Jacob de Baan: The name of Pasaj means passenger. I feel like a passenger in Istanbul. My wife and me, we live in Istanbul for 2 years now. In July we will leave. So the title 'Transition fits the message. G. C.: Everybody is in transition. Different places, moods, lights... Jacob is a passenger because he lives between Amsterdam and Istanbul, but everybody has similar experiences in their daily life. Tarlabaşı is a perfect place for transitions: Once it was home for Greek, Armenians, Jews; more recently Kurds, Roma people, Anatolian migrants; and nowadays Syrian refugees. What we are interested in, is to connect simple but significant transitions such as light transitions, with a wider and metaphorical meaning. H. K.: How do the artist place the the trasition of light in this new exhbition. J. B.: Most of the lamps that I show are developed in Istanbul. Together with Gizem Akat, we went through numerous steps: from understanding the natural light circumstances in Istanbul to moodboards and sketches and first proptotypes through final designs. I try to show the process in the presentation. G. C.: Istanbul is a perfect counterpart for our show. Actually we are more focused on Tarlabaşı district and its people. Most of Tarlabaşı inhabitants were not born in Istanbul, and many of them probably will move out. Jacob's lamps are made of loose parts that come together to make the lamp-object or can easily be packed in a flat pizza box: ready to move out like people in Istanbul. J. B.: I am a traveler, people in Tarlabasi are travelers, I take the lamps part all the time between my studio in Amsterdam as well as in Istanbul.. in flat boxes.. In fact they are mobile lamps usefull for people on in travel. G. C.: The whole event has been conceived as an unique organism made of three parts: Exhibition in PASAJ Studio, exhibition in PASAJ Tarlabaşı, and two workshops with kids of Tarlabaşı in which they will design a new lamp starting from their thoughts and desires. The children lamp will be produced and it will be on show during the last week of our show. J. B.: Art and design are related on many levels. I feel like caught in the middle. Design has a huge impact on society and on great questions of our time. As well I believe in team work. I would love to do a project with both artists as well as designers. J. B.: A great joy to collaborate with Pasaj. For me it feels like a real home. I will always come back here!


3-8 Mayıs 2016 tarihleri arasında Tokyo'nun önemli müzelerinden biri olan Tokyo-Machida Uluslararası Grafik Sanatları Müzesi'nde ArtTurkey2016 sergisi yapılacaktır. Ekte Başvuru formu ve şartnamesini gönderdiğimiz ArtTurkey Japan 2016 sergisinin duyurusuna yer verirseniz memnun oluruz. JAPON SANAT MERKEZİ tarafından Türk sanatı ve sanatçılarını tanıtmak üzere 3-8 Mayıs 2016 tarihleri arasında Japonya'nın önde gelen sanat müzelerinden Tokyo-Machida Uluslararası Grafik Sanatları Müzesi'nde ArtTurkey JAPAN 2016 sergisi düzenlenecektir. Ayrıca aynı adla bir sergi kataloğu da yayınlanacaktır. -Türkçe, Japonca ve İngilizce olmak üzere üç dilde hazırlanarak Türkiye ve Japonya'da yayınlanacaktır. -Katalog her katılımcıya ikişer adet gönderilecek, sergi sırasında ziyaretçilere hediye edilecek ve Japonya'nın ve önde gelen sanat kurumlarına dağıtımı yapılacaktır. Türk sanat ve sanatçılarının dünyanın en önemli sanat pazarlarından olan Japonya'da tanıtılması hedefiyle hazırlanan bu katalogda yer alan sanatçılar ve eserlerine Japon Sanat Merkezi'nin web sitesinde de yer verilecektir. -Sergi sırasında ziyaretçilerin oyları ile seçilecek üç esere verilecektir. -Kazananlar sergiyi takiben kamuoyuna duyurulacaktır. -Katılım Şartnamesi ve başvuru formu ek dosyadadır.


Sanat365. com birinci yaş gününü karma sergiyle kutluyor. İçinde bulunduğumuz zamanlarda en çok ihtiyacımız olan şeyin birliktelik olduğundan yola çıkarak, birlikte ve bir arada olmanın enerjisine ve yarattığı sinerjiye inanarak sanatçı ve tasarımcılar bir araya geldi. 22 Aralık 2015 14 Ocak 2016 tarihlerinde Kozyatağı Kültür Merkezi'nde yer alan galeride düzenlenecek olan sergi, çeşitliliği ve sinerjiyi kutluyor. Sergide yer alan isimler ise şöyle; tasarımcı Ayşe Ören, seramik sanatçısı Canan Cankaya, cam sanatçıları Camekan, ressam Çetin Pireci, ressam Demir Kardaş, seramik sanatçısı Deniz Pireci, ressam Ebru Adıyaman, tasarımcı Erdeniz Kurt, ressam Gizem Birim, cam sanatçısı Gülin Algül, ressam İsmail Tetikçi, ressam Nilüfer Tuğlu, tasarım ekibi omletİstanbul ve heykeltraş Pembe Tüzüner. Birliğin Sinerjisi Kozyatağı Kültür Merkezi A sergi salonunda sabah 10 ve akşam 10 saatleri arasında gezilebilecek bu karma sergiyi kaçırmayın.


- Friday, December 11th from 6 8:30 pm for the opening reception The shows run December 11th January 14th so don't worry if you can't make it to the opening. - Mallin Gallery: RACHEL LIVEDALEN Explores gender roles and representations as set forth in religion, social practices, and cultural phenomena and how these forces intersect at the present moment to create a complicated relationship of gender identity and expectations. Large-scale sculptural pieces and traditional framed prints and works on paper serve as artifacts of the present moment. - Charno Gallery: JACKIE WARREN's series is an examination of cloud, atmospheric, and landscape elements in the abstract. Every day presents possibilities. It is up to each individual to take advantage of those possibilities. Warren has chosen to concentrate on the positive instead of the negative with this work. Use of color, technique and composition help support that attitude. - Underground Gallery: ROBIN VANHOOZER Radiantly faceted layers of fused wax provide a rich, complex, and changing tapestry upon which to compose the artists' personal perspectives. Multiple materials such as photographs, glass, thread, and fireworks become part of the tapestry in the layers of wax. The transparent and translucent layers allow Vanhoozer to choose what she reveals or conceals. I have attached a PDF that includes images of each artists work. If you would like more information or hi-res images please feel free to contact me via this email address or give me a call at the gallery at 816-421-5222. I look forward to hearing from you soon and hope you are gearing up for a great holiday season! The highly anticipated KCAC Art Auction is right around the corner. Collectors, art enthusiasts, and friends of the Artists Coalition know it's the best place to buy art from up-and-coming and established Kansas City artists. The quality and quantity of the art makes it one of the not-to-be-missed art events of the year. Artists RSVP your artwork donation by Wednesday, December 16th if you plan on donating or volunteering! Patrons make your calendars and tell your friends! KCAC is the place to be Saturday, December 20th!


VENÜS Sanat Galerisi tarafından 3.'sü düzenlenen KIŞ TEMALI KARMA RESİM SERGİSİ 3 sanatseverler ile buluşuyor. Sergi 12 Aralık Cumartesi günü başlayacak ve 20 Aralık tarihinde sona erecek. Ayla UÇAR TURAN, Aynur IŞIKTAŞ, Berrin DUMA, Bilge AKON, Celal GÜNAYDIN, Çetin ÇİĞDEM, Elefteria TAŞÇIOĞLU, Gönül YAKUT, Jale APAYDIN, İlknur Şirin KALAYCIOĞLU, Mehmet DAĞDEVİREN, Mücella AŞKAN, Natali AYDAR, Nazan ÖZER, Onur ARAS, Perihan YILMAZ, Saliha GÜMÜŞ, Semra BİNGÖL, Serap İHTİYAROĞLU, Sevil TEKİN, Sevinç İLERİCİLER, Suna ATALI ER, Şefika IRMAK, Şenim ERKAN, Yasemin TEKİN, Yeşim AKSÖZ SEZGİN, Zeliha EMİROĞLU, Z. Deniz ÖZMEN, Ziyad SULTANOV, Z. Nesligül Eryıldırım.


Atölye Arts-In bu sene de yeni yılı 4üncüsünü düzenlediği KüçükLER 2015 sergisiyle karşılıyor. Sanatçıların küçük boyutlu çalışmalarının buluştuğu sergi 19-26 Aralık 2015 tarihleri arasında Atölye Arts-In de sanatseverleri bekliyor. Orijinal bir küçük eser, iyi bir yeni yıl hediyesi olabilir.


MadeBy ARTIST 2016 Selanik'te gerçekleştirilecek olan 1. Uluslararası Selanik Çağdaş Sanat Festivali nin proje ismidir. Bu proje sempozyum, atölye çalışmaları ve sergilerden oluşacak 3 ayaklı bir projedir. Tarih ve Yer: Sergi 03-06 Mart 2016 tarihleri arasında Block 33 Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilecektir. Konaklama: Selanik'te 4 yıldızlı Capsis Otel'de olacaktır. Her odada 2 kişi kalmak durumundadır. Bununla ilgili ayarlamalar sanatçıların ya da katılımcıların özel istekleri doğrultusunda belirlenebilir. Ayrıca tek kişilik odada kalmak isteyenlerden gün başına 20 Euro ek ücret talep edilir. Gidiş ve dönüş: Gidiş ve dönüşler özel kiralanan birkaç otobüsle gerçekleştirilecektir. Bu otobüsler 2 Mart 2016 Çarşamba akşamı saat 22.00'da Kadıköy Evlendirme Dairesi ve Taksim AKM'nin önünden kalkacaktır. Ayrıca programa katılanlara bu konuyla ilgili detaylı bilgiyi göndereceğiz. Sergi Katılımı: Sanat merkezi kirası, tanıtım, organizasyon ve nakliye giderleri düşünülerek her sanatçıdan katılım ücreti alınacaktır. Katılım ücreti eser başına 100 Euro'dur. Sanatçıların Gelişi: Ayrıca sergiye kişisel olarak gelmek isteyenler kendileri ya da aileleri veya arkadaşlarıyla gelebilirler. Her bir kişi için geliş bedeli 290 Euro'dur. Sergi Düzenleme: Serginin mekan içindeki yerleşiminden tamamen küratör sorumludur. Sanatçıların hiçbir şekilde serginin kurulmasına müdahale etme hakları yoktur. Eserler Hakkında: Sanatçılar bu sergiye resim, heykel, baskı, fotoğraf gibi eserlerle katılabilirler. 2 boyutlu eserlerin boyutu yatay olarak maksimum 80 cm olmalıdır. Dikey boyutu daha büyük de olabilir. Özel durumlarda bu boyut 100 cm'ye kadar çıkartılır. Heykellerde 30 x 30 x 80 cmlik boyut öngörülmektedir. Eserler sergilenmeye hazır bir şekilde teslim edilmek durumundadır. Eser Seçimleri:Eserlerin seçiminden küratör sorumludur. Küratörün belirlediği bir ya da birden fazla eserle sergiye katılabilir. Onay alınmayan hiçbir eser sergiye kabul edilmeyecektir. Eserlerin taşınması: Eserler organizasyon tarafından resmi belgeler oluşturularak taşınacaktır. Ata karne, gümrük işlemleri vs. gibi her türlü teknik işler ve ayrıca serginin nakliye sigortası organizasyon tarafından gerçekleştirilecektir. Geziler:Sergi açılışı dışında sergiye katılan sanatçılar için kiralanan özel araçlarla Selanik içinde geziler organize edilecektir. Ayrıca dönüş yolunda Kavala ve bazı yerler gezilecektir. Gezilerde sürekli olarak bir rehber bulunacaktır. Tanıtım: Sergiyle ilgili yazılı, görsel ve sosyal medyanın tüm olanakları kullanılarak serginin tanıtımı gerçekleştirilecektir ayrıca sergi alanında ve çeşitli yerlerde bannerlar, afişler asılacaktır. Katılım Belgesi: Tüm katılımcılara 1. Uluslararası Selanik Çağdaş Sanat Festivali ile ilgili katılım sertifikaları verilecektir. Davet Mektubu: Küratörün belirlediği sanatçılara çalıştıkları kurumlardan izin almaları maksadıyla özel bir davet mektubu verilecektir. Vize: Yunanistan Avrupa Birliğine bağlı bir ülke olduğu için gidişlerde vize almak gerekmektedir. Sanatçılar vizelerini kendileri alabilirler ya da küratöre vize alması için istemde bulunabilirler. Vize ücretlerinden sanatçıların kendisi sorumludur. Satış: Sergi satışa açık bir sergi olup satışla ilgili gelirlerin tamamı sanatçıya ait olacaktır. Ayrıca eserlerin fiyatlarının belirlenmesinden sanatçının kendisi sorumludur. Bu proje Koridoor, Contemporary Art Programmes tarafından I. International ThessalonikiContemporary Art Festival için organize edilmektedir. Projenin küratörü Denizhan Özer'dir.


Bernarducci Meisel Gallery is pleased to present a solo exhibition for artist G. Daniel Massad featuring over a dozen recent pastel paintings. This will be the artist's first solo exhibition with the Gallery. The pastel paintings are still-lifes of everyday objects over dark backgrounds. These realist compositions, usually sparse, rely strongly on mathematics and geometry. Line (2011) is almost a perfect square. Measuring 24 ½ x 24 inches, the negative space of this composition perfectly maintains the golden ratio; thought to be the ideal proportion by many ancient civilizations. Set on a black background, Line depicts a wooden fence post outside the artist's house. On it rests some fruit, small bricks, an empty thin glass vessel, and some stones. The industrial elements of the fence include a steel spike coming out the top and a wire that runs from post to post. We only see one post in the center of the painting. Just like we do not see the other post we do not immediately know the significance of each of the objects that artist depicts. However, they each have their own iconography just like the delicately rendered marks along the fence post. The iconological program of these works is private for the artist. It is unknown what the signifiers are until you ask the artist. Otherwise, the subtle complexity of these still-lives will have to do the trick. G. Daniel Massad lives and works in Annvile, PA. The Oklahoma City native holds a BA from Princeton University, and MA in English from the University of Chicago, and an MFA from the University of Kansas. His work is in the permanent collection of the Art Institute of Chicago, The Metropolitan Museum of Art, the Milwakee Art Museum and many other notable public and private collections. This exhibition is accompanied with a full color catalogue featuring an essay by David R. Brigham, Ph. D. the President and CEO of the Philadelphia Academy of Fine Arts. Frank Bernarducci and Louis K. Meisel founded Bernarducci Meisel Gallery in 2000. The gallery is well known for its commitment to established and developing realist artists. The Gallery is located at 37 West 57th Street between 5th and 6th Avenues on the third floor. For more information contact Marina Press at marina@meiselgallery. com.


