Heidegger Sanat Eserinin Kökeni adlı eserinde sanata tarihsel bir rol biçer. Ona göre sanatsal problemler estetiksel ifadeden çok, tarihsel problemler ışığında ele alınmalıdır. Sanatsal ifade aynı zamanda hakikati yansıtır. Sanat, özü temsil eder ve onu ortaya çıkarır. Yani hakikat, sanat yoluyla kendini açığa vurur. Tarihsel düzlemde belgesel fotoğrafçılığına baktığımızda, varolan gerçekliği yansıtmada başarılı olduğu kuşkusuz. Ancak bu gerçekliğin içerisinde yer alan manipülasyonların varlığı da ayrı bir sorunsallık yaratır. Georgi Zelma 1920'lerde Orta Asya, Sovyetler Birliği ve II. Dünya Savaşı'nın ilk günlerinde yapılan büyük endüstriyel projelerin fotoğraflarıyla tanınındı. Zelma, Aleksander Rodchenko, El Lissitzky ve Boris Ignatovich gibi ustaların yanında çalışarak 1920'li ve 30'lu yıllarda yapılandırmacı fotoğrafçılık hareketine önemli katkılarda bulundu. 1924 ve 1927 yılları arasında; Özbekistan, Afganistan, İran ve Orta Asya'da meydana gelen modern, sosyal ve teknolojik değişiklikleri fotoğrafladı. Zelma, özellikle Orta Asya'nın kırsalındaki günlük hayatı kaydeden projeleri için Leica gibi daha küçük kameralarla çalışmaya başladı ve daha hızlı daha iyi bir şekilde çekim yapma şansını elde etti. Bu kameralarla ve Konstrüktivizme olan ilgisiyle Zelma alışılmadık, çoğunlukla köşegen kompozisyonlar ve baş döndürücü bakış açılarını denemeye başladı. 1. Dünya Savaşı sırasında Zelma (en çok 1942-43 yılları arasında), Stalingrad Savaşı'nın altı aylık yörüngesini çeken Izvestia gazetesinin cephesinde muhabirlik yaptı. Stalingrad fotoğrafları özellikle; Ben de yardımcı olabilirim başlığıyla hendek kazan genç bir çocuk ve harabe içindeki kentin anıtsal çekimleri gibi duygusal sahneleri içeriyordu. Nitekim dönemi gereği fotoğraf, propagandanın önemli unsurlarından biriydi. Georgi Zelma'nın Orta Asya'daki çalışmaları genellikle özgürleşme ve başarıdaki belirleyici anlara ya da eski dünya ile yeni arasındaki önemli temas anlarına odaklanır. Zelma sanatsal kaygıları tamamen modernist ve kompozisyon unsurları dahilinde, dramatik bir bütünlükle işler.


Meksika'nın Eugene Smith'i olarak anılan Nacho Lopez, ulusal kimliğini oluşturmak ve etnik farklılıkları ortaya koymak için halkın yaşamına nüfuz ederek gerçekçi bir üslup benimsedi. Sokağa inen Lopez'in çalışmaları genellikle mahkumlar, gecekondu sakinleri, yoksul çocuklar ve ezilenlerdi. Güzellikten bahsetmek, gerçekliği kötüye kullanmaktır. Açık olanı aldatmaktır: halkımızın sefaleti, saf güzellik fotoğrafçısının estetiğiyle zıttır. Fotoğrafçılık temelde, içeriğin estetik üzerine hakim olması gereken belgesel anlatımın bir aracıdır ve bu sadece bir estetik oyun olduğunu hissettiğim için çoğu insan arasında paylaşılabilen zamansız değerleri yansıttığında gerçek bir sanat biçimi haline gelebilir. Steril bir işlemdir. Nacho Lopez, estetik ve içerik araştırmaları yoluyla dünya çapında fotoğrafçılık için önemli bir dönüm noktasıdır. Sadece çekimlerindeki teknik ile değil, kadrajına aldığı insanları herhangi bir manipülasyona uğratmadan yansıtması onun önemli özelliklerindedir. Maden işçilerini yansıttığı fotoğrafları onu Eugene Simith'e daha da yakınlaştırır.


Hayat, ucu bucağı belli olmayan bir deniz gibidir adeta. Bizler bu denizde ilerleyen birer gemiysek, bazen rotamızda dümdüz ilerleriz bazen de bizi başka bir yola saptıran veya yolumuzdan geri döndüren şeylerle karşılaşabiliriz. Bu, bir insan veya bir durum da olabilir. Jack London'ın ruh verdiği karakterlerden biri olan Martin Eden de, hayatının rotasında belirsizlik içerisinde ilerken birden dümenini kırıp farklı bir yola doğru yelken açmaya karar vermiştir. Ona bu dümeni kırdıran şey de aşkın ta kendisidir. Haritası ya da pusulası olmayan yabancı denizlere sürüklenmiş gemi gibiydim. Ama şimdi artık ben de yönümü bulmak istiyorum. Martin; 20'li yaşlarına kadar çeşitli gemilerde çalışmış, kendince hayat mücadelesi veren, eğitimsiz, işçi sınıfından genç bir adamdır. Ona dümen kırdıran ve büyük bir aşk hissettiren kadın ise güzel ve zengin bir genç kız olan Ruth'dur. Martin bilmektedir ki bu zengin kesimin içerisinde kendisine hemen bir yer edinmelidir. Ona göre, Ruth ile birlikte olabilmesinin tek yolu da budur. Hayatı boyunca sevgiye aç yaşamıştı. Tabiatı itibariyle sevgi için can atıyordu. Bu, varoluşunun çok güçlü bir talebiydi. Eğitimli ve zengin bir genç olabilmek için, önünde uzunca bir yol vardır. Bu yolda Martin'in hedefi, bolca okuyarak hem eğitimini tamamlamak hem de kitap yazarak buradan sağlayacağı maddi-manevi getirilerle üst sosyal sınıflara atlamaktır. Lakin seçilen yol, kolay bir yol değildir. Bu uğurda bazen maddi sıkıntılar çekecek bazen de inancını kaybedecektir. Buralara nereden geldiğimi biliyorum, gidecek daha çok yolumun olduğunu da biliyorum ve gerekirse dizlerimin üstünde sürünerek de olsa oraya gideceğim. Martin'in bu zor yolda ilerlemesini sağlayan tek güç, Ruth'a olan aşkıdır. Bu aşk, Martin'e adeta şekil vermektedir. Gece gündüz demeden sürekli kitap okuyan Martin, edindiği bilgileri bir süre sonra hayatında kullanmak ister. Artık hayatı, yaşanmaya değer olarak gören ve hedefleri olan bir insandır. Seni kitap okuyan insanlarla tanıştıracağım. Hayat, ancak böyle insanlarla bir araya geliyorsan yaşanmaya değer. Hedeflerine ideal yollardan ulaşmanın peşinde olan Martin, bu yolda karşısına çıkan her türlü zorluk, olumsuzluk ve hayal kırıklığına karşı gelmiştir. Yazılarının yayınlanması için gönderdiği yerlerden aldığı her olumsuz cevap, adeta onu iyi bir yazar olması için hırsla kamçılamıştır. Artık bulunduğu konumdan da geri dönemez, bunu bildiği için de sürekli kendini geliştirerek ilerlemek zorundadır. Bilginin uçsuz bucaksız ülkesinde artık evine dönemeyecek kadar yol almıştı. John Locke'a göre, insanın zihni doğuştan boş bir levhadır. Bu levha, insanın hayatta edindiği tecrübelerle doldurulur. Neyi, ne kadar tecrübe ettiğimiz elbette bizlere bağlıdır. Ama hayatta genellikle çok okuyan, çok bilen ve tecrübe kazanan insanların huzursuzluğu diğerlerine göre daha fazladır. Çünkü her şeyi bir neden-sonuç ilişkisi içerinde sorgular. Sorguladıkça da huzursuz olmaya adeta mahkumdur. Okuduğu birçok kitap huzursuzluğunu arttırmaktan başka bir işe yaramadı. Her kitabın her sayfası bilgi ülkesine bir gözetleme deliğiydi. Evet, Martin yolun sonunda hedefine ulaşmıştır. İdeal olanın peşinde giderken realizme ulaşmış, bu evreden de nihilizme doğru geçmiştir. Çünkü anlamıştır ki toplum aslında fikirlere değil de paraya ve üne önem vermektedir. İşte bu realist durumla karşılaşan Martin, dünya üzerinde artık hiçbir şeyin öneminin olmadığını anlamıştır. Sandığı ile gördükleri arasında dünya kadar fark vardır. Kafasındakiler alt üst olmuştur. Bir zamanlar öylesine saftım ki; yüksek mevkilerde oturan, iyi evlerde yaşayan, öğrenim görmüş ve bankalarda hesapları olan insanları saygı değer kimseler sanırdım. Okuyan ve sorgulayan insan, hayat yolunda mutlaka dümenini bir süre sonra nihilizme doğru kıracaktır. Kapitalist düzende, insanların fikirlerden önce paraya ve üne kıymet verdikleri de artık bilinen bir gerçektir. Ancak yolun sonunda, fikirlerin her şeyden daha da kıymetli olduğu mutlaka anlaşılacaktır. Çünkü içinde bulunduğumuz hayatın sözcüsü, ne paradır ne de ündür. Hayatın sözcüsü, ancak ve ancak fikirlerdir.


-Sen hiç depresyona girdin mi? Eğer dünyanın bu haline öfke duymuyorsanız, ne biçim bir insansınız? diyerek tüm sinemasal anlatımını, bu mevzuların üzerine kuran cesur ve kararlı bir isim Ken Loach. Sinema kariyerinin başlangıcından bu yana alt ekonomik sınıfa mensup bireylerin yaşamlarını betimleyen Loach, filmlerinde; işsizlik, yoksulluk, çılgınlık temalarını işler. Yeni liberalizmin karşısına sinema ile dikilir. İşçi sınıfının sorularına soğukkanlı ve etkileyici bir şekilde yaklaşan İngiliz yönetmen, öncelikle kendi topraklarından Britanya'dan yola çıkarak emeğin türküsünü söyler; ezilenlerin, susturulanların, sömürülenlerin sesi olur. Her şeye rağmen hayata tutunmaya çalışanların öyküsünü anlatır. Kamerasını sınıflı toplum gerçeğinde kullanan Loach'un kişileri, mekanları, olayları sahici ve basittir. Anlatılması gerekenleri, anlatımı karmaşıklaştırmadan doğrudan verir. Profesyonel oyuncularla oynamayı tercih eden ve senaryodaki yaşam deneyimlerine sahip oyuncuları seçen yönetmen gerçekliği perdeye olduğu gibi yansıtmak ister. Sinema kariyeri boyunca, egemen kurumlarla çatışan ve emperyalist girişimlere karşı ateşli bir muhalefet sergileyen Loach, sinemasının merkezine insanı koyar. İçinden çıktığı toplum içerisindeki insanın tarihine tanıklık eder. Temel metaforu özgürleşme sorunudur ve ona göre her zaman bir umut vardır. Sanat; savaşa ve yok etmeye değil, barışa ve insanlığa hizmet eder. Bir tiyatro aşığı olan Loach, bu alanda işsiz kalınca TV'ye yönelir. 1966'da Cathy Home Home isimli belgeselvari dramasıyla adından söz ettirir ve sansasyon yaratır. Bu sansasyon ona, sinemaya giden yolu açar. Loach, sinemasal macerasına toplum dışına itilmişler, sosyal sorunlar ve İrlanda'da İngiliz rolüne odaklanan sosyal gerçekçi filmlerle başlar. Medyada sesi duyulmayanların sesi olur. İlk filmi Poor Cow (1967) ardından da Kerkenez (1969) filminde kendi üslubunu geliştirir ve gözleme dayanan bir tarz yaratır. Filmlerinde sosyalist kimliğini her zaman öne çıkaran Loach, 70 ve 80'li yıllarda, Theatcher'ın İngiltere'de iktidarda olduğu dönemde kendisine uygulanan politik baskılar sebebiyle dağıtım sıkıntıları yaşar ve beklediği ilgiyi göremez. Cannes Film Festivali'nde tam 6 kez ödül kazanan yönetmen 90'lardan sonra atağa geçer ve Britanya'da çoğunluğun yaşadığı sefilliği mizahi bir dille anlattığı filmleriyle kitlelere ulaşır. Nikaragua'daki Sandinist hareketi işleyen Carla'nın Şarkısı, İspanya iç savaşına katılmış bir İngiliz'in hikayesi Ülke ve Özgürlük, çaresizliğin umut ile harmanlandığı Benim Adım Joe, İngiltere'de demiryollarının özelleştirilmesinin demiryolu işçilerinin üzerindeki etkisini anlatan Demiryolcular gibi filmleriyle ada toplumunu dramatize eden Ken Loach sineması, uluslararası bir nitelik kazanır. 2009 Temmuz ayında Avustralya'nın Melbourne şehrinde gerçekleşen film festivalinde yarışan Hayata Çalım At filmini, festivalin sponsorunun İsrail olduğunu öğrenince geri çeken Loach; Şiddet üreten devletin gölgesinde sanat yapılmaz. Sanat; savaşa ve yok etmeye değil, barışa ve insanlığa hizmet eder. İsrail, Ortadoğu'daki politikalarını gözden geçirmeli sözleriyle sosyalist gönüllerde taht kurar. Sanatın metalaştığı, sanatçının baskı altına alınarak bu sürecin bir parçası haline getirildiği bir toplumda Loach, bu yaklaşımıyla ilham kaynağı olurken, 2012 yılında komedi-dram türünde Meleklerin Payı ile yine kendi bildiği yolda yürümeye devam eder. Aynı yıl yaşam boyu onur ödülüne değer bulunduğu Torino Film Festivali'nde de, festivali düzenleyen Ulusal Sinema Müzesi'nde, işçilerin taşeron şirket aracılığıyla çalıştırılmasını ve güvencesiz düşük ücretle çalışmaya direnen işçilerin işten çıkartılmasını görmezden gelemeyeceğini açıklayarak ödülü reddeder. Usta yönetmen, alabildiğine basit sinema diliyle toplumun en sıradan, basit görünen sorunlarını en komplike biçimiyle anlatırken; olaylara, olgulara yaklaşırken de politik, siyasi tavrını hissettirmekten asla ödün vermez. Ben Daniel Blake. Bir vatandaşım ne bir eksik ne bir fazla. 2014 Şubat ayında gerçekleştirilen Berlin Film Festivali'nden yaşam boyu başarı ödülü alarak dünya sinemasındaki varlığını pekiştiren ve 2016 yılında, yine insanların burun kıvırdığı gerçekleri yüze çarpan filmi Ben, Daniel Blake ile Altın Palmiye'yi ikinci kez kucaklayan Loach, üç sene aradan sonra Sorry We Missed You ile de yüzümüze tokadı vurur. Çok gerçekçi bir neoliberal dünya portresi filmde, yalın bir şekilde kapitalist düzende insan hayatının nasıl değersizleştiğini gösterilir. İyi bir hayat yaşamak için çalışıp borçlara girdiğimizi, sonra bu borçları ödemek için daha da çok çalışmak zorunda kalışımızı ve insanlıktan çıkışımızı gözler önüne serer. Beyaz perdede proletaryanın ruhunu yaratan yönetmenlerden biri olan Loach, fikirleri ve özgün sinema anlayışı ile özellikle 1950'lerde ve 1960'larda sinemanın işçi sınıfını temsilen statükoya meydan okuyan ve toplumsal adaletsizliğe dikkat çeken bir İngiliz yeni dalgası olarak nitelendirebileceğimiz akımın neferlerindendir. Günümüzde, sınıfsal çatışmanın tarihte görülmedik oranda derinleştiği ve emekçi sınıfların belki de en yaygın örgütsüz dönemlerinden birinden geçtikleri göz önünde tutulursa; sınıf mücadelesinde her dönem öncü bir rol oynamış ve bütün sanatını emekçi sınıfların mücadelesine adamış olan büyük yönetmen Ken Loach'u daha da yakından takip etmek elzem görünür.


