AXELLE FINE ARTS GALERIE SOHO is proud to announce Le Temps Retrouve, a solo exhibition of new works from naif master Michel Delacroix. Now in his early eighties, Delacroix continues to paint stunning portraits of Paris's past. Delacroix's newest collection includes stunning snow scenes, images of Paris's iconic monuments, such as the Eiffel Tower and simple street scenes. Born in 1933 on the Left Bank, in the 14th Arrondissement of Paris, Delacroix started painting at the early age of seven just as the German Occupation of Paris began. This period in Parisian history is the Paris in his colorful paintings a city without automobiles or huge department stores, instead a quiet Paris with horse drawn carriages and outdoor cafes. Delacroix was educated at the Ecole des Beaux-Arts in Paris and spent years experimenting with several different painting styles until, at the age of 35, he began producing works in the Naif tradition, a style he is now known for having mastered. Throughout the course of his career, Delacroix has been honored with numerous awards including the Grand Prix des Amateurs d'Art, Paris (1973), the Grand Prix de la Cote d'Azur, Cannes (1976) and the Premier Prix de Sept Collines, Rome (1976). His work can be found in several public and private collections including the Fonds National d'Art Contemporain in Paris and the Musee International d'Art Naif. Delacroix's paintings have been featured in over 300 solo exhibitions in the United States alone. He continues to exhibit abroad in Europe and Japan. He now lives and works in Paris, France. For further information, prices and photographic material, please contact Elizabeth Thompson at 212.226.2262 or email info@axelle. com. Gallery hours are from 10:00am to 6:00pm every day.


Galeri Zilberman, Gülin Hayat Topdemir'in Salon Rouge isimli yeni sergisini duyurmaktan mutluluk duyar. Sanatçının galeriyle olan dördüncü kişisel sergisi 4 Kasım 26 Aralık tarihleri arasında galerinin ana mekanında görülebilecek. Kadın konusunu kendine has bir plastik dil ve sembolizmle yorumlayan sanatçı, galeriyle yaptığı bir önceki sergi Kara Kutu'da (2013), merkeze kendini alarak parçalara ayırmış, buradaki farklı kadınlara yoğunlaşmıştı. Sanatçı, Salon Rouge adlı yeni sergisinde bakışını kendisinden dışarı doğru, çevresine yöneltiyor ve çevresindeki kadınlar ve hikayelerini gerçekçi bir üslupla, gerçeküstü ortamlarda resimliyor. Kullandığı keskin ışıkla vurguladığı, sanatçının alamet-i farikası resimsel drama, kadınların ifadeleriyle dozunu biraz daha artırıyor. Onların yaşadıkları ve yaşayabilecekleri tekinsizlikler düş ve gerçek arasında bir yerde kendisini izleyicinin bakışıyla sabitliyor. Arka planın sonsuzluğu içerisinde tek başına duran bu kadınlar, karanlık sularda veya karanlık ormanlarda yolunu kaybetmişlik kadar, bir hayatta kalma mücadelesini de sezdiriyor. Gizli bir cüret gösterişsiz bir kahramanlığa karışıyor. Tarihi çok eskilere giden portre resmi geleneği, galeri mekanındaki özel kurulumla bir araya geliyor. Klasik bir müze kurgusuyla sergilenen resimlerde, belli belirsiz görünen kırmızı bir duman, kendini aynı renk bir mekanla bütünlüyor. Sanatçı resmettiği kadınların mücadele ve kahramanlığını kendine has üslubuyla bir masal serisine dönüştürüyor. Sergi katalogu için kaleme alınan metinde İnsel İnal, sanatçının üretimiyle ilgili şu değerlendirmelerde bulunuyor. Müzede teşhir edilenlerle sanatçının işaret ettikleri arasındaki uyumsuzluğun resimlerin odağına yerleştiği sergi, müzenin teslim aldığı içeriği boşaltılmış nesnelerin fetişizmine kafa tutar. Sistemi besleyen röntgenciliğin oyununu ters yüz eder. Kadının fetişleştirilmesi ve üzerine tahakküm kurulması ile müzenin sanat eserine bakışı arasındaki parallelikle sanatçının sözü toplumsal bir eleştiriye dönüşmektedir. Gülin Hayat Topdemir, (d. 1976, İstanbul); Mimar Sinan Üniversitesi, Resim Bölümü'nde 1994-2000 yılları arasında Lisans ve Yüksek Lisans programını tamamlamış, 1999 yılında Salzburg'da bir yaz akademisine de katılmıştır. 2007 yılında Nuri İyem Resim Yarışması Jüri Özel Ödülü'nü alan sanatçı, ulusal ve uluslararası pek çok karma serginin yanında dört kişisel sergi gerçekleştirmiştir. İstanbul'da yaşamakta ve çalışmaktadır.


Türkiye'de çağdaş sanatın önce isimleri arasında yer alan Cengiz Çekil, 70 yaşında İzmir'de hayata veda etti. Türkiye çağdaş sanat tarihinde üretimlerinin özgünlüğüyle ayrıcalıklı bir yere sahip olan Cengiz Çekil'i, rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Cengiz Çekil'in 'Günce'si (1976), MoMA'nın daimi koleksiyonunda. Türkiye'de çağdaş sanatın öncü isimlerindendir. Öğretim görevlisi olarak çalıştığı Dokuz Eylül ve Ege Üniversitesi'nde yüzlerce sanatçı yetiştirdi. Çekil'in, 1976'd her gece yatmadan önce 'Bugün de yaşıyorum' mührü bastığı 'Günce' adlı defteri 2011'de New York'un ünlü modern sanat müzesi MoMa'nın daimi koleksiyonuna dahil edildi. 1945 yılında Niğde'nin Bor ilçesinde doğdu ve orada büyüdü. Orta öğrenimini Konya Ereğli'deki İvri Öğretmen Okulu'nda tamamladı. Bir süre köy öğretmenliği yaptı. Lisansını Ankara Gazi Üniversitesi'nde resim eğitimi aldıktan sonra devlet bursuyla heykel eğitimi almak üzere gittiği Paris'te, Ecole Nationale Superieure des Beaux-Arts'da çalışmalarına devam etti ve 1975 yılında bir kafenin bodrum katında ilk kişisel sergisi Reorganisation pour une Expositionu açtı. Sanatçının 1976'da bir deftere her gece uyumadan önce BUGÜN DE YAŞIYORUM mührünü ve o günün tarihini basarak oluşturduğu Günce'si New York]]'un ünlü modern sanat müzesi MoMa'nın daimi koleksiyonuna kalıcı olarak dahil edildi. Kasım 2015te hayatını kaybetti. 1988 IX. Günümüz Sanatçıları Sergisi Başarı Ödülü,


Peru, Arjantin, Küba, Kolombiya, Şili, Meksika, Panama, Uruguay and Venezuela büyükelçiliklerinin ortak olarak Vietnam'ın başkenti Hanoi'da düzenledikleri 3. Latin Amerika Film Festivali bu yıl her ülkeden bir filmin gösterimiyle gerçekleştirildi. Bu yazıda filmlerle ilgili kısa yorumlarımızı paylaşıyoruz. Geçen yıla göre daha az katılım gözlenen festivalde yine de izlemeye değer filmler vardı (geçen yılın yorumları için bkz. http://kolajart. com/wp/2014/10/12/doc-dr-ulas-basar-gezgin-latin-amerika-film-festivalinin-hanoi-ardindan/ ). Bu filmde, Peru'nun Quechualar ve Afro-Perulular başta olmak üzere değişik etnik gruplardan müzisyenlerini izliyor; onların özellikle geçmişlerine odaklanıyoruz. Aslen belgesel olan film, üst ses ve bant yazı gibi klasik belgesel öğeleri taşımayıp bir rüyadaymışız gibi görsel olarak akıp gittiğinden, bilgilendirme dili yerine anlatı diline daha çok yaklaşıyor; kendini bir belgeselden çok kurmaca bir film gibi izletmeyi başarıyor. Filmde anlatılan Peru, muhteşem müzikleriyle bir sanat ütopyası olarak karşımıza çıkıyor. İnkaları da içeren fakat onların ötesine geçen bir halk olan Quechuaların müzik zevkleri, sömürgecilerin getirdikleri çalgılarla içiçe geçip muhteşem bir karışım oluşturmuş. Eşek sırtında ve araba üstünde taşınan harp, dansta elinde Anadolu'daki kaşık oyununda olduğu gibi demir makas oynatacak olan dansçının dağ başındaki kutsal pınarda kutsanması, yüzlerce yıllık ağaçlar arasında ve sisler içinde kürek çeken yaşlı kadın gibi imgelerle film görsel bir şölen sunuyor. Quechua kemancı, Peru'nun başkenti olan Lima'dan, kalabalık ve gürültülü büyükşehirden geleneksel festival için köyüne döner, her yıl yaptığı gibi. Biz de onun yolculuğuna eşlik ederiz. Doğduğu eve gelir, annesi babası çoktan ölmüştür. Onun küçükken beşiğini sallayan komşu teyzesi ise çok yaşlanmıştır ama hala dinçtir. Bu yoksul köye devlet hala su vermemektedir; yağmur yağarsa karınlar doymakta, yoksa aç kalınmaktadır. Bu kurak yerde neyse ki pınarlar vardır ve dikenli incir bolcadır. Festival hazırlıkları yapılır; pançolar ve dansçılara özel giysiler hazırlanır. Festival her zamanki gibi coşkulu geçer. Yediden yetmişyediye herkes vardır kutlamalarda. Makas dansını ilk kez yapan dansçı kız herkesi coşturup rüştünü ispatlar (Makas Dansı için bkz. https://www. youtube. com/watch?v=CW17klF3BWM). Daha sonra Lima'daki Afro-Peru müziğiyle muhteşem bir şölene davet ediliriz. Yalnızca sokak sakinlerinin girebildiği kapılı sokaktaki şenliklere ve kutlamalara tanık oluruz. Filmin tanıtımı ve çeşitli parçaları Youtube'dan izlenebilir (bkz. https://www. youtube. com/watch?v=O07NXc6-BzM ;https://www. youtube. com/watch?v=C9OeWbSZ-W0 ;https://www. youtube. com/watch?v=nsxvHH1Ss8E ;https://www. youtube. com/watch?v=gwhaRbj-iiY;https://www. youtube. com/watch?v=gwhaRbj-iiY&list=RDgwhaRbj-iiY;https://www. youtube. com/watch?v=UazKyzoxY2M vb.). Gabriel Garcia Marquez'in romanından uyarlanan filmde Marquez'in birçok romanında görüldüğü gibi toplumsal eleştiri, aşk ve yasak aşk anlatıları içiçe geçmiş durumda. 'Kolera Günlerinde Aşk' kadar ilgi çekici bir film olmasa da, üstadın eseri olması dolayısıyla merak uyandırıp kendini izletiyor. 'Varolmayan Ülkeye Yolculuk' adlı yarı-belgesel yarı-kurmaca film, tek başına, Küba'dan olması ve gizemli başlığıyla fazlasıyla ilgi uyandırıyor. Film izlendikten sonra, filmin adının içeriğiyle ne kadar uyumlu olduğu ortaya çıkmış oluyor. Film, Vietnam'a savaş sırasında ve hemen sonrasında çeşitli çekimler için gitmiş olan Kübalı bir kameramanın 40-45 yıl sonra yeniden gidişinin öyküsü. Kübalı, Ho Amca'yla öldüğü yıl röportaj yapmayı başarmış; sonrasında Fidel'in Vietnam Halk Ordusu askerlerini ziyaretini görüntülemiş ; cepheye giden askerleri, bombardıman altındaki Hanoi'u, Vietnamlı topçu genç kızların topları ateşlemeden önceki yüz ifadelerini ve savaştan hemen sonra kente ilk otelin yapılışını vb. de görüntülemiş. Belgeselde eski siyah-beyaz görüntülerle ülkenin 2013'teki hali birlikte veriliyor. Filmin adı 'Varolmayan Ülkeye Yolculuk' çünkü 80'lik kameramanın karışık duygular içinde söylediği gibi, eskiden bir Vietnam vardı; artık yok; Ho Amca'nın dediği gibi savaştan sonra on kat yüz kat daha güzel olmuş Vietnam; ama öte yandan kameraman bu kadar çok gökdelenle ve yüksek yapılarla kentin kendisinin gölgede kalmasına da hafiften itiraz ediyor. Bu film ne yazık ki Vietnam gençliği için bir anlam ifade etmiyor; ama dünyanın dört bir yanından solcular için ve Vietnam'daki ve diğer ülkelerdeki 68 ve 78 kuşağı için etkisi büyük. Kuşaklararası makas fazlasıyla açılmış durumda. Film, Meksika'nın küçük bir şehrindeki kilolu bir çiftin büyük şehire taşınma hikayesi. Şehir ışıkları mutluluk mu getirecektir kavgalar mı? Güldürü yanı güçlü olan bir film; ancak bu filmin obezliğin daha yaygın olduğu ABD gibi ülkelerde daha fazla ilgiyle izleneceğini tahmin edebiliriz; çünkü filmde normal kiloda olan bir izleyicinin özdeşlik kurabileceği bir ana kişilik yok. Bu da, onu ortalama bir izleyicinin gözünde tombulların düştüğü komik haller tarzında bir alay etme filmi düzeyine düşürebiliyor. Bunun ötesinde, film, Meksika'ya ilişkin olarak çok az şey söylüyor/anlatıyor. Daha çok evrensel bir 'tombulluk anlatısı'na yöneliyor. Bu da, bir Latin Amerika Film Festivali için bu filmin ne kadar uygun olduğu noktasında soru işaretleri uyandırıyor. Film, çocuklara yönelik bir canlandırma çalışması. Tüm anlatı bir langırt oyunu üstüne dönüyor; filmin adı da buradan geliyor. Bir çocuğun gözünden alımladığımız anlatıda langırt oyuncuları canlanıp gerçek futbolculara dönüşüyor. Filmin birkaç ay önce Türkiye'de de gösterime girdiğini not edelim (bkz. http://www. sinemalar. com/film/123425/metegol ). Adını 'Özgürleştirici' ya da 'Kurtarıcı' olarak çevirebileceğimiz film, Venezuela halkının kurucu lider olarak büyük saygı duyduğu Simon Bolivar'ın yaşamına ilişkin bir başka film. Venezuela geçen yıl da festivale aynı konudaki başka bir filmle katılmıştı. Ancak geçen yılki film, ilgili yazıda belirttiğimiz gibi, Bolivar'ın sürgündeki sönük yıllarına odaklanıyor ve kahraman olarak Bolivar'a değil, zaaflarıyla eksikleriyle insan olan Bolivar'a çeviriyordu kamerasını. Bu filmde ise, kahraman olarak parladığı yıllara daha fazla ağırlık verildiğini görüyoruz. Film, Şili'nin başkenti Santiago'dan 4 kişinin öyküsü: Bir psikolog, bir berber, bir müzisyen ve büyük şehire direnen bir kadın. Bir hayaller Madrid gerçekler Mardin filmi. Hayat, beklentilerimizi karşılamaktan uzak. Yukarıdaki yapımlar içerisinde, Peru, Küba ve Panama yapımları özellikle önerilir. Peru yapımı, etnomüzikoloji izleğiyle görsel ve işitsel bir şölen sunan akıcı anlatısıyla etkileyici olmayı başardığı için; Küba yapımı, 40-45 yıllık Vietnam karşılaştırmaları için ve Panama yapımı ise, kimlik, asimilasyon ve kentsel dönüşüm gibi konuları başarılı bir biçimde işlediği için. Bu filmlerin Türkiye'de gösterilmesi sinemaseverler için özellikle uygun olacaktır.


