Yazmak ve yazarlık konusunda yarattığımız bir dizi efsanenin peşinde sürükleniyoruz hala. Başta şunu söyleyeyim; yazmayı öğrenmenin en iyi yolu yazmaktır. Bu yazma işine yalnızlığı sonradan ilave ediyoruz. Başta okur, yazarın "yalnız" olması gerektiğini düşünüyor. Yazmaktan başka iş yapmayan, karanlık, duman altı bir odada masasında kağıtların arasına gömülmüş bir halde fotoğraflıyor yazarı. Ne yazık ki bu fotoğraf yazarların da hoşuna gidiyor. Bakın yazar fotoğraflarının çoğunda benzer atmosferi görürsünüz. Böylece yazarı hayatın dışına çıkarıp onu farklı bir yerde algılıyoruz, algılamak istiyoruz... Oysa yazmak hayatın tam ortasında yapılan bir eylemdir, yazarın da hayatın merkezinde olması gerekir. Bu anlamda yazmak eylemini bir odaya hapsetmek en başında yapılan bir yanlış zaten. Yazarlık atölyelerine gelince... Bu atölyeler kişinin yaşamına müdahale etmiyor, sadece yol gösteriyor. Goethe'ye ithafen anlatılan bir hikaye vardır: Genç bir şair adayı yanına gelir ve "Şiir nasıl yazılır?" diye sorar. Goethe de "kalemle" diye yanıt verir. Çünkü yazı yazmanın bir matematiği vardır. Sistemli bir şekilde ilerlemelidir, tıpkı okumak gibi... Yazarlık atölyelerinde benzer amaç taşıyan insanlar bir araya geliyor ve yazmak üzerine birlikte düşünmeye başlıyorlar. Bunun da faydalı olduğunu düşünüyorum. Öncelikle, okulun bünyesindeki Yaratıcı - Yazarlık Bölümü 90'lı yıllardan beri var. Bizden önce Tuncer Cücenoğlu, Kandemir Konduk gibi isimler bölüm başkanlığı yaptı. Hatta biz görevi Kandemir Hocadan aldık. Bu konservatuvar bünyesinde de bir ilkti; okulun tarihinde ilk kez bir bölüm, okuldan yetişmiş bir öğrenciye teslim edilmiş oldu. Yaratıcı - Yazarlık bölümünde eğitim alan başta ben ve yardımcım Göksel Bekmezci olmak üzere birçok arkadaşımız var. İlk olarak aklıma gelen Gül Ersoy, Tuğba Doğan, Nurgül Ulu edebiyat alanında çalışmalar yapıyorlar. Onun dışında Serdar Tanketin, Behice Özden, Verda Pars gibi arkadaşlarımız senaryolarıyla tanınıyor. Bazı arkadaşlarımız dergi ve gazetelerde yazıyor ve bazılarımız reklam alanında çalışmalar yapıyor. Bu arada bu yıl mezun olan Kuzey Kayahan Saran'ın ilk öykü kitabı yayımlandı. Kendisinin bölümde asistan olarak devam edeceğini düşünüyorum... 21 yaşına kadar Lüleburgaz'da yaşadım ve yazar olmaya da Lüleburgaz'da yaşarken karar vermiştim. Çok fazla kitap okuyor ve özellikle kendi çıkardığımız fanzinlerde müzik üzerine yazıyordum. Zamanla edebiyat, müziğe olan ilgimin önüne geçti ve yazdıklarım da müzik yazılarından öykü denemelerine doğru evrildi. Yazarken de, okurken de hiç yalnız değildim. Çevremde yazdıklarımı ve okuduklarımı paylaştığım birçok insan vardı ama hiçbiri "Şurada hata yapmışsın" diyecek kadar yazı yazmaya kafa yormamıştı. Böyle olunca da hatanızı el yordamıyla bulmak zorunda kalıyorsunuz. O yıllarda yazdıklarımı devasa romanlarla mukayese ederek hayal kırıklığına uğruyordum. En nihayetinde 1998 yılında kasabadan ayrılarak Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nin Yaratıcı - Yazarlık Bölümü sınavlarına girdim. O yıllarda 4 yıllık bir eğitimi vardı bölümün. 4 yıl boyunca yazdıklarımı Sevin Okyay, Sunay Akın, Emre Kongar, Tuncer Cücenoğlu, Güngör Dilmen ve adını sayamadığım birçok kişiye gösterme ve onların telkinlerini alma şansım oldu. Bu anlamda okul hem yol gösterici oldu hem de hedefe giden kestirme yolu bulmamı sağladı diyebilirim. Öncelikle insanlar kendi başlarına yazar olurlar. Yazarlık atölyeleri insanlara sadece imkan ve bir arada düşünme fırsatı sunuyor, onları yazar yapmıyor. Yazar olmayı erken yaşta aklına koymuş insanlar bu atölyeleri tercih etmiyor zaten. Onlar kendi yollarını buluyor. Atölyeleri tercih edenler genelde mesleklerinden sıkılmış ve hayatlarında yeni bir alan açmaya çalışan orta sınıf... İnsanların MSM'ye gelmeleri için çok fazla sebebi olduğunu düşünüyorum. İlki, eğer sınavı geçerseniz, iki yıllık ücretsiz bir eğitim alıyorsunuz. Daha sonra alanında uzman birçok kişiyle tanışıyorsunuz. Öykü, oyun, senaryo ve reklam yazarlığı da dahil olmak üzere birçok konu da yaratıcılığınızı deneme fırsatı yakalıyorsunuz. Bunun yanı sıra felsefe, sanat tarihi, estetik, tiyatro ve sinema tarihi gibi birçok ders alıyorsunuz... Konservatuvar programımız da şöyle: 30 yaşını aşmamış en az lise mezunu olan arkadaşlarımızın 30 Eylül'e kadar Ziverbey'deki Müjdat Gezen Sanat Merkezi'ne şahsen başvuru yapmaları gerekiyor. Başvuru yapan adaylarımız ardından 1 Ekim'de yapılacak olan iki aşamalı sınava girecekler. 1 Ekim'deki sınavı başarıyla geçen arkadaşlarımız 2 Ekim'de Göksel Bekmezci ile bir atölye çalışması yapacaklar. Bu çalışmanın ardından yapılacak mülakat sınavı ile okul bünyesinde eğitim almaya hak kazanacaklar. İlk sene genel kültür ağırlıklı bir ders programı onları bekliyor olacak. İkinci senede ise senaryo, oyun, öykü, reklam ve daha birçok alanda yazmak üzerine çalışmalar yapacaklar. Oyun yazan arkadaşlarımız oyunlarını sahneye taşıma şansı bulacak, senaryo yazan arkadaşlarımız kısa film çekmeye çalışacak... Diğer alanları tercih edenler ise okulun dergisi için çalışmalar yapabilecekler... Okula gelen herkesi iki yıl sonra yazar olarak mezun etmeyeceğiz elbette. Elimizde böyle bir sihirli değnek yok. Ama arkadaşlarımızı okula yazar olmaları için oraya alacağız. Bizim dönemin hocalarından Melisa Gürpınar'ın dediği gibi biz böyle yapsak bile doğal seleksiyonu engelleyemeyiz. Yazarlık zaman gerektiren bir iş. 2002 yılında mezun olan arkadaşlarımızın kitaplarının yeni yeni çıkmaya başladığını düşünürsek yolun uzun olduğunu biliyoruz. Biz onlara yardım edeceğiz... Kimin yazar olacağı kimin olmayacağı gelen öğrenciye bağlı, ama iki yıl içerisinde hem entelektüel anlamda hem de kişilik anlamında aynı yerde olmayacakları kesin.


Fırat Demir ile ilk şiir kitabını yayınlamış olması vesilesi ile sohbet ettik. Yeni Cüret Çağı adlı şiir kitabından şiirin politik diline kadar pek çok konuya değindiğimiz sohbetimizde, dünyanın kirini şiirin silebileceğini söyleyen genç şair, okurları için "çeldirici bir neden" olmak istediğinden ve üslubundan bahsetti. Herhangi bir endişe taşımıyorum, taşımadım. Hiçbir şeyden korkmadan, çekinmeden, yarı-büyülenmiş bir halde, tüm büyüme sancılarıma değecek, derinleştirecek bir biçimde yazdım bu kitabı. Küçük bir odaya tüm bir galaksiyi sığdırmaya çalışıyordum; odasından Türkiye'ye ve zamana dair bir şeyler söylemek isteyen biriydim. Ayrıca; hem söylediklerimin gücüne, samimiyetine; hem de, bu dünyada şiirin dünyeviliğin o kirini silip süpürecek yegane silah olduğuna inanan biri olarak, sözün kendini tutamayıp havaya dağılacağı zamanı beklemekten başka yapabileceğim bir şey yok. Yalnızca müzik değil tabii ki, fakat müzik, benim için çok önemli bir katalizördü. Sözün gücüne inanıyorum ya, mırıldandıklarım, kaderim olacak sandım. Çocukken evde çalan dengbej müziğinden, Selda Bağcan'a, Sezen'e, Suede'e, David Bowie'e, Morrissey'e kadar; hep bir mücadelenin, kendi olma mücadelesinin içerisinde şarkılarını söyleyen müzisyenlerden destek aldım. Nasıl ve neden yazdığım ise, cevabını kesin olarak veremeyeceğim bir soru. Başka şansım yoktu, insandaki ve toplumdaki zulme başka türlü karşılık veremiyordum, kendimi başka türlü anlayamıyordum; belki lanetlendim, belki bana zamana karışabilme gücü verildi. Okur beni bir büyücü olarak tanımalı. Onlar inandıkça, beraberce yapmak istediğimiz her şey, karşılığını bulacaktır. Özellikle kendi kuşağımdan okurlar için, çeldirici bir neden olmak istiyorum. David Bowie ne demişti; 'we can ben heroes'. Evet, ben okuruna güç ve gözyaşını aynı anda sunabilen bir şair olmak istiyorum. Sessiz kalmamamız gereken zamanlardayız ve kendimiz olmak dışında çaremiz yok. Bunu hem politik, hem de diğer anlamlar bağlamında söylüyorum. Şu zamana kadar şiirleri okuyanlar, dilimin bazen fazla sert ve net olduğunu söylüyorlar. Şiirlerimin histerik bir tarafı da var; dediğim gibi, bir bağımsızlık alanı yaratma çabası içeriyor bu kitap, belki ondandır. Kırılganlık, samimiyeti de beraberinde getiriyor hem. Yani oldukça gerekli. İdeoloji kelimesini sevmediğimi evvelden belirteyim. İdeoloji değil de, tavır demeyi tercih ederim. İnandığım her şeyi şiirimde açıkça yazdım. Benim, senin, kimi insanların yaşam mücadelesini, kendi olmak için verdiği mücadeleyi yazdım. Tavrım; eldeğmemiş bir inatçının tavrı. O yüzden; bu eldeğmemişliği korumak için siyasetten çok daha öte, derin ve varoluşsal düşünmeye ve yazmaya çalışıyorum. Şiirle siyasetin arasında bir bağ aramak ya da yaratmaya çalışmak inanılmaz tehlikeli olabilir. Şiirin, politikalar, sınıflar, toplumlar üstü bir yapısı var. Şiir, yalnızca toprağa ve uzaya hesap verir. İdeoloji ve siyaset her şartta kendi sistemlerini, kendi iktidarlarını yaratma eğilimindeyken; ben kendimi insanın ilk şafağındaki pürlüğünün, özgürlüğünün peşine takıyorum. Bildiğin gibi Sivas Katliamı davası zaman aşımına uğradı... Zamanı yitirdik, zamanın işlevsizliğindeyiz, zamana inanmıyorum. İki gün önce Sivas Katliamı'nın üzerini zamanın betonuyla örtmeye çalıştılar. Anlaşıldı ki, zaman bile, bizi terketti, zalimlerin eline geçti. Toplumumuz, hiç olmadığı kadar kötü ve acımasız. İşte tam bu yüzden, artık yazacağımız her satır, söyleyeceğimiz her söz, çok daha değerli. Artık zamana karşı, kötülüğe karşı savaşıyoruz; özgür olmak ya da en azından, bu tutkuyla yaşamak dışında hiçbir şansımız yok. Belki de düşmanımızı daha iyi tanımamız, bizi daha güçlü kılacaktır, böyle umuyorum. Zamanın alet olduğu şeyleri gördükten sonra, kendimizi bir boşlukta hissetmememiz için başka bir nedene ihtiyacımız yok. Bu boşluğu kendimizle dolduralım öyleyse, özgürlük isteğimizle, savaşımızla, kelimelerimizle, şarkılarımızla, ruhun derinlerde büyüyen olağanüstü şefkatiyle. kitabı bir nefeste okudum. çoğunlukla uzun şiirler ama ritim var. bam bam bam! şiirler hiç tekin değil. batman ve robin ve kürdistan'da bir cumhuriyet balosu; kitabın ismini haklı çıkarcak kadar cüretkar olmuş. cinsel göndermeler yoğun. kitabı sevdim. ama böyle bi kitaptan sonra nereye gidecek merak etmiyor değilim. umarım şu kısır şiir alanında okuruna ulaşan bir kitap olur. İstanbul Modern'de Sözünü Sakınmadan etkinliğine Ayfer Tunç konuk olduğunda yazara soru soran seyircilerden birisi olduğunu anımsıyorum. Yolu açık olsun. ilginç ve zeki; belli. punk'la türküyü birleştirmesi güzel olmuş. okumak gerek. 91 model murathan mungan; orası ayrı.


