Bellek Müzesi'nin Geçmiş Bugündür temasıyla Tütün Deposu'nda düzenlediği sergi ziyarete açıldı. Türkiye siyasi tarihinin kırılma noktalarından olan 12 Eylül'ü aktaran serginin ana çatısını müzenin dijital alandan fiziksel alana taşıdığı koleksiyonlar ile arşiv malzemesinden parçalar ve içerikler oluşturuyor. 1960-1991 arası döneme odaklanan ve 12 Eylül'den doğrudan etkilenmiş öznelerin kolektif katkılarıyla kurgulanan sergi, Bellek Müzesi koleksiyonları ile etkileşim içinde kolektif veya bireysel olarak üretilmiş sanat eserlerini; yazar, gazeteci ve araştırmacıların çalışmalarını bir araya getiriyor. Darbe sürecinde insanlığa karşı işlenen suçların kaydını tutarak hak ihlallerini görünür kılmayı amaçlayan Bellek Müzesi, 12 Eylül'den bugüne 43 yıldır devam eden adalet mücadeleleri ve geçmişle yüzleşme pratiklerine Sözlü Tarih, Dava Dosyaları, Bellek Nesneleri ve Adalet Arayışı koleksiyonlarını kapsayan bir insan hakları arşiviyle ışık tutuyor.


'90'ların İstiklal Caddesi'nin kültür sanat hayatıyla iç içe geçirenler için Beyoğlu Sineması'nın yeri başkadır. Özellikle sezonun en iyi filmleri seçkileriyle çoğumuzun gözde mekanıydı. MÜJDE IŞIL- 1989'da açılan ve döneminin en modern sinemalarından olan Beyoğlu, yakın zamana dek vizyon filmlerine, festival ve basın gösterimlerine ev sahipliği yaptı. 2017'de borçları yüzünden kapanma noktasına geldi, el değiştirdi. Sanatçıların da destek verdiği kampanyalarla yeniden hayata döndü. Tam her şey yoluna girdi derken pandemi patlak verdi, sinema 2022 yazında kapılarını tümüyle kapattı. İBB Miras, Kasım 2022'de Beyoğlu Sineması'nın işletmesini devraldığını açıkladı. Yenileme çalışmaları yapıldı ve İstanbul'un kapısı sokağa/pasaja açılan nadide sinemalarından biri olarak 4 Ekim 2023'te yeniden açıldı. Açılış programına katılan Türkan Şoray rol alacağı bir filmde yeniden Beyoğlu Sineması'nın perdesinde olmayı dilerken, Atilla Dorsay ise değişen kimliğine rağmen Beyoğlu semtinin kendini yenileyip yaşamaya devam edeceğini vurguladı. Güven Kıraç ilk sinema filmi olan Masumiyetin prömiyerinin burada yapıldığını söyleyerek anılarını anlattı. Sevmek Zamanının kötü adamı Başar'ı canlandıran çok yönlü sanatçı Süleyman Saim Tekcan da bu klasik yapım hakkında konuştu. Konuşmalardan sonra Sevmek Zamanı gösterildi. Sinema salonunun değişip değişmediği, merak edilen başlıca konuydu. Çünkü salon dolu olduğunda seyirci, eğim ve koltukların sıralaması nedeniyle perdeyi görmekte sorun yaşayabiliyordu. Sinemanın salon ve perdesinde radikal bir değişiklik yapılmamış. İBB Miras'ın yenileme çalışmasında sinemanın olduğu biçimde yaşatılması önceliklendirilmiş ve daha çok yaşam alanı olarak mekansal değişliklere gidilmiş. Sinemanın giriş kısmı ve fuayesi çok şık ve işlevsel detaylarla renklendirilmiş. Kırmızı merdivenleri indikten sonra sol tarafınızda Beyoğlu'ndaki sinemaların tarihi ve fotoğrafları karşılıyor sizi. Burada hem Beyoğlu Sineması'nın tarihini hem de Beyoğlu'nun artık var olmayan sinemalarını görmeniz mümkün. Fuaye, aksesuar ve afişlerin yer aldığı yeni oturma alanlarıyla kültür sanat sohbetleri yapılabilecek, çağdaş bir görünüme kavuşmuş.


Yassıada Özgürlük ve Demokrasi Müzesi, 15 Temmuz Şehitleri Anıtı gibi projelere imza atan, şu sıralar Deprem Anıtı ve Cumhuriyet Müzesi üzerine çalışan tasarımcı Sinan Turaman, İnsanların manevi hazlarını görselleştirmeye çalıştığım doğrudur. İşime tutkuyla aşığım. Uyurken bile kalkıp bir şeyi yaptığımı çok bilirim diyor. Açıldığında hayli yankı uyandıran, İstanbul Haliç kıyısındaki Sütlüce Miniatürk'te de emeği bulunan tasarımcı Sinan Turaman, İstanbul açıklarındaki Yassıada Demokrasi ve Özgürlükler Müzesi'nden, Ankara Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi meydanına bakan 15 Temmuz Şehitler Anıtı'na, Çanakkale Zafer Müzesi'nden Özbekistan Ulusal Anıtı'na birçok projesiyle dikkat çekiyor. Kurucu ortağı olduğu 'Outdoor Factory' girişimiyle dünyanın pek çok yerinde anıtlar, masal parkları, kent simgeleri, kinetik heykeller ve kurumsal tema parklar üreten Turaman'ın hayallerini yazılı olarak da kayıt altına almak üzere İstanbul'daki ofisinde buluşuyoruz. Teknoloji, tasarım ve sanat uzmanları etrafımızda sessizce koşuştururken gözümüz kimi projelerin örnek modellerine hayret ve merakla takılıyor. İstanbul'un yanı sıra Şikago, Münih, Doha, Milano gibi şehirlerdeki her ofisine yaratıcı isimler vermeyi ihmal etmeyen Turaman, aynı anda hem bir çocuk heyecanı hem de sihirbaz manyetizmasıyla ürettiği işlerin öykülerini anlatmaya başlıyor. Yassıada'daki Özgürlük ve Demokrasi Müzesi, Turaman'ın öncülük ettiği Outdoor Factory'nin son dönemdeki ilginç projeleri arasında geliyor. Şöyle, belki tasarım yapmayı çok seviyorum. Benim asıl işim zaten resim yapmaktı. Güzel Sanatlar Lisesi'nde yatılı okumamın da buna çok etkisi oldu. Orada gece gündüz, 24 saat resim yapıyorduk. Ama tasarıma iten şey, biraz da öğretmen şansı. Mesela şöyle bir konu geliyordu; Çizdiğiniz şeye insan refleksi karşılık verecek. Çizilen şeyin karşısında ya korkacaksınız ya da bir refleks yapacak şaşıracaksınız, dokunacaksınız. Sandalye üzerine raptiye, masaya da falçatayı üç boyutlu gibi resmettim. Öğretmen girdiğinde, Bu terbiyesizliği kim yaptı? dediğinde, Benim, ben yaptım. demiştim. Sorusunun cevabını, verdiği refleks ile almıştım. Bu beni tasarım yapmaya iten şeydi. Yani, istenen ihtiyaç, ihtiyaca karşılık siz çözümler üretiyor ve cevap vermeye çalışıyorsunuz. Ailede yetenek olması gerekmiyor. Benim ailemde bir heykeltıraş, ressam ya da bir grafiker filan yoktu. Ama şunu biliyorum ki her insan, her çocuk resim yapabiliyorsa bu, sizin konsantrasyonunuzla alakalı. Yani, bu konsantrasyona göre tercih ettiğiniz yolda yürüyorsunuz. Turaman'ın "29 Ekim Yüzüncü Yıl Anıtı" projesinde, ziyaretçi deneyimi ön planda. Garip bakış açısı. Olabilir. Sosyal mühendis kimi zaman hedefin noktası olabiliyor. Çok eleştiriliyorum. Bazen de iyi tarafları olabiliyor. Olumlu da eleştirilebiliyorum. Ama nedense, genelde beni böyle bürokratik işler dönüyor, dolaşıyor, buluyor. Mesela bu Özbekistan Anıtı'nda, Başbakan yarın öbür gün yıkılır mı veya değiştirilir mi gibi bir şey söylediğinde, ancak Özbekistan değiştiği zaman, ancak başka bir ülke olduğu zaman bu da değişebilir. Senin bayrağın, kültürün, geçmişin var. Bir şeyi çizmeden, araştırmadan, yapmadan önce ilk baktığım şey o yerin sosyolojik yapısıdır. Vallahi bana bir psikolog gibi yaklaştınız, hiç böyle düşünmemiştim. Evet, doğru, yani buna bakıyorum. İkincisi, kültürlerine, yemek yiyişlerine... Özbekistan'da yaptığınız şeyi İtalya'da yapmıyorsunuz. Benim ailem orada, İtalya'da yaşıyor. Ailem de sanatın içinde. Oğlum ve kızım güzel sanatlar üniversitesinde. Eşim seramikle uğraşıyor. Kimsenin yapmadığı, düşünmediği Dante Alighieri var. Onun Cehennem Yolculuğu ve Cennete Gidişinin hikayesini müzeleştiriyorum. Mesela bu da yine bir sosyal bakış açısı. İnsanların manevi hazlarını görselleştirmeye çalıştığım doğrudur. Bu da benim hep üzerinde çalıştığım, yapmaya çalıştığım şeydir. Özbekistan Ulusal Bağımsızlık Anıtı, Turaman için bir 'dönüm noktası' niteliğinde. En çok korktuğum şeylerden biri eksik bilgi. Eğer yaptığımız şeyde bilgi eksikliğinden kaynaklı bir hata olursa diye -ki çok şükür böyle bir şey şimdiye kadar başımıza gelmedi- çok korkarım. Yaptığımız müzelerde sergilediğimiz, 'küratörize' ettiğimiz şeyde yanlışlık olursa bu bütün halkayı kırıp döküyor. Riskli aslında. Ama ben işime tutkulu aşığım. Eğer öyle olmasa zaten belirli bir seviyeye gelemezdim. Uyurken bile kalkıp bir şeyi yaptığımı çok bilirim. Uyurken bile düşünüyorum. Sağlık açısından benim adıma kötü bir şey ama bir şeye konsantre olduğumda uyusam bile uyumuyorum. New York 9/11 müzesini bilirsiniz; iki devasa yarık mimarisi içine sürekli akan su ile dramatik birikim oluşturan bir anıt. Beni en çok kışkırtan, 11 Eylül 2001'e ağıt yakılan bu yalın müze içindeki çok sayıda metal kutuydu. Çöp tenekesi sandığım bu kutular aslında duygulu ziyaretçilerin gözyaşları için biriken peçeteler konsun diye bırakılmıştı. Ama bu, sizin o detayda gördüğünüz büyüklük. Kocaman beyaz bir alanda, küçücük siyah bir nokta herkes tarafından algılanmaz. Bakmak başka, algılamak çok başka bir şey. Yani, mesela popüler olduğu için Louvre Müzesi'ne giriliyor diyelim. Sürekli fotoğraf veya 'selfie' çekiyorlar. Ama hiç kimsenin önünde durmadığı birçok eser var. Bazı müzelerde seramik sobalar bile sanat eseri. Görmez geçeriz. Tablolar, heykeller gibi değerliler bence. Sizin söylediğiniz o 'tenekelerin' size verdiği psikolojik hissiyat aslında tasarımcının Bakalım kaç kişi bunu anlayacak, dediği bir detay. İşte ben de açılışa üç gün kala, Özbekistan'daki anıtta 180 m2 alanı söktürdüm. Niye söktürdüğümü sordular. Çünkü ben orada iskele indikçe yanlış detaylar görüyordum. İmalat hatası görüyorum. Başbakan geldiğinde, Bunları niye söküyorsun, açılıştan sonra baksanız, dediğinde, benim gibi biri gelip Bunu böyle mi yaptınız, bu adamla boşuna çalışmışsınız, derse bu benim için çok büyük yıkım olur. Bundan sonrası için ülkem, şirketim riske girer. Sizin prestijiniz de 'iş bilmez' bir adamla iş yaptığınız için sarsılır. Sizin o 11 Eylül anıtında gördüğünüzü, karşılaştığı psikolojik gereksinimler üzerinden düşünmüştür tasarımcı. Ben şu anda 'Deprem Anıtı' için çalışıyorum. Herkesin anlayabileceği tek bir form, 'siyah kurdele' üzerinden gittim. Konumu henüz kesinleşmedi. Kahramanmaraş olması, bu işin merkezinin olması söz konusu. Benim gönlümden Hatay geçiyor ama bunun nerede olduğunun çok büyük bir önemi yok. Neticede Ateş düştüğü yeri yakar, dediğimiz için 10 şehrin de merkezinde bir yer olabilir. Benim burada anlatmak istediğim şey şu: Abartmadan, fazla yoruma açık olmadan, global ve minimal bakış açısı ile afeti nasıl anlatabilirim? Yine global bir estetikle nasıl anlatabilirim, buna çalıştım. Belki diğerleri gibi detaylar yok ama onda da iş bittiğinde benzer detaylar olacak. Siyah kurdele, bu kadar basit. Bazı şeyleri yormaya gerek yok. Yan taraftan baktığımızda form olarak ne olduğu algılanmıyor olabilir. Ama üzerinde iki tane 'Richter' var. Bunların biri Kahramanmaraş, diğeri Elbistan. Burada bayrak, her zaman yarıya inmiş vaziyette. Altında ise yıkıntıların üzerinde sürekli akan bir su. Bu akan su sadece temiz bir sayfa açmayı sağlayacak. Sen geçmişten dersini bir şekilde alabiliyorsan, alacaksın. Orada binlerce insan öldü, o kadar basit değil, bir anıt yapayım da geçeyim diye değil... Ayrıca Yeni Yüzyıl anıtımız, Beyefendi ile görüştüğümüzde netleşecek. Aslında bir şey yaptım. Tek bir alanda, Türk Tarih Müzesi ve Cumhuriyet Müzesi. Türkiye milleti burada kronolojik olarak bir yükselişe giriyor. Anıtın en üst kısmını boş bırakıyorum. Burada bayrak mı olması lazım, hiçbir şey olmaması mı gerekiyor? Biraz karşı tarafa bırakmak gerekiyor. Bu yapının altında müze bulunuyor, orta kısmında ekran yer alıyor. Bir amfi, dinlenme alanı, yürüyüşten de müzeye geçilebiliyor. Maalesef, 100 senedir Cumhuriyet Müzesi yapılmamış! Niye yapmıyorsunuz? Ben bunu 400, 1000, 5 bin m2'de çizdim. Bir Cumhuriyet Müzesi yapılmaz mı? Her yere Atatürk heykeli dikiyoruz. Biri de, 'Atatürk ne yapmış, bunu bir anlatayım,' demiyor. 'Yas' halini siyah kurdele ile sunacak 6 Şubat Deprem Anıtı, yeni projeler arasında. Var, evet. Şu an bununla uğraşıyorum. Mümkün olduğunca minimal ve modern bir şekilde ilerletmeye çalışıyoruz. Dante benim için çok önemli. Tıpkı Kur'an-ı Kerim'deki ayetleri ilk yazılı hale getiren İmam Buhari gibi... Kimse bana bunu yap, sıfırdan getir filan demedi. Dante'nin Cehennem Yolculuğu ve Cennete Gidişinin hikayesinden yola çıktığım dijital bir müze. Tasarımımızda diyor ki, Burada bütün umutlarınızı geride bırakın. Şimdi Hıristiyanlarda şöyle bir şey vardır, öldüklerinde gözlerine bozuk para koyarlar. Bu müzeye de bozuk paralarla giriliyor, sizi bir kayıkçı alıyor, 'Limbo'da, ilk günaha götürüyor. Bu salonda yalnızca kırmızı kırmızı, ayak izlerinizi görebiliyorsunuz. Yine baktığımız zaman 'yeterince iman edemeyenler' burada maneviyatla ilgili bir şeye gitmiş. Şehvet, kıskançlık, ihanet gibi unsurları buraya üç boyutlu olarak koyuyor ve günahları salonlara ayırarak bu işin yolculuğunu anlatıyor. Benim bunu yapmam gerekiyor. Sadece konuyu dijital sergileme ve müzecilikle değil, kendi adıma ve sosyal olarak da çok başka bir şey deneyimleyeceğim. Önüm bundan sonra Mimar Sinan için de açılacak. Bence Anadolu. Sonrasında sanki Maya - Mısır gibi geliyor. Birbirinden çok uzak olmasına rağmen mimari olarak yakın çizgide olmaları, bana çok garip tesadüf gibi geliyor. Orada bir grilik var. Zaten onu çözdüğümüz zaman ya burada olmayacağız ya da çok başka yerde olacağız. Mesela bir şey düşünüyorum; Malezya'daki Putra Camii'ni nerede göreceğim? Veya Mescid-i Aksa'yı nasıl görebilirim? Bunu çok düşünüyorum. 1453 yılına gidelim, Fatih Sultan Mehmed Ayasofya'da ilk namazı kılıyor. Ya da 1071'e gideyim, Alparslan Kars'ta... Yine maneviyata dayalı ama göremediğimiz, keşke dediğimiz yerlere, zaman makinesi gibi bizleri göndermek istiyorum.