Antik dönemde bir heykel yontusuna, Bizans'ta bir ikona ustasına, Osmanlı topraklarında yaşayan bir nakkaşa, Rönesans öncesi Ortaçağ Avrupası'nda vitray işleyen başka bir ustaya sanat yaptığını söyleseydiniz, büyük olasılıkla size boş gözlerle bakacak ve işine devam edecekti. Ya da ne yapıyor olursa olsun, yaptığı şeyi küçümsediğinizi düşünecekti. Günümüzden sadece birkaç yüzyıl önce üretilen nesneler, üreten ustalardan daha önemli, ötesi kutsaldı. Aklın nesneden yapıta evrilmesi içi Rönesans'ı, bugün anladığımız anlamda sanatın icadı içinse Aydınlanma Çağı'nı beklemek gerekiyordu. Sanatın icadından sonra insanlık sanatçı, büyük sanatçı, deha sanatçı kavramları ile karşılaştı. Postmodern zamanlarda ise büyük, çok büyük, dahi sanatçı kavramı giderek yerini star sanatçıya bıraktı. Yapıt, başyapıt kavramları da çağımız için bir parça ötelenen bir şeye dönüştü. Sanatın, zanaattan koparak kendi özerkliğini ilan etmesi, yeni kavramların doğmasını ya da kavramların yeni anlamlar kazanmasını beraberinde getirdi. Estetik, antik felsefede kullanılan anlamından sıyrılarak felsefenin dalına dönüştü. Kant, soyut insan kavramından bütünsel insana geçişin estetik boyutla mümkün olacağını söyleyerek estetik boyutu otonom yani özerk olarak tanımladı. Onun hemen ardından Hegel, özellikle edebiyat ve plastik sanatları ele aldığı dersleriyle özerkleşen sanatı bir yandan bir deneyim yaklaşımıyla ele alırken diğer yandan onun sonunu ilan etti. Elbette ki, daha sonra ele alınan son tartışmaları gibi bir tartışma değildi Hegel'inki. Eğer sanat bir temsilse, gerçeklikle karşılaştırıldığında onun deneyimine ihtiyaç yoktu. Belki de bunu özerkleşme saptaması olarak okumak da mümkün. Çünkü artık sanatın işlevsel olmak gibi bir derdi yoktu dolayısıyla araçsallığını da yitirmişti. Öte yandan Aydınlanma çağı, aynı zamanda modern eleştirinin doğuşunu haber veren çağdı. Sanat eleştirisinin ortaya çıkışında Salon Sergileri bir milattır. Salon sergilerinin kamuya açılması ile eserler üzerine yazılar da yazılmaya başlar. Aslında, amaç, kamuyu bilgilendirmektir. Salon sergilerini izleyen Aydınlanmanın öncülerinden Diderot'nun bu sergiler üzerine kaleme aldığı metinler eleştiri disiplininin başlangıcı olur. Estetiğin kurucusu Alexander G. Baumgarten'den hemen sonra Diderot sanat eleştirisi disiplininin kurucusu olarak tarihe geçer. Kahramanın modernizmin hakiki öznesi olduğunu, modernizmi yaşamak için kahramanca bir yaradılışa sahip olmak gerektiğini söyleyen Walter Benjamin, Sanatta ve Edebiyatta Eleştiri kitabında modern eleştiri kavramının temellerinin 19. yüzyılda özellikle Schlegel ve Novalis ile atıldığını belirtir. Yine de Romantiklerin sezgiselliğin altını çizmeyi ihmal etmez. Jonathan Crary, Gözlemcinin Teknikleri: On Dokuzuncu Yüzyılda Görme ve Modernite adlı kitabında bu yüzyılda gerçekleşen dönüşümü anlatır. Görme, artık öznelleşmiştir. İzleyenin deneyimi temsilin bağımlılığından kurtulur. Deneyim, yeni bir boyut kazanır. Ondokuzuncu yüzyıl bize yeni bir miras devreder. Kültürün imgeyle anlatımını kurar. Sanatın gerçekliği yeni bir boyut kazanır. Artık alımlamak için referanslara ihtiyaç yoktur. Temsil gerçeğin kendisine dönüşmüştür ve yeni bir hakikat olarak bağımsızlığını ilan eder. Diderot, sanat eleştirisi displininin doğuşunu hazırlar, alanı sekülerleştirir. Baudelaire sorgular. Onunki salt bir sanat eleştirisi olmanın ötesinde bir kültür kuramıdır. Onların ardından dandy eleştirisi ile yaşamı birleştirecektir. Oscar Wilde bu disiplinin altını kalın çizgilerle çizer. Wilde yetkin bir eleştirinin sanatsal yaratıcılıktan daha yaratıcı olduğunu savunur. Eleştiri yaşamı gerçekleştirmek, insanlığı modern insana dönüştürmektir ona göre. Hatta eleştiri bizzat kültürün kendisidir. Eleştiri tarihi yeniden yaratır, metafiziğin sınırlarını aşar. Eleştirel ruh aynı zamanda dünyanın ruhudur. Ondokuzuncu yüzyıl yeni bir toplum inşa etmişti. Bu anlamda yirminci yüzyıl bu inşanın üzerine eklemlendi. Bu yüzyılla birlikte manifestolar çağı başladı ve Oscar Wilde'ın eleştirmen olarak sanatçı tanımı tam da bu dönemde daha net, daha belirgin karşılığını buldu. 20. yüzyılın başı plastik dilin bozumuna yeniden inşasına işaret ediyordu. Söylemler keskindi. Biçim, içerik tartışmalarından saf sanat yaratmanın yollarına, saf sanat tartışmalarından politik dile değin bütün olasılıklar masaya yatırılıyordu.


Akademililer Sanat Merkezi 26 Kasım 23 Aralık 2015 tarihleri arasında Mehmet Mahir'in Bach'ın Melekleri isimli ilk kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Denizhan Özer küratörlüğünde gerçekleşen sergide sanatçı görsel imgelerle müzik arasında oluşan ilişkiyi Johan Sebastian Bach üzerinden irdeleyerek bir anlamda Bach'ın müziklerini resimsel düzeye aktararak sanatın farklı iki alanını bir araya getirmektedir. Matematiksel bir kurgu ile ortaya çıkan resimlerin yüksek estetik düzeyinin yanı sıra çok önemli bir müzisyen olan Bach'ın, duygusunu yüzey üzerine taşıması son derece ilgi çekici olmakla beraber geçmiş zamana ait duyguları bu güne farklı bir şekilde taşıması bakımından da ilginçtir. Müziğe dair duygu ve fikirlerin görsel düzeyde algılanmasına yardımcı olmayı amaçlayan sergi bilinen ve alışılmış olan algılama sürecini yıkıp pozitif düşünce ile sanatı toplumsal hayat içinde yücelterek daha değerli bir hale getirmektedir. Renksel bir kurgunun armonisi ile ortaya çıkan yapıtların geçmiş ile bugün arasında geçen zamanı müzik üzerinden sorgulaması sanatçının yaşam içinde kurduğu kendi matematiksel sistemi, zaman kavramını, ritmik yapıyı, duygusal bir tutumla ele almasının net bir göstergesidir. Müzik ve resmin yaşanmışlıklarından doğan ve farklı bir dille oluşan sergi 23 Aralık 2015'e kadar Pazar günü haricinde her gün 11:00 19:00 saatleri arasında Akademililer Sanat Merkezinde görülebilir.


Hakiki bilginin ne olduğu ve bilginin yeniden üretim süreçleri hakkındaki sorulardan yola çıkan bu çalışmalar; bilginin temellük edilmesinin ve paylaşılmasının imkansızlığına, ekranlarımızda durmadan akan ve her saniye yenilenen enformasyonun işlevlerine dair absürt kategorizasyon ve arşiv denemeleri olarak karşımıza çıkıyorlar. Zeyno Pekünlü: 1980 yılında İzmir'de doğdu. Mimar Sinan Üniversitesi Resim Bölümü'den mezun olduktan sonra aynı üniversitede master ve sanatta yeterlik programlarını bitirdi. Barselona Üniversitesi'nde Sanatsal Üretim ve Araştırma programında ikinci yüksek lisansını tamamladı. 2011 yılından beri İstanbul Kültür Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmakta. Önemli kişisel gösterileri arasında Bütün Mümkünlerin Kıyısında, Kiev Bienali, 2015 / Maksim Gorky Theater, Berlin, 2014; Beni Osman Öldürdü, Sanatorium, İstanbul, 2013; önemli grup sergileri arasında 14. İstanbul Bienali, 2015 Jakarta Bienali, Her Tercih diğer İhtimaller İçin Bir Dışlamadır, SALT, 2015, Sights and Sounds, Jewish Museum, New York, 2015 bulunmaktadır.


Bernarducci Meisel Gallery is pleased to present a solo exhibition for Dutch painter Tjalf Sparnaay. Sparnaay paints modern-daystill-lifes using the technique of the Dutch Golden Age. Each one of his large scale paintings, either of a Big Burger, Fried Egg, Fruit Salad, or a Barbie, isolates the subject on a monotone background on which the artist flaunts his mastery of chiaroscuro. His subject is always enlarged exponentially it is always larger than life and this is what the artist refers to as Mega-Realism. Big Burger (2015) is a monumental painting of a delicious hamburger and a salt shaker on a dark background. A sesame seed bun tops the mammoth burger that consists of two patties, melting cheese, sauteed onions, and bits of lettuce. Every morsel is perfectly painted. The burger triumphantly sits on a folded starch white napkin. Its light is reflected on the steel surface of the top of the salt shaker and a bit of the juicy burger is expertly painted on the glass. Fried Egg A (2015) and Fried Egg B (2015) are seemingly identical paintings of fried eggs, sunny side up, on a light blue background. These are a staple of the artist's oeuvre. We can almost hear the frying pan sizzle as we look at one of these paintings. Sparnaay's excellent handling of light, no doubt a result of his Dutch ancestry, is evident in these smaller paintings. The viscous mass of the egg is painted with dozens of variations of white and yellow to mimic its reaction to light. This exhibition will also have large paintings of Donuts (2015), a BLT Sandwich (2015), and a large painting of Tulips (2015). Sparnaay had a retrospective exhibition at the Museum de Fundatie (17 January 6 April 2015, Zwolle, The Netherlands). The comprehensive exhibition was a blockbuster. Sparnaay has exhibited internationally in notable museum exhibitions such as From Beginning to Today: The Walda and Sydney Besthoff Collection at the New Orleans Museum of Art. This is his first solo exhibition with Bernarducci Meisel Gallery. Frank Bernarducci and Louis K. Meisel founded Bernarducci Meisel Gallery in 2000. The gallery is well known for its commitment to established and developing realist artists. The Gallery is located at 37 West 57th Street between 5th and 6th Avenues on the third floor.


Bernarducci Meisel Gallery is pleased to present a solo exhibition for Charles Jarboe featuring paintings of Washington, D. C. This will be the artist's sixth exhibition with the Gallery. This series of paintings of our nation's capital depicts the city's important national monuments and parks, including but not limited to the National Mall, the Washington Monument, and the Lincoln Memorial. The scenic backdrop varies between paintings, showing all four seasons and highlighting the beauty of Washington, D. C. throughout the year. Jarboe's emphasis on the sky gives his compositions a linear effect, drawing the viewer's eye across the painting to where all elements meet neatly at the horizon line. In Jarboe's paintings, American history here represented by Washington, D. C.'s classicizing temple-fronted buildings, obelisks, and other impressive monuments has achieved a sense of harmony. In Jarboe's painting Paddle Boats on the Tidal Basin (2015, oil on panel, 36 x 54 inches), a disparate crowd gazes contentedly into the Tidal Basin, the reservoir between the Potomac River and the Washington Channel. They are dwarfed by colossal flowering trees, whose branches hang down into the foreground under the weight of countless pale pink blossoms. Paddle boats are visible on the water under a cloudless blue sky; in the distance, the great dome and colonnade of the Jefferson Memorial juts up from the horizon. In Springtime on the Mall (2015, oil on panel, 36 x 48 inches), the vast grassy lawn of the National Mall directs the eye to the Washington Monument, which cuts upward through the background like a beacon. Tiny figures wander through the idyllic scene, some gravitating towards the Smithsonian Carousel at left while others trail towards the Smithsonian Institution Building, aptly nicknamed The Castle, which emerges above the tree line, its highest tower topped by a single American flag. Charles Jarboe, born in 1956, has a familial legacy dating back to the mid-17th century in his hometown of Baltimore, Maryland. He attended the Lemillet Commercial Art School and has had solo exhibitions at Marin-Price Gallery in his hometown of Baltimore and Bernarducci Meisel Gallery in New York City. His work has been featured in American Arts Quarterly, American Art Collector, Forbes Magazine, Art in America, and American Artist Magazine. Frank Bernarducci and Louis K. Meisel founded Bernarducci Meisel Gallery in 2000. The gallery is well known for its commitment to established and developing realist artists. The Gallery is located at 37 West 57th Street between 5th and 6th Avenues on the third floor.


EKAV/ Eğitim, Kültür ve Araştırma Vakfı, iki ayrı disiplinden sanatçıyı biraraya getiriyor. Ressam Aydın Arkun ve heykeltraş Nilay Özenbay Soyut Yansımalar isimli karma sergide 24Kasım 25 Aralık 2015 tarihleri arasında Ekavart Gallery'de bir araya geliyor. Sanatçı Nilay Özenbay eline çamur parçasını aldıktan sonra yoğuracağı formu her ne kadar tasarlamışsa da; yine de geride bilinmeyen bir güç onu dürter ve bilinmeyene başlayan yolculukla, anılar ve hayaller uçurumuna dalar; ancak sanatçının salkımındaki tekil duygular birden bire ayrışmayıp kendi birlikteliklerini yitirmeksizin kusursuzluğa aday olan bir form haline gelirler. Özenbayheykellerinde Gökyüzüne baktığında içinde hissettiği huzur ve dinginliği; bazen kızgın, bazen de sükun içindeki denizde de hisseder. Yaratan'ın en muhteşem eseri kadını var ederken, düşlediği geometrik düzen, kıvrımlar ve estetik de sanatçıya her zaman kainatın ve denizlerin düzenini hatırlatır. Bu duyguyla başladığı yeni çalışmalarını soyut ve içsel kadınlık duygusunu, tıpkı bir denizin karaya vuran dalgasının görselliği içinde şekillendirmeye çalışan sanatçı; Yaratan'ın yalnızlığına çözüm için yarattığı kadının da aslında Lilith gibi yalnız ve bütünlük içinde bir varoluş olduğunu düşünmektedir. Özenbay, bu sergide farklı olarak heykellerine rengi de katmaktadır. Sergiyi Türkiye'nin ilk online sanat televizyonu www. ekavart. tv de izleyebilirsiniz. SERGİ : Aydın Arkun & Nilay ÖzenbaySoyut Yansımalar AÇILIŞ : 24Kasım 2015, Salı18:00 YER : Ekavart Gallery ZİYARET SAATLERİ : Pazartesi Cuma 11:00-18:30 / Cumartesi 12:00-18:30 Ekavart Gallery, EKAV Vakfı kuruluşudur. Sergilerden elde edilen gelir, sanat dalında eğitim gören bursiyerlerimize aktarılmaktadır.