Tanrı İnancının, arayışın, varoluşun sorgulandığı bir Bergman filmi Kış Işığı. Filmde, kilisede Papaz olan Tomas'ın inancını kaybedip yaşam karşısında' hiç'i seçmesi varoluşsal sorunları beraberinde getirirken; Bergaman'ın Yedinci Mühür'ünde karşımıza çıkan benim tüm hayatım manasız bir aramaymış sözü Kış Işığı'nın tüm atmosferine siner. Tomas'ın arayışının sonucu bir hiçtir. Ne onu bekleyen bir Tanrı ne de ona ses veren bir yaratıcı vardır. Kilisenin içerisinde onu saran derin bir sessizlik vardır. Tiyatral simgelerin hakim olduğu filminde her bir detay, kurgusal ifadede, bireyin sanrısına dönüşür. Bergman filmlerinde 'Tanrı' kavramının sorgulanışı İki şekilde karşımıza çıkar; tanrıdan umudun kesilişi veyahut da tanrıyla hesaplaşma içerisine girilmesi. Kış ışığında hem bir duyarsızlaşma hem de İncil üzerinden sorgulamalara yer verilir. Nitekim kiliseye ayine gelen Jonas'ın inancını kaybetmesi ve sorduğu sorular karşısında Tomas'ın çaresiz kalması filmin ana hattını oluşturur. Tanrıyla yüzleştiğim anlarda; çirkin ve iğrenç bir mahluka dönüştü. Bir örümcek Tanrı bir canavar. Korkunçtu. Böylece ışıktan kaçtım, karanlığa gömüldüm. -Neyin var Tomas -Tanrı'nın sessizliği... Hristiyan inanca sıkça göndermelerin yapıldığı filminde; Tomas'ın Tanrım neden beni terk ettin sözüyle, İsa'nın işkenceye uğradığı ana gönderme vardır. Nitekim İsa'nın ölüm anında inancını kaybettiği söylenilir. Kilisede çalışan, fiziksel görünümüyle Quasimodo'yu çağrıştıran Zangoç'un' İncil yorumu da bu anlamda oldukça etkileyicidir. Filmde Tomas'a aşık olan Mart karakteri, materyalist yönüyle dikkat çeker. Bergman filmlerinde aşina olduğumuz iletişimsizlik, Marta ile Tomas üzerinden pek çok sahnede hissettirilir. Tomas'ın onca arayışına rağmen Marta'nın verdiği cevap oldukça nettir: Tanrı yok! Bu kadar basit. Yüzün önemli olduğu Bergman filmlerinde; sahnelerin çoğunda uzun konuşmalarla bireyin yüzü ön plandadır. Yakın plan çekimlerle işlenen bu yapı, derin, melankolik bir hava yaratır. Yönetmenin sinemasına has olan kompozisyon unsurlarına eklenen ışık, her bir sahneyi çerçeveleyerek oldukça etkileyici bir görsellik oluşturur.


Bir yerlerde aşk varsa, kuşkusuz acı da vardır. Fars şiirinde; acının dilini aşkla yoğuran bir şairdir Ahmet Şamlu. Baskıyı, yoksulluğu, cehaleti kendine dert edinmiştir. Bu dertler onun başına çok işler açsa da yazmaktan hiçbir zaman vaz geçmemiştir. Şamlu'nun şiirlerinde güçlü lirizm etkisi hissedilir. Coğrafyasındaki hüzün, mahpusluk şairin dizelerinde güçlü bir aşka dönüşmüştür. Onun aşkı toplumsal olandır. Nazım'dan, Lorca'dan, Rilke'den, Eleuard'dan etkilenen şair, şiire başlayışının ise Nima ile olduğunu söylemiştir. Kendi döneminde vezinsiz şiir yazarak adeta şiirde devrim yaratan Şamlu, böylelikle kendi tarzını yaratmış ve çağdaşı olan pek çok şaire ilham kaynağı olmuştur. Sürgün ve tutuklu olduğu yıllarda dahi kalemini elinden düşürmeyen Şamlu, eşi Aida'nın da etkisiyle adeta Fars dilinin sevda sözlerini oluşturdu. Şamlu, Şiiri daima kurtuluş yolu olarak gördü. Baskıdan yılmamak için kaleme daha sıkı sarılmak gerekliydi. Toplumsal dinamizmi sürekli şiirlerine taşıyan Şamlu, halkın diktaya olan itaatine karşı duruyordu. Fars kültürü üzerine derin araştırmalar yapan Şamlu'nun şiirleri, İngilizce, Fransızca, İspanyolca olmak üzere toplamda on üç dile çevrilmiştir. Hatta Türk okurlar şairin güçlü dilini, Cemal Süreya'ya benzetmiştir. Dil konusunda ne kadar benzerlik vardır bilinmez ama her iki şairde kuşkusuz aşkı en güzel şekilde dizelerine yansıtmıştır. Bir derdimiz vardı bizim. Nereye gidersek gidelim değişmeyen, bizi bırakmayan hüznümüz. Şamlu'nun hüznü ise kuşkusuz coğrafyasındaki baskıdan ve zulümden kaynaklanıyordu. Diğer birçok meslektaşı gibi Ahmet Şamlu da sansüre ve sürgüne maruz kaldı.


Ben Korkmam oradan; ben oraya gittim. Sylvıa Plath'ın şiirlerinin yer aldığı 'Ariel ve Seçme Şiirler' adlı kitapta; isyan ve acı üzerine işlenmiş dizelerin hakimiyetiyle karşılaşırız. Dizlerde yer alan isyanın temelinde, otoriter bir baba ve yasaklar koyan bir Tanrı'nın varlığı hissedilir. Öyle karasın ki hiçbir gökyüzüne geçit vermezsin, Her kadının gönlünde bir Faşist yatar. Baba, babacığım, alçak herif, seninle işim bitti. Atmışlı yılların eril zihniyetiyle mücadele etmek isterken, toplumun kıskacı altına alındı bedeni. Özgür ruhlu bir kadın olarak 'varlığının sesi' olmak istedi Sylvıa. Ne yazık ki annelik ve eş gibi iki rolün eşiğinde buldu kendini. Babasının Alman oluşundan mıdır bilinmez, hep bir Yahudi benzeşimiyle kendini tanımladı. Değersiz görülen, yok edilmek istenen bir kadının benliğini taşıyordu bedeninde. Sylvıa'nın birkaç kez intihara başvurması sonrasında, kimi çevreler onu güçsüz ve aciz olarak nitelendirdi. Ancak o, ölümü dahi sanat haline getirip bir başkaldırıya dönüştürdü. Ölümünden kendisi gibi şair olan eşi Ted Hughes suçlansa da asıl olan; küçük bir kız çocuğunun baskı ve korku içirişinde büyümesinde yatıyordu. Annesi, küçük yaşlardan itibaren Sylvıa'yı başarılı olmaya zorlamış ve küçük bir kız çocuğunu bir buhranın içerisine sürüklemişti. Belki de bu nedenle bir yazısında korkunun gücünden bahsedecekti Sylvıa. Tıpkı, çok eski bir ayinde söylendiği gibi: Sevilecek tek şey, 'Korku'nun kendisidir. Korku'nun Sevgisi bilgeliğin başlangıcıdır. Romanlarında dahi eril bir düzende başarılı bir yazar olmaya çalışan kadınları anlatırken, toplumun baskılarına yenik düşmüştü. Annesi dahi romanının toplatılması için birçok çevreye haber yollamıştı. İlk acısı belki de buydu. Feminist tarzda yazdığı romanı, bir anne bir kadın tarafından toplatılmak isteniyordu. Her şeyin avucumdan kayıp gitmesine göz yumdum, İnatla asılmış otuz yaşında bir yük gemisiyim. 62-63 yılları arasında yalnız ve hastaydı Sylvıa. Küçük dairesinde çok üşüyordu ve hep sıcak ülkelerin hayalini kuruyordu. Cansız ve beş parasızım... Hastaydı ve sabahları dört saat kendine ayırıp şiirlerini yazmaya çalışıyordu. Yatmak, avuçlarım açık ve içim hepten kof. Bir taraftan anne- babanın, eş ve toplumun yarattığı kadın imajıyla baş ederken, şiirlerine ölümün ağırlığı geldi. Ölümü sıkça işledi Sylvıa, hatta bir bedel biçti bunun için kendine. Her şeyin bir bedeli vardı bu hayatta, yaralarına bakmanın bile bir bedeli vardı. O da bu bedeli bedenine yükledi. 1963 yılı yaklaştığında, içinde bulunduğu fanusu yıkarak acılarıyla gitti Sylvıa. Ted Hughes'in yüreğinde açtığı yaralara ise tek dizesiyle ses etti: Karşılaşamayacağız bir daha, şu Zen cennetinde bile senin... Şairin bilinen son şiiri 'Uç'ta ise; yine kutsal bir direngeçlikle anlatılan ölüm ve çocukluğunun yaraları hakimdi. Her cansız çocuk, beyaz bir yılan,


Rus edebiyatının önemli Şairleri arasında yer alan Sergey Aleksandrovich Yesenin, 1895 yılında bugün ki adıyla Yesenin olarak bilinen Konstantinovo köyünde dünyaya geldi. Çiftçi bir ailenin çocuğu olan Yesenin, henüz dokuz yaşındayken şiir yazmaya başladı. 17 yaşında redaktör olarak çalıştığı yayın evi tarafından Moskova'ya gönderildi. Bir süre sonra Moskova Devlet Üniversitesinde dışardan öğrenci olarak katıldı ve iki yıla yakın orada çalıştı. I. Dünya savaşından hemen önce St. Petersburg'a gitti ve Alexander Blok'tan şairlik kariyeri açısından büyük destek aldı. 1. Dünya Savaşı'nın patlak verdiği yıllarda askere çağrıldı. O sıralarda Rusya'da büyük etkileri yaşanan Ekim Devrimi'nin daha iyi bir dünya var edeceği inancı onun devrimi desteklemesine neden oldu. Şiirlerinde Rusya'nın köylerini, doğasını, ölümü, yalnızlığı ve serzenişi işledi. Ekim Devrimini desteklemesine rağmen belli bir süre sonra Bolşevizmin kurallarını eleştirerek bunu şiirlerine yansıttı. Eylül 1918'de kendi yayınevini kurdu. 1921'in sonuna doğru ressam Gheorghi Yakulov'i ziyaret ettiği sırada, 44 yaşında olan dansçı Isadora Duncan ile tanıştı. 1922 yılında evlendiler. Birlikte Avrupa ve Amerika seyahatleri yaptılar. Yesenin'in içki sorunu; onu otel ve lokanta gibi yerlerde taşkınlık yapmasına sebep oluyordu. 1923 yılında Duncan'den ayrılıp Moskova'ya döndü. Yesenin'in yaşadığı pek çok olay psikolojisini bozmuştu ve bu yüzden bir ay akıl hastanesinde kaldı. Yeni bir şey değil ölüp gitmek bu yaşamdan, Ama yaşamak da daha yeni değil kuşkusuz. Sergei Yesenin, Moskova'nın Vagankovskoye mezarlığına defnedildi. Rusya'nın en popüler şairlerinden birisi olması ve cenazesi için devlet töreni düzenlenmesine rağmen Josef Stalin ve Nikita Khrushchev'in başkanlığı esnasında, eserlerinin büyük bölümü Kremlin tarafından yasaklandı. Nikolay Bukharin'in Yesenin'i eleştirisi, önemli şekilde yasaklamaya katkıda bulundu. Eserleri ancak 1966'da yayınlanabildi. Ayrıca, Can Yücel'in de dizelerinde andığı şairdir Yesenin. Bu şehirde ölmek yeni bir şey değil elbet. Dua etmeyi de öğretme bana. Eksik olsun! Unut, son ver artık tasanı gizlemeye,


İletişimsizliğin, kendi içinde yok oluşun anlatıldığı bir Bela Tarr filmi Londra'dan Gelen Adam. Georges Simenon'un romanından uyarlanan film, Dieppe limanında bir gözetleme kulesinde tren yolu trafiğini yöneten Maloin' in; iki adamın bir valiz uğruna kavgaya tutuşmasına tanıklık etmesiyle başlar. Bu tanıklık, aynı zamanda bireyleri yıkıma götürecek sonun başlangıcıdır. Tarr filmlerinde, hikayenin başlangıcı önemli değildir, önemli olan kişiyi bekleyen kaçınılmaz sondur. Karanlık gecede devam eden kavgada adamlardan biri valiziyle birlikte diğerini suya atar. Adam suda kaybolurken diğeri oradan uzaklaşır. Maloin ise olayın olduğu bölgeye doğru gider, valizi sudan çıkarır ve kulesine döner. Valizi açan Maloin, büyük miktarda parayla karşılaşır. Çoğunlukla yoksul sınıfın anlatıldığı Tarr filmlerinde, para olgusu belli bir düzenin değiştirici unsuru gibi görülse de; düzen her zaman daha baskın gelip kişiyi yıkıma sürükler. Film boyunca asıl sorunu yaratan, paradan ziyade bireyler arasına sinmiş iletişimsizliktir. Bireyler hiçbir zaman sorunlarının çözümüne dair bir konuşma yapmaz, herkes birbiri üzerinde hüküm kurma adına diğerine acı çektirir. Diğer Tarr filmlerine oranla Londra'dan Gelen Adam sanatsal ifadelerin en yoğun oluğu filmdir. Geometrik minimalizmin etkin olduğu filmde küçük-dar, yoksul evler yine ön plandadır. Anlatı olabildiğine yavaşlatılmış ve çekim süreleri öncekilere göre daha da uzatılmıştır. Böylelikle derin kontrastlarla oluşturulan gergin bir hava, filmin bütün atmosferine siner. Maloin, aldığı paranın etkisiyle huzursuzdur. Eşiyle sonu gelmez tartışmaların içerisindedir. Belki de parayla tek yaptığı kızına pahalı bir kürk almasıdır. Bu süre zarfında adının Brown olduğunu öğrendiğimiz kişi sürekli Maloin'i takip eder. Maloin bu durumun farkında olsa da hiçbir tepki vermez. Günlerce karşılaşırlar, yüz yüze dururlar, ancak hiçbir konuşma gerçekleşmez. Aralarındaki iletişimsizlik gerilimin ana hattını oluşturur. Yoğun ışıklandırma ile güçlenen dışavurumcu biçem, yavaş anlatımın etkisiyle daha da kuvvetli bir hal alır. Nitekim Londara'dan gelen bir müfettiş olayları çözmeye başlar. Brown'un da parayı başkasından çaldığı öğrenilir. İki yoksul adamın kaderlerini değiştireceğini düşündükleri para, onların hayatını daha da kötüleştirir. Brown ile Maloin bir kulübede karşılaşır ve boğuşurlar. Brown ölür. Müfettiş parayı alır, hiçbir şey olmamış gibi Maloin'e bir miktar para verir ve olayı unutmasını söyler. Kısacası; ruhsal açıdan parçalanmış bireyler, düzenin içerisinde perişanca yenilirler. Bela Tarr sinemasında yüzler tıpkı Bergman'da olduğu gibi önemlidir. İfade her zaman diyaloğun önüne geçer. Bu nedenle yüzler daima yakın plan çekimler eşliğinde verilir. Yönetmen karakterle araya mesafe konulması için, olayı basite indirgeyerek, dramsızlaştırmaya başvurmuştur.


Patty Maher, fotoğrafa hikayeler yükleyip onları gerçeküstü dünyanın doğasıyla buluşturuyor. Çoğunlukla portre üzerine çalışan sanatçı, bu buluşmayı gerçekleştirirken; şiir, müzik, film gibi unsurlardan yararlanarak fotoğrafı yeniden yaratıyor. Basit fikirlerle oluşturulan Patty Maher'in fotoğrafları; bazen bir ormanda bazen de bir dağda karşımıza çıkar. Fotoğraflarda özellikle kadın figürleri yer alır. Görünmeyen yüzlerde bir gizem hakimdir. Doğayla buluşan bedenler dingin ve hafiftir. Sanatçı duyguları yalnızca, bir duruş, hareket, sembol ve renk kullanarak verir.


