Dünya çoktan kurulmuştu. Yaratılan canlılar kendi popülasyonlarıyla gül gibi geçinip gidiyordu. Kurallar değişkenlik göstermiyor, büyük küçüğü avlıyor, ölen canlı toprağa karışıyor ve topraktan besin olarak yetişip başka canlılara can katıyordu. Üstelik hiçbiri bizim gibi milletlere ayrılıp kendi dillerini, kendi ırklarını yaratmamışlardı. Sonra biz geldik, insan indi yeryüzüne. Dünya daha öncesinde böyle bir kötülük görmemişti. İnsan büyük-küçük ne varsa avladı, nesiller tüketti, yetmedi kendi neslini tüketmeye başladı. İyi şeyler geçmiyor muydu hiç insanın içinden? Tabii ki geçiyordu. Ama geçmese de olurdu. Çünkü birbirine sevgi gibi kusursuz duyguyu besleyen insanlar, gidip toprakta biten gülü koparıp birbirlerine verdiler. Bunu yaparken bir gülü diğerinden ayırdıklarını hiç fark etmediler. Sonra yine kavga edip birbirlerini toprağa düşürdüler. Toprak hep sustu, yeryüzündeki canlılar hep sustu kendi aralarında. Yalnızca insan konuştu. Konuşan insandı ama anlaşabilen diğer canlılardı hep. Bütün bitkiler bir düzene göre toprakta bitiyordu. İnsan bu düzeni yerle bir etti. Neydi peki onları insandan ayıran? Bizim yapamadığımızı yapıyorlardı. Bütün bitkiler geldikleri yerden, yani toprak aracılığıyla anlaşırdı. Doğduğu yerden ve ölünce gittiği yerden. Biz geldiğimiz yeri unutuyoruz, ölmeyi yalnızca kendimiz için düşündüğümüzden. Bu yüzden ölümden ötesi yok demişler belki de. Ama var, ölümden öte özlem var, pişmanlık var, bir dolu bekleyiş ve o beklenen zamanın binbir türlü ızdıraba benzeyişi var. Diyorum ki, bir de geldiğimiz yerden haberleşelim seninle. Her şeyin bittiği o vakit her şeyin başladığı yerde buluşalım yani. Topraktan alalım bu sohbetin ilhamını, aramızda bitmek tükenmek bilmeyen nice muhabbetler olsun. Coğrafyamızda ismin gibi mis çiçekler koksun, arkamızdan önümüzü aydınlatan mutlu bir güneş doğsun. Kimseye dokunmasın zararımız insanlık olarak, bırakalım da güller ait oldukları yerde, dalında solsun.


Ve sonu gelmeyen rutin işler. Halbuki biraz yavaşlasak, Aklımızı ve kalbimizi yoran tüm keşmekeşlerden arınsak, Bu maişet derdi ne de çok yıprattı bizi. Sonu belli olmayan yelkenlere doğru yolculuktayız. Yarının öbür günün tahayyülüyle avutuyoruz kendimizi. Bizi saran bu garip sızı, bizi düçar bırakmaya devam mı edecek,


Yılın son günleri yaklaşırken hepimizin içinde ister istemez tarifsiz bir heyecan ve telaş oluşur. Sanki unutmak istediğimiz ne varsa hepsi geride kalacak ve biz bambaşka yollara yelken açacağız gibi pembe hülyalara dalarız. Hissettiğimiz duygu yoğunluğundan çok, zihnimizi içine sürüklediğimiz kargaşa yok mu hele? Bazılarımız için yılbaşı hiçbir anlam ifade etmese de sanırım çoğumuz için değişmeyen bir süreç yeni yıl kutlamaları. Hatta kimimiz bu durumu öyle ciddiye alır ki birbirinden ayrı hurafeleri büyük bir özen ve hassasiyetle peş peşe sıralar. Geçenlerde arkadaşlar arasında bu konudan bahsederken arkadaşımın arkadaşı boş bir bavul alıp evin içinde gezerseniz, o yıl bol bol seyahat edermişsiniz diye bir söylem attı ortaya. Hemen arkasından başka bir arkadaş bütün muslukları açın ki su gibi kolayca akıp geçecek bir sene olsun dedi. Buna benzer hurafeler ilk defa ne zaman ve nasıl ortaya çıktı tam olarak bilmesek de emin olarak bildiğimiz tek şey bizleri var eden ve bunlara inanmaya sevk eden beklentilerimiz. Halbuki yaptığımız, tamamiyle kalbimizde sakladığımız dilekleri yeni bir yıla ertelemek, o kadar. Fakat her zaman olduğu gibi gönül bu duruma da öyle manalar yükleyip süslüyor ki, ışıltılı bir çam ağacına dönüştürüveriyor işte. Günümüzde birçok tartışmayı beraberinde getiren yeni yıl ağacı süslemeleri aslında eski Türk geleneği olduğu söylenir. Türkler, İslamiyet'e geçmeden önce dünyanın ortasından göğe kadar yükselen bir ağaç hayal ederler ve buna Hayat Ağacı derlermiş. Yeni yıl onlara şans getirsin diye Tanrıdan istedikleri şeyleri kurdele, bantlar veya çaputlara bağlayıp dilek tutarlarmış. Güzel elbiseler giyinilir, yemekler yenilir, şenlikler şeklinde kutlanırmış. Ve bu adetin Türkler yoluyla Avrupa'ya geçtiği iddia edilir. Eski Mısır ve firavunlar devrinde Güneş Tanrısı Amon-Ra'nın doğumunun kutlandığı bu gelenek, ilk Çağ Persleri ve Roma İmparatorluğu ile biçim değiştirerek Hristiyanlık dinine sonunda Noel şeklinde eklenmiştir, denilir. Anlayacağınız kimine göre yılbaşı Hristiyanların icadı kimine göre de kendi geleneği. Her ne söylenir veyahut iddia edilirse edilsin, tarihi nereye dayanırsa dayansın ortak olan tek şey yalnızca bir kelimeden ibaret doğrusu: Umut. Daha derinlerde düşünecek olursak, kendimize ve çevremize iyi temennilerde bulunmak için inanmayı seçtiğimiz, aslına bakılacak olursa ne yeni ne eski, psikolojik bir olgu belki de. Fakat hayat dediğimiz bu süreç öyle meşakkatli bir yol ki arada durup nefeslenmek geçmişi ve geleceği tazelemek gerekiyor. Bu yüzden kendi kendimize türettiğimiz ve devam etmesini arzuladığımız doğum günü pastalarında mumu üflemeden önce dilek tutulması gibi ruhani bir doyum anlayacağınız. Şimdiye kadar yeni yılı dua etmekten ve güzel duygular dilemekten başka, ekstrem bir eylem gerçekleştirmemiş biri olarak; bazen sıradanlığı bozmaktan çok da zarar geleceğine inanmıyorum. Önemli olan sonuç odaklı olmaksa tek beklentimizin umudumuzu korumaktan ibaret olduğunu unutmamak kafi sanırım. Yeni bir yılın başlangıcı kim ne derse desin yeni umutların baharıdır esasında.


Bazen kendimizi bir ağacın gölgesinde bulmak isteriz. Çoğu zamansa kendimizi bulmak isteriz. Gün içerisinde kaybettiğimiz gölgemizi ararız... Düşüncelerimizle savaştığımız metrobüs camında kendimizi izleriz. Uzun bir duvarda güneş arkamızdan vururken, yere boylu boyunca uzanan gölgemizi seyrederiz. Saçlarımızın vapurda rüzgarla kavgasına şahit oluruz. Bu kadar yaşamın içinde aslında kendi yalnızlığımızın gölgesi bizi acıtır. Büyümek istemek uzaklaşır artık bizden, kelimelerle yarışımız yerini suskunluğa bırakır. Taşlardan sekerek değil yavaş ve adım adım geçeriz, yollarda upuzun filmler çekeriz, arada bir nefes alırız. Yaprakların yere dökülüşünü çizeriz adına sonbahar deriz. Çiçekler açana kadar o kuru yaprakların üstüne basarız çığlıklarını kaydederiz. Yıldızlardan dileriz, dans ederken kayan yıldızlardan... Kitapların altını çizeriz çok okuyup hep yarım bırakırız. Bilemeyiz belki de bir yerde yeniden çalar şarkımız...


1979 Ankara doğumluyum, dört yaşından beri İstanbul'da yaşıyorum, yaklaşık yirmi beş yıldır da Moda'dayım. Atölyem de evim de Moda'da.., burada çalışmalarımı sürdürüyorum. Sanata başlamak benim için çok küçük yaşta oldu. Önce bale ve müzik eğitimi aldım. Bu süreçte resme de ilgim vardı, orta sona geldiğimde Güzel Sanatlar Anadolu Lisesini duydum ve ben resim okumalıyım dedim. On dört on beş yaşında ressam olmaya karar verdim. Tamamen içsel bir yönelişti benimkisi. Örnek aldığım etkilendiğim ya da beni yönlendiren biri yoktu. Ama benim en büyük şansım ailem hep arkamdaydı. Ne yapmak istiyorsam bana destek oldular. Üniversiteyi Mimar Sinan Üniversitesi'nde okudum. Mezun olduktan sonra, 2003'te 6 aylığına New York'a gittim. Orada gördüklerim, duyduklarım, sanat ortamı beni çok etkiledi, daha sonra atölyemde çalışmalarıma motivasyonunu arttırdı. Çocuklukta bale ve müziğe olan ilgim, hayatımda daha sonra spor, dans ve müzikle hep iç içe olmamı sağladı. Bununla birlikte kitap okumak, daha çok deneme yazıları özellikle sanat, felsefe ve psikoloji üzerine okumayı seviyorum. Ayrıca doğada olmak bana müthiş keyif veriyor. Zaten yaptığım işlerde de hep insanın doğayla olan ilişkisine yer veriyorum. Düzenli yürüyüş ve meditasyon yapmak da hayatımın bir parçası halinde. Ama asıl beni tanımlayacak elbette yaptığım iş, sanatım. Aslında bunu bir işten, bir meslekten de öte hayat biçimi olarak görüp yaşadığım için çok farklı hobilere ihtiyaç duymuyorum. Teşekkür ederim. Özgün olmak gerçekten sanatta çok önemli. Öte yandan, sıfırdan bambaşka bir şey yapmaktan söz edemeyiz. Bilimde de öyledir ya, bir şey bulunur ama bu hep daha önceki buluşların üzerine eklenir. Sanatta da bu böyle, sanat tarihine bakarız, oradan beslenir, referanslar alırız. Hatta resmi bu şekilde öğreniriz. İlk resim eğitim sürecinde dünya kadar eskiz kopyalar yapmışızdır, bir sürü farklı sanatçıdan öğrenmek adına... Kopya ede ede öğrenirsiniz. Ne kadar çok resimsel dili, gözü, algısı gelişirse, ne kadar çok çalışırsa, sanatçı sonrasında kendini bulur, özgünleşir. Bir yandan da tabii ki de bu kadar önemli bir sanat tarihi var, ustalar var. Onlara bakıp etkilenmiyoruz diyebilir miyiz? Tabii ki etkileniyoruz ama hiçbir zaman ben bir sanat eserine baktığımda eğer çok beğendiysem, gidip buna benzer bir şey ben de yapayım demedim. Ama şu olmuştur; Çok iyi bu, ben bunun üzerine ne katabilirim, ben kendim bunu daha farklı şekilde nasıl ifade ederim? Onun etrafında dolanmadan, oradan alacağımı alır önüme bakarım. Benim şanslarımdan biri küçük yaşta Güzel Sanatlar Lisesi'nde başlamış olmam. 15 yaşındayken özgür ve disiplinli bir eğitimin buluştuğu bir ortamdaydım. Orada öz disiplini sağladığım için üniversitede aynı şeyi devam ettim. Mezun olmadan önce çok özgün işler yaptığımız söylenemez, resmi öğreniyorsunuz, daha çok öğrenmek adına yapılan çalışmalar... Ama kendi atölyemi tutar tutmaz o disiplini aynı şekilde hiç durmaksızın sürdürdüm. Ve bence, genç yaşta sergi açmanın başarısı burada yatıyor. Aslında ne istediğini bildiğinde, heyecan duyduğunda bu disiplin de oluşuyor. Bir yandan fedakarlık yapıyorsunuz tabii. Mimar Sinan'dayken kantinde daha çok vakit geçirebilirdim ama onun yerine okulun atölyesinde, kütüphanesinde daha çok vakit geçirdim. Oraya gidip diğer sanatçılardan daha fazla ne öğrenebilirim diye çabalardım. O zamanlar internet yaygın olmadığı için kitaplardan bakarak öğreniyorduk. Bu sözlerimle yaşımı ele vermiş oldum. Biz bu şekilde çalışarak o bilinci edindik. Evet bazen motivasyonunuzun düşük olduğu anlar olabilir ama daha sonra yapabileceklerinize ve sonuca odaklandığınızda kendinizi motive edebiliyorsunuz. Ne olursa olsun ben sağlıklıysam çalışmamı engelleyecek bir durum yoksa atölyeye gidiyorum ve çalışıyorum, proje olsun olmasın. Zaten siz çalıştığınızda o projelerin ardı arkası kesilmiyor. Ben 2005'ten itibaren on kişisel sergi açtım, yurtiçi ve yurtdışında birçok fuar, karma sergiler içinde keyifle yer aldım. Umarım daha da güzel projeler sergiler yapacağız. tiğinizde çevrenizdeki her şeye daha farklı bakmaya başlıyorsunuz. Benim şu anki temam antik dünya üzerine. Fotoğraf çekmek için seyahat etmek bana çok şey kazandırıyor. Görsel algımı da geliştiriyor. İlginç bir soru. Güzel bir farkındalık... Bunu fart etmeniz hoşuma gitti... Birkaç tema bir araya gelebiliyor çünkü temalar aslında birbirlerini doğuruyor. Sizin verdiğiniz örnekte, ''Dağların Sahibi Yoktur'' serisini oluştururken, doğanın tahribatını ele alıyordum. Doğayı tahrip ediyoruz daha sonra yeşille bağımızı koparmamak için yeşili sanki bir dolgu malzemesi gibi şehrin içinde, otoyollarda, binaların çevresinde ya da toplu konutlarda bir pazarlama unsuru gibi kullanıyoruz. Bu çok ironik geliyor bana, önce yok edip sonra da ama ona da ihtiyacımız var diyoruz. Ne kadar uzaklaşırsak o kadar ihtiyacımız artıyor. Dolayısıyla bir önceki temadaki o mermerlerin bu seriye dahil olması bir yandan bana normal geliyor. Çünkü oradaki içerik beni bu noktaya çekti. Aynı şekilde şu an antik kentleri ele alırken mermerlerin tarihine gittiğimi düşünüyorum çünkü bir şekilde oradan görsel zenginlikten kopmak istemedim. Mermerlerin dokusu, formları, içindeki o zengin resimsel dil... Kültür, doğa, tarih ve yaşanan güncel meseleler... Hepsi bir arada olabiliyor ve resimlerimde de o imgelere birlikte yer verebiliyorum. Ben bundan genel olarak pek rahatsız olmamışımdır. Hatta hoşuma giden bir tarafı da vardır. Farklı şeyler duymak izleyiciden hoşuma gidiyor, benim hiç aklıma gelmeyen farklı şeyler görmeleri aslında heyecan verici. Özellikle soyut işlerimde bunu daha çok yaşıyorum. İnsanların farklı bakış açılarını ya da duygularını o anda yorumlaması bana keyif verir. Daha da keyif veren şey elbette sanata gerçekten ilgili, sergileri gezen takip eden iyi bir izleyici ile paylaşmak... Çünkü bir şekilde sizin yaptığınız işe daha çok kıymet veriyor, o noktaya nasıl geldiğinizle, o işlerin nasıl ortaya çıktığı ile ilgili daha fazla fikri oluyor ve saygısı artıyor. Ama illa çok şey bilmesi eğitim alması anlamında değil, bence en önemli olan şey, o saygıyı ve samimiyeti, sanat sevgisini hissetmek. Yani onu hissettiğiniz zaman, isterse sizin yaptığınızdan bambaşka bir şey yorumlasın, hiç sorun olmuyor. Alttaki duygu gerçek bir sanatsever olması, yaptığımız işe ve sanatçıya saygı duyması önemli olan. Ben öyle düşünüyorum. Maalesef böyle bir durum var. Türkiye'de özellikle çok fazla var. Her seferinde kendini anlatmaya çalışmak, bunun ciddi bir iş ve meslek olduğunu, geçici bir uğraş ve bir heves olmadığını ifade etmeye çalışmak biraz yorucu oluyor. Anlaşılmamanın verdiği bir hüzün de oluyor. Ama bunun bir şekilde değişeceğine inanıyoruz. Bu sizlerle birlikte de olacak, şu an röportaj yapıyoruz, yazılıyor çiziliyor. Basının ilgisinin burada önemli bir yeri var. Tabii devletin de sanatçının arkasında durması, desteklemesi gerekiyor. Onun dışında bunun bir hobi olarak görülmesini bırakın, bir mesleğin de ötesinde bir durum. Çünkü bu işin bir emekliliği yok. 90 yaşına da gelsen resim ve sanatın içinde oluyorsun. Örnek veriyorum Matisse 90 yaşında, elleri fırça tutmuyorken bile hala atölyesinde elişi kağıtları keserek inanılmaz güzel eserler çıkarıyordu. Bu gerçekten mesleğin de ötesinde bir durum, bir yaşam biçimi, büyük bir tutku ile hayatınızı adadığınız bir şey. Sanat yapmak, sanatçı olmakla ilgili benim bakış açım bu. Sanata ilgi duysunlar, sanatın içinde olsunlar. Ama bir görev gibi değil. Ben eminim ki bir şekilde kendilerini o alanın içine dahil ettiklerinde, zaten vazgeçemeyecekler. Hepimizi besleyen bir şey... Kendinizi tanımanıza yardımcı oluyor. Güncel sorunlara, dünyaya, hayata farklı bakış açıları ile bakmanızı sağlıyor. Çünkü her bir eserde farklı bir sanatçının bakış açısı var ve onu görüp o dünyadan bakıyorsunuz. Sanat sınırları kaldırıyor. Dünyanın hele de böyle bir döneminde, doğanın yok edilişi bir yandan, virüsler hastalıklar bir yandan... Bunların hepsine ışık tutabilecek ortak güçlü bir dil. Daha da çok ihtiyacımız var. Ve gençlere tavsiyem, sevdikleri işi yapsınlar. O kadar önemli bir şey ki sevdiğin işi seçmiş olmak... Hayatta en çok zamanını geçirdiğin alan, bir şekilde hayatının merkezinde olan yaşam alanı. O yüzden kararsız bir durum yaşıyorlarsa, başkalarından duyduklarına değil özde ne istediklerine baksınlar. Gerçekten ne istediğini bilip net ve kararlı bir şekilde işini seçmek bu hayatta bence çok önemli. Çünkü en büyük mutluluk kaynaklarından biridir sevdiğin işi yapıyor olmak...


