Taş Sektirme Ustası hayata dahil olamayanların hikayesi ya da dahil olmak istemeyenlerin. Kahramanımız çocukluğunda bir oyun olarak başladığı denizde taş sektirmeyi ilerleyen yıllarda içine giremediği hayattan kaçış aracı olarak kullanır, bundan da öte taşları bir sanatçı hassasiyetiyle inceler, bir koleksiyoncu olup aralarından itinayla seçtiklerini saklar, bir yazar hassasiyetiyle kendisi için en anlamlı olanları üzerine hikayeler kurgular. Tabii bu, diğer insanlar tarafından epey garipsenir ve adı deliye bile çıkar. Kendisini baş göz etmek isteyen annesi ve kendisinden umudu kesen babasına karşı direnci gün geçtikçe azalır, zaten insanlar tarih boyunca salt kendi hayatlarıyla ilgilenmekle yetinmemiştir, etraflarındaki herkesin kendileri gibi tepki vermesini, davranmasını veya en azından hayatlarının ana omurgasının kendileriyle aynı olmasını istemişlerdir. Ayrıksı olanları ise dışlamış, deli gibi yaftalarla damgalamış, sohbetlerine eğlence etmiş veya tehlikeli bulmuşlardır. Taş Sektirme Ustası ayrıksı insanların temsilcisidir ve ayrıksı insanların en çok direnenidir belki de. Topluma fazla dahil olmak da çok ayrıksı olmak da insana zarar verir. Aristo'nun "altın ortası" mutlu bir yaşamın anahtarı ama bunu her zaman sağlamak elbette zor ama hayat, altın ortaya olabildiğince yaklaşma çabası değil de nedir ki? Buna karşın hayat bazen bir cendere olup insanı hapseder ve insan hareket ettikçe daha da sıkılır, sıkılır ve nefes alamaz hale gelir. Uzun bir yürüyüş, bir dal sigara, beş on sayfa bir kitap bir nefes olup insanı bu cendereden çıkarıyor gibi olsa da bu sefer de keşkeler bulutu insanı sağanak yağışın altında tutarak sırılsıklam eder. Yardıma birkaç belki yetişse de onlar da kısa sürede eriyip kanalizasyonun yolunu tutarlar. Geriye çarpıtılmış carpe diem ve yancısı hayaller kalır. Ve insana yaşama içgüdüsüne uyarak Taş Sektirme Ustası'nın yanına gidip çarpıtılmış carpe diem'leri ve yancı hayalleri denizde sektirmekten başka bir şey kalmaz. Taş Sektirme Ustası'nın her gün işe giderken feribota binen yabancısı olduğu gibi insanın ise uzaktan henüz zirveye taşıdığı kayanın alnında oluşturduğu teri silen Sisifos'u vardır.


Merhaba sevgili Raf Dergi'nin podcast dinlemeyi seven okuyucuları, Size çok samimi bir kanal ile geldim. Büyüme Sancıları Podcast Fatma Ege Öksüz'ün kanalı. Kendisi 29 yaşında ve Balıkesir'de yaşıyor ve bir fizyoterapist. Kanalı tamamen tesadüfi keşfettim ve her yeni kanala yaptığım gibi kendisine birkaç bölüm hakkı verdim, yani birkaç bölüm dinleyip ondan sonra bir yargıya varmaya karar verdim. Fakat Fatma konuşmaya girdiği ilk andan dikkatimi çekti. En büyük sebep olarak sizlere naif konuşma tarzını sunabilirim. Gerçekten çok sakin, kibar, samimi bir anlatım tarzına sahip. Bölümlerinde çoğunlukla izlediği dizilerden ve filmlerden bahsediyor. Etkilendiği sahneleri veya olayları anlatmakla kalmayıp neden bunların kendisini etkilediğini de bize söylüyor. Ayrıca geçmişine dair olayları da bizlere anlatıyor. Bölümlerinde sık sık genç yaştaki Fatma ile karşılaşıyoruz. O zamanlardaki kendisinden ve bugünkü kendisinden parçalarla geliyor karşımıza. Sanırım beni en etkileyen bölüm Aşk gerçek mi? Sonsuza dek mutlu mu yaşadılar? isimli bölümdü. Fatma şu anki eşiyle ilişkisine genç bir yaşta başlamış ve emekle işlemişler. Bize de bu süreci anlatıyor. Ve yine izlediği filmlerden bahsederek bölümü adeta daha da çeşitlendiriyor. Bu bölümün beni etkilemesinin en önemli sebebi bence aşka dair bilmediğim bir yönü anlatmasıydı. Uzun süreli yaşanan bir ilişkinin inişleri ve çıkışlarını, atlattıkları zorlukları dinlemek benim için yepyeni bir dünyaydı adeta. Farklı düşündüğüm birkaç yer oldu ve bu bana aşkın aslında ne denli kişisel bir bakış açısına sahip olabileceğini gösterdi. Tabii en etkili sebebin bunların anlatım biçimi olduğunu es geçmemek gerek. Büyüme Sancıları Podcast'in beni derinden sarsan bir başka hadisesi ise, Fatma'nın kendine ait bir mikrofonu olmadığını söylemesiydi. Ödünç aldığı mikrofon ile bölüm çekerek bugünlere kadar gelmiş. Bir şeyi severek yapmak bu olmalı. Uğrunda verilen çaba, azim ve uğraşın ürünü ne denli etkilediğini fark ettim. Umarım Büyüme Sancıları her geçen gün daha çok dinleyiciye ve kitleye ulaşır.


Cepleri yoklukla imtihan edilen talebe yıllarımız, Güzel havaları kaçırmak en büyük kaygımız, Bir bahar havası çarpmış, aklımız gitmiş başımızdan. Son vapur umrumuzda değil, varsın çeksin cezayı ayaklarımız. Serseri bir ıslık gibi gençlik dudaklarımızın arasında, Zamanla derdimiz yok henüz, her şeyin gerisindeyiz. Sırtını dağlara vermiş bir şehir, ayakları suya değen. En güzel iklimine bürünmüş, arka bahçesinde dünyanın. Mazi olmuş bir alışkanlık: zaman denen kitabı orta yerinden okumak.


Sonbahar geç geldi bu yıl şehre. Toprağın kokusu yağmura doymadı henüz. Şimdi aşkın ve sevginin mevsimi. Soğuktan utanan al yanakların, uzun tutkulu mektupların, sağanak yağmur altında edilen dansların, danslar altında ezilen sağanakların, yıllanmış şarapların ve kahve kokusuyla buğulanmış pencereye düşen damlaların... Şimdi sonbaharı yaşamanın zamanı. Kurumuş karanfil kokusu yayılmalı, uzun atkılara ve renkli berelere sarılmış sayfalarından kitapların. Yaşlı ağaçların yavaş yavaş çıplak kalan dalları alnından öpmeli son bir defa, kaldırım kenarına savrulan kırmızı yaprakları. Sonbahar belki geç geldi bu yıl şehre ama ateş böceklerinin cılız ışıklarıyla aydınlanan geceleri bıraktı bize. Tarçın kokularını ve göç eden kuşları, sıcak memleketlere. Eylüle yazılmış şiirleri bıraktı sonbahar. İç titreten yalnız geceleri bıraktı. Ayrılık ve kederi, geçmişe duyulan özlemi, ölümü ve ötesini. Bırakıp gittiklerini topluyor şimdi. Gölgesi suya değen yüzler gibi eğilip kaldıracak düştüğü yerden kendini. Sonbahar az sonra kalkıp gidecek bu şehirden. Seneye bir kez daha görüşene dek. Hoşça kal diyecek sevgili okur. Sonbahara veda.


Karla kaplı sokakta, attığı adımların çıkardığı ses eşliğinde yürüyordu. Ayaklarının yere her temas edişinde, botları ve kar taneleri arasındaki temasın sonucu olarak ortaya çıkan sesi oldum olası çok severdi. Etrafına bakındı, işlek sayılabilecek bir caddede yürüyor olmasına rağmen etrafında çok az insan vardı, kafasını hafifçe gökyüzüne kaldırdı, derin bir nefes alarak soğuk havayı ciğerlerine doldurdu. Varmak istediği yere çok az kalmıştı, biraz ileriden sola dönünce cadde ile kesişen küçük bir sokaktaki o kafeye ulaşacaktı. Kafenin kapısını yavaşça itti, ufak bir çan çaldı ve içerinin sıcak havası yüzüne çarptı. Sıcak hava sayesinde yüz kasları karıncalanıp burnunun ucu kızarırken kendine bir kahve ve bir tatlı sipariş etti. Yeni öğrendiği bir dilde sipariş vermeye çalışırken yaşadığı bocalama hem kendini hem de siparişi alan görevliyi güldürdü. Siparişleri hazırlanırken oturacağı masayı seçmeye koyuldu, işlek caddenin kesiştiği o küçük sokağa bakan camın kenarındaki masaya oturmaya karar verdi. Bu sırada hazırlanan kahvesini ve tatlısını alıp içerisi ve dışarısı arasındaki sıcaklık farkından dolayı buğulanmış olan camın önündeki masaya oturdu. Yüzü cama dönük bir şekilde oturduğu sandalyede arkasına yaslandı. Gözlerini bir kapatıp bir açarak etrafındaki her şeyi fark edebilmek, içinde bulunduğu anı iliklerine kadar hissedebilmek, olan biteni en ufak detayıyla zihnine kaydedebilmek istedi. Sokaktan geçen insanları gördü, caddeden geçen arabaların sesini duydu, kahvesinin kokusunu aldı, camın soğukluğunu hisseti, tatlısının damağında bıraktığı tadı fark etti. Ne kadar da sıradan bir an diye düşündü içinden, tamamen hayatın içinden, her şeyiyle sıradan bir an. Oysa onun, bu sıradan anın bir parçası olabilmek için ne kadar çabalaması gerekmişti. Yıllar önce hayal etmişti içinde bulunduğu bu anı. Dünyanın bir ucundaki bu şehirde gerçekleştirmeyi istediği hayallerinin gerçek oluşunun nişanesiydi bu an onun için. Yıllardır bunun için çabalamıştı. Bu kadar sıradan bir anın parçası olabilmek için neden bu kadar çabalaması gerektiğini düşündü bir anlığına. Sonra fark etti ki sadece bunun için değil, hayatındaki birçok sıradan şey için çok çabalaması gerekmişti. Hep çok çabalamıştı çabalamasına da eline ne geçmişti peki? Ortalama bir hayatı olan, sıradan bir insandan başka bir şey değildi. Ne çok büyük işler başarmıştı ne de çok önemli birisi olmuştu. Bu durum verdiği onca emeği anlamsız kılar mıydı? Ya da ne olmuş olsaydı anlamlı olurdu verdiği onca emek? Herhangi bir mücadeleyi değerli kılan neydi? Bir cevap veremedi kendine. Sorular başka soruları doğururken ne kadar olduğunu bilmediği bir süre daha öylece dışarıyı izleyerek düşündükten sonra çantasına uzanıp her zaman yanında taşıdığı defterini ve kalemini çıkardı. Aklından geçenleri yazmaya başladı. Her insanın bir mücadelesi var bu hayatta. Kiminin kendiyle mücadelesi, kiminin hayatla, kiminin bir başkasıyla, kiminin geçmişle, kiminin gelecekle, kiminin şimdiyle... Herkesin ama herkesin bir şeyle mücadelesi var. Herkes, her saniye, mücadele etmeye devam ediyor ve herkes; kalbinin atabildiği ve beyninin düşünebildiği her saniye, bir saniye önce verdiği mücadelenin galibi olarak duruyor hayatın ortasında. Kiminin mücadelesinin sonucu dünyayı değiştirecek şeyler ortaya çıkarıyor, kimininki ise sadece sıradanlığı sürdürmeye devam ediyor. Kimin mücadelesinin nelere sebep olacağını asla kestiremeyeceğimiz şu kaotik evren düzeninde herkesin mücadelesi biricik ve kimsenin mücadelesi diğerinden daha değerli değil. Mücadeleyi anlamlı kılan ise sonucu değil, mücadeleyi anlamlı kılan mücadelenin ta kendisi çünkü bir kadının rahmine tutunma mücadelesi ile başlayan hayat, aslında mücadeleler bütününden başka bir şey değil. Derin bir nefes vererek defteri kapattı, eşyalarını topladı. Sipariş verirken gülüştüğü görevli ile göz göze geldi, gülümsedi. Kapının hareketi ile çıkan çan sesi eşliğinde kafeden çıkarken soğuk havanın yüzüne çarptığını hissetti. Ellerini cebine soktu, ayaklarının altında ezilen karın çıkardığı ses eşliğinde karla kaplı sokakta yürümeye devam etti.


