Hani şu Mads Mikkelsen'ın reklamında oynadığı Muhtemelen dünyanın en iyi birası. olan reklam. Gelin şimdi onu bir de o bu açıdan inceleyelim. Danca'da ve Norveççe'de Janteloven, İsveççe'de Jantelagen, Fince'de Jantelaki ve İzlanda'da Jantelögin olarak bilinen bu kavram, İskandinav bölgesine özgü bir sosyal kodu göstermektedir. Jantelov Sosyal Kanunu, kolektif başarılara ve refaha vurgu yapar ve bireysel başarılara odaklanmayı küçümser. Danimarka, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İzlanda'da geçerli olan temel bir İskandinav felsefesi ilkesidir. Jantelov'ı anlamak, bu ülkelerin hem tarihini hem de günümüz kültürlerini anlamak için çok önemlidir. Jantelov en basit haliyle, tüm İskandinavların nasıl davrandığını açıklar: toplumu bireyin önüne koymak, bireysel başarılarla övünmemek ve başkalarını kıskanmamak. Elbette bu gerçek bir kanun değil! Jantelov daha çok konuşulmamış bir sosyal normlar dizisidir. Jantelov hakkında daha fazla bilgi edinmek için Jante Yasası: İskandinavların Tevazu Kültürü yazımızı okumalısınız. İskandinav ülkelerde işyerlerinde bireyler arasında önemli bir güven ve gerçek bir eşitlik duygusu bulunuyor. Örneğin, bir şirketin CEO'sunun, kahve fincanlarını temizlediğini görmek alışılmadık bir manzara değildir. İskandinavlara göre bu, bir organizasyondaki düzeyden bağımsız olarak, meslektaşlar arasındaki yüksek düzeyde karşılıklı saygının bir göstergesidir. Bu, bazıları için aptalca ve hatta bir komünist davranış gibi görünebilir. Ancak, Jantelov perspektifini benimseyerek kazanılabilecek birçok fayda var. Örneğin, bu şekilde çalıştığınızda, Nordik ülkelerde olduğu gibi çalışmanın en güzel yanlarından biri olan güven düzeyini artırabilirsiniz. İnsanlar, işinizi iyi yaptığınıza güvenirler ve dolayısıyla yaptığınız işle ilgili olumlu geribildirim alırsınız. Çalışanlar güven kazanmak zorunda kalmak yerine, en başından amirlerine güvenir, bu da ortamı daha rahat ve açık hale getirir. Bu, yanlış anlamaları önleyebileceği ve gereksiz ofis politikalarını en aza indirebileceği için çalışma ortamını iyileştirmenin çok önemli bir yönüdür. Neredeyse herkes muhtemelen işyerinde ne kadar az politika olursa o kadar iyi olduğunu kabul eder. Ellerinde bulunan kaynaklardan en iyi şekilde yararlanmanın gerekli olduğu küçük girişimler için özellikle külfetli olabilir. Çalışanlardan en iyi şekilde yararlanmak için, insanların kendilerini ifade etmekte özgür hissettikleri bir ortam sağlamak önemlidir. Nordikler için Jantelov bunu başarmanın yollarından biri. Jantelov bugün İskandinavya'da nasıl uygulanıyor? Gittikçe küresel olarak birbirine bağlanan bir dünyada, eski kültürel kurallar hala geçerli mi? Cevap şudur: karmaşıktır. İskandinav kültürlerinde bireysel mükemmeliyete karşı genel bir isteksizlik yaygın olmaya devam ediyor. Hem uluslararası hem de yerel medyanın vurgusu, bireyler yerine bölgenin, toplumun, ne kadar güçlü olduğuna odaklanıyor. Sağlık, refah, cinsiyet eşitliği, tasarım, hatta mutluluk. Bunlar, İskandinavya ülkeleri güçlü yönlerine değindiklerinde öne çıkan şeylerdir, belirli tanınmış şahıslar veya ünlüler değil. Ancak kapitalist bir toplumda, üretim araçlarına sahip olanlar da başarı için övgü alırlar. Tüm İskandinav ülkeleri sosyalist bir refah modeline sahip olsalar da, ekonomik modelleri kapitalizmdir ve artan küresel ticaret gerçeğin sadece altını çizmektedir. Sonuç olarak, İskandinav ülkeleri, bireylerin finansal ve sosyal olarak başarılı olmaya çabaladıkları ve aynı zamanda bu tür bir başarıya eşlik eden kendi kendini tanıtmaktan kaçındıkları bir sistemi teşvik ediyor. Danimarkalıların Janteloven'da hem pekiştirme hem de dürttüğü eğlenceye bir örnek Carlsberg'in popüler kampanyasıdır: Muhtemelen dünyanın en iyi birası. İronik bir şekilde, kampanyada Danimarka'nın en büyük yıldızlarından biri olan aktör Mads Mikkelsen yer alıyor. Arnavut kaldırımlı sokaklarda dolaşırken başını sallayıp, saçma sapan bir şekilde Kopenhag'da dolaşırken, tipik olarak Janteloven'ı işaret eden, kendini silme ve gururun büyüleyici bir karışımı var. Reklam filmi, Carlsberg birası da dahil olmak üzere Danimarka'nın en iyilerini sergilemek istiyor ve övgüleri nazikçe azaltıyor. Hepsinden daha büyük bir kesinti ile bitiyor: muhtemelen.


İzlandalı synth-punk grubu K lan Mikla'nın Nott eftir nott adlı albümü gotik müzik çevreleri tarafından son zamanların en sevilen albümlerinden biri olmuştu. 2018'den bu yana yeni parçalar üzerinde çalışan K lan Mikla sessizliğini ise Solstöouradlı şahane parçayla sonlandırıyor. Güneşin pozisyonları anlamına gelen parçada ise siyah ve beyaz arasındaki muhteşem kontrast hakim. Pola Maria'nın yönettiği müzik videonun eşlik ettiği parça ise gerçekten İzlanda'da kara büyü zamanı nasılmış gibi bir izlenim yaratıyor. Parçayı dinler dinlemez ise ortaçağa ışınlanıyoruz adeta. Nefes kesici İzlanda doğasının da eşlik ettiği müzik videoda ise K lan Mikla çizmiş olduğu imajı yine devam ettiriyor. Post-metal tınıları, synthler ve deneyselliği bir potada eriten K lan Mikla'nın yeni parçasına mutlaka kulak verin. Çok sevdiğimiz Moyka, ikinci albümü Movies, Cars & Heartbreak ile dinleyiciyi buluşturdu! Faroe Adaları'ndan çıkan saf bir yetenek: Elinborg! Danimarkalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı Lisha ilk albümü 'Devotion' ile dinleyiciyi buluşturdu!


Kalsarikannit kawl-saw-ree-kahn-eet diye telaffuz edilir, Fince kökenlidir ve kabaca iç çamaşırıyla, dışarı çıkma niyeti olmadan sarhoş olmak anlamındadır. Kalsarikannit kelimesinin anlamı, söz konusu kaynaklar tarafından oldukça homojen bir şekilde açıklanmıştır: The Independent'taki eserin başlığı bize Finlandiya'nın evde iç çamaşırlarıyla sarhoş olmak için bir kelimesi var diyor ve ana metinde aktivitenin ne olduğunu belirtiyor; dışarı çıkma niyeti olmadan yapılır. Kalsarikannit, gerçekten de esprili, rahat bir kavramdır ve çoğu zaman söz konusu faaliyet türüne atıfta bulunur. Harika bir konsept ve kesinlikle yabancılar tarafından abartılmayı hak ediyor. Zira bu terim, evde iç çamaşırlarıyla tek başına sarhoş olmak anlamına gelmez. Terim buna atıfta bulunmak için kullanılabilse de, kesinlikle anlamı bu değildir. Kelimenin gerçek anlamı ve bileşimi ile başlamak gerekirse: kalsarikannit, kalsarit kelimesinin birleşmemiş kökü olan kalsari- ve kanni kelimesinin çoğul hali. Ki bu muhtemelen çoğul olarak daha sık kullanılır. Ancak tekil olarak da kullanılabilir, genellikle herhangi bir anlam farkı olmaksızın. Daha da önemlisi, söz konusu yabancı gazete ve dergiler tarafından tekrarlanan terime göre, kalsarikannit yalnız olmanızı ve evde olmanızı gerektiriyor. Ancak Finlere göre böyle olmak zorunda değil. Kullanılan terim bu gece bara gitmek istemiyorum, öyleyse neden burada kalıp kalsarikannit yapmıyoruz? şeklinde teklif edilir. Yani, başka insanlarla birlikte kalsarikannit'i çok iyi yapabilirsiniz. Alkollü pijama partileri gibi olabilir! Ayrıca, bu tür bir kavram kişinin kendi evine atıfta bulunmaz; bir arkadaşınızın evinde, bir otel odasında, bir kabinde, hatta bir çadırda da kalsarikannit yapabilirsiniz. Bunu bir bornozla, belki eşofmanla veya şortla ve tişörtle yapabilirsiniz. Belki biraz daha resmi bir elbiseyle bile ; kısaca dışarıda parti yapmak için giyinmişseniz, o zaman en azından takım elbisenizin parçalarını atmanız, örneğin ceketi, kravatı, ayakkabıları ve gömleğin birkaç düğmesini açmanız gerektiğini söyleyebilirim. Uzun bir günün sonunda dinlenmek artık bir şeyler içmek için dışarı çıkmak anlamına gelmediğinden, Kalsarikannit için ne şekilde olursa olsun mümkün olduğunca rahat edin. Tek önemli olan bu. - 2 kuru incir - 1 limon - 4 oz. elma şarabı (yaklaşık 116 ml) - 4 oz. Finlandia Fin votkası (yaklaşık 116 ml) - 1 büyük dal taze biberiye - ve buz küpleri Büyük bir kavanozda incir, limon, elma şarabı ve taze biberiyeyi karıştırın. Ardından votka ve buzu ekleyin. İyice özdeşleşene kadar karıştırın ve soğuyana kadar bekleyin. Son olarak da bardağınıza süzerek aktarın. Dilerseniz servis sırasında limon kabuğu rendesi, taze biberiye ve ilave incirlerle süsleyin. Bu harika, tamamen rahatlatıcı geleneği meşrulaştırdığınız için Finlandiya'ya teşekkür ederiz.


İzlanda müzik sahnesine 2019'da Sykurbao adlı albümüyle giriş yapan Asta kısa süre içinde dikkat çekti. Aynı yıl Iceland Airwaves'te sahne alan müzisyen festivalin de The Airwaves Plus Fund adındaki yarışmasında birinci seçildi. Sykurbao ile kendisini kanıtlayan müzisyen İzlanda'nın önde gelen şarkıcı-söz yazarlarından biri oldu. Danimarka Kraliyet Müzik Akademisi'nde viyola ve klasik müzik eğitimi alan Asta ayrıca İzlanda Senfoni Orkestrası'nda çaldı. Şiirselliği folk tınılarıyla buluşturan müzisyen ses evreninde Joni Mitchell ve Joan Baez'den çokça etkilenmiş. İlk çıkışından bu yana hiçbir şey yayınlamayan Asta bugün iki senenin üzerine yeni teklisi Kaffi hja Salomeyi bizimle buluşturuyor. Parçayı enteresan kılan en önemli özelliği ise The Vaccines grubunun basçısı Arni Hjörvar'ın yapımcılığını üstlenmesi.


Norveç, Bergen ve Stavanger merkezli synth-pop topluluğu Casiokids 2005 yılında kuruldu. Ketil Kinden Endresen, Fredrik Ogreid Vogsborg, Omar Johnsen ve Kjetil Bjoreid Aabo'den oluşan grup Norveç, Kuzey Amerika, Japonya ve Avustralya'da plak şirketleriyle anlaşmış durumda. Gront lys i alle ledd / Togens hule adlı teklisini yayınladıktan sonra NME Casiokids'ten Norveç'ten black metalden sonra çıkan en iyi şey. diye bahsetti. The Whitest Boy Alive, Röyksopp ve Annie gibi benzer Norveçli gruplarla karşılaştırıldı. 2010 yazında ise efsanevi grup A-ha beğendikleri yeni kurulmuş olan dört Norveçli gruba birer milyon Norveç kronu dağıttı. Casiokids, Susanne Sundfor, Moddi ve Shining bu bir milyonluk kronu alan müzisyenler oldu. Dokuz senedir yeni parça yayınlamayan grup yine de Norveç synth-pop sahnesi diyince ilk akıllara gelen isimlerden. Grubun Det haster! adlı parçası ise hala ikonikliğini koruyor.


A-ha'dan sonra belki de bütün dünyada en çok bilinen Norveçli müzik grupları arasında listenin başında Kings of Convenience yer alıyor. Özellikle İstanbul'da çok büyük bir dinleyici kitlesine sahip grup indie-folk ve indie-pop tınılarını seven herkesin favorileri arasında yer alıyordur. Simon and Garfunkel, Belle & Sebastian esintilerini zaman zaman hissettiğimiz grup ses evreninde sakin vokaller, zarif gitar ve piyano melodileri ön plana çıkıyor. On iki yılın ardından ilk defa Rocky Trail adlı yeni bir tekli yayınlayan Erlend ve Eirik ikilisi aynı zamanda 18 Haziran'da yayınlanacak ufuktaki Peace or Love adlı albümünü müjdeledi. Ayrıca Peace or Love grubun ilk albümü Quiet is the New Loudın yirminci yılında yayınlanacak, bir nevi KoC severlere de bir hediye olacak. Son beş senedir Peace or Love üzerinde çalışan Eirik ve Erlend, kayıtları da beş farklı şehirde gerçekleştirmiş. Göteborg, Santiago ve özellikle Berlin'de Nils Frahm'ın stüdyosunda albümdeki parçalara hayat verilmiş. 2004'te Riot on an Empty Street albümünde birkaç parçada destek olan Feist ufuktaki albümde de etkili olmuş. Erlend Oye'nin dediğine göre Feist'ın da yardımlarıyla neredeyse Kings of Convenience üç kişiden oluşan bir müzik grubuna dönüşmüş. Albümün ilk teklisi Rocky Trail ise aşina olduğumuz Kings of Convenience tınılarını içeriyor. Eski parçalardan Misreadi bir nevi andırıyor. Parçaya ise plan sekans ile tek seferde çekilmiş rengarenk bir müzik videosu eşlik ediyor.


Karbon salınımında en büyük faktörü arabalar ve toplu taşıma araçları oluşturur. Bunu bilen belediye de çözümü bisiklet yollarını arttırmak, bisiklet kullanımına halkı teşvik etmek, bisikletlere yatırım yapmak ve toplu taşıma araçlarını elektrikli araçlara çevirerek bulmuş. Bisiklet, zaten Danimarkalılar için önemli bir yere sahip. Öyle ki, ülkede bulunan 2.1 milyon arabaya halkın sadece %56'sı sahip iken, 500.000 bisiklete sahip ülkede her 10 insandan 9u bir bisiklet sahibi, çocukların %45'i bisiklet ile okula gidip geliyor ve yetişkinlerin %36'sı iş yerine bisiklet ile gidiyor. Ayrıca otobüsler, vapurlar gibi toplu taşıma araçları da elektrik ile çalışıyor. Kopenhag'ın en trafiği yüksek olan limanı da özenle temizleniyor ve bu da çevre sağlığı, bölgedeki ufak şirketlerin gelirini arttırma ve yeni istihdam ve ek gelir yaratıyor. Şehrin bir önemli adımı ise ev yapılaşması üzerine oldu. Yazın evlerde klima kullanılması yerine limandaki soğuk deniz suyunu evlere dağıtılarak serin tutuluyor. Bu da klimaların harcayacağı enerjide %40 oranında düşüşe sebep oluyor. Kışın da modern kurulmuş ısıtma sistemleri ile evler verimli ve doğaya zarar vermeyen bir biçimde ısınıyor. 2000'lerin başında karbon emisyonunu azaltma hedefine yönelik ciddi bir adım daha atıldı. Dünya'nın en büyük enerjiyi atığa dönüştüren bir santrali kurulması kararı alındı. 2017'de biten bu santralin başka bir özelliği ise, tepesinin yeşillikle kaplanarak insanlara kayak kayabilme imkanı ve dileyene de dağa tırmanma imkanı veren bir kompleks olması. Çevresini de buna göre düzenleyen fabrika eşi benzeri olmayan bir yapı sunuyor. İnsanlar, organik besinler tüketmeye önem veriyor. Birçok yerli işletme dahi kullandıkları bira, pizza, burger gibi yiyecekleri organik besinler ile yaratıyorlar. Bazı çatılarda üzüm bağları, ufak tarlalar görmek de mümkün. Reffen'deki sokak pazarında da özellikle satıcıların geri dönüştürülebilir poşetleri ve gübrelenebilir paketlemeleri ile yeşil bir geleceğe verdikleri önemi gösteriyor. Geri dönüşüme de önem veren halk geri dönüşüm makinelerine attıkları her ürün için bir ücret alıyorlar.