Mısır'da sular durulmuyor, halk üç yıldır tekrar ayakta. Gezi Direnişi'yle aynı zamanlarda Tahrir Meydanı bir kez daha mücadelenin merkezi oldu. Televizyonlarımızda her gün Mısır'ı konuşan adamlar görüyoruz. Hepsi çözmüş meseleyi. Mısır halkının ne istediğini onlardan daha iyi bilen bir sürü konuşan adam... Peki, gerçekten Mısır'da süreç nereye doğru gidiyor? Gündelik hayat nasıl devam ediyor? Tahrir-Taksim arası mesafe kısaldı mı? Bu konularda kafa yoran, fikrine ve öngörüsüne güvendiğimiz isimlerden Foti Benlisoy ile konuştuk. 25 Ocak 2011'de başlayan süreç gerçekten büyük bir toplumsal enerjiyi ortaya çıkardı. Tabii ki kimi açılardan normal diyebileceğimiz bir gündelik hayat var ama bu 25 Ocak öncesi gibi değil. Gezi sürecinde biz de şahit olduk: Eylemlilik içinde olmak, toplumsal kabarışlar içerisinde yer almak insanlar için çok sağaltıcı oluyor. Açığa çıkardığı olasılıklarla herkesi bir biçimde mutlu eden kesintiler oluyor bunlar. Gündelik yakıcı, acil meseleler, talepler ön plana çıkıyor ama diğer yandan da daha dün var olmayan potansiyeller, büyük olasılıklar gündeme gelmiyor. Mısır'da bu anlamda iki küsur yıla yayılan bir süreklilik var. Biz Mısır'a hep Tahrir eydanı dolduğunda bakıyoruz. Oysa Tahrir boşken de öğrencisi, genci, işsizi, taraftar grupları merkezi iktidar karşısında, ordu, polis karşısında sürekli talepkar ve sürekli yürüyüşler, eylemler gerçekleştiriyor. Gerek Mısır içindeki elitler gerekse emperyal merkezler Mısır'daki durumun normalleşmesini bekliyorlar, normalleşmeyi özlüyorlar. Bu normale dönüş ise bir türlü gerçekleşmiyor. Mısır'ın artıları ve eksileri yaşadığımız dünyanın artıları ve eksileriyle anlaşılabilir. Bizde yüzeysel bir Mısır bakışı var. Oradaki mücadelelere bize ilham veren mücadeleler olarak bakmıyoruz. Bugün dünya ölçeğinde bir mücadelenin parçası olmayı, Tahrir'den bağımsız olarak düşünemeyiz ki. Bütün bu mücadeleler bilinçli ya da bilinçsiz birbirine bakan, birbirinden ilham alan mücadeleler. Bizim kendi milli oryantalizmimiz olduğu için Doğu toplumlarının mücadelelerine bakmak istemiyoruz. Oraya bakmamız, oradan esinler almamız gerekiyor. Kurtarıcılardan halkı kimin kurtaracağı meselesi... Bunun organları henüz oluşmuş değil, bu da sıkıntı yaratıyor. Bununla paralel olarak şöyle bir şey var. Solun zayıf, güçsüz olması, henüz radikal bir siyasi seçeneği ortaya koymak durumunda olmaması da etken. Dolayısıyla mevcut yönetimden başka nereye gidilebileceği konusunda kafalarda sorular var. Temel slogan, Ekmek, hürriyet, sosyal adalet. Çoğumuzun sandığının aksine mevzu sadece Mübarek'in gitmesi değil. Yoksulluk, yolsuzluk, siyasal otoriterizm bir patlamaya yol açtı. Şu açıkça görülüyor; yukarıdakiler eskisi gibi yönetemiyorlar, aşağıdakiler de eskisi gibi yönetilmek istemiyorlar. Dolayısıyla sürekli bir belirsizlik hali var; kendine has bir ikili iktidar durumu yaratıyor. Bir tarafta Mısır'ı yeniden yönetilir kılmaya çalışan elitler var, bunlar amiyane tabirle evliyi evine, köylüyü köyüne göndermek istiyorlar, devrim sona ersin istiyorlar. Bir türlü bu kapışma berraklığa ulaşabilmiş değil. Bu meseleyi çoğu zaman yanlış okuyoruz. Gökten inecek bir büyük adam arayışı devrimci sürecin adına yaraşır bir şey değil. Benim bahsettiğim de güçlü bir figürün ortaya çıkması değil. Güçlü bir figür çıkarsa ancak yönetenler katından çıkabilir. Devrimi sona erdirmek ister bu figür. Bahsettiğim, devrim safından gerçekleşebilir, reel, politik bir alternatifin ortaya çıkabilmesi, kitlelerin kendi mücadeleleri içerisinden böyle bir seçeneğin çıkması. Bu da birden olmaz. Kaldı ki bu sadece Mısır'ın sıkıntısı da değil. Son beş yıldır yeni bir mücadele dalgası var dünyada. Türkiye gibi çok güçlü politik hegemonyanın olduğu bir ülkede bile büyük bir direnişle karşı karşıyayız. Bu bize dünya ölçeğinde bir radikalizasyon dalgasıyla karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor ama bu dalganın bir eksikliği, solun, emek hareketinin ve toplumsal hareketlerin zayıflamış olduğu bir dönemde gerçekleşiyor olması. Bu da şunu getiriyor; çok büyük toplumsal kabarışlar, patlamalar görüyoruz ama bunlar kısa zaman sonra aynı hızla geri çekiliyor. Büyüyen mücadeleler görüyoruz ama bunlar güçler dengesinde ezilenler lehine kalıcı bir kaymaya neden olmuyor henüz. Bunun bir ton nedeni var ama esas olarak toplumsal ile siyasal olan arasında bir senkronizasyon sorunu var. Bu yüzden gelgitler yaşıyoruz. Gezi'ye de böyle bakmak gerekiyor. Biz de böyle gelgitli bir döneme girmiş olduk Gezi'yle. Medyanın karanlık bir rolü var. Mübarek döneminde büyük ölçüde devlet tarafından kontrol edilen bir medya vardı. Mübarek sonrasında da özellikle Müslüman Kardeşler'in yönetiminde olduğu süreçte halihazırda rejimin eski adamlarının yönettiği bir medya var; bir de Müslüman Kardeşler'in kendi organları var, onlar da merkez medyayı yönetmek için eski adamların yönettiği medyaya sızmaya çalıştılar. Bu da bir kapışmaya neden oldu. Çok polarize bir medyayla karşı karşıyayız. İki kanat da aslında halkın taleplerini bir devrimci retorik kullanarak bastırma özlemi içerisinde. Bunlar zaman zaman anlaşmaya girseler de kimin nereyi tutacağına dair ciddi bir rekabet de var. İkisi de halk hareketini kendine yamamak için ciddi dezenformasyon kampanyaları yürütüyor. Daha yoğun bir şekilde hem de. Ordu, devreye girdikten sonra birtakım medya kuruluşlarında Müslüman Kardeşler'e yakın olan kişileri görevden aldı. Açıktan bir sansür uygulanmıyor şu an ama ordunun geleneği belli. Hem uluslararası meşruiyetini zedelememek hem de içeride kendine yamamaya çalıştığı halk hareketini karşısına almamak için şu anda elini ürkek alıştırıyor. Müslüman Kardeşler'e karşı kanlı saldırıları oldu ama kapsamlı bir medya hareketine girişmedi. Ordu Müslüman Kardeşler üzerinde bir talim yapıyor ve tabii ki onu bastırdıktan sonra sendikalara, kadın hareketlerine, gençlik örgütlerine yönelecektir. Bağımsız medya organlarına yönelecektir. Mısır bir sıkışma haliyle karşı karşıya. Ordu bu halk hareketini koçbaşı olarak kullanarak kendi otoritesini sağlamlaştırmaya çalışıyor. Dolayısıyla iki otoriterizm arasında halk hareketinin, medya bağımsızlığının, siyasal hareketlerin sıkışmasıyla karşı karşıya kalabiliriz. Mısır'da turizm bitmiş bir vaziyette mesela. Ordu da, Müslüman Kardeşler de bu sessiz çoğunluğa oynadı. Aman normalleşme yaşansın, gündelik hayatı sürdüremez hale geldik, deniyor. Gezi'de de iktidar sessiz çoğunluğun muhafazakar refleksine oynadı. Mısır sınıfsal olarak öyle bölünmüş bir ülke ki, örneğin Mısır'da 25 Ocak'ta başlayan sürecin artçı şokları kırsal kesime daha yeni ulaşıyor. Toplumsal eşitsizlik, yoksulluk, gıda ile ilgi sübvansiyonların kesileceğine dair haberlerin artması insanlarda bir şeyler yapmalıyız fikrini pekiştiriyor. Mısır'ı düşünürken Türkiye'den farklı olarak bunu akılda tutmak gerekiyor. Mısır ciddi bir iktisadi krizle karşı karşıya. O yüzden de Türkiye'de karşılaşmadığımız bir işçi militanlığıyla karşı karşıyayız. Gezi büyüktü, kapsamlıydı ama örgütlü ya da örgütsüz işçi sınıfında bir angajman yaratmadı. Başından itibaren polisin ve ordunun tavrı çok sertti. Gerçek mermi kullanılıyor. O şiddet aslında kitleselliği azaltan değil artıran bir şey. İlginç bir denklem bu. Biz de oldu, korku duvarını aşmak denen şey. Sokağa çıkıp polisle, askerle karşı karşıya gelip kazanabileceğinizi görüp, barikatı aştığınızda şiddetin sindiren değil öfkeyi kabartan bir etkisi oluyor. Tecavüz ve taciz vakaları ise işin olumsuz tarafı; kadınların sokaktan çekilmesi ve daha temkinli davranması gibi sonuçları oldu ama şunu da gördük; gösteriler sırasında kadın örgütleri taciz-tecavüz vakalarına karşı önlem ve inisiyatif aldılar. Kadınların sokakta varolabilmesi açısından önemli girişimlerdi. Kadınların siyasal ve sosyal hayata aktif tutum alması meselesi özellikle son yirmi yıl içerisindeki gerilemeler nedeniyle daha problemli bir hal almıştı. Bütün Ortadoğu ülkelerinde gördüğümüz muhafazakarlaştırıcı, muhafazakar-İslamileştirici politikalar devlet katından indirilmiştir. Bu yüzden Mısır'da da kadınların rolü başından beri önemliydi. Bizim açımızdan Mısır'ı diğer ülkelerdeki mücadelelerle birlikte aynı boylamda görmek gerekiyor. Gezi'nin iki temel talebi var bana göre: Bizlere ait olan ortak alanların ticarileşmemesi ve bununla bağlantılı olarak Bizimle ilgili kararları kim alıyor? gibi demokrasiye dayanan bir mesele. Mısır ya da Yunanistan, Brezilya, Bulgaristan bundan farklı değil aslında. Taleplerin somut olarak kalkış noktası farklı görünebilir ama yönelim ortak aslında. Diğer yandan, sosyal medyayı kullanmak, kamusal alanın yeniden ele geçirilmesi bakımından da Taksim ve Tahrir çok benzer. Mücadeleyi yürüten sosyal aktörün profili benzer. Mısır'da esas olarak bir gençlik hareketiyle karşı karşıyayız. Orada da tahsilli, mektepli, beyaz yakalılar ve işsiz gençler olduğunu görüyoruz. Derine indikçe bu tip paralellikleri görmek mümkün. Mısır'da da ciddi bir mizah var; müzikte, sinemada, grafitide bir canlanma var. Taraftar gruplarının etkin bir rol oynadığını görüyoruz. Bu bir tesadüf mü, değil. Dolayısıyla hem genel anlamda aynı mücadelenin parçası olması hem de mücadele taktikleri, söylemler, kullanılan araçlar itibariyle paralellikler yakalamak mümkün. Farklılıklar da var ve bu farklılıklar mücadelenin seyrini belirleyecektir ama paralellikleri görmezden gelmemek gerekir. Küçük şeyleri önemsemeliyiz. Gezi direnişiyle şu on küsur yıllık iktidar karşısında toplumsal hareket ilk defa siyasal iktidara geri adım attırabildi mesela. Bunu küçümseyebiliriz ama park hala duruyor. Bu kazanımlar önemli. Bir şeyleri değiştirmeye dair inancımız yeniden pekişince moral güçler dengesinde anlamlı bir değişiklik meydana gelecek. Esas olarak moral güçler dengesinde bir değişikliğe, yani ideolojik, fikirsel değişime yol açabilirse bu mücadeleler, o zaman sosyal güçler dengesinde de bir değişim yaşayabiliriz. Devrim lafının son üç dört yılda bu kadar popülerlik kazanmasının tesadüf olmadığını düşünüyorum. Her toplumsal kabarışa devrim dememek gerekiyor belki ama kavramları teraziye koyup hangisi doğru demekten ziyade bir radikal dönüşüm özleminin düne göre daha geniş bir kitlede karşılık bulmaya başlaması önemli. Artık alternatif aramaya başlayacağımız bir çağa giriyor olabiliriz. Bizim açımızdan Gezi'yle, Mısır'ın da parçası olduğu, o tarihe girmiş olduk. Akdeniz'in güneyi ile kuzeyi kaynarken Türkiye sermayedarların çok sevdiği lafla bir istikrar adasıyken bugün artık değil. Büyük bir kitle sokağa çıktı, polis barikatını aştı, çok şey kazanmadı belki ama yapabilir olduğunu gördü. Gezi'nin siyaset sahnesinde hemen meclis aritmetiğini nasıl değiştireceğine bakmamak gerekiyor, bakılması gereken esas şey moral güç dengesinde yarattığı dönüşüm, insanlarda yarattığı siyasal özgüven sıçraması; bunun da siyasal ve sosyal sonuçlarını yarınki mücadelelerde ciddi bir şekilde göreceğimize inanıyorum.


Sabit Fikir ve İstanbul Modern işbirliğiyle düzenlenen Sözünü Sakınmadan'da keyifli bir sohbet daha gerçekleşti. Usta eleştirmenler Semih Gümüş ve Ömer Türkeş, 15 Mayıs Salı akşamı, edebiyatın önemli isimlerinden Füruzan'ı ağırladı. Keşke dudağındaki arı sokmasından kaynaklanan şişlik geçince konuk olsaymış! Bu programda yapılan en üstün söyleşi. Son derece doğal, içten, alçakgönüllü ve zengin. Saygılarla. Çok güzel olmuş, emeğinize sağlık ve bolca teşekkürler.... --- İdefiks'ten şikayetçiğim. Bana bu güzel söyleşiyi haber vermediği için.


Yazılarımda hafıza, tarih ve kader gibi genel temalar var ve bunlar arasında sık sık etkileşim bulabileceğinizi söyleyebilirim. Romenlere özgü dana, koyun ve domuz etinden yapılan rulo köfte. Güzelce harmanlanıp, sac ızgara üzerinde iyi pişirilip, bol hardalla servis edilen bu tarif, Bükreşlilerin geleneksel yemeğidir. Şu sıralar rulo köfteyle, Shaorma adlı bir başka Romen tarifi arasında ateşli bir rekabet var diyebilirim. Yine de yurtdışında yaşayan Romenler için rulo köfte, açık hava partilerinin vazgeçilmezi hala. Evdeyken, bir ev kadınının yapması gerekenleri düşünürsek yemek yapmayı tercih ederim. Bu da muhtemelen yemek yapma sanatının, yaratıcı olmakla olan alakası yüzünden tercih ettiğim bir şey olabilir. Ama bir şeyler yazdığınız andaki yaratıcılık farklı. Eğer okuyucunun dikkatini dağıtmak istemiyorsanız, yazarken fazla deneysel davranmamak gerekir. Sanırım mümkün, ancak benim için değil. Ben tam bir mükemmeliyetçiyim ve bu yüzden yavaş bir yazar olduğum doğrudur. Üstelik Romen yazarlara öyle muhteşem paralar ödenmiyor. Evet, kendi paramı yazarak kazanabiliyorum. Ama bestseller yazmak gibi bir niyetim yok, yalnızca iyi kitaplar yazmak istiyorum. Mario Vargas Llosa, Orhan Pamuk, Phillipe Roth, Ian Mc. Ewan, Joyce Caroll Oates, Eugene Ionesco, Marcel Proust, Lev Tolstoy, Honore de Balzac sayabileceğim isimler. Yaşadığım şehir olan Bükreş hakkında yazmak isterdim. Genellikle siyah takımlar ve kırmızı veya pembe bluzlar görürsünüz üzerimde. Balığa bayılırım. Sebze ve meyvelere de. Alkol konusunda da çok nadir diyebilirim. 1942 yılında doğan Gabriela Adameşteanu, bugün Romanya'nın en öne çıkan yazarlarından biridir. Edebiyat bölümünden dereceyle mezun olmuş ve 1965-1989 yılları arasında ansiklopedi ve yaratıcı edebiyat editörlüğü yapmıştır. 1989 devriminden sonra, Adameşteanu, 1991-2005 yılları arasında haftalık mecmua olarak çıkan ve şimdilerde Bucureştiul Cultural'ın edebiyat ilavesi olarak çıkarılan 22 dergisini çıkartıyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından, kendisini Romanya'nın demokratikleştirilmesine adamasından dolayı, 2002 yılında Hellmann Hammet Grant'e layık görüldü. Ayrıca 2004-2006 yılları arasında Romanya Kalem Kulübü'nün başkanlığını yürüten Adameşteanu, 2007-2009 yıllarında Latin Birliği Ödülü'nde jüri üyesi olarak görev aldı. Adameşteanu'nun kurguları birçok ulusal ödül kazandı. Çok satan bir yazar olarak, yazıları defalarca basıldı ve on dile, ülkelerin önde gelen yayınevleri tarafından yayımlandı. Çok satan kitapları; 1975 yılında yazdığı, 2010 yılında Jean Monnet Avrupa Ödülü finalisti olan The Equal Way of Every Day; 1984 yılında yazdığı, 2007 yılında Latin Ödülleri'nde finale kalan Wasted Morning ; 2003 yılında yazdığı The Encounter ve 2010 yılında yazdığı Provisional. Ayrıca kısa öykü derlemeleri ve denemeleri bulunmakta. Leyla Ünal tarafından Türkçe'ye çevrilmiş olan Wasted Morning kitabıysa yakın zamanda Yapı Kredi Kültür Sanat tarafından yayınlanacaktır. Bu yazarı istanbul'daki etkinliklerde dinlemeyi dört gözle bekliyorum.