Birçok dizi ve filmlerde rol alan Arcan, 90'lı yıllarda yapmış olduğu Binbir Surat adlı komedi programı ile milyonları ekran başına kitlemişti. Gerçek adı Atilla Gürses olan Atilla Arcan, 1945 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Muharrem Gürses gibi Türk sinemasına yıllarca hizmet eden Arcan geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Atilla Arcan'ı rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Gerçek adı Atilla Gürses olan Atilla Arcan, 1945 yılında İstanbul'da doğmuştur. Tiyatro ve Sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist Muharrem Gürses'in oğludur. Kardeşinin adı Kemal Gökhan Gürses'dir. Atilla Arcan tiyatro eğitiminin bir kısmını İngiltere'de almıştır. Binbir surat Atilla Arcan adında ünlüleri taklit ettiği gösterileri ile tanınan Atilla Arcan birçok sinema filmlerinde, tiyatrolarda ve televizyon dizilerinde de rol aldı. Atilla Arcan, oyuncu Gül Arcan ile 1984 yılından beri evli olup, Şebnem Sevgi Gürses (d.1979) adında bir kızı ve Barış, Özgür, Çağrı adlarında 3 oğlu vardır.


Sanatın uğradığı duraklarda imgenin dönüşümünü incelemek hayata ilişkin sanat kavramlarını çoğaltmak üzerinden yeni eğilimler sunar. Konunun dayandığı sanat tarihsel dizge geçmişte yaşanan bağlamla farklılıklar taşır. Kazananların kahramanlık hikayeleriyle yüceltilmiş eserler topluluğunu deneyimleriz. Bu durum kendince bir kırılmayı da beraberinde getirir. Farklılıklar, karşı çıkışlar sayesinde sanat tarihsel algı oluşmaya ve yaşamdaki politik olayların yansımasını görmeye başlarız. Bugün sanat tarihi okumalarının postmodernist bakış açısıyla yeniden kurgulanma hikayesi dün ve bugün arasında hareket eden bir sürece gönderme yapar. Büyük harflerle yazılan kahramanlıklar destanlarının yerini felsefi çıkarımlar almıştır. Bu da dışlanan, arada kalmışın, kaybedenin izini sürmek için güçlü olanaklar yaratır. Kültürün ve hayatın sanatla grift bir ilişkiye taşınması çok disiplinli bakışı zorunlu kılarken eleştirinin niteliğini özgürleştirdiği kadar nesneleştirmiştir. Zamanın dinamiklerine uygun olarak modernizmden devr alınan eleştiri Didero'nun salon sergilerinin betimlemeci tarafının yerini Barthes'ın metinsel çıkarımlarına uzanan bir süreç izlemiştir. Salt tarihsel ve dinsel bir olay yerine anlatısal ve geçişli bir tarih yazımının da yapılıyor olması bugün artık modernizmin kendine referans veren tarafını da yok etmeye başlamıştır. Bugün sanatın dışına bırakılan her konu postmodernizm temelli düşüncelerle güncel sanatın içinde kendine bir yer bulmuştur. Sanatın geleneksel yönünün dışladığı her konu sanat kavramının içine dahil edilmiştir. Bireyin yersiz yurtsuzluğu ve teknolojinin belirlenimci tarafı dünyayı görsel kültürün belirleyiciliğine doğru sürüklemektedir. Görsel kültür başlığı altında toplanan bu geniş vizyonun tekil çıkarımları bize bireyin tarihsel vizyonunda farklı bir yaklaşımı beraberinde getirir. İmgenin dönüşümünde tarihsel durakların varlığını kabul edersek antikitenin Batı'da kazandığı yorumlar ve gelişmeci tavırla ortaçağın kaotik tarafı hümanistik felsefeyle yerinden edilmiştir diyebiliriz. Hümanizm insan odaklı bilimin ve gözlemin peşinden gitmeyi öngörüyordu. Batı'nın temel dayanakları hümanistik felsefeyle inşa etmeye başladığı için literatürün oluşması ve tarihin yazılması Batı'nın kurguladığı modellerle hayata geçmiştir. Batı felsefelerinin özellikle Kant'ın sanat alanı tarafından devir alınan estetik görüşleri sanat yapma biçimlerine kaynaklık etmiş aynı zamanda ahlaki çıkarımlar ve zıtlıklarla örülü bir estetiğin önünü açmıştır. Aydınlanmanın getirdiği akla dayalı etkiler bugün öznenin ve metnin kavranmasıyla benmerkezci bir eğilimi terk etmeye başlamıştır. Salt aklın değil tinselliğin imgelemde yeri sürrealizm ve bilinç ötesiyle meşrulaşmıştır. Yeni olanın geçmiştekini arkada bırakan ve onu öteleyen tavrı ise sanatın kapsayıcılığında organik yapısında bozulmuş başka alanlara referans sağlayan yitik mitlere dönüşmüştür. Bütün bu gelişmeci ve dönüşümlü birikim siyasal olaylarla birlikte modern sonrası dönemleri de hazırlamıştır. Tarihsel olayların yorumunun yerini dilsel düşünme biçimi almıştır. Düşünme biçimleri sanatın imgesel taktiklerini belirlemeye başlamıştır. Kadim sanat geleneklerinin baskısından kurtulan imgeler freak, ucubik biçimler almaya ve kendini yeniden kurgulamaya başlamıştır. Vanitaslar ve ölümü çağrıştıran metaforlar Rönessanstan beri yaşamın ahlaki korkutuculuğunu önerirken freak imgeler üretilmeye ve hikayeler postmodern anlatılara dönüşene kadar toplumsala paralel bir yol izlemeye devam etmiştir. Kadim sanat geleneklerinin modernizmle birlikte dışavurumsal ve arkaik yanlarının özellikle Picasso'da çok sık rastlanan bir yapıya bürünmesi ile sözünü ettiğimiz ötekinin bir temsiline dönüşmüştür. Modern sanat bu yapıları ötekinin temsili olarak çok sık kullanır. Picasso'nun masklardan esinlendiği Avignonlu Kadınlar yapıtı bakış açısını kadın öznesi üzerinden değiştirmiştir. Kadınların Afrika masklarına benzer vahşiliği toplumsal durumdaki çılgınlığı ve dehşeti çağrıştırırken kadın imgesinin değişmesine ve tarihin belirlenimlerinden koparılmasına yol açmıştır. Modernizmin kadınların dişil temsili üzerine bir araştırma yapan Yıldız Cıbıroğlu kitabında prehistorik dönemlerdeki Anadolu'da kullanılan diller üzerinden yaptığı derleme alfabeden yola çıkarak ulaştığı sonuçlarda dilsel bağlantılarla kadınların anaerkil bir toplum yapısından ataerkil yapıya geçişin izlerini sürer. Bu konunun kasıtlı bir iktidar mücadelesi olduğunu, kadınların dişil varlıklar olarak üretimlerinin doğurganlıklarının sonucunda bir iktidara gereksinim duymadığını savlayarak erkek bakışının Anadolu'da nasıl etkin kılındığına dair çıkarımlar yapar. Toplumsal dönüşümlerin imgeler aracılığıyla cinsiyet üzerinden sunumu için iyi bir örnek oluşturuyor. Sanatın merkezileşmesinde Afrika kıtasının kayıp figürleri barındırdıkları duygulanım ile bir araç konumuna gelirken merkezden çepere yayılmasıyla da doğu egzotizmi yerini doğu kimliğinin sanatsal dışavurumuna bırakmıştır. Shrin Neshat, Ghade Amer, Mona Hatoum'un çağdaş sanat çalışmaları öteki bakışın güncel örnekleridir. Toplumsalın dönüşümü Ortaçağın cadı avlarından cadı bayramı partilerinin yapıldığı eğlencenin içinde başkalaşıma girmiş ve kültürün endüstrisine hizmet etmeye başlamıştır. Hayatın iyileştirici gücü şifacıların elinden çıkıp yeni sosyal sistemlerin elinde ürünler vermeye başladı. Özellikle sinema endüstrisi kahramanlık hikayelerinin kapitalist sisteme dayanak oluşturan bir yatıştırıcısına dönüşmüştür. Bohemin tedavi edemediğini kültür endüstrisi tedavi etmiştir. Endüstrinin sanatın içinden yol alıp ucubeleri müzelerden içeri soktuğunda yani ölümcül ve dehşetli olanın kanonun içine girmesi gösteri dünyasının ticari referanslarının yer aldığı bir zeminde sanatın yeşermesine neden olur. Sanatın profesyonelleşmeye ve kurumsallaşmaya dönük tarafı ise bu konuya hazır argümanlar sunar. Bu argümanları bozmaya çalışan klasik sanat yapma edimlerinin sanatın içine eklemlenememesindeki sıkıntıdan dolayı güncel sanat, hayatın içinde bienaller ve diğer kolektif duyguyla sanatın içinden hayatı karşılayan bir tavırla ilerlemeye başladı. Bu yaraya çare olmak üzere sanatın yönünü değiştirmeye başladı. Sanatta toplum üzerinden çıkarımlar ve teknolojiyle birlikte değişen imgesel bakış doğrultusunda sanat yapma biçiminin artık güzele ve yüce olana ihtiyacı yoktur. Çağdaş estetik bu kavramlarla sanat yapma biçimlerine çeşitlilik yaratmıştır. Estetik bakışla ise bu konu çok disiplinli bir bakışla düşünme biçimlerinin her yönüne sirayet ettiğinden bugünkü yorumların çok katmanlılığından söz ediliyor... Pier Manzoni'nin sanatçının b ku adlı çalışması ortaya bırakılan müphem, sistem karşıtı ve oluşan paradigmayı sanatın içinde uçuculaştıran bir etkiye sokar. İğrençlik zaten hayatın içinden kendi bedenimizden çıkan dışkının bir göstergeye dönüşmesiyle yabancılaşmış, imgenin yapı bozumuna uğramıştır. Güncel kanonda artık o bir referanstır. Güncel sanat ve sergi gezme o referanslarla ilerlediğinde güncel sanatta sanatçının ölümü yaşanmış nesneleşmiş hayatın içine girmiştir. Halesi yıkılmıştır. Sergi gezme deneyime dönüşmüştür. Güncel sanatın hayatın içinden çıkan tarafı ve teknolojik kolaylığı sayesinde sanatçıya deneysel olanaklar sunarken bir ideale ve çare bulmaya yarayan tarafı sanatın kendi içinden çıkmasına ve aşırı yoruma neden olmuştur. Sanatın sosyal olgularla kurduğu ilişkinin sıklığı sanattan beklenen faydayı farklı yöne kaydırdı. Sanatçıların beklediği sanat yapmak ise bu günümüz koşullarında profesyonelleşmekten ve kendine kurduğun hayat vizyonuyla sağlanıyor. Aslında postmodern algıda kullanılan araçlar video, enstalasyon vs'de olsa sanatçının özelinde konu modern bir işleyişle yine sanatçının kendini var edebilme sürecine saplı kalıyor. Terry Eaglton'un Postmodernizmin Yanılgıları kitabında derinlemesine incelediği gibi Yersiz Yurtsuz yaşamanın pratikte bir geçerliliği yok; bunu ancak zihinsel düşünme için ara yollar sunar. Gündelik hayat ise paradoksal ve sisteme bağlı devam eder. Sanatçı ve izleyici göz açısından yorum katmanları bu yaşamın içinde kendine yer arar ve imgelemi çoğaltır. İmgelem teknolojik bakışın yani makinenin içinden düşünmeye devam eder. Görsel kültür ise eleştirel dayanaklar için veri sağlar. Eleştirinin neliğini ve niteliği teknolojinin gösterdiği paradokslarla ilerleyen bir yön taşır. Postmodernin içinden yürüyen sanat belleğini yaratmaya çoktan başladı. Evrensel ideallerle toplanan kültür bugün dijital olanaklarla tekrar üretime bağlanıyor. Dijital olanın kaygan zemini ve metaryel birikiminin çokluğu özümsenmeyen bir çöplüğün habercisi mi şimdiden kestirmek zor görünüyor. Kaydetmeye zorunlu görsel hafıza zamanın akışkanlığı içerisinde sanatsal karşılıklarını bulurken öznenin bu etkileşimi benimseyip benimsemeyeceği ise yine üretimlerdeki yorumla açığa çıkabilir.


Mustafa Orkun Müftüoğlu'nun Echo adlı resim sergisi 9-31 Aralık 2015 tarihleri arasında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezinde görülebilir. Müftüoğlu, fantastik, sembolik, romantik gibi farklı yaklaşımlarla oluşturduğu çalışmalarında, hırs, arzu, korku, umut gibi duyguları irdelemekle birlikte insanın zaaflarını da konu edinmektedir. Çalışmalarında tüm bu konular bugünden kopuk bir bağlamda biçimlenmemiş yalnızca insanlar enstrümanlar ve olaylar farklılaşmıştır. Sergideki çalışmalardan bazıları ise, insan ilişkilerinin ve iletişimin yüzeysel ve şematik hale geldiği bu dönemde insana dair gerçek duyguların yok olduğunu simgelemekte ve bu duyguların sunilileşerek donma noktasına geldiğini de vurgulamaktadır. Bu sergi, insanın varoluşunu, yok ettiği dünyanın ve dünyasının sembolik ve fantastik bir ifadesini de işaret etmektedir. 1990-1995 Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü, Lisans. 2011- Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü, Doçent.


