Kalemsiz yakarışların teselli işaretiydi. Gözleri her sabah başka bir kişinin gözleri oluveriyordu. Sonra gözyaşları benliğini ele verirdi. Acemi ama bir o kadar da cüretkar adımları vardı. Kızgınlığının matemi merhameti ile beraberdi. Kalburüstü yalnızlıkların ele avuca sığmayan çocuğuydu. Bir sultan fakirliğine uzanırdı avuçları. Aslında var mıydı? Belki de yoktu. Bir serçenin kanatları gölgesinde ruhuna selam verirdi. Dünyada doğan ve gelişen her çiçeğin kokusunda onun da izi vardı. Ömrünün başrolünü başkaları çalmıştı. Kabahatlerinin yorganına sıkıca sarıldığı zamanları vardı. Yarım kalmış bir fincan kahvenin hüznünü himaye ederdi. Bütün telaşını merdiven boşluklarında bırakmıştı. Özel günlerin samimiyetsiz kutlamalarına ifrit oluyordu. Bir arkadaşı vardı. Afili, asabi ve bir o kadar da heyecan verici idi. Menekşe Sokak'ta otururdu. Ya da Hasret Sokak da olabilirdi, hatırlamıyordu. İhtiyar annesi ile otururdu. Her akşam arkadaşının perdesine konuk olurdu. Düşlerini salıverirdi, oturdukları sokağa. Pencere köşelerinde yağmur öncesi yıldırımları seyrederdi. Gecenin karanlığında masasının başına otururdu. Havalar soğuk gidiyordu. Oturduğu sandalyeden ayaklarını sarkıttığında ayak bilekleri açılırdı. Ayak bilekleri, hüznün dağlarını aşıp, gaflet rüzgarını yere çalıp umuda doğru yol alırdı. Ama kimse görmezdi. Kimsecikler bilmezdi. Bitmiş kahve fincanına gözü takılırdı. Mutfağa gitmeye üşenirdi. Nefes alışverişi bile kainata bir mesajdı. Pencereye kalktığı zaman, dışarıda yol kenarlarında ihtişamıyla duran ağaca bir selam çakmayı da ihmal etmezdi. Bazı günler, telifli ihtirasların kucak dolusu deniz kabuklarında kendini bulurdu. Aceleci değildi. Duygularında ölçülmez bir feragat örneği vardı. Sakin hayatların daha fazla gönüle dokunduğunu düşünürdü. Haksız da sayılmazdı hani. Aslında kabul ediyordu, huysuz olduğunu. Bu yüzdendir ki odasının içerisinde bulunan her şey ile kavgalıydı. Yastıkların rengiyle, halının deseniyle, avizenin uyumsuzluğuyla ve daha sayamadığımız nicesiyle kavgalıydı. Bazen odasının tam orta yerine oturur ve ayaklarını seyrederdi. Doğduğu günden bu yana kaç adım atmıştı acaba? Bilmiyordu. Dışarıdan çoğu zaman sesler gelirdi. Odası işlek bir sokağa bakardı. Bu yüzdendir ki seyyar satıcı, ağlayan çocuk, kocaman araç sesleri ve en önemlisi de aç dolaşan bir anne köpeğin sesini işitirdi. Dünyanın ne kadar acımasız olduğunun pek çok tezahürü olsa da o anlık bütün acımasızlıklar anne köpeğin sesinde birleşiyordu. Aylardan hazirandı. Ama haziran gibi bir ay geçirmiyordu. Bilmiyordu. Belki de zaman tüm hızıyla akıp giderken o başka bir ayda takılıp kalmıştı. Havası, suyu ve insanı hiç haziran ayına benzemiyordu. Aslında günler, aylar ve hatta yıllar onun zaman kavramında hiçbir şey ifade etmiyordu. Hayatını belirli durumlarda istihdam etmişti. Saçma bir boyutta olabilirdi. Evet, kendisi de bunun farkındaydı. Yine de herkesin bir zamanı vardı. Onun zamanı ise çizgi film karakterli çoraplarında gizliydi. Epey bir süredir bu haldeydi. Hayatının olay örgüsü kaybolmuştu. Sebep-sonuç ilişkisi, zamanı ve mekanı onu terk edeli asabi, huzursuz ve acemi tavırlar içerisine girmişti. Bazen yüz yıl önceki bir kitapçının raflarında parmaklarının gezindiğini düşünürdü. Bazı zamanlar da kendisini ilk meclis açılırken içerideki bütün masa ve sandalyeleri tek tek itinayla silmiş gibi yorgun argın fakat bir o kadar da gururlu hissederdi. O, mahallesinin olmazsa olmazı, edebiyat kitaplarının can alıcı cümlesiydi. Vardı. Belki de yoktu.


Derin bir nefes alıp trenin kalkış düdüğüyle trene bindi. Çocuklar, gençler, yaşlılar... Herkes trenin penceresinden, kendilerini uğurlamaya gelenlere el sallıyordu. Yalnızca, pencereye bakmadan koltuklar arasında yürümeye devam etti. Biraz sonra bilet numarasını bir kez daha kontrol etti. Koltuğunu bulup oturdu. Dedesini hatırlayarak bismillah dedi. Yol uzun ama bu yolculuğa çıkmak zorundayım, kelimeleri fısıltıyla döküldü dudaklarından. Koltuğu cam kenarındaydı neyse ki. Yerine oturduktan sonra bir süre etrafına bakındı. Trene binenleri dikkatle inceliyordu. Sevdiklerinden ayrıldığı için ağlayanlardan ilk defa böyle bir yolcuğa çıkacağı için heyecanlanan çocuklara kadar herkes vardı. Kendisinin yalnız olduğunu kabullenerek kulaklığını taktı ve en sevdiği şarkıyı açtı, Uzun ince bir yoldayım, gidiyorum gündüz gece... Sessizce şarkıyı mırıldanırken yanına altı-yedi yaşlarında ufak bir oğlan çocuğu ve annesi oturdu. Kafasını yavaşça eğerek selam verdi ve tekrar kafasını cama doğru çevirdi. Artık hareket etmeye hazırdı. Tren görevlisinin Kalkıyoruz! diye bağırışı duyuldu dinlediği şarkının arasından. Uzun zaman olmuştu yolculuk yapmayalı. Bir yandan özlediği için heyecanlıydı ama diğer yandan da içinde büyük bir acı vardı. Tam düşüncelere dalmak üzereyken kondüktör bilet kontrolüne geldi. Herkes sırayla biletini gösteriyordu. Yanındaki çocuk heyecanla kendisinin ve annesinin biletini kondüktöre uzattı, bilet kesildikten sonra geri aldı ve yanında taşıdığı ufak çantaya koydu. O sırada kendi küçüklüğü aklına geldi. Annesiyle ne zaman trene binseler, o da aynı heyecanla biletini gösterir sonra da çantasına koyardı. Tüm anılarını biriktirdiği bir kutusu vardı evde. İçtiği gazozların kapaklarını, ilk gittiği sinema filmi biletini, hatta gittiği yerlerden topladığı yaprakları bile saklardı. Ufak şeylerle mutlu olmayı bilirdi. Hiç öyle büyük hediyelerde gözü yoktu. Biri bir çikolata ya da sakız verse bile hemen sevinirdi. Her perşembe ninesiyle evlerinin yakınındaki pazara giderdi. Küçük bir kasabada yaşadıkları için herkes herkesi tanırdı. Ninesi de köyün en yaşlılarından olduğu için selam vereni çoktu. Ninesiyle beraber gide gide onu da tanımışlardı artık. Ufaklık diye severdi herkes onu. Arada pazarcılardan ufak hediyeler de kapardı. Onları hemen eve gidip annesine gösterirdi, sonra da özenle kutusuna diğerlerinin yanına koyardı. Çok güzel bir çocukluk geçirmişti. Babasını küçük yaşta kaybettiği için ninesi, dedesi, teyzesi ve annesiyle yaşıyordu. Ailenin tek çocuğu olduğu için de üzerinde ayrı bir ilgi vardı. Babasının yokluğunu hiç hissettirmemişlerdi. Bir dediğini de iki etmezlerdi. Maddi durumları iyi olmamasına rağmen ellerinden geleni yaparlardı. Annesi evlere temizliğe giderdi. Çoğu zaman da annesinin işleri diğer kasabalarda olduğu için trenle gitmeleri gerekirdi. Sabah erkenden kalkar, hazırlanır, el ele tutuşup tren garına giderlerdi. O zamanlarda da tıpkı şimdi olduğu gibi gardaki insanları seyretmeyi çok severdi. Herkesin ayrı bir koşuşturması olduğunu görmek onu çok mutlu ediyordu. Her zaman insanların hayatlarını çok merak eder ve acaba bir gün onlar gibi olabilir miyim diye düşünürdü. Yol boyunca da camdan dışarı bakar ve derin hayallere dalardı. Acaba burada yaşayanların nasıl bir hayatı var, neler yapıyorlar gibi sorular sorardı kendi kendine. Her zaman çok meraklı bir çocuk olmuştu. Bazen o kadar çok soru sorardı ki annesi yorulurdu cevap vermekten. Sonrasında da annesi hemen bir oyun bulurdu onu oyalamak için. Renk bulma, aklından bir sayı veya nesne tut gibi oyunlar türetirdi annesi. Böyle gide gele yolları ezberlemişti artık. Tren personelleri de onu tanır olmuştu. Ama büyüdükçe bazı şeyler değişmeye başladı. Sorumlulukları arttığı için annesiyle gitmiyordu artık. Okul, ödevler, sınavlar derken hayatın gerçekleriyle yüzleştikçe daha da zor oluyordu işler. Ninesi ve dedesi de vefat etmişti. Annesi ve teyzesiyle bir başına kalmışlardı. En sonunda o doğup büyüdüğü kasabadan ayrılma zamanı gelmişti. Çok çalışıp kazandığı üniversite için başka bir şehre gidecekti. İşte o zaman ilk defa o tren garından birileriyle vedalaşarak ayrılıyordu. Ayrılıklar her zaman zordur ama bu bir veda değildi, sık sık ziyaretlerine gelecekti ki nitekim öyle de oldu. Maalesef ki bu kez çok farklı bir şey için gidiyordu kasabasına. Annesi de artık ninesi ve dedesinin yanına gitmişti. İçindeki acıyı tarif edemezdi. Nasıl olduysa trene bindiği gibi öyle derin bir düşe dalmıştı ki trenin düdüğüyle aniden uyandı, etrafına baktı. Yanında ne küçük çocuk ne de annesi oturuyordu. Ne olduğunu anlayamadı. Biraz düşündükten sonra yaşadığı bu garip olayın farkına vardı. Hayalinde kendisi ve annesini görmüştü. Öyle çok özlemişti ki o zamanları, bir an bile olsa gerçek olmasını istemişti. Şu anda nelerini vermezdi ki annesinin cenazesi yerine annesiyle beraber temizliğe gitmek için.


Gece oldu mu onu düşünme görevi başlardı. İnsan kaybedene kadar elindekinin değerini bilmezdi. O da bu akıma kapılmış, yıllardır onu yeniden görmenin hayaliyle yaşıyordu. Bir şişe şarabı bitirmeye yakın, etrafındaki insanların konuşmaları bir gürültü topu olmuştu. İlk oturduğunda böyle değildi. Sırayla her masanın ne konuştuğunu merak edip kulak kesilip dinlemişti, her akşam yaptığı gibi... Farklı hikayeleri ve dertleri dinlemeyi seviyordu. Oysa dostlarının dert anlatmak için seçeceği en son adam kendisiydi. Aklında dönüp duran anılarını dinlemekten bıkmış insanlar artık ona da bir şey anlatmıyordu. İnsan bir yaştan sonra çevresini daraltmalı, boş ver. diye geçirdi içinden. Bu aydınlık yerden usanmıştı. Kalkıp daha sakin bir yere geçmek akıl işiymiş gibi geldi. Hesabı istedi, biraz da fazlasını bırakarak kalktı masadan. Ağzına hemen bir sigara tutturdu ve Alsancak'ın dar sokaklarına daldı. Onu kaybetti diyorum ama aslında Leyla hiç onun olmamıştı. Neşesi o kadar fazlaydı ki başka kimseye ihtiyacı yoktu onun. Onu dışarıdan gören Ne kadar sıradan bir kız. diye düşünebilirdi. Hafif balıketinde oluşu, düz kumral saçları ve kahverengi gözleriyle kimsenin dikkatini kolay çekmezdi. Çekmesindi de zaten. Ama onu tanıyanın ona aşık olmaktan başka şansı yoktu, bayım. Neşesiyle insanı mest eder, sonra da düşürdüğü halle alay ederek kaçar gider, seni soru işaretleriyle bırakıp tırnaklarını kemirmene neden olurdu. Kıbrıs Şehitleri'ne çıktığında sahile dönmek için ilk solu kolladı, sonra vazgeçti, diğer soldan da çıkabilirdi pekala. İzmir'in bu kolaylığını seviyordu. Seçtiği sokakta dilenen kara bir çocuk gördü. İçi cız etti, Leyla çocukları çok severdi. Hemen çıkardı cebinden bir yirmilik, tutuşturdu çocuğun eline. Her hareketinde Leyla onu izliyormuş gibi yaşamaya alışmıştı. Neden istememişti ki onu hayatında? Halbuki tam da onun istediği gibi yaşıyordu. Temizliğine dikkat eder, üstüne başına bakar, modadan uzak ama yakışan renkleri seçer, oturmasını kalkmasını bilir olmuştu. Kitaplara da daha bir aşık olmuştu. Bunu okuyup Leyla'ya anlatmalıyım. diyerek kitap seçiyordu artık. Derin bir nefes aldı sigarasından ve ergenlerin oturduğu masaları bir bir geçerek sahile çıktı. Her tarafı kalabalık, her noktası insan doluydu sahilin. Nefes alamadı ve bildiği aydınlık kalabalığa geri döndü. Biraz dolaşır eve dönerdi nasılsa. Kavga eden iki genç gördü, birkaç kişi durmuş onları izliyordu. Biri diğerine Uzak dur oğlum benim manitamdan! dedi. Aferin, erkek dediğin sevgilisini böyle sahiplenmeliydi. İzin verseydi o da Leyla'yı sahiplenirdi. Aman canım köpek mi bu diye düşünüp güldü içinden. Artık sadece Leyla'nın istediği gibi yaşamıyor, onun gibi düşünüyordu da. Diğer çocuk bağırdı Kız beni seviyor, çekil aradan! Herkes merakla izliyordu, yumruklar da devreye girince bir iki kişi ayırma girişiminde bulundu ama kimse niye ayırmıyorsunuz demesin diye gibiydi. O sırada soldaki kapıdan bir kadın çıktı. Gecenin karanlığında önce kısa sarı saçlar dikkatini çekti, sonra güldüğünde çıkan o sol yanağındaki gamzesini gördü kadının. Gamzesi ve kahverengi gözlerini görmese o saçlarla uzaktan tanıyamazdı. Bu imkansızdı. Her yerde aradığı Leyla'sı tam karşısındaydı. Tam karşısındaydı dediysem arada bir sürü insan vardı ve ona bu kavgayı yarıp ulaşmalıydı, onun için şu an sadece ikisi vardı ve kafasının içinde konuşmaya başlamışlardı bile. Öte yandan kavga büyümüş, gençlerin arkadaşları olaya dahil olmuştu. Kemal kalabalığı yarmaya çalışırken havadaki bir yumruktan nasibini aldı ve iki seksen yere serildi. Dudağı patlamıştı. Şimdi zamanı değildi, bir an önce kalkıp Leyla'sına kavuşması lazımdı. Eliyle dudağının üzerine bastırarak kalktı ve koşarak kadının yürüdüğü caddeye bıraktı kendini. Her adımında onu arıyor, her adımında Leyla! diye bağırmak geçiyordu içinden. Tanrım, ne kadar güzel bir isim o öyle! İlk duyduğunda da aynısını düşünmüştü. Bu melek gibi, anaç ama özgür, muhteşem kadına yakışan daha muhteşem bir isim olamazdı. Bir yandan da kafasında kurup duruyordu, onu yakalasa ne diyecekti? Ne konuşacaktı? Hiç bu kadar yaklaşmamıştı ki, yaklaşırsa ne yapacağını düşünmemişti. Aman... dedi, O ne isterse onu konuşuruz. Çünkü onun her zaman söyleyecek bir şeyi vardı. Neşesiyle sizin başınızı döndürürken dalgasını geçip kenarına çekildiğinde de sizin için en iyisini istediğini bilirdiniz. Bu, Leyla'yı bir azize yapıyordu. O Kemal'in tanrıçası, Madonna'sı, Mata Hari'si, her şeyiydi. Leyla her şey olabilirdi, her figüre oturabilirdi, her yerde kalabilirdi ama hiçbir yere ait değildi. Gömleği terden sırılsıklam, ağzında kan tadıyla koşturuyordu. Yoktu. Bir iki kadını o zannederek kolundan tutup çevirmiş ve her seferinde hayal kırıklığına uğramıştı. Başarmak zorundaydı, duramazdı. Gerekirse cadde boyunca adını seslenerek kendisini rezil edecek, ama Leyla'yı bulacaktı. O sadece Leyla için bu kadar makyavelistti. Sonunda gördü onu, paralel sokağın başında, bir motorun üzerinde, bir zibidinin arkasında oturup o yüksek neşesiyle gülerken... Göz göze geldiler. Leyla'nın gözlerinden biraz hüzün, biraz da Mutluyum. sözü aynı anda geçti. İnsan mutlu olduğunda bunu dile getirmez pek diye düşündü. Eğer bana bunu söylüyorsa mutlu değildir dedi içindeki ses. Bir hamle yapması gerekiyordu ama elinden bir şey gelmiyordu. O Leyla'ya hayrandı ve hayranlık uzaktan gerçekleştirilebilecek bir eylemdi. Ona sahip olabilme ihtimalini hiç düşünmemişti ki şimdi ne yapsın? Leyla gözleriyle Gelmiyor musun? diye sordu. Kemal de Gelmiyorum. dedi. Ne Leyla geldi ne de Kemal gitti. Kalbinde bir yerlerde bir oda açıldı sanki. Kalbinin tüm odaları güneşliğe bakıyormuş da bir bu açılan aydınlığa bakıyormuşçasına. Sonra o aydınlığa bakan pencere aralandı. Tertemiz, mis gibi bir hava girdi içeriye. Leyla'nın güzel kahverengi gözleri miydi onun içini bu kadar açan yoksa şu an istese ona sahip olabileceği düşüncesi mi? Bilemedi, çok da üzerinde durmadı. İnsan sahip olmayı bu kadar istediği bir şeyi bu kadar kolayca bırakabilir miydi? Her nefes alışında biraz daha bırakıyordu Leyla'yı. Uğruna gömlek seçmeyi öğrendiği, kitap okurken not almaya alıştığı kadın sokaktaki herhangi bir kadındı şimdi. Sigarasını yere atıp ayağının ucuyla usulca ezdi ve bakışlarını yerden alıp sağındaki sokağa teslim etti, o yöne doğru yürümeye koyuldu. Gecenin karanlığı, insanların uğultuları, gelip geçen yemek kokuları aldı götürdü Leyla'yı.