Çoğu şair yazmıştır seni; taş duvarlara, Adına da şiir dediler, şairler öldükten sonra kalanlara. Cemal SÜREYA, soyadından vazgeçti senin için mesela. Turgut UYAR, yüreğini bozuk saat yaptı sende dursun diye. Yahya Kemal, demir aldı artık bu zamandan. Nazım Hikmet, senden önce ölmek istedi sen yaşa diye. Yılmaz ERDOĞAN, sevişmeyi yasak etti Ankara sokaklarında. Can YÜCEL, kadın dediğin dedi henüz herkese diyemeden gitti.


Yazarımız Irvın D. Yalom, öğretici tarzda romanlar yazdığını söyleyen, meslek olarak doktorluğu, uzmanlık alanı olarak da psikiyatriyi seçmiş, Tolstoy ve Dostoyevski'den etkilenmiş, Rusya'dan Abd'ye göçmüş biridir. Derin bir yolculuğa çıkardı bu kitap beni; birçok farklı yolculuğa da değdim aynı zamanda. Doktor Bruer'ın ve Nietzsche'nin kendini tanıma, keşfetme, kabul etme yolculuklarına... Freud'un heyecanlı, meraklı, üretken ve bir o kadar genç haline, Lou Salome'nin aykırılığına, ilk başta hayran kalınıp, sonra bunun suçunun ondan bilinmesine, Mathilde'nin sessiz ve sakin karakterinin, toplumun yön verdiği bir hayatı yaşamasından ve bu yüzden zorunlu olanı isteyip, sonra da bu istenileni sevmesinin sonucu olduğuna... Karakterler, içimizden birer parçaydı, çok tanıdıktı. Düşünceleri yalın, bütün çıplaklığıyla karşımıza çıkıyordu. Sayfaları çevirirken piyano tuşlarına nazikçe basıyormuş gibi hissediyordum kendimi, kendi yolculuklarını yaşayan bu insanları rahatsız etmemek ister gibiydim, farkında olmadan. Çünkü o kadar gerçeklerdi, o kadar varlardı bu hayatın içinde. Çünkü hepsi bizdik, aynı şeyleri hissediyor, aynı tepkileri veriyorduk. Telaşlarımız, korkularımız, beklentilerimiz, kalbimizin en ücra köşelerine iteleyip kimselere açamadığımız isteklerimiz, hatta bazen kendimize bile... Yalnızlığıma yenilip düşkünlüğümü başkalarına anlatacak olduğum ender zamanlardan sonra, hep kendi kendimden nefret etmişimdir. Kendime yabancılaşıyor, adeta ihanet etmiş gibi hissediyorum. Karakterler, o kadar canlı ki, yazarımız Irvın D. Yalom, her birinin yüzyıllar boyunca yaşamaya devam edeceklerinden şüphe duymamıştır sanırım. Bir solukta bitiremedim bu kitabı, aksine soluksuz bıraktı beni. Ara verdim, bekledim, düşündüm, şimdi ne diyecek diye merak ettim, bazı anlarda yanlarında olmak istedim. Bazen çok derinimi açmış gibi hissettim, çünkü o kadar bendi, o kadar gerçekti ki bahsedilen şey, o kadar sert ve net yorumlar getiriliyordu ki karakter üzerinden benim hayatıma, sanki bütün karanlık taraflarımın ortalığa saçılmasına ramak kalmıştı. Sanki tüm dünya beni görüp duyacak gibiydi, ve bir o kadar da uzaktım kendimden aynı anda. Onların hayatına dışarıdan bakarken, aynı anda onların gözünden kendi hayatıma da dışarıdan bakıyordum. Onlarla birlikte mezarlıkta yürüdüm, satranç oynadım, hırçınlaştım, ve yine onlarla birlikte, biraz daha büyüdüm, olgunlaştım.


Rus insanı, gerek Türkiye'de gerekse diğer ülkelerde soğuk ve temkinli olarak bilinse de gerçek bundan çok farklı. Burada yaşamaya başladığımda fark ettim ki biraz vakit geçirip güvenlerini kazandıktan sonra çok samimi insanlar haline gelebiliyorlar. Üniversite okumak için geldiğim Moskova'da son 5 yıldır yaşıyor ve eğitimime devam ediyorum. Rusya; edebiyatı, soğuğu, içkileri ile ün yapmış bir ülke. Lakin bu ülke hakkında bilmediğimiz daha birçok şey var. En bilindik yiyecekleri Borsh çorbası ve kırmızı pancar. Aynı zamanda krepleri ile ün yapmış olan Rusya'da süt ürünleri, özellikle peynir ve yoğurt çeşitleri inanılmaz zengin. Rusça'yı sıfırdan öğrenmek gerçekten zor olsa da benim için böyle bir zorluk söz konusu değildi. Rusya'ya gelmeden önce Rusça bilmek bana çok büyük avantaj sağladı. Hatta ben sözünü etmesem yabancı olduğum, genelde Ruslar tarafından anlaşılmıyor. Yabancılara karşı çok nazik ve yardımseverler. Bu nedenle yabancı olduğumu ve Türkiye'den geldiğimi söylediğimde çok güzel tepkiler alıyorum. Moskova'nın en bilindik meydanı Kızıl Meydan, turistlerin sıkça ziyaret ettiği bir mekan. Bu meydan Hem Rusya, hem de eski SSCB'nin toplumsal ve siyasi tarihinde çok önemli bir yere sahiptir. İsmini aldığı kızıl kelimesinin Rusça'da karşılığı olan krasnaya sözcüğü eskiden güzel anlamına da gelirmiş. Şiirlerinden birçoğu Rusça'ya çevrilmiş olan Nazım Hikmet'in mezarı da Moskova'da bulunmakta. Her yıl ölüm yıldönümünde burada yaşayan Türkler tarafından düzenlenen anma törenleri yapılıyor. Komunizm izleri Rusya genelinde hala etkisini sürdürüyor. Evler genelde tek tip mimari şeklinde olup binalar çok yüksek yapılmış ve günümüzde de bu şekilde varlıklarına devam ediyorlar. Kendi zamanlarında kitapları yasaklı olan birçok Rus edebiyatçısının evi bugün müzeleştirilmiş halde. Tolstoy, Dostoyevski, Puşkin, Gogol, Gorki, Çehov ve daha niceleri... Ziyarete açılan bu evler insana o döneme yolculuk yaptırıyor. St. Petersburg'da yaşamış olan Dostoyevski'nin evini ziyaret ettiğimde Beyaz Geceleri yazdığı sokaklarda gezdiğimde büyülenmiştim. Rus edebiyatına ilgisi olan herkesin gezmesi gereken yerler. Son olarak ulaşımdan bahsetmek istiyorum. Turist olarak gelseniz dahi arabanız olmadan rahatça şehirlerde gezebilirsiniz. Metro ile ulaşımı çok gelişmiş olan Rusya, bilinen en eski metro ağlarından birine sahip. Her geçen yıl yeni güzergahlar ekleyip geliştirmeye de devam ediyorlar. Soğuğu sevdiren bu güzel ülke yeşiliyle, beyazıyla, güneşiyle, karıyla size kucak açıyor. Tarihi ve doğal güzelliklerini saymakla bitiremeyeceğim için burayı merak eden herkese gelmelerini ve doyasıya gezmelerini öneririm.


İşten çıkmış yorgun argın eve yürüyordu. O kadar çok çalışıyordu ki eve vardığında eşi ve çocukları çoktan uykuya dalmış oluyordu. Ve sabah işe gitmek için evden çıktığında da onlar hala uykuda oluyorlardı. Çocuklarını çok özlüyordu. Her gece hepsini uykularındayken öper koklar, kendince hasret giderirdi. Çalışmak zorundaydı. Günlük kazandığı para en fazla iki ekmek alacak kadardı. Fakat o iki ekmek sayesinde çocuklarının o gece de aç uyumadıklarını biliyor ve gece uykusuna bedeninin tüm yorgunluğuna rağmen rahat yatıyordu. Evleri harabeden hallice bir kulübeydi. Ülkenin her bir köşesinin ayrı bir açlık, sefalet ve geçim sıkıntısı içinde olduğu bu dönemde her şeye rağmen sevdiği kadınla evlenmişti. Henüz nasıl geçineceklerini, karınlarını nasıl doyurucaklarını bilmeden çocukları oldu. Ve sonra bir tane daha... ve şekere mukabil gelen bu para herkes için oldukça kıymetliydi. Çünkü hiç kimse çocuğuna yıl içinde çikolata veya şeker alamıyor ve herkes yılın son günlerini iple çekiyordu. İşten çıktığında neredeyse gece yarısına geliyordu. O saatte hala açık olan bir dükkan bulup çocuklarına çikolatalar alacaktı. İçi içine sığmıyordu. Kızına renkli kağıtlara sarılmış olanlardan alacaktı. Oğlu ise meyveli şeker severdi. Onlarla günler sonra sarılacak ve hediyelerini verecekti. Eşine de bir şey almalıydı. Belki bir çiçek... Onun gülleri çok sevdiği geldi aklına. Ona ilk aşık olduğu zamanları hatırladı. Henüz gencecikti, çalışmak onu bu denli yıpratmamış ve hayatı daha parlak ve renkli görüyordu. Sevdiği kıza çiçekler götürmek isterdi fakat o zamanlar da buna parası yetmediğinden şehir mezarlığında insanların kaybettikleri sevdiklerine bıraktıkları çiçeklerden çalardı. Bugüne kadar kimsenin tek kuruşuna bile dokunmamışken bu yaptığı onun vicdanını hiçbir zaman sızlatmadı. Çünkü sevgi adına bırakılan çiçekleri yine sevgi adına alıyordu. Eşine gül alacaktı. Üstelik mezarlıklardan değil gerçek bir çiçekçiden alacaktı. Çiçekçiye binbir hayalle vardığında dükkan sahibi dükkanı kapatmak üzereydi. Yalvar yakar ikna edip bir gül aldı. En güzel ve en kırmızı gülü.. Heyecandan evine uçarcasına gidiyordu. Bir elinde eşine aldığı gül diğerinde çocuklarının çikolata ve şekerleri.. Tüm hayatını bugün yaşadığı mutlulukla kıyaslasa bugünkü mutluluğu ağır basardı. Eve varınca çocukları uyuyorsalar bile uyandıracaktı. Çünkü yarın yine işe gidecekti ve bugün onların hediyelerini aldıklarındaki mutluluğunu görmek istiyordu. Bu düşüncelerle evine doğru yürüyordu. Issız bir caddeden geçerken kulakları yırtarcasına güçlü bir fren sesiyle irkildi. Başını çevirmesiyle yükseliği insan boyunu aşan bir derebeyi arabasının kendine büyük bir hızla yaklaştığını gördü. Kaçmaya fırsatı bile olmadı. Ne olduğunu anlayamadan araba onu ezip geçmişti. Bir saniye sonra hayata gözlerini yumdu. Eşine aldığı çiçekler ve çocuklarının çikolataları ise karanlık sokağın dört bir yanına savruldu. Kime çarptığına bile bakmayan otomobil ise ordan son sürat uzaklaştı. Hayalleri, kendi emeklerinden çalınan bir otomobilin altına kalan adam yerde kanlar içinde yatıyordu. Ne hesabı soruldu ne de çocukları çikolatalara kavuştu...