Cafer Tiryaki 1955 yılında Giresun'da doğdu. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Coğrafya bölümünden mezun oldu. Ayrıca Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri okuyan yazar, özel sektörde çeşitli kademelerde yöneticilik yaptı. Küçük yaşta devrimci düşüncelerle tanıştı ve yaşamının otuz beş yılında devrimci teori ve pratik içinde bulundu. Yazmaya, 1970'lerde, şiir ve öyküyle başladı. ilk şiir ve öyküleri Aydınlık Gazetesi, Halkın Sesi Dergisi ve Yaba Öykü dergisinde yayımlandı. Fakat sonraları şiir ve öyküyü bıraktı; bu bırakış aynı zamanda bir tür susuş oldu. Bilimin ve sanatın sosyalist bir açıdan ele alınması konusunda Sosyalist Aydınlanmacı bir çizgi izleyen yazarın yapıtlarında buluş ve keşifler, kuramsal temelde ayrıntılı bir biçimde ele alınmakta ve özgün önermelerle ortaya konulmaktadır. Bu yönüyle yazar, insanlığın çok boyutlu düşünce ve davranış kuramsallığına bir katkıda bulunma çabasıyla, halen edebiyatta insan gerçekliği olgusunu kurgusal düzeyde bilince taşıyarak eleştirel ve aydınlanmacı bir romanlaştırma ile bilim ve bilimsel düşünce alanında insanın varlık sorunu ile insansal süreçlerin beyinsel mekanizmaları üzerinde yoğunlaşmıştır. Cafer Tiryakı, Berfin Bahar'ın yazarıydı ve kitapları Berfin Yayınları tarafından yayımlanıyordu. Aşkın Kökeni, Berfin Yayınları, Nisan 2004, İstanbul. Anti İnsan, AsyaŞafak Yayınları, Eylül 2005, İstanbul. Maya, Berfin Yayınları, Aralık 2005, İstanbul. İnsan ve Uygarlık, Berfin Yayınları, Şubat 2012, İstanbul. Düşünce ve Davranış, Berfin Yayınları, Mart 2013, İstanbul.


Sergi, Naz Köktentürk ve Mustafa Bilge Satkın'ın birçok kez ziyaret ettikleri Afganistan coğrafyasına ait, burada yaşanan acılar ile yoğrularak son şeklini alan dinsel bir ritüel ve geleneksel bir oyunu inceleyerek, Afganistan halkının günlük yaşamından kesitler sunmaktadır. İslami ideolojiler sonucunda kadın, çador ile başlayıp burka ile devam eden, belki kefen beziyle de son bulacak olan süreçte örtünmeye, saklanmaya, görülmemeye mahkum edilip hiçe dönüştürülmektedir. Unutturulmaya çalışılan kadınların bu fotoğrafları, bize hiçliği estetik bir görünüm halinde göstermektedir. Tarihte, göçebe savaşçıların oynadığı buzkashi ise, verilen mücadele ile Afgan erkeklerinin savaşçı kimliklerini gösterdikleri geleneksel bir oyundur. Son 35 yıldır, savaş ve savaşın etkileri ile hala tankların, dikenli tellerin, canlı bombaların gölgesinde, günü kurtarmaya çalışarak yaşayan yarından ümidi olmayan insanların, kendilerini ifade edebildikleri, başka bir deyişle yaşamsal güç buldukları bir etkinliktir. Analyzing a traditional game and a religious ritual formed through the influence of suffering in the Afghanistan geography, the Burqa Buzkashi captures the instances of daily life in Afghanistan visited by the artists multiple times. Starting with the chador, continuing with the burqa, and perhaps ending with the cerecloth, Islamic ideologies create a process that sentences the woman to be covered, hidden, and unseen; a process that transforms the woman into nothing. Photos of women forced into being forgotten showcase an aesthetic imagery of the nothingness.


Gerçekliğin Kurgusu / Real Fiction Karma Sergi 12 Aralık 2015 30 Ocak 2016 ZEYNEP AKGÜN HAKAN ADA ŞAHİN DEMİR İLKE KUTLAY RECEP SERBEST SAYAT UŞAKLIGİL Açılış: 12 Aralık 2015, Cumartesi 17.00-20.00 Galleria Russo'nun İstanbul'daki yeni mekanı Russo Art Gallery İstanbul, İlk kez Türk ressamlara yer veriyor! Genç ressamların hazırladığı Gerçekliğin Kurgusu adlı karma sergiyi 12 Aralık 2015, Cumartesi günü sanatseverlere sunuyor. Russo Art Gallery İstanbul sanat danışmanı ve eleştirmeni sn. Prof. Dr. Marcus Graf'ın sergi hakkında ki düşünceleri; Günümüzde, Gerçeklik Denilen Bir Kurgu'da da görebileceğiniz gibi, çağdaş ressamlar kompleks ve parçalı anlık görüntüleri, bir an önce gerçekliğin öznel bir versiyonuna formüle etmek için çeşitli görüntülerle çalışırlar. Sergilenen resimlerin biçim ve içerik bakımından çok katmanlı karakterleri, her şeyin sabit bir akış içinde olduğu günümüz dünya görüşünün dağınık yapısına atıfta bulunur. Bu nedenle Gallery Russo'daki sanatçılar, bir gerçeklik, realizm ve bireyselcilik sentezine işaret eden heterojen nesnelerin, fikirlerin ve estetik anlayışlarının çatışmalarını formüle ederler. Görsel kültür araştırmacıları gibi, dünyamızı hızlandıran sınırsız görüntüler havuzunu inceleyerek dünyamızın durumunu incelerler. Aynı zamanda, her nesnellik ve mutlakiyet demode olduğu için, öznel yaklaşımlar aracılığıyla realizm ile çalışırlar ve gerçekliğimizin durumunu eleştirel olarak tartışan güçlü ikonların yanı sıra, bireysel olarak göz alıcı estetik anlayışları ve güzel resimler geliştirirler. Bu nedenle, Gerçeklik Denilen Bir Kurgu yalnızca harika resimlere sahip güçlü bir sergi değildir. Aynı zamanda genç sanatçıların çağdaş resmin kompleks durumunu yansıttığı, dünyamız üzerindeki yoğun görsel kültürünün etkisini analiz ettikleri ve mevcut gerçeklik oluşumlarımızın parçalı karakterini ortaya çıkardıkları bir platformdur. Bu özel sergiyi 30 Ocak 2016 tarihine kadar Russo Art Gallery İstanbul'da izleyebilirsiniz. 2014 yılının Kasım ayında İstanbul'da ilk İtalyan galeri olarak açılan Roma'nın tarihi galerisi Galleria Russo, Doğu ve Batı arasındaki karşılaşmanın bir sembolü olmaktan gurur duyuyor. Canlı ve kozmopolit İstanbul'un kalbi Beyoğlu'nun merkezi bölgesinde bulunan galeri, farklı kültürlerin buluşma noktası ve gelecekte önemli bir sanat ve kültür merkezi olmak istiyor. Sergi, Russo Art Gallery İstabul, Boğazkesen Cad. No: 21/A Tophane- İstanbul adresinde 30 Ocak 2016 tarihine kadar görülebilir.


Jacob de Baan'ın Dönüşüm başlıklı sergisi Pasajist'te 12 Aralık'a kadar izlenebilir. Küratörlüğünü Giorgio Caione'nin yaptığı sergi tasarım ve sanat birlikteliğine farklı bir yaklaşım sunuyor. Sürekli dönüşümün yaşandığı İstanbul ve serginin içeriğindeki dönüşüm temaları kesişiyor. Sergideki çalışmalarını İstanbul'da gerçekleştiren Baan ve Caione ile görüştük. Giorgio Caione: Jacob de Baan'ı bir sergi yapması düşüncesiyle PASAJ olarak mekanımıza davet ettik. Mahallemizle olan güçlü bağlantılarımızla üretim pratiğimizi sosyal odaklı sanat olarak tanımlayabiliriz. Böylelikle, Jacob'un tasarımlarını deneyimlerimizle ilişkilendirmeye çalıştık ve bu ilginç Dönüşüm konseptini bulduk. Jacob de Baan: Pasaj'ın kelime anlamı yolcu demek ve ben İstanbul'da kendimi yolcu gibi hissediyorum. Eşim ve ben 2 yıldır İstanbul'da yaşıyoruz. Temmuz'da ayrılacağız. Yani, 'Dönüşüm başlığı mesaja uyuyor. G. C.: Herkes bir dönüşüm içerisinde. Farklı mekanlar, ruh halleri, ışıklar... Jacob Amsterdam ve İstanbul arasında mekik dokuyan bir yolcu, ama herkes günlük yaşamında buna benzer tecrübeler ediniyor. Tarlabaşı dönüşüm için mükemmel bir yer: ilk olarak Yunanlılar, Ermeniler ve Yahudiler için memleket niteliğinde; sonrasında ise, Kürtler, Çingeneler, Anadolu göçmenleri ve şimdilere ise Suriyeli mülteciler. Bizim burada ilgilendiğimiz şey ise basit ama önemli ışık dönüşümleri gibi dönüşümleri daha geniş ve metoforik anlamda ilişkilendirmek. J. B.: Sergilediğim çoğu lamba İstanbul'da geliştirildi. Gizem Akat ile birlikte, İstanbul'daki doğal ışık hallerini anlamaktan, ilham panosu, taslaklar ve ilk prototip oluşturma gibi birçok adımdan geçerek son tasarıma ulaştık. Bu süreci sunumda da göstermeye çalıştım. G. C.: İstanbul bizim projemiz için mükemmel bir emsal. Daha çok Tarlabaşı bölgesine ve orada yaşayanlara odaklandık. Tarlabaşı sakinlerinin çoğu burada doğan insanlar değil ve muhtemelen de buradan taşınacaklar. Jacob'un lambaları, bir araya getirildiğinde lambayı oluşturan bağımsız parçalardan oluşuyor ve de pizza kutusu gibi yassı bir kutu içine paketlenip, İstanbul'lu insanlar gibi her an taşınmaya hazır hale geliyor. J. B.: Ben bir gezginim, Tarlabaşın'daki insanlar da gezgin, lambaların parçalarını yassı bir kutuda Amsterdam'daki stüdyom ile İstanbul arasında sürekli taşıyorum. Aslında, seyahat halindeki insanlar için son derece kullanışlı lambalar. G. C.: Etkinliğin tümü 3 parçadan oluşan emsalsiz bir organizma şeklinde tasarlandı: PASAJ Stüdyo'da sergi, PASAJ Tarlabaşı'nda sergi ve Tarlabaşı'nda yaşayan çocuklarla yaptığımız, çocukların düşünceleri ve hayallerinden yola çıkarak tasarladıkları 2 lamba atölyesi. Çocukların tasarladıkları lambalar üretilecek ve serginin son haftası sergilecek. J. B.: Sanat ve tasarım bir çok noktada ilişkili. Ben kendimi ortasında duruyor gibi hissediyorum. Tasarımın toplum üzerinde büyük etkisi var ve gümümüzün önemli bir sorunsalı. Ben ayni zamanda takım çalışmasına inanıyorum. Hem sanatçılarla hem de tasarımcılarla birlikte proje yapmaya bayılıyorum. 'ArtDesign' veya 'Sanaatasarım'! J. B.: Pasajla işbirliği yapmak büyük bir keyif. Benim için bir ev gibi. Her zaman yeniden döneceğim.


Galeri/Miz, portre alanında genç kuşak sanatçılar arasında en dikkat çeken isimlerden biri olan Kadir Akyol'un resim sergisine ev sahipliği yapıyor. Akyol'un Yeni Portreler/Yeni Yüzler isimli sergisi, yapıtlarında Pop Art'ın temel konularından biri olan kadın imgesini işleyen ressamın, bu imgenin alışıldık pop art sunumunda ezber bozan, kendine özgü renk oyunları ve fırça darbeleriyle yeniden hayat verdiği son portre çalışmalarından oluşuyor. 19 Aralık 2015 17 Ocak 2016 tarihleri arasında gerçekleşecek sergi, Galeri/Miz'de görülebilir. 2013 yılında Yılın Genç Ressamı seçilen Kadir Akyol, 1984 yılında Mardin'de doğdu. 2008 yılında Mersin Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümün'den mezun oldu. 2011 yılında Ankara Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Ana Sanat Dalı'nda yüksek lisans eğitimini tamamladı. Aynı yıl İspanya'da Universidad De Sevilla Faculttad De Bellas Artes'de ikinci master eğitimine başladı. Akyol halen burada Hacker Sanatı isimli tezine devam etmektedir. Kadir Akyol bugüne kadar, on kişisel sergi açtı ve yüzden fazla ulusal ve uluslararası etkinliğe katıldı. Ana uygulama mecrası resim olmakla birlikte, Akyol; video, enstalasyon ve performans gibi farklı mecralarda da üretimini sürdürmektedir.


18 Şubat-6 Mart 2016 tarihlerinde gerçekleştirilecek 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nden tüyolar gelmeye başladı. Yine iddialı bir programla sinemaseverlerin karşısına çıkacak olan! f İstanbul'un ilk sürprizi, Sight&Sound dergisinin 2015'in en iyi filmi seçtiği The Assassin/Suikastçı! Cannes'da gösterildiğinde festivalin en iyilerinden biri sayılan ve tartışmasız bir şekilde En İyi Yönetmen Ödülü'ne uzanan, en son geçtiğimiz hafta Sight&Sound dergisi tarafından 2015'in en iyi filmi seçilen The Assassin/Suikastçı, Türkiye'de ilk kez 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nde gösterilecek. Tayland Yeni Dalga sinemasının en önemli yönetmenlerinden Hsiao-Hsien Hou'nun Le Voyage du Balon Rouge/Kırmızı Balonun Yolculuğundan beri çektiği ilk film olan Suikastçı, 9. yüzyılda Çin'de geçiyor ve sevdiği adamı öldürmesi için görevlendirilen bir kadın suikastçının duygusal ikilemini konu alıyor. Hou'nun Three Times, Millenium Mambo gibi klasiklerinde de rol almış fetiş oyuncusu Qi Shu'yun başrolde olduğu film, şiirsel dili, incelikli görüntüleri ve yönetmenlik dehası anlatımıyla yılın en büyüleyici filmlerinden birine dönüşüyor. Mars Cinema Group ortaklığında yapılacak 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali, 18-28 Şubat 2016 tarihlerinde İstanbul'da, 3-6 Mart 2016 tarihlerinde ise Ankara ve İzmir'de gerçekleştirilecek.


