SARAY, Orta Çağ Selçuklu toplumunun mimari ve dekorasyon kabiliyetlerinin en üst düzeydeki temsil edildiği yerdir. 'Devletin şahsı manevisi'nin vücud bulmuş hali sultanın evi, yani 'Devlethane', Selçuklu atalarımızın sadece maddi üretim yeteneklerini değil Selçuklu toplumunun duygu, hissediş biçimleri ve onu şekle dönüştürme kabiliyetlerini hakkında en dolaysız bilgileri sunar. Bu sergiye de yansıyan taş, çini, alçı, seramik, maden ve cam malzemeden üretimler sadece üst düzey teknik üretim kabiliyetlerini ortaya koymakla kalmaz bununla birlikte, düşünce ve eğlenme anlayışına kadar toplumun tüm değer ve adetlerini anlamamıza yardımcı olur. Selçuklu başkenti yani 'Dar'ül Mülk'ü Konya'nın Saray ve Köşkleri, tüm mimari ve dekorasyon özellikleriyle Türk Saray Mimarlık Tarihi içinde önemli bir ara kesitte yer bulur. Mimari açıdan, Büyük Türkistan'ın Gazneli Sarayı Leşkeri Bazaar gibi öncü örneklerden, Osmanlı'nın İmparatorluk Sarayı Topkapı'ya kadar birçok ortak yapısal özellikleri; dekorasyon açısından ise kendine has, çok istisnai bir düş dünyasını, üst düzey bir teknik ve imalat kalitesiyle bizlere sunarlar. Selçuklu Sarayları plan ve dekorasyon anlamında Anadolu öncesi örneklerle Osmanlı sarayları arasında adeta bir köprü görevi görür ve bu anlamda siyasi hanedanlıklar değişse de Türk Saray Mimarisi geleneğinin kopuk olmadığını aksine süreklilik arz ettiğini gözler önüne serer. Selçuklu tarihçisi İbn-i Bibi'nin çağın değişik tören ve toplantıları anlatırken Selçuklunun maddi kültür mirasına dair verdiği bilgiler, bugün hayal dünyamızı bile zorlar mahiyettedir ve bahsi geçen anlatımlardaki mirastan günümüze pek birşey ulaşamamıştır. Ancak arkeolojik kazılar sayesinde Selçuklu saray yaşamı ve mimarisi ile igili önemli eserler ortaya çıkarılmış ve bunlar müzelerimizin en nadide koleksiyonlarını oluşturmaktadır. Bu sergi Türkiyeyi vatan haline getiren Selçukluların görkemli mirasından günümüze kadar ulaşan Darü'l Mülk'ün saray ve köşklerine ait pek çok eseri gözler önüne serecektir. Taş ile yaratılan sanat Selçuklu kültürünün bütün ihtişamını ve izlerini günümüze yansıtan birer ayna gibi karşımızda durmaktadır. Özellikle mimari tasarımın önemli parçalarından biri olan taçkapılarda karşımıza çıkan görkemli taş işçiliği adeta taşa işlenen yazı ve bezemelerle günümüze ulaşan mesajlara dönüşecek ve Selçuklu çağının şaheserlerini yaratacaktır. Konya kentinin bu şaheserlerle donatılmış yapılarlarının arasında yer alan kalesi ve sarayının surlarında, Geç Roma, Erken Bizans heykelleriyle birlikte, Selçuklu sanatçılarının yaptığı insan, hayvan ve fantastik yaratık kabartmaları, sultanların kale duvarlarına adeta müze görünümü kazandırmaktaydı. Sergide bir bölümü arkeolojik kazılardan müzelere taşınan taş eserler arasında kenti ve sarayları kuşatan kalelere ait kitabeler, figürlü süslemelerle bezenmiş mimari kaplamalar ile kimisi de heykel karakteri taşıyan örnekler yer almaktadır. Alçıyı Anadolu'da mimari bezemenin ana malzemelerinden biri olmasının sağlayan Selçuklular, saray mimarisinde çini kadar zengin ve görkemli süsleme programını alçı malzemeyle de yapmışlardır. Selçuklu çağından kalan en yoğun ve etkileyici alçı grubu saray ve köşklerin odalarındaki nişli dolaplarda, raflarda, duvar panolarında ve renkli camların takıldığı alçı şebekelerde görülür. Kalıplama tekniğiyle yapılan Selçuklu saray ve köşk alçılarında, başta çini ve taş olmak üzere, devrinin diğer eserlerine paralel bir üslup sergileyen figürlü süslemeler yaygındır. Devrine uygun olarak son derece dinamik bir görüntüye sahip figürlerde insan, hayvan ve fantastik yaratıkların çeşitli örneklerini görmek mümkündür. Çeşitli figürlerin çok hareketli biçimde tasvir edildiği alçı bordür parçaları özel bir grup meydana getirir. Bitkisel süslemelerle oluşan fon üzerine birbirini kovalayan tavşan, tilki, geyik, kurt gibi hayvanlar son derece canlı etki bırakan bir tarzda işlenmişlerdir. Bu alçı kabartmaların, hayret ve zevkle seyrettiğimiz bir bölümünde ise, çift başlı kartal, siren, çift ejder, tavus kuşu, aslan gibi koruyucu hem güç sağlayan, hem de gücü simgeleyen hayvan ve fantastik yaratık tasvirleriyle birlikte, panolarda madalyonlar veya kemerler içinde elinde kadeh tutan, bağdaş kurup oturmuş, kaftanlı figürler, ellerinde balık tutan, ayakta duran insanlar, avcı sahneleri işlenmiştir. Bunların kimi saray ileri gelenlerini tasvir etmekte, kimi de astrolojik konulu sahneleri canlandırmaktadır. Toprak, su ve ateşin göz alıcı renkli dünyası olan çiniyi Anadoluya getiren Selçuklular bir çok anıtsal yapının bezemesinde bu sırlı kaplamayı kullanmıştır. Dini ve kamusal yapılarda en çok çini mozaik ve tek renk sırlı çiniler kullanılmış, saraylarda ise sıraltı, lüster ve minai teknikleri ön plana çıkmıştır. Anadolu'da 12. yüzyıl ortaları gibi erken tarihlerden itibaren izleyebildiğimiz çinilerin en önemlileri saray kazılarında ortaya çıkarılmıştır. Bu kapsamdaki en erken örnekler, Konya II. Kılıçaslan Köşkü kalıntılarında ele geçmiştir. Burada bulunan minai tekniğindeki çini kaplamalar, İslam sanatında nadir görülür. Minai, İran'da Büyük Selçuklu İmparatorluğu zamanında ortaya çıkarılan bir tekniktir. İran'da 12. yüzyılda bu teknikle yapılmış pek çok seramik bulunmasına karşılık, çini üzerine uygulama azdır. Konya II. Kılıç Arslan Köşkü'nün minai çinilerle zengin biçimde bezenmesi bu yönden de son derece ilgi çekicidir. Sır üzerinde kullanılan mine boyalar dolayısıyla Minai olarak adlandırılan bu teknik çok renkliliği dolayısıyla heft renk tekniği olarak da bilinir. Son derece ustalık gerektiren, zahmetli ve zor olan bu teknik Selçuklular tarafından ilk kez çini ve seramik üzerinde uygulanmıştır. Sekiz köşeli yıldız, altı köşeli yıldız, haçvari, kare formlu levha çiniler ile bunlarla oluşturulan kompozisyonlarda ara parçalar halinde karşılaşılan küçük levha şeklindeki Minai çiniler üzerinde bitkisel süslemeler ve sarayla ilgili sahneler tasvir edilmiştir. Tahtında oturan hükümdarlar, atlı avcılar, kadın figürleri, fantastik yaratıklar gibi devrin konu ve üslup bakımından zengin ve renkli dünyasını yansıtırlar. Kubadabad Sarayı görkemli çini buluntuları ise sayı ve çeşit zenginliği bakımından çok önemlidir; hatta ünik bir koleksiyon oluşturmaktadır. Bu nedenle genel İslam çini sanatında da en dikkat çekici bölümlerden biri sayılmaktadır. Tarihi, kullanım yeri ve tarzı, hatta üretim yeri belirlenebilen; stilistik ve tematik açıdan eşsiz bir zenginlik arz eden çini dekorasyonu da başlı başına bir inceleme alanı oluşturmaktadır. Kubadabad Büyük ve Küçük Saray çinileri, ilginç bir resim üslubu ile Selçukluların simgeler dünyasını yansıtan bir ikonografiyi kaynaştırıp bir masal atmosferi yaratmaktadır. Bu masal dünyasının figürleri, saray ve sultanın simgesi olan çift başlı kartaldır. Orta Asya Türk mitolojisinde doğayla ilgili inançlar ve şamanlıkla bağlantılı olarak kartal, koruyucu ruh sayılmaktaydı. Ayrıca göklerin hakimi, koruyan ve egemen olan iki gücü birleştiren bir simge yorumu da yapılmaktadır. Aynı zamanda soyluluk, şans, bilgelik ve güneş simgesi olarak gezegen ve burç tasvirleriyle birlikte işlenmekteydi. Kartalların göğsündeki kartuşlarda es-sultan, es-sultani, el-muazzam, es-saadet yazıları bulunmaktadır. Avcı kuş olarak doğan, şahin, sungur gibi yırtıcı kuşlar. Başlıca av hayvanları geyik, kaz, ördek, keklik, balıkçıl ve cinsini pek belirlenemeyen pek çok kuş, Kubadabad çinilerinde sanatçının gözlem gücünü yansıtan, doğaya bağlı, gerçekçi sayılacak özellikler gösteren bir üslupla resmedilmişlerdir. Cennet simgesi olan, Bizans ve İran sanat geleneğinde de çok sevilen, eski İran'da ayrıca, özellikle tüyleri iktidarı ifade eden tavus kuşu figürü, Selçuklu saray çinilerinde de bu geleneğin uzantısı olarak karşımıza çıkar. Kubadabad'ın bulunduğu küçük ovayı güneyden çeviren Toros Dağlarının etekleri, alabildiğince uzanan yeşil ormanlarla kaplıdır. Selçuklular zamanında doğanın daha da zengin olduğu düşünülen bu ormanlarda kurt, panter, ayı gibi büyük yırtıcılarla tilki, tavşan, yabani köpek ve eşek, keçi, geyik gibi diğer vahşi hayvanlar yaşamaktaydı. Sekiz köşeli yıldız çinilerde bu hayvan tasvirleri genellikle soyut bitkisel bezeli yüzeylerde tek başlarına yer alır. Tümü de hareket halindedir. Kimi öne atılarak koşmakta; kimi aniden durmuş arkaya bakmakta; eşek, keçi ve tavşan gibi kimileri de yerinde duramayıp zıplamaktadır. Helenistik ve Çin mitolojilerinin de etkisi karışan masal dünyasının yaratıkları siren, sfenks, grifon ve ejder Türk-İslam sanatında taş, alçı, ahşap, maden gibi her malzemede bezeme olarak ve en çok ta saray ve köşklerde işlenmiştir. Kubadabad kazılarında ortaya çıkan insan figürlü çiniler, Selçuklu toplumunun yaşayış biçimi hakkında bilgi edindiğimiz en önemli kaynaklardan biri haline gelmiştir. Konya'da II. Kılıç Arslan Köşkü çini ve alçı malzemesinde de işlenen insan figürlü tasvirler, Kubadabad Büyük ve Küçük Saray kazılarında gün ışığına çıkarılan sayısız denecek miktarda sağlam ve kırık çinilerle çok daha zengin çeşit ve üslupta örnekler kazanmıştır. Bunlar Orta Asya, Uygur kökenli yuvarlak çehrelerin de temel özellikleridir. Bazı figürler değişik yüz biçim ve ifadeleriyle farklı görünüşler ortaya koyar. Saray yaşamının en önemli kullanım eşyalarından olan seramik, çok değerli birer hazine aynı zamanda hediyeydi. Sarayda, Çin'den ithal edilen lüks bir seramik olan seladonun yanı sıra yerel üretim pek çok sırlı ve sırsız topraktan eşya, mutfakta depolama ve pişirmeye; Sulatana hazırlanan sofralarda sunuma kadar saray yaşamın her alanında yer almaktaydı. Selçuklu çağı seramik teknolojisinin zenginliğinin Anadolu'ya yansıması beyaz hamurlu seramiklerle gerçekleşmiştir. Bizans kültür çevrelerinde kullanılmayan sırçalı beyaz hamur ile sıraltı, lüster gibi kaliteli seramiklerde kullanılan süsleme teknikleri Selçuklular ile birlikte Anadolu'ya girmiştir. Bunun yanı sıra kiremit kırmızısı hamur üzerine uygulanan sgraffito, champleve, slip ve tek renk sırlı süsleme teknikleri de Selçuklular tarafından kullanılan teknikler arasındadır. Aynı zamanda barbutin, baskı ve kazıma teknikleriyle bezenen sırsız seramikler bu çağın yaygın eşyaları arasındaydı. Çinilerle benzer stilistik özellikler taşıyan seramikler, üzerinde kullanılan süsleme tekniğine, atölye ve sanatkar farklılıkları da gösteren zengin ve görkemli örnekleriyle saray yaşamının bir parçasını günümüze taşımaktadır. İbni Bibi'nin dönemin zenginliğini ifade etmek için anlatımlarında sıklıkla başvurduğu saraylarda kullanılan altın ve gümüş gibi değerli madenlerden yapılmış eşyalardan günümüze ulaşmış eser yok denecek kadar azdır. Saray kazılardan ele geçirilen eserler arasında kilit, kulp gibi madeni eşyalara ait parçalar yer alırken; dönem yaşamın diğer savaş aletleri olan temrenler, mızraklar gibi çok sayıda eser kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Selçuklu çağının az bilinen eşyaları arasında yer alan cam eserler, saray kazılarının sayıca fazla ele geçirilen buluntuları arasında olmakla birlikte çoğu birleşmeyen kırık parçalar halindedir. Kubadabad Sarayın'da kullanılan birkaç bardak, Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev'in (M. 1237-46) adını taşıyan tabak ve bir kaç kandil, formu ve süslemesiyle bütün veya bütüne yakın diyebileceğimiz eserlerdir. Bazıları mine ve altın yaldız boyalı olan bu eserlerin dönemin ince cam işçiliğinin günümüze ulaşan en kıymetli kalıntılarıdır. Sultanın ve iktidarının sembolü sikke aynı zamanda ticaretin güvenliği ve düzenini sağlayan bir araçtır. Selçuklu çağı paraları altın, gümüş ve bakırdan kesilmiştir ve günümüzde bilinen Türkiye Selçuklularına ait ilk sikke e's-sultanü'l-mu'azzam unvanı ile Sultan I. Mesud'a aittir. Darü'l Mülk olarak Konya Selçuklu Sultanlarının sikkelerinin en çok darp edilği şehirdir. Paralarda en çok e's-sultanü'l-mu'azzam, e's-sultanü'l-azam, e's-sultanü'l-galib gibi unvanlardan kullanıldığı ve sonra adı ve baba adı yer almaktadır. Sergide Konya Müzesi koleksiyonunda yer alan ve çoğunluğu Konya darplı 18 sikke yer almaktadır. Aynı zamanda hazinenin kilidi iki mühür de koleksiyonun Kubadad Sarayı kazılarında ele geçirilmiş özgün eserleri arasındadır.