Antik Pergamon Kenti üzerine kurulan Bergama, uygarlık tarihinin en önemli yerleşim alanlarından biri. Bölgenin tarihi Tunç Çağı'na kadar gitse de Pergamon Antik Kenti'nin kurulduğu kalenin tepesindeki en erken buluntular M. Ö. 7 ila 6'ncı yüzyıllara ait. Bu da bugün Bergama'da tarih meraklılarını cezbeden sayısız yapı ve eserin bulunduğu anlamına geliyor. Bergama denince akla ilk gelen kelimelerden biri de parşömen. Tıbbın atası Hekim Galenos ve parşömen kağıdı, ilçenin dünya kültür mirasına yaptığı en önemli katkılardan. Parşömen, günümüze kadar insanlığın bulduğu en kaliteli yazı aracı olarak biliniyor. Bergamalılar geçmişte, parşömen kağıdından yaptıkları kitaplardan oluşturdukları kütüphanede büyük bir kültür hazinesi yaratmış ve Mısır uygarlığı ile yarışmıştır. İlçenin tarih kokan dokusuyla işli sokaklarında dolaşırken Bergama Evleri de dikkat çekiyor. Bu evler, kalın dış duvarları, iç sofalı planları, yığma yapı gereklerine bağlı pencere boyutlarıyla ısıyı koruyan bir yapıya sahip. Az sayıdaki evde, Sakız Adası mimarisine özgü ahşap cumba ve balkon şeklinde çıkmalar bulunuyor. 7 gün 24 saat rengarenk olan Atmaca Mahallesi ise sadece Bergama'nın değil Türkiye'nin müzik üretimi açısından oldukça önemli yerleşim yerlerinden biri. Özellikle klarnet ustaları ile ünlü olan mahalle, bugüne kadar birbirinden özel birçok müzisyeni yetiştirdi. Kozak Yaylası, Bergama'nın büyüleyici güzelliğe sahip bir noktası. Bergama'ya 20 km uzaklıktaki yayla, çam fıstığı ve dokumalarıyla ünlü. Arasta-Osmanlı çarşısı ise 19. yüzyıldan kalma yapılarıyla sizleri bekliyor. Çizmeciler, pabuççular, manifaturacılar, saraçlar ve zahireciler gibi farklı loncaların bir araya gelmesinden oluşan Arasta'da Bergama'yla özdeşleşen halı, kilim ve dokuma örneklerini de bulabilirsiniz. İlçenin dar sokaklarında gezinip, fotoğraf çekebilir, Arasta'da meşhur Bergama kilim ve halılarını bulabileceğiniz halıcıları gezebilir, avlusunda çay, kahve, karadut suyu içerek dinlenebilirsiniz. Seyahatinizi Mayıs ayına planlarsanız, Bergama Uluslararası Tiyatro Festivali'ne katılabilirsiniz. Dönüşte hatıra veya hediye olarak Parşömen kağıdı alabilirsiniz. Meşhur Bergama Köftesi'nden, Bergama Yörük Kavurması'na, bölgenin özel bol sarımsaklı, biberli, domatesli kızartması Çığırtma'dan, nohutlu böreğine yörenin kendine has tariflerinden tatmanız mümkün. Daha çok esnaf lokantası ve köftecilere rastlayacağınız ilçede az da olsa keyifle yemeğinizi yiyebileceğiniz restoranlar da yer almakta. Dönmeden Bergama'nın meşhur koyun tulum peynirinden almayı unutmayın.


Mesela şu genç, kaç kişiyle konuşuyordu aynı anda? Şu orta yaşlı adama ne demeli? Evde ayrı sokakta ayrıydı muhakkak. Lise talebesi kılıklı bir çocuk vardı ne kadar da umursamazdı her şeyi. Okulda da böyle miydi acaba? Hızmalı kız ise ayrı bir alemdeydi. Kaşı gözü ayrı oynuyordu. Canım sıkıldı her nedense! Maskeli balodaymış gibi cümle alem! Beden sağlığı için evet anlıyorum da ya ruh sağlığı için? Maske üstüne maske, yüz üstüne yüz... İnsanları tanıdıkça şaşırıyorum. Her gün aynı kişiyle yeniden tanışıyorum. Dün bıraktığımla bugün gördüğüm aynı kişi değil ve bugün bırakacağımla yarın karşılaşacağım da aynı kişi olmayacak. Bir cep telefonu markası gibi hep yenileniyor insanlar. Ayrı bir formatla tekrar piyasaya çıkıyor. Bir de hepsi çok pahalı öyle ucuz kimse göremezsin. Herkesin kendine göre bir piyasası var kimse hırdavatçıda değil, kelepire hiç düşmemiş. İkinci el aşklarla muhatap olmamış ve halka açık plajlarda yüzmemiş. Herkes sarrafın elindeki en değerli taş! Oysa aynı minibüsteyiz kıymetli taşlar; altın da olsanız, gümüş de, çakıl taşı da... Bir biz kendimizi olduğundan fazla görmüyoruz neysek oyuz tavrında takılıyoruz. Çünkü biliyoruz ki herkes sarraf değil bu yüzden incinmek kolay, kırılmak fazla... Of, şoför sigarasını yaktı ama nasıl içecek maskesiyle? Sahiden de merak ediyorum. Hım maskesinin ağız kısmını delmiş oradan içiyor sigarayı. Bu milletin her şeye bir çözümü var. Gökyüzüne alışveriş merkezi açın inanın merdiveni dünden hazır olur. Zaten nefes almakta zorlanıyoruz bu maskeyle bir de sigarayla mı kirleteceğiz havamızı. Müsait bir yerde inebilir miyim, dedi biri. Tabii ki size layık değil ama! diye cevapladım içimden hınzırca. Şoför de durdu zaten. İnen zatı muhterem tam da bir su birikintisine basmaz mı ilk adımda! Ben demiştim! Covid19, cirit atıyordu bu minibüste. Bence şöyle alıcı gözle bakıyordu kime misafir olayım diye. İç içeydik, akraba olacak denli yakındı herkes birbirine. Ya dur bir Allah aşkına şoför efendi! Dışarısı zaten çok sıcak, içerisi zaten hamam... Nefesler karışıyor birbirine. Nemli bir ortamda kan ter içindeyiz. Klima da yasak... Alma başka birini. Yok neymiş efendim, yolcuymuş da sıcakmış da... O zaman para da alma! Aşk mı Covid19 mu? diye sormak isterdim şimdi bizim bu cemaate. Artık biz olduk yani. El ele, kol kola oturan bir çift vardı önümde. Aşkın ele geçirdiği bünyelerde Covid19 yaşayamıyor, bilim insanları buna bir baksın lütfen! Aşk ilacı enjekte etsinler bakın kalıyor mu Covid19! Adam kadının saçlarına geçirmişti parmaklarını, ya söküp alamıyordu ya da kadının saçını okşuyordu. Bence birincisi daha gerçekçi duruyordu. Nalet gelsin şu virüse, dedi yaşlı bir teyze! 'Lanet olmasın!' diye düzelttim içimden. Neme lazım yüksek sesle söylesem belki de nalet olası bir çantayı kafamın ortasına yerdim. Burası Türkiye çünkü... Yer verdiğim bir bayan Neden bana yer verdin? diye sormuştu. Tamamen aptallığımdan, demiştim de herkes gülmüştü. Bir başkası da covid mi kofik mi ne anlamadım ya! diye espri yaptı ama kimse anlamadı. Elazığlı olmayan anlayamaz elbette. O an kendimle gurur duydum. Çünkü üst geçide ve polis barikatlarına kurutulmak için asılan kofikler geldi aklıma. Güldüm sessizce kimse güldüğümü görmedi çünkü maskeliydim. Az kaldı, ineceğim birazdan. Güneş kafayı takmış bu şehre bugün. Asfalt eriyip de kara üzüm pekmezine dönmüş. Kuşlar susuzluktan olsa gerek dut yemiş gibi. Mendille terini siliyor öndeki yolcu. Radyoda Müslüm çalıyor Olmadı yar diye. Sakız çiğniyor biri sanki o kalabalıkta etimi çiğniyor. Bir diğeri telefonda konuşuyor, herkes onu dinliyor. Dedikodusunu yapıyor Ayşe diye birisinin. Cumartesi pazarında görmüş de onu, o kadar hava atmasına gerek yokmuş da. Yani egosu avm, gerçeği pazar tablası... Bir de kahkaha patlatıyor yaptığı espriye. İçimden onun boğazını sıkmak geldi. Ne kadar da arkadan konuşmayı seviyoruz, atıp tutmayı. Tenhada inanın hepimiz birer cengaveriz başkasına, yüz yüze ise çaydaki bisküviyiz. Yüzsüzler! diye haykırmak istedim bir an ama zor tuttum kendimi. Eminim herkes dönüp bakacaktı. Topunuzun... diye küfretmek istedim ama o an nedense terbiyem el vermedi. Can Yücel'den aşırma bir cümleyle bu minibüsün içindekilerin jeopolitik durumu küfre müsaitti. Biri inerken maskesini çıkarıp yere attı. Diğeri tükürdü. Of, Allah'ım sen bana sabır ver? Tahammül mülkünü yıkan Hülagulerle iç içeyim. Biri son anda şöyle dedi de gülümsedim gayriihtiyari: Müsait bey, beni indirir misiniz? Şoför de hinoğluhin 24 saat emrinize amadeyim hanımefendi buyurun! Ahirde ben de indim minibüsten. Maskeli bir balodan çıkmış gibiydim. Evde kalmak en iyisi, dedim. Hiç değilse kendi gerçeğinde toplumu kurguluyorsun. Toplumun gerçeğinde kendini kurgulamak daha zor.


Kalabalığa karışmaktan korkmayalı uzun zaman olmuştu. Şehrin ışıklarına doğru yola çıktım. Kokusunu derince içime çekebileceğim bir denizin varlığı; bu kenti yaşanabilir kılan, onu 'evim' diye sevebilmemi sağlayan yegane teselli. Şehrin ışıklarına doğru yürüdüğümü anlamış olmalılar artık, bekletmek yakışık almaz. Söylemem gereken ne varsa bavullara doldurdum. Biliyorum, her şey burada ve şimdi gerçekleşecek. Sonraya kalamaz, ne son notanın telde bıraktığı iz ne yakarışını duyurmaktan aciz deniz. Bir yok oluş çabası benimki, yarı yolda kaybettiğim kelimelerimi arıyorum, olabildiğince sessiz. Eskiye nazaran daha titiz ve duyarlı hareketlerim. Birilerini incitmekten korkar gibiyim, belki kendimden içerliyim. Kimim, kim değilim? Bildiğim, içimde fazladan yer tutan bir benin varlığına yeniyim. Unuttuğum onca rengi hatırlamakla meşgul bedenim. Ateşe uçan bir kelebek görse kalbim, gözümü çevirmeye yok mecalim.


Anılar mı bizi bu derece hüzünlendirir yoksa onları bir daha yaşayamayacak olma korkusu mu? Kendimi bu soruya bir cevap aramaya çalışırken buldum. Anılar... Düşündükçe Neden yaşadığımız mutlu bir an, bizi daha sonra hatırladığımızda mutsuz etsin ki? diye sormamak elde değil. Sanırım biz bu soruya bir cevap bulmaya korkuyoruz. Korkuyoruz çünkü bu soru bizi anılarımıza götürüyor. O mutlu, neşeli, yaşadığımız her bir anın kıymetini bildiğimiz veya bilmediğimiz anılarımıza... Anılarımızı hatırlarken yüreğimizde koca bir boşluk hissediyoruz. Sanki hepsi zihnimizden, yüreğimizden silinmiş. Eski hislerimiz, hissettiklerimiz... Bunlardan geriye sadece anı kelimesini buluyoruz. Bu kelimeye tutunuyoruz, belki de tutunmaya çalışıyoruz. Sanırım bizim korkumuz anılarımızı bir daha yaşayamayacak olmak. O eski hislerimize, o anki mutluluğumuza bir daha dönememek en büyük korkumuz. Belki de bu kadar korkmasak, kendimizi sadece yaşadığımız anın büyüsüne bıraksak her şey daha farklı olabilir. Anılarımızı hatırlamaktan, bir daha onları yaşayamayacak olmaktan korkmadan sadece yaşayalım. O an o dakika sadece yaşadığımız anın tadını doyasıya çıkaralım. Bu şekilde doya doya anılarımızı yaşarsak belki bir daha yaşayamayacak olma korkusu bizi bu kadar tedirgin etmez. Yüreğimizden silinmesine izin vermeden anılarımıza sımsıkı sarılalım...


Tutunamayanlar'ı okumayı, onu okumaya kendimi hazır hissetmediğim ve okuyabilecek olgunluğa gelmediğimi düşündüğüm için ertelemiştim yıllarca. Sonraları, hiçbir zaman kendimi okumaya hazır hissedemeyeceğimi fark ettim. Böyle düşünerek okuma cesareti bulabildiğim kitaptır kendisi. Kitapta Turgut Özben arkadaşı Selim Işık'ın intihar ettiğini öğrenir. Bu olaydan oldukça etkilenir. Bu acıyı tarif etmek için kitapta yer alan Elleri titreyerek, sayfaları masanın üstüne koydu. Canım Selim; hep oynayabilseydik bu oyunları. Biraz olsun dinlenseydin arada. Durmak bilmeyen kafanı rahat bırakıp kuvvet toplasaydın biraz. Kim dayanabilmiş ki sürekli? En basit insanların bildiği bu gerçeği nasıl göremedin? Bu sayfalarda yaşadığını görüp öldüğüne nasıl katlanabileceğim? Bu acıya dayanmak için bir yol göster bana. sözlerini kullanabilirim sanırım. Turgut olayı öğrendikten sonra arkadaşının neden intihar etmiş olduğunun peşine düşer. Bunu da Selim'in tanıdığı insanlar ve ardında bıraktığı yazılar aracılığıyla gerçekleştirir. Selim'in her bir arkadaşının Selim'i farklı yönleriyle tanıdığı fark edilmektedir. Turgut, Selim'in intiharını irdeledikçe kendi benliğiyle ilgili de fikirleri oluşmaya başlar. Selim'in yazdığı Tutunamayanlar Ansiklopedisini de okuduktan sonra kendisinin de bir 'tutunamayan' olduğuna karar verir. Bunu kitapta yer alan Bir Mayıs günü, arkadaşı Selim Işık'ın hayattan kendi arzusu ile ayrılması üzerine onun yerine geçti. sözlerinden de anlayabiliyoruz. Ayrıca bu olaylar olurken Turgut kafasında kurduğu Olric adında bir karakterle konuşmaktadır. Selim Işık'ın düşünen ve sorgulayan bir insan olduğu bu yüzden de tutunamadığı fark edilmektedir. Tutunamayanlar toplum düzenine uyum sağlayamayan, kendi benliğini yaşamak isteyenleri ele alır. Oğuz Atay'ın hayatını incelediğimizde Tutunamayanlar'ın otobiyografik ögeler içerdiğini fark edebiliyoruz. Öyle ki Oğuz Atay kendisine sorulan Tutunamayanlar'dan Selim Işık kimdir? sorusuna Selim Işık, birçok tutunamayanın bileşkesidir. İntihar eden bir arkadaşım var, Ural; ama bütünüyle Selim Işık o kadar değil. Belki ben varım. Adlarını saymanın sakıncalı olduğu birçok arkadaşım var. şeklinde yanıt vermiştir. Ben buradayım sevgili okuyucum, sen nerdesin acaba? diyen Oğuz Atay'ın sesi ölümünden çok sonra duyulmuştur ne yazık ki. Günümüzde ise en çok satan ancak en az anlaşılan yazarlardandır. Kitabı okumaya çalışan çoğu okurun yarım bıraktığı biliniyor. Bunun sebebinin, kitabın belli bir bölüme kadar okuyucunun kendisini okuyup okuyamayacağını test etmesi olduğunu düşünüyorum. Tutunamayanlar kesinlikle insanı düşünmeye ve sorgulamaya iten bir kitap. Bir kez okunmakla tam anlaşılamayıp, birkaç kez okunmayı gerektirebilecek bir eser. Kendi adıma konuşacak olursam hayatımın belli bölümlerinde tekrar okuyacak olduğum bir kitaptır kendisi.


Üç ayaklı bir sehpa kadar tedirginim dünya kurdelelerini boşaltıyor sen saçlarını topluyorsun. en son yaptığın el işi, ve oya hepsi haricinde yanağında façasıyla geziyorsun geçmişimizin... dokunduğun an bileniyor sustasız bir bıçak- durmadan büyüyen bir kahır yakıyor kendini, çöle yağmurlar indirmek için! Düşündükçe seni göğsüme vuruyor bir hallaç, vursun. belki de azaltmak için, göğsümdeki Demirin! Tedavülden kalkan madeni her şey üzerime geliyor, bir tren, bir vapur, koca bir tersane sana söylemek istediğim ne varsa yutağından çıkmak için yollarını arıyor, ayrılan tüm yerlerime merhemler çaresiz, bana terziler gerekiyor! Beklemeye koyuyorsun kendini ah o perçemin düşmüş elinde şemsiye bir de bereli şimdi sen geldikçe böyle üzerime biraz daha, inanıyorum gecenin kaldırma kuvvetine mesafe uzadıkça hasret oturuyor esmerleşiyor kanın çöktüğü yere...


