Önceki yıllarda, Cumhuriyet gazetesinde, çağdaş sanat tarihimizi saptırdığına inandığım iki kitabı aynı yazımda eleştirmiştim. Biri Art-İst'in çıkardığı Türkiye'de Çağdaş Sanat: Kullanma Kılavuzu 1986-2006 adlı Halil Altındere ve Süreyyya Evren'in çıkardığı yayın, diğeri de Garanti Bankası'nın sponsor olduğu ve Transglobe adlı yayıncının çıkardığı Unleashed adlı kitaptı. Sanat tarihi yazmak dev bir sorumluluk. Altındere, ısrarla Çağdaş Sanat yerine Güncel Sanat terimini kullanıp çağdaş sanatı 80'lerin başından itibaren geliştirmiş isimlerle aralarında sahte bir statü farkı yaratmaya çalışıyor. İşin özünde dünyada Güncel Sanat gibi uydurma bir deyim varolmadığı için, İngilizce kullanılan başlık Contemporary Art. Şimdi Altındere, aynı kitabı ikinci kere, benimkiler de dahil olmak üzere, tüm bu eleştiriler ışığında çıkarıyor sandım. Sözde tek fark, bu sefer 1986-2006 arasını değil, 1975-2015 arasını kapsaması. İyi de ikinci ciltteki sanatçıların yarısı ilk ciltte var, ama ilk kitapta yer alan 26 isim yeni kitapta yok! Örneğin Haluk Akakçe, Nancy Atakan, Hüseyin Çağlayan, Aydan Murtezaoğlu, Bülent Şangar, Hakan Onur arada elenmişler! Yani aradan geçen 10 yılda değerlerini toptan kaybetmişler, öyle mi? Bu kadar olsa da olur, olmasa da olur sanatçılar idi iseler ilk kitaba neden konuldular? Veya güncelliklerini mi kaybettiler??? Hangi kritere göre? Öte yandan 50 adet sanatçı, her iki kitapta var! Demek onlar yayıncıya göre A sınıfı assolist oluyor. Aralarında Halil Altındere dışında Erdağ Aksel, Nevin Aladağ, Vahap Avşar, Aslı Çavuşoğlu, Cengiz Çekil, Leyla Gediz, Genco Gülan, Gülsüm Karamustafa, Şükran Moral, Ferhat Özgür, Serkan Özkaya, Şener Özmen, Sarkis, Serhat Kiraz gibi isimler var. Sağolsunlar, ilk kitapta olmayan ama ikincikitapta olan 51 sanatçı arasında ben de varım, rahmetli arkadaşım Hüseyin B. Alptekin de! Ama seçimler öyle yapılmış ki neredeyse, yalnız multi-medya ve kavramsal sanat yapan sanatçılar seçilmiş. Sorun yok, isteyen öyle bir kitabı da çıkarabilir. Ama o zaman adı Türkiye'de Multi-Media/Kavramsal Sanat olur, hatta o zaman bile sonuna...'tan bir kesit diye belirtmek gerekir. Çağdaş Sanat diyebir kitap çıkarıpiçine Adnan Çoker, Özdemir Altan, Burhan Doğançay, Erol Akyavaş, Devrim Erbil, Halil Akdeniz, Komet, Koray Ariş, Kemal Önsoy, Emre Zeytinoğlu, Jale Erzen, İsmet Doğan, Yusuf Taktak, Mustafa Horasan, Balkan Naci İslimyeli, Hale Arpacıoğlu, Tomur Atagök, Mehmet Aksoy, Mehmet Güleryüz, Bubi, Mustafa Ata, Ömer Uluç, Hüsamettin Koçan, Kuzgun Acar, Seçkin Pirim, Tomur Atagök, Utku Varlık, Seydi Murat Koç, Suzan Batu, Mustafa Karyağdı, Kezban Arca Batıbeki, İlhan Koman, Haluk Akakçe, Bünyamin Özgültekin, İrfan Önürmen, Denizhan Özer, Canan Tolon, Ahmet Oran, Esat Tekand, Ekrem Yalçındağ, Server Demirtaş, Suat Akdemir, Şenol Yorozlu, Aydın Ayan, Bahri Genç, Ardan Özmenoğlu, Ergin İnan, Kemal Seyhan, Gül Ilgaz, Murat Germen, Mithat Şen, Tülin Onat, Sıtkı Kösemen, Ansen gibi buraya sığdıramayacağımız bir çok ismi koymamak, tarihi saptırmaktan başka bir şey değildir. Sonuçta bu isimlerin oluşturduğu yelpazenin temsil edilmesi lazım. Kişisel beğeni veya kitabın kapsamına göre çeşitli isimler çıkarılabilir veya eklenebilir. Sanat dünyasının içinde olmayanların bazen anlayamayacağı sert ayrımlar vardır. Tual resmini ve sanatçılarını, düşman görecek kadar at gözlüğüyle bakmak, çağdaş bir insana yakışmayacağı gibi, güncel bir sanatçıya hiç mi hiç yakışmaz... Bu ilkel tavrı yabancı müzelerde gösterseler, alay konusu olurlar. Belki hatırlarsınız, bu ülkede 80'li yıllarda, figür resmi ve soyutçulararasında traji-komik çağdışı bir kavga olmuş, konu dönemin gazetelerinin birinci sayfasına kadar taşmıştı. Şimdi ne ilginçtir ki, çağdaş tual sanatçılarına saldıran akademik figüratif sanatçılarla, -benzer hiddetle-kavramsalcılar, multi-medyacılar da yine aynı hedefe saldırarak, çağdaş tual resmi yapan sanatçıları küçümsüyor veya yok sayıyorlar. Sonuçta şimdi bu kitaplarda tual resimleri de var mı? Var. Ama kesinlikle araya azıcık serpiştirilmişler. En azından ana hattı tual resmi olan sanatçılar seçilememiş... Bu arada bir parantez daha açalım: Bu kavramsal ağırlıklı kitapta, eserler ve sanatçıların genel düşünce yapıları hakkında sanatseverlere sunulmuş hiçbir veri yok. Yani sırf sanatçı isimleri ve eser görselleri var. Ama bilgi yok! Kavramsal sanatın tüm kavramları da birer sır olarak herhalde kitabın cildine gömülmüş! Sanat Tarihi, Nasıl Üretilir, Nasıl Üretilmez! Sevgili Halil Altındere, eski bir genç dostum. Sanat kariyerinin başında çok paylaşımlarımız olmuştur. Kendisine son hatırlatmam şu: Saydığımız mahsurların ötesinde, elenen veya yok sayılan sanatçılara üstünlük sağlamak için mi bu yayını çıkarıyor sorusu gündeme gelir. Hele kitabın adı bu kadar iddialı ve geniş kapsamlıysa... Sanat tarihi ürettiğini iddia eden bir insan, kişisel duygularını, cinsel tercihlerini, kişisel kızgınlık veya polemik tortularını, siyasal tercihlerini devreye kesinlikle sokamaz! Sanat tarihsel genel bir kitap, ırk, din ve ideoloji üstüne kendi kurulum mantığını inşa edemez. Bunun adı ırkçılık veya faşizm olur. Ama biri isterse Kürt sanatçılar veya mavi saçlı sanatçılar kitabı çıkartabilir, bu ayrı bir konu, özgür bir alan olur. İnsanın kişisel kompleks, hırs, ihtiras ve gözü kararmışlıklagirişeceği en son iştir, sanat tarihi yazımı. Keşke, Sevdiğim kavramsal sanatçılardan bir kesit deseydi de, herkes rahat etseydi! Süreyyya Evren Türkiye Güncel Sanat Tarihini Nasıl Yazmalı? başlıklı makalesinde sözünü ettiğim siyasal tercih inadını ve dar kalıplarını kendi ağzından itiraf ediyor: 90'larda Türkiye güncel sanatı dönemin ana akım milliyetçiliği giderek artarken kendini ısrarla milliyetçilik karşıtlığından kuruyor. Ermeni, Kürt, eşcinsel, kadın olmakla ilgili her tür meselenin yanı sıra militarizmden cinselliğe, Kemalizm'e, neredeyse ellenmemiş konu, yıkılmamış tabu kalmıyor. Bu sözler, söylediklerimi teyidin ötesinde, açık bir itiraftır. Ne kadar dar kalıplı bir bakış açısı ve nasıl sanat dışı kriterlere bağlı bir seçim yapıldığının bir itirafıdır bu. Ayrıca, Evren'in, tarihi saptırmaya meraklı bir insan olduğunun kanıtları da zaten bu söylemde ve ötesinde mevcuttur. Ben burada kendi örneklerim üzerinden bazı tarihsel yok saymaları somut olarak detaylandıracağım. Diğer sanatçıların ve yaşanmışlıkların da hangi haksızlıklara uğradığını, hem biliyorum hem tahmin edebiliyorum. Onlar da eminim ki kendi sanatsal geçmişlerinden, benzer birçok örnek çıkarıyorlardır. 1987'de, gerek kitapta bulunan 'Demokrasinin Kutusu' ve bunun dışında 'Kubilay Odası' veya '555K' isimli 27 Mayıs devrimi üzerine olan sergim ve Kuvay-ı Milliye savaşı ile Atatürk devrimlerini yansıtan 'Kuvay-ı Milliye' sergim, Evren tarafından tarihsel ve sanat tarihsel önceliklerine rağmen yok sayılmış. Bu deneysel üslubun kayda geçişi ise onun tercih ettiği ve çok sonra vücut bulan farklı bir siyasal yapıya zoraki şekilde monte edilmesiyle gerçekleşmiştir. Evren'in sanat tarihine kendi dar merceğinin kaprisleri doğrultusunda yön verme inadı, başka bir konuda da abartılı ve komik şekilde yüzeye çıkıyor. Evren yine giriş yazısının bir bölümünde şunları söylüyor: Yeryüzünün Büyücüleri sergisinden Gwangju, Manifesta, Havana vb. bienallerin etkisine, Avrupa merkezcilikteki kırılma tüm dünya sanatını etkiliyor. Dünya sanatının batıdan tüm coğrafyalara kalbini yayması, artık tek merkezli değil, çok merkeze sahip bir Dünya sanatı tahayyülüne doğru kayması, aynı döneme denk geliyor. Bu cümlelere, tabii ki itirazımız yok, ama ne kadar ilginçtir ki bu cümlelerde özetlenen bu düşüncelerin çıkışı, 1984'te bu coğrafyadan, Türkiye'den çıkmış bir sanatçının söylemiyle dünya literatürüne giriyor. Yani Evren komik bir şekilde 1984 San Francisco manifestomda anlattıklarımın özünü alarak tekrarlıyor, ancak bu fikirlerin esas kaynağını saklamayı tercih ediyor! Ben, Türk ve diğer gelişmekte olan ülkelerin sanatçıları ve gelecek kuşakları için her riski alarak o Manifesto'yu dağıtıp, o yıldan başlayarak bu haklar savaşını verdiğimde, Evren henüz 12 yaşında bir çocuktu. Bir insan büyüyüp eline güç geçirdiğine inandığında, ilk iş olarak kendisinden önceki kuşağın yaptıklarını yok saymaya, görmezden gelmeye başlarsa, bunun adı en azından saygısızlık ve nankörlük olur. Mesela bugün 12 yaşında bir çocuk da, 2046 yılında, ne Gürman, ne ben, ne de Altındere, Evren ne de bugünün güncelleri hiç yaşamamış gibi davranıp, yeni bir tarih yazmaya kalkışsa, herhalde bu tavra da şaşırıp kızan, hatta doyasıya alay eden birileri olurdu! Evren, gerek Modern Sanat Tarihi Batının Bir Oldu Bittisi makalem, gerek Maymunların Resim Yapma Hakkı kitabım, bu konuyu dünyaya ve Türkiye'ye anlatmışken, herhalde şark kurnazlıklarına tenezzül edip, bu gerçekleri yaşanmamış sayıyor. Dünyanın en önemli dergi ve gazetelerinde en ünlü sanat tarihçilerinin makaleleri bu konuda yayınlanmışken, bu verileri bizim köyün muhtarlığı bize kalsın komedyasıyla kafasına göre yazdığı tarihten, aklı sıra saklamaya çalışıyor. Gelelim Halil Altındere'nin Kullanma Kılavuzu kitabının tüm seçimlerini özetle izah edip aklamak için yazdığı Türkiye'den Güncel Sanat 1975-2015 başlıklı yazısına: Emin olun, bu yazı hakkında tek bir söz söylememeyi neredeyse tercih edeceğim. Altındere bu giriş yazısında tüm yabancı küratörlerden dört kuşak sanatçıya kadar yüzlerce kişinin adını ağzına alıyor ve benim adımı kullanmamak için 'geçerken değindik' modundaYeni Eğilimlersergileri ve sonrasında gerçekleşen Öncü Türk Sanatından Bir Kesit gibi yenilikçi sergilerde azınlık olarak görülebilecek bir grup sanatçı işlerini gösteriyor olsa da, seksenlerin ilk yarısı yeni dışavurumcu sanatın etkisi altında yol almıştır diyerek olayı orada isim kullanmadan geçiştiriyor. Yani Yeni Dışavurumculuk nasıl geldi, hangi makalelerle veya Boyanın Beyni kitabıyla Türk sanat ortamını sarstı, hangi polemikleri yarattı, nasıl batı ile ilk tartışma alanı eşzamanlılığını getirdi ve bu sorumlulukları üstlenen sanatçı kimdi, şimdi bunlardan tık yok! Artı, Türkiye'de çağdaş sanat ve siyaset nasıl ısrarlı sergilerle sunularak bir yol açıldı, bu sorumlulukları kim üstlendi, bunlardan da eser yok! Genç insanların hırslarına mağlup olup, sanat tarihini bu kadar bilinçli şekilde deforme etmeye kalkışmaları, gerçekten yazık ötesi bir ters girişimcilik. Yani yaptım oldu, bastım oldu, kitaplaştırdım oldu da bitti maşallah sendromu ve aceleciliği, onları felç etmiş. Ne yaptığını bilen hiçbir insan, bu kadar abartılı biçimde saptırmalara girişmez. Şu anda ise bu Kılavuzun açıkları kabak gibi ortaya çıktıktan sonra herhalde umarım biraz yüz kızarması yaşayacaklar. Ben de onlara dönüp İnönü'nün meşhur cümlesi ile Suçluların telaşı içindesiniz tespitimi ilettikten sonra, sükunete davet edip zararın neresinden dönerse dönsünler, olgunlaşmanın gecikmeli de olsa bir nimet olduğunu hatırlatmakla yetineceğim. Altındere ile kişisel yaşanmışlıklarıma gelince, onların muhasebesini tek başına yapması için aynaya bakmasını tavsiye edeceğim, hepsi bu. Eminim Hüsamettin Koçan'ın da, Haluk Akakçe'nin de, Aydan Murtezaoğlu'nun da, İrfan Önürmen'in de anlatacakları benzer çok hikaye vardır. Örneğin ben Yusuf Taktak veya Tomur Atagök'ün, bu kitapta Öncü Türk Sanatı'ndan Bir Kesit sergilerindeki rollerinin nasıl hızla geçiştirildiğini ve öncü rollerinin süngerle silinir gibi yok edildiğini görmezden gelebileceklerine inanmıyorum. Burada diğer bir odaklanacak konu şu: Eleştirdiğim kitap çok şık bir yayın. Yani insanların ciddiye almaları için her şey mevcut. Ama içerik, bu sunum kalitesini ve de kitabın adını taşımaktan uzak. Aklıma geçenlerde izlediğim yabancıbir bilimselprogram geldi: Zihin Oyunları. Sokakta durdurulan insanlar, kravatlı-takım elbiseli şık mikrofonlu sunucular karşılarına çıkarsa, kendilerine hangi palavrayı anlatırsa anlatsın, onların karşısında ezilip bu deneyde her veriye inanıyorlardı. Herhalde bu kitap da, aynı mantıkla, sunum makyajıyla, içeriğin tutarsızlık ve affedilmez yönlendiriciliklerle dolu kargaşasını ve yapay egosantrizmini örtmeye çalışıyor. Bir çift sözüm de kitaba imza atan ve ciddi birer isim olan diğer yazarlara. Aradan 10 yıl geçmiş, kimi yazarların aynı yazıları konulmuş, kitabın sözde gelişmiş yeni versiyonuna. Ama yeni yazı vermiş olanlar bile, bu yanlı seçimlere aracılık edip kendi güvenilirliklerini ateşe atmışlar. Evet, her kitap, herkesi mutlu edemez. Ama burada abartılı bir tarihsel suistimal söz konusu. Mesela Hasan Bülent Kahraman'ın Aksanat'tan2013'te çıkan Türkiye'de Çağdaş Sanat kitabının, çok daha objektif ve kapsamlı bir alan temsil ettiğini düşünüyorum. Altındere ve Süreyyya Evren, bu kitabı yakından inceleyerek, hiçbir klikin baskı veya tahakkümüne düşmeden, kuşaklar arası geçiş ve etkileşim alanlarına özen göstererek, Türk sanatının geçmişini ve uluslararası ilişkilerini de gözeterek, objektif bir kitap nasıl hazırlanır görsünler. Bu arada bilmeyenler için: Hasan Bülent Kahraman da, siyasi görüşüyle bir Kemalist olmaktan uzak. Ama etik olarak kendisiyle barışık, bağımsız bir yargı ve nesnel kriterlere değer vermeyi bilen, entellektüel kimliğiyle dürüst bir insan. Yoksa Kahraman'ın kitabı dahil, her kitapta herkes, eleştirecek noktalar veya eksikler bulabilir. Ama doğru ana hatları da kimse inkar edemez. Altındere ve Süreyyya Evren, bu uyanık kitabı 2007'de çıkardıkları zaman, onlarıeleştirmeme rağmen, hatayı gençliklerine vermiştim. Ne yazık ki, bu defa aynı hoşgörüyle bakamıyorum. Yayın hayatı bu şekilde spekülatif yönlendirmelere kullanılır bir alan olamaz, olmamalı. Sonuç mu? Tarihle çok yakından ilgilenmelisiniz. Ama devamlı şüpheci kalarak! Yoksa bu örneklerde olduğu gibi faka basarsınız. Türk Çağdaş Sanatınıda öğreneceğiniz kitap, maalesef bu yayın değil. Ortaya konan emeğe rağmen bu sözde Kılavuz, Türk Çağdaş Sanatınıtemsil etme yetkisinden tamamen uzak. Bu kitaba imza atanlar, ne yazık ki, kaş yapayım derken, göz çıkardılar. Türkiye'ye kör-topal bir tarihi dayatabileceklerine inanmışken, şimdi artık eksikten öte, kalpazan bir tarihin üreticileri olarak anılacaklar.


