Sanatatak tarafından ortaya atılan iddiayla bir sanatsever olarak ilgilenmeye başladım. Bana da gelen ve medyada paylaşılan bilgilerden sonra iddiaların tam merkezinde olan ressam Filiz Piyale ile temas kurarak kendisinden bazı bilgiler aldım. Kamuoyunda yapılan çok fazla ve kopuk kopuk bilgilendirmeler konuyu merkezinden uzaklaştırdığını hissettiğim için bende olan bilgiler ışığında ortaya atılan iddiaları değerlendirerek kamuoyuyla paylaşmayı tercih ettim. Bu iddialara ait olduğu ileri sürülen belge, fotoğraf ve bilgiler daha sonra kimliği belirsiz emailler ve postalar aracılığıyla ben dahil çok sayıda kişiye ulaştırılmıştır. - 1-19 Nisan 2016 tarihlerinde Yeditepe Üniversitesi G. S. F. Kat Sergi Salonu'nda Filiz Piyale'nin GÖÇ adlı çalışmasının sergilendiği iddia edilmektedir. - 6-28 Şubat 2017 tarihlerinde Maltepe Belediyesi Prof. Dr. Türkan Saylan Sergi Salonu İki Kuşak Bir arada sergisinde Filiz Piyale'nin GÖÇ adlı çalışmasının sergilendiği iddia edilmektedir. - Mimar Sinan Üniversitesinde öğretim görevlisi Yrd. Doç. Osman ERDEN' bahsi geçen çalışmanın yarışmanın başka bir kuralı daha ihlal ettiği illeri sürdü. Sanatçının aynı eser ile DYO Sanat Ödülleri öncesinde 2016 yılında YUNUS ENSARİ RESİM YARIŞMASIına katılmış, hatta eser ön ellemeyi kazandığı ifade edilmektedir. Konu ile ilgili link aşağıdadır. Affetmeyen Sanat da bu iddialara yer vermiştir. Bu iddiaları ortaya atanlar şunu demektedir. Bir üniversitenin Bölüm Başkanı, Bölüm Başkan Yardımcısı, Bölüm Sekreterleri, Öğretim Görevlileri, Öğrenci asistanları ve Öğrencileri kendi inisiyatiflerinde sayısız organizasyon üretip, sayısız sergi açabilir ve çoğunlukla tercihlerini aynı kişiden yana kullanabilirler. Bunun olumlu yönleri de vardır. Bahsi geçen konu hariç hiçbirinin hukuki ve etik bir sorunu yoktur. Ancak tarafsız olması gereken bir jüri üyesi çalıştığı üniversitenin kendi bölümünün asistanının çalışmalarını her fırsatta sergiletip, bir önceki sergideki çalışmayı sonra jürileri olduğu yarışmada görüyorlar ise, Şaibe Var diyebiliriz. Ve üstelik tek problem bu da değil. derken Yunus Ensari Resim Yarışması'na katılmasına da vurgu yapılmaktadır. Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı: Yaşar Holding tarafından desteklenen ve DYO Sanat Ödülleri adı altında geçen DYO Resim Yarışması'nı yapan kuruluştur. Bu yarışmada gereken tüm işlemleri yapmak/yaptırmak vakıf yönetiminin sorumluluğundadır. Başka bir deyimle yarışmanın patronajı vakıftır. Ve İhsan Yılmaz'dan oluşmaktadır. Görevleri bu yarışma için ödülü hak edecek çalışmayı seçmektir. Bu seçici kurulun bu görev dışında başka fonksiyonu yoktur. Filiz Piyale: 2015 yılında Yeditepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Plastik Sanatlar Bölümü'nden mezun olarak lisans eğitimini tamamladı. Lisans eğitimi boyunca aynı okulda öğretim görevlileri olan Plastik Sanatlar Bölüm Başkanı Zahit BÜYÜKİŞLEYEN ve Gülveli KAYA'dan resim dersleri aldı. Aynı yıl aynı üniversite bünyesinde yüksek lisans eğitimine olarak başladı.2016 yılı başlarında olarak üniversitenin plastik sanatlar Bölümü'nde çalışmaya başladı. Bu süreçte pek çok sergiye katıldı. Çalışmaları önemli lokasyonlarda sergileme hakkı kazandı. Bir kısmı bağımsız olan bu jürilerin dışında Filiz Piyale'nin çalışmalarının yer aldığı sergilerin önemli bir çoğunluğunda kendi çalışmalarının dışında üniversite hocalarının da çalışmaları vardı. Prof. Dr. Zahit Büyükişleyen: Halen Yeditepe G. S. F. Öğretim Üyesidir. 37. DYO Resim Yarışması seçici kurul üyesidir. İddiaları Kaynağındaki GÖÇ Adlı Çalışma: Filiz Piyale Göç isimli çalışmasının künyesi kişisel web sitesinde https://www. filizpiyale. com/paintings?lightbox=dataItem-ik5siu9d Göç, 2 150X150 cm Karışık Teknik, 2015 olarak açıklanmaktadır. - Konu Sanat Atak tarafından ortaya atılınca http://www. sanatatak. com/view/37-dyo-resim-yarismasina-saibe-golgesi-dustu 10 Aralık 2017 günü sosyal medyada paylaşarak Konuyu Sayın Filiz Piyale'ye email aracılığıyla sordum. Bakalım ne diyecek? yorumumla da Filiz Piyale'nin bilgisine başvurduğumu açıkladım. - Filiz Piyale'den gelen 11 Aralık 2018 tarihli e-mailde; özetle haber doğru olmadığı, kötü niyetli bir şahsın karalama kampanyası olduğu, bahsi geçen sergi kurulduktan sonra çekilen videonun mevcut olduğu ve videoda resmin sergilenmemiş olduğu açıkça görüldüğü açıklanmıştır. İletişime geçtiğinim için bana da teşekkür edip, muhataplarından teyit alınmadan yapılan bu tip haberler sanatçılar için yıpratıcı olabilmekle birlikte bu tür anonim kaynaklı haberleri dikkate almamakta fayda olduğu tavsiyesinde de bulunmuştur. - Bana gelen emaili doğrudan kendine yöneterek beni bu konuda bilgilendirmemi rica ettim. Gelen cevapta Filiz Piyale'nin Resmin boyutu düzenlenmiş, üzerine müdahaleler yapılmış, son haline ulaştırılıp imza atıldıktan sonra yarışmaya yollanmıştır. Sözü geçen eser 150x150 cm olmakla birlikte yarışmaya yollanan eser 145x145cm ölçüsündedir. Ölçü, yarışmayı düzenleyen kurum tarafından da ölçülerek teyit edilmiştir. Resimlerimi minimal bir yaklaşımla çalışıyor olmamdan dolayı resme sürdüğüm bir renk bile onu başka bir noktaya götürmektedir. Ekte iki resmin farklılıklarını görebilirsiniz. açılamaları dikkatimi çekmiştir. Açıklamanın diğer bölümlerinde ise iddiaları kabul etmeyerek; gerekli dokümanların yarışmayı düzenleyen kuruma iletildiğini, Kurum ve kendisi tarafımdan hukuki boyutları takip edildiğini açıklamış ve bunun dışında kaynağı belirsiz iddialara karşı kişisel haklarının saklı olduğunu belirtmiştir. - DYO Resim Yarışmasından sonra bana iletilen bilgi, görsel ve belgeler ile medyaya intikal eden bilgileri değerlendirmem neticesinde aşağıdaki huşulara ulaştım. - Bu yarışmaların seçici kurulunun yıllardır sürdüklerini iddia ettikleri çalışma şeklinden rahatsız genç ressam grubu var. - DYO Resim Yarışması sonucu bu gençlere göre yanlı ve gereken incelemeler yapılmadan ilen edilmektedir. - Filiz Piyale'ni resmi daha önce sergilendiği ve yarışmalara girdiği için kural ihlali yapılmaktadır. - Filiz Piyale 37. DYO Resim Yarışması'na katıldığı ve yarışma kataloğunda belirten 150X150 ebatlı resim daha önce sergilenmemişse; - 1-19 Nisan 2016 tarihlerinde Yeditepe Üniversitesi G. S. F. Kat Sergi Salonu'nda Filiz Piyale'nin GÖÇ adlı çalışmasının sergilendiği iddia edilen, - 6-28 Şubat 2017 tarihlerinde Maltepe Belediyesi Prof. Dr. Türkan Saylan Sergi Salonu İki Kuşak Bir arada sergisinde Filiz Piyale'nin GÖÇ adlı çalışmasının sergilendiği iddia edilen - Mimar Sinan Üniversitesinde öğretim görevlisi Yrd. Doç. Osman ERDEN' bahsi geçen çalışmanın yarışmanın başka bir kuralı daha ihlal ettiği ileri sürdü. Sanatçının aynı eser ile DYO Sanat Ödülleri öncesinde 2016 yılında YUNUS ENSARİ RESİM YARIŞMASIına katılmış, hatta eser ön eleme'yi kazandığı ifade edilen, Resimlerden farklıysa o zaman 150X150 cm ebatlarında başka en az bir göç serisinden resim olması gerekir. Filiz Piyale gibi bir kişinin bu resmi imha etmeyeceğine göre bu resim ya bir koleksiyonerdedir, ya da kendi deposunda muhafaza edilmektedir. Bu resmin kamuoyuyla paylaşılması halinde Filiz Piyale'nin iddialarını güçlendirir. - Filiz Piyale Göç resmini temel alan GÖÇ serili resimler yapmışsa bu resimler nerededir? Bunlar da 150X150 ebatında mıdır? Filiz Piyale 37. DYO Resim Yarışması'nda ödül alan resim dışında bu ebatta başka resmi varsa güncel bir fotoğrafla yayınlaması hakkındaki iddiaları çürütebilir. - Filiz Piyale'nin bana gönderdiği Resmin boyutu düzenlenmiş, üzerine müdahaleler yapılmış, son haline ulaştırılıp imza atıldıktan sonra yarışmaya yollanmıştır. Sözü geçen eser 150x150 cm olmakla birlikte yarışmaya yollanan eser 145x145cm ölçüsündedir. Ölçü, yarışmayı düzenleyen kurum tarafından da ölçülerek teyit edilmiştir. Resimlerimi minimal bir yaklaşımla çalışıyor olmamdan dolayı resme sürdüğüm bir renk bile onu başka bir noktaya götürmektedir. Ekte iki resmin farklılıklarını görebilirsiniz. açılamaları dikkatimi çekmiştir. - Ebadında değişiklik, - Üzerine müdahale yaparak, Bu sergilenen eski resimlerden birini 145X145 ebadında yarışmaya gönderdi mi? DYO Kataloğu ise bu resmin 150X150 cm ebatlarında olduğunu gösteriyor. Bunu açıklayacak olan Yaşar Vakfı ve Filiz Piyale'dir. En kısa sürede bu resmin ebadını kendim ölçmeye çalışıp sanatseverlerle paylaşacağım. - Filiz Piyale'nin Prof. Dr. Zahit Büyükişleyen ile aynı okulda olması, doktora öğrencisi olması ve okulda bir odasının bulunması, hocası ile adı geçen resim ile sergiye katılması, bu sergi kataloglarının bulunması dikkate alınınca Prof. Dr. Zahit Büyükişleyen'in 37. DYO Resim Yarışmasına Seçici Kurul üyesi olarak oturduğu an Filiz Piyale'nin yarışmaya katılan 150X150 ebatlı Göç isimli resmini tanımış olması beklenir. Yarışma seçici kurul üyesi olarak bu fonksiyon Prof. Dr. Zahit Büyükişleyen tarafından yerine getirilmemişse onun açıklamasını da Prof. Dr. Zahit Büyükişleyen sanat camiasına yapmalıdır. - Yaşar Vakfı'nın uzun süre sanat camiasında konuşulan konunun değerlendirmesini tekrar yaparak bir açıklama yapması bu camiaya saygı açısından önemlidir. Felsefenin başta üç ana temel olan Varlık, Bilgi, Değer olmak üzere çalıştığını, Estetik ve Etik in de Değer kavramı içinde çok önemli yer aldığını özellikle vurgularım. Sanatın da çok büyük ve köklü bir felsefe çalışması tabanına oturduğunu ve sanatın Estetik ve Etik ile birlikte oluştuğunun hiçbir zaman unutulmaması gerektiğini özellikle vurguluyorum.


Cihangir Art Project, sanatçı Azat Yeman'ın Cu-de-sac isimli sergisini Nişantaşı Art212'de 28 Aralık'ta sanatseverler ile buluşturuyor. Sergi, sanatçının 2014 2017 yılları arasında ürettiği eserlerden oluşmaktadır. Sanatçının son dört yılına tanıklık edeceğiniz bu sergi ismini, Daha fazla ilerlemenin mümkün olmadığı nokta anlamına gelen Cul-de-sac kelimesinden alıyor. Gözümü önümdekilerden ayırıp orada, o sokakta geçmekte olan herkesin üzerinde dolaştırıyor, hepsinin, peşinden gittiğim o bilinçsiz insanın sırtının bana verdiği soğuk ve saçma sevgiyle hepsini kucaklıyorum. Hepsi aynı bunların; atölyeden söz eden genç kızlar, işleriyle dalga eden delikanlılar, ellerinde sepetlerle alışverişten dönen iri memeli hizmetçi kadınlar, bıyığı henüz terlemiş, getir götür işleri yapan çocuklar, hepsi aynı bilinçsizliğin farklı beden ve yüzlerdeki tezahürleri, aynı görünmez varlığın elinde toplanmış iplerle hareket eden kuklalardan farkları yok. Bilince işaret eden bütün tavırları sergiliyorlar, ama hiçbir şeyin farkında değiller. Çünkü bir bilince sahip olduklarının farkında değiller. Kimileri akıllı, kimileri akılsız aslında hepsinde aynı akılsızlık. Kimileri daha yaşlı, kimileri daha genç aslında hepsi aynı yaşta. Kimileri kadın, kimileri erkek aslında hepsinin cinsiyeti aynı; varolmayan bir cinsiyet bu. Fernando Pessoa'nın Huzursuzluğun Kitabı'ndaki karakter gibi Azat Yeman da gözünü fırçasını insanlardan ayıramıyor. Onların farkında olmadıklarını bilinçsizliklerini fırçasıyla okumaya çalışıp rüyasını izleyiciye aktarıyor. Aslında Yeman ve izleyicinin bilinçaltı, bir çatışma içerisine girerek hissedilen ve duyulanlar her iki tarafı başka yönlere sürüklüyor. Görünenden ve bilinenden yola çıkarak görünmeze işaret eden Azat Yeman, görün mez gerçekliği çölleşen hayatımızda yeşertmeye çalışıyor. Kimliklerimizi kaybedip içine düştüğümüz çukurdan bizi fırçası ile çıkartmaya çalışıp kulağımıza da: Ve ben ölü geçmişimin içinden geçerek kendimi yeniden eritiyor, kendi içimde kayboluyor, kendimi dünya işleriyle henüz kirlenmediğim, her gizeme, her geleceğe açık olduğum o uzak gecelerde unutuyorum. diye fısıldıyor. Sergi 10 Ocak 2018 tarihine kadar pazar günleri hariç Nişantaşı Art212'de gezilebilir.