Her insan kendi olabildiği yere aittir. Geri kalan her yer illüzyon. Olduğun gibi sevilmenin lüksünü bir kere yaşayınca öncekiler anlamını yitirmiş anılara dönüşüyor. Bir kere kendini bulan bir daha başkasını aramıyor. Sadece kendi oluyor ve ışığına gelenlerle bütünleşiyor. Kendinden vazgeçerek sahip olduğun her şey eksik kalıyor, başkasına ait bir kıyafeti bir gün geri vereceğini bilerek taşımak gibi emanet hayatlar yaşıyorsun. Sana ait olmayanı üstünden atabildiğin zaman da kendin olarak kaybettiğin her şeye teşekkür ediyorsun. İşte, evini bulma hikayen de bu özgürlüğün keşfinde başlıyor. Nereye gidersek gidelim evimize dönmek istiyoruz mesela, ya da gittiğimiz yerlerde evimizde gibi hissetmek istiyoruz. Nedir bu ev? Kendimizi en rahat, en güvenli, en huzurlu hissettiğimiz yer değil mi? Peşimizde bir seri katil çetesi yoksa bu duyguları herhangi bir yerde hissetmemiz neden mümkün değil? Böyle hissetmek için illa evde mi olmak gerekiyor? Hayır. Kendi olarak kabul edildiği, sevildiği, değişime mecbur bırakılmadığı, konuşurken anlatmak zorunda kalmadığı her yer insanın evidir.


En çok da karanlık olan şehirlere. Sarhoşların, ayyaşların tekme tokat kovulduğu meyhanelerin önünde arıyorum. Karşının aksisi çıkıyor taksici, uykulu açgözlülüğünden anlıyorum. Sokaklara çıkıyorum, yolda ateş soran itin uğursuzun birine soruyorum bir saat gibi kendimi. Sigara kullanmamış olmama içerlemiş olacak ki yüzüme bile bakmadan voltasını alıp kaçak tütün kokulu sarma sigarasını cebine atıyor. Yüzü façalı olduğu için kendini korkutucu zanneden bir bar fedaisinin yanına yanaşıyorum. Daha beni dinlemeden ittiriyor bir parmağı eksik eliyle. Parmaksız eli yüzünden daha korkutucu geliyor bana tökezliyorum. Kendine dost tutmuş diye bahsedilen evli erkek dedikodusundaki pek de dost yüzlü olmayan, olduğundan yaşlı gösteren, bir yığın makyajın ardında bile yorgun gözleri belli olan, bir konsomatrisle karşılaşıyorum. Daha kendimi sorma ya fırsat bulmadan "orospu değilim lan ben" diye sallıyor sustalısını bana. Kendimi anlatmaya çalışmadan demir alıyorum yanından. Ben kendimi ararken elin hiç tanımadığım "orospu değilim lan ben"ine nasıl anlatayım kendimi. Yanımda aniden bir çöp arabası duruyor, pis bıyıklı bir çöpçü, çay demlerini portakal kabuklarını kirli bebek bezlerini döke saça atıyor arabaya çöpleri. Sonra günde 12 saat çalıştığı arabanın arkasında ilk defa bir şey midesini bulandırmış gibi ekşimiş bir suratla tükürüyor dışarı. Bunu bana yapılmış bir hakaret sayıyorum. Her yağmurda evinin içinde boğulanlar deresinin dibine iniyorum. Havadaki karbon monoksit oranı maaşını ay sonuna yetirmeleri ile ters orantılı hanelerin yoğun olduğu bir yerde yolumu kaybediyorum. Peşime bir kez olsun başları okşanmamışlıkları hırçınlıklarından belli olan sokak köpekleri takılıyor. Bir ikisi hırlasa da karşılıklı olarak birbirimizden korktuğumuzu hepimiz biliyoruz. Bir ağız dolusu sövüp yoluma bakıyorum. Bu kararım bir konsensüs kabul ediliyor ve hepimiz kendi yolumuza gidiyoruz. Keşke köpeklere sorsaydım diye hayıflanıyorum. Onlar ki bu sokakları karış karış havlamıştır. İllaki almışlardır kim olduğumun kokusunu. Biraz ileride cami önündeki banklarda yatan evsizleri görüyorum. Allah'ın evi değil miydi burası diye bir düşünce alıyor; neden içerde değil de kapı önünde yatıyorlar. Demek ki Allah bugün evde yok diyip ses etmeden, tek tük gördükleri rüyalarını bölmeden, parmak ucumda geçiyorum yanlarından. Ev yapımı boğma rakı yapıp satan, rakısı yaptığı tıraşlardan daha iyi olan, vitrininde değil mahalleye ülkeye uğramamış hollywood aktörlerinin resmi olan kardeşler kuaför yazılı berberin önünden geçerken duruyorum. Halbuki bu isim, içine üç beş tane - daha kimsenin bir kez bile eline bile almadığı- sararmış korsan kitap koyulduğu için kıraathane sayılan bir kahvehanenin ismi olmalıydı diyorum. Kahvehanenin demirbaşı haline gelmiş, yetmişlerde, kahvehane taramalarından ve seksenlerde, postalların altında ezilerek yasaklı kitap yakma şenliklerinden sağ kurtulmuş olan kitaplara saygım artıyor. Sendika sarısı kapaklarında, apolitik kara alın yazısı renginde kocaman teksas tommiks yazısı gözümün önünde geliyor. Yeterince soluklandığımı düşünüp mahalle halkının birini kazıkçı diğerini çürükçü diye adlandırdıkları Şentürk bakkaliyesi ve vitrini mavi muşamba kaplı Toros Manavını geçip tüm yolunu kaybedenler gibi istemsizce sağa sapıyorum. Kapısında yitik bir ülke ismi gibi kocaman kabristan yazan yöre mezarlığının içinden geçiyorum. Ailelerinin kendilerini bir gösteriş aracı olarak kullandığından habersiz burada yatan kabristan ülkesi sakinleri acaba bu hepsi birbirinden şatafatlı mermerlere işlenmiş koca koca puntolarda isimleri yazılı mezar taşlarını görseler ne düşünürlerdi acaba. Mezarlığın içinden yürürken buradaki ağaçların daha gür olduğunu fark ediyorum. Hayırsız mirasyedilerin timsah gözyaşları bol azotlu demek ki diye yarım ağız gülümsüyorum. Mezarlıktan çıkıp kış aylarında soba dumanları yüzünden hep gri yağan karlarda kayan çocukların çok leğen eksilttiği yokuştan aşağı iniyorum. Belediye kanalizasyon yapmadığı için kendi başlı başına bir lağıma dönüşmüş, fosseptik kokan gecekonduların yanından geçerken Fransızların şemsiyeyi icat etmesine nedenini açıklarken gevrek gevrek gülen tarih hocam şemsi bey aklıma geliyor. Şemsettin isminin daha kolay okunanı diye mi yoksa kulağa daha güzel gelen hali mi düşünerek koymuşlardı hiçbir fikrim yok. Lise anılarım da aklıma geldiğine göre epeyce yaklaşmıştım. Birazdan, solaklığımı bana okulda ısrarla sağ elle yazdırarak engelleyeceğini sanan ilkokul öğretmenim ateşibololsun Semiha hanım'a inat ev ödevlerimin hepsini sol elle yapan, dünya tarihinin değilse bile, okul tarihinin ilk Spartaküs'ü olarak göğsümde okul adı işlemeli gri hırkamla uykulu gözlerle okula gittiğimin anısı çıkagelir. Arzın Merkezine gitmek için sönmüş yanardağın içine giren o roman kahramanları gibi ben de kim'liğimin merkezine yola çıkmıştım. Anıları geride bırakıp son bir umut herkesin adının geniş uçsuz bucaksız caddelere, koca koca binalara verildiği yere geldim. Işıklı, ışıksız, yaldızlı ya da aynalı harflerle yazılmış tabelalarda aradım kendimi. Hiçbir yerde yoktum. İsminin tabelada yer alması için insanın bir kahramanlık yapması mı gerekli diye düşündüm. Bildiğim kadarıyla ne doğduğumda çiğ et yiyip kımız içmiştim, ne de çocukluğumda bir boğayla güreşmiştim. Bu iş yaş kendimi bulamayacağım diye düşüren uzakta bir sokak tabelası gözüme çarptı. Demek ki ben de kendince bir kahraman sayılırdım. Bir ülkeyi değilse bile pekala nahiyeyi düşman işgalinden kurtarmış olmalıydım. Sokak tabelasına yaklaştıkça adımı gördüm. Gözlerim parladı. Demek bunca yol boşa değildi. Kimsenin beni çağırmadığı bu yolda kendimin peşime düşmüştüm. Bonapart'ın Zafer Takı'nın altından geçtiği gibi gururlu ve başım dik yürüyerek yaklaştım yanıp sönen sokak lambasının altındaki tabelama. Artık ben kimdim öğrenecektim. Belki üç şeritli cadde değildi ama pekala buraların en önemli en işlek sokağı olabilirdim ben de. Gözlerimi kısarak okudum: Timur Çıkmazı...