Osaka City Central Public Hall 3F, VIEW MAPFor our debut at Art Osaka, Perrotin Tokyo is pleased to present a selection of works by the gallery's artists. Gregor Hildebrandt, known for his innovative artworks using repetition for their collage structure and magnetic tape as their medium. The gallery's booth also introduces works by Jean-Philippe Delhomme, Laurent Grasso, Klara Kristalova and Xavier Veilhan, on view alongside edition works by Jean-Michel Othoniel.


İbrahim Örs, 1946 da Erzincan'ın Tercan ilçesinde doğdu. 1965 yılında girdiği İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisinden 1971 yılında mezun oldu. 1971 1972'de İsveç Dragebyget'de Jorn Nash atölyesinde resim çalışmaları yaptı. 1972 1985 İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisinde öğretim üyeliği yaptı. Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun öğrencisi ve asistanı oldu. 1985'te Danimarka'ya konuk öğretmen olarak gitti, bir süre sonra burayı ikinci vatanı olarak kabul edip Kopenhag'a yerleşti. 1974 yılında İstanbul Sheraton Oteli için açılan yarışmada 160 metrekarelik rölyef ve Bizans mozaik tarzındaki eserleriyle birinci oldu. 1988'de Kopenhag Belediyesi'nin açtığı yarışmada 200 metrekarelik duvar resmiyle birinci oldu. Örs, sanat yaşamını Danimarka ve Milas'a bağlı Kıyıkışlacık Antik Kent İasos'daki atölyelerinde sürdürüyordu. Sanatçı 06.07.2022 tarihinde yaşamını yitirdi. SANATI: Türk kültürü ve klasik Avrupa sanatından, özellikle de barok sanattan esinlenen Örs'ün yay biçimli çizgilerden oluşan özgün bir boyama tarzı vardır. 68 kuşağı temsilcilerinden olan Örs yağlı boya yapıtlarında ölüdoğa, doğa kesitleri, nesneler, portre ve at başları ile ustalar ve yorumlar gibi konulara yeni anlamlar katar. Sanatçı tuvallerinde açıktan koyuya geçerek ton basamaklarındaki nüanslarla bir perspektif sağlar. Sanatı kıvrımlı şekiller ve birim tekrarlarla kurgulanmış köktenci bir abartı ve sistematik bir deformasyon zevkiyle de açıklanabilen Örs, yapıtlarında, zemin üzerinde üst üste düzenlediği katmanlar aracılığıyla resme derinlik izlenimi vermiş, sanatın olanaklarını, geleneksel perspektifin dışında kullanmıştır. 'Eleştirel gerçekçilik' anlayışı içinde yer alan sanatçının resimlerinde 80'lerde bir soyutlama eğilimi başladı. Bir figür sanatçısı olan İbrahim Örs, düşüncelerini, duygularını figürsüz soyutlayamaz. Resimlerinde doğa gözlemi olarak figür sağlamlığı vardır ama doğadan çizim yoktur. Ona göre resim kontrastlar oyunudur, bir resimde ne kadar kontrast varsa, resim o kadar zenginleşir.


Ressam Sabri Akça, 1936 yılında Eskişehir'in Sancar köyü doğumlu. 1948 yılında Hamidiye Köy Enstitüsü'nü bitirdi. 1951 yılında yetenek sınavını kazanarak, İstanbul Çapa Resim Bölümüne ardından da Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümüne başladı. Öğrenciliği sırasında, Devlet Resim Heykel Sergilerine 5 yapıtı ile kabul edilen sanatçı, 1980 yılında Devlet Resim Ödülü, 1981 yılında DYO Resim yarışmasında mansiyon ödülü kazandı. Ayrıca Avrupa, Amerika ve Türkiye'de özel koleksiyonlara girmiş olan çok sayıda ödülü bulunmaktadır. Çok sevdiği resim öğretmenliğine Kastamonu'da başlayan Akça, Yozgat Akdağmadeni Lisesinde öğretmenliği sırasında birçok sanatçı yetişmesinde büyük rol oynadı. Akça, uzun yıllar Gazi Eğitim Enstitüsü Resim Bölümünde görev yaptı. Emekli olduktan sonra resim çalışmalarına ağırlık vererek, rahatsızlığına kadar kendi atölyesinde çalışmalarına devam etti. Duayen Ressam Sabri Akça 9 Temmuz 2022 tarihinde Karşıyaka Kabristanından uğurlanacak.


Sanatseverleri, sanatçıların eserleriyle bir araya getirecek olan Gallery Art Port, ünlü ressam Alea Pınar Du Pre'nin Watermelon Sugar High kişisel sergisiyle Bodrum'da kapılarını açtı! Sanatseverlerin Bodrum'daki yeni sanat adresi olan ve Kumbahçe'de konumlanan Gallery Art Port açılışını, eserlerinde kullandığı dijital sanatı 'gerçek dünya'yla karıştırdığı tarzıyla oldukça ilgi gören Alea Pınar Du Pre'nin kişisel sergisi Watermelon Sugar High ile yaptı. Kişisel ve karma sergilerle sanatseverleri, sanatçıların değerli sanat eserleriyle buluşturacak olan Gallery Art Port, Sanat, merakımı paylaşabileceğim bir forma dönüştürmek bilimsel merakımı resimlere aktarmak biçimsizlere biçim vermek için kullandığım bir tuvaldir. diyen Ale Pınar Du Pre'nin Watermelon Sugar High sergisiyle açıldı. 12 ay boyunca sanat tutkunlarına kapıları açık olan ve yerel ve uluslararası sanatçıların eserlerine ev sahipliği yapacak olan Gallery Art Portta, Temmuz ayı boyunca Alea Pınar Du Pre'nin eserlerini ziyaret edebilirsiniz. Gallery Art Port, galeri sanatçıları, koleksiyonerler, küratörler ve sanat profesyonellerini bir araya getiren bir sanat mekanıdır. Başlangıç ve sabit mekanı olarak Bodrum'da başlayan GAP, yerel ve uluslararası sanatçıların eserlerine ev sahipliği yapacak. Gallery Art Port, Cruise Port'un yanındaki konumuyla, 12 ay boyunca sanatseverlere açık olacak. Bodrum'da yeni bir sanat alanı sunan ve yeni nesil sanatçı ve sanat üretenleri de destekleyen bir sanat platformu olan Gallery Art Port, Bodrum dışında da yurt içi ve yurt dışında gerçekleştireceği kişisel ve karma sergilerle, izleycilerle buluşmayı hedefliyor. Sergilerin yanı sıra Bodrum'da farklı sanat projeleriyle sanatseverlerle bir araya gelecek.


Massey Klein Gallery is pleased to present The Poet Aster, a solo exhibition of new paintings and drawings by Stuart Snoddy. The exhibition will be on view from June 3rd through July 16th in Massey Klein's east gallery room. This is the artist's first exhibition with the gallery. My current work is concerned with themes of the artist's studio, pedagogy, portraiture and the artist's model. I'm imagining the artist's model on break and elaborating on that moment or those five moments rather. I'm also thinking about the student at the drawing horse copying a Harold Speed sketch. I'm thinking about how he would be mindful to not get charcoal dust on his tie. I've been teaching for the last couple of years and have gleaned from my experience a conceptual starting point that ties my daily contemporary routine to my studies of, and fantasies about, art from the past. I'm always trying to bridge that nostalgic gap and, to some degree, rewrite my own bio. -Stuart Snoddy The Poet Aster presents a new collection of paintings and drawings that focus on the complexity of self through a fantastical exploration of otherness and imagination. The artist, acting as both author and director, integrates storytelling and fantasy into these works to illustrate a fabricated exotic culture. Rather than simply illustrating real-life pleasant memories, ones that deteriorate or sour when over-scrutinized, Snoddy's observational paintings are snapshots of thoughts and memories that emerge from consciousness, kept safe from over-analytical deterioration by remaining firmly rooted in fantasy. With ties to the historical tradition of American illustration, academic painting, and cinema, the artist's work portrays people and environments that, while inspired by real life, surface from the artist's yearning imagination and solidly occupy their own world. Working with oil on panel in small formats, Snoddy employs vibrant recurring color palettes and further animates this work with quick, energetic brushwork. His drawings, done either with charcoal on ink-toned paper or pastels are softer, though no less vibrant, depictions of the characters he creates. Snoddy's work is representative of the unease of nostalgia and his search for emotional richness, conveyed through the characters' physical embodiment of longing, elation, sadness and love. By not shying away from the complete story of self, Snoddy's constructed fantasies nurture the narrative of human life as cohesive intellectual and emotional beings. Stuart Snoddy graduated with a BFA from the Herron School of Art and Design in Indianapolis and an MFA from Northern Illinois University (2015) and was selected to participate in the Atlantic Center for the Arts Artist-in-Residence program in New Smyrna Beach, FL in 2015. Snoddy is currently an instructor in Foundations and Painting at the Herron School of Art and Design in Indianapolis. The artist has exhibited across the United States, including group exhibitions at the Indianapolis Art Center (2017), the McLean County Art Center in Bloomington, IL (2016) and the Harrison Center for the Arts in Indianapolis, IN (2016). Snoddy's work has been featured more recently in solo exhibitions at the Farmer Family Gallery at the Ohio State University at Lima (The Fantasy Figures, 2019) and at the Harrison Center for the Arts (Singsong, 2019). The artist and his paintings have been featured in numerous print and online publications, such as New American Paintings and Hi-Fructose. The artist currently lives and works in Indianapolis, IN. Massey Klein Gallery is located at 124 Forsyth St. New York, NY 10002. Gallery hours are Thursday Sunday 12pm-5pm.