soL Haber Portalı ve Dinin Toplumsal Kökenleri kitabının yazarı İlker Belek'le Dinin Toplumsal Kökenleri adlı kitabından yola çıkarak insanın insan olma serüvenini konuştuk. İlker Belek: İnsan biyolojik, sosyal ve siyasal canlıdır. Günümüzden yaklaşık 4 milyar yıl önce başlayan evrimsel sürecin ürünüdür. Daha yakın tarihe geldiğimizde bundan yaklaşık beş milyon yıl öncesine kadar, yaklaşık beş milyon yıllık süre boyunca şempanzelerle birlikte aynı ortak atayı paylaştığımızı görürüz. Sonrasında bu primat türünden ayrılarak yolumuza tek başımıza devam ettik. Bu uzun yolculukta Afrika'nın savanlarında yaşamaya alıştık ve iki ayağımız üzerine dikilerek, serbestleşen kol ve ellerimizi kullanmayı, el becerilerimizi geliştirerek alet üretmeyi öğrendik. Hayatta kalabilmek için birlikte toplamak zorundaydık. İşte bu zorunluluk bizim sosyal varlıklar olarak gelişmemizi sağladı. Toplayıcılık, avcılık, hayvancılık ve tarım derken sosyal, ekonomik ve siyasal ilişkilerimiz gelişerek karmaşıklaştı. Sonuç olarak, çok kısaca ve kabaca tanımlayacak olursak insan alet üreten canlıdır. Kendisinden önceki üst primat türleri de alet kullanabilirler. Ancak sistematik, bilinçli, amaca uygun alet üretimi insanı önceki canlılardan ayırt eden temel özelliktir. İnsanın tüm bilişsel yetenekleri üretim faaliyetiyle gelişmiştir. Dilin, kültürün gelişimi alet üretimine bağlıdır. İlker Belek: Australapithecus günümüzden yaklaşık 3 milyon önce ortaya çıktı. Günümüz modern insanı olarak bilinen homo türünden önceki atamızdır. Pelvis-alt ekstremite kompleksinin yapısından ayakta dikilmeyi başardığını, dolayısıyla elin ve alet üretiminin ortaya çıkacağı evrimsel basamağı atlamaya çalıştığını biliyoruz. Beyin/vücut oranı bakımından şempanzelerden üstündü ve insana yakındı. Yüksek beyinsel fonksiyonlara sahipti. Elin kullanımıyla kesinlikle alakalı olduğu bilinen konuşma yeteneği vardı. Duygusal fonksiyonlarının gelişmişliğini gösterir şekilde beyninin frontal bölgesi büyümüştü. Gebelik süresi uzamıştı. Bu da çocuk bakımı için gerekli olan sosyal bir takım ilişkileri geliştirdiğini ima eder. Bütün bu özellikleri bakımından değerlendirildiğinde Australopithecus'un insanla akrabalığının her bakımdan oldukça yakın olduğu anlaşılır. İlker Belek: Homo Habilis alet üreten ilk canlı olarak bilinir. Ortaya çıkışı günümüzden yaklaşık 2-2.5 milyon yıl öncesine denk gelir. Esas olarak toplayıcılıkla geçinir. Yapabildiği ve kullandığı aletler meyveleri dallarından düşürmeye, karıncaları ve küçük böcekleri avlamaya yarar. Yaklaşık 20-30 kişilik gruplar halinde yaşar. Toplayıcılık nedeniyle grup sürekli seyahat halindedir. Ancak belli bir alana da bağlıdır. Bu alan, toplayıcılıkla yağmalandıktan sonra başka bir bölgeyi talan etmek üzere göç eder. Emek verimliliğinin düşüklüğü nedeniyle toplayıcılık hep birlikte gerçekleştirilir. Çevresel tehditlerden korunmak bakımından da birlikte toplamak önemlidir. Toplananlar geceleri konaklanılan mekanda yine birlikte tüketilir. Bu kesinlikle dayanışmacı bir yapıdır. Bu nedenle Homo Habilis toplumsallığı İlkel Komünal Toplum ya da İlkel Sürü olarak isimlendirilir. Birlikte toplarken tehditlere karşı savunma zorunluluğu dilin gelişmesine neden olur. Grup üyeleri toplarken sağ salim olduklarını diğerlerine haber vermek bakımından anlamlı sesler çıkarmaya, ses tellerini bu şekilde geliştirmeye başlarlar. İlkel sürünün en önemli sorunu nüfus dar boğazıdır. Bu kavram ortalama yaşam süresinin kısalığını en iyi ihtimalle 20-25 yıl kadar olduğu tahmin ediliyor bu nedenle de üremenin ki yaşamın kısalığı nedeniyle üreme de sorunludur ve çocuk bakımının ki vahşi yırtıcılar ve doğanın kendisi hep büyük bir tehdittir çok büyük önem taşıdığını, grubun temel kaygısının hep birlikte hayatta kalmak olduğunu ifade eder. İlker Belek: Kültür insanın bilinçli üretim faaliyetidir. İnsan üretimle kültürlendi. Yaşam tarzını üretimle değiştirdi. Doğanın giderek daha büyük bir kısmını daha kapsayıcı biçimde kontrolü altına aldı. Kültürlenmeyle yeni üretim araçları ve teknikler geliştirdi. Dolayısıyla kültür insan yaşamının tam kendisidir. Çevremizde gördüğümüz ve insan tarafından üretilmiş her şey insan kültürünün bir ürünüdür. Çoğu zaman yalnızca edebi, sanatsal eserler kültür olarak kabul edilirler. Oysa benim tanımıma göre kültür, bunlarla birlikte insanın yarattığı bütün emek ürünlerini kapsar. Örneğin imambayıldı da bizim toplumumuzun çok estetik bir kültürel öğesidir. Bu yemekteki lezzeti ortaya çıkarmak, yemeği pişirmek için kullanılan gıdaları bir senteze tabi tutmak tam anlamıyla bilinçli insan faaliyetidir. Bu faaliyetle insan hem yeniden üretmesi için gereken diyeti sağlamış hem de bu işi bir estetik ortaya koyarak gerçekleştirmiştir. İlker Belek: Bilim sürekli olarak gelişiyor. Bilim de insanın bilinçli faaliyetinin bir ürünü. Ayna nöronlar çok yakın zaman önce yeni bir görüntüleme tekniği olan PET aracılığıyla keşfedildi. Ayna nöronlar üst primatların ve Homo Sapiens'lerin beyinlerinde, konuşma alanı olarak bilinen broca alanında bulunan nöronlardır. Bu nöronlar insan bir nesneye doğru uzandığında ya da eliyle bir cismi kavradığında aktif olur. Dolayısıyla konuşmayla, yani iletişimle insanın fiziksel aktivitelerinin yakın derecede ilişkili olduğunu, daha da ötesinde konuşma ile elin kavrama yeteneğinin birlikte gelişmiş olduğunu gösteren bir kanıt olarak kabul edilirler. Ayna nöronların keşfi, konuşmayla elin kullanımının eş zamanlı olarak geliştiğini savlayan antropolojik hipotezlere biyolojik bir kanıt sağlamış oldu. İlker Belek: Az önce ifade ettiğim gibi insanı tanımlayan, insanı önceki üst primat türlerinden ayırt eden temel özellik alet üretebilmesidir. Üretim ise insanın bilinçli emek faaliyetidir. Marksizm insanı bu zeminde tanımlar. Engels Doğanın Diyalektiği isimli dev eserinde bunu ortaya koymuş ve insanlaşmaya doğru ilerleyen antropolojik sürecin hem nasıl doğayla karşılıklı etkileşimin bir sonucu olduğunu hem de bir canlının organizmasındaki değişimin de organizmanın değişik parçaları arasındaki karşılıklı etkileşimle belirlendiğini yazmıştı. Marksizm bunun ötesinde ayrıca insan toplumlarının gelişmesini de üretim araçları ve üretim biçimlerinin oluşturduğu diyalektik birliğin değişimi çerçevesinde inceler. Buradan hareketle de ilkel komünal, köleci, feodal ve kapitalist üretim tarzlarını tanımlar. Dolayısıyla Marks ve Engels'in tüm eserleri insanı ve toplumu anlamak bakımından emek faaliyetini temel olarak alırlar. Toplumların sınıflaşmasına giden süreci de üretim ilişkilerinin değişim süreci içinde saptarlar. Sınıflaşma ise toplum içinde siyasal ilişkilerin geliştiği anlamına gelir. Dolayısıyla emeğe, üretime yapılan vurgu siyaset düzlemini de kapsamış olur. İlker Belek: İnsan ilk kez tarım aşamasında büyük miktarda artı ürün elde etmeyi başardı. Bu iş önce Dicle ve Fırat nehirleri çevresinde gerçekleştirilen büyük sulama tarımıyla başarıldı. Artı ürün komünal toplumsal ilişkileri tamamen parçaladı. Eski hayvancı toplumun şefleri, krallara; hayvancıların yaşamlarını sürdürdükleri küçük köyler kentlere; kabileler ise tarımcı toplumlara dönüştü. Hayvancıların şefleri, hayvancı üretim ilişkilerini organize etmek, göç yollarında kabilenin güvenliği sağlamak üzere kabilenin bu işler için en yetenekli erkekleri arasından ortak bir kararla seçiliyordu. Dolayısıyla hayvancı toplumlarda esas olarak toplayıcı ve avcı ilkel sürüleri karakterize eden dayanışmacı sosyallik varlığını sürdürüyordu. Tarımın ortadan kaldırdığı yapı bu oldu. Artı ürün eşitliği yok etti, sınıfları yarattı. Matematik, astronomi gibi temel bilimler artı ürünün hesabını tutmak, uygun sulama mevsimini belirlemek üzere gök cisimlerinin hareketlerinin incelemesi vb. amaçlarla ortaya çıktılar. Kral tapınaklara depoladığı artı ürünü korumak için ordu kurdu. Ama aynı kral ordusuyla kendi devletini diğer kent devletlerine karşı da koruyor, zaferleriyle hakimiyet alanını genişletirken halkını onurlandırıyordu. Kısacası siyaset artı ürünün paylaşımını egemen sınıf adına garanti altına almak üzere gelişen sömürücü bir ilişki biçimi olarak gelişti. İlker Belek: Neandertal insanın günümüzden 250 bin ile 15 bin yıl önce yaşadığı biliniyor. Dolaştığı mekan ağırlıklı olarak Avrupa kıtasıydı. Avcılıkla uğraşıyor ve bunun için de dilgi taş aletler yapıyordu. Bu teknoloji kaba ve büyük bir kaya parçasının yontulup, şekillendirilmesiyle elde edilmiş vurmaya, kesmeye yarayan aletleri tanımlar. Dolayısıyla Neandertaller çevrelerindeki büyük ve yavaş hareketli hayvanların avcılığında uzmanlaşmışlardı. Yaptıkları üretim faaliyeti avcılık olduğu için ve yaşadıkları iklimsel koşullar da dikkate alındığında Neandertal döneminde artı ürünün henüz ortaya çıkmamış olduğunu söylememiz gerekir. Dolayısıyla Neanderthal'in ölülerini gömüş biçimini özel mülkiyetle ilişkilendirmek doğru olmaz. Öte yandan Neanderthal insan ateşi kullanabiliyordu ve kimi yazarlar insan yiyici olduğunu da ileri sürerler, hatta ölülerini gömmeden önce kafalarını keserek beyinlerini yediklerini tahmin ederler. Bütün bunlar bana kalırsa Neandertal'in bilinç yapısıyla alakalı. Avcılık döneminde kontrol edilen ateş insanın bilincinde farklı gelişmelere yol açtı. Hayaller, öykülemeler, yani kısacası ileri düzeyli soyutlama faaliyeti ilk kez o aşamada gelişmeye başladı. Öte yandan insan için ölüm hep bir muamma oldu. Ölen insan nereye gidiyor, başına neler geliyordu? Dinlerin bu muammayı kullanarak cennet ve cehennem kavramsallaştırmalarını ürettikleri kesin. Denilebilir ki Neandertal insanın ölülerini özel bir işlemden sonra gömmesi, ölenlerin beyinlerini yemesi muhtemelen ölenden ayrılmak istememek, onunla bütünleşmek, her nereye gidiyorsa gittiği yerde yaşamını sürdürmesini garanti etmek, onu gittiği yerde anne karnındaki gibi güvene almak gibi soyutlamalardan kaynaklanıyordu. İlker Belek: Bu çok önemli bir soru. Bana kalırsa bu kontrol işini iki boyuta ayırmak gerekir. İnsan canlılar içinde gebelik süresi en uzun olan, doğumda en zayıf biyolojik kapasiteye sahip ve doğumdan sonra da en fazla derecede anne, babasının bakımına muhtaç canlılardan birisidir. Bütün bunlar bizim beyin kapasitemizle ilişkili. Beyin kapasitemiz çok gelişkin, ancak bu potansiyeli ortaya çıkarabilmek, garantiye alabilmek için uzun bir bakım dönemi gerekiyor. İşte bu bakım dönemi içinde öncelikle aile ve tabii ki sonra da toplum kendi değerlerini, bakışını çocuğa aktarıyor. Çocuk eğitimiyle alakalı bu bağımlılık ve kontrol durumlarını olağan karşılamak gerekir, tabii ki insanı insan yapan, dayanışma, paylaşım, yaratıcılık, kültürlenme gibi unsurları desteklediği sürece. Öte yandan kontrol olgusunun bir diğer boyutu daha var: O da insanın sınıflı toplum yapısı içinde, o sınıflı toplumun siyasası tarafından denetlenmesi. Bu ortam insanı sınıflı toplumun yapısını benimser hale getirmek üzere uygulanan ideolojik, dini ve siyasi şiddeti içeriyor. İşte burası insanın temel karakterlerine aykırı olan kontrol düzlemidir. Eğer yaratıcı ve kolektif bir canlı olarak insan bu bombardıman altında edilgen konumdaysa özgür değildir. Özgürlüğünü sömürüye dayalı sınıfsal ilişkilerin ortadan kaldırılması için mücadele ediyorsa kazanabilir ancak. İlker Belek: Hammurabi yasaları Mezopotamya'da günümüzden yaklaşık 5-6 bin yıl önce ortaya çıkmaya başlamış bulunan ilk kent devletlerinin yasalarıdır. Dediğim gibi o dönem toplumsal sınıflaşmaya karşılık gelir. Sınıflaşma sınıflar arasındaki ve sınıflar içindeki her tür ilişkinin tanımlanmasını ve kurallaştırılmasını gerektirir. Örneğin Hammurabi yasalarında hekimlerin yapmakta olduğu değişik cerrahi işlemlerin fiyatları bile belirlenmiştir. Daha da ilginci aynı cerrahi işlemin farklı sınıflara mensup bireylere uygulanması durumunda fiyatının da değişeceği kurala bağlanmıştır. Hukuk sınıflı toplumun ilişki biçimidir. Sınıflar var olduğu sürece de sınıfsal güç ilişkilerini yansıtacak biçimde hukuk ve yasalar da var olacak. İlker Belek: Toplayıcılık ve avcılık aşamalarında ve hatta hayvancılıkta, insan hep birlikte üretiyor, birlikte tüketiyordu. Birey toplum, toplum da birey demekti. Eğer toplumsal ilişkiler böylesi bir dayanışma zemini üzerine kurulmuşsa yabancılaşma söz konusu değildir. Yabancılaşma sınıflaşmayla birlikte ortaya çıktı, Mezopotamya kent devletlerinde, büyük sulama tarımı döneminde. İnsan o zamandan beri her şeye yabancılaşmış durumda. Emek ürününe egemen el koyar, birey emeğine yabancılaşır. Siyasetten, toplumsal yaşamın belirlenmesi sürecine katılımdan dışlanır, siyasete yabancılaşır. Yani siyasi yabancılaşma sınıfsal konumu nedeniyle ekonomik olarak yabancılaşmış, dezavantajlı konuma itilmiş olmasıyla ilişkilidir. Egemen sınıfın yürüttüğü ağır bir ideolojik ve siyasal bombardıman altındadır, düşüncesi, inançları egemenler tarafından belirlenir, bilincine yabancılaşmıştır. Sınıflı toplumlarda yabancılaşma insana dair bütün düzlemleri içerir. Din bilinçsel yabancılaşmanın neticesi olarak ortaya çıktı. İlk kez büyük sulama tarımı yapan Mezopotamya kent devletlerinde, krallar, üretici yığınları kontrol altında tutabilmek, onların sorgusuz biçimde üretmelerini, çoğalmalarını, savaşmalarını, ölmelerini sağlayabilmek için boyun eğdirecek, kadere inandıracak, tevekkül içinde yaşatacak bir araca ihtiyaç duydular. Din böylece devreye sokuldu. Din aracılığıyla insanın yaratıcı bilinç yapısının yerine öte dünya ve yaratan inançları egemen kılındı. Böyle baktığımızda dinin en başından itibaren ideolojik ve siyasal işlevler yüklenmiş bir işlevle gündeme sokulduğunu görürüz. Dolayısıyla din bireysel bir inanç sistemi değil, toplumsal ölçekli, egemenlerin kontrolünde, egemenler için çalışan yabancılaştırıcı bir sistemdir. İlker Belek: Ölüm ve ölümden sonra ne olacağı soruları gibi yaşamın nasıl oluştuğu sorusu da insanın aklını hep meşgul etti. Bilişsel kapasitesi gelişkin her toplumun, o kapasiteye denk gelecek şekilde evrenin, dünyanın ve yaşamın nasıl başladığına dair bir anlatısı vardır. Çevremizde gördüğümüz, içinde yaşadığımız, bize yaşam olanağı veren üç öğe, toprak, hava ve su bu anlatının içeriğini oluşturur. Bu, bütün ilkel topluluklar ve ilkel bilinç formasyonları için geçerlidir. Bu tür toplumsal yapıların tümünde ortak olan yan hemen hemen şudur: Önce bir kaos hakimdi. Sonra bir yaratıcı güç bu kaosa şekil vererek kaosu ikiye ayırdı ve böylece yerleri ve gökleri ortaya çıkardı. Öyküleme böylece devam eder. Öyle ki ayrıntılar bile neredeyse aynıdır. Bu mitos tek tanrıcı dinlere önceki bilinç formasyonlarından geliyor. Tek tanrıcı dinlerin kattıkları neredeyse hiçbir yenilik yok. Sümer mitoslarında insanın yaratılışına dair anlatıyla Tevrat, İncil ve Kuran'daki anlatı tıpa tıp aynıdır. İnsanın çamurdan yaratıldığı, topraktan geldiği söylenir hepsinde. Ben Din, Toplum, İktidar isimli kitabımda konunun bu yönünü ayrıntılı olarak inceliyorum. Bugün artık hayatın denizlerde, termal baca diye isimlendirilen okyanus dibi yapıların çevresinde ortaya çıkmış bulunduğu biliyoruz. Ama tabii tek tanrıcı dinlerin ve daha önceki mitosların iddia ettiği gibi altı gün içinde ve bir yaratıcı gücün kontrolünde değil tam 3 milyar yıllık maddesel bir evrim sürecinin sonucunda ve canlının evrimi izleyen 4 milyar yıldır da devam etmekte. İlker Belek: Biraz önce değindiğim gibi, din Mezopotamya kent devletlerinin kral ve yönetici sınıflarının iktidarlarını sürdürebilmeleri için ortaya çıktı. O dönemde kral yöneticiydi, bütün gücü elinde tutuyor, toplumun devamlılığını sağlıyor, topluma hayat veriyordu. Dolayısıyla yalnızca siyasi yetkilerle donammış bir kral değil, aynı zamanda tanrıydı. Mezopotamya kent devletlerinin kralları tanrıydı. Sömürülenler de bunu böyle görüyordu. Sömürülenler kendi varlıkları için bilimi, tarımı, toplumsal hayatı organize eden ve devleti diğer krallara karşı koruyan kralı doğallıkla tanrı olarak görüyorlardı. Din işte bu toplumsal ilişki diyalektiğinin de bir sonucu olarak ortaya çıktı. Krala toplumu yönetmek için yasallık sunarken, topluma da zor yaşam koşulları içinde ihtiyaç hissettiği güveni telkin etti, anlamı sundu. Ama kent devletleri birbirleriyle savaşıyorlar, bu arada kralların bir kısmı da kaybediyordu. İşte bu dünyevi zayıflık zaman içinde kralı tanrı pozisyonundan indirdi ve onu tanrının temsilcisi konumuna soktu. Böylece kral-tanrının yerini tanrı-kral aldı. Ama toplum açısından değişen bir şey olmadı. Sonuçta kral yine tanrıydı ve hayat onun sayesinde anlam ve güven buluyordu. Görüldüğü gibi din ilk ortaya çıktığı andan itibaren tarımı üreten, yani sömürülen bireye bu dünyadan vazgeçmeyi, bu dünyaya, acılara, sömürüye yabancılaşmayı, esas olanın öbür taraf olduğunu vaaz eder. Acı çekilecektir ki cennete girilebilsin. Bu anlamda din sömürüyü ve sömürüden dolayımlanan her tür dünyevi sorunu kutsar. Acı çekmek cennete girmenin garantisi olarak sunulur.


