Güneş Oktay'ın yeni sergisi 'Dışarı' adını taşıyor. Sanatçı kendisinden yola çıkarak oluşturduğu çalışmalarında, maskelenerek örtülen veya içeride biriken ve gizlenen görünmeyene odaklanıyor. Balıkesir'deki Blogspot'ta izlenebilecek olan sergide Oktay, farklı katmanları yazı ögesi ile birlikte yorumluyor. Güneş Oktay: İşlerimi genel olarak anlık duygularımı katarak ve onlardan yararlanarak oluşturuyorum. Dolayısıyla üretim pratiğim aynı zamanda kendimi ve duygularımı ifade ediş yöntemim denebilir. İşlerimi üretirken malzemeleri de anlık oluşan ve değişen duygu durumuma paralel olarak ve bunu en iyi yansıtabilecek şekilde seçmeye özen gösteriyorum. G. O.: Serginin 'Dışarı' başlığı 'dışarıda tutmak'tan ziyade 'dışarıya atmak' anlamını simgeliyor. Çevremde bir şekilde etkilendiğim olaylar, sözler, duyduklarım, düşündüklerim ya da duymak isteyip duyamadıklarım, görmek isteyip göremediklerim, yapmak isteyip yapamadıklarım kısacası etkilendiğim ve içimde yer edenlerin, birikenlerin dışarı atılması. G. O.: 'Dışarı atmak' sanat pratiğim açısından dışavurumun bir parçası olduğu için onları, birikenleri ya da bir şekilde paylaşamadıklarımı kendi yöntemimle dışarı atmak beni hem kişisel olarak rahatlatıyor hem de üretimimde de bundan yararlanmış oluyorum. İşleri oluşturduktan sonra sırada neyi anlattığımın önemi olmuyor. Dolayısıyla benim için içimde birikenleri dışarı atmanın üretimim için amaçtan öte araç olduğunu söyleyebilirim. G. O.: İşlerimi üretirken genellikle farklı yöntemlerden yararlansam da son zamanlarda pentüre daha ağırlık verdiğimi söyleyebilirim. Önemli olan seçtiğim malzemenin anlık değişen duygu durumuma paralel olması ve ona uygun en doğru malzemeyi seçebilmek. Son zamanlarda kağıdın pratikliğinden çokça yararlandığımı söyleyebilirim. G. O.: İşlerimde kullandığım yazılar aslında resimlere okunmaz olarak dahil oluyorlar. Her ne kadar işleri üretirken yazılarla bahsettiğim belli somut konular olsa da işi bitirdikten sonra ne anlattığımın çok önemi olmuyor. Hatta yazıları okunmaz olarak yazmamdaki amaç izleyiciyi konu olarak yönlendirmemek, yazıları kendi bağlamından uzaklaştırarak resme plastik bir dil olarak dahil etmek. Böylece izleyici, yazının yol göstericiliği olmaksızın resim ile bireysel bir iletişim kurabilmiş oluyor. Yani aslında işlerimi oluştururken bir anlamda günlüklerde de olduğu gibi kelimelerden yararlanarak anlattıklarım, işi bitirdikten sonra önemini yitirmiş oluyor. Önemli olan kelimeler ve onların anlamlarıyla kattığım ifade değil işin plastik olarak kendi ifadesi oluyor. G. O.: Resimlerde aktarmak istediklerime paralel olarak belli renk ve figürlerden yararlansam da genele baktığımızda işlerimde ve işlerimin okunabilmesinde sembollerden ziyade dışavurumun daha ön plana olduğunu ve söyleyebilirim. G. O.: Bazen çok duymak, çok görmek, konuşmaları gürültü, olayları sorun ya da probleme dönüştürebiliyor. İşlerimde üst üste binen katmanlar hem bu gürültüyü, sıkıntıyı görünür kılarken aynı zamanda onlardan kurtulmama olanak sağlıyor. Bu aslında bir paradoks çünkü hem bundan şikayet ediyorum hem de bundan yararlanıyorum. Aynı zamanda içimde birikenleri dışarı atarak da yenilerine de yer açmış oluyorum. G. O.: Duygu Sabancılar'a İstanbul merkezli Türkiye sanat piyasasının sınırlarını genişletme çabasıyla Balıkesir'de açtığı mekan Blogspot için çok teşekkür etmek isterim. Türkiye'de eksikliğini fazlasıyla hissettiğimiz alternatif fikirlere ve alternatif mekanlara çok ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum.


