15 arasında seyreden yer; kırmızı sevimli evleri, denize dimdik inen dağları ve fiyortlarıyla tam bir doğa harikasıdır. Gözleriniz sizi yanıltmasın; görseldekiler yapay değil, doğal ışığın ta kendisi. Arachnocampa Luminosa adındaki Yeni Zelanda'ya özgü bu larvalar, tavandan sarkan küçük sarkıtlar üzerine tutunmuş bir şekilde dururlar. Mağara tavanlarını kaplayan bu küçük böceklerin ışık saçmasındaki neden ise kimyasal reaksiyonlar ile lusiferin enzimi üretmesidir. Bu sayede turistlerin gözdesi olurlar. Komşumuz Yunanistan'ın en çok ziyaret edilen yerlerinden biri olan Oia Köyü, Santorini ile özdeşleşen beyaz badanalı, mavi kubbeli, deniz manzaralı fotoğrafların hayat bulduğu yerdir. Dünyanın en romantik noktaları arasında kabul edilen Oia, mimarisi ve manzarasıyla ziyaretçilerine huzuru vadetmektedir. Eski Harry Kayaları, İngiltere'nin güneyindeki Dorset kıyısında bulunan kalker yığınıdır. Buradaki uçurumlar çoğunlukla tebeşirden oluşur. Deniz kayaları, sürekli deniz tarafından aşınmakta ve bu nedenle sürekli değişen özelliktedirler. UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan kayalar, Jurassic Coast'un en doğu noktasını işaretlemektedirler. Dünyanın en büyük adası olan ve yeşil ada anlamına gelen Grönland, devasa buzullara ev sahipliği yapar. Değişik formlarda yer alan bu buzullar, doğal bir mimari eser görünümü sunarlar. Kuzey kutbunun en kalın buz tabakaları ise adanın %81'ini kaplamaktadır. İşte o meşhur kapı. Cennetin Kapısı adını alan bu kapı, bir Hindu tapınağı olan tam adıyla Pura Penataran Agung Lempuyang'da yer alır. Bali'nin saygın tapınaklarından biri olan yer, Lempuyang Dağları tarafından çevrelenir ve Paduraksa ana kapısı, gizli odaların girişini işaretler. Tapınak, Bali'nin 6 kutsal mabedinden biri olarak kabul edilir. ABD'nin Montana eyaletinde yer alan Glacier Ulusal Parkı'nda çeşitli doğal güzellikler konumlanmaktadır. McDonald Gölü ise renkli çakıl taşları ile parktaki en büyük göl olma özelliğini taşır. 16 km uzunluğunda, 1,6 km genişliğinde ve 143 metre derinliğinde, erozyon ve buzulların bir araya geldiği bir vadiyi doldurur. İtalya'nın en renkli yerlerinden biri olan Cinque Terre, turizmin kalbidir. Yüksek ve sarp kayaların üzerine konumlanmış renkli evleri ve muhteşem sahili sayesinde doğa ile bütünleşir. İtalyan köy-kasaba kültürünü tanımak isteyenler için en doğru tercihtir. 2018 yılında hizmete açılan köprü, ülkenin en popüler yeri haline gelmiştir. Köprünün zeminle bağlantısını sağlayan ayakları, taştan devasa iki el tarafından tutuluyormuş gibi inşa edilmiştir. 150 metrelik yapı, 2 milyar dolara mal olmuştur. Rakımı 1400 m olan dağlarda konumlanan köprü, ziyaretçilerine panoramik bir seyir olanağı sağlar. Çin ve Vietnam arasında konumlanan şelale, dünyanın en büyük ikinci sınır şelalesidir. Vietnamlılar Ban Gioc adını verirken, Çinliler Detian adını vermektedirler. Üç basamaktan oluşan şelalenin düşüşü, bazı yerlerde 30 metreyi bulmaktadır. Tam bir doğa harikası olan şelale, insanı büyülemekte bir hayli başarılıdır. Tayland'ın gece pazarları, yerel insanlarla tanışabileceğiniz ve sokak hayatını deneyimleyeceğiniz yerlerdir. Asya ve Avrupa kültürü karışımı yemekler, eğlence mekanları, canlı müzikli barlar, alışveriş yapabileceğiniz hediyelik eşya, elbise alabileceğiniz ve Tayland ile ilgili her türlü şeyi bulabileceğiniz bu pazarlar saat 02.00 veya 02.30'a kadar açık kalabilmektedir. Tarihi M. Ö. 400 yılına kadar dayanan bu mistik kent belki de şu sıralar en çok karşılaştığınız yerdir. Ürdün'ün Lut Gölü ile Akabe Körfezi arasındaki toprakları üzerinde yer alan antik kent, zamanında Nebatilere başkentlik yapmıştır. 100 km'lik bir alana yayılan Petra, El-Hazne adında gizli bir bölüme sahiptir ve burada kral mezarları bulunur. Blok kaya taşlarından oyulan tapınak, amfi tiyatro, mezarlar ve rölyefler bölgenin karakteristik özelliğini yansıtır. Antik kent, 1985 yılında UNESCO Dünya Kültürel Mirası Listesi'ne alınmıştır. Son günlerde ülkemizin yüzü haline gelen Kapadokya, doğal tüf oluşumları ile hem yerli hem yabancı turistlerin gözdesi haline gelmiştir. Güzel Atlar Ülkesi anlamına gelen Kapadokya, lav ve küllerin oluşturduğu yumuşak tabakaların milyonlarca yıl boyunca yağmur ve rüzgar tarafından aşındırılmasıyla ortaya çıkan peri bacalarına ev sahipliği yapar. Onlarca sıcak hava balonunun tur yapmasıyla muhteşem görüntülere sahne olan bölge, 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Sit Alanı olarak tescillenmiştir. Türkiye'nin tanıtımında büyük bir role sahiptir. Cascate del Mulino kaplıcaları, Toskana'da, Saturnia şehrinin dışında yer alır. Zengin içerikli sülfür ve diğer mineralleri ile kaynağından yukarı doğru çıkan şelaleleriyle, doğal bir şekilde oyulmuştur. 37 C ısıyla su dolu taş kaynaklar aşağı doğru ardı ardına dizilir. Bu doğal kaplıca, dinlenmek için tercih edilen yerler arasındadır. Yüz ölçümü ve nüfusu itibariyle küçük bir kasaba sayılan Bled, son zamanlarda Ljubljana'ya giden turistlerin uğrak yerlerinden biri olmasıyla Slovenya'nın turizm bölgelerinden biri olmuştur. Gölün ortasına konumlanan adası, Bled şehrinin en çekici unsurudur. Adada Assumption of Mary adında bir kilise bulunur. Barok tarzının güzel bir örneği olan kilise, 17. yüzyılda inşa edilmiştir. Fas'ın kuzeyinde kurulan Mavi Şehir lakaplı Şafşavan, küçük bir kenttir. Bu kadar popüler olmasının sebebi; kentin evlerinin, duvarlarının, merdivenlerinin yani her köşesinin mavi ve beyaz renklerinde boyanmış olmasıdır. Şehrin mavi olması iki temel teoriye dayandırılır. İlk teori; mavinin sivrisinekleri uzak tutmasından dolayı kullanılmış olmasıdır. İkincisi ise 1930'larda Hitler zulmünden kaçan Yahudilerin maviyi yerel halka tanıtmasıdır. Renklerin kasabası Jodipan; yeşil, turuncu, pembe, sarı gibi birçok renkle boyalı çatı ve duvarları ile adeta gökkuşağını andırır. Nehir kenarına konumlanan bu gecekondu bölgesi, üniversite öğrencilerinin hijyenik ve sağlıklı bir yerleşim yeri oluşturma projesi kapsamında boyanmıştır. Renkli şemsiyeleri ve sokak sanatı ile göz doldurmaktadır. Dünyanın en büyük mağara tapınağı olan Batu Mağaraları, üç mağaradan oluşan bir inanç merkezidir. Bir Hindu tapınağı olan yere ulaşmak için, 272 adet rengarenk merdiveni çıkmanız gerekir. En ilgi çekici yeri, girişindeki Hindu Tanrısı heykelidir. Çevresindeki maymunların insanlarla iç içe olduğu mekan, kaya tırmanıcıları arasında da popüler yerlerden biridir. Shwedagon Pagoda, başkent Yangon'un ilgi odağı olan altın kaplı bir pagodası'dır. 2500 yıllık bir mabet olan yerde, Buda'nın saçı gibi Budizm'in kutsal öğeleri de bulunur. 99 metrelik pagodanın üst kısmında bulunan kutsal stupası tamamen altın kaplıdır ve üzerinde 4531 adet mücevher bulunur. Bu mücevherlerin en büyüğü 72 karatlık bir elmastır. Dünyanın en değerli yapılarından biridir. Tahmin edersiniz ki Tayland; değişik yapılarda, hayvan figürlü birçok farklı tapınağa ev sahipliği yapar. Söz konusu bu kentte de Tayland ve Güneydoğu Asya'daki tarihi binaların birebir orijinali ya da kopyası bulunur. Antik kent, bir açık hava müzesi niteliği taşır. Şimdilik bizden bu kadar, dünya görülmeye değer!


Entelektüel burjuvazinin toplumsal konular karşısında a politik tavrının sorgulandığı: Ahlakı, vicdanı, nefreti, şiddeti ve de utancı bireyler üzerinden yansıtan bir Bergman Filmi, Utanç /Skammen. Tarkovsky'nin Andrey Rublev filminde karşılaştığımız, sanatçının toplumsal sorunlarla yüzleşme miti, Utanç'da da karşımıza çıkar. Savaş karşısında a politik bir tavır sergileyen Eva ve Jan, düşen bombalara, ölen insanlara rağmen kendi bireysel sorunlarıyla ilgilenmektedirler. Ancak, düşman uçağının yaşadıkları bölgeye düşmesiyle kendilerini savaşın içerisinde bulurlar. Böylelikle, Bela Tarr'ın sinemasına sinen ' Kendi gerçekliğinden kaçamazsın' söylemi Bergman'ın Utanç'ına da sinmiş olur. Zaman geçtikçe savaşın şiddeti artar. Eva ve Jan, isyancı askerlere yardım etmekle suçlanıp sorguya alınırlar. Belki de hayatlarına daha önce hiç maruz kalmadıkları şiddetle karşılaşırlar. Sorgunun başında yer alan eski bir tanıdıkları olan Albay Jacobi sayesinde serbest bırakılırlar. Bu noktadan sonra, ikili arasında şiddet ve iletişimsizlik ön plana çıkar. Bergman sinemasına sinen iletişimsizlik ve bireyin iç dünyasında kayboluşu, film boyunca birçok sahneye sindirilir. Bergman, bu kısımlarda sevginin iletişim kurmadaki gücünü tekrar hatırlatır. Sevginin tükendiği yerde insan vicdanını da kaybeder. Naif bir müzisyen olan Jan iki kişiyi öldürür. Eşine sadakatle bağlı Eva ise, Jan'ı aldatır. Savaşın şiddeti, insanların iç dünyasına inerek onları böler, vicdanlarını köreltir ve onları birer 'hayvan'a dönüştürür. Bergman'ın Utanç'ı, toplumsal utancın temsiliyetini taşır. Görsel atmosferin yoğun zıtlıklar aracılığıyla verildiği sahnelerde umutsuz bir hava hakimdir. Eva rolünü oynayan Liv Ulmann'ın yakın plan çekimleriyle gözlerindeki çaresizlik ve acı filmin kasvetini artırır. Atılan bombaların gürültüsünün bitiği yerde daima kuş sesleri duyulur. Bu kısımda her şeye rağmen devam eden yaşamın alegorisi hissedilir. Filmin sonunda Eva ve Jean bir grup insanla birlikte tekneyle denize açılır. Denizin ortasında kalmış insanların trajedisi sık sık tekrarlanan karanlık geçişlerin etkisiyle daha da kuvvetlenir. Artık tekne de ne yiyecek ne de içecek su kalmıştır. Sessizliğin hakim olduğu sahnelerde, karanlık geçişler tekrarlandıkça suda yüzen ölü askerlerin bedenleriyle karşılaşırız. Çaresizlik içerisinde birbirine bakan gözlerde umutsuzluk ve beklenen ölüm vardır. Martı ve dalga sesleri içerisinde Eva, Jan'a gördüğü rüyayı anlatır. Vicdan-ahlak-sevgi imgelerinin irdelendiği filmde, bireysel bir yüzleşmedir 'Utanç'. Savaşların, yıkımların, ölümlerin karşısında umursamaz hale gelen bireye 'Utanç' üzerinden yüklenmiştir Bergman.