Tülay Baybağ, 'Umudu Ararken' adlı yeni sergisini Türkan Saylan Kültür Merkezi'nde açtı. Sergi umut teması çevresinde sanatçının farklı malzemeleri bir araya getirerek ürettiği eserlerden oluşuyor. Umut, sanatçı için hayatın en kuvvetli duygusu. Bilim ve inanç ise ona ulaşabilmek için kullandığımız araçlar. Tülay Baybağ: Bu serginin oluşumu benim için çok özeldi. Her ne kadar daha önce yaklaşık 20 adet karma ya da kişisel sergiye iştirak etmiş olsam da bu, koleksiyonundan temasına; afişinden davetiyelerine; cateringinden müziklerine kadar organize ettiğim ilk sergi. Biraz yorucu olmuş olsa da çok fazla şey öğrendim. Bu işi çok seviyorum ve her adımında yapılması gerekenleri büyük bir heyecanla öğrenerek yerine getirdim. Elbette öncelikle bana kapılarını açan Türkan Saylan Kültür Merkezi'ne bu nadide fırsat için teşekkür ederim. Açıkçası serginin oluşum süreci ruhumda çok güzel bir tat bıraktı. Umarım ziyaretçiler de benzeri güzel hisler deneyimlerler. T. B.: Umut hayatın her alanında var. Günlük hayatta bile pek çok ritüelle bunu dışa vuruyoruz. Maçlarda totem yapıyor, olmamasını istediğimiz bir şey söylediğimizde tahtaya vuruyor, uğurlu olduğuna inandığımız nesneleri yanımızda taşıyoruz. Bunları çoğu zaman düşünmeden yapıyoruz. Bu sergide umudu temsil eden pek çok farklı motif görmek mümkün. Türkiye ve yurt dışından bine yakın insanın umudunu yazıp da tuvale işlediğim modern bir dilek tuvalinnden değişim ve gelişimi simgeleyen kelebek motiflerine; gizliden açığa sıyrılan Pinhan işlerimden umut dolu bir yaşamı simgeleyen ve üzerinde gelinliklerden toplanmış kumaş ve materyalleri bulunduran işlerime kadar umut bu projenin pek çok yerinde gizli. T. B.: Benim de kendi totemlerim var. Belki işlerimde de bunları gözlemleyebilirsiniz. Ancak bunları söylememeyi tercih ediyorum, hem ziyaretçilerin hayal güçlerini özgür bırakmak hem de umutlarımın mahrem kalmasından hoşlandığım için. T. B.: Kesinlikle. Her gün durumlarından şikayetçi olan ve iyileşmeyi uman insanları dinliyor ve onların dertlerine deva bulmaya çalışıyorum. Umudu o insanların gözlerinde görüyorum. Tıp ve sanat belki içinde en çok umut barındıran iki meslek. Hatta daha öteye gideyim. Ben iyi bir hekimin aynı zamanda iyi bir sanatçı olması gerektiğini düşünüyorum. Bunu düşünen ilk kişi de ben değilim, hatta bu görüşüm belki de hiç orjinal değil. Bunu ilk dile getiren kişi tıbbın babası olarak kabul edilen Hipokrat'tı. Kısaca tıp da karşıdaki insanı gerçekten görmeyi ve gözlemlemeyi belki de gizlide kalmış sıkıntılarını açığa çıkartıp ona kendini iyi hissettirmeyi umut ediyor, tıpkı sanat gibi. T. B.: Bu çok yerinde bir gözlem. İşlerimde doğal malzemeleri kullanarak ağaç veya görsel olarak ağacı anımsatan yaprak formlarına sıkça yer veriyorum. Bunun elbette bir nedeni var. Ağaç benim için hem doğayı ve doğal olanı hem yaşamı hem inanışı hem de kişisel geçmişi, simgeliyor. Bunun ötesinde işlerimde rastgeleliğe de dikkat ediyorum, bir nevi keşif yolculuğu gibi. Önce bu doğal malzemelere tuval üstünde kendilerini ifade etme fırsatı veriyor, sonra da onları istediğim gibi hem kendi estetik anlayışımla hem de ortaya dökmek istediğim duygularım doğrultusunda şekillendiriyorum. T. B.: Çoğunlukla dilek ağaçları ve binbir dilek serileri yer alıyor. Bunun yanı sıra tanıdık umut sembolleri var. Örneğin Bereket, Nazar, Fatma eli gibi... Kelebekler ise sevinç, değişim ve etkileşimi simgeliyorlar. Bir de gizli olanlar var. Bunlar son işlerim ve onlara Pinhan serisi ismini verdim. Bu işlerdeki semboller kendilerini sanki tuvali yırtarak açığa çıkartıyor gibiler. Bir nevi herkesin kendine ait tılsımları... Buna benzer tılsımları kimse bilemez. Ama bu bilinmezliğin gizemi ve görsel olarak ifade edilişinin estetiği ise kendi içinde bir sembol, bir ritüel. T. B.: Sanat tarihinde her dönemde olduğu gibi bilim sanattan ilham alıyor. Bilim de sanat da hayal ile başlar. İnsan hayal eder ki hayallerini gerçekleştirebilsin. Sanat ve bilim birbirlerini hem fikir hem hayal hem de malzeme olarak destekler. Yağlı boyanın bulunuşu, matbaanın bulunuşu sanatı daha da geniş kitlelere taşıdı. Sanat bilim sayesinde yepyeni fikirler ve malzemeler edinir, bilim ise sanat sayesinde ufkunu olabildiğince genişletir. Leonardo da Vinci'yi düşünsenize, belki tarihin en popüler sanatçısı olan Da Vinci zamanının çok büyük bir bölümünü icatlara ve bilime ayırmıştı. Öte yandan bilimin bize sunduğu imkanlar her dönemde sanatı yönlendirmedi mi? Sanat hep en modern bilimsel buluşlardan faydalandı. Newton'un ışık tayfından camera obscura'a, hatta şu anki dijital görsellere... Şu anda bir uzay teleskobu olan Hubble'ın sunduğu görseller dahi saniyesinde sanata aktarılabiliyor. Bu alışveriş hep vardı ve tarih boyu da sürecek. Bu yüzden sanatla bilimin iletişimini son derece ilham verici buluyor ve fırsat buldukça da bilinçli bir şekilde gözlemliyorum. T. B.: Bugünlerde doğadan kopan insanoğlu bilimin çaresiz kaldığı durumlarda yine umudu doğada ve kadim sembollerde arıyor, arayacak. Sanat insanın içini görür, insanı insan yapar. Başka hiçbir canlı sanat yapmıyor. Bu gurur verici özelliğimizi olabildiğince tecrübe etmeli ve paylaşmalıyız. Şayet ziyaretçilerimin Umudu Arayışını bir şekilde kendim ve işlerim üzerinden temsil edebildiysem ne mutlu bana. İşte bu beni çok sevindirir.