Sanat üzerinden konuşmaya başladığımızda çoğu zaman algılarımızı önce yapıtın kendisine çeviririz. Kamuyla buluşan sanat yapıtı artık yeniden değerlendirilmek, yorumlanmak, duyularımızın sınırlarını keşfetmek için tüm çıplaklığıyla karşımızdadır. Belki de bu yüzden sanat yapıtının tek fiziksel varlığı dışında izleyen, okuyan, dinleyen göz kadar sanat yapıtı vardır. Başka bir deyişle yapıtın görünür varlığı ortadan kalktığında zihnimizde kendini üretmeye devam eder. Aynı yapıtı değişken zamanlarda yeniden dinlemek, izlemek, okumak her seferinde yeni bir anlamı çağırır. Son noktada bir sanat yapıtından söz ettiğimizde çoğu zaman tek bir sanat yapıtından değil sanat nesnesinin sonsuz çağrışımlarından söz ediyoruzdur aslında. Sanatçının zihninin karmaşasından ya da berraklığından çıkmış yaratının sonsuz halinden. Serginin adı sergide aynı adla yer alacak İlhami Tunç Gencer'in video çalışmasından alıntı. Bununla birlikte bu isim sanat nesnesine ve bizzat sanat nesnesinin yaratıcılarına da bir gönderme. Ayrıca bunu çok uzun zamandır gündemden düşmeyen sanatçı mı, yapıt mı? ikileminin bir parçası olarak da düşünmek mümkün. Kişilik, kimlik ve yapıtın değişen değeri üzerine sorgulamaları bir yana bırakırsak elbette ki bir yapıt eğer anonim değilse yaratıcısından bağımsız değildir, anonim bir yapıtın kendi zamanı ve mekanından çok da bağımsız olamayacağı gibi. Girdap ve Çeyrek Asır, yapıtın ve sanat üretiminin ardında olanlara dair. Bireyin yetişkinliğe geçiş süreci çeyrek asır sürer. Bir an önünden bakıp geçtiğimiz, bir süreliğine izlediğimiz sanat yapıtının ortaya çıkışı ise zamanı aşar. Üretim süreci, salt eserle baş başa geçirilen zamanları kapsamaz. Üretim süreci büyümenin, olgunlaşmanın, büyük sancıların, coşkuların, gelgitlerin, girdaba kapılmaların, açık denizlerden kıyıya çıkışların tümünü içerir. Üretimlerine tanıklık edilen dört sanatçı; Hüsnü İyidoğan, Güler Aşık, İlhami Tunç Gencer ve Metin Özgör farklı deneyimleri, anlayışları, üretim biçimleri ile sanatsal kimliklerini eserlerine geçiren, kaygılarını, birikimlerini sanat nesnesinde somutlaştıran, bir adım ötesinde bu ülkede birbirlerinden haberdar olarak ya da olmayarak yapıtlarıyla iletişime geçen sanatçılar. Güler Aşık'ın malzeme kullanımından aykırı olanın gösterimine uzanan eserleri İlhami Tunç Gencer'in farklı medyumlarla bir araya getirdiği çalışmaları bir kuşağın kaygılarını ve dünyaya bakışını yansıtır. Çizimlerinde birbirlerine gönderme yapan dilleri, anlatım araçları farklılaştıkça birbirlerinden uzaklaşan bir yapıya bürünür. Metin Özgör'ün çalışmaları doğuma, seçimlere, farklı yaşayış şekillerine odaklanırken Hüsnü İyidoğan kendinden yola çıkan içselleştirilmiş bir yol izler. Baktıkları yerler, yaşayışları, ilgileri birbirinden farklı olan bu iki sanatçı, insana dair makro ve mikro olanı anlatır. Dört sanatçının eserleri bir araya geldiğinde yükselip alçalan bir ritmi beraberlerinde taşır. Yaşamın oluş halinden karmaşaya, temposu yüksek aykırı anlatımdan dinginliğe geçen yapıtlar, zamanın bir diliminde rastlantısallıkla bir araya gelmiş kimliklerin oluş, olma halini yansıtırlar. Üretim süreci çoğu zaman bir girdaptır ve büyümek çeyrek asır sürer. İzleyici kendisiyle ve yapıtlarla kurduğu ilişkide, özellikle içselleştirdiği, içselleştirebildiği bir alanda bütün bunların eşlikçisine dönüşür. Dikkatle bakmak, o sonu gelmeyen ve içinde bildiğimiz ve bilmediklerimizi barındıran girdaba girmenin bir yoludur. Daha çok bakmak ise çeyrek asırla başlayan ve yaşam boyu devam eden erginleşmenin bir durağı.


Bilsart 03 Ocak 15 Ocak tarihleri arasında Okay Özkan'ın 'Taşlar' isimli solo sergisine ev sahipliği yapıyor. Sergi, ismini Okay Özkan'ın video yerleştirme çalışmasından alıyor. Taşlar, ilk olarak 2014 yılında Den Haag Kraliyet Akademisi'nde yaptığım ve halen devam eden bir çalışma. Den Haag'a gittiğimde genel olarak İstanbul sokaklarına kıyasla steril sokaklarla karşılaştım. Bu steril ve düzenli şehirde karşınıza nadiren çıkacak düzene ait olmayan birçok şey size ilginç gelebiliyor. Şehirde dolaşırken karşıma çıkan üç tane taşı alıp üzerlerine düşünmeye başlamam Taşlar isimli çalışmanın başlangıcı oldu. Taşları avucumda tutarken daha iyi nasıl kavranacağını düşündüm; örnek vermek gerekirse yerden atmak için bir taş aldığımızda farkında olmadan, milisaniyeler içinde, onu daha iyi kavrayacak bir nokta ararız. Buradan yola çıkarak kavramak anahtar kelimesi ve daha iyi nasıl tutarım sorusu bu çalışmayı şekillendirdi. Taşlar çalışmasındaki videolarda, taşları avucumda daha iyi kavrayabilmek için döndürüp duruyorum. Ayrıca videodaki taşlar da kaide üzerinde sergileniyor; tabi her taş alındığı yere dair anlamları beraberinde getiriyor. Örnek vermek gerekirse Okmeydanı'ından ya da Şanzelize Caddesi'nden alınan taşların kodlarını birbirinden farklı okuruz. Bilsart 17 Ocak 29 Ocak tarihleri arasında Mehmet Öğüt'ün 'Grejuva' isimli solo sergisine ev sahipliği yapıyor. Sergi, ismini Mehmet Öğüt'ün video yerleştirme çalışmasından alıyor. Grejuva, suyun üzerinde yanan, sönmeyen ateş anlamına gelmektedir. Rum ateşi olarakta bilinir. Çalışma temelinde ateş yer almaktadır. Antik Yunan Felsefesinde Herakleitos'un, tüm bu unsurlar temelinde arkhe'yi ateş olarak tariflediği ve ona göre, ateşin varlığın ilk temeli ve içinde bütün karşıtlıkları eriten bir birlik olduğu görülür. Ateş 400.000 yıl kadar önce, Homo Sapiens öncesinde insanlık tarafından kontrol altına alınmaya başlanmıştır. Yaşam, daimi bir akıştır; Herakleitos Panta Rhei demiştir. Hegel de, her şeyin daimi bir akış halinde olduğunu belirterek Mücadelenin her şeyin atasıdır sözü ile bu daimi akışı diyalektik düşünce yapısını temellendirmek için örneklendirmiştir. Henri Bergson da evrimin daimi bir akış ve değişim süreci olduğunu belirtirken, bu öncüllerden hareket ediyordu. Grejuva, bu temeller üzerinden, insanın doğayla çatışma halinde oluşunu görselleştiriyor. Suyu ateşi söndüren element olarak kabul ederken, doğa kendi kuralları çerçevesinde tam tersini yapabiliyor. Neft, sülfür ve zift karışımı ile elde edildiği düşünülen bu kimyasal tepkime doğayı kontrol ettiğini düşünen bizlere, doğanın karşısında aslında ne kadar aciz olduğumuzu hatırlatır niteliktedir. Doğa izlerini kendi normlarıyla oluşturur, çalışma bir müdahale etme halinden ziyade, bir tanıklık duruşuna sahiptir. Bilsar, yıllardır güncel sanat alanında destek verdiği projelere bir yenisini ekledi. Sanatçılara video işlerini sergilemek için yeni bir alan yaratmak ve sanatseverleri bir araya getirmek amacıyla, ofis binasının garajını kar amacı gütmeyen ve video sanatına odaklanan bir sanat mekanına dönüştürdü. Ocak 2018 itibariyle video sanatının güncel örneklerini, 15 günde bir değişen bir programla sunan Bilsart, yine bu alana odaklanan bir kütüphaneyi de kullanıma açtı. Bu dinamik sergi programı dahilinde koleksiyoner seçkilerine, küratöryel projelere, workshop ve panellere yer verecek olan Bilsart, aynı zamanda sanatçı, küratör ve koleksiyoner konuşmalarına da ev sahipliği yapıyor olacak. Bilsart'ın kar amacı gütmeyen bu sanat mekanının ajandasında yer alan bir diğer önemli etkinlik ise genç sanatçılara görünürlük sağlayabilmek adına yapacağı açık çağrılar. Sergi programları ve etkinliklerimizden haberdar olmak için bizi sosyal medya hesaplarımızdan takip etmeyi ve bültenimize abone olmayı unutmayın! Bilsart | Bilsar'ın kar amacı gözetmeyen bir sanat girişimidir.