Prof. Dr. İsmail Tunalı 21 Aralık 2015 tarihinde (92 yaşında) hayata veda etti. İsmail Tunalı'yı rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Tunalı için yarın Erenköy Galip Paşa Camisi'nde öğle vakti cenaze namazı kılınacak. Tunalı'nın cenazesi, Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verilecek. İsmail Tunalı, 1923 yılında Romanya Silistire'de doğdu. 1948 yılında İstanbul Üniversitesinde Felsefe Bölümünü bitiren Tunalı, Viyana Üniversitesinde felsefe, psikoloji, sanat tarihi doktorası yaptı ve felsefe profesörü oldu. 1959-1962 yılları arasında Erzurum Atatürk Üniversitesinin kuruluşunda öğretim üyesi olarak görev aldı. 1963-1974 yılları arasında da Gayri Menkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu Üyeliği yapan Tunalı, 1966'da Almanya Tübingen Üniversitesinde bir sömestr çalıştı ve konferanslar verdi. 1978-1984 yıllarında Viyana Üniversitesinde felsefe ve estetik dersleri veren Tunalı, 1984'te de Almanya Konstanz Üniversitesinde Aristoteles ve Wittgenstein hakkında seminerler düzenledi. 1987-1988 yıllarında da Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü görevini yürüttü. Tunalı, Türkiye'de İstanbul, Maltepe, Mimar Sinan, Yeditepe ve Marmara üniversitelerinde öğretim üyeliği görevinde bulundu.


Genç Ressam Nurdan İskender hayata veda etti. Nurdan İskender'i rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Genç Sanatçının Cenazesi pazar günü öğle namazından sonra Hopa Çamlıköy mezarlığına defnedilecektir. 1981 Trabzon doğumlu sanatçı Yeditepe Üniversitesi Plastik Sanatlar Bölümü mezunu. 'Sayısal Çokluk' adlı bir kişisel sergi açtı, birçok yarışma ve gurup sergilerinde yer aldı. Çeşitli dergilerde yazıları yayınlanan sanatçı, çalışmalarına bir sürede Londra'da devam etmiştir. Daha çok kolaj ağırlıklı çalışan sanatçı, çalışmalarında gerek gazete imajlarından, gerekse bizzat yaşadığı dünyadan yararlanıyor. Nurdan İskender için 'resim yapmak' bir diğer ifade aracı! Kavramların, hayatında çok büyük önemi olduğunu söyleyen sanatçı, kelimelerin ve renklerin plastik dilini kullanarak görsel ve düşünsel dünya arasında bağ kurmaya çalıştığını söylüyor. Tüm çalışmalarını yaşamıyla ilişkilendiren sanatçı, dünyayı parçalar halinde görüyor; gerek insan bedenini, gerekse diğer nesneleri fragmanlara ayırarak tuvale yapıştırıyor. Her bir parçanın bir hikayesi mevcut. 'Pembe Diyaloglar' adlı sergide ise; bir yıldan beri yaşadığı Londra'nın, bu farklı kültürel şehrin onda bıraktığı etkileri görmek mümkün. Şehirici, şehirdışı, ülke dışı yolculuklarda rastladığı olaylar, farklı İngiliz aile yapısı ve yaşayışı, İstanbul-Londra arası yolculuklar sonucu iki farklı kültürün onda bıraktığı etkiler ve L. Bourgeois'nin özellikle pembe tekstil çalışmaları onu çok etkilemiş ve bu serginin oluşmasında etken olmuş.


18 Aralık 2015 tarihinden itibaren Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kültür Sanat ve Kongre Merkezi sergi salonunda izleyiciyle buluşan Deniz Sağdıç'ın tin başlıklı sergisi, TİN serisinin üçüncü sergisi. tin kavramı ile ilgilenmeye 2013 yılının sonlarında başlayan sanatçı, antik dönemden bugüne sürekli gizemini koruyan, hakkında hep tartışılan ama üzerinde bir türlü fikir birliğine varılamayan, soyut bir kavram olan tin kavramını plastik dilin olanakları içinde sorguluyor. Sanatçıya göre sanat; tam da soyut olanın, bilinmeyenin sularında yüzen bir eylemlilik alanı. Deniz Sağdıç, üçüncü tin serisiyle, düşün dünyasının somutlaştıramadığı, çözemediği bir kavramı imge üzerinden tartışmaya açıyor ve izleyiciye yeni okumalar yapma imkanı sunuyor. Felsefe ile sanat arasındaki paralelliğe değinen sanatçı için resim yapmak neredeyse felsefe yapma eylemi ile özdeş. İnsan aklının şeyleri kavramsallaştırarak anlamlandırma sistematiğine karşın sanatçı aynı anlamlandırmayı renk, doku, ritm gibi sanat ögeleri kapsamında ele alıyor. Sanatçı, şeyleri resmetme isteği uyandıran temel itkinin anlam arayışında yattığını söylüyor. Deniz Sağdıç'ın kompozisyonlarındaki renk değerleri, ritm ve doku gibi ögelerin imgelerle olan ilişkisinin diyalektik bir akışkanlık içinde olduğunu görüyoruz. Her resminde farklı bir rengi temel alan sanatçı, ele aldığı rengin asgari derecede değiştirilmiş versiyonlarını, imgenin ve espasın oluşumuna katkıda bulunacak biçimde yaratmayı esas alıyor. Sağdıç, tinin, plastik algılardan yola çıkan zihinsel eylemlerle evirildiği yöne doğru yol almamızın önünü açıyor. Hatta sanatçı için resim yapma eylemi sadece bir aktarım ve yansıtmadan öte kendisini de deneyimlediği bir gösterim. İmge yoluyla düşünmek, anlam üretmek insana sonsuz özgürlük olanağı tanımaktadır. Deniz Sağdıç bu özgürlük olanağını hem kendi üretimlerinde kullanıyor hem de izleyiciye sayısız okuma kipleri üzerinden sunuyor. Sanatçının bağlı olabileceği tek düşünce, sanatın kendi ideolojisi. Başka ideolojilerin sanatını etkilemesine izin vermeyen Sağdıç, kavramların öncül olduğu, ayrıştırıcı sistematiklerin varlığını tartışmalı bulduğundan çoğu zaman bu tip yanıltıcı öngörülere neden olmamak için inisiyatifini 'tin'in kendisine fısıldadıklarından yana kullanmayı tercih ediyor. Deniz Sağdıç'ın Tin / Soul sergisi 18 Aralık 2015-18 Ocak 2016 tarihleri arasında Eskişehir Atatürk Kültür Sanat ve Kongre Merkezinde görülebilir.


Sizi günlük konularımızın dışına çıkarıp sanat dünyasına götüreceğim: Uluslararası sanat dünyasına... Ve orada Türkiye'nin, Picasso ile ilgili koca bir fırsatı, uluslararası büyük ikramiyeyi nasıl kaçırdığını, nasıl dünyanın tüm dikkatini üzerine çekme fırsatını yok ettiğini yine içim parçalanarak sizlere anlatacağım. Bu lafı espri olsun veya lafın gelişi diye söylemiyorum. Şöyle özetleyeyim: Son nefesimi verirken, bilincim yerindeyse, bu kaçan fırsatın yükünün acısını hala yüreğimin dibinde hissediyor olacağım. Yaşamla ilgili iki derin ağrılı teessür ve teessüfümden biri bu olacak. Şu anda Paris'e giderseniz, Grand Palais Müzesi'nde 29 Şubat'a kadar Picasso. mania isimli bir sergi var. Geçen hafta Uluslararası Sanat Dernekleri Dünya Başkanlığımla ilgili UNESCO görüşmeleri için Paris'teydim ve bu müthiş serginin kataloğunu oradan aldım. 338 sayfalık muhteşem bir yayın. Üç gün kaldığım Paris'teki zamanımın yarısı müzelerde geçti. İhtişam ve Sefalet: Fahişeliğin Görüntüleri sergisi, 16 Ocak'a kadar sürüyor. Harika bir sergi, ayrı bir yazının konusu. Sergide geniş bir zaman yelpazesine yayılan yüzlerce sanatçı var. Ve tabii 1850-1910 arasına yayılan nefis başyapıtlar. Theodore Chasseriau'dan Thomas Couture'e, Cezanne'dan Constantin Guys'a, Gustave Courbet'den Jean-Leon Gerome'a, Edgar Degas'dan, Toulouse-Lautrec'e, Manet'den Van Gogh'a, Maurice de Vlaminck'ten Kees Van Dongen'e onca tarihi sanatçı yer alıyor Musee d'Orsay'deki sergide. Demoiselles d'Avignon yani Avignonlu Bayanlar Matmazeller Picasso'nun 1907'de yaptığı en önemli resmi. Kim ne derse desin, Kübizm'in ve Modernizm'in önünü açan başyapıt. Amerikan kıtasındaki en değerli sanat eseri ve sahibi olan Museum of Modern Art'ın ne Mona Lisa ne de başka hiçbir yapıtla takas etmeyeceği bir 20. yüzyıl şaheseri. Katalan deha, bu yapıtı oluştururken, onu besleyen esin kaynakları arasında Cezanne'ın Yıkanan Kadınları, Matisse'in Mavi Çıplakı, Ingres'in Türk Hamamı ve bunların yanı sıra Michelangelo, Rubens ve El Greco gibi sanatçıların işleri vardı. Tabii o dönem Parisi'ni ve Avrupası'nı toptan etkileyen Afrika maskelerini unutmadan... Picasso'nun yapıp aylarca çözülemedi düşüncesiyle bir kenara bıraktığı yapıt, sanatçının tüm yakın çevresinin tepkisini de çekti. Matisse, resmi kaba şaka olarak görürken, Derain bir gün Picasso'nun resminin arkasında asılmış bulunacağını söylüyordu. Onca biriken negatif eleştirinin yanı sıra, Gertrud Stein ve Picasso'nun tacirlerinden Kahnweiler, resme biraz daha ilgi gösteren ender kişiler arasındaydı. Avangard yazar Gertrud Stein, yapıtın cinsel göndermeli libidinal gücünün farkındaydı. 19. yüzyılın ikinci yarısında Manet'nin Olympiası ve Kır Üzerinde Öğle Yemeği resmi, bugün anlamakta zorlanacağımız şekilde cinsellik üzerinden ağır bir ilgi yaratarak bir succes de scandale konusu olmuşlardı. Şimdi aynı hat üzerinden bu şok edici görüntülerle ve koltuk altlarını teşhir eden yarı komik yarı çirkin kadınlar da aynı tepkileri mi tetikleyecekti? Resmin konusu, insanların sandığı gibi Fransa'nın Avignon kentindeki değil, Barcelona'nın Avinyo sokağındaki fahişelerdi. Her ne kadar yapıtın Kübist bir yapıya sahip olmadığını beni ikna edemeyen savlarla dillendiren MoMa'nın müdürü William Rubin, bir de o sokakta bir genelev bulunmadığını iddia etse de... Modern sanatın bir numaralı işi, doğumunda işte böyle kaygan ve çamurlu bir zeminde karşılanmış oldu. İlk olarak, tabii ki, İstanbul Modern'e gittim. Sevgili Oya Eczacıbaşı çok heyecanlandı, beğendi lafı yetmez, beni sollayan bir sahiplenme gösterdi. Ben de çok mutlu oldum. Bir sonraki randevuya kadar ayrıldık. Bu arada kendisi temas edeceği yabancı müzeleri sayıyordu. Ama o anda ikimizin de hesaplayamadığı bir faktör vardı: Rosa Martinez. İstanbul Modern, o dönem bu İspanyol hanımefendinin küratörlüğünde yürüyordu. Projeyi kendisine açtıklarında neler olmuş olabileceğini adım adım biliyorum. Bizim Picasso hakkında böyle geniş bir sergi yapılacaksa, bunu neden ben yapmıyorum krizi, bir adım ötesinde bu pastayı kimseye yedirmemin yıkıcı egosantrizmine yenilince İstanbul Modern, eminim istemeye istemeye projeden vazgeçti. Müze henüz belki 1,5 yıl kadar önce kurulmuştu. Herhalde baş-küratörünün yetki alanına saygı duymak zorunda kaldı. Bu konuda en mazur gördüğüm kurum, bu nedenle İstanbul Modern. Gittiğim ikinci adres, Sabancı Müzesi'ydi. Nazan Ölçer hanımefendi beni her zamanki nezaketi ile karşıladı. O da projeye bayıldı. Paris'teki Picasso Müzesi'ndeki dostlarını gündeme getirdi. Tamam dedim kendi kendime: Tam yerine gelmişim. Ben tam heyecanla bir sonraki randevumuzu beklerken birden üzgün bir edayla bana bildirdi: Ama biz yalnız ölmüş sanatçıları sergileyebiliyoruz. Şaşkınlıktan küçük dilimi yuttuktan sonra hemen yanıtladım: Sevgili Nazan Hanım, hiç sorun değil, söz veriyorum size, açılışta bir makineli tüfek kapar, tüm katılımcıları hemen oracıkta rahmetli yaparım, sonra sergiyi rahat rahat gezebilir herkes. Kendisi gülünce, ben de ciddi havamı terk ettim ve dostça ayrıldık. Sabancı Müzesi, yıllarca bir çok hazır sergiyi batılı müzelerden ithal etmeyi sürdürdü: Dali, Joseph Beuys ve Öğrencileri, Rodin, Picasso, Miro, Anish Kapoor gibi. Neyse sonra Kapoor dışında Sabancı Üniversitesi'nde sanat okumuş genç sanatçılar da o müzede iş sergileyebildi. Neyse, Allah'tan artık kimse onları hala yaşıyorlar diye vurmaya mecbur kalmamış! Sıra üçüncü ve son kapıma gelmişti: Pera Müzesi. Özalp Birol Bey, ilk görüşmemizden itibaren projeyle ilgilendi. Belki Oya Hanım'ın gösterdiği büyük sahiplenmeyi göstermiyordu ama sonuçta üst üste yaptığımız görüşmelerle projeyi rayına oturttuk ve kabul etti. Gönül rahatlığıyla yazışmalarımı yapıyor, yurtdışı görüşmelerimi Avrupa'da sürdürüyordum. Serginin 2007 sonbaharında açılması kararlaştırılmıştı, tek fark olarak kendisi müzenin tek katını teklif ederken, ben iki katını rica ediyordum. Sonra 29 Ekim 2006 gecesi, açılışa bir yıl kala, aldığım bir bütçesizlik SMS'i ile o kapı da birden yüzüme kapandı. O akşam Fenerbahçe 1907, Kuruçeşme'de Savarona'da bir Cumhuriyet Balosu düzenlemişti. Tam frak giyinip kuşanıp o gece için evden çıkmak üzereyken telefonuma düşmüştü bu haber. Net 2,5 yıl süren çabalara son noktanın bir telefon mesajıyla konulduğunu görmek varmış kaderde. Pera Müzesi de, aynı şekilde batıdan hazır yapım sergiler ithalini sürdürdü: En moda anında yapılan bir graffiti sergisi dışında, Giacometti, Warhol, Picasso, Goya, Frida Kahlo, Chagall, Miro, Rembrandt, Dubuffet, Botero gibi risksiz garantili sergilerle devam etti yoluna. Bu yıl 10. yıllarını kutluyoruz, hayırlı olsun. Keşke aktiflerinde sanat dünyasının bu yıllarına yön veren O sergi de olsaydı! Her iki müzenin ortak noktası aslında belli idi: Neredeyse sıfır riskle bu işi götürmek! Kimsenin eleştiremeyeceği garantili sergiler yapmak! Batılıların veya üniversiteler veya başka kurumların sergilerini sunarak, müze yöneticilerinin kendi kariyerlerini korudukları bir dünya bu sanki... Sigortalı sanat anlayacağınız... Sıfır riskle alçaktan uçmakla eşdeğer bu! Sonuçta benim açımdan konu 100. Yılında Demoiselles olduğu için, 3 yıl önceden program yapan yabancı müzelere de gidemedim. Dosyayı, içime beton tıkayarak rafa kaldırdım. Picasso hakkında, etrafında, temalı, başka sanatçıların referanslarıyla oluşan sergiler geçmişte de tabii ki vardı. Ama tüm kıtalara yayılan, uluslararası dünya sanatçıları tarafından bu kadar geniş değerlendirmelerle, hele Demoiselles 100 Yaşında gibi bir çarpıcı başlıkla, sanatçının sanata en çok etkisi olmuş işinin yeniden keşfinin İstanbul'dan başlayacak büyük serüveni böylece suya düştü. Batı sanatını geçmişte hep yıllarca geriden izlemeye alışmış Türk sanat ortamında, bu açığın DNA'mıza geçmiş izleri herhalde bu proje gündeme gelirken ağır bastı. Böylece ne yazık ki Picasso. mania treni yeni geniş dönemine prestijini bir Türk müzesinden akıtmaya başlayarak çıkamadı. Sonuçta Türkler'e de yine alıştıkları gibi bu projeyi Paris veya Barcelona da izlemek düştü. Çağdaş Türk sanat ortamının gelişmekte olan ve sanat ortamına yeni giren ülkeler arasından sıyrılarak böyle bir projeye öncülük etmesi, yaşanamadı. Bu da ne yazık ki kolay kolay yerine konamayacak bir kayıp. 10 tane Picasso yok ve... zamanlama her şeydir, öyle değil mi? Bunun neden yaşanamadığına gelince... Bunun nedeni ortada. Proje doğarken, henüz Türk müzeleri, Türk sanat insanlarının olgunluk seviyesinde ve birikiminde değildi de ondan. Müzelerimiz yeni kurulmuştu. Fetüs konumundaydılar. Bizler gibi sert derili yoğun bir yaşanmışlıkları yoktu. Artısı ve eksisi ile feleğin çemberinden geçmemişlerdi. Aç kalmamışlardı. Gece yarısı heyecanla uyanıp bir çizim kağıdı aramamışlardı. İmkansızlıkları rüyalara dönüştürüp, ödünç boyalarla bir dünya oluşturma çabaları olmamıştı. Özgüvenleri, vurucu hamleler yapmaya müsait değildi. Bu kararı alırsak, John ne der, Helmut ne der, acaba doğruyu yapıyor muyuz? sorusu bilinç altlarına egemendi. Merak ediyorum, Türk müzeleri arasında ülke olarak uğradığımız zararları görüp pişman olan var mı? Bundan sonra bu hatanın tekrarlanmaması için en önemli konu, müzelerimizin genelinin, özellikle Sabancı ve Pera müzelerini, güzel ve eğitici sergileri yurda getirmiş olmalarından dolayı samimi olarak kutlasak da, temennimiz artık sergi ithali kolaycılığından çıkmaları. Ayrıca Türk sanat insanlarına duydukları güvensizlik, batıya göbekten bağımlılık gibi sendromlarını aşmaları lazım. Bu yabancılar her şeyi en iyi bilir sendromu bu... Adamlar yapmış ya şeklinde gelişen 20. yüzyıl ortasından sarkan ve biraz hayranlık ötesi kompleks yansıtan tavır artık çöpü boylamalı. Her yapıta ve fikre hayranlık duyabiliriz, ama taşıdığı pasaport, bunu belirlemez. Bu bir İzmirli veya Madagaskar çıkışlı pasaport da olabilir. Konu dünya sanat ortamında batılı isimleri ve yönettikleri kurumları, sahip oldukları sanatçıları, tek kriter olarak görmemek. Yazık ki yıllarca batılı sanat akımlarını 20-30 yıl geriden takip eden sanat ortamımız, bu sefer bazı virajlarda bizim 10 yıl ileri gitmiş olabileceğimize inanamadığından kendisine yapılan tekliflere karşı başını kuma gömmeyi tercih etti. Sanat ortamımızda son birkaç yılda giderek artan koleksiyonerlerimizin bir kısmının muzdarip olduğu yalnız batı sanatı alma hastalığı da, bu sendromun farklı bir ağır yansıması... Bu konu da gerçekten traji-komik bir virüs gibi Türk alıcılarını son yıllarda kemiren bir hastalık. Bu acınası tavır da ayrı bir yazı konumuzu oluşturacak.