- Sahip olması gereken entelektüel ve felsefi birikimi, - Bu birikimi sağlama yolları, - Sağlanan bu birikimin güncelliği, geçerliliği ve yeterliliği, - Özellikle Lisans ve Yüksek Lisans eğitimi sırasında bu konuda aldıkları eğitimler ve bu eğitimlerin kalitesi ile genç ressamlara yansıması, - Genç ressamların bu eğitimi algılama biçimleri, - Entelektüel ve felsefi birikimi sağlamakla birlikte sürekliliğine inanarak ömür boyu öğrenme yoluyla geliştirme kapasiteleri, Konularına ışık tutulmak istenilmektedir. Bu çalışma öncelikle ankete katılan genç ressamların, daha sonra ise tüm genç ressamların incelemesine sunulacaktır. Akademik düzeyde bu çalışmanın incelenmesi için gelecek taleplere ve çalışmaya katkı yapılabilecek eleştirilere de açık olduğumu belirtirim. Bu çalışma için 100 Anket formu 50 Öğrenci (10 Son sınıf Lisans, 40 Lisans) ve 50 Mezun (25 Lisans ve 25 Lisans) olmak üzere iki ana ve bu ana grupların iki alt grubuna iletildi. Anket topluluğu oluşturulurken Anadolu'da Genç Ressam Olmak (http://kolajart. com/wp/2017/08/17/vecdi-uzun-anadoluda-genc-ressam-olmak/) başlıklı çalışmaya da esas olan 3.128 genç ressam arasından yapılan seçimdeki ana özellikler göz önüne alınmış olup, yaygınlığın yanında genç ressamdan anket için bilgi alınabilirlik de esas tutulmuştur. Bu çalışmada da Anadolu'da Genç Ressam Olmak çalışması gibi ağırlıklı olarak Anadolu hedef alınmıştır. Gönderilen 100 anket formuna karşılık 40 öğrenci ve 32 mezundan cevaplanmış formlar geri gelmiştir. Cevap göndermeyen 10 genç (2 genç Lisans ve 8 genç Y. Lisans öğrencisi) zamansızlık ileri sürse de hocaları tarafından bu ankete katılmaktan dolayı alacakları tepkiden çekindikleri gözlenmiştir. Diğer cevap göndermeyen 18 mezunda ise kitap, yazar, ders adlarını hatırlayamamaları etken olmuştur. Daha sonra kendiliğinden 23 genç ressam formu da iletilmiştir. Son haliyle 93 genç ressam ile ankete başlanmıştır. Genç ressamların dağılımı olan 93 kişi; 45 öğrenci ve 48 mezun şekline dönüşmüştür. - Lisans öğrencilerinin tamamı son sınıf öğrencisidir. - Mezunların tamamı da mezun olduğu tarih 7 yılı aşmamaktadır. Bu şekilde anket ile aranan bilgilere sahip kitle oluşmuştur. Gençlerin % 70'i olan 61 genç erkek ve % 30'u olan 32 genç de kadındır. Gençlerin okullara göre dağılımında % 30 Güzel Sanatlar Fakültesi ve % 70 Eğitim Fakültesi öğrenci/mezunluğu esas alınmıştır. Ankete katılan gençlerle ilgili diğer değerler Anadolu'da Genç Ressam çalışmasında belirtilen değerlere yakın seyretmiştir. Buradan da bu anketin mevcut 3.218 kişilik grup değerleriyle uyumlu olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Genç ressamlara yöneltilen sorulara kontrol ve teyit amaçlı sorular da eklenerek ankete katılanların standart sapma içinde cevapların doğruluğu sağlanmaya çalışılmıştır. Diğer taraftan 14 genç ressam ile doğal ve samimi bir ortamda yapılan sohbet esnasında sağlanan bilgilerle gelen anket sonuçlarının değerlendirilmesi sağlanmıştır. Anket grubunun gönderdiği bilgilerin geçerliliği, doğruluğu ve güvenliğinin kontrolü sağlandıktan sonra değerlendirmeye başlanılmıştır. - Eğitim Fakültesi öğrencilerinin % 92'lik kısmı Sanat Tarihi ile Felsefenin aynı dal olduğunu, % 72'lik kısmı ise Sanat Tarihinin üst ana dal, Felsefenin ise alt dal olduğunu düşünmektedir. Eğitim Fakültesi öğrencilerinin % 86'lık kısmı felsefe kavramı denilince Estetik, Sanat Felsefesi, Sanat Psikolojisi, Sanat Sosyolojisi ve Sanat Tarihi kavramlarını bildiğini ifade etmektedir. Üst ana çatı olan geniş felsefe kavramının varlığına varabilenlerin oranı sadece % 6 olup, bu dersleri almasına rağmen felsefenin varlık ve önemini kavrayamamışların oranı % 2'dir. Eğitim Fakülteleri'ne verilen eğitimlerde üst çatı olan Felsefe kavramının içeriği ve öğrenciye aktarımında ciddi eksiklik ve yetersizlikler olduğu anlaşılmaktadır. Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencilerinin Sanat Tarihi ve Felsefe farklılığını anlama oranı genelde % 61 olup, bu oran büyük şehirlerdeki köklü üniversitelere doğru gidildikçe % 93'e kadar yükselmektedir. Bu oranın artışında en önemli etki okulların köklü olmasının yanında bu derslerin konunun uzmanlarınca verilmiş olması etkendir. Bu her iki farklı fakültede temel felsefe dersinin verilmemiş olması kavramları yerine oturtamama sorununu yaratmaktadır. Kontrol amacıyla sorulan Varlık nedir? sorusuna verilen cevapların % 37'si Varlığa İnanmıyorum. Ve % 29'ü Varlık yaratıcı Tanrıdır. Olması öğrencilerce felsefenin ilk adımı olan Varlık kavramı hakkında hatalı ve eksik bilgi sahibi olduklarını ortaya koymaktadır. Öğrencilerin %33'lük kısmının bu soruya internet kaynaklarından Kes / Kopyala / Yapıştır tarzı cevap vermesi bilgi yetersizliği yanında ihtiyaçsızlığı ve tembelliğini ortaya koymaktadır. Genç ressamların felsefeyi tanımlaması istenmiş; % 19'ü cevap vermemiş. % 67'i Google'dan kes/kopya/yapıştır yapmış ve sadece % 14'ü kendince tanımlamaya çalışmıştır. Bunlarında % 81'i Y. Lisans ve Doktora öğrencisidir. Bu da genç ressamlar eğitimi içinde felsefe eğitiminin yetersizliğini ortaya koymaktadır. Öğrencilere felsefe ve sanat tarihi derslerinden hangisini tercih edersiniz sorusuna % 72'i sanat tarihi, % 12'i felsefe ve % 16'lık kısmı da her iki ders olarak cevap vermiştir. Her iki dersi tercih edenlerin % 93'ü Güzel Sanatlar Fakülteleri öğrenci/mezunu ve bunların da % 76'ı 2 büyük şehirde toplanıyor. - Eğitim Fakülteleri ile Güzel Sanatlar Fakülteleri öğrencilerinin Sanat Tarihi ve Felsefe alanlarındaki seviye farklılıklarında müfredat farklılığının yanında Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi kadrolarının yetkinliği esastır. Bu derslerin çoğunlukla dersin içeriğine göre uzmanlığı Sanat Tarihi ve Felsefe olmayan ve temel eğitimi sadece Resim olan, uzmanlıktan uzak sadece tecrübe/gözleme esasıyla ve salt aktarıma dayalı şekilde sağlanan bilgilerle ders veren hocalarla sağlandığı görülmektedir. Diğer taraftan; dersi veren akademisyenin uzmanlık alanının sanat tarihi konusunda uzman olmaması nedeniyle kaynak olarak kullanılan sanat tarihi kitaplarının yazarlarının önemli kısmının mimari tarih üzerinden hareket etmesi ve burada yoğunlaşması öğrenciler tarafından eleştirilmektedir. - Genç ressamlara okudukları ve hocalarının tavsiye ettikleri kitaplar sorulunca aşağıdaki listeler oluştur. Gençlerden alınan cevaplardaki Kitap ve yazar adları ÖZELLİKLE düzeltmeden iletilmektedir. - Öğrencilerden ısrarla kitapları sanat tarihi ve felsefe olarak yazmaları istenilmesine rağmen 9 öğrenci hariç tamamı karışık şekilde yazmışlardır. Bu da felsefe ve sanat tarihinin içerikleri ve farklılıkları hakkında yeterli bilgi sahibi olmadıkları ve konuyu önemsemediklerini ortaya koyabilir. - 93 genç ressamın 32'i kitap adı yazmamış, 3 genç ressam da başka bir yerden kopyaladığı kitap listesi görüntüsünü cevap kısmına yapıştırmıştır. Sadece 58 genç ressamın bu kitapları okuduğunu veya ona tavsiye edildiğini kabul edersek güzel sanatlar eğitimi alan gençlerin sadece % 62'lik kısmı okumayla ilgili olduğunu iddia etmektedir. - Okuduğunu iddia ettiği yazarın kitap adını yazmayan/yazamayan ve sadece yazar adıyla yetinen genç ressam sayısı da 8 kişidir. - Felsefe konusunda öğrencilerce yetersiz kitap adı sayısının verilmesi felsefenin eğitim sisteminde olmamasının yanında felsefenin sanat için varlığının kavranılmamış olduğunu ortaya koymaktadır. - Felsefe temeline sahip olmayan bir genç ressamın okuduklarını iddia ettikleri listedeki felsefe kitaplarını okumuş olsa bile anlayabilmesi bana göre zordur. - Felsefe okuduğunu belirten genç ressamlara okuduklarını iddia ettikleri Michael Facoult, Nietzsche, Jan Paul Satre, Arthur Shopenauer'e ait kitaplar hakkında sohbetler esnasında üstü kapalı sorular sordum ve bazı hatalı bilgiler yönlendirdim. 22 genç üzerinde yapılan gözlem sonucunda 10 öğrencinin kitabı okuduğunu, diğerlerinin kitapları sadece adlarından bildiğini gözlemledim. Bu okuduğunu ileten kişilerin tamamı da Y. Lisans ve Doktora öğrencisidir. - Felsefe ideoloji midir? Sorumuza ankete katılan genç ressamların 83'ü cevap vermiş. 38 genç ressam felsefenin ideoloji olmadığını, bunlardan sadece 14'ü neden felsefenin ideoloji olmadığını yazmıştır. Bu gençlerin açıklamalarını da felsefenin üst bilgi ve bu bilgiyi kullanma, ama ideolojinin de toplumsal durum ve taleplerle ilgili olduğunu bunun da siyaset felsefesinin alt konu ile bağlantı halinde olduğunu iletmiştir. Sorulmadığı halde 39 genç sanatın ideoloji olduğunu belirterek ardında 27 genç bunu politika olarak ve baskıya direniş için sanatçının politik olması gerektiğini anlatmıştır. 12 öğrenci ise Sanatın ideoloji olmasının onun da kendine has yol ve yöntemleri olduğunu açıklamıştır. Bu genç ressamlar da Y. Lisans Ve Doktora öğrencileridir. - Yaratıcılık ve felsefe bağlantısı sorulmuş; ankete katılanların % 63'lük kısmı cevap vermiş. Bu cevap verenlerin de % 73'lük kısmı kes/kopyala/yapıştır yöntemiyle kendinden olmayan cevapları vermiş. Kalan % 27'lik kısmın % 9'lık kısmı sadece cevabını soruyu tasdik eder anlamında iyidir, gereklidir, zorunludur... vb.) şekilde cevaplamıştır. Kalan %18'lik kısmın da % 11 'lik kısmı Y. Lisans ve Doktora mezun / Öğrencisidir. - Ankete katılanların % 70'lık kısmı aldığı genel sanat eğitimiyle ilgili olarak cevap vermiş. Toplam ankete katılıp cevap verenlerin halen öğrencilerin % 62'lik kısmı aldığı eğitimden memnun ilen % 38'lık kısmı ise memnun değildir. Mezun veya Y. Lisans / Doktora öğrencileri lisan eğitimleri ile ilgili olarak % 82'i memnun değil iken sadece % 18'i memnun olduğunu açıklamıştır. Memnuniyet oranı Y. Lisans / Doktorada sadece % 29'a ulaşmaktadır. Gençlerin sanat eğitimi yanında özellikle felsefe eğitiminin eksikliğini kavrayabilmeleri Y. Lisans / Doktora eğitiminde fark edilebilmektedir. - Öğrenciler öncelikle İstanbul ve daha sonra Ankara'daki köklü diye sınıfladıkları güzel sanatlar fakültelerinde okumak istediklerini önceki anket gibi burada da iletmektedir. - Öğrencilere yöneltilen Şu an hangi ülkedeki bir sanat okulunda eğitim almak istediniz? sorusuna; % 61'i Fransa, % 24'ü İtalya, % 7'i Rusya, % 5'i Amerika ve % 1'i Hollanda ve % 1'i Japonya'da sanat eğitimi almak istediğini bildirdi. Netice olarak; birkaç köklü üniversite dışında güzel sanatlar fakültelerinde özellikle felsefe eğitimi ve sanat tarihi eğitimi uzman eğiticiler yerine resim eğitiminden gelen akademisyenlerce yürütülmesinin sanat eğitiminde ciddi eksiklik yarattığı düşüncesindeyim. Öğrencilerin önemli kısmı felsefeyi sanat tarihinin içinde bir dal olarak değerlendirilmesinde temel etkenin; eğitim sisteminin yanı sıra resim eğitiminden gelen akademisyenlerin bu derslere de girmiş olması ile daha çok resim yapma üzerine bir eğitim sisteminin olduğu sonucuna ulaşmaktayım. Felsefenin varlığı ve önemine ancak Y. Lisans döneminde varabilmeleri ve doktorada pekiştirebilmesi sanat eğitiminde felsefe konularında ciddi sorunlar olduğunu ortaya koymaktadır. Yaratıcılık kavramı için durum tespiti yapıp içe dönüp tekamül etme gereğinin de farkına varmayan felsefenin temelini oluşturan Varlık, Bilgi, Değer kavramlarından uzak oldukları için eksikliklerini tamamlama yolunu seçmemektedir. Diğer taraftan; yapılarında yaratıcılık mekanizması olmadığı için sanat tarihindeki sürecin bir felsefe birikiminin ürünü olduğunu da anlayamamaktadır. Düşük kalite ve seviyede bir eğitim alan öğrencilerin önünde de hakiki idollerinin yetersiz sayıda olması gençleri sadece konum koruyup resim yapmaya itmektedir. Bu eğitim sistemi ve akademik düzey devam ettikçe bir sonuç almak mümkün değildir. Sanat eğitim sistemimizin yaratıcılık temeline oturmadıkça ortaya çıkacak başarıların temelindeki sadece tesadüf fonksiyonuna bakmak gerekir.


Addres İstanbul Ev Dekorasyon Merkezi ve Esmer Erdem Art & Design'ın Şişli'de bulunan merkezlerinde genç kuşaktan sanatçıları Elif Baş, Göksu Yangın ve Su Aktan'ın seçkisiyle bir araya getiriyor. İnsan, içinde yaşadığı dünyaya gözünü açtığı andan itibaren onu anlamaya ve anlamlandırmaya çalışmaktadır. Bilgi arayışıyla başlayan bu süreçte çevresini, dünyayı tanır ve keşfeder. Sonsuz hayal dünyasının kurgularını, sınırsız düşlerini, olmasını istediği gerçek ve gerçek dışı olgular ve yeni keşifler için harekete geçirir. Tüm bu yaşamsal arayışın başlangıcında oyun vardır ve bu oyun yaşamının her anında ve her döneminde varlık gösteren bir durum olarak varlığını sürdürür. Oyun, zekanın, becerinin, arayışın rol oynadığı; çeşitli kriterlere göre risk oranı değişen, üretkenliğin ve sosyal rekabetin varlık gösterdiği kurallar bütünüdür. Başka bir anlatım biçimiyle hayatın kendisi bir oyundur. Bu nedenle oyun bir ihtiyaçtır ve yeni duygularla tanışmayı, iletişim kurmayı insanlara öğreten davranış biçimi olarak tüm hayatımız boyunca bir biri ardına devam eder, değişir, gelişir ve yaşantımıza anlam katar. Deniz Gökduman, Aycan Aksakal, Gülden Ataman, Şehmus Atasever, Burak Boyraz, Gizem Candan, Erhan Cihangiroğlu, Murat Havan, Nebahat Karyağdı, Bahar Oskay, Baturman Önsen, Stephanie Stout, İbrahim Yüzlü, Dinçer Dökümcü, Serdal Kesgin, Joel Menemşe, Seren Ceren Asyalı, Gülden Ataman, Hülya Sözer, Yağmur Yılan, Oben Yılmaz, Demet Yalçınkaya, Eda Çığırlı'nın yer aldığı sergide, sanatçıların en güzel oyunlarına tanıklık edeceğiz. Onları iç dünyalarını, düşüncelerini, kendilerini aktardıkları eserleriyle AddresIstanbul Ev Dekorasyon Merkezi ve Art &Design'da ağırlıyoruz. Sergi, 03 Şubat tarihine kadar Addres İstanbul Ev Dekorasyon Merkezi ve Art &Design'da izlenebilir. - +90 542 554 71 82 Elif Baş - +90 539 765 23 52 Su Aktan


Çiler Süyev, Ulus Özel Musevi Okulu Sanat Galerisi'nde açtığı 'Kadın-ım' adlı sergisinde kadının farklı halleri üzerinden bir okuma ile bir taraftan kadını kutsallaştırırken bir taraftan da kadının yaşam içindeki rollerine de gönderme yapıyor. İsyan-kabulleniş; olgunluk ve çocuksuluk gibi olguları ele aldığı çalışmalarında Süyev, kadının anne, arkadaş ve kardeş olarak toplumsal statüdeki konumuna da atıfta bulunuyor. Çiler Süyev'in 19 Ocak'a kadar görülebilecek olan çalışmaları, dingin kurguları ile derinden gelen bir sessizliği izleyiciye sunuyor. Çiler Süyev: Her şeyden önce ben de kadınım. Yüzyıllardır hemcins atalarımızdan genlerimize aktarılan ağır bir karmik geçmişimiz var. Tarihte kadınlar, özellikle dinsel istismar ile aşağılanmış, nesneleştirilmiş ve duyguları, yaşamları hiçe sayılmıştır. Bu durum modern dünya aldatmacasında da hala tüm zulmüyle devam etmektedir. Bunlar bilinen ama görmezden gelinen ve insanlığın az gelişmişliğinin göstergesi olan gerçeklerdir. Kadın erkek yan yana olmadıkça da bu düzen böyle devam edecektir. Duygusal zekası gelişmiş bir varlık olarak kadın tüm bu döngü içinde, iç dünyasının değerli ama anlaşılamayan hislerini kendine saklamayı yeğ tutmuştur. Ben de resimlerimde bu kadınların dile getiremediklerini ama veryansın halde içten içe paylaşmak istediklerini, tuvalim aracılığı ile tercüme etmeye gönüllü oldum. Başladığım bir resmin bittiğini, kadına özgü o ifadeyi yakaladığımda anlıyorum. Ç. S.: Kadın-ım derken; yaşamın hüzünlerine, aldatmacılarına, yalnızlığına, adaletsizliğine, dayatmalarına, hayal kırıklıklarına, söyleyecek sözünün hep boğazında takılı kalmasına rağmen kadınlığıyla barışık olan güçlü insanları kastediyorum. Ayrıca Kadın-ım; ben de tüm bu cümleye dahilim demek istiyorum. Ç. S.: Kadın halleri çoğuldur. Gün içinde bile birkaç karaktere bürünebiliriz. Kadının gizemli, anlaşılamaz hali de bu özgün yapısındandır. Resimlerimde kadının kutsal, değerli yalnızlığına, hemcinsiyle olan güven bağına, gücünün daima farkında olmasına, gözlerindeki derin manaya gönderme yapmayı önemsiyorum. Ç. S.: Resimlerimdeki her bir kadın, ruha ve kimliğe sahip boyutsal varlıklarına rağmen, imgenin tabiatındaki değişkenlik gibi, isyan ile kabulleniş, olgunluk ile çocuksuluk, bekleyiş ile kendiyle tam olma gibi karşıtlıklarla kendini belli eder. Ç. S.: Popüler kültürün o güzel kadın dayatmasına inat, resimlerimdeki kadınlar, özgün zerafetleriyle izleyenlerle yüzleşebilir ve onlara bakanlar da empati geliştirebilirler. Kendimce ruh üflediğim figürlerim popüler kültürün kendi ticari dilince tanımladığı güzellik anlayışına uymaz. Tüm saf halleri ve eşsizlikleri ile karşımızdadırlar. Ç. S.: Benim için resimde duygusal bağ kurabileceğimiz figürler önemlidir. Dikkatin gereksizce etrafta dolaşmasına gerek yoktur. Atölyemde çalışırken de mutlak sessizlik ortamı isterim. Mekanda boşluk diye adlandırdığımız espas ise aslında uzaydaki kara enerji gibi var olana biçimini verendir.