Kıbrıs doğumlu olan Birsen Salahi, orta ve lise öğrenimini Viktorya Kız Lisesinde tamamladıktan sonra 1965 yılında kazandığı sınavla İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ne girdi. İlk yıl Prof. Adnan Çoker'le çalıştı. 1970 yılında Bedri Rahmi Eyüboğlu Atölyesinde Resim Bölümü Yüksek Lisans Diploması alarak mezun oldu. İki yıllık Resim-Sanat Tarihi öğretmenliğinden sonra Devlet Tiyatrolarının açtığı sanat sınavlarını kazanarak kuruma baş realizatör olarak atandı. Yaklaşık olarak 2500 tiyatro oyununun dekor ve kostüm realizasyonunda çalışan Birsen Salahi yurt dışında kostüm ödülüne layık görülmüştür. 200'ü aşkın karma sergiye katılmış grup ve fuar sergilerinde resimleri sergilenmiştir. 1990 yılında Atatürk Büyük Ödülü'nü alan sanatçı, Devlet Tiyatrolarında hizmet ödülü, plaket ve onur belgeleri sahibidir. Devlet tiyatrolarındaki hizmetini dolduran sanatçı atölyesinde resim çalışmalarına devam etmektedir. Attığım her fırça darbesinin, her çizginin, kullandığım her rengin bir nedeni vardır. Çalıştığınız resmi heran düşünmezseniz sizi terk eder. Renk ve doku resimlerimde ön plandadır. Resmimin her santimetre karesinden ben sorumluyum. Hocamız Bedri Rahmi Eyüboğlu derdi ki: Resimlerinizin bir santimetrekaresini büyüttüğünüz zaman size pentür tadı veriyorsa o resim oldu demektir. İkonalar, ortaçağ sanatı, İtalya'nın ortaçağ ve Flaman rönesansı, Freskolar etkilendiğim akım ve tekniklerdir. Kendi yönümü bulmamamı sağlamışlardır. Bir resme başladığım zaman önce onunla yaşamaya başlıyorum. Beni sarıp yaşamımın heranında olması ile kendimi ifade ediyorum. Ben resimlerimi önce yazıyorum. Küçük kağıtların üzerinde desenler çiziyorum. Renklerin nasıl olacağını yazıyorum. Yani resmi bu küçücük notlarla kafamda bitiriyorum. Benimle yaşayan bu eskizler birleştiği zaman tuvale başlıyorum. Son sergimdeki kadınlarım annemdir. Bu resimlere bakanlar neşeyi, hüznü, coşkuyu ve tedirginliği yaşayacaklar.


Kadıköy Cemal Süreya Sokak'ta yeniden Cemal Süreya'yı anmak için şairin evinin önünde toplanıyoruz. İkinci Yeni'nin güçlü şairlerinden olan Cemal Süreya ölümünün yirmi dokuzuncu yılında, adının yaşatıldığı sokakta, Galeri Mod'da yeni bir etkinlikle anılıyor. Cemal Süreya, geçtiğimiz yıl düzenlenen Hayat Kısa Kuşlar Uçuyor başlıklı sergiden sonra bu yıl da, Cemal Süreya'yı Sevmek başlıklı ve yeni bir sanatçı topluluğuyla gerçekleştirilecek sergiyle anılacak. Cemal Süreya'nın Kadıköy'de yaşamış olduğu evin bitişiğinde bulunan Galeri Mod'da, şaire ithafen yapılan çalışmalardan oluşan serginin yanı sıra, Babazula'nın kurucusu Murat Ertel ile Esma Ertel ve tiyatro santçısı Orhan Alkaya, Cemal Süreya'nın şiirlerinden oluşan bir performans gerçekleştirecekler. Ayrıca, etkinlik açılışını izleyen ilk haftasonu 12 Ocak Cumartesi günü, şair ve psikiyatrist Yusuf Alper Psikodinamik açıdan Cemal Süreya ve Şiiri üzerine bir söyleşi gerçekleştirecek ve aynı adlı kitabını imzalayacak. Cemal Süreya'yı anma etkinliğine katılan sanatçılar kendi anlatım dilleri ile üretmiş oldukları çalışmalarda şairin kimliğine, kişiliğine ve sanatçılığına vurguda bulundular. Geçtiğimiz aylarda kaybettiğimiz fotoğrafın efsane ismi Ara Güler'in çekmiş olduğu Cemal Süreya Portresi'ne, heykel, seramik, resim, video ile kavramsal işler eşlik edecek. Yaşamı boyunca disiplinlerarası bir bilinçle edebiyat çalışmalarını üreten Cemal Süreya, kendine özgü bir şiir anlayışı geliştirmiştir ve Türk Şiiri için çok önemli bir şairdir. Yaşadığı dönemde edebiyat dergileri yayıncılığı, yayınevi danışmanlığı, ansiklopedi redaktörlüğü ve çevirmenlik yapan Cemal Süreya, çarpıcı, yoğun imgelerle, bilgi birikimini sentezleyerek başarılı çalışmalara imza atmış bir edebiyat ve sanat insanıydı. Şiir anayasaya aykırıdır diyerek ironik bir bakış açısıyla şiirin hiçbir mantık ve düzene uymayacağını dile getiren şair, İkinci Yeni anlayışına katılmasına rağmen geleneğe karşı olmamış, şiirlerinde geleneğin değerlerinden geniş ölçüde yararlanmıştır. İlk şiiri 8 Ocak 1958'de Mülkiye dergisinde yayınlanan şair, 9 Ocak 1990'da İstanbul'da yaşamını yitirmiştir.