Yarım kalan çocukluk, başarıya giden bir yolda çekilen zorluklar ve memleket sevdası... Naim Süleymanoğlu'nun hayatını konu alan bu filmde yönetmen koltuğunu Özer Feyzioğlu ve Hilal Saral paylaşırken, filmin yapımcılığını ise beyaz perdede görmüş olduğumuz Müslüm, Ayla, Çiçero gibi izleyenleri kendisine hayran bıraktıran filmlerin yapımcısı olan Mustafa Uslu üstleniyor. Naim Süleymanoğlu'nun yaşamış olduğu olaylar ve görmüş olduğu zorluklar düşünüldüğünde, bu zor yaşamı o duygularla izleyiciye aktaracak bir oyuncu olamayacağını düşünüyorsanız yanılıyorsunuz demektir. Çünkü Hayat Van Eck, Naim Süleymanoğlu'na olan benzerliğinin yanı sıra onun yaşamış olduğu zorlukları izleyicilere duyguları ile beraber fazlasıyla aktarıyor ve tam teşekküllü bir şekilde rolüne layık olduğunu kanıtlıyor. Bununla beraber televizyonlarda çok kez görmüş olduğumuz Bülent Alkış, Uğur Güneş, Gürkan Uygun da her zamanki gibi rollerini çok iyi bir şekilde canlandırmış olduklarını söyleyebilirim. Bu iki mısra aslında filmin en can alıcı noktalarını vurguluyor. Haltercilik kariyeri için ailesini geride bırakarak daha 9 yaşında olimpiyatlara katılan ve 15 yaşında ilk madalyasını alarak başarıdan başarıya ilerleyen Naim durmadan çalışıyor ve bulunmuş olduğu ülkeyi yani Bulgaristan'ı temsil ediyordu. Fakat 1984 yılında Los Angeles'ta düzenlenen olimpiyatlara Bulgaristan'ın Sovyetlerle yapmış olduğu boykot yüzünden katılamıyor. Bulgar Hükümeti ülkede bulunan Türk vatandaşlarına eziyet göstererek Türk isimleri kullanmalarını yasaklıyor. Bu nedenle Naim Süleymanoğlu Naum Şalamanov" oluyor. Bulgaristan Hükümetinin Türk vatandaşlarına karşı yaptığı eziyetlere dayanamayan ve Türk milletini olimpiyatlarda temsil etmek isteyen Naim bir yolunu bularak Türkiye'ye gelmeye çalışıyor. Bunu duyan dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal, Naim'in Türkiye'ye gelebilmesi için seferber oluyor. Eğer spora karşı bir ilginiz varsa ve izleyeceğiniz filmin iyi bir yapımcı tarafından yapılmış olmasını istiyorsanız bu film tam size göre. Ben izlerken çok severek ve hayran kalarak izledim. Özellikle oyunculuğunu, oynadığı diğer dizilerden beğenmiş olduğum Uğur Güneş ve onun yanı sıra Bülent Alkış'ı görmek beni fazlasıyla mutlu etti. Uğur Güneş'in dahil olduğu sahneyi görünce biraz şok geçirdim fazlasıyla da mutlu oldum. İnsanın içindeki milli gururu ortaya çıkaran ve fazlasıyla mutlu eden bir film olduğunu söyleyebilirim. Özellikle Mustafa Uslu'nun filmlerini beğenmişseniz hiç zaman kaçırmadan bu filme şans verin derim.


İnsanlık... İnsanlık dediğimiz kavram çocukluktan başlamaz mı? Peki ya çocukluk nedir? Ben size söyleyeyim. Annen yanında yatarken Bana sarılır mısın anne? sorusundaki sevgi arayışıdır. Gece öcülerden korktuğunda tam yorganın altına girecekken babanın evde olduğunu hatırlayarak Belki babam beni korur cümlesindeki güven arayışıdır. Kırmızı oyuncak araban kırılır kırılmaz yeni bir oyuncak araba arayışında bulunmayıp, kırılan oyuncağın peşinden ağlamaktır çocuk olmak... Şimdi diyeceksiniz Ha çocukluk ha yetişkinlik ikisi de insanlık değil mi? Hayır efendim değil. Çocukluktan çıkıp büyüdüğümüzde yani yetişkin olduğumuzda emellerimiz değişir. Sevgi arayışına değil; Para, meta arayışına düşeriz. Güvenmek, güvenilmek istemez, birilerini sürekli incitmeye çalışırız. Kırmızı arabamız kırıldığında ağlamaz, yenisini alma arayışına düşeriz. Tabii bunlara insanlık demek ne kadar doğru olur bilemiyorum... Peki ya bu döngü neden böyle sürüp gider? Çünkü insanların çocukken hayattaki en önemli gayeleri sevgi ve güven duygusunu yaşamak, büyüklerinden bir şeyler öğrenmektir. Yetişkinler onlara arayış içinde oldukları sevgi ve güven duygusunu vermez, doğruyu yanlışı öğretmezse eğer; onlarında yetişkinlikleri bizden farksız olur. Çünkü çocuklukta bize ne öğretilirse bizim doğrumuz odur. İşte biz buna kader motifi deriz... İnsanlık demek; Sevmek, sevilmek, güvenmek, doğruyu yanlışı bilerek, adaletli olmak, merhametli, şefkatli, yardımsever, dürüst, hoşgörülü olmak demektir. Ben insanlık kelimesinin içerisinde bulunan bu sözcüklere dayanarak günümüzde insanlığın kaldığını düşünmüyorum. Yukarıda da söylediğim gibi, çocukluktan çıktığımızda emellerimiz kötü yönde değişiyor. İçimizde bazı kişiler var ki insan kelimesini bile hak etmiyor. Bir kişi başka birini kolaylıkla dövebiliyor, öldürebiliyor. Sadece fiziksel şiddet de değil psikolojik şiddet de var tabii. Ne yazık ki verebileceğim birçok örnek bulunmakta... Bu örneklere ve daha nicelerine dayanarak insanlık hala yaşıyor demek ne kadar doğru olur bilemiyorum. Buna insanlık yaşarken ölüyor denir!


Ben 1989 yılında doğdum. Lisede müziğe başladım. Üniversitede de endüstriyel tasarım eğitimi aldım. Hayatta ne yapacağımla ilgili kararım üniversitede şekillendi biraz. Hem müzisyen olup hem de tasarımla, yaratıcılıkla ve yazarlıkla ilgili şeyler yapmak istiyordum. Okurken, üniversitede şarkılar yazmaya başlamıştım zaten. Diplomamla müzik aletimi aynı anda elime alıp İstanbul'a geldim. Dedim ki, diploma biraz beklesin müzikten gideyim. Bir albüm daha yapalım, konserler verelim; hayat karşımıza neler çıkarır bakarız dedik. Sonra dönem dönem sadece müzisyen oldum, dönem dönem hem tasarımcı hem müzisyen oldum, bazen de hem müzisyen hem yazar oldum. Bu süreçte reklam ajanslarına girip reklam yazarlığı kariyerimi de sürdürdüm. Şu anda 31 yaşındayım ve hem reklam yazarlığı yapmaya devam ediyorum hem de Yok Öyle Kararlı Şeyler'de yeni albüm hazırlığındayız. Hatta bir ay sonra çıkacak. Bu salı günü de klip çekimimiz var, devam ediyor. Bir yandan da Gain platformunda Teleskobuma Takılanlar adındaki kendi içeriğimi hazırlıyorum. O da şimdi başka bir şeye evrilecek, devam ediyor. Yani akış halindeyiz. Çok yönsüz olarak tanınmak isterdim. Tek yönlü olmayı çok isterdim gerçekten. Orada uzman olmak, hayatta bir şeyi seçip -mesela masa tenisi- onun uzmanı olmak, olimpiyat oyuncusu olmak isterdim herhalde. Ama öyle bir şey olamadı. Her şeyden biraz yapmaya çok hevesim var benim çocukluktan beri. Duramıyorum yani. Yemek yaparken bile diğer elimle gazete okuyorum veya başka bir şey yapıyorum. İki elim varsa onu hakkı ile kullanmaya çalışıyorum. Kendimi nasıl tanıtırım: Evet çok yönlü ve içinde fikir bazlı bir şeyler yaratmaya meyilli, üretmeye meyilli işler yapan bir adam olarak tanıtabilirim. Hafif romantik, hafif muzip ama çalışkan, hayatı seven, eşini seven bir insanım. Tabii değişmek müziğin de insanın da doğasında var. Zaten aynı kalmak, aynı şeyi sürekli yapmak çok sıkıcı bence. O yüzden anlayabiliyorum o değişim psikolojisini diğer gruplarda da. Hangi yöne doğru değişecekleri kendi kararları. Pop yapan biri rap veya rap yapan biri türk sanat müziği yapabilir. Her şey olabilir, iyi hissediyorsa yapsın. Bizdeki değişim ise şu oldu: Biz çok özgün başladık yani nevi şahsına münhasırdı bizim başlangıç, çok iddiasızdık. Beş kişi dinlese İyi ne güzel beş kişi. diyorduk. O iddiasızlığın baya bir faydasını gördük. Sonra çok yayılınca, milyonlarca dinlemeye ulaşınca ve bundan para da kazanmaya başlayınca bu sefer şirketler, sponsorlar girdi işin içine ve ciddileşti. Sonra biz de acaba genele mi oynasak diye düşündük bekleyen albümde, şarkı sözü kısmında. Çok sevdiğim ve içten bulduğum şarkılar var. Örneğin 'Yolların Sonundayım' veya 'Kalabalıklar' falan çok dürüst şarkılar. Bazı şarkı sözleri, bence severler diye düşünüp yazdığım sözlerdi. Sonradan pişman oldum. Şu anda yeni yaptığımız şarkılar; yine eski YÖKŞ gibi tamamen istediğimiz, gerçekten düşündüğümüz, biraz daha muhalif, dinamik ve britrock diyebileceğimiz ögeler taşıyan güçlü müzikler olacak. Mart ayında çıkacak. Uzun bir aradan sonra biz de heyecanlıyız tabii, dinleyicilerimize yeni bir şeyler sunacağız. Kadromuzda değişiklik oldu ister istemez, hem pandemiden hem hayat şartlarından dolayı. Eski gruptan bir tek klavyeci Çağrı ve ben varız şu anda. Davul, bas ve gitarda yeni arkadaşlarımız var. Yeni bir grup, yeni bir ekip olmanın da kimyası ve enerjisi iyi hissettirdi açıkçası. Onların da yetenekleri sayesinde bence çok daha güçlü bir YÖKŞ bekliyor dinleyenleri. 4. Son zamanlarda GAIN Medya'da yeni bir program yapmaya başladınız. Bu galiba sizin ilk kişisel projeniz. Genel olarak Teleskobuma Takılanlar nasıl başladı ve bu projenize karşı geri dönütler nasıldı? Bunu merak ediyoruz. Evet. Yani benim ilk defa tek başıma yaptığım bir şey, şimdiye kadar hep ekip çalışmasıyla bir şeyler ürettim ben. YÖKŞ'te de, üniversitede de, iş hayatında da, falan. Ama teleskobuma takılanlar; çekimiyle, kurgusuyla, seslendirmesiyle, metin yazarlığıyla falan tamamen benim yaptığım bir işti. Zaten küçük de bir şey, prodüksiyonu var yani. Bir teleskobum var ona telefonumu bağlıyorum, başlıyorum kaydetmeye. Bir oraya doğrultuyorum, bir buraya doğrultuyorum. Pandemi döneminde aldım ben bu teleskobu, evlere kapandık madem böyle gezelim diyerek. Teleskopla böyle Kadıköy'e, Üsküdar'a, Eminönü'ne bakıp çeşitli gözlemler yapıyordum. Aslında teleskop nedir? Uzay gözlemleri, gökyüzü gözlemciliği için icat edilmiş bir şeydir ama ben bunu biraz gökyüzündeki yıldızlardansa şehirdeki yıldızlara çevirdim merceğimi ve onlardan çok acayip hikayeler doğduğunu fark ettim. Bizim eski davulcumuz Boğaç sağ olsun GAIN'e önermiş beni, Erdem böyle bir şey yapıyor, belki ilginizi çeker. diye. Bana ulaştılar Bize bir demo hazırlar mısın? Nasıl görüneceğine bakalım. En az 2-3 dakikalık bölümler olsun. Seslendir sen bunu. şeklinde onlar da biraz yönlendirdi. Onlar hem Reels'de yaptığım şeyi istediler içerik olarak hem teleskobu ama ben çalıştığım için bir yandan ikisinin mümkün olmadığını söyledim. Teleskobu yapabileceğimi söyledim öncelik olarak, başladım ve 7 bölümlük bir anlaşma yaptık onlarla. Son bölümü bu hafta pazar yayınlanacak. Çok güzel bir yolculuktu, aşırı keyif aldım. Çok yordu beni hem iş hem müzik hem bu içerik üretimi ama şu an geldiğim yerden çok memnunum. Sonsuza kadar insanlığın izlemesi için programlar kısmında duracak 7 bölümlük bir içeriğim var. Müzisyenlerin çoğu -eğer besteci ya da aranjör değilse- sadece konserle geçiniyor. Bu nedenle müzisyenleri ve müzik emekçilerini pandemi çok etkiledi. Sadece bu işi yapan eşim dostum büyük sıkıntılar çekiyor. En temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak düzeydeler şu an. Devletimiz de çok geç kaldı. Gönül isterdi ki çok daha erken davranıp en azından temel yaşam standartlarını karşılayabilecek bir şeyler verebilseydi sanatçılarına. Ordan da bir destek göremeyince müzisyenler evlerine kapandılar. Ben bu açıdan şanslıydım. Çünkü çok evvelden beri hem mesleğimi hem de müziği bir arada sürdürmeye çalışıyorum. Bu beni bazen yorardı. Mesela müziğin iyi gittiği zamanlarda arkadaşlarımı kıskandırdım. Onlar kulise çok erken giderlerdi, takılmaya başlarlardı. Ben geç kalırdım. Keşke sadece müzisyen olsam derdim. Ama şimdi iş tam tersine döndü. İyi ki bir mesleğim varmış dedim. Ama empati yapıyorum ve tabiki de sarsıcı ve kötü etkiledi diyebilirim cevap olarak. Şarkı Sergisi, üniversitedeyken akımda olan bir konsept idi. Ben o zamanlar çizim odaklı bir eğitim alıyordum. Bir yandan şarkı da yazdığım için şarkı çizmeyi bu derslerde yapardım. Kafamda bir şarkı var sözlerde tıkanıyorum, onun dünyasını çizerdim. Örneğin ilk Armut şarkısını çizmiştim. Sokağı çizdim, çocuğu çizdim, eline salça ekmek çizdim, gördüm ki şarkının aslında bir dünyası var. Kafama attım bu fikri, yıllarca içimde durdu bu fikir benim. Daha sonra 2014'te ikinci albümümüz çıkınca bir lansman yapmamız gerekti, lansmanda genelde arkadaşlarını ve basını davet edersin ve konser gibi yeni albümünü çalarsın. Bu tarz lansmanlarda benim sevmediğim şey şudur; ilk kez dinliyorsundur o şarkıları, eşlik de edemezsin. Öyle klasik bir lansman yapmayalım dedik ve Şarkı Sergisi yapmaya karar verdik. İki disiplinin bir araya getirilmesiydi bizim için. Çeşitli tasarımcılara ulaştım. Bütçemizin de olmadığını belirterek fikrimi paylaştım, satıştan elde edeceğimiz geliri onların alabileceğini söyledim. Aramızda böyle bir anlaşma yaptık. 17 sanatçıyla Karaköy'de sergimizi açtık. 4 gün açık kaldı. 4 gün içinde binlerce insan geldi. Çok güzel bir etkileşim yakaladık. 2017 yılında ikinci sergimizi Bekleyen albümümüzde yaptık. Sonny'nin sponsorluğunda Zorlu bize kapılarını açtı. 10 şarkımız olduğu için bu sefer 10 farklı sanatçıyla çalıştık. Sergimiz 3 ay kaldı ve daha fazla insana ulaştı. Çok güzel bir projeydi. Bahadır abiyi ise Afili Filintalarda keşfetmiştim. İçinde birçok yazarın olduğu edebi bir sayfa vardı. Ordan bir şiirini bir şarkımda kullanmak için mail atmıştım. Sağolsun o da olumlu karşılık verdi. Domates şarkısının sonunda onun Hobby şiirini kullanmıştım. Oradan bir ilişki yakaladık, 2 yıl sonrasında Erdemcim böyle bir kitap yazıyoruz, bu kitabın müziğini sen yap çok isterim dedi. Bana kitabın taslağını yolladı. Ben de bir gece de kitabı okudum. Ertesi gün de şarkıyı yazdım. Çok hızlı oldu. O zaman da çok yoğundum sabahlayarak çalışıyordum. Bir şeyler üretme isteği güzel insanlarla buluşturuyor, farklı kapılar açıyor. Bence bunlar düzenli olarak bir şeyler üretmenin faydaları. Yeni bir özellik zaten Instagram'daki bu reels özelliği, Ağustos ayında çıktı. O zamana kadar hayatım boyunca ben de hep dikey video çekmiştim. Normalde videolar yatay çekilecek formattayken ben nedense dikey formatta örneğin Kevser'i çekmiştim yıllarca ya da dolaşırken bir şey gördüğümde falan. Böyle bir özellik gelince de dikey formatta bunu kullanma imkanı sunulunca ki en önemli ve en güzel kısmı bir de müzikle, telif sıkıntısı yaşamadan istediğin herkesin müziğini kullanabiliyor olmak bence. Öyle de olunca Aha bu tam benlik, deneyeyim dedim. Birkaç deneme yaptım ve baktım güzel, insanlara ulaşıyor, beğeni de alıyor. Sonra biraz daha ciddiye alarak yapmaya başladım. Daha iyi müzikler seçip kurguları ona göre oturtmaya çok özen gösterdim. Premier Pro öğrendim, sırf bunu daha iyi yapabilmek için. Telefonuma Premier Rush indirdim, tavsiye ederim kurguya ilginiz varsa. Çünkü Instagram'ın içinde yapmak çok zor, biraz uğraştırıyor yani. Sonra 'We Are The Walkers' adlı sayfa benimle iletişime geçti. Tabii o da bazı açılardan çok sınırlı, örneğin; içki, marka, çocuk ve ibadethane gibi şeylerin video içeriklerinde kullanılması yasak, yasalar gereği. Ben de severim böyle kuralları, bence yaratıcılığı dizginliyor. Tamam ya, bunların olmadığı şeyleri yapabilirim. dedim. Anlaştık ve hem kendim hem de onlar için bu işi yapmaya başlamış oldum. O da son bulacak yakında ama başka teklifler de geliyor tabii markalardan. Değerlendiriyorum teklifleri. Sanata yönelmem resimle oldu aslında. Sanatçı olmak çok büyük bir lütuf bence, ben hala kendimi sanatçı olarak görmüyorum. Ama sanatçı olmak için çalışıyorum. Sanata olan ilgim çocukluktan beri hep vardı. Çocukken bol bol resim çizerdim, yarışmalara katılırdım. İlkokulda ve ortaokulda derecelerim vardı. Bulunduğum sınıflarda en iyi resim çizen bendim. Sevdiğim kızların defterlerine onların sevdiği çizgi film karakterlerini çizerdim. Ya da derbeder aşık erkek arkadaşlarımın hoşlandığı kızların portrelerini çizerdim. Onlara kontör karşılığı satardım. Aslında spora da ilgim var, sporcuydum da. Sporcu bir anne babanın oğluyum ben. Futbol, basketbol, voleybol spor dallarında iyi bir oyuncuydum. Ama müzikle tanışmam lisede oldu. Lise hazırlıkta ilk gitarımı babam aldı. O gitarla klasik eserler çalmayı öğrendim. Çok iyi bir gitarda değildi. Sonra hemen 2005-2006 dönemin rock akımına kapılıp Athena, Duman, Şebnem Ferah gibi şarkıcıların şarkılarını yalayıp yuttum. O zamanlar çok kolay değildi internette akorları bulabilmek, tamamen dinleyerek öğreniyordum. Gitarı elime alıp dinleye dinleye saatlerce tek başıma uğraşıyordum. Daha sonra kendimi keşfetmem çok uzun sürmedi. Acaba kendim yazsam nasıl olur diye merak etmeye başladım ve bu merakla başladı. İlk yazdığım şarkı çok kötü oldu, daha sonra yazdım yine kötü oldu derken aralarından daha az kötüyü buldum. Daha sonra iyi bir şeyler çıkmaya başladı. Daha sonra sevdiğim, gerçekten iyi oldugunu düşündüğüm birkaç parça daha yazdım derken ilerledi. Önce Gelişi Güzeldi grubun adı daha sonra Yok Öyle Kararlı Şeyler oldu. Hiç de sevmem aslında böyle bir şeyler önermeyi, aslında herkes kendi keşfetmeli. Çünkü bende çalışan bir şey başkasında işe yaramayabilir. Kendi deneyimlerimden yola çıkacak olursam merak, heves ve empati çok önemli. Ya da iki şey söyleyeyim: Merak ve empati. Merak sizi geliştiriyor, sürekli heyecanda tutuyor ve sıkılmıyorsunuz. Sonuç kötü bile olsa iyisini merak ediyorsunuz ve devam etmenizi sağlıyor. Empati de şunu sağlıyor; sonuçta yaptığın reklam, tasarım, şarkı da olsa bir kullanıcısı vardır. Dolayısıyla empati de şurada devreye giriyor, o kişiyi anlamamızı ve tahlil etmemizi sağlıyor. Yani bu o kişiye hitap eder mi, ona yansır mı veya onun hayatında bir yere dokunur mu? Sırf kendi hoşuna gidiyor diye reklam yazamazsın veya çok güzel oldu diye şarkı yazarsan eğer eyvallah da yayılmaz, insanlara dokunmaz ve çok kişisel kalır. Bu kişiselliğin sınırlarını aşmak için empati, devamlı kendini geliştirmek için de merak gerekiyor. Bu iki kalıbın dışında çok bir şey söyleyemeyeceğim.