İçimde bir yerlerde, geçmişte olduğum insanları arıyorum. Okuduğum kitaplardaki tüm karakterler, karşımdan geçip giden bir trenin içindeler sanki. Neler yaşamışlardı, ben ne kadarına şahitlik etmiştim, hiç bilmiyorum şimdi. Neden hayatlarına dahil olmuştum, neden var olmuşlardı, kimler hangi hayat mücadelelerinden sonra yazmıştı bu karakterleri, hepsi kocaman bir muamma. İzlediğim tüm filmler, Pulp Fiction'ın giriş sahnesi ile gelişme bölümü kadar apayrı sanki, bir o kadar da içimdeki varlığını yeni yeni hissettiğim bir ağacın dallarına su yürüterek birleşiyorlar sanki. Bugün düşündüm, baktıkça haline acıyıp üzüldüğüm düşmüş bir çocuk var içimde. Korkmuş, titreyen, yorgun, tedirgin, gergin, ağlamaklı... Çok normal geliyordu bu hali. Aklıma hiç, elinden tutup kaldırmak gelmemiş. O kadar normaldi ki öyle olması, titremesi, kalbinin çırpınırcasına hızlı hızlı atışı, kuklacısı iplerini sabitlemiş gibi ellerini dahi hareket ettirememesi, jilet yutmuş gibi bir boğaz acısı... Tutup kaldırmak, hiç aklıma gelmemiş. Yerden güç alıp kendini ayağa kaldırabileceğini hiç düşünmemiş. Ne o kendine yardım edebilmiş, ne de ben. Biraz hatırlamak gerekti, boğazının alev almışçasına yandığı başka anlar vardı, sokaklarda koşuyordu önünde polis arabası, arkasında ambulans. Her bir zerresi titriyordu o zamanlarda da, hatırladı, zordu ama bitirmişti yolu, çıkmıştı o kürsüye. Çıkamadığı da olmuştu, onu da hatırladı, çıkamadığı zamanlarda güçlendirmişti onu. Tıpkı trendeki kitap karakterleri gibi, o zaman da etrafındaki insanlar bir görünüp bir kaybolmuştu. Fark etti birden, herkes bir görünüp bir kayboluyordu. Kendisi de görünüyordu ve kaybolacaktı. Dertlerine baktı, kaybolacaklardı. Tekrar hatırladı, gergindi, tedirgindi, umutları bitmişti, sonra bir anda adını duydu, kendini elinde bir bayrağı sallarken bulmuştu, sonra yanında bir sürü insan, kocaman sarılışlar, bir sürü gülüş, bir sürü gerçekleşmiş düş... Kilometrelerce uzakta paylaşılan bu mutluluk, gergin, yorgun, tedirgin, sıkıntılı anların sonucuydu. Düşmüştü içimdeki küçük çocuk, bir köşeye sinmişti. Umarım unutmazsın bunları küçüğüm. Kalk yerden, kendine yardım et, var gücünle it o zemini. Işıkların yeniden yansın, dolu dolu gülümsemek neydi hatırla, korkmamak, korktuğunda korkunu da yanına alıp yürümeye devam etmek nasıldı, hatırla. Unutma, gün sonunda bir kelebeğe dönüşeceksin, ne kadar yaşarsan yaşa o gün geldiğinde gözüne az görünecek nefes aldığın süre. Ve kalbin atmayı bıraktığında, muhtemelen bugün bu kadar seni köşeye sıkıştıran şeyleri hatırlamıyor olacaksın. Neye ne kadar değer verileceğini öğren küçüğüm. Bu da hem senin kulağına hem de benim kulağıma küpe olsun. İnci küpeli kız gibi, bir kere taktın mı bir daha hiç çıkarma bu küpeleri.


Müzede, adımımı büyük ve etkileyici salonlara doğru attığımda, yoğun bir kalabalığın arasından sıyrılarak karşıma çıkan "The Coronation of Napoleon" tablosu, ilk bakışta soluğumu kesiyor. Tarihin en önemli anlarından birini, muazzam bir ölçekte ve olağanüstü bir detayla görmek, sanki o ana tanıklık ediyormuşçasına etkileyici bir deneyim sunuyor. Jacques-Louis David, Fransız devriminin ve Napolyon döneminin en önemli ressamlarından biridir. Klasik sanat anlayışı ve olağanüstü detaycılığıyla tanınır. David, bu tabloyu yaparken sadece tarihi bir anı değil, aynı zamanda o dönemin politik ve toplumsal atmosferini de yansıtmıştır. Tabloda, 2 Aralık 1804'te Notre-Dame Katedrali'nde gerçekleşen taç giyme töreni tasvir edilir. Ancak David, sadece bir taç giyme anını değil, aynı zamanda Napolyon'un hükümranlığının doğuşunu, gücünü ve tüm Fransa üzerindeki etkisini de gözler önüne serer. Tablonun en dikkat çeken yönlerinden biri, Napolyon'un kendini taçlandırması ve ardından eşi Josephine'e taç giydirmesi anıdır. Bu, Napolyon'un kendi kaderini ve Fransa'nın kaderini kendi ellerinde tuttuğunu simgeler. Tarihsel olarak, bu taç giyme anı, Napolyon'un Fransız devrimini kontrol altına almasının ve kendi imparatorluk dönemini başlatmasının sembolüdür. David, bu tabloyla sadece bir olayı değil, bir dönemin ruhunu da başarıyla yakalamıştır. Sonuç olarak, "The Coronation of Napoleon" tablosu, hem sanatsal açıdan hem de tarihsel açıdan önemli bir eserdir. Bu tabloyu yakından incelemek, tarihin bu önemli anına tanıklık etmek kadar etkileyici bir deneyim sunar. David'in detaycılığı ve ustalığı, bu tabloyu sadece bir sanat eseri olarak değil, aynı zamanda bir tarih dersi olarak da değerli kılar.


Genç adam yazı masasının başına oturdu ve sandalyesini büyük bir özenle düzeltti. Açık pencereden karşı kaldırımda henüz yeni çiçeklenmeye başlamış kiraz ağacını görebiliyordu. Bisikletiyle kaldırımdan geçen bir çocuğun ağaca çarpmamak için manevra yapışını izledi. Sokağın ruhuna şahit olmak, genç adam için nefes almaktan farksızdı. Güneş, baharın gelişini haber veren sıcaklığıyla bulunduğu odanın içini aydınlatıyordu. Günlerden ne olduğunun bir önemi yoktu çoktandır. Takvim artık belirsizleşmiş, yalnızca mevsimlerin gelişine bakılır olmuştu. Geceler kısalıyor günler uzuyor ve havalar ısınıyordu. Baharın sonları, yazın başlarında olmalıydılar. Genç adam düşüncelerini, üzerindeki bir örtü gibi çekip atarken daktilosunu düzeltti. Bu masanın başında yalnız düşüncelere hapsolup saatler geçirmeyi severdi. Ama bugün değil. Yarına yetiştirmesi gereken bir yazı vardı. Akşama ise yeni bir apartmana taşınan arkadaşının evine davet edilmişti. Geniş bir arkadaş çevresi olan ve kalabalıklarda rahat eden biri olmadığı için zihnini başına gelebilecek senaryolarla meşgul ettiği sıkıcı bir gece geçirmiş, aklında durumu uzun uzadıya tartmıştı. Şimdiyse üzeri dağılmış kağıtlarla kaplı yazı masasında oturmuş, kabul ettiği bu teklifi kendine bir meydan okuma olarak görüyor ve bundan içten içe haz alıyordu. Yazarken, gerçekte yaşadığı dünyadan ne kadar uzak kalabilirse yazdığı yazıları o kadar beğeniyor, kendinden olabildiğince bağımsız yazmaya çalışıyordu. Bir yazarın kendi hayatından esinlenmeden yazabilmesinin zor olduğunu bildiği halde kendine koyduğu bu kurala sadık kalmaya çalışırdı. Sokakta yanından geçen çiftlerin bir sözünü duyar ve hayatları hakkında tahminlerde bulunur, kendini onların yerine koyup geçmişlerini geleceklerini tahmin etmeye çalışmayı severdi. Durakta beklerken yanında beliren şık giyimli orta yaşlı adamın telefon konuşmasına kulak misafiri olur, onun bir bankacı olduğu kanısına varır ve yüzündeki gülümsemenin nedenini borsada yatırdığı paraların değer kazanmış olmasına bağlardı. İkinci el bir dükkanda bulduğu ve bazı satırlarının altı çizilmiş olan kitabı ile bir bankta otururken karşı evin önünde top oynayan çocuklara gözü dalar, onların aileleriyle geçirdikleri tatilleri, herkesin masada buluştuğu akşam yemeklerini hayal ederdi. Hiçbir çocuk yalnız ve mutsuz düşünülemezdi. Sayı saymayı mutsuzlar bulmuş olsa da içten ve kocaman gülmeyi çocuklar bulmuştu. Kağıtlar mürekkeple doluyor, genç adamın daktiloda gezen parmakları hızlanıyordu. Pencereden esen hafif yaz rüzgarı saçlarını okşuyor, burnuna sümbül kokuları doluyordu. Birden yazmayı kesti. Derin bir nefes aldı. Açık hava resim sergisinde gördüğü kız geldi aklına. Nerden hatırlamıştı onu? Badem gözlü ve güzel gülüşlü kızı o günden sonra hiç düşünmemiş, kız aklına bile gelmemişti oysa. Kesinlikle çocuksu bir şeyler vardı onda, diye düşündü. Tuhaf. Onu bugün, hatta hemen şimdi tekrar görmek istiyordu. Kağıtlarını aceleyle sıraya dizdi. Camdan son bir kez baktı. Güneş kızıla dönmüş, bulutlar gökyüzündeki yangının yeryüzüne inmesine engel olmaya çalışır gibi birleşmişti. Genç adam yazı masasının başından kalktı ve sandalyesini büyük bir özenle düzeltti. Nasıl olsa acelesi yoktu. Nereye gideceğine yola çıkınca karar verecekti. Ağır adımlarla kapıya doğru ilerledi, ceketini asılı durduğu yerden alıp iki parmağıyla omzuna doğru attı. Kapının kapanırken çıkardığı gürültü hatırladığı son ses oldu. Tüm bunlar genç adamın kağıtlara döktüğü kelimelerinden ibaretti. İnanmak size kalmış.


Bu ıssız şehri gri bulutlar bürüdüğünde, Yaşamımla bağımı keserken dudaklarından dökülen kelimeler, Sızayım yeniden kollarında, kaçır soğuğundan gecelerin. Uyurken izle beni, tenimden silinmesin izlerin. Bana okuduğun şiirler, kapısını aralar yüreğimin. Gir içeri, bir ömür ağırlasın seni yüreğim. Seninle var olan vakitler, sensiz vakitlerimi mahveder. Her zerremi yakar yanağıma değen gözyaşların. Yaşlarınla beraber bırak acıların da aksın. Ruhunun yara izlerinden kanlar değil aşk çağlasın. Aklımı kaybettiren gözlerin, en acı destanlarını anlatsın.