Türkiye'nin en önemli kadın edebiyatçıları arasında yer alan, şair ve yazar Sennur Sezer, 07 Ekim 2015 tarihinde İstanbul'da eşi Adnan Özyalçıner'le birlikte yaşadığı evde yaşamını yitirdi. Sennur Sezer'i rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Sanatçının cenazesi Çarşamba günü Teşvikiye Camisi'nde kılınacak öğle namazını müteakip defnedilecek. Sennur Sezer (d. 12 Haziran 1943, Eskişehir); şair, belgesel anlatılar yazarı. 1959'da İstanbul Kız Lisesi'nin ikinci sınıfından ayrıldıktan sonra Taşkızak Tersanesi'nde çalışmaya başladı. 1965 yılında Varlık Yayınları düzelticiliğine geçti. 1967 yılında Adnan Özyalçıner ile evlendi. 1982 yılına kadar çeşitli yayınevlerinde ve ansiklopedilerde düzelticilik, metin yazarlığı yaptı. Son döneminde Günlük Evrensel ve Evrensel Kültür olmak üzere çeşitli gazete ve dergilerde yazarak, belgesel anlatılar hazırlayarak sürdürüyordu. Sennur Sezer için yarın saat 12:00'de Evrensel Gazetesi, Hayat Televizyonu, Türkiye Yazarlar Sendikası ve Evrensel Basım Yayın tarafından, Evrensel Gazetesi'nin Kocamustafapaşa'daki merkez binası önünde anma töreni düzenlenecek. Sezer'in cenazesi, Teşvikiye Camii'nde kılınacak ikindi namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilecek. Hangi kapıyı çalsam, karşımda buruk acı. - Keloğlan ile Köse - Şiir Gündemi (denemeler 1995) - İstanbul'un Taşı-Toprağı Altın (1995) - Anadolu'dan Öyküler (1995) - Pencereden Bakan Çocuk (1995) - Türk Safosu Mihri Hatun (Belgesel Anlatı 1997) - Osmanlı'da Fal ve Falnameler (1998) - Ekmek Kavgası / Emek Öyküleri 1 (1998) - Grev Bildirisi / Emek Öyküleri 2 (1998) - Motorize Köleler/Emek Öyküleri 3 (1999) - Dokumacının Ölümü /Emek Öyküleri 4 Öykü Seçkisi Adnan Özyalçıner ile birlikte) (1999) - Hasır Ören Padişah (Masal,1999) - Nazım, Dünya ve Biz ( inceleme, Şükran Kurdakul ile birlikte2002) - Masal Evi (2003) - Az Masraflı ve Kolay Yemekler (2004) - Bir Zamanların İstanbul'u (2005) - Binbir Gece Masalları (2006) - Şahmaran (halk öyküsü 2007) - '68'in Edebiyatı, Edebiyatın 68'i (inceleme ve seçki, 2008) - Öyküleriyle İstanbul Anıtları (2 Cilt, Adnan Özyalçıner ile,2010) - 1980 Kadınların Sesi Dergisi'nin 8 Mart Ödülü - 1987 Halil Kocagöz Şiir Ödülü - 1990 Sıtkı Dost Çocuk Edebiyatı Ödülü - 1998 Pir Sultan Abdal Dernekleri Edebiyat Ödülü - 2000 Oğuzkaan Koleji Şiir Ustaları Ödülü - 2000 Yunus Nadi Şiir Ödülü - (2009) - (2012) PEN Şiir Ödülü


Edirne Belediye Başkanlığı tarafından bu yıl 3. düzenlenecek olan Edirne Kitap Fuarı, 09-18 Ekim 2015 tarihleri arasında Ekmekçizade Ahmet Paşa Kevransaray'ında, kitapseverlere ve ünlü yazarlara kapılarını açıyor. Edirne Belediye Başkanlığı'nın, Türkiye'nin 21. yüzyılda dünyaya armağan ettiği kültür ve sanat elçilerinden biri olan Aziz Nesin'e doğumunun 100. Yılı nedeniyle atfettiği 'Edirne Kitap Fuarı' birbirinden ünlü yazarlara ev sahipliği yapacak. Edirne'yi kültür ve sanat şehri yapmak için yola çıktıklarını ve bu hedef doğrultusunda birçok projeye imza attıklarını ifade eden Edirne Belediye Başkanı Recep Gürkan, Çocuklarımızı ve gençlerimizi kitaplarla buluşturmak bizim en önemli görevimiz. İlk yıl düzenlediğimiz kitap fuarı büyük ilgi gördü. Vatandaşlarımızdan aldığımızı olumlu talepler doğrultusunda kitap fuarını geleneksel hale getirdik. Yayınevleri tarafından yayımlanan eserleri ve yazarlarını okuyucuları ile buluşturmak amacı ile 09-18 Ekim 2015 tarihleri arasında Ekmekçizade Ahmet Paşa Kervansarayı'nda bu yıl üçüncüsünü düzenleyeceğimiz Edirne Kitap Fuarına tüm halkımızı bekliyorum dedi. 9 Ekim 2015 Cuma saat 14.00'da açılışı gerçekleşecek olan Edirne Kitap Fuarı'nda aynı zamanda 'Aziz Nesin 1915-2015 fotoğraflarla yüzyıllık Özyaşam Öyküsü' adlı sergide sanatseverle buluşacak. Kitap Fuarında Göktuğ Canbaba, Mehmet Güler, Sevim Ak, Nazlı Eray, Ali Kırca, Canan Tan Hakan Günday, Ataol Behramoğlu, Ediz Hun, İsmail Saymaz, Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil, Bahadır Yenişehirlioğlu, Dr. Ali Güntekin, Aytül Hançerler, Aydın Ilgaz, Nilgün Ilgaz, Pelin Atakan, Halil Delice, Hamit Eteevrans, Perihan Yıllı, Cengiz Hortoğlu, Hakan Günday, Canan Tan, Nazlı Eray, Gülçin Akan, Süleyman Faruk Göncüoğlu, Serhat Yabancı, Ömer Sevinçgül, Yalçın Küçük, Onur Behramoğlu, Muhammet Güzel, R. İhsan Eliaçık, Murat Atilla, Semih Bulgur, Osman Coşkun, Irmak Zümer Tolunay, Çetin İmer, Mikail Erdoğan, Nurşen Üçkan, Haluk Kayıcı, Ahmet Aziz Nesin, Aşkın Zengin Akkuş, Murat Çavga, Rıdvan Canım, Salih Altınok, Serhat Oktay, Uğur Alkan, Ayhan Tunca ve Güngör Mazlum gibi ünlü yazarlar kitapseverlerle buluşacak.


by our Gallery artists. The participating artists are Robert Cottingham, Gus Heinze, Charles Jarboe, Joseph McNamara, Jack Mendenhall, Robert Neffson, Adam Normandin, Raphaella Spence, Nathan Walsh, and introducing Dutch artist Reinier Berendsen. These prolific cityscape painters approach their subject in a different way. Cottingham focuses on commercial signs, usually of art deco design, and paints them in large scale compositions. Although these paintings measure up to 7 square feet they are barely life size renderings of these monumental signs. Heinze searches for scenes filled with detail and a variety of colors, he crops his compositions very intricately. In addition, the artist is very prolific at painting the engines of locomotives. Jarboe has recently embarked on a project to paint scenes from the Nation's capital. Included in this exhibition is his most recent painting entitled Paddle Boats on the Tidal Basin. This springtime view of the Jefferson Monument beyond the tranquil tidal basin is flanked by ethereal cherry blossoms. McNamara and Normandin both tend to focus on the industrial aspects of the cityscape. McNamara's new painting East Side Access Tunnel under Construction documents one of the greatest engineering feats of the century the construction of a subway tunnel. Buried hundreds of feet beneath the city streets we see a hallowed out tunnel dimly lit by overhead lights. There are no workers probably because the shifts are changing since their tools are still strewn about. In contrast, Normandin's industrial views of the city include colorful freight trains clad with elaborate graffiti. These trains sometimes in motion, sometimes still, chug along on the sunny side of the tracks. Many of these artists are included in a traveling group exhibition that celebrates 50 years of Photorealism. 2016. The exhibition has traveled to the Kunsthalle Tübingen in Tübingen, Germany; Museo Thyssen- Bornemisza in Madrid, Spain; Saarlandmuseum in Saarbrücken, Germany; The Birmingham Gallery of Art, Birmingham, England; and the Museum of Fine Arts in Bilbao, Spain.


Bernarducci Meisel Gallery is pleased to announce the solo exhibition of Jock Sturges, exhibitinglarge-format color photographs from his new book, Fanny, published by Steidl in both English and French. The photographs in this book provide an extended portrait of Fanny. As we turn the pages of this book we follow her through life. On the cover, we are greeted with her solemnly looking out over the ocean with her hands crossed behind her back and her shoulder blades protruding. She explained to Jock that she thought of her shoulder blades as her wings, which she hoped her mother would see as she looked down on her from heaven. Fanny's mother passed away tragically just weeks before the photograph was taken. The verdant emotion overcoming this child's innocence is overwhelming at times. In conjunction with this exhibition, Louis K. Meisel Gallery will present a retrospective exhibition for the photographer. A naturist since birth, Fanny grew up in a tightly knit community on the western shores of France in Montalivet. There it really did take a village to raise a child... and raise her they did. She has grown into a beautiful strong woman. Jock's final photographs of Fanny show her pregnant. The last photograph in the book shows the grace and intelligence Fanny has acquired over the years. She has now blossomed into a strong woman. She will embark on a new journey as she graces her child with the wisdom she acquired. The quintessential core of Sturges photographs is the relationship; the relationship between the models and nature, and most importantly the relationship that the models have with themselves and with the artist. Captivatingly honest, these works are touchstones to the trials and tribulations of childhood, adolescence, and adulthood. Evocative of a striking tranquility, these portraits are extremely challenging in the sense that they compel the viewer to reevaluate their own self- consciousness. Jock Sturges received his B. F. A. in perceptual psychology and photography from Marlboro College in Marlboro, Vermont and his M. F. A. in Photography at the San Francisco Art Institute. He has exhibited worldwide since 1976. His photographs are included in numerous public and private collections including the Metropolitan Museum of Art and the Museum of Modern Art in New York. Fanny is his eleventh and newest book of photographs, featuring photographs of his model and muse Fanny. All images from the book are available for acquisition. Autographed copies of the book itself can be obtained from the Gallery.