Marcel Duchamp elbette bir Fransız vatandaşı ama aslında tam bir Amerikan sanatçısı. Birinci Dünya Savaşı sırasında sözüm ona kızıp terk ettiği vatanı Fransa ise bir tür onun taşına toprağına havasına tutkun olduğu taşradaki eskimiş köyü. Aynı köyünü, obasını eski kafalı bulup da artık orada yaşanmaz düşüncesine kapılmıştı. Bu yüzden de kendini ancak Amerika'da var edebileceğine inandı ve oraya gitti. Oysa onun gittiği ABD, o sıralarda tam da bir sonradan görmeydi. Modern Avrupa uygarlığı, sanatı, kültürü karşısında aşırı ezikti. Birçok Amerikalı yazarın, sanatçının ve entelektüel ile sosyetenin Paris'i bir tür Kabe belleyip o dünya merkezine sık sık sanat ve kültür seferleri düzenlemeleri bu nedenleydi. Hatta durumu iyi olanlar ile hayallerinin peşinden gitme cesareti olanlardan çoğu, Duchamp'ın aksine onun terk ettiği Paris'te yaşamayı seçmişlerdi. Doğrudur; modernite tıkanmıştır, şaşkındır ve temel insani, toplumsal, ideolojik, sanatsal, kültürel iddialarını önemli ölçüde kaybetmeye başlamıştır. Başlangıçta alabildiğine masum ve tehlikesiz gibi görünen bu idealize edilmiş aşırılaştırılmış kültürel iddialar neoliberal küreselleşmeyle birlikte giderek bir büyük kültürel hezeyana evrilecektir. Bana kalırsa, bugünden bakıldığında aslında her ne kadar ikisi de pek masum kalsalar da bu topyekun ideolojik ve kültürel kırılmanın, iflah olmaz hezeyanın asıl müsebbibi, elebaşısı olarak kabul edilmesi gereken Dada'cılar ile özellikle de ilklerden sayılan Alman sanatçı Kurt Schwitters'dan çok sonra ki kurnaz ve fırsatçı Dadacı Marcel Duchamp'tır. Siz istediğiniz kadar itiraz edin, ne çare ki neo liberal sanat ve kültür dininin atanmış görevlileri sözde peygamberleri öyle düşünmüyorlar. Geçtiğimiz yıllarda İngiliz Daily Telegraph gazetesi dünya sanatına yön veren 500 önemli isme, Sizce son 100 yılın en önemli, en etkili sanat yapıtı hangisidir? diye sordu, ankete katılanların yüzde 67'si Marcel Duchamp'ın pisuarını birinci sıraya koydular. Her şey aslında daha Birinci Dünya Savaşı sırasında başladı. 1917'de birbiriyle hiç bir ilintisi yokmuş gibi görünen iki kritik tarihsel durum gerçekleşti: Rusya'da Ekim Devrimi oldu. Marchel Duchamp New York'da R. Mutt isimli bir nalburdan -sonradan fason olduğu anlaşılan- beyaz porselen bir pisuar satın aldı ve üzerine -sanki sanatçısı oymuş gibi imza yerine- nalburun ismini de yazıp New York Bağımsız Sanatçılar Derneği'nin geleneksel yıllık sergisine gönderdi. İşin ilginci, sergi organizasyonunda Duchamp'ın kendisi de yer almaktaydı ve R. Mutt'un sözde eseri pisuar sert tartışmalara yol açıp sonunda oy çokluğuyla sergiden çıkarıldı. Duchamp'ın tasarladığı, aradığı şey de bu durumdu. Pisuarını kaptığı gibi dostu fotoğraf sanatçısı Alfred Stieglitz'e götürdü ve fotoğrafını çektirip sözüm ona bir ideolojik karşı tartışma kampanyası başlattı. Sonra da o dünya sanatına yön veren 500 ismin en önemli, en etkili sanat yapıtı seçtikleri pisuarı götürüp yine derneğin döküntüleri arasına yeniden bıraktı. Duchamp'ın ustaca kurguladığı, umduğu bu kurnaz organizasyon, gerçekten de sanat tarihinin başka bir yöne doğru çevrilmesine yol açacaktı. Fakat aslında bu durum daha baştan kendisini de aşacak bir oyundu ve nihayet öyle de oldu. Kendisini de aşan dememin nedeni, aslında Duchamp'ın niyeti, dönemin egemen sanat anlayışına bir tepkiden, protestodan belki de başlangıçta sadece bir fikirden ibaretti. Yoksa pisuarın gerçekten de bir sanat yapıtı olduğuna kendisi de hiçbir zaman inanmamıştı. Fakat sonradan iş iyice zıvanadan çıkacaktı. 1920'li yıllarda savaş sona erdiğinde Paris'te aralarında Andre Breton ve Louis Aragon'un da bulunduğu Üst Gerçekçi'ler modernitenin kutsal değerlerine yönelik bir ideolojik-kültürel saldırı başlattılar. Bunun için de bir dizi Üst Gerçekçi sanatsal, kültürel eylem düzenlediler. Almanya'da ise daha ideolojik bir karşı çıkış gerçekleşti. Tümü de Marksist düşünürlerden oluşanların öncülük ettikleri ünlü Frankfurt Okulu kuruldu. Bu iki masum doğal tepki girişimi giderek Avrupalı entelektüeller ile sanatçılar arasında derin bir kırılmaya ve krize yol açtı. Birinci Dünya Savaşı trajedisi moderniteye olan inançlarını, tutkularını ve güvenlerini yerle bir etmişti çünkü. Kapitalist emperyalizmin kanlı yüzüne duyulan bu haklı öfke giderek her yana savrulabilecek bir aydınlanma karşıtlığına dönüşecek, şaşkın bir uyurgezerliğe evrilecektir. Duchamp'ın Pisuarıyla Ekim Devrimi'nin trajik ilişkisi de bu noktada ortaya çıkacaktı. Şimdi tam da bu noktada pisuar neyse de çiş de nereden çıktı diyebilirsiniz. Fakat Duchamp gibi ben de bir tür ironi yapma hakkımı kullanıyorum. Sanırım çiş kavramını bir tür mecazi anlamda kullandığımı herhalde sizler de fark ediyor olmasınız? Çünkü sıradan bir pisuarın daha baştan bir dünya devrimi imgesinin belirdiği bir süreçte sanat yapıtı gibi sunulması gerçekten de sonrası sürecin -tam anlamıyla- içine edecektir. Böylece avangard sanatın da avangardlığın krizi de daha doğduğu an başlamış oldu. Kavramsal sanatın piri olarak kabul edilen Duchamp kavramların, sözcüklerin alabildiğine tehlikeli olduğunu söylemişti. Oysa yapım nesnelerin ve formların da onlardan geri kalır yanları yoktu. Duchamp kendince modern sanata, kültüre karşı bir espri yapmak istemişti sadece, ama konjüktrel olarak dünya başka bir siyasi iklime doğru evrilmeye geçtiği koşullarda iklimin soğuk cephesinde aşırı ciddiye alındı. Bir sanat olarak esprisi sonradan giderek etrafı kirleten bir çişe dönüştü açık açık. Birinci Dünya Savaşıyla birlikte dünya sanatının kalbi teklemeye başlamıştı. Çünkü modernleşme, aydınlanma iddialarında ideolojik umutsuzluk, yorgunluk ve bir büyük kırılma gerçekleşmişti. Bu nedenle de 20. yüzyılın ilk çeyreği ile son çeyreği arasında ise onların yerlerine tamamıyla bambaşka değerler üzerine kurulu bir başkasının kalbi nakledildi. Kimin kalbi derseniz karşınıza neoliberal yeni dünya düzeni ile onun idieolojik tezahürü olan postmodernizm çıkacaktır. Zaten Duchamp da, hem Birinci Savaşına hem de çalışmalarına Fransız sanat çevrelerinin yeterli ilgi ve anlayış göstermemelerine kızıp kapağı ABD'ye atacaktı. Düşündüğü gibi de olur. Orada birden ciddiye alınıp ünlenecek, kendisine seçkin bir yer edinecektir. Öyle ki CIA fonlarıyla desteklenen ünlü Guggenheim Müzesinin görünen sahibi Peggy Guggenheim'in hem sevgilisi, hem de sanat danışmanı olarak belirleyicilik mertebesine kadar yükselecektir. Ölmeden iki yıl önce 1966 yılında kendisiyle yapılmış bir söyleşi de o sırada söyleyecek bir şeyi olmadığı, elinde hiçbir yeni fikir bulunmadığı için pisuar türü bir çalışma yaptığını itiraf edecekti. Ayrıca amacının kesinlikle öyle ready-made falan gibi bir ekol yaratmak olmadığını hatta buna karşı olduğunu da ısrarla belirtmişti. Fakat o yine de o ilk fail pisuarın nereye kaybolduğu bilinmediği için daha sonraki yıllarda talep üzerine Stieglitz'in çekmiş olduğu fotoğrafa bakılarak üretilmiş ondan fazla onaylı kopyasını müzelere milyon dolarlara satmaktan da geri durmayacaktı. Duchamp'ın kendi gitti çişi kaldı yadigar. Pisuar da gitti, çünkü o asıl tarihsel pisuar kayıp ve ve muhtemel ki bir çöplüğe atıldı ve doğal olarak hala bulunamadı bile. İnsanlar da son yüzyılın en önemli ve etkili sanat yapıtı işte o diye imitasyonlarına bakıyorlar sanat eseri sanarak. İronik bir durum: Çünkü hazır nesne denilen şey bile artık hazır değil, sonradan yapma. Fakat 1990'lı yıllarda bir başka ironik şey daha oldu. Duchamp'ın hemşehrisi Fransız performans sanatçısı Nimes çağdaş Sanatlar Müzesinde sergilenen üç milyon dolar değerinde gösterilen pisuarının içine işeyerek performans yaptı ve müzeyle mahkemelik oldu. Sanatçı mahkemede pisuarı yapay yaratılan bu ikonik statüsünden kurtarıp, asli görevine iade ettim diyerek kendini savundu fakat yine de 14.352 euro veza yemekten kurtulamadı. Sanatsal ve kültürel olarak insanlığa cezası ise çok daha pahalıya patladı. Yves Klein soyut resimler yapan bir anne ile figüratif resimler yapan bir babanın çocuğu olarak Fransa'nın güneyinde Nice'de doğmuştu. Anne-babası Paris'te, kendisi ise Nice'te anneannesiyle büyümüştü. Çoğu çocuk gibi o da gelecekte ne yaparsa yapsın daha başından itibaren mutlaka ünlü ve büyük biri olmasının kaçınılmaz olduğuna inanmıştı ya da öyle yetiştirilmişti. Bir gün yeni yetme iki arkadaşıyla birlikte deniz kıyısında dolaşırlarken, dünyayı hayali olarak kendi aralarında bölüşürler. Birisi bitkilerin, ötekisi hayvanların tanrısı olmayı seçerlerken Kein ise kafalarının üzerindeki gökyüzünün tanrısı olmayı seçer. Git gel yaşı ilerledikçe gökyüzü krallığının gerçekten de kendisine ait olduğunu iddia etmeye başlar. Fakat o bu krallığını resimden, sanattan çok ruhsal psişik bir alana ve Uzakdoğu sporlarına yoğunlaşarak kurmak niyetindedir. 1950'lerin başlarında Paris'e yerleşir. -Müzik bilmediği halde- önce Monoton Sessizlik Senfonisi adlı tek notadan oluşan sözde bir beste yapar ve bunu büyük bir şamatayla çevresine empoze etmeye girişir. Fakat heyhat, başarısızdır. Vazgeçip judo sporuna kafayı takar. İleri düzeyde judo eğitimi almak üzere kalkıp Japonya'ya gider. Orada ustalık derecesine kadar yükselip siyah kuşak derecesi bile alır. Bununla da yetinmez, Judo ile ilgili bir iki kitap yazar. Önde gelen savaş sanatları uzmanlarından biri olarak tanınacağını umarak Fransa'ya geri döner. Fakat Fransız Judo Birliği kendisinin Japonya'dan aldığı siyah kuşak derecesini kabul etmez. O da bu duruma kızarak -annesinin de yönlendirmesiyle- o ana kadar pek ilgi duymadığı anne baba mesleği olarak gördüğü ressamlık alanına girmeye karar verir. Renk algısı konusunda araştırmalar yapan mimar kız arkadaşının teşviki ve fikri yardımlarıyla çalışmaya başlar. Onun da etkisiyle bir renk seçip -kendisi inkar etse de- Rus Avangartları Malevich ve Rodchenko ile Polanyalı ressam Strzeminski'nin resimlerine özenerek tuvallerini monokrom olarak düz bir biçimde boyar. Birden bir ressam olarak ünlü olmaya karar verir ve bütün çalışmalarını ve ilişkilerini bu iddiası üzerine kurmaya girişir. Mantığı alabildiğine basittir: yazı gelirse kazanırsın, tura gelirse kaybedersin! Çok geçmeden bu çalışmalarını Monokrom Propozisyonlaradıyla büyük ve şaşalı bir sergide gösterir. O artık ünlü olma yolanda iddialı bir ressamdır. Öyle ki çok geçmeden 1961 yılında ilk retrospektifini Almanya'da gerçekleştirecektir. Nihayet, çok geçmeden ünlü olmakta da gecikmeyecektir. O da Duchamp gibi Fransa'nın darlaşmış kafasından şikayetçidir. 1958'de ABD başkanı Eisenhower'a bir mektup yazarak, Fransız Hükümeti'ni devirmesini ve Fransız halkının düşüncelerini değiştirip dönüştürmesini ve böylece kendisinin Mavi Devriminin başarıya ulaştırılmasında kendisine yardımcı olunmasını rica eder. Ölü tüccar kavramı ile Yves Klein ismini yan yana getiren Belçikalı profesör, modern ve çağdaş sanat eleştirmeni Thierry de Duve. Kimileri Klein'ı göklere çıkarıp kendisini Boşluğun Fatihi olarak görse de Duve için o sadece ölü bir tüccardır. Çünkü ona kalırsa Klein sanat adına ne yaptıysa birer şovdan ve paradan başka bir şey değildir. Toplasan on yıllık bir süreye bile ulaşmayan sanat yapma sürecinin özü de zaten neredeyse tümüyle bunlar üzerine inşadan ibarettir. Döneminde de, sonradan da Klein genellikle bir şarlatan, provokatör, megolomani ve umutsuzluk arasında gidip gelen çılgın bir narsist olarak görüldü. Sürekli ünlü bir sanatçı pozu vermeye ve bunu sanat pazarına yerleştirmeye çalıştı ve boşluğu sergileyip onu bile satmaya girişti. İronik gelebilir ama Klein zamanla artık resim bile yapmaz. Hatta sadece organize ile uğraşan bir sözde ressama dönüşür. Fakat ününü paraya çevirmekten de asla vazgeçmez. Yine çevresinin iddiasına göre resim tarihine elle tutulur tek katkısı, pigmentin asıl karakterini, özünü kaybetmeden olduğu gibi saf olarak kullanılmasının bile sanat için yeterli olabileceğini kabul ettirmiş olmasıdır. Ne söylenirse söylensin gerçekten de Klein daha çocukluğundan itibaren hep şımarık bir şovmenlik dürtüsü içerisinde oldu. Hemen her gösterisi -judo da dahil- önemli ölçüde birer şamata estetiği üzerine kuruluydu. Bir gün bir galeriyi nalburdan aldığı beyaz bir boya ile boyattı ve serginin bu boş galerinin bizzat kendisi olduğunu iddia etti. Sergi açılışı ya da sergi diye çıplak canlı modelleri boyayıp onları yere serili tuvaller üzerinde yuvarlayarak resim yapılışını başka bir şova dönüştürdü ve o şovu sergiledi. Kendisini uçarken, ölürken, mezarında vb. fotoğraflatıp ısrarla alabildiğine duygusal, trajik bir gösteriye çevirdi. 1960'ta sahte bir gazete yayınladı. 1962'de hiçbir zaman yapmadığı ve var olmayan sözde sanat eserlerinin sertifikalarını sattı. Bir yatırımcı değildi ama sürekli olarak sanat üzerinden parasal, yatırımsal eylemler planladı. Anlatılanlara göre, aynı basit boyamayla birkaç tane tuvali birden boyayıp her birini da farklı farklı fiyatla satışa sunup bunun kutsal gerekçelerini açıklamaya çalıştı. Zaman zaman para yerine altın, gümüş, hisse senedi vb istedi. Sonunda düşündüğü gibi gökyüzünün değil ama bilumum performans sanatçılarının kralı oldu. Paris'te turuncu rengin dışavurumuyla ilgili bir karma sergiye katılımı, sergi jürisi tarafından tek bir renkle resim olamayacağı gerekçesiyle reddedilince zıvanadan çıktı. Gitti, turuncunun değil ama doğrudan ulturamarinvari bir renk olarak pigmentin Uluslararası Klein Mavisi adıyla patentini satın aldı ve bunu da öldükten sonra kullansınlar diye miras olarak arkadaşlarına devretti. Paris'te benim en önemli eserim dediği mavi gökyüzüne içi helyum gazı doldurulmuş 1001 balon uçurdu. Kendisinden önce Duchamp Paris'in havasını bir medikal ampül içerisine doldurarak sanat iddiası ile New York'a taşımıştı. Yves Klein ise sadece hava ile yetinmeyip gökyüzü boşluğunu ve rengini satışa çıkaracaktı. Kendisinin izinden yürüyen Manzoni de aynı havayı balonlara doldurup satışa sunacaktı ve bu da karşılık bulacaktı. Açık, Klein'ın sanatı da, sanata dair fikirlerinin çoğu da tam bir saçmalama. Fakat yine da Klein bu etkili saçmalama şovları ile çağdaş Batı sanatının mecrasını değiştirdi. Saçmanın, sanat olarak algılanmasında önemli bir rolü oldu. Bizlere de onun üzerine böylesi olumlu olumsuz konuşup yazmak düştü. Manzoni, bu çok özel 90 kutu konservenin her edisyonunun satış fiyatını 30 gram altınla eşdeğer olacak biçimde belirledi ve Milano'daki bir galeride açtığı sergiyle satışa sundu. Yapılan hesaplara göre 1961 yılının değerlerine göre 30 gram altın o günlerde yaklaşık olarak 37 dolar ediyormuş. Yine konunun uzmanları günümüzde 30 gram altın 1500 dolar bile etmezken, bu ünlü Manzoni konservesinin bir kutusunun piyasa değeri çeyrek milyon doları çoktan aşmışmış. Nihayet 2008 yılı Sotheby's müzayedesinde bir kutusu 400 bin dolara alıcı bulmuş. Manzoni kutuların dört yıl sonra açılmasını önermişti ama hiç kimse açmadı. Ta ki 1989 yılında kadar. Fransız sanatçı Bernard Bazile o yıl özgün bir Manzoni konservesi kutusunu açarak 'Boite ouverte de Piero Manzoni' performasyonu ile Manzoni'nin bu kutunun içine başka küçük bir kutucuk daha yerleştirmiş olduğunu ortaya çıkaracaktır. Manzoni, günümüz Batı Sanat Tarihinde bu pek ünlü eseriyle hatırlanıp yad ediliyor artık. Çünkü 30 yıllık kısacık ömrünün ve kısa sanat macerasının hatırlanabilir tek anlamı ve kanıtı bu 90 kutu bok ne yazık ki? Diğer yaptıklarını konunun uzmanları dışında kimseler hatırlamıyor bile. Yazılanların yalancısıyım: Manzoni bu sanat eseri konservelerini sözüm ona kendi çalışmalarını daha başından itibaren bir bok değil diye küçümseyen babasına nazire olsun diye yine babasına ait konserve fabrikasında özel olarak hazırlamışmış. Dünya anlamış ama: 004 numaralı kutu şu anda İngiltere'de Tate Modern koleksiyonunda. İsteyen gidip görebilir, sanat ve kültür birikimini geliştirebilir. Bu kadarı bile kendisini çoğu sözde aklı başında sanat düşünürü ve tarihçi için 21. yüzyıl sanatının öncü sanatçılarından biri olarak tanımlaya yetmiş de artmış bile. Şimdi Manzoni de nerden çıktı demeyin sakın. Herhalde bir bildiğim var? Bu tarihsel, kültürel ironi aynı zamanda bir tarihsel, kültürel hezeyan ve sanat denilen şey elbette buradan da çıkar. Ama ben buradan çıkarak başka bir şeyler söylemeye çalışıyorum sadece. Manzoni, Hitler, Mussolini ve Franco ile İkinci Dünya Savaşı felaketlerinin yaşandığı ve milyonlarca insanın hayatını kaybettiği Avrupa'da 1933-63 yılları arasında yaşamıştı. Bu yıllar, Avrupa için -birçok anlamda- İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki en çalkantılı yıllardır. Avrupa daha Birinci Dünya Savaşıyla artık burjuva demokratik aydınlanma devrimini gerçekleştirmiş olan devrimci Avrupa olmaktan çoktan çıkmış ikinci savaşla birlikteyse hezeyanlar içinde debelenmeye, Kültürel Soğuk Savaşının ideolojik saldırganlığına teslim olup Atlantik ötesine savrulmaya geçmiş başka bir Avrupadır artık. İki dünya savaşı koca aydınlanmacı kültürel kıtayı sadece yakıp yıkmakla kalmamış aynı zamanda aklını, ferasetini, kültürünü de darmadağın etmiştir. Kendi demokratik, insani toplumsal, kültürel geçmişini inkar etmekle kalmamış aynı zamanda düşünsel, sanatsal ve kültürel olarak da bir büyük hezeyana sürüklemiştir. Günümüzde çağdaşlık adına sürekli göklere çıkarılan, bir tür bir ikon kırıcı melek olarak sunulan Duchamp'ın pisuar eylemi ve arkasından binlerce müridinin binlerce sözde pisuar sanatı üretimi bir dizi benzer hezeyana yol açmıştır. Bir tür küresel postmodern virüsler, saçmalıklar, kültürel vesayetler ve hezeyanlar çağıdır artık o dönem. Üretmiş olduğu bok konservelerini sanat eseri diye imzalayıp satarak paye edinen Manzoni işte o hezeyan döneminin en tipik ismidir. Art marketing jargonuyla söylersek: en ünlü markası yani. 1989 yılında Fransız sanatçısı Bernard Bazile özgün bir Manzoni konserve kutusunu açarak bu tarihsel, kültürel kokuya karşı gerçekleştirdiği 'Boite ouverte de Piero Manzoni' çalışmasıyla, Manzoni'nin bu kutu içine başka küçük bir kutucuk yerleştirmiş olduğunu ortaya çıkaracaktır. 1985'lerde Alman sanatçılar Beuys, Kiefer, İtalyan Cucchi, Yunan Kounelis ile İsviçreli sanat tarihçi Amman'ın bir araya gelerek bu kokusu ayyuka çıkmış hezeyan ruhunu tartışmaya açmaları ve ünlü tartışma metinleri Bir Katedral İnşa Etmek kitabı da bunun sonucudur aslında. Fakat bilindiği üzere sonradan bu tür karşı çıkışlar, sağlam akıllar da para ve ün peşinde ya teslim oldular ya da aynı kervana dahil oldular. Alman sanatçı Kurt Schwitters ilk Dada'cılardandı. Sanatçının tükürdüğü şeyin bile sanat olduğunu öne sürmüştü. Gazete kağıtları, etiketler, tren biletleri, iplikler, kırık tahta parçaları vb. gibi atık malzemelerden kolajlar ve konstrüksiyonlar yapmıştı. Onlar da ilklerdendi ve sonradan 20. Yüzyılın ilerleyen yıllarında yaygınlaşacak olan enstalasyon sanatının yolunu açacaktı. Duchamp daha da ileri giderek her nesnenin kendisinin bile tek başına sanat olabileceğini iddia etmişti. Beuys da yapmaya girişen herkesin sanatçı olabileceği fetvasını vermişti. Klein ve onun zengin çocuğu müridi İtalyan Pier Manzoni de onların peşi sıra inançla yürümüşlerdi. İsminde ikinci bir isim daha bulunan 1963 doğumlu İngiliz sanatçı Tracey Emin ise şeyi üzerinden bir sanat dünyası kurmuş, kurduğunu da yine şeyi üzerinden inşa ederek onun marifetleri üzerinden de sanat piyasasından payına düşeni alıp şöhret olmuş, milyonlarca dolar para kazanarak ihya olmuş bir kimliktir. Diğerleri artık yaşamıyorlar ama Emin hala dünyada. Tracey Emin daha başından itibaren kadınlığının en tipik, asıl öz cinsel organı üzerinden ikili oyunlar kurarak bir yandan acılar, trajik duyumlar çektiğinden dem vurup sözüm ona sanatının merkezinin bu acı duyum olduğunu iddia ederek dikkat çekmiş, bir yandan da kişisel cinsel arzusu ve zevkinin nimetleriyle kendi dünyevi cennetini kurmuştur. Çünkü aradığı şöhreti ve parayı da bu iki yanlı çalışan, işleyen şeyi üzerinden edinecektir. O da ışığı gördü ve daha magazinel bir enstalasyon sanatçısı oldu. Emin 1963 yılında Londra'da Kıbrıslı Türk bir baba ile İngiliz bir annenin kızı olarak doğdu. Maidstone Sanat Koleji ve Londra'daki Kraliyet Sanat Akademisi'nde moda, sanat ve ardından da felsefe eğitimi gördü. 13 yaşındayken tecavüze uğrayıp o yaşta kritik bir kürtaj travması yaşadı. Fakat o zamanla bu travmasını şöhret olmak için ustaca kullanarak bir yaşam zenginliğine dönüştürmeyi iyi becerdi. Bir yandan çağının, cinsel travma duyumunun ressamı Edvard Munch olmaya fakat diğer yandan da aşırı cinsellik yüklü genç bir çağdaş Egon Schiele olmaya girişti. Hem Munch'un cinsel acı travmasını iyi kullandı, hem de iri göğüsleri ve tasarlanmış yarı çıplak mahrem görüntüleriyle kadınsı cinsel dürtüsünün cazibesini teşhir ederek imajını aşırı körükledi. Sanatın sınırlarını aşırı zorlayarak hatta dışına çıkarak teşhirci bir biçim ve söylemle magazinsel pornografik kışkırtıcılığı sanatının merkezine oturttu. Bir tür cinsel istismarcı olmaktan da hiç kaçınmadı. Aksine aşırı abartıp çıkarcı bir biçimde sonuna kadar tepe tepe kullandı. Bu bağlamda Duchamp, Klein, Manzoni ile Andy Warhol vd başka bir şeylerini kullanmışlardı, o da onların izlerinden giderek şeyinden çok marifetler çıkarmasını iyi bildi. Daha 30'lu yaşlarında ve daha doğru dürüst bir sanat etkinliğinde bile bulunmamışken adına bir vakıf kurup kendine ait bir sözde Müzeye bile sahip oldu. 1990'ların başında krize girip tüm çalışmalarını yaktı. Arkadaşlarından 10'ar pound para toplayıp kendisini yeniden toparladı. Kendi söylemiyle bir tür bir gün hiç göğsü yokken ertesi gün dünyanın en büyük memelerine sahip oldu. Söylenip yazılanlara göre başta yaşadığı Margate olmak üzere tanıdığı erkeklerin yarısıyla cinsel ilişkiye girdi ve bunların birçoğunu sanatına hem malzeme yaptı, hem de alıcı ve sponsor. 1997'de The Tent olarak da bilinen ve bezine erkek isimleri işlenmiş bir kamp çadırından oluşan çalışmasını 1963-1995 Yılları Arasında Yattığım Herkes ismiyle Londra Kraliyet Akademisi'nde Charles Saatchi'nin düzenlediği Sensation sergisinde sergiledi. Sergilediği şey söz konusu o yıllar arasında ilişki yaşadığı erkeklerin isimlerinin çadırın bezine nakışla işlenmesiyle oluşturulmuş sıradan bir enstalasyondu. Yani bir bakıma sadece bir ifşa, teşhircilik ve kullanmaydı aslında. Çadırın bezinde 100'den fazla isim bulunmaktaydı. Bir günah çıkarma ya da ifşacısı sanatçı kimliğiyle magazin dünyasının tam aradığı bir şeydi. Fakat asıl sansasyonel şovunu bu sözde eserinin de tartışmasının yapıldığı bir TV canlı yayınına zil zurna sarhoş çıkarak ve daha da rezilce savunarak yapacaktı. İki yıl sonra da asıl sansasyon yaratacak olan ise halen Tate Modern'de sergilenen My Bed isimli bizzat cinsel maceralarının geçtiği kendi dağınık yatağı olacaktı. Üstelik de bütün suç ve günah delilleriyle birlikte: boş votka şişeleri, içki bardakları, sigara izmaritleri, kullanılmış prezervatifler, kadın pedleri, tamponlar, kendi iç çamaşırları, kanlı külotları, kaymış, buruşmuş çarşaflı bir yatak, yastıklar ve yorgan vb. Yatak, Turner Ödülü'ne aday gösterilmiş fakat ödülü bir başkası kapmış, ancak Emin planlamış olduğu gibi oradan şöhret olarak çıkacaktı. Şak şakçı suç ortakları medya ve sözde sanat yazarları, pazarlamacıları külotlarındaki kan lekelerini sanatçının yüreğinden akan kan olarak lanse edip reklamcı, koleksiyoncu Charles Saatçi'nin Emin'in markalaşması projesini destekleyeceklerdir. Nihayet, bu kirli, suç ortaklığının delilleri listeli dağınık yatak, reklamcıların reklamcısı, pazarlamacı Saatchi tarafından önce 150.000 dolara satın alınacak, sonradan o da Alman bir iş adamına 5 milyon dolara yakın bir fiyata satılıp paraya ve tarihe çevrilecektir. O da bu çok ünlü sözde sanat eserini halka göstermesi için 10 yıllığına ünlü Tate Modern'e kiralayacaktır. Emin, bu ünlü yataktan sonra da, artık markalaştırdığı özel mahrem cinsel hayatı ve onun imgesi enstantanelerden oluşan ve özellikle cinsel içerikli yazılı ya da görsel sözde sanatsal 'ürünlerle' izleyiciye kendi mahremiyetini teşhir etmeye devam edecektir. Erotik, kışkırtıcı pozlarının da yer aldığı çeşitli albüm/kitaplar yayınladı. Kitaplarında cinsel deneyimlerini, cinsel arzu ve korkularını yansıtan görüntülere ve yazılara yer verdi. Bacaklarını, memelerini, şeyini büyük boyutlu tuvallere aktardı. Bunlar da yetmedi 2006'da bir dizi Mastürbasyon Serisi gerçekleştirdi. Bu şeyinin şeyi marifetleri ve mecrası sonucunda 2007 yılında dünyanın en tutucu İngiliz Kraliyet Akademisi üyeliğine seçildi. Akademi ve Tate Modern'de yaratıcılık ve otobiyografi arasındaki ilişki ile öznellik ve kişisel geçmişin sanata etkisi konusunda dersler verdi. Dersleri ve sanatsal öğretisi etkili olmuş olmalı ki çağdaş sanatta bazı marjinal günümüz genç sanatçıları da aynı yolda ilerliyorlar. Öylesi bir sanattan anlamam ama böylesi erkekliklerden anlarım doğrusu. Adamcağızın derdi de olsa olsa doyumsuz bir fantezi, tatmin ve şöhrettir herhalde. Tıpkı parası bol olup da manken, oyuncu, şarkıcı vd kızlar peşinde koşan sözde erkekler gibi. Burada bile amaç kızdan, kadından, seksten çok -ne olacaksa- bir biçimde dikkat çekmedir olsa olsa. Bunda aslında tuhaf bir durum ya da şey de yok. Benim derdim ve eleştirim bütün bunların çok büyük ve önemli sanat, sanatçılık olduğuyla ilgili iddia ve sözde bilimsel araştırmalar ile daha da ileri giderek seks de, erkeklik ya da kadınlık da olup olmadığında. Tutuculuk mu benimkisi? Ne alaka? Asıl tutuculuk Kraliyet gibi bir egemen sistem güç ile geçimini ve şöhretini kadın cinselliği üzerine kurma geleneği ve banallik değilse nedir? Kaldı ki aynı teşhirci çıkarcılığı, banalliği bir erkek sanatçı yapsa bırakın sanatsal ahlakı, erkeklik ahlakı olarak ne denecek sanırsınız? Onlarda da yine benzer bir biçimde eşcinsel teşhirciliği ve istismarcılığı var ki bu da çok revaçta. Elbette bu yüzden o da Emin'in ki kadar banal ve sanat dışı bana kalırsa. Benim itirazım doğrudan bu saplantılı kişisel cinsel istismarcılığın, travmanın ya da fantezinin toplumsal, kültürel, salgın bir hastalık olarak sanatta abartılarak kullanılmasına, kullanıldığında da bunların çok önemli, tek geçerli çağdaş bir sanat tutumu gibi sunulmasına. Tracey Emin bir enstalasyon sanatçısıydı ve enstalasyonun dilsel olanakları da doğal olarak kendisinin teşhirciliğine pek uygundu. O yüzden kişisel cinsel ilişkilerinin seçilmiş ya da daha baştan tasarlanmış iki mahrem mekanını, görsel kışkırtıcı nesnesini sergileyerek şöhret ve para edinme yolunu seçmişti. Emin, sırtını Saatchi & Saatchi reklam ve pazarlama imparatorluğu ile Britanya İmparatorluğu'nun ortak Kraliyet Akademisi'ne dayamıştı. Empati kuralım: Bizdeki Osmanlı İmparatorluğu gölgesi Ankara'daki Ak Saray'ın da bir Akademisi olsa, o da Tracey Emin benzeri bir tercih yapsa acaba ne olurdu? Acaba böylesi bir durum İngiliz Kraliyet Akademisi'nin çağdaşlığını ama bizimkilerin ilkelliğini mi gösterir? Kişisel düşüncem hayır ki hayır! Bu, İngilizlerin neoliberal kültürel küresel sistemin parçası olmanın gereğini yerine getirdiklerini, bizimkilerin ise aslında neyin ve nasıl çarpık bir devamı olduklarını gösterir sadece. Nihayet, İngiliz basınında yüksek sesle Emin'in söz konusu işlerinin sanat falan olmadıklarını, aksine sanat adına yapılmış bir saçmalıktan ibaret olduğunu söylediği için büyük bir tartışma söz konusu çadır ve yatak sanatı için İngiltere'de de yaşandı ve bu tartışmanın sonunda da söyleyenin Akademi'den istifa etmek zorunda bırakıldığı da unutulmamalı. Kıssa'dan hisse: genç sanatçılara bir kere öğüt. Siz siz olun, eğer marjinal olmaksa niyetiniz olun olmasına ama eğer arkanızı böylesi neoliberal küresel bir sistem kurumuna dayamamışsanız sakın ha yaptıklarınızla, öylesi bir davranışla şöhrete ve paraya kavuşabileceğiniz gibi kof bir hayale kapılmayınız! Öte yandan bir de şunu asla unutmayınız ki biz ne dersek diyelim bu sanatçılar artık sanat tarihindeler. Tartışmak hakkı saklı kalmak kaydıyla bunda bir sorun yok. Fakat çağ da, çağdaş sanat da, avangartlık da bu sanatçılar üzerinden ölçülüyor ve abartılı bir biçimde sürekli çok büyük örnek sanatçılar olarak lanse ediliyorsa burada itiraz hakkımız sonuna kadar açıktır. Doğrudur; Birinci Dünya ve İkinci Dünya Savaşı kaoslarında Avrupa sanatında yer almış baştaki üç tipik sanatçının ortak özellikleri çağdaş sanatta birer ikon kırıcı olarak davranmalarıydı. Ne var ki çağdaş sanatı sanat olmayan bir yere taşımaları nedeniyle de aynı zamanda bir ikon olarak kırılmaları gereken başka bir yere savruldukları da bir başka doğrudur. İlk Dada'cılardan Alman sanatçı Kurt Schwitters işin buraya kadar düşeceğini düşünmüş müydü bilemem. Yiğidin hakkını yiğide vermek gerekir ki şimdi adamcağız sonradan gelen bu şımarık, edepsiz, kafası karışık, şaşkın çocuklarının yanında pek çok masum kalıyor. Fakat adını da doğru koymak gerekir ki Paul Virilio'nun kavramlaştırmasıyla günümüzde çağdaş sanatta böyle göz göre göre adım adım büyük bir sanat kazası gerçekleşti. Açık; Duchamp'ın arkasında 1940'lı yıllarda yenilenmiş CIA destekli Peggy Guggenheim ile devlet bütçeleriyle kurulup yürütülen Vakıflar durmaktaydı. Zaten Peggy'nin kendisi de Duchamp'ın sevgilisi, danışmanı ve en ayrıcalıklı hamisiydi. Elbette Dali büyük bir sanatçıdır fakat ne yazık ki her zaman her büyük sanatçı bunun karşılığını bulmaz, bulamaz bir türlü. Fakat Dali hem maharetli hem de pek şanslıdır. Bugünlerde sanat eseri satın almak, her anlamda, tartışmasız bir görgüsüzlük haline geldi. Sanat koleksiyonculuğu, sonradan görme Avrupalı göçmenlerin, Hedge fon zenginlerinin, gösteriş budalası banliyölülerin; şık oligarkların ve petrol zenginlerinin; ve mastürbasyon düzeyinde kendini önemseyen sanat tacirlerinin yeni eğlencesi haline geldi. Çağdaş sanatta bir sanatçı olarak Duchamp'ın pisuar ile yapmış olduğu şeyi sanat tacirliğinde yapıp sanatın içine başka türlü kirli ilişkiler karıştırarak büyük bir servet sahibi olan Saatchi & Saatchi reklam şirketinin sahiplerinden Charles Saatchi. Saatchi 1979 yılında Margaret Thatcher'ın seçim kampanyasını yürütüp iktidar olmasında en büyük pay sahibi olduğu ve Thatcher'la sağladığı politik ilişkiler ve olanaklar sayesinde birden prestijli bir sanat koleksiyoncusu olup çıkar. Hiç tanınmamış genç İngiliz sanatçıları üzerinden -onların da suç ortakları haline getirilerek oyuna dahil edilmeleriyle- bir markalaştırma programı uygular.10-15 yıl kadar sürdürdüğü bu yöndeki bir dizi spekülatif operasyon sonucunda sözde çağdaş sanat üzerinden kazandığı paranın en az 15 milyon sterlin kadar olduğu söylenir. Diyecek daha çok şey var ama kalsın! En doğrusunu Tracey Emin'leri başımıza saran, görmüş geçirmiş tecrübeli Saatchi söylüyor.