Kazlıçeşme Sanat Galerisi büyük bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Doğanın Ritmi / Devrim Erbil Retrospektifi başlıklı bir seçki ile sanatçının altmış yıllık sanat serüveni sanatseverlerin beğenisine sunuluyor. Devrim Erbil, klasik batı sanatı ile doğu sanatını sentezleyerek, özellikle minyatür ve hat gibi alanlardan etkilenerek kendine has yeni bir anlatım dili geliştirmiş oldukça önemli sanatçılarımızdandır. Bu coğrafyaya özgü bir sanat anlayışı ortaya koyarak çalışmalarını üretti ve bugün bu çalışmaları bütün dünyada kabul gördü. Çizgi ve lekelerle oluşturmuş olduğu kompozisyonları incelediğimiz vakit, Nakkaş Osman'ın El Fatihnamesi, Matrakçı Nasuh'un çizimlerini, Evliya Çelebi'nin betimlemelerini, Türk İslam Eserleri Müzesi'nde sergilenen eserlerin izlerini görürsünüz. Devrim Erbil, bu toprakların anlatımlarını çalışmalarında merkeze alırken, bu coğrafyanın kültür katmanlarını da inşa ettiğine tanık oluruz. Sanatçının ayrıca ele aldığı İstanbul çalışmalarına ise yaşadığımız bu şehrin şiirsel yorumları olarak bakabiliriz. Türk Resmi'nin yaşayan en önemli isimlerinden Devrim Erbil Retrospektifinde, sanatçının ilk dönem çalışmalarına son yıllarda üretmiş olduğu iki bakışlar çalışmalarından bir seçkide eşlik edecek. Sergide sanatçının çalışma aşamaları ve üretim yöntemleri çeşitli malzeme teknikleri kullanarak üretmiş olduğu bölümler üzerinden incelenebilecek. Devrim Erbil'in hayatı ve sanatının anlatılacağı sergide sanatçıyı yakından tanımak isteyenler için bir belgesel hazırlandı ve o belgesel sergi süresince gösterilecek. Özgün Baskı, Halı, Vitray, Seramik, Marküteri, Batik ve Resimlerinden oluşan bölümler açıklayıcı bilgiler eşliğinde sanatçının gerek sanatçılığı gerekse akademisyenliğine ayrı bir perspektiften bakılmasını sağlayacak. Zeytinburnu Kazlıçeşme Sanat Galerisi'nde, 25 Şubat tarihine kadar Türk Sanatı'nda bir kilometre taşı olan Devrim Erbil'in yaşamı ve sanatından izler görülebilecek.


UPSD Yönetim Kurulu olarak, uzun zamandır hukuk danışmanlarımız ve avukatlarımıza da danışarak üstüne çalıştığımız EPİVERON belgesini hazırladık. EPİVERON, sanatçıların uzun zamandır kanayan birçok yarasına derman olabilecek nitelikte, sanatçıyı, sanat eserini elbette sanat severleri de koruma altına alabilecek, deyim yerindeyse sanat eserinin adeta pasaportu olabilecek bir belge. EPİVERON'u, Piramid Sanat'ta 12 Ocak 2019 Cumartesi günü, 14.30-17.00 saatleri arasında sanat dünyasını oluşturan tüm değerli kesimlerden dostları davet ederek kamuoyuyla paylaşacağız. Bu buluşmada hedefimiz, Türk sanat ortamında birçok kereler tartışma konusu olan sahte eser, çalıntı eser, sanatçıları ve galericileri ağır şekilde mağdur eden -başta müzayede sunum fiyatları olmak üzere- her potansiyel gerginlik konusunu ele alarak, EPİVERON'un doğru uygulanmasıyla nasıl bunların ortadan kaldırılabileceğini göstermek. Sizlerin o gün değerli fikirleriyle aramızda olması, bizler için çok önemli. Türk sanat ortamını daha çağdaş daha nitelikli bir çizgiye getirmek adına mücadelemize göstereceğiniz ilgi ve katılımınız için şimdiden çok teşekkür ediyoruz. Ekte, EPİVERON belgesini ve sunum metnini ilgi ve bilgilerinize sunuyoruz.


Ethem Onur Parlar'ın işlerinde kışkırtıcı olanın, geleneksel motiflerin alt birimlerini oluşturan görsel bir arka plana dönüşerek biçimsel ve düşünsel anlamda yeniden üretilerek, izleyene sunulduğu ironik bir karşılaşma anına tanık oluyoruz. Bedenden dekupe edilip soyutlanan, belirsizleştirilen detayların biraraya getirilmesiyle oluşturulan ara formlar, yatayda ve ön arka ilişkisi içinde tüm resim yüzeyini kaplayan ornamentler ile oluşturulan şaşırtıcı ve sürpriz niteliğindeki birleştirmeler, güncel olanın hapsedilip izleyiciye yeniden sunulduğu yeni bir biçim algısı oluşturuyor. Şinasi Göktürkler'in Muhtelif Muhtemeller olarak tanımladığı sergide yer alan serisinde, yarattığı imgeler üstünden id, benlik ve üst benlik konularını ele almaktadır. İçimizdeki doyumsuz tarafı tanımlayan id, kendisini yalnızca ihtiyaçlara göre ayarlayan, eleştiri kabul etmeyen, güdüsel, durdurulamayan yanımızdır. Bilincin orta aşaması olarak, Freud'un izah ettiği Ben'lik, doğa ya da çevre ile id arasında bir denge unsuru, eleştiri yapan ve güdüleri durdurma ile ilgili bölümdür. Üst ben'lik, kural ve değerler bütünlüğü içinde insana yön veren vicdan bölümüdür daha çok emir ve yasaklara göre bir yol belirler. Ethem Onur Parlar'ın işlerinde tekinsiz olan, iki boyutlu düzlem içinde toplumun kabul ettiği geleneksel formlara dönüşüp çeperlere dağılıp belirsizleştirilirken, Şinasi Göktürkler'in işlerinde güncel ve müstehcen olmayan formların merkezine açılan bir yarık, muhtemel karşılaşmalara zemin hazırlıyor. Aynı meselenin iki farklı yaklaşımla ve teknik olanaklarla ele alındığı sergideki çalışmalar, beden, toplumsal cinsiyet, cinsellik gibi toplumsal bazı konuların alternatif bakış açılarıyla yeniden sorgulanabilme ihtimalini hatırlatıyor. Ethem Onur Parlar ve Şinasi Göktürkler'in farklı medyumlardan ürettikleri işlerinin yer aldığı Göründüğü gibi değil! isimli sergisini 10 Ocak-16 Şubat 2019 tarihleri arasında Labirent Sanat'ta görebilirsiniz. Açılış 10 Ocak Perşembe günü 19.00 21.00 arası gerçekleştirilecektir.