Ben şiiri ve belki de edebiyatı önemsemeyen bir çağı çizmek istedim. Özellikle trenleri bile tanımadan göçüp giden kalabalıkları anlatan edebiyatı küçümseyenleri. Kadınlar ki, yoklukları fark edilir olsa olsa... Payları karıncalar kadar hayatta. Göçerler, trenleri tanımadan derken siz de buna vurgu yapıyor gibisiniz kitabınızla aynı adı taşıyan Kirlenmiş Kağıtlar adlı şiirde. Sennur Sezer: Önce yorumlarınız için teşekkür ederim. Bence şiir, okuru tarafından yorumlandığnda, bir bakıma yeniden üretildiğinde, yaşamaya başlar. Siz kirlenme kavramı üstüne getirdiğiniz bakış açısıyla, bu bakış açısını bana sorularla yönelttiğinizde hem kitabıma bir yaşama yolu açtınız, he, beni düşünmeye zorladınız. Şiirlerim için kuramsal açkılamalar yapmaya pek alışık değilim. Ama sorunuz, ilk dikkat çeken şiirlerimin kırmızı fenerli evlerdeki kadınlarla ilgili olduğunu anımsattı bana. Onların da insan olduğunu savunan ya da savunmaya çalışan şiirlerdi. 1964'te yayımlanan Gecekondu'da onlardan ikisi yer alıyor: x+1. x+2.. Tay çoşkunluğu alabildiğine/ damarlarında senin/ ekmeğe satılık şu kadınlar/ sevişebilecek misin ya da Siz o kadınlarla kucak kucağaydınız/ Çığlık çığlıktı yüzleri/ Gözleriniz mi kamaşmıştı ne/ bakamadınız// Onların da evleri vardı/ Küçük ılık bırakılmış/ Düşündüklerinde duymazdı etleri ellerinizi Umursamadınız dizeleriyle örneklenebilecek bu tür şiirlerde de iki yan vardı: o kadınlar ve onlardan yararlananlar. Bu yanların sınıfsal bir kimlik kazanması kuşkusuz daha sonra. Simdi yeniden o şiirlere, örneğin Zenci'ye, baktığımda, kirletilmek kavramının, emekçi sınıfın kadınlarına yönelik olduğunu görüyorum. Güzeller, seçkinler kıyısının kadınları, pek kirletilemiyorlar. Yine de kadınlar ve erkekler ikilemi var, yalnız toplumumuzda değil; dünyada. Kadının kirlenmesi cinselliğine yönelik bir kavram. Saldırılarla kirletilmesi de. Ve kirlendiğinde neredeyse temizlenmesi olanaksız. Savaşlarda, tutuklandığında böylesi aşağılanmalarla yaşama hakkından yoksun bırakılmaya çalışılıyor. Kağıtların kirlenmesine geçelim kısadan. Kağıt, yazıyla, resimle anlam kazanıyor. Ama o resim ya da yazıyı değerli sayanlar için. O yazıyı sökemeyenler için, resmi anlamayanlar için, kağıt kirlenmiş, karalanmıştır. Bu kirlenme duvarın kirlenmesine benzemez. Duvarın boyası, badanası, yenilenir. Kağıt çöpü boylar. Yeniden kağıt yapılsa bile üstüne yazılanlar yok olur. Ben şiiri ve belki de edebiyatı önemsemeyen bir çağı çizmek işlemiştim. Özellikle trenleri bile tanımadan göçüp giden kalabalıkları anlatan edebiyatı küçümseyenleri Kadınlar parantezini siz açtınız. Sağolun. Ş. G. G.: İnsan Yüzleri (Ağustos 91-Varlık) başlıklı yazınızda söyle demiştiniz: Aşk erkek yüreğinin dayanabileceği bir duygu olmalı ki, ünlü aşkların hep erkeği konuştu. Kadınlar ancak 'Aman Kerem beni rüsva eyleme. ' feryadıyla anıldılar Hergele Şiirlerde ise Yanılıyorsunuz şair dizeleriyle bir çıkış yapıyorsunuz. Bu çıkışta aşkı erkeğin ağzından anlatan şairlere meydan okur gibisiniz. S. S.: Yalnız aşkın değil, dünyanın, yaşamın, doğanın erkeğin bakış açısından anlatıldığı bir ortamı yaşıyoruz. Tüm dünya, bu arada sanat ve edebiyat insanın tek türü olan erkek için var sanki. Kadınlar da oğullar doğurup erkek soyunun sürmesi için. Ya da erkeğin yüce duygularını yansıtan bir ayna olarak. Kadının varlığını kadınlar bir başka biçimde de söylemeliler. Hiç tanınmadıklarını da kanıtlamalılar artık. Erkeğin kaburgasından yaratılan kadın söylencesi bile irdelenmeli. Erkek kendi gövdesinin bir parçasının hangi benzer hane benzemez yanları olduğunu tartışmalı ve kabullenmeli. Bağımsız yaratılan ve başkaldırıcılığından dolayı yok edilen ya da bir şeytana dönüşen ilk kadın söylencesi unutulsa, unutturulsa bile... Sahi Adem'in bu ilk eşinin adını anımsayan var mı? Ben anımsatayım: Lilith. Ş. G. G.: Kirlenmiş Kağıtlarda sokağın, sokağın ve insanın şiirini yazıyorsunuz. Işıltılı vitrinleri, tel örgüleri, parkları, öteberi, kalabalık ve gürültülü sokaklarıyla insanı bir anafor gibi içine çeken kent yaşamında varolma savaşı veren kişi kendini terk edilmişlik, yalnızlık ve çaresizlik gibi duyguların oltasında buluyor. S. S.: Şiir yayımlandıktan sonra, okurun yorumuna, yeniden üretimine açık bir kimlik kazanır. Bu yeniden üretimine açık bir kimlik kazanır. Bu yeniden üretimi kolaylaştıracak gevşek bir doku, eksiltilmiş, yutkunulmuş sözcükler doğaldır. Okurun şiirin ana planına sızması, onu tamamlayıp yeniden, kimi zaman ozanın hiç düşünmediği biçimde tasarlanması daha çok bu eksiltilen sözcükler, silinen dizelerle gerçekleşir. Benim acısını duyduğum, içi boşaltılmış, aksak sözcük ve kavramlar. Sözcüklerin ayrıntılarına, aralarındaki anlam farklılıklarına dikkat edilmemesi. İç güdülerle duyguların karıştırılması... Bunları nasıl tamamlar okur? Ne kadarını?.. Bu sorunun yanıtı her zaman olumlu değil. Kimi zaman gazetelerden, ekranlardan tanıdığı bir ozanın dizelerini, söyleşilerle, düşlerle tamamlıyor. Kimi zaman da, bilmece çözmekle şiir okumanın aynı şey olduğunu sanıp alışık olduğu bilmecelere yöneliyor. Şiir okumak da, şiir yazmak gibi bir teknik bilgi gerektirir mi sorusuyla karşı karşıyayız. Elbet bir ozanın bir başka ozanı okumasıyla, okurun sevdiği bir ozanı okuması farklıdır. Ozan, sevdiği bir başka ozanı hem okur olarak hem zenaatçi gözüyle okur. Bu tamamlamayı ya da eksikleri görmeyi kolaylaştırır. Okur ise sezgileri ve deneyleriyle tamamlanan şiiri. Kimi zaman da yeteneğiyle. Bu konuda eleştirmenin ve ozanın söyleşilerinin yönergelerine uymayan kuşkusuz iyi okurdur. Her ozana böyle bir okur gerekir. Okuru bastan çıkaracak, şiirden alıkoyacak nedenler arasında şiirin yöneldiği yeni eğilimler olmamalı. Şiirin donanım eksikliği de. Kimi zaman bu eksiklik, bir surdan daha kesin kapatabilir şiiri okura çünkü. S. S.: Hayır yanılmıyorsunuz. Ozanlar, kendi kendileriyle yarışıyor gerçi. Ama öteki kulvardaki ozanları da gözden kaçırmazlar. Hızın düşüşü onların hızını da etkiler. Sözcüklerin derinliği yitiği, şiirin yapısının boş bir duvar ya da sur biçimini aldığını sandığım bir dönemdeyim. Surun çevrelediği alan bir bozkır da değil çöl de. Taşların yontulmasının inceliği üstüne ne güzel bildiriler sunuluyor oysa. Bir özeleştiri burada gerekli. Ben otobüs yolcusuyum. Ozanlarımızın çoğu ise köpeklerini gezdirmeye bile özel arabalarıyla çıkan reklam kişisi kimliğindeler. İrkilmem bundandır belki. Kıskanmak, benim bir özelliğimdir. Kıskanabildiğim şiirleri beğenirim, severim. Uykularım kaçar ama överim. Bu eskiden edebiyat ortamının da özelliğiydi. Şimdi ancak kıskanılmaya değmez şiirleri gözden kaçırmıyor gibiyiz. Not: Bu yazı Varlık Dergisi Kitap Eki'nde Sayı:92, Sayfa:2-3 Ocak 2000 tarihinde yayımlanmıştır.


Fatih Balcı, -Recep Aksu ile birlikte- geçtiğimiz haftalarda gerçekleştirdiği 'Çanakkale Bienali'nden İstanbul Bienali'ne' adlı performansı ile gündeme geldi. İki sanatçı Çanakkale'den başladıkları yolculuklarını 10 gün sonra İstanbul'da bitirdiler ve beraberlerinde getirdikleri 'tuzlu su'ları, yaptıkları görüşmeler sonucunda İstanbul Bienali'ne yerleştirdiler. Bu uzun süreçle ilgili Fatih Balcı ile konuştuk. Fatih Balcı: Performansı çok uzun süredir düşünüyordum. Yani bu fikir çok önceleri oluşmuş bir şey. Yapılması için gerekli koşulların şimdi oluştuğunu söylemek lazım. Yine de uzun süre tereddüt ettiğimi söylemeliyim. Ama sanatçı arkadaşlarım Recep Aksu ve Olcay Erdinç'in destekleriyle performansı gerçekleştirmeye karar verdim. Onlar bu kadar pozitif ve destekleyici olmasalar güç olabilirdi. Sonra bir hazırlık süreci geçirdik elbette: Yolda gerekecek malzemelerin temini, yürüyüş güzergahı ve bir ay öncesinden yürüyüş alıştırmaları gibi. Günde zaten 20 kilometreye alışmış bir vücutla yola çıktığımızı söylemek lazım. Bundan sonrasını yola ve gelişmelere bıraktık. F. B.: Aslından birçok fikri aynı anda barındıran bir performans ama ana fikrini şöyle özetleyebiliriz: Yaşayan hemen tüm sanatçılar, sonuç olarak bienale varmayı arzularlar. Aslında çok açık sanırım değil mi? Yani sanatsal değerinizin ve varlığınızın bir tür onayı olarak görünen böyle bir etkinlikte kim yer almak istemez ki? Elbette ben istemem, diye itiraz gelecektir. Ama samimi olmak gerekirse bir iki kişi dışında hemen herkes böyle bir arzuyu taşır içinde. Ama burada yer almanın oraya varmanın da koşulları, gerekleri vardır değil mi? Bu noktada benim sanat sisteminin işleyişi ile ilgili gerçekleştirdiğim çalışmalardan biraz bahsetmek gerekir. Genel algı sanatın kendiliğinden ve dolaysız bir şekilde sanatçının kendi gizil güçlerini gerçekleştirdiği bir özgürlük alanı olduğudur. İşte bu yolla sanat verili olanı aşan, beklenmedik sıçramalarla algımızı ve bilgimizi yeniden düzenleyen bir faaliyettir. Böyle düşünüldüğünde oldukça içten ve bireysel bir şeymiş gibi görünüyor. Bir tarafıyla doğru bir tarif ama elbette bir de madalyonun tersi var. İşte benim bundan önce bu çerçevede gerçekleştirdiğim çalışmalar bu sanatsal alanın nasıl yapılandığını ve sisteminin nasıl işlediğine ilişkin bazı tespitleri ve deşifreleri gösteriyor. Örneğin ilk çalışmam olan Hacet, aslında sergilerin gerekli bir fazlalığa dönüştüğünü asıl olanın medyada dolaşımda bulunmak olduğunu gösteriyordu. O kadar ki İstanbul'un göbeğinde yapıldığı söylenen ve bir ay açık kalan bir serginin aslında hiç olmadığını kimse fark edemiyordu. Üçüncü çalışmam olan Türkiye Sanat Haritası da sanatçıların var olabilmek için hangi ilişkiler ağı içinden geçerek ve neleri onaylamak zorunda olduklarını gösteren yaklaşık beş bin sanatçının isminden yola çıkarak kurulmuş bir grafik yapıydı. Çalışma asıl büyük sanat eserinin bu yapı olduğunu çünkü bu güzergahtan geçmeyen hiç bir şeyin görünür olamayacağını gösteriyordu. Üstelik 2001 yılında tasarladığım ve 2003 yılında Ali Akay'ın Diyarbakır'da gerçekleştirmek istediği Dilin Gücü adlı sergiye çağrılmış olan yirmiye yakın sanatçı arasından bir tek benim Türkiye Sanat Haritası çalışmamın kabul görmediğini düşünürsek ve Ali Akay'ın yıllar sonra Akbank Sanat'ta IRWIN gurubunun benzer bir çalışmasını sergilediğini de düşünürsek bu yapının nasıl çalıştığını anlamak daha da net bir hal alıyor. Bunun sınıfsal boyutuyla da ilgili çok şey söylenebilir; ama konuyu burada daha fazla açamayız. İşte bu son çalışma da aynı izlekte -sanat sisteminin biraz başta bahsettiğim nedenlerinden-bienale varmak istemenin yani sanatçı olarak var olabilmenin dolaysız ve kendiliğinden bir şey değil, oldukça dolaylı ve hesaplanabilir bir şeye dönüştüğü vurgusu üzerinde kurulu, diyebiliriz. F. B.: Buradan devam edelim. Bir küratöryal sistem var dünyada yayılmış ve oturmuş olan. Bununla ilgili çok şey konuşuldu tartışıldı. Bilindiği gibi bu yapı sanatçının klasik konumunu kökten değiştirmiş bulunuyor. Toplumla ve verili tüm yapıyla belli bir mesafe içinde hayatı, gerçekliği yorumlayan ve gerektiğinde eleştiren sanatçı tipolojisini yerle bir eden bir yapıdan bahsediyoruz. Burada ana aktör küratör ve onun da bağlı olduğu dünya sanat sistemi söz konusu şu an. Sanatçı bu yapıya eklemlenmeye çalışan, burada kendini kabul ettirmeye çalışan bir işçiye dönüşmüş ya da dönüşmek üzere denebilir. İşte gönderilen cvler, iletilen çalışma dosyaları, web siteleri ve bu çevrede kurulan kafa kol ilişkileri. Tüm bunlar küratöryal sistemin bir anlamda gözüne girmek için gösterilen çabalar. Elbette bir yapıdan söz ediyorsak ve siz oraya girmeye çalışıyorsanız, başvuru yaptığınız yerden olumlu veya olumsuz bir cevap alırsınız. Kimler olumlu cevap alacak peki? Elbette yapıya göre en işe yarayanlar. İster istemez buna uyumlanan bir sanatçı tipinin oluşacağını ve yaygınlaşacağını anlamak için çok da zeki olmaya gerek yok. İşte bu sanatçının toplumsal olana mesafesini yitirdiği ve ölümünü yaşadığı andır. Bu sanatçılar ne kadar politik, aykırı şeyler söylüyormuş gibi görünse de aslında var oluşları söylemleriyle birbirine zıttır. Bu noktada tutunan bir sanatçının özgürlüğü tartışmalıdır. Bunu tüm bu çevrenin benzer durumlarda benzer tepkiler vermesinden anlamak mümkündür ve aykırı bir sesi oldukça rahatsız edici bulabilirler. Şimdi performansa geri dönelim. Biz tüm sanatçıların bu yapı içinden varmak istedikleri 'bienal'e varmanın yukarda bahsettiğimiz şeyleri kısa devre yaptıran bir yolunu keşfettik. Varlığımızı kendimize yaslayarak yola çıktık ve oraya varmanın başka yolları olabileceğini gösterdik. Tüm bağlantı noktalarını arkada bırakarak kendimiz başka bir bağlantı kurduk üstelik bunu içinde yaşadığımız şehirle de bağladık. Bir sanatçı olarak var olabilmenin bu yapının içinden geçmeyen bir yolundan bahsediyoruz. Sanatçının özgürlüğünün, toplumsal olana mesafeyi korumanın ne kadar gerekli olduğunu, özne durumundan nesneye dönüşmememiz gerektiğini hatırlatma çabası bu. Bu çalışma Bienal'e paralel bir etkinlik falan değil, Bienal'in ortasından geçip giden bir etkinlik. Ayrıca burada söylememiz gereken çalışmayı gerçekleştirmeyi tasarladığımızda aklımızda olan ve tüm bunlarla bağlanabilecek bir şey daha var. Tuzlu su kavramı eğer İstanbul'un sosya-kültürel meselelerini yansıtan bir tema ise Türkiye'de bir boğazın daha olduğunu ve Çanakkale'nin tuzlu sularının İstanbul Boğazı'yla sürekli karıştığını hatırlatmak isteği de düşüncelerimiz arasındaydı. İstanbul'un tek başına düşünülemeyeceğinin, aslında hiçbir şeyin yalıtılmış olmadığının, tüm çevresi içinde anlaşılabileceğinin bir hatırlatmasıydı. Sadece Çanakkale'nin tarihi referansı ile söylemiyorum bunları, merkez ve çevre bağlamında da söylüyorum. F. B.: Bu yapısal durumun varlığı kötü sanatçılar üretir demek istemiyorum. Elbette sanatsal yetenekleri yüksek pek çok sanatçı bulunuyor Bienal'de de başka yerlerde de. Demeye çalıştığım sanatçının merkezi bir rolden geriye çekildiği merkeze ise küratörlü bu yapısal durumun geçtiğidir. Kendi bireysel hayatımdan da gözlemlediğim bir gerçek bu. Çok önemli sanatsal yetenekleri olan kişiler de dahil olmak üzere birçok kişinin çalışmalarının yönlendirildiğini bizzat görmüş biriyim. Yine gördüğüm sanatçıların buna itiraz etmekten çok uyum sağlama eğiliminde olduğudur. Bu elbette bizim kafamızdaki kendine dayanan ve kendinden kalkarak kendi özgünlüğü ve özgürlüğüyle çalışan sanatçı tipolojisiyle uyumlu değil. Soracak olunursa bu reddedilir ama işin gerçeği budur. Soruya vereceğim yanıt hayır sakıncalı değil bunun söylenmesi gerekir. F. B.: Evet bazen otellerde, bazen pansiyonlarda kaldık; bazen de yanımızda taşıdığımız çadırlarda yattık. F. B.: Marmara Ereğli'sinde yaşlıca bir teyzemiz yanımıza geldi bizimle sohbet etti. Ne olduğunu anlatmaya çalıştık. Bize bundan çok hoşlandığını bizi elimizdeki sopalardan dolayı eski dervişlere benzettiğini söyledi. Bu benim için ilginç oldu çünkü biz de kendimizi biraz onlara benzetiyorduk. Bu sopaları biraz da bundan yanımıza almıştık. Bu benzerliği kurabilmek için. Bilindiği gibi dervişler çile çekmeyi göze alarak Anadolu'da Hakk'ı anlatmaya çalışan kişilerdir. Ama sopaların aslında oldukça işlevsel olduğunu da söylemek gerekiyor. Meyve toplarken, yürürken verdiği destek dolayısıyla ve korunmanızı sağladığı için. Eski gezginlerin yanlarında hep neden sopa olduğunu anlamak mümkün. Elbette sopanın kendisine başka anlamlar da yüklenebilirdi bunu da tahmin ettik. F. B.: Anlattığım gibi başlangıçta hiçbir temas yoktu. Ama yolda giderken kendilerine mesaj attık oraya doğru geldiğimizi belirttik, çalışmanın içeriğinden bahsettik. İstanbul Modern'e vardığımız ilk gün oradaki sorumlulara geldiğimizi ve yetkililere haber vermelerini istedik. Ertesi günü saat 2'de şişeleri teslim etmek için bir ayarlama yapıldı ve bilindiği gibi teslim ettik. Carolyn Christov-Bakargiev, Bige Örer ve kalabalık bir sanatçı gurubu bizi karşıladı selamlaşıp tanıştıktan sonra çalışmayı anlatan kısa bir tanıtım konuşması yaptım ve şişeleri teslim ettik. Oldukça olumlu bir hava olduğunu söylemeliyim. Daha sonra şişeleri orada sergileyip sergileyemeyeceklerini sordular bende pozitif cevap verdim. Olay kısaca böyle gerçekleşti. F. B.: Aslında biz oraya varmaya bir gün kalana kadar bu konuyu çok düşünmedik. Daha önce sormuştunuz ama ben burayı atladım, biz çalışmayı gerçekleştirirken aynı zamanda şu soruyu da soruyorduk kendimize: Acaba sanat söz konusuysa varılması gereken böyle bir yer olabilir mi yoksa yolda olmanın kendisi mi daha anlamlıdır? Yani sanatçı olmak demek bir hal, tutum ve davranış mıdır yoksa bu tür bir yere varmak mıdır? O yüzden biz yolda olmayı, yolda olmanın nasıl bir şey olduğunu deneyimlemek istiyorduk. Bu yolda olma halini ayrıca uzun konuşmak gerekir. İşte bunlardan dolayı bu sorduğunuz soru çok aklımızda değildi. Oraya kadar varmak bizim için daha önemliydi. Ama yaklaşınca elbet bu soru ortaya çıktı. Son gece sevgili Ali Şimşek bu soruyu bana sormuştu. Eğer teslim almazlarsa ne yapacaksın, ayrı bir performans yapacak mısın? Bir süre düşündüm ve aklıma şu cevap geldi: Yandaki cami avlusuna bırakıp kaçarız. F. B.: Elbette tüm sanatçılar tanınmak, bilinmek ve kendisine değer verildiğini görmek ister. Ama bu istek çalışmalarına doğrudan yansırsa üretimleri sanatsal niteliğin uzağına sıklıkla düşer. Sanatçı söyleyecek sözü, derdi olan biridir bunu ifade etmeye çalışır. Yani sanat eseri bir uğraşıdır sanırım değil mi? Sanatçı da bu uğraşı veren kişi. Öyleyse asıl gövdeyi sanatçı olma hali, tutum ve davranışlar oluşturuyor ve buradan bir sonuca varılırsa varılıyor.