-Hercule Poirot Eminim ki bu incelemeyi okuyan herkes duymuştur Agatha Christie'yi bir yerlerden. Hatta kitabını okumuştur belki, hayranı da olabilir kendisinin. Ben ne kitabını okumuştum kendisinin ne de karakterlerini biliyordum. Yalnızca Pera Palace Otel'e olan ilgimden dolayı orada yazmış olduğu iddia edilen kitabından haberdardım: Doğu Ekspresi'nde Cinayet. Geçenlerde filminin olduğunu görünce dikkatimi çekti ve izlemek istedim. Festival filmleri ve kurgu diziler arasında yeni bir seçenek gibi geldi gözüme. Filmde beni en çok heyecanlandıran şeylerden biri filmin içinde İstanbul sahneleri olduğunu bilmekti. Çok da özlemişken, nasıl gösterildiğini merak etmiştim. İstanbul manzaralarını çok görmesek de Agatha'nın bizim buraları sevdiği belli. En azından İstanbul sarı bir efekt ile Arap ülkesi gibi sunulmamış. Film Kudüs'te ağlama duvarı önünde tam fıkralardaki gibi bir haham, bir papaz ve bir imamın şüpheli görüldüğü hırsızlık olayıyla başlıyor. Onların karıştığı bu vakayı çözmekle görevli dedektif -aynı zamanda Agatha'nın meşhur karakteri olduğunu öğrendiğim- Hercule Poirot'dan başkası değil. Kudüs'te çözdüğü bu davadan sonra İstanbul'a geçip biraz tatil yapmaya ihtiyaç duyuyor Poirot. Vapura binmeden önce yanına gelen görevli ile ettiği sohbet sırasında şöyle söylüyor: Bir şey ya doğrudur ya yanlıştır. İkisinin arası yoktur. Bu cümlesi aklımızda bulunsun, bizim için önemli. Sohbet sona erdikten sonra vapura binerek İstanbul yolculuğuna başlıyor. Şehre indiğinde ise yaptığı pideleri adeta sanat eseri olan Muhammed isimli fırıncı bir dostunun yanına gidiyor. Orada samimi bir dostuyla karşılaşmışken yanlarına İngiliz Konsolosluğu'ndan biri haber getiriyor. Bir vakayı çözmesi için tatil planını iptal edip derhal yola çıkması gerektiğini öğreniyor. Bunun için de az önce karşılaştığı ve Doğu Ekspresi adlı trenin sahibinin yeğeni olan arkadaşından kendisi için trende bir yer ayırmasını istiyor. Böylece Doğu Ekspresi maceramız da başlıyor. İçinde birbirinden önemli şahsiyetlerin yolculuk ettiği bu trende Poirot en azından yolculuğu sakin geçirmek isteyerek kitabıyla huzurlu vakit geçiriyor. Maalesef bu huzuru uzun sürmüyor ve onu bölecek kar kütleleri dağlardan raylara doğru gelerek treni raydan çıkarıyor. Kaza sonrası herkesin iyi olup olmadığını kontrol eden kondüktör bir odadan ses alamamasıyla şüpheleniyor ve işte o gece işlenen cinayet bu şekilde ortaya çıkıyor. Hareket etmek için sonraki duraktakilerin yardıma gelmelerini bekleyen bir trende, aralarında bir katille beklemek zorunda kalan yolcular varken onları bu durumdan tabii ki Poirot'nun kurtarması bekleniyor. Böylece trendeki her bir yolcuyla görüşme ve ipuçlarını toplama serüveni de başlıyor. Olayın suçlusu bulunana kadar siz de merakla ipuçlarını bulmaya çalışıp çok emin olduğunuz tahminler yürütüyorsunuz elbette. Fakat bana güvenin tahminlerinizin hepsinde yanılıyorsunuz. Filmin en tatlı noktası ise sizinle beraber Poirot'nun da bir konuda yanılmış olması bence. Poirot'nun en başta bahsettiği Bir şey ya doğrudur ya da yanlıştır, ikisinin arası yoktur fikri, bu cinayetle beraber değişiyor. Doğru ve yanlışın arası yoktu. Ama artık siz varsınız. Karar veremiyorum. Diyerek çok iyi bildiği bir şeyin yanlış olduğunu fark ediyor. Nasıl çözümlendiği ve bunu ne üzerine söylediği siz okurların filmi izlemesi ile anlayacağınız nokta tabii ki. Sonuç olarak ben filmi sevdim, eğer size ağır gelecek bir film izlemek veya yeni bir diziye başlamak için çok yorgunsanız bence bu zengin oyuncu kadrosu ve senaryo sizin için iyi bir seçenek olacaktır. 2017'de vizyona giren filmin yönetmen koltuğunda aynı zamanda filmin başrolü Hercule Poirot'a da hayat veren Kenneth Branagh oturuyor. Yalnızca küçük bir uyarıda bulunmak istiyorum. Eğer tam bir polisiye tutkunuysanız ve Conan Doyle, Dan Brown gibi yazarları okuyorsanız bu film size biraz hafif gelebilir. Yine de keyif alacağınıza eminim. Şimdiden iyi seyirler.


Eskiden seni, başkalarına benzediğin ölçüde güzel bulurdum. Senden sonra başkalarını sana benzettiğim ölçüde güzel buluyorum. Kiminin burnunu, kiminin bakışını, kiminin gülüşünü, kiminin dudaklarını büzerek cık deyişini, kiminin ayaklarının uçlarını sürerek bana gelişini... Uzun zaman oldu, bana yüzlerce yıl geçmiş gibi geliyor, senin için aylar geçmiş olabilir. Evet, bitiyor -hatta bazen bitmesi de gerekiyor- ama bir şeyin doğru olması insanın canını yakmayacağı anlamına gelmiyor. Sen gittiğinden beri içim çok acıyor. Evet, bitti, en doğrusu da buydu, olmuyordu, olmazdık da... Ama yine de elim masanın üstünde sana hiç yollanmayacak mektuplar yazmak için boş kağıtlar arıyor. Seni özledim. Daha doğrusu bu özlemek de değil, ben senin yokluğunu hissediyorum. Özlemek bir beklenti ifadesi, sanki geri dönecekmişsin gibi çaresiz bir beklenti. Bense her geçen gün yokluğunu biraz daha fazla hissediyorum. Bu daha çok pişmanlıkla ilişkili. Bende bulamadığın şeyleri başkasında bulduğuna dair bazı söylentiler duydum. Kıskanç arkadaşlarının canımı acıtmak için yaydığı söylentiler olduğunu düşünerek avutuyorum kendimi. Belki haklısındır da, benimle yıllardır bir karış yol katedemedin -ilişkinin en başlarında karşılıksız bir çek gibi ortaya söylenmiş "Evlen benimle." sözünü saymazsak- benden herhangi ciddi bir adım da göremedin. Sürekli "Zaten aynı evde yaşıyoruz, birlikte bir hayatı paylaşıyoruz, daha ne istiyorsun ki benden?" diye yakınarak bertaraf ettiğimi sandığım evlilik atakların bende bulamayacak olduğun bazı şeyleri örtbas etme çabasından başka bir şey değildi. Ben o adam değildim, hiç olmadım da. En başından beri senin evlilik hayallerini süsleyebilecek fakat o hayalleri hiçbir zaman gerçeğe dönüştüremeyecek biriydim. Bunun nedeni en son kavgamızda dediğin gibi sadece korkak olduğum için değildi. Bende sahte bir gebeliğin bitmek bilmez varoluşsal sancıları var. Kendimi ne sana ne bir şehre ne de bu dünyaya ait hissediyorum. Bende deplasman fobisi var. Örnekleri yine futbol üzerinden veriyorum özür dilerim. Halbuki hiç bir zaman o kadar da fanatik olmadım, bende aidiyet yetmezliği var. Bir kadına ait olma fikri hep biraz sorunlu gelmişti bana. Hayatta hayalini kurduğun kadını bulma ihtimalin nedir ki. Şimdi ise kaybettiğim kadının hayaliyle aynı evde yaşıyorum. Bak hayat beni bile değiştirdi demek ki. Yine kendi kibrinde boğulan birine yakışmayacak kadar kendime acımaya başladım. Kim bilir belki seni bir kez olsun görmek için kendime acındırma çabasıdır bu. Sanki son bir defa daha görsem her şey güzel olacakmış gibi. Bir yanım seni mutlu görmeyi, bensiz de yoluna devam ettiğini görerek avunmayı istiyor; diğer yanım ise seni gözyaşları içerisinde mutsuz bir halde hala unutulmadığımı görmeyi istiyor. Unutulmak hayatın bir insana verebileceği en büyük ceza... Bu kaçıncı gece yarısı sancısı, bu kaçıncı gönderilmeyecek mektup oldu bilmiyorum. Keşke bir roman karakteri olsaydım, keşke Nadya Ivanova adında bir hizmetçim olsaydı da sana göndermek için yazdığımı sandığı bu mektubu benden habersiz sana getirseydi. Bir yanlışlık eseri eline geçen mektup seni bedbaht edip akşamüstü doğrudan benim kapıma getirseydi. Ve bu rastlantı sonucu yüz yüze gelip bu mektupta yazdıklarımdan daha fazlasını sana söyleyebilseydim. Beni affetmeni, bir daha hiç bir araya gelmeyecek olduğumuzu bildiğimi fakat kimsenin senin gibi olmadığını, seni bir kez olsun görmek için kaç akşam sokağında yürümek için bahaneler uydurduğumu, sensiz arafta kalmış bir ruh gibi oradan oraya sürüklendiğimi söyleyebilseydim.


Sizleri harika bir fantastik dünyaya davet ediyorum. Elflerin, büyücülerin, sahirelerin, canavarların ve efsungerlerin olduğu bir dünya. Yalnız şunu özellikle belirtmek isterim ki burada efsunger büyü yapan kişi değil, bu fantastik dünyada ücret karşılığı canavarları öldüren mutasyon geçirmiş insanlara verilen isimdir. Bunlara canavarları öldürmek için tutulan kiralık katiller de diyebilirsiniz. Bir efsungere ücretini verdiğiniz takdirde sizi herhangi bir canavardan kurtarabilir. En azından bunu bekleyebilirsiniz. Efsungerlerin yeteneklerinin normal insan seviyesinin çok daha üzerinde olduğunu söylemek yanlış olmaz. Efsungerlerin gücü temel olarak aldıkları eğitim ve geçirdikleri mutasyonlar sonucu; metabolizma, adrenalin salınımı tarzı, normal insanların kontrol edemedikleri vücutsal faaliyetleri kontrol edebilmelerinden kaynaklanır. Bedensel ve zihinsel özelliklerinde büyük değişikliklere sebep olan bu mutasyonlar sonucunda efsungerler tam bir yaratık avcısına dönüşür. Bir de yanlarında her zaman 2 kılıç taşıdıklarını söylemek lazım. Çelik kılıç insan için, gümüş kılıç ise canavarlar içindir. Hislerinin çok daha kuvvetli olmasıyla beraber aynı zamanda bazı işaretler kullanabilirler. Efsungerler, büyücüler ve sahireler tarafından ilk kez meydana getirilip üzerlerinde deneyler yapıldıktan sonra Cosima Malaspina adında büyücü işaretleri geliştirir. İşaretler her ne kadar basit düzeyde büyüler olsa da her bireyde bunun için potansiyel yoktur. Yine de mutasyonlar Efsungerlerde sınırlı da olsa bir potansiyel kazanmalarını sağlar. Dikkat edin bu büyülerden birisiyle sizlere istediklerini yaptırabilirler. Şimdi gelelim bu fantastik dünyaya nasıl gidebileceğinize. Andrzej Sapkowski tarafından yazılmış olan The Witcher fantastik kitap serisinde bu dünyayı bulabilirsiniz. Kitabın ana karakteri olan Rivyalı Geralt ise bir efsungerdir. Dilimize çevirdiğimizde değişik bir çevirisi olduğu söylenebilir. Özellikle orijinal isminin Wiedzmin yani Witcher olduğu düşünüldüğünde. Konuya dönecek olursak, kitapların konusu ana karakterimiz Geralt ve kaderiyle ona bağlı olan Ciri hakkındadır. Kadim bir güce sahip olan Ciri'yi himayesi altına alan Geralt, onu karşılarına çıkan bir çok tehlikeden korumaya çalışmaktadır. Orijinal adı Lehçe'de Wiedzmin olan fantastik kitap serisi 7 kitaptan oluşur. Ancak bu fantastik dünyaya insanları asıl çeken Polonyalı bir oyun şirketinin hikayenin hakkını satın almasıyla beraber oyununu piyasaya sürmesidir. CD Projekt tarafından 3 oyunu çıkarılan The Witcher oyun serisinin ilk iki oyunu yüksek seviyede bir itibar kazandırmasa da üçüncü oyun olan The Witcher: Wild Hunt oyunu ile beraber tüm dünyada muazzam derecede ses getirmiştir. Hikayesinin muhteşem işlenmiş olmasının yanında oyun grafiklerinin, atmosferin ve müziklerin oyuncuları mest etmesiyle beraber Sapkowski'nin dünyası harika bir üne kavuşur. Bu oyun aynı zamanda 2015 yılının en iyi oyunu ödülüne de layık görülür. Netflix' te bunların ardından geride kalmak istemez ve bir dizi çıkarmaya karar verir.2020 yılında The Witcher dizisi kitabın hikayesini adapte ederek izleyicilere sunulur. Oyunları oynamak isteyen saygıdeğer okuyucularım, oyunlara başlamadan önce hikaye hakkında bilgi almanızı öneririm. Oyunların, kitaplarda anlatılan hikayenin 5 yıl sonrasından bahsetmesinden dolayı ilk olarak oyunları oynamak ve hikayeye bu şekilde giriş yapmak kafanızı karıştırabilir. Fakat bunlar sizi özellikle The Witcher 3 : Wild Hunt oyununu oynamaktan alıkoymasın. Son olarak; eğer gerçekten bir efsunger olmak isterseniz Polonya'da bulunan Witcher Okulu nu sizlere önerebilirim.