Merhaba sevgili Raf Dergi'nin podcast dinlemeyi seven okuyucuları, Hem podcast kanalı olan hem de podcast dinlemeye bayılan biri olarak yine karşınıza harika bir kanal ile geldim. İsmi: Sen o kız değil misin?. Simay 25 yaşında, İtalya'da yaşıyor. İtalya'ya taşınalı çok olmadı, kendisini bölümlerinden takip ettiğim için hayatının gidişatına bir nebze hakimim. Çok eski bir dinleyicisi olmasam bile çoğu zaman ben ev işi yaparken arka planda benimle konuşuyor kendisi. Bölümlerinde zaten genelde Sizinle konuşmak istedim, muhabbet etmeye geldim. tarzı şeyler söylüyor. Neredeyse her bölümde Kahvenizi, çayınızı alın ve arkanıza yaslanın, yeni bölüm başlıyor. diyor. Ama ben hiçbir zaman kahve veya çay demleyip dinlemiyorum. Tam aksine bolca hareket ettiğim anlarda bana eşlik ediyor bu kanal. En ama en çok sevdiğim ise her bölümün sonunda bize söylediği o tatlı cümle: Umutsuzluğa alışmayın, yatağa küs girmeyin. Her seferinde benim yüzümü güldürüyor bu hatırlatma. İlk dinlediğim bölümü Her jenerasyona Güzin abla lazım isimli bölümdü. Dinleyicilerinden gelen bazı temalara değiniyor bölümde. Her bir tema için kendi fikirlerini paylaşıyor. Mesela aile için problemler, anda kalabilmek gibi temalar var. Bunlar hakkında genel bir konuşmanın yanında kendi anılarını, tecrübelerini anlatması çok hoşuma gidiyor. Sanırım benim podcast dinlerken en sevdiğim şey, kişisel tecrübeleri dinlemek. Beni en çok etkileyen bölüm ise Shout out to male gaze isimli bölümdü. Hepimizin malumu olan cinsiyet eşitsizliğine değinmiş ve yine kendi anılarını bizimle paylaşmış . Beni en çok sarsan bölümün bu olmasının nedeni, yasadığı bir ikili ilişkide karşısındaki erkeğin ona söylediği bir cümle. Sen kendini çok gömüyorsun ama o kadar da kötü değilsin. tarzı bir cümle kurmuş . O cümleyi kuran insana dehşet şaşırmakla beraber Simay'ın bu olayı analiz edişine hayran kaldım. Bazen biz kadınlar bize yapılan kötü muameleyi fark etmekte zorlanıyoruz. Çünkü o denli saçma geliyor ki sanırım üstünü kapatıp Yok ya öyle demek istememiştir, o kadar da değil. diye düşünmeye çalışıyoruz. Fakat bu bölüm bana olayın tam da o kadar olduğunu gösterdi. Sen o kız değil misin?i dinlemek bana keyif veriyor. Umarım siz de keyifle dinlersiniz.


Küçük siyah bir kedi vardı Güller Sokağı'nda. Bu kedi Güller Sokağı'nın en küçük kedisiydi. Kendisi çok garipti, simsiyah tüyleri, yemyeşil gözleri ve o küçücük vücudu ile çok şekerdi. Herkes ona bakar, tüm insanlar onu sevmek isterdi ama o sadece tok olduğunda sevdirirdi kendisini ve çoğunlukla doymazdı. Çünkü hep küçük şeyler yerdi. Bir gün bir parkta dolaşıyordu bizim kedi, iki çocuk diziliverdi yanı başına, bizimki başladı miyavlamaya, çocuklardan biri: Bizimki yine aç be Ayşe, ben süt alıp geleceğim, sen de o sırada bekle ama sakın sevme, sonra Erdem'e ne olduğunu söylememe gerek yok bence! dedi. Ayşe evet anlamında başını salladı. Zeynep binaya doğru koştu. Ayşe bizim kediye bakmaya başladı, o kadar şekerdi ki ONU SEV, ONU SEV... diye sayıklıyordu beyni, sonunda Ayşe ne olur ki diye bizim kedinin kafasını sevmek için elini kaldırmıştı ki bizimki zıplayarak ters döndü ve Ayşe'nin... Ayşe büyük bir acıyla inleyip duruyordu; bir anda midesi bulanmaya, başı dönmeye başladı, sonra en son hatırladığı şey Zeynep'in ona Ayşe iyi misin, anne Ayşe'ye bir şey oluyor. diye bağırmasıydı. Ayşe gözlerini hastanede açtı, herkes başına toplanmıştı. Ayşe ise Kedi, kedi, bizim kedi. diye sayıklıyordu. Zeynep, annesine: Bunu olsa olsa bizimki yapmıştır. dedi. Biz şimdi bizim kediye dönelim, tamam hepiniz merak ediyorsunuz Bu kedi Ayşe'ye ne yaptı? diye, hemen anlatıyorum. Bizim kedi hani zıplayıp ters döndü ya, işte Ayşe'nin alnını cart diye ortadan ikiye ayırdı, şimdi bizim kedi de Güller Sokağı'nın hastanesine girdi. Ayşe bizim kediyi görünce çığlık atmaya başladı, ödü koptu bizimkinin ama sonra bir anda sustu Ayşe ve eğilip bizim kediyi kucağına aldı...


Günler o eskiyen takvimde aynı günün, aynı ayın, aynı yılın üstünden defalarca geçiyordu ama hissettikleri geçmiyordu. Elleri o takvim yaprağını çevirebilseydi, o zamana bırakmayı bir de o bilseydi, kendi kalbi ona bu kadar yük olmayacaktı. Biliyordu. "Bugün hava almaya çıkalım." Yüzündeki ciddi ifadeyi silmek adına, boğazındaki yumruya rağmen gülümsedi. Karşısında bir aynaya bakıyormuş gibi hissettiren genç kadına, kızına baktığında yıllardır sadık kaldığı yası bugün yalnız tutmayacağını anladı, içinin ferahladığını hissetti ama kederin yerini alamayan hisler ona tanıdık gelmediği için rahatsızca kıpırdandı. "Şuracıkta hava alırım." dedi göz ucuyla verandayı göstererek. "Doktor yürümen gerektiğini söyledi." O henüz cevap vermeden genç kadın annesinin üstüne ince bir şeyler getirmek için odaya geçti. Bugünü yıllar önceki bugünden ayıran tek şey havanın daha sıcak olmasıydı. Güzel bir havada bu yasla tanıştığı için güzel havaları çekilmez buluyordu. "Geldim." Elindeki ince şalı annesinin omuzlarına bırakıp ellerini sıkıca kavradı. Önce tereddüt etse de direnmeyip ayaklandı. Kızının peşinden ağır ağır gitmeye, zamanın asıldığı odadan uzaklaşmaya başladı. Yüzüne vuran ılık meltemi ve yeni biçilmiş çimleri soludu kızı kapıyı kilitlerken. Eskiden toprakla oynamayı çok sevdiğinden her yere böyle bakımı zor çiçekler dikerdi, çoğu zaman yaşatamazdı, görüşü puslanana kadar baktı bir zamanlar çok sevdiği çiçeklere. Hepsi onunla diktikleriyle aynı renkte, aynı yerdeydi. Onu sessizce bekleyen genç kadın, o günden sonra ilk defa annesine iyilik yaptığını sanarak onu ağlarken görmemek için önden ilerledi, arkasından geleceğini biliyordu. Birlikte, yokuş olmayan yolları, yosun kokusu alana kadar ağır ağır yürüdüler. Sahil kenarı her zamankinden daha kalabalıktı. "Yoruldun mu? Hiç de yer yok bugün." Genç kadın endişeyle annesine baktı. "Şu ağacın altına gidelim." İlerideki çınar ağacına doğru ilerlemeye başladı, o da onu kırmayarak ağacın dibine, onun yanına oturdu. "Buraya gelmekle iyi ettik, değil mi?" İkisi de birbirine bakmıyordu, bu da kaçmayı zorlaştırıyor ve cesaret veriyordu. "Onu ziyaret etmeyecek misin?" Genç kadın elinde olmadan sessizce sormuştu, olur da biri annesinin reddettiği gerçeği duyar diye. Elleri kızının yüzüne uzandı, dolu gözleri onunkilerle buluşana dek kaldırdı başını. Genç kadın bir süredir ağlıyordu, yüzünden sicimle inen gözyaşları annesinin ellerine değdikçe annesi bir sonraki gözyaşı için zemin hazırlar gibi kuruluyordu yanaklarını. "Anne..." Genç kadının bunu söylemesiyle başını annesinin omzuna koyması bir oldu, sıktığı elini ısırarak kendi sesini kesmeye çalıştı. Ona ilk defa bu kadar yakın hissediyordu ama onu en mutlu eden kalbinin atışını duyabilmekti. Annesi yaşıyordu. Aralarında geçen sessiz konuşmalar, itiraflar oldu. Genç kadın artık ağlamıyor, annesinin ellerini tutmaya devam ediyordu. Hiç konuşmadan ayaklanıp gitmeleri gereken yere doğru ilerlemeye başladılar bir anda, geldikleri yol kadar kolay olmamıştı bu seferki yolda yürümek. Her adım dibi olmayan bir bataklığa saplanıyor, biri duraksayınca diğeri cesaretlendiriyordu. Geldikleri yolun sonu bir mezarlığa çıkmış olsa da yürekleri hafifti çünkü kaçmak yerine, yüzleşiliyordu. Genç kızın annesi sonunda önüne geldikleri mezarın yanına çöküp ilk günde yapılması gereken geç kalınmış feryatları etmeye başladı. Genç kadın annesinin titrek omuzlarını kavrayarak kendine çekti. "Artık gitmemiz lazım, yağmur yağacak, anne." Gözleri kan çanağına dönmüştü, kalbi daha yavaş atıyordu ama kızının birkaç kelimesini seçebildi. Bir yandan kaçmak bir yandan bu mezarın yanına yerleşmek istiyordu. Bu sefer kızına dayandı, onu mezarlıktan çıkarmasına izin verdi. Bir arabaya bindiğini hatırlıyordu, sonrasında uyuyakalmıştı. Gözlerini açtığında kendini salondaki koltukta uzanmış şekilde buldu, gece yarısı çoktan geçmişti. Kızının ayak seslerini duyunca doğruldu. "İyice dinlen, yoruldun anne." dedi kızı onu görünce. Annesi ağrıyan başını iki yana sallayıp karşısında dikilen kızına baktı, ona bir şey diyecekken arkasında kalan takvimi görmesiyle gözleri karardı. Birkaç kez üst üste gözlerini yumdu ama bir fayda etmedi. Bu da onun hiddetle, "Kim bu takvim kağıdını yırttı?" diye sormasına sebep oldu.


Kendimi böyle yalnız, çaresiz ve bitap düşmüş hissettiğim zamanlarda, bakışıyla kalbimi ısıtacağını bildiğim o çaydanlığı getiriyorum odama ve masamın üzerine bir nihale eşliğinde yerleştiriyorum. Bir yudum çay. Buralardanım, İç Anadolu'nun bağrından sesleniyorum. Dört bir köşesinde acısı hiç tükenmek bilmeyen yurdumun bağrından... Bakmayın keder dolu yazdığıma, gülümsüyorum yazarken ve acı bir gülüş değil bu, sahi bir gülüş. Hatta bu yazı bir renk olsaydı ne gri olurdu ne de siyah... Sarı olurdu. Peki ya ben bir rengi sığdırabilir miyim içime? Hayır, ben bu yazı gibi tek bir renge boğulmak istemezdim. İçimde koşuşturan renkler var, köşe kapmaca oynuyorlar sanki. İşte bir köşe bulamayıp da tam merkez noktada kalan o renk, benim hakim duygum ve kendisi de bir köşe bulana dek onunla beraber yaşıyorum, diğerlerini de ihmal etmeden. Hepsi bir arada olmaktan oldukça memnun, hem zaten birini alıp çeksem kalanlar köşesine çekilir, merkezde kimse kalmaz ve ben de eksilirim. Demek istediğim, hayatta bazen yoruluyorum, yaşayacak gücümün kalmadığını ve eğer bir pilim olsaydı bunun çoktan tükenmiş olduğunu hissediyorum fakat bu histen kaçmayıp kabul eder ve her şeyin geçiciliğinin farkına varır, tüm varlığımla kendimi kucaklarsam o zaman tamamlanırım. Bir yudum çay. Dilim damağım kurumuş, çayım da buz gibi olmuş, bir ısıtıp geleyim.