Daha dün St. Michel'den geçerken başımı kaldırıp, Quai Michel 13 numaralı evin çatı katına baktım, mekanın da bir belleği olduğuna göre, bence yaşanmışlıklar; evde o an olmamak gibi bir duygudur. Seine nehri kıyısındaki bu dairede daha önce Marx Ernst oturuyormuş, Abidin ve Güzin de 16 yıl oturdular. O yıllar Quartier Latin'de yaşamak epey renkliydi, arka sokakta Nazım'ın kitaplarını basan La Decouvert yayınevi, Abidin'in yakın dostu François Maspero vardı. Evet Abidin biraz Paris'ti. Güçtür bir kenti kendine benzetmek; onunla yatıp, onunla kalkmak, bilmek kenti kendi adın gibi. 1970 yılı, Mübin dışında Parisli ressamlardan kimseyle karşılaşmamıştık İstanbul yıllarımızda, bir tek Mübin gecikmiş askerliğini yapmaya gelmişti, sonuçta yaptı da; o da anlatılmaya değer. 1969 yılında İstanbul ilk kez bir özel galeriye kavuştu; Galeri Bir, Müşerref Şerbetcioğlu'nun açtığı bu galerinin tasarımını Mimar Abdurrahman Hancı yapmıştı. Galerinin ilk sergisi Abidin'in büyük boyut aquarelle'lerini sergilediği İstanbul Gözler Kapalı sergisiydi; gelemediği İstanbul'a bir başka gönderiydi. Bu yeni galeri ve sergi ilgiyle karşılandı, resmin hiçbir ekonomik niteliği olmadığı ve de resmi özlediğimiz yıllardı diyorum buna. İletişimin ve görsel kıtlığın olduğu o günlerde, ilk kez uzaktaki bir ressamın sergisi, Abidin'in resmiyle ilk karşılaşmamızdı. Devlet bursu aldığımda, seçme olanağım vardı; başka ülkeler de olabilirdi ama nedense Paris bizim ressamların tek çekim merkeziydi, ben de kendimi Temmuz ayında Paris'te buldum. Mübin bizi götürdü Abidin'e; bir şişe votka alıp gittik. Mekan büyük değildi ama Paris'e özgü bir çatı katı, her taraf kitap, desen, tuval, ilginç objeler, anılarla doluydu. Bir atölyeden çok ev görünümü; resim yapmak için geniş bir mekan yoktu, 10 yıl sonra Montparnasse'a taşındığında da kanımca düşlediği atölyeye kavuşamadı. Bence mekan bir idea-fixe'dir, genel çizgide Abidin'in tüm etkinliklerinin bu mekanlardan çıktığını düşündüğümde, niçin atölye bir merak konusu değildir, anlayamadım! Abidin'in varoluşundaki çok yönlülüğü, merak alanlarının çeşitliliği, entelektüel yapısı; giderek Paris'te aranır ve sayılır önemli bir kişilik oluşturmuştu. Yaşamının panoraması gerçekten şaşırtıcıydı; bu rüya gibi parodox'larla dolu hayatın gerçek aktörü hiç yorulmadı, giderek 1966 yılında yüzlerce kameraman'la yaptığı Goal filmi, beni en şaşırtan olaydır; Dünya Futbol Kupası ofisiyel filminin yönetmeniydi. Sinema Rusya'da yaşadığı yıllarının bir öğretisiydi, zaman zaman açtığı merak kapılarından bir tanesi. Nazım Hikmet'le uzun dostluğu da ona Fransa'nın ve dünyanın en önemli yazar ve düşünürleriyle bir köprü oluşturmuştu; Neruda'dan Aragon'a intelligensia, politikanın sanatı yönettiği en etkin yıllarda, Nazım'dan yaptığı çeviriler bu büyük şairi dünyaya tanıttı. Tüm bu etkinlikler ona yaşamak için gereken parayı getirmiyordu, resim ise yine bu ilişkilerin kısır döngüsünde oluşan küçük sergiler, az da olsa tablo alışverişleriydi. O yıllara özgü galeriler dışında resim sergileyecek önemli salonlar da örneğin Mayıs Salonu, ilgi çekmek adına önemliydi. Paris'te yaşayan tüm ressamlar yaşamak adına kendilerine bir yörünge bulurlar. O yıllar dünyanın gözü şımartılmış birkaç ressama giderek Paris'e dönmüşse, bu ışığa gelenlerin kendilerini kanıtlamalarının ne kadar güç olduğunu ama yine hayal perdelerini açmak adına bu yaşama katlanmaları da yine bu kente özgü bir gelenek olmuştu. 70 yıllarında bizim karşılaştığımız ressam manzaraları, biraz yorgunluk ve bıkkınlıktı. Ötekilere göre Abidin kotarıyordu, belki ilişkileriydi bunu götüren. Tanpınar'ın Mektupları'nda bu yaşanan dostluklar ve gerçekler çok güzel anlatılır, unutmayalım bir süre sonra Türkiye açılacak ve de düşledikleri eldaradoya döneceklerdi. Abidin bence desenlerinde figüratif ve gerçekçi, pentüründe soyuttu. Aradaki gouche tekniğiyle yaptıkları örneğin Pencereler ve Açılımlar serisi, onu irreel bir peyzaj'a, cosmos'a götürdüğü için belki bir başka sanrı içeriği oluşturmuştu. Teknik olarak da ona yakışan buydu bence. Türkiye'nin ekonomik açılımı bu ressamlara beklenen ilgiyi, ekonomik rahatlığı getirse de, gerçek olan resmin oluşumundaki dinginliği ters-yüz etti, bize özgü bir değişim yaşanırken, yüzlerce galeri bu ressamları düşlüyordu sergilemek için. Abidin varoluşu nedeniyle kimseye hayır demezdi, karşılaştığımız zamanda ilk sözü sizi ne kadar özlediği olurdu. Son yıllarda ipini koparan Paris'e gelip Abidin'i arıyordu. Kanımca hepsini de yanıtlıyordu, ona yaklaşmak, onun dostu olmak, bir referans, bir pasaporttu. Sağlık sorunları da boş bırakmadı onu, Elleri çizdi hastanelerde. Vatan birkaç dosttur diyor Gide, Abidin'e sorsaydık belki 50 yıllarına, Schola Cantorum'a dönüp, dostlarıyla tekrar başlamak derdi buna.


Fatih Erol, ''Akıl Oyunları'' isimli resim sergisi ile 19 Kasım 12 Aralık 2015 tarihleri arasında Derinlikler Sanat Merkezi'nde. Sinemanın, edebiyatın, çizgi roman kahramanlarının, resim sanatının ustalarının eşlik ettiği, mizahla eleştirinin atbaşı gittiği rengarenk, nefes nefese bir yarış: Akıl Oyunları... Fatih Erol'dan usta işi satranç şöleniyle resme yeni yorumlar getiriyor. Her şey o tahtanın üstünde, karelerin arasında. Şövalyelerin, kralların oyunu denir satranç için. Şah, vezir, kale, at, fil, asker... ordu/devlet aktörleri, güçleri vardır sahada. Ve oyun fazlasıyla hayatı andırır: Elinizdeki güçleri, deneyimleriniz, bilginiz, kurallar doğrultusunda, karşı tarafın pozisyonunu ve olası hamlelerini gözeterek kullanma ilkesi geçerlidir her adımda. Oyun sadece oyun değildir ve akıl, her zaman her şeye muktedir olamayabilir. Yine de biliyoruz ki, akıl, insani üretkenliğin ön koşuludur. Oyunu yaratan ilk atalarımızın gösterdiği gibi yaratıcılık, var oluşun göstergesidir ve yaratıcılık, bütün oyunlarda farkı yaratan unsurdur. Yaratıcılık, oyunun da, sanatın da ilk koşulu. Yaratıcılık dolu yolculuk, seyir sizi bekliyor Akıl Oyunları'nda. Fatih Erol; Kadıköy Maarif Koleji'nde (1979), İ. Ü. İktisat Fakültesi, İşletme ve Finans ana bilim dallarında (1983) eğitim gördü. Mezuniyet sonrası 2004 yılına dek, 20 yıl boyunca uluslararası yabancı kuruluşlarda finanstan sorumlu üst düzey yöneticilik yaptı. Çocukluk yıllarından beri asıl tutkusu olan resim çalışmalarını 1987 1990 döneminde yetkin sanatçı ve eğitimciler gözetiminde sürdürdü. Sonrasında ise İstasyon Sanat Akademisi'nde Sabri Berkel başta olmak üzere yine Türk resim sanatının önde gelen ustalarından plastik sanatlara yönelik atölye ve uygulamaların yanı sıra kuramsal eğitim aldı. Bu süreçte geliştirdiği desen ve teknik deneyimler ışığında resim çalışmalarını profesyonel iş yaşamı sırasında da kesintisiz sürdürdü. 2004'te aktif iş hayatını noktalayarak, o zamana dek sanat tarihi, felsefe gibi yan disiplinlerden edindiği ana etkilenmeler doğrultusunda tam zamanlı ressam olarak üretmeye yöneldi. Bir dönem yurt dışında; K. Karastathis Stüdyosu'nda (New York, 2005-2009) çalışan sanatçı, halen İstanbul'daki atölyesinde çalışmalarını sürdürmektedir.


! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nin 15. yaşına özel hazırladığı '! f İlham Serisi', The Reflektor Tapes ile devam ediyor. Müzik severlerin dört gözle beklediği ve 24 Kasım'da Babylon Bomonti'de gösterilecek olan film, indie rock'un en sevilen gruplarından Arcade Fire'ın 2013'te çıkardığı ve eleştirmenlerce yılın albümü seçilen Reflektor'un yolculuğunu anlatıyor. Mars Cinema Group ortaklığında 18 Şubat-6 Mart 2016 tarihlerinde gerçekleşecek! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nin 15. yaşına özel hazırladığı '! f İlham Serisi', The Reflektor Tapes ile devam ediyor. 24 Kasım'da Babylon Bomonti'de gösterilecek The Reflektor Tapes, Montrealli indie rock grubu Arcade Fire'ın eleştirmenlerce 2013'ün albümü seçilen Reflektor'ü yaratış süreçlerini ve albümle dünyayı turlarken uğradıkları Haiti, Los Angeles ve Londra'da yaşadıkları ruhsal deneyimleri konu alıyor. Dünyada 24 Eylül'de sınırlı sayıda sinema salonunda gösterime giren film, Türkiye'de ilk kez ve sadece '! f İlham Serisi' kapsamında seyirciyle buluşuyor. Henüz dördüncü albümlerini çıkarmalarına rağmen indie rock dünyasının en iyi gruplarının başında gelmeyi başaran Arcade Fire, özellikle samimi sözleri ve anakımdan uzak duruşlarıyla sıkı bir hayran kitlesine sahip. 2004'te yayınladıkları ve müzik dünyasını sarsan ilk albümleri 'Funeral'ın yankısı dinmeden 2005'te Central Park'ta verdikleri konserde David Bowie'nin 'Wake Up' adlı şarkılarına eşlik etmesiyle geniş kitlelere ulaşan grup, asıl şöhreti 2011 yılındaki Grammy'lerde üçüncü albümleri 'The Suburbs' ile 'Yılın Albümü' ödülünü kazanmalarıyla yakalamıştı. 2013'te yakın dostları Spike Jonze'un Her filminin müziklerini yaparak hayranlarını ikiye katlayan grup, aynı yıl yayınlanan albümleri 'Reflektor' ile büyük bir başarı elde etmişti. LCD Soundsystem'ın yaratıcısı James Murphy'nin yapımcılığında çıkardıkları ve disko, punk-funk, dub ve glam rock gibi türlerin etkileyici bir karması olan albüm, 'Funeral'dan bu yana yaptıkları en serbest ve emprovizasyona dayalı çalışma sayılmış, müzik otoritelerince de yılın albümü seçilmişti. İşte bu albümün çıkış sürecini konu alan ve Sundance tescilli yönetmen Kahlil Joseph'in imzasını taşıyan The Reflektor Tapes, 24 Kasım Salı akşamı Babylon Bomonti'de ücretsiz gösterilecek. Filme davetiye kazanmak isteyenler için detaylar ise www. ifistanbul. com'da! Mars Cinema Group ortaklığında yapılacak 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali, 18-28 Şubat 2016 tarihlerinde İstanbul'da, 3-6 Mart 2016 tarihlerinde ise Ankara ve İzmir'de gerçekleştirilecek. ! f İstanbul'un 15. yılına özel hazırladığı ve bugüne dek Roger Waters The Wall ve Human/İnsan filmlerinin Türkiye galalarına evsahipliği yapan! f İlham Serisi ise Şubat 2016'ya dek sürecek.


Gümüşlük Akademisi 8 29 Aralık 2015 tarihleri arasında sanat tarihçisi ve eleştirmen Nilgün Yüksel'in eğitmenliğinde Avangard'dan Güncele Sanat başlığıyla bir seminer dizisi başlatıyor. Seminer dizisinde Sanayi Devrimi sonrası gelişmeler, modernizm, avangard sanat akımları, sanatsal dönüşümlerle beraber algının değişimi, postmodernizm tartışmaları, postmodernite fikriyle eşzamanlı gelişen ve 1990'larla birlikte sıkça karşımıza çıkan, , yanyanalık, kültür, kimlik, öteki üzerinden örnek eser yorumlamaları ele alınıyor. Sanayi Devrimi sonrası toplumsal yaşam ve dolayısıyla sanat, radikal dönüşüm yaşadı. 20. Yüzyılın ilk yarısı avangardın ortaya çıkışına işaret ediyordu. Plastik sanatlar alanındaki öncü akımlar, hem görme hem düşünme biçimlerimizi değiştirdi. Henüz 1930'larda başlayan postmodernite tartışmaları 20. yy.'ın ikinci yarısında giderek sesini yükselterek sanat ve yaşamda karşılığını buldu. 21. yy. sanat alanında tam anlamıyla çoksesliliği ve yanyanalığı getirdi. Program Sonu: 1990'larla birlikte sıkça karşımıza çıkan, postmodernite, yanyanalık, kültür, kimlik, öteki üzerinden örnek eser yorumlamaları. Adres: Beyazgül Cad. Kireçhane gediği sok. yaptı. Türkiye'de sanat ve rh+sanart dergilerinde güncel sergiler üzerine düzenli eleştiriler yazdı. AICA Türkiye Şubesi yönetim kurulu üyesidir.


İnsanın sonu gelmeyen çelişkileriyle onu var eden duygu ve akıl çatışmasının bir tür ifadesi olan sanat yine insanın, toplumun ve yaşamın varlığıyla doğrudan ilintilidir. Bu olguları, kendi öznesi ekseninde dışa vurarak sanatçı nesnelleştirir. Sanatçı, yaşamdaki gerçeklikleri yani duyguları, korkuları, travmaları doğrudan amaçlamasa bile eserlerine konu eder ya da dolaylı bir şekilde yansıtır. Sanatçı aynı zamanda yaşadığı dönemin bir tanığı olarak da döneminin insanının reflekslerinin de yansımasıdır. Mustafa Orkun, eserlerinde yaşadığımız tüm bu gerçeklikleri daha çok sembolik, bazen romantik ve zaman zaman da fantastik yaklaşımlarla eserlerinde görselleştirir. Hırs, arzu, korku, umut ve zaaf gibi insana ait olgular onun çalışmalarının varlık sebebi olarak ortaya çıkar. Mustafa Orkun resim dilini ve biçimini oluştururken akıl ekseninde hareket etmekle birlikte oluşturduğu kurgularına duygu ve sezgisini de katarak sanatında kendi öznesini hissettirerek bir senteze ulaşır. Sanatçının Echo sergisinde yer alan büyük boyutlu resimlerinde bu bağlamda kendi öznesi daha fazla yer almaktadır. Özellikle Zen Bahçesi-Kozmos adlı eser duygu ve sezginin belirginleştiği, doğaçlamanın hissedildiği bir çalışma olarak var olur. Zen Bahçesi-Kozmos resminde sanatçı yeni bir dünya kurgularken, görünen dünyanın aslında göründüğü gibi olmadığını, içindeki kaosa rağmen bir ahengi de barındırdığını ifade eder. Dolu olanla boş olan, küçük olanla büyük olan, nesnel olanla mistik olan gibi birbirini tamamlayan zıtlıklarla oluşturulan bu çalışma akıl ve duygunun çatıştığı bir dünyanın sembolü olarak da anlam kazanır. Düşünen Adam ve Serçeler adlı resimde yer alan, insan elinin değdiği, izlerinin olduğu, kurgulanmış fantastik bir doğada merkeze ve çukura yerleştirilen Auguste Rodin'in Düşünen Adam adlı heykelinin imgesi aklın, kuşlar ise duygu ve yaşamın sembolik ifadesidir. Çukurun etrafındaki set ve ön sahada yer alan bir oturma elemanı insanın doğayla iletişimini ve mücadelesini ima eder gibidir. Doğanın merkezindeki büyük çukur bir an sonra Düşünen Adamı yutacakmış ve insanoğlu yok olacakmış gibi bir görsel etki sunar. Kısaca bu resim, insanın doğaya dolayısıyla doğanın bir parçası olan kendisine karşı yapmakta olduğu haksızlığın bir betimlemesi gibidir. Eşeğin Kaderi adlı resimdeki uçsuz bucaksız, kavranamayan, nesnelleştirilemeyen, mistik etkideki donmuş doğanın merkezinin zirvesinde daha yol alacakmış ve mihenk taşı gibi duran eşek imgesi, yaşamın anahtarı olarak sembolleşir. Ölüm ve yaşamın iç içe geçtiği bu resimde gök kuşağının varlığı tek 'umut' gibi çıkar karşımıza. Mustafa Orkun, sergisinin de ismi olan Echo adlı eserine ilham kaynağı olan mitolojik konuyu Pan ile karşılaşana kadar, dağları ve ormanları kendine yurt edinen yankı perisi Echo, yalnızlığı arıyordu. Pan Echo'ya karşı derin aşkıyla bu yalnızlığı bozar, fakat Echo, Pan'ın aşkına karşılık vermez. Aşkına karşılık bulamayan Pan hırsına yenik düşer ve çobanları Echo'ya karşı kışkırtır. Çobanlar peri kızını paramparça eder, parçalarını ormanlara, dağlara yani doğaya dağıtırlar. Tüm bu yerlerde feryadı inler ve doğanın sesi Echo'yla hayat bulur diye ifade eder. Mustafa Orkun taşın toprağın, suyun, göğün, yeşilin, ağacın ve doğanın tüm varlığının belirgin bir şekilde vurgulandığı bu çalışmanın konusunun özü olan yankı perisi Echo resmin orta sol tarafında güçlükle fark edilir. Artık doğanın bir parçası, bir sesi, bir şarkısı olmuş, bedeni doğayla bütünleşmiş gibidir. Pan hırsına ya da zaaflarına yenik düşerek ve kendi varlığına ihanet ederek yok etmeye çalıştığı Echoyu sanki başka bir şekilde yeniden var etmiştir. Bu yeniden var oluş, bu çalışmada doğanın görsel bir şöleni ile kendini hissettirir. Yine yukarıda irdelenen eserlerin bağlamından kopuk olmayan sergide vücut bulan Zeus-Karlar Altında, Hermes'in Sonu, Daphne, Çoban ile Kral, Kardan Adam ve Serçe, X1, X2, Yokuş Yukarı, Çığlık ve Kör Dilenci gibi çalışmalarında da Mustafa Orkun, insana ve yaşama dair olanı irdeler, kurgular, sorgular. Mustafa Orkun bu sergisi için İnsanların zaaflarını kullanan ve kullandıranlar üzerine bir söz olarak anlam kazanmakta, insanın var oluşu ile ilgilenmekte, yok ettiği dünyanın ve dünyasının sembolik ve fantastik bir ifadesini sunmakta olduğunu belirtmektedir. Mustafa Orkun'un 9-31Aralık 2015 tarihleri arasında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tophane-i Amire Kültür Sanat Merkezi Tek Kubbe Salonundaki sergisi, izleyenin de kendine dair bir çok yankı Echo bulabileceği bir sanat eylemi olarak işlevselleşir.