Yakın ilişkilerimde yeterli ilgiyi alamıyorum, başkalarıyla yakınlık kurmakta güçlük çekiyorum, bana genelde soğuk ve mesafelisin diyorlar, terk edilmekten korkuyorum. Bu gibi düşünceleriniz varsa sebebi bağlanma stillerinizde gizli olabilir ve tüm bunların etkileyicisi hatta belirleyicisi size bakım veren kişi ile ilgilidir denilebilir. Bağlanma ile ilgili sorularımızın yanıtını, İngiliz psikanalist John Bowlby'nin temelini attığı bağlanma teorisinde bulabiliriz. Yapılan araştırmalar yaşamın ilk aylarından itibaren çocuğa temel bakım veren kişi ile çocuk arasındaki ilişkinin, bireyin gelecek yaşamındaki romantik ilişkilerinde büyük rol oynadığını ve ebeveyn ile kurulan bağlanma modeliyle ileriki yıllardaki romantik ilişkilerindeki bağlanma modelinin benzer olduğunu göstermiştir. Yapılan gözlemler ve çalışmalar sonucunda bağlanma 3 farklı kategoriye ayrılmıştır. Bunlar; güvenli, kaygılı ve kaçıngan bağlanmadır (Heller ve Levine, 2018). Güvenli bağlanmaya göre; henüz yaşamın ilk aylarında ebeveyn, çocuğun ihtiyaç halindeki çağrılarına tutarlı ve istikrarlı yanıt verdiği zaman, çocuk kendini güvende ve değerli hisseder. Bu durumda da ebeveynin varlığından şüphe etmeyeceği ve olumsuz durumlarda yanında olacağına inandığı için güvenli bağlanma sağlanmış olur. İleriki zamanlardaki yakın ilişkilerinde de insanlara güven duyar ve yakınlık konusunda rahattır. Kaygılı bağlanmaya göre; ebeveynin, çocuğa ihtiyacı halinde tutarsız ve istikrarsız bir bakım vermesi yani bugün çok ilgili, yarın ise tam tersi bir o kadar ilgisiz ebeveyn olması durumunda temel güven ve yakınlık oluşmayacaktır. Birey ileriki yıllarında hep bu yakınlığı arayabilir. Bu bağlanma stiline sahip bireyler romantik ilişkilerinde terk edilmekten genelde çok korkarlar, bu yüzden partnerlerini kontrol etme eğiliminde olabilirler ve ne kadar yakın olurlarsa olsunlar partnerlerinin, onlara kendi istedikleri kadar yakın olmak istemeyeceğinden korkabilirler. Peki bu kişilerle nasıl daha sağlıklı ilişkiler kurulura gelirsek temel noktamız bu davranışların çocukluktan geldiğini bilmemiz ve kaygıyı artırıcı hal ve hareketlerde bulunmamamızdır. Kaygılı bağlanan birey terk edilmekten korktuğu için ona ben buradayım, yanındayım hissi verilmelidir. İlişkilerinde yoğun öfke yaşayabilirler, bu durumda karşı taraf kontrolü eline alıp ortamın sakinleşmesini sağlayabilir. Kaygılı bağlanan bireyin ise partnerine, Davranışlarımda daha dikkatli olacağım ama öfke kontrolümü sağlayamıyorsam bana biraz zaman verir misin? gibi yapıcı konuşmalarda bulunması önemlidir. Kaçıngan bağlanmaya göre; ebeveyn, çocuğa yeterli yakınlığı göstermediği ve ihtiyaçlarına karşılık vermediği zaman çocuk kendini güvende hissedemez ve yalnız hisseder. Bu yalnızlık sonucunda değersizlik hissi oluşur ve diğer insanların da ona değer vermeyeceğini ve onlar tarafından istenmeyeceğini düşünebilir, bu sebeple kendi kendine yetinmeye çalışır. Temel inançları: Başkaları güvenilir değil ve ben kendi kendime yetebilirim. olmaktadır. İnsanlara kendilerini istenildiği kadar açmaz, samimi davranışlar sergilemez, sergilemek isteseler bile içten içe hep reddedilme korkusu yaşadıkları için bu isteklerini yatıştırabilir ve yakın ilişkilerinde de partnerlerini hep bir mesafede tutma eğiliminde olabilirler. Bu kişilerle daha sağlıklı ilişkiler kurmamız için bu tür davranışların yine çocukluk yıllarından geldiğini hatırlamamız gerekir. Güven problemleri olduğu için bu kişilerin güvenini kıracak hareketlerde bulunmamak çok önemlidir. Çok fazla sınırları olduğundan dolayı da yakınlığa yavaş yavaş yaklaşılmalı, ısrarcı ve çok fazla ilgi bekleyen taraf olunmamalıdır. Yakın ilişkiler hayatımızın çok önemli bir parçasıdır ve bu ilişkilerimizdeki davranış ve tutumlarımızın çok eskiye dayandığını bilmek farkındalığımızı artıracaktır. Sahip olduğumuz bağlanma stilimizin değişmesi her ne kadar kolay olmasa da imkansız değildir. İlişkilerimizde bağlanma stilimize uygun partner seçiminde ve daha mutlu olabilmemizde, hangi bağlanma stiline sahip olduğumuzu bilmemizin ve kendimizi daha iyi tanımamızın faydasının olacağını düşünüyorum.


Yağmur bulutlarının ardında koyu bir kızıllık, Bir sayfa daha kapanıyor, ömür defterinde. Hüzne yakın bir his damlıyor içime, Gurbet akşamları daha bir efkarlı çöküyor, Yeni ayak basılmış bir memleketin soğuk tavrı tetikliyor yalnızlığımı. Kararmakta olan manzaramın ruh hali, ete kemiğe bürünüyor ellerimde. Ağzının kenarında çiçek açmış sözcüklerle karşılıyor kızları.


Derin bir ölüm uykusundan uyanırmışçasına açtı gözlerini. Dili damağı birbirine yapışmıştı. Seslenip bir bardak su istemeyi düşündü, lakin tek başına yaşadığını hatırladı. Kalkmaya takati yoktu. Donuk gözlerini tavana dikti. Köşelerden örümcek ağları sallanıyordu. Elbise dolabının üst tarafları tozlanmıştı. Ama temizlik yapacak gücü mü vardı? Doksanı çoktan devirmişti. Belediyenin aşevinden gelen yemekler olmasa karnını bile doyuramazdı. Derisi bedenine bir beden büyük gelir olmuştu. Buruş buruş suratını eliyle sıvazladı. Derince iç çekti. Yavaşça doğrulup oturdu. Dört katlı bir apartmanın giriş katında oturuyordu. Kafasını pencereye doğru çevirdi. Güneş ışıkları gözlerini kamaştırıyordu. Bir elini güneşe siper edip İstanbul'da alışılagelmiş bir durum olan apartman bahçesinde kalmış, yıkılıp dökülmüş, yosun tutmuş, zarif işlemeli üç-dört Osmanlı mezarını seyre daldı. O an içini büyük bir korku kapladı. Ölüm adım adım yaklaşıyordu. Ölüm... Bu kelime zihnini uzun süre kurcaladı. İrkilmişti. Dönüp yatağın sağ yanına baktı. Boş yastık içini burktu. Bunayalı çok olmuştu ama kimsesi olmadığını hiç unutmuyordu. Ne bir eşi ne bir yoldaşı ne de bir evladı vardı şu hayatta. Manken olma hayalleriyle evden kaçıp İstanbul'a geldikten sonra memlekettekilerle de bağları kopmuştu. Yastığa bakmaya devam etti. Şu dünyadan tek başına mı göçüp gidecekti. Ardından bırakacak bir şeyi de yoktu. Hatıraları ise sadece kendi zihnine kazınmış levhalardı. Kendisi gidince onlar da silinecekti yeryüzünden. Hatta ölse cesedi kokana kadar kimse öldüğünün farkına bile varmayacak ve bu yatakta çürüyecekti belki de. Boş yastık gözüne mermerden bir mezar taşı gibi görünmeye başladı. Zihnini zorladı. Maziyi düşünmeye başladı. Aklına üniversite yılları geldi. Bir çocuğu sevdiğini hatırladı. Uzun boylu, yakışıklı ve en önemlisi de zengin bir çocuktu. Kendini zorlasa da ismini hatırlayamadı. Ama üstü açık kırmızı arabasını hiç unutmamıştı. O zamanlar bütün kızlar onun peşinden koşardı. Tabii kendisi de öyle. Zengindi çocuk, her şeyi vardı. Her şeyi! Biraz daha düşününce aslında hislerinin sevgi değil de hayranlık ve heves olduğunu anlıyordu şimdi. Gözlerinde yaşlar birikmişti ama yüzünde anlamsız bir gülümseme belirmişti. Diğer yana döndüğünde komodinin üstünde duran yarım bardak suyu gördü. Elini uzattı. Birkaç damla içti. Geri kalanını da avucuna döküp yüzüne, gözüne sürdü. Geri dönüp bir boş yastığa bir de boynu bükük mezar taşlarına baktı. Aniden zihninde bir kıvılcım çaktı. Onu hatırlamıştı. Veysel'i... Veysel belki de şu hayatta onu gerçekten seven tek adamdı. Bilgili, kültürlü, ahlaklı, eli yüzü düzgün, iyi ve başarılı bir insandı. Hocaların gözdesiydi. Sürekli kimseye göstermediği şeyler yazardı. Her hafta bir çiçek getirirdi. İnce çerçeveli bir gözlük takar, felsefe ve edebiyatla ilgilenir, bol bol Türk kahvesi içer, zaman buldukça kitap okur ve küçük yaşta kaybettiği babasından yadigar olan köstekli saati yanından hiç ayırmazdı. 'Zaman' derdi, 'Zübeyde, zaman bizi biz yapan asıl mefhum. Hayatın bitişlerine ve günlerin başlangıçlarına geçirilmiş bir eklem. Gülüşlerimiz, ağlayışlarımız, dünlerimiz ve yarınlarımız...' Zübeyde bu sözlerden hiçbir şey anlamazdı. Hoş umurunda da olmazdı zaten. Zira Veysel'in kendisi bile umurunda değildi. Sadece ödev yaptıracağı, borç isteyeceği veya işi düştüğü zamanlarda uğrardı yanına. Veysel bunu bilirdi lakin bir insanın, hele ki sevdiği kızın kalbini kırmayacak kadar olgun bir adamdı. Hep yardım etti, her zaman destek oldu ve her dediğini yaptı. Ama bir sorun vardı. Veysel beş parasızdı. Üniversite giderlerini bile zor karşılar, sabahtan akşama kadar çalışıp eline geçirdiği üç kuruşu da kitap, kahve veya Zübeyde için aldığı hediyelere harcardı. Zübeyde ona yüz vermiyordu ama Veysel'in pes etmeye niyeti yoktu. Yine bir gün işi düşmüştü Veysel'e Zübeyde'nin. Aradı ve sahilde her zaman oturduğu banka gelmesini söyledi. Veysel biliyordu o bankı. Hiç beraber oturmamışlardı o eski bankta ama Zübeyde hakkında her şeyi bilirdi. Hemen üstünü başını düzeltti. Kitaplarını yanına aldı ve krem rengi pantolonu ile yurttan çıktı. Koşar adım yürümeye başladı. İçinde bir umut belirmişti. 'Acaba sonunda hislerime karşılık bulacak mıyım?' diye düşündü. İçi içine sığmıyordu. Birden bir haftadır çiçek götürmediğini hatırladı. Hemen yol üstündeki bir çiçekçiye girip sarı ve kırmızı güllerden oluşan bir buketi kaptı. Son parası ile çiçeklerin ücretini ödedi ve hiç durmadan yoluna devam etmeye başladı. Gözleri sarı güllere takılmıştı. Aslında sarı gül ayrılık demekti. Karşısına bu buketin çıkmasının bir sebebi mi vardı? Kafası karışmıştı. 'Yok canım, ne olacak? Zaten aşkıma bir karşılık bulamıyorum ki.' diye söylenip nefes nefese yürümeye devam etti. Sonunda yetişmişti. Zübeyde yolun karşısındaki bankta arkası dönük olarak oturuyordu. 'Biraz zor durumdayım. Kemal'in doğum günü. Gözüne girmek için güzel bir hediye almalıyım. Senden borç para isteyecektim.' dedi. Veysel'in sinirleri bozulmuştu. 'Yine mi o züppe!' diye geçirdi içinden fakat bozuntuya vermeden devam etti. 'Sen, aptal kitapların ve bu saçma sapan çiçekler! Bıktım tamam mı? Bir daha bana çiçek falan alma!' dedi ve buketi Veysel'in yüzüne savurdu. Veysel donakalmıştı. Zübeyde ellerinin arasından kayıp gidiyordu. Arkadaş olarak dahi olsa onunla konuşmayı, yanında olmayı seviyordu. Şimdi bunu da kaybedemezdi. Kendine geldiğinde Zübeyde karşı kaldırıma çoktan geçmişti. Hemen atıldı ve hızlı adımlarla yolu yarıladı. Ani bir fren sesi ve bir çığlıkla irkildi Zübeyde. Arkasına dönüp baktığında Veysel'in yolun ortasında kan revan içinde yattığını ve kanlarının sarı güllere bulaştığını gördü. Hemen Veysel'in başına koştu ama iş işten geçmişti. Yine bir aşk hikayesi başlamadan bitmişti. Ama Zübeyde o an için bir insanın ölümüne, hem de kendisini sevdiği için ölmesine üzülmekten çok buna neden olduğu için korkuyordu. Bir karga sesiyle irkildi Zübeyde. Hayallerden sıyrılmıştı ama gözbebekleri nehir pınarlarına dönmüştü. Boş yastığa dökülen damlalar karmaşık şekiller çizmişti. O an Veysel'in yanında olmasını o kadar çok istiyordu ki. 'Keşke ona karşı böyle davranmayıp bir şans verseydim, bugün burada tek başıma kalmaz onun da ölümüne neden olmazdım. Şimdi anlıyorum ki yıllar sonra onun ölüsüne bile aşık oldum.' diye söylendi. Yüreği özlem ve kederle yanıyordu. Bir 'ah' çekti. Nasıl olmuştu da daha dün ne yediğini veya kaç yaşında olduğunu bile hatırlamazken yıllar sonra bile bunları hatırlayabiliyordu. Derisinin çekildiğini ve anlının terlediğini hissetti. O an kalbine şiddetli bir ağrı saplandı. Kalp krizi geçiriyordu. Biraz çırpındı. Fakat yaşlı bedenin dayanma gücü kalmamıştı. Birkaç dakika içinde son nefesini verdi ve kafası yanına doğru düştü. Ölü gözleri bahçedeki mezarlara doğru dikilmişti.