Buzların ve Ateşin Şarkısı ya da televizyon dizisi olduktan sonra anıldığı isimle Taht Oyunları serisinin yazarı George R. R. Martin'in, Genç Amerika'nın Sesi radyosunda John Hodgman'la yaptığı söyleşiden bir bölüm... Pek çok şey okuyorum, sadece bilim kurgu ve fantastik romanlar değil. Çok okuduğum şeylerden biri tarih ve tarihi roman. Tarihi romanların sıkı bir hayranıyım. Oldukça çok da fantastik roman okudum. Okudukça, fantastik romanların çoğunluğunda gördüğüm bir problem oldu: Tolkien takipçilerinin ve diğer fantastik yazarlarının romanlarının büyük çoğunluğunda hikayenin geçtiği yer olarak tercih edilen ortam Orta Çağ ya da Orta Çağ benzeri bir yer oluyor ama durumu doğru anlamaktan uzaklar. Bir çeşit Disneyland Orta Çağı yazdıkları; şatolar, prensesler falan. Bütün bunlar bir sınıf sisteminin kabuğu ama yazarlar bir sınıf sisteminin gerçekte ne demek olduğuna dair en ufak bir fikirleri yok. Ya da yüksek tabaka ya da alt sınıflardan olsun, o kabuğun içinde sıkışmış insanlar için ne anlama geldiğine... Şimdilerde yapılan rönensans festivallerinin ortaçağı, bizim o kılığa girmemiz gibiydi okuduklarım. Şatolar, prensesler, duvarla çevrilmiş şehirler falan var ama karakterlerin duyguları ve anlayışları 20. yüzyıl Amerikalı'sına ait. İyi tarihi romanlarda bunu görmezsiniz. Bunu yakalayan iyi yazarlar var. Yaptığım türden bir çapraz tür/tür bükme tarzında amacım, en iyi fantastik romanlarda karşılaştığınız hayal gücü ve merakı, en iyi tarihi romanlardaki o pütürlü ve sert gerçekçilikle birleştirmekti. Eğer bu iki farklı halkayı doğru bir şekilde birleştirebilirsem, özgün ve okumaya değer birşey ortaya çıkarabileceğimi düşündüm. Onları bükerek ya da genişleterek gerçek dünyadaki dinler üzerine kurdum. Yedi inancı mesela, ortaçağ kilisesinin üzerine kurulu örneğin, ve temel doktrinleri olan bir tanrı ve onun yedi görünüşü de Katoliklerin bir Tanrı ve onun 3 görünüşü inancına dayanıyor. Fakat Baba, Oğul, Kutsal Ruh yerine Baba, Anne, Bakire, Kocakarı, Demirci, Savaşçı ve ölüm figürü olan Yabancı var. Bu fantastik yazın için genel süreç; fantazinin köklerini gerçekliğin içine yerleştirirsiniz. Sonra onunla biraz oynar, hayali öğeleri ekler, biraz daha genişletirsiniz. Kitaplarımdaki Duvar gibi. Duvar, Britanya'da Romalıların yaptığı Hadrian Duvarı'ndan esinlenme. 80'lerde Hadrian Duvarı'nı ziyaret ettiğimde, yukarıdan kuzeye baktım ve orada yerleştirilmiş bir Roma askeri olmanın neye benzediğini düşündüm. Bilinen dünyanın sonunda, orada ne yaşadığını ve ne gelebileceğini düşünerek uzakları izliyorsun. Dünyanın sonuna bakıyorsun. O ağaçlıklardan gelebilecekler karşısında medeni dünyayı koruyorsun. Tabii bugün o ağaçların arasından geleceklerin İskoçlar olduğunu biliyoruz, o yüzden bunu bu şekilde kullanamayız. O yüzden Duvar'ı biraz daha büyük ve buzdan yaptım, fantastik yazım süreci budur. Aynı söyleşide Martin'in kahramanlarının ölmesi üzerine ilginç değerlendirmeleri vardı. Bence Martin'in ortaçağ ve kurmaca anlayışı ile çok güzel örtüşüyor.


1933 yılında Polonya'da doğan Jerzy Kosinski, 1957'de ABD'ye göç etti. 1962'de ABD'li çelik imparatoriçesi Mary Hayward Weir ile evlenerek, "Amerikan rüyası" denince akla gelen ilk isimlerden biri oldu. 1965'te yayınlanan ve 30'dan fazla dile çevrilen Boyalı Kuş adlı romanı, Kosinski'yi o dönemin öne çıkan edebiyatçılarından biri haline getirdi. Fakat bir süre sonra, diğer birçok söylentiyle birlikte, kitabı aslında Kosinski'nin yazmadığı, üstelik kitabın otobiyografik öğeler taşıdığı konusunda da yalan söylediği iddiaları ortaya atıldı. Bir başka söylentiye göre, 1971'de yayınlanan, 1979 yılında da sinemeya uyarlanan Bir Yerde adlı romanın konusu da Polonya'da yayınlanan The Career of Nicodemus Dyzma adlı kitaptan çalınmıştı. Bu iddialara temel olan yazı 1982 yılında haftalık olarak yayınlanan Village Voice adlı gazete tarafından ortaya atıldı. Village Voice, Kosinski'nin kitaplarının bazı bölümlerini asistanlarına yazdırdığını öne sürüyordu. Bir süre sonra New York Times'ta yayınlanan makalesinde John Corry ise Village Voice'nin tartışmalı iddialarını Kosinski aleyhinde yaklaşık 20 yıldır yürütülen kampanyanın bir devamı olarak düşünmek gerektiğini söyledi. Corry'e göre bu söylentileri yayan Polonya'daki Komünist Parti'nin ajanlarıydı, partinin Kosinski ile uğraşmasının sebebiyse yazarın Polonya karşıtı yazılarıydı. Ne Village Voice'in, ne de John Corry'nin iddiaları, Kosinski hakkındaki tartışmaları nihayete erdiremedi. Tıpkı Kosinski gibi, Polonya'dan ABD'ye göç eden yazar Janusz Glowacki'ye göre, Kosinski'yi olağanüstü bir roman kahramanı haline getiren de hayatındaki bu belirsizlikler işte. Glowacki, kendisini de bir karakter olarak dahil ettiği Good Night Jerzi'de bu iddiaların yanı sıra Kosinski'nin sado-mazo eğilimlerinden, New York'un yeraltı dünyasının kralı, entelektüel camiasının ise öne çıkan isimlerinden biri oluşundan, etrafından hiç eksik olmayan kadınlardan, ne türden bir kıskançlığın hedefi haline geldiğinden bahsediyor. Kitabın yakında sinemaya uyarlanması da gündemde. Glowacki, Polonya-ABD ortak yapımı olarak, İngilizce dilinde, Polonyalı bir yönetmen tarafından çekilecek filmin başrolü için Sean Penn gibi büyük bir yıldızın peşine düştüklerini anlatıyor. Bunu söylemek güç. O aynı anda iki, hatta üç hayat birden yaşıyor gibiydi. Hem saygı duyulan bir entelektüeldi, diğer yandan sado- mazo kulüplerinin ve gece kulüplerinin kralıydı. Öte yandan karanlığı tasvir eden, karanlığı ABD'lileri şok eden bir üslupla ortaya koyan bir yazardı. Kosinksi yalancı mıydı? Bana sorarsanız, hepimiz bir miktar yalancıyız. Kesin olan şu ki, o bir dahiydi. O kendisi için soykırım zamanında geçmiş bir çocukluk icat etti. O dönemi ailesiyle birlikte saklanarak geçirmişti oysa, çiftçiler onları polisten saklamıştı. Fakat bu çocukluğu yeniden yaratırsa kendisini kahramanlaştırabileceğini düşündü. Yarattığı bu yeni çocukluğu Boyalı Kuş'ta yazdı. Nobel Ödüllü edebiyatçı Eliezer Wiesel, soykırıma yakınen şahit olmuş, toplama kamplarında bulunmuş bir yazardı. Boyalı Kuş hakkında New York Times için bir eleştiri yazısı kaleme aldı; bu kitap hakkında yayınlanan en önemli yazı olacaktı. Kosinski'nin kariyeri büyük oranda bu eleştiriye bağlıydı. Wiesel kitabı okudu ve ortalama, hatta soğuk ve mesafeli bir yazı kaleme aldı. Kosinski henüz yayınlanmadan önce bu yazıdan haberdar oldu. Ve yazarı kitabın otobiyografik olduğuna, polisin ona işkence uyguladığına ikna etti. Wiesel de yazdığı ilk eleştiri yazısını çöpe atıp, yeni bir tane kaleme aldı. Bu çok pozitif bir eleştiriydi ve Kosinski'yi soykırım mağduru olarak gösteriyordu. Başarılı kariyeri işte bu yazıyla, böylece başlamış oldu. Sonraki yıllarda da hayat hikayesindeki pek çok noktayı tıpkı çocukluğu gibi farklı yansıttı. Polonya'da yayınlanmış bir kitaba benziyor, evet. Aslına bakarsanız, bu konuda bir fikirliği yok. Bazıları Polonya'daki bu kitaba çok yakın durduğunu, Kosinski'nin sadece karakterlerde ufak değişiklikler yaptığını iddia ediyorlar. Kitap çok basit bir hayat süren bir adamın, bazı rastlantılar sonucu ülkenin ileri gelenleriyle tanışmasını konu alır. Adam öyle ünlenir ki onun ABD Başkanı olmasını isteyenler bile çıkar. Polonya'da yayınlanan roman da buna çok benzerdir. Fakat yine de kesin bir yargıya varılmış değil. Açıkçası yalana çok fazla başvururduğu için Kosinski'ye saldırmak çok kolaydı. Mesela komünist Polonya'yı terk etmek istiyordu ama iddiaya göre, ona pasaport vermeyi reddettiler. Ülkeyi terk etmeyi oldukça etkili bir profesörün ağzından sivil polislere hitaben yazılmış sahte mektuplar hazırlayarak başardı. Cebinde bu mektupların yanı sıra bir de siyanür vardı. Eğer yalanını yakalasalardı, siyanürü içerek intihar etmeyi kafasına koymuştu. Anlattığı hikaye buydu ama gazeteciler şüphelenip geçmişini araştırmaya başladıklarında Polonya'dan normal yollarla çıktığını öne sürenler oldu. Aslına bakarsanız, Kosinski ABD'ye geldiğinde hayatın burada bir tür sirke benzediğini kavramış ve bunun bir parçası olmaya, oynamaya karar vermişti. İnsanları büyülemeye çalışıyordu. ABD de onun gibi birine daha önce hiç rastlamamıştı. Doğudan gelen, onun gibi bir entelektüeli benimsemeye hazırdı. Amerikan Rüyası tam da buydu işte. Polonya'nın küçük bir şehrinden çıkmış, bir anda zirveye ulaşmıştı. Evet. Ama tüm bu iddialar o inanılamayacak kadar büyük bir başarı yakaladıktan sonra ortaya döküldü. Bazı gazeteciler dediklerini doğrulama ihtiyacı hissettiler ve bulduklarını yazmaya başladılar. Bu sırada Boyalı Kuş yayınlanmadan üç ay kadar önce Kosinski'nin ilan vererek, Lehçeden İngilizceye çeviri yapacak birini aradığı ortaya çıktı. Bildiğiniz gibi Boyalı Kuş, İngilizce olarak yayınlanmıştı. Buna ilişkin haber yayınlandıktan sonra bir adam çıkıp, Çeviriyi yapan bendim, dedi. Neticede Kosinski hakkında pek çok soru işareti, pek çok tartışma konusu bulunuyor. Öte yandan ne dersek diyelim, Boyalı Kuş çok, çok önemli bir romandır ve milyonlarca insan soykırımı bu kitaptan okumuştur. İddialardan bir bölümünün insanların onun başarılarını kıskanmasından kaynaklandığını söyleyebiliriz öyleyse... Olabilir elbette. Ben de onu kıskanıyordum. Onunla tanışma fırsatını yakaladığımda, o çoktan zirvedeydi. Beni evine davet etti. Evine girdiğimde birikmiş telesekreter mesajlarını dinlemeye koyuldu. Onun her zaman bir maske taktığı, bir çeşit performans sergilediği düşünülürse, telesekreter mesajlarını dinleterek beni de etkilemeye çalıştığını söyleyebiliriz. Bir mesajda Bay Kosinski sizi Yale Üniversitesi adına arıyorum, okulumuzu ziyaret etmenizden onur duyarız, diyordu mesela, bunu Jerzi, seni Allahın cezası, benimle kafa bulmayı bırak, mesajı izliyordu. Bu mesajı da yine saygın bir kurumdan gelen davet takip ediyordu. Telesekreter mesajları bile aslında hayatının bir özeti gibiydi. Etrafı her zaman güzel kadınlarla çevriliydi; bu kadınların büyük bölümü ona aşıktı. İki defa PEN'in ABD şubesinin başkanlığını yürüttü. Görevinde oldukça başarılıydı, farklı ülkelerde baskı altında yaşayan, sansüre maruz kalan, hapse atılan yazarları savunuyordu. Elbette tüm bunlar insanları kıskandırıyordu. Fakat diğer yandan da sanki peşinde bir vampir varmış gibi yaşıyor, durmadan arkasını kolluyordu. Çünkü korkuyordu. Aslına bakarsanız, o Dostoyevski'nin karakterlerinden biri gibiydi. Tüm bunlar Jerzi Kosinski'yi harika bir roman kahramanı haline getiriyor. Komünist Polonya karşıtlığı Kosinski'nin hayatını nasıl etkiledi? Hakkındaki iddiaların Komünist Parti ajanları tarafından ortaya atıldığı öne sürülmüştü. Polonya'yı anti semitist bir ülke olmakla itham ediyordu. Boyalı Kuş, Polonya'da yasaklıydı, çok uzun yıllar basılmadı. Kitap yayınlanmamıştı fakat onun ne kadar yalancı olduğuna dair makaleler basılıyor, Polonya düşmanlığıyla suçlanıyordu. Herkes bu makalelerle aynı fikirdeydi ama kitabı kimse okumamıştı. Fakat artık Polonya'da bir yıldız gibi kabul görüyor. Komünistler ise hala onu sert bir dille eleştiriyorlar. Şimdi kimse Komünist Parti'nin yayın organına güvenmiyor. Örneğin benim kitabım basıldığında ya da bir tiyatro eserim Polonya'da ilk kez sahnelendiğinde bu gazeteyi beğenmediklerini umarak açarım. Eğer onlar beğenmişse kimse oyununuzu izlemeye gelmez. Gazeteyi açar ve Çok şükür beğenmemişler, derim. O bir romana konu etmek için mükemmel biri. Öte yandan, yakın arkadaşı değildim belki ama onu yakından tanıyordum. New York'ta onunla tanışmıştım. Bana rehberlik etmiş, New York'un yeraltında neler olup bittiğini göstermişti. Ondan etkilenmiş, onu kıskanmıştım. Tüm bunları nasıl başardığına şaşırmıştım. The Village Voice ise kitaplarını başkalarına yazdırdığını söylüyordu. Bu iddialardan sonra editörlerinden bazıları ortaya çıkıp, Village Voice'de yazanların doğru olduğunu söylediler. Kosinski'nin hikayesi söz konusu olduğunda yalanı gerçekten ayırmak pek kolay değil. Yine de doğruluğu su götürmeyen bazı noktalar elbette var. Ama sonuçta, kimin umrunda ki? Yazarı hakkındaki şaibeler, kitapların değerinden bir şey götürmüyor.