2014 Yılında kurulan HerAy3Gün sanatçı inisiyatifi öncelikle sanatçı atölyeleri olmak üzere farklı alanlarda sergiler gerçekleştiren, bağımsız olarak etkinliklerine devam eden farklı disiplinlerde üretilen sanat eserlerini bir araya getirerek kısa süreli sergi ve etkinlikler düzenleyen bir oluşumdur. 2018 yılının ilk sergisini kargART salonunda gerçekleştirecek olan oluşum, her sergisinde farklı sanatçıları bir araya getirmeye ve sanatçılar arası iletişim ve paylaşımı arttırmaya özen göstermektedir.


Fulya Sanat, yeni sezonu Ferhunde K. ÖNER'inASLI GİBİDİR! isimlisergisiyle karşılıyor.


Fulya Sanat, yeni sezonu Yeşim Savaş'ın KİMSEadlısergileriyle karşılıyor. Geçtiğimiz yüzyılda portrelerin resim sanatına getirdiği yenilikler herkesçe bilinir. Yaşadığımız yüzyılın bir öncekinden farkı da değişen insanı resmetmenin en geçerli akçesi olan portrelere bütün güzel sanatların metot ve malzemesini ortak etmesidir. Fotoğraf ve resmin kesişme anını sanatının kaynağına dönüştüren Yeşim Savaş da, 'portre'nin bu birleşimi yansıtan büyüsünü keşfetmiş bir sanatçı. Suretler'i anlattığıfotoğraf sergisinden sonra Kimseadını verdiği resim sergisinde izleyicisiyle buluşuyor.


90 yıla yakın bir süre Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yapmış, Osmanlı mimarisini doruk noktasına taşıyan görkemli dini yapıları ve sivil mimarlık örnekleri ile ön plana çıkmış olan Edirne, tarihi ve kültürel varlıkların birikimi ile Türkiye'nin en önemli kentleri arasında yer alır. Aynı zamanda coğrafi konumu nedeniyle Türkiye'nin Avrupa'ya açılan kapısı niteliğindedir. Uzun yıllardır Edirne'de yaşayan ve çalışan Deniz Gökduman, Türkiye'nin en önemli kentlerinden biri olan Edirne'ye bir de sanatçıların gözüyle bakmak düşüncesinden yola çıkarak Edirne Görünümleri başlıklı bu sergiyi düzenlemiştir. Edirne Görünümleri sergisi Ali Gümülcine, Ayfer Uz, Caner Karavit, Deniz Bayav, Deniz Gökduman, Kerem İşcanoğlu, Mahpeyker Yönsel, Mustafa Orkun Müftüoğlu, Tolga Boztoprak ve Veysel Kurucu'nun birer çalışmasından oluşmaktadır.


Hayri Esmer: Bu tercihim, daha çok kendi doğama ve amaçlarıma en uygun anlatım dili olmasıyla ilgili bir şey. Lisans eğitimi süresince figüratif ağırlıklı kurgular ile uğraşmıştım. Daha sonra zaman geçtikçe soyut düşüncelere, duyular dünyasına ve ruha temas eden düşünüşlerin benim düşünme şeklime daha uygun olduğunu düşünmeye başladım. Bunun da dili soyut/soyutlamaekseninde idi. Zaman zaman sembol, simge, işaret ve günlük yaşama atıf yapan imgeler de kullanıyorum elbette. Yani klasik ve kronik bir üslupçuluğum yok elbette. Ancak yine de doğa biçimlerine karşı bir yakınlık hissetmiyorum. Bunun yerine geniş boşlukların, çizgi istiflerinin, yalın ve anlam çağrışımlarından uzak biçimleri daha güçlü buluyorum. Rengin yoğun etkisini ya da ruhsal dünyamızın derinliğini nesneler dünyasıylaanlatmanın çok olanaklı olmadığını düşünüyorum. Bu nedenle bu dili tercih ediyorum. Ancak bu şekilde, insan doğasının derinden keşfine olanak sağlayan, duyarlığı, lirizmi en saf şekliyle ifade edebilirim diye düşünüyorum. H. E.: Mimariyi, özgürlüğü ve tutsaklığı bir arada sunan en önemli alan olarak görüyorum. Aynı anda her iki durumu da yaşayabildiğimiz paradoksal bir durum söz konusu yani. Dolayısıyla hem sınırlandırılmış bir alan, hem de duruma göre kendimizi en özgür hissettiğimiz bir alan. Bu, çok etkileyici ve çok anlamlı bir şey. Her şeyden önemlisi mekan, yaşamın hissedildiği, duyumsandığı, yeniden var edildiğiyani yaşandığı bir yer. Hangi açıdan bakarsak bakalım, mekan karakteri itibarıyla düşünme şeklimize yaşam tarzımıza ait kodları üzerinde barındıran ve zengin anlam katmanlarını içeren bir şey. Tüm bunlarla birlikte ben, daha çok onun birbirine eklemlenen, eklemlendikçe büyüyen büyüdükçe sonsuzlaşan ve sınırlar oluşturan yönüyle ilgiliyim. Resmimde, özellikle labirentler ile onun, bitimsizlik düşüncesi ile birlikte, oluşturduğu sınırlar ile anlam bulduğunu düşünüyorum. Süreğen olma hali hakim, sonsuza dek devam edecekmiş gibi, dönüşerek devam eden bir yapı söz konusu. Kendi kendine çoğalan, çoğaldıkça da kendini var eden bir yapı var. Resmimi bu tasavvurun bir kesiti gibi düşünüyorum. Bu haliyle mekan, boşluğun sınırlandırıldığı yer olabildiği gibi, boşluğun anlamlandırıldığı yer de olabilmektedir. H. E.: Renk günümüzün kültürel yapısıyla ilgili bir tercih. Daha önce sadece siyah ve beyazı kullandığım resimler de yapmıştım. Zaman zaman siyahın yoğun olduğu resimler yapıyorum hala. Yani aslında siyah ve grileri daha çok seviyorum. Ancakson dönem resimlerimde, yaşadığımız hayatın göstergeleri neler olabilir sorusunun beni yönlendirdiğibir tercih bu. Tüketim kültürünün yeniden inşasında renk, en önemli faktör gibi duruyor. Gerçek ile olan ilişkimizi değiştiren, bizi ikna eden, baştan çıkaran ve sadık birer tüketici hale getiren kapitalizmin kullandığı en önemli unsur. Renk hayatımızın heryerinde... En güçlü ve en etkili haliyle kullanılarak bizi kuşatmakta. Tüketim toplumunun en ikna edici araçlarından birisi. Bu anlamda renk, önemli bir manipülasyon aracı aynı zamanda, gerçek ile ilişkimizi koparıp, tüketim arzumuzu uyandıran ve istendik davranışları sergilememizi sağlayan bir araç. Rengin günümüzdeki bu etkin rolünü hatırlatmak, üzerinde düşünmek ve tartışmak istedim aslında. H. E.: İçinden geçiyor olduğumuz zamana... Bu zamanın ürettiği çözümsüzlüklere, belirsizliklere ve tükenmiş bir yaşam tasavvuruna atıf yapmaktadır diyebilirim. Son zamanlarda hayatımızın, özellikle kültürel açıdan epeyce kan kaybettiği ve yoksullaştığı ortada. Sorunların birikerek içinden çıkılmaz hale dönüşmesi, ufuk açıcı çözümlerin üretilememesi, geleceğe ilişkin umutlu olabileceğimiz nedenleri de ortadan kaldırmaktadır. Bir öncelik hiyerarşisi oluşturularak, özgürlüklerin kısıtlandığı, farklılıkların yokedildiği, tarihsel birikim ve deneyimlerimizin anidenanlamsızlaştırılabildiği ve kullanılamaz hale getirildiği bir dönemden geçiyoruz. Farklı düşüncelerin biraradalığına dayanan bir iklim yok artık. Gelecekte olabileceğinden de emin değiliz. Bir boşluk hali adeta... Belirsizlik, çaresizlik ve umutsuzluk hali topluma sinmiş gibi duruyor. Koşullanmalarla tektipleşmenin bir 'değer' olarak yüceltildiği bir atmosfer var. En kötüsü de bu belirsizliğe ve ne yapacağını bilememe haline alışıyor olmak ve bunu kanıksayarak normalleştirmek olmalı herhalde. Dolayısıyla tüm bu olayları yaşayanlar olarak,'dışarıdan' bakarak onları çözme şansımızın da giderek yok olduğu bir atmosferiçerisine sürükleniyoruz. Çünkü böyle ortamlar, kendilerini haklı kılacak gerekçeleri sürekli üreterek ortamı meşrulaştırır. Bu kısır döngüyü, ben labirente benzetiyorum. Çünkü labirent de ne içinde yaşamak istediğimiz ne de dışına çıkabildiğimiz bir yerdir. H. E.: Evet genel bir bakış, bu tür riskleri hiç kuşku yok ki içinde barındırır. Özellikle dil soyut ise, doğrudan bir anlatım söz konusu değilse kavram muğlaklığı kaçınılmaz olabilir. Dilin bu risklerini dikkate alarak sanatımın, birey olarak kendime, yaşadığım coğrafyaya ve yaşadığım zamana ait olması noktasında özen göstermeye çalışıyorum. Sözgelimi labirent böyle birşey benim için. Öte taraftan 90'lı yıllarda şiddet kavramıyla ilgilenmiştim. O dönemde farklı alanlarda şiddet gerek ülkemizde gerek dünyada tırmanışa geçmişti. Şimdi bakıyorum da bugünkü şiddetin yanında o, bir 'hiçmiş' aslında, epeyce 'masummuş' yani. Yine 2000'de körfez savaşına atıf yapan 'Bağdat'a Ağıt' serisi, 'Pencereler', 'Parçalı Olma Hali' gibi ve diğerleri. Tüm bu çalışmalara baktığımızda zamanı ile ilişkisini gözardı edemeyeceğimiz, dönemi ile birlikte anlam kazanan çalışmalar. H. E.: Aslında özgür kılmaktan öte, daha gizemli geliyor bana. Örtük olmak, kapalı olmak kendi doğamla bütünleşen bir şey. Doğrudan anlatımdan, nedeni üzerinde çok düşünmememle birlikte hep uzak durdum, sempati duymadım. Daha dolaylı bir anlatımın, dilin olanaklarını anlatıma daha fazla dahil ettiğini, deneyimlemeyi, hissetmeyi ve duyumsamayı daha etkili şekilde ortaya koyduğunu düşünüyorum. Resmim soyut kavramlar, tasavvurlar, düşünceler ve bunların ilişkilerinden oluşuyor çoğu zaman. Bu nedenle yapıtın çağrışımsal özelliklere sahip olması, daha az tanımlanabilir olması, anlam açısında muğlak olması onu daha fazla deneyimlememizi ve duyumsamamızı sağlamakta. Ondaki şiirselliğe, ruhsallığa odaklanmamızı sağlamakta. Kısaca bir resmin hissedilmesini, insanların dünyasına girebilmesini, anlaşılmasından daha değerli görüyorum. Bunun da izleyici üzerinde güçlü ikna edici etkisi olduğunu düşünüyorum.


Dünyada adında en çok söz edilen, adına en çok kitap basılan sanatçıdır Picasso. Onun yarattığı şaşkınlığı da pek kimse yaratamadı. Kübizmle başlattığı şaşkınlık sürekli değişimlerle sürdürüldü. Geçmişin en çok ses getiren ve dünyayı şaşkına çeviren sanatçısı olan Picasso günümüzde de bu değerinden hiç bir şey yitirmedi. Gelecekte de yitirmeyecek. Önümüzdeki yüzyıllar içerisinde bu güçte bu denli ünü olacak başka bir sanatçı gelir mi, bilinmez. Bir gün belki... Ama kaç yüz yıl sonra. Kolay değil... Altı bini aşkın özgün resimler, yirmi bini aşkın baskı resimleri... Doksan iki yıllık bir ömre aralıksız çalışma ve aralıksız ataklıklar... Dünyanın birçok ülkesine, sanatseverlerine dağılmış resimlerinin bir araya toplanması olanaksız. İnsanlar, zaman, zaman onun adına düzenlenmiş sergilerle özlemlerini ve eksikliklerini gidermeye çalışıyor. Köln kenti bu açıdan kendini mutlu duyumsamalıdır. Köln'ün en büyük ve dünyanın da sayılı büyük müzelerinden biri olan Ludwig Müzesi'nde 27.02 1993 ile 16.05 1993 tarihleri arasında Picasso sergisi düzenlendi. Bu serginin birinci özelliği, Ludwig Müzesi'ne adını veren Peter Ludwig'in Picasso'dan derlediği varsıl bir biriktiriminin olması... İkincisi, bu derlemenin gelişi güzel yapılmayıp Picasso'nun her dönemini içeren resimlerin bu nokta göz önüne alınarak seçilmiş olması. En eski tarih 1889 dan başlıyor. O yaşlarda Picasso babasının küçük bir portresini yapmış. 16.05.1972 tarihli bir resimle de ölümünden bir yıl öncesine dek olan çalışmalarını da görüyoruz. Bu sergi Picasso'nun çalışmalarındaki evreleri aksatmadan iletiyor. Ancak Picasso'yla ilgili kapsamlı bir bilgi edinmek için Barcelona'daki ve Paris'deki müzelerin yerini tutmuyor. Ama bu üçlünün birbirlerine çok önemli katkısı var. Bu bağlamda Köln'deki serginin görülmemiş olması gerçek anlamda bir eksiklik. Her şeyden önce bölük pörçük bir sergi değil. Doksan iki yıllık ömründe dinçliğin, diriliğin ve canlılığının sürekliğini izleyebiliyorsunuz. Sanatçının birbirini izleyen dönemlerini gördükçe doksan iki yıllık yaşamın ona kısa geldiğini kolayca anlayabiliyorsunuz. Dönemler arasında karşılaştırma yapabilme olanağı bulabiliyorsunuz. Picasso'nun 1971 yılında doksan yaşındayken çizdiği desenlerdeki çizgilerin canlı, diri ve titremesizliğini görünce şaşmamak elde değil. Yirmi beş yaşındayken ne derece gençse doksanında da öyle. Sergilenen az sayıdaki yontulara karşılık baskı çalışmalarından oluşan baskı resimler için özel bir bölüm oluşturulmuş. Bir yandan seramik çalışmaları, bir yandan kalıplarıyla birlikte sergilenmiş baskı çalışmaları, yağlı boya, sulu boya, karışık teknik, kurşun kalemle mürekkeple desenler, lavi çalışmaları sergiyi varsıllaştıran güzel yönlerden başlıcaları. Kimilerine Picasso'nun ünü abartılmış gelebilir. Kimilerine anlamak zor gelebilir. Kimileri onu daldan dala atlamış gibi de görebilir. Ben aramıyorum; buluyorum diyen sanatçının yaptıklarını anlayabilmek ve sindirmek kolay değil. Hızına ayak uydurmak anlaşılmasında büyük sorunlar yaratıyordu. İnsanları yıldırım çarpmışa döndüren Kübizm Picasso'nun ünlü olmasına ve ününü korumasına yeterdi. O, durağanlığın insanı olmadığından sanatla olan hesaplaşmasını sürdürdü. Ne o, ne de sanat yerinde duracak yapıda değildi. Picasso'yla ilgili bunca söylenen ve yazılanlardan sonra yeni şeylerin söylenmesi söylenenleri onaylatmak çok zor... Buna karşın bilinen birkaç noktayı belirterek kısa bir yineleme ve anımsatma yapabilirim. Bunların başında ölümü üzerinden yirmi yıl geçmesine karşın Picasso'suz bir sanat etkiliğinin boşlukta kalacağıdır. Onun çalışmalarının bizlere gösterdiği sanat yolları bugünkü sanatın can damarlarını oluşturuyor.