Bunun gerçekleştiğini görmek, belki sanatın hayal gücünün sanrı fenomenine bir darbe gibi geliyor ama bir gerçek. Nasa'nın ayın çevresinde gezinen Lunar uydusunun 12 Ekim'de çok uç bir fotoğraf tekniği ile çektiği Ay'dan Dünya'nın görünümü. Bu mavi lapis lazuli, toprakta bulunabilen en gizemsi bir taş. Bu olağanüstü varoluşu, gözümüzün ayırt edebileceği mavilerin içindeki ayrıcalığı onun, ilk çağlardan bu yana, değerli bir taş; sanatın değişik alanlarında kullanıldığı gibi, özellikle pigments olarak ünlü ressamların paletinde görülüyor. Dünyamızın dış görünümünü 60 yıllarına kadar, kendi hayalimizde görüntülemiştik, şimdi bu şiir çekimindeki görsel, gözümüzün önüne getiriliyor, izlediğim kadar bakmak fiilinin işlevine bile girmiyor getirdiği yankı. Bu kurmaca alanını betimlemek için, gizeme kucak açan yine çok az. İç dünyamızın allegorisi içini boşalttığında; sığınacağımız bilinmeyen bir tanrı agnosta theo- ya da başı bozuk bir şaman kulağımıza şunu fısıldayacak: ..... unutulmuş söylem biçimlerini anımsa ve de bana GÜZELİ tanımla. 2016 yılına giriyoruz böylece.