Otobiyografi ve edebiyat konusunda Linda Boström Knausgard en bilinen çağdaş yazarlardan biri. Yazar, ilk romanı Helios Felaketi'nde her ne kadar kurgusal bir hikaye anlatsa da satır aralarına hep otobiyografik detaylar eklemişti. Boström Knausgard, ikinci romanı Welcome to America'da başka protagonistler üzerinden kendi ailesini anlatıyor. Başka bir deyişle sessizliğin eşiğinde, işlevsiz bir aile portresi çiziyor. Ellen'ın konuşmayı bırakıyor, babasını öldürmüş olabileceğini düşünüyor. Ellen'ın akli dengesi ise yerinde değil. Erkek kardeşi kendi aleminde. Annesi ise başarılı bir oyuncu ve ailesinin normal bir şekilde hayatına devam ettiği yalanına kendisini fazlasıyla inandırmış. Oysa normallikten eser yok. Linda Boström Knausgard bu bağlamda karanlığın her yerde ve her zaman olduğunun ve hiçbir şeyin mükemmel olmadığının ise altını çiziyor. Welcome to America travmanın sancıları içindeki hassas ama bir yandan güçlü bir çocuğun, patlamak üzere olan bir ailede yaşadığı varoluş mücadelesi aslında. Ellen sürekli babasının ölümü üzerine düşünür, en başta ailesinden önce kendisini işlevsiz hisseder. Annesi ise hiçbir şey yokmuşçasına davranır. Hatta çocuklarına karşı mesafeli ve narsisttir. Zaman içerisinde Ellen'ın erkek kardeşi de annesine katılır, babasının ölümünü kolayca unutur. Ancak Ellen hayatına devam edemez ve babasının ölümü onda bir travma etkisi yaratır. Hem annesi hem de erkek kardeşini yeni ilişkilerde görünce Ellen ise ölüm ve kayıp hakkında yoğun düşüncelere dalar. Günlük detayları ustalıkla ve incelikle yazıya döken yazar aile kurumunun ne kadar karmaşık olabileceğini, insanların ölümle nasıl başa çıkabileceğini farklı bir perspektiften anlatıyor. Welcome to America'ya dair en önemli detay ise Ellen karakterini tanıdıkça Linda'yı daha yakından tanıyormuş gibi hissediyorsunuz.


Norveç'te 80'li yılların sonunda genç olmak nasıldır? sorusuna verilebilecek en iyi yanıt kesinlikle Stian Kristiansen'in yönettiği Mannen som elsket Yngve filmi olur. Adeta Karl Ove Knausgard'un Kavgam serisinin beşinci kitabı Bahar Yağmurları'nı andıran film aslında Knausgard'un üniversite yıllarından beri yakın arkadaşı olan Tore Renberg'in aynı adlı kitabından uyarlama. Kasım 1989'da, Stavanger'de geçen hikayede dünyanın değişimine, komünizmin çöküşüne ve aynı zamanda Norveçli gençlerin bu dünyada kendini nasıl konumlandırdığına ve tanımladığına tanık oluyoruz. Bir kimlik krizinin getirdiği bunalımla birlikte Jarle ve arkadaşı Helge bir punk grubu kurarlar. Radikal şarkı sözleriyle dikkat çeken grubun en büyük ilham kaynağı ise 80'li yıllara damgasını vuran müzik grupları olur. The Cure, Buzzcocks, The Aller V rste, Joy Division gibi. Filmin protagonisti Jarle aslında oldukça sıradan bir lise öğrencisinin sahip olduğu bir hayata sahiptir. Okul çıkışı yakın arkadaşları ve kız arkadaşıyla birlikte vakit geçirir, stüdyoya prova yapmaya gider. Bu sıradan yaşam ta ki Yngve sınıftan içeri girene kadar devam eder. Yngve'nin bir şekilde Jarle'nin hayatına girmesiyle kafası karışır. Duyguları ve cinsel yönelimi konusunda emin olmayan Jarle, duygularıyla teması bırakmak ister ancak başarılı olamaz. Hatta bunu psikanalizdeki savunma mekanizmalarından ters tepki oluşturarak yok etmeye çalışır ve Yngve'ye saldırır. Aynı zamanda onu sevdiğini de itiraf eder. Bütün bu karmaşanın üstüne depresyona giren Yngve, intihar girişiminde bulunur ve bir akıl hastanesine yatırılır. Jarle ise bu olayla çok geç yüzleşir. Jarle'nin hayatını konu alan Mannen som elsket Yngve, devam filmi Jeg reiser alene'de ise Jarle yirmi beş yaşında Bergen Üniversitesi'nde edebiyat öğrencisidir ve film Jarle'nin üniversite yıllarını anlatır.


Orta Çağ şövalyelerinin ve Vikingler'in ballı iksirinin dünyanın en eski alkollü içeceği olduğuna inanılıyor. Okyanusları geçerken Vikinglerin kendilerini hangi güçlü iksirle güçlendirdiğini hiç merak ettiniz mi ya da Aristoteles'in kadehinden ne yudumladığını? Cevap mütevazı bal arılarında yatıyor ve onun üretilmesine yardımcı olduğu içecekte yani Mjod. Mjod, kışın, genellikle zencefilli bisküvilerin yanında sıcak olarak tüketilen alkollü bir içecektir. İçeceğin fermente şekerinin büyük bir kısmı baldan elde edilir ve buna popüler takma ad olan Honey Wine yani Bal Şarabı denir. Ülkemizde Bal Likörü olarak da bilinmektedir. Maya ile fermente edilmiş bal ve sudan oluşur. Ancak meyveler, baharatlar, tahıllar ve/veya şerbetçiotu ile de tatlandırılabilir. Ayrıca bira ve şarap arasında bir yerde, kendine özgü bir kategoriye sahiptir. Muhtemelen tüm alkollü içeceklerin atası olan Bal Likörü, mütevazi çalışanlardan askerlere, korsanlara ve hatta Kraliyet Ailesi'ne kadar tarih boyunca insanlara keyif verdi. Ve son yüzyıllarda popülaritesi azalırken, Modern Çağ bu eski, altın renkli içeceği yeniden canlandırdı. Hem evet hem hayır. Mjod hem bira gibidir ve hem de bira gibi değildir. Mjod biradan biraz daha güçlü olma eğilimindedir. The Compleat Meadmaker'ın yazarı Ken Schramm, biraya benzerliklerden birinin Bal Şarabı'nın çeşitli alt tarzlarda sunulması olduğuna dikkat çekiyor. Bu alt tarzlar arasında, bira veya malt ve şerbetçiotu ile karıştırılmış Bal Likörü olan Braggot; eklenmiş meyve ile Bal Likörü olan Melomel; sulandırılmış melomel olan Hidromel ; ve yaşlanması amaçlanan Bal Likörü Great Mead bulunur. Mjod ayrıca hem şarap gibidir, hem de şarap gibi değil. Şarap gibi, hareketsiz veya köpüklü olabilir. Tadı gevrek ve kurudan zengin ve tatlıya kadar değişebilir. Sıklıkla Bal Şarabı olarak anılsa da, bu tamamen doğru değildir. Ve alkol oranı genellikle biradan daha yüksektir ve üzüm şarabı gibi %8 ila 20 arasındadır. Bal Şarabı, bira ve şarap arasında biraz tehlikeli bir konuma sahiptir. Yasal olarak, Mjod şarap imalathanelerinde üretilir ve şişeler genellikle şarap dükkanlarında satılır. Ancak, bazı biracıların doğal bir koruyucu olarak eklemeyi tercih ettiği şerbetçiotu varlığı sayesinde, genellikle Butik Bira kategorisinde toplanır. Ancak gerçek şu ki, Bal Likörü de Sake gibi kendi kategorisini oluşturur. M. Ö 7000'den kalma Çin seramik kapları hem şarap hem de biradan önce gelen bal likörü fermantasyonunun kanıtlarını gösteriyor. İlk Bal Likörü partisi muhtemelen şans eseri bir keşifti: İlk toplayıcılar muhtemelen havadaki maya yardımıyla doğal olarak fermente olmuş yağmur suyuyla dolu bir arı kovanının içeriğini içtiler. Bal Likörü üretimi bilgisi bir kez ortaya çıktığında, küresel olarak yayıldı ve Vikingler, Mayalar, Mısırlılar, Yunanlılar ve Romalılar arasında popülerdi. Mead ya da Nordik adıyla Mjod, Viking zamanlarına kadar uzanan birçok İskandinav kutlamasında tarihsel olarak önemli bir rol oynamıştır. Danimarka'daki çoğu insan, Bal Likörü'nü bira ile içilen bir Viking içeceği olarak tarih derslerinden biliyor. Eski Yunanlılar tarafından Tanrıların İçeceği olarak anılan Mjod'un, cennetten gelen ve arılar tarafından toplanan çiy olduğuna inanılıyordu. Pek çok Avrupa kültürü arıları Tanrıların habercileri olarak görüyordu ve bu nedenle Mjod ölümsüzlük, ilahi güç ve zeka gibi diğer büyülü güçlerle ilişkilendirildi. Bu nedenle Mjod, içki popülaritesindeki nihai düşüşten sonra bile Yunan törenlerinde önemli bir faktör olmaya devam etti. Günümüz doktorlarının Bal Likörü için reçete yazması pek olası değildir, ancak otlar veya baharatlarla yapılan bazı türler İngiltere'nin ilk yıllarında ilaç olarak kullanılıyordu. Otları tatlı bir Bal Likörü'ne karıştırmak onları daha lezzetli hale getirdi ve farklı çeşitlerin sindirimi iyileştirdiği, depresyona yardımcı olduğu ve hipokondriyi hafiflettiği düşünülüyordu. Bu tür baharatlı bitki balları, Galce tıp kelimesinden türetilen metheglin olarak adlandırılır. Healthline bununla ilgili makalesinde; yapılan araştırmalara göre balın güçlü antioksidan ve antimikrobiyal özelliklere sahip olduğunu söylüyor. Bununla birlikte, balın fermente edildikten sonra hala bu sihirli hislere sahip olduğunu destekleyecek yeterli kanıt yok. Fermantasyon yönü yine de kendi başına bir sağlık artısı olabilir. Probiyotikler adı verilen yararlı küçük canlı mikroorganizmalar bu doğal olarak fermente edilmiş içecekte var olabilir, ancak yine de bunların ne kadar etkili veya konsantre oldukları belirsizdir çünkü muhtemelen belirli bir bal liköründe kullanılan diğer bileşenler bakterileri etkileyebilir ve hatta yok edebilir. Daha ayrıntılı bilgi için Healthline'ın ilgili makalesine göz atabilirsiniz. Tek bir bal arısı günde bir çay kaşığı balın on ikide biri kadar bal üretir. Çoğu Bal Likörü iki galon kadar tatlı madde gerektirdiğinden, her damla değerlidir. Kullanılan bal, Bal Likörü'nün genel lezzetini belirler ve bal arısının polen seçimine göre değişebilir. Geleneksel Mjod genellikle portakal çiçeği, yonca veya akasya gibi hafif bir bal kullanır. Ancak kır çiçeği, böğürtlen ve karabuğday balları gibi daha sert baharatlı ballar ile harika sonuçlar verir. Tatlı, kuru, durgun veya köpüklü, hepsi Mjod çeşitlerini tanımlar. Ama Mjod'un soy ağacını biraz daha karıştırırsanız daha eksantrik akrabalarıyla tanışacaksınız. Meteglin'i zaten biliyorsunuz, ancak böğürtlen ve ahududu gibi meyve suyu veya meyve içeren bir Bal Likörü olan Melomel'i unutmayın. Sonra Elma bazlı bir Bal Likörü olan Cyser var; Akçaağaç Şurubu'yla yapılan Acerglyn; Şerbetçiotu veya Arpa ile hazırlanmış bir Bal Likörü/Bira karışımı olan Braggot; güllerle bezenmiş çok eski bir tarz olan Rhodomel ve daha fazlası. Vogue'un işaret ettiği gibi, İncil'den Chaucer'a, Aristoteles'ten Beowulf'a her yerde Mjod'un izlerini bulabilirsiniz. - Chaucer'in yazdığı Canterbury Masalları'nın en iyi kısmı Bal Likörü akmaya başladığında gerçekeşir. - The Miller's Tale'de Bal Likörü, kasaba halkının taslağı olarak tanımlanır ve bir kadına kur yapmak için kullanılır. - Destansı şiir Beowulf önde ve ortada halka açık Bal Likörü salonlarına sahiptir: Heorot adlı gürültülü Bal salonu, canavar Grendel tarafından saldırıya uğrar ve Beowulf'u savaşmaya motive eder. - Hatta J. R. R. Tolkien, Rohan'ın toplanma yeri ve Kral'ın evinin Krallığı olarak bir Bal Likörü salonuna atıfta bulunarak Orta Dünya'da Bal Likörü çılgınlığından kurtulur. Uzaktan altın gibi parıldayan hasır bir çatı ile ihtişamlı bir şekilde dekore edilmiş olan Mjod Salonu, büyük önem ve güce sahip bir mekandı. Kraliçe II. Elizabeth'in bir kadeh Bal Likörü geri attığı biliniyor ve hatta biberiye, kekik, defne yaprağı ile yapılan favori bir tarifi de bulunuyor. Aslında, balayı terimi, yeni bir evlilikten sonra dolunay döngüsü için Bal Şarabı içme Orta Çağ geleneğinden gelmektedir. Bu gelenek sözde bol miktarda çocuk doğuracak verimli bir birliktelik sağlayacaktır. Bu Bal Şarabı bazlı sigorta poliçesi o kadar ciddiye alınmıştı ki, bir gelinin babası genellikle çeyizine bir aylık Bal Şarabı da eklerdi. Mental Floss'un bu konudaki içeriğini daha ayrıntılı okuyabilirsiniz. Mjod yani Mead sadece okyanusları aşan Vikingler'in ve mumyalanmış Kraliyet ailesinin içeceği değil, aynı zamanda günümüzde de popüler bir seçimdir. Şu anda Amerika'da neredeyse 250 Meaderies ve hatta ülke çapında antik içeceği kutlayan Bal Likörü Festivalleri var. Bu ışıltılı içeceğin yeniden canlanması, demleme ve damıtmaya olan ilginin devam etmesi nedeniyle garantili görünüyor. DeRise, Mayalı bal nedeniyle balın kendine özgü bir tadı var, ancak eklenen malzemeye bağlı olarak, meyve şarabı, beyaz şarap, hatta sert bir elma şarabına benzer diye açıklıyor. En iyi Mjod örneklerinin yüksek kaliteli bir balın karmaşıklıklarını koruduğunu veya güçlendirdiğini ve balın lezzetini tamamlamak için çiçeksi, topraksı veya beyaz şarap benzeri fermantasyondan doğan aromatik bileşenleri eklediğini söylüyor. Etiyopyalılar genellikle Tej'i Berele adı verilen soğanlı bir cam kaptan içerken, günümüzde ABD'de genellikle şarap kadehlerinde servis edilmektedir. Bazen içki, Almanya'dan bir Mazer Kupası gibi bir özel içme kabında gelse de, bu aynı zamanda dünyanın en büyük Uluslararası Bal Likörü Yarışması'nın da adıdır. Tarih meraklıları için bir not; her zaman bir Bal Likörü Boynuzu yani Mead Horn vardır. Üstelik satılıyor da! Mjod, fermente baldan yapılan alkollü bir içecektir. Balın potansiyel probiyotik içeriği nedeniyle, çeşitli sağlık yararları sunduğu lanse ediliyor, ancak bu iddiaları destekleyecek bilimsel kanıtlar hala eksik. Ek olarak, alkol içeriği balın sunduğu bütün faydaları ortadan kaldırabilir ve çok ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Eğer tüketecekseniz diğer alkollü içeceklerde olduğu gibi, ölçülü olun ve sorumlu bir şekilde tadını çıkarın. Güzel bir yazı, ancak 8. maddede kraliçenin likörü geri attığı yazılmış. Ne denmek istediğini anlayamadım.