Mesleki kariyerini her şeyden üstün tutan bir piyano sanatçısının kızıyla yaşadığı içsel hesaplaşmayı anlatan; sevgisizliğin, hırsın, bencilliğin yol açtığı mutsuzluğun sorgulandığı bir Bergman filmi Güz Sonatı. Film, yedi yıldır kızı Eva'yla görüşmeyen Charlotte'nin ziyaretiyle başlar. İki zıt karakterin işlendiği filmde; Charlotte mantığı, idealizmi ve güçlü bir karakteri simgelerken; Eva ise annesinin aksine daha duygusal ve daha kırılgan bir yapıdadır. Tek mekanda geçen film karakterlerin birbirleriyle yüzleşmeleri adına tüm imkanları sağlar. Kapılar aralanır göz göze gelinir, yapay gülümsemeler baş gösterir. Aralanan kapılar kapanır ve herkes içindeki nefrete haps olur. Filmin ilk sekanslarında dikkat çeken başka bir ayrıntı ise Eva'nın sevgisiz büyümesiyle birlikte baş gösteren sevememe durumudur. Çocukluğunda anneye duyulan arzu ve ret edilme onu sevme yetisinden alı koymuştur. Evlidir ancak, eşine karşı sevgisizdir. Ona beslediği minnet duygusundan başka bir şey değildir. Eva her ne kadar annesine karşı kızgın olsa da bir taraftan da ona hayrandır. Annesinin piyano çalışına, özgüvenine hayranlık besler. Annesinin her hareketini dikkatle inceler. Anne onun öznesidir, bir taraftan onunla özdeşleşmek ister bir taraftan onu ret eder, acı çeker. Bergman kendi çocukluğunun izlerini filmlerinde hissettirir. Çoğu filminde aile ilişkileri kopuk, içsel bir hesaplaşma içerisinde olan karakterler işlenir. Diyaloğun az olduğu, sevginin sınırlı olduğu bir ailede yetişen Bergman için bu durumu işleyiş kuşkusuz kendisiyle hesaplaşmasının bir yoludur. Caharlotte kendi geçmişinin esaretinden uzaklaşmak ister, hatta engelli kızını görmek istemez, onu yok sayar. Annelik duygusundan uzaktır ve kendi hayatını şekillendirmek ister. Hala kendi benliğini bulma çabasındadır, bu yüzden yarımdır, kendisinden bile uzaktadır. Hesaplaşmanın olduğu sahnelerde Bergman için hikayenin anlatıcısı olan yüzler ön plandadır. İfadeler, odaklanılan gözler aracılığıyla daha da güçlenir. Herkes kendi duygularının girdabında adeta sanrılar geçirir. Ben ile öteki benin sarsıcı ilişkisi tüm şiddetiyle ön plandadır. Birbirine itiraflarda bulunulur, nefret açığa çıkar, ancak kimse içindeki boşluğu doldurmaz. Bilinçaltının, benliğin inşasının işlendiği Güz Sonatı, filmin kasvetine uygun olacak şekilde sonbaharda çekilmiştir. Yitip giden zamanda birbirinden uzak, acı çeken bedenler kendi dehlizlerinde kaybolur. Umutsuzluğun, hayal kırıklığının ve sevgi eksikliğinin çıkmazında asıl yüzleşme iki kişi arasında değil, varlık ve hiçlik arasında kişinin kendi benliğindedir.


İsviçre asıllı Fransız fotoğrafçı Sabine Weiss, çektiği fotoğraflar ve yakaladığı anlarla hümanist fotoğrafçılığın 'yaratıcı kadın'ı olarak kabul edildi. Fotoğrafları kesin bir gözlemden ve günlük yaşamın çok katmanlı atmosferik tasvirinden oluşan Sabine, sokaktaki insanları rastgele defalarca fotoğraflayarak bir hikayeye dönüştürdü. Kimya mühendisi bir babanın kızı olan Sabine'nin küçük yaşlarda fotoğrafa olan ilgisini fark eden ailesi, ona bir fotoğraf makinesi aldı ve evinde kendi karanlık odasını kurmasına yardım ettiler. Burada gümüş-jelatin baskı gibi teknikleri kendi kendine öğrendi. Sabine 1946'da Cenevre'den Paris'e gitti ve moda fotoğrafçılığı-portreler konusunda uzmanlaşmış Alman fotoğrafçı Willy Maywald'ın asistanı oldu. Kompozisyon bilgisini ve fotoğrafçılığın teknik yönlerini derinleştirdi. 1950'de Amerikalı ressam Hugh Weiss ile evlendi ve bu sırada bağımsız bir fotoğrafçı olarak kariyerine başladı. Sabine, İkinci Dünya Savaş'ı sonrası Fransa'nın sokaklarındaki mücadeleleri, umutları ve zaman zaman mizahi anları, kirli suratlı çocukların, yiyecek tezgahlarının satıcılarının ve Roman dansçıların fotoğraflarını yakaladı.


Şiir, insanın iç dünyasını kelimelerle buluşturan bir sanattır. Bir şiiri okuduğunuzda tıpkı bir tabloya bakar gibi şairin duygularının fırça darbelerini görürsünüz, adeta kelime kelime resmetmiştir şair kağıda hislerini... Bazı şiirlerin şairi bilinmezken bazılarının da faili bilinmez. 2 Mayıs 1925'te doğan Mevhibe Beyat, Güzel Sanatlar Akademisini okuduğu yıllarda döneminin en güzel kadınlarından biriydi. Sanatçılar, şairler, yazarlar, gazeteciler... Aşıklarının listesi uzundu. Gerisinde pek çok kırık kalp bırakmış olsa da en ölümsüzü, hepimizin en yüreğine dokunandı. Üniversite yıllarındaki platonik bir aşığı, onun hiç bilmediği bu aşkı, yazdığı satırlarla ölümsüzleştirecekti. Hatta Mevhibe Beyat, bu şiiri belki duyacak belki her şey değişecekti ancak kader bu; şiir okunurken salondan çıkmıştı. Korkunç bir sezgi gücü vardı Mevhibe'nin. Yüzünüze bakar bakmaz, sizi tanır, anlar, ruhunuzun en derin köşelerine kadar kavrardı. Küçücük bir bakıştan, mimikten, jestten tüm karakter haritanızı çıkarabilirdi. Özdemir Asaf bu yüzden ona Öldürmekten daha beter anlıyorsun insanı demişti. Çok keskin gözleri vardı. İçinde yaşadığı aşkı Mevhibe Beyat'a hiç söyleyememişti Özdemir Asaf. Şiirini, birincilik aldıktan sonra kürsüde onlarca insana okumuştu ancak Lavinia'ya hiç bahsedememişti. Lavinia başkasını seviyordu, bu yüzden gitme diyemiyordu Özdemir Asaf ama ceketimi al derken de gideceğinden emindi. Mevhibe Beyat, hiç bilmedi bu yüce aşkı ve bu yüce aşk Lavinia'nın satırlarında, Özdemir Asaf'ın ise yüreğinde sıkışıp kaldı.


Biz insanlar farkında olalım veya olmayalım, günlük hayatın akışı içerisinde duygu, düşünce ve davranışlarımızın temelinde mutlaka felsefeden izlere rastlanılır. Felsefe, düşünme sanatıdır. Sanat ise düşüncenin yaratımıdır. Dolayısıyla sanat ve felsefenin güçlü bir ilişkisi vardır. İnsanoğlunun duygu ve düşüncelerini aktarabildiği sanat dallarından biri olan edebiyatın, felsefe ile harmanlanması sonucunda ortaya çok derin düşünceler çıkacağı aşikardır. Sanat dünyasında felsefe ile edebiyatı birleştirerek sunan önemli isimlerden biridir Oruç Aruoba. Kelimeleri felsefenin süzgecinden geçirerek adeta dantel gibi işlemiştir. Aruoba'nın en tanınmış kitaplarından biri olan İle de insan ilişkilerinin temeli olan; aşk, sevgi, tutku, güven, özlem, ayrılık, hüzün gibi konuları özenle işlemiştir. Kitap; önce, ilişki defteri ve sonra bölümlerinden oluşmaktadır. Bu bölümler bir ilişkinin giriş, gelişme ve sonucunu yansıtmaktadır. Aruoba, adeta ilişkinin anatomisini yazıya aktarmıştır diyebiliriz. Aruoba, kitabında yer yer şiirlere ve alıntılara da yer vererek içeriği oldukça zenginleştirmiştir. Kitapta yer alan cümleleri bizzat yaşadı mı bilinmiyor. Ancak yaşadığımız ilişkilerin birçoğunun da aynı aşamalardan geçtiği bir gerçektir. İlişki için belirleyici olan, sen ile benim zamansal olarak ne kadar bir arada bulunduğumuz değil, yaşamsal olarak ne kadar şeyi birlikte geçirdiğimizdir. Bunun da nicelikle hiçbir ilgisi yoktur. En uçurumu düşün, sen ile ben hiç bir arada olmadan da birlikte olabiliriz. Ben tek başıma bir şey yaparken seni düşünerek yapıyorsam, sen de tek başına bir şey yaparken beni düşünerek yapıyorsan, birlikteyizdir. Bugün ilişkilerde yaşadığımız en büyük sorun da herhalde güven konusundur. İlişkilerimizin değerini düşürür güvensizlik. Kırılırız, bir daha eskisi gibi olamayız. Güvensizlik, naftalinlenmemiş yünlünün içine giren güve gibi delik deşik eder ilişkiyi. Ancak insan hayatı bir nehir gibi akıp gitmektedir. Dolayısıyla kırıldığımız yerden tekrar filizlenerek başlamak, tekrardan güvenmek ve sevmek zorundayız. İnsan olmak bunu gerektiriyor çünkü. Korkuyorum aynı şeyleri yeniden yaşamak istemiyorum, dedin. Önceden başkaları ile birlikte yaşadıkların vardı tabii ki anılarında. Onlar şimdi yaşamaya girişme durumunda olduğun 'yeniye sanki bulaşan' eskilerdi. Oysa ilişki, ne kadar uzun sürmüş olursa olsun sanki hep 'yepyeni' olmak zorundadır. Yeniliğini yitirip bir kez eskilerin yinelenmesi haline girerse, hiçbir şeye de yaramaz duruma düşer. Biz, artık, ayrı olabiliyor idiysek, sen ile ben arasındaki şu 'ile', artık, yok, demekti. Aruoba'nın kitabını okurken altını çizeceğiniz pek çok cümle olacaktır. Bu cümlelerin her birini düşünerek kitabı okursanız, kendinizi ilişkinin neresine ve ne şekilde koyduğunuzu bulacaksınızdır.


Praksiteles'in Knidos halkı için yaptığı, Çıplak Afrodit olarak da bilinen Knidos heykeli (tahmini M. Ö 4. yy), dünyadaki ilk anıtsal nü olması bakımından önemlidir. Prasksitles'e kadar Tanrıça heykelleri sadece gerdan ve göğüs kısmı açık olacak şekilde işlenirdi. Toplumsal mekanizmanın eril tahakkümle ilerlediği dönemde Tanrı figürü ise tamamen çıplak olurdu. Knidos Heykeli'nin ilk anıtsal nü olmasının yanı sıra başka bir özelliği daha vardı: kasık bölgesini kapatan ilk nüydü. (1) Afrodit sol eliyle kıyafetini tutarken sağ eliyle de kasık bölgesini kapatıyordu. Bu duruş izleyicide arzu ve röntgencilik refleksi yaratır. Nitekim Knidos halkı heykeli alınmak istemez, heykel daha sonra alınır ve şehrin en yüksek noktasına yerleştirilir. Vatikan müzesinde bir kopyası bulunan heykel, Datça yarımadasının batı ucunda yer alan antik Knidos şehrindedir.


IMDb'ye Göre İyi Hissettiren 25 Film! Ünlü sinema veri tabanı IMDb, okuyucularının oylarıyla tüm zamanların iyi hissettiren en iyi filmlerini listeledi. Listede dünyaca ünlü birçok yapım bulunuyor. İzlemeyenler için bir fırsat; izleyenler için tekrar izleme şansı olabilir.


Independent'a Göre Dünya Çapındaki En İyi 40 Kitap! Kimi zaman hayatımızı kimi zaman karakterimizi değiştiren kitaplar, çoğumuzun hayatında önemli yer ediniyorlar. Dünyaya mal olmuş yazarların yanında kendi edebiyatımızın yazarları, hikayeleriyle dünyamıza dahil oluyorlar. İngiliz gazetesi Independent da dünya çağında herkesi etkileyen kitapların bir listesini yapmış. Ceri Radford ve Chris Harvey, okurken zamanın nasıl geçtiğini anlamayacağınız kitapları sıralamışlar. İşaretli kitapların Türkçe çevirisi bulunmamakta.


Independent'a Göre En İyi 40 Albüm! Prestijli İngiliz gazetesi Independent, 40 maddeden oluşan küresel bir en iyi albüm listesi hazırlamış. Müzik eleştirmenleri; Helen Brown, Chris Harvey and Roisin O'Connor tarafından hazırlanan listede Led Zeppelin, Pink Floyd ve David Bowie gibi ünlü grupların yanında yeni nesil sanatçılardan Robyn gibi isimler de bulunuyor. Tüm bu efsanevi albümleri sıraladıktan sonra Linkin Park'a yer verilmese olmazdı. Grubun dönüm noktası olan Hybrid Theory'i mutlaka dinlemelisiniz.


İyi bir manzara ressamı olan Joseph Mallord William Turner, ilk resim deneyimine Londra'nın batısında bulunan Brentford kasabasında başladı. Yeteneği sayesinde henüz 14 yaşındayken Kraliyet Akademisi Sanat Okulu'na girmeye hak kazandı. Romantizme ve doğaya olan ilgisiyle eserlerinde; denizleri, fırtınalı havaları, gemileri ve köleleri ele aldı. İlk yağlı boya çalışması olan Denizde Balıkçılar (Fishermen at Sea-1796) genel anlamda resimlerinin özünü oluşturan bir çalışma oldu. Fırtınalı bir havada dalgalarla boğuşan gemilere tıpkı Denizde Balıkçılar'da olduğu gibi çoğu eserinde yer verdi. Eserlerinde insanların her zaman doğayla bir mücadele içerisinde yansıtan Turner, insanın doğaya her zaman yenik düştüğünü söyledi. Denizde Kar Fırtınası adlı eserinden bahsederken: Böyle Manzaranın neye benzeyebileceğini göstermek istiyordum. Bunun için bir geminin direğine kendimi sıkıca bağladım. Dört saat boyunca deniz ve kar tarafından kamçılandım. Sağ çıkabildiğim takdirde böyle bir fırtınayı resmetmenin tek yolu buydu diyordu. Turner'ın Köle Gemisi adlı eserinde, dalgalarda çırpınan, yitip kaybolan kölelerin trajik ölümüne şahit oluruz. Gökyüzüne bakıldığında güneşin batmakta olduğu görülür. Yaşanan vahşetin durumunu anlatırcasına adeta denizdeki dalgalarla gökyüzü içe içe geçmiştir. Bütün gökyüzü kızıl iken sağ üst köşesinde küçük bir mavilik vardır, ki bu da İngiltere'nin utanç verici kölelik tarihinden çıkıp geleceğe umutla bakması şeklinde yorumlanmıştır.