Zaman nedir? Zamanın kesin bir tanımı yok ama filozoflardan Augustinus şimdiki zaman ile idrak etmeyi, geçmiş zaman ile hatırlamayı, gelecek zamanla ise beklentiyi ilişkili kabul etmiş. Bence bu tam olarak doğru değil. Herhangi biri bugün dondurma yiyip yarın unutabilir ama yediğini hatırlamaması eylemimin geçmiş zamanda kaldığı ve içindeki şekerin ona enerji verdiği gerçeğini değiştirmez. Ya da şu anda bayılsa ve bunu idrak edebilecek bilinçte olmasa da o yine şimdiki zamanda baygındır. Öyleyse zaman nedir? İndirgemeci yaklaşım, zamanı değişim ile birlikte kabul etmiş. Bir açıdan evet; değişim zamanla olur ve değişimin miktarına, hızına bağlı olarak geçen zaman değişir. Oluş, akış, devinim. Bunlar zamanın birlikte değerlendirildiği kavramlardır. Bu tanımı olmayan; insanların ölçüp biçerek günlere, aylara, saatlere, dakikalara, saniyelere, milisaniyelere ve daha birçok minik parçalara ayırdığı ve bu sayede sayabildiği ama konumunu bilemediği, aklını kurcalayıp hayal dünyalarına yeni olasılıklar ekleyen şey yani zaman: Ona kapılıp gidiyoruz belki ama biraz durup hesap yaptığımızda ne kadarını geride bıraktık bulabiliyoruz. Peki gerçekten geride bıraktıklarımıza geri dönebilir miyiz? Ya da önemli bir soru: Daha ne olduğunu bile bilmediğimiz bir kavramı sırf biz ulaşamıyoruz diye geri olmakla, geçip gitmekle suçlayabilir miyiz? Albert Einstein zamanın göreli olduğunu ortaya attığından beri zamanda yolculuğa mümkün gözüyle bakılabilir. Hayali kurgulara ev sahipliği yapan beyinler heyecan peşinde koşarken zaman, onların kimi zaman merkeze koyduğu değişkendir. Zamanda yolculuğun gerçekleşeceğini kesin olarak kanıtlamasa da bize umut veren bir diğer gerçek, bir zamanların hayali yolculuk kategorisinde zaman yolculuğuyla kapışan uzaya seyahatinin artık gerçekleştirilen bir şey olması. Bundan kim bilir kaç sene sonra benim bu yazıyı yazdığım dönemden bambaşka koşullara sahip bir dönemde zamanı değiştirmek, onda seyahat etmek, belli bir tarihten bambaşka bir tarihe kargo göndermek gibi daha nice fantastik olay mümkün olabilir. O yolculardan biri olacağıma eminim. Yirmilerimde, otuzlarımda ve hatta belki kırklarımda çıkacağım bu yolculuk için gerekli donanıma sahip olmam gerek. Yani hareket eden saatler daha yavaştır. Örnekle, ben koltuğumda otururken Einstein yanımdan saniyede 300.000 km hızla geçerse onun zamanı benimkinden yavaş akar, böylelikle o daha yavaş yaşlanır. Hatta fotonlarla aynı hızda ilerlerse Einstein için zaman durur. Bir de hızını alamayıp ışıktan hızlı ilerlemeye başlarsa hayallerimin yolculuğunu yaparak zamanda geriye gider. İşte bu kısımda Nedensellik İhlali denilen bir durum mevcut. Eğer ben 2022 yılında 28 Şubat günü 2015'teki X kişisine bir bilye gönderirsem X kişisi de elde ettiği bilyeyi 2020 yılındaki bana verirse ve ben aynı bilyeyi 2022 yılında X'e gönderirsem... Bu bir paradokstur. Hiç üretilmemiş bir bilye aramızda döner durur. Bambaşka bir pencereden benzer bir duruma göz atalım: Ankara'dan İstanbul'a ışıktan hızlı yolculuk edersem daha yola çıkmadan İstanbul'a varmış olurum çünkü hem konumda yol alıyorum hem de zamanda geriye gidiyorum. Bu da bizi şuna götürüyor: Eğer ben Mars'a ışık hızını geçerek gidip tam da o an kalkış noktama bakma fırsatı yakalarsam geçmişe gitme süreme bağlı olarak değişmekle birlikte beş dakika önceki kalkış için hazırlanan kendimi görürüm. Aynı şekilde, kalkıştan önce uydu görüntülerinden Mars'ı inceleyen biri benim oraya vardığımı görebilir. Neden? Çünkü hedefiniz geçmişteyse başlangıç eyleminiz gelecekte kalır. İlkel bir örnek, sabah yediğini akşamına pişirmek olabilir. Çıkarım: Hayal yolculuğum için ihtiyacım olan tek şey fotonların hızını geçmek. Yeryüzünde bunu yaptığını bildiğimiz herhangi bir parçacık var mı? Evrenin kozmik hız sınırını geçen bir şey bulunamayınca geçtiği varsayılan bir parçacık ortaya atıldı ve ona takyon dendi. Maalesef ki Princeton Üniversitesinden Richard Gott'un 1974'te keşfettiği, takyonların kendileriyle aynı hızda hareket eden antitakyonlarla sonsuz hızda çarpışarak yok olması kısmı gerçekleri suratımıza çarpıveriyor. Bir takyonun arkasından kütle çekim dalgası konisi geliyor. Bu koni onun enerji kaybedip hızlanmasına yol açıyor ve sonrasında bum! Büyük çarpışma ve yok oluş gerçekleşiyor. Yani yolculuğum için dönüşmem gereken takyonların kendi kendini imha ettiğini de öğrendiğimize göre kendi evrenine yeni özellikler ekleyen Kurt Gödel'e geçelim. Gödel Evreni bizimkinden farklı olarak dönüyor. Bu kozmik dönüşle birlikte ışık ışınları muz şeklinde eğimli bir yol izliyor. Yani biz bu muzun iki ucu arasında doğrusal hareket ederek ışıktan hızlı ilerleyebiliriz. Bizi bundan alıkoyan asıl mevzu ise bizim evrenimizde Güneş dönüyor, Dünya dönüyor ama evren sadece genişliyor. Yani ortada dönüş de yok muz da, dolayısıyla da doğal zaman makinesi de! Benim heyecan verici ama aynı zamanda ürkütücü bulduğum bir farklı kaçış yolu: Kuantum Kuramının Çoklu Dünya Yorumu. Buna göre evren tüm olası geçmişlerin var olduğu versiyonlara bölünüp duruyor. Kısaca, paralel evrenler. Yani ben Evren S'de yaşıyorumdur. Eğer geçmişe dönüp dedemi öldürürsem kendi evrenimdekini değil de başkasındakini öldürüyorum ve o gerçeklikte dedemin sülalesi yaşamıyor. Yani paralel evrenlerde her halimiz mevcut olduğundan paradoks diye bir şey yok. The Flash'taki gibi kendi zaman çizginizi oluşturursunuz: The Flash geçmişe dönerek annesini öldüren adamı engelledi ve annesinin yaşadığı farklı bir zaman çizgisi olarak Flashpoint'i oluşturdu ve bu çizgide en alakasız gibi gözüken insanların bile hayatı bambaşka ilerledi. Eğer Flashpoint oluşmasaydı ve her şey tek bir çizgide ilerleseydi yine bir paradoksumuz olacaktı. Annesi ölmeyen Flash geçmişe gidip annesini kurtarma motivasyonuna sahip olmadığından işler karışacaktı. Kurgular anlatmakla bitmez, hayal gücüne sınırlar koymadıkça yeni fikirler üretmek ile tükenmez. Bilim gelişmeye devam ediyor ve doğrular tamam olamayacağından bulma, sebebini anlama çabası devam edecek. Eminim ki bir gün buluşlar zaman yolculuğunu mümkün kılan seviyeye erişecek. Ben de kendi planımı yapıp hayata geçireceğim. Her döneme etki etmiş kimliği belirsiz biri olarak efsanelerde geçeceğim belki, mağara çizimlerinde yer alacağım; Enver Paşa'yı ikna edecek, Sarıkamış'taki askerlerin kaderini değiştireceğim. Eğer bunları yaparsam farklı bir zaman çizgisi oluşturmuş olurum ancak ben yaşananların yaşanmış olduğuna inanıyorum. Bu yüzden eğer geçmişte bir şeyler başardıysam bile ya adım unutulmuştur ya da farklı bir isim kullanmışımdır. Piramitlerin gizemini çözmekle başlayabilirim. En temiz iş etki etmeden gizem çözme olurdu. Tarihi olayları yanlışsız kayda geçirmek; bilimin açıklayamadığı, henüz keşfedilememiş gerçekleri ortaya çıkarmak çok daha cazip. Tabii yazdıklarım, açıklananlar kadar. Belki de eski yer altı askeri üslerinden birinde zamanda yolculuk projeleri ciddi ilerleme katetmiştir. Başka bir kurguda denemelerden birinde çıkan bir problem sonrasında ekipteki doktor, insanların ilkel yaşadığı bir tarih öncesi döneme fırlıyor. Bu ne kadar fantastik gelse de kamudan gizli yapılan deneyler ve çalışmalar bana her şeyin çoktan halledilmiş olabileceği ihtimalini hatırlatıyor. Şu anda bulunmuş olmasa bile gelecekten geçmişe -yani günümüze- gelmiş zaman yolcularının aramızda dolaşmadığını, bizimle yaşamadığını kim kanıtlayabilir ki? Zamanda yolculuk fikri, sonsuz ve belirsiz bir evrendir. Bu yüzden hala umut var.


Yalnız ölmek bir lütuftur, peki ya yalnız doğmak! Bütün bunların hatırına son bir kez canımı yak!


Bir yoktu, bir var oldu. Sonra bir vardı ve bir yok oldu. Gece, kimimiz için şifadır. diyerek başladı söyleşiye. Şöyle devam etti: Kimimiz için gece, azımsanmayacak derecede hayatın başlangıcı demek iken, kimimiz için hastalıkların ağrısının dayanılmazlığı demektir. Kimimiz için, günün yorgunluğunun az da olsa dinlenilmesidir. İnsan, gece iken ne zaman sabah olacak diye yakınır. Ama gündüzken de ne zaman gece olacak, gün ne vakit son bulacak? diye söylenir. -Ruhumuzdaki kavgadan, dedi bir ses. -Kendimizden, dedi başka bir ses de. -Dünyadaki umutsuzluktan, dedi diğeri. -Geceden tabii ki; gece, korkunçluk ve ıstıraptan başka bir şey değildir, dedi bir diğer ses. -Kişinin özünü bilmemesinden bence. Çünkü misal olarak gündüzdeki benle gecedeki ben aynı kişi değil. -Bence gündüzden; çünkü gündüz öfkeli geçiyor çoğu zaman, gece sakinliktir. Salonda büyük bir sessizlik hakim oldu. Tıpkı gece gibi! Bir geceyiz, bir gündüz yani değil mi? diyerek sessizliği bozdu. Sırtımı dönerek arkadaki yüzlere baktım büyük bir merakla; bir yandan sessizliğin bozulmasını istemiyor gibiydiler bir yandan da bir an evvel bitsin istiyorlardı sanki. Konferans salonu hıncahınç dolu ve herkesin elinde kalem-kağıt, konuşulanları yazıyorlar. Acaba dedim kendi kendime; acaba bu yazılanların hepsini, hepsini olmasa da bazılarını yaşamlarında uygulayabilecekler mi? Düşüncelere boğuldum. İnsanı en çok insanın içi bilir sesiyle kendime geldiğimde konuşulanların yarısını kaçırdığımı fark ettim. Ah bu geceler! Tıpkı gece gibi! Gece, bizim onu nasıl anlamlandırdığımız ve adlandırdığımızdır. Gündüz de böyledir. Seslenin görmeye, seslenin bakmaya; hangisi daha ağır basıyor? Kendinize varana kadar seslenin! diyerek tamamladı söyleşiyi. Biz söyleşinin devam etmesini bekliyorduk. Ama söyleşi bitti. Oradaki herkesle hep bir ağızdan devam etmesini istedik. Lakin aralıksız olarak iki saat süren söyleşinin bitmesi gerekiyordu. Söyleşiye bir arkadaşımla katılmıştık. Konferans salonundan çıkarken arkadaşımın ne diyeceğini merak ederek Bir söyleşinin konusu neden gece olur ki? diye söylendim. Daha bilgilendirici olabilirdi dedim. Arkadaşım, daha bilgilendirici mi? diye karşılık verdi. Bence yeterince bilgilendiriciydi. Geceye hiç bu yönden bakmamıştım. Tam şu an geceyi iple çekiyorum, diğer kendimle tanışmak, içimdeki kavgayla barışmak, hasta kalbimi iyice görmek için dedi. Geceye henüz yirmi bir saat vardı. Ne kendime ne de insanlara anlam veremiyorum. Başımıza geleceklerden öylesine bihaberiz ki bu telaşa, bu endişeye, bu öfke ve umutsuzluğa bir anlam veremiyorum, tüm çabalarıma rağmen. Konferans salonundan çıkıp bir süre beraber yürüdük. Sonra da ayrıldık. Ayrıldıktan bir saat otuz dokuz dakika sonra arkadaşımın, Tomris'in bir trafik kazası nedeniyle hayatını kaybettiğini öğrendim. Henüz saatler geçmeden... İnanılması güçtü... Ama gerçekti. Bir yoktu, bir var oldu. Sonra bir vardı ve bir yok oldu. Ölüm! Tıpkı gece gibi; sessiz ve tek başına! Tomris, kendine kavuşamadı... Hep bir şeyler için koşarız. Fakat kendimize hep geç kalırız.


2009 yılında vizyona girmiş olan Başka Dilde Aşk filmi iki kişinin aralarında iletişim kurmasının yollarını ve bu yollarda karşılaşılabilecek engelleri anlatıyor bizlere. Filmin kahramanları, reklamcılıkla uğraşan Onur ile çağrı merkezinde çalışan Zeynep. Bir arkadaşlarının doğum günü partisinde tanışıp birbirlerinden etkileniyorlar ve arkadaşlıkları böyle başlıyor. Filmi klasik aşk filmlerinden farklı bir yöne götüren en önemli etmenlerden biri ise Onur'un işitme engelli bir birey olması. Burada araya girmek isterim. Filmi izlerken bile Olmaz bu iş diye konuşuyor olabilir mahalle baskıcı ön yargılı iç sesiniz ama kendinize çok yüklenmeyin. Aşk filmi denildiğinde başrol oyuncularımızın yakışıklılığı/güzelliği, mükemmelliği/saflığı anlatılır, böyle aşklar oluşturulur kafamızda. Filmin etkisiyle gerçek hayata döndüğümüzde ise bu işin böyle olmadığını görürüz ve hem kendimizi hem de herhangi bir konuda farklılığı olan birçok insanı eleştiririz, yereriz. Başka Dilde Aşk, bizlere şunu söylüyor aslında: İhtiyacımız olan şeyleri karşımızda bulduğumuzda bir bağ kurmaya başlarız, iletişime geçeriz. Zeynep, Onur'da huzuru; Onur ise Zeynep'te canlılığı ve kendine güveni buldu filmde, mükemmellik aramadı. Kahramanların yaşadıkları çekinceler, çevreden gördükleri baskılar, ön yargılar, adaptasyon süreçleri yani bir ilişkinin yaşayabileceği birçok evre o kadar tanıdık ki. Gerçek hayatın ta içinden bir aşk hikayesi olarak görebiliriz Başka Dilde Aşk'ı. Arka planda ilerleyen kadına şiddet ve emek hırsızlığı ise filmin göze sokmadan parmak bastığı sorunlardan sadece ikisi. Bu kadar güzel harmanlanmış bir filmin ortaya çıkmasını sağlayan kişinin bir kadın olması da ayrıca gurur veriyor. Filmin senaryosunu yazan ve yönetmen koltuğuna oturan İlksen Başarır, filme bir kadının hayata bakış açısını çok net bir şekilde yansıtmış. Abartısız ve etkileyici oyunculuklarıyla Saadet Işıl Aksoy'a 4. Uluslararası Bursa İpek Yolu Film Festivali ile Ankara Uluslararası Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödüllerini ve Mert Fırat'a Ankara Uluslararası Film Festivali ile Sadri Alışık Ödülleri'nde en iyi erkek oyuncu ödüllerini kazandırmış bu filmi yalnızca güzel zaman geçirmek için değil, iki güzel insanın hayatlarına konuk olabilmek için de izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.