Hülya Küpçüoğlu ile Çağdaş Sanatı Anlamak adlı seminer 7 Ocak 2016'da başlayacak, perşembe günleri, 11.00-13.00 arasında yapılacaktır. Hülya Küpçüoğlu: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü'nden mezun olduktan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü'nde yüksek lisansını tamamladı. Sanatçının, yazar olarak yazı ve röportajlar 1999 yılından beri gazete ve dergilerde yayınlanmaktadır.


Suudi Arabistanlı şair ve sanatçı Ashraf Fayadh'ın, Suudi Arabistan'da ölüme mahkum edilmiş olması, tüm uluslararası sanat dünyasını yakından ilgilendiren, son derece üzücü ve tehlikeli bir durumdur. İşin kökeninde, sanatçılar arası bir cafe'de yaşanan basit bir tartışma olmasına rağmen, Fayadh'ın önce 4 yıl hapis ve 800 kırbaca, ardından da bir başka mahkeme tarafından ölüme mahkum edildiğini öğrendik. Üst üste uğradığı iftiralarla ve elle tutulur hiçbir kanıt olmadan soyut suçlamalarla köşeye sıkıştırılmak istenen Fayadh hakkında tamamen dayanaksız şekilde ateist propaganda yapma suçu ortaya atılmış, bu iddialar kanıtlanamayınca da Fayadh'a sigara içmek, uzun saçlı olmak, kadınlarla ilişkiler sürdürmek, mobil telefonunda onların resimlerini bulundurmak gibi yeni inandırıcılıktan uzak suçlamalar getirilmiştir. Sanatçı ateist değil, inançlı bir Müslüman olduğunu defalarca tekrarlamasına rağmen, din polisinin mahkemeye yaptığı baskılar ve yanıltıcı yönlendirmelerle, yeni karar alınmış ve ölüm cezasına çarptırılmıştır. UNESCO Resmi Partneri IAA/AIAP Dünya Başkanı ve Türkiye Ulusal Komitesi Başkanı olarak, bu cezanın günümüzün evrensel hukuk işleyişi ve sosyal ilişkilerinde yeri olmayan hatalı bir karar, abartılıdan öte, insanın yaşam hakkını elinden alan ve geri dönülmez bir hata olduğu ortaya çıkmaktadır. Belki bir gözdağı verme uğruna, onarılması imkansız bir büyük insanlık suçu işlenecektir. Suudi Arabistan Kralı Salman'ın, tüm dünyanın demokratik ülkelerinden yükselen seslere kulak vermesi ve Fayadh'a yöneltilen kanıtsız ve soyut suçlamaları ve müdafinin itidallı-saygılı tavrını da göz önünde bulundurarak derhal sanatçının serbest bırakılmasını sağlaması, ivedi dileğimizdir. Düşünce ve sanatsal ifade özgürlüğünün tüm dünyada korunması, sanatçıların çeşitli bahanelerle baskı ve tehdit altına alınmaması, bizlerin doğal ve vazgeçilmez ana konuları arasındadır. Türk sanat kamuoyundan Fayadh'ın özgürlüğü için açılan kampanyaya yoğun imza desteği vermelerini rica ediyoruz. Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği, Türkiye Ulusal Komitesi ve Uluslararası Sanat Birlikleri Dünya Başkanı olarak, örgütlerimizle birlikte konunun yakından takipçisi olacağımı Bu vesileyle Türkiye ve uluslararası kamuoyuna duyururuz.


Edirne Valiliği ve Edirne Belediyesi'nin işbirliğinde bu yıl ilk kez düzenlenen 'Uluslararası Edirne Film Festivali' dün akşam gerçekleştirilen ödül töreni ile son buldu! 20-26 Kasım tarihleri arasında düzenlenen ve Edirne halkının yoğun ilgisiyle karşılanan festivalin yarışmalı bölümünün sonuçları da belli oldu!


Işığın Gölgesinde Beş Duyu Suluboya Resim Sergisi VENÜS Sanat Galerisi'nde sanatseverlerin beğenisine sunuluyor. Art-İst İstanbul Suluboya Topluluğu Derneği üyesi olan Yusuf ALİKAN, Ercan PAYA, Emirhan Murat ERGÜN, Tülay SAYILGAN ve Demet HAMİDİ, özgün ve farklı tarzlarını beş duyu gibi birleştirerek ortak bir sergi açmayı istediler. Beş sanatçı, suluboyanın büyüsünü hayalleriyle buluşturarak suluboya severleri beş farklı yolculuğa çıkarmayı hedeflediler. Açılış kokteyli 28 Kasım Cumartesi günü saat 14.00 yapılacak olan sergi, 9 Aralık 2015 tarihine kadar ziyaret edilebilecek.


Kendini propaganda artist olarak tanımlayan Nesren Jake'in satış ve tüketim çılgınlığını ele aldığı işlerinden oluşan Patron Çıldırdı isimli sergisi 5 Aralık'ta Daire Galeri'de açılıyor. Nesren Jake ismi ile sanatı propaganda aracı olarak kullanan sanatçı üçüncü kişisel sergisi Patron Çıldırdı ile 5 Aralık 2015 9 Ocak 2016 tarihleri arasında Daire Galeri'de izleyici ile buluşuyor. Nesren Jake üretimini tüketim kültürünün eleştirisine yoğunlaştırıyor. sanatçının öncelikli odak noktası satış politikaları ve reklam kampanyaları ile büyük markalar. Çalışmaları aracılığıyla, geniş çaplı organizasyonlarda sponsor olarak gözlerimizi dolduran markaların bir başka tarafı ile yüzleştiriyor bizleri. 2022 yılında yapılacak Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan Katar'da inşaat işlerinde çalışan işçilerin yemek, giyim ve yaşam koşulları sanatçının çalışmalarında sponsoru olan markaların arka planında çıkıyor karşımıza. Sanatçının bir diğer odağı ise yeme-içme tüketimine dair. Nesren Jake kişinin sağlığı için son derece zararlı olan cici ambalajlı, şekerli yiyecekl ve içeceklerin ne denli tehlikeli olduklarına vurgular yapıyor. Nesren Jake çalışmaları ile tüketim alışkanlıklarımızı ve markalara olan tutkularımızı gözden geçirmemizi öneriyor. Sanatçı digital olarak kurguladığı çalışmalarını çeşitli baskı teknikleri ve objeler üzerine olan yerleştirmeler ile sunuyor. Galeriyi bir market, bir mağaza gibi konumlandırıyor. İndirimleri ve kampanyaları ile bizleri büyülemek adına kullandıkları deyimlere alaylı bir gönderme yapmak adına seçtiği Patron Çıldırdı ismi ile izleyiciyi tüketim çılgınlığına kendini kaptırmadan bir kez daha düşündürtmeyi amaçlıyor. Nesren Jake'in kişisel sergisi Patron Çıldırdı 5 Aralık 9 Ocak tarihleri arasında Salı-Cumartesi 11:00 19:00 saatleri arasında Daire Galeri'de izlenebilir.


Cemal Toktaş ve Nergis Öztürk'ün öncülüğünde kurulan kültür ve sanat yapım merkezi Taşra Kabare, kahkahaların eksik olmadığı oyunları Temizlik İşlerine 25 ve 26 Kasım tarihlerinde devam ediyor. Kara güldürü ve absürt türlerinin eğlenceli bir karması olan oyun, Toktaş ve Öztürk'ün yanı sıra Yeliz Kuvancı, Genco Özak, Orhan Bıyıklı, Onur Dikmen ve Serpil Göral gibi isimleri aynı sahnede buluşturuyor. Cemal Toktaş ve Nergis Öztürk'ün öncülüğünde kurulan ve kültür-sanat alanında projeler üretecek yapım merkezi Taşra Kabare, 2 Kasım'da galasını yaptıkları oyunları Temizlik İşlerine Sahne Pulcherie ve Moda Sahnesi'nde devam ediyor. Cemal Toktaş'ın yazdığı ve Ali Altuğ'un yönettiği Temizlik İşleri, bilinmeyen bir zaman ve diyarda çok ünlü bir şahsiyetin evinde geçiyor ve evin temizlikçisinin başına gelen tuhaf ve komik olayları konu alıyor. Toplumun iletişimsizliğe ve tahammülsüzlüğe sürüklenişini kendine has hicviyle eleştiren Temizlik İşleri, gerçeküstü olay akışıyla absürt komediye bürünerek seyirciye çok eğlenecekleri dakikalar vadediyor. Oyun, 25 Kasım'da Moda Sahnesi'nde, 26 Kasım'da ise Sahne Pulcherie'de, izlenebilecek. Oyunun bir diğer dikkat çekici yönü ise, televizyon ve sinema dünyasından tanıdığımız genç ve yetenekli oyuncuları buluşturuyor olması. Kara Köpekler Havlarken ve yardımcı erkek oyuncu ödülleriyle karşılandığı Güneşi Gördüm filmlerinde izlediğimiz, en son Yılanların Öcü dizisinde Kara Bayram rolünde karşımıza çıkan Cemal Toktaş, Antalya ve Adana'dan kadın oyuncu ödüllü Kıskanmak, Barda ve Atlı Karınca filmleri ve Hatırla Sevgili, Böyle Bitmesin dizilerindeki oyunculuğuyla konuşulan Nergis Öztürk, Kocamın Ailesi dizisinin sevilen isimleri Yeliz Kuvancı ve Genco Özak, Kollama, Nizama Adanmış Ruhlar Ekip 1 dizilerinden tanıdığımız Orhan Bıyıklı, İncir Çekirdeği, Hayatboyu filmlerinin yanı sıra en son Halil rolünde izlediğimiz Beyaz Yalan dizisinin oyuncusu Onur Dikmen ve Anlaşma, Küf ve Hacivat ile Karagöz Neden Öldürüldü? sinema filmlerinden tanıdığımız Serpil Göral, Temizlik İşleri için aynı sahnede bir araya geliyor. Oyuncu Cemal Toktaş ve Nergis Öztürk'ün öncülüğünde kurulan Taşra Kabare, kökeni geleneksele dayanan, içerisinde 'kara güldürü', 'absürt', 'epik' türlerini barındıran tiyatro oyunları, sinema filmleri, müzikli oyunlar, televizyon ve müzik projelerinin üretileceği ve geliştirileceği bir yapım merkezi. Kendini arabesk-pop-caz-alaturka bir yapılanma olarak tanımlayan merkez, kolektif bir yapıda, birlikte üretmeyi de ilkesi sayıyor. Biletler: Moda Sahnesi gişelerinden ve www. modasahnesi. com adresinden satın alınabilir.


Cumhuriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar ve Ankara Sorumlusu Erdem Gül'ün dün (26 Kasım 2015) tutuklanmaları, Türkiye'de basın ve düşünce özgürlüğünün ötesinde, haber alma özgürlüğünün de artık tam bir karanlık döneme girdiğinin kanıtıdır. Araştırmacı gazeteciliğin, dünyanın her yerinde bilinen konuların iç yüzünü araştırmak ve derinine inmek gibi kamuoyunu ilgilendiren temel hak ve çalışma yöntemlerini yok sayarak sorumlu gazetecileri aylarca tehdit ettikten sonra hapse atmak, ancak anti-demokratik rejimlerde görülebilecek çağdışı bir uygulamadır. Zaten uygulanan yöntem, yani önce habere veryansın etmek, sonra hedef göstermek, ardından da yargıyı o hedefe kilitleyerek mesleğini yapan gazetecileri zindana atmak, her hangi bir medeni hukuk devletinde kabul edilebilir yöntemler değildir. 'Bağımsız yargı' ve 'kuvvetler ayrılığı' bu şekilde tamamen yok sayılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti ve geçmişinde onca baskı ve basın şehidi olan Cumhuriyet Gazetesi elbet bu karanlık günleri aşacaklardır. Türkiye, baskılara ödün vermeyecek kararlı ve gururlu bir halka sahiptir. Ancak, bu yöntemlere başvuranları tarih tüm marifetleriyle hatırlayacaktır.


Sanat365. com sanatçılarından Tunç Yalçın'ın Zaman ve Mekan isimli fotoğraf sergisi Kozyatağı Kültür Merkezi'nde fotoğraf severlerle buluşuyor. 29 Kasım 21 Aralık tarihleri arasında düzenlenecek sergide Tunç Yalçın'ın farklı zaman ve mekanlarda çekilmiş fotoğrafları izleyicisi ile buluşacak. Zaman ve Mekan Kozyatağı Kültür Merkezi'nde yer alan A sergi salonunda sabah 10 ve akşam 10 saatleri arasında gezilebilir. Sanat eseri ile yaşamak herkesin hakkı mottosu ile 2014 yılında kurulan Sanat365, sanat eserine ulaşamayan kişiler için yeni bir platform olma amacıyla çıktığı yolda, sanatçılarının her birinin solo sergilerine yer vermeye devam edecek.