Araştırmacı yazar ve akademisyen Sevecen Tunç tarafından kaleme alınan İstanbul'un Baylan'ı: 100 Yıllık Serüven kitabı, 1923'ten günümüze markanın yolculuğunu, Cumhuriyet tarihine koşut biçimde, tarihi dönemeçlerin, değişimlerin, toplumsal ve ekonomik gelişmelerin izlerini sürerek anlatıyor. Kitaptan yola çıkarak küratörlüğünü Tunç'un, tasarım ve kurgusunu Burçak Madran'ın üstlendiği sergide ise Baylan'ın asırlık tarihine ışık tutan fotoğraflar, belgeler, geçmişten günümüze kullanılan mutfak ekipmanları, birbirinden farklı tasarımlardaki çikolata ve şekerleme kutuları ziyaretçiye sunuluyor. Köklü tarihi, ülkemizin yeme-içme kültürüne yaptığı engin katkılar, gerçekleştirdiği sayısız ilk ve her daim koruduğu yenilikçi tavrı sayesinde Baylan, gastronomi alanında ülkemizin sayılı markalarından biri olarak anılıyor. Arnavut kökenli Filip Lenas ve Yorgi Kiriçis'in 1923 yılında Beyoğlu'nda Deva Çıkmazı'nda açtıkları ilk şubeyle başlayan Baylan yolculuğu, kesintisiz biçimde günümüze kadar devam ediyor. Baylan'ın kurucu ailelerinin son temsilcisi Harry Lenas, hayata veda etmeden önce Baylan'ı Altınmarka Grubu'na emanet ederek bu asırlık markayı geleceğe taşıyor. Altınmarka Grubu'nun şeref markası kabul ettiği Baylan'ın bugün 60 yılı deviren Kadıköy şubesinin yanı sıra Bebek, Galataport ve Kız Kulesi'nde de birer şubesi bulunuyor. Baylan'ın tarihinin kültleşen ismi Türkiye'nin ilk okullu pastacısı Harry Lenas, Baylan'ın imza tadı Kup Griyenin yaratıcısı olarak biliniyor. Sadece Baylan'ın markalaşma sürecinin kahramanı değil, aynı zamanda pastacılık ufkuna sayısız yenilik getiren bir duayen olan Harry Lenas, espresso kahve, cappucino, İtalyan dondurmaları, milkshake, tiramisu, İskandinav kanepeleri ve tam yağlı gravyer peynirden yapılan hakiki tostları da İstanbul'a ilk getiren kişi olma özelliğini taşıyor. İstanbul'un Baylan'ı: 100 Yıllık Serüven, Baylan'ın 1923'ten günümüze kadar olan yolculuğunu kronolojik bir akışta anlatıyor. Kitap, yalnızca bir kurum tarihi çalışması olarak değil; İstanbul'un kültürel hafızasına dönük çok katmanlı bir araştırma olmasından dolayı bir arşiv niteliği taşıyor. Geçtiğimiz yüz yıl boyunca İstanbul'un pek çok önemli lezzet durağı zamana yenik düşerek kaybolup giderken, Baylan'ın yoluna kesintisiz bir şekilde devam edebilmesinin sırrı da bu kitapla aydınlanıyor. Şekerleme ve pastacılık kültürümüzün başlangıç ve gelişim yıllarına da ışık tutan kitap, gastronomi literatürümüze anlamlı bir katkı sağlıyor. Tüm bunlarla beraber, bir dönem kültür ve sanat insanlarının buluşma mekanı haline gelen ve Baylancılar olarak anılan bir edebiyat ekolüne ev sahipliği yapan Beyoğlu şubesinin öyküsü, edebiyat tarihimize düşülen kıymetli bir not niteliğinde. Cumhuriyet tarihine damga vuran; yerli sanayii teşvik hamlelerinin, Öz Türkçecilik hareketinin, 6-7 Eylül olaylarının, 1964 Sürgünü'nün ve daha nicesinin Baylan tarihindeki izleri bu kitapta sürülüyor. Araştırmacı yazar ve akademisyen Sevecen Tunç'un kaleme aldığı İstanbul'un Baylan'ı: 100 Yıllık Serüven adını taşıyan kitap, titiz bir arşiv çalışmasının ürünü. Tasarımını Bülent Erkmen'in danışmanlığında BEK Ajans'ın üstlendiği kitapta, kurum arşivinden daha önce gün yüzüne çıkmamış etkileyici fotoğraflar da yer alıyor.


90'li yılların sonundan bu yana sürdürdüğü sanat pratiğiyle, güncel sanata yön veren akımlar içerisinde anılan Britanyalı sanatçı Mat Collishaw, yeni solo sergisi Aritmi ile, sanat, bilim ve tarih disiplinlerinin perspektifinden önermeleri, yapay zeka teknolojileriyle birleştiriyor. Sanat ve bilim alanından iki önemli isim olan Albrecht Dürer ve Ernst Haeckel'ın çalışmalarını referans alan Collishaw, doğanın bozulmakta olan ritmini görselleştiriyor. Aritmi, Dürer gibi Rönesans sanatçılarının dünyaya olan bakışımızı geliştirmek için son derece önemli olduğuna inandıkları ampirik yöntem ve doğa gözlemi kavramlarını gündeme getiriyor. Tıpkı Dürer gibi, Collishaw da yaklaşmakta olan felaketle ilgileniyor. Sergi kapsamında sergilenen Sonuna Dek başlıklı video çalışması, 19. yüzyılın kolonyal dünyasında bitkilerin denizaşırı taşınmasını sağlayan ve bir terraryum formu olan Wardian Kutuları'ndan yola çıkıyor. Samuel Barber'ın Adagio For Strings eseri eşliğinde akan videoda doğanın yıkımı ve yeniden canlanışı dramatik bir biçimde birbirini izliyor. Melez Gücüanimasyon videosu ise doğa/kültür ikiliğini ele alırken, vahşi yaşamın Londra Ulusal Galerisi'ni, dolayısıyla insanın doğaya alternatif olarak ürettiği kültürü ele geçirişini çarpıcı bir biçimde görselleştiriyor. Collishaw'un Pandora isimli çalışması ise İstanbul Boğazı'ndan ilham alıyor. Sanatçı, Haeckel'ın deniz yaratıkları illüstrasyonlarıyla Albrecht Dürer'in Mahşerin Dört Atlısı adlı ahşap baskısını yapay zeka yardımıyla dönüştürerek özgün bir ilüstrasyon üretiyor. Sanatçının imza işi olan zoetrop formatında kurguladığı çarpıcı enstalasyonu Çınlayan Sirenler ise denizanası türlerinin doğal ritimleri dışındaki aşırı çoğalmalarını vurguluyor; bu istilacı canlıları doğanın zekasını sembolize eden kapana kısılmış ahtapot ile karşılaştırıyor. Mat Collishaw, felsefe ve bilim tarihini katederek doğayla bağ kurmak için kuramların yanı sıra duyuların ve hayal gücünün gerekliliğini vurguluyor. Aritmi, teknolojinin yardımıyla doğaya ve doğayla ilişkimize dair yeni görme yollarını araştırıyor. Necmi Sönmez küratörlüğünde, Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu'ndan bir seçki sunan Dijital Mitolojiler, Yeni Medya Sanatının farklı üretim olanaklarıyla şekillenen deneysel yaklaşımlarını ön plana çıkarıyor. Artık güncel yaşamın bir parçası olan dijital tecrübeler, 2000'li yıllardan itibaren yaratıcı sanatçılar için daha önce mümkün olmayan birçok araştırmanın kapılarını araladılar. Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu bu tür araştırmalar üzerine yönelen karakteriyle dijital imge üretiminin altını çizdiği yeni görselliğin izini sürmektedir. Sergi bu görselliğin gündeme getirdiği imgeleri karşılaştırmalara dayanan bir yaklaşımla büyüteç altına alıyor. Yeni Medya Sanatı örneği olan neon heykeller, video yerleştirmeler ve manipüle edilmiş fotoğraflar, klasik üretim teknikleriyle şekillenmiş kolaj, tuval, kağıt çalışmalarıyla bir araya geldiklerinde hareketli imge ile duran imge arasındaki farklılıklar, eşzamanlı olarak belirgin bir hal alıyor. Dijital Mitolojiler kapsamında, Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu'ndan daha önce sergilenmemiş dört yeni eser de izleyiciyle buluşacak.


Bu parçayla projenin tonunu belirlemek önemliydi. Adına yakışır şekilde, ağır bir şarkı ve onu yönlendiren harika bir riff var... Ama aynı zamanda nakaratta, albümün geri kalanının getirdiği ışığı ve gölgeyi gösteren gerçek bir melodi de var, diyen Bruce Dickinson Ve videoyu görene kadar bekleyin! diye ekleyerek hayranlarının heyecanını ikiye katlıyor. The Mandrake Project turnesinde Bruce Dickinson'a gitarda Roy Z, davulda Dave Moreno, basgitarda Tanya O'Callaghan ve klavyede Mistheria'dan oluşan olağanüstü grubu eşlik edecek. Dickinson ve grubu, İstanbul konserinde yeni ve eski şarkıların bir arada yer aldığı bir set-list çalacak.


Rusya'nın Alabuga şehrinde düzenlenen Bashnya Genç Sanatçılar için Uluslararası Yaratıcı Atölye, dünyanın çeşitli ülkelerinden bilim ve sanat insanlarını bir araya getirdi. Rusya'nın Alabuga şehrinde düzenlenen "Bashnya Genç Sanatçılar için Uluslararası Yaratıcı Atölye" etkinliği kapsamındaki sempozyuma, EMART Genç Yetenekleri Güçlendirme Vakfı'nın düzenlediği Hayal Melodileri Resim Yarışması'nın birinci ve ikinci başarı ödülü sahibi güzel sanat öğrencileri, Türkiye'yi temsilen katıldı. Alabuga Ulusal Tarih ve Mimarlık Müzesi'nin düzenlediği VI. Uluslararası Bashnya Sanat Sempozyumu'na Türkiye'den Ali Duman ve Emre Tura katıldı. Etkinlik, aktif atölye çalışmalarıyla 10 gün içinde üretilen eserlerin yer aldığı sergi ve düzenlenen törenle tamamlandı. 16 Ağustos'ta açılan sergi, önümüzdeki günlerde Rusya'nın çeşitli şehirlerinde de sergilenecek.


Solo kariyerinde 16 albüme sahip Stern'le 21 Ekim Cumartesi günü CSO Ada Ankara'da vereceği konser öncesi müzik felsefesi ve çalışmaları hakkında konuştuk. Türkiye'de pek çok kez konser verme fırsatım oldu. Bunu seviyorum. Türkiye'de çok güzel insanlarla tanıştım. Yakında Ankara'da olmayı sabırsızlıkla bekliyoruz! Harika bir grupla geliyorum. Eşim Leni Stern gitar çalıyor, şarkı söylüyor ve bir şarkıda Afrika enstrümanı goni çalacak. Tabii ki Dennis Chambers davul çalacak. Lincoln Goines ise bas çalacak. Lincoln ve Dennis'le uzun yıllardır çalıyorum ama birlikte çalmayalı uzun zaman oldu. Dolayısıyla bu çok özel olacak. Bob Franceschini tenor saksofon çalıyor. Muhteşem bir saksofoncu. Çoğunlukla benim şarkılarımı çalacağız ama eşimin şarkılarından da birini birlikte çalacağız. Jaco Pastorius ve elbette Miles Davis, Michael Brecker, Randy Brecker, Joe Henderson gibi harika müzisyenlerle çalabildiğim için şanslıydım. Tüm bu insanlarla birlikte çalabildiğim için çok şey öğrendim. Ama bunların hiçbiri olmasaydı da hala gitar çalmaya devam eder ve her gün pratik yapardım. Diğer genç yeteneklere de bunu önereceğim. Ne olursa olsun çalmaya devam edin ve müziğin bir kalp dili olduğunu unutmayın. Bu en önemli kısım. Elbette teknik önemli ama en önemlisi müzikte duygularınızı ifade edebilmek. Her yerden ilham alıyorum ama elbette en çok diğer müzisyenlerden öğreniyorum. Bazılarına öğretiyorum ve sanırım öğrencilerimden onların benden öğrendiklerinden daha fazlasını öğreniyorum. Müzikte çok fazla ilham var. Sadece onu bulmanız ve ondan öğrenmeniz gerekiyor. Kendi müziğimin çoğunu kaydedebilmiş olduğum için çok mutluyum. Bu fırsatı yakaladığım için kendimi çok şanslı görüyorum. Yeni bir albüm tamamladım. 2024 baharında hayata geçecek. Yeni bir albüm yapmak her zaman zordur çünkü yapabileceğimin en iyisini yapmak isterim. Yapacak çok iş var ama bir yandan deneyimlerden çok şey öğreniyorum. Plaklarımın her birinde gerçekten harika müzisyenlerle çalıştım. Bunu yapabildiğim için gerçekten şanslıydım. Bu yeni albümüm için de geçerli. Bu albüme vereceğim isimden emin değilim ama sanırım ona Echoes ve Diğer Şarkılar adını vereceğim. Christian McBride, Chris Potter, Antonio Sanchez, Jim Beard, Richard Bona, Dennis Chambers ve eşim Leni Stern yeni kaydımdalar. Hepsi o kadar güzel çaldırlar ki! Plaklarımdan hangisinin favorim olduğuna karar vermek benim için çok zor. Elimden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyorum ve yazarken ve çalarken kalbimi ve ruhumu müziğe katmaya çalışıyorum ve sonra onu bırakıyorum; umarım başka dinleyiciler de onunla bağlantı kurar. Aslında kendime ait favori bir albümüm yok. Kayıt için yazarken ve kayıtta çalarken elimden gelenin en iyisini yapıyorum. Son kaydımda tüm müzisyenlerin çalma şekli hoşuma gitti ve söylediğim gibi 2024 baharında çıkacak. Umarım dinlersiniz ve beğenirsiniz.