Gönül Kıvılcım: Yalnızlık, yalnızlık ve yalnızlık... İTEF - İstanbul Tanpınar Edebiyat Festivali'nin üçüncü yılında, Sabit Fikir her hafta festivalin katılımcısı olan bir edebiyatçıyla söyleşi yayımlayamaya devam ediyor. Bundan sonra her hafta yurtdışından bir yazarla söyleşilemizi sürerken, Türkiye'den bir yazarla da söyleşi yayımlayacağız. Bu haftaki söyleşimiz Gönül Kıvılcım ile... İstanbul balık demektir. Uzaktan gelen arkadaşlarım İstanbul'a adım atar atmaz ilk iş çıtır çıtır kızarmış istavrit yemeye koşturur. Lüfer sonra, İstanbul balığıdır ve maalesef İstanbul nasıl yok oluyorsa onu da yok ediyoruz. Edebiyata gelince, adalardan başlarsak saymaya Sait Faik, Reşat Nuri Güntekin, Hüseyin Rahmi Gürpınar, Kadıköy'ü mesken edinmiş Cemal Süreyya epey bir isim çıkar listeye ekleyeceğimiz Ama bu şehri en güzel anlatmış yazar Ahmet Hamdi Tanpınar'dır. Huzur'daki Beyazıt, Kapalıçarşı pasajları, Ada vapuru sahneleri, İstanbul'un meydanlarındaki, cami avlularındaki güvercinleri, anlattığı sayfalar harikuladedir. İstanbul ve Berlin. Karakter olarak birbirine çok benzeyen bu iki metropol her iki anlamda da besler insanı. Berlin'de yediğim falafelleri hiçbir yerde yemedim ben, yine Berlin'de gezdiğim sergileri, dinlediğim konserleri unutamam. İstanbul'u ise ITEF için yazdığım Büyük Tıkınma yazısında epey anlattım. Okuyarak sanırım. Küçük yaştan itibaren kaliteli, ufkumuzu açacak eserleri birbiri ardından devirerek. Leziz yemek yapabilmek için de insanın ağızda güzel bir tat bırakacak kitaplar yazabilmek için de kişinin elinin tadının olması gerekir. Ben başka örnekler de hatırlıyorum. Jhumpa Lahiri'nin nefis öykü kitabı Dert Yorumcusunu düşünmek aklıma öyküler sırasında pişirilen yemekleri de getiriyor sözgelimi. Murakami'nin Zembereki Kuşu'nun Güncesi de, evde tek başına oturmuş hayatı, onu terk etmek üzere olan karısını ve kaybolan kediyi düşünen kahramanın pişirdiği yemeklerle başlar. Yine bir İTEF sırasında tanıştığım Polonyalı yazar Olga Tokarzcuk'un leziz kitabı Gündüzün Evi Gecenin Evinin bölümleri arasına da yazarın bazılarını denemenizi tavsiye etmem dediği yemek tarifleri serpiştirilmiştir. Annemdir benim en büyük yemek kitabım. Karadenizli bir annenin kızı olarak başka yazarlara sıra gelmedi. Gönül Kıvılcım Kırıkkale'de doğdu. İlk ve ortaokulu Kırıkkale'de bitirdi. Yüksek öğrenimine İstanbul'da Boğaziçi Üniversitesi ekonomi bölümünde devam etti. Daha sonra bölüm değiştirerek yüksek lisansı Norveç'in Bergen Üniversitesi'nde Kitle İletişim dalında yaptı. Gazetecilik hayatına Berlin'de, Aktüel dergisinin Almanya muhabiri olarak başladı. 1993-96 yılları arasında Alman televizyonu üçüncü kanalı WDR'e televizyon programları yaptı. Yurda döndükten sonra bir süre Radikal gazetesinde muhabir olarak çalıştı. Daha sonra NTV Radyo'da cumartesi günleri yayınlanan Kahvaltı Sohbetleri programını hazırladı. Ayrıca ARTE kültür kanalına Karadeniz'de kirlilik sorununu ve Türkiye'de çocuk yaşta evlenmeleri anlatan belgeseller çekti. 1998'den sonra edebiyat alanındaki çalışmalarıma ağırlık vererek, gazetecilik yıllarının etkisini de üzerinde taşıyan ilk romanı Jilet Sinan'ı yazdı. Jilet Sinan Arnavutça ve Romenceye çevrildi, Arapçaya çevrilme çalışmaları devam ediyor. "Kasaba ve Yalanlar" adlı öykü kitabına adını veren "Kasaba ve Yalanlar" öyküsü Union Verlag tarafından Almanca yayımlanan "Liebe, Lügen, Gespenster" antolojisinde yer almıştır. Yazarın basılı 5 kitabı bulunmaktadır: "Kasaba ve Yalanlar", Can Yayınları, 2001, "Jilet Sinan", Can Yayınları, 2002, "Parçalı Aşklar", Everest Yayınları, 2004, "Yaşayan Tanıklarla Karaköy", Heyamola 2010, Suç Sarayı, Destek Yayınları, 2011.


Siz böyle Gülenay Börekçi kimdir? diye sorunca, kendimi bir an için Temel İçgüdü filmindeki Catherine Trimmel gibi hissettim. Abartıyor muyum? Eh belki biraz. Trammel bir seri katil olsa da aslında romancıydı. Bense kelimelere aşık olan ve iyi romanı her şeyden çok seven tutkulu bir okurum. Egoist Okur nedir? sorusuna cevap vermek daha kolay. Teknik bakımdan bir internet sitesi olduğunu söyleyebiliriz. Ama aslında benim epeyce renkli, eğlenceli ve oyuncaklı misafir odam. İçinde en çok edebiyattan, kitaplardan bahsedilen bir yer. Çayı çöreği çoğu zaman ben hazırlıyorum, yani yazıları ben yazıyorum. Yazarlar, müzisyenler, ressamlar, fotoğrafçılar da makaleleriyle, hikayeleriyle, müzikleriyle, filmleriyle katkıda bulunuyorlar. Kimse ön ayak olmadı. Kendim istedim, kendim yaptım! Nahoş bir durum yaşamıştım geçen yıl. Bir kaza geçirmiştim ve doktorlar üç ay kadar yürüyemeyeceğimi söylemişlerdi. Tam bir felaket! Ama iyi ki öyle olmuş. Üç ayın sonunda Egoist Okur doğdu. Deneye yanıla, bir yapıp bir bozarak ve deli gibi çalışarak her şeyi tek başıma yaptım. Nedeni açık. Şu hayatta bir dikili ağacı bulunmayan ben, artık kendime ait bir mekanım olmasını istiyordum. Şaka bir yana; bir günlük gazetede, Habertürk'te çalışıyorum. Gazetecilik suya yazı yazmak gibidir. Yazdığınız yazılar, yaptığınız röportajlar ertesi günün gazetesi çıkana kadar okunur, sonra unutulur. Ben öyle olmasın istedim. Ayrıca size ilginç gelen her konuyu yazamıyorsunuz gazeteye. Yer yok, gün yok, karışan görüşen çok. Hem dediğim gibi, elimde dolu dolu üç ay vardı. Ya boşa harcayacaktım, ya da o üç ay çok istediğim bir şeye vesile olacaktı... Hayır, doğrusu hayalim bu değil. Eski usul dergicilik bana heyecan verici gelmiyor artık. Şimdi bir televizyon programı hayal ediyorum. Henüz bir girişimim olmadı ama nefes alabildiğim ilk arada bunun için bir şeyler yapmayı deneyeceğim. Egoist Okur, benzerlerinden farklıysa, bir boşluğu dolduruyorsa müsebbibi benim. Hayatımın ilk 30-35 yılını çekilmez hale getiren bir özelliğim var, ilgimi çeken her şeye el atarım. Ama öyle laf olsun diye değil, suyunu çıkara çıkara, kanını içercesine... Müziğe merak salmıştım mesela, konservatuarı bitirdim. Oyunculuğu çekici buldum, sınava girip okulunu okudum. Heves üstüne heves, diyelim. Hiçbiriyle tam olarak mutlu olamayınca da oturup düşünmeye başladım. Baktım, kendimi bildim bileli en çok sevdiğim iki şey olmuş: Okumak ve yazmak. Dergicilik böyle başladı. Ama işte müzik, oyunculuk ve diğerleri de bir şekilde hayatımda kalmış meğer. Egoist Okur beni ben yapan her şeyi bir araya getirebildiğim yer. Takipçiler için de aynısı geçerli. Burada sevdikleri, ilgilendikleri çok şey buluyorlar, müzikler, filmler, çizgi romanlar... sitenin sloganı bu yüzden Kitaplar ve başka güzel ihtimaller... Bir bolluk falan söz konusu değil ne yazık ki. Tam aksine gayet aşikar görünen bir kıtlık yaşanıyor. Yoksa, herkesin eline kalem almasında hiç sakınca yok. Yazmayı isteyen yazacak elbette, bir sözü varsa söyleyecek, içinde tutmayacak. Sorun okunacak, okunmaya değer şeyler yazılmamasında. İnterneti soruyorsunuz... Zevkle okuduğum çok iyi siteler var elbette ama noktalama işaretlerini kullanmaktan bile aciz insanların oradan buradan çalıp çırparak karaladıkları yazılardan oluşan sitelerin sayısı daha fazla. Ama bence herkesin içi rahat olsun. Bunca keşmekeşin ortasında başta bir parça bocalasa da okur artık kendini son derece özgür ve neyse ki egoist hissetmeye başladı, canının istediği kitabı alıyor, istemediğine ne kadar reklamı yapılırsa yapılsın, ne kadar şişirilirse şişirilsin bakmıyor. İnternetteki bloglar için de böyle... Muhtevası ilginç olmayan, seviyesiz bir dil kullanılarak yazılmış, imla hatalarıyla dolu yazıları okuyan yok, hepsinin sonu internet çöplüğü. Sabit fikir benim artık vaz geçemiyecğim zeka dolu bir sanal platform emeği geçen herkese yürek dolusu teşekürler. Egoist okur web sitesi de ayrıca mükemmel ve dolu dolu. ilk gününden beri ilgiyle ve merakla takip ettiğim bir site. bu kadar çok şeye nasıl yetişebildiğine kıskanç bir sevinçle bakıyorum. takipteyiz.


Türkiye'nin Romanı kapsamında 2006 yılında yapılan görüntülü söyleşi. Türkiye'nin Romanı kapsamında 2006 yılında yapılan görüntülü söyleşi. Kaan Burak Şen, yavaştan genç yazar olarak anılmanın sonuna doğru geliyor; Mutlu Kemikler üçüncü kitabı... Kafası bir hayli tuhaf. Şimdilerde bir roman yazdığı da söyleniyor, fakat öncesinde belirtmekte fayda var: Mutlu Kemikler öykü derlemesi henüz çıktı, pek başka bir kitaba benzetilecek bir havası da yok bu kitabın. Tıp ve edebiyat ilişkisi, tıbbın insanla olan ilişkisi gibi tarih boyunca şekil değiştirmiş, her dönem yeni yaklaşımlarla genişlemiştir. Tıbbın tarihi, insan acılarının da tarihidir aslında. Edebiyatın içinde kapladığı yer, diğer bilim dallarından hep daha büyük olmuştur tıbbın. Cok sevdigim ve saydigim Ataturk Turkiye'sinin simgesi Gulten, Bu son olaylar basladigindan beri hep seni dusunuyorum ve haril haril adresini ariyorum. gelismeler uzerine fikirlerini benimle paylasman dilerim. Bu Mail'imin seni ve alien sihhatte bulmasi umidiyle......


Kesinlikle var. Pamuk helva, elma şekeri, akide şekeri ve lokum geliyor İstanbul denince aklıma. İlk ikisinin özellikle de sokaklarda satılıyor ve yine sokaklarda yeniyor olması çok özel benim için. Her iki anlamda da yanıtım İstanbul. Zira nereye gitsem doymam, hep burada yediklerimi ararım. İstanbul kadar eski kafalıyım yemek konusunda. Yazmak farklı benim için, her yerde yazabilirim ama okumak denince yine İstanbul'dan yana olur seçimim. Uçak havalandıktan sonra Sabahattin Ali okuyamam mesela. Onu İstanbul'da okumam gerekiyor. Çok okumakla tabii ki. Okudukça, hangi cümle lezzetli; hangisi onu yüz defa geri dönüp okumamı, geceleri bile onu düşünmemi gerektirir; hangisinin altı çizilir; bu yaz hangi yazar bana iyi gelir gibi soruları takır takır düşünmeden yanıtlarsınız ve seçimlerinizi ona göre yaparsınız damak zevkiniz oluştukça. Virginia Woolf onca güzellikler yazmasına rağmen, çocuk doğurup yemek yapabilen kız kardeşinin kadınlığının kendisininkinden çok daha yüce olduğunu düşündüğünü söyler. Yemek yapmadan yaşayabildiğimi biliyordum ama bir süredir anladım ki yazmadan yaşamam zor olur. Edebiyat, yemek yapmanın ekmek yapma kategorisine benziyor. Ekmeksiz yediğim zaman asla doymam! Damak zevkinin gelişmesinden de öte, insanlar yemek yemenin iyi hayat yaşamanın olmazsa olmazı olduğunu keşfettiler. Yemek yapanları seyretmeye bayılıyorum. Kim olduğu hiç fark etmez. Saatler boyu sessizce izleyebilirim bu süreci. Mesela kayısı yahnisinin yapılışı gerçek bir seyirlikti. Nice filmlere taş çıkartan bir görsellik vardı ve yetenek tabii ki. Değil bir kitap, bir cümle dahi hayatımızı değiştirebilir. Aynı şey yemek için de geçerli. Daha önce hiç karnıyarık yememiş bir insanla onu her gün yiyebilen bir insan asla aynı değildir! Trabzon'da doğdu. Kültür Koleji'nin ardından Marmara Üniversitesi, İngiliz Dili Eğitimi Bölümü'nü bitirdi. Yine Marmara Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde yüksek lisansını tamamladı. Tezinin konu başlığı Foucault feminizmin dostu mudur yoksa düşmanı mı? Yeditepe Üniversitesi'nde beş yıl İngilizce dersleri verdikten sonra medyaya girdi. Üç yıl ELLE dergisinde muhabir ve editör olarak çalıştı. Milliyet gazetesi Cadde ekinde köşe yazarlığı yaptı. CNNTürk'te bir dönem yayınlanan Cumartesi-Pazar programının stil köşesinin editörlüğünü yaptı, hazırladı ve sundu. Yazarın ilk kitabı Bir Dilek Tut 2011 yılında Destek Yayınları tarafından yayımlandı. Gerekli olup olmadığının kararını hangi kıstaslara göre belirlediniz çok merak ettim. Zira ben de herhangi bir otorite değilim edebiyat konusunda ama röportajı "beğendim." beğenip beğenmemek ayrı şeylerdir. bu alanda yıllarca emek vermiş insanlar bile "gerekli" ya da "gereksiz" diye bu kadar kolay yaftalamaktan çekinir. Festival teması farklı olduğu için kimi insanların soruların inceliğini bile değerlendirmeden begenmemelerine şaşmamalı. Sorular gayet içten, Hacer Yeni de bence boş olmayan bir insan. Tebrikler güzel bir söyleşi olmuş. Nasıl gereksiz bir söyleşidir bu böyle... İlk kitapla Tanpınar Edebiyat Festivali katılımcısı olmak, röportajlar vermek... İşte medyanın gücü!


Türkiye'nin Romanı kapsamında 2006 yılında yapılan görüntülü söyleşi. Türkiye'nin Romanı kapsamında 2006 yılında yapılan görüntülü söyleşi. Kaan Burak Şen, yavaştan genç yazar olarak anılmanın sonuna doğru geliyor; Mutlu Kemikler üçüncü kitabı... Kafası bir hayli tuhaf. Şimdilerde bir roman yazdığı da söyleniyor, fakat öncesinde belirtmekte fayda var: Mutlu Kemikler öykü derlemesi henüz çıktı, pek başka bir kitaba benzetilecek bir havası da yok bu kitabın. Tıp ve edebiyat ilişkisi, tıbbın insanla olan ilişkisi gibi tarih boyunca şekil değiştirmiş, her dönem yeni yaklaşımlarla genişlemiştir. Tıbbın tarihi, insan acılarının da tarihidir aslında. Edebiyatın içinde kapladığı yer, diğer bilim dallarından hep daha büyük olmuştur tıbbın.