İnsanın ölüm karşısındaki çağlara ve toplumlara göre değişen tutumu ölümü kabullenme, isteme, inkar etme, isyan etme, ölüme meydan okuma şekillerinde kendini göstermiştir. Ağıtlar, ölüm gerçekliğine isyanın, feryadın, çaresizliğin ifadesidir. Sözlüklerde ölenin iyi niteliklerini, ölümünden duyulan acıyı dile getiren söz veya ezgi olarak tanımlanan ağıt, aynı zamanda edebi bir türdür. Eski Türk şiirinde sagunun, Klasik Türk şiirinde mersiyenin, Halk şiirindeki karşılığı olan ağıt; ölen bir kimsenin gençliğini, güzelliğini, iyiliklerini, değerlerini, arkada bıraktıklarının acılarını, büyük felaketlerin acılı etkilerini dile getiren söz veya okunan ezgi, yazılan yazıdır. Ağıt yakmak Türk boylarında oldukça eski bir pratiktir: Birisi ölünce kadınlar toplanır, ağıtçı çağrılır. O, yanık bir sesle şiirlerini söyler, saatlerce ağlanır. Ağıtçı, ölüye ağıt söylemek için ücretle ağlayan, ağlayıcı, sagucu, mersiyehan diye bilinir. Dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi Anadolu'da da daha çok kadınlar ağıt yakar. İran, Irak, Suriye'de ve Türkiye'de kimi yörelerde olduğu gibi ölülerin üstüne erkeklerin de ağıt yaktığı görülmektedir. Erkekler, ölü mezara götürülürken hep bir ağızdan ağıt söyler ancak çoğunlukla ağıt yakmak eylemi kadına yüklenen bir sorumluluktur. Erkek defin töreninde ve sonrasında ölüme karşı daha metanetli davranmak durumundadır. Erkeklerin ağlamaması ataerkil toplumlarda adeta birer kurala ve tabuya dönüşmüştür. Bu tabu sebebiyle ölüm törenlerinde erkekler gözlerinin dolduğunu bile saklarken, kadınların ağıtlarına gözyaşı ile bütünleşen ezgi ve beden dili eşlik eder. Ölüm gerçekliğine direnişte ağlayamayan erkeklerin tercümanı, ağıt yakan kadınlardır. Bölgede o kadar çok ağıt vardı ki, her kadın o kadar çok ağıt biliyordu ki, ben de kadınlardan ağıt derlemenin yolunu öylesine ustalıkla bulmuştum ki, ağıtlardan ciltlerle kitap yayınlayabilecektim. diyen Yaşar Kemal, Çukurovalı kadınların ölüm karşısındaki uyaklı sözlerini Ağıtlar I, Ağıtlar II adıyla yayımlamıştır. Ağıtları incelemenin bizi insan gerçeğine yaklaştıracağını ifade eden Yaşar Kemal'in 1939-1942 yılları arasında derlediği ağıtlar, 1943 yılında Ağıtlar I ve Ağıtlar II adıyla Adana Halkevi Dil, Edebiyat ve Tarih Şubesi Neşriyatı'ndan yazarın asıl adı olan Kemal Sadık Göğçeli imzasıyla basılmıştır. Eser, 1992-2003 yılları arasında Adam Yayınları ve Toros Yayınlarından çıkmıştır. Yapı Kredi Yayınlarından 2004 yılında Ağıtlar adıyla çıkan baskıda ise Yaşar Kemal ismi dikkati çekmektedir. Kitabı resimleyen ise ağıtların yayımlanması için çok çaba sarfeden Ağıtları toplamak, ölümle kavgaya tutuşmak gibi bir şeydi diyen Abidin Dino'dur. Bu baskıya Ağıtların Baskısı İçin Birkaç Sözden sonra Abidin Dino'nun yazdığı Yaşar Kemal Bir Uzun Yürüyüştür Sevgi Dolu yazısı eklenmiştir. İlk olarak 5 Şubat 1979 tarihli Milliyet Sanat Dergisi'nde yayımlanan bu yazıda Abidin Dino, bu bir deri bir kemik köylü delikanlı çocuğun Çukurova'nın avaz avaz bağırtılarından sorumlu olduğunu yazmıştır. Yaşar Kemal'in ölüme ve ağıta dair düşünceleri ile tespitlerinin bulunduğu Ağıtlar Üstüne yazısının akabinde eserin birinci bölümü Ağıtlar I adıyla ve ilk baskı kapağıyla yer almaktadır. Eserin birinci bölümünde önsözün ardından ağıdın ne zaman, nerede, nasıl söylendiğini ifade eden bir giriş mevcuttur. Yaşar Kemal bu bölümde 1940-1941 yıllarında Kadirli ve yöresinde gözlemlediği ağıt yakma geleneği hakkında şu bilgileri aktarmıştır:Bir köyde ölüm olduğu vakit, bunu duyanların hepsi ölü evinde toplanır. Bu sırada, halka olmuş kadınların içinden biri kalkarak, ölünün elbise ve çamaşırları bulunan bohçayı kadınların birinin önüne atar. Önüne bohça atılan kadın, bohçayı açar, içindeki eşyalardan birini eline alarak ağıdı söylemeye başlar. Ağıdın bir beyiti söylenince, söyleyen ve öteki kadınlar hep birden ağlamaya başlarlar. Bu ağlamak, bazen da kıt'a sonunda olur. O, kadının uydurduğu besteye bakar. Artık her beyit söylendikçe arkasından ağlanır. Birinci kadın yorulunca, diğer bir kadın bohçadan bir eşya alarak söylemeye başlar. Böylece söylemek isteyen kadınlar söyler ve ağlarlar. Bu söyleyiş, iki kadın arasında karşılıklı da yapılabilir. Kadınlar yorgunluk duyunca, içlerinden biri bohçayı dürer ve sükunet içinde yerlerinden ayrılırlar. Ölü de yıkanmak için kaldırılır. Yazar ayrıca Van'da, Erzurum'da, Burdur'da ölü mezara götürülürken erkeklerin de ağıt söylediğini, Çukurova'da da eskiden erkeklerin bu merasimi gerçekleştirdiklerini ancak derlemeleri hazırladığı sırada artık buna tesadüf edilmediğini ifade etmiştir. Kadirlinin Bozkuyu köyünden Sarı Mehmet oğlunun kızı Yüreğire gelin olmuş ve birkaç sene sonra orada ölmüş. Bu ağıdı anası yakmıştır. Yakılış tarihi, tahminen 1910-1918 arasıdır. Gazi döşeli döşünde Göğsüne Gazi altınları takmış). Eserde ayrıca Lügatçe ve Birkaç Söz başlığıyla ağıtların halk söylenişindeki haliyle olduğu gibi aktarıldığı bilgisi verilmiş, İstanbul Türkçesine girmemiş, değişmiş, ağızlarda yer alan sözcüklerin anlamlarının verildiği küçük bir sözlük hazırlanmıştır. Faydalandığımız Kimseler başlığı altında da otuz ağıdın adının karşısında ağıdın hikayesini anlatanın adı, köyü, yaşı verilmiştir. Bu bölümde derlenen ağıtların birçoğunun kaynağının kadın ağıtçılar olduğu görülmektedir. Eserin ikinci bölümünde yer alan Ağıtlar II başlığı altında ise derlenen ağıtların ardından Ağıtlar I ve Ağıtlar II'deki tüm ağıtların ağıt dizini verilmiştir. Ağıdı ölüm acısını yeynilten bir ilaç olarak gören Yaşar Kemal, ağıt yakmanın tüm dünyada yaygın bir ritüel olduğunu vurgulayarak karşılaştırmalı ağıtlar araştırması yapılabileceğini ifade etmiş, Gılgamış'tan İlyada'dan örnekler vermiştir. Romanlarında sözlü kültür ögelerinden yararlanan yazarın henüz yirmi yaşında iken Çukurova ve Toroslar'dan derlediği bu folklor derlemesi onun ilk kitabı olup ağıtlarla ilgili tespitleri ve ağıt yakma geleneğine dair bilgileri ihtiva etmesi açısından önemli bir kaynaktır.


Salah Birsel, 1919 yılında doğmuştur. Saint-Joseph Fransız Koleji'nden sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünü bitirmiştir. Yer yer öğretmenlik yer yer banka memurluğu yapmıştır. Türk edebiyatının özellikle deneme türünde -Sait Faik, Oktay Akbal ve Melih Cevdet'le birlikte- en önemli isimlerinden biridir Birsel. Bir romanı ve çokça şiiri bulunan Birsel'in 1001 Gece Denemeleri adı altında yazdığı denemeleri olağanüstüdür. Duru Türkçesi, eşsiz gözlem yeteneğinin yanı sıra denemelerinde ufuk açar, okuma zevki aşılar, okuyanı adeta zamanda yolculuğa çıkarır Birsel. Açıksözlüdür denemeci, gönülsüzdür, içtendir. Başkalarının olduğu kadar kendi kusurlarını da sergilemekten çekinmez.''diyen Birse, Kurutulmuş Felsefe Bahçesi'nde; tarihi anekdotlardan gündelik hayatın sıradanlıklarına, edebi eserlerin içeriğinden, nasıl yazıldıklarına, yazarların okullarda öğretilmeyen özelliklerinden çeşitli edebi akımlara, aynalardan fotoğraflara, şehirler hakkında yazanlardan edebiyat tarihçilerine, bahçelerden dostluklara, denizlerden yolculuklara uzanan denemelerin yanı sıra Marcel Proust, Hemingway gibi birçok yazarın yaşamını, pek de öne çıkmamış yönleriyle anlatır. Okurlarını -İstanbul başta olmak üzere- dünyanın çeşitli coğrafyalarında derin bir yolculuğa çıkarır. Fransız yazar Marcel Proust'u da inceler Birsel. Proust hakkında bilmediğimiz o kadar çok şeyden bahseder ki, her satırda ayrı ayrı şaşırırız. Proust'un çok çalışkan oluşu etkiler Birsel'i... Proust'un bencil yanları olmasına karşın, verdiği emeğe ve çalışmalarına hayranlık duymamak mümkün değildir. Proust, küçük yaştan beri solunum sorunu çeker. Bu durum çalışmalarını da geriletir. Proust, bu hastalıkla savaşmak için çalışma odasının duvarlarını mantar levhalarla kaplar. Pencerelerini ise çift camlı yaparak hem nemi, hem de gürültüyü odasına sokmaz. Proust, rahatsız edilmekten hiç hoşlanmaz. Yardımcısı Celeste, o çağırmadan odaya giremez veya bir başkasını sokamaz. Proust, bütün gününü çalışmalarına verir. Okur ve yazar. Çok yemek yemez, çokça yemenin, insan beynini mahmurlaştırdığını ve duygularını körelteceğini belirtir. Proust neredeyse uyku uyumaz. Celeste, kendisine en son ne zaman uyuduğunu sorduğunda Bilmiyorum Celeste, bilmiyorum.'' diye karşılık verir. Son olarak 15 ciltlik romanını bitirdiğinde ise Celeste'ye; Romanım bitti. Artık ölebilirim Celeste. der. Bu sözünden 1-2 ay sonra 51 yaşında ölür. Proust'un hayatının analizini o kadar derinden ve o kadar yalın bir dille yapmıştır ki Birsel, okurken zamanın nasıl geçtiğini anlayamazsınız. Birsel, Proust'un kendi hayatını kitaplarına hiç yansıtmadığını da O kendi yaşamını romanlaştırmaya kalkmaz, tersine, yazdığı romanı yaşamak ister.'' sözleriyle ifade eder. Ahmet Haşim'in denemelerinden de Haşim denemelerini kuyumcu gibi işler. Onun yazdıklarından bir tek sözcüğü çıkaramayacağınız gibi, onlara bir tek sözcüğü de katamazsınız. diyerek de övgüyle bahseder Birsel. Konuşma dilinde ise Orhan Veli'yi över. ''Kahvede konuşur gibi yazar'' der onun için. Yitik Kuşakları, Magellan, Bombard, Heyerdahl, Vito Dumas, Romer ve daha nice denizcinin coğrafi keşiflerini ve açlıkla, yorgunlukla, uykusuzlukla ve balıklarla mücadelelerini ve birçok konuyu ele alır kitabında Birsel. Salah Birsel kimdir? Ne anlatır? diye soranlara en iyi cevabı elimizdeki bu kitap verecektir. Onu anlamak ve dilinin eşsizliğinde kendini kaybetmek, muazzam üslubunda bir nebze nefes almak için Kurutulmuş Felsefe Bahçeleri mutlaka okunmalıdır.


Işığın kırıldığı o çizginin ötesini gösteriyorum, gitmek istediğimi, düşlediğimi, bir kurtuluşu bence; olabilirlilik nasıl tanımlanır? Hani seni çağıran, kulağına fısıldayan, sana gitmen gerekiyor diyen ses! Belki diye yanıt veriyorlar; ... mutlu değil misin? Korku bir yalnızlığın uzantısıdır; ne yalnızlığımı ne de korkumu anlatabilirim; kafamda akıp giden bir nehir var, tüm anılarımı da beraber götüren; belki onlarla beraber. Ariake gibi hani gün ağarırken solup giden ay misali, silinmek bu yalnızlıktan. Antik kentler, yıkık saraylar, yaşanmış parklar; belleğimde gezindiğim o kadar mekan, bana hep ölümü çağrıştırır. Akşamüstüleri o hüzünle buluşma anlarıdır; alkolü özletir nedense, esrik, suskun. Yıllar sonra oraya döndüğümde yağmur yağıyordu. Gri, puslu, bu büyük parkta Villa Borghese'e doğru yürürken Kardinal Scipione Borghese'in bir ağacın arkasından karşısına çıkacağını, hiçbir mekanın boş olmadığını düşünüyordum. Birden o grinin içinden onlarca yeşil papağan çığlıklar atarak geçince, Ovide'in söyledikleri geldi aklıma; ruhun bir bedenden öbürüne geçişi, insandan hayvana örneğin, düşünürken yolumu yitirdim, seslerin geldiği yöne, epey yürüdükten sonra önüme Giardino Zoologico çıktı, biliyordum bu parkta bir hayvanat bahçesi olduğunu, kader mi beni buraya çağıran? Biraz önce geçen yeşil papağanlar ağaçlara tünemiş, bahçenin içindeki tüm kuşların ve de yine yeşil papağanların olduğu büyük kafese bakıyorlardı, oradan kaçmış olabilirlerdi. Düşümde yine aynı kentteyim, bir türlü kaçamıyorum; korkumu ürkütmek için aradığım ışık alanı da beni aldatıyor, bir labirent, çıkmaz sokaklar ama bu bir gerçekti, Floransa'da açlığımın ikinci günü parkta kapalı kaldığım geceyi, karabasanı; çıkamamak adına ama hangi labirent bu, sanki üstüme geliyor, beni kovalıyor mermer yontular; gölgeler daha beter; bir ağaca sığındım, korkudan açlığımı da unutmuştum, yavaş yavaş ışığa alışarak korku silüetlerini tanımladım, ta uzakta tepede Medici'lerin sarayında, en üstteki bir salonun ışıklarını sezdim, peki ne olabilir bu saatte orada, müze bekçisi olabilir, gece yalnız tüm yaşanmışlıkların dirildiği, karanlık uzun koridorların duvarlarında asılı portreler, gözler onu izliyor; müzelerin gece bekçilerine özgü bir korku vardır, tanımlanması güç. Geceye dair çok öyküm var; anlatılacak korkularım bitmez; dedemin evinde uyuduğum gecelerde beni korkutan duvar saati, gece yarısı çalacağını bilerek direnirdim uyumamak için. Bilerek onu sakladım, şimdi atölyemin duvarında, suskun! Düş mü bilmiyorum; kentin silüetinden kaçmıştım, gecenin ışıkları fictif dir, ne kadar uzaklaşırsan o kadar yanılırsın. Bu kez tekrar kendimi bulduğumda, hesaplaşma acımasız oldu. Biliyorum yalnızlığın bir gezisiydi bu, çantam tüm yapamadıklarımla dolu, her gün daha ağır, dönüşü yok biliyorum; uzaklaşmalıyım! Bu kez karar verdim, Arko adasına gidecek bir tekneyi bekliyorum; gece yarısı demişti teknenin sahibi. Rıhtımda dolaşanlar biraz sonra çekip gidecekler, hava serin, yelkenlerden tekneyi bulmaya çalışıyorum; bir tanesinde kıpırdamalar var, buluşacağımız yer bu merdivenlerdi, yanılmış olmayayım, tedirgindim, belki ay ışığı tüm bu gizemi yapan, bir balıkçı teknesi sessizce denize açıldı. Eski asırlarda ışığı arayan kuzeyli ressamlar gibi, hayallerimin peşine takılıp buraya geldiğimde önce şaşırmıştım; sonuçta buldum kendimi diyordum, biraz dinlenip, beni çağıran denize doğru yürümeliyim. Ravenna'yı bulacağıma inanmıştım. Bir tutkuydu beni yönlendiren ama yine içimde bir kuşku var, yol soruyordum ama o uçuk maviliğe doğru yürümemi, bulamazsam bile kurtulacağımı söylüyorlardı.. Her şey tek tek yiterken bir pişmanlığı götürüyorum bilerek; yaşanmışlıklar biraz uzakta duruyor, sevdiğim bir kadını bırakıyorum uzakta kalan bir yaz denizine.