Kasım ayında yayınladığı Behind Your Back EP'sine bayıldığımız Murmur bu sefer oldukça ilginç bir iş birliğini müjdeliyor. Londra merkezli Norveçli müzisyen Mörmaid ile Drift adlı tekli için iş birliği yapan Murmur Covid-19 dönemine rağmen oldukça farklı bir işe imza attı. İki müzisyen de kendi stüdyolarında üzerlerine ne düşüyorsa yaptı, birbirlerine şarkı fikirleri gönderdi ve en sonunda Drift hayat bulmuş oldu. Instagram mesajları şeklinde birbirine feedback veren iki müzisyen mesafeleri aşarak ortak referanslarla birlikte çalışmanın zorlu gözükse de zor olmadığını ortaya kanıtlamış oldu. 80'li yılların Nordik pop rüyası tınılarını hissettiren teklide iki müzisyenin de vokalleri kulağa oldukça hayalsi geliyor. Ürpertici tondan büyüleyici ritme doğru seyreden parçayı tanımlayan sıfat kesinlikle ruhani vokaller olurdu. Murmur adeta ismi gibi fısıltılarla bilinçaltımıza ve farklı modlarımıza sesleniyor, elektronik melodiler ise bu sürecin eşlikçisi oluyor. Murmur Müziğini Winding Refn'in film noir'ı için harika bir soundtrack olurdu şeklinde tanımlıyor. Mörmaid ise elektro pop tınıları ve vokal deneyleri arasında ses evrenini kurmaya çalışıyor.


Natalie Sandtorv veya sahne ismiyle Neon Ion ilk albümü Heart Echoesu geçen sene yayınlamıştı. Müzisyen şimdi Cold War adlı yeni teklisini müjdeliyor. Alternatif R&B ve pop sularında yüzen teklinin yapımcılığını ise Erlend Mokkelbost üstlendi. Natalie parçayı Norveç'in en büyüleyici stüdyolarından, Sigrid, Amanda Tenfjord, SKAAR gibi birçok müzisyenin de parçalarını kaydettiği Alesund yakınındaki Ocean Sound Recordings'e davet edildiğinde kaydetti. Aslında ilk albümü Heart Echoesun akustik versiyonunu kaydetmek için giden müzisyen bu büyüleyici mekanda kendini yeni parçalar da yazarken bulmuş. Cold War'ın hikayesi Natalie duştayken Erlend Mokkelbost'un denediği beatlerle başlamış. Anında Natalie'nin nakaratı yazmasıyla parça da hayat bulmuş oldu. Neon Ion esasında ismiyle ışıltılı ve renkli bir dünyayı yansıtıyormuş izlenimi verse de Cold War sanki bir neon noir hikayesi. Parçanın karanlık bir yanı var. Ayrıca parçaya Frode Fjerdingstad'ın yönettiği bir müzik videosu da eşlik ediyor.


İzlanda'nın en komik figürlerinden orarinn Hugleikur Dagsson, veya kısaca sanatçı ismiyle Dagsson, ironik karikatürleriyle tanınıyor. 1977'de doğan karikatürist, yazar, komedyen doğduğum günden beri nefes alıyorum ve şaka yapıyorum diyor. Yaklaşık yirmi kitap, üç tiyatro oyunu ve bir animasyon dizisi yayınlayan karikatürist, zaman zaman stand up da yapıyor. İzlanda'nın meşhur kültür gazetesi The Reykjavik Grapevine'de kara mizahlı satirik çizimleriyle tanınıyor. Bugün İskandinavya ve İzlanda sınırlarını aşan Dagsson'un karikatürleri İngiltere'de de karikatürseverler tarafından ilgiyle karşılandı. İzlandalıların kara mizahını başarıyla karikatürlerine yansıtan Dagsson aynı zamanda kendileriyle de dalga geçiyor. Sadece ülkesiyle ilgili şakalar yapmayan, aynı zamanda herkese hitap eden şakalar yapan karikatürist genellikle yerinde, komik ve ironik tespitlerde bulunuyor.


İzlandalı müzisyen Asta 2021'de yayınladığı ilk teklisi Kaffi hja Salomenin müzik videosunu ilk defa Nordik Simit üzerinden dinleyici ile buluşturuyor. Danimarka Kraliyet Müzik Akademisi'nde viyola ve klasik müzik eğitimi alan Asta, 2019'dan beri folk tınılarına kendi bırakmış durumda. Hem de daha önce İzlanda Senfoni Orkestrası'nda çalmasına rağmen. Kendi solo projesi ile yoluna devam etmek isteyen Asta Sykurbao adlı albümüyle folk sahnesine resmen giriş yaptı. İzlanda'nın bitmek bilmeyen uzun kış gecelerinde, Batı Fiyortları'nda yazılan albüm geçmişin tozlu raflarından, duygusal olarak yorucu bir ilişkiden ve ayrılıktan bahsediyor. İşte tam bu noktada Asta yeni teklisi Kaffi hja Salome ile birlikte yeni ve denemediği tınılarla müzik kariyerinde yepyeni bir döneme geçiş yapıyor. Tekli dokunaklı, keskin bir arkadaşlık hikayesi. Asta'nın yakın arkadaşı Salome Katrin ile birlikte hayat verdiği parça bizzat iki müzisyenin nasıl tanıştığıyla ilgili. Salome'nin evinde kahve ve krep eşliğinde tanışmaları hakkında. İzlanda şartlarında oldukça bir samimi tanışma olan krep ve kahve ikilisi de yönetmen Sonja S varsdottir'in gözüyle rengarenk ve zaman zaman absürt sahnelerle karşımıza çıkıyor. Salome ile kahve anlamına gelen parça için Asta hem kelimelerde hem de melodilerde dürüst olmanın gerçekten önemli olduğunu söylüyor. Parçaya dair en heyecan verici detaylardan birisi ise The Vaccines grubunun basçısı Arni Hjörvar'ın yapımcılığını üstlenmesi. Parça ise Hraunkot ve Paradis Sessions üzerinden yayınlandı. Şiirselliği folk tınılarıyla buluşturan Asta, ses evreninde Joni Mitchell ve Joan Baez'den çokça etkilenmiş. 2019'da, İzlanda Müzik Ödülleri'nde Sykurbao Yılın Folk Albümü ve Yılın Kadın Müzisyeni olarak seçildi. Asta'nın renkli dünyasını Kaffi hja Salomenin müzik videosu ile keşfedebilirsiniz.


Sahne adı ile Resa olarak tanınan Theresa Frostad Eggesbo'yü çoğumuz aslında oyuncu olarak tanıyor. SKAM, Ragnarok gibi Norveç'in en çok izlenen dizilerinde rol alan Resa, bir yandan da müzisyenlik yapıyor. Hatta sanatçı kimliğinde müzisyenliğini ön plana aldığını söylüyor. 2018'den bu yana birçok tekli yayınlayan müzisyen bu sene Dumb and Numb adlı ilk EP'sini yayınladı. Vermiş olduğu bir röportajda Resa hem salakça hem de hissiz anları betimleyen şarkılar yaptığını söylüyor. Caz, vintage disco ve pop tınılarından oluşan EP'de Resa'nın güçlü vokalini hissedebiliyoruz. Dinlerken sakin bir hissiyat yaratan EP'yi bir şarkıyla tanımlamak gerekse birinci parça Sunday olurdu. Pazar gününün dinginliğini, sakinliğini ve depresyonunu hissettiğimiz parça yumuşak bir şekilde Dumb and Numb adlı EP'yi başlatıyor. İkinci parçada You Need a Puppy ile dinleyiciyi yükseltirken üçüncü parçada yine düşüşe geçiyoruz, dördüncü ve beşinci parça da aynı süreci izliyor. Dördüncü parça Borrowed Time EP'nin en hit parçası. Resa, beşinci parça Dumb and Numb ile yumuşak ve sakin bir kapanış yapıyor. Parçaları sıralarken bunu bilinçli bir şekilde yapan Resa, düşük başlayıp yükselmeyi ve en son yine düşük bir modda bitirmeyi tercih ettiğini belirtiyor. Bu sıralamayı genellikle konserlerinde de izleyen müzisyen, konserler çok yüksek olduğumuz anlarda sonlanınca gerçekliğe dönmek zor oluyor diyor. Bu konuda biraz da olsa Resa'ya katıldığımızı söyleyebiliriz. Ayrıca Resa'nın geçen ay, Norveç'te karantina döneminde yayınladığı Sunday performansını da çok sevdik.


Risalamande çok geleneksel ve kolay bir Danimarka Tatlısı. Bu Nordik tarif, içerisinde 16. yüzyıldan kalma geleneksel bir oyunu da barındırıyor. Risalamande olarak da bilinen Danimarka Sütlacı, sütlü ve hafif olmasıyla da oldukça sevilen bir tatlı. Evet bildiğimiz Sütlaç 🙂 Yani sütlacın modern yorumu diyebiliriz. Fakat bu tatlının geçmişi o kadar da yeni değil. Ne kadar modern sütlaç desek de, 16. yüzyıla kadar uzanan bir tarihi var. Bu tatlı her 24 Aralık'taki Noel yemeğinden sonra servis edilir ve tipik olarak minik bir Noel ödülü içeren oyuna çevrilir. Oyunda bütün bir bademi bulana küçük bir ödül verilir. Risalamande, Noel arifesinde akşam yemeğinden hemen sonra Noel tatlısı olarak servis edilir. Tipik Danimarka Noel Arifesi yemeği, haşlanmış ve sırlanmış patates, kızarmış kırmızı lahana ve kahverengi sos ile servis edilen kavrulmuş domuz eti veya ördek ve Risalamande Tatlısı'dır. Risalamande'nin bu tarifi, yapabileceğiniz en ünlü ve geleneksel Danimarka Noel tatlısının birebir aynısıdır. Risalamande, vanilya, badem ve krem şantili bir sütlaç olup, genellikle sıcak vişne sosuyla birlikte servis edilir. Risalamande kelimesi, doğrudan çevrilmiş bademli pilav anlamına gelen Fransızca Riz a l'amande kelimesinden gelir. Kelime birçok farklı şekilde yazılıyor; Ris a la mande, Ris a l'amande ve Ris ala mande gibi. Mandelgaven yani Badem Oyunu, bazı İskandinav ülkelerinde Noel için servis edilen sütlaç içine 1 adet bütün bademi bulan kişiye geleneksel olarak verilen küçük bir hediyedir. Birçok aile ve özellikle çocuklu aileler için ortak bir İskandinav geleneğidir. Danimarka'da bu gelenek 16. yüzyıldan beri bilinmektedir. Risalamande'de çok sayıda doğranmış badem bulunur. Tatlıyı yapan kişinin 1 adet bademi doğramadan bırakması ise oyunu başlatır. Bu fazladan bütün badem Risalamande'ye karıştırılır. Bademin tamamı tatlıda gizlenir. Badem kasenin dibindeyse, insanlar normalde badem bulup bu ödülü kazanana kadar yemeye devam ederler, ama bu sadece oyunun komik bir parçası. Tatlı servis edildiğinde bütün bademi bulan kişi ödülü kazanır. Ödül genellikle yaklaşık 15-20 dolar değerinde küçük bir hediyedir. - Hazırlama süresi: 15 dakika - Pişirme Süresi: 35 dakika - Toplam: 50 dakika - Tür: Tatlı - Miktar: 6 kişilik - Kalori: 315 kcal - Zorluk Derecesi: Kolay - 1 su bardağı pirinç - Yaklaşık 220 ml su bardağı su (1 tam su bardağı + çeyrek su bardağı su) - 4 su bardağı süt - 2 çay kaşığı vanilya - 2 yemek kaşığı şeker - Yarım çay kaşığı tuz - 150 gram doğranmış badem içi - 2 su bardağı krem şanti Not: Krem şantiniz yoksa, 2 su bardağı krema ve 4 yemek kaşığı pudra şekerini elektirikli bir çırpıcı ile çırparak kendi krem şantinizi hazırlayabilirsiniz. - 15-20 adet dondurulmuş vişne - 2 yemek kaşığı şeker - 1 su bardağı su - 4 çay kaşığı mısır nişastası - 4 çay kaşığı limon suyu - Orta boy bir tencerede pirinci ve suyu karıştırıp orta ateşte koyun. Su kaynamaya başladığında 2 dakika boyunca karıştırın. - Ardından sütü ekleyin ve tekrar kaynayana kadar karıştırın. - Kaynadıktan sonra vanilya, şeker ve tuzu ekleyin ve karıştırın. - Altını kısın ve ara sıra karıştırarak pirinç tüm suyu emene ve yumuşak olana kadar yaklaşık 30 dakika pişirin. Pirinç tencerede yanma eğilimindedir, bu nedenle düzenli olarak karıştırmayı unutmayın. - Süre sonunda sütlacı ocaktan alın, doğranmış bademleri karıştırın. - Sütlaç artık hazır. Risalamande'yi yapmadan önce sütlacı buzdolabında soğumaya bırakın. - Bademleri kabaca doğrayın ve soğutmuş olduğunuz sütlaca karıştırın. - Krem şantinizi de bu karışıma ekleyin ve yavaşça karıştırın. - Risalamande artık tamamlandı. Servis edene kadar buzdolabında bekletin. Not: Geleneksel Danimarka Badem Oyunu'nu oynamak istiyorsanız, Risalamande'de doğranmış bademleri eklerken, içerisine 1 adet bütün badem bırakın. Yani sadece 1 tanesini doğramayın. Bu bütün bademi bulan ödülü kazanır. - Küçük bir tavada donmuş vişneleri, şekeri ve suyu karıştırın. - Ayrı bir küçük kapta mısır nişastasını limon suyunda çözün. - Vişneler kaynamaya başlayınca mısır nişastası karışımını ilave ederek, sos biraz koyulaşana kadar yaklaşık 3-5 dakika pişirin. Not: Sosu daha koyu isterseniz nişastayı biraz daha artırabilirsiniz. - Her servis bardağına birkaç yemek kaşığı Risalamande koyun. Üzerine kiraz sosu gezdirin. Burada önemli olan buzdolabında beklemiş soğuk Risalamande'ye, vişne sosunu sıcak eklemelisiniz. Not: Dilerseniz güzel bir sunum için en üste bir yaprak nane koyabilirsiniz. Ya da birkaç adet doğranmış badem serpebilirsiniz.