Kendimi kaybediyorum. Belki de bırakmalıyım tıpkı bir ağdan aşağı sallanan örümceğin uçuşu gibi. Ne sabit, ne tamamen kontrollü. Tam kararında. Belki rüzgar çıkar da ağda savrulurum, çarparım; ruhum kan revan bedenim ziyan. Bırakırım, düşünmem, plan yapmam, oyun kurmam. En denilenlerin duvarlarının bin kat arkasına hapsettikleri şeyleri hissedip de tiksinmem. Görmem belki, bakmam. İsterim, olmayınca bırakırım. Bırakmak istemem, sarılırım. Çok konuşurlar boş konuşurlar hep konuşurlar emin konuşurlar takılmam, acır geçerim. Şaka der geçiştirirler, çok bilirler, umursanacak bir şey yoktur, ciddiye almaz, değer verdiğini sanar lakin vermez, veremez ve fakat değer görmek ister. İlişmeseler, dursalar, yaşayıp gitseler. Bazen çok fazla şey deniyor, bazıları çok derinlerde duyuluyor. -İyiysen iyi, kötüysen kötü. Kim iyi kim kötü, ne iyi ne kötü, iyi ne kötü ne? Kendine yeteceksin, kendini seveceksin, kendinle konuşacaksın, kendini duyacaksın, kendini anlayacaksın, kendini çözeceksin, kendini yaşayacaksın. Yoksa çekiştirilip durursun, malum; yalnızken bile çoksun.


Sayın okur, okumuş olduğunuz bu film yorumunu beklediğinizin aksine filmin sinematik değerini anlatmak için değil ana fikrin etkileyiciliği ve hayati değeri için yazma gereği duydum. Filmimiz doğayla iç içe çok güzel bir evde yaşayan çok güzel bir kız çocuğunun orman gezileriyle başlıyor. Her fırsatında soluğu ormanda alan bu tatlı kızımız özgürce gezer ve keşifler yaparken gördüğü bir tilkinin güzelliğinden büyüleniyor. Artık kızımız evden tilkiyi görmek için çıkıyor, kitapları tilkiyle ilgili daha çok şey öğrenebilmek için okuyor. Kendi içinde sahiplendiği ve arkadaş gördüğü tilkisi aklından hiç çıkmıyor. Kar demeden kış demeden o kadar büyük çabalarla tilkisinin peşine düşüyor ki bu küçük kızın çabalarına hayran kalıyorsunuz. Tilki kızı gördüğü ilk zamanlarda ondan kaçıyor. Tatlı kızımız pes etmiyor ve tilkisinin de onunla bağ kurmasını sağlamak, onunla arkadaş olmak için elinden geleni yapıyor. Yollara yemekler bırakıyor, onu kurtlardan kurtarıyor, yuvasının başından ayrılmıyor ve daha neler neler... Gel zaman git zaman kızımızın uğraşları sonuç veriyor ve tilki de alışıyor bu duruma. Bir de bakıyoruz alışılmışın dışında bir arkadaşlık başlıyor tilki ve kızımız arasında. Bu tatlı arkadaşlık devam ederken kızımız elinde olanla yetinmiyor. Keşke canı istediğinde gitmese, keşke bana daha çok itaat etse diyor ve çok sevdiği tilkisini daha çok kendisine bağlamak istiyor. Tilkisinin duygularını dikkate almadan gerçekten de çabalıyor bunun için. Tasma takmaya çalışıyor başta. Tilkisinin buna karşı çıkması ve kendini kurtarması hem şaşırtıyor kızımızı hem de sinirlendiriyor. İstediğini elde etmek başlıca hedefi oluyor o andan itibaren. Ve en yapmaması gerekeni de yapıyor filmin sonuna doğru: Tilkisini evine alıyor ve ona hiç çıkış yolu bırakmıyor. Filmin hazin sonunu isterseniz ben anlatmayayım size. Burada asıl istediğim filmin merkezindeki konuya mercek tutmak zaten. Beni asıl etkileyen filmin ne mekanları ne sinematografisiydi. Beni etkileyen, hayatımızda belki sık sık ihlal ettiğimiz bazı duygusal gerçekleri çarpıcı şekilde örneklendirmesiydi. Şimdi de ben o çok değerli konuyu sizlerle paylaşmak ve üzerine konuşmak isterim. Sevmek ve sahip olmak aynı şey değildir ve olmamalıdır. Bu ikisi birbirine karıştırıldığında karşımızdaki kişiye ne kadar büyük zararlar verebileceğimizi hatırlatıyor film bize. Kızımız da uzun süre uğraş vererek bağ kurduğu tilkisine o tasmayı takmak istediği anda arkadaşlığını zaten çıkmaza sokmuştu. Onu tamamen kendisinin yapmak istemesi ise arkadaşlığı değil direkt olarak arkadaşını kaybetmesine sebep oldu. Bu Sahip olma kavramını sadece filmdeki gibi anlamlandırmamalıyız. Etrafımızdaki insanların sınırlarına saygı duymamak, düşüncelerini özümsemek bir yana herkesin düşüncesini bizimkiyle aynı yapmak istemek de birer sahip olma isteği diyemez miyiz? Başkalarının kendi çizgilerini ne derece ihlal ediyoruz bunu biraz düşünmek gerekir. Bölümü bir Halil Cibran'ın Ermis kitabından bir alıntıyla bitirmek istiyorum. O bu satırları evlilik üzerine yazmış olabilir fakat bence bu değerler her türlü bireyler ilişkisine uyarlanmalı. Sağlıcakla kalın! Birbirinizi sevin, ama sevginin üzerine bağlayıcı anlaşmalar koymayın, Bırakın yüreklerinizin sahilleri arasında gelgit çalkalanan bir deniz olsun Sevgi Birbirinizin kadehini doldurun ama aynı kadehe eğilip içmeyin, Ekmeğinizi bölüşün, ama aynı lokmayı dişlemeyin, Şarkı söyleyin, dans edin, eğlenin birlikte, ama birbirinizin yalnız olmasına izin verin, Nasıl lavtadan dağılan müzik aynıysa, nağmeleri çıkaran teller ayrı olsa da, Gönlünüzü verin ama saklamak adına değil, Çünkü ancak Hayat'ın elleridir yüreklerinizi himayesine alacak olan, Yan yana olun, ama fazla sokulmadan, Çünkü tapınağı taşıyan sütunlar da ayrıdır, Çünkü bir selvi ile bir meşe, yetişmez birbirinin gölgesinde...


Anime izleyenlerin belki de birçok kez duyduğu bir cümle vardır. Bu yaşına geldin hala çizgi film mi izliyorsun!?. Bunun nedeni ise Anime yani Japon çizgi filmleri izliyor olmaları. Evet Animelerin çizgi film olduğu bir gerçek. Kelime anlamı olarak da animasyon manasına gelmektedir. Fakat Animeleri diğer çizgi filmlerden ayıran farklılıklar mevcuttur. Bu farklılıklar aslında her türlü sanatın özünde vardır. Bu farklılıkların en başında animelerin sadece belli bir yaş kitlesine hitap etmemesi gelir. Animeler tıpkı filmlerde olduğu gibi farklı kategorilere sahiptir; Gizem, Aksiyon, Macera, Romantizm, Korku veya aklınıza gelebilecek her hangi bir tür. Tahmin edebileceğiniz üzere bazı kategoriler belli bir yaş sınırı altındakilerin izlemesi için uygun olmayabilir. Bu sebeple sadece çizgi film şeklinde tanımlanmayıp tamamen ayrı bir başlık altında Anime olarak adlandırılmaktadır. Animelerin dünyaca ünlü olmasında büyük pay sahibi olan Kaptan Tsubasa, Pokemon ve Beyblade gibi animeler daha çok çocuklara hitap etse de izleyici kitlesinin oldukça geniş bir yelpazeye sahip olduğunu söylesek yanlış olmaz. Tabii her animenin muhteşem olmadığı gerçeğini de göz ardı etmemek lazım. Animelerin Japon kültürünü başarılı bir şekilde yansıtabilmeleri ise bu kadar izleyiciye sahip olmasının bir diğer nedenidir. Herhangi bir animeyi izlerken Japon kültürüne dair birçok ayrıntı görmek mümkündür. 2-Yemekler: Uzak Doğu kültürüne ait yemek kültürü ve yemek türleri görülebilir. Ramen, Yakitori, Miso Çorbası bunlardan sadece birkaçı. 3-Festivaller ve Geleneksel Kıyafetler: Yılın farklı zamanlarında düzenlenen festivallerle birlikte bu festivallerde giydikleri kıyafetleri ve neler yapıldığına dair ayrıntılı şekilde göz atma imkanı bulunabilir. Natsu Matsuri denilen Yaz Festivali en meşhur festivallerden birisidir. Bu festivallerde en çok tercih edilen kıyafet ise Kimono veya Yukata'dır. Burada Japonca dilinden de bahsedilebilir. Japonca, Türkçe ile aynı dil ailesinde bulunması sebebiyle iki dil arasında dil bilgisi bakımından birçok benzerlik görülebilir. Japonca 'ya merakı olanlar için bu iyi haberdi. Ama bir de kötü haberim var. Japonca'da 3 farklı alfabe bulunmaktadır ve üç alfabe de günlük hayatta kullanıldığından dolayı hepsini öğrenmek gerekiyor. Fakat animeler dil öğrenimi için harika bir fırsat. Aynı zamanda kullanılan dilin düzgün ve anlaşılır olması nedeniyle anime izlerken aynı zamanda Japonca geliştirebilirsiniz. Tabii bunun için ekstra çaba sarf etmek ve fazladan zaman ayırmak da cabası. Tüm bunlara rağmen idealleri olan bir insan için bu zorluklar vız gelir tırıs gider. Yukarıda bahsettiğimiz sebeplerden dolayı animeler, klasik çizgi filmlerden tamamen farklı bir çizgide ilerleyerek kendi dünyasını oluşturmuş durumdadır. Tabi bu dünyanın içine dalıp dalmamak tamamen size kalmış.