Haru yine aynı sesi duymuştu. Son birkaç ay Haru için çok da iç açıcı değildi. Ailesiyle birlikte geçirdiği trafik kazasından sonra herkes onun travma yaşadığını söyleyip duruyordu ama o sesin ne kadar gerçek olduğunu ve yakından geldiğini hisseden Haru, kimseyi dinlememeyi ve sesin nereden geldiğini çözmeye çalışmayı çoktan kafasına koymuştu bile. Sanki birisi sürekli olarak Orada kimse var mı? diyordu. Haru bu durumu şimdilik düşünmemeye çalışmıştı çünkü Hanami festivaline birkaç gün kalmıştı. Büyükanne Yoko o gün için tatlı yiyecekler ve güzel kıyafetler hazırlamak istediğinden yine büyük bir odakla hazırlık yapıyordu. Haru yalnızlığı hatırlattığı için bu festivali sevmiyordu. Ama yine de büyükannesini üzmek istemediğinden ona yardım etmek adına yanında kalmaya karar vermişti. Haru'nun üzgün olduğunu gören Büyükanne Yoko, Haru'yu yanına çağırdı. Ona bu kutsal günün aslında bir umut olabileceğini hatırlatmak istediğini ve asla yalnız olmadığını, bir gün bunu fark ettirecek bir kişinin karşısına çıkabileceğini ama sabretmesi gerektiğini söyledi. Umudu hiç kalmamış olan Haru büyükannesine bunun nasıl olacağını sordu ve Büyükanne Yoko ona Sakura efsanesini anlatmaya başladı. Efsaneye göre birçok savaşçının öldüğü, bütün ülkeyi yalnızlığa boğan savaşlar oluyordu. Bir savaş bitince yenisi başlıyordu. Bütün bunlara rağmen, savaşın hiç uğramadığı çok güzel bir orman vardı. Yapraklarından etrafa saçılan güzel koku herkesi çok etkilerdi ve atalarımıza umut ışığı olurdu. Ne kadar savaş olursa olsun, ordulardan hiçbiri o güzel ormanı savaşla lekelemek istemiyordu. O ormanda güzel kokmayan bir ağaç vardı. Bu ağaç hayat dolu olsa da dallarında hiç çiçek açmamıştı. Görünen o ki; kokusuz olmak onun kaderinde vardı. Yalnızlık onun en büyük dostuydu. Hayvanlar yanına dahi yaklaşmak istemiyorlardı. Karanlığın yine kendini en yalnız hissettirdiği bir anda onun yanına bir peri gönderildi. Bu peri nazik sözlerle onun güzel, parlak görünmesini istediğini ve ona yardım etmek için geldiğini söyledi. Korkmuş ve şaşırmış olan ağaç büyük bir çaresizlik içinde olduğunun farkındaydı ve perinin teklifini kabul etti. Böylece, peri 20 yıl sürecek bir sihir için doğaüstü güçlerini kullandı. Bu esnada, ağaç kendini insan kalbinin hissettiği gibi hissetmeye başladı. Peri ona sihir sayesinde ne zaman isterse hem bir bitkiye hem de bir insana dönüşebileceğini söyledi. Diğer yandan, eğer bu 20 yıl içinde kendi canlılığına ve parlaklığına tekrar kavuşamazsa, aniden öleceğini de söylemeyi unutmadı. Tıpkı perinin söylediği gibi, ağaç istediğinde insan olabiliyordu. İnsan duygularının kendisinin güzel kokmasını sağlayıp sağlamayacağını görmek için uzun süre insan olarak kalmak istedi. Fakat başlarda tamamen hayal kırıklığına uğradı. Ne zaman etrafına baksa hep savaş ve kötülük gördü. Bu yüzden tekrar ağaç olarak kalmaya devam etti. Uzun yıllar geçmesine rağmen her şey yine aynıydı, ağaç bir türlü güzel kokmuyor ve çiçek açmıyordu. Vakti gittikçe azalan bu ağaç yine bir gün insan olmaya karar verdi. Bir gün ormanda gezerken berrak bir derenin yanından geçiyordu ve orada genç, güzel bir kıza rastladı ve onun adı Sakura'ydı. Ağaç onun güzelliğinden çok etkilendi ve yanına yaklaştı. Sakura ona karşı çok nazik davranmıştı. O da onun nezaketine karşılık vermek için, kızın az ileride köşedeki evine su taşırken ona yardım etmek istediğini söyledi. Savaşla ve hayatlarıyla ilgili sohbet etmeye başlamışlardı. Artık kızın evine gelmişlerdi, tam veda ederken Sakura onun adını sorduğunda ağaç Yohiro diye cevaplamıştı. Onlar çok yakın arkadaş olmuşlardı. Konuşmak, şarkı söylemek ve birlikte güzel vakit geçirmek için sıklıkla buluşurlardı. Ağaç, Sakura hakkında ne kadar şey öğrenirse o derece ona yakın olmak istiyordu. Yohiro dayanamadı ve Sakura'ya olan aşkını ona itiraf etti. Ayrıca, ona gerçekte bir sihir altında olduğunu ve yakında ölecek olan güzel kokmayan bir ağaç olduğunu söyledi. Sakura bunu duyunca şok oldu ve bir süre sessiz kaldı. Aradan yıllar geçti ve 20 yılın bitmesine az bir zaman kalmıştı. Tekrar ağaca dönüşecek olan Yohiro, günler geçtikçe daha da kederlenmiş ve umudunu tamamen kaybetmeye başlamıştı. Bir gün hiç beklemediği bir anda Sakura yanında beliriverdi. Umudu kalmayan Yohiro tekrar ağaç olmuştu. Sakura ağaca sarıldı ve kendisinin de aynı hisleri beslediğini, yani onu sevdiğini söyledi. Onun ölmesini istemiyordu, tam o esnada peri ortaya çıktı ve Sakura'ya Yohiro'nun insan olarak kalmasını ya da ağaç olan Yohiro'yla birleşmek isteyip istemediğini sordu. Sakura etrafına baktı ve savaşı hatırladı. Bu savaştan uzak, sevdiği kişiyle birlikte olmak istediği için ağaç olan Yohiro'yla birlikte olmayı seçmek istediğini söyledi. Nihayet sihir gerçekleşti. Yohiro ve Sakura birleşmişti ve ağaç sonunda güzel kokmaya, güzel pembe çiçekler açmaya başlamıştı. İşte o zamandan beri onların aşkı Japon tarlalarını parfüm gibi kokutmuş ve tüm halka bir umut ışığı olmuştu. Yani bir kişi içimizdeki en iyi kişiliği ortaya çıkarabilirdi. Yalnızlık sonsuza kadar sürmez, bir gün o periye sen de denk gelebilirsin, yapman gereken tek şey umudunu yitirmemek ve sabretmek dedi Büyükanne Yoko. Ardından tekrar birlikte hazırlıklara devam ettiler. Festivale son bir gün kalmıştı. Haru arkadaşları Akira ve Mizuki ile buluştu. Birlikte vakit geçirdikleri, saatlerce oturup sohbet ettikleri Sakura ağaçlarının olduğu tepeye çıkmışlardı. Haru yanına biraz Büyükanne Yoko'nun yaptığı yiyeceklerden almıştı. Akira'nın ailesi kasabanın merkezinde olan küçük bir market işletiyordu ve babasından gizlice meyve alan Akira da onları çıkarmıştı. Mizuki hep açtı ve asla bir şey getirmez, Haru ile Akira'nın yiyeceklerinden faydalanırdı. Kızlar bunun farkındalardı ama hiçbir şey demezlerdi çünkü çok yakın arkadaşlardı ve Mizuki her zaman onlara yardım eden iyi bir çocuktu. Saat çok geç olmuştu ve Haru artık eve gitmesi gerektiğini söyleyip arkadaşlarının yanından ayrıldı. Kestirme yol olan ormandan giderken tekrar aynı sesi duydu. Bu sefer ses çok daha yakındı, sanki arkasından takip eden biri var gibi hissetmişti Haru. Korkarak koşmaya başladı ve tam ormanın çıkışına geldiğinde bir anda durdu ve arkasına baktı. O an düşündüğü şey bir daha böyle bir fırsatının olmayacağı ve sesin nereden geldiğini çözmenin tam vakti olduğuydu. Ne kadar korkmuş olsa da yavaşça ve etrafına çok dikkatle bakarak tekrar ormana döndü. Tam o esnada ses yine duyuldu. Haru o tarafa doğru yöneldiğinde kalbi yerinden çıkacak gibi atmaya başlamıştı. Gözlerindeki ışıltı o kadar büyüktü ki gördüklerine çok şaşırmıştı. Buranın büyüleyici bir yer olduğunu düşünüyordu; ama neden daha önce geçerken burayı görmedim diye de aklından geçirmeyi bırakamıyordu. Büyülenmiş bir şekilde her detayını incelemeye başlamıştı. Küçük bir dere, etrafta bir sürü uçan kelebek ve her yerde rengarenk açan çiçekler vardı. Sanki boyutlar arasından bir geçiş gibiydi, her yer iyice karanlık olmuştu. Bir anda etrafta küçük küçük ışıklar belirmeye başlamıştı. Ne olduğunu anlamaya çalışan Haru daha da dikkatle baktığında lalelerin içinden çıkan ateş böcekleri olduğunu fark etti. O kadar çok ateş böceği çıkmaya başlamıştı ki her yer sanki yıldızlar gibi ışıl ışıl parlıyordu ve etrafı daha net görebiliyordu. Etrafın büyülü görüntüsü ve kokusuyla sesi unutan Haru biraz anın tadını çıkarmak için uzanmaya karar verdi ve ardından çok geçmeden uyuyakalmıştı bile. Saat epeyce geç olmuştu. Büyükanne Yoko fazlasıyla telaşlanmış ve bütün kasabayı ayağa kaldırmıştı. Herkes Haru'yu arıyordu. Akira ve Mizuki çok korkmuş ve endişelenmişlerdi çünkü biraz daha oturmak isteyip eve dönerken onu yalnız bırakmışlardı. Kasabadan birisi Buldum! Haru'yu buldum! diye bağırmıştı. Herkes oraya toplandı ve Haru ormanın en görkemli Sakura ağacının altında gözleri kapalı bir şekilde duruyordu. Herkes çok şaşırmıştı çünkü Sakura ağacının pembe ve göz alıcı yaprakları sanki onu koruyor gibi üzerini örtmüştü. Kimse daha önce böyle bir şeye denk gelmemişti. Haru'yu hemen eve götürdüler ve Büyükanne Yoko ona, dinlenmesi için yatağını hazırladı.


Avlunun taşlarına güneş vurmuştu. Kuyruksuz tekir, hanın giriş kapısının dibinde uyukluyordu. Sinekler avludaki masaların üzerinde cirit atıyor; kirli masalara dökülmüş yemek artıklarıyla kendilerine ziyafet çekiyorlardı. At pazarında antikacılık yapan emekli matematik öğretmeni Nejat Bey karnını doyurmak bahanesiyle handa dükkanı olan gençlik aşkı Nuran'ı görmek için her öğlen soluğu handa alırdı. Nuran dükkanın önüne koyduğu taburesine oturmuş, ona karşı olan ilgisini her fırsatta belli eden handaki sahafın sahibi, seneler önce bir gözünü tatbikat sırasında şarapnel çarpması nedeniyle kaybettiğinden malulen emekliye ayrılan Yarbay Musa Bey'le sohbet ediyordu. Yine her zamanki gibi alımlıydı. Kızıl saçlarını topuz yapmış, ışıltısını bir gün olsun yitirmeyen yeşil gözleriyle Musa'yı izliyordu. Kendisini bir gün olsun fark etmeyen o yeşil gözlerin, o yarı ama, boşboğaz Musa'nın tütün çiğnemekten sararmış dişlerini, kırlaşmış kirli sakalını, bakımsız yağlı saçlarını, nasırlı ellerini her gün ilgiyle izlemesi midesini bulandırdı Nejat'ın. Dişlerini sıktı, şakaklarında soluk mavi bir damar belirdi. Elini öfkeyle sanki küfretmesine engel olmak ister gibi gayriihtiyari çenesine götürdü. Yine sakalını yarım yamalak tıraş ettiğini fark etti. Gözleri eskisi kadar iyi görmüyordu. Geçenlerde eski bir ahşap kapıyı elden geçirirken az kalsın parmağından oluyordu. Çırağı bir doktora görünmesi için ısrar etse de Nejat ayak diriyordu. Evde kaldığı için mahallenin diline düşmekten ölesiye korkan, geceleri ağlamaktan her sabah gözleri daima şiş biçimde hanın yolunu tutan handaki büfenin sahibinin kızı Zeliha, ne etinden yapıldığı belli olmayan, kötü kokusu tüm hana yayılan ve yağ içinde yüzen sucukları yanında bir bütün ekmekle Nejat'ın masasına bıraktı. Nejat gastritini azdıran bu sucuklara iğrenerek baktı. Onu her gördüğünde birkaçı eksik sararmış dişleriyle samimiyetsizce gevrek gevrek gülerek selam veren Musa'yla göz göze geldiği için iştahı kaçmıştı. Sucuğun yağına bandırdığı ekmeği bacaklarının arasında dolanan sarmana uzattı. Sarman bir iki koklasa da beğenmeyerek Nejat'ın yanından uzaklaştı. Açlıktan kemikleri belli olan sarmanın bile yemeye yanaşmaması Nejat'ı iyiden iyiye soğutmuştu yemekten. Zeliha'yı çağırıp sucukları kaldırmasını, ona çay getirmesini istedi. Sucukların beğenilmemesini şahsi bir mesele gibi hisseden Zeliha yüzü beş karış, inatçı bir kökü topraktan söker gibi aldı sahanı masadan. Nejat kendisine tepki olarak yapılan bu hareketin farkına varmadı. Zeliha zift gibi demli çayı masaya sertçe koydu. Nejat'ın gözleri çay tabağında ıslanan şekerlere takıldı. Nejat'ın dalgınlığını Nuran'ın handa yankılanan kahkahaları bozdu. Bu kez de Nejat, Nuran'ın kahkahalarını şahsi bir mesele gibi algıladı. Sanki herkes onunla dalga geçmek için bir tiyatro düzenliyordu: Pislik içindeki masa, Zeliha'nın yağ içinde yüzen sucukları, Musa'nın pis pis gülümsemesi, Nuran'ın kahkahaları, hatta sarmanın yemeğe burun kıvırması... Her şey kendine karşı düzenlenmiş bir tertip gibi geldi. Nuran, söylediklerini onaylamak anlamına gelecek bir biçimde gayriihtiyari Musa'nın eline dokundu. Bu anlık temas Nejat'ın başını döndürdü. Alnından göğsüne doğru inen bir sıcaklık hissetti. 35 yıllık memuriyetinden kalma alışkanlığı olarak iliklediği gömleğinin en üst düğmesi onu boğar gibi oldu. Bilmem kaçıncı kez Nuran'ı sevdiği için pişmanlık hissetti. Nuran'a, Musa'ya, bu yaşına rağmen hala gönlünün sesini dinlediği için kendine ağız dolusu sövdü. Öfkeyle ayağa kalktı. Her seferinde tövbe etse de ertesi gün yine geleceğini bildiği handan sendeleyerek dışarı çıktı.