90 yıla yakın bir süre Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yapmış, Osmanlı mimarisini doruk noktasına taşıyan görkemli dini yapıları ve sivil mimarlık örnekleri ile ön plana çıkmış olan Edirne, tarihi ve kültürel varlıkların birikimi ile Türkiye'nin en önemli kentleri arasında yer alır. Aynı zamanda coğrafi konumu nedeniyle Türkiye'nin Avrupa'ya açılan kapısı niteliğindedir. Uzun yıllardır Edirne'de yaşayan ve çalışan Deniz Gökduman, Türkiye'nin en önemli kentlerinden biri olan Edirne'ye bir de sanatçıların gözüyle bakmak düşüncesinden yola çıkarak Edirne Görünümleri başlıklı bu sergiyi düzenlemiştir. Edirne Görünümleri sergisi Ali Gümülcine, Ayfer Uz, Caner Karavit, Deniz Bayav, Deniz Gökduman, Kerem İşcanoğlu, Mahpeyker Yönsel, Mustafa Orkun Müftüoğlu, Tolga Boztoprak ve Veysel Kurucu'nun birer çalışmasından oluşmaktadır. Sanatçıların çalışmalarına tek tek ele alacak olursak son dönemlerde Fotorealist akıma ilgi duyan ve çalışmalarında fotorealizm tekniğini kullanan Ali Gümülcine'nin Edirne'de tatil düşüncesinden yola çıkarak realist bir üslupla yaptığı Enez'de Bir Yaz adlı çalışmasında sol ön köşeye yerleştirdiği kola kutusuyla da Fotorealizme göz kırparak tüketim toplumuna eleştirel bir gönderme yapmayı da ihmal etmediğini söyleyebiliriz. Ayfer Uz ise kolaj izlenimi veren Keşan adlı çalışmasında, bir araya getirilmiş imgeler aracılığıyla Edirne'nin tarihsel geçmişine ve doğal güzelliklerine masalsı bir atmosferle vurgu yapmıştır. Uzun zaman özgün baskı ve ahşap oyma sanatıyla ilgilenen, yaklaşık on yıldır da geleneksel Çin resmi üzerine araştırmalar yapan Caner Karavit'in sergideki çalışmasının adı Ayşe Kadınlı Deli Sabri'dir. Karavit, öznel bir bakış açısıyla ve karışık teknik kullanarak yaptığı bu çalışmada Ayşe Kadınlı Deli Sabri'nin hikayesinden yola çıkarak Edirne'ye anılarının penceresinden bakar ve izleyiciyi belleğinden alınmış bir sahneyle Edirne'nin yakın geçmişine götürür. İnsanın doğasını anlatmanın en iyi yolu büyük dramatik resim kurguları yaratmak bu kurgulara sembolik göndermeler eklemek değil, tüm halleri ile özne'yi tanımaktan geçer diyen Deniz Bayav'ı odak noktasında figürlerin yer aldığı ve modern dünyanın karmaşıklığı karşısında kendisini çaresiz ve yalnız hisseden bireyin yaşadığı hayal kırıklıklarını, sıkıntıları izleyicilerin tamamlayacağı bir hikaye anlatırcasına tuvale aktardığı çalışmalarında zaman da önemli bir unsurdur. Sanatçı, Yansımalar adlı çalışmasında da Selimiye Camisi'nin suya akseden görüntüsüyle dünü ve bugünü bir arada yaşayan Edirne kentinin tarihsel önemini vurgulamıştır. Çalışmaları politik ve günlük hayat izlenimleri olarak iki ana başlıkta değerlendirilebilecek olan Deniz Gökduman'ın, politik eserlerinin çerçevesini genellikle gündeme yönelik eleştiriler ve önemli simaların portreleri oluştururken, günlük hayattan esinlendiği çalışmalarının merkezinde ise çoğu kez kadın figürü yer alır. Son dönem çalışmalarında kent görünümlerine de yer veren Deniz Gökduman, Hangi Kapıyı Aralasak adlı çalışmasında Edirne'nin sınır şehri olarak önemine dikkat çekmeyi amaçlamıştır. Kerem İşcanoğlu, ise Lalapaşa adlı çalışmasında ise Edirne'nin doğal güzellikleri yerine kentleşmenin getirdiği göç olgusuna dikkat çekmeyi amaçlamıştır. Sanatçı, kullandığı kontrast renklerle göçün getirdiği terk edilmişlik ve yalnızlık duygusunu izleyiciye geçirmeyi başarmıştır. Kimi zaman otoportre çalışmaları yaparak kimi zaman da insanı günlük yaşamdaki halleriyle resmederek yaşamdan edindiği izlenimleri tuvale aktaran Mahpeyker Yönsel, sergide Süloğlu Barajı adlı çalışmasıyla yer almıştır. Eserlerinde insanın varoluşunu ve insana ait duyguları konu edinen ve bunları kimi zaman portreler aracılığıyla realist bir biçimde kimi zaman da mitolojiden yola çıkarak fantastik biçimde görselleştiren Mustafa Orkun Müftüoğlu ise Uzunköprü'den İzlenim adlı çalışmasında II. Murat döneminde, Mimar Muslihiddin tarafından, 1427-1443 yılları arasında inşa edilen ve dünyanın günümüze ulaşan en uzun taş köprüsü olma özelliğine sahip Uzunköprü'yü konu edinerek Edirne'nin tarihi yönüne vurgu yapmayı tercih etmiştir. Kimi zaman evsizleri, mültecileri, kimi zaman da şehrin kalabalığı içerisinde kaybolmuş bir şekilde bir şeylere yetişme telaşı içerisindeki insanları konu edinen çalışmalarıyla sıradan insanın varoluş mücadelesini toplumcu gerçekçi bir bakış açısıyla tuvale yansıtan Tolga Boztoprak son dönem çalışmalarında ise doğaya yönelmiştir. Boztoprak'ın sergide yer alan Meriç adlı çalışması ise Atölyemde gökyüzünden bir perspektif oluşturarak, Anadolu'nun farklı noktalarını tuvallerime yansıtıyorum. diyen sanatçının köyden kente göçe ve bunun sonucunda yalnız bırakılan topraklara dikkat çekmek amacıyla figüre yer vermediği son dönem çalışmalarıyla kullanılan renkler ve anlatım dili bakımından bütünlük oluşturmaktadır. Son dönem çalışmalarında hızla değişen ve dönüşen dünyada insanın konumu ve insan ilişkilerini anamorfik perspektif yöntemlerini kullanarak resmetmeye çalışan Veysel Kurucu, Havsa Manzarası adlı çalışmasında ise ilk dönem çalışmalarında olduğu gibi realist bir bakış açısını tercih etmiştir. Sergideki çalışmalara genel olarak bakıldığında Deniz Bayav'ın Yansımalar; Mahpeyker Yönsel'in Süloğlu Barajı, Mustafa Orkun Müftüoğlu'nun Uzunköprü'den İzlenim; Veysel Kurucu'nun Havsa Manzarası adlı çalışmalarında Edirne peyzajlarını realist bir yaklaşımla ele aldıkları görülürken Ali Gümülcine'nin Enez'de Bir Yaz, Ayfer Uz'un Keşan, Caner Karavit'in Ayşe Kadınlı Deli Sabri, Deniz Gökduman'ın Hangi Kapıyı Aralasak ve Kerem İşcanoğlu'nun Lalapaşa adlı eserlerinde Edirne'nin kendilerinde bıraktıkları izlenimleri yorumladıkları söylenebilir. Sergiyle ilgili önemli bir nokta da sergide çalışmaları yer alan sanatçıların çoğunun yolunun bir şekilde Edirne'den geçmiş olmasıdır. Bu da sergiyi, kentin sanatçılar üzerinde bıraktığı tesirin eserlere yansıması noktasından bakıldığında daha da anlamlı kılmaktadır.


Ali Raşit Karakılıç'ın İstanbul'daki yeni sergisi Arnavutköy'de, Galeri Selvin 2 ve Lotus Art Shop işbirliği ile gerçekleşecek. Galeri Selvin 2'de hurda klima radyatörleri ile yapmış olduğu heykelleri, Lotus Art Shop'ta ise kendine özgü bir teknik ve üslupla betimlediği portre resimleri izleyici karşısına çıkıyor. Sanatçı, iki galeride de farklı malzemelerle oluşturduğu yeni ve son çalışmalarını sergileyecek. Karakılıç, Geçmiş, yaşanmışlık ve anıların toplandığı büyük bir yüzey olarak tanımladığı nice portreyi, temel malzeme olarak kullandığı hurda klima radyatörleri üzerine işlemiş. Levhaları eğerek, bükerek yeniden şekillendirmiş. İzleyiciler, sanatçının kendine özgü bir teknik ve üslupla betimlediği bu portrelerde kendileri ile yüzleşecek, ruh hallerinin nasıl vurgulandığını gözlemleyerek, 'Siz Hangi Portrede Saklı Kaldınız?' sorusunu cevaplayacaklar. Sanatçının betimlediği portrelerin farklı duyguları ve içlerindeki tarifsiz enerji, kanallar arasında gezinerek 'soğuyor'. Bu zamanının tanığı suretler bir bakışta demir parmaklıklar ardında tutsak, bir bakışta parmaklıklarını ardında bırakıp izleyicisinin yanı başında dikiliveriyor. 'Portre', kelimenin kökeni itibariyle 'yeniden üretmek' demek. Sanatçının deyişiyle, Geçmiş, yaşanmışlık ve anıların toplandığı büyük bir yüzey. Ali Raşit Karakılıç'ın Siz Hangi Portrede Ssaklı Kaldınız? başlıklı sergisi, sanatçının malzeme, estetik ve kurgu özellikleri ile de ayrı bir önem taşıyor. Arnavutköy'de Galeri Selvin 2 ve Lotus Art Shop'da aynı tarihlerde açılacak olan sergi 04 Mart 2018 tarihine kadar açık kalacak.


Geçen Venedik Bienali'nden İngiliz pavyonuyla ilgili bir fotoğrafta; pavyon daha kuruluş anında çekildiği izlenimini veriyordu. Bu şantiye görünümü için... biraz bekleselerdi belki! Diye düşünmüştüm; Açıkça bu bayanın ismi dışında ne yaptığından haberim yoktu. Uzun bir süredir tekrar ediyorum; merak alanlarımın uzaktan değil de yerinde ve zamanında görmek, izlemek adına geldiğim bu vahşi batıda son izlediklerim, bilincimi yavaş yavaş kaydırmaya başladı. Yaşadığımız bu çağ, paradoksal bir düş misali, şaşırtıcı bir ikilemi sürdürüyor; bilim ve teknik adına en uç noktalarda gezinirken, bize ulaşan ve de aklımızı çelen tüm gereçlerin, araçların minimal boyutlarda güzelin ve estetiğin tasarıma yansımasını ne hayallerimiz ne de düşlerimizde bile göremeyeceğimiz bir KATARSİS; öbür yandan güncel sanat adına müzeleri, koleksiyonları, sanat galerilerini dolduran çirkinliklerin ikilemini yaşıyoruz! Geçen yazımda sentetik malzeme ve de autodestruction içeren bu devasa boyutları ileriye, gelecek asırlara ulaşması sorusunu bu kez tekrar soruyorum size: sanattan öte günlük yaşantımızda ayağımıza takılan, gözümüzü yoran, yaşantımızı aksatan şantiye misali fazlalıklardan nasıl kurtulacağız? Sanatı dibe çeken gereksizliği en şık galerilere yönlendirenlerin amacı ne? Papier mache, alçı, ahşap, metal, bez, boru, akrilik boyanın zamana dayanıklılığını hiç'e sayıyorsak, bu zevksizliğin Tate Modern'de işi ne? Beni şöyle yanıtlayabilirsiniz: İngilizler sana donunu ters giydirirler sonra güncel sanat olur. Bu sergide renkli bezlerle örtülü küplerin beton olmasında ısrar etmiş sanatçı, ne yazık taşınması güç; daha hafif bir malzeme de aynı işi görür diyerek vazgeçmiş! Belki absürt; bir kanalizasyon şantiyesini Tate Modern'de gerçekleştirmek bu kadar olabilir! Dikkat sanatçının yerleşiminin üstüne 1 cm. oynamaması gerekiyor. Tüm uğraşıma rağmen hiç bir çözüm getiremedim bu yapıtta Prens Charles sanatçıyla ne konuşuyor; bilgimiz dışında! Belki Venedik Biennali adına kutluyordur, o da bilinmez. Ama şu bir gerçek ki conceptuel sanatla ilgisi ancak görevi dolayısıyla istemeden, annesini temsil ettiğini tahmin edebiliriz. Bu sanatı bulandıran kaos sun, çirkinliklerin modasının geçtiği söylenemez; içeriğin tükendiği, yapılabilecek her türlü şamatanın yapıldığı varsayımı da bir yerde onlara duygusal mesajlar verenlerin daha çok bienaller olduğu bir gerçek. Sosyal içerikli manifestolara dönüşen bienal kurgusu, uzun bir süredir pentürü dışlamıştı. Ütopik tezlere yönelirken mimariyi de kapsayan mekanlarda yapılan sergilemelerin odak noktası kavramsalın psikanalitik tiyatrosu ve de bıkmadan usanmada buna fikir üreten modern kaçkınları! Bir kere olan olmuş, sanat tarihi şimdiden yazılmış, Barlow rahatça dedesini yanına gidebilir; onun kadar olması bile ünlü!


Sonuçları ilan edildikten sonra çok tartışılan 37. DYO Resim Yarışması ödülleri İzmir Sergisi'nde Filiz PİYALE resmi sergi ve sergi kataloğunda yer almadı ve sergi kataloğunda bulunduğu sayfa üzerine beyaz sayfa yapıştırılmış olup, sergi açılışına katılanlarca bu durum gözlenmiştir. Eskişehir Ödül töreninde ise bu durum söz konusu değildi. Ne değişti? Buradan şu sonucu mu çıkaralım? 37. DYO RESİM YARIŞMASI'NDA ödül alan Filiz PİYALE'nin ödülü iptal oldu! Konuya tarafların sabırla susması karşısında ısrarla adı geçenlere tek tek soralım. Netice olarak; gençler; susmayın, konuşun, eleştirin ve hakkınızı savunun. Belgeli ve saygılı olarak haksızlıklara karşı gelin. Bu yarışma sürecindeki tüm bilgileri bana genç ressamlar iletti ve birlikte takip ettik. Gençlerin bu çabalarının şikayet edilen birçoğun değişmesine başlangıç olmasını umuyorum.