Bir tek sen bana iyi geliyorsun...


Yaz akşamlarının bir kokusu vardır. Ağaçlar, deniz esintisi, gökyüzü, çiçekler ve çimenler birleşmiş ve hep birlikte ortaya bu kokuyu çıkarmışlar gibi.. Bu kokunun duyulduğu geceler insan bir nebze üşür ve üzerine bir hırka veya bir şal alması gerekir. Gökyüzü açıkça seçilir ve böceklerin sesleri duyulur. Bütün bunlar bana ilk başta çocukluğumu hatırlatıyor. Böyle akşamlarda yetişkinlerin konuşmalarını dinleyerek bazen annemin kucağında, bazen bir kanepede, bazense başımı bir masaya dayayarak uyuyakalırdım. O uyuyakalışların küçük ve korkulu gönlümde yarattığı huzur hala hatırımda. Hala bazen kalabalık yerlerde uykuya dalmaya çabalayarak o huzuru bir kez daha elde etmeye çalışıyorum. Fakat artık tıpkı dünya gibi ben de değiştim. Artık o küçük çocuk gibi kendimi annemin, babamın veya herhangi bir kişinin huzuruna tamamen bırakamıyorum. Ve o teslimiyet, tüm karışık, gürültülü ve aslında ürpertici olan o yerlerde uyuyakalmamı sağlayan en önemli etkendi. Kulağımda insanların söylediği cümleler yankılanırdı. İlk başlarda seslerin kime ait olduğunu dahi ayırt edebiliyordum. Fakat sonra yavaş yavaş sesler sanki tek bir ağızdan çıkıyormuş gibi gelmeye başlıyordu. Daha sonra ise cümlelerle kelimeler birbirine karışıyordu. Hayalperest bir çocuk olduğumdan her gece hayal kurardım. O gecelerde kurduğum hayalleri yıllar sonra şimdi hatırlayamıyorum. Fakat şu yaşımda bile hayaller sayesinde uykuya dalabildiğimden o gecelerin hayallerinin de huzur barındırdığından eminim. O zamanlar kargaşa yoktu hayatımda. Sakın ha bunu bir çocuğun kargaşaları ört bas eden bakışından sanmayın. Kendi içimde, kendime göre sorunlar yaşıyordum fakat dış dünyam korkunç felaketlerle çalkalanmıyor, annem babam yaşıyor, para sıkıntısı çekmiyorduk. Dünya o zamanlar benim için oldukça kolay bir yerdi. Yaz akşamlarının keskin kokusunun bana hatırlattığı diğer bir zaman dilimi ise birkaç yıl önceye dayanıyor. Dış dünyanın, korkunç felaketlerinin hepsini üstüme sürmeye henüz yeni başladığı bir dönemden bahsediyorum. Düşünceleri karmakarışık bir hal almış ve dünyası tepetaklak olmuş bir genç olan ben, yaz akşamları her gece balkonda benliğim, fikir hayatım ve en çok da aşk üzerine saatlerce, günlerce hatta aylarca kafa yoruyordum. Bazen yıldızları izlerdim ve kilometrelerce ötedekilere ansızın ulaşabilirken bir sokak öteye olan uzaklığa hayret ederim. Daha sonraları anladım ki mesafeleri belirleyen metreler değil duygularmış. O yaz akşamları gözüme uyku girmez ve çoğu zaman güneş doğduktan sonra odama dönerdim. Aradan geçen yıllar bir masanın üzerinde bile sonsuz huzurla uyuyabilen o çocuğu yok etmiş yerine her gece düşüncelerin ağırlığı altında iki büklüm olmuş, gençliğin henüz en başında olan o uykusuz beni getirmişti. Bugün ise aynı kokuyu balkonumda duyuyorum. O iki insan da yok artık içimde. Ne huzurla uykuya dalabilecek kadar çocuk aldanışına sahibim ne de dünyanın üzerime yüklediği dertler, tasalar ve kederlerle uykularıma mal olacak kadar savaşıyorum. Fakat değişmeyen tek bir şey var, aşk üzerine düşünmek. Ömrümün sonuna kadar da değişeceğini düşünmüyorum. Ve unutmayın, yaz akşamları çok güzel kokar, dikkat edin...


Uzatsam köklerimi toprağa, sımsıkı sarılsam ona, Hiçbir anıyı unutmadan, kütüğümde yaş alsam. Selamlasam güneşi her sabah ve akşam. Rengarenk yapraklarımla, toprağın boş tuvallerini boyasam, Tüm bitkilere, canlılara ev sahipliği yapsam, Hissetsem, tüm dünyanın nefes alıp verişini, Anlasam hem ölümün hem yaşamın kıymetini. Bilmiyoruz, elimizde var olan şeylerin kıymetini, Gökyüzü hep orada, ama bilmiyoruz bakmayı, Bilmiyoruz, yuva denilen şeyin varlığının kıymetini, Bilmiyoruz, asıl yuvanın her zaman kalbimizde olduğunu, bir kedinin yapabildiği gibi... Bilmiyoruz, başkalarına nasıl yardım edeceğimizi, bir çiçeğin yapabildiği gibi... Farklı bir canlı gibi görsem hayatı. Bazen diyorum ki, bir insan olmasam, Ne kendimizi ne de başka bir şeyi...