Geçenlerde rastladığım bir videoda, bir kadın elindeki bardakla yaban arılarının yuva yaptığı çatı gibi bir yere yaklaşıyor. Elindeki bardağı alttan kapatarak arıları içine hapsediyor ve arılar birer ikişer içinde bulunan sıvının içine düşüyorlar. Sonradan anlıyoruz ki içindeki sıvı, benzin. Çeşitli yöntemlerden sonra bunun en ideal yöntem olduğunu ifade ediyor. Fikrinin işe yaramasından dolayı gururluydu. Oldukça rahatsız edici bir durum. Yıllardır çocuklarla çalıştığım için, maalesef çocukların bu konudaki tutumu biraz benziyor. Geçenlerde çocuklardan birini yaban arılarını öldürürken görünce ani tepki vermemeye çalıştım ve kafa açmamak için kendimi zor tuttum. Bir daha yapmaması gerektiğini açıkladım, aksi takdirde farklı bir yol izleyeceğimi belirttim. Ben eğitimde cezaya inananlardandım. Tabii dozu ve sıklığı önemli. Yıpratılan her şey etkisini kaybeder. Bu ceza yarım saat oyun dışında bırakma olabilir, sevdiği oyuncakla bir süre oynamama olabilir, gibi gibi. Hayat böyledir. Prens veya prenses değil, vicdanlı insan yetiştirmeniz önemlidir. Hele sizin prensiniz inanın kimseyi ilgilendirmiyor. Bir şey yaparsınız ve bedelini ödersiniz. Ama hayır, ama o daha çocuk diyorsanız, konunun çok başındasınız, size hiç vaktimi harcamam. Yine de belirtmekte fayda var, cezadan kastım psikolojik veya fiziksel şiddet değil. Konumuza geri dönelim. Bir şey bizim için yararlı değilse, ondan açık veya yakın gelecekte bir fayda sağlamıyorsak değersiz midir? Değildir. İnsanların bilinçli veya bilinçsizce aklına bu kadar güvenmesi de ayrı bir olay. Biz yaratılanlarız, bunu sık sık hatırlamak güzel olabilir. Daha da önemlisi, size bunu hatırlatanlarla oturup kalkmak. Kimileri vardır bahçesine çiçek ekmez, ekerse o da yenmeli, en azından reçeli yapılmalıdır. Ama biber, domates, karpuz öyle midir? Asla. İnsanın kendisinden fayda sağlamadığını, sadece insan olduğunu, vicdan sahibi olduğunu hatırlamak için görece zayıf, nazik, ilgiye muhtaç şeylere hayatında yer açması önemlidir... Hatta çok önemlidir. Vicdan insanı insan kılandır.


Dönüp dolaNünIp takvim yapraklarnInnI en ince detaynIna kadar irdeliyordu. Bir yapranünI belki bin defa okumuNütu ve okumaya devam da ediyordu. Kendisini hatnIrlamak istiyordu. Ama ne yaparsa yapsnIn hatnIrlayamnIyordu. HatnIrlamaynI bnIrak annImsayamnIyordu bile. EtrafnIndaki insanlar ve doktorlar zamana bnIrakmnINütnI kendilerince ve onun da zamana bnIrakmasnI gerektinüini düNüünüyor ve mütemadiyen tekrarlnIyorlardnI bu düNüüncelerini. Kimse anlamak istemiyordu. O ise, kendini yiyip bitiriyordu. ninsan, kendinsiz bir hiçti. Bir boNüluktu. Solunüu kesik kesikti. Kimseyi dinlemek istemiyordu artnIk, tahammülü yoktu. Yedi yüz altmnINü sekiz gündür hem unutmannIn hem de hatnIrlayamamannIn kavuruculunüuyla yannIyordu. Kimim ben? diye deli divane mekik dokuyordu. Ayakta durmakta güçlük çekiyordu. Zihni baNünIboNü düNüüncelerle sarmalanmnINütnI. Birden ne yapacanünInnI NüaNünIrdnI. Yemenüini odasnIna hep ben götürüyorum. O, her defasnInda Sen kimsin, adnIn ne? gibi sorularla gözlerimi dolduruyordu. DüNüünceler hissetmesine izin vermiyordu. Hiçbir Nüey ne göründünüü gibiydi ne de oldunüu gibi... Bugün odasnIna yemenüini götürdünüüm snIrada, odasnIndan bir ses iNüittim. nivedilikle elimdekileri yere bnIraknIp kapnIsnInnI açtnIm; korkudan dilimi yutmak üzereydim. Boylu boyunca yerde uzannIyordu. Kendimi bir kuNü olarak hayal ettim. dedi hiç knIpnIrdamadan. Anlam veremiyordum. OdannIn her tarafnI takvim yapraklarnIyla doluydu. Birlikte dnINüarnI çnIknIp biraz yürümeyi teklif ettim. O ise reddetti. HatnIrlamnINütnI; evet ama nasnIl, nasnIl? Yedi yüz altmnINü sekiz gün... Yedi yüz altmnINü sekizinci günde hatnIrlamnINütnI. Onca zaman sonra. Tekrar unutmak mümkün mü? diye tekrarlnIyordu; Bugünden önceki günlerde hatnIrlamak mümkün denüil mi? diye sordunüu gibi. Gözleri kapalnIydnI. Üryan mnI? Anlamakta güçlük çekiyordum; ne anülayabiliyor, ne de gülebiliyordum. Havsalam almnIyordu. Bu Nüekilde hayal etmemiNütim. UzandnInünI yerden donüruldu; parnIldayan gözlerle bana baknIyordu. HatnIrlamnINütnI beni. Onunla aynnI kaderi yaNüayan beni hatnIrlamnINütnI. O, donüarken annesini kaybetmiNüti; ben donüarken annemi kaybetmiNütim ve tuhaftnIr ki, ikimize de zamannI anlatan tek Nüey takvim yapraklarnIydnI. UnutmaynI ve hatnIrlamaynI...


Yaz mevsiminin kendine özgü bir büyüsü vardır. Güneşin ışıklarıyla uyanılan günler, sıcak esen rüzgarlar, deniz kıyısında geçen akşamlar ve en güzeli, gün doğumuna kadar yıldızları izlemek... Yazın tatlı esintilerini, uslanmaz bir şekilde birini sevmeyi, aşkın can yakıcı taraflarını, büyümeyi ve gençliği anlatan The Summer I Turned Pretty, son zamanların en güzel yapımlarından biri diyebilirim. Jenny Han'ın kaleminden çıkan bu dizi Belly'nin hayatını değiştiren yazı anlatırken izleyiciyi gençlik yıllarına götürmekte. Ana karakterimiz Belly ve ailesi her yaz Cousins adlı sahil kasabasında Fisher ailesinin yazlığına giderler. Belly'nin annesi Laurel ve Susannah Fisher üniversite yıllarından beri arkadaşlardır. Cousins ise dostluklarında özel bir yere sahiptir ve bu yeri çocukları için de özel bir konuma getirmişlerdir. Susannah'ın oğulları Conrad ve Jeremiah ise bu dizinin önemli iki parçasıdır. Bu yaz ise geçmiştekilerden farklı olarak her karakter için fazlasıyla önemlidir. Genç karakterler bu yaz aşk ile sınanırken, yetişkin karakterler ise hayatın kaçınılmaz zorlukları ile baş etmek zorunda kalırlar. Ana teması ilk ve karşılıksız aşk olan bu dizide, aşkın her halini ve değişimlerini içtenlikle hissediyoruz. Aşk sadece mutluluklar ile dolu değildir, içinde mücadeleyi ve zorlukları da barındırır. Aşkın gücünü ve karmaşıklığını dokunaklı bir şekilde anlatan dizi aynı zamanda dostluğun ve anıların önemini bize hatırlatmakta. Eğer siz de benim gibi 2000'lerin romantik komedi filmlerine hayran biriyseniz bu diziye bir şans vermelisiniz :).


-balıklar mevsimini yadsır bu şehirde


Zindan Adası, sizce de çok iddialı bir isim değil mi? Bu filmi yorumlamaya başlamadan önce her şeyi bir kenara bırakıp filmin adını incelemek gerek bence. Zindan Adası, ama neden? Filmi izlediyseniz filmde ısrarla adanın bir hapishane, adadaki bireylerin de birer suçlu olmadığının vurgulandığını görmüşsünüzdür ya da izlerseniz göreceksiniz. Peki bütün bu ifade biçimlerine karşın neden bu filmin ismi Zindan Adası? Bana kalırsa bunun sebebi asıl hapishanenin, filmde kurgulanmış ada değil de bizzat kendi zihinlerimiz olmasıdır. Peki ben bunu nereden çıkardım? Etkileyici bir giriş yapmak için mi uydurdum? Filmi izlerseniz garanti ederim ki böyle düşünmemin asıl sebebini anlayacak ve bunun basit bir kelime oyunundan ibaret olmadığını göreceksiniz. Korkmanıza gerek yok, size filmin tadını kaçıracak herhangi bir bilgi vermeyeceğim ama şimdi sıra filmin can alıcı noktası olan sonunu yorumlamaya geldi. Filmin sonuç bölümü diyebileceğimiz kısmın en başından alacak olursak kendimizi adanın kara kutusu olarak ifade edebileceğimiz deniz fenerinde bulmuş oluruz. Her şeyin yerine oturduğu, bildiğimizi sandığımız şeyler hakkında aslında en ufak bir fikrimiz bile olmadığını öğrendiğimiz yer. Şimdiden şunu söylemeliyim ki deniz fenerinde öğreneceklerinize inanmak istemeyeceksiniz, hatta belki kabullenemeyeceksiniz. Fakat daha ağızlarınızı açık bırakacak noktaya değinmeye yaklaşmadım bile.


Ertesi gün olduğunda Haru uyanmıştı ve eve nasıl döndüğü hakkında hiçbir fikri yoktu. Dün gördükleri sanki bir rüya gibiydi. Tam o sırada Büyükanne Yoko odaya girdi ve dün oraya nasıl gittiğini neler olduğunu sormaya başladı. Haru bir anda sesi hatırladı. Aslında oraya onun için gitmişti ve sonrasında uyuya kalmıştı. Büyükannesine tepeden inerken ayağının takıldığını ve sonrasında düştüğünü söyledi. Sonrasını hatırlamadığını ve festival günü geldiği için geç kalmadan hazırlanmaları gerektiğini söyleyerek büyükkannesini sorularından kaçmayı başarmıştı. Ama kafası hala karışıktı festival biter bitmez tekrar oraya gitme kararı aldı. Bütün hazırlıkları tamamlayan Haru ve Büyükanne Yoko Sakura ağaçlarını izlemeye gittiler. Akira ve Mizuki de oradaydı ve hemen Haru' nun yanına koştular ona kocaman sarıldılar ve bir daha yalnız bırakmayacaklarını söylediler. Dans, eğlence ve sohbetlerle geçen bir geceydi. Dökülen kiraz çiçeği yapraklarını izlemekten kendilerini alamadılar. Festival yavaş yavaş bitiyordu. Herkes çok mutlu ve bir o kadar da yorgun görünüyordu. Büyükanne Yoko bütün gece onu yalnız bırakmadığı için gitme işi sabaha kalmıştı. Ve Haru sabahın ilk ışıklarıyla ormana tekra gitmek için can atıyordu. Sonunda sabah olmuştu. Haru heyecanla tüm gece uyuyamamıştı. Hemen hazırlanıp yola koyuldu. Sanki yol hiç olmadığı kadar uzun ve karmaşıklaşmıştı. Bir an önce ulaşmak için koşmaya başladı. Sonunda gelmişti ama orada hiçbir şey yoktu. Büyük bir hayal kırıklığıydı Haru için. Hemen dönmek istemiyordu. Belki de yanlış gelmişti. Etrafta hızla koşmaya başladı ve sesin tekrar ortaya çıkması için tüm gücüyle ormanın derinliklerine bağırmaya başladı. Fakat hiçbir yanıt yoktu ve Haru eve dönmeye karar verdi. Çok üzgündü çünkü bütün şansını kaybettiğini düşünüyordu. Eve döndüğünde kendisini odaya kapattı ve direkt uyumaya başladı. Etrafta koşuşturmak onu çok yormuştu ve farkında bile değildi. Haru bir anda uykudan sıçradı. Terlemiş ve biraz da korkmuş gibi uyanmıştı. Rüyasında tekrar o gece gördüğü yerdeydi. Ama bu sefer garip bir şekilde bir geyik belirmişti derenin karşısında. Büyük boynuzları, iri gövdesi ve ipek gibi parlayan derisi ile göz kamaştırıyordu uzaktan. Gittikçe yaklaşıyordu Haru' ya ve yaklaştıkça daha da etkileyici görünüyordu. Kalın ama bir o kadar da naif bir ses tonuyla kelimeler dilinden dökülmeye başlamıştı ve Haru' ya `` Seni bekliyor aynı yerde, aynı anda, farklı Dünya' da `` diye söyledi. Ardından bir an da kaybolmuştu ihtişamı ile göz kamaştıran geyik. Haru ne olduğunu anlamamıştı ama kalbinin derinlerinde bu rüyanın rastgele değil bir işaret olarak gördüğünü hissetmişti. Festival tatili bitmiş ve herkes tekrardan okula dönmüştü. Okulun kapanmasına son birkaç hafta kalmıştı. Haru lise öğrencisiydi ve oldukça da başarılıydı. Ta ki o talihsiz kaza olana dek. Ailesinin ölümünden sonra yalnız kalan Haru bunu okul hayatına da yansıtmıştı. Derslerden uzaklaşmıştı, hatta bazı günler okulu asıyor ve ormana gidiyordu. Saatlerce orda kalıyor ve kimseyle olmak istemiyordu. Mizuki ve Akira ile de az görüşmeye başlamıştı ve hep meşgul olduğunu söyleyip kaçıyordu. Herkes büyük bir travma yaşadığını düşünse de Haru sadece kalbinin sesini dnliyor ve görmek istediği şey için çabalıyordu o kadar. Haru, dersteyken camdan dışarı bakıyordu ve bir anda gözleri yerinden fırlayacak gibi açılmıştı. Tepede rüyasında gördüğü o şehvetli geyik kasabaya doğru bakıyor ve hiç hareket etmiyordu. Haru ders biter bitmez koşarak tepeye doğru gitmeye başladı. Koşarken yere düşüyor ama canı ne kadar yanarsa yansın hiçbir şekilde umursamadan ayağa kalkıp devam ediyordu. Bu sefer her şeyi öğrenecek ve bu işe bir son verecekti. Sonunda tekrardan o yerdeydi. Bu sefer geçen gece olduğu gibi değil rüyasındaki gibiydi ortam, geyik de vardı. Geyiğin yanına yaklaştı ve ona duyduğu sesten bahsetti. Geyik Haru' ya döndü ve kendisini tanıttı. Kendisinin kutsal bir ruh olan, göklerden gelen bir varlık olduğunu söyledi. Yüzyıllar öncesinde kapanan geçitin tekrardan açıldığını ve bunun nasıl olduğunu öğrenip tekrar kapatmak için görevlendirildiğinden bahsetti. Haru bu geçitin ne olduğunu ve neden kapandığını merak ediyordu. Geyik anlatmaya başladı. Yüzyıllar öncesinde iki farklı Dünya' dan olan Suzume ve Tamiko' nun aşkıyla başlamıştı her şey. İki farklı Dünya' nın aynı yerinde koşarken birbirlerine çarpmışlardı. İkisi de kafasını kaldırıp etrafa baktıklarında kimseyi görememişlerdi. Şaşkın bir şekilde ayağa kalkmaya çalışırken tekrar çarpışmışlar ve korkudan çığlık atmışlardı. Birbirlerini duyan ama göremeyen Suzume ve Tamiko olayı anlayamamıştı ve sürekli `` Sen kimsin?, Neredesin? `` gibi sorular soruyorlardı. Neredeyse her gün aynı yere geliyorlardı. O kadar uzun zaman boyunca bunu yapmışlardı ki birbirlerini merak etmeye başlamışlardı. Bu yüzden birbirlerini görmek istiyorlardı. İkisi de farklı Dünya' da ama tepetaklak aynı yerde duruyorlardı. Geçitin son yeri neresi bilmediklerinden dolayı aynı anda sona varabilmek için birlikte yürümeye devam etmişlerdi. Sonunda o yeri bulmuşlardı. Tepedeki ormanın en görkemli Sakura ağacıydı. İkisi de ağaca elini koyup gözlerini kapattı ve birbirlerini görmek için isimlerini söylemişlerdi. İşte o geçit bu şekilde açıldı. Suzume ve Tamiko daha gözlerini açar açmaz birbirlerine aşık olmuşlardı bile. Ardından kavuşabilmenin tek yolunun Sakura efsanesinde olduğu gibi ruhlarını ağaca adayıp orada birleşmeleri ve ağacın görkemine bir tık daha hayat vermekten geçtiğini anlamışlardı. Kavuşabilmek için bu büyük fedakarlığı yapmalarının en büyük nedeni birbirlerine olan aşklarıydı. Geyik olayı anlattığında Haru biraz gerilmişti. Duyduğu ses yoksa farklı Dünya' dan birisinden mi geliyordu kafası karışmıştı. Ve o geyik tekrardan kaderi bağlanan iki kişinin ağaç tarafından ruhlarının alınmasına engel olmak adına geçiti kapatmaya gelmişti. Şimdi her şey daha da yerine oturuyordu ama Haru sesin sahibini ve bu geçit tekrardan nasıl açıldı yoksa açık mı kalmıştı bilemediğinden kafasında sadece geyik orayı kapatmadan sorularının cevabını bulmak vardı. Bedeli diğer Dünya' ya geçmek ya da ruhunu vermek bile olsa. Haru bunları düşünürken geyik çoktan ortadan kaybolmuştu. Acele etmesi gerektiğini anlayan Haru bu durumu anlayabilmek ve ne yapacağını bulabilmek adına tüm tarih kitaplarını araştırmaya, kasabanın şamanlarından efsaneleri dinlemeye başlamak istiyordu ve vakit kaybetmeden hemen kasabaya indi. Haru heyecanla büyükannesinin yanına gitti. Ondan bildiği bütün sakura efsanelerini anlatmasını rica etti. Bildiği her şeyi anlatan Büyükanne Yoko anlaşılan Haru' nun aradığı cevapları verememişti. Haru daha fazla dayanamayıp kasabada bulunan tüm tapınakları gezmeye başladı. Herkesten ufak ufak bilgiler topladıktan sonra bütün yapboz parçalarını birleştirmeye başladı. Ve sonunda olayı anlamıştı. Ama araştırmaları o kadar uzun sürmüştü ki neredeyse Sakura ağaçları çiçeklerini dökecek zamana gelmişti. Koşarak kendisini tepedeki ormana attı. Sakura ağacı çiçeklerini dökmeden önce yetişmeliydi. Çünkü bütün büyü tam çiçek açtığı zamanda ortaya çıkıyordu. Ve Haru gerçekten kaderindeki kişiyi görmek istiyorsa büyü bozulmadan oraya varmalıydı. Sonunda gelmişti ama bir sorun vardı. İsmini bilmiyordu ve onu nasıl çağıracağına dair bir fikri yoktu. Bağırmayı denedi ama olmamıştı. Ağaçtan rica etmişti ama hiçbir şekilde ses ya da bir hareket yoktu. Haru ne yapacağını bilememiş bir halde görkemli Sakura ağacının altına oturdu ve düşünmeye başladı. Bir anda ormanda yine aynı o geyik belirdi. Haru çok geç kaldığının farkındaydı. Geyik gittikçe yaklaşıyordu ve sonunda Haru' nun yanına geldi. Ve olacakları bildiğini, geç kaldığını ona söyledi. Tam geçiti kapatacakken, ağaçtan bir yaprak Haru' nun avucuna düştü. Geyik bu gördüğünün Sakura ağacı tarafından ruhlarının alınmayacağı ve gerçekten birbirlerine kavuşacaklarına dair ağacın izin verdiğiydi. Ardından geyik ona verilen görevin iptal olduğunu anlayarak ortadan kayboldu. Haru hemen avucunu kapattı, yaprağın uçmasını istemiyordu. Geyiğin gittiğini görünce bunun bir işaret olduğunu anladı ve kalbinden geçen kelimeler diline dökülmeye başladı. Gözlerini kapatmış ve avucundaki yaprağa fısıldıyordu: `` Ben geldim. Bana umut olan, benim gibi yalnızlığından dolayı umudunu kaybeden kişi için geldim. Lütfen ortaya çık ve seni görmeme izin ver. `` Gözlerini açtığında olanlara inanamamıştı. Çünkü öyle bir ana denk gelmişti ki görmek istediği kişi de aynı yerde Sakura yaprağına fısıldıyordu. Göz göze geldiklerinde bir süre öylece birbirlerine baktılar. Uzun süren sessizliğin ardından Haru kendini tanıtmak için elini saydam ağaç kökünden uzattı sanki bir akan şelale suyundan geçiriyormuş gibi verdiği his hoşuna gitmişti. `` Ben Haru! `` dedi çekingen ses tonuyla. Ardından elini uzatan ve gözlerindeki ışıltıyla Haru' nun gözlerinin içine bakan çocuk `` İtsuki `` dedi ciddi ses tonuyla ama çok içten bir şekilde. Haru sürekli olarak İtsuki' yi görmeye ormana gidiyordu. Birbirleri hakkında her şeyi biliyorlardı. Gün geçtikçe birbirlerinden hoşlanan Haru ve İtsuki birbirlerini görmek istediler. Tıpkı efsanedeki gibi olaylar yaşadıkları için şaşkınlıkları her defasında aynı heyecanla devam ediyordu. Haru, Japonya' nın Kawazu kasabasında yaşıyordu. İtsuki ise Tokyo' da yaşıyordu. Ailesinini yoğun işlerinden dolayı birlikte çok vakit geçiremeyen İtsuki yalnız ve üzgün hissettiği bir günde yürüyüş yaparken Hanami festivallerinden birkaç gün önce Sakura ağaçlarının altında bir dilek dilemişti. Kendisi gibi onu anlayacak olan birisi ile olmak ve yalnız kalmaktan artık kötü hissettiğini söyleyerek ağaçlara doğru çığlıklar atmaya başlamıştı, `` Orada kimse var mı? `` diye birçok kez çığlık atıyordu. Ve her fırsatta kendisini o ağaçların yanında bulan İtsuki sürekli olarak bir umut arıyordu. Haru şimdi her şeyi daha iyi anlıyordu seslerin nasıl ara ara ortaya çıktığını ve onu çağırıyor gibi işittiğini. İtsuki, Sakura yaprağının düştüğü gün son kez gitme kararı vermişti. Bütün mucizeler resmen onların yanındaydı ve denk gelebilmişlerdi. İlk fırsatta buluşma yeri ayarlayan İtsuki ve Haru sonunda o büyük kavuşmayı yaşayacaklardı. Birkaç gün sonra Sakura ağacının orda, akşam güneşinin yüzlerine vurduğu o masum ışıltı ile sonunda yüz yüze gelmişlerdi. Yavaş adımlarla biribirlerine yaklaştılar ve artık mesafe ya da arada bir duvar gibi Sakura ağacı yoktu. İtsuki, Haru' nun ellerinden tuttu ve ona, `` Merhaba! Haru. `` dedi gülümseyerek. Sakura ağacı tüm güzel dileklerini sanki Haru ve İtsuki' ye sunuyor gibi güzel pembe yapraklarını üzerlerine dökmeye başlamıştı. Tıpkı Sakura efsanesi gibi umudunuzu kaybettiğiniz bir anda aşk size gelebilir. Sakura ağacı fırsatı yakalayanlar için sanki baharı ve yeni bir başlangıcı simgelediği gibi fırsatı kaçıran ve kendini umutsuzluğa kapatan, çaba ve arayış içinde olmayanlar için de ölümü simgeleyebilir. Yani aslında mucize ve beklediğimiz mitolojik duygular hep içimizdedir. Belki hayal belki de umut olarak.