Dört yıl önce yitirdiğimiz SİYAD üyesi, film ve caz eleştirmeni Cüneyt Cebenoyan, dostlarıyla program yaptığı Açık Radyo ile İKSV'nin düzenlediği özel bir doğum günü akşamıyla alkışlanacak. MİLLİYET SANAT / Bundan dört yıl önce, 3 Ağustos 2019'da yitirdiğimiz sinema ve caz eleştirmeni, Açık Radyo programcısı ve SİYAD üyesi Cüneyt Cebenoyan adına, anlamlı bir dizi etkinlik düzenlenecek. Gazeteci-yazar Cebenoyan, 3 Ağustos 2019'da geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetmişti. Ablası, arkeolog Yasemin Cebenoyan'ı sinema eleştirmeni Onat Kutlar ile 1994'te Taksim'de düzenlenen bombalı PKK terör saldırısında; oğlu, anne ve babasını ise 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde yitiren Cebenoyan anısına, İKSV ve Açık Radyo ile Doğan Kitap'ın girişimiyle düzenlenen doğum günü, 16 Eylül'de İstanbul Şişhane'deki İKSV binasında bulunan Salon İKSV'de, saat 20:00'de yapılacak. Bu kapsamda, Açık Radyo Editörü Didem Gençtürk'ün sosyal medya üzerinden verdiği bilgiye göre Cebenoyan'ın 2014-2016 arasında Açık Radyo'da hazırlayıp sunduğu "Erguvani İstimbot" programı da, eleştirmen ve yazarın doğum gününde özel bir kitap olarak dostları ve kamuoyu ile paylaşılacak. Cebenoyan'ın program yazılı dökümlerinin dostlarınca paylaşılmak suretiyle ortaya çıkan kitabın editörlüğünü, Cebenoyan'ın kızı Elif ile arkadaşı Sıla Tanilli üstleniyor. Doğan Kitap Yayın Direktörü ve Cebenoyan'ın dostu Cem Erciyes'in desteği ile yine aynı yayınevinde basılan "İstimbot" adlı kitapta, Cüneyt Cebenoyan'ın dostları Tayfun Pirselimoğlu ve Ömer Madra'nın sunuş yazılarına, sanatçı Ceren Oykut'un çizimi refakat ediyor. Gülgün Çarkoğlu'nun da katkıda bulunduğu kitabın telif geliri ise, Bütün Çocuklar Bizim Derneği tarafından Cebenoyan anısına başlatılan "Çocuk ve Sinema Buluşmaları" için fon olarak kullanılacak. Açık Radyo bu kapsamda, "İstimbot"tan yıllar öncesine dayanan dostluğu ile Cebenoyan'ın anılacağı akşamda anısına çalınacak parçalar ve hatıra kareleri için de bir sosyal medya kampanyası düzenlemiş bulunuyor. Etkinliğe bu şekilde katılmak isteyenlerin, nazli. zaman@acikradyo. com. tr e-mail adresini kullanmaları gerekiyor. "Sevgili Cüneyt, yıllar boyunca seni sarsan kayıplardan nasıl etkilendiğini, ama aynı zamanda nasıl mücadele ettiğini gözledim. Sinema yazarları grubundan yakın dostun Uğur Vardan, senin 1999 depreminin 14'üncü yılında, 2015'te yazdığın köşe yazında belirttiğin "Zaman tedavi etmez" inancını "hep yanında, içinde, ruhunda, bedeninde" taşıdığını söylüyor.


Şilili oyuncu Manuela Martelli'nin ilk uzun metraj yönetmenliği olan 1976, diktatör Pinochet'nin darbeci yönetiminin, bir ev kadınının yaşamındaki etkisine ve farkındalığına odaklanıyor. Filmin kahramanı Carmen orta üst sınıf, hali vakti yerinde bir ev kadını. Onu ilk gördüğümüzde yazlık evinin duvarı için özel bir renk seçmeye çalışıyor. Dışarından bir kadının arabaya alıp zorla götürüldüğünde ne olduğunu anlamaz biçimde etrafına bakıyor. Ama kasabanın rahibi gelip ondan 20'li yaşlarındaki yaralı bir çocuk için yardım istediğinde, içinde yaşadığı ülkenin vahim tarafıyla yüzleşiyor. 1976, başta ülkemizde de vizyona girmiş Machuca olmak üzere birçok filmde rol almış Şilili oyuncu Manuela Martelli'nin ilk uzun metraj yönetmenliği. Dünya prömiyerini 2022 Cannes Film Festivali'nin Yönetmenlerin 15 Günü Bölümü'nde yapan film, burjuva sınıfından bir kadının uyanışı üzerine kurulu. Dönem ise Şili'nin en karanlık zamanı olan Pinochet'nin diktatörlük yılları... Senaryosuna da imza attığı filmde Martelli, bir kadın olarak bir kadının bakışını ve uyanışını anlatırken toplumun kendine gelişini, sessizliğini bozmasını, sorgulamasını kadın karakter üzerinden simgeselleştiriyor. O dönemde Şili'de birçok anne kayıp eşinin, çocuğunun en azından cenazesine ulaşmaya çalışırken Carmen'in konforlu hayatına devam edişi, Naziler Yahudi katliamı yaparken haberi yokmuşçasına gündelik hayatına devam edenleri anımsatıyor. Görmek ya da duymak istemeyince ne coğrafya ne de diktatör fark ediyor yani. Carmen'in doktor olmak istemesi ama babası tarafından evlendirilmesi, bu vesileyle 'doktor eşi' unvanını alması ama İkinci Dünya Savaşı zamanı Kızıl Haç'ta görevli olarak çalışmış olması, onun özünde ayakları yere sağlam basan bir kadın olduğunu ama ataerkil düzende sıradan bir ev kadınına dönüştürüldüğünü gösteriyor. Bir burjuva eş olarak rahibin yardım teklifini kabullenmesi de toplumun ona biçtiği kalıpların dışında işe yarama, çalışma isteği. Bu kararı onu direnişçilerin dünyasına sokuyor. Manuela Martelli ilk uzun metraj yönetmenliğinde, Alan J. Pakula'yı anımsatan bir gerilim ve paranoya atmosferi kuruyor. Carmen'in takip edildiği, arabasına girildiği, telefonlarının dinlendiği gibi durumlarda seyirciyi de bu 'gerçekçi' paranoyaya dahil etmeyi başarıyor. Şili'nin en tanınmış oyuncularından olan Aline Küppenheim'in yalın ve gerçekçi performansı filmin etkisini büyütüyor. Özellikle yakın yüz planlarında Küppenheim, Juliette Binoche'u anımsatıyor. Eski nesil aksiyon yıldızlarını bir araya getiren The Expendables/Cehennem Melekleri yaklaşık 13 senedir perdeyi renklendiriyor. İlk filmin hasılatının 300 milyon dolara yaklaşması üzerine devam filmleri gelmiş ama üçüncü filmin 100 milyon dolar bütçesini anca ikiye katlayabilmesi üzerine seri, 2014'ten beri 'olmasa da olur' moduna geçmişti. Sylvester Stallone'nun önayak olmasıyla dördüncü filme hız verildi, eski ekip toparlanmaya çalışıldı. Ama Arnold Schwarzenegger, Jean-Claude Van Damme gibi ağır toplar geri dönmedi. Stallone'un kötü adam olarak kadroya katmak istediği Jack Nicholson da dışarıda kaldı. Expend4bles/Cehennem Melekleri 4te eski kadrodan Sylvester Stallone, Jason Statham, Dolph Lundgren ve Randy Couture geri dönerken 50 Cent, Megan Fox, Andy Garcia yeni katılan isimler oldu. Cehennem Melekleri 4 açık denizde bulunan bir nükleer füze gemisinin teröristlerce ele geçirilmesi üzerine ekibin harekete geçip onları duruma operasyonunu anlatıyor.


Çukurova Çağdaş Sanat Kültür ve Eğitim Vakfı tarafından düzenlenen Yapabiliriz başlıklı Uluslararası Akdeniz Bienali/Çağdaş Sanat, 30 Kasım'a dek sürecek. Çukurova Çağdaş Sanat Kültür ve Eğitim Vakfı'nın uzun vadede kurmayı amaçladığı uluslararası bir çağdaş sanat müzesi ve koleksiyonunun oluşturulması vizyonu için anlamlı ve somut katkılar geliştirmeyi amaçlayan, Fırat Arapoğlu, Seyhan Boztepe ve Tansel Türkdoğan'ın küratörlüğünde düzenlenen etkinlik "Yapabiliriz" teması ile Akdeniz'in birleştirici ve dönüştürücü gücünü vurguluyor. Ulusal ve uluslararası sanatçıları bir araya getiren bienal sanatçılar ve yapıtları aracılığıyla Akdeniz'in ortak mirası ve geleceğine dair umut ve hayallerini yansıtmayı amaçlıyor. Uluslararası Akdeniz Bienali, sanatın değişim ve dönüşüm için bir araç olabileceğini ve Akdeniz'in daha adil ve barışçıl bir bölge haline gelmesine katkıda bulunabileceğini gösteriyor. Bienal, Akdeniz bölgesinde yer alan Çukurova'nın dört bir yanına yayılmış kentlerde aynı anda birleşik olarak düzenleniyor. Bienalin ana merkezi Tarsus. Fakat bienal Mersin, Adana, Osmaniye, Hatay, Kahramanmaraş ve Afşin'de gerçekleşiyor. Bienal, bu kentlerin tarihi ve kültürel zenginliğini de yansıtmayı amaçlıyor. Böylece Uluslararası Akdeniz Bienali, Akdeniz'in yaratıcı ve üretken enerjisini göstermek ve bölgenin geleceğine dair umut ve hayalleri paylaşmak için bir fırsat sunarken Akdeniz'in daha adil ve barışçıl bir bölge haline gelmesine kültürel katkılarda bulunmayı hedefliyor. Bienal, ana sergi mekanlarında bienalin ana temasını ve amaçlarını yansıtan ulusal ve uluslararası sanatçıların çalışmalarını bir araya getiriyor. Bunun yanında bienalin ana temasını farklı açılardan yansıtan paralel sergilerle farklı sanat disiplinlerini ve Akdeniz'in farklı bölgelerini de kapsıyor. Ayrıca eğitim ve atölye çalışmaları aracılığıyla Akdeniz'in kültürel mirasını ve geleceğini keşfetmek isteyenlere fırsatlar sunarken, performanslar ve etkinlikler aracılığıyla Akdeniz'in zengin kültürünü ve geleneklerini yansıtmayı amaçlıyor.