Resmi adı Kraliyet Porselen Fabrikası olan Royal Copenhagen 1775 yılında Danimarkalı Dowager Kraliçesi Juliane Marie'nin önderliğinde kurulmuştur. Beyaz üstüne mavi desenli porselenleriyle tanınan Royal Copenhagen, Danimarka'nın üç boğazı olan Storeb lt, Lilleb lt ve Oresund'ü simgeleyen üst üste üç dalgalı çizgi olan logosuyla tanınır. 17. yüzyıldan itibaren Ming ve Qing hanedanları döneminde Çin'den ihraç edilen mavi ve beyaz porselenden uzun süre etkilenen Avrupalılar bu porselenleri zaman içinde taklit etmeye başladılar. 1775 yılında bir postanenin dönüştürülmesiyle birlikte başlayan Royal Copenhagen hikayesi Frantz Heinrich Müller liderliğinde yürütüldü. Kraliyet himayesi ilk başta resmi olmasa da üretilen ilk porselenler yine de kraliyet ailesi içindi. 1779'da Kral VII. Christian mali sorumluluğu üstlendiğinde fabrikaya resmen Kraliyet Porselen Fabrikası adı verildi. Fabrikanın günümüzde üretmeye devam ettiği bir numaralı modeli Mavi Yivli midye mavisi rengindedir. 1772'de Danimarka Krallığı'nın bir parçası olan Norveç Krallığı'nda kobaltın keşfiyle birlikte artık kobalt seramik ve cam üretimine de dahil edilir. Bu renk de Royal Copenhagen'ın ikonik renklerinden biri olur. 1790 yılında ise Royal Copenhagen kral tarafından yaldızlı kenarları ve devam eden resimli Flora Danica'dan kopyalanan botanik motifleri olan bir yemek takımı yapmak üzere görevlendirilir. Muhteşem Catherine için tasarlanan bu yemek takımı bugün de halen satılmakta. Ayrıca Paris ve Londra'da büyük sergilerde yer alan marka bütün dünyada büyük bir ilgiyle karşılanır. 1868 yılında kraliyet şirketlerinin özelleştirilmesinin bir sonucu olarak şirket hala özel sermayeye ait, ancak Kraliyet unvanını ise halen koruyor.


Scandimix, birden fazla dilden türetilen ortak dil kombinasyonun İskandinav dilleri için uyarlanmış versiyonudur. İskandinav coğrafyasında ortak dil oluşturma çabalarının sonuçsuz kalmasının ardından ticari ürün etiketlerinde anlaşılabilirliğin sağlanması amacıyla ortaya çıkmıştır. İskandinav coğrafyasında ortak dil kurma çabaları, 19. yüzyılda etkinliğini arttıran İskandinavizm hareketiyle hız kazandı. Aynı dönemde yükselen Pancermenizm hareketi, İskandinav coğrafyasında ortak kültür oluşturma çabalarını etkileyen önemli faktörlerden biriydi. 1840 yılında Danimarka ve İsveç'teki öğrenci girişimleri ile başlayan bu hareket zamanla önemli bir ivme kazandı. Ancak siyasi gelişmelerin de etkisiyle, İskandinavizmle birlikte ortak dil girişimleri de suya düştü. Bağımsızlık mücadelesi ile kültür birliği ikilemine giren İskandinav toplumları, ortak dilin aksine, birbirinden farklı dört yazı dili kulanmaya başladı: Danca, İsveççe, Norveççe ve Norveççe. Telaffuz, yazım ve anlam bakımından kafa karışıklığı yaratacak ölçüde benzerlik/farklıklar barındıran İskandinav dilleri, ülkeler arası ticarette para ve zaman kaybına neden olan önemli bir unsur haline geldi. Bulundukları coğrafya gereği aktif bir ticaret ağına sahip bu ülkeler topluluğunda, her bir ürün için en az üç farklı dilde etiket basılması gerekiyordu. Bu da uzun süren etiketleme süreci yanında etiket maliyetinin artması ve uzayan etiketlerin ürünlerin görselliğini bozmasına kadar değişen sonuçlar doğuruyordu. Scandimix, bu soruna çözüm bulmak amacıyla ürün etiketlerinde ortak bir dil oluşturma girişimiyle ortaya çıktı. İskandinav pazarındaki ürün etiketleri Danca, İsveççe ve Norveççe dillerinin karışımı olan Scandimix formatında yazılıyor. Bu yazım formatında temel prensip, İskandinav dillerinden sadece birini bilen bir kişi için etiket içeriğinin anlaşılır olması. Scandimix ile yazılan bir etiketin oluşturulma sürecinde ilk olarak etiket Danca yazılıyor ve ardından Norveççe'de anlaşılır hale gelecek formata dönüştürülmek üzere Norveççe bilen bir çevirmene gönderiliyor. Çevirmenin görevi Danca metinde minimum seviyede değişiklik yaparak yazıyı hem Norveççe hem de Danca bilenler için anlaşılır hale getirmek. Bu adım tamamlandıktan sonra, Danca-Norveççe karışımı olan metin İsveççe modifikasyonunun eklenmesi için İsveççe çeviriye gönderiliyor. Bu kez metin üzerinde İsveççe bilenlerin anlayabilmesi için gerekli düzeltmeler yapılıyor. Her ne kadar etikette önemli bir alan tasarrufu sağlasa da, bu yöntemin ne kadar verimli olduğu bir tartışma konusu. Farklı çevirmenler tarafından yapılan çeviri sürecinin uzun zaman alması ve etiket üzerinde eş zamanlı çalışılamaması zaman zaman gecikmelere yol açabiliyor. Diğer yandan, yazımı aynı olup farklı anlama gelen kelimelerle aynı kelimelerin yazım ve telaffuzundaki farklılılar çeviri sürecini zorlaştırıyor. Örneğin, Norveççe ve Danca'da ortak kelime sayısı oldukça fazla olmasına karşın yazım ve telaffuzda büyük farklılıklar gözleniyor. Aynı telaffuza sahip farklı anlamlar içeren kelimeler de istisna değil. İsveççe'nin diğer İskandinav dilleriyle olan benzerliği ise kelime açısından yok denecek kadar az. Bu durum da zaman zaman etiket çevirilerinde tüm metnin İsveççe karşılığının eklenmesini gerektirebiliyor.


Norveç'in en genç yeteneklerinden SOFIA 2018'den beri tekliler yayınlıyor, küçük ama emin adımlarla ses evrenini oluşturuyor. Bu süre zarfında Spotify'da bir buçuk milyon dinlenmeye ulaştı. Grammy adayı yapımcı Coucheron ile yaptığı iş birliği sayesinde daha görünür oldu. Özellikle I Don't Want to Lose a Friend teklisiyle Norveç sahnesinde sesini duyurmayı başardı. Ayrıca genç yetenek, Vill Vill Vest'in 2019 edisyonunda ise favori keşiflerimizden olmuştu. SOFIA şimdi altıncı teklisi Firm Foundationı müjdeliyor. Indie-pop tınılarını hissettiren tekli müzisyenin diğer parçalarına kıyasla daha olgunlaşmış bir tonda. Ritmik davullar, dalgalanan piyanolar ve neşeli gitar tınıları da SOFIA'nın vokallerine eşlik ediyor. Parçanın yapımcı koltuğunda ise yine Coucheron oturuyor.


Tove Ditlevsen Danimarka edebiyatının en bilinen yazarlarından biri, özellikle uluslararası edebiyat çevrelerinde Kopenhag Üçlemesi serisiyle tanınıyor. 1917'de Kopenhag'ın işçi mahallesi Vesterbro'da doğan Ditlevsen, üçlemesinde bu mahalleden fazlaca bahsetmektedir. Çocukluk yıllarından yetişkinlik yıllarına ve evlilik yaptığı döneme kadar yaşadıklarını otobiyografik bir şekilde üçlemesinde anlatmaktadır. Kopenhag Üçlemesi bir yandan otobiyografik ögeler içermesine rağmen aynı zamanda şehrin yıllar içinde geçirdiği evrimi de belgeselvari bir tavırla aktarmaktadır. Tek tek sokak isimlerini anlatısına yerleştiren yazar bu sokakların o dönemde hangi işleve sahip olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, teker teker Tove Ditlevsen'in bahsettiği spesifik adresleri not alıp Kopenhag'da bu sokakları görmek ise farklı bir Kopenhag deneyimi olabilir. En kötü bu ziyaret Google Maps üzerinden de yapılabilir. Tove Ditlevsen'in hatıraları itibariyle kaleme aldığı Kopenhag Üçlemesi Çocukluk, Gençlik ve Bağımlılık adında üç kitaptan oluşuyor. Şu an seri Türkçede yayımlanmamış olsa da Penguin Classics şahane bir baskısını da yapmış. Dört kere evlenip boşanan yazar üçüncü kitabını ise evlilik üzerine yazmış. İngilizcede bağımlılık olarak çevrilen kitap Dancada ise evlilik anlamına geliyor. Aynı zamanda gift kelimesinin Dancadaki bir diğer anlamı ise zehir. Son derece dürüst, açıklayıcı ve detaylı anlatısına Ditlevsen aynı zamanda uyuşturucu bağımlısı olduğunda yaşadıklarını da eklemiştir. En sonunda kendisi için yıkıcı bir etkeni gösterse de Kopenhag Üçlemesi ayrıca bir varoluş sorgulamasıdır. Çocukluk yıllarında bile aile ortamında problemler yaşayan Tove Ditlevsen özellikle annesinin sinir probleminin altını çizer. Her ne kadar zaman olarak Ditlevsen kitaplarını 1960'lı yıllarda okurla buluştursa da otobiyografik anlatısı Norveçli çağdaş yazar Karl Ove Knausgard'un Kavgam serisini andırmaktadır. Dürüstlüğü ve lirizmiyle dikkat çeken Kopenhag Üçlemesi aydınlık günlerden karanlık günlere, bir bireyin yaşadıklarıyla ne denli değiştiğini gözler önüne sermektedir.


Hans Olav Settem, Anders Hovik Hjelden ve Max Peder Brekke'den oluşan Whales & This Lake uzun zamandır sessizdi. 2018'de yayınladıkları HAPPY LIAR adlı parçadan bu yana grup üyelerinin başka projeler üzerine odaklanmasıyla, bir yandan da kenarda duran parçaları olgunluğa eriştirmesiyle Figure Skating adlı dört parçalık EP ortaya çıkmış oldu. Grup üyeleri dört kulağa az bir sayı gibi gelse de bizim için çok önemli, iyi ve kötü deneyimleri de barındıran parçalardan oluşan bir EP diyor. Açıkçası Whales & This Lake'in az da olsa yeni dört parçayla geri gelmesi bizi çok mutlu etti. Danimarkalı şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı Lisha ilk albümü 'Devotion' ile dinleyiciyi buluşturdu! Çok sevdiğimiz Moyka, ikinci albümü Movies, Cars & Heartbreak ile dinleyiciyi buluşturdu! Marie Sahba, ölümden sonra yaşama dair şarkısı One Last Time ile dinleyiciyi buluşturdu!


Kısa bir zamana kadar Norveç müzik sahnesi için yeraltı fenomeni olan Tobias Gronborg'ü veya sahne ismiyle Doglover95'i 2018'de yayınladığı Vanity adlı teklisinden beri heyecanla takip ediyoruz. Hemen ardından Love adlı albümünü yayınlayan Doglover95 adeta bir auteur yönetmen gibi albüme dair bütün süreçleri kendisi yürüttü: Şarkıları yazdı, kayıtları kendisi yaptı ve albümün yapımcılığını üstlendi. Deneysel ve psikedelik hiphop arasında gidip gelen Doglover95'in ses evreninde Frank Ocean, Arca ve JPEGMAFIA etkisini de hissetmek mümkün. Bütün bu süreçte tam anlamıyla bağımsız bir müzisyen olan Doglover95 ufutaki ikinci albümü için heyecan verici gelişmelerle karşımızda. Öncelikle müzisyen ilk bakışta Avusturyalı avangart ressam Hermann Nitsch'in eserlerini andıran ORGANS adlı teklisini yayınladı. Tekli için hazırlanan görseller oldukça cüretkar. Son iki yıldır titizlikle yeni parçaları üzerinde çalışan Doglover95 ayrıca bu sırada hem bir plak şirketiyle hem de menajerlik ajansıyla anlaştı. Sigrid, Aurora gibi isimleri temsil eden made ve İskandinavya'nın en büyük plak şirketlerinden Playground Music ile anlaşan Doglover95 sözleşmeleri imzalar imzalamaz yeni parçalarını müjdeliyor. İskandinav müzik sahnesinde hafife alınamayacak isimlerle anlaşma yapınca Tobias'ın beklemekte olan parçalarına olan merakımız daha da artmıyor değil. Müzisyenin yeni teklisi ORGANS önceki işlerine kıyasla daha sakin ve tekdüze bir yapıya sahip. Elbette bu bağlamda parçanın ufuktaki albümü müjdeleyen ilk tekli olduğunu unutmamakta yarar var. Fakat yine de tekli Doglover95'in daha katmanlı ve farklı şeyler denediğini de bizlere kanıtlıyor. Örneğin, Love albümünün en çok öne çıkan parçalarından Yuhh daha agresif ve canlı bir ses manzarasına sahipken ORGANS daha doğal bir tempoda ilerliyor. İsmi gibi organları, yaşayan bir organizmayı mümkün mertebe doğal bir şekilde seslerle nasıl ifade edebilirim sorusunun yanıtı gibi. Sanki bir canlının kalp atışını tekliyi dinlerken hissediyoruz. Doglover95'in ufuktaki albümü için ise şu an sadece alt-pop, çağdaş caz ve hyperpop arasındaki dengeyi aradığını biliyoruz. Müzisyenin çok katmanlı enstrümantalite ve akılda kalıcı vokalleriyle geri geleceğine eminiz.


Geçtiğimiz yıl pandemi nedeniyle gösterimlerini gerçekleştiremeyen Cannes Film Festivali yetmiş dördüncü yılında sinemalara geri dönüyor. Bu sene 6-17 Temmuz tarihleri arasında düzenlenecek festival, programında yer alan filmler ve bu filmlerin arkasında imzası bulunan sinemacılarla dikkat çekiyor. Hem uluslararası film festivalleri hem de sinema sektörü açısından oldukça değerli olan festivalin de büyük ödülü olma özelliği taşıyan Altın Palmiye için bu yıl yirmi dört film yarışacak. Bu ana yarışma seçkisinde yer alan filmlerin iki tanesinin yönetmen koltuğunda ise Nordik ülkelerde üretim yapan isimler yer alıyor. Nordik filmlerden son olarak Ruben Östlund yönetmenliğindeki The Square (2017) festivalden Altın Palmiye ile ayrılmıştı. Oslo, 31. August'la (2011) festivalin Belirli Bir Bakış bölümünde yer alan, Louder Than Bombs (2015) ile de ilk kez Altın Palmiye için yarışan Norveçli yönetmen Joachim Trier festivale merakla beklenen filmi Verdens verste menneske (2021) ile dönüyor. Julie isimli ana karakterinin geçirdiği dört yıla gerçekçi bir bakış atan film, bu genç kadının iş ve aşk hayatında yaşadığı türlü zorları ve bu zorluklar karşısında Julie'nin yürümeye çalıştığı yolu konu ediniyor. Filmin yazarları arasında, Trier ile yaptığı iş birlikleriyle ve Blind (2014) filmiyle tanınan Eskil Vogt da bulunuyor. Cannes'da 2010 yılında Taulukauppiaat filmiyle Cinefondation, 2016'da da Hymyileva mies ile Belirli Bir Bakış ödülünü kazanan Finlandiyalı yönetmen Juho Kuosmanen'in yeni filmi Hytti Nro 6 (2021), bu kez festivalin ana yarışma seçkisinde seyirciyle buluşacak. Rosa Liksom'un romanından uyarlanan film, Kuzey Kutup Dairesi'ne giden bir trende tanışan iki yabancıyı merkezine taşırken, bu yolculuğu beraber geçirecek karakterlerinin hayata karşı geliştirdikleri yaklaşımlara odaklanacak. Festivalin yan bölümlerinden olan Un Certain Regard / Belirli Bir Bakış'ın resmi seçkisinde ise ün sahibi sinemacılarla birlikte sinema adına ilk kez üretim yapan yönetmenler ve genç isimler de yarışıyor. Bu bölüm kapsamında gösterilecek filmler arasında yine iki Nordik film bulunuyor. Game of Thrones (2011 2019) ve Rogue One (2016) gibi büyük projelerde teknisyen olarak görev alan İzlandalı Valdimar Johansson, ilk yönetmenlik deneyimi Lamb (2021) ile izleyici karşısına Cannes Film Festivali'nde çıkmaya hazırlanıyor. Çocuk sahibi olamayan bir çiftin, çiftliklerinde ansızın beliren yeni doğmuş bir bebeği keşfetmelerini takip eden film, önce bir mutluluk ardından da bir yıkım kaynağı olacak bu karşılaşmanın izini sürüyor. Filmin senaryo ekibinde Johansson'un yanı sıra, Robert Eggers'ın merakla beklenen filmi The Northman (2022) ile Lars von Trier imzalı Dancer in the Dark (2001)'ın yazarlarından Sjon da yer alıyor. Ana yarışmada yer alan Verdens verste menneske (2021) filminin yazarlarından biri olan ve ilk filmi Blind (2014) ile aralarında İstanbul Film Festivali'nin de olduğu pek çok uluslararası festivalden ödülle ayrılan Eskil Vogt, yedi yılın ardından ikinci filmi De Uskyldige (2021) ile yönetmenliğe geri dönüyor. Cannes Film Festivali'ne yönetmen olarak ilk katılımını, tıpkı sinemacı dostu Trier gibi, Belirli Bir Bakış bölümünde gerçekleştirecek Vogt, De Uskyldige'de bir yaz günü ailelerinin onlarla ilgilenmediği bir vakitte karanlık ve gizemli güçlerini açığa çıkaran bir grup çocuğun doğaüstü hikayesine odaklanacak.