MSGSÜ GSF Resim Bölümü 3. Atölye öğrencileri ve son dönem mezunlarının eserlerinden oluşan '3. ATÖLYE' isimli karma sergiye ev sahipliği yapıyor. MSGSÜ Resim Bölümü 3. Atölye, Prof. Neşet Günal, Prof. Neş'e Erdok gibi Çağdaş Türk Sanatının önemli ressam ve akademisyenlerinden devraldığı geleneği Prof. Nedret Sekban ve Yrd. Doç. Ahmet Umur Deniz ile sürdürmektedir. Desenin temelini oluşturduğu figüratif resim eğitimi verilen atölyenin son dönem mezunları ve mezuniyete hazırlanan öğrencilerinin eserlerinin yer alacağı 3. Atölye resim, desen ve gravür sergisi 15-31 Ekim 2015 tarihleri arasında Galatea Art Gallery'de izlenebilecek.


1982 İtalya, Bressanone doğumlu olan sanatçı, 1996-2001 Selva Gardena Devlet Sanat Okulu'nda reklam grafiği ve heykel bölümünde eğitimini almıştır. Kuzey İtalya'da, Ortisei şehrinde yaşıyor ve çalışmalarını orada sürdürüyor. Matthias Verginer'in Ağacın Gözleri isimli Türkiyedeki ilk sergisi 9-30 Kasım tarihleri arasında Galeri Selvin'de sanatseverlerle buluşuyor. Bu eserler sadece eğlenceli ve çekici değildir. Bizleri, sorgulanabilir veya tümü ile gerçek, değişen veya hareket etmeyen mekanizmaları üzerinde düşünmeye de zorlar. Ahşap yontularak ortaya çıkan renkli hayvan ve insan figürleri sadece güzel değil ama şaşırtıcı ve gizemli rüyalar gibidir. Matthias'ın, süper kadınlar gibi uçmayı hayal eden kilolu kadınları bizi güldürse de insanların gerçek duygularını ifade etmektedir. Zürafa tenli bir fil olmayacak bir hayvandır ama mizahi olarak modeller ile aynı olmamak arzusunun tam bir sembolüdür. Aynı zamanda, Matthias'ın hayvanları eğer yönetebilirsek üstlerine binebileceğimiz müttefiklerimizdir. 9-30 Kasım tarihleri arasında Matthias Verginer'in Ağacın Gözleri isimli heykel sergisini Galeri Selvin'de görebilirsiniz. GALERİ SELVİN Arnavutköy Dere Sok. No:3 Arnavutköy Beşiktaş İstanbul Tel: 212.263 74 81 selvincg@gmail. com www. galeriselvin. com Galerimiz Pazar günleri hariç 11:00 19:00 saatleri arasında açıktır.


29 Ekim Cumhuriyet Bayramımızı kutlama etkinlikleri kapsamında Venüs Sanat Galerisi tarafından düzenlenen Atatürk Karma Resim Sergisi 17 Ekim tarihinde sanatseverlerin beğenisine sunuluyor. Sergide usta ressamların suluboya, yağlıboya, karakalem ve pastel gibi farklı tekniklerde Atatürk çalışmaları yer almakta. Burhan ÖZER, Javad SOLEİMANPOUR, Ersin BURAK, Bayram MUZ, Rukiye GARİP, Rezzan YILDIZ, Selçuk FERGÖKÇE, Hicran ALİOĞLU, Mustafa BENCAN, Atatürk temalı resim sergisi 30 Ekim gününe kadar gezilebilecek. Atatürk'ü sevgi ve saygı ile anıyoruz.


Galeri FE, yeni sezona girerken açılışı gelenekselleşen Buluşma V sergisi ile yapıyor. gibi usta ve genç sanatçılar, 22 Ekim 28 Kasım 2015 tarihleri arasında Galeri FE'de izleyiciyle buluşuyor. Modern Türk sanatından geniş bir yelpazeyi içeren bu sergide, üslupsal çeşitliliğin yanı sıra, sanat tarihinde yaşanan değişim ve dönüşümü de izlemek mümkün olacak.