Genç sanatçılara destek olmak amacıyla Taurus AVM Yönetimi ve Platform A Sanat Galerisi işbirliğiyle bu sene ikincisi gerçekleştiren Yunus Ensari Resim Yarışması sonuçlandı. Prof. Dr. Hüseyin Elmas, Prof. Dr. Şeniz Aksoy, Yard. Doç. Dr. Umur Türker, Hakan Esmer, Kaya Özsezgin, Yalçın Gökçebağ'dan oluşan yarışma jürisi 45 farklı şehirden 425 eser arasında yaptığı değerlendirme sonucunda, 7.000 TL olan 1. lik ödülünü A. Oğuz Kaleli, 6.000 TL olan 2. lik ödülünü Mustafa Sönmez, 5.000 TL olan 3. lük ödülünü Burak Erim kazandı. Şevket Kütle ve Hasan Akdaş1.000 TL olan mansiyon ödüllerini, Ali Gümülcine ise 500 TL olan jüri özel ödülünü almaya hak kazandı. Yarışmaya katılan 24 eser sergilenmeye değer bulundu. Yarışmanın ödül töreni ve yarışma sergisinin açılışı 16 Ocak 2016 tarihinde Platform A Sanat Galerisi'nde gerçekleştirilecektir. Platform A yöneticileri, sanata verdiği önemi bünyesinde yer alan sanat merkezi ile ortaya koyan Taurus AVM'nin destekleriyle bu sene ikinci kez düzenlenen ve gelenekselleşerek her sene düzenlenmeye devam edilecek olan yarışmanın, genç sanatçıların sanatsal üretimlerine ve sanatın yaygınlaşmasına oldukça büyük katkısı olduğunu vurguladılar. İlk olarak 2014 yılında gerçekleştirilen yarışmaya, bu sene yapılan 425 başvurunun beklenenin üzerinde olduğunu, gelecek senelerde yarışmaya daha da yoğun ilgi olacağına inandıklarını belirttiler. Yarışmada ödül alan ve sergilemeye değer görülen eserlerwww. yunusensariresimyarismasi. comadresinde görülebilir.