Sabit Fikir ve İstanbul Modern işbirliğiyle düzenlenen Sözünü Sakınmadan bir etkinliğe daha ev sahipliği yaptı. Keyifli bir ortamda gerçekleşen söyleşide eleştirmenler Semih Gümüş ve Ömer Türkeş, Türkiye edebiyatının genç kuşak yazarlarından Hakan Bıçakcı'yı ağırladı. Hakan Bıçakcı'nın kitaplarını henüz okumadım. Fakat alanları çok aynı olmasa da benzer olacağını düşünerek bu tarz roman-öykü yazan yazarların sinemadan etkilenmeleri tesadüfi olamaz herhalde. Genel olarak sinemadan beslenen ya da sinemanın etkisini diğer türlere göre daha çok üstlerinde barındıran romanlar olarak algılamak yanlış olmaz zannediyorum. Söyleşi gerçekten samimi ve yararlı eserlerini en kısa zamanda edinip okuyacağım. Biraz da gecikmiş olmama hayıflanarak. Bu tür edebiayt söyleşilerini çok önemli buluyorum. Elimden geldiğince de takip ederim bu tarz konuşmaları. Hakan Bıçakcı'nın Karanlık oda ve Rüya Günlüğü kitaplarını okudum. Çaüdaş Türk edebiyatının ozgun kalemlerinden biri olduğunu düşünüyorum. Teknik aksaklık giderildi. Söyleşinin tamamını izleyebilirsiniz. Hakan Bicakci gunumuz Turk edebiyatinin en ozgun yazari bence. Ilgiyle izliyorum. Tıpkı romanları gibi çok fazla tekrara düşüyor. Allah'tan Ömer Türkeş vardı da konuşma ite kaka da olsa ilerleyebildi. Teknik bir aksaklık nedeniyle video yarıda kesiliyor. Yakında tamamını izleyebilirsiniz. Yazarın Ben Tek Siz Hepiniz kitabını okudum. Tokat yemiş gibiyim. Hakan Bıçakcı, edebiyatın matemetiğini yapmış. Öykülerin hepsi çok başarılı. Bence son dönem Türk edebiyatının en başarılı isimlerinden biri. Bu türlü edebiyat sohbetlerini seviyorum. Hakan Bıçakcı'nın eserlerini okumamıştım, okuyacağım. Sabit Fikir'e teşekkürler devamını bekliyorum.


Hakan Gerçek ve Tilbe Salim, 2011'den bu yana, tiyatrogerçek çatısı altında Cemal Süreya'nın şiirlerine hayat veriyorlar. Üçüncü sezonunda bile hala yoğun ilgi gören Üstü Kalsın adlı tek perdelik bu gösteriyi, 1, 13, 18, 19, 26 ve 30 Nisan tarihlerinde İstanbul'da, 22 Nisan'da Ankara'da, 9 ve 10 Nisan'da İzmir'de izlemek mümkün. Nereye gitsek hep böyle... Nasıl oldu bilmiyorum ama Üstü Kalsın'ı, seyirci üçüncü sezonunda tuttu. İlk sezonu da fena değildi ama ikinci sezonda oyunu kaldırmıştık. Bu sezon, bu sahneyi aldıktan sonra, "Hadi, bir kez daha deneyelim" dedim, doldu ve hep de doluyor. tiyatrogerçek olarak sabit bir yere geçtik, eskisi kadar dolaşmıyoruz sahnelerde. İnsanlar yerimizi biliyor artık, bunun bir etkisi mutlaka vardır. İş Sanat dinletileri 13 senedir yapılıyor. Bir gelenek oldu artık. Aşk Şiirleri, özellikle Nazım Hikmet ve Can Yücel dinletileri söz konusuysa tıka basa dolu oluyor salon, 800-1000 kişi dinliyor. Ama şunu söyleyebilirim, 15-20 TL fiyat koyun mevcut seyircinin yarısı gelmez. Yine de bu kitle elbette müthiş. İlk şöyle oldu: İş Sanat'taki dinletileri Mehmet Birkiye yönetiyor. Yıllardır çalıştığım Kenter Tiyatrosu'ndaki ustalarımdan biridir. 12 yıl önce, İş Sanat'taki dinletiler başlayalı bir yıl kadar olmuşken, şimdi tam hatırlamıyorum ama, ya bir kişi gelmedi ya da birine daha ihtiyaç oldu. Onlar da beni davet ettiler. Gittim, seyirciye sesli şiir okumaya orada başladım. Sonra da hoşuma gitti. Başka türlü bir diyalog kuruyorsunuz. Kendi başınıza okur gibi okumuyor, başka anlamlarını da bulmaya çalışıyorsunuz. Metne oyuncu olarak bakmaya başlıyorsunuz ki bu benim için çok keyifli. Yalnız stresi de bol. İş Sanat'ta beraber sahneye çıktığımız arkadaşlarla, Tilbe Saran, Metin Belgin ve Bülent Emin Yarar'la da hep konuşuruz. Çıkar iki-üç saat oyun oynarız ama bu şiir dinletileri için sahneye çıkmanın stresi başka. Çünkü yılda bir kez yapıyorsunuz. Çok prova şansınız olmuyor. Oyun gibi oynadıkça oturmuyor. Şiir okumayı şarkı söylemeye benzetiyorum. Bir şeyi çok oynadıkça melodisini ve müziğini de yakalıyorsunuz. Oyuncu olarak elbette bir besteniz var tabii ama müzik yok; o müzik şiirin içinde. O yüzden şarkı söylemek gibi... Normal bir oyunda bir şeyi atlayabilme, devrik söyleyebilme şansınız var ama şiirde yok. Her satırı doğru okumak, doğru söylemek zorundasınız. Şiirleri bilen seyircilerimiz çok. Bazı gösterilerde benimle birlikte okuyorlar, duyuyorum. Bir yeri yanlış söyleseniz, "Yanlış söyledi" derler. Riskli bir şey, şiir okumak. Tiyatroyu portreler ve biyografiler yapalım diye kurduk. İnsanlar meraklı, en çok satılan kitaplar, biyografi kitapları. Herkes bir başkasının hayatı nasılmış diye merak ediyor. İnsanların ilgilerini bu yöne kanalize etmek taraftarı oldum. Arada başka oyunlarımız da oluyor ama "Gerçek hayat, gerçek yaşam" dedik ve biyografi üzerine yoğunlaştık. İlk olarak Van Gogh'u yaptık. İstedim ki ikinci de Cemal Süreya olsun. Atilla Birkiye'ye söyledim ama o, "Biyografi yapmayalım, onun hayatı şiirlerinden çıkar dedi. Sonra razı ettim ve adını da ben koydum. Bir metin oluşturduk şiirlerden ve başlangıçta benim için çok stresliydi. Cemal Süreya çok sevilen ve bilinen bir şair. Herkesin kulağında bir melodisi var. Herkes beğenmeyebilir. Bu her oyun için geçerli. Bir de o akşam gelen seyircinin enerjisi çok önemli. Ama zamanla daha iyi oturttuğuma inandım. Adına her daim gösteri" dedik, çünkü bu bir oyun değil. Van Gogh gibi, Savunma gibi, biyografik değil. Üstü Kalsın'da Cemal Süreya'nın kırk küsur şiiri ve beş düz yazısı var. Bir derleme, uyarlama ve şiir gösterisi. Sürprizli bir şair ve çok zeki; bence müthiş bir deha... Elbette birçok şairi seviyorum ama Cemal Süreya'yı imgeleri ve simgeleri kullanımı açısından çok kuvvetli görüyorum. Örneğin Üvercinka'da Her telinin içinde ayrı bir kalp çarpıyor diyor kadının saçları için. İnsan bu imgeyi nasıl düşünür, nasıl dile getirir. Ya da Sımsıcak, Çok Yakın, Kirli'deki imgeleri... Cemal Süreya'nın kadına karşı beslediği duygu, bakışı ve bunu tanımlaması müthiş. Sımsıcak, Çok Yakın, Kirli'deki gibi bir cinsellik anlatımı... Herhalde dünyada yoktur böyle bir tarif. Cemal Süreya çalışmaya karar verirken TRT kayıtlarını izledim, röportajlarını, kitaplarının tamamını, hakkında yazılanları okudum ve çok etkilendim. Dersim olaylarında ailesiyle beraber sürgün edilmesi, Bilecik'e sürülmesi bir çocuk için müthiş bir travma... Ama işte o travmadan da Cemal Süreya şiiri çıktı. Duyarlılığım biraz da o çocuk izlenimlerimle besleniyor demesi o zaten. Diyor ki çocukluğumdan beri elime ne geçse okudum... Çok küçük yaşlardan itibaren kendi kendine yetip, kendi kendini yetiştirmiş bir insan. Dersim'den öyle bir sürgünle çıkıp İstanbul'a geliyorlar, yakalanıp tekrar Bilecik'e gönderiliyorlar. Bu bizim ülkemizin utancı. Hala o utançla yaşıyoruz, hiçbir şey değişmiyor. Bütün bu sebeplerle Cemal Süreya'yı yakın buldum kendime. Şiirleri aslında Orhan Veli ya da Nazım Hikmet gibi sahneye kolay uyarlanabilecek şiirler değil. Orhan Veli daha hayatın içinden, daha direkt... Onu, şiirleriyle sahneye taşıyabiliyorsunuz. Nazım Hikmet'te de bunu yapabilirisiniz. Ama Cemal Süreya bu imge dünyasıyla çok zor... O yüzden sahnede, seyirciye okumak çok zor. Kitabını alıp okusanız üç kere daha okumanız gerekebilir bazı şiirleri. Ben yine de Cemal Süreya olsun, dedim. Olursa olur, olmazsa olmaz. Ama gördüğüm kadarıyla oldu, seyirciyle buluştu. Valla o kadarını ben de bilmiyorum, sorunuz bunu düşünmemi sağladı. Ama şu kadarını söyleyebilirim: Tomris Uyar, Turgut Uyar, Cemal Süreya ve birkaç kişi daha var. Söyleşi yapılıyor. Okurken söyleşiyi beni en çok çeken Cemal Süreya'nın söyledikleri, onun söylemi çok başka türlü. Turgut Uyar'ın, Edip Cansever'in, Metin Eloğlu'nun müthiş şiirleri var. İkinci Yeni her şeyiyle çok müthiş. Ama sanki Cemal Süreya biraz da haylazlığıyla ve zekasıyla ayrı bir yere sahip. Bir grup vardır herkes daha başarılıdır ama biri daha çok sivrilir, bunun çeşitli sebepleri olabilir. Mesela kendi röportajlarında diyor ki, Ben dışarı çıkmam, farklı yerlere gitmem, bir yere giderim, onun dışında ortalıkta görünmeyi sevmem. Beni görmesinler isterim. 'Cemal Süreya' buymuş desinler istemem... Hayata bakışı biraz daha farklı Cemal Süreya'nın. Bütün bunların da etkisi olmuş olabilir. Hatay Restoran çok ilginç bir yer. Sahibi olan Ali Demir ağabeyle de konuşuyorum ara sıra... Geçen sene Cemal Süreya Derneği anma yaptı CKM'de, bizden de Üstü Kalsın'ı oynamamızı rica ettiler. Yaptık tabii ki... Ali Abi de anlattı. Cemal Süreya'yı asıl onunla konuşmak lazım. Cemal Süreya'nın rakı içtiği yerde ve onunla rakı içen ve ona hizmet eden biri... Orası yalnızca bir ticarethane değil. Orada kimse kimsenin yanında boş yere durmaz ya da ona hizmet etmez. Tiyatro da böyledir duygusal açıdan. O sebeple o lokantanın sahibinin ya da Cemal Süreya'nın eşi Zuhal Hanım'ın söyledikleri benim için çok önemli. Ben 12 Eylül dönemi kuşağıyım, gençliğim ihtilal dönemi Türkiye'si... Bizim dönemimizde pek çok insan sosyal alanlara kaydı. Tiyatroculuk, gazetecilik yapan, hukuk okuyan, edebiyat okuyan, folklorla, halk bilimiyle ilgili akademik kariyer yapan pek çok arkadaşım var. Böyle dönemler üretimleri her zaman arttırır, arttıracaktır. Baskı her zaman yeni bir şeyler çıkartır. Bu kuşak da şiirle, edebiyatla, kendi yazdıkları bir dörtlükle, çok zekice cümlelerle ya da bazı şairlerin cümlelerine sığınarak kendilerini anlatıyor. Bu demektir ki çok kuvvetli ve kıymetli bir kuşak var. Bir toplumsal olayda Cemal Süreya'ya ya da Nazım Hikmet'e ya da Edip Cansever'e, Orhan Veli'ye sığınmak, duvarlara ya da sosyal medyaya onlardan birer cümle yazmak... Bütün bunlar bu kuşağın kendilerini ne denli ifade edemediğini, öte yandan kendilerini anlayacak birilerine ne kadar çok ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Çünkü idareciler onları anlamaktan çok uzaklar. Onları anlamaya zekaları da yetmez. Bu sebeple onlar da zeki insanlara sığınıyorlar. O zeki insanlar da edebiyatçılardır, onlarla zaten kimse boy ölçüşemez. Türkiye bu anlamda çok verimli bir toprak. Bu ülke hiçbir zaman rahat yaşama moduna giremedi. 50 yaşındayım, kendimi hatırladığımdan bu yana bu ülkede rahat yaşadığımı bilmiyorum. 12 Eylül darbesini yaşadık hep birlikte. Üç-beş yaş büyüklerim çok hırpalandılar. İçlerinde asılanlar da oldu, öldürülenler de. Hapse girip bir daha çıkmayanlar, kayıplar da var... Kimimiz de bir kazaya uğramadan çıktık. Diyeceğim bu ülke, aslında dünya kötü siyasetçileri çok gördü. Siyaset kirli bir iş. Hele bizim ülkemizde tamamen kir pas içinde... O sebeple tertemiz bir kuşak, kendini ifade edebilmek için gidip şiire, edebiyata, tiyatroya, sinemaya, resme, heykele sığındı. İktidarın engellemeye çalıştığı düşünce ve ifade özgürlüğünün, tam tersine işleyeceğinin en güçlü işareti bu.