Küçükken insan hep bir sürrealist, bir aptal olur. Tıpkı çoğu sanatçı gibi düşlerle yaşar, dalıp gider; sanki bir metresmiş gibi sıkıntılı durumlarında onlara sarılır ve etrafı ne kadar kanlı canlı olursa olsun; dokunduğu, gördüğü, işittiği her şey ne kadar gerçek ve sıkıcı olsa da bir türlü kabullenmez çocukken. Hayatı şahane, mutlaka tecrübe edilmesi gereken umut dolu bir şey gibi görüp onu kendisine anlatılan binbir türlü, perili merili, rengarenk masallarla harmanlar. Ah, çocukluk ne aptaldır, ne hoştur! Böyle diyorum diye bana kızmayın ne olur, çünkü eğer bunları söylüyorsam boşa söylemiyorum. Bakın size ne anlatacağım. Ben küçükken -galiba sekiz ya da dokuz yaşındaydım, tam hatırlamıyorum fakat bayağı küçüktüm işte- en sevdiğim şey annemle market, çarşı-pazar gezmekti. Hele o pazarlar... Bir gittik mi içinden çıkamaz, adeta labirent gibi her bir yolunu dolaşır dururduk. Gezerken annem bana haşlanmış mısır, takı toka, akide şekeri; bonbon, hurma şekeri, Mevlana şekeri, lokum, muska pestil, sosyete şekeri alır; hatta biraz da nazlanırsam bir oyuncak bebek almaya da razı olurdu. O mısır nasıl güzel kokardı pazar boyunca, bir de üstüne hurma şekeri yedim mi... Benden iyisi yok! Markete gittiğimizde de mutlaka şart koşardım; daha evdeyken, Çikolata yoksa gelmem, ya da bir yaz günüyse, Dondurma alacak mısın, ona göre geleceğim, diyerek başlar, markette kasaya gidene kadar devam ederdim. Sonunda da çikolatamı -ya da dondurmamı, artık ne aldırdıysam- keyifle yer ve ağır olmayan poşetleri ya da poşeti bir ileri bir geri sallayarak taşırdım. Ah, ne güzeldi o günler dertsiz, tasasız. Elim annemin elinde, o bana herkesten çok her şeyini verirken ve bana herkesten çok hayran olurken ne kadar da mutluydum! Konuyu daha fazla dağıtmadan -çünkü bu ebru gibi dağılıp birbirine karışabilir ve hatta kendince ortaya bir lale çizebilir ki bu da duygusallaşmamıza sebep olur ve biz bunu hiç istemeyiz- size anlatmaya başlasam iyi olur. Ben yine böyle pazara gittiğimiz bir günde, bir oyuncak tezgahına dalıp gitmiş, oradaki rüzgargülünü çok istemiştim. Sebze bakan annemin ceketinin kolundan çekiştirip Anne, bak rüzgargülü! Alalım mı, ne olur, ne olur! diyor, sürekli olarak bunu tekrarlıyordum. Annemse arada beni geçiştirip sebze bakmaya devam ediyor ve elindeki şeffaf poşete seçtiklerini atıyor ya da bir bana bir de tekrar önündeki sebze tezgahına dönüp, Sonra kızım, sonra Ayşenur, diyordu. Fakat ben daha da ısrar edince elindeki poşeti doldurması için tezgahtara verdi ve, Peki, gel bakalım, gel. Alalım da içinde kalmasın, dedi. Tezgahtara geleceğini söyledi ve beraber bu tezgaha çok da uzak kalmayan, hatta neredeyse tam karşısında olan oyuncak tezgahına gittik. Birbirinden farklı seslerin birbirine karıştığı bu pazar yerinde karşımızdaki adam kendi sesini duyurabilmek için biraz bize doğru eğilerek, yüksek bir sesle, Buyurun ablam, oyuncaklarımız var. Bebeklerim, kuklalarım, arabalarım, ne istersen var! dedi. Ve daha sonra da tamamen bana dönerek, Ne istersin bakalım ufaklık? Bebeklerim var; sarışın, esmer, prenses, peri, ne istersen, hangi çeşidini istersen var! Ya da ne bileyim, ütü var. Hem de pembe! Yemek takımı da var istersen, dedi, konuştu da konuştu. Çok iyi hatırlıyorum, o böyle konuştukça ben hepsini alabilirim gibi hissetmiştim. Sanki oradaki rengarenk, şık kıyafetli bebekleri, narin mi narin yemek takımlarını ve daha birçok kız çocuklarının oynaması -ya da belki onlara dayatılacak şeylere şimdiden alışmaları için yapılmış sinsi oyuncaklar da diyebiliriz- için yapılmış ev eşyasını bedavaya dağıtıyorlardı; sanki her çocuğu mutlu etmek için böyle bir iş edinmişlerdi kendilerine. Derken ben bu fikre kendi içimde o kadar kapılmıştım ki, tek bir rüzgargülü için gittiğim ve zavallı annemi de yanımda sürüklediğim bu tezgahtaki birkaç şeye de göz diktim. Ve nihayetinde; bir rüzgargülüm, üç farlı renkte balonum -çünkü balonlara aşırı bir sevgim vardı-, baloncuk yapma oyuncağım -gerçekten bu oyuncağa böyle mi denir yoksa bunun bir adı var mıdır bilmiyorum ama buna da aşırı bir sevgim vardı ve ne zaman onunla oynasam kendimi bir masalın içinde gibi hissederdim-, son olarak da en makyajlı, en süslü püslüsünden bir bebeğim olmuştu. Oyuncaklar bir poşete konup annem parayı öderken ve satıcıyla sohbet ederken ben de nedense çevreme bakınıyordum ki hemen bu oyuncak tezgahının yanındaki elma tezgahına takıldım. Tezgahta kırmızı elmalar üzerlerine vuran ışıktan mıdır bilinmez parıldıyor, insana bir meyveden çok daha fazlası olduklarını söylüyorlardı. Tabii aralarında birkaç yeşil elma da bulunuyordu ve bu yeşil elmalar bazı yerlerinden hafif sarıya çalıyor, yer yer açılıp koyulaşıyorlardı. Bir de bu tezgahın başında duran bir satıcı vardı ki işte her şey bu satıcıyla başlamıştı. O çingene gibi esmer, alımlı adam ve onun yanında duran -büyük ihtimalle ailesiydi- balıketinde ve adamın aksine açık tenli kadın ile iki çocuk... Çocuklardan biri -bu arada küçük olan kız, büyük olan oğlandı- galiba benimle yaşıt, diğeri ise benden bayağı bir büyüktü. Oyuncaklarım annem tarafından bana verildiğinde ben hala elma tezgahına bakıyordum ki annem bunu fark emiş olmalı çünkü bana, Elma mı çekti canın? Seversin sen, gel alalım bir kilo, dedi. Ardından da cevabımı beklemeden oraya gitti, ben de peşinden gittim. Tezgahın önünde durduk, annem adama bir kilo elma istediğini söyledi. İşte o an, neden öyle davrandım hala çözebilmiş değilim, bu satıcı adama bakakaldım. Adam annemin isteğine göre elmaları elindeki yeşil naylon poşete doldururken ve kesik kesik bir şeyler söylerken ben, onun o çok keskin hatlı olan yüzüne ve o yüzün üzerindeki, tıpkı elmalarınkine benzeyen garip ışığa -ki yanlış hatırlamıyor ya da bilinçaltımın oyununa gelmiyorsam hava o kadar da aydınlık, güneş o kadar da parlak değildi; parlak olsa bile tam tepemizde duran koca şemsiyelerden dolayı çok da etki edemezdi- fena şekilde kafayı takmıştım. Daha ilk görüşte onun normal bir pazar satıcısı olmadığına karar vermiş ve bu karara da çabucak kapılıp giderek kendime, kendi hayal dünyam içinde sihirli bir ortam oluşturmuştum. Hatta inanmazsınız belki ama o dakikada bu adamı öyle garip şekillere sokmuştum ki kafamın içinde, birisi duysa beni ya deli ya da hayalperest olmakla suçlardı. Çünkü ona payetli bir takım elbise giydirmiş, mücevherle süslemiş ve sağ eline de en güzelinden zümrüt işlemeli, sedef kakmalı, ceviz ağacından yapılmış bir baston tutuşturmuştum. Aslında başta yılan veya kaplan başlı bir baston ile hayal etmiştim onu fakat bu hayal sonradan baklava başlı bir bastona, en sonunda da şimdiki haline, zümrüt işlemeli, sedef kakmalı, ceviz ağacından yapılmış bir bastona evrildi. Neyse, kısacası o anda oradaki ben, ben değildim; orada yoktum ve bu adam da, benim aklıma göre, bir pazar satıcısı değil, zengin bir sahtekardı. Adam bizim poşetimizi doldurmayı bitirdi, ardından da onu tarttı. İçinden birkaç elma çıkarıp tezgaha attı ve sonra küçük bir elma alıp tartıdaki poşete geri koydu. Annemden ücreti alacağı sırada aniden başka bir müşteriye yardım etmesi gerektiği için başka bir tarafa yöneldi. O sırada annem de bu adamın çocuklarından benimle yaşıt olanını görmüştü. Bu çocuğu önce küçük hareketlerle sevdi; iki gözünü birden kırptı, gülümsedi, Cici kız seni, gibi sözler söyledi ve sonra da benimle tanışması için yanına çağırdı. Çünkü ben çekingen biriydim ve arkadaş edinmek benim için yemek yapmak ya da on beş katlı bir pastayı şeker hamurundan maketlerle süslemek kadar zordu ki sanırım bu söylediklerim benim için hala zor. Kız, annemin onu çağırmasıyla hemencecik tezgahın arkasından çıkıp yanımıza gelmiş, tam benim önümde durarak bana gülümsemişti. Böylece Beyza -adı buydu, hatırlıyorum- ile tanışmıştım. Ve anında da arkadaş olmuştuk çünkü o benim aksime çok sıcakkanlı ve kıpır kıpırdı. Belki de küçük yaşta, her gün, o ortamda bulunmasından kaynaklanıyordu bu ya da doğuştan öyleydi, bilemiyorum. Biz hemencecik kaynaştığımız için bir şeylerden konuştuk, bir şeyler söyledik derken Beyza'nın babası da işini bitirmiş ve annemden ücreti almaya gelmişti. İşte tam o sırada, artık kızının benimle konuştuğunu gördüğü için mi yoksa sadece oraya bakası geldiği için mi bilinmez, benden tarafa doğru bakmış ve kara gözlerini kısa bir süre için de olsa, hızla giden bir arabanın keskin ve parlak ışıkları misali benim gözlerimde gezdirmişti. Ardından da aldığı parayı üstündeki koyu mavi önlüğün genişçe olan cebine koyup anneme poşeti uzattı ve gülümsedi. Büyülenmiştim. O adamın bana bakması sanki, Evet, ben sihirli ve zenginim, demesi gibiydi. Bunu bana bakarak onaylamıştı. Ve ben o andan itibaren hayal dünyamda birtakım değişiklikler yapmış, orayı genişletmiş ve daha da süslemiştim. Kendi küçük ufkumda kaybolmuştum. Öyle ki annem sebze tezgahında satıcıya bırakmış olduğu poşeti hatırlayıp onu alması gerektiğini ve benim de istersem burada bekleyebileceğimi söylediğinde çıtımı çıkarmadım. Ah, ne güzel günlerdi o günler! Eve geldiğimizde bile hayal etmekten kopmamıştım. Yeni alınan oyuncaklarımla odama geçmiş ve akşam yemeğine kadar orada -fakat bedenen orada, ruhen ve akıl olarak kendi hayal dünyamda başka bir bedenin içindeydim- oturup binbir türlü şeyler düşünmüştüm. Hatırlıyorum da, şekilden şekle sokmuştum o adamı. Bir sirk sahibi, sihirbaz, bir haydut, ünlü bir aktör, çizgi film karakteri... Aklınıza gelebilecek her türlü uçuk kaçık hayallerden oluşan her şey! Ve bir çizgi film karakteri olarak onu, He-Man, Temel Reis ya da Stanley Ipkiss olarak hayal ederdim. Hatta bir keresinde onu, E. T. filmindeki E. T.'nin bizzat kendisi olarak da hayal etmiştim. Elimde aldığımız baloncuk yapma oyuncağımla odanın içinde bir sürü baloncuk yaparak kendi kendime eğlenmiştim. Akşam yemeği saatinde de hızlıca yemeğimi yemiş ve o adamdan aldığımız elmaları yemek için diğerlerinin de yemeği bitirmesini beklemiştim. Nihayetinde de elmayı yedim. Fakat nedense o gün karın ağrısından yerimde duramadım ve bunun için de sabahtan beri kafamdan çıkmayan şeyi, elmaları, o adamın sattığı elmaları suçladım. Aradan haftalar geçti ve büyük bir meyve-sebze alışverişi için yine annemle pazara gittik. Tabii bu büyük alışverişe kadar da pazara gitmiştik fakat sadece tek tük şeyler almak ve gezmek içindi o gitmeler. Çünkü biz, annemle ben, ne olursa olsun bir markete ya da pazara giderdik. Bu her gün böyleydi ve özel bir şey değildi. Sadece şöyle bir dolanmak ve kafa dağıtmak için bile olsa giderdik. O gün elimdeki boş pazar arabası arkamda çaresizce sürüklenirken ben, heyecanla etrafa bakıyor ve Beyza'nın yanına gitmeyi bekliyordum. Sürekli annemi çekiştiriyor, o tezgahtan elma almak için adeta çıldırıyordum. Nihayetinde Beyza'nın yanına gidebildiğimde ise ona, heyecanlı bir şekilde evde kurduğum hayalleri ve başıma gelen elma olayını anlattım. Beyza da benim babası hakkında anlattığım uçuk kaçık hayalleri ağzı açık dinledi. Ardından da Ayşenur, saçmalıyorsun. Benim babamın elmaları zehirli değildir ve babam da bir sihirbaz ya da senin o söylediklerinden hiçbiri değildir! dedi, biraz sinirle. Ama gerçekten o elmalarda bir şey vardı! Hem nereden biliyorsun, babanı hiç gizli bir şeyler, mesela sihir yaparken gördün mü? Sihir yapacak olsa yanında yapar mı sanıyorsun? dedim. Ne de çok kaptırmıştım kendimi! Öyle ki biraz daha konuştuktan sonra Beyza'yı da kendime benzetmiştim. Artık o da babasının bir şeyler olduğuna inanıyordu. O günden sonra hayallerim daha bir ayyuka çıkmıştı. Ve bu hayalleri her geçen gün, pazara gittiğimizde, Beyza'ya anlatıyordum. O da şaşkınlıkla karışık büyülenmiş gibi dinledikten sonra bana, kendi kurduğu hayalleri anlatıyordu. Mesela; gelen müşterileri kendi kafasında şekilden şekle sokuyor, her bir pazar satıcısını bir sirk elemanına çeviriyor ve üstelik benim annemi de devleri besleyen sihirli bir aşçı olarak görüyordu. Hatta evinizde ya da bahçenizde hiç dev gördün mü, diye bile sormuştu. Böylece ikimiz de Alice'den farksız olmuştuk. Tabii o zamanlar biz böyle konuşup kendimizce bir şeyleri yorumlarken bu konuştuklarımızı duyup bize gülen de olmuştu. Bizim çocuk olduğumuzu göze alarak bu saçmalıklarımızı ciddiye almıyorlardı. Fakat durum şöyleydi ki biz, gayet içine çekilmiştik bu durumun. Ve bir gün, yine böyle konuşuyorduk ki Beyza'nın abisi Mehmet sonunda bu konuştuklarımızı duydu. Ve pazardaki diğer insanların aksine gülmedi. Onun yerine, Ne saçmalıyorsunuz siz, ana sınıfı mı burası? Beyza, kesin senin saçmalıklarındır bunlar. Rahat bırak müşteriyi. Aylaklık da etme, bir sürü işimiz var. Bak, şuradaki ablanın poşeti tartılmak için bekliyor. Git, tart hadi! dedi ciddi bir şekilde. Ardından kendi kendine, Sihirmiş... Yok babam zenginmiş de, takım elbise giyiyormuş. Hem de en pahalısından, en bir sihirlisinden... Çocuk işte! Anca saçmalasın! diye söylendi ve güldü. O olaydan sonra Beyza ile bir daha konuşamadım. Galiba ailesi izin vermiyordu, bilmiyorum. Fakat ben, Beyza ile konuşamasam ve artık tamamen yalnız kalsam da hayal dünyamdan, o gizemli pazar satıcısından -en azından bana göre gizemli- vazgeçmedim. Her gün yeni bir şeyler uyduruyor ve uydurduğum şeylerin de resmini çiziyordum. O kadar resim çizdim ki sonunda bir çizgi roman yapmış olduğumu söyleyebilirim. Ve bugüne kadar da o hayal ile büyüdüm. Yaşım ilerleyip genç kız olduğumda bile, o pazara gidip o adamı gördüğümde hala aynı şeyleri düşünüyordum ve buna kendimi ne kadar inandırdıysam bir gün onun gizli kimliğinin açığa çıkacağını sanıyordum. O günü, alçaklığının sergileneceği o günü, heyecanla bekliyordum. Bana bakan, yarı kapalı gibi duran gözlerinin bir anda canlanıp da fal taşı gibi açılmasını, hızlı ve göz kamaştırıcı bir şekilde dönüşüme uğramasını, o payetli takımını giyip de elindeki bastonu bir kez yere vurup ardından da neşeli bir şekilde havaya kaldırıp sallamasını o kadar istiyordum ki... Hatta belki kanatları bile çıkar, diyordum içimden. Ah, ah! Çocukluk, çocukluk... Aptallık işte! Şimdi bile, ki kocaman kadın oldum, o adamı hep bir alçak, zengin bir sirk sahibi ya da sihirli bir yaratık olarak düşünürüm.