'Troya Düğümü' sergisi farklı disiplinlerden yedi sanatçıyı bir araya getiriyor. Küratörlüğünü Dr. Berkiz Berksoy'un yaptığı sergi, Tarık Günersel, Serap Gümüşoğlu, Malik Bulut, Feyza Zeybek, Güngör Güner, Benan Bulut ve Berkiz Berksoy'u ağırlıyor. Önümüzdeki aylarda Anadolu yakasında da izlenebilecek olan sergi hakkında Berksoy'la konuştuk. Berkiz Berksoy : Edebiyat, Görsel Şiir ve Plastik Sanatlardan yedi özerk sanatçının kolektif çalışması olan Troya Düğümü bir sanatçı dayanışması. Barış gibi hassas bir kavramı Troya'nın yanına, savaşın yerine koyuyor. Barış başından beri odak noktamız. Anadolu'dan, bugünden bakarak gördüğümüz Troya için bir anlatı. Feyza Zeybek İlyada'daki kültürel göstergeleri, özellikleri, Anadolu'da karşılaştırmalı araştırmış, konferanslar vermişti. 2016 sonbaharında yaptığı bir öneri üzerine bu çalışmaya girdik. Şahsen 2015'te Paris Creteil Üniversitesinde yapılan uluslararası çalıştaya Galatasaray Üniversitesinden Modern Türk Edebiyatında ve Düşüncesinde Troya Savaşı adlı bildiriyle katılmıştım. Sonra Mart 2017'de France Culture radyosundan röportaj için geldiler. Tarık Günersel'in zihninde de uzun zamandır gelişmekte olan bir Troya destanı vardı. Benan Bulut, 2015'te Londra'da Troya ve Çanakkale coğrafyalarından ve Churchill'in Cambridge Üniversitesi'nde arşivlenmiş savaş mektuplarından hareketle gerçekleştirdiği eserlerini sergilemişti. Serap Gümüşoğlu, 2017 İstanbul Biennali'ne Homeros'un metnindeki bir dizeden yola çıkarak gerçekleştirdiği eserle katıldı. Güngör Güner'in seramik heykelleri insanlığın sorunsallarına son derece etkileyici bir yaklaşımda. Kısacası entelektüel ve kültürel bağlamlarda armoni içinde buluştuk, çalıştık. 'Troya Düğümünün uzun soluklu bir oluşum süreci var; birkaç kez format değiştirdiği oldu. B. Berksoy : Alışılmış, bilinen küratörlük modelini bu sergide aramamak gerekir. Sanatçılar seçilip onlara bir çalışma konusu veya teması verilmedi, işler ısmarlanmadı. Her birimizin içselleştirmiş olduğu konu Troya'nın bugünkü söyleminin ne olabileceğiydi. Birbirimizden, işlerimizden her zaman haberdar bir grubuz. UNESCO'nun 2018'i Troya Yılı ilan etmiş olması elbette bizleri çok mutlu kıldı. Ayrıca çoktan başlamış, uzun ve yorucu bir süreci Troya Yılı gibi bir uluslar ası şemsiye altında kapatmamıza vesile oldu. Sözlerimizi, duygularımızı geniş bir etkileşim dilimi içinde ortaya koymuş olduk. B. Berksoy : Çanakkale'ye ve Troya ören yerine yaptığımız grup gezisi bir özel girişim tarafından desteklendi. PIXUS Stüdyo, Video Art çalışmamız için sanata duyarlı kalan bir ücret talep etti. Son derece disiplinli, donanımlı, yaratıcı bir ekiple birlikte çalışarak gerçekleştirdik. Malik ve Benan Bulut sergi için Nişantaşı'ndaki mekanlarını açtılar. Basına ve genele açılış masraflarını aramızda paylaştık. B. Berksoy : Tarık Günersel Troya /lar adlı görsel şiirini İlyada ve bağlantılı yapıtlardan hareketle yazdı. 'Destan kalıntıları' biçiminde bir bütün. Macerasever okurlar için. Serap Gümüşoğlu, Troyalı kadınların yaktığı ağıtları, savaşın acımasızlığını, sınırsız tutkuların bedelini, hayatın bilinmezlikleri karşısında insanın güçsüzlüğünü akrilik boya resim Tutkuda ve granit taş eser Skaia Kapısında anlattı. Malik Bulut, içinde düşmanlığı, kötülüğü taşıyan, savaş aracı olan at yerine insana yakın, barış adına karnından kuşlar çıkaran iki metrelik mermer Troya Barış Atıyla katıldı. Feyza Zeybek 'Helene ve bütün malı' deyişinin ısrarlı bir istenç, bir savaş bahanesi söylemi olduğunu; istilacılar için bir 'güzel sebep' olarak tarihe İlyada destanıyla kaydedildiğini belirtir. Helene ve Bütün Malı adlı kadın manken büst üzerine Priamos'un sarayındaki kadınların köleleştirilmesini, zorla yurtlarından sökülüp götürülmelerini işledi. Anadolu kadınına atfetti. Güngör Güner bir seramiğin sanat yapıtı olabilmesinin teknik mükemmelliğinin yanı sıra duygu ya da duyarlılıkların ya da her ikisinin o parça üzerindeki yoğunluğuna bağlı olduğunu belirtir. Çözümü Zor Bir Durum adlı seramik heykelde ifade etmek istediği çözülen bir şeyin olmadığını simgelemek. Benan Bulut Troya ve Troya'nın Yası adlı altından elde örülmek üzere tasarladığı başlık ile turkuaz taşlı bilezikte Troya coğrafyasına, tarihine, mitolojisine, kalıntılara bir silsile olarak yer veriyor. Kasandra'nın gözünden yas tutan bir çalışma. Benimki Kayıp Troya Barışı Antlaşması; bir deneysel sanat çalışması. O dönemden kalma, Kral Priamos'un hazırlattığı ancak kayıplara karışmış bir metin. Barış olgusunu gerçekleştirmenin zorluklarını vurgulamak niyetiyle bilinmeyen göstergeler olarak Sinhala alfabesini kullandım. Sri Lankalı sanatçı Madara Jayasena çevirileri İngilizceden yaptı. Keçi derisi üzerine, Kral Priamos'un ailesine ait adlarla Troas coğrafyasından adları ve İlyada'dan dizeleri havyayla yakarak yazdım. B. Berksoy : Güncel sanatın iki önemli özelliğini, potansiyel etkileşimini ve aktarılabilirliğini, kullanarak sanatsal yaklaşımıyla 2018 Troya Yılı etkinliklerinden ayrılan bir iş ortaya koymak istedik. Videomuz renk ve kompozisyon, ifade, anlatı yapısı gibi belirli efektlerle bilgisayar otomasyonuna dayanıyor. Karmaşık bir olgu olan barışı olabildiğince yalın anlatıyor. Senaryoyu Serap Gümüşoğlu yazdı. Dijital ortamın sınırları ve kapasiteleri arasındaki önemli dengeyi kurdu. Hazırlanan dijital içerikle sanatsal içeriği aktardık. Fotoğrafik görüntüler farklı görüntülere dönüştürüldü. Yaptığımız kombinler ve birleştirmeler, düşüncelerimiz ve deneyimlerimiz üzerine bir yeniden düşünme; söz, ses, resimle kurgulanan, zaman ve mekan sınırlarının kalktığı bir hikaye. Eserlerimiz yedi küçük ekranda çeşitli boyutlarda ve oryantasyonlarda tekrarlanıyor. Böylece yedi ekranda yedi eser her farklı geçişte birbiriyle farklı bağlamlanarak barışın sorgulanışına dikkat çekiyor. O düğüm ne kopar, ne çözülürdü, 'Troya Düğümü' Troya'nın hakkını savunan sözlerdir. Ana değerleri çevresinde yüzü barışa dönük bir kaynak olmasını, bu anlayışıyla evreni aydınlatmasını, dünyada nice verimlere yol açmasını arzuluyoruz. - (A. Erhat-A. Kadir, Sander Kitabevi,1967, İlyada, On Üçüncü Bölüm, 359-362)