İzmir Bayraklı'daki Folkart Gallery'de açılan Karanlıkta Akan Bir Yıldız sergisi, Cumhuriyetin kurucusuna dair görülmemiş pek çok hatıra, yazışma, sanat eseri ve kitabı pek çok koleksiyondan derliyor. Proje direktörlüğünü Fahri Özdemir'in üstlendiği, Ankara ve İstanbul'a da taşınacak ve arşivsel kitabıyla da takdir toplayan etkinlik, Mustafa Kemal Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'ne 'yüz yılda bir' denebilecek bakış açıları kazandırıyor. Cumhuriyetin 100'üncü yılında düzenlenen Karanlıkta Akan Bir Yıldız: Mustafa Kemal Atatürk sergisi, İzmir Bayraklı'daki Folkart Towers'ın B kulesinin 18'inci katında ziyarete açıldı. Proje Direktörlüğü Fahri Özdemir'e ait, küratörlüğünü Özdemir Erdem'in üstlendiği sergi, 31 Mart 2024'e dek bu adreste yer bulduktan sonra, Ankara Cer Modern ve İstanbul'a doğru yol alacak. Adını Nazım Hikmet'in Kuvva'yı Milliye Destanında bir şiir dizesinden alan ve yakın zamanda kaybettiğimiz tarihçi Prof. Dr. Zafer Toprak'ın da kitabı ve projesi dahilinde büyük emeklerini taşıyan sergide, Cumhuriyetin kurucusuna ait özel çok sayıda orijinal eşyanın yanı sıra, Türkiye'nin Kurtuluş Savaşı'nı belgeleyen son derece özel unsurlar da, çeşitli müze ve koleksiyonlardan harmanlanan bir bütünlük içinde İzmir'e taşınıyor. Bu arada serginin vesile olduğu merhum Prof. Dr. Toprak imzalı miras - kitabı ise Ocak ayında okurla buluşturulacak. 9 Eylül 1927 tarihli Birinci İzmir Sergisi vesilesiyle 11 pul ile çıkarılan ve Gazi Mustafa Kemal tarafından orijinal ıslak imzalı Türkçe ve İngilizce tanıtılan hatıra puluna da yer verilen sergide, Atatürk'ün bilinen en eski kartvizitlerinden biri, "Erkan-ı Harp Namzetlerinden Mülazımıevvel Mustafa Kemal ibaresiyle okunabiliyor. İzmir ve çevre illerden daha şimdiden, rehberli, birer saatlik ve tur başına 100 ziyaretçilik, en az bir haftalık okul ve özel ziyaretçi turlarının şimdiden rezervasyonu yapılmış bulunan serginin gördüğü büyük ilgi ise, Folkart kadrosunu da son derece mutlu ediyor ve 29 Ekim'e bambaşka bir ruh kazandırıyor. Etkinlikte öne çıkan parçalardan bir diğerinde ise, Atatürk'ün Çanakkale Savaşı sırasında Anafartalar Grup Kumandanlığı'yla kullandığı Arıburnu haritasının orijinali görülüyor. Buna, aynı duvarda Çanakkale Savaşı sırasında İzmir'in savunma planını gösteren kroki eşlik ediyor. Paşa'nın, Osmanlı Sarayı'na sunulan, Osmanlı Paşası üniformalı ve bilinen en eski, nadide kartpostalı. Gazi Mustafa Kemal'in kullandığı sigaranın, taktığı kravatı, bastonunun ve GMK ibareli fildişi sigara tabakasının da görülebildiği sergi bunların yanı sıra Cumhuriyet Halk Fırkası'nın 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde toplanan ikinci kongresinde 36 saat süre ile okuduğu büyük Nutuk'un Viyana'da özel olarak 500 adet basılan versiyonunun dönemin Gümüşhane milletvekiline ait olan 10 haritalı, 627 sayfalık versiyonu ile de görülebiliyor. Yine sergi, Nutuk'un K. F Koehler Verlag Yayınları tarafından yapılan Fransızca baskısı, Atatürk'ün vasiyetinin taslak ve noter onaylı hali, kendisine ait çok sayıda ıslak imzalı fotoğrafa yer verirken, TIME dergisinin 24 Mart 1923 tarihli kapağıyla tarihe mal olan Atatürk'ün, Türkiye'de sadece dört kopyası bulunan bu yayınla da kutlandığı etkinlikte ayrıca, Cumhuriyet Bayramı'nın 10'uncu yıldönümü üzerine basılan özel kutlama afişi ayrıca dikkat çekiyor. Atatürk'ün büyük yer kapsadığı afişte 'Ulu Gazi'yi öven Ziya Süleyman dizeleri göze çarparken, dönemin Meclis Reisi, Başvekili ve Erkan-ı Harbiye Reisi'nin portreleri de eşlik ediyor. Türkiye'de ilk kez sergilenen 150 dolayında fotoğrafı içeren serginin belki de en öne çıkan parçaları arasında Mustafa Kemal'in 1909'da Selanik'te yazdığı Süvari: Bölük, Alay, Liva Talim ve Manevraları kitabı ya da Sofya Ataşemiliteri Erkan-ı Harbiye Kaymakamı sıfatıyla Minber Matbaası'nca İstanbul Bab-ı Ali'de yayımladığı Zabit ve Kumandan ile Hasbıhal geliyor. Ancak bunun da ötesinde sergide, Folkart Proje Direktörü Özdemir'in 'En kısa sürede Türkçeleştirecek yayınlayacağını,' ifade ettiği, İzmir Suikastı'nın Ankara İstiklal Mahkemesi'nce yayınlanan 1926 tarihli zabıt tutaNağı ziyaretçilere sunuluyor. Etkinlik bununla da kalmayarak, Vahdettin tarafından Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi'ye yazdırılan 'Milli Mücadele'ye katılanların katlinin farz olduğunu' bildiren fetva kayıtlara geçiyor. Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarını betimleyen çok sayıda fotoğraf ve afişi buluşturan serginin tüm bunlar arasındaki en dramatik ve beklenmedik parçası ise, Mustafa Kemal'in annesi Zübeyde Hanım'dan geliyor. Zübeyde Hanım, Mustafa Kemal cephede iken kendisinin arkadaşı İsmail Hakkı Bey'e özel bir el yazısı mektup gönderiyor. Sergide görülebilen bu mektupta o günlerde Beşiktaş'ta ikamet eden Zübeyde Hanım, Selanik'teki Hakkı Bey'e 28 Eylül 1921, Çarşamba günü, o günlerde vatanı kurtaran Mustafa Kemal'e gönderme ile 'Zira oğlumdan hayır yoktur,' diyerek elindeki gayrimenkullerin getireceği maddi imkanlar konusunda kendisinden acil destek talep ediyor. İzleyiciyi Cumhuriyet tarihine mümkün mertebe en yakından tanık etmeye niyetli sergi bununla da kalmayarak, Büyük Taarruz öncesi 1'inci Kolordu'ya bağlı alayların diziliş şeması veya Cumhuriyetin yıldönümünde İzmir'de gündüz ve gece yapılacak kutlama programının orijinalini ziyaretçilerle buluşturuyor. Bunların yanı sıra, sergideki en orijinal ve tarihi çalışmalardan bir diğerinde ise, üzerindeki Yaşasın Mustafa Kemal Paşa ibaresi eşliğinde, 1925 civarında dikilmiş 'altıgen yıldızlı' Türk Bayrağı seçiliyor. Atatürk'ü Ertuğrul Yatı'nda, Savarona'da veya Dolmabahçe'de mutluluk içinde gülümserken veya zeybek sırasında gösteren tarihi karelerin de buluştuğu sergi, Adana'dan Ankara'ya, Kastamonu'dan Yalova'ya Ata'nın izinden giderek, Cumhuriyet'e 'yüzyılda bir' sunulacak çok kıymetli bir tanıklık vadediyor.


Ayrıca bu paylaşımlardan derlenecek, 100. Yıl coşkusunu sonraki nesillere anı ya da kaynak olarak bırakabilecek bir kitap da Cumhuriyet'e armağan edilecek. Proje, bütün enkazları birlikte kaldırıp dayanışma ve özveriyle Cumhuriyet'in coşkusunu çoğaltmak için duygu ve düşüncelerinizi bekliyor.


Milli Mücadele ile başlayarak Cumhuriyetin kuruluş sürecini anlatan ve bugüne kadar sahnelenen en büyük tiyatro prodüksiyonlarından biri olan 1923 müzikalinin 23-24 Eylül gösterimlerinin biletleri passo. com. tr'de ve biletix. com'da ve tiyatrolar. com. tr'de satışta.


Cumhuriyet ilan edilmeden 15 gün önce, Cumhuriyetin kültürel ruhunu bir sanat şöleniyle anımsatmak için Ankara Türk Ocağı'nda ilk Ankara Resim Sergisinin açılmasını dile getiren Mustafa Kemal Atatürk'ün isteğini takiben, Cumhuriyete ilişkin bir kültür ve bu kültür etrafında şekillenmiş bir sergi, yaklaşık 35 ressam ve bir heykeltıraşın 125 kadar yapıtının bulunduğu sergi, görkemli bir açılış ile halka sunulmuştu. Sergide bulunan ressamların ortak noktası; paletlerini adeta bir ışıkla doldurarak, resimlerini izlenimci bir tavırla yapmalarıydı. Ayrıca insanla doğa arasındaki ilişkiyi, çevreyi, manzarayı, kent yaşamından kesitleri, natürmortları ve yaşadıkları zamana tanıklıklarını yansıtmışlardı. Yaşadıkları toplumda yurtsever birey olarak hisseden bu sanatçılar, Çanakkale ve Ulusal Kurtuluş Savaşı'na ilişkin resimler de yaparak sanatlarında toplum ve toplum sorunlarını da işlemişti. Bulundukları yerlerin imgelerini, öznel izlenimlerini paletlerindeki ışıklar sayesinde şiirselleştirerek yansıtmışlardı.


Bu Memleket Bizim adlı oyun Cumhuriyet'imizin 100. yılında Türk milletinin Atatürk'ün önderliğinde verdiği mücadeleyi sahneden Açıkhava'yı dolduran binlerce seyirciye anlattı. EFNAN ATMACA- Onlar ki toprakta karınca, suda balık, havada kuş kadar çokturlar; korkak, cesur, cahil, hakim ve çocukturlar ve kahreden yaratan ki onlardır, destanımızda yalnız onların maceraları vardır... Bu sözlerle başlar Nazım Hikmet, 100. yılını kutladığımız Cumhuriyet'in destanını yazmaya. Cumhuriyet'in 100. yılı Türkiye'nin dört bir yanında sergiler, filmler, konserler, oyunlarla kutlanıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları da Cumhuriyetimizin 100. Yılına Saygı... duygusuyla Bu Memleket Bizim adlı oyunu hazırladı. Önceki gün Cemil Topuzlu Harbiye Açıkhava Sahnesi'nde seyirciyle buluştu bu görkemli prodüksiyon. Oyunda 300'ü aşkın oyuncu, 20 kişilik dans ekibi ve genişletilmiş Şehir Tiyatrosu Orkestrası görev aldı. Neredeyse tam kadro oradaydı İBB Şehir Tiyatroları. Sahnede olmayanlar da seyirciler arasından alkışlarıyla destek verdi meslektaşlarına. Bir büyük ustayla açıldı perde; Zihni Göktay çıkınca sahneye ayağa kalktı herkes saygıyla. O da 109 yıldır koltukları dolduran ve alkışını esirgemeyen seyirciye teşekkürünü ettikten sonra Cumhuriyet'in 100. yılını coşkuyla kutlamak için hazırlanan oyunu başlattı. Bu Memleket Bizim adına ve amacına yarışır şekilde maddi, manevi hiçbir emekten kaçınılmamış bir prodüksiyondu. Oyuncuların, dansçıların ve müzisyenlerin 'yürekleri'yle sahnede oldukları her sözden, her notadan, her figürden geçti seyirciye. Metin çok tanıdıktı. Çünkü Atatürk'ün Nutukundan, Nazım Hikmet'in Kuvayi Milliye Destanından ve Erol Toy, İsmet Küntay, Samim Kocagöz ile Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun milli mücadele üzerine yazdığı metinlerinden oluşuyordu. Zaten o metinler öyle güçlü ki coşkuyu yaratmak için fazladan bir çabaya ihtiyaç kalmadı. Ulu önder Atatürk beliriveriyorsa dev ekranda, mavi gözleriyle yüz yıllar sonra da ayakta kalacak Cumhuriyet'e bakıyorsa ve sesizlikte sözleri yankılanıyorsa ne kadar şanslı bir milletin evlatları olduğumuzla yarınlar için üzerimize düşen ödevleri hatırlamamıza yetiyor. Bu Memleket Bizim güvenli bir yol seçti ve seyircinin milli duygularını coşturan metinleri bir araya getirerek kutlamaya katkıda bulundu. Oyunun yönetmen koltuğunu Ali Gökmen Altuğ, Aslı Öngören, Yıldırım Fikret Urağ ve Yiğit Sertdemir paylaştı. Çiğdem Erken'in direktörlüğünde Deniz Noyan orkestrasyonu üstlenip oyuna özel müzikler besteledi, Bu Memleket Bizimde orkestranın şefliğini Hakan Elbir üstlendi. Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinden kesitleri sahneye getiren Bu Memleket Bizimde bu destan anlatılırken en can alıcı metinler seçilmeye özen gösterilmiş. Oyunda işgal yıllarında insanların farklı düşünceleri, Mustafa Kemal Atatürk'ün halkı aynı ülküde buluşturma çabası ve 7'den 70'e herkesin fedakarlığıyla kurulmuş cumhuriyetin hikayesi anlatılırken bugüne dair tespitler yapıldı ve yarına öğütler yollandı. Araya serpilen marşlar da milli duyguları en üst seviyeye taşıdı. Elbette son nokta İzmir Marşıyla konuldu. Tüm emeği geçenler ve seyirciler tek yürek Yaşa Mustafa Kemal Paşa diyerek bir kez daha şükranla andı Atatürk'ü. Onun Benim, Türk milleti için yapmak istediklerim ve başarmaya çalıştıklarım ortadadır. Benden sonra, beni benimsemek isteyenler, bu temel mihver üzerinde akıl ve ilmin rehberliğini kabul ederlerse, manevi mirasçılarım olurlar sözü akıllara kazındı. Oyun teknik ya da içerik olarak eksikleriyle, fazlalıklarıyla tartışmaya açık olsa da amacı olan Cumhuriyet'in 100. yıl kutlamasına coşkulu bir katkı sundu.


Vision Art Platform, HUMAN RACE ismini taşıyan yeni sergisiyle Deniz Pelister'in kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Deniz Pelister'in HUMAN RACE isimli kişisel sergisinde yer alan eserlerinde: İnsani deneyimlerin ve tininin özünü etkili bir şekilde yakalayan Deniz Pelister, Irk: İnsan serisinde bir dizi figüratif portre resmiyle ve yolculuğa dair enstalasyonlarıyla izleyiciyi büyüleyici bir seyahate davet ediyor. Yaşamındaki otobiyografik öykülerden ve Afrika'daki kişisel seyahat deneyimlerinden ilham alan Avşar'ın yapıtları, insan varlığının derinliğini mercek altına alırken, yolculuğun dönüştürücü gücünü görünür kılıyor. Titiz çalışmaları ve ilham verici kurgularıyla, insanın yolculuğunun güzelliğini, zorluklarını ve mücadelelerini ortaya çıkaran canlı bir panorama çiziyor. Sergi, 30 Kasım'a kadar Vision Art Platform, Akaretler No:35'te ziyaret edilebilir. Dünyanın Merkezine Yolculuk: Deniz Pelister'in Irk: İnsan Serisi Üzerine Fırat Arapoğlu tarafından yazılan, Deniz Pelister Human Race sergi metninden alıntı. Deniz Pelister, örneğin, izleyicilere Afrika'ya yaptığı seyahat sırasında karşılaştığı çeşitli anlatılar ve kültürel yapı hakkında fikir vermek için sembolizmi kullanıyor. Portre ve grup portre resimlerinde genellikle canlı renk kullanımı ve sade anlatımı, kapalı kompozisyonda yer alan öznelerin ayrıntılı bir biçimde incelenebilmesine ve her bir öznenin duygu durumunun hissedilebilmesine olanak sağlıyor. Afrika sembollerini ve motiflerini bir araya getren Pelister, izleyicileri sanat dili aracılığıyla kendilerini zengin bir kültürel dünyada görsel bir keşif seyahatine çıkartıyor. İnsanlık olarak kat ettiğimiz bireysel ve kolektif yollar üzerine düşünmek için yolculuk teması bir metafor olarak ustaca kullanılabilir. Pelister'in yapıtlarında genellikle hareket, ilerleme ve akışkanlık unsurları görünmektedir ve bunlar kişisel, duygusal ve fiziksel yolculukların görsel temsillerini sunmaktadır. Diğer bir deyişle Joan Miro'nun soyut manzarasında uçan bir kuş ya da Claude Monet'nin nilüferleri gibi metaforlarla yolculuklara tanık oluruz. Sinan Eren Erk tarafından yazılan, Deniz Pelister Human Race sergi metninden alıntı. Sanatsal üretiminde portrelere özel bir yer veren sanatçılardan Deniz Pelister, bu alanı kendine özgü bir biçimden yeniden yorumluyor. Resim ve boyayla olan ilişkisi içgüdüsel bir biçimde gelişen Hamburg'da doğan Avşar, henüz 20 yaşında ani bir kararla Almanya'dan Türkiye'ye döndükten sonra kendini resme yoğunlaştırmış. Tuvali karşılaştığı insanların hikayelerini anlatacak bir mecra olarak kullanan sanatçı, kimi zaman tekil kimi zaman da çoklu kompozisyonlar halinde kurguladığı portrelerde izleyicisine bir olasılığı ima ediyor. Avşar, konturlarla birbirinden ayırdığı düz renk kantmanlarını naif bir çizgisellikle birleştirerek insanları, hayvanları ve onların görünmeyen yüzlerini resmediyor. Ancak bu kesinlikle bir benzetme değil. Çünkü Deniz Pelister'in portrelerinde yüzler hep eksik ya da tamamen silinmiş gibidir. Bu bilinçli tercih belki de sosyal medya güdümünde neredeyse her şeyi göstererek kanıtlama veya tersine ifşa ve iptal etme kültürüne, hayal gücüne yer vermeyen, belirsizlikten hoşlanmayan olasılıkları ancak fırsatlar söz konusu olduğunda kabul eden, sınırları net olarak çizilmiş günümüz toplumuna bir karşı duruşu ifade eder. Belki de Pelister'in portrelerinin odağındaki bu boşluk canlıların tüm ifadelerinin, ruh hallerinin, yaşadıkları ve yaşayacakları şeylere verdikleri tepkilerin üst üste gelmesiyle oluşan bir akışın sonucunda ortaya çıkar. Ancak nedeni ne olursa olsun, bu resimlerdeki figürler, aynı anda hem henüz oluşmamış olanı hem de izleyicinin o kompozisyondaki, yazılar, giysiler, renkler ya da kimi zaman fondaki nesneler gibi görsel ipuçlarını okumasıyla oluşturacağı anlamı yüklenen boşluğun ve belirsizliğin formları olarak cisimleşir. Deniz Pelister, portreleriyle izleyicisine kendi hafızaları, çıkarımları veya ön yargılarıyla şekillendirecekleri, böylelikle iyi ya da kötü, doğru ya da yanlış olarak tanımladıkları şeylerle, kendi değer yargılarıyla karşı karşıya gelebilecekleri bir sorguyu önerir. Akışkan sınırlardan taşan tuvallerde onlara ucu özellikle açık bırakılmış tüm bu hikayeleri tamamlarken kendileri üzerine yeniden düşünebilecekleri bir alan açan ve farklı coğrafyalardaki insanların hikayelerine dayanan bu portreler, aynı zamanda sanatçının kendini anlama yolculuğunun kilometre taşları olarak sergi kurgusunda yerlerini alır.