Yine avucumda hissettiğim yorgun bir kavram, Karanlığa hapsolmuş bir iyimserlik sıkıyor boğazımı, On bir karışlık pamuktan bir kalasta, Fakat gittikçe nefrete benzeyen bu resme daha fazla dayanamıyor, Ve sonunda yorgunlukla bezenmiş saatler vecde geliyor, Ve bu ses beni ait olduğum yere, Ya da beni fırıncıların nasıl süründürdüğünü!


Hayatta bazı anlar vardır, onları yaşarken o anları ölene dek hatırlayacağınızı bilirsiniz. O anın kokusu, melodisi, rengi hafızanıza tüm netliği ile kazınır. Paris'e ayak bastığım an, o anlardan biri idi. Eyfel tüm ihtişamıyla önümde, şehir kırık beyaz evleri ile sanki süslenmiş bir gelin, ağaçlar sonbahara hazırlık yapmakta, yapraklar dönüyor yeşilden sarıya, közde mısır kokuları etrafı sarmakta, sokak satıcılarının sesleri kulaklarımda... Sıcak havayı ciğerlerime çekiyorum. Paris kalbime dolmakta. Şehrin ara sokaklarında yürümeye başlıyorum. İlk işim lokal bir pastane bulmak oluyor. Dışı çıtır, taptaze, içi tereyağlı yumuşacık bir kruvasan arayışım Boulangerie du Champ de Mars'ta son buluyor. Şimdi şehri keşfe çıkma zamanı. Bosquet Caddesi boyunca yürüyorum. Arnavut kaldırımlı yollar, taş duvarlar, cam önlerinde birbirinden güzel kokulu sümbüller, erguvanlar... Seine Nehri kenarına doğru ilerliyorum. Bu büyülü nehre ilk bakış. Emile Zola'nın Therese Raquin kitabını lise son sınıfta okurken karşılaşmıştım Seine Nehri ile ilk kez. Bir gece vakti geçmiştim nehirden başkarakter ile birlikte. Şimdi kafamda geçmiş, yanımda mavilik, güneşin ışınlarını yutan hafif dalgalar... Nehir kenarında oturup bir bardak kırmızı şarap ile Fransız peynirini akşam yemeğim yapıyorum. Tabii Fransız bageti menünün vazgeçilmezi. Kaldırımlar insanlarla doluyor saat ilerledikçe. Akşam yemeğini orada oturup yiyenler, şarabını içenler, sigarasını tüttürenler, şarkı söyleyenler, paten kayanlar, dostlarıyla buluşup sohbet edenler... Hepimiz orada yan yanayız. Nehrin öbür yanında kalan Eyfel manzaramız. Gece çöktükçe şehre ışıltılar basıyor her yanı. Gelecek yeni güne hazırlık için otele dönüyorum. Şimdi dünyanın en çok turist alan şehrinde, dünyanın en çok ziyaret edilen tablosunu görmeye gideceğim. Mona Lisa'yı görmeye gidiyorum. Louvre Müzesi ihtişamı büyülüyor önce beni. Camdan piramidinin yansıyan güneş ışınlarında göz kamaştırıcı etkisi... Müzenin içinde önce Roma heykelleri karşılıyor beni. İlerledikçe İtalyan ressamların Rönesans tablolarına yaklaşıyorum. Ve işte orada, küçük bir odada, koca duvarın tam ortasında Mona Lisa. Başıyla selamlıyor sanki her geleni. Öyle kibar öyle sade. Belki biraz cılız bir sesle. Hoş geldiniz, diyor. Birkaç saniye, belki dakikalar böyle geçiyor. İnsanlar geliyor, insanlar gidiyor etrafından. En sonunda bu önemli eseri görmüş olmanın verdiği mutluluğu cebime koyup, Da Vinci'yi, bu büyük ustayı selamlayıp müze gezime devam ediyorum. En az 4-5 saat sürüyor müzeyi gezmem. Eserlerin etkisinde, tarihi yanımda hissederek çıkıyorum dışarı. Ve fark ediyorum şehrin kendisi açık hava müzesi neredeyse. Tarihi yapısını yüzyıllarca korumayı bu denli iyi başarmış başka bir şehir henüz görmediğimi düşünüyorum. Champs-Elysees Caddesi boyunca batıya doğru yürüyorum. Triomphe Anıtı'na yaklaştığımda o meşhur kaotik kavşağa ulaşıyorum. Anıt, Fransız İhtilali'nde savaşan ve ölen insanların anısına inşa edilmiş. Duvarların üstünde ise generallerin ve zaferlerin adı kazılı. Altından geçen geçitle metroya binip Paris'in doğusuna doğru yol alıyorum. Victor Hugo'nun Sefiller'i yazdığı, ölümü kucakladığı, aşık olduğu eve varıyorum. Burası üç katlı, tahta merdivenli, minik bahçeli bir ev. Müze haline getirilmiş bu evde Hugo'nun el yazmaları, not defterleri, piyanosu, yatağı, karısının portresi, porselen takımları ve kişisel eşyalarının çoğu bulunmakta. Onun adımlarını attığı yerlere basıyor ve onunla aynı şeyleri aynı yerde düşünmek mümkün mü diye soruyorum kendime. Belki günün birinde kitabımın son cümlesini bu evde yazacağım ve orada yazılmış son kitap bu olacak. Hayallerime ket vurmuyorum. Sefiller'i yazdığı evin zenginliği beni şaşırtsa da bu usta yazara olan sevgim ve saygım katbekat artarak evden ayrılıyorum. Evin hemen önündeki park -Paris'in en eski kare biçimli yerleşimi- Vosges Meydanı. Kalabalık bir grup çimlerin üzerinde uzanmış, çocuklar eski bir topun arkasından koşuyor, yaşlı bir çift, bankta oturmuş bulmaca çözüyor. Güneş hepsinin üzerinde ayrı ayrı parlıyor. Huzuru içime çekerek yola devam ediyorum. Paris'in en sevdiğim kısmındayım. Küçük dükkanların birinden çıkıp öbürüne giriyorum. Yüzyıllık modanın tamamına hakim bir şapkacı, her damak zevkine uygun şarapların bulunduğu bir şarap dükkanı, geçmişi günümüze bağlayan bir ayakkabıcı, minik bir kafe. Lokal dükkanları tek tek gezerken dar sokaklar beni Paris'te yaşıyor hissettiriyor. Maison Passos'ta frambuazlı makaronumu yerken şehre veda ediyorum.