21 Nisan 1927 yılında doğmuştur şair ve gazeteci Ahmed Arif. İlkokulu Siverek'te bitirir. Ortaokul için Urfa'ya yerleşir ve burada ilk kez şiirle tanışır. Bu dönemde en sevdiği şair Faruk Nafiz'dir. Liseyi Afyon Lisesi'nde okur. Burada kendini geliştirme imkanı sağlar. Bu dönemi kendisi şöyle özetler: Edebiyat Hocamız Gündüz Akıncı idi. Gündüz Akıncı büyük bir şanstı bizim için. Akıncı, ders kitaplarından çok roman okuturdu bize. Lisede ben Dostoyevski'yi, Tolstoy'u, Flaubert'i, özellikle de Emile Zola'yı okudum hep roman okuyanlar mutlaka özet çıkarırdı. Lisede kendini geliştirdikten sonra sevdiği şairler artmıştır. Behçet Necatigil, Cahit Külebi, Ahmet Hamdi ve Nazım Hikmet bunlardan başlıcalarıdır. Üniversite yıllarında da sürekli bir gelişim halinde olmuştur Arif. Ankara Üniversitesi DTCF Felsefe Bölümünde okumuştur. 1940 yılında Seçme Şiirler Demeti adlı dergide Neyzen Tevfik'in şiiriyle aynı sayfada basılır şiiri. Yoksul bir hayat sürmüştür ömrü boyunca Arif. Ancak mücadeleden, eşitlikten ve daha iyi bir dünya özleminden hiçbir zaman vazgeçmemiştir. Umudu diri tutan eşsiz bir şairdir. Kavgasını, sevdasıyla beraber yürütmüştür. Şiirlerini topladığı tek kitabı olan Hasretinden Prangalar Eskittim Türkiye'de en çok basılan kitaplar arasında yerini almıştır. Ahmed Arif, hayatı boyunca tek bir kadını sevmiştir. Sevmeyi, aşkı, sevda kokusunu ve özlemini en iyi kim anlatır diye sorsak, sanırım Ahmed Arif, en üst sırada yerini alır. Sevdiği tek kadın olan Leyla Erbil'e yıllarca bıkmadan, usanmadan mektuplar yazmıştır. Leyla Erbil, bir başkasıyla evlendiğinde dahi onu mektuplara boğmuştur Arif. İşte tüm bu mektupları yıllarca özenli bir şekilde saklayıp -birçok kağıdın sararmasına rağmen- ilk günkü gibi korumaya çalışan Leyla Erbil, tüm bu mektupları Leylim Leylim ismiyle kitaplaştırmıştır. Kitap, Ahmed Arif'in sürgün günlerini, yaşadığı siyasi baskıyı, içsel dünyasını ve aşkını olabildiğince çıplaklığıyla ortaya koyuyor. Kitap, Arif'in, Leyla Erbil'e ilk kez yazdığı 1954 yılındaki Leyla, Zalım Leyla! mektubuyla başlıyor. 1954-59 arasında yazılan mektuplarla yine aynı şekilde devam ediyor. 77'de son ve tek bir mektup ile de son buluyor. Arif, şiirlerine hep namusu gözüyle bakmıştır. Şiirlerini dostları haricinde kimseye okumamıştır. Yazdığı şiirlerin çok büyük bir kısmını, Leyla Erbil'e, düşlediği tek kadına yazdığı çok açıktır. Şiirlerinde muazzam bir betimleme vardır. Mektuplarında bu şiirlerden örnekler de vermiştir. Yazdığı mektupların dili ise oldukça açıktır. Kızdığında, küfretmekten çekinmemiştir Arif. Yalansız, iftirasız, dürüst bir yaşam istemiştir hayatı boyunca. 208 sayfadan oluşan kitapta, yazım hataları, içtenliğe karışılmadan, olduğu gibi bırakılmıştır. Ahmed Arif'in en önemli özelliklerinden biri de, mektubun her yerini kullanmasıdır. Kağıtta en ufak bir boşluk kalmamacasına karalar, cümlelerini aktarır.


! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nden gala sürprizleri gelmeye devam ediyor. Grant Gee'nin Orhan Pamuk'un aynı adlı kült romanından esinlenerek çektiği ve seyirciyi şiirsel, karanlık ve sinemasal bir yolculuğa çıkaran Masumiyet Müzesi, Türkiye'de ilk kez! f İstanbul'da gösterilecek. Orhan Pamuk'un 'Masumiyet Müzesi' kitabı başta olmak üzere çeşitli kitap ve metinlerinden esinlenerek çekilen, dünya prömiyerini yaptığı Venedik'te hayranlıkla karşılanan Innocence of Memories/Masumiyet Müzesi, Türkiye'de ilk kez 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nde gösterilecek. Radiohead ve Muse için çektiği efsane videolarının yanı sıra Joy Division ve Patience gibi kült belgeselleriyle tanıdığımız Grant Gee'nin yönettiği film, Nobel Ödüllü yazarın 'Masumiyet Müzesi', 'Kara Kitap' ve 'İstanbul' kitaplarından yola çıkarak kurduğu şiirsel ve büyülü bir İstanbul'u anlatıyor. 'Masumiyet Müzesi'nin dikkatli okurlarının fark edebileceği küçük bir kahramanın, Füsun'un arkadaşı Ayla'nın 12 yıl sonra İstanbul'a gelişi ve bu süreçte şehirde yaşanan değişimi yorumlayışını dış sesle izlediğimiz film, boğazın geçitlerinden geçerek İstanbul'un geceleri kimsesizleşen sokaklarında sinemasal ve karanlık bir yolculuğa çıkarıyor. Orhan Pamuk'un Ciddi, yoğun ve entelektüel bir film sözleriyle övdüğü Masumiyet Müzesi, Türkiye'de ilk kez! f İstanbul'da gösterilecek. Mars Cinema Group ortaklığında yapılacak 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali, 18-28 Şubat 2016 tarihlerinde İstanbul'da, 3-6 Mart 2016 tarihlerinde ise Ankara ve İzmir'de gerçekleştirilecek.


Sabiha Rüştü Bozcalı'nın yaşamı ve az bilinen üretimine odaklanan sergi, 22 Aralık'ta SALT Galata'da, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet'e geçiş döneminde yetişen ressam Sabiha Rüştü Bozcalı'nın yaşamına (1904-1998) odaklanan sergi, 2014'te SALT Araştırma'ya bağışlanan arşivi ve şimdiye dek kapsamlı olarak incelenmemiş üretimini kamuya açıyor. Türkiye'nin ilk kadın illüstratörlerinden olan Bozcalı'nın kültür tarihindeki rolüne ışık tutmayı amaçlayan sergide, çeşitli desen, resim, fotoğraf, günlük, mektup ve kartpostalları ile katkıda bulunduğu yayınlar yer alıyor. Dahiliye Nazırı Memduh Paşa'nın sanatkar kızı Handan Hanım ile Bahriye Nazırı Bozcaadalı Hasan Paşa'nın oğlu Amiral Rüştü Paşa'nın ikinci çocuğu olan Sabiha Rüştü, annesinin teşvikiyle beş yaşında resme başladı. İlk derslerini ressam ve müze müdürü Ali Sami Boyar'dan aldı. 15 yaşından itibaren farklı dönemlerde Berlin, Münih, Paris ve Roma'da; Lovis Corinth, Moritz Heymann, Karl Caspar, Paul Signac ve Giorgio de Chirico gibi dönemin tanınmış ressamlarının atölyelerinde çalıştı. 1928-1929 yıllarında, İstanbul'daki Güzel Sanatlar Akademisi'nde Namık İsmail'in atölyesine devam etti. Neo-Empresyonist ressam Paul Signac'ın kabiliyetli, resim sanatının gerektirdiği hassasiyete sahip ve kendini tamamen bu mesleğin zorlu çalışmasına adayan biri olarak tanımladığı Bozcalı, manzara ve natürmortlar yaptı ama özellikle portreleriyle dikkati çekti. Bozcalı, Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkevleri tarafından 1938-1943 yıllarında düzenlenen, belirli sanatçıların Anadolu şehirlerini resmetmekle görevlendirildiği Yurt Gezilerine katıldı. Bu kapsamda, modernleşme ve yeni bir kültürel kimlik oluşturma sürecini belgelemek üzere 1939'da Zonguldak'a gönderildi; fabrikalara yoğunlaşarak şehirdeki endüstriyel gelişim sürecinden ayrıntıları yansıttı. 1946'da adı TEKEL olarak değiştirilen İnhisarlar İdaresi ve Yapı Kredi Bankası gibi önemli kurumlar için yaptığı çizimlerle reklam ve yayıncılık alanlarında dönüşüm geçirmekte olan görsel anlatım diline katkıda bulundu. 1953'ten itibaren Milliyet başta olmak üzere Yeni Sabah, Hergün, Havadis, Cumhuriyet ve Tercüman'da gazete ressamı olarak çalıştı. Reşad Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ressamlarından biri olan Bozcalı, yakın iş birliğinde olduğu tarihçinin yanı sıra Nezihe Araz, Cahit Uçuk ve Refii Cevad Ulunay gibi yazarların eserleri için illüstrasyonlar yaptı. Sergi, sanatçının SALT Araştırma'daki arşivinden belge, fotoğraf ve çizimler ile İstanbul Şehir Üniversitesi Taha Toros Arşivi'nin Sabiha Bozcalı bölümünden belgelerle hazırlandı. Bozcalı'nın yaşamının nirengi noktaları üzerinden mesleki üretiminin çeşitliliğinin vurgulandığı sergide, aile koleksiyonundan sulu boya ve yağlı boya tablolar da bulunuyor. Bu sergi, Global Yatırım Holding'in desteğiyle gerçekleştirilmektedir.


Tolga Boztoprak, hayat içinde akıp giden zamansal süreçlerde, insan gerçekliğinin ve insana dair yaşam modellerinin izini süren bir ressam olarak karşımıza çıkıyor. Figür merkezli biçimlenen resimleri, insan üzerinden yapılacak farklı okumalara açık çalışmalar olarak değerlendirilmelidir. Tolga, şehir hayatının hareketli yapısı içerisinden yakaladığı görüntüleri, hayatın kendisinin sahne olarak şekillendiği, insanın ise bu oyunun baş aktörü olarak ön plana çıktığı ve insan gerçeği boyutundan bakıldığında, günümüz dünyasında toplumun büyük bir kısmının, hayatın çok hızlı akışı ve değişen değer yargıları çerçevesinde yalnız kendi gerçekliklerinin farkında olmaları sebebiyle göremediği, düşünemediği ve bu yüzden de, fazla dikkate almadığı karakterlerin vurgulandığı tiyatral görüntülere dönüştürüyor. Bu bakış açısı, Tolga'nın resimlerinin biçimlenmesindeki en önemli özelliklerden biri. Çünkü hayat içinden, farklı yaşam modellerinden almış olduğu izlenimi, şehir içindeki insan psikolojisinin bıraktığı etkinin bilincinde olarak yaptığı gözlemlerle de bütünleştirerek resimlerinde kendi sahnelerini yaratıyor. Ele aldığı karakterleri, her ne kadar ilk bakışta bir fotoğraf makinesinin kadrajı içinde yer alan, akıp giden yaşam içindeki sıradan insanlar gibi algılansa da, aslında her birinin farklı hikayelerinin olduğunu ve günlük hayat içinde her an karşımıza çıkabilecek insanlar olduğunu kavradığımızda bir gerçekle daha yüzleşiyoruz. Gün içinde karşılaştığımız bu karakterlerinde bir hayatı var. Şartlar ne olursa olsun yaşama tutunmak zorunda olan ve psikolojilerini ifadesel olarak da hissettiğimiz karakterler bunlar. Resimlerin hemen hemen tamamında kent görüntüsü, arka planda akıp giden bu zamansal süreçlere gönderme yaparcasına soyutlamacı bir anlayışla biçimlenmektedir. Resmin bu biçimlenişi, genel kompozisyon içerisinde grup içindeki bazı figürleri gittikçe derinlere doğru flulaştırmakta ve ön planda, tiyatral etkinin ifadesel olarak verileceği aynı zamanda da, izleyicinin o karakter üzerinden okumalar yapabileceği kilit figürlerin yapısını ön plana çıkarmaktadır.