Brieflyart 4 Ağustos- 18 Eylül 2022 tarihleri arasında Gürbüz Doğan Ekşioğlu'nun Karma başlıklı sergisine ev sahipliği yapıyor. Brieflyart Gümüşsuyu'ndaki galerisinde 4 Ağustos 18 Eylül 2022 tarihleri arasında 27 uluslararası, 44 ulusal olmak üzere toplam 71 ödül alan sanatçı Gürbüz Doğan Ekşioğlu'nun Karma başlıklı sergisi sanat severlerle buluşuyor. Sergide Gürbüz Doğan Ekşioğlu'nun Yağlıboya Tuval eserleri ve Fine Art edisyonlu baskı eserlerinin yanı sıra baskı üzerine sanatçının müdahale ettiği karışık teknik eserleri de olmak üzere 30 dan fazla eser sanatseverlerin izlenimine sunuluyor. Gürbüz Doğan Ekşioğlu, söyleşilerinde maviden, yeşilden, elmadan söz eder. Mavi ile yeşilin birbirine girdiği, elmaların yetiştiği bir Anadolu kentiolan Ordu'da büyümüştür. Kuşlar, salt simgesel figürler değil, büyüdüğü koşullardan kalan imgelerdir. Renk ve biçim, çocukluğunun görsel belleğinden derledikleri ile ortaya çıkar. Öyküsellik, keskin bir ironi ile kesişir onun yapıtlarında, bakışta anlam netleşir. Gürbüz Doğan, anlatır; birkaç çizgi, imge ve figürle... Kedilerin ironik bakışı, kuşların umudu, kitapların ağırlığı, zamanın saatlerle ortaya çıkan kaotik devinimi, merdivenlerin yukarıya sonsuza uzanışı, bazen yaşamımızda iz bırakmış kimliklere saygı duruşu; salt sanatçının değil bütün bunları içselleştirmiş diğerlerinin de seçimidir. Sanatçı malzemesini seçer, onu tekniği, birikimi, duyarlılığı ile harmanlar. Sonunda izleyiciye kalan kendi seçimleriyle yüzleşmedir. Çalışmaları 30 a yakın ülkede yayınlanmış olan sanatçının illüstrasyonları; The New Yorker Dergisi'nde 8 defa kapak olarak kullanılmıştır. Ayrıca Forbes Dergisi'nde, New York Times Real Estate ekinin kapağında, op-ed sayfası ve Book Review ekinde illüstrasyonlarına yer verilmiştir. UNICEF sanatçının 2 adet çalışmasını kartpostal olarak yayımlamış ve tüm dünyada 300.000 adet satışa sunmuştur. Uluslararası ve ulusal birçok jüri üyeliği de olan sanatçı halen Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi kadrosunda öğretim üyesi olarak görevine devam etmektedir. 4 ayrı kitabı vardır. 3'ü yurtdışı olmak üzere 37 kişisel sergi açmıştır.


Eğer inzivaya çekilmediyseniz, eğer teknoloji ile hemhal olan günlük yaşamın içinde deviniyorsanız gözünüze takılıp kulağınıza çalınanları şöyle bir düşünün. Benim bu yazıya başlarken aklıma ilk gelen, yaşamlarımız, beden ve ruh sağlığımız üzerine ne kadar çok iletiye maruz kaldığımız oldu. Doğal beslenin, spor yapın, bağımlılıklardan uzak durun, zihninizi boşaltın ve böylesi tüketim bombardımanı altında sıklıkla altı çizilen slogan sadeleşin, az tüketin. İster hedonistçe ister olabildiğince mütevazı tüketelim, mesele tek başına tüketmek değil ki mesele tükenmek. Yürürken, söyleşirken, solurken tükenmek. Sakıp Sabancı Müzesinin gelenekselleşen etkinliği Müze'de Sahne izleyiciyi her yıl yeni bir konseptle karşılıyor. Bu etkinliğin ardındaki ekip çalışması bize aynı zamanda günümüz müzelerinin interaktif işlevini hatırlatıyor. Sakıp Sabancı Müzesinde altıncısı düzenlenen ve Emre Koyuncuoğlu'nun sanat yönetmenliğinde gerçekleşen Müzede Sahne etkinliğinin bu yılki teması ekolojiydi. Başlıkta ise Shakespeare'den bir alıntı ve bilimsel bir veri birleştirilmişti. 419 PPM, geçen yıl dünyada ölçülmüş en yüksek karbondioksit oranı. Bu, oldukça yüksek bir oran ve kuşkusuz kendimizi tükettiğimiz bir çevreye hapsedip tükendiğimizin göstergesi. Etkinlik, sadece ele aldığı konuyla değil üretim ve hayata geçiriliş şekliyle de dikkat çekiciydi. Emre Koyuncuoğlu etkinliğin broşüründe kaleme aldığı yazıda özellikle sahne sanatları söz konusu olduğunda ekolojik yıkımı dert edinen, topluma bu yönde ayna olmaya çalışan oyunlar neredeyse yok, varsa da görünür değil. diyerek bir eksikliğe dikkat çekiyordu. Tam burada etkileyici olan böylesi bu duruma dikkat çekmekle kalınmamış olması ve üç yazara bu konuda birer oyun yazmaları için teklif götürülmesi. Sonuç, Şebnem İşigüzel, Volkan Çıkıntıoğlu ve Nadir Sönmez'in ürettikleri oyunların Dünya prömiyeri ile seyirciyle buluşması elbette. Öte yandan etkinliğin panel, performans, okuma gibi gittikçe açılan bir alana yayılması izleyicinin hem uzun yıllardır kafa yorduğumuz disiplinler arası meselesiyle karşılaşmasını hem de ekoloji sorununa farklı açılardan, dillerden bakmasını sağlaması tüm çalışmayı daha ilgi çekici hale getirirken buzdağını iliklerimize kadar hissettiren bir yapıya büründürüyordu. Dünya 419 PPM Bir Sahne üzerine düşünürken yarattığı ilk çağrışım geçtiğimiz İstanbul bienalinin 7. Kıta başlığı oldu. Bienal, dünyada yarattığımız çöp kıtasına dikkat çekmiş ve Antroposen çağında içine gömüldüğümüz dünyada yeni farkındalıklar yaratmaya çalışmıştı. Koyuncuoğlu'nun da yukarıda küçük bir alıntı yaptığımız yazısında belirttiği gibi bizler görsel sanatlar alanında böylesi sorunlara dikkat çekilmesine alışkındık, benzer kaygıları sahnenin dilinden görmek sessiz dilin olanaklarının ardından sözle karşılaşmak kendi adıma bir döngünün ilerleyişine ve göstermenin sınırsızlığına dair özel bir deneyim oldu. Birkaç gün önce Oksijen gazetesinde Alexander Kozal-Wright'ın Okyanusları şirketlerin elinden geri alma zamanı başlıklı yazısıyla karşılaştım. Bugün okyanusların sadece %13'ünün el değmemiş olduğundan söz ediyordu. Tekrar dönüp baktığımda 419 PPM, sadece bir gösterge. Ardında olanları görmenin bir yolu olarak bir süreliğine sanatsal uğraşın durağından geçen, hatırlatan, düşünceyi çoğaltan, fark ettiren bir gösterge. Antroposen çağında dünya sahnesine çıktığımızda sadece rolümüzü oynayıp çekilmiyoruz. İnsani bir tüketimin dışında tüketiyoruz ama en çok kendi seçimlerimiz olmayan bir tüketmeyle tükeniyoruz. Şimdi buradan çıkıp bir dağ ya da orman yürüyüşüyle bedenimizi ve ruhumuzu dinlendirebiliriz. Sonra başka bir canlının başını okşayıp dünyanın başka yerlerinden bize ulaşan soğuk ve sıcak hava dalgasıyla 419 PPM'i başını okşadığımız canlıyla paylaşıp hücrelerimizle tanıştırabiliriz.


İnsanoğlu tarih öncesi çağlarda hayvanlarla zorunlu bir ilişki sonucunda bir arada olmuş sonrasında ise onu ve iyilik kötülük güçlerine dönüştürmüştür. Kötü olandan korkmuş iyi olana tapmış öte yandan her ikisine de dini ritüeller yaparak hayvana saygı duymuştur. Ölüm korkusu ile öteki dünya kavramı oluşmuş hayvanlarında ruhları olduğuna dair inançla kutsal kabul edilmiş, Tanrıların habercisi hatta Tanrı olarak görülmüştür. İnsan ve hayvan arasındaki bu kutsal ilişki zaman içinde değişim ve dönüşüme uğramış insan düşünme yetisi ile hayvanın hatta doğanın efendisi olmuştur. Özellikle teknolojik gelişmelerle bu ilişki daha da derinden yara almıştır. Teknoloji insanlara sınırsız olanaklar sunarken; anne rahmine ihtiyaç kalmadan ceninin büyütülmesi, insanın dondurularak gelecek zamanda yaşamasına olanak sağlanması bununla birlikte ölüm vaktinin ertelenmesi teknolojik ilerlemelerle insanoğlu doğanın en akıllı varlığı olan kendisine de müdahaleden de kendini alamamıştır. Böylelikle teknoloji insan varlığının da doğasını ve yaratılışını değiştirmiş, bedene yapılan eklentilerle bireyin varlığının elinden alınmaya başladığının da kaçınılmaz bir göstergesi olmuştur. Teknolojinin tanrısallığı insanı esaret altına alırken makineleşme ile birlikte birey giderek kişiliğini yitirmiş toplumdan uzaklaşmaya yalnızlık duygusunu fazlasıyla hissetmeye başlamıştır. Aynı şekilde tüm bu yaşadıklarına evreni paylaştığı en yakın arkadaşı olan hayvanı da dahil etmeden kendini alamamıştır. İnsanoğlu var olduğu sürece hayvanları kaderine paydaş etmeye de devam edecek gibi gözükmekte. Gökçe Aysun Kılıç 1976 yılında Ankara'da doğdu. 2006 yılında Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Baskı Sanatları Bölümü'nden mezun olan sanatçı 2012 yılında Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Baskı Sanatları Anasanat Dalında Yüksek Lisans, 2022 yılında Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Baskı Sanatları Anasanat Dalı Sanatta Yeterlik eğitimini tamamladı. 2005 yılında Almanya'nın Hannover şehrinde bulunan Quensen Lithographie atölyesinde çalışmalarda bulundu. Ulusal ve uluslararası birçok bienal ve trienalde baskıresim çalışmalarıyla yer aldı. Balıkesir Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Baskı Sanatları Bölümü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaktadır.