N'Olcak Bu Yusuf Umut'un Hali ile sahneleri etkisi altına alan Hakan Emre Ünal, Yusuf ve Umut'un içinde olan çatışma Hakan ile Emre'nin arasında da var. Genel olarak ben sükut ediyorum, direncim kendimle olan mücadelemde diyor. SEYHAN AKINCI- Sahnelenmeye başladığı ilk günden beri izleyicilerin gönlünde çiçekler açtıran, sahi N'Olcak Bu Yusuf Umut'un Hali diye sorduran oyunla Hakan Emre Ünal, geçtiğimiz günlerde KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'ndaydı. Yusuf Umut'un aslında hepimizin zihninde dolaştırdığı sorular etrafında şekillenen oyun Hakan Emre Ünal'ın tek kişilik performansıyla kolayca unutulmayacak bir Tutunamama etkisi yaratıyor izleyici üzerinde. Ünal ile N'Olcak Bu Yusuf Umut'un Halini ve tek kişilik oyunları konuştuk. Cevap vermeye çalışınca kolay değil. Bu cevabın kendisini arıyoruz zaten hayatımız boyunca. Ev, aile en büyük travmalarımız ve en büyük sevginin, bağın oluştuğu yer. Kaçmak istesek de zihnimizde, bedenimizde, kemiklerimizde... Bir evin, ailenin içine doğuyoruz. Bir mücadelenin içine. Bize doğru olarak kabul edilen şeyler öğretiliyor. Aile, okul, iş, asker... Hep bir sisteme uyum sağlamamız bekleniyor. Yusuf Umut benim sürekli zihnimde düşünüp, yapamadıklarımı yapabilen biri. Ne kadar temelli yaptığı tartışılır. Savrulup gidiyor. Ben de hep sisteme uyum sağlamaya çalışan biriyim. Ne kadar temelli yaptığım tartışılır. Ben de savrulup gidiyorum. Hepimizin içinde olan bir çatışma bu. Yusuf ve Umut'un içinde olan mücadele, çatışma Hakan ile Emre'nin arasında da var. Bazen sükut etme baskın geliyor, bazen direnme. Genel olarak ben sükut ediyorum, direncim kendimle olan mücadelemde. Bu mücadele ürettiğimiz şeyleri ortaya çıkıyor sanırım. Sadece pandemi değil Türkiye'de yaşamaktan kaynaklı şartlardan ötürü de kalabalık oyun yapmak çok kolay değil. Engellerle dolu bir ülkede yaşıyoruz. Çalışacak mekan az, maddi koşullarımız iyi değil, bir araya gelebilmek bile bazen çok zor. Bu engelleri kabul ederek üretim yapmaya çalışıyoruz. Bu engellerin bizi yaratıcılığa teşvik ettiği bir yerden... Tek kişilik oyun yapmak da kolay değil. Kolay, basit gibi görüneni ortaya çıkarmak en zoru. Sadece oyunu üretmesi değil, onu devam ettirmesi de çok zor bunca kolaya kaçılan tek kişilik oyun içinde. Seyirci çekemedikten, mekanın kirasını ödeyemedikten, gerekli ekonomik koşulları sağlayamadıktan sonra oyun maalesef devam edemiyor. Kişisel olarak ise; yıllardır anlatı üzerine çalışıyorum. Yüksek lisans bitirme projem, tiyatroda araştırmak istediğim alan bu. Pandemi öncesi de sonrası da tek kişilik üretimlerim oldu. Hem oyuncu olarak hem yönetmen-yazar olarak. Bunu da araştırmaya devam edeceğim. Ben doyuma ulaşmadım daha, ulaşacak gibi de değilim. İzlemek, tek başına kurulan çoklu dünyaya şahitlik etmek çok büyüleyici geliyor. Kalabalık oyunları da seviyorum. Bu çeşitlilik güzel. Her metnin bir sahneleme üslubu da olduğuna inanıyorum. Kimin hangi motivasyonla tek kişilik oyun ya da kalabalık oyun yaptığını bilemiyorum ama üreten kişinin derdinin talep ettiği şartları sağlayabildiği daha sağlıklı bir tiyatro ortamı oluşmasını diliyorum.


Polisiyenin kraliçesi Agatha Christie'nin ölümsüz eseri Doğu Ekspresinde Cinayet, görsel efektlerle Türkiye'de ilk kez Tiyatro Ak'la Kara sahnesinde yer alıyor. Oyunun lansmanı Agatha Christie'nin oyunu yazdığı İstanbul'daki Pera Palas Hotel'de yapıldı. 1933 yılında Agatha Christie'nin İstanbul Pera Palas'ta kaleme aldığı, o yıldan günümüze kadar onlarca dile çevrilen, sinema filmi uyarlamaları yapılan kült eseri Doğu Ekspresinde Cinayet bu sezon ilk kez Türkiye'de Tiyatro Ak'la Kara'da sahneleniyor. Christie'nin dünyaca ünlü dedektifi Hercule Poirot, Atilla Şendil tarafından canlandırılıyor. Rollerinin yanı sıra oyunun yönetmen koltuğunda Atilla Şendil ve Savaş Özdural oturuyor. Oyunun kadrosundaki diğer isimler, Nazan Diper, Özdemir Çiftçioğlu, Pelin Turancı, Hakan Akın, Ozan Dağara, Oya İnci, Ebru Karanfilci, Can Esendal, Ilgın Angın, Fatih Özacun, Kerem Tataroğlu. Efektleriyle dikkat çeken oyun sırasında gerçekleştirilen kar efekti, tren sisi, hem tren önü barkovizyon perdelerinden hem de vagon içindeki pencerelerden çeşitli sinematik görüntülerle seyirciler farklı bir atmosfer yaşayacak. Oyunun konusu; İstanbul'dan yola çıkan Doğu Ekspresi'nde çok farklı karakterlerin yanı sıra dünyanın en ünlü dedektifi Hercule Poirot da vardır. Daha ilk gece trende vahşi bir cinayet işlenir. Bir kişi bıçaklanarak öldürülmüştür ve herkes şüphelidir. Üstelik cinayetin işlendiği kompartman gereğinden fazla kanıtla doludur. Poirot hayatında ilk defa sıkıntılı anlar yaşamaktadır. Maktulü kim ya da kimler neden öldürmüştür? Sıradan bir yolcu grubu gibi görünen kişiler aslında bir şeyler mi saklamaktadır. Tren bir dağ başında kara saplanıp mahsur kalınca Poirot polis gelmeden katil ya da katilleri bulmak için zamanla yarışmaya başlar. Oyunu izlemek isteyenler için biletler; Biletix ve biletinial. com ve salon gişelerinde.


1996'da aynı adlı romandan uyarlanarak çekilen ve şehirle özdeşleşen "Trainspotting" filmini hatırlayacaksınız. Hayatını seç sloganı ile kitleleri düşünmeye iten romanın filmden sonra oyun uyarlaması da büyük ilgi görüyor. "In Your Face" tarzıyla sahneye konan oyun gerçekçi oyuncuklarıyla oldukça etkileyici bir performans. Seyirci içeriye alınırken tıpkı bir gece kulübüne girer gibi yüksek seste müzik veriliyor. Biletler seyircilere verilen neon bilekliklere dönüşüyor. Tüm seyircilerin kollarında neon bileklikler güzel bir atmosfer yaratıyor. Çarpıcı bir hikaye izleyeceğimizi biliyoruz. Oyunun sonundaki drama inat yönetmen hikayeyi o kadar eğlenceli ve dinamik bir biçimle anlatıyor ki, sonunda karşılaşacağımız dram öncesi bizi biraz mutlu etmek istiyor diye düşünmeden edemiyorum. Oyuncular interaktif bir şekilde seyirciyi oyuna dahil ediyorlar. Onlarla konuşuyor, üstelerine basıyor, ıslatıyor ve onlarla dans ediyorlar. Oyuncuların seyirci ile kurduğu iletişim içeri girdiğimiz andan itibaren bizi etkisi altına alıyor. Seyirciyi içeri alıp yerleştiren de onlar. Performanstan sırılsıklam olmuş bedenleriyle onların üzerine yatan, onlara rahatlıkla dokunan ve pis suyla onları yıkayarak tedirgin eden de onlar. Gerçekçi ve etkileyici oyunculuklar sonucu finalde tüm seyirci oyuncuları ayakta alkışlayarak onları uğurladı. İsimsiz oyunculardan oluşan başarılı kadroyu burada anmadan geçmek istemiyorum. Andrew Barrett, Olivier Sublet, Lauren Downie, Michael Lockerbie ve Greg Esplin ayrı ayrı övgüyü hak ediyorlar. Yönetmen Adam Maher da seçtiği başarılı kast ve kurduğu dünya ile tadına doyulmayan bir oyuna imza atmış. Festivalde beni heyecanlandıran bir diğer öğe bizden iki performansın seyirci ile buluşmasıydı. İster istemez koltuklarımız kabardı. Zehra Bilgin'in yazdığı ve yönettiği "Contac-less/ Temassız" biçim açısından bir yenilik sunuyor. "Contact-less", katılımcıların hem hikayeyi kontrol edebildiği hem de hikaye içinde kontrol edildiği bir rol yapma deneyimi sunuyor. Mekana özgü tasarlanan canlı performans bu deneyime açık katılımcılarla gerçekleşebiliyor. Katılımcılardan biri bilgisayar başında yöneten rolünde oluyor. Sokakta yönetilen iki farklı katılımcı, görüntü ve sesle birbirine bağlanıyor. Bilinmez bir gelecek zamanda, bir bilgisayar programında sıkışmış bir insanın, dünya simülasyonundaki robotunu görüyoruz. Performans, sokakta olan katılımcının, harita yardımıyla yönlendirilerek, sokakta belirlenmiş noktalara yerleştirilen anonim mektupları toplaması ve bunları sesli bir şekilde okumasıyla devam ediyor. R. Ppavelkıç'in "Soytarılar" oyunundan esinlenerek oluşturulmuş metin, katılımcılara mekanın ve sokak atmosferinin içine daldıkları canlı bir bilgisayar oyunu atmosferi yaşatıyor. Günümüzde insanın, nasıl bir kontrole maruz kaldığını metroda, okulda, sokakta bile belirlenmiş bir koreografi altında hareket ettiğinin altı çiziliyor. İlk kez 2022'de Londra'da Chickenshed Tiyatrosu'nda sahnelenen "Contact-less", hızla gelişen teknolojinin tiyatro üzerindeki etkilerini araştırıyor. Zehra Bilgin'in izleyicilere farklı bir deneyim sunduğu oyun Asmalı Shane London ortaklığı ile Londra'da sergilenmeye devam edecek. Bir diğer yerli yapım Seyyar Sahne'ye ait "Göçmen Shakespeare"di. Naz Yeni'nin tasarladığı projede Shakespeare'in ölümsüz karakterleri ve tiratları günümüz Londra'sında göçmen olarak karşımıza çıkıyor. Macbeth'in cadılarından biri barista, Kral Lear inşaat ustası, Caliban otelde temizlik görevlisi, Katrine barmaid, Syhlock ise bir bulaşıkçı. Göçmen oyuncuların sanatları yanı sıra geçinmek için çalıştıkları farklı işlerin zorunluluğu bu projenin ilhamı oluyor. Yine Londra'da oynamaya devam edecek oyunda Dilek Yorulmaz Macbeth'in cadılarından kolaj yaptığı tiradıyla büyük beğeni topladı. Fringe Festivali birçok farklı türün bir arada olması anlamına geliyor. Kukla performansları, fiziksel tiyatro, sirk, kabare ve burlesque'de de dahil olmak üzere pek çok farklı biçimi bir arada bulabiliyorsunuz. Festivalin bu yıl en çok konuşulan kukla tiyatrolarından biri New York merkezli kukla oynatıcıları Dorothy James & Andy Manjuck'in projesi "Bill's 44th" oldu. Bill adlı kuklanın 44 yaşını kutlamak için evde hazırlık yapıp kimsenin doğum günü partisine gelmemesini anlatıyor. Sözsüz ilerleyen bir saatlik performans seyirciyi çok eğlenceli bir yolculuğa çıkarıyor. Kuklayı iki kişi oynatmasına rağmen bir süre sonra oynatıcılar adeta siliniyor ve sadece kukla sahnede kalıyor. Sözsüz anlatımın doruklarına varan performans bol kahkahalı olmasının yanı sıra yalnızlık üzerine izleyicisini düşünsel bir yolculuğa çıkarıyor. Ekibe gösteri için nereden yola çıktıkları sorulduğunda "Normalde doğum günlerine bir iki kişi de olsa kişinin yakınları katılır. Kimsenin gelmediği bir doğum günü partisinin nasıl olabileceğini hayal ettik, cevabını verdiler.


EMST Uluslararası Küratör Ziyaret Programı, çağdaş Yunan sanatçılarının eserlerini ön plana çıkaracak ve eserlerinin uluslararası alanda sunulmasını kolaylaştıracak. Aynı zamanda, Yunan küratörlerin ve kültür uygulayıcılarının çalışmaları da sanat mekanlarındaki sergilere ve kültürel organizasyonlara yapılacak ziyaretler yoluyla tanıtılacak. Programın amacı, ülkenin kültürel üretimine yönelik artan uluslararası ilgiyi pekiştirmek, daha sistematik ve kurumsal bir şekilde daha geniş bir coğrafi alanda önemli bir odak noktası haline getirmek ve yeni işbirlikleri ve ortaklıkları tetikleyecek uzun vadeli ilişkilerin geliştirilmesini teşvik etmek. Programın bir parçası olarak EMST düzenli olarak uluslararası küratörleri ve sergi organizatörlerini davet edecek. Dünyanın dört bir yanından müze küratörleri ya da bağımsız küratörlerden oluşan bu konuklar, yakın gelecekte büyük uluslararası sergiler planlayacak. Sanatçıların stüdyolarına, sanat mekanlarına ve sergilere ziyaretlerin yanı sıra Yunanistan'da yaşayan ve çalışan sanat profesyonelleriyle tanışmalarını da içeren, araştırma ve ilgi alanlarının ihtiyaçlarına hizmet edecek şekilde tasarlanmış özel bir programa katılacaklar.