Bir yoldan çıktık. Bir yola girdik. Bir yerden ittiler. Bir yerden çektiler. Bir daldan attılar. Bir daldan tuttular. Adımız önemli değil. Belki ilerki satırlarda öğreniriz. Eğer utanmazsak, korkmazsak karşılarında. Evet, bu kelimeleri bize korku ve utanç yazdırıyor. Canlarını sıkabiliriz. Ya da canlarına yakın olabiliriz. Onları tanımıyoruz. Onları hep tanıdığımızı ve anladığımızı zannettik ama her seferinde başka bir yanlarını gördük. Bu iyi ya da kötü olabilir, fark etmez. Önemli olan hala onlarda bir BİZ bulamayışımız ve kendimizi anlatamayışımız. Ah, o güzel ama çirkin çocukluğumuz. Her günün her anında, sana dönmek isteriz. Ah, o acılı ama acısız çocukluğumuz. Çocuk olmayı çocukken de gençken de sevdik. Tabii gençken çocuk olmayı özledik, sevmekten çok. Çocuk olsak da genç olsak da bazı şeyler hiç değişmiyor. Yani sadece derecesi azalıyor ya da ar. yor o bazı şeylerin. Bunlardan biri de utangaçlığımız. Körler ülkesinde bir sağırız. Umar umar duymaya çalışırız. Ama fark ettik. Daha bizi duyan yok ki! Biz bize yeter miyiz? Bilmiyoruz. Bilmiyorlar. Dünya bizsiz de olsa onlarsız da olsa, Umudumuz korkumuzun ardında. Korkuyoruz, umuyoruz. Hep beraber, hep onlarsız...


Kuşlar bile durmuştu havada olduğu yerde...


Çölün, sıcağın, tarihin ülkesi.. Medeniyetlerin en eskisi, dünyanın annesi Mısır.. Sokaklarında yalınayak çocukların koşuştuğu, insanların onca zorluk, siyasi kargaşa ve fakirlik içinde dahi inatla yaşama sevinciyle dolu olduğu bir ülke burası. Direnmenin ve sindirilmenin en acı tecrübelerini yaşamış ve özgürlüğü hala içten içe ümit eden bir halkın ülkesi... Binlerce yıllık tarihe sokaklarda şahit oluyorsunuz. Geçtiğimiz on yıl içinde çok şey yaşamış bu ülke. 30 yıllık diktatörlüğü devirmişler. Tam rahata kavuşacağız derken bir de askeri darbe gelmiş başlarına. Şimdilerde ise halk büyük bir ekonomik zorluk içinde yaşıyor. Ülkedeki siyasi kargaşa yaşantılara, günlük hayata sinmiş. İnsanların çehrelerinden bile farkediyorsunuz bu keşmekeşi. Keşmekeş demişken size biraz Mısır'ın trafiğinden bahsetmek istiyorum. Ne şerit çizgileri ne de trafik lambası var bu ülkede. Hatta eğer ki emniyet kemeri takmak isterseniz genelde o bile yok. Sık sık kaza oluyor ama halk bunun da bir çaresini bulmuş. Kaza yapan taraflar birbirlerinden özür dileyip ayrılıyor. Ortadoğu toplumlarında genelde kadın haklarının ne kadar kısıtlı olduğunu ve kadınların toplum içine ne kadar az karıştıklarını biliriz. Ama Mısır'da pek de öyle değil. Kadın nüfusu çok fazla olduğundan ve bir maaşla ev geçinemediğinden genelde kadınlar da çalışıyorlar. Kadın sürücü sık sık görebilirsiniz. Toplu taşımada kadınlara ayrı bölümler bulunuyor. İlk başta bu bana eşitsizlik gibi gelse de daha sonra anladım ki bu tarz eğitim seviyesinin düşük olduğu bir toplumda bu ayrı bölümler tamamen kadınları korumaya yönelik. Eğitim imkanları Mısır'da çok kısıtlı. Devlet okulları hijyen ve eğitim seviyesi olarak iyi imkanlar sunmuyor. Halkın zengin kesimi ise özel okullara gidiyor. Buna rağmen Mısır'da neredeyse herkes İngilizceyi çok rahat konuşuyor. Sanırım bu zamanında yaşanan sömürülerin getirisi... Halkın dili Arapça fakat lehçe farklılık gösteriyor. Kendi ülkelerine ait bir lehçe ile konuşuyorlar. Bu dil fasih Arapçadan çok başka bir dil olmuş. Hatta öyle ki sokakta fasih Arapça konuşursanız insanlar Kuran mı okuyorsun diye dalga geçiyorlar. Mısır deyince aklımıza ilk olarak piramitler geliyor tabi.. Piramitler Kahire'ye çok yakın bir başka şehir olan Giza'da bulunuyor. Eskiden Giza, şehrin dışında kalan çöl bir bölgeymiş. Fakat artık piramitler şehrin tamamen içinde kalmış durumda. Mısır'da aslında 100'den fazla piramit olduğu söyleniyor. Fakat en bilindik üç tanesi; Keops, Kefren ve Mikerinos piramitleri, heybetleriyle insanı adeta büyülüyorlar. Ben yaptığım gezide bir piramidin içine girme imkanı buldum. Çok zor bir girişten geçiyorsunuz, dar yerlerde eğilerek yürümeniz gerekiyor ve içerde antik Mısır dönemine ait hiyeroglif yazılar bulunuyor. Dünyanın çeşitli yerlerinden gelen araştırma ekipleri piramitlerin etrafında kamp kurup araştırmalar yapıyorlardı. Piramitlerin çevresinde at veya deve ile tur yapma imkanınız var. Bu turlar insanı sanki Antik Mısır'a götürüyor ve o tarihi atmosferi hissettiriyor. Kahire'de Mısırın en büyük müzesi bulunuyor. İsmi Mısır Müzesi. İçinde Antik Mısır döneminden kalma sayısız heykeller, eserler var. Girişte karşınıza kocaman iki adet firavun heykeli çıkıyor. Müzenin özel bir odasında ise mumyalar mevcut. Buraya giriş için ayrı bir miktar para ödemeniz gerekiyor fakat girmenizi tavsiye ederim. İnsanın tüylerini ürpertiyor. Müzeyi gezerken rehber tutmak bence çok önemli. Ben ilk gittiğimde rehbersiz gezmiştim ve meğerse bilmeden yanından geçip gittiğim bir eser Mısırın en bilindik firavunlarından Tutankhamun'un tahtıymış. Ve Nil Nehri... Çöl sıcağının ortasında insanın suya hasretini götüren, İskenderiye üzerinden Akdenize dökülen bu nehir, dünyanın en uzun nehridir. Üzerinde tekne kiralayıp gezintiye çıkabilirsiniz. Gece hayatı ve eğlenceler Nil Nehri üzerinde yapılıyor. Bir çöl ülkesi olan Mısır, Nil Nehri ile adeta hayat bulmuş. Ülkeyi baştan sonra gezen bu nehir yüzyıllardır bu çöl topraklarını yaşanabilir hale getirmiştir. Mısır deyince insanın aklına ilk önce Kahire ve Piramitler geldiğini söylemiştim. Fakat Mısır'ın İskenderiyesi bambaşka. Akdeniz kıyısında bulunan bu şehre ilk gittiğinizde Kahireden hiçbir farkı yok diye düşünüyorsunuz. Fakat sahile yaklaştıkça denizin tuzu genzinizi yakmaya başlıyor. 50 derece sıcağı yaşadığınız bir ülkede masmavi denizin insana verdiği huzuru size anlatamam. Karşı kıyı ise Türkiye. İskenderiye'de bulunan İskenderiye Kütüphanesini birçoğunuz duymuşsunuzdur. MS. 300'lü yıllarda çıkan kargaşalar nedeniyle yakılan bu kütüphanede sayısız bilim ve kültür hazinesi yok olmuş. Günümüzde ise oldukça modern ve çok büyük kütüphane inşa edilmiş. Gidip görülmeye değecek güzellikte. Dünyanın en önemli kanallardan biri olan Süveyş Kanalı Mısır'dadır. Osmanlı idaresi döneminde açılan bu kanal, 1950'li yıllarda dünyada Avrupa, İsrail, ABD gibi güçlerin de içine karıştığı büyük bir krize sebep olmuştur. Yıllarca özel şirketler tarafından yönetilmiş ve 2015 yılında ise Mısır hükümetine devredilmiştir. Bu kanalı bizzat gidip görme ve hatta orda yüzme imkanına sahip oldum. Mısır dünyanın en eski medeniyetlerinden biri olması sebebiyle kendine Dünyanın annesi diyor. Buna kesinlikle katılıyorum. Sokaklarında yürürken bile insan tarihle burun buruna geliyor. İnsanların cana yakınlığı ve Türk halkına olan sevgisi ise ülkeyi ayrı bir güzelleştiriyor bence. Çünkü kendinizi hiç yabancı hissetmiyorsunuz. Bir sürü peygamberin, dinin, tarihin başkenti olan bu ülke, benim hayatımda çok önemli bir yere sahip. Onu hayatımın sonuna kadar seveceğim ve yerini hep ayrı tutacağım.


Adeta; yüzyıllarca ölümsüzlüğü arayanlara, toplu cevap niteliğindeki kitap. Ertesi gün hiç kimse ölmedi başlangıç cümlesi ile okuyucunun merakını hortum gibi içine çekiyor. Yazar ayırmasa da sanki iki bölümmüş gibi: ölümsüzlük durumunun önce insanların sonra da ölüm görevlisinin kendi dünyasında nelere sebep olduğunun anlatıldığı bölümler. Düşünün; bir sabah uyanıyorsunuz ve sadece sizin ülkenizde kimse ölmemiş! Sonraki gün, sonraki gün hep aynı... Gündelik hayattaki her şey yerli yerinde, sadece ölüm yok! Önce kalplerde bir sevinç dalgası tabii... Sonra, zihinlere hücum eden sorular ile dalga dalga büyüyen bir kaos. Önce kilise panikliyor; Ahiret, dirilişe inanış olmazsa ne yapacağız? diye. Sonra cenaze hizmetleri, sigortacılar, hastaneler, huzurevleri, ölümü dört gözle bekleyen hastalar, aileleri, halk ve tabii ki hükümet... Halkın bir kısmı ölümsüzlüğün devasını ararken, illegal örgütler bu soruna radikal çareler üretmeye başlayıp sorunu bambaşka bir boyuta taşıyorlar. Sonrası ise daha derin ve dünya siyasetinin alışık olduğu konular diyebiliriz... İlk bölümün inanılmaz gerçekçi kurgusu, Ölüm'ün sürpriz planlarıyla geri döndüğü ikinci bölümde masalsı bir anlatıma dönüşüyor. İlk bölümde mantığına bolca mesai yaptıran okurlar, her romanda var olmasını beklediğimiz ana karakteri bulamamış okurlar, ikinci bölümde beyinlerini yormasınlar, gidişatı sadece duygularıyla takip etsinler derim... Bu arada; eserin garip sonu bazı okuyuculara Saramago'nun şu ünlü sözünü hatırlatabilir; Aşk en büyük devrimdir. Bazı okurlar ise Ne alaka? deyip son sayfaları tekrar okumak isteyebilir... Ayrıca, bilinmeyen ülkelerin efendisi olan Saramago, bu eserde toplumların ikiyüzlü ve bencil ahlak anlayışına öyle bir ayna tutuyor ki, çok tanıdık! Ben, Saramago eserlerini okumaya Körlük ile başladım. Yazım tarzı ile ilgili duyduklarımdan dolayı endişeyle başlasam da şu sonuçlara vardım diyebilirim; Yazarın işlediği konular o kadar enteresan ve enfes ki, artık nasıl yazdığıyla ilgilenmiyor, sadece konuya odaklanıyorum. Ve bir de, yazarın noktalama işaretlerindeki asiliği ve başına buyruk cümle akışının okuru yıpratması, her eserinde söz konusu değil! En azından Körlük, Görmek, Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş ve Bilinmeyen Bir Adanın Öyküsü eserleri, ellerimde ve ruhumda öyle kolayca akıp gitti ki; bence buna dahil değil. Filin Yolculuğu'nu okumadan önce ise derin bir nefes alın derim... Son olarak; içinden geçtiğimiz pandemide, bulaşıcı bir körlük sebebiyle bir toplumun çöküşünün anlatıldığı Körlük eseri basım rekoru kırsa da, okurlar bolca Körlük'ün kurgusuyla empati yapsa da, Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş'un da şimdimize dair çok şey anlattığını düşünüyorum. Bu eserde halk ve hükümet ölümsüzlüğe çare arıyor, biz ise ölüme, ama çare arama yöntemlerimiz çok benziyor aslında... Yani tam da bu dönemde okunması, çok manidar olabilir.


Menzili kısa çığlıklara benzeyen kelimeler çizen suya, Parçalanan irislerimde son bir çaba gibi... .. çünkü kalbini açan insan intiharı az da olsa göze almıştır.. -Deniz Karakulak Keyifli okumalar ve iyi akşamlar dilerim.


Her sabah uyanır uyanmaz duyumsamak istediğim ilk şey; güneşin yeni bir güne merhaba dediği ilk anlarında yüzünde oluşan o sıcaklığını bütün hücrelerime kadar hissetmek olmuştur. Hele ki böyle bir mevsimde, sessiz sedasız yeryüzünü selamlayışı yok mu? İnsanlığın bitmek bilmeyen telaşlarına inat tüm zarafetiyle pencerelerimizi narince tıklatması... Gönlünü kaptırmamak mümkün değil. Ama her şeyden çok beni etkileyen öyle bir yanı var ki, ilk ne zaman keşfettim kendimde bu heyecanı hatırlayamıyorum. Bazen çocuk gibi oyun oynadığımı hissediyorum onunla. Sanki içimde saklı kalmış şeyleri ortaya çıkaracak ışığı bekler gibi. Belki de kendi gölgemi bekliyorumdur, kim bilir? Bazen alıyorum karşıma yansımamı sanki gerçekten biri varmış gibi konuşuyorum. Ya da kimi zaman bir duvarın ön yüzünde kesişiyor yollarımız, durup dikiliyorum tam karşısına görseniz minicik ben; öylesine güçlü, kuvvetli, cüsseli görünüyorum ki. Gururlanıyorum. Hani bazen canım kendi fotoğrafımı çekmek istese, işte arayıp da bulamadığım o siluet çıkıyor kadrajıma. Gözlerimdeki yaşlar, suratımı ele geçiren yorgunluk, saçlarımın dağınıklığı... Bütün gerçekler kaybolup yerini amansız bir gizeme bırakıveriyor. İşte belki de o an, unuttuğumuz kimlikler hatırlatıyor varlığını arka ceplerimizden. Kimsin, nesin, nerelisin, kaç yaşındasın... Bir sis dumanı kaplıyor etrafı ve sadece yansımaların dans ettiği bir sahne kalıveriyor geride. Bu bana neyi anımsatıyor biliyor musunuz? Hakikati. Dünyadaki her şeyin bir yanılsama olduğunu. Bazen başımı kaldırıp saatlerce gözümün gördüğü yansımaları izliyorum. Mesela şu zehirli, kötü kokan ağaç... Hani dokunmak isteseniz içinizde bir dürtü elinizi tutup sakın diye bağırmak ister. Peki gölgesi... İşte bakın oysa aynı sıradan bir ağaç gibi. Hatta o kılçıklı yaprakları nasıl da şaşalı. Hepimizin mutsuz anları vardır, içimizden hiçbir şeyin gelmediği, kimse konuşmasın bir şey demesin öylece yanımızda dursun isteriz, gölgeler gibi. Bazen omzumuza değen bir el ayağa kaldırır bizi işte o yoksa yanında, yansımana bırakmalısın kendini. Onun seni ne kadar güçlü gösterdiğine, bütün zaaflarını gizlediğine. Eskiden bunu ilk ben buldum sanırdım. Bu duyguya eriştim ya artık yalnız değilim derdim. Şimdi etrafıma bakıyorum da güneşin, aydınlığın olmadığı yerler bile gölgelerle dolu. Acaba diyorum herkes kendi kendini güçlendirmekle mi meşgul, sonra bir bakıyorum ne duvar var kendilerini izledikleri ne de ihtiyaçları olan ışık... Çığ gibi büyüyen sahte yansımalar bunlar. Zifiri karanlıkta bile sizi yakalayıp, pençesine alan. Öyle bir şey ki gerçeğini arar gözlerin, ne yazık ki görmek istediğin her şeyi, her yeri siyah buluverirsin. Ve en makus yanı sahipsiz gezen gölgelerin içinde masum olanlarını da kaybetmemiz. Kısacık bir zevk, saniyelik bir tatminkarlık için bu kadar çok düzmecenin at koşturduğu bir dünyanın, hakikatle örtüşmediği aşikar.