20. yüzyıl Amerikan heykel sanatının öncülerinden Louise Bourgeois'nın gravür, litografi ve desenlerinden oluşan bir seçki geçtiğimiz günlerde Hasan Bülent Kahraman küratörlüğünde Akbank Sanat'ta ziyarete açıldı. Louise Bourgeois'nın eserlerinin İstanbul'da sergileneceğini duyduğumda büyük bir heyecana kapıldım. Tabi hayallerimi onun Maman'ı kadar büyütmemiştim ama yine de önemli heykellerinden hiç değilse bir kaçını görebileceğimi umut etmiştim. Akbank Sanat galerisinin giriş katını gezip gravürlerini gördükten sonra diğer katta birkaç heykelle karşılaşacağım umut ederek merdivenleri hızla tırmandım fakat yine sadece çizimleriyle karşılaştım. Heykelleriyle ün yapmış bir sanatçının sergisi söz konusuysa eğer hiç değilse birkaç heykelinin de o sergide yer alması gerektiğini eminim benim gibi tüm Bourgeois hayranları da düşünmüştür. Özellikle de ön hazırlıklarının iki yıl sürdüğü söylenen bir sergi söz konusu ise. Ama yine de Bourgeois ve onun düşüncelerinin, bilinçaltının, korkularının, tutkularının, saplantılarının kısacası varoluşunun yansıdığı çizimleri görmek bile yeterince heyecan vericiydi. Louis Bourgeus sanat kariyerine 1930'ların sonlarına doğru başlar. Çalışmalarında farklı dil ve malzeme kullanımı söz konusu olsa da yaratımlarında beslendiği kaynak hep kendi kişisel tarihi olmuştur. Sanatçıya göre sanatının kaynağı çocukluk senelerinde Fransa'da ortaya çıkan psikolojik çelişkiler ve hesaplaşmalardır. Varlıklı bir ailenin çocuğu olarak 1911'de Paris'te doğar. Aile, anne Josephine tarafından yönetilen, 16. 17. yüzyıl halılarının tamir edildiği, alınıp satıldığı bir atölyeye sahiptir. Bourgeois da çocukluğunu bu atölyede geçirir. Halıların eksik kısımları tamir edilirken aynı zamanda mitolojik karakterlerin cinsel organları kesilip yerlerine çiçek motifleri dikilmektedir. Çünkü müşterilerin önemli bir kesimi Prüten geleneğine bağlı Amerikalılardan oluşmaktadır ve cinselliğin görünürlüğü bu kesim tarafından hoş karşılanmamaktadır. Louise de bu günlük eylemlerin aktif bir katılımcısıdır. Baba Jean-Louis, Bourgeus ve kardeşleri için İngilizce öğretmeni olarak tuttuğu Sadie ile sevgilidir ve yaklaşık 10 yıl aynı evde beraber yaşarlar. Anne Josephine bu durumu sessizce kabullenir. Babasının sevgilisi ile olan ilişkisini aile ortamında yaşaması, annenin sessiz kabullenişi gibi tanıklıklar Louis'de derin yaralanmalara neden olur. Sonrasında çalışmalarıyla kendisini bu geçmişten kurtarmaya çalışacaktır. Boğulmamak için kendimi geçmişten kurtarmaya çalışıyorum diyecektir. Annesinin 1932 yılında ölümüyle, dayanılmaz aile gerginliklerini aşabilmek için yöneldiği sanat eğitimi için çeşitli okullara gider. 1934-1938 seneleri arasında içlerinde Beaux Arts, Academie Ranson, Academie Julian, Acdemie de la Grande-Chaumiere'in de bulunduğu birçok farklı sanat okuluna devam eder. 1938 yılında dönemin önde gelen Amerikalı sanat tarihçilerinden Robert Goldwater ile evlenir ve hayatının geri kalanını geçireceği Amerika'ya taşınır. Resimleri 1948'lerde New York'da sergilenmeye başlar. 1959 yıllarında heykel çalışmalarına başlar. 1982-83 yıllarında New York Modern Sanatlar Müzesi'nde sanatçıya açılan Retrospektif Sergisi'nde çalışmaları büyük bir izleyici kitlesine ulaşır. 1995-1996 Hamburg'da sanatçının seçilmiş çalışmalarından oluşan büyük bir sergi düzenlenir. 2000 yılında Tate Müzesi kapsamında seçilmiş grup sergileri arasında Bourgeois'nın yapıtları da sergilenmiştir. Feminist dalganın yayıldığı dönemde Bourgeois'nın çalışmaları da daha fazla görünürlük kazanmaya başlar ve ayrıca birçok feminist sanatçı için ilham kaynağı olur. Kendisini hiçbir zaman feminist sanatçı olarak nitelendirmese de yaptığı birçok iş onun sanatını feminist sanata yaklaştırmaktadır. Gelelim Bourgeois'nın sanatının temel taşlarına. Çocukluğunda yaşadığı travmalardan arınmak ve geçmişinden kurtulmak için yaptığı işleri onun sağaltım araçlarıdır. Sanatçı bir heykelin üzerine sanat delirmemeyi garantiler yazmıştır. Sanatını işte bu yüzden her şeyden önce ve herkesten çok kendisi için yapar. İşlerine babası ile olan ilişkilerinin yansıması oldukça yoğundur. Baba Louis, kızına kendi ismini vermiştir, Louise. Babası tarafından bir kız olduğu için sürekli aşağılanmaktadır ve bir hayal kırıklığı olarak görülmektedir. Sanatçının babasına göre, bu dünyaya bir kız çocuğu getiren kişi ancak affedilmeyi talep etmelidir. Tüm bu cinsel aşağılamalar Bourgeois'nın bilinçaltında yer edinir ve hayatı boyunca eserleri aracılığıyla bu cinsel söylemlerle, aşağılanmalarla mücadele eder. Ailece oturdukları yemek masasında baba, Louise'in bir penisinin olmayışıyla ilgili şakalar yapar Bunu şöyle dile getirir sanatçı orasında hiçbir şey olmayan bir kamburdum. Babasının bu tarz tutumları ve sevgilisi ile ailenin içinde yaşadıkları ilişki, Bourgeois'nın sanatında sıklıkla işleyeceği konulardan biri olur. Babasından intikam aldığı eserler yapar. Babanın Yıkımı bunun en iyi örneklerinden biridir. Yine bir penisinin olmayışı yüzünden yaşadığı aşağılanmalara karşılık o da büyük memeleri olmayan erkeklerle alay ederek ve heykellerinde onlara kadın memeleri ekler. Özellikle birçok heykel ve çizimlerinde gördüğümüz örümcek figürü ise annesiyle bağlantılıdır. Bu yüzden bunlara Mama adını vermiştir. Bu örümcek figürlerinin Yunan mitolojisi ile de bağları vardır. Mitolojiye göre Arakne harikulade güzel kumaşlar dokuyan bir kadındır. Ustalığı Tanrıça Athena'yı bile kızdırır. Sonunda ikisi arasında yarışma yapılır. Athena babası Zeus'a yaraşır şekilde dokuduğu kumaşta Olympos tanrılarının zaferlerini tasvir eder. Arakne ise bu ataerkil tanrıların kadınlara karşı işledikleri suçları, çektirdikleri acıları dokur. Arakne'nin çalışması Athena'yı bile etkiler ve Arakne'yi öldürmeye kıyamaz, onu örümceğe çevirir. Bu hikaye üzerinden değerlendirecek olursak örümcek motifiyle hem annesini hem de kendisini anlatmıştır sanatçı. Bir zanaatçı olan annesi de Arakne gibi atölyesinde ipliklerle uğraşıp halıları tamir etmektedir. Sakin ve sessizdir bir örümcek gibi. Kendisi de hem bir zanaatçı hem de bir sanatçıdır ve kadınlara atfedilen zanaat işlerini, yani dikim, kumaş, nakış işleri ile erkeklerin hakimiyetinde olan sanatı highy artı sorgulamaktadır. Louise Bourgeois çok yönlü karmaşık bir sanatçıdır. Herhangi bir sanat grubuna dahil olmayan bağımsız kalmayı başarmış bir sanatçıdır. Primitif sanatlardan oldukça etkilenmiştir. Eserlerinde hep bir öykü anlatımı söz konusudur. Safçı biçimler arayıp en basit ve en sade şekli bulmaya çalışmıştır. Louise Bourgeosi: Dünyadan Büyük sergisine gelecek olursak, sergideki çizim ve litografiler, baskılar sanatçının farklı dönemlerde yaptığı çalışmalardan oluşmaktadır. Bu sergideki en dikkat çekici çizimlerinden biri onun sıkılıkla işlediği konulardan biri olan Ev Kadın dır. Mekan olgusu Louise'in işlerinin genelinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Mekan var olmaz mekan, sadece varoluşumuzun yapısı için bir metafordur. der sanatçı. Mekanlar varoluş alanı olarak insanların karşılıklı etkileşimleriyle ortaya çıkan sistemleri ifade eder ve insanileşirler. Bu ve benzeri çizimlerinde sanatçı, kadınları evlere dönüştürmektedir. Dolayısıyla evler de kadın formuna dönüşmektedir. Bu resimde kadın ve yuva kavramı o kadar bütünleşmiştir ki izleyiciye dönük ve ayakta duran kadının üst kısmı bir evden oluşmaktadır. Ama artık ev, kadın için bir yuva olmanın ötesinde bir kafese dönüşmüştür. Sağ eli ile el sallayan kadın aslında bir yardım çağrısında bulunmaktadır. Yine Mutlu Ev adlı çalışmasında, evin mutluluğunun nedenini algılamakta zorlanırız. Çünkü bu herhangi bir yaşam belirtisinin olmadığı bir evdir ama belki de bu yüzden de mutludur. Sanatçıya göre boş bir ev tartışmalardan, gerilimlerden uzak olacağı için mutlu bir evdir. Bourgeois'nın yine birçok işlerinde ön planda olan bir diğer form spiraldir. Spiral sürekliliği dile getirir ve ruhun sonsuzluğu ile özdeşleştirilir. Sanatçı tarafından 1970'lerde de yaratılan spiral kadın imgesi bedenin üzerine yerleştirilen kabuk benzeri bu form ile herhangi bir kimlik tanımlanmasına izin vermez. Kadın bedeni üzerine geçilen bu kıyafet ile nesneleştirilir, üzerinde farklı anlamların kurgulanabileceği bir obje olur. Bu bağlamda spiral kadın ev kadınlarını da anımsatır. Bu sergide Siyah ve Mavilerin şarkısı spiral formu kullandığı işlerinden biridir. Batı ve Doğu mitolojilerinden oldukça beslenen sanatçının çizimlerinde de bu izleri görmek mümkündür. Yunan mitolojisinden esinlendiği yan kesici, çirkin kadınlar olarak betimlenen, kadın yüzüne ve kuş bedenine sahip karakterlerinden harpya'lar sanatçının bu sergide görebileceğimiz çizimlerinden biridir. Tabaklardaki yemekleri çalmalarıyla ünlü olan bu mitolojik karakter Bourgeois'nın çiziminde de bir tabağa yönelmektedir. Ancak yöneldiği tabaktaki yumurtalar belki de ondan çalınmış yumurtalarıdır. Böylelikle eril bakışın bir eleştirisini yapmaktadır. Kadınlardan çalınan yaşam, yaratım yeteneği, özgürlük hepsi bu çizim altında tartışılabilinir. Bir başka mitoloji konulu çizim Karyatidlerdir. Mimaride kullanılan bu terim Yunanca'da Karyai'nin kızları anlamına gelir. Mimaride yapının taşıyıcı kolonları yerine kullanılan kadın heykelleridir. Efsaneye göre Karyai halkı Yunanlara karşı savaşmak için Perslere katılır. Yunanlar savaşı kazandıktan sonra şehirdeki tüm erkekleri öldürür, kadınları köle yapıp, ağır yükler taşımaya zorlarlar. Gelecek kuşaklar kazandıkları zaferleri daima hatırlasın diye de kamu binalarının kolonları bu köle kadın figürleriyle bezenir. Yine anatomi çalışmalarında gördüğümüz bol memeli çizimler Artemis heykellerini anımsatmaktadır. Bu sergideki bir diğer önemli işi, sanat tarihinin önemli bir figürlerinden biri olan Aziz Sebastian'dır. Aziz Sebastian 3. yy'da Roma imparatorluğunun muhafızlarından biriyken gizlice Hıristiyan olup inançları yüzünden idam edilen Romalı bir şehittir. Vücuduna saplanan oklarla ölmeyen Sebastian ancak dövülerek öldürülür. Sanat tarihinde, erkek sanatçılar tarafından erkek bedeninin güzelliğini gösterebilmek için sıklıkla betimlenen bu aziz figürü, dini olduğu kadar da erotik bir figürdür. Rönesans edebiyat geleneğinde Sebastian homoseksüellerin kod adlarından biridir aynı zamanda. Yine Okların cinsel aşkla ilişkisi Cupid'in okçuluğuna dayanır. Ok aynı şekilde erkek cinselliğiyle ilişkilendirilir. Sanatçı da sanat tarihinin tüm bu klişelerine karşı azizi bir kadın olarak ele almıştır. Ayrıca bu kadın bedeni diğer aziz resimlerinde olduğu gibi kendine saplanan oklara karşı koymayan, teslim olan aziz figürlerinden biri değildir, hareket halindedir ve kaçmaktadır. Yine idealize edilmiş genç, güzel erkek bedeninin karşısında doğal, şişman bir kadın bedeni vardır. Bourgeosi'nın sıklıkla işlediği bir diğer konu olan erkek-kadın ilişkileri bu sergideki işlerinde de görülmektedir. Metamorfoz adlı gravür serisinde özellikle babasının sevgilileriyle ev içinde yaşadığı aleni ilişkinin anılarını görebiliriz. Buradaki çizimlerden birisi Yatakta Yedi Kişi adlı bez bebek çalışmasına da öncü olmuştur. Yine çiftleri gülünç ve garip pozisyonlarda gösterdiği çizimleri de çocukluk döneminde tanık olduğu gayri meşru ilişkinin anılarına dayanarak oluşturduğu arzu, beden gibi bilinçaltı konularını işler ve bir şekilde bunlarla dalga geçer. Günlük yaşamından sahnelerin yer aldığı otobiyografik gravür serisi, yataktaki çiftlerin dudaklara döndüğü gravürleri, quarantania portfolyosu serisi, bu problemin şekli nedir? litografi serisi görülmeyi bekleyen diğer çalışmalarıdır. Modern olmadan çağdaş olmayı başaran bir sanatçı olan Louise Bourgeois sadece 20. yüzyılın değil 21. Yüzyılın da en önemli sanatçılarından biridir. Hiçbir zaman bir kadın sanatçı olarak anılmak istemez, bunu şöyle dile getirir: ... bir kadın olduğum için şu yaptıklarımı yapıyor değilim. Yaptıklarım içinden geçtiğim deneyimlerim nedeniyledir. Kadınlar ortak şeylere sahip oldukları için değil, yoksun oldukları şeyler yüzünden bir araya geldiler-aynı davranışlara maruz kaldıkları için... Bir kadın sanatçı olarak algılanmak istemediği gibi bir Fransız ya da Amerikalı sanatçı olarak da anılmak istemez. Sadece sanatçı olarak anılmaktır dileği. Heykel gerçek anlamda beni özgürleştiren tek şeydiyen sanatçıya göre nesnelerin içindeki ruhu bulmak, gizi çözmek ancak üç boyutlu işlerle olabilir. Resim bu yüzden yeterli değildir. Ama biz yine de onun gizini çözmek için çizimlerinin, gravürlerinden oluşan iki boyutlu işlerinin peşine düşelim. Louise Bourgeois: Dünyadan Büyük sergisi 28 Kasım'a kadar Akbank Sanatta izleyicisini bekliyor olacak.


Akademililer Sanat Merkezi 22 Ekim 21 Kasım 2015 tarihleri arasında Süleyman Erdal'ın Herkes ve Hiç Kimse İçin isimli ilk kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Denizhan Özer küratörlüğünde gerçekleşecek olan sergide sanatçı yaşadığımız hayata dair izlerin oluşturduğu durumları ele alarak kendisiyle bir çeşit hesaplaşma içine giriyor. Büyük bir tutku ile ortaya çıkan resimlerin hayatın bir parçası olması ve aynı zamanda bu hayata karşı çıkması çelişkili gibi görünse de yeni bir bilincin oluşmasına neden olmaktadır. Akıcı bir kurgu ile ortaya çıkan resimlerin esas belirleyicisi duygudur. Dramatik anlatımın ön plana çıktığı resimlerde kontrastlık ve ışığın bu etkiyi arttırdığını görürüz. Sağlam desen yapısıyla oluşan figürler, sonsuzluk hissi veren peyzajlar, renk kullanımı ve katmanlı yüzeylerin oluşturduğu etki resimlerde derinlik hissi yaratarak izleyiciyi etkilemektedir. Ayrıca yaratıcılık eylemi sırasında sanatçının boyadığı yüzeyleri tekrar boyaması, boyadığını kazıyıp silip tekrar boyaması ile oluşan katmanlı yüzeyler onun geçmişi ile bugünü arasında geçen zamanı sorgulamasının bir göstergesidir. Karşılaşmalar ve yaşanmışlıklardan doğan ve farklı bir dille oluşan sergi 21 Kasım 2015'e kadar Pazar ve Pazartesi günü haricinde her gün 11:00 19:00 saatleri arasında Akademililer Sanat Merkezinde görülebilir.


A. Karaca Borar Koleksiyonu'ndan yapılan bir seçki olan Resim Sergisi 10 Kasım 2015'te Galatea Art'da açılacak. 28 Kasım 2015 kadar görülebilecek olan sergi iki bölümden oluşuyor. Yirminci yüzyıl avangardının temsilcilerinden sayıldığı halde hakkında çok az şey bilinen, eserlerinde işlediği figürleri ve tarzı Lautrec, Kokosha, Kertesz, vb. gibi sanatçıların devamı sayılan Kolomon Moore'un 26 adet deseni serginin bölümlerinden birini oluşturuyor. Fransız Musevisi olduğu düşünülen sanatçının İkinci Dünya Savaşı sırasında bir toplama kampında öldüğü tahmin ediliyor. Kolomon Moore Türkiye'de ilk kez bu sergiyle sanatseverlerle buluşuyor. Diğer grup içinde ise Zeki Faik İzer, Mubin Orhon, Fikret Mualla, Avni Arbaş ve Bedri Rahmi Eyüboğlu gibi ustalar yer alıyor.


Basın bülteni için lütfen tıklayın. Bozlu Art Project Nişantaşı, Türkiye'de soyut sanatın önde gelen isimlerinden Özdemir Altan'ın kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Küratörlüğünü Özlem İnay Erten'in yaptığı sergide, Özdemir Altan'ın 1960'lı yıllarda gerçekleştirdiği Krallar ve Kraliçeler serisinden, 1970'li yıllardaki Gerçekçi Dönemine, 1980'li yıllarda ürettiği kavramsal sorgulamalar içeren üç boyutlu işlerinden, kolajlara ve 1990'lı yıllarda başlayıp günümüze kadar devam ettirdiği Soyağaçları'ndan, son dönem çalışmalarını içeren Don Kişot serisine kadar uzanan farklı dönemlerinden örneklerin yer alacağı geniş bir seçkiye yer verilecek. Sanatçının bu tarihler arasındaki ara dönemlerinin ve kolektif çalışmalarının da izlenebileceği sergi, Altan'ın uzun sanat yaşamında giderek daha da netleşen sanatsal görüşlerinin özeti niteliğinde. Bozlu Art Project Nişantaşı hosts the personal exhibition of Özdemir Altan, a prominent artist of abstract art in Turkey. In the exhibition curated by Özlem İnay Erten, a wide selection of examples from various periods of Özdemir Altan will be displayed including the Kings and Queens series he created in the 60s, his Realistic Period in the 70s, the three dimensional works comprising conceptual queries that he created in the 80s, his collages, the Family Trees he started in the 90s and carried on to date and the Don Quixote series comprising his recent works. The exhibition, where the interim periods of the artist between these dates and his collective works may also be viewed, is a summary of the artistic views of Altan, which are increasingly clarified in his long career in art.