Kuşkusuz, felsefe dünyasının en önemli isimlerinden biridir Arthur Schopenhauer. Nietzsche gibi ünlü felsefecileri derinden etkileyen Schopenhauer; hayatı, acıyı ve yalnızlığı farklı bir ' istenç' ile tanımlamıştır. Ona göre istenç; dünyanın ardında yatan esas gerçektir. Bu istenç; insanları sonunda bıkkınlığa ve acıya sürükleyecektir, çünkü aklın denetiminde değildir. Kendimizin dörtte üçünden, başkaları tarafından sevilmek için yoksun kalıyoruz. Atrhur Schopenhauer'un eserlerinde derlenmiş olan Hiçliğin Mutlu Sessizliği adlı kitapta ünlü felsefecinin hayata dair sorgulamaları ve birer ders niteliğinde olan sözleriyle karşılaşıyoruz. Her biri aforizma niteliğinde olan bu sözler, kuşkusuz hepimize farklı bir dünyanın kapısını aralayacaktır. Şimdi, sizi onlarla baş başa bırakıyorum. İnsan, başkalarının acı çekmesine, bunu gerçekleştirmeden arzulamadan başka bir amaç gütmeden sebep olan tek hayvandır. Aptallar için yazan birisi, geniş okuyucu kitleleri oluşturacağından hiçbir zaman kuşku duymaz. Tasalarımızın hemen hemen hepsi, başkalarıyla olan ilişkilerimizden doğar. Gurur duyabileceği hiçbir şeyi olmayan zavallı budalalar, son araç olarak mensup olduğu milletle övünür; tüm hata ve ahmaklıkları dişiyle tırnağıyla savunmaya histerik bir şekilde hazırdır, böylece kendi bayağılığını kendince telafi eder. Hayatımızı, hiçliğin mutlu sessizliğinde nafile yere rahatsız edilen bir dilim olarak addedebiliriz. İnsan yalnız olduğu ölçüde kendisi olabilir; yalnızlığı sevmiyorsa, özgürlüğü de sevmeyecektir; çünkü insan sadece yalnızken gerçek manada özgürdür. Din, insanlara nasıl düşüneceği konusunda eğittiği için hayvan eğitimi sanatının başyapıtıdır. İnsan hiçbir zaman mutlu olamaz, ancak tüm hayatını kendini mutlu kılacak şeyin peşinden koşarak geçirir; bunu da nadir başarır, başardığında ise sadece hayal kırıklığına uğramak içindir; çoğunlukla sonunda mahvolur ve limana direk ve arma olmaksızın gelir. Ardından arta kalan mutlu ya da mutsuz olup olmadığıdır, çünkü insan hayatı, asla sürekli eriyip giden yaşanan ve şimdinin bittiği andan daha fazlası değildir. Kimseyi kendimize yaptığımız kadar bu denli kırılgan beceriyle kandırmayız ve pohpohlamayız. Zaman, içinde her şeyin öldüğü şeydir. Gençler, yalnız bırakılmaya dayanma konusunda erkenden eğitilmelidir, çünkü yalnızlık mutluluğun ve iç huzurun kaynağıdır. Gerçek bir sanat eseri, bir fikri değil de şeyin kendisini yansıttığı için sahte olma ihtimalinden uzaktır ve zamanla birlikte değerinden bir şey yitirmez. Arzu edilen şeyi elde etmek, onun ne kadar nafile olduğunu keşfetmektir.


Günümüzde insanların yoğun çalışma temposu ve diğer insanlarla olan ilişkileri nedeniyle kendilerini unuttuğunu söyleyebiliriz. Herhalde bu durumundan da en fazla zararı, birçoğumuzun kulak vermediği kalbimiz görmektedir. Duygularımızı, korkularımızı, sevincimizi, acılarımızı ve daha bir sürü şeyi dış dünyadan arındırıp sadece hissederek yaşayamıyoruz. Etrafımızdaki her şey ve herkes müthiş bir hızla geçip gitmekte. Onlar geçip giderken durup kendimize bir bakıyor muyuz? Kalbimizde gerçekten ne hissettiğimize önem veriyor muyuz? Yaşadığımız kargaşada bu sorunun cevabı büyük ihtimalle Hayır! olacaktır. Bütün bunları düşünürken kitaplığımda gözüme çarpan kitap Genç Werther'in Acıları oldu. Goethe'nin 18. yüzyılda yazdığı bu kitap yazıldığı dönemde insanları hem ruhen hem fiziksel açıdan oldukça etkilemiştir. Kitabın asıl konusunun imkansız bir aşkı anlattığı belirtilse de aslında özünde yaşanan acılardan dolayı kendini unutan bir insanı görmekteyiz. Bir bakıma yazar, yaşadıklarının sonucunda aslolanın anda kalmak olduğunu anlatmaya çalışmıştır. Anda kalmak aslında kendinde/kendinle kalmak fikriyle eşdeğerdir. Hem kendimle fazlasıyla meşgul olduğumdan, hem de iç dünyam fazlasıyla fırtınalı olduğundan, başkalarını kendi haline bırakmayı yeğliyorum. En üzüldüğüm şey gençlerin en güzel vakitlerini aptalca dertlerle geçirmekten yaşamaya fırsat bulamamalarıdır. Kitabın 18. yüzyılda yazıldığından bahsetmiştik, demek ki o günden bugüne bu tespit için pek bir şey değişmemiş diyebiliriz. Çoğu insan gibi, dertlerimizin çoğu zaman aptalca olmadığını ve çok önemli olduğunu düşünürüz. Bu bir bakıma kişiselleştirmedir. Ancak aynı derdi bir başkasının yaşadığını gördüğümüzde takıldığın şeye bak diyebiliyoruz. Bu resmen bir ikilemdir. Gerçekten de bu noktada İnsan kalbi ne tuhaf şey! diyebiliriz. Sen haklısın dostum. Eğer insanlar sürekli geçmişi hatırlamak yerine şu günlerin tadını çıkarsalardı bu kadar acı çekmezlerdi. Tabiki de insan geçmişini tamamen silip atamaz, ancak anda kalmak istiyorsa içinde bulunduğu ana sahip çıkmalıdır. Böylece kalbini ve zihnini daha berrak bir şekilde görebilir. Sis bulutları, belirsizlikler bir bir ortadan kalkabilir. Yaşamdan gerçek anlamlar çıkarmak için içimize dönmeliyiz. Bugün toplum içinde yaşadığımız o duygu karmaşıklığının ve geçmişe-geleceğe yönelik kaygılarımızın tek çaresi anda kalmayı becerebilmek sanırım. Ah, birazcık kaygısızlık beni dünyanın en mutlu insanı yapabilirdi.


İnsanın kendi benliğinin keşfine dönüşen bir Tarkovsky filmi, Solaris. 1972 yapımı olan film, yazar Stanislav Lem'in de bir öyküsüdür aslında. Stanislav Lem, filmin oluşumu sırasında bazı fikirlere karşı çıksa da Tarkovsky Solaris'i kendi felsefesine göre oluşturmuştur. Film, Solaris gezeninin sırrını çözmek üzere uzay istasyonunda bir araya gelen üç bilim adamı üzerine kuruludur. Film alışık olduğumuz bilim kurgu tarzından oldukça faklı bir yapıdadır. Buradaki gezegen metaforik bir anlama bürünür. Film ilerledikçe, insanların kendi sınırlarını irdelediği bir felsefi yapıta dönüşür. Burton: Ben koşulsuz bilgiyi savunmuyorum, bilgi ancak ahlak kurumuna dayandıkça geçerlidir. Chris: Bilimi ahlak dışı haline getiren tek etken insandır. Hiroşima'yı hatırla! Snaut: bilim mi sıradanlık. İçimde bulunduğumuz durumda, sıradanlık ve deha aynı derecede yararsız. Evreni fethetmekle uğraşmıyoruz. Dünya'yı evrenin sınırlarına kadar genişletmek istiyoruz. Diğer dünyalara ne yapacağımızı bilemiyoruz. Başka dünyalara ihtiyacımız yok. Bir aynaya ihtiyacımız var. Korktuğu ve ihtiyaç duymadığı bir amaç uğruna gayret sarfeden o'ahmakça insanlık' durumundayız. İnsanın insana ihtiyacı var. Chris: Bilirsin merhamet gösterdiğimiz an kendi kendimizi bitiririz. Istırap yaşamı kasvetli ve kuşkulu gösterir. Tolsto'yu hatırlıyor musun: insanoğlunu bir bütün olarak sevmenin imkansızlığı üzerine çektiği ıstırabı? Üzerinden ne Kadar geçti? İnsan aşk kavramını açıklayabilir. İnsan kaybedebileceğini sever: kendini, bir kadını, bir vatanı... İnsanlığı kurtaracak olan duygu utançtır. Tarkovsky'nin bu filminde de ev baba -anne özlemi ön plandadır. Filmin başındaki salıncak-çocuk görüntüsü, filmin sonuna doğru Chris'in geçmişine döner. Chris, izlediği videoda annesini ve kendi çocukluğunu görür. Tarkosvky'nin kendi babasının evi terk edişi bu sahnelerde canlanır. Chris'in babası evden ayrılır, ama nereye gittiği belirsizdir bir an için sahneden kaybolur. Görüntülerin son kısmında ise Chris'in ölen eşi Kari yakın planda yine karşımızdadır. Chris'in yaşadığı belirsizlik ve yalnızlık bir süre sonra acı haline dönüşür. Modern dönem insanın yaşadığı yalnızlaşma duygusunun yansıtıldığı bu sahnelerde; Tarkovsky'nin filmlerinde sıkça yer verdiği Tolstoy, Dostoyevski, ve Goethe gibi yazarların etkisi hissedilir. Tolstoy'da görülen yalnızlık, Dostoyevski'deki acı ve Göethe'nin Faust'unda yer alan yeniden doğuş felsefesi, sahnelerin birçoğuna ağır geçişler aracılığıyla işlenir. Snaut: Bence kozmik duyularımızı kaybettik. Antik çağlarda yaşayanlar o duyguyu mükemmel anlıyordu. Neden veya amacı ne diye hiç sormadı onlar. Snaut: Büyük soruları seviyorsun. Sanırım yakında bana hayatın anlamını soracaksın. meselelerle nadiren ilgilenir. Bu soruları insan bir ayağı çukurdayken sormalı. Chris: İyi ama, ne zaman öleceğimizi bilemeyiz. Bu yüzden telaş içindeyiz. Snaut: Acele etme. En mutlu insanlar bu lanetli sorularla ilgilenmeyenlerdir. Snaut: Hayatın anlamı... En mutlu insanlar, bu lanetli sorularla canını hiç sıkmayanlar. Biz hayatı, onu anlamlandırmak için sorguluyoruz. Filmde siyah-beyaz-renkli görüntü geçişleri yine geçmiş ve gelecek alegorisi üzerine kuruludur. Sanatçının canlı renkler tercih etmemesinin nedeni ise; insanın yalnızlığını ve evrenin kaosunu yansıtmak istemesinden gelir. Filmde; ateş, su, toprak gibi doğaya özgü unsurlar yer alır. Tarkovsky'nin bu simgeleri birer element halinde kullanır ve doğa yasasını hatırlatır. Sanatçının filmde kullandığı resim sahnleri ise, Pieter Bruegel'in 'Karda Avcılar'adlı eseridir. Doğaya yüklenen anlam, tabloların yakın, ağır çekimiyle tekrar hatırlatılır. Filmin ilk sahnelerinde yer alan görüntüler, filmin sonuna dair tekrar karşımıza çıkar. Chris belki de hayatının başladığı yere geri döner. Bu bir döngüdür, 'insan başladığı yere geri döner. ' Tarkovsky'de yer alan bu mistisizm, insanın içsel yolculuğunun da temsilidir. İnsanın, evren ve toplum içerisindeki varoluşunun sorgulanması gerektiğine inanır.


Yaşamak, büyük yığınların arasında var olabilmek belki de acının ta kendisidir. Burjuva ahlakın yarattığı boşlukta oradan oraya sürüklenen bireyde, hayatın anlamı çıkarcı ilişkilerde gizlidir. Sanat seviciler, belki de üreticiler dahi tüketimin kendilerine kattığı hazzı yaşama peşinde giderken unuttukları tek şey vardır, benliğin yok oluşu! Cesare Pavese'nin bir kadın gözüyle burjuva yaşamı sorguladığı Yalnız Kadınlar Arasında romanı, belirli bir toplum algısı içerisinde sıkışmış bireyin de romanıdır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında; taşra burjuvazisinin, yavaş yavaş kent içinde güç kazanmasıyla birlikte oluşan yeni sanat çevresinin yarattığı anlayışa, bir gönderme niteliğindedir Yalnız Kadınlar arasında. Pavese, ne kadar 'kadın düşmanı' olarak nitelendirilse de feminist bakış açısıyla bir roman karakteri yaratarak bu algının önüne geçtiğini düşünüyorum. Nitekim, romandaki Clelia karakteri bunun bir örneğidir. Yıllarca yalnız kalmış, mücadele vermiş ve çalışarak hayatta tutunmaya çalışan güçlü bir kadındır Clelia. Ancak Roma'dan çocukluğunun geçtiği Torina'ya döndüğünde, kendisini bohem bir sanat çevresi içerisinde bulur. Bu çevredeki kadınlar hayatları boyunca çalışmamış zengin ailelerin çocuklarıdır. kimisi paranın kimisi erkeklerin kimisi de eşcinsel birlikteliğin peşindedir. Yalnızlığın içerisinde yalpalanan bireylerin tek aradığı şey, mutluluktur. Hikayedeki ana karakterlerden biri olan Rosetta ise, yaşamın bu anlamsızlığından kurtulabilmenin derdindedir. Kadınların toplum içerisinde kabul gördüğü, düzene uyum sağladığı durumlardan biri de evlenip, çocuk doğurmasıdır. Sistemin yarattığı bu duruma, Paves'e bir karşı çıkış noktası yaratmıştır. İnsanı saran ilişkiler içerisinde, erkekler de eleştirinin odağında yer alır. Burjuva yaşantının içerisinde kendine bir çıkış yolu arayan Rosetta, bu çıkışa intihar ederek kavuşur. Nitekim ölümü dahi çevresinde sıradan bir dedikodu malzemesine dönüşür. Rosetta'yı, bir tek anlayan yine aynı buhran da direnmeye çalışan Clelia'dır.