Yeni medya sanatçısı Refik Anadol'un Machine Hallucinations: Sphere adlı yapay zeka veri heykeli Sphere'in dış ekranını kapladı. Anadol, ABD'nin Las Vegas kentindeki fütüristtik müzik ve eğlence kompleksi olan Sphere'in cephesindeki devasa LED ekranında eseri sergilenen ilk sanatçı oldu. Anadol haberi sosyal medya hesabından Sevgili dostlar, dünyanın en kapsamlı teknolojik altyapısına sahip The Sphere medya mimarisi projesinin ilk sanatçısı olduğumu duyurmaktan dolayı çok heyecanlıyım. Veri ve yapay zeka ile 4 ay sürecek sanatçı programına teknik, estetik ve bağlam katkılarımızı sizlerle paylaşacağım sözleriyle duyurdu.


Modern ve Çağdaş Türk resim sanatının farklı dönemlerini yansıtan önemli yapıtları bir araya getiren Artam Antik A. Ş.'nin 388. müzayedesi 17 26 Kasım tarihlerinde gerçekleşecek. Nejad Melih Devrim, Mübin Orhon, Alaettin Aksoy, Erol Akyavaş, Burhan Doğançay, Ömer Uluç, Adnan Çoker, Mehmet Güleryüz, Neş'e Erdok, Ali Çelebi, Nuri İyem, Fikret Mualla, Cihat Burak, Avni Arbaş, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Leyla Gamsız, Eren Eyüboğlu, Kemal Önsoy ve Komet'in de aralarında yer aldığı birbirinden önemli sanatçıların 400'e yakın eser satışa sunuluyor.


Fatma Tülin'in 23 Kasım'da Merkür Galeri'de açılacak Modus Vivendi-Bir Yaşam Hali sergisinde resimlerinin yanı sıra ilk kez alüminyum dökümlü iki heykel işi yer alacak. Sergideki heykel-resim birlikteliğine sanatçının belli başlı yapıtlarında görülen özelliklerin ontolojik bir devamı ve bütünleşmesi olarak bakılabilir. Sanatçının imge dünyasındaki heykeli çağrıştıran kütle algısı, ilk kez izlenecek olan bu üç boyutlu yapıtlarda somutlaşıyor. Sergide yer alacak yapıtlardan biri olan 450 x 210 cm. uzunluğundaki tuvalde ise Tülin'deki resmin boyutlarını zorlamak, alışılagelmişin ötesine geçmek, dış mekana karışmak arzusunu gözlemlemek olası. Ayrıca bu yapıtta ve diğer bazı resimlerde sanatçının önceki işlerinden ürettiği baskıların resmin üstüne monte edilmesi söz konusu. Böylece bir tür sanat geçmişinin tarihçesini oluşturuyor bu son sergi. Fatma Tülin resminin ana meselesi olan varlığın formunu sorgulamak, düşünsel zeminde hesaplaşmak, nesneye bakışa ve algıya müdahale etmek bu sergideki işlerde de üç boyutlu yapıtlarla birlikte etkin bir somutluk kazanıyor. Sanatçının üretiminde öne çıkan diğer bir özellik ise resmin konusunu temsilden arındırmak, nesnenin yeraldığı mekanı soyutlayarak uzamsal bir boyuta taşımak ve biçimin gerisinde imgesel bir dünya yaratmak olarak tanımlanabilir. Modus Vivendi-Bir Yaşam Hali sergisi 23 Aralık'a kadar Merkür Galeri'de izlenebilir.


İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarını eleştiren dünyaca ünlü piyanist Fazıl Say'ın, Zürih, Bern, Cenevre ve Luzern'deki konserleri İsviçre Migros tarafından iptal edildi. Konuyla ilgili açıklama yapan Say, şunları kaydetti: İsviçre'de, Migros firmasının konser organizasyonu biriminin yapacağı, planlanmış 4 konserimizde ben programdan çıkarıldım. Firma yetkilileri sebep olarak, İsrail-Filistin gerilimi konusunda sosyal medyamda yansıttığım fikirlerimi gösterdiler. 23 Ekim Zürih, 24 Ekim Bern, 25 Ekim Cenevre ve 26 Ekim Luzern'deki konserlerde Birmingham Orkestrası ile beraber sahneye çıkmam, bu karar sebebi ile mümkün olmayacak. Ortadoğu krizi sürecinde; toplam 3 tweet ve bir de konuşma yaptığım video yayınladım. Ben barıştan yanayım. Tüm açıklamalarım da barış içindi. İsrail'e 24 yıldır giden biriyim. Hepimiz gibi terör olaylarından üzüntü duydum. Bu dertli konuya, iki tarafı da anlamaya çalışan bir yaklaşımım olmuştur. Netanyahu'nun hiçbir geleceği olmayan savaş siyasetini, çok yanlış ve canice bulduğumu da yazdım. Ve son olarak; Erdoğan'ın bu konudaki yaklaşımını, her iki tarafa karşı da sağduyulu ve barışçıl buldum, destekledim.


Dünyaca ünlü Kolombiyalı ressam ve heykeltıraş Fernando Botero zatüree nedeniyle 91 yaşında hayatını kaybetti. Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro sosyal medya hesabından "Geleneklerimizin ve kusurlarımızın ressamı, erdemlerimizin ressamı Fernando Botero öldü" diyerek Botero'nun ölümünü duyurdu. Medellin Belediye Başkanlığı Botero'nun ölümü nedeniyle kentte 7 günlük yas ilan edildiğini bildirdi. 1932 yılında Medellin'de doğan sanatçının kendine özgü stili "Boterismo" olarak biliniyordu ve 20. yüzyılın en büyük sanatçılarından biri olarak kabul ediliyordu. Botero'nun dolgun ve neredeyse gerçeküstü formlardan oluşan çalışmaları son derece popüler hale geldi ve Bogota, Madrid, Paris, Singapur ve Venedik dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki şehirlerdeki müzelerde ve kamusal alanlarda sergilendi. "Latin Amerika'nın Picasso'su" olarak da anılan Botero, 3.000'den fazla resim ve 300 heykelden oluşan eserleriyle tutkulu ve yorulmak bilmeyen bir sanatçı olarak doyumsuz bir yaratma iştahının kanıtıydı.


Adania Shibli'nin "Küçük Bir Ayrıntı" adını taşıyan romanı Alman yayıncısı Berenberg Verlag'a göre, 1949'da Filistinli bir Bedevi kıza İsrail askerleri tarafından tecavüz edilip öldürülmesinin gerçek hikayesini anlatıyor. Kitabın Arapçadan tercüme edilen Almanca versiyonu 2022'de yayınlandı ve daha önceki bir İngilizce çevirisi 2020'de Ulusal Kitap Ödülü'ne ve 2021'de Uluslararası Booker Ödülü'ne aday gösterildi. Törenin amacı, romanın her yıl Afrika, Asya, Latin Amerika veya Arap dünyasından bir yazara verilen ve küresel yayıncılık endüstrisinin en büyük buluşmalarından biri olan Frankfurt Kitap Fuarı'nda sunulan bir Alman edebiyat ödülü olan 2023 LiBeraturpreis ödülüne layık görülmesinin kutlanmasıydı. Almanya'da romanla ilgili tartışmalar bu yaz Litprom jürisinde yer alan gazeteci Ulrich Noller'in edebiyat ödülünü Shibli'nin romanına verme kararı üzerine istifa etmesiyle başladı. Sol eğilimli bir Alman gazetesi olan Die Tageszeitung'dan bir edebiyat eleştirmeni, bu hafta kitabı "İsrail Devleti'ni bir cinayet makinesi" olarak tasvir etmekle suçlayarak tartışmayı yeniden alevlendirdi; ancak diğer Alman eleştirmenler romanı övdü. Frankfurt Kitap Fuarı Direktörü Juergen Boos, yaptığı açıklamada, organizasyonun "Hamas'ın İsrail'e yönelik barbar terörünü" şiddetle kınadığını belirterek, "Düşüncelerimiz kurbanlar, onların yakınları ve bu savaştan acı çeken tüm insanlarla birliktedir." dedi. Boos açıklamasında aynı zamanda İsrail'e yönelik terörün, İsrail'le dayanışma içinde olan Frankfurt Kitap Fuarı'nın tüm değerleriyle çeliştiğini sözlerine ekledi. Bu nedenle fuarın "Yahudi ve İsrail seslerini özellikle görünür kılmak" istediğini ekleyerek fuara bazı ek programlar ekleneceğini açıkladı. Ödül töreninin iptal edilmesinin ardından bazı yayıncı kuruluşlar ve yazarlar fuardan çekildiklerini duyurdu. İptal kararına tepki gösteren Sharjah Kitap Fuarı, X platformundaki paylaşımlarında, "Kültür ve kitapların insanlar arasındaki diyalogu ve anlayışı teşvik etme rolünü destekliyoruz. Bu rolün şimdi her zamankinden daha önemli olduğuna inanıyoruz." ifadelerine yer verdi. Cezayirli yazar Said Khatibi de yayınladığı mesajda, "Frankfurt Kitap Fuarı'nın, Gazze'deki trajedi karşısında taraf tutma kararını ve ayrıca Filistinli yazar Adania Shibli'ye yönelik haksızlığı göz önüne alarak, edebiyatın görüşleri bir araya getirmede rol oynamasını umduğumuz bir dönemde almış olduğu karara karşı, bu yıl Frankfurt Kitap Fuarı'ndaki katılımımı iptal etmeye karar verdim." açıklamasında bulundu.


Fransa İstanbul Başkonsolosluğu, Avrupa Miras Günleri kapsamında 16 ve 17 Eylül 2023 tarihlerinde Fransız Sarayı'nın kapılarını ziyaretçilere açıyor. Kontenjanın sınırlı olduğu ve kayıt yaptırmanın zorunlu olduğu etkinliğe 12 yaş altı çocuklar kabul edilmiyor. 6 Eylül Çarşamba günü başlayan kayıtlar için linkler ifturquie. org web sitesi ve Institut français sosyal medya hesaplarında bulunabilir. 1985 yılında Avrupa Konseyi tarafından başlatılan ve 1999 yılında Avrupa Birliği'nin katıldığı Avrupa Miras Günleri, Türkiye'nin 1954 yılından bu yana taraf olduğu Avrupa Kültür Sözleşmesi'ne üye 50'den fazla ülkede düzenleniyor. Her yıl Eylül ayında bir hafta sonunda düzenlenen Avrupa Miras Günleri, miras açısından dikkate değer alanların ve anıtların halka açılmasına olanak tanıyan etkinlik Ortak bir kültürel miras hakkında bilgi edinme ve bu mirasın şimdiki ve gelecek nesiller için korunması ve geliştirilmesi için harekete geçme fırsatı sunuyor.


Seramiğin Türkiye'deki öncü ismi Füreya Koral'ın görülmemiş eserleri Cumhuriyet'in 100. yıl coşkusunu paylaşıyor. Seray Şahinler - Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün Füreya Hanım millete ifa edeceğin vazife mühimdir. Bunu bir an bile hatırından çıkarma. Millet senden çok şeyler bekliyor. Çalış ve ona göre hazırlan sözleriyle hitap ettiği, Türkiye'de seramik sanatının öncüsü Füreya Koral, sanatı ve hayatıyla ilham olmayı sürdürüyor. 1997 yılında aramızdan ayrılan Koral'ın anısı eserleriyle birlikte yaşıyor, yaşatılıyor. Cumhuriyet Türkiye'sinin en özel değerlerinden olan ilk kadın seramik sanatçısı Koral, şu sıralar Maçka Sanat Galerisi'nde düzenlenen sergiyle anılıyor. Görülmemiş Eserleriyle Füreya Koral sergisinde Maçka Sanat Galerisi'nin kurucusu Rabia Çapa'nın koleksiyonundan sürprizler var. Bu sergi Füreya Koral'ın Maçka Sanat Galerisi'ndeki üçüncü sergisi... Maçka Sanat`ta 1985 yılında kişisel sergisini açan sanatçıya galeri tarafından sanatının 40. yılı olan 1992'de Füreya Koral'a Saygı Sergisi yapılmıştı. Sergi kapsamında 40 seramik sanatçısının Koral için yaptığı 40x40 cm panoları ve kendisinin Yürüyen İnsanlar adlı eserleri sergilendi. Galeri tarafından Cumhuriyet'in 100. yılına özel hazırlanan bu anlamlı sergideki eserler ise Maçka Sanat'ın kurucusu Rabia Çapa'nın özel koleksiyonu olup Füreya Koral'ın 1954-1975 yılları arasında birçok yapının iç mekan ve dış cepheleri için yaptığı seramik panoların sunumlarını içeriyor. Sergide sanatçının Hilton Oteli, Divan Oteli, KA Han, Brüksel Fuarı Türk Pavyonu, Marmara Oteli, Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı, Ziraat Bankası, Başak Sigorta, Anafartalar Çarşısı, Sheraton Oteli ve Beytem Palas için gerçekleştirdiği seramik panoların bazılarının sanatçı tarafından yapılmış resimler var. Füreya Koral 1954-1975 yılları arasında birçok yapının iç mekan ve dış cepheleri için seramik panolar yaptı. Görülmemiş Eserleriyle Füreya sergisi 11 Kasım'a kadar açık. Galerinin direktörü Didem Çapa'nın aktardığına göre eserlerin bazıları seramik pano olarak hayata geçirilmemiş olsa da Koral'ın gerçekleştirdikleri kadarıyla geleneksel çini sanatını modern mimariye kazandırılması konusunda önemli bir role sahip... İlk kez sergilenen bu eserlerin yanı sıra sergide, Fahrelnissa Zeid tarafından yapılan Füreya Koral portresi, Candeğer Furtun tarafından ellerinden kalıp alınarak yapılan Füreya Koral'ın seramik elleri ve Zuhal Demirarslan'ın hazırlayıp sunduğu Füreya belgeseli de yer alıyor. Görülmemiş Eserleriyle Füreya sergisi 11 Kasım'a kadar Maçka Sanat Galerisi'nde ziyaret edilebilir.