Şu an Paris yolundayım. Varmama 1 saat kadar bir zaman var. Kalan zamanımı bu yazıya ayırmaya karar verdim. Şimdiden belirtiyorum, bu aslında kendime yazacağım bir yazıydı; sonra dedim ki gezmek isteyenler için de belki bir rota çıkar. Yani size bir profesyonellik vadetmiyorum. Çayınız kahveniz hazırsa başlıyorum. İçimde Sharapova'yı ön koltukta izleyen Bülent Serttaş heyecanı var. Zihnimde sürekli Midnight in Parisi döndürüyorum (Güzel filmdi şimdi, hala izlemediyseniz izleyin bence. IMDb'si 7.7). Bunun dışında öyle kilise kilise gezmeye, görülecek 25 yerin 25'ini de görmeye niyetim yok. Kendi çapımda takılmayı planlıyorum. Meali sokak sokak gezeceğim. Türk ve dünya edebiyatçılarının sıklıkla uğradığı kafeleri gezmek planlarımdan biri. Düşüncesi bile heyecan sebebi olmuştur hep benim için. Mesela yazar burada ne düşünmüş, şair ne yazmış; yani aslında tam olarak aradığım: Ne hissetmiş ve nasıl betimlemiş? Aradığımı bulsam da muhtemelen bu yazıya yetişmez. Yetişse de belki kendime saklarım. Bakacağız artık. Kafeleri araştırırken Hoca Tahsin Efendi isimli bir zatın Paris'e git hey efendi akl u fikrin var ise / Aleme gelmiş sayılmaz gitmeyenler Paris'e dediğini de okudum; bu edebiyatçıların Paris günlerinde hep jurnal tuttuklarını, tutmayanların pişman olduklarını da. Türk Edebiyatında Paris adlı bir kitap bile var. Sırf bu kente özel söylemlerin toplandığı bir kitap... Hava 28 derece şu an, biraz hissettirdi de o yüzden belirtme gereği duydum. Yanlarından geçtiğim insanların konuşmalarını duyuyorum, muhteşem bir aksan! Her an Namika gibi: Je ne parle pas français / Aber bitte red weiter diye seslenebilirim. Fransızca da öyle bir dil ki hani biraz zorlasam anlayacakmışım gibi de hissediyorum... Lidl'ı Almanya'dan mütevellit tanıdık bulunca bir şeyler satın aldım oradan. Artık otele kadar Parisianlığımdan eser yok; Bim poşeti var elimde. Bir sanat galerisine girdim. Eserler mükemmeller ama aynı zamanda korkutucular da. Konsept genel anlamda daydream, disgrade, darkness üzerine. Görevli kız aşırı tatlıydı. Benim Fransızcam, onun da İngilizcesi olmadığı için hissikablelvuku ile anlaştık. Olsun ama insanın önce anlaşmaya niyeti olacak. Bana bir sürü sergi kartpostalı verdi. Umarım tekrar gelirim ve diğer sergileri de ziyaret edebilirim. Sırada Cafe de Flore var. Paris'in en ünlü kafesiymiş. Adını Roma mitolojisindeki çiçek tanrıçası Flora'dan almış. En ünlü müdavimleri Picasso, Sartre ve Camus olarak geçiyor. Çilekli tart ve soğuk kahve istedim. İtiraf etmeliyim, içtiğim en iyi soğuk kahveydi. Tart da bir o kadar iyi. Kalite asla tesadüf değildir. buraya en uygun motto olurdu herhalde. Kahve o kadar iyiydi ki her yudumu kutsayarak içtim denebilir. Neyse şimdi Şanzelize'ye gidiyorum. Emin değilim ama Türkiye'de bir kafe var sanırım aynı isimli, bu yüzden gözümde nargile içen bir kalabalık görüntüsü canlanıyor. Şimdi bu konuya bir update vereceğim inşallah. İsminin yazılışı beni şaşırttı, gerçi Şanzelize olduğunu da sanmıyordum herhalde. Upuzun bir cadde ve Dior gibi yüksek kalibrede mağazalar var. Ünlü olduğunu hissettiğim kişiler korumayla geziyorlar. Üzülmeyin korumasız olanlar da var benim gibi... An itibarıyla Ressamlar Tepesi'ndeyim. Tepe derken cidden tepeymiş burası. Tepecik falan değil. Golden hour zamanı... Her ölümlü şu kısıtlı ömründe en az bir defa Paris'te golden hour deneyimi yaşamalı. Denizi yoksa da denizi olan bir şehir hissiyatı veriyor Paris. Geceleri de neredeyse her yer açık. Kaldığım otelin karşısında Hindistanlı bir adamın minik bir bakkalı var; o bile açık. Ben saat 23'te kısıtlama başlıyor sanıyordum fakat metrodaki görevli artık kısıtlama olmadığını söyledi :). Metroların kullanımı çok basit; otobüsler, yani en azından o an benim denk geldiklerim, çok temiz ve klimalı. 3 bölge için geçerli olan günlük bilet ise 10 Euro. Akşam Eyfel'e gittim. Etraf bildiğiniz çayır çimen, kule görece büyük bir parkın tam ortasında kalıyor. Yerde aynı Sultanahmet'teki gibi küçük, ışıklı Paris figürleri satılıyor. Eyfel Kulesi'nin, Fransız Devrimi'nin 100. yıl kutlamaları çerçevesinde düzenlenen Expo 1889 Paris Fuarı'nın giriş kapısı olması için inşa edildiğini biliyor muydunuz? Şimdilerde Paris'in simgesi olsa da bir zamanlar Paris'in görsel itibarını zedeleyebileceği dahi düşünülmüş... Sen Nehri'nden bahsetmesem olmaz. Paris bu nehrin çevresine kurulmuş ve üzerine farklı noktalarda 37 tane köprü inşa edilmiş. Neyse, çok da teorik bilgi vermek istemem. Bir Google'ladığınızda hepsi çıkıyor zaten. Biraz daha ilginç bir şeyler arayanlar için Ekşi Sözlük'teki seine nehri'nin gizemli kadını başlığını önerebilirim. Bugün otelden çıkış yaptım. Sorunsuz bir konaklamaydı. Biraz önce Louvre'a gittim ama maalesef kapalıydı. Şimdi ünlü mezarlığa doğru gidiyorum ama aklım hala Ressamlar Tepesi'nde... Sanırım en çok beğendiğim bölge orasıydı. Ahmet Kaya'nın mezarının üzerine kendi adlarını yazanlar olmuş. Bir de bu temizlenmiş hali. Nasıl bir kafa Allah'ım. İnsan ne dese bilemiyor cidden. Gurbette akşam oldu yine rüzgar peşindeyim. Nur içinde yatsın... Pasajları gezdim. Kahire Pasajı kapalıydı, içerde inşaat vardı sanırım. Cour du Commerce Saint-Andre, Grand Cerf ve Bourg l'Abbe en çok beğendiklerimdi. Paris'in 2. bölgesinde bulunuyorlar. Yeniden Ressamlar Tepesi'ndeyim. Bir müzisyen, akordiyonuyla La Vie En Rose çalıyor... Tam hayal ettiğim gibi :). Bir amcayla tanıştım ressamlardan; sevgilisi Türk'müş, kendisi Macar. Notre Dame Lisesinde beraber okumuşlar ama ayrıntılar çok havada kaldı. Malum dil problemleri... Sonra bir şeyler yemek için Yunan restoranını anımsatan bir yere oturunca başka bir ressamla daha tanıştım. Portreni çizeyim dedi ve yok demeye kalmadan başladı çizmeye, neyse ben de ses çıkarmadım. Muhabbeti güzeldi o sebepten yani. Yoksa portre benden çok Dua Lipa'ya benziyordu... Çok kıpırdamışım da ondan böyle olmuş :D. Zamanında Mısırlı bir kızı çok beğendim, sonra gidip Mısır'da ziyaret ettim onu, ama orada bambaşka biriydi... dedi. Dedim Hocam olur öyle şeyler sen çok takılma... Çok muzip ve aynı zamanda insan sarrafı bir beyefendiydi diyebilirim. Bunu hakkımda yaptığı yorumlardan çıkardım tabii ki. Bu arada Paris'te her konu tek bir konuya bağlanıyor. Türkiye'de siyasete denk denebilir. Bir ara bunun psikolojik tahlilini yapsak hiç fena olmaz. İlber Ortaylı'nın Bir şehir nasıl gezilir? önerilerini 7/7 tutturuyorum. Bunu belirtmeden geçemem. Bence de bir şehir aynen böyle gezilir, fazlası olabilir ama eksiği yok. Şimdi bu yazıyı bana kalsa yüz kere daha düzenlerim ve siz de biliyorsunuz ki bunun bir sonu yok. O yüzden benden şimdilik bu kadar. Son olarak gezdiğim yerleri de basitçe aşağıya sıralıyorum. A la prochaine! - Galerie Arts Factory - Cafe de Flore - Pere Lachaise Mezarlığı - Champs-Elysees Caddesi - Grand Cerf Pasajı - Cour du Commerce Saint-Andre - Montmartre - Sacre-C ur Bazilikası - Eyfel Kulesi - Sen Nehri


Biri bir göz işliyor her duvara. Biri bir kadın oluyor saçlarını savura savura. Biri bir atomla oynuyor yer altında.


Yine o hisle sarılıp sarmalandım. Uzun zaman olmuş, unutmuşum nasıl hissettirdiğini. Yürüyorum ya hani bir yolda, bazen engebeli, bazen düz, bazen tırmanmam gerekiyor, bazen geri dönmem... İşte tam dümdüz bir kısmındayken o yolun, ayağımın altındaki toprak adeta bir rögar kapağı gibi açılıyor ve dipsiz bir şekilde düşmeye başlıyorum. Ruh dünyamda bunları yaşarken de odamda yalnızım ve adeta zamanın ağır çekim akışında boşluğa boş gözlerle bakıyorum. Kıl kıpırdamıyor odada. Her şey ama her şey yerli yerinde. Sandalyemde oturuyorum. Masadaki kalemlik bir an ilgimi çekiyor. Ortam iyice sessizleşiyor ve hayal dünyası ile gerçek dünyam birleşiyor. Sandalyem üzerinde düşmeye devam ediyorum. Nasıl bir hismiş unutmuşum. Tekrarlıyorum. Çünkü unutmasaydım yapmazdım. Aynı hatayı tekrarlamazdım belki yüzüncü defa. Sonuçta, kalp kırıkları tamir edilmez, yapıştırılınca aynı da durmazlar. Ama toplamazsan da bir yerlere batarlar. İncinebilir... İncitebilirsin. Hasılı duramazsın böyle. Bir şeyler yapman gerekir. Bir de olay yerine ilk vicdan gelir. Vicdan senin o kapkaranlık boşluğa düşüşünde gözünü senden ayırmayan biri gibi seninle düşer de düşer. Sana doğru seslenir durur. Hiç gözünü kırpmaz. Ne kadar seninleyse o kadar hissedersin düştüğünü, o kadar duyarsın sesini. İkinizi de kurtarmak istersin ama önceliğin vicdanındır. Onu susturmak istersin. Şu kadar var ki iyi bir vicdan susmaz. Ne kadar sesini kısmaya çalışsan da ya sustuğunu sanırsın ya da duymazlıktan gelirsin. Ve benim gibi böyle bir hatayı tekrarladığında fark edersin ki hiç susmamış, hep bir şeylerden yakınır durur, fark etmeni beklermiş senin. Evet vicdanım. Varlığını bir daha hatırlattın. Tebrikler! Lütfen şimdi de yardım et egomu yerlere vuralım. Çünkü beni çürütmeye devam ediyor. Sadece isterim ki kaybetmeyelim ona karşı. Kırıkları toplamak da bir özür ile olsun önce. Belki düşmeye bir dur deriz. Özrümüz kabul edilir de emin oluruz, daha fazla düşmekten kurtulduğumuzdan. Ama emin olamayız, yukarı tekrar çıkıp çıkamayabileceğimizden.


Uzun zamandır okuyacağım kitabı anlık hislerime göre seçip okuyorum ve bu sayede kitaplar birden aklıma düşerek, bir yerlerde karşıma çıkarak ya da kitaplıkta gözüme çarparak kendi zamanını belirlemiş oluyor. Kitaplarımın doğru zamanı benden daha iyi seçtiğine eminim artık. Tatar Çölü de kendi zamanını belirleyen kitaplardan. Bir kitabın, bir yazarın kendi zamanını belirlemesi ne demektir? Gününü ve saatini önceden asla bilemeyeceğimiz bir anda, gece yarısı hırsız nasıl gelirse öyle ansızın ruhun saklı odalarına sızmak için uygun anı beklemesi, bunun için fırsat kollaması demektir. Dino Buzzati, evimi, hayatımı ve sırlarımı işgal ettiğin için benden özür dilemene gerek yok. Şüphesiz, artık bana bakanlar gövdemi görürler. Lakin başka yerdeyim. Kafamda revolverdan yapılı bir soru işaretiyle ben Bastiani Kalesi'ndeyim. Şuna inanıyorum ki, kitapta bahsedilen Bastiani Kalesi hepimizin içinde. Hepimizin içinde aşamadığımız Bastiani saklı. Ruhun irinleri! Onları oradan söküp atmak mümkün değil mi? Quasimodo'nun kamburu gibi sırtımızda taşımıyoruz ya onu, niye söküp atalım? Ruhumuzun en derininde kendimizden bile saklıyoruz bu çıbanı. Üstelik her şeye yeniden başlama hakkımız da yok. Ama gelin biz her şeye yeniden başlayalım. Başlayalım elbette, ama önce Bastiani Kalesi'ni tanıyalım. Ruhumuzdakini değil tabii, Rilke'nin Tanrısı gibi kişisel bir mesele bu. Ben Giovanni Drogo'dan bahsediyorum. Onun içinde bulunduğu Bastiani Kalesi'nden.