Theremin, yirminci yüzyılın ilk on yılında, radyo mühendisleri, radyo vakum tüpleriyle deney yaparken, tesadüfen, darbe frekansı ilkeleri ile keşfediliyor. Teremin elektronik müziğin atası olarak biliniyor. Çalarken temas gerektirmeyen bir alet. İsmini mucidi olan Rus Profesör Lev Sergeivitch Theremin'den alıyor. 1928'de mucidi tarafından patenti de alınıyor. Gerçek adı Termenvox veya Aetherphone. Daha sonra diller arasında değişerek günümüze Theremin adıyla geliyor. Dokunmadan çalınan ilk müzik aleti olan 'theremin'in ses dalgaları iki metal anten arasında oluşuyor ve bu antenler aleti çalan kişinin el pozisyonlarını algılıyor. Metal antenler arasında müzik oluşturmak için bir elle titreşim dalgaları gönderiliyor, diğer elle de sesin seviyesi ayarlanıyor. Ellerin kullanımıyla oluşturulan elektrik sinyalleri Theremin üzerinde büyütülüyor ve hoparlöre iletiliyor. Theremin'i kullanırken elleriniz biraz titrer veya yanlış hareket ederse bütün müzik bozulabiliyor. Ses oluşturmak için büyük bir koordinasyon gerektiren bu enstrüman, öğrenilmesi en zor olan müzik aletleri arasında yer alıyor. Enstrümanı çalan kişiye ise 'Thereminist' deniyor. Dünyada Theremin'i en iyi çalan kişi olarak müzisyen Clara Rockmore kabul ediliyor. Clara Rockmore dışında Theremin, ünlü müzisyenler ve besteciler tarafından da kullanılıyor. İlk olarak 1931 yılında besteci Dmitri Shostakovich tarafından filmlere giriyor. Rus besteci Shostakovich'in sessiz bir film olarak planlanan Odna filminde kullanılan bu enstrümanın ezgileri filme ürkütücü bir hava katıyor. Amerika'nın ünlü gerilim filmleri yönetmeni Alfred Hitchcock'un filmlerinde de sıkça kullanılıyor. 1940'lı yıllarda, aynı zamanda Jimmy Page ve Led Zeppelin gibi adını tarihe yazdırmış müzisyenler ve gruplar tarafından da kullanılıyor. 1950'li yıllarda, Rus profesörden sonra Robert Moog bu aleti daha fazla geliştirerek elektronik müziğin kurucusu olarak tarihte yerini alıyor. 1960 yılında ürettiği Synthesizer'ın tasarımında büyük ölçüde thereminden esinleniyor. Yazdığı makaleler ile de geleceğin theremin tasarımcıları için önemli bir kaynak oluşturmuş oluyor. Bugün hala 'Moog Theremin'ler dünyanın en çok satılan ve tercih edilen thereminleri. Bu aletin kullanıldığı en ünlü bestelerden biri 'Beach Boys'un 'Good Vibrations' parçasıdır. Ünlü Fransız müzisyen Jean Michel Jarre gerek 'Oxygen' albümünde gerekse diğer parçalarda, theremini çok güzel bir şekilde kullanmış. Türkiye'de 'theremin'i kullanan isim ise Meczup adıyla tanınan Cihan Gülbudak. Cihan, Türkiye'nin ve dünyanın sayılı thereministlerinden biri. 2006 yılında, o vakte kadar kaydettiğim sokak ve çeşitli gürültülerle yaptığım ses kolajları olarak hayat bulmuş bir projeydi. Enstrüman çalmayı çok istedim, çok da denedim, ancak benim de sonradan varlığını öğrendiğim bir hastalık dokunmama engel oluyordu. Pek çok enstrüman, tellerinde ya da cilalarında nikel ya da krom veya bunların alaşımını barındırıyor. Bu maddelere alerjim olduğu için bir enstrümanı ustalaşacak kadar etüt edemedim. Uzun süren temaslarda cildim su topluyor, kaşınıyor ya da tehlikeli biçimde kızarıyordu. Bu yüzden, uzun zaman sadece ses kaydettim. Daha sonra bu seslerin formunu bozarak müzik yapma yoluna gittim. Hayatımda müzikle ilgim sadece bu olacak sanırken theremini keşfettim ve sonrasında theremin hayatımın yarısı oldu. Ve sanırım uyumsuz bir tip sayıldığımdan hep tek kişilik bir proje oldu Meczup. Neden Meczup diye sorduklarında da: Bana uzun zaman önce bir dost meclisinde, deli dolu bir Antakyalı dostum bu lakabı uygun görmüştü. O gün bugündür Meczup kaldı adım diyor.


1950li yıllarda savaş sonrası Fransa'yı fotoğraflayan Willy Ronis, yoğun sokak sahneleri ve lirik görüntüler ile hümanist, şiirsel bir dil üretti. Bresson ve Doisneau gibi genellikle yaşamın neşeli tarafına değinse de; işçileri, grevleri, sokak eylemlerini de yansıtarak çağdaşlarından ayrı bir yere yerleşti. Ronis, görüntüde mükemmel olana ulaşma duygusu ile güçlü bir ışıkla kompozisyonlara müdahale eder. Çekimlerinde figürlerine mesafeli yaklaşan sanatçının, özellikle sokak protestolarına empatiyle yaklaştığı görülür. Nitekim bu durum, sürgün yaşayan bir Yahudi olmasından kaynaklanıyordu. Ronis'in protest yapısından romantik bir evreye doğru gidişatı, bireyselleşen bir dünyanın tanıklığı niteliğindedir. Willy Ronis siyah-beyaz fotoğraflarda, savaş sonrası bir hayatın nasıl evrildiğini bir belgeselci edasıyla aktardı. Sokaklara bir foto-muhabir edasıyla yaklaşan sanatçı, hayatın dilemmasına uzaktan bakmak yerine, kendisini o ikileme dahil ederek farklı hikayeler üretti. Onun fotoğrafları siyasi kargaşanın acımasız bir tanığı olurken; gündelik yaşama dair çekimleriyle insanlara her daim umudu aşıladı.


Gerçek bir hikayeyi anlatan Green Book; 2018 yapımı, yönetmenliğini Peter Farrelly'nin üstlendiği bir drama filmi. 2018 yılında En İyi Film dalında Oscar ödülünü alması ile adını dünyaya duyurdu. Başrollerini yine Oscar ödüllü oyuncu Mahershala Ali ve Lord of The Rings serisinden Kral Aragorn olarak tanıdığımız Viggo Mortensen paylaştılar. 1962 Amerika'sında geçen film, ırkçılık ekseninde bir doktorun ve şoförünün hikayesini anlatıyor. Ali'nin canlandırdığı Doktor lakaplı Don Shirley, müzik grubu olan Afro-Amerikan bir piyanist. Mortensen tarafından canlandırılan şoförü Tony Lip ise yarı İtalyan yarı Amerikan bir beyefendi. Shirley, kuralları olan, düzgün konuşmayı ve giyinmeyi ilke edinmiş, hayatında kabalığa ve sağlıksız şeylere yer vermeyen bir sanatçı olarak; Tony ise tam tersi diyebileceğimiz nitelikte, kaba, kuralsız, anı yaşayan, sorunları şiddetle çözen, yemek yemeyi aşırı seven, fazlasıyla umursamaz bir adam olarak izleyiciye sunuluyor. Biri siyahi biri beyaz bu iki adamın yollarının birleşmesi Don Shirley'nin çıkacağı turne kapsamında kendisine şoförlük yapacak birini aramasıyla başlıyor. Tony, çalıştığı iş yerinden arkadaşlarının önerisiyle bu iş için görüşmeye gidiyor. İş görüşmesi kendine özgü geçen Tony, ilk başta anlaşamasa da istediği para teklif edilince işi kabul ediyor. Böylece ikilinin hikayeleri başlıyor. Shirley, kuralları olan bir adam olduğu için Tony'ye isteklerini bildiriyor ve bu şartlar içinde yola koyuluyorlar. Shirley, siyahi olduğu için her yoldan serbestçe geçme hakkına sahip değildir. Bu yüzden Tony, yolculuk sırasında siyahiler için güvenli olan güzergahların çizildiği The Green Book isimli kılavuzdan yardım alarak şoförlük yapmaya başlıyor. İkili, yolculuk boyunca zaman geçirmeye başladıklarında birbirlerine kendi kurallarını öğretiyorlar. Shirley Tony'e romantik olmayı, her olayda kaba kuvvete başvurmamayı, sabretmeyi öğretirken; Tony Shirley'e kızarmış tavuğu elle yemeyi, ücra kulüplerde halktan samimi insanlara piyano çalmanın değerli olabileceğini; bazen çalmanın, bağırmanın ve rüşvetin gerekli olduğunu, kendisinin ondan daha çok siyahiler gibi yaşadığını öğretiyor. Shirley, tam zıttı olan bu adamı sevmeyi; Tony de alacağı paradan çok sürekli aşağılanan bu adamı önemsemeyi ve korumayı öğreniyor. Shirley'nin karşılaştığı engellerde ise vazgeçmemesinin en büyük faktörlerinden biri Tony oluyor. Tony her ne kadar umursamaz bir adam da olsa, patronunun karşılaştığı bu muamele onu içten içten etkilemeye başlıyor. Kocaman bir ailesi olan ve onlar tarafından oldukça sevilen Tony, bu yalnız ve dışlanmış adamın iç dünyasını seyrettikçe kendi teninden insanların yargısız infazlarına seyirci kalamıyor. Birbirlerinin kararlarına ve insanlığına saygı duyan bu iki adam, iş ilişkisini aşarak dostluklarını pekiştiriyorlar. Öyle ki dostunun Noel arifesinde evine kavuşmasını isteyen Shirley, Tony'nin uykusu geldiğinde direksiyon başına geçerek ona şoförlük yapıyor. Green Book... İzlenmenize değecek bir film. Bazı durumlarla hayatımız boyunca karşılaşmıyor olmamız, onların var olduğu ya da yaşandığı gerçeğini değiştirmiyor. Biz, burada, normal bir şekilde hayatımızı devam ettirirken; insanlar başka bir köşede, başka şartlar altında, kendileri olmak için çaba sarf etmek zorunda kalıyorlar. Bu sadece ırkçılık olarak da değil; cinsel tercihler, dini tercihler ve fiziki görünüşler üzerinden de yaşanıyor. Farklı düşünmenin, davranmanın, farklı dile ve tene sahip olmanın, toplumu ürkütmesi sonucunda insanlık dışı muameleler gören insanlarla dolu bu dünyanın, nasıl bu kadar kötü olabildiğini düşünürken içiniz ürperiyor. Kimsenin yaşamı tozpembe değil ama bazı insanlar hayata doğuştan sıfır noktasında başlarken, bazıları eksi tarafında başlıyor ve sıfıra gelebilmek adına birçok çaba sarf etmek zorunda kalıyorlar. Ben de derecesini bilemediğim bu noktada, farklılıkların ürkütücü değil çeşitlilik olarak görüldüğü bir dünyanın hayalini kurarak bunun için çabalamakla yetiniyorum.


İtalyan sanatçı Lorenzo Quinn; Michelangelo, Bernini ve Rodin gibi usta sanatçılardan ilham alan bir heykeltıraş. Son olarak Köprüler Kurmak adlı 58. Venedik Bienali için tasarladığı 15 metre uzunluğundaki devasa el heykelleri ile dikkatleri üzerine çekti. Bienal kapsamında hayat verdiği bu el heykelleriyle; dostluk, güven, bilgelik, destek, inanç, umut ve sevgi gibi kavramları bizlere hatırlatmak istiyor. Roma doğumlu sanatçı, aslında Hollywood yıldızı Anthony Quinn'in beşinci oğlu. Babası gibi kendisi de bir dönem aktörlük yapmış fakat kendisini ifade edebildiği en iyi iletişim aracının heykel olduğuna karar vermiş. New York'ta aldığı güzel sanatlar eğitimi ile sürrealist resimler yaparak başladığı sanat yoluna, sıra dışı heykelleri ile devam etmiş. Dünyanın pek çok yerinde eserleri sergilenen sanatçının heykele olan ilgisi, yazdığı şiirlerin ve kısa öykülerin resimlerini çizerek heykele dönüştürmeye çalışmasıyla başlamış. Öyle ki, henüz 21 yaşındayken New York sanat topluluğunun saygısını kazanabilmiş. Hatta 1994 yılında yaptığı Saint Anthony heykeli papa tarafından kutsanarak kiliseye konulmuş. Sanatçının en önemli projelerinden birisi sayılan Global of Life ise tarihin en önemli 100 olayını anlatan bronz heykellerden oluşuyor. Bu projesinde ve hemen her eserinde rastlayabileceğimiz devasa el heykelleri ise sanatçı için önemli bir anlam içeriyor.


Shadi Ghadrian geleneksel ve modern yaşamı, İranlı kadınlar üzerinden eleştirel bir dil yaratarak fotoğraflarına yansıtıyor. Günlük hayat dinamiğinin anlatıldığı görüntülerde, modern nesneler ile kadını aynı karede görürüz. Feminist eleştirinin de yüklenildiği çalışmalarda, kadının herhangi bir nesneden farkı yoktur. İranlı kadınların gerçekliğini anlatan Shada Ghadrian, 19. yüzyıldan kalma stüdyo portrelerini, özenle boyalı arka planlar ve dönem kıyafetleri ile yeniden yaratır. Eski ve yeninin oluşturduğu karşıtlık farklı bir otantik bakış açısını da beraberinde getirmiştir. Ghadrian'ın Kimi fotoğraflarında yüzler ev eşyalarıyla değiştirilmiştir. Lastik eldiven, süpürge, tencere, çaydanlık ve gibi nesneler yüzün temsili niteliğindedir. Nitekim resimlerdeki bu tipoloji seyircide irite bir his yaratır.


20. yüzyılın Amerikasında göçmenleri, siyahileri, tarım işçilerini ve sosyal adaletsizlikleri yansıtan Gordon Parks; özellikle şehirlerde önemli dönüm noktalarını inceleyerek, sivil haklar hareketinin ikonik görüntülerini yakaladı. Fotoğrafın yanı sıra dergilerde yazdığı yazılarla da dikkat çeken Parks, 1940'lardan 1970'lere kadar yoksulluk üzerine fotoğraf dizileri oluşturdu. Çektiği fotoğraflar, konu bakımından ele aldığı yazılar Parks'ı Amerika toplumunun en önemli tercümanlarından biri haline getirdi. Amerika'daki hem makro hem de mikro değişimlere tanık olan fotoğrafçı, Uzun yıllar Afro-Amerikan sivil hakları için mücadele etti. Oluşturduğu çalışmalarıyla dikkatleri üzerine çeken Parks, Life ve Vogue gibi dergilerde çalışmaya başladı. Fotoğrafçı olarak Parks'ın Life ve Vogue gibi dergilerde bir siyahi olarak çalışabilmesi, dönemi açısından bir ilkti. Parks'ın tüm fotoğrafları, konularının duygularını ve ifadelerini mükemmel bir şekilde ele alır. Yıllar önce çekilmiş olmasına rağmen, fotoğrafları bireyleri kendine çeker ve bugün hala derinden rezonansa giren sorunları ve temaları temsil eder. Onun görüntüleri kesinlikle zamanla belirli anların belgeleri olarak hizmet eder; empati uygular, soru sorar, öfkeye yol açar ve hatta aktivizme ilham verir. Harlem'in sokak sahneleri, çöplerle dolu bir yaşam ve ölümle dolup taşan konu çeşitliliğinde, özneleri gerçek hikayeleri anlatmaya davet eder.