Ressamın kendi sanat çizgisini inşa etme yolculuğu, göreceli olarak zor olduğu kadar üretimi ile gelecek süreçte hedeflediği noktaya ulaşması yolunda geliştireceği üslubu ortaya koyacak çıkışlara ve tavra ışık tutması bakımından önemli ipuçlarıyla da doludur. Bu yolculuk sürecinde ressamın kendisini biçimlendirme adımlarını atarken sahip olması gereken en belirleyici özellikleri, yeni bir çıkış için adım attıracak düşünsel bakış açısını geliştirmesinin yanında bu gelişiminin yansıması olacak biçimsel yenilikleri üretiminde deneme boyutundaki cesareti ve sürekliliğidir. Otodidakt bir ressamdan bahsediyorsak bu yaklaşım çok daha farklı bir boyutta anlam kazanır. Çıktığı resim yolculuğunda otodidakt bir ressamın bu belirleyici özelliklerin farkındalığına ulaşıp üretiminde kendi kalıplarını aşarak yeni düşünce biçimini ifade etme konusundaki kararlı tutumu, onun kendi kendini yetiştiren birçok ressamdan bilinç olarak ayrılmasındaki en önemli ölçüttür. Kendisini sorgulayarak gerçekleştirdiği bu dönüşümün başlangıç süreci, alışılmış kalıpları tekrar eden ressamlardan net bir biçimde uzaklaşıp kendi üslubunu oluşturma yolunda atmış olduğu ciddi bir adımdır. Osman Akça'nın resim serüveninin evrelerini incelediğimizde, yukarıda değindiğimiz bu tavrı, özellikle yakın dönem çalışmalarında gözlemlememiz zor olmayacaktır. Yeni sergisinde izleyici karşısına çıkardığı resimleri, kendi çizgisi üzerine sürekli düşünen, üretiminde yeniyi arama yolunda adımlar atmaya kararlı bir ressam duruşunu karşımıza çıkarmaktadır. Görünen gerçekliğe ve doğaya tamamen bağlı kalış, Osman Akça'nın daha önceki yıllarda yaptığı İstanbul konulu resimlerinde en belirgin özellik olarak dikkatimizi çekmekteydi. Bu yapılanma üzerine getirdiği yeni bakış açısı ile birlikte Osman Akça, boyada ve biçim çizgisinde yakaladığı değişimin enerjisini, yeni resimlerinde yapı ve konu çeşitliliği bakımından daha farklı bir seviyeye ulaştırıyor. Gözlemlediği kent görünümlerini, düşünsel süzgecinden geçirerek resimlerinde yer yer soyutlamacı yaklaşım ve leke uygulamalarıyla anlamlar kattığı bir görsellikle bütünleştiriyor. Yaşadığı kent İstanbul, Akça'nın resimlerinde günümüz kent yapısının kaotik enerjisinin ön plana çıkarılarak eleştirel boyutta yansıtıldığı bir görsellikte değildir. Akça'nın resimlerinde İstanbul, insan yaşamına dair anıların oluşturduğu yaşanmışlık belleğinin parçalarına dönüşen kent kültüründe önemli yeri olan tarihi yapıları, caddeleri, kıyılarda konumlanmış olan kayıkları, balıkçı tekneleri ve sahil görünümleriyle birlikte verilmek istenen güzel olanı yaşama arzusunun yansıtıldığı bir kent izleniminin ifade biçimine ulaşır. Güvercinler ve bisikletler yeni resimleri içerisinde farklı seriler olarak karşımıza çıkmaktadır. Güvercinleri kentin görünümü içerisinden çekip çıkararak, zaman ve mekan algısından uzaklaştırıp, soyutladığı arka planlar önünde gruplar halinde resmetmektedir. Daha önceki resimlerinde tarihi yapıların çevresinde ve meydanlarda kent görselliğin bir parçası olarak dikkatimizi çeken güvercinler artık başlı başına odaklandığı bir konu olarak biçimlenmektedir. Boş sokaklarda veya bir yapının önünde resmettiği bisikletler, Osman Akça'nın kendi çocukluğu ile bağlantı kurarak tanık olduğu yaşanmışlıklara, geçmişe ve insana dair iz bırakan özlemlere gönderme yapan bir imgeye dönüşmektedir. Yeniyi arama yolundaki bakış açısı değişimini ortaya koyduğu resimleriyle Arda Sanat Galerisi'nde açtığı kişisel sergisi, Osman Akça'ya gerçekleştirdiği bu çıkışını gelecek dönemlerde sürdürmesi ve farklı seviyelere ulaştırması anlamında önemli bir misyon da yüklemektedir.


Sanatçı Fatih BALCI bugüne dek İstanbul Bienali paralelinde ürettiği çalışmalara bir yenisini ekliyor. Balcı 17. İstanbul Bienali mekanlarından Müze Gazhane'de görülür en yüksek yapı olan eski baca bölümünü kendi işi olarak ilan ediyor. Balcı bu çalışmada ele aldığı yapıyı bugüne dek sanat için emek vermiş, çabalamış ama hak ettikleri ilgiyi tam görememiş tüm sanatçılara adına bir anıta dönüştürüyor. Sanatçı bunun için post modern sanat stratejilerinden temellük etme yöntemini kullanırken hem bir duyguyu görünür hale getiriyor hem de bir kez daha Bienalin çevresinde kurulmuş sınırları çevresinden atlayarak geçiyor. Balcı Bienali gezen tüm sanatçı ve izleyicilere, eski baca bölümünde kendisi gibi poz vermelerini, isimlerini ve #MechulSanatcıAniti hashtagini kullanmalarını ve yer bildiriminde bulunmalarını çağrısında bulunuyor. Artist Fatih BALCI adds a new one to the works he has produced so far in parallel with the Istanbul Biennial. Balcı declares the old chimney section, which is the highest visible structure in Museum Gazhane, one of the venues of the 17th Istanbul Biennial, as his own work. Balcı transforms the structure that he deals with in this work into a monument for all the artists who have worked for art, but have not received the attention they deserve. While using the method of appropriation, one of the post-modern art strategies for this, the artist not only makes an emotion visible, but also bypasses the borders established around the Biennial once again. Balcı Biennial invites all visiting artists and viewers to pose as himself in the old chimney section, use their names and the hashtag #MechulSanatcıAniti, and submit a check-in.


Ressam, küratör, yazar ve AICA üyesi Haşim Nur Gürel 4 Ekim 2022'de hayata veda etti. Haşim Nur Gürel'i rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. Haşim Nur Gürel, 1948 yılında İstanbul'da doğdu. Robert Koleji ve İTÜ Mimarlık Fakültesinde öğrenim gördü. Nuri İyem ile Tavanarası Ressamları grubundan Sedat Hidiş'ten resim dersleri aldı. İlk kişisel sergisini 1966 yılında açtı. 1969'da İTÜ Mimarlık Fakültesi ekibiyle Keban Barajı, Gaziantep, Diyarbakır ve Şanlıurfa'yı kapsayan bir inceleme gezisinde yer aldı. Aynı zamanda bu yıllarda çeviri yaparak edebiyat dünyasına adım attı. 1979'dan itibaren resim çalışmalarına yönelen Gürel yaşamı boyunca 40'ın üzerinde kişisel sergi gerçekleştirmiştir. Türkiye'nin ilk online sanal müzesi olan Eczacıbaşı Sanal Müzesi'ni kurarak yöneticiliğini üstlenmiştir. Ardından İstanbul Sanat Müzesi'nin kuruluşunda ve 15 sene boyunca Tüyap Artist Sanat Fuarı'nın Danışma Kurulu'nda yer almıştır. Salyangoz Satıcılarının Seyir Defteri, Türk Resminden On iki Örnek ile Portre, Sığ Sularda Sanat ve Siyaset ve Muhayyel Müze yazdığı sanat içerikli kitaplardan bazılarıdır. Ayrıca 1983 ve 2001 yılları arasında başta Sanat Çevresi, Türkiye'de Sanat ve Genç Sanat dergileri olmak üzere çeşitli yayınlarda yer alan 100'ü aşkın köşe yazısı kaleme almıştır.


Sanat dünyasında merakla beklenen Likya Sanat Yolu Projesi'nin ikincisi, sanatçı ve sanatseverleri bir araya getirdi. Geçen sene Devrim Erbil'e takdim edilen teşekkür beratı bu yıl da Prof. Dr. Kemal İskender'e verildi. Küratörlüğünü Denizhan Özer'in yaptığı sanatçılar ise Atilla-Serap Atala, Başak Canher, Çetin Bilgin, Deniz Gökduman, Emine Turan, Fevzi Karakoç, Gizem Enuysal, Joel Menemşe, Sema Maşkılı, Serap İskender, Souadad Kandemir, Resul Aytemur, ve Yağmur Yılan'ın da aralarında bulunduğu isimler, çalışmalarıyla renk kattı. Bir hafta boyunca sanata dair paneller ve tarihi gezilerle zenginleşen buluşmanın son gününde ise, Prof. Dr. Murat Ferman ve Prof Dr. Kemal İskender sohbetleriyle büyük ilgi gördü. Sergi, bir yıl boyunca açık kalacak.


Resimlerde tekrar eden aynı kadınlar, hepimizi içeriden ve dışarıdan anlatan bir şeffaflıkla duruyorlar ve kadınların içinden izleyici de geçiyor. Herhangi bir zamana ya da mekana ait olmayan kadınlar boşlukta duruyormuş hissi uyandırabilir ilk karşılaşmada, resimle daha yakın bağ kurunca, boşlukta duran değil, boşluk yaratan kadınlar olduğu etkisi pekişiyor. TERRA olarak adlandırdığı son sergisinde daha çok son dönem çalışmaları yer almakla birlikte renkli çalışmalarından da örnekler görmek mümkün.


Sanatsever, koleksiyoner, galeri ve kurum yöneticileri Miami'ye akın etti. Otellerde yer kalmadığı gibi restoranlar bile tıklım tıklım doluydu. Belki milyonlarca sanatsever kentin damarlarında gezinip kah trafik tıkadılar kah para akıttılar kah çözümsüzlük yarattılar. Türkiye'de de inanılan bir kent efsanesi vardır: Birçok aktivite aynı anda yapılırsa daha çok katılım olur. Maalesef bunun gerçekle pek bir alakası yok. Çünkü insanlar dört günlüğüne İstanbul'a geldiklerinde aynı anda şehrin 10 noktasına yayılmış bir İstanbul Bienali ve Contemporary İstanbul'u görünce bu bir dayanışma ve güç patlaması yaratmıyor. Tersine, yabancılar bir günü tarihi dokuya ayırıp diğer aktivitelerin belki de ancak üçte birine katılarak gerilim akışına kendini teslim ediyor. Miami'de de Art Basel Miami, Art Miami+Context, Aqua Art Miami, Palm Beach, Modern + Contemporary, Art Wynwood, NADA, Untitled Art, Design Miami Scope gibi birçok fuar kenti doldurunca birbirlerine daha çok ziyaretçi pek taşımıyor. Hele katılımcı galericiler ve sanatçılar tam zor duruma düşüyorlar çünkü kendi etkinliklerinin başında kalma zorunluluğu ile keşfetme dürtüleri arasında yok oluyorlar. Mesela ben Şikago'dan Hilton-Asmus Gallery ile Miami Art Context'te yer alırken, ancak 1.5 günümü başka etkinlikleri izlemeye ayırabildim. Onda da hızlı adımlarla bir galeriden diğerine kendimi atarken bir süre sonra yalnız benim değil, herkesin işi otomatiğe bağladığını ve sanatı izleme keyfini kaybettiğini görebildim. Bu nedenle, insanlar bütün iyi niyetlerine rağmen kentin farklı yerlerine yayılmış etkinliklerin belki yarısını bile layıkıyla görmemenin çaresizliğini yaşadılar. Bu arada bizim sanatseverler, Türkiye'de çok pahalı buldukları fiyatların 100 ya da 500 misli fiyatlara eserlerin kapışılarak satıldığını gördüklerinde, bunun nedenlerini her açıdan sorguluyorlar mı yoksa sadece kör Batı dünyası hayranlığına mı kendilerini bırakıyorlar, insan merak ediyor! Efendim Almanya'nın değeri şu kadar yüz milyon Avro; Belçikalı şu futbolcunun değeri, Dünya Kupası'na katılan şu takımların toplam değerinden şu kadar daha fazla gibi yorumların anlamsızlığını da görüyoruz. Bazıları da bu sürprizlere en ukala tavırlarla kızıp köpürüyorlar! Çünkü onlara göre güçlünün ve Batı'nın en önemli temsilcilerinin hep kazanması lazım ancak birbirlerine karşı kaybederlerse bunun kabulü mümkün olur! Yani mesela Fas gibi bir takım alkışlanacağına, kendini emperyalizmin imaj maymunu haline getiren insanların oklarına hedef olabiliyor! Bu kişiler herhalde istiyorlar ki bonservis bedelleri alt alta yazılsın, en güçlü olanlar kazanmış sayılsın. İnsaf! Sanatta da Batılı iktidar odakları yalnız güçlü Batı ülkelerinin sanatçılarına dev kapitalleri akıtarak ve Batılı müzeler de yüzde 95 yalnız onlar için sergi açarak sahte bir sanat egemenliği içinde yüzdüklerini unutturmaya kalkıyorlar! İşin acı tarafı, bunu fark edemeyen diğer ülkelerden insanlar da ağır hayranlığa yenik düşüyorlar! Futbolda ise ne mutlu ki olaylar kapalı kapılar ardında alınan emperyalist kararlarla yürüyemiyor! Ama maalesef beyni Batı'nın kültür emperyalizmi tarafından yıkanmış insanlar Vah şu büyük takıma yazık oldu diye kendilerini paralıyorlar. Türkiye bundan 20 yıl önce dünya üçüncüsü olduğunda da Avrupa takımlarını yenerek o noktaya gelmedik, bu nedenle başarının pek bir önemi yok demişlerdi. Dünya tarihini bu kadar yanlış algılamış kişilerin, sanattan spora, ülkeler arası ilişkileri bu mantıklarla analiz etmeye kalkışmaları tam bir felaket.