Fiziğin dur durak bilmeyen gelişimiyle milyarlarca yıldızı, evimizden yani dünyamızdan görebiliyoruz. Fakat her geçen gün, gelişmiş şehirlerdeki ışık ve hava kirliliği evreni gözlemleyecek yeteneklerimizi kısıtlıyor. Fransız fotoğraf sanatçısı Thierry Cohen, metropollerde artan kirliliğe duyduğu öfkeyle, dünyanın en büyük şehirlerini karanlığa hapsediyor. Karartılmış Şehirler ismini taşıyan serisinde; Şanghay'dan Paris'e, Hong Kong'dan Los Angeles'a dünyanın en ışıklı şehirlerini karanlığa gömüp onları yıldızlarla baş başa bırakıyor. İmkansız fotoğraflar ortaya koyan Cohen, Sadece yıldızlar olsaydı dünya nasıl görünecekti? sorusunun cevabını bizlere sunuyor. Çalışma şekli gayet basit olan Cohen, şehirleri ve yıldızlarla dolu gökyüzünü ayrı ayrı, aynı makine ve lensle fotoğraflıyor. Bu iki görüntüyü yani iki gerçekliği birleştiren sanatçı, aslında göremediğimiz fakat orada olduğuna inandığı üçüncü bir gerçeklikle birleştiriyor. Sanatçı seçtiği şehirleri fotoğrafladıktan sonra bu şehirlerle aynı enlemde yer alan açık alanlara giderek buradaki yıldızlı gökyüzünü çekiyor. Yani aslında Paris, Montana'nın yıldızlarıyla birleşirken, Şanghay'da Batı Sahra'nın yıldızlarını kucaklıyor.


Kendisini bir 'keman ressamı' olarak adlandıran, çeşitli keman ve çelloların üzerine yaptığı çizimlerle sanata yeni bir bakış kazandıran Leonardo Frigo, Londra'da yaşayan İtalyan bir sanatçı. Leonardo, kemanların ve çelloların üzerine biyografiler ve hikayeleri kazımayı hayatının tutkusu haline getirmiş. Çalışmalarıyla, izleyiciler ve enstrümanlar arasında benzersiz bir bağ kurmayı hedefleyen Leonardo, kemanlarının üzerine semboller, desenler ve gömülü metinler yerleştirerek, sanatın insanlar üzerindeki etkisini pekiştirmek gerektiğine inananlardan. Aynı zamanda, kemanlarının da en az kitaplar kadar okunabilirliğinin olması gerektiğine inanan sanatçı, müziği ve müzikal enstrümanları seviyorum, bir enstrüman üzerindeki illüstrasyonu bitirmem üç haftamı alıyor diyor. O, beyaz bir arka plan üzerinde resim yapmaktansa, var olan bir gerçekliğin üzerine siyah dolma kalemi ile, çarpıcı ve detaylı çizimler yapmayı seçiyor. Leonardo'nun, bu eşsiz sanat formunun temelinde yaratmak istediği bir düşüncesi var. O da; enstrümanlarının yalnızca çalındığında ya da öylece orijinal formunda görsel olarak takdir görmesi değil, aynı zamanda hikaye kitapları gibi okunabilirliğinin olması gerektiği. Tasarlanmış bir oluşum üzerinden, farklı bir yaratım ortaya koymak istiyor aslında. Bana soracak olursanız Leonardo hiç de haksız sayılmaz. Sanat, sanatı doğurmalı. Sanata olan sevgisini yine kendisi gibi bir sanatçı olan babannesinden aldığını söylüyor. Müzisyen kimliğinin yanı sıra, 14 yaşında başlayan bu tutkusunu ve 10 yılı aşkın süredir devam ettirdiği çizimlerini, dört yıldır dünyanın çeşitli şehirlerinde farklı sergilerle taçlandırıyor. 2015 yılında ilki Güney Kore'de olmak üzere, birçok ülkede dokuz muazzam sergi açıyor. Son serilerinden biri ise; her biri yedi ölümcül günahı temsil eden yedi farklı keman çizimi. Bu çizimler görenleri ciddi anlamda sürükleyici bir yolculuğa çıkarıyor. Onları, gurur, açgözlülük, şehvet, kıskançlık, oburluk, gazap ve tembellik gibi kavramları keşfetmeye teşvik ediyor. Sanatçının eserleri arasında, kısa bir süre önce besteci Antonio Vivaldi'nin tüm biyografisini gösteren ilk çello çalışması da bulunuyor. Lenardo Frigo, her biri başka bir yaşanmışlığı temsil eden çizimleriyle dünya çapında, bilinirliğini her geçen gün arttırmaya devam ediyor. Avrupa ve Asya'nın haberdar olduğu bu sanatçıdan nasıl haberdar olamayız? diye de geçirmiyor değilim aklımdan.


Kendisini, eğlenceli ve hayatındaki dertlerini esprili bir dille anlattığı karikatürleriyle tanıdığımız Erdil Yaşaroğlu, bu defa karşımıza ilk kişisel heykel sergisi Oyun ile çıktı. Sanatçı, oyun kavramını çocukluğumuzdan kalma bir tür etkinlikten çok, yetişkinler olarak hayata dayanma gücümüzü artıran bir kaçış olarak tanımlıyor. Dünyanın en büyük karikatürünü 2012 yılında tamamlayarak Guinness Dünya Rekorları listesine girmeyi başaran sanatçı, 12 yaşından bu yana çizimler yapıyor. Lisans eğitimini Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü'nde tamamlayan Yaşaroğlu, bu defa heykel dalındaki eserlerini sergilediği ilk kişisel sergisi ile bizlere diğer bir yanını daha gösterdi. Karikatürlerindeki esprili dilin aksine heykellerinde yeni bir form ile izleyicinin karşısına çıktı. Yapı Kredi Bomontiada'da gerçekleşmiş olan sergide sevimli ve renkli heykellerin yanı sıra; Erdil Yaşaroğlu'nun desenleri, kağıt işleri ve karikatür üretimindeki yaratıcı süreçlerini anlatan filmler yer aldı. Ayrıca sanatçının katıldığı konuşmalar ve atölyeler de gerçekleştirildi.


Rosa'nın babası Raimond, Saint- Simon derneği üyesiydi ve kadınların özgürleşmesini savunuyordu. Hatta o dönem kadınlar için yasak olan pantolonu, özgürleşme için bir simge haline getirmişti. Yükselen burjuvazi ile birlikte nü'nün yerini doğa resimleri almıştı ve babasının fikirlerinden etkilenen Rosa; geleneksel kadın kıyafetlerini çıkardı, saçlarını kısacık kestirdi. Ayağına geçirdiği botlarla dağlarda doğal yaşamı resmetmeye başladı. Rosa'nın natüralizm anlayışı ve hayvanları kendine özgü karakteriyle verebilmesi dönemin burjuva kesimini oldukça etkiledi. Ancak onun giyim tarzı dönemin ahlak anlayışına hitap etmediği için, kadınsı olmamakla eleştirildi ve aşağılandı. Eleştirilere verdiği cevapla kadınlara sunulan alanları trajik biçimde anlatmaya çalışsa da, kendisine karşı yüklenen bakış açısını değiştiremedi. Rosa Bonheur, Seçmek zorunda kaldığı konular yüzünden oldukça kötü şartlarda çalıştı. Popüler beğeniye yönelik ürettiği eserleriyle ; Paris Salonu'nun birincilik madalyasını ve Onur Nişanı'nı kazandı. Yaşadığı dönem için bir ilk olan Rosa ödülleri alsa da kendisine dayatılmaya çalışılan Viktoryan Ahlak'ı reddetti. Kendinden emin ve kararlı tavrıyla, erkekler dünyasında var olma savaşını kazandı.


İspanya, Mallorca merkezli tasarım evi PRRINT eskimiş ve vintage sözlüklerle sıra dışı bir projeye imza atmış. Kıyıya, köşeye atılmış sözlük sayfaları adeta birer tuvale dönüşürken birbirinden eşsiz anatomik çizimlerde bu sayfalarda can bulmuş. İnsan bedeni ve çevreyle olan ilişkisini harmanlayan bu çizimler; doğa-insan, doğum-ölüm ikilemlerini de bir araya getirmiş. Donuk ve ürpertici insan anatomisinin renkli çiçeklerle bir araya gelmesi sıra dışı bir kompozisyon ortaya çıkarmış. Çevreye dost olarak tanımladıkları işlerini bu iki tanımla birleştiren şirket, ekoloji dostu ve hayvan sever bir seri de ortaya çıkarmış.