Dünya, karşılık beklemeden bizim için sakladığı onca güzelliğiyle hepimize kucak açmışken, ona karşı nankör değildik. Güneş, her sabah yüzümüze doğduğunda o ışığın ne kadar kıymetli olduğunu bildik. Ağaçlara, okyanuslara, kedilere, köpeklere, yağmura, kara her daim saygımız sonsuzdu. Doğayı sevdik çünkü onsuz olmazdık. Her fikre saygı duyarak yaşamayı, yaşatmayı öğrendik. Haksızlıklara karşı sesimizi çıkarmaktan korkmadık. Kendi değerlerimizi korumak için olduğu kadar başkalarının değerlerini korumak için de vardık. Bizi biz yapan, bizi insan yapan ne varsa hakkını vererek yaşadık. Çünkü yaşam, kaybetmeden değeri anlaşılandı. Çünkü hayat, beklemek için çok kısaydı. Çünkü henüz hayallerimizin gerçekleşeceğine inancımız tamdı. Hem biz, hep ileriye bakacağımıza ve kardeşçe yaşayacağımıza söz vermiştik.


Harika bir gün batımı, parıl parıl bir güneş, sarı turuncu kırmızı... Hayatlarımız yoğun, işlerimiz yoğun, hayallerimiz yoğun, beklentilerimiz yoğun, düşüncelerimiz yoğun... Derin nefesler alıp, el ele kol kola kendimizle, sevdiklerimizle yürümeyi ihmal etmeden, kocaman gülümseyip, güneşe dönüp, kollarımızı açarak, güzel sevmeyi, incitmeden acıtmadan sahiplenmeden beklemeden sevmeyi bildiğimiz, gelen sevgiyi güzelce ve bilgece karşılayıp, sevgiden ürkmeden, sevgiyi kullanmadan, yararlanmadan, besleyip büyütüp güzelleştireceğimiz, güzelleşeceğimiz günlerimizin, sevdiklerimizin, sevenlerimizin bol olduğu, hep olduğu aylarınız günleriniz anlarınız daim olsun. Kumpanyalarda hem çalıp oynayıp gezen tarafın coşkusunu hem de geçip gideceğini bildiği bir harikalığı büyülenmişcesine her anın tadına vararak izleyen o seyircilerin heyecanı gibi, heyecanımızı hep diri tuttuğumuz, her anı değerini bilerek yaşadığımız, inişlerimizi de çıkışlarımızı da sevdiğimiz, başarımızı ve hayal kırıklıklarımızı kucakladığımız, mutlu anları dozunda abartabildiğmiz, sevdiğimiz sevildiğimiz günlerin elimizi bırakmaması dileğile... Bir an sıyrılıp o koşuşturmanın içinden, nefeslenin,


Tam silecekken aklıma geliyor, o kelimeyi de ben yazdım. Çok zor geliyor o an onu silmek. Sildiğimin gölgesinde yeni bir kelime ile söze başlıyorum. Sıralıyorum art arda kelimelerimi ama bu sefer uyumlu oluyorlar birbirleriyle... Neyse diyorum ve devam ediyorum yazmaya... Klavyede yazı yazmak ve kalemle yazı yazmanın farkı geliyor aklıma. Klavyede yazsam silmek o kadar ağır gelmeyecekti biliyorum. Yazmak ve silmek hissi o tuşlarda daha farklı olduğunu hissediyordum. Sanki ben yazmamışım gibi ne kadar da rahat siliyordum. Kalemle yazdığımda çaba işin içine giriyordu. Silmek de yazmak kadar çok değerli geliyordu artık gözüme... Yazdıklarımla daha çok bağ kurdum o an. Artık benden bir parça bırakmıştım kağıda.


Ne öyle alelade ne de fevkalade olsun. Ne orkide gibi narin ne de kaktüs gibi dikenli. Ne ateNü olup yakan ne de su olup söndüren mesela. Bir duyan bir daha duysun adnInnI. Ne Nüiir gibi knIsa ne de roman kadar uzun olsun.


Hava sıcak ve güneşliydi. Ormanda asırlardır süre gelen sessizlik bozulalı birkaç yıl oluyordu. Fakat her seferinde bu gürültü bastırılıyor ve ormanı tekrar sessizlik kaplıyordu. Bu yeni bir hayvan topluluğunun isyanına kadar sürüyor ve gürültüler yeniden başlıyordu. O gün ormandaki kedilerin protesto günüydü. Bütün kediler bir araya gelmiş Kedilere adalet, kedilere refah ve kediler için özgürlük adına yürüyorlardı. Asırlardır var olan aslan hakimiyetine karşı düzenlenen bu yürüyüşte kediler kendileri için ne istiyorlarsa tam tersini de köpekler için istiyorlardı. Köpeklere karşı nefretlerini açıkça dile getirip, onlara adaletisizliği ve onların özgürlüğüne gaspa razıydılar. Onlar tüm bu adalet, refah ve özgürlüğü yalnız kendileri için istiyorlardı. lanların orman içinde güvenlik adına görevlendirdiği tilkiler ile eşekler arasında arbede yaşanmıştı. Eşekler de kendileri için adalet, refah ve özgürlük adına yürüyorlardı. Fakat atlar ve zebralar buna layık değillerdi. Yalnızca kendileri için olmalıydı bunlar. Her hayvan topluluğu kendi içinde bunları düşünüyor ve cüret edebilenleri gösteri, yürüyüş, protesto gibi yollarla seslerini duyurmaya çalışıyordu. Fakat seslerini kimse duymuyordu. Öyle ki ormanın dört bir yanına haber dağıtan güvercinler bunlardan kimseye bahsetmiyordu bile. Çünkü aslanlar buna izin vermiyordu. Bu yıllarca böyle süregeldi. Ta ki aslanlar için biriktililen kışlık yiyecekler ortadan kayboluncaya kadar. Çalınan yiyeceklerin olduğu bölgeye en yakın iki hayvan topluluğunun liderleri aslan kralın karşısına çıkarıldı; Kediler ve köpekler.. İki topluluğun lideri de suçlamayı reddediyor ve kendilerinin hiçbir şey çalmadılarını savunuyorlardı. Fakat kral iki lideri de dinlemedi bile ve o kış iki topluluğa da yiyecek verilmesini yasakladı. Bu o iki topluluğun da ölümü demekti. O akşam kediler ve köpekler bir araya gelip yıllardır aralarındaki husumete rağmen bu karara birlikte karşı çıkmayı düşündüler. İki taraf da bu fikri kabul etti ve o akşam ormanın gördüğü en büyük isyan başlamıştı. Kedilerle köpekleri bir arada gören eşekler ve atlar da mecburi bir barışmaya karar verdiler ve hayvan toplulukları tek tek bu gösteriye katılmaya başladılar. Tilkiler ne yaparlarsa yapsınlar fayda etmiyor ve kızgın hayvanları asla durduramıyorlardı. Çünkü artık onlar ayrı ayrı değil bütün bir orman olarak birliktelerdi ve bu onları yenilmez kılıyordu. O gece aslanlar ormanı terk etmek zorunda kaldılar. Ve orman halkı her topluluktan birer lider seçip ortak yeni bir düzen kurdular. Ve hala kediler, köpeklerin eşekler ise atların adaleti adına savaşıyorlar. Çünkü biliyorlar ki, düşmanına adil olmayan sistem sana da adil olmayacaktır.


İnsan kaç yaşına gelirse gelsin bazı şeyler ruhuna yapışmış kara leke misali hiç geçmiyor ne yazık ki. Belleğimize takılı kalmış onlarca hatıralar... Anıların da bir silme tuşu olsaydı keşke diyorum çoğu zaman. Bazen çocukluğuma gidiyorum, aynı acıları tekrar tekrar yaşıyorum. Olaylar, kişiler farklı olsa da duygular hep aynı kalıyor. İnsan doğduğu yeri unutmak ister mi? Özlemez mi hiç? Bizim semt; nasıl anlatsam, kuytu bir köşede unutulmuş, terk edilmiş, dönen dünyaya dahil edilmemiş gibi, aynı dertlerle bürünmüş onlarca evden oluşmuş. Hiçbir şeyden habersiz öylece sürüp giden dört mevsim yalnızlıklar. Korkular, telaşlar bitmek bilmeyen bir hengame. Dünyayı kapı kapı dolaşmışlar da nerede yoksul insan varsa bu semte toplamışlar gibiydi. Bütün duygulardan yoksun, özgürlüğün olmadığı, kahkahaların giremediği, düşünmenin yasak kılındığı... Bu yüzden olacak ki; kendi varlığımızın hacminden bile şüphe ederdik. Çıplak ayaklarla hürriyete koşamaz, kaygısızca uçurtmanın ipini salamazdık umutlara. Kadınlar korkmadan güneşi yüzlerinde hissedemezler, babalar kendilerini bin yıllık mücevher gibi sandık diplerine saklarlardı özenle. Bilmezdik hiç aldırışsız olmayı, diken üzerinde tabiri sanki bizim için yazılıp çizilmiş-ti. Birimiz acısını belli etse yer yarılıp altında kalacak sanırdık. Saate bakarak geçip giden zamanlar yoktu hiçbir vakit. Gündüzü devirir, karanlık tenini ürpertince silerdik terimizi. Bir taraf devamlı soğuk ve karanlığa bakardı. Yarı aydınlık pencereler ardında titreyen anne babalar, ağlayan çocuklar olurdu devamlı. Boğazımızda hep bir yumru ile büyütüldük biz. Korkardık ufacık bir neşe beraberinde yeni ızdıraplar getirir diye. Gülmeyi kötü haberin bekçisi ilan ederdik. Bastıra bastıra varlığını bile unuttuğumuz duygular altında sıkışıp kalırdı ruhlarımız. Kurtulmak cesaret demekti. Cesaret ise güç... Gücün yoksa cesaret ne mümkün, kuyruğunu kıstırır susup çekilirdin köşene. Bizim semtte hayaller, gazetenin bir karışlık kayranın da yer alan köşe yazıları gibiydi. Belli belirsiz. Geri kalan sayfaların da yer alan statüler verilmedi kendi aramızda bizlere, aynı otobüsün içinde giden aynı yolun yolcusuyduk. Ağızlarımız da açlık, kalplerimiz de kaygılar vardı. Ne zaman çocuk olup sevildik Ne zaman genç olup sevdik. Neydi bu vesvese. Garip bir sessizlik içinde uzaklardan gelen uğultu gibi; gözlerimiz hep ıraklarda. Kulağımız hep tenhalarda. Dillerimizde acabalarla bir ömür tükettik. Hayatın karanlık tarafının kanıtıydık biz. Elle gösterilip, gözle görülebilecek kadar hakiki.


Amerikalı gezgin Christopher McCandless'in gerçek yaşam hikayesinden uyarlanan Özgürlük Yolu filmi ile tanışın! Yazıma filmden bir alıntıyla başlamak istedim, aslında alıntılayacak o kadar can alıcı yer vardı ki hepsini yazsam kitap olurdu diyecektim ama zaten filmimiz bir kitap uyarlaması. Kitap mı film mi her zaman tartışılmış ama ben her ikisinin de sizlere çok şey katacağını düşünüyorum. Gerçek bir öyküye dayanması, etkileyici mesajları ve içtenliğiyle izleyenleri kendisine bağlayan film, Edie Veder'in de harika müzikleri ile tabiri yerindeyse tadından yenmez hale geliyor. Filmin baş karakterini Emile Hirsch'in canlandırdığı Chris, zeki ve başarılı olmasının yanında doğaya olan tutkusu ile toplumun isteklerinden farklı hayalleri olan bir gençtir. Zengin ve gösterişli bir hayat yerine yoksulluğu seçen Tolstoy'dan çok etkilenir. Okulunu başarıyla bitirdikten sonra doğaya yani Alaska'ya gitmek için yola çıkar. Aslında kendisine doğru içsel bir yolculuğa çıkmıştır. Yol boyunca birçok farklı insanla tanışır, güzel dostluklar kurar, yaşadıklarını, deneyimlerini not alır. Filmi izlerken adeta geceleri bizleri uykularımızdan eden sorularımızla karşılaşır, içimizde bir yerlerde hep saklı duran uzaklara gitme isteğimizin vücut bulduğunu görürüz. Belki de bu yüzden filmi izledikten sonra hala filmin içindeymiş gibi hissederiz. Son olarak karakterimizin Alaskada'ki evi otobüs 142'nin, gezginlerin otobüsü görmek uğruna bu tehlikeli rotada hayatlarını riske atmaları sebebiyle geçtiğimiz aylarda 1960'lardan buyana bulunduğu bölgeden kaldırıldığı bilgisini aktarayım. Yine alıntılarla yazımı sonlandırıyorum, iyi seyirler.


Başrolünde Tom Hanks'in oynadığı politik komedi-drama türünde bir film. Krakozya adlı bir ülkeden New York'a gelen Viktor Navorski'nin hikayesini anlatıyor. Amerika'ya giderken ülkesinde askeri darbe olması üzerine Viktor, New York'un JFK Uluslararası Havaalanında mahsur kalır. Pasaportu artık geçersiz olduğu için ABD'ye girme hakkını yitirmiş durumdadır. Kendisi için ideal bir çözüm bulunamaz ve sistemdeki boşlukta kalır. Ülkesine dönmesi de mümkün değildir. Bu yüzden karışıklık geçinceye kadar havaalanı terminalinin transit yolcular salonunda beklemek zorundadır. Bu sebeple orada kendisine bir hayat kurmaya başlar. Senaryosu tam 18 yıl boyunca Paris-Charles de Gaulle Havalimanı'nda yaşayan Mehran Karimi Nasseri'den esinlenilerek yazılmış. Yorgun bir günün sonunda sizi dinlendirecek, keyifle izleyebileceğiniz bir film. Ve son olarak Tom Hanks için bile izlenir diyebilirim sanırım. İyi seyirler..