Modern resim üzerine yazılan yazılar incelendiğinde, dönemin başlangıcının belirsiz olduğu anlaşılmaktadır. Bu muğlaklığın giderilmesine katkı sağlamak adına bu yazıda, sanat felsefesi alanından yararlanılarak bir değerlendirme yapılacaktır. Arthur Danto'nun (1924 2013) da ifade ettiği ve daha önce de birçok kuramcının savunduğu anlamda felsefe, sanatın temel dayanaklarındandır. Bu bağlamda modern resmi değerlendirirken öncelikle modern felsefeden söz etmekte yarar var. Modern felsefenin kökleri, aydınlanma felsefesine dayanır. Aydınlanma felsefesinin temel tutumu; gerçeğe yani insan gerçeğine akılla ve aklın gereci olan deneyle yönelme; bütün konuları akılla aydınlatmayı isteme biçiminde ifade edilir. Bu yeni düşüncenin öncüsü olarak Rene Descartes (1596 1650) kabul edilir. Usçu düşüncenin en önemli temsilcilerinden olan düşünür, insanın elindeki en güçlü yetinin akıl olduğunu ifade ederek; deneyime şüphe ile yaklaşmıştır. Usçuluğa karşılık John Locke (1632 1704) ve David Hume (1711 1776) gibi deneyimciler gelir. Onlar da deneyimin, insan zihnini şekillendirdiğini savunarak, zihnin doğuştan boş bir levha olduğunu ifade etmişlerdir. Aydınlanma döneminde belirgin bir biçimde ayrışan bu iki eğilimin, beğeni ve güzellik üzerine olan yaklaşımları da oldukça farklıdır. Usçu düşünce idealizmden etkilenerek, beğeninin genel olması gerektiğini savunmuş, deneyimci düşünce ise kişiselliğini ön plana çıkarmıştır. Çünkü idealist düşünceye göre değerler doğuştan gelirken, deneyimcilere göre yaşantıyla şekillenir. Bu iki karşıt yaklaşım aslında sanata kendi pencerelerinden bir açıklama getirmeye çalışmışlardır. Örneğin, zihni öne çıkaran düşünürler sanatın duygusal yönünü fazla bularak, ahlakla olan ilişkisini sorunlu olarak ifade ederken, deneyimciler ise göreceliğinden söz ederek belirsizliğini vurgulamışlardır. İşte burada aydınlanmanın özgürlükçü anlayışını, ortaya koyduğu kapsamlı düşüncesiyle sanata uyarlayan ve ışık tutan Immanuel Kant'a (1724 1804) özellikle değinilmesi gerekir. Kant, usçu ve deneyimci akımları kapsamlı bir düşünce sistemiyle uzlaştırmıştır. Deneyimin, bilgimizin oluşmasında tek veri kaynağı olarak kabul edilmesini savunurken, bu veriyi bilgi haline getirenin zihin olduğunu ifade etmiştir. Zihin, mantık kategorilerine doğuştan sahiptir ve duyulardan edindiği veriyi, kategoriler yoluyla yorumlar. Bilgi aslında yorumdur ve nesnelerin gerçekliği tam olarak bilinemez. Bilgiyi, doğanın kategoriler yoluyla zihin tarafından yorumlanması olarak ele alan Kant, sanatı bilgi alanından ayrı bir yerde konumlandırmıştır. Çünkü bilgi, doğanın determinizmine dayalıdır. Ancak sanat, zorunluluklardan özgürleşme alanıdır. Bu bağlamda Kant sanatı; düşünce gücü ile yaratıcı hayal gücü arasındaki özgür oyun olarak ifade etmiştir. Kant'ın sanatı özgürlük ile ilişkilendirmesi, modern resmin de önünü açmıştır. Modern resim akımlarında ilk göze çarpan şey, doğanın zorunluluklarına karşı özgürleşmenin, biçime yansımasıdır. Biçimsel özgürleşmenin ve akademik anlayışa karşı olan tavrın, romantizm akımında başladığını ve daha sonra ortaya çıkan izlenimcilik akımında da artarak sürdüğü görülmektedir. Ancak her iki akım da doğalcı karakterlidir (Bkz. Resim 1 ve Resim 2). Özellikle izlenimcilik akımı, ışık duyumlarını tuvale aktarma anlayışıyla doğanın zorunluklarına karşı edilgendir. Yani yaratıcı hayal gücünden ziyade duyular ön plandadır. İnsan gerçeğine erişme düşüncesini önemseyen aydınlanmacıların, gerçek anlamda özgürlüğe bu yolla ulaşılacağını düşünmelerinin, sanata da uyarlanması olarak ele alacağımız modern sanatta gerçek ve özgürlük kavramları önemlidir. Bu bağlamda Wilhelm Worringer (1881 1965) de kısaca modern resmi, soyutlamanın özdeşleyime baskın geldiği bir anlayış olarak ifade etmiş ve Pablo Picasso (1881 1973) da kübizm akımıyla, zihinsel tinsel gerçekliğin peşinden soyutlama ile koşmuştur (Bkz. Resim 5). Modern resmin başlangıcına gelecek olursak; romantizm ve izlenimcilikte biçimsel özgürleşmenin başladığı ancak özdeşleyime karşı baskın hale gelemediği; gerçekçilik akımının insan gerçeğine yönelirken yine özdeşleyime bağlı kaldığı ifade edilebilir (Bkz. Resim 3). Yani bu iki akımda özdeşleyim baskın olduğu için modern resmin hazırlık aşaması olarak değerlendirilmelidirler. Picasso'nun ciddi anlamda etkilendiği Paul Cezanne (1839 1906) ve diğer art izlenimcilerde açık bir şekilde soyutlamanın baskın olduğu görülmektedir (Bkz. Resim 4). Bundan ötürü art izlenimcilerin, modern resmin başlangıcını temsil ettikleri savunulabilir. Resim: 1. William Turner, Aosta Vadisi, 1836 1837. Resim: 2. Claude Monet, İzlenim: Gündoğumu, 1872. Resim: 3. Gustave Courbet, Günaydın Bay Courbet, 1854. Resim: 4. Paul Cezanne, Yıkananlar, 1898 1905. Resim: 5. Pablo Picasso, Avignonlu Kızlar, 1907. Albayrak, M. (2012). Estetik'in Serüveni. Ankara: Akçağ Yayınları. Danto, A. (2014). Sanat nedir. . İstanbul: Sel Yayıncılık. Eroğlu, Ö. (2015). Modern Sanat 20. Yüzyılda. İstanbul: Tekhne Yayınları. Gökberk, M. (2018). Aydınlanma Felsefesi, Devrimler ve Atatürk. İstanbul: Kırmızı Kedi Yayınları. Hançerlioğlu, O. (1993). Düşünce Tarihi. İstanbul: Remzi kitabevi. Kant, I. (2020). Arı Usun Eleştirisi. . İstanbul: İdea Yayınevi. Lynton, N. (2009). Modern Sanatın Öyküsü. . İstanbul: Remzi kitabevi. Platon, (2001). Devlet. . İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Tunalı, İ. (2008). Felsefenin Işığında Modern Resim. İstanbul: Remzi Kitabevi. Worringer, W. (2017). Soyutlama ve Özdeşleyim. . İstanbul: Hayalperest Yayınevi. Yetkin, S. K. (2007). Estetik Doktrinler. İstanbul: Palme Yayıncılık. Snowstorm, _Avalanche, _and_Thunderstorm 1947.513__Art_Institute_of_Chicago. jpg (14.11.2022). Resim 2. https://upload. wikimedia. org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Claude_Monet%2C_Impression%2C_soleil_levant. jpg/1024px-Claude_Monet%2C_Impression%2C_soleil_levant. jpg (14.11.2022). Resim 3. https://upload. wikimedia. org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Gustave_Courbet Bonjour_Monsieur_Courbet Mus%C3%A9e_Fabre. jpg/1024px-Gustave_Courbet Bonjour_Monsieur_Courbet Mus%C3%A9e_Fabre. jpg (14.11.2022). Resim 4. https://upload. wikimedia. org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Paul_C%C3%A9zanne%2C_French The_Large_Bathers Google_Art_Project. jpg/1024px-Paul_C%C3%A9zanne%2C_French The_Large_Bathers-_Google_Art_Project. jpg (14.11.2022).