Finlandiyalı mimar Alvar Aalto İskandinav tasarımı ve mimarisinin en modern ve en bilinen isimlerinden birisi. Aynı zamanda Avrupa kıtasının da en modern mimarları arasında yer alıyor. Bilhassa Finlandiya kültürel tarihi için öneme sahip olan Alvar, son yıllarda uluslararası yayınevleriden çıkan tasarım ve mimari kitapları sayesinde daha da tanınır oldu. Virpi Suutari'nin yönetmen koltuğunda oturduğu Aalto belgeseli de mimarın yaşam öyküsünü, çalışmalarını ele alıyor. Aynı zamanda mimarın özel hayatına da ışık tutuyor, eşi Aino ile aşkını da ilk kezler gözler önüne seriyor. Belgesel, Aalto çiftinin üretim sürecini de yansıtırken aynı zamanda bizi mimarın tasarlamış olduğu binalara da götürüyor. Belgeselde Finlandiya'daki yapıları, Rusya'daki bir kütüphaneyi, Venedik'te bir köşkte bulunan Aalto'nun vazosuna kadar birçok eseri görmemiz mümkün. Belgeseli izlerken bile İskandinav minimalizmini iliklerimize kadar hissediyoruz. Aalto Vakfı ve Aalto ailesi yönetmen Virpi Suutari'ye efektif bir şekilde çalışabilmesi adına hem Aino ve Alvar arasındaki özel mektupları, birçok fotoğraf albümünü ve bazı 8 mm film çekimlerini de teslim etti. Le Corbusier, Gropius, Moholy-Nagy ve Frank Llyod Wright gibi modernist figürlerden de etkilenen yönetmen, Alvar Aalto'yu olabilecek en iyi şekilde anlatmak istemiş.


Çin ve Norveç kökenli müzisyen Andreyun yapmış olduğu birçok iş birliğiyle uluslararası müzik sahnesinde varlığını kanıtladı. Çok dilli müzisyen Norveççe, İngilizce ve Çince pek çok şarkıya imza attı ve sahip olduğu kültürel zenginliği ses evreninde de yansıttı. Aslında Andreyun önceki parçalarına kıyasla farklı bir çizgide dinleyiciyle de buluşmaya hazırlanıyor. Şu günlerde Çince EP'si üzerinde çalışan müzisyen aynı zamanda Norveç'teki plak şirketi Toothfairy üzerinden de İngilizce parçalarını müjdelemeye devam ediyor. Genellikle Toothfairy müzisyenlerinin birlikte çalıştığı yapımcı-müzisyen Coucheron da Andreyun'un yeni teklisi Bloc Partyye katkıda bulunan isimler arasında. Ritmik gitarlar, cazip vokaller ve elbette Norveçlilerin yaz mevsimine olan özlemini ve yazın gelişini çılgınca kutlamak istemelerini bu parçada da iliklerimize kadar hissediyoruz. Beyaz gecelerin hakim olduğu, partinin bitmediği yaz günlerinde Andreyun'un yeni teklisi bir hayli dinlenesi.


İskandinav edebiyatının en bilinen eserlerine imza atan Ingvar Ambjornsen'i Beyaz Zenciler kitabıyla tanıyoruz. Ancak Norveç'te Ambjornsen'i ününe kavuşturan Pelle og Proffen serisi de uzun yıllar konuşuldu. Eva Isaksen'in Pelle og Proffen serisinin ilk kitabından beyaz perdeye uyarladığı Doden pa Oslo S 1990 yapımı bir film. Ancak her ne kadar film 1990 senesinde yayınlanmış olsa da aslında 80'li yılların atmosferini yansıtıyor. Oslo Merkez İstasyonunda Ölüm anlamına gelen filmde kentteki mekanlar da bir hayli önemli. Spesifik bir şekilde Oslo'daki bilinen yerlerin eski hallerini filmde görüyoruz. Özellikle Oslo'da sürekli bir inşaat hali olduğunu hatırlarsak Doden pa Oslo S kent hafızası için de değerli bir yere sahip. Örneğin Oslo, 31. august ve Doden pa Oslo S bu bağlamda karşılaştırmalı olarak izlenebilir. Filmin konusundan bahsetmek gerekirse, Pelle ve Proffen adındaki iki genci anlatan filmde Pelle'nin on beş yaşındaki kız arkadaşı Lena'nın uyuşturucu problemi vardır. Oslo şehir merkezinde bir büfede tanışmışlardır. Ancak Lena yıllardır bir sosyal hizmetler görevlisi tarafından istismar edilmiş ve sorunlu yıllar geçirmiştir. Problemlerini uyuşturucu ile uzak tutmaya çalışan Lena'nın kaçmasına ise Pelle ve Proffen yardım eder. Bu sırada Oslo Merkez İstasyonu'nda insanların aşırı dozda uyuşturucu kullanmalarını ve şehrin koşturmacısını izlerler. Uyuşturucu problemi, sorunlu gençler ve ebeveynler gibi meseleleri konu alan Doden pa Oslo S adlı filmde Pelle ve Proffen'in aileleri de farklı değerleri temsil ediyor. Pelle'nin ailesi liberal olarak kendilerini tanımlarken Proffen'in ailesi ise muhafazakar çizgide kendini konumlandırıyor. Serinin diğer filmleri ise sırayla Giftige logner (1992) ve De bla ulvene (1993). Bu arada film 1990'lı yıllarda öyle bir fenomen haline geliyor ki Tromso, Bodo gibi Kuzey Norveç'te yer alan şehirlerde bile film ilgiyle izleniyor. Hatta filmde rol alan oyuncular bu şehirlere turne için bile gidiyor.


Ekspresyonizm akımının ikonik ressamlarından Norveçli Edvard Munch meşhur Çığlık tablosuna gizemli bir grafiti yapmış. Kızılötesi ışınların görmemizi sağladığı bu grafitide zar zor görünen küçük cümle sanat dünyasında pek çok hipotezin geliştirilmesine neden oldu. Taramalar sonucu, Munch'un tablonun sol üst köşesine kurşun kalemle Sadece bir deli tarafından boyanabilir cümlesini yazdığı ortaya çıktı. Norveç Ulusal Müzesi de bu grafitinin Munch tarafından yapıldığını kısa süre içinde testlerle onayladı. İlk olarak 1893'te Munch'un memleketi Oslo'da, o zamanlar Kristiania'da, sergilenen Çığlık insan kaygısının radikal ve zamansız temsilcisi haline geldi. Tablonun etkisini ise 1990'ların Scream korku filmi serisinde ve günümüzdeki şaşırma emojisine 😱 kadar da görmekteyiz. Norveç Ulusal Müzesi koleksiyonunda yer alan Çığlık tablosu gelecek sene müzenin yeni binasında yeniden ziyaretçiyle buluşacak. Müzenin yaptığı testlere gelirsek Munch'un el yazısı analiz edildi, ressamın günlükleri ve mektuplarıyla karşılaştırıldı. Sonuç olarak tablonun üzerindeki grafitinin Munch tarafından yapıldığı ortaya çıktı. Sanat eleştirmenleri ise grafitinin öfkeli bir seyirci tarafından mı yoksa hayatı boyunca zihinsel sağlık sorunları olduğu bilinen Edvard Munch tarafından yapılan bir vandalizm eylemi mi olduğunu uzun zaman boyunca sorguladı.


Norveç'in en nev-i şahsına münhasır yazarlarından Erlend Loe eserlerinde bol mizah, abartı ve ironiden yararlanır. Yazar, Naif. Süper kitabında da bütün bu ögeleri mümkün mertebe kullanır. Yirmi beşinci doğum gününde, romanın isimsiz anlatıcısı bir kroket oyununu ve hayatının anlamını kaybeder. Üniversiteyi bırakır ve kendisini yerleri silmeye adar. Özellikle zaman konusunda endişelenir ve fizik öğretmenleri tarafından ihanete uğramış hisseder. Zaman zaman Erlend Loe'nun çocuksunu tonunu hissettiğimiz kitapta anlatıcının kaprislerine de tanık oluruz. Bir yandan hayata dair pek çok konuda anlatıcının fikirlerini öğrendiğimiz kitapta aklından geçen şeylerin zorlu listelerine ve yemek reklamlarında animasyon kullanımına ilişkin tuhaf derecede güçlü görüşlerini görürüz. Eleştirmenler, Naif. Süper'in anlatıcısını J. D. Salinger'ın Çavdar Tarlasında Çocuklar kitabındaki Holden Caulfield'a benzetti. Ancak Holden genç bir çocuk iken Erlend Loe anlatıcıyı yetişkin yapmaya karar verdi. Listeler yaparak hayatı sorgulayan ve gerçekten her şeyin listesini yapan anlatıcı alıştığımız roman karakterlerinden farklı bir yere sahip.


Dünyaca ünlü masal yazarlarından Danimarkalı Hans Christian Andersen'in eserlerini birçoğumuz küçük yaşlarda dinledik veya okuduk. Kibritçi Kız, Küçük Deniz Kızı, Çirkin Ördek Yavrusu gibi masal dünyasında en bilinen eserlere imza atan H. C. Andersen için bu yaz memleketi Odense'de yeni bir müze açılacak. Japonyalı mimar Kengo Kuma ve ekibi H. C. Andersen'in Müzesi'nin tasarımı için Sihirli Çakmak masalının evreninden etkilendi. Masala göre bir ağaç yeraltı dünyasına bir kapı açıyor ve yeni perspektifler sunuyor. Müzeye aynı zamanda büyülü bir bahçe de eşlik ediyor. Müzenin yaratıcı direktörü Henrik Lübker Hans Christian Andersen'in sanatsal evreni harika, çünkü bildiğinizi sandığınız bu dünyayı hayal etme şeklinizi tersine çeviriyor ancak bunu yerine başka bir şey koymadan yapıyor diyor. Andersen masalları evrensel bir gerçeğe değil, açık olana, dünyanın tuhaflığına ve çokluğuna işaret ediyor. Yeni müzede, Andersen'in kendi sanatsal stratejilerini başlangıç noktası olarak bahçenin, evin ve serginin nasıl şekillendiğinin yanı sıra müzenin bir parçası olacak birçok sanatsal katkı için kullanarak bu belirsizliği sürdürüyor. Müze, H. C. Andersen'in edebi evreninin deneyimini mekansal hale getirmeyi ve mimarinin, sesin, ışığın ve bir görüntü akışının sürekli olarak her ziyaretçi ile Andersen'in masalları arasında yeni karşılaşmalar yarattığı eksiksiz bir sanatsal deneyim sunmayı amaçlıyor.


Danimarka merkezli Baselos 20'li yaşlarının başında olan ve ortak bir müzik vizyonu etrafında toplanan beş genç müzisyenden oluşuyor. Nüanslı ve akılda kalıcı melodilerle pop müzik evrenini keşfetmeye odaklanan Baselos üyelerinin yolu Arhus'taki Grobund Bandakademi'de kesişti. Post-punk, neosoul, funk ve caz gibi birçok janrdan etkilenen grup üyelerinin aslında bu türlerde bir geçmişi var. Ancak okulda tanıştıklarından beri gündemlerinde dream pop tınıları yer alıyor. Bu bağlamda grup, dream-pop sayesinde rüya kurdukları ve gençliklerini dürüst şarkı sözleriyle yansıtmayı tercih ediyor. Bugün Baselos ikinci teklisi Helt til Kobenhavnı müjdeliyor. Parçada yine gençlerin hayata dair bazı yanıtlarını ve perspektiflerini bir pop baladı formunda keşfediyoruz. Genç bir çiftin sonlanmak üzere olan ilişkisinin arifesindeki düş kırıklığını ve Kopenhag'a kaçışı, bir nevi artık şehir değiştirip bu dünyadan uzaklaşma anlamına geliyor. Coming-age-of pop olarak tanımlayabileceğimiz parçanın enstrümantalitesi ise country ve soul rock sularında yüzüyor.


Kopenhag merkezli Jesper Mogensen'den oluşan Death Machine ilk dinlediğimizde Nordik olduğunu anlayamadığımız bir ses evrenine sahip. Hatta Mogensen'in iddiası evrensel şarkı sözleri söylemek. Yumuşak vokallerle gizemli bir folk atmosferi sunan Death Machine 2017'de yayınladığı Cocoon albümünden bu yana sessizdi. Mart 2021'de uzun soluklu sessizliğini Papercuts adlı teklisiyle bozan Death Machine yılların ardından daha da olgunlaşmış bir şekilde geri döndü. 80'li yılların bilim kurgu tınılarını andıran örneklerden yararlanan Death Machine, Blade Runner (1982) filmine de referans veriyor. Danimarka folk müzik sahnesinde eşi benzeri görülmemiş işler başarmak isteyen Death Machine sinematik dokunuşlarıyla bir soundtrack dinliyormuşuz hissiyatı da bırakıyor. Marie Sahba, ölümden sonra yaşama dair şarkısı One Last Time ile dinleyiciyi buluşturdu! Çok sevdiğimiz Moyka, ikinci albümü Movies, Cars & Heartbreak ile dinleyiciyi buluşturdu! Faroe Adaları'ndan çıkan saf bir yetenek: Elinborg!