Gazeteci yazar Hıfzı Topuz 100 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. Topuz, 29 Eylül saat 11.00'de, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde düzenlenecek törenden sonra Teşvikiye Camisi'ne getirilecek Topuz, ardından Feriköy Mezarlığı'nda defnedilecek. 100 yaşında hayatını kaybeden Topuz çeşitli konularda 51 kitap kitap yazmıştı. Topuz, 1998 yılında TGC Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü'nü, 2003 yılında TGC Basın Özgürlüğü Ödülü'nü, 2020 yılında Nazım Hikmet Dostluk Ödülü'nü aldı. 1923 yılında İstanbul'da doğdu. Galatasaray Lisesi'ni ve İ. Ü. Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. 1947-58 yılları arasında Akşam Gazetesi'nde muhabir, istihbarat şefi, yazı işleri müdürü ve genel yayın müdürü olarak çalıştı, İstanbul Gazeteciler Sendikası Başkanlığı'nı yaptı. Strasbourg Üniversitesi'nde devletler hukuku ve gazetecilik alanlarında yüksek lisans (1957-59) ve yine Strasbourg Hukuk Fakültesi'nde gazetecilik doktorası yaptı (1960). Paris'te UNESCO Genel Merkezi'nde, İletişim Sektöründe Özgür Haber Dolaşımı Şefi olarak çalıştı (1959-1983). Uluslararası gazeteci örgütleri arasında işbirliği, basın ahlakı ve gazetecilerin korunması projelerini yönetti, Afrika ülkelerinde, Hindistan'da, Filipinler'de gazetecilik eğitimi seminerleri düzenledi. Kara Afrika'da Kırsal basın projesini oluşturdu. Anadolu, İstanbul ve Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültelerinde Basın, Radyo ve TV Tarihi, Uluslararası İletişim ve Siyasal İletişim dersleri verdi. TRT'de Genel Müdür Yardımcısı olarak çalıştı (1974-75). 1993'te BRT İstanbul Radyo ve Televizyon Genel Yayın Koordinatörlüğü yaptı. 1986'da İletişim Araştırmaları Derneği'ni kurdu. UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'nda iletişim Komitesi Başkanlığında bulundu. 1997'de İzmir'de Birinci Ulusal Kültür Kongresini, 1998'de de İstanbul'da Kültür Politikaları Sempozyumu'nu düzenledi. Topuz çeşitli konularda 51 kitap yayınladı. Başlıcaları ise şunlar: Kara Afrika (1970), Türk Basın Tarihi (1973), Caricature et Societe (Paris, 1974), Uluslararası iletişim (1985), İletişimde Karikatür ve Toplum (1985), Lumumba (1987), Status, Rights and Responsibilities of Journalists (Prag, 1989), Basında Tekelleşmeler (1989), Yarının Radyo- TV Düzeni (1990), Siyasal Reklamcılık (1991), Parisli Yıllar (1994), Hoşgörü (1995), Dünya Karikatürü (1996), Meyyale (1998), Kültür Politikaları (1998). Gazi ve Fikriye, Başın Öne Eğilmesin, Vatanı Sattık Bir Pula, Devrim Yılları, Bana Atatürk'ü Anlattılar.


Mat Collishaw yeni sergisi Aritmide bilim ve sanatın nüanslarıyla dünyanın akıbetini sorguluyor. Felsefe ve bilim tarihini katederek doğayla bağ kurmak için kuramların yanı sıra duyuların ve hayal gücünün gerekliliğini vurguluyor. Seray Şahinler - İngiliz sanatçı Mat Collishaw, beş sene önce Eşikler sergisi için İstanbul'a geldiğinde izleyicileri 1839'da Birmingham'da açılan dünyanın ilk fotoğraf sergisine sanal gerçeklik ile götürmüştü. Sergideki söyleşimizde Gerçekliğin bir resim üzerinden yapıldığı dönemde onu başkalarının gözünden görüyorduk. Sanal gerçeklikte ise bir şeyin doğrudan içinde oluyorsunuz. Baktığınız fotoğraflar da sanal gerçeklik. Yani sanal gerçekliğin gerçekliği. Yeni teknolojisiyle geçmişe bakıyorsunuz dediği sırada henüz yapay zeka ortalıkta kol gezmiyordu. Fakat Collishaw, teknolojinin yardımıyla disiplinleri, geçmişle bugünü, dün ile yarını buluşturan, çapraz sorgulamalarla sanata, felsefeye ve bilime güçlü referanslar veriyordu. Sanatçının önceki gün Borusan Contemporary'de açılan yeni sergisi Aritmi de benzer felsefeden besleniyor. Collishaw bu kez sanat ve bilim alanından iki önemli ismin; Albrecht Dürer ve Ernst Haeckel'ın çalışmalarını referans alıyor ve görsel ile düşünsel açıdan yeni deneyimler sunuyor. Collishaw, Rönesans'ın bilime yönelik sorgusu ve arayışını, bu iki ismin nüanslarıyla görselleştirmiş. Serginin en ilgi çekici işlerinden olan Melez Gücü, pandemi sürecinde kentin pek aşina olmadığı, sokaklara inen keçilerin, Boğaz'da yüzen yunusların görüldüğü bir süreçte, Afetlerde, büyük felaketlerde sanatın ve sanatçının rolü ne olacak? sorusundan yola çıkıyor. Dev tablolar eşliğinde Londra'daki Ulusal Galeri'den görüntülerin yer aldığı enstalasyonda kıyamet günü hissiyatı söz konusu. Sergi salonlarında yeşermeye ve galeriyi kuşatmaya başlayan bitkiler ile Collishaw, iklim değişikliği sürecinde sanatın kökleriyle olan ilişkisini ve mevcudiyetini nasıl koruyacağını soruyor. Sonuna Dek başlıklı video çalışması ise 19. YY'ın kolonyal dünyasında bitkilerin denizaşırı yerlere taşınmasını sağlayan Wardian Kutuları'nı temel alıyor. Suyun üzerinde sekiz Wardian Kutusu'yla açılan videoda her kutuda gizemli bir bitki var ve her bir kök ayrı hikaye anlatıyor. Fakat bu pastoral sahne çok geçmeden yerini insan eliyle meydana gelen çoraklığa, sise, pusa, yangına bırakıyor. Kusursuzluk gidiyor, karmaşa ve kaos başlıyor. Tam da Libya'da binlerce insanın sele kapıldığı, Fas'taki depremde binlerce insanın hayatını kaybettiği gibi... Tıpkı Wardian'ın kutuları gibi kaderimize terk edildiğimiz dünyada Collishaw'ın çizdiği manzara çok tanıdık. Dokuz dakikalık bu ağıda eşlik eden Samuel Barber'in yaylılar için Adagiosu ise başarılı bir tamamlayıcı olmuş. Collishaw, videonun sonundaki sürüklenen kutular ise dünyayı kurtarmak için yine de son bir şansımız olduğunu hatırlatıyor. Sanatçı, Borusan Contemporary'ın yer aldığı İstanbul Boğazı'nı da sürece dahil etmiş. Pandorada Albrecht Dürer ile 19. YY zoologlarından Ernst Haeckel'ın buluşması var. Collishaw'ın yapay zeka yardımıyla ürettiği bu seride Dürer'in Mahşerin Dört Atlısı adlı ahşap baskıda yer alan bitkileri inceleyerek Haeckel'ın deniz yaratıkları illüstrasyonlarını bir araya getiriyor. İşin felsefesi kadar pratiği de düşündürücü. Collishaw, Pandorayı kağıt üzerine mürekkep ile işlemiş. Collishaw, Dünyada bir düzensizlik yaşanıyor. Bu sergide, içinde bulunduğumuz zor duruma ne yazık ki bir çözüm sunulmayacak, sadece içinde beceriksizce yönümüzü bulmaya çalıştığımız bilmecelerin yansıması parıldayacak diyor. Mat Collishaw, felsefe ve bilim tarihini katederek doğayla bağ kurmak için kuramların yanı sıra duyuların ve hayal gücünün gerekliliğini vurguluyor. Aritmi, teknolojinin yardımıyla doğaya ve doğayla ilişkimize dair yeni görme yollarını araştırıyor. Aritminin Borusan Contemporary'nin koleksiyon sergisi Dijital Mitolojiler ile de konuştuğunu belirtelim. Sergi 18 Ağustos 2024'e kadar ziyarete açık olacak.


Antik dönemin en önemli arkeolojik alanlarından Ankara'daki Gordion Antik Kenti, sahip olduğu özgün ve eşsiz evrensel değerler ile UNESCO tarafından 'Dünya Mirası' ilan edildi. Antik dönemin en önemli arkeolojik alanlarından biri olan Gordion Antik Kenti UNESCO tarafından 'Dünya Mirası' ilan edildi. Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da gerçekleştirilen 45. UNESCO Dünya Miras Komitesi toplantısında dün alınan kararla Gordion artık bir dünya mirası olarak korunacak. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesaplarından Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne 20. kültür varlığını kaydettirdiğini duyurdu. Bakan Ersoy, paylaşımında Bir müjdemiz var! UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne 20. varlığımızı da kaydettirdik. Ankara'mızın eşsiz kültür varlıklarından biri olan Gordion Antik Kenti 'Dünya Mirası' oldu. Emeği geçenlere teşekkür ediyorum. UNESCO'dan yeni bir müjde daha bekliyoruz. Anadolu'nun ahşap destekli camilerinden de almayı beklediğimiz güzel haberle inşallah Dünya Mirası Listesi'ndeki sayımızı daha da artıracağız. Hayırlı olsun ifadelerini kullandı. Gordion'u UNESCO'da Dünya Mirası Listesi'ne taşıyan unsur ise sahip olduğu özgün ve eşsiz evrensel değerler oldu. Ankara'nın Polatlı ilçesinde antik dönemden günümüze ulaşan Gordion'da M. Ö. 2 bin 500 yıllarında başlayan yerleşim günümüzde antik kentin bitişiğindeki Yassıhöyük'te halen devam ediyor. Antik Kent ve çevresinde 4 bin 500 yıl süren uzun bir zaman diliminde çok az kesintiye uğrayan yerleşim Gordion'u dünyanın en uzun süre yerleşimin görüldüğü nadir alanlar arasına taşıyor. Frig uygarlığının başkenti olan Gordion'un yakın çevresinde göze çarpan çok sayıda Tümülüs M. Ö. 9. yüzyıldan M. Ö. 3. yüzyıla kadar olan farklı dönemlere tarihleniyor. Sitadel Höyüğü Gordion Arkeolojik Alanı'nı oluşturan en önemli unsur olarak günümüze ulaşırken erken dönem Frig Kalesi surları ve anıtsal yapıları da o dönem için Anadolu'daki eşsiz birer örnek olarak öne çıkıyor. Gordion, M. Ö. 800'lü senelerde Frig Kralı olan Gordios tarafından başkent haline getirildi. En parlak dönemini Gordios'un oğlu Midas zamanında yaşayan bölge M. Ö. 695 yılında gerçekleşen savaşlar sebebiyle tahrip edilerek Lidyalıların egemenliği altına girdi. Kazılarda gün ışığına çıkarılan en erken Frig yerleşim yerleri, gündelik hayata ilişkin malzemeler içeren, hafif konstrüksiyonlu küçük evlerden oluşan köy karakterine sahip. Gordion'un çevresinde yaklaşık 85 adet tümülüs bulunuyor. Bu tepeler önemli bireylerin mezarları olup M. Ö 9. yüzyıldan 2. yüzyıla kadar uzanan geniş bir zaman dilimine ait. Frigler'in başkenti Gordion, antik kent, tümülüsler ve arkeolojik çalışmalarda bulunan tarihi eserler ile Anadolu tarihine ışık tutuyor.


Maçka Sanat Galerisi Cumhuriyet'in 100. yılını, Cumhuriyet Türkiye'sinin ilk kadın seramik sanatçısı ve çağdaş seramik sanatının öncüsü, sıra dışı yaşamı, ilham veren mücadelesi ve seramik sanatına duyduğu tutkusu ile Türk sanat tarihinin unutulmaz isimlerinden biri olan Füreya Koral ile kutluyor. Atatürk'ün Füreya Hanım millete ifa edeceğin vazife mühimdir. Bunu bir an bile hatırından çıkarma. Millet senden çok şeyler bekliyor. Çalış ve ona göre hazırlan. diye not defterine yazdığı Füreya Koral, seramik sanatında özellikle büyük boyutlu duvar panolarıyla çığır açtı. "Benim için seramiği mimariye sokmak, onu dekoratif yapmak değildir. Bir defa onu kesin olarak ayırayım. Benim için duvar yapmak, seramiği mimariye sokmak bir gelenek, geleneğe dayanarak bir şey yaratmak. diyen Füreya Koral 1954-1975 yılları arasında birçok yapının iç mekan ve dış cepheleri için seramik panolar yaptı. Bu eserler, geleneksel çini sanatını modern mimariye kazandırarak önemli bir katkı sağladı. Maçka Sanat Galerisi'nde açılan sergi, sanatçının Hilton Oteli, Divan Oteli, KA Han, Brüksel Fuarı Türk Pavyonu, Marmara Oteli, Hacettepe Üniversitesi Dişçilik Fakültesi, İstanbul Manifaturacılar Çarşısı, Ziraat Bankası, Başak Sigorta, Anafartalar Çarşısı, Sheraton Oteli ve Beytem Palas için gerçekleştirdiği seramik panoların bazılarının sanatçı tarafından yapılmış resimlerinden oluşuyor. Rabia Çapa koleksiyonuna ait olan ve ilk kez sergilenen bu eserlerin yanı sıra sergide, Fahrelnissa Zeid tarafından yapılan Füreya Koral portresi, Candeğer Furtun tarafından ellerinden kalıp alınarak yapılan Füreya Koral'ın seramik elleri ve Zuhal Demirarslan'ın hazırlayıp sunduğu Füreya belgeseli de yer alıyor. 40. sanat yılı olan 1992'de Füreya Koral'a Saygı Sergisi kapsamında 40 seramik sanatçısının Füreya Koral için yaptığı 40x40 cm panoları ve kendisinin Yürüyen İnsanlar adlı eserlerini sergiledi. Cumhuriyet'in 100. yılında ise bu kez Görülmemiş Eserleriyle Füreya sergisini 3 Ekim 11 Kasım 2023 tarihleri arasında sanat severlerle buluşturuyor.


Ahmet Telli, Arkadaşlık Günleriydi adlı yeni kitabında en yeni şiirleriyle hem hafızayı tazeliyor hem iyileştiriyor. Telli, Hafızanın tozlanmasına izin verilmemeli diyor. Ahmet Telli'nin hayattan damıttığı yeni şiirleri Arkadaşlık Günleriydi okurla buluştu. Şairin son dönemde farklı yerlerde yayımladığı şiirlerin buluştuğu kitap Sen o zamanlar, Bu, Bir şiir eksik, Dörtlükler ve bir gazel bölümlerinden oluşuyor. Her bölüm hem Telli'nin şiirlerinden hem şiir yolculuğundan izleri taşıyor ve bu yolculuğun sadık 'arkadaşlarına' el uzatıyor. Hayatın ve toplumun Ahmet Telli'deki panoraması, en yeni şiirlerle hem hafızayı hatırlatıyor hem iyileştiriyor. Arkadaşlığın yan kavramları vardır; kardeş olmak, dost olmak, yoldaş olmak... Ben arkadaş olmanın hepsini temsil ettiğini düşünüyorum. Kardeş biyolojik ortaklıktır; dost ise ne idüğü çok belirlenmeyen biraz inanç kokan bir kavram. Arkadaşlıktaki o bilinç faktörü bana biraz eksik gibi geliyor. Yoldaşlığı da belirleyen bir ideolojidir. Arkadaşlık bütün bunları kendi kadrajına aldığı halde ondan daha geniş bir kadraj oluşturuyor. Ama dışlanamayan ama hepsini kapsayan bir kavram olarak arkadaşlığı önemsedim. Bu ülkede yaşanan hayatların toplamına baktığımızda arkadaşı için ölümü göze alan insanlarda sadece yoldaşlık değil, bir arkadaşlık duygusunun hakim olduğunu düşünüyorum. Deniz'leri kurtarmak için Mahir'lerin bile bile ölüme gitmeleri Türkiye'de arkadaşlığın sınandığı olgulardır. O günler, o yaşamlar hafıza olarak daima hatırlanmalı ve geleceğe aktarılmalı diye düşünerek Arkadaşlık Günleriydi diyorum. Hikayeleri bile isteye koydum. Hatırlamalarla hikayeden yaşamaya dönüştürülebilir bir şeyler ancak... Ama bir hikayenin hikayesi olduğunu da belirtmemiz gerekir. Kuşkusuz... İlk kitabım Yangın Yıllarında sadece inancıyla var olan şair öznesi, militan tavrı vardır. Ama bu son kitapta öyle değildir; araya başka kitaplardaki aşklar girmiştir. Biten aşklar, yeni aşklar, yeni dostluklar, hatırlamalar girmiştir. Hatırlamalar daima vardır. Her kitapta hatırlamalar bir biçimde korunmuştur. Burada da hatırlamalar, Biz böyle yaşamıştık, bu bir hafızadır, bu hafızanın tozlanmasına izin verilmemeli düşüncesine evrilmiştir.