Fotoğraf sanatçısı Timurtaş Onan'ın, 80'lerden bugüne İstanbul'un gündelik yaşamına dair görsel hikayelerle yüklü yeni fotoğraf kitabı İstanbul Her Şeye Rağmen ekim ayında fotoğraf severlerle buluşuyor! Bugüne dek ulusal ve uluslararası pek çok proje ve sergiye imza atan İstanbullu fotoğrafçı Timurtaş Onan'ın 80'lerden bugüne İstanbul fotoğraflarından oluşan İstanbul Her Şeye Rağmen kitabı fotoğraf severlerle buluşacak. Kitap, 80'lerden bu yana İstanbul'un geçirdiği kültürel, ekonomik, demografik ve mimari değişimlere detaylı olmasının yanı sıra panoramik bir bakış da sunuyor. Kitapda ağırlığı analog 120 adet siyah beyaz fotoğraf yer almaktadır. Fotoğraf çekmeye başladığı 80'li yıllardan bu yana İstanbul'u sayısız defa kadrajına almış olan Timurtaş Onan, yeni kitabıyla bu kadim kentin hafıza kutusuna yeni bir andaç bırakıyor. İstanbul'un simgesi olan tarihi yapılar, dar sokaklarıyla güngörmüş Suriçi; çarşılar, pazarlar, camiler, meydanlar, gecekondu mahalleleri; martılar, balıkçılar, hamallar, Çingeneler, sokak çocukları, evsizler, yaşlılar; vapurlar, takalar, simit tablaları, oltalar ve banklar, kendilerine özgü hikayeleriyle birbirlerini bütünleyerek fotoğraftaki yerini alıyor. Onan'ın fotoğrafları, anda kendini gösteren hesapsız ve kurgusuz gerçeğin; sersemleten, büyüleyen, değiştiren, dönüştüren ve her şeye rağmen kendini var eden olagelişini belgeliyor. Timurtaş Onan, İstanbul Her Şeye Rağmen kitabıyla dışarıdan ne kadar müdahale edilirse edilsin; hayatın ve şehrin her şeyden azade kendine özgü bir akışı olduğunu ve bu akışı hiçbir şeyin değiştiremeyeceğini ortaya koyuyor.


Kundura Sinema Ocak ayı programını açıkladı. Sinemaseverleri Miami'den Helsinki'ye, Paris'ten Dakar'ın uçsuz bucaksız sokaklarına doğru bir yolculuğa çıkarmaya hazırlanan Kundura Sinema, bu ayki seçkisinde Aki Kaurasmaki, Friedrich Wilhelm Murnau, Lucrecia Martel, Agnes Varda ve daha birçok kült yönetmenin filmlerini izleyicilerle buluşturacak. Kundura Sinema Ocak ayında bir de özel gösterime ev sahipliği yapıyor. Billy Wilder'in restorasyonu yeni tamamlanmış kült filmi Bazıları Sıcak Sever, Türkiye'deki izleyicileri ile ilk defa 25 Ocak Cuma akşamı Kundura Sinema'da buluşacak. Detaylar için ekte basın bülteni mevcut. Ocak 2019 film programını burada bulabilirsiniz. Görsellere bu linkten ulaşabilirsiniz. Lütfen künye bilgisi vermeye özen gösterelim. Yeni film programına yayınlarınızda yer verirseniz seviniriz. Ayrıca Kundura Sinema özelinde ve Beykoz Kundura'nın dönüşümü ile ilgili olarak daha kapsamlı haber ya da röportaj talebiniz olursa yardımcı olmaktan memnun olurum.


Nurcan Perdahcı, tuval üzerine yaptığı çalışmalarının bir bölümünü 10 Ocak-10 Şubat 2019 tarihleri arasında Vehbi Koç Vakfı Ford Otosan Gölcük Kültür ve Sanat Merkezinde sergiliyor. Sanat eleştirmeni Lütfiye Bozdağ, Perdahcı'nın resimlerini eurocentrism, orientalism ve postyapısalcı kavramlar üzerinden okuyor. Bozdağ, sanatçının resimleriyle ilgili düşüncelerini şöyle açıklıyor; Perdahcı, Avrupa'nın eurocentrik bakışını eleştiren Edward Said'in izleğinden giderek çağdaş sanatın perspektifinden Avrupa resmine bakıyor. Sanatçı, özellikle 15. ve 16. yüzyıl resimlerinde yer alan merkezi yapıyı ters yüz eden bir tavırla Avrupa resimlerini ele alıyor. Bu yapıyı ters yüz ederek yapısökümüne uğratan Perdahcı'nın resimleri, yeni sorgulamalarla başka bir bakış açısını gündeme getiriyor. Sanatçı resimlerinde gösteren ile gösterilenin yerini değiştirerek yapıyı bozuyor, eurocentrism'i tersine çevirerek yeni bir estetik anlayışa varıyor. Yarı şeffaf bir tabaka ile Batı resminin üstünü örttüğü, gizlediği, atıl saydığını, canlandırarak, merkeze alarak özneleştiriyor. Plastik tadın zengin lezzetleriyle donatılmış bu ilginç sergi, Perdahcı estetiğinin görsel şöleniyle sizleri bekliyor.