Resim yarışmasının amacı 17 Haziran 1921'de Edirne'de doğan ve 30 Aralık 1986'da Stockholm'de sonsuzluğa uğurlanan Türk da Vincisi olarak da anılan Edirneli İlhan Koman'ı ölüm yıldönümünde anmak ve doğduğu kentte sanatçı ile özdeşleştirilecek etkinliklerin gelenekselleşmesi adınadır. Yarışmaya katılacak resimler İlhan Koman'ı ve sanat işlerini hayal etmek, onun yaşamından esinlenerek imgelemeler yaratımına salık verecek mahiyette olmalıdır. İlhan Koman'ın tarihi görsellerinden ve eserlerinden esin bularak oluşturulacak katılımlar yarışmanın aradığı içeriğine uygun olacaktır. Yarışma 6 yaşından büyük bütün katılımcılara açıktır. Her sanatçı, yarışmaya iki adet farklı orijinal işle katılabilir. Yarışmaya katılan sanatçılar, sergi için seçilen yapıtlarını Trakya Üniversitesi Plastik Sanatlar Topluluğu'na ve Edirne Tanıtım ve Turizm Derneği'ne bağışlamış sayılırlar. Yarışmaya katılım ücretsizdir. Gönderilecek her iş orijinal olmalıdır. Bunlardan birisi Trakya Üniversitesi İlhan Koman Heykel ve Resim Müzesi koleksiyonuna alınacak, diğeri ise sergi amaçlı kullanılacaktır. Yarışmaya katılan eserler geri gönderilmeyecektir. Yarışmaya; kömür kalem, yağlı, pastel, kuru pastel, kurşun kalem, rapido, sulu boya, akrilik boya, sanguine, vb. teknikleri ile gerçekleştirilen kağıt üzerine yapılan çalışmalar kabul edilecektir. Yarışma bu tekniklerin bir arada kullanımına da açıktır. Baskılarda kullanılacak kağıdın ebadı 50 cm x 70 cm olmalıdır. Çalışmalar, sert bir malzemenin içinde, çerçevelenmemiş, paspartusuz olarak gönderilmelidir. Yukarıda belirtilen ölçülere uymayan işler kesinlikle değerlendirmeye alınmayacaktır. Yarışmaya gönderilecek eserler son üç yılda yapılmış olmalıdır. Her baskı muhakkak imzalanmalı ve numaralandırılmalıdır. Her işin arka yüzünde kurşun kalemle sanatçının adı-soyadı, işin künyesi, sanatçının e-posta adresi, telefonu ve posta adresi yazılmalıdır. Sanatçılar, baskılarını 27.12.2022 tarihine kadar elden ya da posta yoluyla Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi 22050 Karaağaç EDİRNE adresine teslim edebilirler. Posta/kargo yolu ile gönderilecek çalışmalar, belirtilen adrese en geç 26.12.2022 akşamı ulaşacak şekilde gönderilmelidir. Geç başvurular kabul edilmeyecektir. Kargo nedeniyle oluşabilecek kayıp veya zararlardan Trakya Üniversitesi veya Edirne Tanıtım ve Turizm Derneği sorumlu değildir. Çalışmaların postalama masrafları sanatçılara aittir. Seçici Kurul Üyeleri yarışmaya katılamazlar. Seçici Kurul Üyelerinden bir veya birkaçı değerlendirmeye katılamazsa oluşacak bu boşluk çağrılacak Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Eleman ı ile telafi edilecektir. Sergiye katılan ve ödül alan yapıtların her türlü kullanım hakkı Trakya Üniversitesi Plastik Sanatlar Topluluğu veya Edirne Tanıtım ve Turizm Derneği'ne aittir. Dereceye girmeye hak kazananlara, ödülleri, Trakya Üniversitesinin düzenleyeceği sergi açılışında elden verilecektir. Sergi açılış günü alınmayan ödüller kargo ile karşı ödemeli gönderilecektir. Sergilenen işlerin tümü bir elektronik katalog ile belgelenecektir. Sergilenmeye hak kazanan sanatçılara e-katalog ve e-katılım belgesi e-posta yolu ile gönderilecektir. Şartnamede belirtilmeyen konularda seçici kurul kararı geçerlidir. Yarışmaya katılanlar yukarıdaki koşulları kabul etmiş sayılırlar. Seçici kurul üyeleri tarafından yarışmaya başvuran eserler arasından sergilenecek eserler değerlendirilerek seçilecek ve içerisinden İlk üçe giren belirlenecektir. Dereceye girmeye hak kazananların ödülleri Trakya Üniversitesi tarafından düzenlenecek olan sergi açılışında veya 30 Aralık İlhan Koman Anma Günü etkinlikleri kapsamında verilecektir. Yarışma sonuçları 29 Aralık 2022'de http://guzelsanatlar. trakya. edu. tr/ web ve @tu. plastiksanatlartoplulugu Instagram adresinden duyurulacaktır. Sergileme: Sergilenmeye hak kazanan her esere 1 adet eskiz defteri verilecektir. Çocuk Katılımcı Teşvik Armağanı: En başarılı bulunan çocuk katılımcıya pastel boya takımı verilecektir.


Lüleburgaz Belediyesi'nin düzenlediği Göç temalı resim yarışmasında dereceye giren eserler belli oldu. Seçici kurul tarafından yapılan değerlendirmede birinci Raife Tokyürek, 2'nci Uğur Akın, 3'üncü Selin Zehra Eker olurken; Burak Erim, Zeynep Çaylı, Fahri Ertürk Mansiyon Ödülü'ne layık görüldü. Eserler 26 Aralık'ta kapılarını ilk kez açacak LYSA Sergi Alanı'nda 8 Ocak'a kadar sergilenecek. Lüleburgaz Belediyesi'nin 2022 Göç Yılı çerçevesinde düzenlediği Göç temalı resim yarışmasında dereceye giren eserler belli oldu. Bu doğrultuda Raife Tokyürek birinci, Uğur Akın ikinci ve Selin Zehra Eker de 3'üncü oldu. Bununla birlikte Burak Erim, Zeynep Çaylı ve Fahri Ertürk de Mansiyon Ödülü'ne layık görüldü. Dereceye giren 6 eserin yanı sıra ön değerlendirmeyi geçen toplam 22 eser LYSA'da ilk kez kapılarını sanatseverlere açmaya hazırlanan Sergi Alanı'nda sanatseverlerin ilgisine sunulacak. Trakya'nın en modern sergi alanlarından biri olan LYSA Sergi Alanı kapılarını 26 Aralık saat 18.00'de açacak. Sergi 8 Ocak 2023 tarihine kadar sanatseverlerin ilgisine açık olacak.