Kıyıdan kilometrelerce uzak bir ada, biri yaşlı biri genç iki deniz feneri bekçisi ve sembolik alt metinlerde dolu kasvetli bir film... Rejisörlüğünü Robert Eggers'in üstlendiği 2019 yapımı The Lighthouse yönetmenin The VVitch'den sonraki ikinci uzun metrajlı filmi. 1890 yılında geçen film 1920 ve 1940'lı yılların ekipmanları kullanılarak siyah beyaz olarak çekilmiş ve yönetmenin sinemografisinde çarpıcı bir yer edinmiştir. Willem Defoe ve Robert Pattinson'un hayat verdiği iki ana karakterin adada geçen gerilimli günlerini konu alan film içinde çeşitli isimlere de referanslar vermeyi ihmal etmemiştir. Coleridge'in Yaşlı Denizci'sinden, Poe'nun gotik dünyasına, Lovecraftien unsurlardan, Yunan mitolojisine ve dini alt metinlere uzanan zengin içeriğiyle adeta bir mesel niteliği taşıyan yapım psikanalitik açıdan da oldukça zengin bir içerik sunmaktadır. Öncelikle kısaca isimlerin etimolojik olarak ifade ettikleri anlama bakalım. Yaşlı ve deneyimli bekçi Thomas Wake ve sonrasında gerçek isminin Thomas Howard olduğunu öğreneceğimiz iki karakterin İsa'nın havarilerinden inançsız Thomas'a da bir gönderim olduğunu söyleyebiliriz. Nitekim filmin ilerleyen sahnelerinde özellikle genç bekçinin bu inançsızlığı ve açgözlülüğü yüzünden yaşadığı dehşete de tanık oluruz. Aynı zamanda bu iki karakter her ne kadar yaşça birbirinden farklı olsa da birbirilerinin alter egosu olarak film boyunca tıpkı iktidar için savaşan bir baba ve oğul gibi fenerin ışığı için savaştığı görülür ki bu da Oedipal bir karmaşanın varlığının altını çizer. Hatta tam aksine önce bıyıklı bir aslana dönüştü, Adaya geldikleri ilk günden itibaren fenerin makine bölümüyle ilgili ağır işleri yapmakla görevlendirilen Winslow, bu ast -üst ilişkisinde yaşlı Thomas'ın azarlarından, küçümsemelerinden ve son derece abject unsurlarla varlık göstermesinden giderek daha da büyük bir rahatsızlık duymaya başlar. Winslow sürekli temizlik işleriyle ilgilenirken, yaşlı Thomas şiirler okur, içki içer ve yellenme, boşaltım gibi kirliliğe sebep olacak eylemler içinde olur. Bu yönüyle yine mitik bir okuma yapmamız gerekirse son derece diyonizyak olan yaşlı Thomas, her yönden apollonik olan genç bekçiye büyük bir ders verecektir diyebiliriz. Aynı zamanda mit bağlamında yaşlı bekçinin Proteus olduğunun altını çizmek gerekir. Keza bu yaşlı fener bekçisi film boyunca sürekli farklı siluetlerde görünür. Buna karşılık sürekli fenerin makine bölümü için kömür taşıyıp ateşi harlayan Winslow ise yine mitten bildiğimiz üzere Tanrı'lardan ateşi çalan Prometheus'tan başkası değildir. Filmin özellikle son sekansı doğrudan Prometheus mitine bir referans niteliği taşır. Film ilerledikçe iki karakter arasındaki gerilimin farklı boyutlara ulaştığı görülür. Yaşlı Thomas'ın fenerin ışığıyla adeta erotik denilebilecek bir ilişkisi vardır ve ışığa kimsenin ulaşmasına izin vermez. Hiçbir erkeğin ona dokunmasına izin vermem diyerek büyük bir öfke içinde gördüğümüz yaşlı bekçi bu sözüyle fenerdeki ışığın dişil bir yapıda olduğunu vurgular gibidir. Yani kısaca ışık burada tıpkı bir ana tanrıça gibi hem varoluşun kaynağı hem de erişilmez bir unsurdur. Dolayısıyla Winslow için adeta bir arzu nesnesine dönüşmüştür. Yaşlı bekçinin bu uzun ve yürekten savurduğu laneti Tanrı'lar tarafından işitilir ve ilk başta Winslow olarak tanıdığımız Thomas Howard için gerçekliğin sık sık bulanık hale geldiği ve delilikle- us arasında bilincin gelgitler yaşadığı kaotik bir atmosfer yaratılır. Birbirilerine hem taban tabana zıt hem de bir prensibin iki yönünü temsil eden bu iki karakter, filmin son sahnelerine doğru giderek çok daha büyük bir çatışma içine sürüklenir. Bu çatışma yine bilinç yitimine en iyi şahit olduğumuz son sahnelerde kendini gösterir. Alkolle birlikte diyonizyak esriklikte kendini kaybeden karakterlerden genç bekçi kimliğiyle ilgili büyük bir gerçeği ifşa eder, bu sahnede Thomas Howard'ı adaya getiren olayları öğreniriz. Ardından çok daha çarpıcı şekilde iki karakterin bir savaş meydanında hayatta kalma mücadelesini andıran sahneler göze çarpar. Filmin son sahnesi yaşlı Thomas'ın genç Thomas tarafından vahşice öldürülmesi ve ardından onun için yasaklı olan ışığa ulaşma arzusunu izleyiciye aktarır. Oğul babayı öldürerek onun yerine geçmeye çalışır. Filmde gerilimin en yüksek olduğu sahne belki de bu sahnedir. Keza izleyici tıpkı genç Thomas gibi film boyunca bir sır gibi saklanan ışığa büyük bir merakla bakmak istemektedir. Fakat elbette yönetmen bu konuda aynı fikirde değildir. Bizler ışığı çıplak halde görmeyiz ama bu yasaklı ışıkta gizlenen alt metni sanıyorum ki filmin sonunda pek çoğumuz görebilmişizdir. Gittiği adada martıyı öldüren, sürekli ateşi harlayan ve yaşlı bekçinin sahip olduğu her şeyden nefret eden bu kültür kahramanı, yaratmaya çalıştığı idealden aşağı fırlatılır, tıpkı Tanrı'lardan ateşi çaldığı için cezalandırılan Prometheus gibi tüm bütünlüğü parçalanarak ölüme mahkum edilir. Işıkla tasvir edilen doğanın yekpareliği, onu bozmaya çalışarak cezalandırılan bu kahraman üzerinden tıpkı bir mesel gibi izleyiciye aktarılır. Bir kültür eleştirisi olan film aslında ataerkil aydınlanmacı toplumun en büyük hasarı yine kendine verdiğinin altını çiziyor. Farklı atmosferi ve metinlerarası referanslarıyla sizleri yepyeni bir sinema evrenine götürecek bu filmi izlemediyseniz mutlaka izlemenizi tavsiye ederim.


Katolanyalı fotoğrafçı Eugeni Forcano 1960lı yılların İspanya'sında kentsel değişimin girdabında sıkışan mahalleri yansıttı. Derin bir hümanizmle yansıttığı fotoğraflarına ironiyi de ekleyerek güçlü bir dil yarattı. Eugeni Forcana eski gelenek ve göreneklerin yok olmaya başladığı bir yüzyılda hala sıcaklığını koruyan sokaklara yöneldi. İlk dönem fotoğrafları herhangi bir akımın etkisine girmezken, 1970li yıllara doğru etkilendiği sembolizm ve gerçeküstülükle birlikte fotoğraflarına yüklediği ışık-gölge oyunlarınla resimsel bir dünyanın kapılarını araladı. Forcana'nın fotoğrafları bir dönem sonra silinecek olan geleneksel yapının köklerine ses eder. Çalışmaları müdahaleden uzak doğal ve içtendir. Hümanist yapıda inşa ettiği fotoğrafları bireyi kendi içerisine çekerken, derinlikli bakışı ve güçlü ışığıyla Bergman filmlerini hatırlatır türdendir.


İtalyan foto muhabirliğinin babası olarak kabul edilen Mario De Biasi, II. Dünya Savaşı'ndan 1960'ların ekonomik patlamasına kadar yeniden yapılanma ve uzlaşma döneminin ortasındaki günlük İtalyan yaşamının görüntülerini çekti. Otuz yılı aşkın bir süre çalıştığı İtalyan dergisi Epoca'nın 1953 yılında ilk kadrolu fotoğrafçısı oldu. 20. yüzyılın en önemli anlarını kadrajına alan De Biasi, 1956 yılında Macaristan da yaşanan kanlı ayaklanmayı tarafsız bir biçimde fotoğraflayıp yayınlayınca Çılgın İtalyan unvanını aldı. 1968'de her yeri saran öğrenci protestolarını görüntüleyip raporlar hazırladı. Yakaladığı yoğun ve hatırlatıcı karelerle siyasi ve tarihsel olayların yanı sıra New York'un unutulmaz manzaralarını, Orta Doğu'yu, Sibirya'yı, ünlü simaları ve İran Şahı'nın düğününü fotoğrafladı. Sinema ve mimariye ilgi duyan De Biasi'nin çalışmalarında İtalyan yeni-gerçekçiliğin etkileri hissedilir. Gelenekselliği, değişen dünyayla birlikte metropolün dinamizmini oluşturduğu kompozisyonlar eşliğinde oldukça yalın ve gerçekçi bir üslupla yansıtır. Mario de Biasi'yi ayrıksı kılan, sıradan bir görüntüyü de acıyı da aynı açıyla yakalayabilmesidir.


Bahar geldi! Güneş daha fazla parlamaya başladı yüzümüzde! Ruhumuz iyileşmeye ve yeşermeye başladı! Doğanın konusuna ve tınısına doymaya hazırız artık! Bahar tatili için planlar yapılmaya başlandı bile. Biraz yurttan uzaklaşıp doğaya kulak verip, deniz kıyısındaki kayalara vuran güneş ile vakit geçirmek istiyoruz belki de. Yılın bu zamanında sizin de kulaklarınızda İtalyanca müzikler çalınır gibi oluyor mu hiç? Evet ise; kulağımızda umut dolu ezgilerle İtalya'nın o göz alıcı ve her daim insanın içinde bir bahar havası estiren sahil kasabalarına doğru yol alalım hep birlikte! Bu küçük İtalyan balıkçı kasabası yalnızca güzel olmakla kalmıyor aynı zamanda yıl içinde pek çok etkinliğe de ev sahipliği yapıyor. Yan yana dizili renkli evleri, restoran ve alışveriş dükkanlarıyla dolu küçücük bir kasaba Camogli. İki tane kıvrılan kıyısı var. Bir kıyıda plajın sonunda uzun yuvarlak çan tepeli bir kilise, diğer kıyısında ise balıkçı tekneleri. Romantizm kokan Portofino Yarımadası'nın batı tarafında yer alan bu kasaba aynı zamanda Genova manzarası ile insanı büyülüyor. Cefalu kuzey Sicilya'da bir kıyı kenti. Dağlarla kıyı şeridi arasında kalan Cefalu, Palermo'nun doğusunda, bir saatlik sürüş mesafesinde yer alıyor. Pastel renklerle bezeli bu kasaba, küçük olmasına rağmen oldukça popüler. Muazzam plajlara sahip! Aynı zamanda restoranları ve kaliteli gece hayatı ile de yaz aylarında turistlerin uğrak mekanı oluyor. Sicilya'nın en güzel plajlarından biri, en büyük Arap-Norman mimari başyapıtlarından biriyle yan yana. 12. yy.'dan kalma bir Norman Katedrali! Kasabadaki yapılarda gördüğümüz Norman, Arap ve İspanyol etkisi o kadar fazla ve bu muazzam ortaçağ kasabasının meydanları, sokakları ve kiliseleri o kadar güzel ki; yönetmen Giuseppe Tornatore'nin en sevilen filmi olan Cinema Paradiso'nun bazı bölümlerini burada çekmiş. Cinque Terre'nin en eski kasabalarından biri olan Manarola, diğer Cinque Terre köylerinden daha fazla üzüm bağları ile bezenmiş ve tatlı Sciacchetra şarabı ile ünlü bir kasaba. Balıkçılık, şarap yapımcılığı ve tırmanışa uygun dağlarıyla adından söz ettiren bu yer Aynı zamanda, paha biçilemez ortaçağ kalıntıları ile dolu. Yerlilerin 'Manarolese' olarak adlandırdıkları bir lehçeleri var. Riomaggiore'a olan yakınlığından dolayı, burası, turistlerin yanı sıra, İtalyan okul partileri için de mekan olarak kullanılıyor. Ayrıca burayı ziyaret ederseniz, Aşıklar Yolu anlamına gelen ünlü 'Via dell'Amore'de yürüyüş yapmayı da ihmal etmeyin. Polignano a Mare, Adriyatik Denizi'nin kıyısında yükselen ve Adriyatik'in nefes kesici manzarasını ayaklarınızın altında hissedebileceğiniz bir kasaba. Bembeyaz sokakları, büyüleyici kiliseleri ve turkuaz sularıyla nefes kesen bir plajıyla ünlü. İlki, uçurum dalışlarının merkezi olması ve 2010 yılında 45.000 kişiyi ağırlayan bir Red Bull dalış yarışmasına ev sahipliği yapması. İkincisi ve en lezizi, sıcak bir yaz akşamında mutlaka denemeniz gereken olağanüstü dondurması. Üçüncü olarak da uluslararası bir üne sahip tüm zamanların en kıpır kıpır hissettiren parçalarından, vazgeçilmez 'Volare!' parçasının buradan çıkmış olması! Çok sayıda klasik şarkı yazan ve söyleyen büyük sanatçı Domenico Modugno'nun bir eseri olan bu popüler hit, bu kasabadan çıkmış! Amalfi Sahili'nin ortasında, Positano ve Amalfi arasında, az bilinen fakat güzel kasana Praiano, yüzyıllardır sakin bir balıkçı kasabası olarak bilinen bir sahil beldesi. Diğer şehirlere buradan otobüs veya tekne ile kolayca ulaşılabiliyor. Amalfi Sahili'nde bir tatil için ideal bir bölge. 'SITA' otobüsleri ve feribotlarla Sorrento, Positano ve Amalfi'ye ulaşmak mümkün. Kafe mağaza ve restoranlarla dolu olan Praiano, etrafı sarp kayalıklarla çevrili eski bir korsan kasabası aslında. Burada Evanjelist Aziz Luka'ya adanmış bir katedral de var. Aslen 1588 yılında inşa edilmiş katedral, 1772 yılında Barok tarzında yeniden yapılmış. Tüm Amalfi Sahili boyunca geleneksel bir zanaat olan, el yapımı 'maiolica' çinileri ile de dekore edilmiş. İtalya'nın Amalfi Kıyısı tarafından, Tiren Denizi kenarında, 365 metre yükseklikte bir tepenin üzerine kurulmuş bir tatil kasabası olan Ravello, ikonik yamaç bahçeleriyle Amalfi Sahili'nin gizli bir hazinesi. Bizans ve Roma istilası Ortaçağ'da, Ravello'da birkaç başarılı tüccar yetiştirmiş. Bu tüccarlar, Villa Rufolo, palazzolar, Duomo ve Santa Maria a Gradillo ve San Giovanni del Toro kiliseleri gibi birçok önemli yapıyı; yani, Ravello'yu Ravello yapan bu yapıları inşa etmişler. Onların, mimariye olan bu katkıları Ravello'yu uykulu bir dağ mezrasından, adeta bir Ortaçağ harikasına dönüştürmüş. 13. yüzyıldan kalma, Mağribi tarzındaki teraslı bahçelere sahip evleriyle yüzyıllar boyunca ziyaretçilerini büyülemiş bu kasaba. Yazın Ravello Festivali'ndeki konserler için de bu harika teraslı mekanlar hala kullanılıyor. Ayrıca, ünlü aktörler, yazarlar, besteciler ve sanatçılar sığınmak ve ilham almak için buraya gelmişler. Ravello'dan etkilenen ünlü isimler arasında D. H. Lawrence, Richard Wagner, Greta Garbo, Winston Churchill ve Virginia Woolf da bulunuyor. Bu küçük İtalyan balıkçı kasabası yalnızca güzel olmakla kalmıyor aynı zamanda yıl içinde pek çok etkinliğe de ev sahipliği yapıyor. Yan yana dizili renkli evleri, restoran ve alışveriş dükkanlarıyla dolu küçücük bir kasaba Camogli. İki tane kıvrılan kıyısı var. Bir kıyıda plajın sonunda uzun yuvarlak çan tepeli bir kilise, diğer kıyısında ise balıkçı tekneleri. Romantizm kokan Portofino Yarımadası'nın batı tarafında yer alan bu kasaba aynı zamanda Genova manzarası ile insanı büyülüyor. Castelsardo, Sardunya'nın kuzey kıyısında, pitoresk bir tarihi kent. Tarihi ise 4000 yıl öncesine dayanıyor. Bir kale ile güçlendirilmiş bu eski yerleşim yeri, atmosferiyle ziyaret edenlere ilginç bir deneyim sunuyor. Castelsardo, batı Sardunya ile doğudaki adalar ve tatil köyleri arasında kalıyor. Castelsardo'nun kalesi olan Castello dei Doria, kasabanın en ünlü turistik yeri. Kalenin çeşitli odaları ve salonlarında, balık ağlarından tahıl depolama gemilerine kadar, her çeşit yerel dokuma ürünü içeren kasalar var. Aynı zamanda bu kale, on dördüncü yüzyılda birkaç yıl boyunca Sardunyalı bir kadın kahraman olan Eleanora d'Arborea'nın eviymiş. Her köşesinde ilginç ayrıntılar bulacağınız bu kaleyi ziyaret etmemek olmaz. İster bahar döneminde güneşin, kafelerin ve manzaranın tadını çıkarın, ister yazın plajların ve denizin keyfini! Her daim güzel, yemek ve manzara dolu İtalya kasabalarını bulduğunuz ilk fırsatta ziyaret etmenizi diliyoruz!