İmparatorluktan cumhuriyete Türkiye'nin iki yüzyıllık sosyal-ekonomik tarihi ve 1950'ler sonrası mimarlık, tasarım ve sanat üretimleri hakkında özgün belge edinimi ve araştırmayı teşvik eden SALT Araştırma Fonları'nın 2019 başvuruları başladı. 2019'da altı araştırma projesi 15.000 TL değerinde, toplam 90.000 TL'lik fonla desteklenecek. SALT Araştırma Fonları, 2013'ten bu yana toplam 42 projeye destek sağladı. Fon başvuruları iki aşamalıdır ve SALT Araştırma'nın odaklandığı alanlar temel alarak hazırlanmalıdır. 11 Şubat Pazartesi saat 18.00'e kadar süren ön başvurular, konu ve dönem bakımından içeriğin uygunluğunu değerlendirmeye yöneliktir. Bu aşamayı geçen aday projeler için son başvuru tarihi 18 Mart Pazartesi; sonuçların duyuru tarihiyse 19 Nisan Cuma'dır. Seçilen projelerin çıktıları, Aralık ayında yapılacak bir sunum programında kamunun yorum ve katkılarına açılacaktır.


Allen Ginsberg, Paris İnceleme, 37 (Kış, 1966), 52-53 ile röportaj. Timothy Leary ve psikedelik araştırma ekibi, çok geçmeden keşfetti ki, genişletmek kanuna aykırıdır. Beyin, cinsel organların yerini alarak, Hakları Beyannamesi'nde bilimsel özgürlüğü koruyan hiçbir şey yokken, din özgürlüğünü koruyan Birinci Yasa Değişikliği mevcut. Harol Norse şiirleri ilk kez bir bütün olarak Türkçede. -Harold Norse yazdıkları hakikatin ta kendisidir, yaşanmıştır, yazılmıştır. Sahiciliklerinin en sarsıcı yanı tam da burasıdır: İnandırıcılık. Yeryüzü kızılderilidir. Bütün etnik unsurların ortak sesi oldu,