Erkekler, kadınlar nehre iner hep beraber çıplak yıkanırlar. Birbirinden kaçmazlar. Bununla beraber asla zina etmezler. Aralarından zina eden birini, kim olursa olsun, dört kazık çakıp kollarından ve bacaklarından bu kazıklara bağlarlar. Balta ile onu baştan ayağa ikiye bölerler. Kadın için de aynı cezayı verirler. Bundan sonra zina eden kadın ve erkeğin parçalarından her birini bir ağaca asarlar. İbn Fadlan, X. yüzyıl başlarında Abbasi Halifesi Muktedir'in divanında çalışan katiplerden biridir. Fadlan, 309-310/921-922 yılları arasında Muktedir tarafından Etil Bulgarlarına gönderilen elçilik heyeti sırasındaki elçilik hatıralarını anlattığı Seyahatname si ile tanınır. Hakkında yok denecek kadar az bilgiye sahip olunsa da geriye bıraktığı ve çok kıymetli tarihçimiz Zeki Velidi Togan sayesinde keşfedilen seyahatnamesi sayesinde bugün eski Türkler ve Ruslar hakkında bilgi ediniriz. Halife Muktedir tarafından görevlendirilen, İbn Fadlan'ın da içinde bulunduğu elçi heyeti, 21 Haziran 921 tarihinde Bağdat'tan hareket ederek sırayla; Kirmanşah, Hamedan, Save, Rey, Dameğan, Nişabur, Serahs, Mevr, Amul, Firebr, Beykend, Buhara, Harezm'den geçerek İlteper Almış Han'ın Karargahı'na ulaşır. Amaç; İslam'ı kabul etmiş Etil Bulgarlarına Müslümanlığı öğretmek ve Almış Han'ı birtakım sorunlardan kurtarmaktır. Bahsi geçen yolculuk sırasındaki izlenimler sonucu yazılan seyahatname, en sağlam ve akıcı dille yazılmış belgelerden biridir. Mutlaka mübalağaların da bulunduğu risale bize X. yüzyıldaki Oğuzlar, Bulgarlar, Hazarlar, Ruslar, Peçenekler, Kırgızlar, Kıpçaklar, Karluklar vb. kabilelerin; toplum yaşantıları, gelenekleri, adetleri ve dinleri hakkında ilginç bilgiler verir. Baştan uyarmak gerekirse, dönem şartlarından dolayı bugünkü temizlik vb. konularda anlayışımıza uymayan fazlaca olay vardır. Okumanızı ona göre yapmanızı tavsiye ederim. 1. Oğuzlar, büyük tuvalet yaptıktan, işedikten sonra temizlenmezler, cünüplükten ve diğer şeylerden dolayı yıkanmazlar. Suyla ilişkileri yok gibidir. Bir gün bir adamın çadırına indik. Oturduk. Adamın karısı da bizimle oturdu. Bizimle otururken cinsi organını açtı ve kaşıdı. Yüzlerimizi kapadık. Kocası güldü. Tercümana Onlara söyle, sizin yanınızda onu açıyor, sizi görüyor ve onu koruyorsunuz. Bu onu kapatıp da başkalarına müsaade etmesinden daha iyidir. dedi. 3. Zina bilmezler. Biri zina yaparsa; ağaçların dallarını bir araya getirip failin ellerini ve ayaklarını ağaca bağlarlar, sonra o dalları serbest bırakırlar, adam ikiye ayrılır. 4. Bir adam ölünce karısı varsa, öz anası olmamak şartıyla, büyük oğlu onun karısıyla evlenir. Bir gün bir Türk'ün çadırına misafir olan bir Harezmli, çadır sahibinin oğlunu kandırır ve isteğine ulaşır. Oğlanın babası, ikisini iş üstünde yakalar. Divan kurulur. Gerçek karar ikisinin de ölmesini emreder. Ama baba, çocuğu için razı gelmez. Bunun neticesinde Harezmli'ye para cezası verilir. Harezmli, oğlanın babasına 400 koyun ödemiştir. 6. Türklerin hepsi sakallarını tıraş eder, bıyıklarını bırakırlar. 7. Adetlerine göre, bedene temas eden elbise, parçalanıp dağılıncaya kadar yıkanmaz. 1. Türklerin en kötü, en belalı, en katil olanlarıdır. 2. Gömleklerinin dikiş yerlerinde bit arar, bulunca dişleriyle ezerler. Tercümana sordum, Bu meseleyi içlerinden birine sor. Niçin onu Rab kabul ediyor? dedim. Adam cevaben Ben onun bir benzerinden çıktım. Ondan başka beni yaratan tanımıyorum dedi. 1. Hükümdar kime bir lokma verirse onun önüne sofra gelir. 2. Cevval ve bilgili insanları bu kişi rabbimize hizmet etmeye uygun, onun yanına gönderelim diye asarak öldürürler. 3. Yılanları öldürmezler, yılanlar da onlara zarar vermez. 4. Ölülerin arkasından kadınlar ağlamaz, erkekler ağlar. İki sene matem yaparlar. Süre bitince saçlarını keserler. Davet verirler. Matemden çıktıkları böyle anlaşılır. 1. Kadınlardan her birinin göğsünün üstünde altın, demir, bakır ya da gümüşten hukka bulunur. Her hukkada bir halka ve halkaya bağlı bıçak bulunur. 2. En makbul ziynet eşyası mavi boncuklar dır. 3. Cünüplükten, yemekten, tuvaletten sonra ellerini yıkamazlar. 4. Onlardan biri cariyesiyle herkesin önünde çiftleşir. Bazen birbirlerinin hizasında bir grup olarak çiftleşirler. 5. Her gün yüzlerini en pis şekilde yıkarlar. Her sabah bir cariye, efendisine kapta su getirir. Kişi, bu suyla yüzünü, saçını yıkar, sümkürür, tükürür. Cariye aynı kabı tüm ev halkı için dolaştırır. Her biri aynı su ile aynı işlemleri yapar. Reisin cariyelerinden biri de onunla gönderilir. Ölmeyi kabul edilen cariyeye, hizmet edilir, reis gibi ona da elbiseler dikilir. Yakılma günü geldiğinde ölü gemiye konulur. Bir at, köpek, ekmek, et, soğan ve silahı da yanına konulur. Ölüm meleği denilen görevli ile cariye gemideki çadıra girerler. Peşinden erkekler girer, cariyeyle çiftleşirler. Sonra beraber cariyeyi öldürürler. İşlem bittikten sonra odunlar atılır ve gemi ateşe verilir. 1. Hazar Hakanı'nın 25 kadın edinmesi gelenektir. Ayrıca 60 adet de cariyesi bulunur. 2. Hakan geçerken tebaası secde eder. Geçip gidinceye kadar kafasını kaldırmazlar. 3. Hükümdarın hangi mezar odasında olduğu bilinmemesi için onu gömenlerin başları kesilir. Türk ülkelerinin acayipliklerinden biri onların istedikleri zaman yağmur, kar, dolu yağdırdıkları bir çeşit taşa sahip olmalarıdır. Onlar bir sefere çıkınca ve yağmur yağmasını isteyince bu taştan bir miktar çıkarır; bir bulut peyda olur ve yağmur yağarmış. Bir hikayeye göre; Horasan hükümdarı ordusuyla Türkler üzerine sefere çıkmış. Günlerce savaşmışlar. Bir gün Horasan hükümdarına bir haber gelmiş. Habere göre Türklerden bir kahin geri çekilmezse Horasan ordusuna dolu yağdıracakmış. Ertesi gün olmuş ve Horasanlıların tarafını devasa siyah bir bulut kaplamış. Durumu anlayan hükümdar hemen namaz kılmış ve Allah'a dua etmiş. Neyse ki hareketinin hemen üzerine bulutlar yön değiştirip Türklerin tarafına geçmiş ve dolu yağdırıp orduyu helak etmiş. Özetle; İbn Fadlan, tabi ki birtakım mübalağalarla yaptığı geziyi bizlere aktarmıştır. Türklerin yaşayış tarzları ve gelenekleri hakkında bilgi vermiş, dönem hakkında kanıya varmamıza olanak sağlamıştır.


Pirkle Jones; uzun yıllar boyunca Kaliforniya halkını, politikasını ve manzarasını kronikleştirerek homojen bir yapı içerisinde sundu. Kaliforniya'nın güzelliğini ve kültürünü kaydederken toprağa olan duyarlılığını; Ansel Adams, Edward Weston ve Minor White geleneğiyle yansıttı. Tekinsiz bilinci, aciliyet duygusunu, sosyal yapıyı ve ayaklanmaları yansıtma adına; portre, manzara ve mimari fotoğraflarını bir araya getirerek tarihsel bir panorama yarattı. 2. Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusunda dört yıl askerlik yapma zorunda kalması, Pirkle Jones'in hayata bakışını değiştirdi. Kendisini daha insancıl bir yaşama bırakma adına, minimal bir yaşam alanı oluşturdu. Ansel Adams'ın asistanı olarak çalışmaya başlamasıyla fotoğrafçılık kariyerinde ayrı bir yer edindi. Tıpkı Adams gibi, ancak kendi gözüyle samimi sokak sahnelerini, doğayı ve işçileri kadrajına aldı. Jones, kaotik dünyada doğaya dönmenin zorunluluğuna inanlardandı. Bu nedenle onun hayatı kasabalarda ve dağlarda gizlenmiş köylerde geçti. Farklı kesimden insanları yansıtma adına San Francisco'ya gitse de kendi bilincinden soyutlanarak statik görüntüler elde ediyordu. Onun içsel yolculuğunu tamamladığı alan bozkırlardı. İşçiler, köylüler, çocuklar onun doğada aradığı samimi hayatın öğeleriydi. Pirkle Jones'in manipüleden-estetik kaygıdan uzak fotoğrafları, yalın içten bir dünyanın yansımasını tezahür ediyor. Bazen bir tarlada bazen de yanan bir evi çektiği görüntülerde Tarkovsky'nin Offret'indeki dünyayı bulabilirsiniz. Bunca yıldan sonra nihayet kendimi doğada buldum.


Yolumuz eski adıyla Habeşistan, günümüz ismiyle tanıdığımız Etiyopya'ya uzanıyor. Afrika Boynuzu'nda yer alan büyük bir Doğu Afrika ülkesi olan Etiyopya; günümüzden 3 milyon yıl öncesine dayanan tarih öncesi yerleşim yerleri ve insan kalıntılarıyla, tarih çağlarının başlamasından bile önce insanlığa kapılarını açan kadim topraklardan birisidir. Tarihi bu kadar eskilere dayanan bir ülkenin içinde bulundurduğu bir o kadar eşsiz yapıya rastlamak da hiç kuşkusuz su götürmez bir gerçektir. Etiyopya'nın kuzeyine Amhara Bölgesi'ne, Dünya Mirası listesinde kendine yer bulmuş insan üstü kaya-oyma kiliselerine Lalibela'ya konuk oluyoruz. Küçük bir kasaba olan Lalibela, ülkenin hem tarihsel hem de kültürel olarak en önemli ve en kutsal yeri olarak kabul görüyor. Kaya-oyma kiliseleri ve bu kiliselerin içinde bulunduğu köy ise adını Zagve Kralı Lalibela'dan alıyor. O yüzyılda Ortadoğu'nun haç merkezi olan Kudüs, Müslümanların ve Hristiyanların çatışmalarıyla tehlikeli ve ulaşılmaz bir haldedir. Kral Lalibela, bu durumu değiştirmek ve hacı daha güvenli hale getirmek için Hristiyan alemine ikinci bir Kudüs yaratmayı amaçlamıştır. Mimari olarak Doğu kiliseleri dikkate alınarak yapılmış bu kaya-oyma kiliseleri 3 grup halinde inşa edilmişlerdir. Kuzey, Batı ve Doğu olarak bölünen bu yapılar içerisinde gözle görülen ve en iyi korunan yapı hiç kuşkusuz Batı kanadında yer alan Aziz George Kilisesi'dir. Kiliseler geleneksel bir şekilde inşa edilmemiştir, daha ziyade yekpare bloklardan oluşan kayalardan yontularak meydana gelmiştir. İnce işçilik ile birbirine tünellerle bağlanan bu yapılar eşsiz oyma darbeleriyle hala canlılıklarını koruyarak ayakta durmaktadır. Lalibela Kiliseleri, hala doğal ortamlarında korunmaktadır. Kayaya oyulmuş bu kiliseler ile yöresel evlerin birlikteliği, hala antik köy yerleşim planının kanıtlarını göstermektedir. Sitenin bir hac yeri olarak orijinal işlevi hala devam etmekte ve sosyal uygulamaların da sürekliliği sağlanmaktadır. Yüzyıllar boyunca, kilise ve devlet kutsal Lalibela bölgesinden ortaklaşa sorumlu olmuş ve uluslararası mecralarca da korunmaktadır. Büyük bir rahip ve keşiş topluluğuna da ev sahipliği yapan yapı, Etiyopya Hristiyan aleminin büyük ve kutsal bayramlarını kutlamak için birçok hacı kendine çeken bir yaşam alanı ve hac merkezi olmuştur.