Gazi Sansoy: Açıkçası genel olarak okulla aram iyi olmamıştı. Özellikle lise birde kadın hocadan dayak yiyince okul ve eğitim korkum oluştu. Okula ara vermek zorunda kaldım. O dönem çizime kapandım. Beş altı yaşımdan beri rahmetli babamın yurt dışından getirdiği müze kitaplarına, kataloglarına tutkuyla bağlıydım. Sürekli eskizler yaptım, onlar üzerine çalıştım. 1979'da erkek öğrenci de almaya başladılar diye Kadıköy Kız Meslek Lisesi'ne kaydoldum, hayatımın en mutlu yılıydı! G. S.: El üstünde tutuluyorduk tabii, sonuçta dört erkek vardı koca okulda. 1980'de de darbe geldi, okullar kapatıldı. Yine ara verdim. Neyse, liseyi de geçelim, asıl 1994'te Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümüne girince kendime geldim. Bana benzeyen, benim gibi yaşayan, sanat soluyan insanlarla tanışınca her şey yoluna girdi, sanki uzun yıllardır eksikliğini duyduğum şey tamamlanmıştı. Sonunda okul da ilk defa çok iyi oldu ve ilk defa resim, desen derslerinden yüz almaya başladım. İlk gördüğümde çok şaşırmıştım, sınav sonuçları açıklanmış, yüz alan bir kişi var, hayal edemiyorum bile, altmış, yetmiş rakamları arasında kendimi aradım, bulamadım. Yüz aldığımı görünce, Vay be olabiliyormuş, dedim. Sonra hep de öyle sürüp gitti. Sürekli çizim yapıyorduk ve akşamları saat 11 oldu mu bekçi zorla gönderiyordu bizi, kapatıyoruz artık köpekleri salacağım haydi toparlanalım, diyerek. Lisans ve yüksek lisans hayatım çok başarılı gitti yani, keşke bizim zamanımızda güzel sanatlar lisesi olsaydı, o zaman muhtemelen lise hayatım da çok huzurlu ve mutlu geçerdi. Ş. A.: Ütopya Platform Sanat Galerisi'nden bahsedelim biraz da. Bağımsız sanat mekanında yüzlerce sergi yaptınız, hem kendi sergilerinizi hem değerli bulduğunuz sanatçıların sergilerini yaptınız. G. S.: Evet çok yorucu süreçti, insanlara laf anlatmak çok zor malum, epey zorlandık. Sergileri yaparken insanlarla anlaşmak, taleplere cevap vermek zor tabii, amme hizmeti yaptık deyim yerindeyse. Halimizden anlayan, empati kuran çok az sanatçı çıktı. Ama malum bizim iş biraz da akıntıya karşı kürek çekmek, elimizden geldiğince, gücümüz yettiğince sürdürdük. G. S.: Çok renklilik... Anadolu toprakları o kadar karmaşık ki zaten her şey iç içe. Aslında şöyle özetleyebilirim belki, çoğunlukla geçmişte yaşıyorum: tarihsel geçmiş, aile, anılar, yakın çağ tarihi... Kendimi geçmişe daha yakın hissediyorum. Geçmişle şimdi arasında köprü kurduğumuzda da zaten resimlerimde bahsedilen absürt ögeler ortaya çıkıyor, benim kompozisyonu oluşturmam yeterli oluyor. Bunu da çok büyük bir bilinçle yapmıyorum, hatta sanatçının her şeyi bilmesi, her şeyi kontrol altında tutması gereken bir varlık olduğunu düşünmüyorum. Tam tersine kendini bırakmalı, koyvermeli resmine, resmin tekniğini, ikonografik açıklamaları, göndermeleri, metaforları sanat tarihçileri, eleştirmenler açıklamalı, sanatçı değil! Ş. A.: Sanatta bilinçdışı da rastlantısallık ve tesadüfler de önemli diyen sanatçılardansınız yani. G. S.: Evet. Teknikler bazen tesadüf... Mesela Yüzsüzler serisinde Rubens'in bir resmini croplamıştım, figürü taşırken geride bıraktığı boşluk dikkatimi çekti. Sonra o boşluğu renklendirsem nasıl olur diye düşündüm ve bu sergi ortaya çıktı. Minyatürler serisinde de Levni'nin çalışmalarını gördüğümde çarpıldım ve kendime yakın bir şey yakaladım. Eski minyatürleri kendi döneminde çağdaş yorumla elden geçirirdi. G. S.: Atölyede film izlemem, evde izlerim. G. S.: Her gün gelirim, çizim yapmasam da araştırma yapıyorum, minyatür çalışmaları da sürüyor. Bazen uzun uzun düşünürüm, bazen planlarımı yaparım, o anlamda yazarım, çizerim. Asıl buraya gelmediğim zaman mutsuz oluyorum, en sevmediğim zamanlar evde geçirdiğim hasta olduğum zamanlar. G. S.: Benim bu yaşımda öğrendiğim en önemli şey, her şey zamanında oluyor, olmuyorsa da olmuyor. Zamanı geldiğinde altın tepsiyle bu sana sunuluyor. Ş. A.: Resimleriniz geçmişle iç içe, paralel evren gibi. Geçmiş/şimdi/gelecek aynı anda, zaman algısı muğlak, Doğu/Batı iç içe. Resimleriniz ilk bakışta şaşkınlık uyandırıyor, klasik olacak ama, bu absürtlük zaman zaman güldürürken zaman zaman da düşündürüyor. G. S.: Aslında bana göre o kadar da şaşırtıcı değil, çok renkli olsunlar ya da çok absürt, komik, kışkırtıcı olsunlar diye onları yan yana koymuyorum zihnim zaten böyle çalışıyor. Yalnızca onları gelişi güzel yerleştiriyorum, sonra ne olduklarına bakıyorum. Sanatçı, bir bilim insanı gibi her deneyini açıklamak, her attığı adımı bilmek zorunda değil. G. S.: Tabii oluyor ama filmlerde belirgin bir etkiden söz edilemez. Yaptığım okumalar açıkça etkili. Daha sonra düşünebileceğim Katli Vaciptir sergisi Osmanlı araştırması sayesinde çıktı. Fermanlar ve başı kesilen dönemin devlet büyükleri hakkında bir sergi olacak, malum sadrazamların bile amiyane tabirle kellesi gitti. G. S.: Belli bir kişi ya da kuruluşu değil de daha geneli eleştirdiğimizde sanat daha iyi ortaya çıkıyor. -Gülüşmeler... Ş. A.: Levni etkileri de minyatür sanatı kapsamında pop minyatürler serisinde etkili. Tabi diğer yandan aldığınız baskı, grafik sanat eğitimi de etkisini göstermiş ki trans baskıları, kendi çalışmalarınız olan başka dijital işleri tuvale ve hatta yağlı boya resme 2007'lerden beri tematik sergiler eşliğinde uygulayabiliyorsunuz. G. S.: Eskiden beri bu disiplinleri iç içe kullandığım için belli bir sırayla veya formülle yapmıyorum. Levni keşfi de tesadüf oldu biraz, sanat dergisini karıştırırken gördüm, etkilendim, mutlaka bununla ilgili bir çalışma yapmalıyım dedim, tema, zamanla kendisi belirdi. Ş. A. Sanat üretiminde bilinç-bilinç dışı uyumu sanırım böyle ortaya çıkıyor. G. S.: Bir resmi yaparken tam anlamıyla bilinçli olamam. Leonardo da Mona Lisa'yı yaparken gülümseyen yüz mü/ kederli yüz mü? diye düşünmemiştir herhalde. Ş. A.: Peki, yıllarca bağımsız bir sanatçı olarak hem diğer bağımsız sanatçılara destek oldunuz hem de bu kulvarda ilerlediniz. Mainstreem diyebileceğimiz Anna Laudel gibi bir galeriyle anlaşma nasıl oldu? Nirvana hikayesi gibi bir şey mi yoksa? İlk albümleri Bleach'i arkadaşlarıyla kendi aralarında topladıkları parayla çıkartıyorlar. İkinci albümlerini dünyanın en büyük müzik şirketlerinden biri olan Geffen'la imzalayıp bütün dünyayı kasıp kavuruyorlar. Kurt Cobain'e sorulduğunda Biz onlara gitmedik ki onlar bize geldi ve bütün şartlarımızı kabul ettiler, biz hayatımızdan taviz vermedik. diyordu. G. S.: Benzeri bir şey oldu. Arkadaşlık vardı zaten, Anna Laudel galeriye davet edildiğimde çok memnun kaldım, galeriyi benimsedim. Sergi açmayı istedim yani, içimden geçirdim. Yaklaşık 3 ay sonra buraya, atölyeme teşrif ettiler. Akşam 6'da geldiler 12'de çıktılar. Contemporary İstanbul, karma sergi, kişisel sergi ve sonrası... Her şey konuşuldu ve anlaşmış olduk. G. S.: Evet gayet memnun kaldım, mutlu oldum, güzel bir sergi oldu, tanıtımı da iyi yapıldı. Balamir Nazlıca'yla da bu sergi kapsamında tanışmış olduk, beraber belgesel video çektik, o da çok beğenildi. Çok mutlu oldum. G. S.: Başarı, inandığın şeye istikrarla, azimle sarılmak ve elinden geldiğince çalışmaktır. Gerisi gelir, birisi bir sebepten sizi bulur. Mevzubahis olan ticari başarıysa ilerleyen yaşlarda da denk gelebilir. İşin içinde manipülasyon olsa da Ferruh Başağa, 80 yaşındayken resim yarışmasında sadece sergileme alıyor. Amerikalı jüri, Ahmet Kabakçı'ya Çok iyi soyut yapıyor. Mutlaka beş, altı tane resmini al diyor, o da alıyor... Sonra bunu duyan Sabancı ailesi vb. derken yaşlı ressamımız bir anda beğeniliyor, kendini ispatlıyor. G. S.: Henüz çalışıyorum, iki konu arasında karar vereceğim. Muhtemelen, Dün, bugün, gelecek... olacak, bunlardan ikisi sergilendi. Ve de biraz bahsettiğim gibi henüz yeni çalıştığım Katli vaciptir. Ş. A.: İlginç ve iddialı bir proje olacağa benziyor, merakla bekliyoruz. NOT: Bir atölye günlüğünün daha sonuna gelirken Gazi Sansoy'u daha yakından tanımış olmanın keyfi ve sefası içindeyim. Vakur, kendinden emin, ama alçak gönüllü, rahat tavrı dikkatimi çekti. Aslında konu/tema/uygulama olarak ülkemizdeki en özgün, bir o kadar da bu topraklardan beslenen ressamlardan birinde kendine veya sanatına dair hiçbir övücü ya da yüceltici ima, tasvir, gizli sözcük görmemem beni olumlu anlamda şaşırttı. Gazi Sansoy, ne sanatıyla ne de diliyle ajitasyon yapmayan, kibirden, rekabetten, ego savaşından uzak bir sanatçı. Belki deneyimle belki sezgileriyle, doğru dengeyi yakalamış bir ressam. On- on üç yıl önce yaptığı minyatür uygulamaları sanatımızda yeni denemeler vaat ederken, ileriki yıllarda klasikleşmiş resimler olacak gibi görünüyor. Ve yazarını klasikleşmiş deyimlere, benzetmelere yani, aslında adabımuaşerete neva makamından bir ney taksimiyle kibarca, usulca sufleyle çağırıyor sanki: Geçmişten geleceğe, Doğudan Batıya, formdan sezgiye, matematikten içselliğe, çığlıktan sükunete, akustikten elektroniğe, baştan sona, Anadolu'dan Avrupa'ya bağlıyor, kültürel ve tarihsel boğaz köprüsünü sanatla kuruyor. Batılı sazlarla türkü söyleyen bir müzisyen ya da Mercan Dede gibi alaturka makamda türküleri neyle üflerken Batılı elektronik müzikler eşliğinde çalan, bu toprakların imgelerini Batılı enstrümanlarla boyayarak anlatan ressam Gazi Sansoy. Kendisinin de dediği gibi, her malzeme aynı zamanda bir teknolojidir: fırça, boya, kağıt, bilgisayar, photoshop... Hiçbirine karşı değil bununla birlikte yalnızca birinin yanında hiç değil! Resimleri zaman zaman Flaman Ressamı Jan Van Eyck gibi lirik, Pieter Bruegel gibi düşsel, sürreal veya Levni'nin minyatürlerinden, karikatür çizimlerine yaklaşsa, çok çeşitlilik gösterse de izleyiciyi tarihselliğin şaşmaz bekçiliği gözetiminde sergi turuna çıkarmış tematik bir realist sergi gibi. İstanbul'un son beyefendilerinden Gazi Sansoy'a konuk olduk. Yaklaşık üç yıldır yapmayı planladığımız atölye söyleşisini de gerçekleştirmiş olmanın huzuruyla bir dahaki ayın ortasında görüşmek üzere.


22 Şubat 17 Mart 2018 tarihleri arasında Fazilet Kendirci'nin Fetüs isimli sergisine ev sahipliği yapıyor. Sergide sanatçının ilk kez görülecek tuval resimlerinin yanı sıra, daha önceki yıllarda gerçekleştirmiş olduğu katmanlar, plastikler, çekirdek-tohum serisinden bir seçki de yer alacak. Kendirci, düşünsel temelleri olan, bilgiye dayalı sanat hareketini gerçekleştiriyor. Sanatın ve sanatçının sosyal sorumluluk taşıması tezini savunuyor ve bu anlamda onun sanatı tüm enerjisini yaşamın merkezinden alıyor. Doğduğu ve yaşadığı coğrafyanın kültürel zenginliğinin farkındalığı ile yakın tarihte tamamladığı Anadolu tarihini, Medeniyetleri ve Etnik Kimlikleri araştırarak yaptığı eserden sonra şimdi de insanın kişisel arkeolojisi ile ilgileniyor. Coğrafyanın tarihçesi ile insanın kişisel tarihçesi arasında ki paralellikleri sorgulayarak, bireyin kendi yaşam tarihine bakabilmesi için Fetüs'e kadar geriye giderek; insanı çözümleyebilmek adına, insana-fetüse ev sahipliği yapan, fetüsü dünyaya getiren kadına bakıyor ve eserlerinde bu meseleyi oldukça geniş perspektiften karşılaştırmalı olarak sorguluyor-vurguluyor. Anne karnındaki son 6 aylık süreçte, son masumiyetini yaşayan insan nasıl oluyor da dünyaya gelince hızla kirlenmeyi başarıyor? Kadının bu süreçte oldukça yüklü payı olduğunu düşünüyor. Erkek Egemen toplumu söyleminin-savununun realitesine şüphe ile yaklaşıyor. Değerli sanatçımız Sn. Tomur Atagök'ün, Kendirci'nin sanatı hakkında düşüncelerinden alıntı... Genel olarak sanat ortamına bakıldığında, kadın sanatçının sayıca düşük olduğu görülür. Bir başka dikkati çeken durum, kadın sanatçıların toplumsal sorunlar üzerinde yeterince odaklanmadığıdır. Aile ve toplumsal ortam nedeniyle kadın daha geride kalmayı tercih etmesinin yanı sıra sanatını estetik anlayışıyla sınırladığı sürece toplumsal bir birlikteliğe katkıda bulunmayacaktır. Sayın Fazilet Kendirci, insan ilişkileri ve kültürel öğelerden yola çıkarak izleyiciyi sorgulamaya, düşünmeye ve hissetmeye neden olacak eserleriyle dikkatleri çeken değerli bir sanatçımızdır.


Galeri FE 22 Şubat 10 Mart 2018 tarihleri arasında TRİAT adını taşıyan sergisiyle, üç sanatçıyı bir araya getirmeye hazırlanıyor. Didem Ünlü, Füruzan Şimşek ve Nezihe Bilen Ateş'in oluşturduğu bu grubun resimleri gerek dil ve biçim, gerekse konu bağlamında birbirine uzak gibi görünse de, üçünü bir araya getiren ve ortaklaştıran şey; hayata ve insani bakışlarındaki psikolojik derinliği irdeleyen figüratif kompozisyonlar boyuyor olmalarıdır. Resminin odağına çocuk ve kadını yerleştiren Didem Ünlü, şehir yaşamının içinde sıkışmış insanı, sanki bir oyun duygusuyla yalnızlığını, hüznünü ve masumiyetini, geniş doğa görüntüleri içerisinde sabitleyerek karşımıza çıkarıyor. Şehir hayatından bunalan insanın kaçışını imleyen sanatı, solmuş aile albümleri ile izleyicisine ince bir nostalji yaşatıyor. Daha çok şehir insanını kendi alanları içerisinde resmeden Füruzan Şimşek'in gerek figürleri gerekse portreleri, bedeninden ve hapsedildiği alandan dışarı taşma eğilimini taşıyor. Son dönem de yaptığı doğa resimlerinde de aynı izleği sürdüren Şimşek, her ne kadar mekan oluşturmaya çalışsa da nesneleri alanındaki rahatsızlığı yansıtıyor. Gerçeği bozarak yeniden oluşturmaya çalışan Nezihe Bilen Ateş, alışılmış kanıksadığımız görüntüler üzerinden bize yeni bir gerçeklik sunuyor. Oynadığı imgenin büyüsüne kapılmadan, yap-boz mantığı ile çalışan sanatçı, bize çıplak yalın ve iddiasız bir gerçekliği, duygu durumunu samimiyetle anlatıyor. Açılış kokteyli 22 Şubat Perşembe günü gerçekleşecek olan TRİAT isimli grup sergisi 10 Mart'a kadar izlenebilecek.