Bir süredir kanser tedavisi gören 53 yaşındaki sanatçı Haluk Akakçe 9 Ekim'de vefat etmişti. Ressam ve iç mimar Türk çağdaş sanatının önemli isimlerinden Haluk Akakçe Zincirlikuyu Mezarlığında öğle vakti kılınan cenaze namazının ardından son yolculuğuna uğurlandı. Akakçe'nin cenaze törenine ailesinin yanı sıra oyuncu Tuba Ünsal, Hatice Aslan, Melis Birkan, şarkıcı Aleyna Tilki ile iş ve sanat dünyasından birçok isim katıldı. Eşi Nevzat Akakçe taziyeleri cami avlusunda kabul ederken yakın dostları Haluk Akakçe'nin vasiyetini yerine getirerek kendi tasarımı olan şapkaları taktı. Taziyelerin cami avlusunda kabul eden eşi Nevzat Akakçe gözyaşları içinde, "Acımız çok büyük hepimizin. Şuan da söyleyecek çok fazla bir şey de yok ama daha önce de söyledim, Haluk daha iyi bir yere gitti. Ondan hiç şüphem yok. Bundan sonra da anılarımızda yaşayacak, hiçbir zaman da ismi kaybolmayacak. Herkesin çok sevdiği, dünyada da tanınan büyük bir sanatçıydı. Sadece sanatçılığıyla değil de kişiliğiyle de herkesin hayatına dokunan, dokunduğu insanların içindeki ışığı da çıkaran bir yönü vardı ve bu hep yaşayacak, herkes Haluku çok iyi hatırlayacaktır. Benim için büyük kayıp, aslında bir anlamda da kayıp değil kazancımda var" diye konuştu.


Handan Börüteçene'nin bugüne kadarki en kapsamlı sergisi Üç İç Denizin Ülkesi 7 Kasım itibarıyla Salt Beyoğlu'nda ziyarete açılıyor. Üç İç Denizin Ülkesi, kırk yılı aşkın süredir kararlı biçimde arkeoloji, tarih ve doğa odağında üreten Handan Börüteçene'nin bugüne kadar düzenlenen en kapsamlı sergisi. İsmi, sanatçının taşı toprağı ve mavilikleri kadar kültür mirası ile mitlerinden ilham aldığı bir coğrafyaya işaret ediyor: Anadolu ve Trakya. Sergi, sanatçının mezuniyet projesi için yaptığı erken dönem işlerinden ödüllü enstalasyonu Kır/Gör'e (1985), 1987'de Urart Sanat Galerisi'nde gösterdiği terracotta serilerinden İstanbul'un kamuya açık mekanlarına yerleştirilen büyük ölçekli heykellerine birçok eseri gündeme getiriyor. Bellek yitimine meydan okuyan bir sanat pratiğinin izini süren sergi, Börüteçene'nin tutkularını, işlediği temaları, peşini ısrarla bırakmadığı meseleleri ve üretimindeki yeni açılımları bütünlüklü şekilde keşfetmeye olanak veriyor. Salt'tan Amira Akbıyıkoğlu tarafından programlanan Üç İç Denizin Ülkesi, 14 Nisan 2024'e kadar Salt Beyoğlu'nda ücretsiz görülebilir. Sergi paralelindeki kamu programları saltonline. org ve Salt'ın sosyal medya kanallarında duyurulacak.


Türkiye'nin dört bir yanından gelen 200 kişilik dev kadroyla konsere çıkmaya hazırlanan Hatay Akademi Senfoni Orkestrası Hatay'da konser kampına başladı. "Cumhuriyet'in 100. Yılı ve Depremde Kaybettiklerimizi Anma Konseri" 21 Ekim 2023 tarihinde Cumhuriyetimizin 100. Yılı'nda, 6 Şubat Depreminde yıkılan Hatay'da "Yeniden Doğuşun" umudunu yeşertmek, depremde kaybettiklerimizi anmak, hafızaları diri tutmak ve tüm dünyanın dikkatini tekrar "Deprem" gerçeğine çekmek amacıyla bu tarihi konseri gerçekleştiriyor.


Hazal Selçuk, yeni albümünün giriş şarkısında bu şekilde tasvir ediyor 'Sessiz Şarkılar'ı. 24 Ekim'de tüm müzik platformlarında dinleyici ile buluşacak olan albümde Dede Efendi, Kemani Kevser Hanım, Aşık Veysel, Vecdi Seyhun, Doğan Canku ve Timur Selçuk'tan bestelerin yanı sıra anonim türküler de yer alıyor; Atladım Girdim Bağa, İnce Memet, Yemen Türküsü gibi. Gülnihal, Nihavend Longa, Uzun İnce bir Yoldayım, Dil Bestenim Meshurunum, Takalar, Evvel Benem Ahir Benem gibi eserlerin yorumlandığı albümün isim babası ise Timur Selçuk. Hazal Selçuk, albümün isim öyküsünü ise şöyle anlatıyor: ''Yıllar önce İstanbul trafiğinde beklerken babam direksiyon koltuğundan bana dönüp; 'Bir albüm yapalım, içinde az enstrüman, bolca vokal olsun. İsmini de Sessiz Şarkılar koyalım demişti. Bu konuşma, Yemen Türküsü'nü kaydederken aklıma geldi. Cumhuriyet'in 100. yılında doğacak Sessiz Şarkılar çok sesli bir albüm. Bu albümün gerek tanınan, bilinen, gerekse anonim bestecilerin kaleminden çıkmış bütün eserleriyle dinleyicisine coşku, umut ve huzur taşımasını arzu ediyorum. Ve ekliyor Hazal Selçuk: Hüzün Anadolu topraklarında müzikal olarak en güzel ifade edilmiş duygulardan biri. Hayatın hüzünlü yanını yadsımadan zorlukların aşılabileceği, topraklarımızdaki zengin müzikal kaynakların en zor zamanlarda bize destek olabileceğine dair bir mesajı var sanki albümün. Kimi şarkıların enstrümansız icra edildiği, bazılarına sadece perküsyon, bazılarına da ney, tanbur, ud, bağlama başta olmak üzere çeşitli enstrümanların eşlik ettiği Sessiz Şarkılar, 14 şarkıdan oluşuyor. Albümde birçok düzenleme, sesler ve vokallerle oluşturulan ses manzaraları Hazal Selçuk'a ait. Nihavend Longa'nın vokal ve orkestra düzenlemesi Timur Selçuk tarafından yapıldığını anlatırken de şöyle diyor sanatçı: Adeta babamla işbirliği içinde düzenlemiş olduğum birkaç şarkı var albümün içinde. Örneğin Vecdi Seyhun'un Dil Bestenim Meshurunum isimli eserinin ana melodisine babamın yazmış olduğu ikinci sesten yola çıkarak enstrümantal düzenleme ekledim. Bu albümde dolu dolu babam da var. Diğer Timur Selçuk eserleri Yol Verin Dağlar, Sakın Küfür Etme Memet, Evvel Benem Ahir Benem de bu albüm için Hazal Selçuk tarafından uyarlanmış.


Milliyet Sanat Ağustos sayısında da müjdelediğimiz gibi Radiohead grubu kurucu üyesi Thom Yorke, 30 yıllık sanatçı dostu Stanley Donwood ile iki ay sürecek özel bir sanat projesi için gün sayıyor. Londra'daki Cromwell Place'de James Elwes direktörlüğünde hizmet veren Tin Man Art Galerisi'nde 6-10 Eylül ve 6-10 Aralık tarihlerinde sunulacak The Crow Flies isimli proje, ikilinin eş zamanlı ürettiği büyük boy tuvallerini izleyicilerle buluşturacak. Bu yeni işbirliği, aslında Oxfordshire, İngiltere'de yaşayan Yorke'un eski Radiohead üyesi ve film müziği bestecisi Jonny Greenwood ve Sons of Kemet grubunun caz davulcusu üyesi Tom Skinner ile kurdukları The Smile grubunun geçen yıl yayınladıkları A Light for Attracting Attention albümünde de gün ışığına çıkmıştı. Amnesiac ve In Rainbows adlı Radiohead albümlerine kattığı görsel dünyası ile iki Grammy ödülü kazanan, 2002'den bu yana da Glastonbury Festivali'nin resmi sanatçısı olarak çalışan Donwood, yine Radiohead'in 1995'teki ilk The Bends albümünden beri, ekibin tüm yapıtlarına kattığı sanatıyla da tanınıp, seviliyor. Tin Man Art'ta izlenecek eserlerin geçmişi, ikilinin The Smile'ı kurduğu günlerden, bugüne uzanıyor. Genellikle mütevazı bir stüdyoda, iki ayrı tuvalin başına aynı anda geçen Yorke ve Donwood, bu 'iletişim' sayesinde daha önce sözgelimi faks ve notlarla yaşadıkları etkileşimi de artırmış. The Smile adının kaynağı, aslen şair Ted Hughes'ün alanında çığır açan şiir buketi, Crow/Kargadan gelirken, Yorke ve Donwood yine bu sadakati tekrarlayarak, sergilerine The Crow Flies ismini vermeyi uygun bulmuşlar. Öte yandan, Yorke ve Donwood arasındaki bu uzun soluklu iş birliğinin kökeni, Radiohead'in 20 yıl önceki Hail to the Thief albümünde öne çıkan görsel karaktere de uzanıyor. Hatırlanacağı gibi bu albümün görselliğinin de ilham kaynağını, Pers korsanlarının 17'nci Yüzyıl haritaları, Britanya Adaları'nın erken dönem harita desenleri ve 1960'ların ABD askeri haritalarından oluşan karma bir içerik belirlemişti. Ortaklıklarını, geçmişte yayımladıkları KID A MNESIA ve Fear Stalks The Land adlı iki kitapla da göstermiş ikili, sürecin başında albüm sözlerinden aldıkları konuları görselleştirerek potansiyel bir harita metod sahası üretmiş ve böylece izleyici, sembol ve metnin faydasıyla bu haritadaki konumunu da bir anlamda tayin edebilmiş. Bu yaklaşım kendini zamanla daha soyutlamacı bir tekniğe yaklaştırdıysa da, yine de kimi desenlerin, resimlerin katmanlarının altında olduğu seçilebiliyor. Yorke'un, Brighton'lı yurttaşı Stanley Donwood ile açtıkları sergi bu anlamda, Radiohead'in geçmişini oluşturan albümlerin görselliğine de ciddi göndermelerde bulunuyor. Sözgelimi, Tin Man Art'ta açılacak sergide, Radiohead'in 2000 tarihli Kid A albümünün karakteristik arka manzara ve dağ betimlemeleri, King of Limbs albümünde yer alan boynu bükük ağaç dalları veya 1997 tarihli OK Computer albümünün esintili, nehirsi yollarına da rastlanabiliyor. Thom Yorke, pandemiden önce Jonny Greenwood ve Tom Skinner ile 'The Smile' müzik projesine başlamıştı. O zamanlar, başka konularla meşgul olduğum için buna pek dikkat etmiyordum. Sonra, virüs ve yaşanılan her şey geldi. Zaman tuhaflaştı, esnekleşti; Olayların akışından emin değilim. Ancak bir ara Bay Yorke ve ben, The Smile müziğine eşlik edecek sanat eserini nasıl yapabileceğimiz konusunda fikir alışverişinde bulunmaya başladık; o zamanlar gelecek belirsizdi ve ne olacağını bilmiyorduk. Sonunda geleceğe ve bir çıkış yoluna dair, hayali haritalar yapmaya karar verdik. Daha sonra haritalarımız sayesinde gezebileceğiniz yerlerin fotoğraflarını çekmeye başladık. Tüm bunları, önce pandemi döneminde, sonra da her şeyin çok daha kolaylaştığı dönemde tuval üzerine resim yaparak yaptık. Sergi iki bölümden oluşuyor çünkü gezebileceğiniz yerlerin birçok haritasını ve resmini yaptık. İki parçanın her biri diğerinden farklı. Aynı ama aynı zamanda tamamen farklı. Pink Floyd veya Storm Thorgerson, The Velvet Underground veya Rolling Stones'tan etkilenmiyorum ancak Andy Warhol ve Sex Pistols'tan hoşlandığımı ve Jamie Reid'e büyük ve kalıcı bir hayranlığım olduğunu, kabul ediyorum. Ancak onlara duyduğum hayranlığın, Yorke'la çalışmamla hiçbir ilgisi yok. Bu tamamen yeni bir tezahür; yönlendirilmiş eylem ve rastlantı, hata ve başarı, deneme ve yanılma, şans, rastlantı, tesadüf ve şansın yanı sıra, şiddetli düzenleme ve acımasız bir kazanma arzusunun bileşimiyle geliştirdiğimiz bir şey. Samandan tahılı ayıklamak gibi. Yaptığımız şeyin, salt bir kitle iletişim ürününün renkli ambalajı olduğunun fazlasıyla bilincinde iken, aynı zamanda bu aracı, sanatı, geç dönem Batı kapitalizminin cephesine kırılmış bir pencereye yerleştirme şansı olarak görüyoruz. Biz güzel sanatlar ya da ticari sanat olarak kabul edilenler arasında hiçbir ayrım yapmayan hırsızlarız ve Rafaello öncesi resimden olduğu kadar, Art Brut akımı ya da bir dergideki reklamdan da, kolayca etkileniriz. Hiçbir fark yaratmıyor ve türler arasında hiçbir ayrım yapmıyoruz. Beğenirsek çalarız. Bu işleme dilerseniz 'geri dönüşüm' de diyebilirsiniz. Bu proje için, Karga Sinekleri, Ortaçağ Arap korsanları ve haritacıları tarafından yapılan haritaları ve eski katedrallerde tutulan parşömen üzerine 14. yüzyıldan kalma tablolar, ayrıca Viktorya dönemi ansiklopedileri ve kuzey İspanya'daki Romanesk kiliselerden çaldık. Ama aynı zamanda kitaplardan ve şiirlerden de fikir aldık. Ve tabii ki, The Smile'ın müziği bizi büyük ölçüde yönlendirdi. Biz de 'sürmeye' devam edeceğiz.