2000 yılında çıkan Kinyas ve Kayra ile, Türkiye'de genç yazarların pek alışkın olmadığı, yoğun bir ilgi görmüştü Hakan Günday. Yıllar içinde ürettiklerinin arkası kesilmedi; o yoğun ilgi de günbegün arttı. Bugün Türkiye'nin en çok okunan, en çok sevilen romancılarından biri olan Günday'ın, en sevdiğim kitabım dediği AZ geçen günlerde Doğan Kitap etiketiyle kitapçı raflarındaki yerini buldu. Biz de bunu fırsat bilip yazarla, yazarlık egosundan yazma tutkusuna, üslubundan kişisel yaşamına kadar pek çok başlığa değinen keyifli bir sohbet ettik. Evet ama bu ilgi zaman içinde oluştu. Yani ilk kitabımın yüz binler satması gibi bir durum söz konusu değil. İlk kitabımdan bu yana 11 yıl geçti ve zamanla, 11 yıl içinde gelişti bu ilgi. Ama ilk çıktığı zaman da ilgi görmüştü Kinyas ve Kayra. Tabii ki o zaman da dikkat çekmişti ama beni belki de daha çok etkileyen kısmı o kitabın bugün hala duruyor olması. Birtakım sıkıntılar vardı Om Yayınevi'nde, zaten sonrasında yayıncılığı bıraktı. Halbuki çok doğru kitaplar, çok yenilikçi kitaplar basmışlardı. Ama tabi zamanın ruhuyla ilgili bir durum bu. Yani sizin yayınladığınız kitaplar belki de o sırada okurlarınızı oluşturan insanların hayatlarında çok da yer etmeyecek bir zamana denk düşüyordur, onun için de beklediğiniz o ticari başarıyı yakalayamamış olabilirsiniz. Oysa bence çok doğru şeyler basıyorlardı. Hayır, hedef kitlem yok. Bu asla benim belirlediğim bir şey değil. Ama en azından şöyle söyleyebilirim, farkına vardım ki çoğunlukla bir özellik taşıyorlar. Yaşları ne olursa olsun, daha çok üretimle ilişkili olan kişiler oluyorlar ve kendileri de üretme heyecanını taşıyorlar. Farklı dallarda üretim yapıyorlar; müzik olabilir, sinema, roman ya da yazı olabilir. Yani çoğunlukla sanatsal üretimle ilişkili olduklarını düşünüyorum. Ve zaten beni mutlu eden de bu. Çünkü yazdığınız herhangi bir cümlenin daha sonra yazılacak bambaşka ve çok daha iyi cümlelere vesile olduğunu görmek insanı etkileyen bir etkileşim. Çok yoğun değil ama tabi ki özellikle sanatla ilgili olan ürünlerini veya benzer başka konuları tartışmak üzere iletişime geçtiğimiz oluyor. Yani... Şöyle söyleyeyim: Eserleri birden fazla olan ve hayranı olduğum birçok yazar var. Hayatları boyunca yazmış olan ve onlarla beraber yola çıktığım ama sonradan izlerini kaybettiğim birçok yazar da olmuştur. İzlerini kaybetmemin nedeni de çoğunlukla yazarın yazısının değişmiş olmasıdır, hikayelerinin değişmiş olmasıdır... Bir süre gözden kaybedip sonra tekrar yakaladıklarım da olmuştur. Çünkü onun o kaybolduğu dönemde ben de ilerlemişimdir ve biz ilerde yeniden buluşmuşuzdur... Bu aslında bu hayatın bir dinamiği. Çünkü en nihayetinde bu bir yolculuk ve bu kitapların her biri farklı bir mola yeri. Ama bu mola yerlerinde her zaman buluşamayabilirsiniz. Aynı yerden başlamış olsa bile herkes farklı yönlere gidebilir veya belli bir dönemde kesişmiş olabilir. Dolayısıyla bu zamanla ve değişimle ilgili. Ama mesela Kinyas ve Kayra'yı seven ve onu gerçekten de kendi hikayesi gibi özümsemiş olan birinin Malafa'yla pek ilgilenmediğini görüyorum. Arada bir fark olduğunu düşündüğü için, arada bir fark gördüğü için, bir başkalaşma olduğunu düşündüğü için ilgilenmiyor. Aynı şekilde Azil'den keyif alan biri Zargana'yla o kadar ilgilenmeyebilir. Ki normal olan da bu zaten. Ama yine de asgari olarak, siz bir tarzdan, bir Türkçe kullanım biçiminden etkileniyorsanız, o tarz size şehrin o günkü trafik durumunu da anlatsa okursunuz. Ben genelde böyle hayran oluyorum birilerine, o artık ne anlatsa etkileniyorum çünkü daha çok onun o dili kullanım biçimi ilgimi çekiyor. Yani belki de hikayelerin geçici ama tarzın kalıcı olduğuna inanıyorum. Her şey aslında sayfaların içinde ve mürekkebe dökülmüş durumda. Onun haricindeki hiçbir şeyin de bir önemi yok. Orada anlaşılır ya da anlaşılmaz. Zaten sanatla ilgili herhangi bir ürünün özelliğidir bu. Üreticiyle ürün arasında ilişki bittiği anda yani eser tamamlandığında, o artık kopar ve gider. Sonrasında artık üreticinin ne yaptığı, hayatta olup olmadığı, hayatına hangi dilde ve nerede devam ettiği gibi şeylerin hiçbir önemi yok çünkü geriye sadece o eser her neyse o kalıyor. Ve üretici artık bizim açımızdan ilginç değil; o istediğini yapabilir. Kitabın yazarı, kendisi kadar önemli değil diyorsunuz yani. Evet çünkü sonrasında benim ne yaptığımın, nasıl yaşadığımın, nasıl göründüğümün hiçbir önemi yok. Zaten bunun bir önemi varsa o zaman o tarzda bir eksiklik var demektir. Kitaptan kafayı kaldırıp yazara bakılıyorsa, bu çok da doğru değildir. Ama tabi bu aynı zamanda oldukça insani bir durum. Ürününden çok etkilediğiniz bir insanın kendisiyle ilgilenme isteği doğal olarak gelişecektir. Çünkü en nihayetinde hiç tanımadığınız bir yazardır o ama okurken sizinle bir hayat geçirmiş gibi hissettiğiniz anlar olur. Dolayısıyla onu tanımak isteyebilirsiniz. Ama arada aslında koca bir mesafe olduğunu ve aslolanın ürün olduğunu hiç unutmamak lazım. Yok, hayır. Çünkü dönüp baktığımda o kadar çok hata ve yanlışlıklar görüyorum ki yazdıklarımda, zaten dönüp de bakmak içimden gelmiyor. Dolayısıyla yazılmış olanla çok da ilişkim kalmıyor. Hatta bu sıkıntıyı atlatmak üzere yeni ne yazabilirimle, yeni neyle ilgilenebilirimle daha çok vakit geçiriyorum. Dolayısıyla öyle bir ego oluşmuyor; evimde o kitaplardan bir koltuk yapmış değilim ki üstüne oturayım ve orada kalayım. Bilakis onları pek görmemeye ve onlarla pek ilgilenmemeye çalışarak, yeni bir şey yaparak iyileştirebilir insan kendini bu konuda. Yaptıklarının aslında hiç de sandığı kadar, o an yaparken hissettiği kadar iyi olmadığını gördüğü zaman daha iyi yapmaya çalışır. Bütün bunların arasında bir ego sahibi olmaya da ne vakit, ne de yer kalıyor tabi ki. Şöyle bir şey var. Bir kere ben böyle bir edebiyat türünü tanımıyorum. Ben yazarlar biliyorum, Bukowski'yi biliyorum, Boris Vian'ı biliyorum, Neil Gaiman'ı biliyorum... Ve bu isimlerin yan yana gelince pek de benzer noktalarını göremiyorum. Göremediğim için de onların hepsini tek bir şemsiye altında toplayıp o şemsiyeye de yeraltı edebiyatı diyemiyorum. Bu pek mümkün değil. Ama eğer bu işin tüccarı olsaydım, evimde veya dükkanımda kitaplar olsaydı ve onları satmak isteseydim, o şemsiyenin altında toplardım ve onları pazarlamaya çalışırdım haliyle. Dolayısıyla, ben bunu sadece benimle ilgili olmayan bir olgu olarak, bir tüccar olgusu olarak kabul ediyorum. Yani yeraltı edebiyatıyla ilgili aklınızda ne varsa bunun haricine çıkabilir miyim bilmiyorum, bunun sebebi de herhalde bu üslubun, bu yazım biçiminin şimdilik değişebilme ihtimalinin olmadığını düşünmem. Yani dünyanın en huzurlu ve mutlu hikayesini anlatmaya da çalışsam, benim anlattığım o mutluluğun bir gölgesi gibi görünür. Yani dünyanın en mutlu ailesinin en fazla gölgesini anlatırım ben. Ve gölgeler biliyorsunuz gerçekten daha koyu olur. Bahsettiğiniz ağır argo belki Ziyan'da da biraz var ama esas olarak Malafa'da var. Malafa bir mesleğin içinde geçen bir roman, dolayısıyla o meslek terminolojisini kullanmanız gerekiyor. Ve yine dolayısıyla aslında kullanılan kelimenin seçimini hikayenin kendisi yapıyor. Neyi anlatmak istiyorsa o dilin kullanılması gerekiyor. Malafa, fonunda kuyumculuk mesleği olan ve oradan yola çıkarak dünyayı, insan ilişkilerini anlamaya çalışan bir roman olduğu için, mecburen orada o mesleğin kelimelerini kullanıyorsunuz. Ve o mesleğin kelimeleri de zaten orada, bunları biraz araştırarak, biraz tanıklık ederek kurmak mümkün. Yani en nihayetinde hikayedir onu belirleyen. Hikaye karar verir kimin nasıl konuşacağına. Önce başlangıcı geliyor. Önce o başlangıçla ilgili prensipleri bulmaya çalışıyorum. Ondan önce de başlığı olan kelimeyle başlıyor her şey. Yani önce o tek kelime ve o kelimenin düşündürdüğü her şey. Ve o başlangıç dediğim bölümde konu üzerine düşünüyorum. Sonrasında artık her şey yazarken geliyor. Yani yola çıkarken yanına alacağın şeylerin listesini yapıyorsun. Onları arabaya koyuyorsun, yola nereden çıkacağını biliyorsun ama nereye gideceğini bilmiyorsun. Son kitabınıza gelelim. Sizin ağzınızdan AZ'ı dinlemek isterim... Öncelikle çok fazla karşılaşmanın olduğu bir hikaye. Sonrasında, çok farklı çevrelerden iki insanın merkezinde olduğu bütün bu hikayenin, aslında başlığı olan az kelimesiyle özetlenebileceği bir kitap. Çünkü az iki harflik bir kelime. Biri alfabenin başında diğeri sonunda bu harflerin ve bunlar Türkçede bir araya gelip okunabiliyorlar. Bir araya gelebilmek için de bütün o alfabeyi parçalayıp aralarından geçmeleri gerek ama Türkçe'de bu oluyor. A ve Z bir araya gelip aralarındaki alfabeyi umursamayarak bir ses çıkarabiliyorlar. Bir kelime oluyorlar, bir anlam kazanıyorlar. Ve işte bu roman da o A ve Z'nin romanı. Edebiyatın misyonu bir hikaye anlatmaktır. Edebiyat bir hikaye anlatma tekniğidir. O hikayeyle ne anlatacağın tamamen şahsa kalmış bir şey. O edebiyatın misyonu değil kişilerin misyonu olabilir ancak. Yazarların misyonu olur, yazarlar teker teker misyon sahibi olabilirler. Bazılarının da olmaz. Ama benim bugüne kadar yazdıklarıma baktığın zaman aslında meselenin daha çok hikaye anlatmak olduğunu görebilirsin. Bu bir misyonsa, benimki daha çok hikaye anlatmak. Çünkü ben okuyucuya aslında elimden geldiğince, bir sahneyi anlatıyorum. Ve farklı insan ilişkileri arasındaki dinamikleri anlatmaya çalışıyorum. Benim ilk amacım bir hikaye anlatmak, o hikayeden sonrasında ne çıkar, o okuyanı ilgilendirir. Bu ister istemez yaptığım bir şey. İster istemez, seçtiğim hikayelerden dolayı yaptığım bir şey. Ama ne yazarsanız yazın mutlaka gerçeklik olacaktır çünkü insanın olduğu yerde, dört duvar arasında da olsa, iki gezegenin arasında da olsa, uzay boşluğunda da olsa, insan ilişkileri daima aynı kalır. Çünkü ilişkilerdeki dinamikler hemen hemen hiçbir zaman değişmez. Dolayısıyla ne yaparsanız yapın, gerçeğe dokunursunuz. Şu aralar kimleri okuyorum onu söyleyebilirim. Ha tabi döne döne okuduğum Gecenin Sonuna Yolculuk var, tabi ki Oğuz Atay var, Hermann Hesse var, Sabahattin Ali var. Şimdi Hakan Bıçakcı'nın son romanını okuyorum. Bir de elimden geldiğince yeni çıkan her şeyi takip etmeye çalışıyorum. Çok var. Yekta Kopan var, Murat Menteş var, Murat Uyurkulak var, Alper Canıgüz var, Emrah Serbes var. Bu isimlerin her zaman her şeyi yazabilecek kişiler olduklarını düşünüyorum ve dolayısıyla bir sonraki adımlarını tahmin etmek mümkün olmadığı için, ne kadar güzel ki, şaşırmaya açık bir şekilde her birini keyifle okuyabilirsin ve meraklanabilirsin ne yazacaklar şimdi diye. Evet var tabi. Öncelikle Om Yayınları'nın editörüyken Kinyas ve Kayra'yı kabul eden ve 'bu iyi bir kitap olabilir, yayınlanabilir' diyen insan olduğu için ve her şey böyle başladığı için... Sonrasında kendisinden yazı dünyasına dair, yazıya dair çok fazla şey öğrendiğim için... Ve onun şiirinin, yazısının, hayata bakışının bir hayranı olduğum için, üslubundaki her şeye hayran olduğum için... Ve kitabın adı AZ olduğu için ve onun da çok olmadığımız kesin diye başlayan bir şiiri olduğu için. Evet çünkü bu bir illüzyon. Son yaptığının en iyi olduğuna inancın olduğun için zaten ilk başta onu yapmıyorsun. Dolayısıyla şu aralar bu, ama sonra diğerleri gelecektir. Eğer ilk romanım kabul edilmeseydi muhtemelen daha fazla diretmezdim. Çünkü zaten evvelden yapmayı düşündüğüm bir iş değildi bu. Zaten sürekli yazmak gibi bir alışkanlığım yoktu. Dolayısıyla diretmezdim ve okula dönerdim ve okulda ne yapabileceğime bakardım. Öyle başlamadı en azından. Sonrasında yavaş yavaş o hale geldi. Yani bunları sadece hayal etmek mümkün. Ama sonrasında artık bir somutluk kazanıyor ve onun peşinde artık o somutluğa, o kelimelere, cümlelere, onun seline kapıldığınızı fark ediyorsunuz. Zaman içinde o tutku gelişiyor ve belki de daha kalıcı olan o oluyor. Yani ilk görüşte aşk değil ama sonrasnda yavaş yavaş sevmek, herhalde işi daha farklı bir hale getiriyor. Evet oldu. Artık başka türlü düşünemiyorsun bir süre sonra. Ve aslında bundan da çok memnun oluyorsun. Artık bir hikaye anlatıcısı olarak nefes alıp veriyorsun. diyebilirsin ki, bir insanı, fotoğraflarından ve hakkındaki haberlerden ne kadar tanıyabilirsiniz? haklısınız belkide çok AZ! hakan gündayı çok az tanıyorum. tüm kitaplarını bir solukta okuyacak kadar az. anlatım tarzı ve farkıyla her eserinde farklı bir boyuta geçiyorsunuz. edebiyat dünyasının kazandığı farklı bir yazar. yüreğine ve emeğine sağlık. yeni eserini iple çekiyorum. yorumlari okudum da herkes ne kadar da sig ve bos ve kiskanc... hakan gunday bence gunumuz genc yazarlari arasinda tartismasiz en yetenekli kalemlerden biri... begenmeyenler tuna kiremitci okusun, cunku anca o sumsuk romantizmden anlarlar... sayın Günday, AZ isimli romanında hayatın dışına atılmış iki insanı birbirine bağlıyor. peki bunu ne kadar gerçeğe uygun yapıyor? gerçeklikten kastım, nedenlere, nedenlerden kastım ise rastlantısal olmayan bir olay örgüsüne bağlı kalmak. her şeyden önce baş kahramanların isimlerindeki benzerlik, dilin kullanımıyla ilgili yapılmış hoş bir dokunuş sayılsa da, kitap ilerledikçe sürekli rastlantı sonucu her şeyin birbirine bağlanması benim çok hoşuma gitmedi. fakat kolay, akıcı, sürükleyici bir kitap, bitirmeden rahat edemeyeceğiniz türden. belki de yazar rastlantılara o yüzden bu kadar bel bağlamıştır, çünkü ben bir süre sonra acaba bugün kimin kimle bağlantılı olduğunu öğreneceğim diye bekler olmuştum. umarım böyle bir sebepten değil de, umarım sırf kendi yazma şeklini ortaya çıkarmak için böyle yazmıştır sayın Günday. ve de arka arkaya bu kadar çok kitap çıkarabilmesi hayal gücünü geçtim, üslubunu ayarlamak açısından bile çok zor olduğu halde başarabilmiş olmasını takdir ediyorum. insanlar yazmaya başladıklarında durdurulmamalıdırlar.. Hakan günday'ı son romanı olan Az ile birlikte tanıdım. Ardından bu romanının başarısız olduğu, yazarın şımardığını söyleyen çok sayıda kişiyle karşılaştım ve hepsi önceki kitaplarının daha iyi olduklarını söylediler. Diğer kitaplarını da okudum ancak AZ kadar etkileyici bir kitabının olmadığı kanaatine vardım. Hakan Günday bir romanın başarılı olmasını, bir saniye için gerçek olduğuna inandırması koşuluna bağlıyor. Az bana gerçek gelmedi, Derda gerçek gelmedi, acısı gerçek gelmedi. Az okuduğum Hakan Günday romanlarının içindeki tek başarısız kitaptı. Teşekkürler Hakan Günday, çok beğendim Az'ı... Şunu kabul etmeliyiz. Tam bir pazarlama harikası. Doğan Kitap büyük bir yayınevi olduğunu bir kez daha gösterdi. Romanda hiçbir şey yok demek haksızlık olur ama, o kadar da ÇOK değil... Vasati kırk çöp misali, azıcık roman işte. O kadar... Yazar adayı çok konuşuyor, geveze bir yazar ve çok aceleci. Esinden yana şansı yok ama yazarlık bir iş değil ki sürekli yazılsın. Yavaş.. Sakin.. Kaçmıyor edebiyat dünyası. Her kitabında ayrı bişey vardı, ayrı bir dünya. Azille Kinyası ne kadar birbirlerine benzettilerse de hayır onlar tamamen farklılardı. Kimse bir diğerine öylesine benzemez, benzeyemez. Adamın kitapları iyi, adam karakterlerine nefes alıp verdirebiliyor, adam onların yaşayan şeyler olduklarını düşündürebiliyor. Benim gayet kanıma işledi, zihnime çöktü kararkterlerin hissettikleri, yaşadıkları. Yok Hakan se çok zaman kaybetme, git beslen, bir kaynak keşfet kendine yen, yeniden yazmaya başka yenisini. Durma! Bence kitap yazarın en başarısız kitabıydı. Şu yazı da bunu doğruluyor zaten. http://kitapzamani. zaman. com. tr/kitapzamani/newsDetail_getNewsById. actio... Yazmaktan vazgeçme Hakan Kardeş. Başarılarının devamı dileğiyle, Ontario'dan sevgiler.