Elgiz Müzesi, Mart-Nisan aylarında Ferhat Özgür küratörlüğünde gerçekleşecek yeni bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Sergi, adını Virginia Woolf'un Mrs. Dalloway romanında ara ara tekrar edilen bir cümleden alıyor: Demirden Halkalar Gökyüzünde Eridi. Karakterler arasında bir bağ oluşturmak amacıyla simgeler kullanan Woolf'un söz konusu romanında yer alan Demirden Halkalar Gökyüzünde Eridi ifadesi, roman içinde zamanla tekrar ederek, farklı karakterleri ve bakış açılarını birbirine bağlamaya yardım eden bir aracı işlevi görüyor. Giderek romanın ana motifine dönüşen bu cümle, sergide de benzer bir işlev görerek her katılımcının kişisel sloganına karşılık geliyor. Böylece romandaki geçiş cümlesi sergide; resimden, obje tabanlı yerleştirmeye, videodan fotoğrafa kadar uzanan bir malzeme çeşitliliğine de vurgu yaparken, içinden geçmekte olduğumuz siyasi ve kültürel dönüşümlere coğrafyalar arası bir bakış açısından yaklaşıyor. Avusturya Kültür Ofisi iş birliği ile düzenlenen sergi mezzanine alanımızda 1 Mart'tan itibaren ziyaret edilebilecek.


Eğer aklın iktidarına, ortakçı bir akıl çıkıyor ve gövdeyi istediği gibi yönetir duruma geliyorsa akıl tutulması denilen ağır bir sorunla karşı karşıya kalmışız demektir. O nedenle ben aklı başta ikiye ayırıyorum. Birisi oyma akıl diğeri koyma akıl, demek ki birisi; şırayı küpe doldurur gibi başa koyulan akıl. Diğeri ise oyma akıl; bir heykeltıraşın taşı oyar gibi bilgiye, tecrübeye, yeteneğe, sezgiye, içindeki var etme duygusu ve saf sevgiye göre biçimlenen akıldır. Alt gruba dahil edebileceğimiz birçok akıldan söz edebiliriz ancak onlardan en sık görüleni ve de en tehlikeli olanı uydum akıldır. Halk dilinde aklıma yattı bu iş türünden eylem öncesi ikna olmuş akıllardan çok söz edilir. İşte bu akıl uydum akıldır. Demek ki karar vericinin aklına yatan bir fikir en güzel eylem olabilir. Georg Simmel akıl, en güvenilmez organımızdır diyor böyle durumlarda. Eğer işler yolunda gitmezse vay benim akılsız başım demek genellikle çare olmaz. Hele bazı hayati öneme sahip kararlarda bu tür akıl sürümleri ölümcül olabilir. Yeri gelmişken Türk halkının pek okuma alışkanlığı olmasa da sözlü kültür aktarımına sahip derin bir tarihi geçmişi vardır. Bu nedenle mirastan edinme kolaycılığını bırakamaz ve çoğunlukla aklını nadasa bırakır. Ancak mili davalarda arif bir toplum olduğumuzu ispatlarcasına ben aklımı peynir ekmekle yemedim demekten de geri durmaz. Hoyrat akıldan hiç söz etmeyeceğim. Pratik aklın sevaplarını başka bir yazıya bıraktım. Akıl oyunlarıyla zaman kaybetmeye gerek yok. Kant'ın sezgisel akla yüklediği anlam, akıl tarafından idrak edilenle, hissedilen ancak aklın karar veremediği aralığa dikkat çeker. Bu kavrayış, aklın aşkın hali Yunus Emre'de zaten vücut bulmuştu. Mevlana, kim olursan ol gel kavramıyla aklın ve ruhun tinde birleştiği aşkınlık halinin insana ait olduğunu bize anlatır. Benim kafam basmaz bu tür ağır mevzulara sayıklamaları, pış pış aklın ürünüdür. Bilgiye ve aklın suyu hürmetine, kesin doğru olana şaşı bakmak, cehalet değilse, aklın idrak sorunu hiç değildir. Bir güruhun alan hakimiyeti kurma macerasının akılsız tezahürüdür. Bu aynı zamanda ahlak sorunudur ve acilen giderilmelidir. Spinoza, bilgilenmek etik bir sorundur diyor bilgi teorisinde. Aklı başında, oturup kalkmasını bilen, terbiyesi yerinde olana okumuş adamın hali başkadır diyoruz. Denizli türküsünde ne güzel dile getirilir bu kavrayış; Evlerinin önü bulgur kazanı, herkes sever okuyanı yazanı. Zevzek aklın idrak edemeyeceği konulardır bunlar. Kökü dışarıda olan neo-liberal dayatmalar, aklını kullan oğlum zihniyetini aşıladı bu cenaha. Bu sloganın özeti, tut ipin ucundan dön köşeyi demektir. Haksız kazancın maymun hazzı aklımı seveyim öykünmesinde ifade bulur. Aslında bu durum aklın körleşmesidir ve hiçbir güzelliği göremeyecek kadar dünyası kararmıştır. Çünkü deveyi öldüren hars virüsü girmiştir aklına. Ben aklın en estetik halini, başöğretmenimiz Atatürk'te gördüm. Aklın olgunluğunu, aklın derinliğini, keskin kavrayışı, sezgisel doğruluğu ve her şeyden önemlisi aklın sevgisini ben ulu önderimiz Atatürk'te gördüm. O hep okudu, her zaman, her yerde, Çanakkale'de bile. Savaşı yönettiği küçük kulübesinde; tahta bir iskemle, masa, puslu bir lamba, savaşa ait birkaç evrak ve sedirden başka bir şeyi yoktu. Fakat en çok sevdiği kitapları ve ateş adında köpeği vardı. Ateş, en çok top seslerinde korkardı, her top atılışında Atatürk'ü bırakıp kulübeye kaçardı. İşte bu estetik akıl, savaş alanlarında son şeklini aldı. Aklın duygusu; tifo, dizanteri, verem ve koleradan inleyen insanımızın çaresizliğinde hislendi. Aklın derinliği acı ve gözyaşıyla kazıldı. Hıyaneti gözleriyle gördü ve yaşadı. Can pazarında, ateşin, siperlerin yirmi metre önünde, emperyalizme karşı verdiği savaşta her gün doğdu, her gün öldü Atatürk, cesareti böylece kemikleşti incelmiş yüreğinde, işte bu anı kavrayamıyor aklı kıt zevat. Ya istiklal ya ölüm parolasını yavrukurt marşı sanıyor. Atatürk, Selanik'te henüz Manastır'a gitmeden askeri lisede okurken Cumhurbaşkanı olacağım diyor. Aynı masada oturan Salih Bozok'a dönerek, sen yaverim olacaksın, Tevfik seni de dış işleri bakanı yapacağım sözleriyle yüreklerini tazelerken, bu şakaların birahane geyiği olmadığını bizler yaşadık ve gördük. Tarihte bir zaman vardır bir de an. Zaman, bildiğimiz, işimizi gördüğümüz saat, gün, ay, yıldır. An ise tarihi bir akıştır, bir sonsuzdan bir sonsuza evrilen tarihin kırılma noktasıdır. İşte Atatürk o anın mimarıdır, Fatih, Sultan Süleyman, Hz. Muhammet gibi. Bilgi, sevgi ve inancın, aklın iktidarında bir mucizenin nasıl gerçekleştiğini, sadece on beş yıl içinde tüm dünya gördü. Bu bir tarihi andır, donmuş zaman hiç değildir. O anı görmek demek o anı bilmek, hissetmek, aklın derinliğinde sezmek, idrak etmek demektir. Yoksa idrak yoksulu akıldan cehaletten başka bir şey çıkmaz.


Sergi, ismini ''uyum, düzen, ahenk'' anlamına gelen, kökeni Fransızca olan ''Harmonie'' kelimesinden almaktadır. Sergide; Sefa Çatuk, Elifko, Özge Kahraman, Ayşe Kapusuz, Sefa Karakuş, Hüseyin Kavas, Tansu Köse, Özge Kul, Zafer Malkoç, Çağla Sel, Hülya Sözer, Şerif Sümer, Fatih Şimşek, Merve Turan, Azat Yeman ve Ecem Yılmaz'ın işleri yer almaktadır. Serginin küratörlüğünü üstlenen Mert Yüksel sergide yer alacak isimleri belirlerken son 10 yıl içerisinde ön plana çıkan, dikkat çeken ve gelecekte dikkat çekebilecek genç sanatçılardan bazılarının isimleri üzerinde durmuştur. Sergide yer alan sanatçıların ortak noktaları, aynı çağdaş sanat ortamında işler üretmeleri ve aynı çağdaş sanat ortamından beslenmeleridir. Kısacası sanatçılar çağlarının ve kendilerinin tanıklarıdır. Sergide; resim, heykel, seramik, cam ve fine art baskı gibi farklı teknikler bir arada kullanılmıştır. Farklı disiplinlerden sanatçıların, farklı malzeme ve tekniklerle oluşturdukları işler 10 Mart 2018 tarihine kadar görülebilir.


Bundan önce yayınlanan Picasso'suz Olmuyor yazım bu yazıya ilişkin ön bir yazıydı. Özkan Eroğlu'nun Picasso'yla Matisse'i niteliksel açıdan karşılaştıran yazısındaki tutarsızlıkların ortaya koyduğu sanat yıkımına yanıt vermek gerekiyordu. Çünkü ülkemizde sanat henüz evrensel ve çağdaş anlamda bir yere oturamadı. Yanlış ellerle de yozlaştırılarak önü kesildi. Hele son zamanlarda ülkedeki her alandaki çöküşle birlikte sanat da yozluğun içinde daha da yozlaştırıldı. Sanatta ayağımız bir türlü yere basmadı ve gerilere doğru hızla kaymakta. Bu kaymayı hızlandıran Picasso ve Matisse karşılaştırması sanatı çok acı bir duruma sürükledi. Sanatı arayan insanımız bu tür yazılarla sanat yerine kokuşmuşluğun çukuruna düşürülmekte. Ben de buna karşı tepkimi ortaya koyuyorum. Özkan Eroğlu'nun Bir Picasso Eleştirisi adı altındaki yazısında Picasso eleştirisiyle değil, Picasso'yu alçaltmaya yönelik bir yaklaşımla karşılaşıyoruz. Bir anlamda Picasso'yla yaratılmış büyük bir sanat devrimi dengesizleştirmeye kalkışılmıştır. Picasso'nun sanatta yarattığı olağanüstü düzeydeki bir sanat dünyasının arkasından günümüz sanatçılarında da Picasso'dan bir parça vardır. Ortalığı şaşkına çeviren Kavramsal Sanat temelini Picasso'dan alır. Picasso'yu alçaltmaya kalkanlar ve sanatta başarılı olamayan, sanatı anlayamayan da olmuştur. Psikologlar da Picasso'ya kendi psikolojik dengesizlikleriyle saldırmaya kalkışmışlardır. Picasso, sanatın dengeleri içindeki özel konumdaki büyüklüğüyle yerini korumuştur. Özkan Eroğlu, Picasso'yu geçmişte eleştirenlerin, alçaltıp küçültmeye kalkanların ne olduğuna şöyle bir baksaydı hepsinin yerin yedi kat dibinde olduklarını görürdü. İtler ürüdü; Picasso yürüdü ve büyüdü. Kendini çok önemli psikolog düzeyinde görenler siliklikten kurtulup kendilerini öne çıkarma hastalığıyla Picasso'yu psikolojik hasta yaptılar. Şimdi onlar kim ve neredeler? Bilen yok... Çünkü hasta olan kendileriydi. Alman psikolog Alfred Adler der ki: Eğer ruhsal hastalığı olan herkesin başına birer beyaz bere giydirilseydi dünya pamuk tarlasına dönerdi. Almanların çok sık kullandığı bir söz var: Herkeste bir kaçıklık vardır. Sanatçılar en iyi kaçıklardır, Almanlara göre... Bu bağlamda Picasso'yu eleştireceğim diyerek çirkinleştirmeye kalkanların içlerindeki çirkinlikleri örtmeye kalkışma çabası olarak görmenin gerçeklik yanının olduğu düşünülse iyi olur. Picasso'yu böyle dolaylı yoldan eleştirmeye kalkışarak dünyanın devrimci ve eşsiz sanatçısını yerlerde sürükleyecek nitelemelerle alçaltmaya kalkışmak ne sanat tarihçisinin ne de sanattan anlamayıp kendini sanat eleştirmeni yerine koyanların işidir. Bunu meydanı boş bulmak, Abdurrahman Çelebi'liktir. Bunu da tinsel sorunlar açısından değerlendirmek gerek. Sanattan anlayanları bir yana bırakıyorum; gerçek sanat eğitimi alan ve henüz bir yıl eğitimini sürdürmüş olan bir sanat öğrencisi sanatçıları koç toslaştırmak gibi niteliksel bir karşılaştırma yapmaz. Onlara sanatı öğreten, dünya sanatında yer almış Richter, Lüpertz, Tony Cragg, Beuys, Krieg, Immendorff, Hödick, Penck, Uecker gibi Düsseldorf Güzel Sanatlar Akademisi'nin öğreticilerinden hiç biri Picasso'ya böylesine saldırmamışlardır. Almanya'nın diğer akademilerinde de durum değişmez. Paris ve Fransa'da da... Böylesine düzeysiz bir eleştiriyle Kütleşmiş ve mitleşmiş isimleri eleştirmeden yola devam etmek çok zor. YENİDEN İNŞA diyerek sanatın temellerini yok etmeye kalkışmak akla zarar. Özkan Eroğlu sanat için bu sözlerle yola çıkıyor. Oysa böyle bir yol yok. Tanrım beni baştan yarat! diye kullandığımız bu sözü Tanrım sanatı ve evrenselliği baştan yarat! denilecek bir yere taşımaya kalkışmak aklı başında olanların işi değildir. Sanatta YENİDEN İNŞA olmaz. Yapılanların tümünü yık ve yeniden sanat temeli oluştur, diye bir sanat yolu henüz var olmadı. Olamaz da... Sanat on binlerce yıllık temelleri üzerinde yükselmektedir. Her yenilik ve atılım o temeller üzerinde kurulan yapıyı yükseltir. Yeni bir yapı yoktur. Yeni bir yapı arayanların da sanatta yeri yoktur. Picasso'yu sevmeyebilirsiniz. Yapıtları size sert ya da anlaşılmaz gelebilir. Bu kişinin kendi kararı... Ancak onun yapıtlarını beğenmedim, diyemezsiniz. Kişiye uyar, uymaz; söz konusu sanattır. Bu noktada durmak gerek. İster ünlü isterse ünsüz olsun her sanatçı en yüksekteki sanat düzlemi üzerindedir. O düzlemde hiç kimse, bir başka sanatçının üzerinde değildir. Herkesin kendine göre özgün bir yeri vardır. Dünya sanatının evrensel değerleri içindeki düzlemde yer almış olan sanatçılar niteliksel açıdan karşılaştırılamaz. Düzey karşılaştırması da yapılamaz. Niteliksel açıdan evrenseldir, yaşadığı dönemde çağdaş ve özgündür. Yapılacak olan her sanatçının birbirinden farklı olan sanatsal özgünlüğünü ve özelliklerinin değerlendirmesini yapmaktır. Bir sanat tarihçi ve eleştirmen bunu yapmalıdır. Çünkü bunlar buz dağının ancak üstünü görebilirler. Altına doğru inmeye kalktıkça da saçmalamalar başlar. Bu yazıdaki saçmalıklara bakacak olursak yazan kişi buz dağının üstünü de görememiş. Picasso'yu eritip yok etmiş. Biz buna kişinin kendini yok etmesi diyebiliriz.