Eğitim geçmişimde Galatasaray Lisesi ve Boğaziçi Üniversitesi İşletme bölümü var. 2005 yılı itibarıyla girdiğim reklam sektöründe Mindshare, Starcom, Arena Media gibi global network'lere bağlı medya ajanslarında Stratejik Planlama ve Dijital Medya departmanlarında görev aldım. Pandemi döneminde de Happy People Project sayesinde 1 yıllık kreatif ajans deneyimi elde ettim. Medya stratejisi, konvensiyonel ve dijital mecra planlama/satın alma, yeni teknolojiler konusunda edindiğim bilgi ve donanım genişlerken üst düzey yönetici pozisyonunda da ilerleme fırsatı buldum. Şu an Sparkle Medya'da Ajans Başkan Yardımcısı olarak çalışıyorum. Aslında Fil'm Hafızası Instagram'ın henüz hayatımızda olmadığı hatta sosyal medyanın gündelik yaşamımızdaki etkisini yeni artırmaya başladığı 2011 yılında Facebook sayfası olarak kuruldu. Bu sayfayı kurarken amacım yakın arkadaşlarımla paylaştığım film önerilerimi bir arşivde toplamak ve bu arşivi yaşayan bir içerik platformuna dönüştürmekti. Facebook sayfası bu platformun ilk ayağıydı. O kadar hızlı büyüdü ki içerik üretimini sadece film tanıtımlarıyla sınırlı tutamadık. Kurduğumuz web sitesi üzerinden Analiz, Eleştiri-İzlenim, Liste, Özel Dosya, Röportaj gibi farklı kategorilerden yazıları dijital okuyucularla buluşturduk. Sinema dünyasını ve özellikle festivalleri takip eden haberleri, bunun yanı sıra podcast/playlist gibi farklı formatları deneyimledik. Ancak bizi diğer sinema platformlarından ayıran en büyük artımız fiziksel etkinliklerimiz oldu. 2012 yazı itibarıyla İstanbul'un teraslı mekanlarında başlattığımız kısa film gösterimlerini sonrasında bar/restoran gibi mekanlara taşıyarak sinemaseverlerin izlerken sosyalleşebileceği ortamlar yarattık. Bu etkinlikler şu an Keşfetmenin Keyfi ismiyle devam ediyor ve her etkinlikte seçtiğimiz bir tema üzerinden oluşturduğumuz kısa film seçkisini seyirciyle buluştururken o temaya özel bir ünlüyü hem söyleşi hem interaktif oyunlarla programa dahil ediyoruz. Sorunuzun asıl cevabına gelirsek Fil'm Hafızası hedeflerimin ve hayallerimin üstünde bir oluşuma dönüştü. Günümüzde özellikle beyaz yakalı diye tabir ettiğimiz, metropollerde yoğun iş temposunda çalışmak zorunda olan kişiler emekli olduktan sonra içlerinde ukde olarak kalmış ilgili alanlarını canlandırmak için uğraşıyorlar. Kimileri yemek alanındaki becerilerini göstermek üzere bir mekan açıyor, kimileri ise sanatsal veya sportif faaliyetlere yöneliyor. Aslında ben profesyonel kariyerimin yanında sinema gibi bir ilgi alanını daima canlı tutmak ve besleyebilmek üzere Fil'm Hafızası sayesinde ikinci bir kariyer yolu açtım. Platformun gelişmesi için gösterdiğim emek sayesinde birbirinden farklı sinemaseverlerle tanışmak, Türkiye'de sektöründen önemli yönetmen ve oyuncularla yakınlaşmak, sinema bilgi ve donanımımı geliştirmek faydasına sahip oldum. Reklamcılıkla uğraşan biri olarak yaratıcılık yönümü de geliştirdiğini söyleyebilirim. Fil'm Hafızası her zaman gönüllü sinemaseverlerin katkısıyla yoluna devam etti. Bu platformda mühendis, bankacı, avukat, mimar, öğrenci gibi farklı meslek gruplarından pek çok üye yer aldı. Üyeler zaten Fil'm Hafızası platformunu farklı kanallardan takip eden ve sinema ilgileri üzerinden daha fazla faaliyet gösterme isteğinde olan kişilerdi. Ben üyelerimizi seçerken adeta kurumsal bir firmanın işe alım sürecinde uyguladığı prosedürlerden yararlandım. İlk aşamada öz geçmişlerin incelenmesi, ikinci etapta sinema bilgi ve donanımlarının, ayrıca platforma verebilecekleri katkının araştırıldığı bir soru formu ve son aşamada yaklaşık 1 aya yayılan deneme süreci. Deneme süreci sonlandığında resmi olarak Fil'm Hafızası üyesisiniz. Bu topluluğun bir parçası olmak gerçekten çok değerli. Çünkü üyelerin Fil'm Hafızası üyesi olmalarıyla çevreleri, arkadaşları, kariyer planlamaları ve öncelikleri değişebiliyor. Hatta platforma girdiğinde üniversite öğrencisi olan arkadaşlarımızın çoğunun Türkiye'de sinema sektörünün farklı alanlarında çalıştığını görmek gurur verici. Bundan dolayı Fil'm Hafızası platformunu bir okul olarak tanımlayabiliriz. Filmleri genelde vizyona girdikleri fragmanlar üzerinden izleriz; ancak bu görseller aslında filmi seyirciye pazarlamak için birtakım taktiklerden yararlanır. Bu taktikler bazen o kadar akıllıcadır ki aslında beğenmeyeceğimiz bir filmi merak edip izlemeye yöneliriz. Ben sahne kesitlerinin filmle ilgili daha gerçekçi bir izlenim yansıttığını düşünüyorum. Sahneler üzerinden filmleri hatırlamak ve sunmak daha doğru geliyor. Hatta bazen tek bir sahne bir filmi sevmemize neden yaratabiliyor. Çünkü o sahnede ruhumuza veya aklımıza dokunan bir mesaj, görsel veya işitsel bir imge var. Aslında film bir hazine ise biz o hazinedeki en değerli parçanın peşindeyiz. İran sinemasını çok seviyorum. Ve hikayelerinde hep bizim coğrafyamızdan benzerlikler yakalıyorum. Saeed Roustaee'nin Leila's Brothers filmi de bu anlamda beklentilerimi karşılayan, adeta bir roman okuyormuş hissiyatı veren güçlü bir yapım. Yönetmeni İslami rejime karşı propagandaya teşvikte bulunduğu gerekçesiyle 6 ay hapis cezası aldı. Sansüre ve baskıya rağmen sanatın icra edilmesi gerekliliğine inanıyorum. Sanatın ve düşüncenin birbirinden beslenmesi, filmde geçen repliğe ithafen nasıl düşüneceğimizi öğrenmemiz açısından çok önemli. Sinemanın bir eğlence aktivitesi değil bir sanat dalı olduğunu hatırlatmak istiyorum. Sinema sadece Hollywood'dan ibaret değil; dünya sineması, farklı türler ve dönemler takip edilmeli. Eğer gerçekten sinemayı seviyorlarsa festivallere katılarak destek versinler, Türkiye sinemasının son dönemde yükselen gücünün farkında olsunlar ve dijital sinema platformlarının arasındaki farkı doğru gözlemlesinler.


YagÖÜmurlu bir gecede cÖßakan sÖßimsÖßeklerden biriyle birlikte goÖakyuÖazuÖande asnIlnI kalmnIsÖßnIm gibi hissettigÖÜim bir andan merhabalar sevgili okur. EtrafnImnI goÖaruÖayorum, oÖanuÖamuÖa ve gidecegÖÜim yolu da secÖßebiliyorum az bucÖßuk; fakat ensemde bir uÖarperti... TuÖam nIsÖßnIgÖÜnIyla, enerjisiyle, buÖayuÖakluÖagÖÜuÖayle basÖßnImnIn az uÖastuÖande goÖakyuÖazuÖane mnIh gibi cÖßaknIlmnIsÖß bir sÖßimsÖßek; uzaklasÖßsam uÖastuÖame cÖßekecegÖÜim, oldugÖÜum yerde kalsam ben durdukcÖßa o korkumla buÖayuÖayecek, ona dogÖÜru gitsem yanacagÖÜnIm. SÖßasÖßknInlar meclisinde, boÖayle asnIlnI kalmnIsÖß duruyorum sanki, sevgili okur. Hangi yoÖane gitsem bilmem, sayfalarnImnIn, satnIrlarnImnIn, hecelerimin arkasnIndaki nabznI duyuyorum, icÖßimdeki tuÖam o fikirlerin ve knIpnIrdannIsÖßlarnIn yanknIsnI bir yandan beni guÖanesÖßli guÖanlere inandnIrnIrken bir yandan da tuÖam varlnIgÖÜnImnIn yavasÖß yavasÖß sÖßimsÖßek tarafnIndan eriyip gittigÖÜini ve karanlnIgÖÜnI harladnIgÖÜnInnI hissediyorum. Var olmak, sevgili okur, sancnIlnI bir suÖarecÖß; basÖßnI olan ama sonu olmayan bir suÖarecÖß. Bu suÖarecÖßte eriyip basÖßkalasÖßacak mnIynIz, cÖßagÖÜlaynIp cÖßogÖÜalacak mnIynIz, sÖßimsÖßek mi, goÖakyuÖazuÖa muÖa, guÖanesÖß mi olacagÖÜnIz, hicÖßbiri olamadan sadece duracak mnIynIz, hep birlikte goÖarecegÖÜiz. SÖßu an icÖßinde bulundugÖÜum goÖakyuÖazuÖande yutulmamaya cÖßalnIsÖßnIrken size guÖanesÖßi tasvir edemiyorum, sevgili okur, kusuruma bakmadan icÖßimde barnIndnIrdnIgÖÜnIm seslere kulak vermenizi rica ediyorum. UmarnIm sizin goÖakyuÖazuÖanuÖaz gelen sonbaharnIn aksine, guÖanluÖak guÖanesÖßliktir. Kucak dolusu sevgi ve selam... Okumak, duÖasÖßuÖanmek hep sizinle olsun.


Amsterdam, kalbimi çalan şehir, her köşesi ayrı bir hikaye fısıldıyor kulaklarıma. Rengarenk evleri, göz alıcı kanalları, tarihle iç içe sokaklarıyla Avrupa'nın özgür ruhlu asi çocuğu. Trenden indiğimde kendimi şehrin orta yerinde buluyorum. Tarihi tren garı tüm ihtişamıyla karşılıyor beni. Biraz sonra hafif bir yağmur başlıyor ancak kimsenin umurunda olmuyor. Bisikletiyle kırmızı ışıkta bekleyenlerin oluşturduğu uzun kuyruk sağımda, mavili kırmızılı grili evler solumda kalıyor. Arnavut kaldırımlı dar sokaklar kanalların kıvrımları boyunca kesişiyor. Suyun akışını takip eden sıra sıra evlerin cepheleri, yavaş yavaş yeşilden sarıya dönen ağaçların yapraklarında bir ressamın sonbahar paletindeki renkleri tüm şehri ele geçirmiş buluyorum. Her evin kendine has mimarisi, pencerelerindeki çiçekler, kapı önlerindeki bisikletler selamlıyor beni. Bazen bir pencereden sızan piyano melodisi, bazen bir köprüden geçen bisiklet zilinin sesi kulaklarıma doluyor. Siyah-beyaz filmimi kamerama yerleştirip bu eşsiz şehri fotoğraflamaya başlıyorum. Yağmur damlalarının su yüzeyinde oluşturduğu halkalar, şehrin müziğine eşlik etmeye devam ediyor. Küçük kafelerden yükselen kahve kokusu, hafif ıslanmış taş döşemelerden gelen toprak kokusuyla birleşiyor. Yağmur, Amsterdam'ın eskiyen yüzeylerine, yosun tutmuş duvarlarına hayat veriyor. Sanat galerileri, antikacı dükkanları, ikinci elciler, tasarım butikleri başka şehirlerde rastlaması güç bir çeşitlilik sunuyor. Van Gogh'un yürüdüğü caddeler onun ruhunun esintisini barındırıyor adeta. Amsterdam'ın sanata ilham olan yanı, bu sokaklarda kendini gösteriyor; her sanat eseri, her vitrin düzenlemesi birer hikaye anlatıyor. Karanlık çökmeye başladığında restoranlar, lokantalar ve barlar canlı ışıkları ve sıcak atmosferleri ile insanları içine çekmeye başlıyor. Hareketli Leidseplein veya Rembrandtplein Meydanları, yerlilerin ve turistlerin buluşma noktası. Burada, Amsterdam'ın gençleri ve her daim genç kalanları, canlı müzikler eşliğinde, neşeyle dans ediyor, yiyor, içiyor, eğleniyor, şarkı söylüyorlar. Gece olunca, Amsterdam başka bir yüze bürünüyor. Canlılık hiç dinmiyor; sokaklar, meydanlar, kafeler ve barlar şehrin enerjisiyle dolup taşıyor. Jazz kulüplerinin sıcak melodileri, gece kulüplerinden yükselen elektronik müzik ritimleri, sokak sanatçılarının serenatları şehrin dokusuna işliyor. Sessiz sokaklarda yankılanan adımlarım, beni yüzyıllar öncesine, bu eski evlerin, köprülerin ve kanalların hikayelerine götürüyor. Burada her taşın, her tuğlanın ayrı bir öyküsü var ve gece sessizliğinde bu öyküler kendini daha bir hissettiriyor. Amsterdam'ın zengin tarihini düşünüyorum; ticaret şehri olarak yükselişi, Altın Çağı, dünya üzerindeki kültürel ve sanatsal etkisi... Tüm bunlar, şimdiki özgürlükçü ve hoşgörülü yapısının temellerini oluşturuyor. Kanallar boyunca uzanan sıra sıra evler, kendi iç dünyalarını saklıyor, yüzlerce yıllık sırlarını modern zamanın sakinleriyle paylaşıyor. Her biri farklı bir dönemden kalma bu evler, şehrin hem geçmişiyle hem de bugünüyle olan bağını simgeliyor. Sonunda, Amsterdam'dan ayrılmak zorunda kaldığımda, arkamda bıraktığım şehirde yanımda getirdiklerimden çok daha fazlasını götürüyorum. Burada geçirdiğim zaman, sadece fotoğraflardan veya hikayelerden ibaret değil, içimde taşıdığım bir parça haline geliyor. Amsterdam'ın sokaklarından, köprülerinden, kanallarından aldığım her nefes, kalbimde sonsuza kadar yaşayacak bir iz bırakıyor. Şehir, hem bir özlem hem de dönüp dolaşıp tekrar buluşacağımız bir dost gibi hayatımda yer alıyor. Amsterdam'la vedalaşırken, bu özgür ruhlu şehrin, her daim yeniden keşfedilmeyi bekleyen bir hazine olduğunu düşünüyorum. Ve biliyorum ki, her dönüşümde beni yeni sırlarla, yeni hikayelerle karşılayacak.


Milletin egemenliği kendi elinde tuttuğu ve bunu kendi seçtiği vekilleri aracılığıyla kullandığı yönetim şekli. Cumhuriyet, dilimize Arapça bir araya gelmiş insanlar, halk anlamına gelen cemhur veya cümhur kelimesinden türeyerek geçmiştir. Kelime manasıyla halkın işi, toplumun işi anlamına gelmekte olup kelime türetilirken Roma Cumhuriyeti döneminde "kamu işleri" veya "halkın işleri" anlamında kullanılan res republica teriminden esinlenilmiş. Antik Roma'da krallık döneminden sonra gelen bu sistem temsilci demokrasinin ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir. Bu kavram Orta Çağ Avrupa'sında da önemli bir siyasi düşünce olarak varlığını sürdürdü. Özellikle Rönesans döneminde, Antik Roma ve Yunan kaynaklarına olan ilginin artmasıyla "cumhuriyet" kavramı yeniden popüler oldu. Bu dönemde, cumhuriyetçi düşünce biçimi, krallıklara alternatif olarak tekrar tartışma konusu yapıldı. Bu kavram Osmanlı'da da Tanzimat'tan sonra Batı'dan alınan reformlarla birlikte öne çıkmaya başladı. II. Meşrutiyet'in ilanı ve ardından gelen dönemde, Osmanlı topraklarında farklı etnik ve dini gruplar arasında siyasi örgütlenmeler ve fikir hareketleri artarken, "cumhuriyet" fikri de tartışılan temalar arasında yerini aldı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla bu terim, artık modern bir devletin yönetim biçimini tanımlayan bir kelime olarak Türk siyasi ve sosyal hayatına nihai olarak yerleşti. Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları tarafından 29 Ekim 1923'te ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti, hem Antik Roma'nın cumhuriyetçi mirasına hem de modernleşme sürecinde Osmanlı'nın deneyimlediği Batılılaşma çabalarına atıfta bulunarak, Türk halkının egemenliğini ve milli iradeyi ön plana çıkardı. Bu yönüyle, "cumhuriyet" kelimesinin etimolojik ve tarihi süreci, aynı zamanda Türkiye'nin modernleşme yolculuğunun da bir yansımasıdır. - Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK - Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Md.1