Geleneksel anlayışın bir devamı olarak güzel arayışının memuru 6 sanatın ilki gösterilen resim, sonradan aileye katılmasıyla yedinci olarak ifade edilen sinemaya esin vericilik konusunda daha cömert olmasıyla bilinir. Tabi bu resmin kendi tarihini nereden başlattığımızla da ilgilidir. Resim, hala gündemde olan şövale süreçleriyle kendini gerçekleştirdiyse o zaman antik ve kutsal edebi mirasların biçimlere ve yüzeye dönüştüğü medya varlığı olarak aydınlanmanın tüm süreçlerinin ilham taşıyıcısı ve görsel kaynağı olacaktır. Fakat resmin tanımını on binlerce yıllık birikimin bir tezahürü olarak kabul ettiğimizde o zaman aslında sanatın en çok resim olduğu ama sonradan dallara ayrılacak tüm ailenin bir bütün halindeki antropolojik bir başka tanıma çaresiz kalacağızdır (Breuil, 1962: 33; Yalçınkaya, 2009; Bingöl, 2015: 12). Mağara sanatı okumaları bize resmin, içerisinde dansın, müziğin ve tüm teatral pratiklerin doğaçlamaya dayanan arkeolojik bir gesamtkunstwerk ya da happening etkinliklerinin, duvarlarda silinmemiş ritüel tortuları olduğunu hatırlatacaktır (Huyghe, 1962: 16; Yalçınkaya, 1975: 212; Tansuğ, 1976: 93). Sanatı tüm tarihiyle kavramaya çabalayan biz, sinemanın gümüş iyonların hapsedildiği filimsi zindanlardaki fotonik kazıntılar olarak görmeye dayanan aşırı malzeme bilimci tanımından vazgeçeriz, hal böyleyken resim ile sinemanın birbirinden ayrışamadığı sanat tarihsellikler de bulunmaktadır diyeceğizdir de... Mesela Mısır Sanatı'nda 11. Hanedana tarihlenen Beni Hassan'daki 3. Bakt'ın mezar armağanı olarak yapılan 9 frizli kireçtaşı üzeri duvar sanatı kuşkusuz ki sadece resim değil, erken bir sinema olduğu da ileri sürülebilecektir (Bingöl, 2015: 57). Beni Hassan'daki duvar sanatının resim olarak tanımlanmasının yanı sıra sinema olarak da tanımlanabilmesindeki muhasebe, estetiğin üretim süreci ve biçimiyle yapılan yoldan değil de tüketim süreci ve bu sürecin sonundaki izleniminin hesabıdır. İzlenim ve bunun bir sonucu duyumsal çıktılarla bir sonuca ulaşan beğeniye etki eden parametrelerden biri de yapıtın biçim dilidir. Biçim dilinin her dil gibi bir grameri vardır ve bu gramer, sanat dalının kendi sanat tarihsel süreciyle şekillenmiştir. Sanatın her dalı gibi sinemanın da ortaya koyduğu ve bu yüzden kendisiyle daha çok anılan duyarlılıklar ve bu duyarlılıkların etrafında örgütlendikleri temalar bulunmaktadır. Bu duyarlılıkların yaygınlaşmasında sanatın tüketim ilişkisi de önemlidir. Sinema, tıpkı roman gibi izleyicisine/okuyucusuna bir akış içerisinde anlatı katmanlarını ayrıştırabilme kolaylığı sunması nedeniyle daha avantajlı bir gramerdir. Sinemanın katmanları ayrıştırabilmesiyle anlatı da bağımsız yani bir metne bağlı kalmaksızın resimden farklı olarak ardı ardına gelen görsel akış, anlatının üçlü sac ayağını verir: özne, nesne ve eylem. Böylece anlatımda öznenin, nesne ve eylem; nesnenin özne ve eylem; eylemin özne ve nesne ilişkileriyle içkin tanımı yapılabilmiş olur. Bu özne, nesne ve eylemin kendi kendileriyle tanımlanabilmesi sinemaya tıpkı romanda olduğu gibi kendi kurgusunu yapabilme gücü de vermiştir. Gerçi bunun da resimdeki kökleri ve uzantıları bulunmaktadır. Mesela baktığımızda Gustave Dore'nin gravür serilerindeki anlatı dili görsel adımlarla izleyicide bir önceki adımdan sonrası öngörülebilir neticelere taşımaktadır (Zafran, Rosenblum ve Small, 2007: 37, 101). Bunu Romantizm Akımı çerçevesinde alegori serileri oluşturan başka sanatçılarda da hatta Modernizm Dönemindeki çeşitli manifestolara ve akımlara bağlı iş üreten sanatçılardan istenen özel sipariş serilerinde de bulabiliriz. Anlatı, zaman içerisinde doğaüstü karakterlerden sıyrılarak gerçekleşmiş, inandırıcılık konusunda belli bir olgunluğa ulaşınca da adına tarih denmiştir. Toplumlar da bireylerin bir an olsun bırakmadıkları saplantıyla yaptıkları gibi zihin kırıkları aynasından kendine bakar ve şöyle olmasaydı böyle olurdu muhakemesi için camın arkasına sürülmüş sırra, yani tarih yazımına ihtiyaç duyar. Çünkü gelecek hazırlıkları için insanoğlunun elindeki tek kaynak geçmiştir. Sanatın biçimsel dil bilgisi geliştikçe anlatı özellikleri de gelişmiş, böylece insan, tarih yazıcılığına paralel anlatıları edebiyat da dahil sanatın tüm kollarıyla ele almışlardır. Belli bir olgunluğun aşımından sonra görülmüştür ki romancılar ve sinemacılar insanlığa yeni kahin rolleriyle ışık tutmaya başlamıştır. Bir mekan yaratımı olan resim, beyaz perde önünde mekanların süreklilikle değiştiği sinema pratikleri açısından ısrarlı ve yaygın bir alt metin kaynağı olduğu açıktır. Hatta 6. yüzyılın sonu ve 7. yüzyılın başında kutsal makamda oturan Papa Büyük Gregor'un (590-604) resim tarihi için hala tartışmalı... resim okuma yazma bilmeyenlerin incilidir ifadesi hatırlanacak (Duggan, 2005: 63) olursa kilise sanatının eskinin Hollywood'u olduğu da düşünülecektir. İslam sanatları için tasvir utangaç bir sosyolojik özellik göstermiş olsa da Erken Hristiyanlığın yer altı örgütlenmesini düşündüğümüz de ikonik imajların bir cemaati şekillendirdiği de hatırlanacaktır. İnsanlık tarihi kadar eski olan resim, insanlığı değiştiren her kırılmada kendisine bir vuru almış ve küfesindekileri bıraka bıraka ama hiç düşmeden ilerlemiş, dolayısıyla resim, resim olurken arkasında başka tohumların serpilmesine aldırış etmemiştir. Sinema da açıktır ki bunlardan biridir. Ses ve rengi de tekniğine katan sinema dans, müzik ve tüm teatral özellikleri artık kendisinde buluşturmuştur. Edebiyatın roman türünün serbest kalemden doğan ruh mühendisliğine tam karşılık bulamasa dahi resimde ve şiirde sık rastladığımız gönderme, kinaye, ima özelliklerini ödünç alarak biçim diline katmıştır. Böylece kamera önündekilerin figürasyonunda kamera arkasındakilerin tahayyülünde insanlığa yeni kehanetler için büyülü bir sosyolojik laboratuvar haline gelmiştir. İnsanlığın kendisine yeni bir gelecek arayışı sınırlı ömründe umduğunu bulamayacağını sezmesinden doğan insanlık kadar eskiye dairdir. Fakat değişmez metinlere getirilen yorumlar, özgün metinler yarışını başlatmış, bu noktada, Thomas More'un 1516'da kaleme aldığı Ütopya öne çıkmıştır. Tabi bu adla doğmamış olsa bile halen gündemde olan Platon'un Devleti birçoklarınca ütopyaların en eskisidir. Platon'un toplumsal daha iyiyi arayışı hem doğu hem de batı literatürlerinde yankılar ve muadilere salık vermiştir. Antik Yunancadan türetilen ve dilimize ütopya olarak geçen sözcüğün köken anlamı aslında yok öyle yerdir. Bu sözcük ilk kez Thomas More'un eseriyle görülmektedir. Antik Yunancada böyle bir kullanım görülmemiş, Britanya Rönesansının sözcük sihirbazlığının ürünüdür. Ütopyanın güncel anlamına karşılık olacak yer mitolojide hedonist karakteriyle de bilinen satirlerin tanrısı Pan'ın Mora Yarımadasındaki hakimiyet alanı olan Arkadia'dır. Burada tasvir edilen evren, doğa ile içiçelik ve sonsuz aylaklık alanının idealindeyken sayıları 19. yüzyılda artan ütopist tasvirlerin arayışı daha çok adil bir kent yaşamına dönmüştür. Ütopyalar müreffeh ve huzurlu kentte mutlu yurttaşlar betimlemeleridirler. Genellikle belli bir eşiği aşmış, kirişi kırmış endişe ve korkuyla ilişkilendirilen distopya tasvirlerinde mezalim, felaket, dehşetengizlik ve çürüme görülmektedir. Distopya, bireyin toplum için fedakarlığının kurbanlığa dönüşümüdür. Ortadoğu tek tanrıçalığının mahsulü olan iyi olan kutsal metinlerin gizli öznesi Tanrının yerine bazen Tanrı kadar görülmez ama hissedilen toplumu yönlendiren güçler bulunacaktır. Distopya teması bu gizemin mağduru olan kahramanın ya da karşı-kahramanın üzerinden anlatılır. Fritz Lang dehasıyla yönetilen Metropolis sadece ilk bilim kurgu filmi kabul edilmeyecek; kontrol edilen, manipülen edilen, kalıplara hapsedilmiş toplumsal örüntüleriyle bir distopya da ortaya koyacaktır. Jean-Luc Godard'ın 1965 yapımı Fransız yeni dalgasını oturttuğu Alphaville, robotların iktidarına dair filmlerin öncülerindendir. Toplumsal çürüme ve manipülasyona dayalı demokrasiyi tehdit eden üst teknokrasinin distopik kurgusu yapılmaktadır. Sovyet yönetmen Tarkovsky'nin baş yapıtlarından olan Stalker sadece anlatı diliyle değil, kamera arkası itibariyle de bir distopyadır. Öyle ki filmdeki belirsizlik alanına verilen bölge adı, filmden 7 yıl sonra yaşanan Çernobil'in birincil nükleer felaket alanına da verilmesi kurgunun gerçeğe dönüşümü olarak hatırlanmaktadır. 1999 yılında Wachowski kardeşlerin Matrix'i ve en az onun kadar iyi Josef Rusnak yönetmenliğindeki 13. Kat Berkeley gerçekçiliğine gönderme yaparak aslında bir simülasyonda yaşadığımıza ve bu simülasyonun çöküşü kurgusuna temellenen anlatımlardır. Emeğin yeniden üretiminin bilinmeyen bir şekilde durduğu Alfonso Cuaron'un yönetmen koltuğunda 2006 yapımı Son Umut kontrol edilemeyen mülteci akımları ve nedeni belirsiz kısırlığı inceleyen bir başka distopik örnek olarak sinema tarihinde yer almaktadır. Son Umut'un senaryosu 1992 yılında yayımlanan Phyllis Dorothy James'in aynı adlı eserinden uyarlamıştır. Distopik filmler tarihinde romandan uyarlanan bir başka film de Otomatik Portakaldır. Kubrick yönetmenliğindeki 1971 yapımı filmin senaryosu 1962 yılında yayımlanan Anthony Burgess'in aynı adlı eserinden uyarlanmıştır. Geçtiğimiz günlerde Sinemadan Distopik Sahneler adlı bir sergiyle tersine sanatsal bir uygulamayı tanıkladık. Böylece çok büyük bir genellikle sinemanın görsel imaj kaynağı olan resim bu kez sinemadan kendisine imajlar topladı. Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyelerinden Doç. Kerem İşcanoğlu'nun da işinin yer aldığı sergide öğrenci işleri çoğunluktaydı. Sergiye katılan öğrenci sanatçılar sırasıyla Aslı Kınalı, Enes Çamlıbel, Ceren Gökduman, Hamit İzmir, Pelin Cansu Gürol, Ali Volkan Çelik, Naim Enes Daşdemir, Esranur Kalaycı, Beyza Akman, İzlemnur Ekim, Mehmet Ali Demir, Mehmet Koçdemir, Meleknur Sönmez, Onur Örnek, Selin Zehra Eker, Sema Bulut'tur. Sergide yer alan bazı işleri değerlendirecek olursak portre ağırlık işlerin öne çıktığı sergide dördüncü duvarı zorlayan sahnelerin özellikle seçildiği görülmektedir. Onur Örnek'in Truman Show filminde sahneleri tuvale düşeyden tersine bir sinematografik zamanla verdiği tek tuvalde dört sahneli iş izleyenlerin hafızalarından kolay kolay silinmeyecek bu filmin akışında görünmez tutsaklıktan bilinmeyen özgürlüğe akışına bir zıtlık oluşturarak sinema yoluyla resimsel başkaca bir distopik anlatı oluşturmuştur. Örnek'in eseri serginin en başarılı işlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Ceren Gökduman'ın 2013 yapımı The Purge filmindeki Kibar Liderin geniş açılı kameraya karşı konuştuğu sahneleri iki farklı işle çalışarak çıplak göz izlenimi dışındaki görünüşleri resim portresi haline getirmesi optik bozumun resim pratiği ile haptik bozuma aktarılması dikkat çekmektedir. İzlemnur Ekim ve Pelin Cansu Gürol'un Love, Death & Robots filmindeki karakterlerin abartılı yüz-vücut dekorasyonlarını resme aktarmalarıyla sıradan bir atölye içi modelle çalışmada fırsat bulamayacakları meydan okuma durumları resim sergisine zenginlik katmıştır. Blade Runner 2049 adlı distopik filminden kendine sahne seçen Ali Volkan Çelik'in ise yüzlerce solucanı gösterdiği sahne kamera işini resme taşırken ipliksi anatomileri olan canlılar kümesinin boğumlarına, dokularına ve gölgelemelere gösterdiği özeniyle çalışkan bir öğrencinden beklenen işi ortaya koymuş, dar bir paletle yaratılan desen resme yakından bakmaya çağıran detayları barındırmasıyla sergiye albeni katmıştır. Enes Çamlıbel ise, 2010'lu yıllarda yeniden ele alınan Maymunlar Cehennemi serilerinden alınmış bir sahneye ait tabloyla sergide yer almıştır. Çamlıbel eserinde, sahnenin dramatizmine aynı rengin tonlamalarına sığdıran bir paletle katılarak adeta filmin üslubunda yer almayan film noir etkileriyle çalışarak tuvale taşımış; böylece sahneye ancak ressamca bir beğeniyle ortaya konacak özgün bir yorum göze çarpmaktadır. Bingöl, O. (2015). Arkeolojik Mimari'de Resim (İÖ 30,000 500). Ankara: Bilgin Cultural and Arts Publications. Breuil, A. H. (1962). The Paleolithic Age. In R. Huyghe Art and Mankind: Larousse Encyclopedia of Prehistoric and Ancient Art. (pp. 30-40). London: Paul Hamlyn Ltd. & Newyork: Prometheus Press. Younge, L. H. (1747). Utopia: or, Apollo's Golden Days. Dublin, Ireland: George Faulkner. Başlı başına bir sanat olan sinemaya getirilen bu ifadeye katılmamaktayız. Bütüncül veya Bütünsel Sanat diye çevirebiliriz.