Daniel Lien ve Daniel Eriksen'den oluşan Small Boy Norveç'in şu an en underrated müzik gruplarından biri. Hem de bir o kadar şahane gruplarından. Şu ana kadar sadece üç tekli yayınlayan grup üç parçada da kendi imzasını başarıyla ortaya koyuyor. Small Boy'un Kasım 2020'de yayınladığı Bobby Go Home teklisini daha on saniye dinlediğimizde bile The Smiths etkisini hissediyoruz. The Smiths'in daha Nordik ve çağdaş yorumu diyebiliriz belki de buna. Small Boy 23 Nisan'da yayınladığı Doing Alright teklisiyle de söz yazımında ne kadar becerikli olduğunu kanıtladı, olgun meloldik indie tınılarıyla adeta bizi 80'lere ışınladı. İki Daniel arasındaki harika uyumu ise stüdyo kayıtlarından bile hissetmek mümkün. İngiliz synth-rock'ı, sosyal demokrasi, Yuri Gagarin ile alakalı şarkı sözü yazmak, dayanılmaz yalnızlık ve arkadaşlık etrafında buluşan Daniel Lien ve Daniel Eriksen bu rotada Small Boy'un ses evrenini oluşturuyor gibi. Small Boy'un şu ana kadar yayınlamış olduğu üç tekliyi sırayla dinlediğimizde ise yavaş yavaş şekillenen EP'yi hayal edebiliyoruz gibi. Farklı zamanlarda yazılmış ve yayınlanmış bu üç tekli her ne kadar farklı tona sahip olsa da büyük resme baktığımızda Small Boy hakkında bize genel bir fikir veriyor. Grubun son teklisi Mostly Ghosted daha hareketli, daha dans edilesi. Şarkı sözlerinde de geçtiği gibi hikaye belki de bir partide geçiyor. Çift taraflı bir ilişkide sanki bir tarafın daha çok ilişkiye kendini adaması gibi. Small Boy'u dinlerken pek çok çatışan duyguyu aynı anda hissediyoruz ve bundan bir hayli memnunuz.


Tarjei Vesaas İlk Kitap Ödülü'ne layık görülen Kjersti Skomsvold imzalı Hızlandıkça Azalıyorum şiirsel ve dokunaklı bir roman. Norveçli yazar Kjersti Skomsvold ilk romanı Hızlandıkça Azalıyorum hem yazar için hem de Norveç edebiyatı için değerli bir yere sahip. Kitap, artık çok yaşlı ve çok yalnız, pratik olarak da görünmez olan Mathea Martinsen tarafından anlatılıyor. Görünmezliği ise kısmen kendi hatası, çünkü Mathea diğer insanlarla iletişim kurmakla çok zorlanıyor. Bazen ilgi istemesine rağmen, istediği ilgiyi gördüğünde ise etkileşimden kaçınır. Bir hırsı var ama uğruna çabalayacak bir şeyi yok. Mathea işlerine devam ediyor, evinden pek uzaklaşmıyor. En fazla bakkala gidiyor. Ancak buraya gittiğinde bile zor anlar yaşayabiliyor. Sanki Mathea bambaşka bir dünyada yaşıyor. Zaman zaman eski hayatını ve kocası Epsilon'u hatırlıyor. Epsilon olmadan, onun hayaliyle hayata tutunmaya çalışıyor aslında. Ancak Mathea pratikte yalnızca düşünceleriyle yaşıyor. Hayatında başına gelen tek olağanüstü şey bir keresinde yıldırım çarpmasıydı, bu olayı ise miladı olarak kabul ediyor. Çünkü hayatının geri kalanı tamamen sıradandı. Mathea'yı zor bir karakter yapan yanı ise kendine empoze ettiği izolasyon katmanından bir türlü kurtulamıyor oluşu. Kjersti Skomsvold Norveç edebiyatının son zamanlarda en çok öne çıkan yazarlarından biri.


Artek; genç idealistler Alvar ve Aino Aalto, Maire Gullichsen ve Nils-Gustav Hahl tarafından 1935 yılında Helsinki'de kuruldu. Amaçları ise mobilya satmak, sergiler ve diğer eğitim araçlarıyla modern yaşam kültürünü teşvik etmekti. Hala kurucularının savunduğu ilkeleri ve ruhu benimseyen Artek bugün de tasarım dünyasında inovatif bir aktör olarak rol alıyor ve yeni ürünler geliştiriyor. Bunun üstüne tasarım, mimari ve sanat arasında bir kesişim yaratıyor. Artek koleksiyonu, Finlandiyalı ustalar ve önde gelen uluslararası tasarımcılar tarafından tasarlanan mobilya, aydınlatma ve aksesuarlardan oluşuyor. Açıklık, işlevsellik ve şiirsel sadelik gibi prensipler markanın merkezinde yer alıyor. Artek koleksiyonu, Finlandiyalı ustalar ve önde gelen uluslararası tasarımcılar tarafından tasarlanan mobilya, aydınlatma ve aksesuarlardan oluşuyor. Açıklık, işlevsellik ve şiirsel sadelik gibi prensipler markanın merkezinde yer alıyor. Artek ismi, 1920'lerde öne çıkan uluslararası modernist hareketin merkezinde yer alan kavramlar olan sanat art ve teknoloji-technology'nin bir sentezinden oluşuyor. Modernizmin önemli savunucusu olan Walter Gropius sanat ve teknolojinin yeni bir birlik olduğunu ortaya atmıştı. Teknolojinin bilim ve endüstriyel üretim yöntemlerini içerdiği anlaşılırken sanat anlayışı güzel sanatların ötesine geçerek mimariyi ve tasarımı da bu sürece dahil etti. Modernizm ise bu iki alanın verimli bir birliğini sağlamayı amaçladı. Gropius'un bu tezi Artek'in kurucularını da etkilemişti ve şirket adını verirken bu tez baskın gelmişti. Şirketin dört kurucusu Artek'i kurarken 1935 yılında Artek Manifestosu adını verdikleri bir dizi prensip yayınladı. Artek bünyesinde yapmak istedikleri ve benimsedikleri vizyonu belirlemede bu manifesto oldukça önemliydi. Bu manifesto aslında Artek'i sadece bir mobilya mağazası olmanın ötesine taşıyor, kültürel bir misyona da sahip olduğunu kanıtlıyor. Manifesto, modern sanat, endüstri, iç mimarlık, propaganda gibi başlıklarla Artek'in hedeflerini netleştiriyor. Alvar Aalto'nun tasarımları bunun en önemli kanıtıydı. Aalto ayrıca sanatın bir sentezini gerçekleştirmeyi, günlük yaşamı iyileştirmeyi ve Finlandiya'ya modernizmi getirmeyi hedefliyordu.


İsveççede kutup tilkisi anlamına gelen Fjallraven; Kanken sırt çantaları, İsveç'e özgü desenli kazakları ve kalın montlarıyla en çok bilinen İskandinav markalarından biri. 1960 yılında Ake Nordin tarafından kurulan markanın hikayesi aslında Nordin'in çocukluk yıllarındaki deneyimlerine dayanıyor. İsveç'in kuzeyinde bulunan Örnsköldsvik kasabında yaşayan on dört yaşındaki Nordin, 1950 yazında Vasterbotten dağlarına detaylıca planlanmış bir tırmanış gezisi yaptı. Ancak gezisinde en can sıkıcı nokta rahatsız sırt çantasından kaynaklanan sırt ağrılarıydı. Ake biraz araştırma yaptıktan sonra bir sırt çantasının ağırlığının yüksek ve kullanıcının omurgasına yakın konumlandırılması gerektiğini öğrendi. Bu bilgiyi öğrenir öğrenmezse hemen işe koyuldu. Annesinin Singertreadle dikiş makinesini kullanarak yaşadığı evin bodrumunda güçlü pamuklu malzemeden bir sırt çantası yaptı. Çantayı taşımak için dana derisinden destek kayışlarını kullanarak ahşap bir çerçeveye bağladı. Çerçeve, yükü sırta daha iyi dağıtıp sırt çantasıyla arasındaki boşluğu arttırdı. Bu sistemle insanlar daha da ağır sırt çantaları taşıyabildi. Nordin'in bu icadı yerli Sami halkının dikkati çekti ve içlerinden biri Nordin'den kendisine bir sırt çantası ve bir çadır yapmasını istedi. Zaman içerisinde kaliteli ve insan sağlığı için iyi bir çantaya ihtiyaç olduğunu anlayan Ake Nordin'in Fjallraven'i kurması İsveç Silahlı Kuvvetleri'ndeki görevinden sonra gerçekleşiyor. Dayanaklı ve hafif bir sırt çantasına ihtiyaç olduğunu kendi gözleriyle gören Nordin, 1960 yılında resmen Fjallraven'i kurdu ve ilk olarak ailesinin bodrumunda faaliyet gösterdi. Kısa sürede insanlar tarafından kullanışlı bulunan sırt çantaları oldukça iyi satış yaptı. Zaman içerisinde ürün yelpazesini geliştiren marka, kuruluş ilkelerinden biri olan işlevselliği hiçbir zaman ihmal etmedi. Ayrıca Nisan 2020'de Fjallraven İsveç'in en sürdürülebilir marka unvanını aldı.


Danimarka menşeili tasarım şirketi Normann Copenhagen İskandinav tasarımı söz konusu olduğunda aklımıza gelen ilk isimlerden birisi. Daha çok sandalyeleri ve ikonik beyaz lambalarıyla bilinen marka, orijinal ve inovatif ürünleri basit ve çağdaş bir tasarımla buluşturmayı amaçlıyor. Geleneksel tasarım düşüncesine meydan okuyan marka sıradan olanı tasarım sayesinde sıra dışı hale getirmek istiyor. Jan Andersen ve Poul Madsen tarafından 1999 yılında kurulan marka özellikle mobilya, aydınlatma, tekstil ve ev aksesuarları gibi çeşitli skalada ürünler tasarlıyor. Seksenden fazla ülkede ürünlerini satan marka aynı şekilde seksen farklı tasarım ödülüne de layık görüldü. Aşinalık ve rahatlık duygularını bir arada ürünleriyle hissetirmeye çalışan Normann Copenhagen ayrıca minimalizmi de marka felsefesi olarak kabul ediyor.


Danimarka menşeili, 1973'te Aarhus'ta kurulan Sostrene Grene uygun fiyata iyi tasarım ve DIY tarzı hobi ürünleri sunan bir marka. Inger Grene ve Knud Cresten Vaupell Olsen tarafından kurulan marka aslında bir aile markası. Bugün de kurucuların oğulları Mikkel Grene tarafından yönetilen ve Cresten Grene'nin kreatif direktörlüğünü yaptığı markanın söyleminde ve ürünlerinde de kardeşlik sıklıkla bahsedilen meselelerden. Her kataloğunda ürünleri kız kardeşler Clara ve Anna üzerinden kurgulayan Sostrene Grene, zaten Grene Kız Kardeşler anlamına gelmektedir. Anna yaratıcılığa ve estetiğe önem verirken, kız kardeşi Clara ise pratik ve organizedir. Aslında iki kız kardeş Sostrene Grene'nin sunduğu, sunabileceği ve sunacağı ürün skalasında her daim söz konusu olan bu iki kriteri temsil ediyor. Kibar ve geleneksel olan iki kız kardeş, günlük hayatınıza nasıl daha fazla yaratıcılık, neşe ve estetik getirebilebileceğinize dair tavsiyelerini paylaşıyorlar. Aynı zamanda İskandinav minimalizmini de gündemlerinde tutan Clara ve Anna bunu bütün ürünlerine yansıtıyor. Inger Grene'nin teyzelerine benzeyen Anna ve Clara, mağazanın bütün prensiplerini ve ilkelerini savunuyor. Sostrene Grene; labirent gibi mağazalarında adeta bizi kaybettiren, klasik müzik eşliğinde ziyaretçilerine İskandinav tasarımı, ev aksesuarları, mutfak eşyaları, hediyelik eşyalar ve kırtasiye malzemeleri gibi çeşitli ürünler sunuyor.


Rusya'nın en büyük metal üreticilerinden Norilsk Nickel, Finnmark sınırındaki bakır üretim tesisini kapatma kararı aldı. Şirketin sürdürülebilir hedefler kapsamında attığı adımlardan biri olan bu karar ile tesisin faaliyetleri 20 Mart 2021 tarihi itibariyle durduruldu. Fabrikanın temizlenme çalışmaları yıl boyunca devam edecekken 2022 yılında tesis ve bağlı binaların demontajına başlanması ve 2029 yılında tamamlanması planlanıyor. Norveç'le birlikte Finlandiya'ya da sınır olan ve 74 yıldır faaliyet gösteren üretim tesisi, bölgedeki sülfür dioksit salınımının birincil kaynağıydı. Fabrika, her yıl Norveç endüstrisinin neden olduğu toplam sülfür dioksit salınımının yaklaşık dört katı miktarında salınımına neden oluyordu. Norveç sınırında yer alan ve Sami halkının yoğun olarak yaşadığı Finnmark ise, fabrika salınımlarından en çok etkilenen yerleşim noktalarının başında geliyor. Bölgedeki bitki örtüsü zamanla yok olurken, hava kalitesi de zamanla yüksek oranda bozuldu. Norilsk Nickel'in fabrikayı kapatma ve tesisi yenileme kararı hem Norveçli hem de Finli yetkililer tarafından yakından takip edilerek, hem kısa hem de uzun vadeli etkileri inceleniyor. Üretim tesisinin kapanmasıyla birlikte bölgedeki sülfür dioksit salınımının bu yıl içinde 2015 yılında en yüksek seviyeleri gördüğü değerlerden %85 azalmayla 30.000 tonun altına düşmesi bekleniyor. 2022 yılında ise bu değerin yıllık 22.000 bin tona gerilemesi bekleniyor. Bölgedeki mevcut sülfür dioksit salınımın yıllık 8.000-9.000 tonu civardaki evlerin ısıtılmasını sağlayan elektrik santralinden kaynaklandığı kaydediliyor. Bölgede yeni kurulacak bakır rafinasyon tesisiyle belirlenen sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılırken üretim kapasitesinin ikiye katlanarak verimin de arttırılması planlanıyor. Norilsk Nickel önümüzdeki 10 yıl içerisinde çevresel projelere 5.5 milyar dolar değerinde bütçe ayırdığını da açıkladı. Norveçli ve Finli araştırmacılar şirketin faaliyetlerini yakından takip ediyorlar. Söz konusu yenileme çalışmalarının bölgedeki hava kalitesini yüksek oranda arttıracağından ve uzun vadeli çevresel etkilerin de zamanla giderilebileceğinden umutlulular.


Norveç parlamentosu geçtiğimiz yılki bütçe görüşmelerinde çikolata ve şekerli gıdalardan alınan şeker vergisinin kaldırılması, tütün ve alkolden alınan vergilerin ise düşürülmesi konusunda uzlaştı. Alınan karara göre; çiğnemelik tütünden alınan vergi %25, bira ve şaraptan alınan alkol vergisi ise %10 oranında düşürüldü. Çikolata ve alkolde uygulanan yüksek vergiler uzun zamandır Norveç kamuoyunun gündeminde. Halk sağlığını olumlu yönde etkilediğini savunanlar yanında, İsveç'e olan ticari akışın ekonomik kaygısını ön planda tutan kesimler de bulunuyor. Norveç'te yaşayan birçok kişi, özellikle sınır şehirlerde yaşayanlar, şekerli gıda ve alkol alışverişleri için sık sık İsveç'i ziyaret ediyorlar. Halk sağlığı çalışmalarında uzman olan Prof. Steinar Krokstad, vergi düşürme kararının halk sağlığı üzerinde geri döndürelemez sonuçlar yaratacağını düşünüyor. Uzun yıllar Trondelag bölgesi halk sağlığı çalışmalarının başında olan Krokstad, bölge halkının tüketim alışkanlıklarına oldukça hakim ve mevcut vergilerin insanları aşırı tüketim yapmaktan alıkoyduğuna dikkat çekiyor. Obezite gerçeğine dikkat çeken uzmanlar, günümüzün en önemli sağlık problemlerinin obezite ve buna bağlı gelişen hastalıklar olduğunu belirtiyorlar. Dünya Sağlık Örgütü tarafından da obezite çağımızın en hızlı ilerleyen sağlık problemi olarak kaydediliyor. Düşen vergilerle artması beklenen tüketimin söz konusu sağlık problemlerini daha da kötüleştireceği, Norveçli halk sağlığı uzmanlarının ortak endişesi.