İstanbul Modern'in bahçesinde düzenlenen Sözünü Sakınmadan konuşmalarının ikincisinde eleştirmenler Semih Gümüş ve Ömer Türkeş'in konuğu bu sefer Hakan Günday'dı. Usta eleştirmenlerin Hakan Günday'la edebiyat üzerine sohbetleri umuttan şiddete, kötülükten yeraltı edebiyatına pek çok konuya uzandı. Etkinliğe katılan yaklaşık 500 edebiyat sever de soruları ve yorumları ile söyleşiye dahil oldular. Etkinliğin tamamını buradan izleyebilirsiniz... kutsal kitabım "piç"in yaratıcısı, hakan günday, teşekkürler... O gün oradaydım, iyi ki videoya çekilmiş ve paylaşılmış çünkü tadına doyulmamıştı, defalarca izleyebilirim. teşekkürler. Böyle bir etkinliğin bu şekilde saklanması saklanması güzel. Ben videoları izleyemiyorum. Video yükleniyormuş gibi duruyor, ancak bar hiç dolmuyor.


Kaan Burak Şen, yavaştan genç yazar olarak anılmanın sonuna doğru geliyor; Mutlu Kemikler üçüncü kitabı... Kafası bir hayli tuhaf. Şimdilerde bir roman yazdığı da söyleniyor, fakat öncesinde belirtmekte fayda var: Mutlu Kemikler öykü derlemesi henüz çıktı, pek başka bir kitaba benzetilecek bir havası da yok bu kitabın. Tıp ve edebiyat ilişkisi, tıbbın insanla olan ilişkisi gibi tarih boyunca şekil değiştirmiş, her dönem yeni yaklaşımlarla genişlemiştir. Tıbbın tarihi, insan acılarının da tarihidir aslında. Edebiyatın içinde kapladığı yer, diğer bilim dallarından hep daha büyük olmuştur tıbbın.


İtiraf edeyim, mesafeli bir ilişkim vardı. Yurt dışında seriyle ilgili çıkan haberlere rastlıyordum, özellikle dördüncü romanın yani Ateş Kadehi'nin nasıl muazzam beklenti yarattığını, gece yarısı satışları için nasıl kuyruklar oluştuğunu filan yabancı basında okumuştum. Tutkulu hayran kültürü açısından acaba Star Wars türü bir fenomen mi geliyor diye epey de ilgimi çekmişti. Öte yandan duyduklarımdan ve gördüklerimden, nihayetinde bana çok da hitap edecek bir seri olmadığını düşünmüştüm. İlginçtir ki aslında o dönem tam da okur olarak fantazya edebiyatına odaklandığım bir dönemdi, bu türü biraz ihmal ettiğime karar vererek iki-üç sene ağırlıklı olarak bu türde okuyayım demiştim. Harry Potter hakkında duyduklarım bana o sıralarda okuduğum epik fantazyadan ziyade biraz Enid Blyton kitaplarını ve belki biraz da DiskDünya gibi mizahi fantastik kurguları çağrıştırmıştı. Tamamen yersiz olmasa bile eserin ruhunu yakalama açısından öyle çok da isabetli bir ilk izlenim değilmiş bu meğer. Dolayısıyla, yanılmıyorsam çevirmeye çok yakın okudum kitapları. Özellikle ikinci kitap Sırlar Odası'nı okurken, aklımda hep çeviriye dair sorular döndüğünü biliyorum. O yüzden de aslında bu seriyi pek diğer Harry Potter okurları gibi sadece okur gözlüğüyle okuyamadım maalesef. Her yeni kitabı merakla ve kendimi kaptırarak okusam da, mecburen bu okumalara, Hmm, şu terime ne karşılık bulacağız?, Bu karakteri nasıl konuşturacağız? gibi sorular eşlik etti. O günden bugüne okurluk hayatımda değişen şeyler okurluktan ziyade çevirmenlikten doğan şeyler aslında. Ben zaten edebiyat eğitiminden gelmeyim ve hem klasiklerin hem çağdaş edebiyatın tutkulu bir okuruydum, ayrıca bunların içinde genellikle eleştiri ve analiz açısından biraz göz ardı edilmiş bilimkurgu ve korku gibi türlere de meraklıydım. Harry Potter çevirisinin hemen öncesinde ve süreç boyunca fantastik edebiyattaki okuma yoğunluğum epey bir artmıştır, orası kesin. Son senelerde ise yine ağırlığı klasiklere vermeye başladım. Ama zaten fantazya edebiyatına aşina olmayanların pek farkında olmadığı şeylerden biri de aslında fantazyanın klasiklerle iyi dost olduğudur. Edebiyatta geri gittikçe, her şey daha da fantastik hal alıyor zaten. Harry Potter ve Sırlar Odası aynı zamanda ilk kurgu çeviri deneyiminiz... Harry Potter serisi her şeyden önce çeviride baskı altında yaratıcılık konusunda hızlandırılmış bir kurs gibiydi! Matthew Arnold, gazetecilik için Telaş içinde edebiyat, demiş olabilir ama böyle hacimli işlerde bu kadar kısa sürelerde iş teslim etmek tabiatıma epey aykırı aslında. Fakat özellikle Azkaban Tutsağı bana böyle bir baskı altında odaklanma ve yaratıcılığın illa ki körelmediğini, aksine yer yer sivrilebildiğini bile gösterdi. Şaşırtıcı bir keşifti benim için. Ayrıca edebi çevirinin kendisi, okur olarak edebiyatla ilişkinizi epey bir biçimlendiriyor adeta neyin nasıl doğup nasıl yoğurulduğunu düşünürken kelimelerin ve cümlelerin, dilin, ifadenin ta derinliklerine, ruhuna bakıyorsunuz. Dolayısıyla her şeyden öte Harry Potter benim en çok, söze ve dile bakışımın gelişip olgunlaşmasını sağladı sanırım. Söyleyişte doğallık, keskinlik, komiklik, sürükleyicilik, aşinalık, hatta yaratıcılık gibi kolaylıkla saptayıp adını koyduğumuz şeylerin iç yüzüne baktığımızda aslında ne kadar karmaşık bir dünyanın bizi beklediğini fark ettim. Fantastik edebiyat çevirisine gelince... Benim için bütün metin çevirileri her şeyden önce bir doku meselesi. Yazarın bir sesi, bizimle bir konuşma biçimi oluyor. Harry Potter'da da bütün o zengin terminolojiyle örülü dil dünyasının içinde kitaplara asıl rengini verenin bu ses olduğunu düşünüyorum. Bence hem fantastik kitaplarda hem diğer türlerdeki kitaplarda aslolan da bu sese kendi dilinizde bir şekilde vücut verebilmek. Ama fantazya edebiyatında bir de yaratılmış ya da türetilmiş kelimeler var tabii. Yaratıklar, büyüler, nesneler, türler, güçler, meslekler... Tüm bunlara kendi dilinizde bir karşılık oluşturmanız, bunu yaparken de nereden geldiklerini mümkün mertebe saptayabilmeniz gerekiyor. Fantazya, yaratıcı olduğu ölçüde gelenekçi de bir tür çünkü; bu açıdan, oburca bir iştahla kendi tarihiyle beslenen bir yaratığı andırıyor biraz. Bu bağlantıları tutabilirseniz canlı tutmanız, neyin neyle ilişki kurduğunu, kelime köküyle ya da sesiyle neyi çağrıştırdığını da bilmeniz ve bu ayak izlerini bir şekilde dilinize taşıyabilmeniz iyi oluyor. Bu yarı-yazarlık meselesine katılıyorum ama hassas bir denge söz konusu tabii. Ne bir uçtan kaynak dil alıp öbür uçtan erek dil çıkaran bir analitik motorsunuz ne de tam olarak yazarın kendisi. Nihayetinde birtakım sınırların içinde yaratıcılık yapmaya, sözleri yeniden üretmeye çalışıyorsunuz. Gelgelelim hiçbir çevirmenin bir an bile olsa kalkıp da kendisinde metinde vuku bulan olayları değiştirme gücü gördüğünü, cebine hani Monopol'deki Hapisten Çık kartı misali bir Hapisten Çıkar kartı koyduğunu sanmam! Koysak Azkaban karışırdı herhalde! Şahsen kurguda yazarın kararlarıyla pek tartışmayan, alternatif aramayan bir okurum. Daha çok sözleriyle, kelimeleriyle, cümleleriyle tartışırım, okurken nakledilen olaylarsa mutlak gerçekliktir benim için, hayattaki gibi olmuş bitmiştir, bir kaçınılmazlıkları vardır. Öte yandan üzülürüm, kızarım, hatta yer yer hüsrana bile uğrarım, hatta bir dahaki okumada trajik olaylar yine acımasızca aynı şekilde geliştiğinde bile tamamen gayrımantıki küçük düş kırıklıkları yaşarım. Mesela Dumbledore'un ölümü ihtimali seride önce uzaktan boğuk uğultuları gelmeye başlayan, sonra da giderek kaçınılmazlaşan bir çığ gibi yükseldi, yükseldi ve... Sanırım seride gerçekleşeceği artık bariz olmakla, hatta öykünün gelişimi açısından belki gerekli bile olmakla birlikte beni en çok yıkan, içten içe en çok isyan ettiğim gelişmeydi. Aslında birbirlerinden hayli farklı metinler ve bu ikisini bir arada ele almanın bence tek yolu, işin içine sinemayı sokmaktan geçiyor. Çünkü bu kitapların film uyarlamaları aynı dönemde gösterilmeye başladı ve ne şans ki, bu dönem tam da fantastik edebiyatın sinemada çarpıcı temsillere sahip olmasını mümkün kılan bir teknolojik gövde gösterisinin başladığı dönemdi. Ancak sadece kitaplar özelinde ele alırsak, Yüzüklerin Efendisi her şeyden önce dilden doğmuş, dille yaşayan ve temel amacı Tolkien'in dil tutkusuna vücut vermek olan bir eser. Mitoloji dildir, dil de mitoloji, diyebileceğim bir dünya algısının bence muhteşem bir meyvesi ve bu iki konuya da büyük ilgi duyduğumdan, benim için herhangi bir fantazya kitabından çok öte bir şey. Gelgelelim, ne ilginçtir ki doğal mecrası olan sözden alınıp resme taşındığında da muazzam karşılık buldu Tolkien'in mitolojisi. Harry Potter ise mitoloji ve dil açısından Yüzüklerin Efendisi kadar analitik ve teferruatlı olmamasına rağmen, bizim çağımızda, kısmen bizim dünyamızda geçmesinin getirdiği aşinalıkla benim hayli Dickens-vari bulduğum, çocukluk-mizah-trajedi-sosyal gerçeklik bileşimi hamuruyla, milyonlarca çocuğun okuduğu ilk kitap ve ilk seri oldu. Milyonlarca okur yarattı. Ve bu okurlar artık ne zaman bir roman okuyup kendilerini o kitabın türü ne olursa olsun sihirli dünyasına kaptırdığında, içlerinde Harry Potter anısından bir parça uyanıp mahmur ve meraklı gözlerle etrafına bakınacak. Bu açıdan Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi'nden ziyade Hobbit'iyle akraba bence. Elbette fısıldıyor çünkü aslında fantazya doğası gereği her çağın ruhuna dair bir şeyler fısıldar bize. Sihir Bakanlığı'nın yeni muktedirlerine ve kaçak ilan ettikleri cesur yüce gönüllülere, Voldemort ve Ölüm Yiyenleri ile Dumbledore ve Zümrüdüanka Yoldaşlığına, hatta kısmen Sirius Black'e ve Severus Snape'e hangi dönemden dönüp bakarsanız, tam da o dönemde yaşananları ve yaşayanları anlattığı hissine kapılabilirsiniz. Aynı şey Isengard ile Saruman, Gandalf ile Yüzük Kardeşliği, Mordor ve Gondor için de geçerli. Özellikle büyük toplumsal çalkantı dönemlerini, büyük çatışmaları ifade etmede çok güçlü bir tür fantazya, çünkü arkasında mitolojinin zenginliği ve tecrübesi var. Tabii bir de düşlerimizin kuvveti ve aşinalığı, çünkü bu hikayeler hakikaten de düşlerimizin diline yakın bir dilde konuşan hikayeler. Ancak özellikle 2000'ler sonrasında fantazyanın popülerliğinde gözle görülür bir yükseliş olduğu da bir gerçek. Bunu kısmen sinemada bu türün artık hakkıyla görselleştirilebilmesine, kısmen bilgisayar oyunlarının yaygınlaşmasına ve fantastik türlerin bu oyunlardaki baskınlığına, kısmen de tüm bu mecralar arasında oluşan sinerjiye bağlayabilirim. Öte yandan, kim bilir, belki de genel olarak öykü anlatma kültürümüzde modern edebiyatın açtığı gerçekçi anlatı ana hattından daha ciddi bir kayma, düşselin evrenine daha uzun soluklu bir geri dönüş söz konusudur.


Hasan Bülent Kahraman: Devletin aydını olmaz! Hasan Bülent Kahraman: Devletin aydını olmaz! Kaan Burak Şen, yavaştan genç yazar olarak anılmanın sonuna doğru geliyor; Mutlu Kemikler üçüncü kitabı... Kafası bir hayli tuhaf. Şimdilerde bir roman yazdığı da söyleniyor, fakat öncesinde belirtmekte fayda var: Mutlu Kemikler öykü derlemesi henüz çıktı, pek başka bir kitaba benzetilecek bir havası da yok bu kitabın. Tıp ve edebiyat ilişkisi, tıbbın insanla olan ilişkisi gibi tarih boyunca şekil değiştirmiş, her dönem yeni yaklaşımlarla genişlemiştir. Tıbbın tarihi, insan acılarının da tarihidir aslında. Edebiyatın içinde kapladığı yer, diğer bilim dallarından hep daha büyük olmuştur tıbbın.