Soyut Sanat ve Pop Art'ın uzantısı olarak 1960'larda ABD'de ortaya çıkan bu akım günümüzde de hala devam etmektedir. Fotorealizm ya da Fotogerçekçilik'i Amerikalı sanatçı Audrey Flack, şöyle özetlemiştir Gerçekçilik için bir içgüdü var, kendini yenileyebilecek güçlü bir güdü... Fotogerçekçi resimlerin etkisi ise hayatını yansımaları olmalarından gelmektedir. Ama bunların hepsi yalnızca yansımalar değildir. Bu resimler daha çok hayat skalasının dışında, onun çok üzerinde ya da çizgi altında kalmış noktaları parlak ve canlı renk dokunuşları ile ortaya çıkarırlar. Foto gerçekçi sanatçılar, klasik gerçekçi ressamların çalıştığı gibi tuvallerini konunun önüne taşımak yerine, konuyu fotoğraflayarak çalışma mekanlarına taşımışlardır. Fotogerçekçilik diye adlandırılan bu resimler Pop Art sanat akımının devamı olup, konu olarak da popüler kültür öğeleri dikkati çekmektedir. ABD'deki Pop Art'ın yarattığı ortamda ortaya çıkmış olan Fotorealizm Pop Art'tan çok daha fazla fotoğrafa bağımlı olmuştur. Sanatçılar, hedefledikleri gerçekliği değil fotoğrafik gerçekliği resmetmişler ve kullandıkları teknik farklı olsa bile resimlerini, taşıdıkları ipuçlarıyla ortaya koymuşlardır. Fotogerçekçi resimlerde konu, klasik gerçekçi resimlerdekine benzer olsa bile çoğunlukla alan derinliği kavramının tuvale aynen yansıtıldığı gözlenmektedir. Klasik gerçekçi ressamlar çalışmalarındaki her detayı en net haliyle resmetmişlerdir. Çünkü o anda çalıştıkları anlamı tuvale aktarırken gözlerini o alana odaklamak durumunda kalmışlardır. Fotogerçekçi ressamlar ise genellikle bir fotoğrafın üzerinden çalıştıkları için netliği gerçekte olduğu biçimi ile değil, fotoğrafta yakalandığı biçimiyle aktarmışlardır. 19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren de Batı'daki pek çok ressam fotoğraftan yararlanarak resimler üretmişlerdir. Fotorealizm sözcüğünden de anlaşıldığı gibi bu biçimlemede nesne ve canlıların görüntülerinin gerçek optik canlılığı ön plana alınmakta ve dikkatle boyanmaktadır. Pop Art sanatçılarının keşfettiği fotoğraftan faydalanma çalışmalarını en fazla Fotorealistler önemsemişler ve seçilen yer yanında kişilerin veya canlıların fotoğrafları normal ya da normal dışı ölçülerde çeşitli tekniklerle büyütülüp canlı imajı verilerek boyanıp, yeni bir gerçekçi tuval resmi oluşturmuşlardır. Fotorealist resmin ilk örneğini veren sanatçı olarak İngiltere doğumlu Malcom Morley gösterilmektedir. Kartpostallardan yararlanarak 1960'lı yılların ortalarından itibaren pek çok foto resim üretmiştir. Fotorealizmin benzerlik ve gerçeğin yanılsamaya varan bir biçimlemesi söz konusudur. Fotoğrafın objektifinin saptamalarına, boyasal olanaklarla mükemmel bir gerçeklik kazandırılmakta ve resmedilen nesne adeta gerçekmiş gibi görünmektedir. Fotorealist boyamada boyasal buluşlara yer verilmemektedir. Akımı benimseyen sanatçılar, etraflarındaki dünyaya ait fotoğrafların bir parçasını alıp tuvale aktarmışlar, oluşan imgelerin denetimi altında çalışmalarını tamamlamışlardır. Malcom Morley, 1960'ların ortalarından itibaren magazin dergilerindeki fotoğrafları geniş tuvallere kopya etmiştir. Morley'in resimleri Warhol'un foto mekanik yöntemi ile fotoğraf imgelerine dönüştürülen resimleri ile hem kıyaslanabilmekte, hem de karşıtlık oluşturabilmektedir. Morley'in Yarış Alanı resmi yüzeysel özelliklerden çok, anlamda seçiciliği akla getirmektedir. 1969'da bir hipodromu betimlemiş, Race-Track adını verdiği bir afiş yapmıştır. Bu gerçekçi görüntüyü üzerine çizdiği çapraz iki kırmızı çizgi ile iptal etmiştir. Bu tavır, sanatçının imgeyi doğruladığı ancak gerçekliği yadsıdığı anlamını içermektedir. Morley, Rotterdam önündeki SS Amsterdam Gemisi (1966) isimli çalışması Fotogerçekçiliğin önemli çalışmalarından birisi olmuştur. Fotogerçekçilik akımı için Hipergerçekçilik, Hiperrealizm, Keskin Odak Gerçekçiliği gibi isimler de kullanılmaktadır. Sanatçılar, üzerinde çalıştıkları fotoğrafı hiç değiştirmeden ve herhangi bir yorum katmadan olduğu gibi resim yüzeyine aktarmaya çalışmışlardır. Fotogerçekçi resimlerde konu, teknik ve uygulamalar bakımından farklılıklar olsa da sanatçılar genellikle endüstri tüketim toplumu kültürü kapitalizm ve çevredeki simgesel nesnelere ilgi duymuşlardır. Dolayısıyla fotoğrafik görüntüyü tuvale aktarmayı hedefledikleri için, nesnenin aslı ile ilgilenmemişlerdir. Bu yönleriyle Fotogerçekçi sanatçılar, yaşamı olduğu gibi vermeyi amaçlayan gerçekçi ressamlardan ayrılmaktadırlar. 1970'te New York'taki Whitney Sanat Müzesi'nde düzenlenen bir sergiyle akımının sanatçıları tanıtılmıştır. ABD'deki sergiler sayesinde Fotogerçekçilik akımı 1970'ten itibaren hızla yayılmıştır. Akımın anavatanı olan ABD'de Richard Estes, Chuck Close, Charles Bell, Ralph Goings gibi sanatçıların başını çektiği gruptan özellikle Close ve Estes en bilinen sanatçılar olmuştur. Close, hareketsiz duran insan yüzlerini tuvaline aktarırken Estes, caddeleri resmetmiştir. Bunlar, gerçekleşmesi mümkün en katıksız doğacı resimler olup, bu konuda en çekici örnekleri Estes vermiştir. Bu tür yapıtlarda, sanatçılara özgü yargıların zenginliği ön plandadır, bilinçli veya bilinçsiz olarak verilen bu yargılar tuvaldeki imgenin yardımıyla görsel verilerle birleştirilmiştir. Bir fotoğraf makinesi yalnızca teknik değişkenliklerin sınırladığı bir nesnellik ile çevreyi görmektedir. Elindeki fotoğrafı yorumlayan sanatçının, çalışmalarına kendi kişiliğinden de bir şeyler katması kaçınılmazdır. Sanatçı, burada ışığa dayanarak oluşturduğu bir imgeyi boyaya dayanarak sabitleştirme sorunu ile karşılaşabilmektedir. Bu tür resimler izleyiciye düşünülmesi gereken pek çok nokta da sunabilmektedir. Örneğin: Richard Estes'in Lokanta adlı resmi, camına arkadaki binaların görüntüsünün yansıdığı bir lokanta vitrininden ve içeri bakarken gördüğümüz iç içe geçmiş çeşitli yüzeyler ve düzlemlerden oluşmaktadır. Bu resimde hem ayrıntıları üzerinde durulmamış geniş alanlar, hem de dağınık şekilde yığılmış zengin ayrıntılar bulmak mümkündür. 1980'li yılların ortalarında Gerhard Richter gerçekçi foto resimler kadar soyut resimler de üretmiştir. Alman ressam Richter, bulanık siyah beyaz fotoğraf görünümünü taklit eden 15 resim içeren 18 Ekim 1977 adlı yapıtını ilk olarak 1960'lı yıllarda Morley'den önce üretmiştir. Amerikalı sanatçı Eric Fischl'in resimsel gerçekçiliği, döneme uygun olarak betimleyici görünmesine rağmen yapıtları aynı zamanda fotoğraf ve film ile bağlantılı değişik temsil türleri ile içten içe parçalanmıştır. Fischl'in resimlerindeki yalınlık, kısmen 1920'li ve 1930'lu yıllardan, yapıtları 1981 yılında sıkça sergilenmiş olan Amerikalı gerçekçi ressam Edward Hopper'den etkilenmiştir. Amerikalı fotogerçekçi ressam Chuck Close (1940- ) bir fotoğrafı referans alıp onu karelere böldüğü bir tuvale boya tabancası ile resmetmek sureti ile çalışmıştır. Bu resimleri fotoğraftan ayırt etmek çok zor görünmüştür. Fotogerçekçilik, genellikle anlamı aktarmak, toplumsal ve kültürel konularda yorum yapmak için göz oyununa bel bağlamıştır. Fotogerçekçilik fotoğraf özelliklerinin ve kalitesinin resmedildiği bir sanat olarak şekillenmiş olsa da heykel sanatında da uygulama alanı bulmuştur. Heykel alanında John de Andrea'nın çıplakları ve Duane Hanson'ın (1925-1996) her biri gerçek ölçülerde ABD toplumun prototip insanları hiperrealist yapıtların önde gelen örneklerini teşkil etmektedir. Foto Gerçekçilik akımının ürünleri Amerikan yaşam tarzının izlerini taşımaktadır. Resimlerde dönemin popüler kültürünün ikonaları sayılabilecek Amerikan yol üstü restoranları, motosikletler, otomobiller, renkli şekerlemeler, gece kulüplerinin girişleri, neon ışıklı tabelalar ve o dönemin insanları konu olarak işlenmiştir. Hiperrealizm ise aşırı gerçekçilik anlamını taşımakta ve resimde foto gerçekçiliği yakalamayı hedeflemektedir. Hiperrealist yağlı boya ve akrilik çalışmaları üretim sürecinde, çoğunlukla fotoğraf kullanılmaktadır.


Çağdaş Türk Sanatına değerli katkılarda bulunmuş Fahri Sümer'in vefatını üzüntü ile öğrenmiş bulunuyoruz. Fahri Sümer'in rahmetle anarken kederli ailesine ve dostlarına en derin taziyelerimizi sunuyoruz. 1942 yılında Bozüyük'te doğdu. 1965 yılında Istanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'nü Halil Dikmen, Cemal Tollu, Neşet Günal Atölyelerinde tamamladı. 1965-1967 yılları arasında vatani görevini Izmir'de yaptı. 1981 yılında Izmir Buca Yüksek Öğretmen Okulu'nda göreve başladı. 1982 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nden Sanatta Yeterlilik aldı. Aynı yıl Doçent oldu. 1987 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Öğretim Üyeliğine kabul edildi. 1992 yılında Profesör ünvanını aldı. Resimsel kişiliğini Rembrandt, Cezanne, Bernard Buffet ve Çin, Japon sanatlanndan etkilenerek oluşturdu. Azaltılmış renk ve leke değerleriyle yöresel konuları işledi. 1990'lardan bu yana yaptığı peyzajlarda çoğunlukla Ege yöremizin kıyı-kent pitoreskinin duyarlı yansımalarını buluruz. Çizgiyi ön planda tutan bir oluşum içinde, insanla yaşadığı çevre arasındaki uyumu soyutlayıcı bir eğilimde yansıtır.


Sanatçı olmanın, üzerinde isminizin yazılı olduğu bir bayilik hülyası haline geldiği bu çağda bize samimiyetle, toplumsal duyarlılıkla seslenen çağdaş bir sanatçı Şenol Yorozlu. Son dönem çalışmaları Brieflyart'ta sergileniyor. Serginin başlığı Our Boys Did It / Bizim Çocuklar Başardı! Doğrudan ama ters hamleyle bizi sorgulamaya iten bu başlık, daha çok yaşı genç olanlar için ilk karşılaşmada bir başarı öyküsü gibi algılanırken; belleğimizi yokladığımızda, bedelini pek çok hayatı feda ederek ödeyip geçtiğimiz toplumsal bir eşiğin gerçeğini hatırlatır. Dünyanın herkesi yaraladığı, yaralamadıklarını da öldürdüğü gerçeğini yaşantımız süresince öğreniyoruz. Katmanlı okuma gerektiren demlenmiş çalışmalar Şenol Yorozlu'nun son sergideki resimleri ve enstalasyonu, adeta katman perspektifi, kazıdıkça her katmandan taşan çığlık seslerinin yankılandığı. Gerçeklik, derine daha derine baktıkça zamanın solucan deliklerinden nasıl sızıyorsa, tuvallerden de derine daha derine baktıkça öyle sızmakta.. Tarihteki ilk cinayet Habil-Kabil bir çerçevenin içinden insana, insanlığa bıraktıkları mirasa bakıyorlar, sanatçının işaret ettiği sembolizmaları da yüklenerek. Şenol Yorozlu çalışmalarıyla bize daha çok zamanda geriye yolculuk yaptırıyor ve unutmayalım diyor. Masum olana, sessiz olana, iyi insana, hassas olan her şeye yapılanı unutmayalım. Dakis Joannou'yu Beklerken, HANDel, Şok Kırmızı, kabil, Kös DNA test'i, Seksek Oyunu, Beyaz Yazı, Love,.. sergilenen çalışmalardan. Yapı bozuma uğratılan doğu ve batı alfabe harflerinin anlam ve kavram boyutuyla ve de biçimsel olarak yeniden dizge halinde resimleri kuşatıp kavrayışını ve imgeler dünyasına karışımını görüyoruz. Boyanın ve dokunun kullanılışı sanatsal olgunluğun imbiğinden demlenerek süzülmüş, renkler ve dokular birbirinin içine, içeriden bir duyarlıkla sızmış. Galerideki kısa sohbetimizde, bu sergide ilk kez paletini sergilediğinden ve bir sergide sergilediği resmini, başka bir sergide sergilemediğinden söz etti. Ve Görünenin ardındaki gerçeğin ya da gerçeklerin kendisini ilgilendirdiğinden. Sergi kataloğunda Can Aytekin, Yorozlu'nun yazının sadece anlam boyutunu değil, biçimsel yapısını da yapıbozuma uğratarak resimsel olanı ürettiğinden söz ederken; Nilgün Yüksel, sanat yapıtı geçmişle şimdi, hafıza ile anı arasında nerede salınır'ın odağında yapıtları anlatıyor. Sergi 17 Şubat'a kadar, Brieflyart Sanat Galerisi'nde; Salı-Cumartesi günleri 10.00 / 18.00, Pazar günleri 13.00 / 18.00 saatleri arası gezilebilir.