AXELLE FINE ARTS GALERIE SOHO is thrilled to present Marc Chalme's third solo exhibition with the gallery, LES TOTEMS LUMINEUX. The new collection will continue the French artist's exploration of the illusive nature of light in both interior and exterior settings. His subjects range from still lifes to figures to urban street-scenes but his unmistakable approach remains the same. Chalme's work is distinguished by his sensitive treatment of the complex relationship between light and shadow. His twilight scenes capture eerie moments in the streets of French cities; endowed with a mystery and strangeness, his buildings glow and the illuminated streets emanate an intensely peculiar quality. His interior scenes boast the same mastery of light but in domestic settings a woman gazing out the window, an empty hallway with an open door leading to the unknown. The new series features oil on canvas and board pieces as well as charcoal drawings on paper. His pensive sketches show off his talents in depicting light, even in black and white. Chalme does not work from photographs but rather from his memory of certain moments and observations; this may explain the peculiar feeling in his work he dreams realities that he then translates into paintings they are not strictly realistic interpretations of the world. Chalme was born in 1969 in Lorient, a seaside town in Brittany in France. He studied art in the French cities of Nantes and Renne. Afterwards, he studied under artist Georges Pichon, winner of the coveted Prix de Rome. Chalme spent many of his early years seeking out his own, individual style, which he has now firmly established. Since 1991, he has split his time between painting and teaching. His work has been shown consistently in galleries in Europe since his first solo exhibition in 2005. He currently lives and works in Nantes, France and will attend the opening reception on October 29. For further information, prices and photographic material, please contact Elizabeth Thompson at 212.226.2262 or email info@axelle. com. Gallery hours are from 10:00am to 7:00pm every day.


Türkiye'nin en önemli tiyatro oyuncularından Levent Kırca, bir süredir tedavi gördüğü Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 12 Ekim 2015 tarihinde hayatını kaybetti. Levent Kırca'yı rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Zeki Levent Kırca (d. 28 Eylül 1948; Samsun ö. 12 Ekim 2015; İstanbul), Türk komedyen, tiyatro sinema oyuncusu. Aydınlık Gazetesi yazarlığı ve Vatan Partisi'nin Merkez Yürütme Kurulu üyeliği yapmıştır. İlk kez 1964'te Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. Ankara Birlik Tiyatrosu ve Halk Oyuncuları'nda çalıştı. Nasreddin Hoca Oyun Treni, Siz Olsaydınız Ne Yapardınız?, Bu Oyun Nasıl Oynanmalı?, Sağlık Olsun!, Ne Olur Ne Olmaz gibi televizyon dizilerinin yapımcılığını üstlendi. 1978'de Altınşehir adlı filmle sinemaya geçti. Ne Olacak Şimdi? ve Mavi Muammer adlı filmlerde oynadı. Hodri Meydan Topluluğu adlı Tiyatro Grubu'nu kurdu. Eski eşi Oya Başar ile birlikte Güzel ve Çirkin ve Sefiller adlı oyunları sergiledi. Üç Baba Hasan, Kadıncıklar adlı oyunları sergiledi. 1988'de başlayıp 22 yıl süren Olacak O Kadar adlı televizyon programını hazırladı. İlk sinema yönetmenlik denemesini Son adlı filmle yaptı. Daha sonra Şeytan Bunun Neresinde adlı filmi yönetti. 1998 yılında Kültür Bakanlığınca verilen Devlet Sanatçısı unvanını aldı. Sanatçının ikisi ilk eşinden, ikisi de Oya Başar'dan olan 4 çocuğu bulunuyor. Karaciğer kanseri sebebiyle kemoterapi görmekte olan usta tiyatrocu 12 Ekim 2015 günü saat 02.40 sularında hayatını kaybetti. - Ateşin Düştüğü Yer - Toros Canavarı - Kadıncıklar - Üç Baba Hasan - Sefiller - Güzel Ve Çirkin - Oyun Nasıl Oynanmalı - Karımın Dediği Dedik Çaldığı Kontrbas, 2011 - Son İstasyon, 2010 - Ağa Kızı, 2004 - Kendini Bırak Gitsin, 2004 - Şeytan Bunun Neresinde, 2002 - Son, 2001 - Ölürsün Gülmekten, 2000 - Mavi Muammer, 1985 - N'Olacak Şimdi, 1979 - Taşı Toprağı Altın Şehir, 1978


Soyut olanda anlam arayışı, sezgilerle salt gerçekliğe, hislerimizin gerçek kaynağına ulaşmak için gösterdiği gayretin ürünlerini sanatçı şimdi izleyicisiyle paylaşıyor. Ressam Güler Kutluk, pür his / pure sense serisinde, git gide kendimizden uzaklaştığımız, doğallığımızı ve asıl benliğimizi yitirdiğimiz modern toplumumuzda, gündelik hayatın sıradan öğretilerinden uzak, doğaya ve öze daha yakın, saf ve en içten duygulara ulaşma çabasını yansıtıyor. Soyut olanda anlam arayışı, sezgilerle salt gerçekliğe, hislerimizin gerçek kaynağına ulaşmak için gösterdiği gayretin ürünlerini sanatçı şimdi izleyicisiyle paylaşıyor. Güler Kutluk kişisel Sergisi pure sense, 8-24 Ekim 2015 tarihleri arasında MarjinartGallery'de Pazar, Pazartesi ve resmi tatil günleri hariç 11:00-19:00 saatleri arasında ziyaretçiye açık olacak. Serginin açılış kokteyli ise, 8 Ekim Perşembe günü saat 17:30 20:30 saatlerinde gerçekleştirilecek.


Ressam Şerif Kino, İstanbul'da bir kişisel sergi gerçekleştiriyor. 17 Ekim 2015 tarihinde Düş Yolcusu Sanat Durağı'nda açılacak sergi, 30 Ekim'e kadar sürüyor. Sanat eğitimini, 1992 yılında Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim Bölümü'nde tamamlayan Şerif Kino, Mardin-Kızıltepe'de yaşıyor, sanat eğitimi veriyor ve yapıtlarını genellikle oradaki atölyesinde üretiyor. Ne var ki şimdiye kadar açtığı sergiler, Mardin'den İstanbul'a ve oradan da İsveç'e kadar uzanıyor. Sanatçının resimleri, yaşamakta olduğu bölgenin sert yaşam koşulları ile doğrudan değil, ama dolaylı biçimde bağlantılar içeriyor. Bu resimler ilk bakışta son derece renkli ve aynı zamanda da insana yaşam sevinci aşılayan bir atmosfer sunuyor. Neresi olduğu bilinmeyen, iç içe geçmiş, yer yer boşluklar ve derinlikler ile durağanlaşmış geniş mekanlar, kullanılan renklerin yakın tonlarda oluşları sayesinde rahatlatıcı, ideal bir yaşam alanı gibi görünse de bir yandan da bu alanda yer alan figürler, izleyiciye tedirgin edici bir duygu veriyor. Şerif Kino'nun figürleri birer siluet halinde oldukları için, bunlar kendilerini birtakım küçük mimiklerle ya da çarpıcı yüz ifadeleriyle ortaya koyamazlar; onların ifade olanakları, bir şeyler anlatabilme güçleri yalnızca hareketlerindedir. Örneğin bir araya gelişler, yalnız kalışlar, durmalar, yürümeler, bir yöne doğru akıp gitmeler ya da bazı olağandışı beden aktiviteleri, bu figürlerin karakterlerini eylemler aracılığı ile belirler. Kompozisyondaki kişiler tanımsız, birbirine benzeyen ve neredeyse gizlenmiş gölgelerdir; ama sürekli bir aciliyet içindedirler. Sanki biraz önce çok önemli bir şey olmuştur ya da biraz sonra olacaktır. Ve belki şöyle demek daha doğrudur: Bu figürler, sanki yaşanmış bir olaydan sonra, her an bir şey olacakmış duygusu içindedirler ki izleyiciye de bu duyguyu aynen yansıtırlar.


Galeri ARK yeni sezona, Hakan Kamışoğlu, Recep Batuk ve Yiğit Yazıcı'dan oluşan Sessizliğin Tadını Çıkar başlıklı karma sergi ile başlıyor. Ressam: kendini keşfetmeye çalışır ve bu uğurda bir çok farklı ruh haline girer. İçindeki savaşı barışı yaşar. Bu sırada izleyici sessizce eserlere bakar. Baktığı yerde kendi dünyasına değecek bir anlam bulursa, bu anlama tutunur ve kendi dünyasına alır, onu içselleştirir. Ressam resmini bitirmenin sakinliğini yaşarken, resme bakan kendi hayal dünyasını görselleştirerek renklendirme fırsatı bulur. Aynı dalgalara uzaktan bakmanın huzuru, gökyüzünde gördüğü boşluğun, düşüncelerinin durmasının ve suya dalmanın sessizliği gibi. Üç ressam, Hakan Kamışoğlu, Recep Batuk, Yiğit Yazıcı. Aynı yıllarda, aynı arayışları her birisi kendisi için yaşamış ve içlerinde yarattıkları sessizliği izleyiciye sunmak için bir araya geldi.


Bugün güncel sanat magnatsı, iki milyarder: Bernard Arnault ve François Pinault, 21. yüzyıl sanat tarihinini acaba bilinçli mi yazıyorlar? Acaba sanat kendi devinimini yapıyor mu? Güncel sanat dediğimiz; niçin çirkin, gereksiz, obscene, manyak? Bunu savunanların, alıp satıp müzelere, koleksiyonlara tıkıştıranların art niyetlerinin ne olup olmadığını da bilmiyoruz; acaba giderek unutulan pentüre son darbeyi vurmak mı; sanat bir şamatadır; siz de yapabilirsiniz, demek mi? Yine unutmayalım bu manya isimler bir dekor, ama akıl hocaları başkalarıdır; daha iyi açıklamak gerekirse, Türkiye'de bunu yöneten Vasıf Korun'dur, tüm yatırımı Garanti Bankası sağlasa da Salt ya da Platform adının dışında onun ismini az kişi bilir. Bir idea-fixe götürür, kendine sorduklarını kitaplaştırır; The Next Documenta Shold Be Curated by Artist; SMBA? , yanıtını bilmiyoruz ama yıllardır gölgede yaşayan Güncel Sanat Filozofu, usanmadan savunduğunun bir gün farkına vardığında Subodh Gupta'nın kap kacaktan yaptığı bu kafatasını görecektir. Bu konuda bir açıklama yapmak zorundayım; karşı olmak bağımlılığından kurtulmak için tüm diyalektik sistemlerimi bu mekanda çarpıştırdım, sonuç olarak Ellsworth haklı, bu monocrome boşluklar başka tekdüze boş beyinlerle çakışabilirdi, amaç bir boşluğu betimlemekse; monochrom, ruloyla sürülmüş olağan akrilik, eğer bir hiçi simgeliyorsa ve de bu sizin hiç in betimlenmesini nasıl yapacağınızın resmidir. Subodh Gupta, yine büyük seçici Charles Saatchi'nin Pinault'a gönderdiği bir isim. Bu Hint asıllı sanatçı metal çanak çömleğe kafayı sarmış. Nasıl algılarsanız algılayın ama sıradanlıkçizgisinde, bıktırıcı enstellasyonlar, tertemiz büyük mekanlardaki anlamsızlık. Bu aptalca kavramsallık numaraları o kadar tavsadı ki paralarını buna yatıranları sergilemek daha ilginç olur. Musee de l'Art Modern'de Andy Warhol'un 1978'de Heiner Friedrich ve Philippa de Menil'in siparişi 100 tuvali sergileniyor. Aynı motifin 17 renk değiştirerek sonsuza dek tekrarıyla bir grafik tasarımından öte hiçbir özelliği olmayan bu nostaljik geri dönüşlerdeki tek ilginç yan; küratör'ün geçen yıllarda ölen Altan Gökalp'in oğlu Sebastien Gökalp olması. Sanatta büyük sapmalar o denli betonlaşmış ki onu irdelemek, eleştirmek, yok saymak olanaksız. Kimin, niçin, hangi kavrama dayanarak bize, empoze ettiği bir fenomen gününü ve sonrasını ters-yüz etmişse; artık modası geçmiş serigraphie, olağan baskıları, silik poloroid'leri evrensel bir şamata yaparak asrın sanat tarihini yazanların isimleri: Leo Castelli, Beyeler, Heiner Friedrich, Philippa de Menil'dir. Bu soruyu güncel sanatçı Bedri Baykam, yarı öfkeli, Cumhuriyet gazetesinde yazdığı makalesinde soruyor ve yanıtlıyor. Daha önce şunu anımsatayım; ülkemizde resim ortamı ki geçmişi çok uzaklara gitmez, Güzel Sanatlar Akademisi ve de dışarısı diye ikiye ayrılırdı. Resmin bir matah olmaya başladığı 70 yıllarının sonuna kadar dışarısı pek kalabalık değildi, çoğunluk Paris'e çekip gitmişti, Nuri İyem dışında. O yıllar ortada paylaşılacak bir kemik olmadığı halde, yine de kimse kimseyi önemsemezdi, sözüm Akademi'ye ama bu tavrın yine bize özgü olduğunu düşünerek; nedense farkında olmamak biraz evrensel galiba. Bu konuda benim önerim ki bunu daha önce yazdım: eğer bir sanatçı dostunuzla hesaplaşmak istiyorsanız, oturup Çağdaş Türk Sanatı üstüne bir kitap yazın ve de listenizde o kişiyi unutun. Evet yine Bedri Baykam'ı yarı öfkeli kızdıran; Halil Altındere! ve Süreya Evren'in! yazdığı 1986-2006 Güncel Sanat Kullanma Kılavuzu. Ve yine Garanti Bankası'nın parasıyla, Transglobe bir yayıncı ismi- araştırırsak altından Vasıf Korun çıkabilir- UnLeashed kitabıydı diyor Bedri Baykam. Ayrıca yine aynı konuda kendisinin de bir kitap yazdığını söylüyor, ne yazık bu ilk ciltte ne güncel sanatçı olarak, ne de aynı konuda yazdığı kitabından söz edilmemiş. Contemporary Art'ın Güncel Sanat olarak çevirisi de eleştiriliyor bu arada. Çocuklar yaptıkları hatayı ikinci ciltte düzeltmişler; Bedri Baykam da bu 51 sanatçı listesinde ismini buluyor! Ama yine o kadar çok unutulan dost var ki; bunun tarihi saptırmak gibi büyük bir hata olduğunu söylüyor, tuval resmiyle hesaplaşmak isteyenlerin, onların, bilerek seçmeyişlerinden dert yanıyor. Bedri Baykam, kızgınlığını biraz kontrol altına alarak eski ve genç dostu Halil Altındere'ye; Sanat Tarihi Nasıl Üretilir konusunda kısa öğütlerde bulunuyor: ... böyle bir kitabın yazarı eğer sanatçıysa, o zaman on misli dikkat etmesi gerekir diyor. Eğer gerçekten bilerek yazıyorsa; kitabın başlığı: Sevdiğim Kavramsal Sanatçılardan Bir Kesit olmalı önerisinde bulunuyor. Sonuç olarak bundan aldığımız moral: Contemporarynin tehlikeli ilişkiler olduğu, zeminin kaygan olduğu, sürekli self kontrol yapıp, şüpheciliği sürdürmek!