Ben Büşra, 25 yaşındayım. İstanbul'da doğdum, burada yaşamaya devam ediyorum. Ortaokulda Bilfen Koleji'nde lisedeyse özel bir fen lisesinde tam burslu olarak okuduktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi %100 İngilizce Endüstri Mühendisliği bölümüne yerleştim. Mezun olduktan hemen sonra da Life & Art isimli internet girişimini kurdum. Life & Art ile sanatı ve tasarımı, her gün kullandığımız ürünlere entegre ederek hayatımızın bir parçası haline getirmeyi amaçlıyoruz. Özellikle liseden beri sevdiğim şeyler üzerine kendi işimi kurmak hayalimdi. Üniversitede de endüstri mühendisliğini bu yüzden tercih etmiştim ama tam olarak nereden başlayacağıma karar vermek uzun zamanımı aldı çünkü çok fazla şeyi aynı anda seviyordum. Kitaplar şiirler okuyordum, müzikallere tiyatrolara gidiyordum, seramik yapıyordum, resim çiziyordum, kaligrafi denemeleri yapıyordum, pasta tasarlıyordum, enstrüman çalıyordum; hepsini de çok seviyordum. Sonunda bunların hepsinin ortak yanının eşsiz olan, heyecanlandıran, keşfetmeye yönlendiren sanat olduğunu fark ettiğimde markamın temelinin de sanat olmasına karar verdim. Ben çizime amatör olarak başladım, özel bir kursa gitmedim. Hep çizim yapmak istiyordum; renk renk kalemler, boyalar, fırçalar çok dikkatimi çekiyordu. Aynı manzaraların farklı ressamlar tarafından resmedildiğinde bambaşka hisler, dünyalar oluşturuyor olması çok etkileyici geliyordu. Üniversitedeyken sadece hobi olarak, Youtube'dan izlediğim videolarla denemeler yapmaya başladım, burada karakalemden suluboyaya her alanda sıfırdan başlayarak çizmeyi resmetmeyi öğreten çok fazla kaynak vardı. Benim başlamak isteyenlere önerebileceğim iki şey var. Birincisi; başlangıçta mükemmeli aramadan, kendine çok yük yüklemeden sadece renk çalışmaları yapıp basit şeyler çizerek gözlem yeteneğini ve motivasyonunu artırmak. İkincisiyse sabırlı ve istikrarlı olarak çizmeye devam etmek. Çünkü deneyimledikçe ortaya koyduğunuz eserler güzelleşmeye başlıyor, zamanla gölgeleri ışıkları nerelerde kullanacağınızı düşünmeden fark etmeye başlıyorsunuz, zamanla kendi tarzınızı buluyorsunuz. Öncelikle gerçekten sevdiğiniz, tutku duyduğunuz ve inandığınız bir alan bulduğunuzda korkmadan, mükemmel koşulları aramadan hemen başlamanız gerekiyor. Çünkü mükemmeli aradığınızda elinizde ne kadar güzel bir şey olduğunu farketmeyip hep daha iyisinin peşinde koşup durduğunuz bir kısır döngüye giriyorsunuz. Ben de ne yazık ki bunu yaptım, mükemmeli ararken ertelediğim işler, belki de kaçırdığım fırsatlar oldu. Ama durup baktığınızda yaptığınız şeylerin değerini farkedip, sizin içinde kaybolduğunuz detayların sadece sizin endişeleriniz olduğunu ve yola çıkmadan bir yere de varamayacağını farkettiğinizde mükemmeli aramaktan vazgeçiyorsunuz ve o noktada çok güzel işler ortaya koyabilmeye ve karşılığını almaya başlıyorsunuz. Aslında girişimcilik için birebir bir bölüm diyemeyiz. Endüstri mühendisliği çok geniş bir alana yayılıyor ve tek bir şey öğretmek yerine genel bir vizyon kazandırıyor. Kısaca insan, malzeme, bilgi gibi faktörlerden oluşan sanayi ve hizmet sektörlerinin yürütülmesi ve geliştirilmesi için sistem model ve yöntem önerileri ortaya koymak ve oluşabilecek sorunları önceden farkedip çözümler üretmek diyebilirim. İşletmelerin başarısını artırabilecek bilgi ve teknolojileri kullanma becerileri kazandırıyor. Mezunlarının yaptığı işler genelde 3 kategoriye ayrılıyor, ya özel sektörde üretim veya yönetim alanında çalışılabiliyor, ya akademisyen olarak üniversitede kalabiliyor yada benim gibi kendi girişimini kurmayı tercih edebiliyor. Ben endüstri mühendisliğini seçerken kendi işimi kurmak istediğimi biliyordum; bu bölümle hem yönetim hem üretim alanlarını bir arada öğrenmek istemiştim. Dersleri gördükçe hangi alana yönelmek istediğinizi de belirleyebiliyorsunuz, ben işimi kurarken ve yönetirken bana daha çok yardımcı olabileceğini düşündüğüm derslere yöneldin. Kendi markamı kurarken de bir şirketin nasıl kurulup geliştirileceğinden, üretim aşamalarının nasıl olması gerektiğine kadar aldığım eğitime dayanarak kararlar verdim. Kadın girişimci olmanın olumlu ve olumsuz yanlarından ziyade çalışma hayatında kadın olmanın olumlu ve olumsuz yanları günümüzde de devam ediyor. Kadın erkek eşitliği konusunda her alanda olduğu gibi çalışma hayatında da eşit olduğumuzu kabul ettirip eşit değerler görebilmek için ne yazık ki kendimizi kanıtlamak ve daha çok çalışmak zorunda kalıyoruz. Toplum bu konuda artık daha bilinçli, çok güzel gelişmeler oluyor ama gene de daha yolumuz var. Örneğin son zamanlarda kadınlara verilen sosyal ve maddi destekler arttığı için mutlu olsam da, bir gün çok başarılı bir kadın yönetici olup bu konulardaki gelişmelere ne kadar örnek olabilmek istesem de; kadın olduğum için şaşırılarak değil de sadece alanımda çok başarılı bir yönetici olduğum için şaşılarak anılacağım zamanların gelmesini tercih ederim. Ben endüstri mühendisliği seçerken de erkek ağırlıklı bir sektör olduğu için beni vazgeçirmeye çalışan birçok konuşma gerçekleşti. Bu konuşmaları yapan kişiler ne kadar iyi niyetle kendi deneyimlerinden yola çıkarak konuşuyor olsa da bu durumu değiştirmek için biz yeni nesil kadınlar her alanda var olmalı, yapabildiklerimizi göstermeli, bizden sonra geleceklerin yolunu kolaylaştırmalıyız.


Doyuma ulaştığımız nokta, bundan iyisinin olamayacağının farkına vardığımız an, daha fazlası için çabalamanın anlamsız geldiği o vakit veya hayallerimizi elde ettiğimiz, sonunu gördüğümüz, bir tepeden hayatın kalanına baktığımız zaman... İşte tam o zaman iki yol çıkar önümüze ya yeni hayaller kurmalı ve farklı hedefler belirlemeli ya da bu doyumun bize verdiği hazzı sonuna kadar tadıp bu mutluluğun bir daha gelmeyeceğinin bilinciyle yavaş yavaş yitip giden o an'ı tüm derinliğiyle içimize çekmeli, hafızamıza bütün ayrıntılarıyla kazımalı ve kalan ömrümüzde bundan iyisini beklememeyi öğrenmeliyiz. Lakin elbette geleceğe umutla bakmanın, geçmişe saygısızlık olmadığını bilerek yarınlara uyanmalı. Güzel yarınlarda buluşmak dileğiyle kendine iyi bak sevgili okur.


Adam düşünüyordu. Düşündükçe yürüyor, yürüdükçe düşünüyordu. Attığı her adımda zihnine binlerce düşünce doluyordu sanki. Bu yolculuğa nerede başladığını unutmuştu. Belki işten eve gidiyordu belki de evden işe. Her şeyi unutmuş yalnızca yürüyordu. Yolda tanımadığı insan çehreleri görüyordu. İçten içe seyretmek istiyordu onları. Ama uzun uzun bakamıyordu. Korkuyordu çünkü, insanlar bakışlarından düşüncelerini okuyacakmışçasına hemen kaçırıyordu gözlerini. Başını öne eğip yoluna devam etti. Aşık bir çiftin önünden geçti. Birbirlerine ne denli sevdayla baktıklarını görünce kendi aşkları geldi aklına. Tertemiz aşkları, ihanetler, entrikalar ve sonu gözyaşı olmuş sevdaları.. İnsanın hayatında yaşayabileceği en kıymetli duyguyu düşündü. Buna verebileceği cevabı aşık çiftin gözlerinden okudu. Adımlarını burda sonlandırmak istemesine rağmen ilerlemeye devam etti. Bir çocuk parkının önünden geçti. Yaklaşık 10-12 tane çocuk büyük bir neşe ve heyecanla oyun oynuyorlardı. İçlerindeki bütün saflığı ve bütün inancı bu oyunlara adayan çocuklara imrenerek baktı. Onlar aldandıklarının farkında olmadan, bunu idrak etmeye yaşlarının elvermediğinden oyunlara dalmışlardı. Oysa kendi hayatını düşünüyordu da, bütün bir ömrü de böyle geçmemiş miydi? Aklının kestiği yaşlarda dahi insan oyunlarla geçirmiyor muydu ömrünü? Çocukların yanına gidip onlarla oyunlar oynamak istemesine rağmen yoluna devam etti. Bir mezarlığın önünden geçti. Bu mezarlıkta farklı din ve ırklara ait insanların yattığını farklı şekil ve yazılardan oluşan mezar taşlarından anladı. Yerin üstünde oluşan bu farklılıkların yerin altında olmadığını unutuyoruz. Toprak hepimize adil davranıyor. Hiçbirimizi ayırmıyor, birbirimize üstün saymıyor. Hepimiz biriz. Görünüş aldatmasın bizleri gerçekler yerin altındadır. Mezar taşlarında göz gezdirirken kendi ölümü geldi aklına. Bu düşünce onu ürküttü ve hızlı adımlarla yoluna devam etti. Kendi evinin önüne geldi. Doğduğu, büyüdüğü, ilk kez aşık olduğu ve ilk kez bahçesinde bisikletten düştüğü bu eve uzun uzun baktı. Küçükken rengi beyazdı bu evin, ne zaman sarıya boyadık? Ne ara büyüdüm ben az önce koşuyordum şu bahçede. Annem nerde, acaba yemek mi pişiriyor? Hayır annem değil o, eşim. Yıllar ne çabuk geçti diye düşündü oysa daha dün annemdi şu pencereden bana gülümseyerek bakan. Düşüncelerine ket vurmaya çabalayıp evine girdi. İçerisi sıcacıktı. Üstelik nefis yemek kokuları geliyordu. Mutfağa gidip eşine sarıldı. İnsanın hayatında yaşayabileceği en kıymetli duygu işte tam burdaydı. İnsanın hayatı aşkla geçmeliydi. Eşine onu sevdiğini söyledi. Onun gözlerindeki parıltıyı görünce bunu her gün defalarca kez söyleyeceğine dair kendi kendine söz verdi. İçeri çocuklarının yanına gitti. Çocukları oyuncakların ortasına oturmuş gülüşüyorlardı. Onları uzaktan seyrederken yaşamının ne denli değerli olduğunu aslında sık sık unuttuğunu farketti. Oyunlarla ve aşkla geçirdiği yaşamın değerini sevdiklerine veda etmedikçe idrak edebilir miydi? Ölümden kaçamazdı insan ama anın kıymetini de unutmamalıydı diye düşündü çocuklarına sarılırken.


İnsan ruhunun bir parçası, hayvan sevgisini tadana kadar uyanmaz.