Edebiyat dünyasının yeni bir yüze büründüğü, öykücülüğün kitaplardan çıkıp bloglara taşındığı bir ortamda, her şeye rağmen klasik anlamda öykücülüğe devam eden yazarlardan birisi Kerem Işık. Notos, Varlık, Kitap-lık gibi dergilerde yayınlanan öykülerinden tanıdığımız yazarın, geçtiğimiz Ocak ayında çıkan ikinci kitabı Toplum Böceği ile öykücülüğü de yeni bir ivme kazandı. İlk kitabı Aslında Cennet de Yok'a kıyasla daha `öykü` öyküler yazdığını belirten yazarla yeni kitabı hakkında konuştuk. Toplumsal dinamikler, bireycilik, yozlaşma ve tüketme kültürüne derin atıflarda bulunduğu kitabına ve Kerem Işık'ın yazarlığına dair birkaç satırarası not... Evet var öyle bir şey fakat ben bu konuda kendimi şanslı sayıyorum çünkü yayıncım da editörüm de bana bu konuda destek oldular. İlk kitapta daha çok yaşadım bu türden durumları ama ikinci kitap nispeten daha kabul edilebilir oldu. Bu konuda yayıncıyı da anlamak gerekli. Olmasa olmazdı herhalde. Zaten o bir ilk kitaptı ve her yazarın ilk kitabı, doğal karşılanacağı üzere, biraz acemilik ve birazdan fazla heyecanla yazılır, basılır. Bu heyecanım zaten daha önce olduğu gibi lirik bir heyecandı. Toplum Böceği ise daha profesyonel bir çalışma oldu, her açıdan. Hem biraz daha güçlü yazdım hem de tam istediğim gibi oldu diyebilirim. Evet, o zaman birkaçı Kitaplık'ta ya da başka yerlerde yayınlanmıştı. Editör Murat Yalçın bu konuda bana çok yardımcı olmuştur. Kitaplık ilk göz ağrımdır, orada öykülerimin yayınlanması benim için çok büyük bir olaydı. Murat Bey'le hep yazışıyorduk, öykülerimi gönderiyordum ve o da sağolsun bana karşı hep yardımsever ve yönlendirici oldu. Yayınla madığı öyküler için bile eleştiriler getirir, bazılarını metin üzerinde düzeltir, üzerini çizer, uğraşıp mesai harcar ve geri gönderirdi. Tabii ki bütün bunlar benim için hep bir itici güç oldu. Eleştirilmek ya da düzeltilmek beni kırmadı, incitmedi. Hoşuma bile gidiyordu. Aslında oldu gülüyor- ama bu konuda birazcık da olsa onları anlayabiliyorum. Sonuçta öykü gönderen yalnızca ben değilim ve bir de bu gönderilen öykülerin yayınlanabilirliği ya da "öykü" olup olamadığı sorunu var. Belli ki bir şeyler gördü ya da bir şeyler hissetti. Hiç olmadı, şansım yaver gitti de öykülerim yayınlandı. Hakikaten bu konuda yetenekliydim ve öykücü oldum diyemem, hasbelkader benim öykülerime bakıldı ve bu duruma geldim. Aslında kastettiğim bu değil ama sonuçta bu dergiler ve yayınlar çok fazla insan tarafından yoğunlukla tercih ediliyor ve orada kendinize yer bulmaya çalışmak ve yer bulmak kolay değil. Bu durum göz önünde bulundurulduğunda işin içine biraz şans ya da hasbelkader kavramı giriyor. Yoksa ben de biraz kendimi övüp, öykücülüğümü ön plana çıkarabilirim. Dediğim gibi, yetenekli de olsanız, muhteşem bir öykücü de olsanız, eğer yayınlatabileceğiniz mecralardan bir geribildirim alamıyorsanız, pek de bir şey yapamıyorsunuz. Yaratmak istediğim dil bu olsun ya da olmasın, toplumcu gerçekçilikten ziyade daha çok anlaşılabilir olması taraftarıdır. İroninin neden olduğu gülme seansları için de komik ya da komiklik diyemeyiz. Trajikomik. Ben gülünebilen durumların daha ciddiye alındığını düşünüyorum. Bu yüzden de ciddi durumları gülünebilir olarak kaleme alıyorum. Yani gülünsün istiyorum ama bu sayede de ciddiye alınayım istiyorum. Kitapta insanların büyük bir yozlaşma ile hayat içindeki koşturmacası var. Plazalarda çalışan, ne iş yaptığını bile tam olarak bilmeyen ama çalışmak zorunda olduğu için çalışan insanlar... Siz de onlardan birisi oldunuz mu -hiç sanmıyorum ama- özellikle İş Mi Bu ŞiBuMi öykünüzü kastediyorum. Olmaz mıyım, tabii ki oldum ben de o insanlar gibi oldum. Büyük bir elektronik eşya şirketinde 3 yıl çalıştım ve plaza insanı oldum. O öyküde de "benden" bir parça da olsa var. Yani ben çok fazla toplumcu - gerçekçi olduğumu ya da herhangi bir akıma bağlı olduğumu da düşünmüyorum. Toplumsal konulara bir eğilim ve yönelme var tabii ki ama benim yazdıklarım genelde kavramsal durumlar ya da şeyler oluyor diyebilirim. Herhangi bir konuya ya da bir şeye takıyorum, takılıyorum; öyle yazıyorum. Mesela Toplum Böceği'nde yer alan öyküleri yazdığımda, şöyle bir şey e takıntılı olmaya başlamıştım; psikoloji, insanların birbirleriyle olan ilişkileri, toplum içindeki bireyler birbirini nasıl etkiler, -işte sosyal psikoloji türünden şeyler- bunlara ilgimi yoğunlaştırmıştım. Bunlara karar verdikten sonra da yazmaya başlarım. İlk kitabım Aslında Cennet De Yok'ta daha belirgin bir lirik dil var. Şiire de öykünme gibi bir durum olmadı aslında, yani hiç şiir falan da yazayım demedim, yazmadım da. Ama çok şiir okurum, gerçekten çok fazla. Edip Cansever yoğunluklu olmak üzere o kuşağın şairlerini sık sık okurum. Ben öyle bir şey olsun ya da hiç olmasın diye düşünmem. Zaten daha önce de söylediğim gibi, toplumcu-gerçekçi değilim ve pek fazla da bu insanları okumadım. Etkilenmek için de geçerli nedenlerim olmadı, olamadı. Ben daha kuramsal şeyler okuyorum ve onların bende uyandırdığı duygular ile yazıyorum. İlk kitap için bunu söyleyebilirim belki çünkü onlar daha çok bir seferde yazılmış ve hani sözümona bir ilham gelir de bir şeyler karalamaya başlarsın ve bitirirsin, o türden öykülerdi. Ama bu kitaptakiler öyle değil, özellikle ilk ve son öykü; bir kurgusu olan, bir yere varmaya çalışan, anlatması gereken öğeleri olan, kısacası bir meselesi olan öyküler. Her ne kadar insanlar itiraz da etse, sonuç olarak bu toplumun içinde yaşıyoruz ve bu toplumun dinamiklerinden etkileniyoruz. Burada illa ki eleştirel bakmak gerekiyor. O öyküde Kerem Işık yoktur ama Kerem Işık'ın yaşadığı toplum da bilinç de oradadır. Bu öykü daha çok topluma yönelik bir eleştiri ve dikte edilen fikirlerin reddinin ya da kabulunun gözönüne getirilmesi. Böylesine bir algı aslında toplumda da var. Sistemin sorunlarının dile getirilmesi de diyebiliriz. Açıkçası ben kendimi yazarak anlatabilen birisiyim. İnsanların tutuklanması ve yargılanması beni de etkiliyor ama bunlardan korkmuyorum ya da ürkmüyorum. Düşündüklerimi bir şekilde dışavurmam gerekiyor ve o gün, o dönem ne düşünüyorsam yazıyorum. Bunu engelleyemem. Siyasi otorite baskısı nedeniyle yazdıklarının yönünü değiştirecek birileri de var mıdır çok bilmiyorum zira gerçek anlamda yazan birisinin böyle bir durumda yazmaktan ya da yazdıklarından korkması da çok mantıklı gelmiyor bana. Peki gelecekte yazar mıyım ya da değiştirir miyim, emin değilim ama öykülerimde psikoloji ve felsefe yazacağımı söyleyebilirim. Beni engelleyecek bir şeyi de kabul etmem ne kabul ederim ne de bundan korkarım. Ben zaten bu örgüyü minimumda tutmaya çalışıyorum. Toplum Böceği`nde Ludwig Wittgenstein'a ve Nietzsche'ye atıf birkaç kısım var ve ben insanların bunu bilerek ya da bilmeyerek, öyküden bir yönelim çıkarmasını bekliyorum. Hiçbir yönelim olmadan, sadece anlamak istedikleri gibi anlamaları da benim için bir başarıdır. Detaycı olmam gereken yerler oluyor ama bir tür öykücülük numarası bu ve elimden geldiğince daha fazla deniyorum. Başarılı olduğumu düşündüğüm bir yerde, o sosyal ya da psikolojik doktrini de ekliyorum. Bence bunun hiçbir sakıncası yok, zor olmasına zor olsa da. Zaten o aralar ne okuyorsam ondan etkilenirim. Mesela Tezer Özlü benim için çok özeldir. Dönüp dönüp tekrar okurum kitaplarını. Ya da şimdilerde mantık ve psikoloji okuyorum ki öykülerimi de onlar yönlendiriyor. Bence bu reklamlar olmalı. Bir sürü aptal şey için reklam filmi çekiliyor ya da bilboardlara afişleri asılıyor. Bunun yerine kitapların reklamları yapılsın, insanlar en azından bu reklam algısını kitaplarla ilgili olarak değerlendirsin. Eğer sistemde kullanabileceğimiz herhangi bir alan varsa bunu kullanmalı ve kullanımını da yaygınlaştırmalıyız diye düşünüyorum. Önceleri bu ve bu türden reklamlardan rahatsız olsam da, dediğin gibi değişen dünya düzeninde, eğer bazı şeyleri köktenci bir duyguyla reddederseniz bu sizin yararınıza değil zararınıza oluyor. Zararcı davranmak için de mantıklı bir neden göremiyorum açıkçası... Özel olarak yaptığım bir şey değil ama mümkün olduğunca steril ve sade yazıyorum. Eğer yazarken işime yarayacak bir öğe olursa kullanırım ama öykünün yükselişi sırasında araya sıradan bir şey iliştirmek hoşuma gitmez. Sonuçta öykü başlar ve yükselmeye başlar, bu türden bir yan kurgu, birilerinin giyinip soyunması ya da uyuması, bence öykünün ritmine uygun olmaz ve ben de pek öyle şeyler yazmıyorum. Bu yazmayacağım anlamına gelmez ama dediğim gibi eğer öykünün yükselişine engel olacaksa o durumları kullanmamayı tercih ediyorum.


Tarkan Kaynar belgesel nitelikli kitaplarıyla tanıdığımız serbest bir gazeteci. Aynı zamanda bir hayvan aktivisti ve doğa dostu olan Kaynar, şimdilerde Edremit'te yaşıyor ve zeytinyağı ile ilgili kültürel çalışmalarda bulunuyor; Türkiye'de zeytinyağının tarihi ile ilgili bir roman üzerinde çalıştığını da haber vermiş olalım. Okurun karşısına ise şimdilik son olarak Kediatri: Kedili Tedavi kitabıyla çıkan Tarkan Kaynar ile kedilerin insanın ruh ve beden sağlığı üzerindeki etkilerini konuştuk. Tıp dünyasında hayvanlar uzun yıllar boyunca sadece deney amaçlı kullanılmış. İnsanoğlu o kadar bencil ve küstah ki, hayvanlarla uyumlu bir yaşam işbirliği yapmak hiç aklına gelmemiş! Bireysel örneklerin kendini göstermesi, o dönemin basın ortamında bazı ilginç haberlerin yer almasıyla tıp alanındaki ilk olumlu çalışmalar 1950'lerde başlıyor ama süreklilik arz etmiyor. 80'li ve 90'lı yıllarda uzun aralıklarla tekrar akla geliyor. Biraz da hayvan sevgisinin ufak ufak artması ile bu konudaki düzenli ve sistemli klinik çalışmalar son on yılın ürünü olarak kendini gösteriyor daha çok. Yine yakın zaman zarfında ülkemizde de bu konuda akademik destekli çalışmalar başlatılıyor. Bursa'da üniversite ile belediye yaşlı konukevlerinde hayvan destekli terapiler uyguluyor örneğin; bazı doktorların bilimsel çalışmalarında hayvan destekli terapi kendisini gösteriyor. Ama hala örneğin Singapur'daki gibi düzenli klinik çalışmalar yok ülkemizde. Hayvanlar özel yaşamımda her zaman ilacım olmuştur. Onlarla kurduğunuz özel bağı çoğu insanla kuramazsınız. Bu yüzden insan odaklı yaşamaya alışmış kişiler sizi deli ilan ederler. Tabii bu işin ruhen rahatlatıcı kısmı; bilimsel olarak yaklaşmak için, doğru düzgün bir araştırma gerekiyordu. Dolayısıyla hayvanlara kişisel yaklaşımımdan öte, sosyal medyada bu konuda paylaşılan bilgiler iyice artmaya başlamıştı. Sosyal medyada paylaşılan her türlü bilgiye her zaman şüpheyle yaklaşırım; dolayısıyla oturup bu konuyu uzmanları ile irtibata geçerek araştırdım. Bu konuda yazılmış kitapları okudum. Tez çalışmalarını derledim. Dolaşan bu bilgileri yüzeysel olmaktan çıkarıp doğru kaynaklardan edinilmiş bilgilerle bir kitap haline getirmek istedim. Zaten işin içine girdikçe bir sürü güzel çalışma ile karşılaşıyorsunuz. Kediler tüm evcil hayvanlar içerisinde bence ekstra özelliklere sahip hayvanlar. Hem çok uyumlu, hem çok başına buyruk olmalarının yanı sıra insan hareketlerine verdikleri tepkiler ilginç. Bunu bakışlarından, ses tonundan az çok fark edebiliriz. Benim köpeklerle de çok yakın ilişkim var ama kedi ile beraber yaşayınca onların hastalıklara karşı tepkilerini daha net görebilme şansım oldu. Örneğin annemin banyoda düşmesinin ardından kedimizin uzun süre annem ne zaman banyoya girse gidip kapıda beklemesi çok ilginç bir durumdu. Başınıza kötü bir şey geldiğinde ilgilendiğiniz hayvanlar uzun süre sizi gözlerler. Elbette. Çocuk ilk sosyalleşmesini kediyle veya evdeki evcil hayvan ile yaşar. Anne baba bir sürü uzmana gidip, "Acaba çocuğumuza nasıl davransak?" diye sorarak tonla para harcarken; bir kedi, birlikte yaşadığı bebeğe yaklaşımı ile ona arkadaşlık eder, onu canlandırır, güldürür. Anne ve baba internetten bilgi ararken; çocuk ve kedi halının üstünde gelişimini tamamlarlar. Bakın size bir örnek vereyim: Bir aile, beş yaşındaki kızları için benden kedi sahiplenmişti. Fakat çocuğun terapisti, çocuğun henüz hayvanlar ile iletişime hazır olmadığını söylemiş, aile kediyi bana geri getirdi. Küçük kız iki gün boyunca annesi aracılığıyla bana telefon açtı ve ağlayarak kediyi sordu. Çocuğa yapılan kötülüğü görebiliyor musunuz? Hazır değilmiş! Herkes, her yaşta hayvanlarla iletişim kurmaya hazırdır. Neticede aile çocuğun duygularına, tepkilerine kulak verdi ve kediyi gelip benden geri aldılar. Şu an bir yıldır çok mutlu yaşıyorlar. Hatta geçen gün Facebook'ta gördüm, bir de köpek almışlar. O bilmiş terapiste selam gönderelim buradan. Bilimsel çalışmalar bu konudaki örnekleri ortaya sunuyor. Kediatri kitabı bu bilimsel çalışmaların derlenmesi. İnanmaktan öte, reel olarak zaten kanıtlanmış birçok örnek var. Özellikle kitabın sonundaki yaşanmış örnekler okuyanların ilgisini çekecektir diye düşünüyorum. Tabii bu konuyu iki ana başlıkta incelemek lazım. Birincisi kedilerin terapi özelliği, yani ruhsal huzur sağlamaları; ikincisi ise daha ciddi boyutta teşhis ve tedavi noktalarında kendilerini göstermiş olmaları. Bir; mırlaması ile hem ruhsal hem de solunum güçlüğü gibi sorunlara yardımcı olarak fiziksel tedavi sunuyorlar. İki; önsezileri ile hastalığı veya nöbet anını önceden tespit edebiliyor. Üç, vücudumuzda fark etmediğimiz çatlak, zedelenme gibi bölgeleri tespit edebiliyorlar. Dört; kanser hastalarına moral desteği ile ruhi durumlarını güçlü kılıyorlar. Beş; stresi diğer hayvanlara oranla üç kat daha fazla ortadan kaldırabiliyorlar. Bu örnekleri artırabiliriz.... Kedi, hiçbir şey yapmasa bile, aslında insanı tedavi ediyor. Bu insanın buna ne kadar açık olduğuyla da ilgili bir konu elbette. Hayvan gördüğü sevgiye karşı aynı oranda sevgi ve ilgi gösteriyor. Bu noktada da faydalı yönlerini açığa çıkartmaya başlıyor.