1941 ve 1957 yılları arasında Picture Post dergisinde yayınlanan çalışmaları ile tanınan Bert Hardy; hem gündelik yaşamı hem de savaş fotoğraflarını yansıtmasıyla yaşamın eşsiz bir kaydını sunuyor. Onun Londra ve Glasgow'daki yoksul mahalleleri; İkinci Dünya Savaşı ve Kore Savaşı'nın görüntüleri, kuşkusuz yirminci yüzyılın büyük belgeleri arasında yer alıyor. Savaşın yarattığı yıkımı, esir kamplarını sıkça kadrajına alan Hardy, savaş sonrası yoksul mahallelerde çalışarak sosyal sahnelerini belgeledi. Ortaya çıkan imgeler, bugün orada bulunan korkunç yoksulluğa rağmen, insan ruhunun gücünü gösteren klasikler olarak kabul ediliyor. Hardy bu fotoğraflar için önemli derecede eleştiriler aldı, çünkü yeni politika gereği fotoğraflarda halkın refah durumu iyi gösterilmeliydi. Fotoğrafçıların iyi fotoğraflar çekmek için pahalı ekipmanlara ihtiyaç duymadıklarını söyleyen Bert Hardy, 1951'de bir Kodak Box Brownie kullanarak Blackpool'un gezinti yollarında oturan iki kadının dikkatlice pozlanmış bir fotoğrafını çekti. Bu fotoğraf, savaş sonrası Britanya'nın ikonik bir görüntüsü haline geldi. Bu fotoğrafın bir diğer özelliği ise, her zaman kullandığı Leica'dan ziyade Box Brownie'yi tercih etmesiydi. Bunu iyi bir fotoğrafı, iyi yapan şeyin kamera olmadığını göstermek için yaptı. Bert Hardy'nin çalışmaları; kalabalık sokaklardan, yalnız bireylere, bomba veya molozlarının ortasında saklanmak isteyen çocuklara kadar uzanan minimal, hareketli kamusal sahnelere sahiptir. Hardy'nin fotoğraflarındaki yüksek kontrastlar, derin odaklı kompozisyonlar dramatik bir yapının oluşumunu sağlar. Özellikle kışın çekilen fotoğraflarda, kalabalıklara ve caddelere sinen sis, bu yapıyı daha da etkileyici hale getirir. Yoğun bir sis bulutu, arabaları, tramvayları, otobüsleri ve sokakları farklı karakterlerden oluşan canlı bir karışımla örter.


İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan askerlerinin unutulmaz görüntülerini, Hiroşima'nın yıkılmasını ve 1940'larda Chicago'nun güneyindeki siyah topluluğun yaşadığı sıkıntıları kaydeden Wayne Miller, insanların yüzlerine odaklanarak bireylerin iç dünyasına yöneldi. Ünlü moda fotoğrafçısı Edward Steichen tarafından Amerikan Donanması'na fotoğrafçı olarak katılan Wayne Miller, 1945'te Japonya'nın teslim edilmesinden hemen sonra harap olmuş şehre giriş izni verilen ilk fotoğrafçıların arasında yer aldı. Miller savaşın tecrübesiyle, fotoğrafı sosyal ve politik değişimi etkileyebilecek bir araç olarak görmeye başladı. Savaş sonrası Chicago'ya dönen sanatçı, üç yıl boyunca Güneyden gelen siyahilerin göçlerini ve onların hayatlarını; inşaat işçilerini, kenar mahallelerde yaşayan aileleri kadrajına aldı. Miller, konularına sadece sanat nesnesi olarak bakmadı. İnsan duygularını ve deneyimlerini yakalamaya çalışarak, 20. yüzyılın ortalarında geçiş sürecinde olan bir dünyayı yakaladı.


İzlemeniz Gereken En İyi 15 Animasyon Film! İçindeki çocuğu hala kaybetmeyenler ve de çocuklar burada mı? İşinizden, okulunuzdan ya da hayat uğraşınızdan bıktığınızda koşabileceğiniz animasyon filmleri sizler için listeledik. Hayal gücünüzü ve de komedi ihtiyacınızı doyururken aynı zamanda dersler vererek düşündüren animasyonlar, şüphesiz büyük küçük fark etmeksizin herkese dokunur. Yaratıcılığın yüksek seviyelerde olduğu bu yapımlarda ailecek eğlenebilir ve bazı kavramların farkında beraber varabilirsiniz. 2 ana film, 2 kısa filmden oluşan Karlar Ülkesi; Elsa ve Anna kardeşlerin hikayesini anlatıyor. 2 filmden oluşan Sevimli Canavarlar, kendilerine ait bir dünyada yaşayan sevimli canavarların dünyasının insanlarla karıştığında yaşanan hikayeyi anlatır. 2 filmden oluşan, komedi ve süper kahraman filmidir. Film, güçlerini gizlemek zorunda kalan bir süper kahraman ailesini anlatır. Gelecekteki yaşamı konu alan film, terk edilmiş dünyada yalnız kalan bir çöp düzenleme robotunun başından geçen olayları aktarır. 4 filmden oluşan seride, bir çocuk olan Andy'nin oyuncakları, kovboy Woody'nin önderliğinde gizlice canlanmaktadır. Bir gün oyuncaklarının arasına son model Buzz-lightyear katılır. Böylece oyuncaklar arasında savaş başlar. 3 filmden oluşan seri, ejderhalarla beraber yaşayan insanların dünyasını anlatır. Baş kahramanlar Huccip ve Dişsiz kendilerini maceraların ortasında bulacaktır. Moana, Antik Polenezya'da yaşayan bir kabile şefinin cesur kızıdır. Çalınan bir kalp yüzünden ülkesine gelen laneti kaldırmak için mücadele verecektir. Animasyon ve live-action olarak iki şekilde çekilen film, yavru bir aslan olan Simba'nın, babası Mufasa'nın ölümünün ardından amcasıyla yaşadığı krallık savaşını aktarır. 2 filmden oluşan Rio, evcil bir kuş olan Mavili'nin soyunu kurtarmak için Harika adlı aynı türden kuşla buluşması ve sonrasında gelişen olayları aktarır. Oscar ödüllü film, bir müzik öğretmeni olan Joe Gardner'ın kazara ölmesi sonucu, ölüm sonrası yaşamla ve oradaki ruhlarla buluşmasını anlatır. Çok önemli bir konser teklifi almış olan Joe, bir yolunu bulup dünyaya geri dönmek için çabalayacaktır. Oscar ödüllü film, Miguel'in ölüler diyarındaki macerasını anlatır. Miguel'in en büyük kahramanı efsanevi Meksikalı gitarist Ernesto de la Cruz'dur. Ancak Cruz hayatın kaybetmiştir. Miguel, bir gün ünlü müzisyenin gitarını bulur. Gitarı çalması onu Ölüler Diyarı'na götürecektir. 2 filmden oluşan seri, akvaryum balığı Nemo'nun bir gün derin sulara kaçmasını anlatır. Okyanusun göründüğü gibi olmadığını bilen babası da onu arayıp kurtarmaya çalışacaktır. Carl ve Ellie mutlu yaşlı bir çifttir. Bir gün Ellie vefat eder ve Carl kendini Ellie'nin dünyayı gezme hayalinin içinde bulur. Böylece olaylar başlar. 4 filmden oluşan Şrek, yeşil bir dev trolün hikayesini anlatır. Arkadaşı eşek ile yollara koyulan Şrek, hayatının aşkı prenses Fiona ile karşılaşacak ve kendini bir kehanetin içinde bulacaktır. 5 filmden oluşan Buz Devri, sıra dışı bir hikayeyi aktarır. Bir insan yavrusunu ailesine kavuşturmak için yola çıkan; soyu tükenmekte olan bir mamut, şapşal bir miskin ve kurnaz bir kaplanın yolculuğunu anlatır. Şüphesiz döneminin en etkileyici animasyonlarından birisidir. Son zamanlarda beni en çok güldüren animasyonlardan biridir. Gelecekte robot üreten bir fabrikanın robotlarının dünyayı ele geçirmesiyle başlayan olayları aktarır. Katie ve ailesi bu istiladan kurtulmaya çalışırken tekrar aile olmanın farkına varacaktır.


İzlemeniz Gereken En İyi 15 Fantastik Film! İnsanların en önemli özelliklerinden biri şüphesiz hayal kurmaktır. Kendi gerçeği dışında gelişebilecek olaylar, doğaüstü durumlar ve insanın iç dünyası; insanın kendi monoton hayatından uzaklaşmasına birer araç olabilir. Kimi zaman hayal gücü yüksek yazarların kaleminden kimi zaman yaratıcı senaristlerin kaleminden çıkan hikayeler, farklı evrenlerin kapılarını aralarlar. İnsan beyninin algılayabildiğinin ötesinde olan bu evrenler, bizi kendi gezegenimizden alarak fantastik bir diyara taşırlar. Hayal üretmeyi başaran, bu hayali neredeyse gerçekmiş gibi kozmosumuza taşıyan, bizi bu dünyalara inandıran kişiler, detaylarla seviyeyi çok üst noktalara taşırlar. Tabi bunu başaranların sayısı çok fazla olmasa da neyse ki başaranlar azımsanmayacak ölçüdedir. İki filmden oluşan Alice Harikalar Diyarında, hayal gücü herkesten kuvvetli olan Alice'in, çocukluğundan kalan sihirli dünyasına yolculuk yapmasını anlatır. Beyaz tavşanı takip eden genç kız, eski dostlarının düzenlediği çay saatlerine katılır. Mad Hatter, Red Queen ve çok daha fazlasının yer aldığı hikayede Alice'i, iyi hikayeler kadar tehlikeli maceralar da bekler. 1995'teki orijinal hikayeden esinlenilerek çekilen Jumanji'nin yeni serisi iki filmden oluşur. Bir grup okul arkadaşının, TV ekranından geçerek bir video oyununda sıkışmasını anlatır. Birbirlerini çok da tanımayan gençler, oyunda büründükleri karakterlerin özelliklerini keşfederek hayatta kalmaya çalışırlar. DCEU'nun prodüksiyonuna oldukça emek harcanmış filmi Aquaman, bizleri Atlantis Krallığı'nın ışıltılı derinliklerine davet eder. Kraliçe Atlanna ve insan Thomas'tan dünyaya gelen melezimiz Aquaman, deniz ve kara dünyası arasındaki savaşta önemli rol alacak, Atlantis tahtı için savaşacaktır. İkinci filminin geleceği de açıklanmıştır. C. S. Lewis tarafından kaleme alınan ve 7 kitaplık bir roman serisinin uyarlaması olan Narnia Günlükleri, 3 filmden oluşur. Başka bir dünyaya açılan bir gardırop kapısından geçen çocukların maceralarını anlatır. Savaş nedeni ile ülkeleri tahliye edilen Pevensie ailesi, zor durumdadır. Anneleri tarafından bir profesörün yanına bırakılan dört kardeşten Lucy, kendisini Narnia topraklarına götüren bir elbise dolabı keşfeder. Narnia evrenine açılan kapı ile tüm hikaye başlar. Uyuyan Güzel masalının farklı bir uyarlaması olan Malefiz, 2 filmden oluşur. Masala, kötü tarafın bakış açısıyla bakan film, Malefiz adlı bir yaratığın hikayesini anlatır. Barışçıl bir orman krallığında büyüdüğü için huzurlu bir hayata sahip olan Malefiz, görkemli siyah kanatlara sahip güzel, saf ve genç bir kadındır. Fakat gün gelir ve kral Stephan tarafından toprakları tehdit edilir. Bu noktadan sonra değişen Malefiz, acılarının intikamı için uğraşacaktır. J. K. Rowling tarafından yazılan Harry Potter roman serisinin öncesini anlatan Fantastik Canavarlar, 2 filmden oluşur. İlk film, büyülü yaratıkların neler olduklarını ve nerede bulunduklarını anlatır. İkinci film ise Hogwarts tarihine giderek Albus Dumbledore ve Gellert Grindelwald'ın savaşına odaklanır. Üçüncü film, yapım aşamasındadır. Bir yıldızın kalbinin peşine düşen bir grup cadının, taht varislerinin ve bir kasaba gencinin hikayesini anlatan Yıldız Tozu, bizi yeryüzünden gökyüzü dünyasına davet eder. Bir yıldız olan Yvaine, yeryüzüne düşerek insan formuna bürünür. Yolu Tristan adlı genç ile kesişen Yvaine, bir dizi maceranın içinde kendini bulurken aşık olmanın nasıl bir his olduğuna şahit olacaktır. Masallar diyarının kapılarını sonsuza kadar açan film, şimdilerde bir aile babası olan Edward Bloom'un gençliğinde tanıştığı dostlarını seyirci ile tanıştırır. Sürekli gerçeküstü hikayeler anlatan Bloom'a inanmayan oğlu Will, bu durumdan oldukça rahatsızdır. Her türlü masalın içinden geçmiş olan Bloom'un hikayeleri, hayal gücü ile neler gerçekleştirilebileceğinin en büyük kanıtı olacaktır. J. R. R. Tolkien tarafından kaleme alınmış olan Hobbit'in uyarlaması olan seri, 3 filmden oluşur. Yüzüklerin Efendisi film serisinin öncesini, tek yüzüğün nasıl bulunduğunu anlatır. Orta Dünya'da yaşayan hobbit Bilbo Baggins'in, büyücü Gandalf ve 13 cüce ile atıldığı macera, seyirciyi dünya dışı ülkelere konuk eder. Hikayenin sınırları ulu ejderha Smaug'un topraklarına kadar ulaşır. Kitapların insanların hayatındaki önemini anlatan film, Ofelia isimli bir kız çocuğunun Pan isimli bir yaratık ile karşılaşmasıyla gelişen olayları aktarır. Annesi ile birlikte üvey babasının malikanesine taşınan Ofelia, kendini oldukça yalnız hisseden bir çocuktur ve sığındığı tek yer kitaplarıdır. Ofelia, varlığını bile bilmediği yerlere girerek Pan'in bulmacasını çözmeye çalışacaktır. Toplamda 5 filmden oluşan Karayip Korsanları, Kaptan Jack Sparrow ve düşmanları etrafında gelişen olayları anlatır. Siyah İnci adlı gemisi ve mürettebatıyla okyanuslara açılan Sparrow, suların yüzeyinden altına kadar girmedik yer bırakmaz. Doğaüstü yaratıklar, efsaneler ve lanetler korsanların rutini haline gelir. J. K. Rowling tarafından kaleme alınan dünyaca ünlü Harry Potter kitap serisinin uyarlaması olan film serisi, son filmi iki bölümden oluşmak üzere toplamda 7 filmden oluşur. Harry Potter isimli mugglelar arasında yaşayan bir çocuğun, sihir dünyasına girmesiyle başlayan olaylar, izleyiciye kocaman bir evren sunar. Tamamen kendi dilini, ırkını, kültürünü oluşturan Harry Potter dünyası, maceralarının yanında büyük bir dram da sunar. Küçükken anne-babasını kaybeden Potter, sandığından kat kat büyük bir misyon edinmek zorunda kalır. Hogwarts ve büyü dünyasının ismi bile anılmayan kötüsü Voldemort'a karşı gelmek, Harry ve arkadaşları için çok uzun ve gizemli bir yolculuğa sebep olacaktır. May the force be with you! Orijinal bir senaryodan üretilen Yıldız Savaşları serisi, toplamda 9 filmden oluşur. 2 tane de yan filmi bulunan serinin, çok sayıda animasyonları ve dizileri de bulunur. Çok uzun bir zaman önce, çok çok uzak bir galakside başlayan olaylar, temelde iki gücün, galaksiler arasındaki savaşını konu edinir. Force adı verilen ilahi inanış; karanlık ve aydınlık taraf olarak ikiye ayrılır. Işın kılıçlarının savrulduğu savaşta, Darth Vader ve Darth Sidious, sith'leri temsilen karanlık tarafta yer alırken; Yoda ve emrindeki Obi-Wan Kenobi gibi jedi'lar, aydınlık taraf için savaşırlar. One ring to rule them all. İşin şakası bir yana, detayları fazlaca düşünülmüş olan film, yapım yılının çok ötesinde bir yere sahiptir. Arkadaşlık, fedakarlık, vefa, cesaret, sevgi, aşk ve daha birçok değerin kapsamını irdeleyen hikaye bununla kalmaz ve bunu şiirsel görseller ile sergiler. Burada yönetmen Peter Jackson'ın rolü asla yadsınamaz. Bizi dünyadan alır ve Orta Dünya'nın gizemlerine bırakıverir. Geriye, Rohan ülkesi kralı Theoden'in, Pelennor Çayırı Savaşları'nda geçen efsanevi konuşmasına hayran olmak kalır. Patrick Ness tarafından yazılan aynı adlı romanın uyarlaması olan Canavarın Çağrısı, genç bir erkek olan Conor'un annesinin hastalığı ile olan mücadelesini aktarır. Uzun yıllar boyunca annesinin kanserle mücadelesine tanık olan Conor'ın hayatı, normal yaşam süren çocuklardan farklı seyretmiştir. Şimdi hastalıkta gelinen son noktada Conor, kaçacak bir sığınak arayacak; bu sığınak geceleri yanına uğrayan dev bir ağaç ve hikayeleri olacaktır. Şimdilik bizden bu kadar, hayal kurmayı unutmayın! Not: Marvel filmlerinin listede yer almayıp Aquaman'in yer almasının sebebi Atlantis Krallığı evreninden ötürüdür. Ayrıca bakınız: İzlemeniz Gereken 10 Bilim Kurgu Dizisi!