Platform A Sanat Galerisi, heykel sanatçısı Prof. Nilay Kan Büyükişliyen ve ressam Prof. Zahit Büyükişliyen'in yer aldığı Yaşamı Paylaşma isimli Resim ve Heykel Sergisi'ne ev sahipliği yapıyor. Türk sanat tarihine adlarını yazdırmış bu iki önemlisanatçının 12 Aralık Cumartesi günü başlayacakolan sergisi; yaşanmışlığı, yaşamı paylaşmayı, belleğin bir süreç içerisindeoluşturduğu birikimleri kendi yorumlarıyla ifade etme çabasını yansıtmaktadır. Nilay Kan Büyükişliyen, insanın çeşitli yaşamsal durumlarını, özellikle eşler arasındaki sevgi ve güveni, yaşamı paylaşmayı, anne çocuk ilişkisinin önemini vurguladığı soyut ve kendine özgü tarzı ile betimlediği insan figürlerini yaşanmışlıkla yoğurarak, izleyene aktarmaktadır. Zahit Büyükişliyen'in sanat anlayışını varsıllaştıran ve öznel kılan soyut anlatımların kurduğu özgün bağların düşünsel sistemi, yine yaşamla ve yaşamı paylaşmayla kesişmektedir. Yaşam nedir? Yaşamın anlamı nedir? İnsanın dışgörüntüsünden uzak belki ama evreni sorgulayan, sorular sorduran bir sistematik, yapıtlarında belirir. 12 Aralık 2015 14 Ocak 2016 tarihleri arasında devam edecek olan sergi, Taurus AVM'de yer alan Platform A Sanat Galerisi'nde her gün 10:00-22:00 saatleri arasında gezilebilir.


Yılın en iyileri listesinin vazgeçilmez filmlerinden Bir Genç Kızın Gizli Defteri, Türkiye galasını! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nde yapıyor! 15 yaşındaki Minnie adlı genç bir kadının eğlenceli ve sıradışı büyüme hikayesini anlatan film, özellikle başroldeki Bel Powley'nin Oscar'a koşan performansıyla çok konuşuluyor. İş Bankası Maximum Kart partnerliğinde ve Mars Cinema Group ortaklığında yapılacak 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali'nden gala sürprizleri gelmeye devam ediyor. Dünya prömiyerini yaptığı Sundance'te Görüntü Yönetmeni Ödülü kazanan, Berlin'in Generation bölümünde En İyi Film seçilen ve en son, bağımsız sinemanın en önemli ödüllerinden Gotham'da Bel Powley'e En İyi Kadın Oyuncu Ödülü getiren Diary of a Teenage Girl/Bir Genç Kızın Gizli Defteri, Türkiye'de ilk kez! f İstanbul'da gösterilecek. Marielle Heller'ın ilk kez kamera arkasına geçtiği ve Phoebe Gloeckner'in aynı adlı çizgi romanından uyarladığı Bir Genç Kızın Gizli Defteri, 1970'li yıllar San Francisco'sunda yaşayan 15 yaşındaki Minnie adlı genç bir kadının cinselliğe dair hislerini ve düşüncelerini anlatıyor. Özellikle başroldeki Bel Powley'nin Oscar'a hızlı adımlarla koşan perfomansıyla çok konuşulan film ayrıca, True Blood'ın Eric'i olarak tanıdığımız Alexander Skarsgard ve Hollywood'un yükselen isimlerinden Kristen Wiig'i de bir araya getiriyor. The Guardian'ın Eğlenceli, ilham verici ve olabildiğince kendinden emin, Indiewire'ın Samimi, dokunaklı ve çok eğlenceli sözleriyle övdüğü Bir Genç Kızın Gizli Defteri, The New York Times, The Hollywood Reporter, Indiewire gibi pek çok saygın yayın tarafından da 2015'in En İyi Filmleri arasında gösterildi. İş Bankası Maximum Kart partnerliğinde ve Mars Cinema Group ortaklığında yapılacak 15. ! f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali, 18-28 Şubat 2016 tarihlerinde İstanbul'da, 3-6 Mart 2016 tarihlerinde ise Ankara ve İzmir'de gerçekleştirilecek.


Akademililer Sanat Merkezi 21 Ocak- 20 Şubat 2016 tarihleri arasında Ahmet Merey'in Issızlığın Ortasında isimli kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. Denizhan Özer küratörlüğünde gerçekleşecek olan sergide sanatçı, doğaya özellikle de dağlara karşı duyduğu özlemi, sevgiyi yaşamsallığın özelliğini taşıyan kurgularla ele almaktadır. Kurgusal pratikliğin bağımsız bir şekilde ortaya koyduğu bu resimler, sanatçının üzerine çıkıp yürüdüğü, tırmandığı, uyuduğu kısaca hayatının bir bölümünü geçirdiği ıssızlığın ortasında kaldığı dağları içselleştirerek bize anlatması bakımından son derece ilginçtir ve aynı zamanda yetkin bir düşüncenin ürünüdür. Hayran olunacak bir şekilde, duygusuyla birlikte ortaya çıkan kurgunun yarattığı etkinin izleyiciyi kavraması bundandır. Burada sanatçı doğa üzerinden bir anlatım sürecine girerek kendi gerçeğini, ruh halini tüm yalınlığı ile izleyiciye aktarmaktadır. Paylaşımcı bir yaklaşım sergileyerek yaşam sürdüğü ve içselleştirdiği dağları sahiplenmeden izleyiciye sunan sanatçı onların da bu dağlara sahip olmasını beklemektedir. Bilinçli bir kurgunun etkisiyle oluşan ve yaşamsallığın izlerini taşıyarak içimize işleyen sergi 20 Şubat 2016'ya kadar Pazar ve Pazartesi günlerihariç her gün 11:00 19:00 saatleri arasında Akademililer Sanat Merkezinde görülebilir.


Periferi Kolektifin; Yort Savul sergisi ile başlattığı ve İNS adını verdiği alandaki metin merkezli üçleme sergilerin ikincisi Uygarlığın Huzursuzluğu 7 Ocak tarihinde açılıyor. Sigmund Freud'un aynı adlı kitabından yola çıkan sergi, metnin dokunduğu insanlık durumundan yola çıkarak 21. yüzyılın savaş, yıkım ve kaos manzarası üzerine düşünen/düşleyen yaratımlara yol açmak istiyor. İNS bir galeri değildir. Mekan sadece Çarşamba/Cumartesi günleri, 12:00/18:00 saatleri arasında açıktır.


Göçebe Bağımsız Sanatçı İnisiyatifi nin ilk adımları 2008 yılında atıldı, 2009 yılında yola çıkıldı. Başlangıçta yola çıkanlara ek olarak yeni sanatçılarla bağını kurmakta ve büyümektedir. Sanatın ve sanatçının göçebe olduğuna inanan ve onaylayan grup; birikimini her durakda yollarının kesiştiği ile paylaşıyor. Göçebe Bağımsız Sanatçı İnisiyatifi süreç içinde farklı mekanlarda, yeni sanatçıların ve üretimlerinin sunumlarıyla gelişen uluslararası bir inisiyatifidir. Proje; göç süreci, göçebelik ve değişkenlerinin toplumdaki etkisi üzerine irdeleme yapma arzusundan kaynaklandı. Proje için birlikte olan sanatçılar; göç sürecinin küresel boyutuna değinen yeni işler üretiyor. Göçebe, pek çok sanatçının değişik aşamalarda katkıda bulunduğu bir proje. Bu oluşumun ilgi alanı, toplumun içinde bulunduğu dönüşümü gözlemlemek, anlamak ve sanatçılar aracılığıyla müdahalede bulunmaktır. Yankı odası etkisi; kapalı grupların sadece kendi aralarında konuştuklarını genel norm sanarak daha fazla konuşması, konuşulduğunu duydukça kendi dediklerine daha da güvenmesi ve daha çok konuşması, konuşmanın daha çok konuşma yaratması ve sadece konuşmalardan oluşan, gerçekten uzak bir portrenin gerçek sanılmasıdır. Globalleşen dünyada; kitle iletişim araçları hep bir ağızdan ortak bir mesajı bağırmaya başladığında, bir anda bir toplumun, hatta bütün dünyanın gündemi değişir. Günümüzde artık bu etkiyle modern devrimler oluşmakta, sistemler güdülmektedir. Biz de Göçebe Bağımsız Sanatçı İnisiyatifi olarak bu gerçekliği; davetli sanatçılarla birlikte, kendi malzeme ve tekniklerimizdeki farklılıklarla ortaya koyduğumuz figürler aracılığı ile sorgulamayı amaçladık.


İstanbul Çocuk ve Gençlik Sanat Bienali'nin dördüncüsü 19 Nisan-22 Mayıs 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilecektir. Palet Kültür Sanat ve Eğitim Derneği tarafından her iki yılda bir düzenlenen Bienal, yaratıcı yeni kuşakların yetişmesi için uygun iklim yaratma genel amacıyla çalışmalarını yaygınlaştırmaktadır. Bienal'de; çocuklar ile sanatçı ve sanat eğitmenleri ve idarecilerin güncel sanatın içinde yer almaları; farklı malzeme, teknik ve disiplinleri kullanmaları ve özgün sanat çalışmalarını toplumla paylaşabilmeleri hedeflenir. Öğrenim gören her yaştan bireyin desteklenerek kültür-sanat yaşamına yön verecek üretici ve bilinçli sanatseverlerin yetiştirilmesi amaçlanır. Diğer yandan Bienal, programında yer alan söyleşi, panel ve atölye çalışmaları ile Türkiye ve yurtdışından; sanatçı, akademisyen, eğitim liderleri ile öğretmenleri buluşturarak mesleki donanımın arttırılmasına da katkı sağlamayı hedefler. Palet Kültür Sanat ve Eğitim Derneği'nin, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı kurumsal ortaklığıyla gerçekleştirdiği İstanbul Çocuk ve Gençlik Sanat Bienali, yenilikçi bir yönetim stratejisi modeli ile örnek bir kurum olma yolundadır. Sanat ve eğitim alanında çalışma yapan özel, kamu kurumu ve STK'lardan oluşan etkili bir Danışma Kurulu'na sahiptir. Bienal'in yürütmesini İcra Kurulu, Direktör ve Bienal ekibi yapmaktadır. Katılımcıların seçimi ile projelerin onayı, takibi ve sergilenme yönteminden Bienal Küratörleri olan PASAJ Sanatçı İnisiyatifi sorumludur. - Konsept : Uyandırma Servisi, Günaydın!. Detaylı açıklama ve kavramsal çerçeve cocukgenclikbienal. org internet adresinde bulunmaktadır. - Bienal, öğretmen, yetişkinler veya sanatçıların rehberliğinde, Anasınıfı, İlkokul, Orta Okul ve Lise öğrencilerinin her türlü sanatsal üretimine açıktır. - Çalışmalar yenilikçi ve konsepte uygun olmalıdır. - Çalışmalar özgün olmalıdır. Öğretmen müdahalesi ile yapılmamalıdır! - Teknik serbesttir; video art, ses-görüntü enstalasyonları, heykel, seramik, atık çalışması, karışık teknik, resim, fotoğraf, dans, müzik, sahne performansı vb. olabilir! - Çalışmanın, sergileneceği mekan ve nasıl yerleştirileceği küratörler tarafından belirlenecektir. - Bienal çocuk ve gençlerin (4-18 yaş) bireysel katılımına açıktır. - 10 OCAK 2016 tarihi saat 24:00'a kadar cocukgenclikbienal. org internet adresinde bulunan Başvuru Formu doldurularak başvuru yapılacaktır. - 17 Ocak 2016 tarihine kadar başvurusu yapılan projelerle ilgili küratörler tarafından kabul, ret ya da revize edilmesi ile ilgili geri bildirim verilecektir. - 14-15 Nisan 2016 Proje, yapıt, performans vs. sergileneceği mekana teslim edilecektir. . - 16-18 Nisan 2016 Proje Yerleştirme - 19 Nisan 2016 Açılış - Başvurular küratörler tarafından değerlendirilerek geri bildirim verilecektir. - Daha çok okula ve öğrenciye yer vermek için fazla başvuru yapan okullara sınırlama getirilecektir. - Kabul edilen iş, çalışma ve projelerin bitmiş hallerinin yüksek çözünürlüklü fotoğrafları 30 Mart 2016 tarihine kadar bienal@cocukgenclikbienal. org mail adresine gönderilecektir. Bu fotoğraflar katalogda ve web sitesinde kullanılacağı için uzman kişiler tarafından çekilmesi tek tek ya da sıkıştırılarak yukarıdaki e-posta adresine gönderilmesi gerekmektedir. E-posta'nın konu kısmına projenin başvuru formundaki isim ve kurum yazılmalıdır. - Kabul edilen işler/çalışmalar/projeler 14-15 Nisan 2016 tarihlerinde, yetkili bir kişi tarafından imza karşılığı teslim edilmelidir. - 16-18 Nisan 2016 tarihlerinde çalışmalar yerleştirilecektir. - Yerleştirme sürecinde özel çalışma gerektiren çok parçalı proje sahiplerinin kuruluma yardımcı olması gerekmektedir. Birlikte karar verilecek gün ve saatte yerleştirme işi için destek istenecektir. - Proje teslim edilirken çalışma ile ilgili bilgiler sağlam ve görünebilecek şekilde paket üzerinde yer almalıdır. Ayrıca her işin arkasında aynı bilgiler bulunmalıdır. - Her katılımcı web sitesinde ilan edilecek künye formatına uygun şekilde projenin 2 adet künyesini yaparak yapıtı ile birlikte teslim etmelidir. Ayrıca aynı künye bienal@cocukgenclikbienal. org adresine mail ile gönderilmelidir. - Künye iki dilli olmalıdır. - Sergi sonrasında işler/çalışmalar/projeler -yani 23 Mayıs 2016 tarihinden sonra- en geç üç gün içinde proje sahibi tarafından teslim alınmalıdır. Üç gün içerisinde teslim alınmayan çalışmalardan Bienal Yönetimi sorumlu değildir. - Başvuru yapılan proje ile teslim edilen proje arasında olumsuz anlamda bir farklılık bulunduğu taktirde, çalışmanın sergilenmeme hakkı saklı tutulmaktadır. Yapıt sahipleri ve başvuru yapan kişiler; gönderdikleri performans, konser ve diğer işlerin, fotoğraf ve görüntülerin tüm telif haklarını feragat ederek Palet Kültür Sanat ve Eğitim Derneği'ne verdiklerini kabul ve taahhüt ederler. - ESER'in Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 22. maddede tanımlanan; herhangi bir şekil veya yöntemle tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakları, - ESER'in Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 23. maddede tanımlanan; yayma hakları, - ESER'in Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 24. maddede tanımlanan; işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde oynama ve gösterme gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı; - ESER'in ve/veya dijital işlenmelerinin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 25. maddede tanımlanan; radyo televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz, şifreli, şifresiz, yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya internet, web, wap vb dijital iletim usulleri de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması, sunulması, dışarıdan erişilmesi gibi her türlü analog ile dijital iletim suretiyle umuma iletilmesi hakları, Yukarıda Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun özetlenen a, b, c, d maddelerinde kapsamı belirtilen alanlarla ilgili tüm hakları Palet Kültür Sanat ve Eğitim Derneği'ne verdiğinin kabul ve taahhüt eder. Bienal Yönetimi, web sitesinde veya e-posta ile duyurma kaydı ile tarih ve organizasyonla ilgili değişiklik yapabilir.