Evden Gezebileceğiniz Online Müze ve Yerler! Pandemi nedeniyle bir dönem evlere kapansak da aşının bulunması ile normalleşme sürecini ilerletmeye çalışıyoruz. Arzu edersiniz ki bu kapanma sürecinde dünyaca ünlü bir çok müze, hem koleksiyonlarını dijitale yükledi hem de müzelerin 360 derece panoramik görüntülerini yükledi. Böylece, oturduğunuz yerden müze müze gezmek mümkün oldu. Söz konusu süreçte evine çok alışanlar, seyahat etmekten endişe duyanlar ama keşif yapmaktan da uzak kalamayanlar için NTV Seyahat, online olarak gezilebilen müzeleri ve turistik alanları listelemiş. - Ayasofya Müzesi İstanbul/Türkiye - British Müzesi Londra/İngiltere - Louvre Müzesi Paris/Fransa - Musee D'orsay Paris/Fransa - Rijksmuseum Amsterdam/Hollanda - Van Gogh Müzesi Amsterdam/Hollanda - Salvador Dali Müzesi Figueres/İspanya - Pergamon Müzesi Berlin/Almanya - Vatikan Müzesi Vatikan - Metropolitan Müzesi New York/ABD - Solomon R. Guggenheim Müzesi New York/ABD - Ulusal Sanat Galerisi Washington/ABD - J. Paul Getty Müzesi Los Angeles/ Kaliforniya - Ulusal ve Modern Çağdaş Sanat Müzesi Seul/Güney Kore - Ulusal Antropoloji Müzesi Mexico City/ Meksika - Sao Paulo Sanat Müzesi Sao Paulo/Brezilya - Uffizi Galerisi Floransa/İtalya - Kolezyum Roma/İtalya - Machu Picchu Peru - Giza Piramitleri Mısır


Evreni Anlamanıza Yardımcı Olacak 25 Popüler Bilim Kitabı! Hiçbir şey gerçek olamayacak kadar muhteşem değildir, yeter ki doğa kanunlarıyla çelişmesin. Evreni anlama algımız her geçen gün değişiyorken şüphesiz buradaki en büyük katkı, bilim insanlarına ve bilime aittir. Bilim, geçmişten günümüze süregelen araştırmaları ile birlikte bilinenin üstüne sürekli koyarak insanlığın ilerlemesini sağlamaktadır. Bizler, her birimiz, minik birer evreniz. İnsanlığın ilerlemesindeki bu yolda, bilim insanları büyük bir paya sahiptir. Deney-gözlem başarısı ve başarısızlıkları, kozmosa dair keşiflerin önünü açmaktadır. Siz, ben, hepimiz yıldız tozundan meydana geliriz. Araştırmalar sonucu edinilen bilgilerin akademik çalışmalar sayesinde belgelere dökülmesi ile oluşturulan kitaplar ise her an elimizi uzattığımız yerde yer alarak, bilgi edinmemizi sağlamaktadır. Dünya'nın sabit olduğuna dair algımız, yaşam süremizin kısa olmasından kaynaklanan bir illüzyondur. Biz de kozmosa dair bu zamana kadar kayda alınan bilgileri, fizik yasalarını, formüllerini, gezegenleri, yıldızları vb. bilgileri içeren popüler bilim kitaplarını derledik. Gezegenler, yıldızlar, galaksiler, biz hepimiz ve tüm yaşam aynı yıldız tozuyuz. Zamanın Kısa Tarihi, 1988 yılındaki ilk basımından bu yana geçen yıllar içerisinde bilimsel yazın alanında bir başyapıt konumu kazandı. Kırk dile çevrildi ve dokuz milyonun üzerinde baskı yaparak dev bir uluslararası ün kazandı. Kitap o dönemde, evrenin doğası hakkında öğrendiğimiz en son bilgiler göz önüne alınarak yazılmıştı, öte yandan o günden bu güne evrenin gözlem teknolojilerinde ilerlemeler yaşandı. Son gözlemlerden edindiğimiz yeni bilgileri kitabına katan Hawking, kitabın güncel versiyonunu yayımlamıştır. Geçmişin yaratılış üzerinden açıklamaları, bugün artık çok daha az uygun ve güvenilir görünüyor. Günümüzde bilim, bütün bu sorulara yanıt bulmaya başladı. Hawking'in ölümünden önce yazdığı son yazıların derlemesi olan bu kitap, tarihin en önemli zihinlerinden birinin büyük sorulara verdiği yanıtlardan oluşuyor. Zamanın Kısa Tarihi'nden sonraki gelişmeleri ve en yeni bilimsel bulguları içeren Ceviz Kabuğundaki Evren; kuantum mekaniğinden sicim kuramlarına, genel görelilikten 11 boyutlu süper-kütleçekime, Büyük Patlama'dan evrenin kaderine kadar bütün tartışmaları kapsıyor. Bu kitapta evren tasarlanabilir mi?, uzay-zamanın bir başlangıcı var mı? gibi pek az fizikçinin sormaya cesaret ettiği soruları soran Hawking, uzman olmayan, hiç fizik bilmeyen okurlara bu zor konuları, büyük bir ustalıkla ve bol görsel malzemeyle açıklıyor. İnsan ırkı nihayet radikal anlamda yeni bir sınır bölgesine, yani uzayın sınırına gelip dayandığında, gelecek kuşaklar çağımıza geçip gitmiş bir zaman olarak bakacaklardır. Soluk Mavi Nokta'da Carl Sagan, kozmostaki bu muhteşem yeni tarihimizin izini sürüyor ve güneş sistemimizden çıkıp galaksilerin ötesindeki mesafelere yol alırken, bize daha önce bir karaltı gibi görünen bu yeni geleceği anlatıyor. Kitap, Carl Sagan'ın 1985 yılındaki Gifford Konferansları'nın yüzüncü yıldönümü nedeniyle aldığı davet üzerine İskoçya'da verdiği konferansın metinlerinden oluşmaktadır. Sagan konferanslarda; diğer gezegenlerde akla dayalı yaşam olasılığından kendi gezegenimizdeki yaşamın karşı karşıya kaldığı nükleer tehlikeye, yaratılışçılık ve bilimin bilgili tapma olduğuna dair yeni bir kavrama, manik depresyondan kendinden geçmenin muhtemel kimyasal yapısına kadar uzanan konulara ve sorunlara değiniyor. Sagan bu kitapta, din ve bilim arasındaki ilişkiye dair fikirlerini ortaya koyarken; evrenin enginliğinde kutsalın ne demek olduğunu anlamak için sürdürdüğü kişisel arayışını bizlere aktarıyor. Önde gelen sicim kuramcılarından Brian Greene, çok açık ve anlaşılır bir dille yazdığı bu kitapta okuyucuya nihai kuram arayışının ardındaki bilimsel hikayeyi ve bilim insanlarının çabalarını anlatıyor. Sicim kuramı, evrenin öyle değişik bir görüntüsünü ortaya çıkarıyor ki fizik dünyası hala bu şokun dalgalarının etkisi altında. Heyecan verici ve çığır açıcı fikirlerin, örneğin uzayın dokusunda gizli yeni boyutlar, temel parçacıklara dönüşen kara delikler, uzay-zamanda yarıklar ve delikler, birbirlerinin yerine geçebilen çok büyük ve çok küçük evrenler ve bunlar gibi birçok başka fikrin, günümüzde fizikçilerin üstesinden gelmeye çalıştığı bazı sorunların çözümünde çok önemli bir yeri var. Evrenin Zarafeti, bu konuda yapılan keşifleri ve hala çözülememiş gizemleri bize aktarıyor. Evrenin dokusunu oluşturan uzay ve zaman... En gizemli kavramlar. Uzay bir varlık mı? Neden zamanın bir yönü var? Uzay ve zaman olmadan evren olabilir miydi? Geçmişe dönebilir miyiz? Brian Greene, bizi Nevvton'un uzayı ve zamanı değişmez gören anlayışından Einstein'ın akışkan uzay-zaman kavramına, kuantum mekaniğinin birbirlerinden çok uzaktaki cisimlerin davranışlarım anında birbirlerine göre belirledikleri dolanık uzayına doğru aydınlatıcı bir yolculuğa çıkarıyor. Bir zamanlar evren var olan her şey anlamına gelirdi. Her şey. içinde akla gelebilecek her şeyin bulunduğu bir bütünlük. Oysa son yıllarda fizik ve kozmoloji alanlarındaki keşifler, pek çok bilim insanını evrenimizin aslında çok sayıda evrenden sadece bir tanesi olduğu düşüncesine yöneltti. Bu kitapta Brian Greene çeşitli çoklu evren anlayışlarını ele alıyor: İçlerinden sadece bir tanesi yaşadığımız evren olan içi içe geçmiş evrenler denizinden oluşan bir çoklu evren; bizden sadece mili metrelerce uzaklıkta olduğu halde göremediğimiz bir çoklu evren; kuantum fiziğinin mümkün kıldığı her türlü olasılığın gerçekleştiği bir çoklu evren. Brian Greene, bu kitapta karmaşık bir konuyu son derece keyifli ve anlaşılır bir şekilde irdeleyerek temel soruları da cevaplamaya çalışıyor. Kitap, önümüzdeki yüzyılın baş döndürücü, kışkırtıcı ve neşelendirici bir görünümünü, geleceği laboratuvarlarında şimdiden icat eden, dünyanın en iyi üç yüzden fazla bilim insanıyla yaptığı görüşmelere dayanarak bize anlatıyor. Sonuç, tıpta, bilgisayarlarda, yapay zekada, nano-teknolojide, enerji üretiminde ve uzay yolculuğunda devam edegelen devrimsel gelişmelerin, en otoriter ve bilimsel olarak hatasız bir tasviri. Kaku, belli başlı teknolojilerin büyüyebilme oranlarını, ne kadar ileriye gidebileceklerini ve onların nihai limitlerini ve risklerini sorguluyor. Bu kitabın amacı okuyucuya insanlığın 4000 yıldır giriştiği en önemli ve heyecan verici yolculuklarından biri hakkındaki son bilgileri aktarmaktır. Amacın, temel olarak matematik ve fizik arasındaki ilişki ile evren hakkında daha iyi bir kuram için arayışlarımızın temellerini güdüleyen iki güçlü etki arasındaki etkileşimin nasıl şekillendiğiyle ilgili olduğu söylenebilir. Penrose, matematiksel denklemlerin, okuyucu sayısında ciddi düşüşlere yol açacağına ilişkin uyarılara rağmen kitabında bundan kaçınmamış. Ancak okuyucuya denklemleri anlamadığı yerde atlamasını öneriyor. Öklit teoremlerinden genel göreliliğe kadar, kuantum ve sicim kuramları da dahil, fiziğin temelinde yer alan matematik kavramlarını kapsayan bu kitap, gerçeğe giden yolu aydınlatıyor. Roger Penrose son kitabında, Büyük Patlama üzerine inşa edilen yanlış varsayımları yıkıyor. Zaman Döngüleri, kozmolojiye yeni bir bakış açısı getirerek, sıklıkla sorulan Büyük Patlamadan önce ne vardı? sorusuna oldukça beklenilmedik bir cevap veriyor: Döngüsel Evrenler. Penrose, ivmelenen ve genişleyen evrenimizin beklenilen kaderinin aslında yeni bir 'Büyük Patlama' olarak yeniden nasıl yorumlanabileceğini göstermektedir. Bu kitap, Nobel ödüllü Feynman'ın, 1961-1963 arası Caltech'te üniversite birinci ve ikinci sınıf öğrencilerine verdiği fizik derslerinin popülerleştirilmiş özetleridir. Temel fizik, atom kuramı, enerji, kütleçekim, kuantum ve fizikle diğer bilimlerin ortak noktalarını kapsayan bu konular, Feynman'ın usta anlatımıyla fizik bilmeyen okurların anlayabileceği düzeyde sunulmaktadır. Nobel ödüllü ünlü fizikçi Steven Weinberg'in, yıllar önce yazdığı İlk Üç Dakika kitabı güncelliğini korur. Kitabın yazıldığı 1976'da, evrenin kabaca 14 milyar yıllık öyküsüyle ilgili Büyük Patlama Kuramı, ana hatlarıyla ortaya çıkmıştı. Bu öykünün özellikle ilk birkaç dakikası 1960 ve 1970'lerde büyük ilerlemeler kaydetmiş olan temel parçacıklar fiziğine dayanır. Kitapta, evrenin tüm evrimine değinilmektedir. İlk Üç Dakika'nın bu güncellenmiş baskısında, Weinberg'in 1993 güncellemesinden sonraki 20 yıl içinde elde edilen deneysel sonuçları, mümkün olduğunca kısa dipnotlarla iliştirilmiştir. Steven Weinberg, Atomaltı Parçacıklar'da elektron, proton ve nötronun keşfini olanaklı kılan 20. yüzyıl fiziğindeki ana gelişmelerin öyküsünü, klasik fiziğin bu keşiflerde önemli roller oynamış temelleriyle birlikte anlatıyor. Atom ağırlıkları, Dalton'un sabit oranlar yasası, elektroliz, elektron yükünün ölçümü, radyoaktivite ve benzeri konular, Weinberg'in kalemi sayesinde akıcı öykülere dönüşüyor. Dawkins, Eski Ahit'in cinsiyet takıntılı tiranından, Aydınlanma düşünürlerince müşfik Kutsal Düzenleyici olmasına kadar Tanrı'yı bütün formlarıyla eleştirir. Dine ilişkin bütün önemli argümanları didik didik eder ve doğaüstü bir varlığın olamazlığını açık seçik ortaya koyar. Konuları bilimsel, tarihsel ve çağdaş kanıtlarla destekleyerek, dinin nasıl savaşı ateşlediğini, bağnazlığı kışkırttığını gösterir. Modern fiziğin en zorlu kavramlarını açık bir üslupla anlatmasıyla bilinen Sean Carroll, bu kitapla en derin kişisel sorularımıza yönelerek kendi kuşağının en önemli hümanist düşünürlerinden biri olarak öne çıkıyor: Niçin varız? Biz kimiz? Duygularımız, inançlarımız, umutlarımız ve hayallerimiz boşlukta yüzen anlamsız şeyler midir? İnsani amaç ve anlam kavramlarının bilimsel dünya görüşünde yeri var mıdır? Okur, Büyük Resim'de dünyanın kuantum düzeydeki, kozmik düzeydeki ve insani düzeydeki işleyiş biçiminin farklarını ve nihayet bunların birbiriyle nasıl ilişkili olduğunu öğreniyor. Bu kitabın ulaşmak istediği hedef, okura, bir zihin gözlüğü sağlayarak onu alışık olmadığı eğri uzay-zaman dünyasında serbestçe dolaşma yetisine kavuşturmaktır. Matematiksel imgelemler, uzayın bu büyüleyici yapısını görmemize olanak sağlar. Robert Osserman, evreni ölçüp biçerek anlamanın matematiksel yöntemlerini, okura, fazla bir matematik bilgisi gerektirmeden göstermesi ile takdiri hak etmiştir. -Evrende yalnız mıyız yoksa evrimin iliklerimize kadar işlediği benmerkezcilik duygusuyla yalnız olduğumuzu mu düşünüyoruz? -UFO'lar var mı? -Hayatın kökenleri nerede saklı? -Gerçekten de bizi oluşturan maddeler ile yıldızları oluşturan maddeler aynı mı? -Sahi, biz kimiz ve nereden geliyoruz? Ünlü Amerikalı astrofizikçi Neil deGrasse Tyson ve gökbilimci Donald Goldsmith, kozmik ipuçlarının peşine birer dedektif gibi düşerek bize gezegenleri ve yıldızları anlatıyor, evrene ait tüm sırları açıklıyor. Bugün dünyanın çeşitli yerlerinde pek çok kişi bir uğraş olarak yıldızları izlemekte, gecelerini yıldızlarla geçirmektedir. Astronomiyi diğer bilim dallarından ayıran en büyük özellik herkesin bu bilim dalıyla uğraşabilmesidir. Dürbün ve yıldız haritasına sahip herkes gökyüzünü gözleyebilir, hatta bilimsel değeri olan çalışmalar yapabilir. Bu anlamda Gezegenler Kılavuzu, gezegenler hakkında bilinmesi gereken temel bilgileri içerir, amatör astronomlar için de bir başvuru kitabı niteliğindedir. Stewart, bize güneş sisteminden başlayıp evrenin tamamına uzanan bir kozmosu anlama rehberi sunuyor. Uzay ve zamanın mimarisini, kara maddeyi, kara enerjiyi, galaksilerin nasıl oluşup yıldızların neden patladığını, her şeyin nasıl başlayıp nasıl biteceğini tarif ediyor. Paralel evrenleri, evrenin ince ayar kuramını, dünya dışı yaşam için nelerin gerektiğini ve dünyadaki yaşamın bir asteroitle yerle bir olması olasılığını dikkatle araştırıyor. Not: Alıntı sözler, ilki Carl Sagan tarafından Cosmos: A Personal Voyage ismiyle gerçekleştirilen, sonrasında 2014 yılında yeniden çekilen Cosmos: A Spacetime Odyssey adlı belgesel dizisine aittir.