Modern resim sanatının genç temsilcilerinden Pınar Partanaz'ın 5. kişisel sergisi, Bakış, 12 21 Aralık 2015 tarihleri arasında CKM Caddebostan Kültür Merkezi'nde, Performansbir Katı'nda gerçekleşecek. Küratörlüğünü Ceylan Harmancı'nın üstlendiği sergide, soyutlama dozunun farklı şekilde kullanıldığı portreler ve eserlerdeki renk ve ifade kullanımı dikkat çekecek. 12 yıldır profesyonel resim hayatının içinde olan Pınar Partanaz, Bakış adlı sergisinde yaklaşık 30 yeni eseriyle sanatseverlerle buluşacak. Sanatçı, özgün renk kullanımındaki ustalığı ve mekan soyutlamalarıyla izleyicileri gizemli dünyasına bir Bakış atarak, algı kapılarını açmaya ve özgür duyumsamaya davet ediyor.


Üryan, Çıplak, Nü: Türk Resminde Bir Modernleşme Öyküsü adlı sergi Ahu Antmen küratörlüğünde 25 Kasım'da Pera Müzesi'nde ziyaretçiye açıldı. Sergi, Türk resim sanatının -başlangıç dönemlerinden modernist dönemlerine uzanan bir zaman çizelgesi içerisinde- çeşitli sanatçılarının desen ve yağlı boya nü resimlerini izleyiciyle buluşturuyor. Sanatta çıplaklık imgesine her çağda farklı anlamlar yüklenmiştir. Çıplaklık ilk kez Batı sanatının temeli olan Antik Yunan sanatında, güzel olarak kabul edilen erkek bedeninde kendini gösterir ve sonrasında ise ağırlıkta varlığını kadın bedeninde Afrodit-Venüs imgeleriyle sürdürür. Bu imge Ortaçağ'da Hıristiyanlık inancıyla birlikte günahkarlığın bir sembolüne dönüşür. Özellikle ilk çıplaklar Adem ve Havva öyküsündeki Havva figürü kadın çıplaklığını günah kaynağı olarak sonraki dönemlere taşır. Rönesans ile birlikte insana verilen önemle beden yeniden keşfedilir ve çıplak yeniden resmin konusu olur. Böylelikle Rönesans atölyelerinde başlayan daha sonra da akademilerde sürdürülen çıplak model resimde pratik ya da egzersiz yapmaya dayanan bir önem taşır. Heykeltıraş ya da ressam olmanın ilk koşulu desen ve boya aracılığıyla çıplak insan vücudunu tanımaktan ve tanımlamaktan geçer. Modernist dönemle birlikte çıplak hem bir başkaldırı imgesi hem de cinselliğin ayrılmaz parçasına dönüşür. Üryan, Çıplak, Nü sergisine de uzanan çıplak temalı bir işle giriş yapılır. Batılılaşma Dönemi Osmanlı resminde kadın figürünü ilk kez seyirlik bir imge olarak ele alan Halil Paşa'nın Uzanan Kadın (1894) resmi, video sanatçısı Özlem Şimşek tarafından güncel bir yorumla ele alınmış. Sanatçı 2012 tarihli video çalışmasında, resimde temsil edilen kadının kimliğine bürünerek kadının seyredilen bir nesne olarak konumunu sorguluyor. Halil Paşa'nın eşini model olarak kullandığı bu resminde, figürün uzanış biçimi, giysinin rengi ve hatlarını belli eden şeffaflığı Batı resmindeki uzanan çıplakın örtük bir yorumudur. Ancak Şimşek'e göre aslında arzulanan örtünün altındaki çıplaklık ve seyirlik kadın bedenidir. Bu girişin ardından pek çok sanatçının çıplak desen çalışmalarının olduğu bölüme geçiliyor. Ancak bu bölümde Osman Hamdi Bey ve Halil Paşa gibi ilk dönem sanatçılarının çıplak desenlerini görmek oldukça şaşırtıcı. Bilindiği gibi Türk resminin ilk dönemlerinde figüre çok sık rastlanmaz. Bunun yerine manzara, natürmort ağırlıklı resimler yapılır. Varolan figürlü resimlerde ise figürler doğanın içine doğanın bir öğesi olarak kurgulanıp yerleştirilir. Türk resminde figürlü resmin öncüsü Osman Hamdi Bey'dir. Ancak çıplak o dönemdeki hiçbir resmin konusu değildir. Yıllar sonra ortaya çıkan bu desenler sanatçıların yurtdışından dönüşlerinde yanlarında getirdikleri, rulo halinde saklanmış ve olasılıkla çok kişiyle paylaşılmamış edüt niteliğindeki çalışmalardır. Bu bölümdeki desenlerden erken tarihli olanlarda ele alınan figürler genellikle erkek çıplaklardır. Bu ilk çıplaklarda bir karakter görülmez, çoğu sanatçıların beden çalışmak için yaptıkları çizimlerdir. Figürler utangaç, kendi içlerine kapanıktır. Güçlü duruşlar söz konusu değildir. Bu bölümdeki desenler arasında Osman Hamdi Bey ve Halil Paşa dışında, Sami Yetik, Celile Uğuraldım Hikmet, Belkıs Mustafa, Namık İsmail, Mehmet Ruhi Arel, Hüseyin Avni Lifij, Zeki Faik İzer, Zeki Kocamemi, Sabri Berkel, Nurullah Berk, Eren Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Cemal Tollu, Nuri İyem, Fikret Mualla gibi farklı dönem sanatçılarının desen çalışmalarını bir arada görmek mümkün. Böylece Batı resminde olduğu gibi Türk resminde de nü kadınların çıplaklığıyla özdeşleştirilmiştir. İzzet Ziya Bey'in 1916 yılındaki ilk Galatasaray Sergisinden itibaren sergilediği resimlerinde çıplaklık var ise de genelde erkek figürlere yer veren bu ressamın resimleri nü olarak kabul edilmez. İzzet Ziya Bey'in çalışmaları dışında erkek çıplaklar 1906-1910 yılları arasında Sanay-i Nefise Mektebi'nde veya 1910-1914 yıllarında Paris'te gerçekleştirilen çalışmalardır. Nü olarak adlandırılacak çalışmalar ise Namık İsmail ve İbrahim Çallı gibi Türk İzlenimcileri olarak da adlandırılan 1914 Kuşağı sanatçılarının çalışmalarıdır. Namık İsmail'in resimlerinde Berlin atölyelerinde aldığı eğitimin de etkisiyle izlenimcilikle dışavurumculuğu sentezleyen yaklaşımların etkileri görülür. İbrahim Çallı ise nü konulu çok sayıda eser vermiştir. Özellikle uzanan çıplak pozunu benimseyen sanatçının serbest fırça darbeleri yoğundur. Melek Celal Sofu'nun nü'leri ise mekan içinde izleyiciye sırtı dönüktür. Dar mekanlar ve koyu renkler, içe kapanıklık duygusunu, mekana hapsolmayı hissettirir. Burada kadın ve erkek sanatçıların nü'leri arasındaki fark öne çıkar. Sofu'nun nü'sü kendi içine dönüktür ve izlendiğinin farkında değildir. Çallı'nın nü'leri ise izlendiğinin bilincinde olan figürlerdir. Bu yönüyle de cinsellikleri ön plandadır. Çıplak kartpostalların sergilendiği kısımda ise 1890'lardan itibaren yaygınlık kazanan seyirlik nesne, kartpostal örnekleri sergilenmektedir. Kartpostallarda erkek bedenleri de kadın bedenleri gibi seyredilir bir nesneye dönüşmüştür. Ancak kadın çıplaklar birer cinsel seyir nesnesiyken erkek çıplaklar-özellikle model olarak kullanılan güreşçi fotoğraflarıyla- gücü simgeleyen imgelerdir. Türk güreşçileri ve Türk lokumu kavramları bunu en iyi şekilde özetler durumdadır. Sergide bu konuda iki örnek vardır. Naci Kalmukoğlu'nun eserinde kadın aynadan kendine bakıyor olsa da aslında bedeni ile izleyiciye dönüktür. Asıl bakış açısı seyircinin bakış açısıdır. Kendini izleyiciye sunmaktadır. Mihri Müşfik'in Aynalı Gözde resmi ise farklıdır. Kadın pozu itibariyle de kendi içine kapanmış ve aynadaki suretine dalmıştır. Ancak yine dışarıdan bir göz onun bu kendiyle baş başa olma durumunu röntgenlemektedir. 1930'lara kadar ele alınan çıplaklarda yine kadın figür ağırlıklıdır. Kadın figürler iç mekanlarda, kimi zaman Zeki Kocamemi'nin Çıplak İstirahat resminde olduğu gibi düşüncelere dalmış ve erotiklikten uzak ele alınmış, kimi zaman ise Zeki Faik İzer'in nü'sünde olduğu gibi daha dışa açık, daha canlı ve erotik bir görsel olarak ele alınmıştır. Kimi resimlerde ayakta, kimisinde otururken, genellikle de uzanarak ele alınan çıplak kadın figürleri yine genellikle erkekler tarafından gerçekleştirilmiştir. 1930'larla birlikte Türk sanatında biçime odaklı modernist eğilimlerin baş göstermesiyle nü de bu eğilimlerin dışavurulmasında bir araç olarak kullanılmıştır. Modern Batı resminde görülen çıplak figürün geometrik soyutlama ve renkçi dışavurum gibi farklı biçimsel arayışlarda deforme edildiği örneklerin benzerleri Türk resminde de görülür.1930-50 arası döneme tarihlenen resimlerdeki çıplaklar gerçek bir beden olarak değil, sanatsal kompozisyon kurgusunun temel oluşturan bir biçim olarak ele alınmıştır. Bu resimler, gerçek hayattaki kadınlara benzemeyecek şekilde soyutlamaya gidilmiş, çıplak kadın figürlerinden oluşmaktadır. Biçime odaklı bu eğilimler Avrupa'da eğitim alınan atölyelerin hocalarının -Andre Lhote, Fernand Leger, Hans Hofmann gibi- benimsediği eğilimlerdir. Paris'te özellikle Lhote'un atölyesinde eğitim alan Hale Asaf, Zeki Faik İzer, Cemal Tollu, Eren Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu gibi sanatçıların resimlerinde bu etkiler görmek mümkündür. Ancak erkek sanatçılara göre Hale Asaf, Leyla Gamsız, Maide Arel gibi kadın sanatçıların ürettikleri modernist biçimdeki nü çalışmalarında daha duygusal bir hava hissedilebilinir. Onların kadınları belki de kendi duygu dünyalarının dışavurumunu göstermektedir. Renkçi, geometrik desenler hem ifade hem de biçim arayışının uzantılarıdır. Zeki Faik İzer ve Neşet Günal'ın doğa içindeki güzeller daha çok Cezanne ve Picasso 'nun çıplaklarını anımsatırken, Sabri Berkel'in Odalıkı Matisse etkilidir. Fikret Mualla kendine özgü tarzıyla ifadecidir. Onun çıplakları kapalı mekanlarda banyo yapan, kendiyle ilgilenen kadın çıplaklardır. Ancak tüm bu dönem için dikkati çeken nokta yine model olarak kadının kullanılmasıdır. Bu dönem çıplaklarının çoğu gözlemci, izlenimci, kübist, dışavurumcu, renkçidir. Biçimsel Arayışlar olarak adlandırılmış serginin son bölümü Eren Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri İyem ve Hakkı Anlı'nın çıplaklarından oluşur. Eren ve Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun çıplaklarında dekoratif öğeler, Matisse etkisiyle doğu-batı sentezi, renkçilik görülür. Yine yaptıkları benzer kompozisyonlarda iki sanatçının birbirleriyle söyleştiği hissedilir. Ancak Eren Eyüboğlu'nun çıplaklarında kadınların ruhsal özelliklerini, onların karakterlerini hissetmek mümkündür. Nuri İyem ve Hakkı Anlı gibi sanatçıların farklı dönemlerdeki farklı üsluptaki çalışmalarını çıplak konulu resimleri üzerinden de takip etmek mümkündür. 47 sanatçıya ait 150'den fazla esere yer veren Üryan, Çıplak, Nü: Türk Resminde Bir Modernleşme Öyküsü adlı sergi 7 Şubat 2016 tarihine kadar Pera Müzesi'nde ziyaretçiye açık olacak. Celal Üster, Sanatta Çıplak, P Dünya Sanatı Dergisi / P Kültür Sanat Antika Dergisi, Sayı: 18, (Yaz/2000), s.1. Mehmet Ergüven, Pusudaki Ten, 2. Basım, İstanbul: Agora Kitaplığı, 2007, s.87.