Terje Brofos veya sahne ismiyle Hariton Pushwagner İskandinavya'nın pop art alanındaki en önemli temsilcilerinden biri. Sanatçı, Oslo'nun en ikonik yerlerinden Tjuvholmen'de büyük bir binayı kaplayan devasa bir miras bıraktı. Pushwagner, Edvard Munch'tan sonra Norveç'in en büyük sanatçısı olarak kabul ediliyor. 1959 yılında Oslo Ulusal Sanat Akademisi'nden mezun olan sanatçı, mezuniyetinin hemen ardından resim yapmayı bıraktı. Sanatçı olarak kimliğini ve kişisel tarzını bulmaya çalıştı. Pushwagner kendisini 1968'de Kunstnernes Hus'ta tanıştığı Norveçli yazar Axel Jensen'in manevi öğrencisi olarak tanımladı. Hatta bir süre birlikte yaşayan Pushwagner ve Jensen Oslo, Frederikstad, Stockholm ve Menorca olmak üzere birçok şehirde vakit geçirdiler. Zaman içinde arkadaşlıkları iş birliğine de dönüşmeye başladı. Örneğin 1995'te Pushwagner Jensen'ın Og resten star skrivd i stjernene adlı kitabını resimledi. Çocukluğundan beri çizgi romanlara ilgi duyan Hariton Pushwagner ikonik serisi Soft City ve Doktor Fantastisk'e de 1990'lı yılların ortasında hayat verdi. Özellikle yaşlılık yıllarında ünü daha da artan sanatçı 70'li yaşlarına rağmen pek çok sergide yer aldı.


En sevdiğimiz Nordik müzisyenlerden dePresno bugün yeni albümü Placesı yayınladı. Normalde Bergen'den ses manzaraları sunan ve derinlikli vokallerine bayıldığımız müzisyen yeni albümüyle bizi minik bir dünya turuna çıkarıyor. dePresno'nun gerçekte gittiği, gidebileceği ve hayalinde gitmiş olduğu yerlere Places sayesinde adeta ışınlanıyoruz. Müzisyenin önceki albümleri Technicolor ve Monochromea kıyasla oldukça farklı bir yerde konumlanan yeni albümü Places kariyerinde de yeni bir evreye doğru geçtiğinin göstergesi. Son zamanlarda folk ve country müzik dinlerken kendini bulan dePresno bir de bunun üstüne Nashville'e gidince country esintili bir albüm yapmadan duramamış. Elbette Nashville havasını Bergen'den karakteristik ögelerle de bir potada eritmiş. dePresno ile albüm hakkında uzun uzadıya konuştuk. -Selam dePresno, nasılsın? Pandemi dönemindeki en üretken müzisyenlerden biri de sensin, pandemi senin için nasıl gidiyor? dePresno: Selaaaam Nordik Simit! Seni özledim! Aslında gayet iyiyim. Çok çılgın bir yıl oldu ama en azından arkadaşlarımın yardımıyla albümümü bitirebildim. Bu yüzden gerçekten bu albümü bugün sizinle buluşturabildiğim için çok mutluyum, gurur duyuyorum. Çoğu insan için moral bozucu bir yıldı ama tüm bu çılgınlığın diğer tarafında eskisinden daha fazla sevgi ve takdirle buluşacağımızı hissediyorum! -Albümdeki parçaların isimlerine ilk bir göz attığımda sanki daha önce bulunmuş olduğun yerlerle ilgili duygularının bir özetini yapıyormuşsun izlenimini aldım. Bu fikir aklına nasıl geldi? dePresno: Aslında oldukça rastgeleydi! Albümü yazarken Nashville'de birlikte geçirdiğimiz kısıtlı zaman nedeniyle, deyim yerindeyse yaratıcı bir sıçrama tahtasına ihtiyacımız olduğunu hissettik. Fikir şuydu, şarkı adlarını yazdık ve isimler itibariyle ne yapacağımıza karar verdik. Coğrafyaya, kültürlere, dinlere ve genel olarak insanlara her zaman ilgi duymuşumdur. Dünyanın her yerinden 2 üvey kardeşi ve 20 evlatlık kardeşi olan tek çocuğum. Bir noktada, aile arasında aptalca bir rekabet başladı. Kim en çok ülkeye gitti? Şu anda 53 ülkeyle dördüncü sıradayım. Bu yüzden bu büyülenmenin bir noktada bu şarkılarla sonuçlanması gerekiyordu. -Yine parça listesinden bahsetmek gerekirse bunun sanki senin bir haritanmış, sırasıyla gideceğin yerlermiş gibi bir izlenime kapıldım. Albümün sonunda da, on ikinci parçanın da belirttiği gibi yeniden Bergen'e geliyorsun. Albümdeki mekan ve yer motifinden biraz bahsedebilir misin? dePresno: Evet, bu yüzden her parça ismi dünyada benim gerçek ve kurgusal yerlerdeki bağlantılarımdan ismini alıyor. Paris'teki eski sevgililerden hayali Bitter Street'e, çocukken yaşadığım yağmurlu evlerden California'da güneşlenen spor barlarına kadar. Albümdeki her bir şarkı son birkaç sene içinde bir yetişkin olarak yaşadığım kişisel anekdotları ve hikayeleri anlatıyor. Senin de söylediğin gibi, bu yolculuğa çıktıktan sonra bir nevi eve dönüyorum, belki daha önce sahip olduğumdan daha farklı bir zihniyet ve biraz daha fazla deneyim ile. dePresno: Her şeyden önce inanılmaz eğlenceli ve eğiticiydi. Benimle birlikte şarkıları yazan Askjell ve Henry, inanılmaz yetenekli şarkı yazarları! Ayrıca SADECE 11 gün içinde hem şarkıları yazdık hem de yapımını tamamladık. Genellikle şarkıyı yazdığınız gün üretmeye başlarsınız ama elimizde sadece boktan eski bir gitar, akordu bozuk bir piyano ve fikirleri kaydetmek için bir telefon vardı! Bu yüzden belki bir gün size ham ilham alma fikirlerini göstereceğim! Technicolor ve Monochrome albümlerinden açıkça farklı olan Places albümünü müzik kariyerinde yeni bir bölüm olarak mı görüyorsun? Bu albümde neredeyse üzerinde çalıştığın janrı da değiştiriyorsun. dePresno: Hm, güzel soru! Sanırım bir insan olarak sürekli kendi içimde ama aynı zamanda bir sanatçı olarak kim olduğumu arıyorum. Bence bu asla durmayacak. Ama bu bir şekilde köklerime geri dönmek gibi geliyor! Folk ve şarkıcı/söz yazarı müziği ile büyüdüm. Bob Dylan ve Donovan'ın hem Bob Marley hem de Arapça ilahilerin hafif bir baharatıyla güzel bir karışımı. Bu projenin benim için son derece önemli ve doğru hissettirmesinin ana nedeni bu. İlk defa çıplak, gerçekten dürüst olabildim. Sözler, Nashville'de etrafımız sarılmış olan hem folk müziğinin hem de country müziğinin izlerini gösteriyor. Ama sonuç İskandinav ve dePresno'ya çok benziyor ve bu yüzden de bana çok benziyor.


Norveçli emo pop-rockçı Vandbakk kısa soluklu kariyeri bir kariyeri olmasına rağmen yayınladığı sınırlı teklilerle pek çok şey yapabileceğini kanıtladı. Yayınladığı dört teklisinde de birbirinden bağımsız, tam olarak dört farklı ses evreni sundu. Insecure adlı beşinci teklisini müjdeleyen Vandbakk yine bambaşka tınılarla karşımızda. Bu sefer daha karanlık, daha kişisel ve psikolojik bir hikaye ile karşımıza çıkan müzisyen bu ağırlığı ise enstrümantalitede de hissettiriyor. İnce gitar rifflerinin ağır bastığı parçada kaybolma hissiyatı ve apati ile başa çıkma söz konusu. Yung Lean, Lil Peep, Juice WRLD gibi müzisyenlere kendisini yakın hisseden Vandbakk karışık hisler ve farklı janrlardan kendi kombinini ortaya çıkartmak istediğini söylüyor, ki bunu da başarıyla yapıyor. Hip hop, rock ve indie tınılarını kendine baz alan Vandbakk Insecure adlı parçayı kişisel bir kriz döneminde, kendisini teselli etmeye çalıştığı günlerde yazdığını söylüyor.


Dag Solstad, Bertolt Brecht ve Louis-Ferdinand Celine gibi isimlerden etkilenen Vigdis Hjorth Miras adlı kitabı ile Norveç Kitap Eleştirmenleri Ödülü'ne layık görülmüştü. Yazar, kitapta bir aile portresinin arka planını resmederken gerçeklere dayalı bir travma hikayesi de anlatıyor. Yakınlığın ve yakınların açtığı yaraların, bağların ve bağları koparmanın hikayesi bu, tiyatro eleştirmeni Bergljot'un ailesine rağmen sağ kalma, yaşamına sahip çıkma mücadelesinin hikayesi. Soğuk ve karanlık bir hikaye, portredeki gülümsemelerin gerisinde gizleniyor ama tüm saklı şeyler gibi eninde sonunda açığa çıkıyor. Norveç'te büyük ses getiren ve çok satan, çok tartışılan bu roman, babanın ölümüyle başlıyor ve yaranın kökenine iniyor. İnsan ailesini seçemez ama hikayesini anlatmayı seçebilir.


Viking kelimesi gerçekten akıncı anlamına mı geliyor? Bir üniversite profesörü Judith Jesch bize kelimenin arkasındaki hikayeyi anlatıyor. Vikingleri hepimiz biliyoruz. İskandinavya'dan akın eden, yağmalayan, kesip biçen ve Avrupa'da yollarını yakan, arkalarında korku ve yıkım bırakan savaşçılardır. Bunların yanı sıra genlerini ve Thor ve Odin hakkında bazı güzel hikayeler bırakan o kıllı savaşçılar. Aslında bu tür açıklamaların atıfta bulunabileceği iki, hatta üç farklı kelime var. Günümüz İngilizcesinde Viking bir isim veya bir sıfat olarak kullanılabilir. Sonuç olarak, Eski İskandinav dilindeki bir kelimeden türetilmiştir, ancak doğrudan değil. İngilizce Viking kelimesi 19. yüzyılda yeniden canlandı. Ve o zamanın İskandinav dillerinden ödünç alındı. Eski İskandinav dilinde, her ikisi de isim olan iki kelime vardır: Vikingr bir kişidir, Viking ise bir aktivitedir. İngilizce sözcük nihayetinde Eski İskandinav sözcüklerle bağlantılı olsa da, aynı anlamlara sahip oldukları varsayılmamalıdır. Vikingr ve Viking'in etimolojisi bilim insanları tarafından hararetli bir şekilde tartışılıyor, ancak bizi alıkoyması gerekmiyor. Çünkü etimoloji bize yalnızca kelimenin orijinal olarak ne anlama geldiğini söyler ve nasıl kullanıldığını veya şimdi ne anlama geldiğini değil. Viking Çağı'ndan önce (yaklaşık MS 750-1100) Vikingr ve Viking'in ne anlama geldiğini bilmiyoruz. Ancak bu dönemde İskandinavların Eski İskandinav dili konuşan İskandinavlar tarafından kullanıldığına dair kanıtlar var. Runik yazıtların ve skaldik ayetin özlü ama çağdaş kanıtları bazı ipuçları sağlar. Bir Vikingr, genellikle yurtdışına, deniz yoluyla ve diğer Vikingarlarla bir grup halinde seferlere çıkan kişiydi. Vikingr belirli bir etnik kökene işaret etmiyordu ve kişinin kendi grubu veya başka bir grup için kullanılabilecek oldukça tarafsız bir terimdi. Viking aktivitesi de ayrıca belirtilmemiştir. Kesinlikle baskın içerebilir, ancak bununla sınırlı değildi. Kelimenin aşağılayıcı bir anlamı Viking Çağı'nda gelişmeye başladı. Ancak en açık şekilde iki veya üç yüzyıl sonra, 1300'ler ve 1400'lerde yazılan ortaçağ İzlanda destanlarında. Onlarda, Vikingar genellikle İskandinav kralları ve diğer destan kahramanları tarafından bastırılması gereken İskandinavya, Baltık ve Britanya Adaları çevresindeki sularda kötü niyetli, korsan yırtıcılardı. İzlanda destanları, Viking Çağı olarak adlandırılan döneme ilişkin algılarımız üzerinde muazzam bir etkiye sahip olmaya devam etti ve günümüz İngilizcesinde Viking bu aşağılayıcı ve kısıtlı anlamdan etkilenir. Vikingleri öncelikle yırtıcı savaşçılar olarak görenler ile keşif, ticaret ve yerleşim alanlarındaki daha yapıcı faaliyetlerine dikkat çekenler arasındaki tartışma, büyük ölçüde Viking kelimesini nasıl anladığımız ve kullandığımızla ilgili. Bunu İskandinavya'nın dışına baskın yapan ve yağmalayanlarla sınırlamak, yalnızca aşağılayıcı anlamı sürdürmekte ve İskandinavları, aslında evrensel olarak şiddet içeren bir dünyada benzersiz bir şekilde şiddetli olarak işaret etmektedir. Daha kapsamlı bir anlam, hareketli Vikinglerin zamanın geniş, karmaşık ve çok kültürlü faaliyetlerinin merkezinde yer aldığı, baskın ve yağmanın Viking Çağı'nın yalnızca bir yönü olduğunu kabul eder. Akademik dünyada Viking terimi, 750-1100 yılları arasında hem İskandinavya içinde hem de İskandinavya dışında ticaret ve yerleşim, korsanlık ve akın faaliyetlerinde bulunan İskandinav kökenli veya İskandinav bağlantıları olan kişiler için kullanılmaktadır. Viking Çağı, tamamen askeri olanın çok ötesine geçen ve aynı zamanda aslen İskandinav etnik kökenli olmayan insanları da içine alan büyük ve karmaşık bir fenomendi. Sonuç olarak, İngilizce kelime bu fenomene ve çağına bir isim vermek için faydalı bir şekilde genişledi ve gelişti. Bunu etimolojisine veya uzak geçmişteki daha dar anlamlarına bakılmaksızın onu böyle kullanmalıyız.