Kırsal yaşamın, dağların, yolların fotoğrafçısı Kostas Balafas... Modern Yunan fotoğraflarının önemli temsilcisi olan Balafas, tarihi fotoğrafların yanı sıra; özellikle Epirus bölgesinde izole edilmiş köylü halkı yaşamını yansıttığı fotoğraflarla dikkatleri üzerine çekti. Balafas'ın döneminde, erkeklerin çoğunun savaşta olması sebebiyle fotoğrafların çoğunda kadınlar vardır. Sokaklarda, köylerde, kiliselerde, dağlarda kısacası Yunanistan'ın her bölgesinde kadrajın içerisindedirler. Sanatçı, partizanları fotoğraflamak için iç savaş dönemi partizanların arasına katıldı. Onun kırsal alandaki yaşama dahil oluşu fotoğraflarına olağan üstü bir yetkinlik kazandırdı. Bununla birlikte fotoğraflarda kişisel hikayeler baş göstermeye başladı. Sanatçı fotoğraflarında neredeyse hiç kurguya başvurmadı. Nitekim bunun sebebi; döneminde yaşanan savaşların, yoksulluğun tam da ortasında yer almasıydı. Balafas'ın siyah-beyaz baskıları bir başyapıt niteliğindedir. Fotoğrafa yüklenen derinlik, doğal hikayelerin içerisinde adeta bir resim gibidir. Yunanistan'ın adalarını, köylerini, dağlarını gördüğümüz bu sonsuz, ucu bucağı bilinmez puslu coğrafyanın içerisinde bir bilinmezlikle kayboluruz.


1993 doğumlu New Yorklu sanatçı Nicolas Bruno, 7 yaşında geçirdiği uyku felci hastalığı ile görmeye başladığı kabuslarını, kendi objektifinden bizlere ulaştırmayı başaran yetenekli bir fotoğraf sanatçısı. Yaşadığı bu hastalık ile gördüğü kabus ve halüsinasyonları insanlara aktarabilmeyi, kendisi için bir terapi ve çıkış yolu olarak görüyor. Uykusunda edindiği kişisel deneyimi gerçeküstü kompozisyonları ile ruhumuzun derinliklerine inerek aslında hayatın içinden gelen mücadeleyi kadrajına sığdırıyor. Genç sanatçı, yeni bir fotoğraf serisine başlarken tuttuğu rüya günlüğünden analizler ile yola çıkıyor. Uykusunda yaşadığı deneyimlerinden beslenen sanatçı, uyanma ve uyku arasındaki durumun somutlaşmış halinin fotoğrafını çekiyor. Yaratıcı süreci uzun ve dikkatli bir planlama ile başlasa da ancak çekim sürecinde birçok kompozisyonu doğaçlama ve deneme yöntemleriyle geliştiriyor. Hem kahraman hem de düşmanı kendisinin oynadığı ve kaçışın mümkün olmadığı bu sahnelerden, sıra dışı kompozisyonları ile eserlerini bizlere aktarmaya devam ediyor.


Güney Amerika'da yaklaşık 5,5 milyon km2'lik bir alanı kaplayan Amazon Ormanları, insanlığa sadece oksijenini bahşetmenin, binlerce canlıya ev sahipliği yapmanın yanı sıra sanatı da kanatları altına almışa benziyor. Cümle çoğunuza çok ilginç gelebilir fakat Amazon Ormanları kadim bir tarihi binlerce yıldır hiç bozulmadan koruyarak, şaşkınlığa neden olan bu yapıyı bizlere sunmuş. Ona Kadimlerin Sistine Şapeli diyorlar. Kolombiyalı ve İngiliz arkeologlar tarafından Amazon Ormanları'nda 8 millik bir uçurumun üzerinde keşfedilen bu eşsiz sanat koleksiyonu, tarih sayfalarında yerini alacağa benziyor. Aslında geçen yıl keşfedilen bu yapı, büyük bir gizlilikle korunarak bu ay yayınlanan Jungle Mystery: Lost Kingdoms of the Amazon adlı belgesel projesi kapsamında gözler önüne serildi. Kolombiya'nın Serrania de la Lindosa bölgesinde keşfedilen bu göz alıcı yapıya, 2 saatlik bir araba yolculuğu ve 4 saatlik bir yürüyüş sonucu ulaşılabiliyor. Arkeolog ekibi bu yapıyı keşfettikleri anda saatlerce çığlık attıklarını ve gözlerine inanamadıklarını anlatıyorlar. On binlerce resimden oluşan yapı tarih öncesi hayvana, bitkiye ve o döneme ait yaşama dair birçok ögeyi de içinde barındırıyor. Tarihi ve aynı zamanda çok önemli bir kültür keşfi olan bu yapı, belki de yıllarca bir incelemenin sonunda tamamen bir keşif olarak adlandırılabilecek. Daha yolun başında olduklarını ileten arkeoloji ekibi, Dünya'nın nadir keşiflerinden birine imza atmaktan oldukça mutlular. Bilimsel olarak da çokça bulgunun bulunduğu Kadimlerin Sistine Şapeli, zorlu bir araştırmanın da yaşanacağı ve ekibe zorluk çıkaran bir konumda da bulunuyor. Uçurumun kenarına işlenen bu yapı insan gayreti ile birlikte droneların yardımıyla da inceleniyor. Bulguların nesiller boyunca süreceğini belirten ekip, şimdiden bazı halüsinojenik bitkilerin, bungee jumping yapan insanların tasvirlerine ek olarak aşı boyası pigmentlerinin izlerini buldular. Daha çok keşfedilecek izimiz, insanoğluna dair inanılmayacak yerlerin olduğu küçük Dünya'dan eşsiz Kadimlerin Sistine Şapeli'ni sizler için derledik.


Kolombiya'nın batısındaki Quindio bölgesindeki kasaba Salento, kahve bahçelerinin arasında, kolonyal bir mimariye sahip saklı bir cennet. Rengarenk sokakları ve eşsiz doğası ile turistlerin de ilgisini üzerine çekiyor. Dünyanın en güzel kasabaları arasında gösterilen yemyeşil dağlarla çevrili Salento'nun dar ve yokuşlu sokakları görenleri büyülüyor. Ziyaretçiler sık sık durup fotoğraf çekmekten kendilerini alamıyorlar. 1842'de kurulmuş ve genellikle beyaz, ancak kapı ve pencereleri parlak renklerle süslü evleriyle Salento'da şu anda 7.000 kişi yaşıyor. Salento, Quindio'nun en eski şehirlerinden biridir. Deniz seviyesinden 1900 metre yüksekliktedir ve bu noktadan itibaren, çevredeki dağları şehrin herhangi bir noktasından rahatlıkla görebilirsiniz. Quindo kentinin başkenti olan 'Armenia'nın 24 km kuzeydoğusundaki dağların arasında yer alan bu küçük kasaba, kahve üretimi, alabalık yetiştiriciliği ve giderek ilginçleşen sokakları, tipik paisa mimarisi ve muhteşem Valle de Cocora'ya olan yakınlığıyla turistlerin ilgisini çekiyor. Salento yadsınamaz güzellikte bir yer. Başka bir zamana, başka bir yaşam biçimine kapı açan bir havası var. Bu küçük kasaba uzun zamandır Kolombiyalıların da tatil rotası haline gelmiş. Ayrıca, turistler için de popüler bir destinasyon. Fakat turist trafiğinin artmasına rağmen, Salento kendi otantik ruhundan hiçbir şey kaybetmemiş. Kolombiya'nın kahve bölgelerini keşfederken kendinizi ödüllendirmek için es geçmemeniz bir yer Salento. Hem Cocora Vadisi'ne hem de çeşitli kahve çiftliklerine yakın bir konumda. Ancak şehrin kendisi de görülmeye değer bir cazibe merkezi tabii. Merkeze yakın sokaklar, çoğu küçük balkonlara sahip renklerle bezenmiş eski binalarla kaplı. Salento hafta sonları daha da canlanıyor. Yerli turist akınına uğruyor. Sokaklar müzikle dolup taşıyor. Çocuklar panayır gezintileri yapıyorlar. Salento, Kolombiya'dan güneye doğru Popoyan veya Cali'ye giden yol üzerinde kahve üçgeninde bulunan eski bir sömürge şehri. Ancak, oldukça yalıtılmış ve kahve bölgesindeki diğer kasabalar gibi gelişmemiş. Şoföre Salento'ya gitmek istediğinizi söyledikten sonra, yolculuğunuza fazladan bir saat ekleyerek Armenia'ya kadar götürmek yerine, sizi otoyoldaki bir kavşakta bırakıyor. Kavşaktan bineceğiniz küçük bir otobüsle, 15 dakika daha yol giderek Salento merkezine ulaşabiliyorsunuz. Los Nevados dağlarının eteklerini örten bu inanılmaz vadi doğa manzarası ile insanı büyülüyor. Burada birçok yürüyüş parkuru var. Reserva Natural Acaime ise bunlardan yalnızca biri. Bu 2,5 saat uzunluğundaki yürüyüş, ormanın ortasında kocaman palmiye ağaçları ile adeta dans ediyorsunuz. İçlerinde kayboluyorsunuz. Los Nevados Ulusal Tabiat Parkı'nın bir parçası olan Cocora Vadisi, Kolombiya'nın ulusal ağacı sayılan balmumu ağaçlarının olduğu bir bölge. Quindio'daki balmumu ağaçlarının merkezi. Aynı zamanda insanlar tarafından bilinen en uzun palmiye ağaçları da bu bölgede. Bu parka, Salento'nun meydanından bir jeep'e binip varabilirsiniz. Yolculuk süreniz ise yaklaşık bir saat. Kaliteli kahve söz konusu olduğunda Kolombiya vazgeçilmez ve inkar edilemez lezzette kahve üretimi yapan yerlerin başında. Hatta en başında geliyor. Ülkenin en önemli kahve bölgesinde bulunan Salento'da ziyaretçiler için en önemli etkinlik de haliyle, kahve bahçeleri arasında bir gezintiye çıkmak oluyor. Yerel kahve üreticileri tarafından düzenlenen turlarla, kahvenin dalından fincana kadar uzanan hikayesi uygulamalı olarak anlatılıyor. Turun sonunda ise ülkedeki kahve kültürü, tarihi ve gündelik hayata etkilerini dinlerken burnunuzdaki o kahve kokusu asla gitmiyor. Siz de, Salento'nun çevresindeki bölgeleri kapsayan kahve tarlalarının etrafında bir tur atın, dünyanın en iyi kahvelerinden birini yudumlayın ve o kahveyi sabah içtiğiniz zaman ne kadar mutlu olabileceğinizi düşünün. Calle Real'in sonunda bir dizi merdiven bulunuyor. Buradan küçük puebloyu ve çevredeki muhteşem manzarayı daha rahat izleyebiliyorsunuz. En iyi zaman sabah gün ağarırken tırmanmak. Berrak gökyüzü insanı bir masala sürüklüyor. Salento'da iklim ılıman (ortalama 15 C) ve genelde yağmurlu. Tahminen her gün yağmur yağıyor. Yağmura maruz kalmanız neredeyse garanti olduğundan için yağmurluk veya şemsiye götürdüğünüzden emin olun. Şehrin kendisini keşfetmeniz için bir öğleden sonranızı ayırın. Şehirde, çevredeki vadilere bakan 3 ana görüş açısı var ve buralara kolaylıkla ulaşılabiliyor. Şehrin geri kalanı mağaza ve restoranlarla dolu. Oldukça turistik olsa da, Salento, yerlilerle sohbet etmek ya da birkaç yerel mağaza gezmek için ideal. Salento, alabalığı ile iyi bilinir ve hemen hemen her restoranda alabalık yemeği tadabilirsiniz. Bu yemekler, Patacon olarak adlandırılan kızarmış muz ile servis edilir. Umarım bir gün hepimizin yolu bu kahve kokulu cennete düşer de, daha ayık sabahlara uyanırız!


1863 tarihinde Norveç Oslo'da doğan Edvard Munch, ekspresyonist resim anlayışının temsilcilerindendir. Bir süre Empresyonist ressamlarla ilgilenen sanatçı, Christiania'da Sanat ve Meslek Okulu'na yazıldı. Heykeltıraş Julius Middelthun ile ressam Christian Krogh'tan dersler aldı. Munch, asıl adı Skrik olarak bilinen Çığlık isimli Tablosuyla tanındı. Annesini ve kız kardeşini veremden kaybeden Munch, belki de bu olayların etkisiyle ilk yıllarda resimlerinde karamsar duyguları işledi. Eserlerinde daha çok hayat, aşk, korku, ölüm, melankoli ruhsal ve duygusal konulara yer verdi. Bu nedenledir ki sanatçının ilk eserleri karanlık, ürkütücü ve huzursuzdur. Yaşamının son yıllarına doğru ise bu duyguların yerini yaşama sevinci almıştır. Çığlık adlı tablosunda, ön planda ızdırap çeker gibi görünen bir figür, arka planda ise Ekeberg tepesinden Oslofjord'un görünümü yer alır; Oslofjord göğü kan kırmızısı rengindedir. Günlüğünde anlattığına göre iki arkadaşıyla yürümektedir, bu sırada ise güneş batmaktadır ve kan kırmızısı rengindedir. Ressam kendini yorgun hissetmiş ve trabzanlara yaslanmıştır. İki arkadaşı ise yürümeye devam etmiştir. Ressam bu sırada doğanın çığlığını hissettiğini günlüğünde dile getirmiştir. Ressam bu resmi yaparken hastadır ve bu yorgunluğunun oradan geldiği düşünülür. Amerikan sanat tarihçisi Robert Rosenblum'a göre, bu resimdeki insan figürünün yüzü Paris'teki Musee de l'Homme'da bulunan Peru'dan gelmiş olan mumyanın yüzünden etkilenerek yapılmıştır. Munch'ın Modonna adlı eserinde de kırmızı rengi kullandığını görürüz. Munch'ın, güzellik, saflık ve mükemmellik duygusuyla yola çıkarak yapmış olduğu bu resim büyük tartışmalara neden olmuştu. Kimi yorumculara göre acı ve tutkuyu simgeleyen kırmızı rengini, kadının dudaklarında ve başının üzerindeki kemerde kullanarak eserin temasını güçlendirmiştir. Kutsal Meryem'in dinginliğini, sakinliğini ele alan tablo kimilerine göreyse Meryem'den çok hazzı ve cinselliği çağrıştırıyordu. Sanatçının bazı tablolarında hasta olan kız kardeşini resmettiği düşünülmektedir. Yalnızlık ve hüzün her daim resimlerinde hissedilir. Munch'ın Alman Ekspresyonizmin gelişmesine büyük katkıları olmuştur. Ancak sanatçının Alman müzelerdeki 82 eseri 1937 de Naziler tarafından yoz sanat olarak tanımlanmış ve toplattırılmıştır.