Bu sözler İstanbul'da doğup, şu an Boston'da yaşayan genç müzisyen Alper Tuzcu'ya ait. Onun müzikle olan bağı 12 yaşında başladı. O yaşta besteler yapmaya başlayan sanatçı, 2012 yılında İtalya'daki Umbria Caz Festivali'nden kazandığı bursla 'Kompozisyon ve Müzik Prodüksiyonu' öğrenimi görmek üzere, Berklee Müzik Okulu'na gitti. Böylece profesyonel müzik kariyeri başladı. Okul yıllarında Boston'ın yanı sıra İspanya'nın Valencia kentinde yaşadı. Berklee College of Music'ten mezun olan müzisyen, geçtiğimiz birkaç yıl içinde 3 kıtada ve 10 ülkeden fazla yerde sahneye çıktı. Ayrıca, Grammy ödülleri jürisine seçilen Tuzcu, dünyada bu jüriye seçilen en genç müzisyenlerden biri unvanına da sahip oldu. Valencia gibi, Akdeniz kıyısında çok kültürlü bir yerde yaşamaya başlayınca, şehirle aramda sanatsal bir bağ oluştu. Ben de, nasıl buraya kendimden bir şeyler katabilirim? diye sormaya başladım. İstanbul'un bugünü ve geçmişine dair kozmopolit kültürüne sahip çıkma ihtiyacı hissettim. Bu şehrin tarihini, İspanya'nın çok kültürlü yaşamı ile birleştirmek çok da zor olmadı diyor. Sanatçı, ilk albümünü 12 farklı kültürden etkilenerek yaptığını söylüyor. 'Between 12 Waters'da, Tuzcu'nun dünden bugüne Anadolu'da yankılanan ezgileriyle Rebetiko, Türk halk müziği, Ermeni ve Rum kilise müzikleri gibi türleri harmanladığı bestelerini farklı coğrafyalardan 7 vokalist seslendiriyor. Benim bu albümde kendime en yakın bulduğum parça ise 'Into the Waters' oldu. Elektronik tınılarla Hint ezgilerini birleştiren parça tam bir pazar günü şarkısı sanki! 2017 sonlarında da Lines isimli yeni EP'si, Palma Records tarafından yayınlıyor. 2018 yılının Ekim ayında çıkardığı 3. albümü 'Aurora' ile kuzey ışıklarına sesleniyor Alper Tuzcu. Kuzey ışıklarının renkleri anlamına gelen albümün tamamı ABD'de yazılıp kaydedildi. Aurora'da caz gitar tınıları, elektronik müzikle harmanlanıyor. Türk müziğinden ezgiler de sözlerle buluşuyor. Albüm global bir proje olmasına rağmen aynı zamanda yerel bir bakış açısına da sahip. Tuzcu albümleri ile müzikte her zaman farklı renkleri ve bu renklerin birbirleriyle uyumunu savunuyor ve sunuyor gibi. Tür olarak Bonobo, Avishai Cohen ve Thundercat'in bir karışımı olarak özetlenebilecek Aurora'ya, Danielle Angeloni, Micaella Cattani, LASYA ve Kat Kennedy gibi vokaller eşlik ediyor. 'New Life' parçasında caz armonisiyle, Küba müziği ritimleri ve Anadolu müziğinin melodilerini bir araya getiriyor. 'Candles' isimli şarkıyı ise Mevlana Rumi'nin şiirlerinden ilham alarak oluştururken, buzuki ve bansuri gibi enstrümanları da elektronik müzik ile bir arada kullanıyor. Bu albümde beni en çok etkileyen parça ise 'Garden of Forking Paths' oldu. Alper Tuzcu bu parçası ile, Arjantinli yazar ve şair Jorge Luis Borges'un 1941'de yayımladığı The Garden of Forking Paths isimli kısa öykü kitabından ilham almışa benziyor. Orta Doğu ve Latin Amerika tınıları ile elektroniğin birleştiği şarkıda herkesin kendinden bir şeyler bulacağına neredeyse eminim. Ezgileri harmanlayarak etkileyici ve evrensel tınılar elde eden genç sanatçıya, müzik yaşamında başarılar diliyoruz. Müziği hep bizimle olsun!