Hem yağma için hem de hayatta kalmak için bol enerjiye ihtiyaç duyarlardı. Vikingler hangi yiyecek ve içecekleri tükettiler, gelin daha yakından bakalım. Başlangıç olarak, yiyecek ve içecek üretiminde ne kadar emek harcandığını düşünmeye değer. Modern kültür, yediğimiz yemeğe ne kadar zaman ve emek harcandığını unutmayı kolaylaştırıyor. Süpermarketler ve bakkallar, muhtemelen icat ettiğimiz en büyük zaman kazandırıcılardır. Şu anda evden çıkıp markete gidebilir, tavuklu sandviç, atıştırmalık ve içecek alıp neredeyse hiç vakit kaybetmeden eve dönebilirsiniz. Zamanın ve yemeğin maliyeti dahil toplam maliyet, bir saatlik işçilikten daha az olacaktır. Bir tavuklu sandviç yemek istiyorsanız, ekmeği yapmanız, tereyağını yaymanız ve en önemlisi tavuğu beslemeniz gerektiğinde çok farklıdır. Peki üzerine salata ister misiniz? Evetse o halde bereketli topraklara ve yenilebilir yapraklar yetiştirmek için doğru iklime sahip bir yerde yaşamayı umsanız iyi olur. Viking Çağı'nda yaşam zordu ve basit bir yaşam için çok fazla enerji harcardılar. Dolayısıyla Vikinglerin denizcilik, baskın ve yağma için enerjiyi 'harcamayı' seçmeleri bize çok şey anlatıyor. Çoğunlukla, bu bize Vikinglerin iyi yemek yediğini söyler. En sert koşullar altında yiyecek yetiştirmekte ustaydılar. Onlar yetenekli avcılar olduğu kadar yetenekli çiftçiler, toplayıcılar ve hatta arıcılardı! İskandinavlar ayrıca hem israfı en aza indirme hem de soğuk kış aylarında yiyeceklerini muhafaza etme konusunda oldukça yetenekliydiler. Çoğu tarihçi, Vikinglerin Kuzey Avrupa'nın geri kalanının çoğunda köylülerden daha iyi yedikleri ve birçoğunun bazı krallar ve kraliçelerin yanı sıra yemek yiyeceği konusunda hemfikirdir! Vikingler her gün bir çeşit et yerlerdi. Sonuçta Vikingler yetenekli balıkçılar olduğu için bunun büyük bir yüzdesi balık olacaktı. Ringalardan balinalara kadar denizin sunduğu her şeyi yediklerine dair kanıtlar var. Vikinglerin balinaları avlayıp denizde yakaladığına inanılmıyor. Aslında, dönemin anlattığı yazılı destanlar olan Eddalar, buna karşı uyarır. Bunun yerine, Vikinglerin balinalardan yalnızca karaya çıktıklarında ve kıyıda öldüklerinde keyif almaları muhtemeldir. İskandinav çiftçileri bu topraklardan sığır, koyun, keçi, domuz ve tavuk yetiştirdi. Domuzlar dışında, bunların çoğu süt ve yumurtaları için tutulurdu. Vikingler, soğuk aylarda onları beslemek zorunda kalmamak için onları sadece kışın kesip yediler. Vikingler aynı zamanda yetenekli avcılardı ve tavşanlardan ren geyiklerine ve hatta belki de ayılara kadar her şeyi avlardı! Viking diyetinin büyük bir kısmı ekmek ve yulaf lapası gibi tahıl ürünlerinden oluşuyordu. Bugünlerde yediğimiz ekmeğe pek benzemese de ekmek her öğünde yenebilirdi. Arpa en yaygın tahıl olurdu. Çünkü hemen hemen her yerde kolayca büyür. Çavdar ve yulaf gibi diğer tahıllar da yetiştirilecek ve İskandinavya'nın bazı bölgelerinde buğday yetiştirmek mümkün olacaktı. Öğütülmüş arpa, suyla ve muhtemelen tadı için biraz tuzla, yassı ekmeklere veya muhtemelen ince rulolara benzer şekilde yemek sırasında pişirilir. Bu tür mayasız ekmekler soğuduktan sonra çok sertleşeceği için önceden büyük miktarlarda hazırlamak pek mümkün değildi. Bazı Vikingler, ekşi mayaya benzer bir süreç kullanarak mayalı ekmekler yapmış olabilir, ancak bunun doğrudan kanıtını bulmak zor. Yukarıda bahsedildiği gibi, Vikingler hayvanları çoğunlukla sütleri için beslerler, üretmeyi bıraktıklarında sadece et için kullanırlardı. Muhtemelen sabahları yanlışlıkla bir karton kutuyu dışarıda bırakıp işten sonra, soğutma sütü çok çabuk bozulmadan eve döndüğünüzü biliyorsunuzdur. Ancak Vikingler, bugün kullandığımıza benzer bir dizi işlenmiş ürün yaratarak sütlerinin ömrünü nasıl uzatacaklarını biliyorlardı. Yapılacak en önemli şeylerden biri tereyağı yapmaktır. Bu genellikle normal sütte yukarı çıkan krema ile yapılır. Modern bir mutfakta bir kap kremayı yaklaşık 10 dakikada tereyağına çevirebilirsiniz. Viking zamanlarında, birkaç saat boyunca elle çalkalamak gerekirdi. Tereyağınızı yaptıktan sonra, kalan ayran var. Bu, hafif ekşi bir tada sahip, zengin ve besleyici bir içecektir. Biçimlendirildikten sonra oldukça hızlı bir şekilde içilmesi gerekir, ancak tereyağı yapmak çok sık yapılan bir iş olacağından, etrafta çok fazla şey olması muhtemeldir. Kuzeyliler de sütlerinden peynir yaptılar. Onları, diyelim ki keskin bir Cheddar ya da keskin bir mavi peynir yaratacak şekilde olgunlaştıramazlardı. Bunun yerine, peynirler, mozzarella veya paneer gibi şeylere benzeyen yüksek yağlı, yumuşak, lor peynirleri olurdu. Bugüne kadar ayakta kalan bir diğer süt ürünü ise İzlandalıların hala severek tükettiği Skyr'dır. Skyr, Yunan yoğurduna benzer ancak teknik olarak yumuşak bir peynirdir. Biraz ekşi ama aynı zamanda biraz tatlı. Yağsız sütten yapıldığı için doğal olarak yağ oranı düşük ve protein oranı yüksektir. Viking diyetinde vitamin eksikliği yoktur. Pancar gibi kök sebzeleri de çok iyi sakladıkları için, kış ayları boyunca dayanması için genellikle basitçe toprağa bırakılırlardı. Havuçlar da Viking diyetinin bilinen bir parçasıydı, ancak modern portakal çeşitlerimizle karşılaşmış olma ihtimalleri çok düşük. O günlerde havuçlar bir renk yelpazesiydi, ancak çoğu zaman beyaz veya mordu. Marul gibi yeşil yapraklı sebzelere gelince, bunları kendileri yetiştirip yetiştiremeyeceğini bilmiyoruz, ancak diyetin bir parçasını oluşturduklarını biliyoruz. Yenilebilir yapraklar kendilerini yıldan yıla devam ettirmede oldukça iyi olduklarından, daha büyük olasılıkla vahşi doğadan toplandılar. Bildiğimiz kadarıyla Vikingler meyveleri kendileri yetiştirmediler. Bununla birlikte, diyetlerinde çok çeşitli meyvelerin tadını çıkardıklarını biliyoruz. Meyvelerin çoğu bugünkünden çok daha ekşi veya acı olsa da, Vikinglerin onlardan hoşlandığını biliyoruz. Elma ve armut gibi meyve bahçeleri, o zamanlar İskandinavya'nın çoğunda oldukça yaygındı. Kiraz ve erik de mevcut olurdu. Yaban mersini ve ahududu gibi meyveler her yerde bulunur ve kolayca toplanabilirdi. Meyveler hem taze hem de kurutulmuş olarak tüketilirdi. Vikinglerin kendi çevrelerinden tattığı bilinen tek kuruyemişler fındıktır. Cevizden hoşlanırlardı ama bunlar yurt dışından ticaretten geldi. İnsan uygarlığının çoğu için tuz birincil baharat olmuştur. Deniz suyunu buharlaştırarak kıyı şeridi olan her yerde bulunur. Ayrıca Vikinglerin yemeklerini tatlandırmak için otlar ve baharatlar yetiştirdiğini veya en azından topladığını da biliyoruz. Norveç'i bilen herkes, dereotu kesinlikle yetiştirdikleri bitkilerden biri olurdu. Nane, maydanoz, tere ve kekik de yemiş olmaları muhtemeldir. Ayrıca muhtemelen yaban turpu ve hardalı da biliyorlardı. Viking Çağı ilerledikçe ve Vikingler Doğu'dan gelen medeniyetlerle karşılaştıkça, İpek Yolu boyunca gelen biber ve tarçın gibi daha egzotik baharatların hevesli kullanıcıları olduklarını biliyoruz. Çoğu uygarlığın temel içeceği olan süt ve suyun yanı sıra, Vikingler bira ve bal likörünü de severdi. Bira, alkollü bir içecek üretmek için arpanın suyla fermente edilmesiyle yapılır. Muhtemelen lezzet için şerbetçiotu eklemeyi de biliyorlardı. Bu yöntemlerle üretilen bira, modern standartlara göre oldukça zayıf olurdu, ancak içmesi suyun bir kısmından daha güvenli olabilirdi! Mjod yani Bal şarabı ya da Bal likörü, baldan yapılan şaraba benzer bir içecektir. Bol miktarda şeker olduğu için biradan daha güçlü bir içecek elde edersiniz. Mjod, birkaç Meaderies'in açılmasıyla Avrupa'nın bazı bölgelerinde son zamanlarda biraz canlanma yaşadı. Mjod hakkında bilmeniz gereken her şey Mjod: Tanrıların İçeceği Olarak Bilinen Bir Bal Şarabı yazımızda! Ayrıca Vikingler başka meyvelerden şarap yapmış olabilirlerdi. O zamanlar orada üzüm yetiştirmek mümkün olmazdı, bu yüzden uygun şarap Avrupa'nın başka yerlerinden ithal edilmek zorunda kalacaktı. Ama Vikinglerin ellerine geçirdiklerinde gerçek şaraptan hoşlandıklarını biliyoruz! Böylece, hepsini bir araya getirerek Viking yemek zamanları hakkında oldukça iyi bir fikir bulabiliriz. Günde iki öğün yemek yediler. Dagmall adlı doyurucu bir kahvaltı ve Natmall adlı doyurucu bir akşam yemeği. Dagmall için, yetişkinler muhtemelen bazı arta kalan güveçlere, özellikle de üzerinde oluşan kalın hayvansal yağ tabakasına biraz taze ekmekle yardım ederlerdi. Bu, günlük iş için enerji kazanmalarına yardımcı olur. Çocukların Dagmall'ı muhtemelen bal ve meyvelerle tatlandırılmış yulaf lapası olurdu. Nattmall ise genellikle, günün büyük bölümünde, hangi et ve sebze varsa, kaynayan bir güveçti. Skause olarak bilinen yahninin sürekli yenilenme durumunda olması ve birkaç gün sürmesi yaygındı. Her gün, bir önceki gün alınanların yerine tencereye yeni şeyler ekliyorlardı. Neredeyse sürekli pişirme, sert etleri parçalayacak ve mikroplarla ilgili herhangi bir sorun olmadığından emin olacaklardı. Ballı ve meyveli pideler yemeğin sonunda tatlı ikramlarını sunardı. Bütün bunlar bira, bal likörü ve ayranla yıkanırdı. Yılda yaklaşık üç kez bayramlar kutlanırdı. Muhtemelen uzun kışın sonunu karşılayan bahar, hasadı karşılayan sonbahar ve aradaki bir zaman. Kutlamalar normal yiyecekleri içeriyordu, ancak daha fazla miktarda ve çeşitlilikte. Bu, etleri sadece haşlamak yerine kavrulmuş olabilecekleri zamandır. Ziyafetler günlerce sürerdi ve muhtemelen normalden çok daha fazla alkol alırlardı! Vikinglerin deniz görevlerinin çoğunun aslında oldukça kısa olacağını hatırlamak önemlidir. Aylarca süren uzun yolculuklar son derece nadirdi. Ama yine de yemek yemeleri gerekiyor, sadece birkaç gün olsa bile, bu yüzden geldiklerinde baskın yapma ve yağmalama güçleri vardı! Aslında kışa da benzer bir yaklaşım benimserler. Kurutulmuş balık gibi uzun süre bozulmayacak korunmuş yiyecekler yaygın olurdu. Tahıllar, doğru bir şekilde saklandıkları sürece uzun süre dayanabilirler. Elbette, yılın doğru zamanıysa, taze balık yakalama ve pişirme seçeneği vardır. Böylece Vikingler hem denizde hem de karada enerji seviyelerini yüksek tutmak için uygun yemeklerin tadını çıkarabilirlerdi.


Edvard Smith Save ve Remy Malchere Pettersen'den oluşan brenn. Norveç'te rock n roll'un yaşadığının kanlı canlı örneği. Aynı zamanda 90'ların grunge tınılarını andıran brenn.'in vokalisti Edvard ise Kurt Cobain'i görsel olarak andırmasına rağmen sahnedeki duruşuyla bambaşka bir yerde konumlanıyor. Edvard'ın bitmek tükenmeyen çılgın enerjisi brenn.'in stüdyo kayıtlarında bile hissediliyor. Amerikan garaj punk grubu Fidlar'ı da çağrıştıran grup ilhamlarının kendi orijinalliğinin önüne geçmesine izin vermiyor. 2019'da Elsker adlı ilk albümünü yayınlayan grup aynı sene hem Norveç'in Grammy Ödülleri Spelemann'a layık görüldü hem de Norveç Besteciler ve Söz Yazarları Derneği'nden de burs kazandı. Albüm sonrası Vandrer pa solskinn adlı üçüncü teklisini yayınlayan Edvard ve Remy, bu sefer eskisi kadar asabi olmayan daha çok yaz mevsiminin sakinliğinde bir tekli yayınladı. Gün ışığında yürümek anlamına gelen parça yine de sinirli ve agresif gitar tınılarına sahip.


Normalde Bergen'den ses manzaraları sunan müzisyen dePresno yeni albümü Places ile bizi de kendi seyahatlerine dahil ediyor. dePresno'nun gittiği, gidebileceği, hayalinde gitmiş olduğu yerlere adeta ışınlanıyoruz. Eşi benzeri olmayan derinlikli vokallerini sevdiğimiz müzisyen pandemi şartları haricinde genellikle senenin büyük bir kısmını turda veya stüdyoda yeni maceralar peşinde koşarken geçiriyordu. 2021 ise dePresno'nun bir zamanlar tur esnasında farklı şehirlerde gerçekleşen maceralarını peşinde aktaran, bulunduğu yerlerle ilgili hikayeleri özetleyen Places albümünün çıktığı sene oldu. dePresno önceden yaptığı iki eylemi de bir araya getiren ve bunları yapamadığı 2021 senesinde albümünü yayınlamaya karar verdi. Albümün ortaya çıkış hikayesi ise oldukça enteresan. Monochrome ve Technicolour olmak üzere 2019'da iki albüm yayınlayan dePresno daha çok hareketli ve cazip tınılardan etkilenmişti. Ancak katıldığı şarkı yazma kampları, zaman içerisinde dinlediği müziklerdeki değişimlerle birlikte dePresno kendisini birden country ve folk müziğin derin dalgalarında buldu. Hal böyle olunca Aurora, Sigrid ve iris'in de yapımcılığını üstlenen yakın arkadaşı Askjell Solstrand ile Nashville yollarını tuttu. On bir gün boyunca Places albümündeki parçalar üzerinde çalıştı ve albüm hayat buldu. Müzisyenin normalde çalışma prensibinden ve tarzından oldukça farklı bir şekilde konumlanan yeni albümde yine de türler arası geçişler mevcut. Country'den R&B'ye, sonra indie ve pop'a derken başa sarma durumları söz konusu. Places ismi ise aslında dePresno'nun ailesiyle bir nevi girmiş olduğu iddiadan geliyor. dePresno ailesiyle kim daha çok yer gezdi diye bir iddia içerisindeymiş ve bunun aslında hayatının içinden bir anekdot olduğunu söylüyor. Bu anekdotu samimi bulan müzisyen daha önce gittiği, bir şekilde kendisini bağlı hissettiği yerlerle ilgili parçalar yazmak istemiş. Nashville'de temeli atılan parçalar ise Alesund yakınındaki Ocean Sound Recording'te son haline kavuşmuş. dePresno bu stüdyoyu ise dünyadaki en güzel ve en sakin yer olarak tanımlıyor. On iki parçadan oluşan albüm hakkında müzisyen gerçekten gurur duyduğu bir iş olduğunu söylüyor. Albümü dinlerken başından sonuna dinleyici olarak bir maceraya dahil olduğumuzu hissediyoruz. The Moon adlı parça ile başlayan albümün ilerleyen yerlerinde Tokyo, Paris, Nashville, Nordnes gibi yerler eklemleniyor. Albümün kapanış parçası ise elbette müzisyenin memleketi Bergen hakkında. dePresno'nun da dediği gibi yeniden Bergen. Ayrıca dePresno albümün yapım aşamasına dair parçaları teker teker anlattığı, güzeller güzeli Ocean Sound Recording'ten enstantaneler gördüğümüz on beş dakikalık bir belgesel de yayınladı. Albüme dair detayları ve parçaların hikayesini dePresno'nun anlatımıyla dinlemek de çok iyi bir deneyim.