'Kara Cumartesi' günü yaşanan katliam, Türk demokrasisi ve Cumhuriyetimiz açısından yıllarca izi silinmeyecek derin bir yara ve sonsuz bir acı olmuştur. Türkiye'nin, Ortaçağ'ın ırk ve din tartışmalarını, yıllardır süren açık bir hükümet zaafiyeti nedeniyle, yaşadığımız toprakların içinde en şiddete açık ve kanlı şekilde yaşıyor olması, 2015 yılında gerçekten Cumhuriyetimiz'in haketmediği çağdışı bir durum oluşturmuştur. Ülkemizin içine itildiği şiddet dolu, demokrasi ve basın özgürlüğünden uzak, aydınlara baskı yapılan ve halkın gelecekle olan ilişkilerinin umutsuzluğa boğulduğu bir ortam, gerçekten esef vericidir. Zoraki şekilde topluma dayatılmış olan 1 Kasım seçimlerine böyle bir güvensizlik ve şiddet ortamında gidiyor olmamız, son derece ürkütücüdür. Yine de seçimlerin Türkiye'nin rahatlaması açısından büyük önem taşıdığına inanıyoruz. Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği olarak kaybettiğimiz 100'ü aşkın vatandaşımızın ailelerine baş sağlığı dileklerimizi sunuyor, ölenlere Tanrı'dan rahmet, tüm yaralılara da acil şifalar diliyoruz.


Ülkemizin tiyatro alanında dağıtılan en seçkin ve uzun soluklu ödülleri olan Afife Tiyatro Ödülleri'nin 20. Yılı kutlamaları kapsamında, kullanılacak özgün ödül heykelinin yeniden belirlenmesi amacıyla düzenlenmektedir. - Yarışma ulusal ve iki aşamalı bir yarışma olup, heykel sanatçılarının katılımına açıktır. - Yarışmaya bireysel olarak ve tek öneri ile katılınabilir. - Yarışma sonunda daha önce ödül almamış, sergilenmemiş, yayınlanmamış ve yalnızca bu yarışmanın kapsamına ve amacına uygun olarak tasarlanmış, mevcut bir yada yapılmakta olan bir eserden esinlenilmemiş bir ödül heykelinin elde edilmesi amaçlanmaktadır. - Teknik şartname ve yarışma kuralları Yönetmelik dosyasında yer almaktadır. - Başvuru sırasında pdf olarak sitede bulunan Taahütname ve Yönetmeliğin imzalı olarak teslim edilmesi gerekmektedir. Bu evrakların teslim edilmemesi durumunda başvuru kabul edilmeyecektir. - Sözleşme sadece yarışmayı kazanan eser sahibi ile imzalanacaktır. - Yönetmelik Dosyası - Taahütname - Sözleşme


Bir üstyapı unsuru olarak nitelendirilen sanat, aynı zamanda sanatı desteklemek, geliştirmek ve üretmek gibi oldukça geniş yelpazede eylemi de içine alan zorlu bir süreçtir. Tüm bu eylemler, aynı zamanda, toplumsal ve kültürel gelişmişliğin de önde gelen göstergelerindendir. İzmir Konak Belediyesi, Art'ı Niyet konulu karma resim sergisine ev sahipliği yaparak ilçenin ve dolayısıyla da ülkemizin önde gelen illerinden İzmir'in kültürel ve sanatsal atmosferini zenginleştirmiş, toplumu çağdaş sanat merkezlerinin temsilcileriyle buluşturmuştur. Sergide yer alan Zeliha Akçaoğlu, Mustafa Albayrak, Müjde Ayan, Seyyit Bozdoğan, Cevat Demir, Yıldız Doyran, Basri Erdem, Hayri Esmer, Umut Germeç, Deniz Gökduman, Berna Karaçalı, Devabil Kara, Ali Kılıç, Mustafa Orkun Müftüoğlu, Gazi Sansoy, Özcan Uzkur, Nedret Yaşar ve Selahattin Yıldırım, yapıtlarına farklı malzeme ve boyutlar içinde kimlik yansımalarını katmışlar, insan doğasına özgü olan özgür eğilimlerini paylaşmışlardır. Her bir yapıtın farklı kaynaklardan ve üretim koşulları içinden gelmesi kendisini özgün kıldığı gibi, seçkiye de zenginlik katmıştır. Art'ı Niyet sergisinin Türk resim sanatının geleceğinin nasıl şekilleneceğine, nasıl bir yol izleyeceğine dair bazı ipuçları vermeye ve izleyenlerde de bu konuda bir öngörünün oluşmasında katkıda bulunması umuduyla,


Bienaller, fuarlarda; zaman zaman da sponsorlu galerilerde karşılaşıyoruz. Sistemden memnun olmayanların lehine Soroz'un planlarıyla uyumlu bir değişim logaritması sunuyorlar. Kavramı ülke gençlerine, entelektüel faaliyetin bir parçası olarak tanıtmaya çalışırken dışarıda kalanlarla içeridekiler arasında ansızın bir iç tartışma başladı: Süreyyya Evren ve Halil Altındere'nin kitabı neşeli bir polemiğin konusu oldu. Yazılar yazıldı, sanat eleştirmenlerinin ve konunun muhattaplarının katılımıyla paneller yapılıyor. Bedri konuşmak için toplantıya davet ettiğinde Nedenleri değil sonuçları tartışıyorsunuz; neresini tutsan elinde kalır dedim. Aslında düşünülmesi gereken liberasyonun ihtiyaçlarına cevap veren bu oluşumun; siyasetin elinde kullanışlı bir araca dönüşen kavramın ülke sınırlarından geçişinin tüm tarihidir. Yıkmaya çalıştığı değil aksine varlığıyla abad olduğu bir dünyaya aittir. Tribünlere oynarken sorguladığı değerlerle çelişir; ancak politik olarak Çağdaş Sanat'ın yüzde doksanı safradan ibaret olsa da yüzde onu çok değerlidir.. Ancak burada ilave edelim; ülkedeki Artcontemporary'e zemin olan kavramsal sanatın başlangıç noktasında Altan Gürman, Sarkis, Füsun Onur, Serhat Kiraz, Şükrü Aysan, Yusuf Taktak, Bedri Baykam bulunur; nobran bir kültürün militanlarının onlara haksızlık etmemeleri gerekir! Samuel Butler'in 1872'de yayımlanan Erewhon adlı ütopyasında, makinalar kendilerini yok etmesin diye, makinaları imha eden işçileri anlatır. Eserin ilk perdesinde metaforik anlatımı kuvvetlediren bir saat makinasını bir grup işçi, kötülüklerin sergilendiği müzeye kaldırır. Zamanın icadı, insanın bulduğu ilk günahtır. Biliriz ki, üremek doğaldır; ancak üretmek ve çalışmak, insan için doğal bir etkinlik değildir! Üretim olarak iktidar çarkı akılcı hizmet ya da yönetim becerileriyle işleyen bir alelalade mekanizma değildir; sınırsız tehdit, ceza, korkuyla çalışan olağanüstü bir makinadır. Marks'ın tesbiti kafamızın üzerindeki malzemesi farklı bir vizyon ekranı işaret eder : Düşünceler, şeylerin insan zihnine havale edilmiş tercümeleridir İktidarın yurttaşı üzerindeki olumsuz kanaati onu yalnız mutlak reddedişi ya da ürküşü olarak addedilmemelidir; onu kendine zor sorular soran bir aparat olarak yeni biçimde yaratır. Bio iktidarın mutlak egemenlik dürtüsü, kamusal işleyişi en ince ayrıntısına kadar akli ve idari anlamda olağanüstü bir şekilde rasyoneştirir. Marks, Lenin, Stalin çizgisinin ortak paydası anarşiden kurtarılmış üretim planlaması, eşya ideolojisindeki tedarikin düzenli akışı ve mal/finans disipliniyle oluşturulacak istikrardır; sıkıntı da buradadır. Karl Marks, 1858'de kendi için düşünme amaçlı notlar tutmuştur; ölümünden çok sonra Grundrisse ismiyle yayınlanan bu defterinde kapitalist üretim mekanizmasını çeşitli mekanik ve entelektüel organlardan oluşan büyük bir otamat olarak tasvir eder. Hem makina hem de onun sahibi insan çift karaktere sahiptir. Üretimin ile tüketimle özdeşliğini Spinoza'nın 'Determinatio est negaito/Belirleme, yadsımadır' tümcesini alıntıyarak kuvvetlendirir. Hegel'in önce köle efendiye bağlıyken süreç zarfında köle efendiye tabi olur açıklamasını geliştirir. Üretim yalnızca özne için bir nesne yaratmakla yetinmez; nesne için de ona muhtaç bir özne yaratır Bu organize işbirliği içindeki herkes gibi işçi de üreterek önce kendi ürününe sonra kendi faaliyetine yabancılaşır. Olması gereken fabrikalarda çalışmanın özneyi tutsak edici, organik hayatın referanslarını hiçe sayarak insan ontolojisini ölümüne farklılaştırıcı girişiminin teşhiridir. Çünkü sermayenin oluşumu tabii değil, icat edilen saatle birlikte ilerleyen merhametsiz tarihsel bir semptomdur. Özgürlük, çalışmayla gerçekleştirilecek bir sahiplik, mülk alınacak bir bir dünya parçası değil, reddetme düşüncesiyle başlayacak pratik bir süreçtir. Yaşananın iktidar tarafından totalizasyonunu reddetmek mümkün değildir; çünkü güçsüzlüğün nedeni üretim ilişkileridir. Sermayenin kıtlığa yol açacağı sendromu üstüne bina edilen görüşler, üretimi gerçeklendiren sermayeden ayrılmayı talep eden düşünceler değillerdir. Hannah Arendt'in ilan ettiği gibi, 'insanlar özgür olmak istiyorlarsa, feragat etmeleri gereken kendi egemenlikleridir' Kapitalizmle aradaki mesafe korunmaz ve görünmez olmuştur. Oysa aksine sosyalizm ancak doğaya dönerek gerçekleştirilmesi mümkün olan insan özgürlüğünü doğaya karşı bir ilenmeye, fiziki şartlara karşı düşmanca, ölümüne bir mücadeleye, gezegene ait bir yıkıma dönüştürerek sanayileşmeyi 'elektrik Blanquiden bile daha devrimcidir' diyerek abartmıştır. İşçi sınıfının anavatanı diyen sonraki kuşak Taylorizmi olabildiğince içselleştirmiştir. Çalışma etiğinin idealleştirilmiş imgesini pazulu işçi afişlerinde görürüz. 1 Mayıslarde 'emek' yüceltilir. Tarih bize göstermiştir ki, 'meta' rejimlerinin solu/sağı olmamaktadır. Ömür boyu ölümüne çalışma karşılığı vaat ettiği ücret, ancak iktidarlara huzur hakkı sağlamaktadır. Açıktır ki, tüm parametreler kapitalizme içkindir. Birbirine zincirlenmiş üretici güçlerin, üretim araçlarıyla derdi ontolojik değildir. Epistomolojik imkan mahçup kaotik bir mirası düzenleyen paratoner olarak Marks'ı işaret etmektedir. Oysa ondaki tahayyül de sermayenin sermaye olarak kaldığı rejimde malların üretimi için merkezi işbirliğini önermekle sınırlıdır. Kaçış çizgileri olmayan ekonomiye endeksli düşünceler tüm kıstırılmışlığıyla üretimi dışlamayan yaygın örgütlenme arzusu temelindeki politik aksiyomunun parçalarıdır. Radikal siyaset, difransiyel öğelerden oluşan bilinen tertibata olabilmenin ve restrasyonun olanağını sağlamaktadır. Birebir devlet örgütlenmesi geleceği teminat altına almak için daha fazla iktidar ve daha çok çalışma retoriği üzerine kurulmuştur. Kapitalizme alternatif bir dünya kurmak istiyorsak bunu Aydınlanma etiğini sürdüren fikri külliyatta bulamayız. Eşya idealizminin militan savunucularından sömürünün bütünüyle kaldırılmasını talep edemeyiz. Sakatlanmış bilincin erdem adına tezahhürü, endüstri toplumunda tüm çalışanların işbölüşümüdür? Her biri ayrı bir paranoyanın tecellisidir. Organize olmuş uygar devlet, yurttaşlarından kurumlarına yaratıcı katkılarla sahip çıkılmasını bekler. Eğitim ve çalışma vaaz edilerek 'üretimin saklı mekanına' yönlendirmelerle kölelik rejiminin en iyi şartlarda sürdürmesini talep eder. Hafta tatili, izin, uyuma vs. olarak 'boş zaman' adıyla kodlanan şey çalışmanın artık zamanıdır. Marksizmin temel paradigması üretim anarşisini ortadan kaldırararak, herkesin birbirine sorumluluk zinciriyle bağlandığı; çalışanların istikrarlı ve sorumlu bir katılımcı olduğu istikrarlı ve bundan dolayı da güvenli bir toplum tezidir. Aslında 'sınıf partisi' değil sadece tüm iktidarı ele geçirmiş monark, totoliter idare ve umumi iradenin cisimleşmiş tezahürüdür. 'Özgürlük' görünen neden olsa da insanları proleterleştiren, tepedeki karar mekanizmasının emek/sömürü şehvetini cürümleştiren 'istikrar' hakeza tüm diktatörlüklerin sonucudur. Ancak biliriz ki çalışmak, insan için doğal bir etkinlik değildir!


11 farklı ülkeden 59 sanatçının yer aldığı çok özel bir proje olan bu sergi NEKSAV 'ın zihinsel engelli öğrencilerine adanmıştır. Sergi tüketim çağındaki kirlenmişlikle değişen, yozlaşan dünyamız ve içinde var olduğumuz evrene, bir çocuğun dünyasından ve onun gözlerinden bakan sanatçıların eserlerinin sergisidir. Hardan Sanat Grubu tarafından NEKSAV'a adanan bu projede dünyanın dört bir köşesinden gelen eserlerle hep beraber düşünecek, yorumlayacak ve sorunlara çareler aranacak. Bu projede dünyaca ünlü Fotini Hamideli'nin de pek çok eseri sergilenecek. Şu anda Yunanistan'da yaşayan sanatçı, sanat eğitimini Amerika'da almıştır. Ressam ve tasarımcı yönünün yanı sıra yazar ve şair kimliğiyle de tanınan sanatçının basılmış iki kitabı da bulunmaktadır.