Bütün bunları düşünürken son dönemde elime geçen İhsan Oktay Anar'ın Puslu Kıtalar Atlası kitabı beni bu düşüncelerin derinine daldırdı diyebilirim. Kitap, düşünmenin ve düşlemenin sarmal bir zincir şeklinde birbirini takip ettiği bir örüntüyle kaplı. Tarihin ve felsefenin iç içe geçtiği fantastik bir roman. Bu yapının oluşmasında Anar'ın felsefe bölümü mezunu olması da etkilidir diyebiliriz. Romanın temelinde varlık felsefesinin, Varlık nedir? sorusunu ele almıştır. Anar, romanında ezoterik bir tema işlemiştir. Yani, ele alınan düşüncelerin ehil durumda olmayan kişilerden ziyade sadece bunu iştirak edebilecek kişilere göre şekillendirildiği bir tema oluşturmuştur. Kısacası, romanı okuyup içerisindeki işaretleri hissedip görebilen kişilere ne mutlu! İşte onlar farklı bir dünyanın kapılarını çoktan aralamıştır. Romanı okurken, tıpkı romanın adı gibi puslu kıtaları bir bir dolaşmaya çıkıyoruz. Pusların içerisine saklanan dünyanın bin bir halini, farklı insan suretlerini ve düşlerini gizlendikleri yerden çıkarmaya çalışıyoruz. Romanın sadece okuyucusu değil aynı zamanda kaşifi de oluyoruz. Cesurca bir keşfe dalıyoruz. Kendi payıma ben, dünyayı rüyalarımla keşfetmeye çalıştım. Bu, yeterince cesur olmadığımın bir göstergesi olabilir. Aynı hatayı senin de yapmana yol açmak istemiyorum. Sana izin veriyorum, git. Git ve benim göremediklerimi gör, benim dokunamadıklarıma dokun, sevemediklerimi sev ve hatta bu babanın çekmeye cesaret edemediği acıları çek. Dünyadan ve onun binbir halinden korkma. Bu atlas, insana adeta puslu dünyanın içerisinde yol gösteren bir kılavuz. Hem de insana cesaret veren ve her şeyin insan için olduğunu açıkça belirten. İnsanın yapmak isteyip de yapmadığı, gitmek isteyip de gidemediği, görmek isteyip de göremediği ve daha bunun gibi nice durumlar için bizlere adeta davetiye hazırlıyor. Dünyaya bir kere geldiğimizi düşünürsek oldukça cazip bir davetiye bu. Oysa bunun karşısında insanoğlu sadece korkularına yeniliyordu ve yapmak istediklerinden uzakta bir hayatta yaşıyordu. Bu dünyada insanların korktuğu tek şey öğrenmekti. Acıyı, susuzluğu, açlığı ve üzüntüyü öğrenmek onların uykularını kaçırıyordu. Bu yüzden daha rahat döşeklere daha leziz yemeklere ve daha eğlenceli dostlara sığınıyorlardı. Yaşanılanlar, görülenler ve öğrenilenler ne kadar acı olursa olsun, macera insanoğlu için bir nimetti. Çünkü dünyadaki en büyük mutluluk bu dünyanın şahidi olmaktı.


Foucault hukuki iktidar sistemlerinin, sonrasında temsil ettikleri özneleri ürettiklerini belirtir. Bu söylemden yola çıkarsak bir şeyin temsil edilebilir olması için, öncelikle 'özne' olması gerektiğidir. Toplumsal-kültürel norm alanlarında yok sayılan 'öteki' olarak tanımlanan kadının, temsil edilememesindeki asıl nedenin, özne durumundan yoksun oluşudur. Belirli alanlardan dışarıda bırakılması istenilse de eril hegemonya her zaman kadına ihtiyaç duyar. Nitekim varlığını, gücünü ispat edebilme adına 'öteki'ne ihtiyaç duyar. Bu durumun ters yüz edilmesi, eril iktidarın varlığını sarsacağından öteki daima tahakküm altına alınır. Bu duruma başkaldıran kadın ise, bu yapılanma adına; 'doğal'ın dışındadır, tehlikedir. Füruğ'un da deyimiyle dini söylemin içinde; kafirdir, münkirdir, yok edilmesi gerekendir. Bedene yüklenen sınır kavramı en çok kadın bedeninde işlerlik kazanır. Ne giyeceği, nasıl davranacağı ve hatta nerelerde kahkaha atacağı, belli sınırlar içerisinde önceden belirlenir. Böylelikle sınırın içerisinde sıkışıp kalan, hiçleştirilen kadın, birey olmaktan yoksun bırakılır.


Max Penson, 1920'li ve 1940'lı yıllarda geleneksel-feodal bir toplumdan modern, sosyalist bir ülkeye dönüşen bir kentin yaşamını fotoğrafladı. Özbekistan'ın sokaklarında arşınladığı ömründe; kağıt endüstrisinden kolektif çiftliklerin oluşumuna, çocukların eğitiminden kadınların özgürleşmesine kadar bir ülkenin dönüşümüne tanıklık eden her şeyi kadrajına aldı. Uzun süre Belarus'ta yaşayan Penson, Sovyet rejimine giren Özbekistan'tandaki değişimleri kaydetmek adına, 1920li yıllarda Taşkent'e gitti. 1926'dan 1949'a kadar Orta Asya'daki en büyük gazete olan Pravda Vostoka'da çalıştı. Penson'un görüntüleri, Sovyet haber ajansı TASS tarafından geniş çapta yayıldı ve 1933'te fotoğrafları, Sovyetler Birliği'ndeki ekonomik ilerlemeyi araştırmak için geniş bir ciltte yer aldı. 1939 yılında Penson, diğer fotoğrafçıların yanı sıra, sadece kırk beş günde 160.000 kişi tarafından elle yapılan 270 kilometrelik Grand Fergana Kanalı'nın yapımını da belgeledi. Bu Sovyetler Birliği'nin en dikkat çekici başarılarından biriydi. Erken nesil Leica kameralarını kullanan Max Penson, çeşitli fotoğrafçılık stillerinin ustası oldu. Kompozisyonlarında dinamik köşegenlerin kullanımı ve ışığı kullanmadaki ustalığı ile Rus avangardının öncüleri arasında sayıldı. Max Penson, Rus Yapılandırmacı hareketinin seminal bir figürüydü. Sadece ideolojik bir bakış açısıyla çalışmadı. fotoğrafçılığı da estetik bir meydan okuma olarak görüyordu. Fotoğrafları, fotoğraf gazeteciliğinin anlatı etkisine sahipken; ışık, keskin açılar ve kontrast kullanımlarında belirgin avangard estetik unsurlar yer alır. Penson'un bu tür avangard teknikleri kullanması, Alexander Rodchenko ve Boris Ignatovich gibi günün önde gelen sanatçılarınınkilerle paralellik gösterir. Penson, bölgedeki yaşamın ve devasa mühendislik projelerinin radikal dönüşümünün fotografik formunda; epik bir şiir, eşsiz bir görsel kronik yarattı. Onun görüntüleri; geniş sulama kanallarını kazıyan, okuryazarlık derslerine katılan kadınların, geleneksel at kılı peçelerinden çağdaş kıyafetler giymelerine; telefon operatörleri veya traktör sürücüleri olarak yeni meslekler peşinde koşmalarını kadarki bütün süreçleri anlatır. Eserlere bakarken, Penson'un ışık ve gölge ustalığı belirgindir. Konuları çiğ ve otantiktir. Özbek günlük yaşamını, geleneksel feodal yaşamın endüstriyel moderniteye geçtiği bir zamanda kaydeder.