Ekim ayının ortalarına geldiğimizde başlar göğüs ağrılarım. Az kaldı derim, Kasım'ın 16'sına... Bu tarihin ömrümdeki önemini, güzelliğini ve her yıl artan hüznünü bir tek ben hatırlıyor olsam belki de bu yazıyı yazmaya başlamayacaktım. Hiç görmediğim ve hiç bilmediğim onlarcası bu tarihte saygı ve sevgiyle bir iki satır da olsa anıyor bizi; hikayemizi... Küçük çaplı bir ün ve çok az neşe barındırıyor içinde. Kasım ayının 16'sında, planlanandan bir gün önce, annesini mutluluktan ağlatacak sancılarla ama yine de annesi baygınken yeni dünyasına geçiş yaptı Meltemimiz. Doğar doğmaz portatif bir kuvöz yoluyla, annesine hiç dokunmadan, onu hiç koklamadan Cerrahpaşa'nın soğuk koridorlarından Asya Kıtası'na seyahat etti. Kaç insana nasip olur doğar doğmaz İstanbul Boğazı'ndan geçmek? Peki ya bu öksüzlüğü, onsuzluğu anlatabilmek bana nasip olur mu bir gün? Yine de deniyorum, kasım ayının hatr-ı şerefine... Sıcacık bir kuvözde ana kucağı nedir bilmeden başladı kelebek ömrü. Annesinin koynundan hiç ayrılmadan yaşadı sonra, sadece birkaç ay... Annesi kimselere vermezdi kucağından. Koklamaya, öpmeye doyamadı ki hiç! Ağladığında susturmaya çalışmadan, sesine hasret kaldığı ayların acısını çıkartacak kadar görmemiş bir anne... Sonra yine ayrılık, yine yoğun bakım servisinin sönmeyen ışıklı, aydınlığı gözleri yırtan odaları ve yine ziyaret saatleriyle belirlenen, insaflara kalan kavuşmamız... Bir çocuk ne kadar güzel olabilir? Peki hasta bir çocuk? Güzeller güzeliydi Meltem. Bunu gören sadece ben değildim üstelik. Güzel bir bebek hayal etseniz ona benzerdi. Başı olması gerekenin misliyle büyüktü ama hiç görünür müydü, bilmem. Ben görmezdim. Zeytin tanesi gibi bir çift göz. Beni gördüğünden, ışığı bildiğinden şüpheli... Fındık gibi bir burun, öpünce dudaklarımın içinde kaybolan. Bal damlayan dudaklar ve güvercin gibi bembeyaz, yumuşacık bir ten... Nazarım değecek diye korktuğum ama gözümü bir an bile ayırmadan saatlerce, taparcasına izlediğim bebeğim, Meltem'im... Kirpiğinin teline ömrümü verdiğim... yadan çekip gitti. Dünyanın tüm güzelliklerini de yanında götürerek... Doysun kara topraklar...


Aksın kiri pası, yontulmuş derin gizlerimin. Böylece yaşam dize gelsin sema sonsuzluğunda. Beni savur mecalsiz çölün kavruk sevdasından, Ve düğünü olsun umut eden can parelerimin, Ezgisi dahi senin narinliğinde şevke dalsın süzülürken, Ancak sana yaraşır bu cilveli eda.


Ben Begi Begi, YouTube'daki Almanca kanalımı, Almanca ile ilgilenen varsa zaten az buçuk biliyordur. Almanya'da yaşıyorum, Almanca öğretmeniyim ve Almanca'yı sonradan öğrendim. 6 yıldır Almanca öğreniyorum, 3-4 yıldır da Almanca konuşuyorum. Üniversitede başladı bütün hikaye. Almanya'da hiçbir bağlantım, hiçbir akrabam yoktu. Ailemde dil bilen biri de yoktu. İşte böyle sıfırdan başlamış bir hikaye. Üniversite bittikten sonra bir sürü iş başvurusu yaptım. Bir tanesinden olumlu yanıt geldi, süreç öyle başladı. Peki bu noktaya nasıl geldi derseniz, benim aslında bugün Almanca konuşabiliyor olmam ya da bundan iki, iki buçuk yıl önce Almanya'da iş bulmuş olmamın en en en önemli fırsatı Erasmus sayesinde oldu. İşi Erasmus'ta bulmadım ama nasıl Almanca konuşulabileceğini Erasmus'ta öğrendim. Hacettepe Üniversitesi'nde Alman Dili ve Edebiyatı okudum. Hazırlık sınıfında hiç Almanca bilmiyordum, öğrenmedim. Bölüme geçtiğim zaman başladı asıl Almanca olayları. 3. yılda Erasmus yaptım Almanya'da Heidelberg Üniversitesi'nde ve çok sevdim gerçekten. Erasmus'u da gezip tozmak için kullanmadım, aksine gerçekten Almancayı öğrenmek, Almanlar gibi ders verebilmek için kullandım. Çünkü bizim bölümümüzün anlaşması Almanya'da Alman Dili Edebiyatı ile değil Almanca Öğretmenliği ile idi. Dolayısıyla orada Almanca öğretmenliği dersleri aldım. Her iki tarafın da bazen olumlu bazen olumsuz tarafı var, ama hangisini daha çok beğeniyorsun diye sorarsanız Almanya kesinlikle. Çünkü belli bir disiplin var ve haklarım var, yani hasta olabilme hakkım var, tatil hakkım var. Almanya'da işini gerçekten hakkıyla yapmak zorundasın. Saygı benim için en önemli şeylerden biri. Maaşınızın zamanında yatması, her türlü yasal haklara sahip olmanız, kimsenin size hakaret etmemesi edememesi gibi nedenlerden ötürü Almanya'yı her şekilde çok daha uygun ve rahat buluyorum. Sıfırdan dil öğrenmiş birisi olarak dil öğrenirken üzerinde durulması gereken bence en önemli şey, ezberlememek. Özellikle bizim ülkemizde bizim insanımız çok güzel ezberleyen insanlar ezber yeteneğimiz çok kuvvetli, fakat bir dil ezberleyerek öğrenilmez. Ben kesinlikle buna karşıyım bir dil öğrenilerek öğrenilir yaşayarak öğrenilir bunun için illa o ülkeye gitmeye gerek yok. Ha belli bir noktadan sonra gitmek gerekiyor ama en önemli olan şey bence o dili öğrenirken onu hayatınıza nasıl uyguladığınız. Tek bir kaynağa bağlı kalmamanız. Bir tek Begi Begi videoları ile Almanca öğrenemezsiniz ya da tek bir kitap ile Almanca öğrenemezsiniz tek bir kursa giderek Almanca öğrenemezsiniz. Bunların hepsi bir bütün olmalı. Gramer ayrı çalışılmalı ama gramer her şey değildir. Konuşma ayrı çalışılmalı, evde kendi kendine taklit yapılmalı. Özellikle konuşmayı geliştirirken utanmamak ve çekinmemek çok önemli. Almanlar, İngilizler başka bir dil öğrenirken tabii ki aksanlarında problem oluyor, tabii ki yanlış telaffuz ediyorlar. Konuşmanız ile ilgili söylenenleri takmamak için belki psikolojik bir çalışma yapılmalı. Kim ne düşünürse düşünsün, ben bunu öğreniyorum diyebilmek çok önemli. 3-4 yıl önce internette Almanca videosu yoktu, zaten o yüzden benim kanalım o dönemde çıktığında yüksek bir patlama oldu, sonrasında başka kanallar da geldi. Fakat sadece video izleyerek Almanca öğrenilmez, sadece birini izleyerek bir dil öğrenemezsiniz. Birini izlemek size ekstra bilgi sağlar ama o konuyu uygulamak sizin işinizdir. Yani bir video sizin bir konuyu öğrenme sürecinizde yüzde yirmi beş yardım eder, ne kadar iyi bir video olursa olsun. Sonrasında sizin o video ile ilgili evde alıştırmalar çözmeniz, konuşmaya çalışmanız, tekrar etmeniz ve Acaba burada ne demiş, şu kelimeyi niye kullanmış? diye sorgulamanız gerekir. Size bu öğretir. Benim videolarımda A1, A2 ve B1 sınavlarını geçen insanlar biliyorum, geri dönüşleri oluyor. Bazıları diyor ki Sadece sizin kanalınızla çalıştım sertifika aldım hatta sertifikayı gönderiyorlar ki o sertifikalar, Goethe Enstitüsü ya da Telc gibi büyük kurumların uluslararası sertifikaları. Ya bu insanların çok büyük yetenekleri var dili öğrenmeye ya da ekstra kendileri de konuşmak için çabalayarak, ödevler yaparak geliştiriyorlar. Bir kere benim için önemli olan gerçekten neyi hedeflediğim, o hedefi gerçekten isteyip istemediğim. Türkçede genelde kötü bir tabir olarak kullanılmakla beraber, aslında ben çok hırslı bir insanım. Zeki değilim ama çalışkanım. Yani normalde normal zekaya sahip bir insan belki bir konuyu bir seferde iki seferde anlıyorsa benim o konu için 5 kere çalışmam lazım. Ama o beşinci seferin sonunda öyle bir seviyeye geliyorum ki, o konuyu öğretebilecek düzeyde oluyorum. Yani benim belki hırsım ondan kaynaklanıyor. Ben bir şeyi öğrenirken, Tamam öğrendim, bu böyledir. deyip kaldırmıyorum. Ya birisi bir gün sorarsa ve anlatmam gerekirse diye düşünüyorum, o da belki öğretmen tarafımdan kaynaklanıyor. Beni asıl motive eden şey öğrenmek. Çünkü öğrenmek hiçbir zaman bitmiyor. Almanya benim için durmayan bir öğrenme nehri gibi bir şeydi. Çünkü orada hep ilerliyorsun. Türkiye'de bir yerden sonra bir şeyler tıkanıyor. Yani bir engel çıkıyor, bir sınav oluyor veya kadro bitiyor vb. Ama Almanya'da hep bir imkanın var. Hep bir yan yol var. Okudun okudun okudun mutlu değilsin bölüm değiştirmek istiyorsun değiştir. Diyorlar ki Ne güzel, ikinci bir şey yapabilecek kapasiten var. Türkiye'de diyorlar ki Boşuna mı okudun, her şey çöpe gitti. aslında tam tersi. O yüzden nerede mutlu olduğun çok önemli. Şunu fark etmiştim Almanya'da Erasmus döneminde; Ben Almanya'da, Almanlar arasında çok daha mutluyum, çok daha kendime dönebiliyorum. Topluma yönelik olmaktan ziyade kendim için bir şeyler yapabiliyorum ve bu beni daha mutlu ediyor. Aslında bencilce bir düşünce ile, Nerede mutluysam oraya gideceğim. şeklinde hedef koyduğum bir yoldu. Haftanın 40 saati çalışıyorum ve bununla beraber özel öğrencilerim ve özel derslerim var, bir de alternatif tıp okuyorum. Bu kadar şeyin arasında haftada iki veya üç tane YouTube videosu paylaşmaya çalışıyorum ve benim bir ekibim yok. Bütün çekimler, ön hazırlık, video birleştirmesi, hepsi sadece bana ait, çok büyük bir vakit alıyor. Buna rağmen kendimi yorgun hissetmiyorum, üretmeye devam edebiliyorum ve insanlara yardımcı oluyorum.


O kalabalnIkta seni kim, nasnIl görsün, HoNü, zaten bir lokma olabilmektir kesbin,


Çok günah i edim ben de Allah' m. Ba as için a amakl olurken bu hrin güleç sokaklar nda. Bugün burda sabaha do u gün nda, Bu iri yazd m k za ödenecek çok günah m var. Görmezden gel bu gece beni, sevmem art k velev ki. Tövbe eder bir irin yan na i girerim belki, güz vakti gene. . . Sonra onu da ald r r m yan ma asgari bir a pahas na. Ben de çok günah i edim Allah' m. Oysa Ne olursan ol gel. demi i Mevlana, Zira oda beni sevdi bir ara,


Hayatını yaşarken, her gün bir şeyleri seçip, bir şeylerden vazgeçiyor insan. Feragat ediyor belki de, hayal ediyor sonrası için. Bazen yavaşlıyor melodisi hayatımın. Sinek oluyorum kafasını çarpıp duran yalancı özgürlüğe. Sanki bir adım uzağındayım hakikat denen şeyin. Düşünüyorum Nietzsche, neyi aramıştı bu kadar hakikaten? Öğretileni mi? Hiç konuşulmayanı mı? NEYE BU KADAR YAKINIM? Duyuramıyorum sesimi! Hem duyamıyorum da, bağırdıkça sanki sağır oluyorum, boğazım yırtılıyor ama bir fısıltı bile değil ortaya çıkan... Doğru ne yanlış ne, artık bilmiyorum. Farklı anlarda farklı kişilerin ruhundan dökülmüş ve duyulamamış çığlık cümlesi. Kime açarsın dünyanı, daha kuramamışken kendi yeryüzünü? Gökyüzün hala daha besleyemiyorsa yağmurlarıyla denizlerini, doğanı, her an yıkılacak gibi duruyorsa inşa ettiğin temelin üstüne, ne yapacağını bilemeyen ama güçlü durmaya çalışan küçücük bir çocuk gibi, kollarını açıp tutmaya mı çalışırsın içine karıştığın o bulutları? Yalvarır mısın kulaklarına sessizce, yıkılmamaları için? Senin olan yer ve gök, bir o kadar yabancı mı sana? Düşüncelerin nerede, korkutuyor mu seni cevaplar, cesaretin kara karşı kardelen gibi gözüküyor ama cevaplar karşısında büküyor mu boynunu? Ah çocuğum, ah yeryüzü gökleri tarafından tarumar olacak diye korkan biriciğim, ah içine sığamayan ama dışarı da çıkamayan çocuk, kim tutacak elinden, bir bilsem! En ol, enin hep kendin ol, en çok kendin ol, kendinle ol. Dünyanı kur, hükmünü sür, düşmekten korkma, düş ki, kalkmanın hazzını yaşayabil. Gün gelir gökyüzünü birlikte tutacağın birileri çıkar karşına, gün gelir gökyüzün, sağ elin olur, seninle olur, sen olur. Dünyana hükmedebilirsin, dünyaya hükmedebilirsin. Herkes her şeye hep olmaz der. Ama olur.


Koca bir ada ülkesi olan Birleşik Krallığı hepimiz biliriz; futbolundan, köklü üniversitelerinden veya turistik yerlerinden tanırız. Fakat maalesef çoğumuz Birleşik Krallığın sadece London Eye'dan ibaret olmadığını bilmiyoruz. Aslında 4 ayrı krallığa ayrılan Birleşik Krallık, İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan oluşuyor. Her Krallık birlikte yönetiliyor olmasına rağmen, tarihleri, kültürleri ve insanları bambaşka. Hatta tarihte krallıkların yüzyıllar boyunca iç savaşları hep devam etmiş. Brit'ler neredeyse biz Türkler kadar çay tüketiyorlar. Her gün saat 5'i çay içmeye ayırıyorlar, akşam 5 çayı kavramı da aslında Brit'lerden geliyor. Birleşik Krallık bir de müzelerinden çok bilinir. Kasabalarında bile müze olan bu ülkede sadece Londra'da 170 tane olmak üzere, yaklaşık 2,500 müze bulunuyor. Kraliyet ailesinin ve Shakespeare'in yurdu olan İngiltere, ülkenin en güneyinde bulunuyor ve tüm ülkenin nüfusunun %70'ten fazlasını içinde barındırıyor. Coğrafik olarak da ülkenin %50'sini kaplıyor. İskoçya, Norveç'e paralel olan bir bölge ve burada Kuzey ışıklarını görmek bile mümkün. Kuzeyde olmasından dolayı da ülkenin en soğuk yeri. İskoçya, yılın nerdeyse 365 günü yağmur alıyor ve dolayısıyla ülkenin en yeşil bölgesi. Gölleri, dağları ve ormanları ile ünlü, ve hepimizin bildiği Harry Potter serisinin ilhamı, aynı zamanda çekildiği yer. Ve çokça duyduğumuz Locu Ness canavarını bulunduran Krallık. Galler ülkenin en küçük krallığı ve kendine özgün aksanı ile tanınıyor. Galler ülkenin bir diğer Yeşillik alanı ve kaleler ve saraylar ile dolu bir yer. Galler'de nüfusun 3 katından daha fazla keçi ve kuzu olduğu söyleniyor. Ülkenin nüfusunun sadece %5'inden azı Galler'de ikamet ediyor. Son olarak da Kuzey İrlanda bölgesi; ayrı bir adada olan Kuzey İrlanda. İrlanda ülkesi ile barış anlaşmasından sonra Birleşik Krallık'a veriliyor. Birleşik Krallık'ın çoğunluğu gibi Kuzey İrlanda da genelde yağmurlu ve bulutlu oluyor. Dünyaca ünlü Titanik, Kuzey İrlanda'da yapılmış ve Game of Thrones'da çoğunlukla Kuzey İrlanda'da çekilmiştir. Birleşik Krallık hakkında daha duymadığımız, bilmediğimiz bir sürü şaşırtıcı bilgi var. Her şehri ayrı tarih kokan bu ülkeye hepinizi bekleriz!