Okulun kuramcılarının sosyal bilimler alanında farklı alanlarda ama olabildiğince geniş bir perspektife yayarak ele aldıkları eleştiri kavramı aynı zamanda eleştirinin kuramsallaşmasını da getirmiştir. Üstelik bir adım sonrası yukarıda da belirttiğimiz gibi sanat eleştirisinin kültür eleştirisine evrilmesidir. Adorno ve Hockheimer 1947 yılında kültür endüstrisi ifadesini kullanırlar. Ardından bugün sıkça karşılaştığımız kültür yönetimi ifadesi gelir. Sanat tarihinin kaba anlatımıyla 2. Dünya Savaşı sonrası sanatsal merkezin Paris merkezli Avrupa'dan Amerika'ya kaydığı söylenir. Amerika'nın bu konudaki büyük atılımı elbette ki tarih içindeki yerini almıştır, bununla birlikte güç yitimi bir anda gerçekleşecek bir şey değildir. Avrupa'nın yarattığı birikimle hala söyleyecek çok sözü vardır. Bunun için Situasyonist Enternasyonel'e bakmak bile yeterlidir. Guy Debord SE ile ilgili bir yazısında, dünyanın değişmesi gerektiğine inanıyoruz, demişti. Bu anlamda SE, 2. Dünya Savaşı eleştirel düşünceden, avantgarddan, yaşamdan beslenen devrimci bir girişimdi. Kuşkusuz kuruluşundan sonra yaklaşan ve onları da içine alan 68 ruhu SE'yi hem pratik hem kuram bağlamında düşünce sistemimizi değitiren oluşumlar içine yerleştirdi. 1960 yılında Clement Greenberg'in kaleme aldığı Modernist Resim başlıklı makalesi eleştiride bir milat olarak kabul edilir. Greenberg eleştiride formalist bir anlayış geliştirmekte, modernitenin getirdiği yaşam deneyimlerinin yerine sanatsal dile ilişkin ölçütler koymaktadır. Bu ölçütler, kitle kültürü ile yüksek sanat arasında belirgin ayrımlar ortaya koymakta, kitsch olgusunun net tanımlarını yapmaktadır. Aslında bu dönemdeki modernist eleştiri doğrudan soyut sanata gönderme yapmaktaydı. Hatta bir adım ötesinde yaşamsal pratiği dışlayan bir önerme getiriyordu. Gelişen kitle kültürünü görmezden gelmeye kadar ileri giderek estetiği özerkleştiriyordu. Greenberg ile özdeşleşen modernist eleştiri anlayışı bir tür hegomonya olarak belirmişti ve neredeyse estetiği reçetelendirmişti. Tam da bu dönemde, soyut yaratımın erişelebilecek en üst sanatsal ifade olduğunun deklare edildiği sıralarda sanat topyekun bir evrim geçiriyordu. Pop sanat, Kavramsal, Fluxus gibi akımlar yaşama karışıyor, nesneyi dışlayarak sanatı düşünceyle birleştiriyor ve giderek kültürel bir harekete dönüşüyordu. Aslında bütün bunlar ve onlara eklemlenecek diğer akımlar Duchamp ile başlayan bir sürecin devamıydı. Formüle edilmiş bir estetik sorgulanırken sanatçılar yüksek sanat fikrine, sanat nesnesine dolayısıyla sanatın kendisine karşı bir sanat fikri ortaya koyuyorlardı. Eleştiri, giderek daha geniş perspektiften ele alınıyor, eleştirinin gücü sorgulanıyor, yaşamla birlikte sanatta kuram, ağırlığını gün geçtikçe daha çok hissettiriyordu. Foucault'nun 1976 yılında yaptığı bu saptama, 1960'larda zaferini ilan eden modernist eleştirinin dönüşümünü de gösteriyordu. Bu yıllarda Modernizmin eleştirisi olarak ortaya çıkan Postmodernizm kuramsallaşmaya başlamıştı. Özellikle 1980'li yıllara iyice belirginleşecek olan bu dil, daha kapsayıcı, kabul edici, özgürlükçü bir önerme getiriyordu. Sanatın, dolayısıyla kültürün karakterinin merkezci anlayıştan çıkarılmasını talep ediyordu. Greenberg ile anılan Modernist eleştiriye eleştiriler 1970'lerde bizzat onun anlayışını benimsemiş eleştirmenlerden geliyordu. Rosalind Krauss'un Art Forum'da yazdığı aynı zamanda bir özeleştiri metni olarak da okunabilecek bir yazı, kırılmanın önemli göstergelerinden biriydi. Robert Storr'un bu ithamını aynı zamanda modernist eleştiriye yöneltilen köktenci bir eleştiri olarak ele almak olası. Çünkü böylesi bir noktada Greenberg, bu eleştriri anlayışının temsiline dönüşmüştür. Öte yandan, çok uzunca bir süre sanatçının özne olarak duruşu, aynı zamanda eleştirmenin, eleştiri kavramının duruşunu da belirledi. Bugün bütün tarihsel süreç göz önüne alındığında destekleyen, karar veren, tanımlayan, yanılan eleştirmen figürü de değişim geçirmektedir. Hal Foster Art Forum ile October ekseninde yazdığı bir makalede sanat eleştirmeninin çatı katlarından akademilere kaydığını hatta eleştirmenliğin bir yan uğraş, akademide konumlanan tırnak içinde eleştirmenlerin de birer kuramcıya dönüştüğünü söyler. Eleştiri kuşkusuz kuramı referans alır ama kuramın yanında sanat tarihini, sosyal bilimleri, ayrışan ve kesişen alanlarıyla sanat dallarını da referans almak, hatta bir adım ileri giderek, günü, anı bir referans gibi değerlendirmek durumundadır. Son noktada sanat eleştirisi, henüz varolanla, devinenle ilgilenir. Bir yerde sanat tarihinin hep geç kaldığına ilişkin bir cümle okumuştum. Elbette ki sanat tarihi, doğası gereği geç kalmalıdır. Bununla birlikte Hal Foster'ın değindiği gibi kuram birincil referans olup eleştiri bir yan uğraşa dönüştüğünde karşımıza yeni bir soru/n çıkacak demektir. Eğer zamansal bir çizelge çıkaracak olursak kuramı tarih ile eleştirinin arasına konumlandırmamız gerekir. Kuram oluşturabilmek için bir şeyin sonlanması gerekmese de en azından oluş anının geçmesi gerekir. . Eleştirininse fırın kuyruğunun dağılmasını ya da ekmeğin soğumasını bekleyecek zamanı yoktur. Eleştiri, salt bir sosyal bilim alanı değil, bu alanlarla ilişki kuran bir disiplindir. Eleştirmenin kendine salt bir kuramcı süsü vermesi, bir avukatın mahkum edilmiş sanığı savunmaya kalkması gibi bir şey olsa gerek. Eğer daha önce tartıştığımız gibi modernist eleştirmen figürü tipolojisi oluşturmak üzerine bir deneme yapsaydık, sorulara cevap vermek daha kolay olurdu. Ama yaşadığımız kaotik ortamda cevaplardan çok cevaplanması oldukça güç sorular üretmeye devam edeceğiz sanırım. Özellikle 1990'lardan başlayan süreçte, sanatsal üretim ve sunumu başka bir yöne doğru evrimleşti. Giderek büyük sanatçılar, dehalar, başyapıtlar yerini büyük sergilere, daha büyük sergilere bıraktı. Başta özne nesneyi ötelerken, bu kez sistem özneyi flulaştırmaya başladı. Artık büyük sergileri oluşturabilecek bir sermayeye, biraraya toparlayacak bir otoriteye ve sunumu yapacak profesyonellere ihtiyaç vardı. . Sonuçta ortaya çıkan manzara kabaca şöyle: Çoktan müzesinden çıkmış, dönüşüm içindeki yeni konumunu almış, biraz yukarıdan konuşan ve yaptığı işi sonuna kadar savunan bir küratör; küratörün etrafında konumlanan ve düşüncesini olumlayan sanatçılar, onca para harcamasına rağmen kendisini eleştirme cesaretini gösteren sanatçıyı olumlayan hoşgörülü sponsor, sponsorun bu olumlu tavrını olumlayan küratör ve sanatçılar ve olan biteni bize gayet olumlu ileten medya ağı. Walter Benjamin, Sanat Yapıtı, Benjamin, Yay. Haz. Besim F. Dellaloğlu, Çev. Zeliha Burtek, Besim F. Dellaoğlu, Say Yayınları, 2005, s.137-138. Theodor W. Adorno, Edebiyat Yazıları, Çev. Sabit Yücesoy, Orhan Kocak, Metis Yayınları, David West, Kıta Avrupası Felsefesine Giriş, Çev. Ahmet Cevizci, Paradigma Yayınları,


ACİL, ASHRAF FAYADH'A ÖZGÜRLÜK, Basın Toplantısı, 7 Aralık 2015, Pazartesi, UNESCO Resmi Partneri, IAA/AIAP Uluslararası Sanat Dernekleri Dünya Başkanlığı'nın çağrısı ile sanat örgütleri ölüme mahkum edilen şair/küratör Asraf Fayadh için biraraya geliyor. Suudi Arabistan'da yaşayan Filistin asıllı Fayadh'ın mahkeme tarafından ölüme mahkum edilmiş olması dünyada duyulduğundan beri hem gündem maddesi, hem de büyük bir kaygı konusu. Bir çok sanatçı, yazar ve demokratik kitle örgütü temsilcisi, IAA/AIAP Dünya Başkanı Bedri Baykam'ın çağrısıyla biraraya gelerek, her birinin çok duyarlılık gösterdiği bu ivedi konu hakkında kamuoyu ile görüşlerini paylaşacaklar. AICA Eleştirmenler Derneği Türkiye Başkanı Evrim Altuğ, PEN Yazarlar Derneği Başkanı Zeynep Oral, Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı Mustafa Köz, Sanatçılar Girişimi sözcüleri Ataol Behramoğlu ve Orhan Aydın, TOBAV-FIA Başkanı Tamer Levent, Nazım Hikmet Kültür-Sanat Vakfı Başkanı Rutkay Aziz, İŞTİSAN Başkanı Levent Üzümcü ve SODEV Başkanı Erol Kızılelma başta olmak üzere, bir çok demokratik kitle örgütü ve aydın-sanatçı bir araya gelecek ve bu konuda gerek Türkiye gerek Suudi Arabistan üzerinden hızla bugüne kadar yapılan ve yapılacak hamleleri kamuoyu ile paylaşacak. The World President of International Association of Art official partner of UNESCO, has launched an appeal to several art and writers association and NGOs for building solidarity for saving the life of Ashraf Fayadh, the poet and artist sentenced to death in Saudi Arabia. Bedri Baykam, President of IAA World, has launched an appeal and will be present at this press conference: AICA Turkey President Evrim Altug, Turkish Writer's Association President Mustafa Koz, the Artist's Inıtiative spokesmen Ataol Behramoglu and Orhan Aydin, the Nazım Hikmet Culture and Art Foundation President Rutkay Aziz, PEN Turkey's President Zeynep Oral, ISTISAN President Levent Uzumcu, TOBAV-FIA the Workers for State Opera and Theater President Tamer Levent, the Foundation for Social Democracy SODEV President Erol Kizilelma and several other NGOs and artists. The cooperation of the international press is welcome.


Eğer, sanatçı olarak ifade özgürlüğünüzü nasıl koruyabileceğinizi öğrenmek istiyorsanız, sizi İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin Siyah Bant ile birlikte yürüttüğü ve İsveç Başkonsolosluğu tarafından desteklenen Sanatta İfade Özgürlüğü Eğitimi başlıklı toplantıya davet ediyoruz. Türkiye'deki sanatçıların ve sanat kurumlarının sanatta ifade özgürlüğü haklarının korunması ve geliştirilmesine destek olmak amacıyla başlatılan bu proje kapsamında, hakların ihlal edilmesini önleyecek ve ihlal durumunda başvurulabilecek yolları gösterecek tavsiyelerin yer aldığı bir kılavuz hazırlanıp ücretsiz olarak ilgili tüm kişi ve kurumların erişimine sunulacaktır. Ayrıca hazırlanacak bu kılavuz temel alınarak, İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Ulaş Karan ve Siyah Bant'tan Pelin Başaran tarafından İstanbul, Eskişehir ve Ankara'da güzel sanatlar ve hukuk fakülteleri öğrencilerine ve sanatçılara yönelik eğitimler düzenlenecektir. Aşağıda detaylarını göreceğiniz eğitimler ücretsiz olup, şehirdeki tüm sanat ve hukuk fakülteleri öğrencilerine, sanatçılara ve sanat mekanı yöneticilerine açıktır. Eğitimler gerçekleştirileceği mekanlar nedeniyle katılımcı sayısı sınırlı tutulmak zorunda kalmıştır. Eğitim ile ilgili daha fazla bilgi almak ve kayıt olmak için lütfen info@siyahbant. org adresine elektronik posta gönderiniz.


Bir şairin toplu şiirlerinin yayınlanması, yalnızca okurların bu şiirlere kolay ulaşımını, şairin biriktirdikleriyle yeniden gündeme gelmesini sağlayan bir anlama sahip değildir. Toplu şiirler, şairin tecrübelendiğini, şiir kanonlarının, edebiyat ortamlarının bir hastalığa dönüştürdüğü güncellik ve görünür kalma kaygısından sıyrılıp kalıcı olmaya doğru adım attığı, bir birikimin toplu göstergesi, şairlik macerasının manzum hikayesidir. Son dönemlerde şiir üzerine yazıları, şiir tartışmaları ile ön planda olan, şairliğinin biraz daha geride tutulduğu/tutturulduğu Baki Ayhan T.'nin Toplu Şiirleri Yapı Kredi Yayınlarından çıktı. Şairin bütün hikayesi bütünlüklü olarak okunabilir artık. Cinsellik, ten, çocukluk, aşk, metinlerarasılık, geçmiş, tekbaşınalık, yalnızlık, hayal kırıklığı, duygular, duyular, duyulararası aktarım, eşyaların ruhu... Bu sözcükler onun bütünlüklü bir yapıya sahip şirini anlamak için izlenecek parçalı gidiş yolunun anahtarları, duraklarıdır. Şairin bunları ifade ederken kullandığı dil ve söylem onu imgeci, gelenekçi, deneysel, vb. yapmıyor. Aslında Baki Ayhan T.'nin şiiri hem hepsidir, hem hiçbiridir. Özgünlüğünü de bu belirsizlikten alır. Hileli Anılar Terazisinde duyuların ve duyguların güçlü ifadesi, Uzak Geçmişe Övgü ile pekişirken, değişimin habercisi, Fırtınaya Hazırlık'taki şiirler, Soylu Yenilikçi Şiir Manifestosu'nun ruh kazandığı metinlerdir. Bu metinler, yalnızca dizelerin dizimindeki matematiksel (1-2-3-4-3-2-1) düzenle açıklanamaz. Baki Ayhan T. bu kitabında deneysel şiirin sınırlarını zorladığı ucuz ve sonu belli bir maceranın içine atmamıştır, kendini. Bu kitaptaki metinler, onun şiirinde hiçbir zaman kaybolmayan duygu yoğunluğunun, belirgin ve tercihli bir formla ifade edilmesidir. Kitabın odağı olarak tanımlanabilecek 'biçim-duygu birlikteliği'nin bir anlam ifade edip etmediği güncel tartışmalarla şiir ortamlarının angaje refleksleri de hesaba katılırsa- cevaplanamayacak bir sorudur. Bu sorunun cevabını şairinin bile görüp göremeyeceği belli değildir- kalıcılık konusunda asıl karar verici mekanizma olan zaman verecektir. Soylu Yenilikçi Manifesto'nun kitabın bir parçası olarak düşünülmesi, kitaptaki şiirlerin içeriğinin kaçırılmasına yol açmıştır. Şiirlerin, tartışmalardan uzak, yalnızca şiir metinleri olarak okunup değerlendirilmesi bağlamında Fırtınaya Hazırlık'taki şiirlerin toplu şiirler arasında daha anlamlı bir yeri olmalıdır. Bence Kopuk Baki Ayhan T.'nin şiirindeki esaslı değişimi gösterir metinlerden oluşur. Kopuk'taki şiirler, şairin önceki şiirlerinden farklı bir özgüvenle yazılmış gibidir. Yağmur için onlarca metaforu kullanması, şiir kişisi ile şairin kendisi arasında -düşünce bağlamında da- organik bağlar olduğunu gösteren dizelerin serpiştirilmesi ve bütün bunların -şiirin doğasına uygun biçimde- sezgi yoluyla anlaşılması nitelikli bir okurun görebileceği değişimlerdir. Bu nedenle Kopuk, Baki Ayhan T.'nin Toplu Şiirlerinden hemen önce şiirle-duygu yoğunluğunun titiz seçimlerle ve bağdaştırmalarla örülen yapısının yanına eklediği- 'tecrübe'yi birleştirmesi bakımından da önemli. Sanırım 'usta şair' nitelendirmesi de bu birliktelikle ortaya çıkıyor. Baki Ayhan T.'nin Toplu Şiirleri şiir-tecrübe birlikteliğinin bir araya gelişini kronolojiye uygun biçimde hikaye etmiştir. Bu hikayenin sonunda usta bir şairle karşılaşılacağından emin olunabilir. Bu kitap okur için ne kadar değerliyse şairi için de o kadar önemlidir. Umarım, şair kimliğini ona hatırlatır ve hayat ve hayal Müzesi ile başlayan şiir serüveninin ikincisini hem kendisine hem okura müjdeler. Not: Bu yazı Hayal Dergisinde Yayımlanmıştır.