Amerikalı yazar Frank Herbert'ın ilk olarak 1965'te yayımladığı bilim kurgu romanı Dune, dünya çapında bir şaheser olarak kabul ediliyor. Öyle ki, ilk kitabı takiben bir seriye dönüşen hikaye; Dune (1965), Dune Mesihi (1969), Dune Çocukları (1976), Dune Tanrı İmparatoru (1981), Dune Sapkınları (1983) ve Dune Rahibeler Meclisi (1985) olarak 6 kitaptan oluşuyor. Kendi bilim kurgu evrenini yaratan Herbert, hikayesini çeşitli mesajlarla süsleyerek okuyucuyu o evrenin içine dahil ediyor. Okuyucuya; tıpkı J. R. R. Tolkien'in Lord of the Rings, George R. R. Martin'in Game of Thrones evreni gibi orijinal, kendi terminolojisi, karakterleri, yaratıkları ve gezegenleri olan bir hikaye sunuyor. Bu devasa evrenin ilk beyaz perde uyarlaması ise ünlü yönetmen David Lynch tarafından 1984'te yapılıyor. Bir kesim tarafından sevilse de olumsuz eleştiriler alan film, günümüzde pek hatrı sayılır bir üne sahip olamıyor. Şimdilerse ise ünlü Fransız yönetmen Denis Villeneuve tarafından beyaz perdeye tekrar aktarılan hikaye, 22 Ekim 2021'de seyircisi ile buluşacak. Villeneue'nin uyarlamasında başrollerde; Timothee Chalamet, Zendaya, Rebecca Ferguson, Oscar Isaac ve Jason Momoa gibi isimler yer alıyorlar. Ben de ilk kitaptan yola çıkarak kitabı okumayanlar için, küçük bir Dune evreni kılavuzu hazırladım. Cannes'daki ilk gösterimiyle büyük sükse yaratan filme gitmeyi düşünüyorsanız, fikir sahibi olmanızda bu yazının oldukça katkısı olacaktır. Şimdi, kitabın konusunu açıklayıp bir sonraki yazımda ise bir terimler sözlüğü bırakacağım. Karşınızda Dune evreni! Yaklaşık 10.000 senesinde ve sonrasında geçen zamanda, Dük I. Leto Atreides, Caladan gezegenine hükmeden Atreides Hanedanlığı'na mensup bir liderdir. Odalığı Leydi Jessica ve oğlu Paul Atreides ile kalesinde yaşamaktadır. Caladan, sularla çevrili, sürekli yağış alan ve refah seviyesi yüksek bir gezegendir. Caladan ve dahi birçok gezegen, Padişah İmparator IV. Shaddam Corrino tarafından yönetilen Koloni'ye bağlıdır. Birtakım oyunlar sonrasında gün gelir ve Dük Leto, Shaddam'ın emri ile önceden Harkonnen Hanedanlığı tarafından yönetilen ve Dune olarak da bilinen Arrakis gezegenine atanır. Harkonnen Hanedanlığı ve lideri Baron Vladimir Harkonnen, Leto'nun ve ailesinin en büyük düşmanıdır. Dune gezegeni ise tamamen kumlarla çevrili bir çöl gezegenidir. Paul Atreides ise henüz 15 yaşında genç bir delikanlıdır. Bir Bene Gesserit olan annesi Jessica ve babasının yetenekli adamları; Duncan Idaho, Gurney Halleck, Dr. Wellington Yueh ve Thufir Hawat tarafından yetiştirilmiştir. Diğerlerinden farklı olarak Hawat, bir mentanttır. Yani bir tür insan-bilgisayardır. Küçüklüğünden beri dövüş sanatları ve liderlik eğitimleri ile donatılan Paul Atreides, Bene Gesserit yöntemlerini de etkin bir biçimde kullanmaktadır. Bir gün annesi tarafından Rahibe Ana Gaius Helen Mohiam ile tanıştırılır. Bu tanışma sırasında gerçekleştirilen Gom Jabbar testi Paul'un hayatını tamamen değiştirecektir. Paul'un elini bir kutunun içine koymasını emreden Mohiam, ona dayanılması çok zor olan bir acı hissettirir. Paul, Kuisatz Haderah olduğunu kanıtlar nitelikte bir performans sergiler. Babasının mecburi taşınma kararı ile Arrakis'e gidecek olan Paul, tüm dengeleri alt üst edeceğini daha gitmeden belli eder. Her şeylerini toplayan Atreides Hanedanlığı ve mahiyetindeki askerler, Arrakis'e iniş yapar. Her şey tam olarak bu noktada başlar. Dune gezegeni, Harkonnen Atreides savaşlarına ve Bene Gesserit'e bağlı Missionaria Protectiva'nın yaydığı kurtarıcı Mesih olarak görülen Muad'Dib kehanetinin gerçekleşmesine şahitlik edecektir. Atreideslerin Arrakis'e yerleşmesi ile birlikte gelişen olaylar, Paul Atreides'in nasıl Paul Muad'Dib olduğunu anlatan olaylardır. Kısa bir süre sonra Dr. Yueh tarafından ihanete uğrayan Dük Leto, Baron tarafından ele geçirilir ve intihar ederek hayatını sona erdirir. Baron ele geçirdiği Arrakis'e The Beast olarak bilinen zalim yeğeni Glossu Rabban'ı atar. Diğer yeğeni Feyd-Rautha'yı ise veliahtı olması için yetiştirir. Baron'un komplosu ile birlikte Leto'nun adamlarının her biri farklı bir yere savrulur. Komplodan sağ çıkmayı başaran Paul ve kız kardeşi Alia'ya hamile olan annesi Jessica, çöllere doğru bir yolculuğa çıkar. Bu yolculukta, Idaho ve ekolojist Dr. Liet-Kynes'in yardımları ile bir süre ayakta kalırlar. İlerleyen günlerde ise bir Fremen lideri olan Stilgar ve adamları ile karşılaşırlar. Bu karşılaşma, Paul'un Muad'Dib oluşuna ve rüyalarında gördüğü sevgilisi Chani adlı genç kız ile tanışmasına yol açar. Baharat sayesinde geleceği ve tüm gelecek olasılıklarını gören Paul, Fremenlere liderlik ederek hakkı olan Arrakis'i bir savaş sonrasında geri alır. Özetle kitapta, din aracılığı ile kutsal bir lider haline getirilen ve özel yeteneklere sahip Paul'un, cihat amacıyla tüm evrene hükmetmesi anlatılır. -SPOILER ALANI BİTTİ- Kitabın ve dolayısıyla filmin nasıl bir atmosferde geçtiğinin anlamak, ancak Dune gezegeninin yapısını anlamak ile mümkündür. Dune olarak bilinen Arrakis; hiçbir şekilde yağmurun yağmadığı, çok nadir hayvan ve bitki türünün bulunduğu, her yeri çöller, kumullar ve kayalar ile kaplı bir gezegendir. Arrakis'in Güneş'i bembeyaz ve Ay'ı iki adettir. O kadar kurak bir yerdir ki damıtıcı giysi olmadan dışarı çıkmak intihar ile eş değerdir. Bu özel yapım giysi ve ağız tüpü, kişiyi sıcaktan korumakla beraber; insanın terini ve gün içindeki çıkardığı sıvıları damıtarak tekrar içmesini sağlamaktadır. Çöllerle kaplı Dune'u kıymetli yapan tek şey ise melanj adı verilen baharattır. Hayati değeri olan bu baharat, kullananlarda bağımlılık yapmaktadır ve kara borsası dönecek kadar kıymetlidir. Çölün içinde taşınabilen fabrikalarla çıkarılan baharatın en büyük düşmanı ve de dostu, kumsolucanlarıdır. Şeyh Hulud olarak anılan bu yaratıkların en büyüklerinin boyutu 450 ila 900 metre arasında değişmektedir. Bedenleri, art arda sıralanmış halkalardan oluşan solucanların hassas noktası sudur. Su, onları zehirlemektedir. Yiyecek kaynakları ise baharattır, ama aynı zamanda baharatın oluşmasını sağlayan da onlardır. Sese karşı oldukça hassas olan solucanların, insanların yürüdüğü ve de baharatın çıkarıldığı yere gelmemesi mümkün değildir. Solucanlarla başa çıkabilen ve onları sürebilen tek halk ise Fremenlerdir. Büyük zahmetlerle elde edilen baharatın ticari dolaşımını ise CHOAM Şirketi sağlamaktadır. Dune'un en önemli halkı ise Fremenler denen yerlilerdir. Yönetenler tarafından sayıları 5.000 gibi bilinse de kendilerini siyeçlerinde çok iyi saklayan Fremenlerin sayısı 5.000.000'u geçmektedir. Çöl şartlarına tamamen ayak uydurmuş olan bu insanlar, İmparatorluk askerleri olan Sardaukarlar'dan çok daha iyi savaşmaktadırlar. Kimsenin gidemediği çölün derinliklerinde melanj baharatını çıkartmaktadırlar. Baharat yüzünden gözlerinin tamamı maviye dönüşen Fremenler için su kutsal olan en önemli elementtir. O kadar değerlidir ki gözyaşı dökmek bir lükstür, ölen vatandaşlarının suyunu temin etmek ise hayati bir gerekliliktir. Fremenlerin gezegendeki en önemli amacı, Dr. Kynes önderliğinde Dune'u, yeşil ve yeryüzünde suların aktığı bir gezegene dönüştürmektir. Herbert, ilk kitabında Caladan ve Dune dışında iki gezegenden de kısaca bahseder. İlki olan Salusa Secundus, insanların hakkında çok fazla şey bilmediği bir hapishane gezegenidir. İmparator ve mahiyeti Kaitain'e taşındıktan sonra hapishane gezegenine dönüştürülmüştür. Dedikodulara göre, Corrino Hanedanlığı'na mensup Padişah İmparator'un Sardaukar askerlerinin, bu gezegendeki suçluların yetiştirilmesi ile oluşturulduğu söylenir. Yani, Shaddam'ın yenilmesi güç ve acımasız askerleri aslında suçlular takımıdır. Wallach IX ise Laoujin sisteminin 9. gezegenidir. Bene Gesserit Rahibe Okulu'nun bulunduğu gezegendir. Çok daha sonra hain planların yapıldığı bir yuvaya dönüşecektir. Özetle; genel çerçevede baktığımızda, yönetenler arasındaki savaşlara ve yönetilenlerin bu maddi-manevi savaşlardan kendilerini kurtarmaya çalışmalarına şahit oluyoruz. Yani, bir yerlerde yine taht savaşları var ve bu savaşlar, insanların canına mal oluyorlar. Dune'u farklı kılan şey, birçok orijinal etmenin olması ve Paul Muad'Dib gibi önemli bir portre çizilmesidir. Zeki, çok iyi dövüşen ve geleceğin kapılarını aralayan bu genç adamın liderliği, tüm evreni değiştirecektir. Kaynak: HERBERT Frank, Dune, İthaki Yayınları, İstanbul 2015.


Bir sinema filmini neden beğeniriz? Konusu güzel olduğu için, çekimleri güzel olduğu için, müzikleri için belki de sadece oyuncu veya yönetmeni sebebiyle beğeniriz. Bunların hepsi bir filmi beğenmemiz için bir etken ancak tüm bunların üstünde bir güç var; renk. Şimdi izlediğiniz filmleri şöyle bir düşünmenin, gözden geçirmenin tam zamanı çünkü başlıyoruz. Kırmızı sevgiyi ve nefreti bir arada barındıran bir renktir. İnsanı harekete geçiren, canlandıran bir etkiye sahiptir. Bu sebeptendir ki aşk, sevgi, canlılık ve mutluluk gibi dinamik ve olumlu duygular içeren sahnelerde olduğu kadar daha yoğun hissedebilmeniz için korku sahnelerinin de vazgeçilmezidir. Şirinliğin, saflığın ve uyumun rengi olan pembe, mutluluk verici olayları simgeler; saldırgan ve uyumsuz değildir. Daima genç kalmak ve sağlıklı olmaktır ve tıpkı kırmızı gibi bazen aşktır. Dinamizm etkisine sahip olan canlı ve sıcak bir renk olduğundan; coşku ve neşe gibi duyguları da bize yaşatabilir. Turuncunun depresif ve gergin durumlarda insanları daha da sinirli bir moda sokabileceği görülmüştür. Komedi filmlerinde onu ve tonlarını bolca görsek de; gerilim filmlerinde de kullanılmıştır. Ucu açık bir renktir, zaten insan üzerindeki etkisini de genellikle tonları belirler. Koyu tonu asabiyet verirken şeftali tonu sakinlik verir. İnsanların ruh halini olumlu etkiler ve çok dikkat çeker. Temelde neşe ve keyif verici bir renk olmasıyla birlikte korkaklık, ön yargı, güvensizlik, takıntılık gibi kavramların da rengi olduğundan, gerilim filmlerinde onu sıkça görürüz. Örneğin altın tonları kusursuzluğu ifade eder. Her renk gibi onun da olumsuz bir tarafı var ne yazık ki, aynı zamanda ihanet duygusunu da yansıtabileceği söylenmektedir. Yeşil herkesin de bildiği gibi; doğanın, yaşamın, tabiatın rengidir ve neredeyse her tonunun insan üzerinde olumlu etkileri vardır; ruhu sakinleştirmeyi temel alır. Negatif olarak yeşil; tehlike, kıskançlık ve bozulmadır. Sakinliği, sükuneti ve zekayı temsil eder. Özgürlük anlamı da taşımakla birlikte deniz, okyanus ve gökyüzünü sıklıkla içeren özellikle doğa temalı filmlerde çok kullanılır. Manevi olarak da bağlılık, sadakat, ciddiyet, izole ve melankolik olma anlamlarını taşıyabilir. Sağlık programlarında yer verilir. Ayrıca bedenin hararetini en düşük seviyeye indirgediği için de algıyı artırır ve iletişimde rolü çok büyüktür. Mor için renkler arasında en gizemlisi, en mistiğidir aslında. Doğaüstü güçleri temsil etmekle birlikte; asalet, zenginlik, kudret, fantezi, kibir ve hüzün de morun anlamları arasındadır. Kraliyet ailesinin rengi, aynı zaman da hastalığa da işaret ediyor. Sakinleştirici etkisi olduğundan sabah kuşağı programlarında da yer verilir. Koyu mor ise depresyona sebep olur ve nefret hissini açığa çıkardığı için stres anlarında bireyler daha da fazla etkilenir. Evet sinemada renklerin kullanımının ne kadar önemli olduğunu ve insanları etkilemek için nasıl kullanıldığından bahsettik. Hem yazının özeti olarak hemde okuduklarınızı daha iyi anlayabilmeniz için sizi Lilly Mtz-Seara'nın hazırladığı video ile başbaşa bırakıyorum.


Artur Pastor 50'lili yıllarda çektiği Portekiz fotoğraflarıyla, kaybolmuş bir dünyanın nostaljisini gözler önüne serdi. Geleneksel değerlere vurgu yapan sanatçı, oluşturduğu kompozisyonlarla fotoğrafa sosyal ve şiirsel bir boyut kazandırdı. Manzara, portre fotoğraflarında eklektik bir üslup benimseyen sanatçı, böylelikle eski bir kimliğin direngençliğini tekrar ortaya koydu. Poster bütün Porterkiz'i 1940'lardan 1990'lara kadar sistematik olarak fotoğrafladı. Köylü halkı, balıkçıları, işçileri, çocukları kısacası gündelik yaşama dair pek çok şeyi samimi bir üslupla kadrajına sığdırdı. Onun kadrajındaki işçiler, sömürünün sosyal yapıya nasıl sindiğini de açığa çıkarıyordu. Tarlada çalışan kadın işçiler, çocuk işçiler bu sömürünün tanıklığı niteliğindeydi. Artur Pastor'un eserleri ne politik ne de ahlakidir. Kurgusal yapıdan uzak güçlü ışıkla oluşturduğu fotoğraflar, etkileyici bir bütünlükle doğal olana eşlik eder. Kireçle boyanmış evlere bilinçli bir şekilde sindirilen ışıkla, zıt bir atmosfer yaratılmış ve estetik bir görselliğin ön plana çıkması sağlanmıştır. Pastor için fotoğraf bir adanma biçimidir. Sanatçı, bir ülkenin maddi ve manevi yapısını tasvir ederken var olan yaşamın skalasına olabildiğince uzanmıştır. 50 yıl boyunca arşınladığı Portekiz sokakları, bir ülkeye adanmışlığın göstergesidir.