Türk sinemasının efsane ismi Memduh Ün'den üzücü haber geldi. Sinemamızın kilometre taşlarından, yönetmen Memduh Ün Bodrum'da 95 yaşında hayata gözlerini yumdu. Memduh Ün'ü rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Beşiktaş Futbol Takımı'nın 1940-41 sezonunu şampiyon bitiren kadrosunda görev yapan Memduh Ün futboldan koptuktan sonra 1947'de Turhan Ün takma adıyla oyuncu olarak sinemada yer aldı, daha sonra 1951'de Arşavir Alyanak'la birlikte Yakut Film adlı bir şirket kurdu. Yönetmenlik deneyimini geliştirince bu kez kendi adına Uğur Filmi kurarak çalışmalarını sürdürdü. Oyunculuk, yönetmenlik ve yapımcılığın yanı sıra, film senaryoları da yazdı. Ayrıca bir filmin müziğini, iki filmin de kurgusunu yaptı. Sinema sanatçısı Memduh Ün 16 Ekim 2015 tarihinde 11 Kasım 2014 ten beri Tedavi Gördüğü Bodrum da 95 yaşında hayatını kaybetti. - 1966 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi Yönetmen Ödülü, Namusum İçin - 1969 Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi 3. Film Ödülü, İnsanlar Yaşadıkça - 3. Ankara Film Şenliği, 1990, İkinci Film, Bütün Kapılar Kapalıydı - 3. Ankara Film Şenliği, 1990, En İyi Kurgu Bütün Kapılar Kapalıydı - 27. Antalya Film Şenliği, 1990, Jüri Özel Ödülü - 35. Antalya Film Şenliği, 1998, Yaşam Boyu Onur Ödülü - Türk Filmleri Yarışması, 1961, En İyi Yönetmen Kırık Çanaklar - Sinema Bir Mucizedir 2005 - Düş Gezginleri 1992 - Gün Ortasında Karanlık 1990 - Vazife Uğruna 1986 - Garip-1986 - Kahreden Gençlik 1985 - Dağınık Yatak 1984 - Çarıklı Milyoner 1983 - Yaşamak Seninle Güzel 1982 - Gülsüm Ana 1982 - Zübük 1980 - Orta Direk Şaban - Vah Başımıza Gelenler 1979 - Köşe Kapmaca 1979 - Bekçiler Kralı 1979 - Derdim Dünyadan Büyük 1978 - Cemil Dönüyor 1977 - Yıkılmayan Adam 1977 - Delicesine 1976 - İki Arkadaş 1976 - Feryat 1972 - Umutsuzlar 1971 - İnsanlar Yaşadıkça 1969 - Canın Cehenneme 1965 - Kırık Hayatlar 1965 - İstanbul'un Kızları 1964 - Ayşecik Yavru Melek 1962 - Ölüm Perdesi 1960 - Namus Uğruna 1960 - Ölüm Peşimizde 1960 - Ana Hasreti / Dertli Ana 1958 - Yetim Ömer 1957 - Zeynebin Aşkı / Güllü Fatma 1957 - Ana Hasreti 1956 - Günahkar Baba 1955 - Öp Babanın Elini 1955 - Yetim Yavrular 1955 - Yaban Kız 1954 - Uç Baba Torik 1953 - Aşk Izdırabtır 1953 - Onu Ben Öldürdüm 1952 - Hayat Acıları / Gülnaz 1951 - Karadeniz Postası 1949 - Damga 1948 - Sinema Bir Mucizedir / Büyülü Fener 2005 - Yer Çekimli Aşklar 1995 - Zıkkımın Kökü 1992 - Bütün Kapılar Kapalıydı 1990 - Gün Ortasında Karanlık 1990 - Gönül Dostları 1987 - Garip 1986 - Postacı 1984 - Gülsüm Ana 1982 - Kaçak 1982 - Kanlı Nigar 1981 - Devlet Kuşu 1980 - Cevriyem 1978 - Bir Tanem 1977 - Cellat 1975 - Ağrı Dağı Efsanesi 1975 - Kadınım 1975 - Yaralı 1973 - Gönülden Yaralılar 1973 - Toprak Ana 1973 - Murat İle Nazlı 1972 - Para 1972 - Sezercik Aslan Parçası 1972 - Üç Arkadaş 1971 - Kara Peçe 1970 - Büyük Yemin 1969 - İnsanlar Yaşadıkça 1969 - İlk ve Son 1968 - Vuruldum Bu Kıza 1968 - Zilli Nazife 1967 - Son Gece 1967 - Aslan Yürekli Kabadayı 1967 - Yaprak Dökümü 1967 - Fakir Çocuklar 1966 - Aslan Pençesi 1966 - Altın Çocuk 1966 - Vahşi Sevda 1966 - Namusum İçin 1965 - Yıldız Tepe 1965 - Dağ Başını Duman Almış 1964 - Öp Annemin Elini 1964 - Ağaçlar Ayakta Ölür 1964 - Halk Çocuğu 1964 - Kanun Karşısında 1964 - Kırk Küçük Anne 1964 - Çapkın Kız 1963 - Yavaş Gel Güzelim 1963 - Bire On Vardı 1963 - Kısmetin En Güzeli 1962 - Üç Tekerlekli Bisiklet 1962 - Akasyalar Açarken 1962 - Belalı Torun 1962 - Güneş Doğmasın 1961 - Avare Mustafa 1961 - Boş Yuva 1961 - Mahallenin Sevgilisi 1960 - Ölüm Peşimizde 1960 - Ateşten Damla 1960 - Ayşecik 1960 - Bir Serseri 1960 - Kırık Çanaklar 1960 - Murada Ereceğiz 1958 - Çoban Kızı 1958 - Üç Arkadaş 1958 - Ayşe'nin Çilesi 1958 - Zeynebin Aşkı / Güllü Fatma 1957 - Yetim Ömer 1957 - Zeynep'ın İntikamı 1956 - Piç / Kahpe Dünya 1956 - Ana Hasreti 1956 - Düşman Aşıklar 1955 - Öp Babanın Elini 1955 - Yetim Yavrular 1955


Hangimizin ailesinde göçmen yok ki. Balkan göçmeni Kafkas göçmeni, Kırım ve başka birçok yerden göç edenler. Osmanlı İmparatorluğu çöktüğünde geriye ondan sadece yapılar kalmamıştı. Asıl eseri Müslüman yığınların birçoğu arkada bırakıldı. İmparatorluğun bu bakiyesi yüzyılların bir sonucuydu. Geri çekilme ile beraber yerlerinden ve yurtlarından edilen bu insanların birçoğu bu tehcir hastalığından kurtulamadı yerinden yurdundan edildi. Bu dramdan batılı kaynaklar çokta bahsetmedi. Milyonlarca Müslüman Türk öldürüldü, milyonlarcası da göçe zorlandı. En sonuncu büyük göç 1989 yazında Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç ettirilen 350 bin Türk'tü. Sanat ile tekrar göçün dramınabakmak, düşünmek, birazda geçmişin penceresinden bugünü ve geleceğimizi okumak.


Bertrand Delacroix Gallery is thrilled to announce Matteo Pugliese's highly anticipated major solo exhibition, Breath of Freedom. The Italian sculptor is known internationally for his muscular bronze men emerging from walls in unexpected, fragmented pieces, a series the artist has named Extra Moenia. Pugliese's debut US solo exhibition will present new works as well as the final pieces from several sold-out editions, saved exclusively for this show. In addition to his dramatic male nudes, the collection will include pieces from The Guardians, his ambitious bronze and terracotta warrior series, as well as small animal sculptures. Although vastly diverse in size and subject matter, his sculptures consistently return to the themes of strength, power, movement, tension and limits. Although classical in their defined musculature, Pugliese's powerful Extra Moenia sculptures are wholly contemporary in the contorted positions and broken up presentation. The expressive works are innovative in the relationship to their surroundings; the blank walls on which they are installed become crucial to the viewer's visual experience. In fact, in Extra Moenia, the tension is derived from the presence of the wall itself. Is there anything better than a wall to represent the block, the circumstances that trap and repress us? The desire to break free from this constraint translates into a struggle, one visible in the faces and bodies of the sculptures, aiming to restore a positive physical and mental condition. Tackling this limit is the starting point and creates the opportunity for rebirth, for a new life, far from those compromises and frustrations that one had decided to accept for so long. In such a way, Pugliese's Extra Moenia become not only aesthetically stunning but metaphors for life experiences. In The Guardians, the urge to break loose from the block that we see in Extra Moenia translates into the awareness of already having been through it and coming out the other side. Battles, wars and frustrations have been left behind and only the features necessary to win those battles are visible: a strong balance, a great awareness and determination. These concepts are expressed by overturning the traditional proportions: very large and steady feet, powerful and focused bodies, determined faces and aware gazes, often with half-closed eyes the faces are calm without fear. The figures are rounded and impressive despite their small dimensions. The Guardians are greatly inspired by the stone guardians venerated by the Balinese animists. Like the Indonesian idols standing in front of homes to ward off evil spirits, Pugliese's figures, with grimacing and glowering faces, hold clubs and wait in a crouching position ready to spring into the fight. Born in Milan in 1969, Pugliese developed a strong love for drawing and sculpting while living in Sardinia with his family as a child. In 2001, without any formal arts training, he rented a private space in the center of Milan where he organized and financed his first solo exhibition. Only 18 months later, he held his first official exhibition in a gallery in Milan, and just months later, he held another solo show in Brussels. Today, his works are on display in galleries in major cities throughout the world, such as New York City, Rome, Hong Kong, London, Brussels, Lugano and Antwerp. In 2014, Pugliese was selected to create an installation in Italy's oldest cafe, Caffe Florian, in the renowned Piazza San Marco in Venice, a very prestigious honor given to just one artist per year. He currently lives and works between Milan and Barcelona and will attend the opening reception on November 5. For further information, prices and photographic material please contact Elizabeth Thompson at 212-627-4444 or email info@bdgny. com. Gallery hours are Tuesday through Saturday from 10:00 am to 6:00 pm.


Soykök, Songül Özdemir, Zeynep Serdar, Funda Gürel, Soyhan Baltacı, Merel Çelik,


Serginin ana öğesi olan kent, her savrulmada, her göçte biraz daha değişmektedir. Göçle oluşan bir tür boşluk ve yine göçle dolulaşan yaşamlar bütünüdür kent. Şairin dizelerini oluştururken yazdığı sözcükler kadar debisi yüksek, akışkan ya da şiirinden sildiği her sözcükler kadar durgun.. İşte bu nedenledir ki; sıradan insan ve kent yapılarını, çalışma sürecimde, öz benliğimde yaşayarak katmanlar halinde kurguladığımı görebilirsiniz. Montajlanarak oluşturulan kent, zamanı ve mekanı irdeleyen dizelerdir. Bu dizelerdeki nesne ve figür ilişkisi gündelik hayatı temsil eder. Kenarları ve sınırları belli olan kent, ondan kopma ile ona tutunma arasında kalan figürler tarafından yaşama dahil olmaktadır. Nesneler ise ait olmadıkları düzlemde dururlar. Zaman zaman yeraltına inen açıklıklar kentin önceki yaşamlarına bir atıf olur. Kent dizlerinde zaman ve mekan bir yanılsamadır, figür taşımalı bir yaşamdır. Ait olmadıkları zamanı ve mekanı yaşamaktadırlar. Kenarları ve sınırları tartışmaya açan Kent Dizeleri adlı resim sergisi 16-22 Ekim tarihlerinde AÇS Sanat Galerisinde izlenebilir.


Yağlıboya tekniklerini ve ifade güçlerini geliştirmek isteyen resim tutkunları için bir 'atölye çalışmaları' türünü yedi yıldır sürdürüyoruz. Çalışmalar benim atölyemde yapılıyor. 'Workshop' dediğimiz; genel bir resim dersi yerine, resim tekniğinin belli bir alanını derinlemesine ele alıp tuval üstünde uygulayarak öğrenmeye yönelik bir çalışma. Geçtiğimiz yıla kadar 'Yağlıboya Tekniğinde İleri Yöntemler' üzerinde çalıştık. 2015-16 sezonunda yeni bir alana geçiyoruz; Resim Tasarlamak. Burada 'kompozisyon' sözcüğünün bulanıklığından kurtulmak için 'tasarlama'yı kullandım. Çünkü bir resmin formu, resme başladıktan sonra oluşmaz; başlamadan tasarlanır. Yani, ilginç bir konu ya da tema'yı- bulduktan sonra, o resmin formunu zihnimizde canlandırırken, o resmi en gelişkin biçimde bitirebilmek için algı kurallarını göz önünde tutarız. Her ay, bir haftalık -5 günlük- workshop boyunca, farklı bir konu üzerinde uygulamalı çalışmalar yapacağız. Konularımız; Koyu-Açık düzeni ve Denge, Oranlama, Hareket, Form ve Şekil, Gerilim ve Biçimlendirme olacak. Geçtiğimiz yıllarda renk metodlarını çalışırken herkes, hergün bir resim bitiriyordu. Bu yıl böyle bir koşul yok, çünkü tasarlama zaman alabilir, ama 5 günlük çalışma sonunda ortalama üç resim bitirilebilir. kullanımı yanısıra, saydam boya kullanabilmek için medyumlar, fırça yerine lastik kullanma kolaylığı gibi teknik malzeme bilgileri de çalışmalar kapsamında yer alıyor. fırçalarını ve spatüllerini getirecekler. Boya, medyum, lastik eksiği olanlar bunları atölyeden de temin edebiliyor. Sehpalar, renkle astarlanmış tuvaller, medyum, terebantin vb. gereçler gibi herşey atölyeden sağlanıyor. Workshoplar, Pazartesi'den Cuma gününe kadar, hergün saat 15:00- 19:00 arasında yapılıyor. Tabii, atölyemin olanakları sınırsız değil. Rahat bir yerleşme düzeninde en çok 14-15 kişi ile çalışabiliyoruz. 'Katılabilirim' diye düşünüyorsanız, lütfen worshoptan en geç bir hafta önce mail atarsanız, sizlere her workshop öncesinde o hafta yapılacak çalışmanın bir açıklamasını göndereceğim.


İllüstrasyon Sanatçısı Prof. Nazan Erkmen 20 Ekim 2015 tarihinde Işık Üniversitesi Şile Kampüsünde Retrospektif İllüstrasyon Sergisi açacaktır. Şile Kampüsü Oditoryumunda Işık Üniversitesi Rektörlüğü tarafından düzenlenen Sergi Sayın Rektör Prof. Dr. Şirin Tekinay tarafından Saat 15.00'de açılacak ve toplumun izlemine sunulacaktır. Sergide 200'ün üstünde eser yer almaktadır. Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü mezunu olan Nazan Erkmen, merhum Prof. Mustafa Aslıer'in öğrencisidir. İhtisas alanı illüstrasyon olan sanatçı, şimdiye kadar çocuklar ve büyükler içni 125'in üstünde kitap ve yüzlerce kitap kapağı resimlemiştir. Ülkemizde olduğu kadar, yabancı ülkelerde ve Uluslararası sanat kurumlarında 50'ye yakın sergi açmış olan Erkmen, Polonya Wroclaw 4ncü Uluslararası Resim Bienali Jüri üyeliği(2009),32ci City Museum of Skopje Üsküp Uluslararası Öğreni Afiş Yarışması jüri üyesi (2010)Üsküp Uluslararası Afiş Bienali, VII. ve VIII. International Biennial of Drawing Pilsen (2012 2013) ve Accademia belle di arti di Torino, 1nci Uluslararası FİSAD Sanat Festivali (2015) ve Bratislava Uluslarası İllüstrasyon Bienali'nde (2015)jüri üyeliği yapmıştır. Sanatçı, sanat alanındaki başarısı yanısıra, kendisine layık görülen ulusal ve uluslararası 22 ödülün yanı sıra, topluma yaptığı hizmetler nedeni ile de Türkiye Kadınlar Birliği tarafından Lider Kadın Sanatçı ve Mevlana Derneği tarafından da Topluma Hizmet Ödülü gibi ödüllerle taltif edilmiştir. 2014 yılında Uluslararası dil ve Medya Üniversitesi Roma sanat fakültesi öğrencileri ve Roma Fondazione Vakfı tarafından eserlerinde ve yaşamında çalışmalarını kadın ve çocuk haklarına adayan Uzak Doğu ve Yakın Doğu Seçilmiş Kadın sanatçılar arasında seçilmiştir. 2006 2012 yılları arasında Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi iki kez seçimle göreve gelen ilk kadın dekandır ve 2012 2015 yılları arasında Doğuş Üniversitesi Sanat Tasarım Fakültesi Dekanlığını yapmıştır. Halen Doğuş Üniversitesinde görevlidir.