1970'lerin sanayileşme sürecinin, İngiltere'nin kuzeyinde yaşayan topluluklar üzerindeki yıkıcı etkisini belgeleyen Chris Killip; sosyo-politik eşitsizlikleri yansıtarak kuşağının önemli fotoğrafçıları arasında yer aldı. Margaret Thatcher dönemini fotoğraflayan Killip, uygulanan neo-liberal politikalar ve hükümetin kayıtsızlığı sonucunda yoksulluğa sürüklenen bir halkın trajedisini yansıttı. 1964 yılında ticari fotoğrafçılıkta çalışmak üzere Londra'ya taşınan Killip, New York'ta Paul Strand ve Walker Evans'ın gerçekçi fotoğraflarını gördükten sonra, ticari fotoğrafçılığı bırakıp belgesel fotoğrafçılığa yönelmeye karar verdi. İngiltere'nin kuzeyinde, ülkenin üç ana ağır sanayisinin düşüşünü fotoğrafladı. Petrol ve IMF krizleri, Kuzey İngiltere'deki yaşamın belirleyici koşulları haline gelmesiyle Newcastle'a yerleşmeye karar verdi. Kuzeydoğuda çekilen fotoğrafların çoğunda en çok dikkat çeken tema, üretim kasabalarının sekteye uğraması ve ülkenin bazı bölgelerinde ortaya çıkan sosyal dağılmadır. Chris Killip; Man Adası'ndaki kömür madencilerini, lastik fabrikasında işçileri, günlük hayata sinen atmosferi, siyah-beyaz ve grinin tonlarıyla sanatsal, ancak gerçekçi bir üslupla yansıttı. Kuşkusuz bu görüntüler, tarihsel tarih ya da sosyolojik olgudan çok daha fazla şeyi ifade ediyor. Dramatizasyondan uzak olan görüntüler politik bir yıkımın eşiğinde, yaşama tutunmaya çalışan bireylerin; hüznünü, umutsuzluğunu ve yok-oluşunu gözler önüne seriyor.


Rus avangard fotoğrafçılığının öncülerinden olan Boris Ignatovitch, Rus devriminin ardından dönüşen endüstriyel gelişmeleri belgeleyerek 1920'lerin ve 30'ların Sovyet fotoğrafçılığında derin izler bıraktı. İlk santrallerin ve fabrikaların inşasından, ilk Amerikan traktörlerinin SSCB'ye ithal edilmesine kadarki endüstriyel değişimleri kaydetti. İşçileri ve endüstriyi yansıttığı fotoğrafların yansı sıra; Rus, Azerbaycan ve Ermeni halklarının günlük yaşamalarını da kadrajına alarak yalın, içten bir dilin tezahürünü oluşturdu. Boris Ignatovitch, yeni formlar ve deneyler kullanarak döneminin en ilginç fotoğrafçılarından biri oldu. Özellikle Moskova yakınlarındaki Ramenskoe yerleşiminde çekilen köy temalarıyla dikkatleri üzerine çekti. II. Dünya Savaşı sırasında, hem Doğu hem de Batı Cephesinde yer aldı. Savaşı, kamplardaki koşulları tarafsız bir biçimde; geleneksel olmayan açılarla yansıttı. Ignatovitch, Sovyetler Birliği'nin yaşamını ve kültürünü yansıtırken, cesur kompozisyonlar ve güçlü kontrastlar eşliğinde oldukça etkileyici görüntüler yarattı. Belgesel fotoğrafçılığının geleneksel biçimini değiştirerek, manzarayı soyut bir kompozisyona dönüştürdü. Sanatçının çalışmaları; yükselen heykellerin altında ezilen insanları, makine başındaki terli işçileri, köylülerin yaşam mücadelelerini en yalın biçimde anlatırken; politik kimlikten uzak yapısıyla, izleyiciye tarafsız bakışı yükler. Savaş, askeri ya da resmi geçitleri yansıttığı fotoğraflarında propaganda yapısı neredeyse hiç yoktur. Bu yönüyle Ignatovitch avangard bünyesine, bağımsız yapısını da ekleyerek dönemin algısından uzak bir dünyanın gerçekliğini yansıtıyor.


Marion Post Wolcott, 1938'den 1942'ye kadar Çiftlik Güvenlik İdaresi için ürettiği 9.000'den fazla fotoğrafla tanınındı. Öğretmenlik yaptığı yıllarda Viyana'ya gidip Nazilerin Yahudi'lere yönelik saldırılarına tanıklık edince, anti-faşist harekete katıldı. Yahudilerin Avrupa'dan ayrılıp ABD'ye göç etmesine yardım etti. Bazı fotoğraflarını Viyanalı fotoğrafçı Trude Fleischmann'na gösterdi ve Trude'nin önerisiyle fotoğrafçılığa başladı. Amerika'ya geri dönmek zorunda kalan Post, bir taraftan öğretmenliğe bir taraftan da fotoğrafçılığa devam etti ve Ralph Steiner, Paul Strand gibi fotoğrafçılarla tanışma fırsatı buldu. Başlangıçta serbest çalışan Wolcott, 1937-1938 yıllarında gazetelerin toplumsal cinsiyet engellerini kırdı ve dünyanın en büyük haber fotoğrafçılığı projelerinden biri olan Çiftlik Güvenliği İdaresi'nde çalışmaya başladı. Amerika Birleşik Devletleri'nin binlerce kilometresini, Büyük Buhran'ın etkilerini yansıtmak amacıyla arşınladı. Bu yolculuk onu yoksulluğun gerçekleriyle yüzleştirdi ve aynı zamanda İran, Pakistan, Mısır gibi ülkelere seyahat yapması için de cesaretlendirdi. Dönemi içerisinde yalnız başına seyahat edebilmesi bir kadın için oldukça zorken, o bütün engelleri aşarak yoluna devam etti.


Fotoğraf; hem var olanı hem de görülmeyeni yansıtabilme adına, bir göstergenin aracıdır. Fotoğraf, gerçeği yansıtabileceği gibi, görüntüyü manipüle ederek aldatıcı da olabilir. Piergiorgio Branzi; gerçekliğin fotoğraf aracılığıyla görülebileceği inancını taşıyarak, 50'li yıllarda başladığı sokak fotoğrafçılığına, disiplinler arası bir boyut kazandırdı. Flaneur kavramını şiar edinen Branzi, pek çok ülke arşınlayarak insanların hayatlarını farklı perspektifler içerisinde yansıttı. Bu yansıtma estetik kaygılardan uzak, samimi bir dilin oluşumunu da beraberinde getirdi. Branzi'nin, Pasolini'nin sinemasına duyduğu ilgi çoğu fotoğrafında ortaya çıkar. Pasolini'de gördüğümüz dar sokaklar, yoksul insanlar ve çocuklar onun fotoğraflarının belirleyici unsurlarıdır. Branzi'nin resme ilgi duyması, fotoğraflarında detaycı ve figüratif bir yaklaşımın ön plana çıkmasını sağlamıştır. Özellikle Rusya seyahati sırasında çektiği pozlar, Bruguel resimlerinin siyah-beyaz hali gibidir. Piergiorgio Branzi çalışmalarını, özellikle de kentleri, klasik dokunun dışında; arkaik bir tavırla, kültürel yansımalar üzerinden oluşturdu. Sergilenen görüntüler siyah-beyazın hakim olduğu, geleneksel gri skaladan uzaklaşmak isteyen, zekice bir araya getirilen kompozisyonların ürünüdür. Branzi'nin de deyimiyle siyah-beyaz tonları, onun fotoğraflarında dışavurumcu bir yansımanın göstergesidir.


Marketta Luskacova, Slovakya köylerini, Londra'nın yoksul pazarlarını, marjinal insanları fotoğraflamasıyla çağının en iyi sosyal fotoğrafçılarından biri olarak tanındı. 1963'te Levoca şehrine seyahat eden bir grup hacının peşine düşerek onların kültürel ve dini geleneklerini belgelemeye karar vermesi, onun için bir dönüm noktasıydı. Yok edilme tehlikesi altında olan bu dini geleneği ölümsüzleştirmesi gerekiyordu. Sovyet Rusya'nın egemenliği altına giren bölgede, bu tür dini gelenekler gerici unsur sayıldığı için hacılar ya sürgüne gönderiliyordu ya da ağır işlerde çalıştırılıyorlardı. Sanatçının dini imgeler üzerinden yoğunlaştığı görülse de, kendi alanı olan kültür sosyolojisi içerisinde; köylüleri, evsiz insanları, kadınları, çocukları, sokak müzisyenlerini ve seyyar satıcıları dışavurumcu bir üslupla yansıttığı görülür. İnsanları alt kültür öğesi olarak ayırmak yerine, evrensel nitelikler içerisinde bir birey olarak aktarır. Fotoğraflarında daima; merhamet, hoşgörü, dürüstlük, dayanışma gibi temel insani değerler ön plandadır.


Sovyet döneminin en önemli foto muhabirlerinden biri olan Dmitri Baltermants, İkinci Dünya Savaşı'nı dramatik kompozisyonlarla yansıtarak etkileyici bir üslup geliştirdi. Her ne kadar onun görüntüleri SSCB'de yaşamın nesnel tasviri olarak görülse de; rejimin propagandasını yapma adına, çoğu fotoğrafı sansüre uğradı ve bazı fotoğraflarda kurguya başvurdu. Nitekim bunda, baş gösteren Stalingrad muharebesinin de etkisi vardı. 1941'de savaş başladığında, Baltermants savaş alanındaki ilk fotoğrafçılardan biriydi. Amerikalı fotoğrafçı Robert Capa'nın eserlerindeki gibi, savaşın yiğit-yüceltmiş mücadelesi kadar; savaşın sebep olduğu acı ve ıstıraba da odaklandı. En ikonik görüntülerini 176.000'den fazla insanın öldürüldüğü Kırım'daki Kerç'te oluşturdu. Evrensel bir trajediyi yansıtan bu görüntülerde; Nazi askerlerinin katliamından sonra cesetlerin arasında eşlerini, çocuklarını, kardeşlerini, arayan kadınlar vardı. Bu görüntüler, halkların acılarını sergilemekten kaçınan liderler için fazla grafikti. Baltermants'ın çoğu fotoğrafı gibi, bu görüntülerde sansürlendi ve ancak 1965 yılında sergilenme imkanına kavuştu.


1990 yılından bu yana profesyonel foto muhabiri olan Alex Majoli; çatışma bölgelerini, sürgünleri, sömürülen insanları derin bir trajediyle fotoğraflara yansıttı. Onun fotoğraflarında dikkat çeken unsur, gittikçe karanlığa dönüşen insanlardır. Derin kontrastlardan yararlanılarak oluşturulan gölgelemelerde bireyin yitişine tanık oluruz. Majoli'nin fotoğraflarına sinen Barok etkisi daha ilk bakışta hissedilir. Özellikle belgesel çekimlerindeki karanlık yapı, Caravaggio'nun resimleri gibidir. Fotoğraflarında dsiplinlerarası etkileşimden en iyi şekilde yararlanan sanatçının eserlerinde, İtalyan yönetmen Antonioni'nin etkisi de bir imgelem olarak karşımıza çıkar.