Giriş: Belki duymadınız, Nikos Kazancakis'in mezar taşında ne yazdığını: Hiç bir umudum, hiç bir korkum yok; ben özgür bir insanım. Ne güzel, kaç kişi bugün ben özgürüm diyebilir; giderek bunu anlatmamın nedeni: şimdiye dek Blog'umda ve Kolajart'ta yayınlanan yazılarımın bir başka dergide de yayınlanmasına belki daha çok izleyici bulması arzusuyla karar vermiştim. Bilmiyordum bu derginin sırtını bir bankaya dayadığını! Sözcüğün tam anlamıyla snop ve de Batı'ya özgü bir özenti sezinlediğimde, zaten işin başındaydık. Internet sitelerinde yayımladıkları yazım Dediğim Dedikle yollarımız ayrıldı. Elbette bu yazılar contemporary'e değiniyordu. Performans ve şamataya dönük bu absürt, lüks dergilere, modern galerilere, bu birikim sonucu oluşan hayalet müzeler'e dönüştükten sonra Far West misali Dolapdere'ye kapağı atar. Ama çevrede Orta Çağa özgü sokaklar, karanlık insanlar, başı boş köpekler bile onları ırgalamaz; ne alınır ne satılır o da meçhuldur! LES FRAC 1981'de Sosyalist Partisinin yönetime geçişi sonucu, Kültür Bakanı Jacques Lang'ın önerisiyle, Fransa'nın tüm bölgelerinde kurulan Modern sanat merkezlerinin ismidir. Bunların görevi ; günümüz ve çağımız contemporain sanatını toplamak yani sistemli bir şekilde satın alıp tüm Fransa'da sergilemek, sonra depolamak yani gelecek kuşaklara iletmek. Giderek devletin yönetiminde, Kültür Bakanlığının bir misyonu, çağdaş sanatı ve sanatçıyı desteklemek amaçlı. İçinde para olan her şey gibi hızlı bir şekilde amacından saptırılıp, müze teknotlarını yöneten büyük galeriler, onların da bağımlı olduğu zengin koleksiyonerler, uluslararası lobilerin dümen suyuna girerek amacından uzaklaştı! Her müzenin sahip olması gereken empoze, büyük isimler: hiç tartışmasız vardıkları fiyatların üstünde alınıp, gösteriye geçerken, arka planda, isim olmayanlara da bir göz dağı vermek amaçlı satın alma komisyonları, pazarlık ederek toplamaya devam ediyor! Mutlak bir gözlemden uzak, bit pazarı anlayışında 5700 sanatçıdan toplanan 30.000 obje ki contemporary'nin içeriğinde her şey sanat olabilir mantığıyla, ileriye dönük hiç bir kaygı gütmeden yapılmaktadır. Bu acınacak, perişan görünümün bilançosu her yıl gazetelere konu olur. Geçen yıllarda Fransa'nın en popüler haftalık mizah gazetesi Le Canard enchene, gizli bir raporu açıklamıştı; depolarda toplanan eserlerin auto-destructionunu. Kullanılan malzemelerin zamanla eriyip, dağılıp, solup, birbirine yapışarak yanındaki işleri de beraberinde yok olmaya doğru götürme nedenlerinin başında, sanatçıların kullandığı malzeme listesinde görülen, çoğunlukla aklınızın almayacağı şey'ler: şeker, yağ, un, video filmleri yanıcı özelliği çok fazla- sentetik yapıştırıcılar, basit malzemeler; plastik, bez, moloz, kum, taş; tüm zamana aykırı olarak düşünebileceğimiz en absürt kurgu araçları! Resim sanatında bile; yanlış hazırlanmış bir satıh, tuval adına kolaya kaçarak, tuval bezi üstüne gesso yapılmadan; herhangi bir bez üstüne çalışıldığında, yağlıboyanın, altındaki satıh üstüne zamanla bir asit dönüşümü yapabileceği Rotko'nun ve Bacon'nun yapıtlarında izlendi. Bu sanatçılar renkli bezler kullanarak resimlerinde arka plan, fon problemlerini basitçe çözmüşlerdi. Zamanla kulandıkları mediumun beze yaptığı asit etkisi, boyayı yıpratıp, sarartma ve dökülme sorunlarına yol açmıştı ve şimdi çoğunlukla cam altı ve ısı kontrolu yapılarak güçlükle sergileniyor. Boyanın ve her türlü malzemenin düşmanı güneş ışığı ve ısı dır. Örneğin yaşantısında çok cimri olan Picasso'nun kullandığı boyalar, LeFrancın ikinci kalite boyalarıymış ki bu kalite boyayı yapan pigment'in kalitesiyle ölçülür yani en kaliteli boya 4 yıldızsa Picasso 2 yıldızın ucuzluğunun kurbanı olmuştur. Boyanın hızlı kuruması için de palet olarak medium yağını emici satıh yani gazete katmanlarının üstüne boyayı sıkarak kullandığında; boyayı tuval satıhına yapıştıran mediumun işlevi kalmıyor! Genellikle özel kasalarda saklanan tuvallerin geleceği de meçhul! Yine contemporary'ye dönersek: basın ve tüm medyatik eleştirilere rağmen sanatın dokunulmazlığı adına FRAC yoluna devam ediyor. Eserlerin kendilerini yıpratması sürerken, asıl sorun depolama ve arşiv iken, %80 güncel konumlarda satın alınıp, hiç sergilenme şansı olmayanları daha ne kadar elinde tutabilecek ya da devasa boyutta, taşınamayacak ağırlıkta olanları! Hemen aklıma bu konuda en tanınmış plasticien Jean Pierre Raynaud geliyor: yıllar önce gördüğümde çok şaşırdığım ve de FRAC'ın kolleksiyonunda olduğunu duyunca daha beter.. Evet, sanatçı çocukluğunun geçtiği ev satılıp yıkıldığında, 40 tane kovaya moloz; beton, alçı toz toprak koyarak bunu bienallerde, modern müzelerde sergiliyor. Biliyorum bu konuda karşıt düşünce üretmek bir tabu ama anılarla dolu bir mekanın kavramının anlatıma dönüşümü molozu göstererek olmaz, niye sözcükleri ya da sinemayı seçmiyor sanatçı. Aynı yoldan giden, ne yaparsam bu bir mesajdır diyen Anselm Kiefer, Kültür Bakanlığının, seçtiği önemli sanatçılara verdiği Grand Plais MONUMENTA'da tonlarca yıkık beton duvar sergilemişti, bilmiyorum şu anda hangi koleksiyondadır. Ünlü düşünür Jean Clair, aynı mekanda Chiristian Boltanski'nin yine tonlarca giysi, şifon yığınını vs. görünce ilk kez.: ... çöpleri şatolarımıza, müzelerimize boşaltıp sonra adını SANAT koyuyorlar demek cüretinde bulunmuştu. Kimin haddine eleştirmek; kavram elle tutulur, gözle görülür bir şey değil ki, bir polemik oluşabilsin! Bu skandal Damien Hirst'in formal'e yatırdığı köpek balığının kokuşmasıyla başlamış. Danielle Spoerri'nin Macar Sofrası bir plato üstüne yapıştırılmış yemek masası, tabak, bardak, örtü vs. zamanla yıpranma çürüme! Niki de Saint Phalle'nin; şifon, gazete kağıtları, birtakım plastik oyuncakların, çiçeklerin vs. yapıştırıldığıvenüs heykeli; 1964'te yapılmış, tüm malzemenin zamana dayanamaması.... 2007'de BNP bankasının ön-ayak olduğu ve 35.000 euro'ya yaptırdığı birinci restorasyondan sonra bu kez daha beter bir durumda. Ayrıca sanatçının diğer işleri de benzer yıpranış içindeymiş! Dieter Roth'un çikolatayla yaptığı iş erimiş, Joseph Buys'un hayvan yağı kullandığı iş kokuşmuş ve erimiş. Altını çizelim Frac'ın depolarındaki bu çürüme, böcek ve bakteri ürettiği için, genelde çok fragile olanları dondurmak önerisinde bulunanlar da var. En zor durumda bulunanlar: organik malzemeyle yapılanlar, örneğin Michel Blazy'nin Danette'yle yaptığı pentür, granüle patates'le yapılan heykel, köpek bisküvisiyle yapılan objeler! Bu konuda sanatçı: .. bana göre, tüm eserlerin kaderi bir gün yok olmak, ben buna vanite diyorum, benim ilgi alanım sanatta ephemere, onların yok oluşu başka bir enerjiye yol açacaktır. diyor. Koleksiyonerlerin ilgisine: binlerce dolar ödedikleri sanat eserleri bir gün küflenirse şaşırmasınlar!


Bugün okuduğum contemporary adına yeni bir skandal bu konuda en hoşgörülü Fransız'ları bile sinirlendirdi; Paris'in tarihi operası Palais Garnierin 350. yaşgününü kutlaması, Fransız çağdaş sanatçısı Claude Leveque'in operanın ünlü merdivenine, pırıltılı iki devasa traktör lastiği asarak yaptığı enstalasyon Saturnale Diademe Kültür Bakanlığının bir FRAC adına bir siparişi! Biliyorum bu dangalak dışa vuruşlar, sanatı buraya kadar getiren çağa özgü bir can sıkıntısı ve de can çekişmekte. Sanatın öğrenimine özgü hiç bir bilgi gerektirmediği için ve de onu yargılamaya dönük bir argüman olmadığı için biennaller olarak kolayca export edilerek ülkemizi bile bu oyuna soktular! Bizim bu oyuna girişimiz yine bize özgü bir kompleks; İstanbul Bienali olarak hala sürüyor. Unutmayalım bu enstalasyona özgü benzerleri Ayasofya müzesi, Aya İrina Kilisesi, Yerebatan Sarayı vs. yapıldı, kimse de ağzını açamadı!


Başak Avcı, Derinlikler Sanat Merkezi'nde açmış olduğu 'Relego' adlı sergisinde kendi geçmişine odaklanıyor ve 2001 yılında yapmış olduğu resimleri, yeniden bir sunumla, izleyicilerle paylaşıyor. Desen ve Tuval çalışmalarının görülebileceği sergi hakkında Avcı ile konuştuk. Başak Avcı: Her eser, sanatçısı tarafından tasarlanır ve ancak bu şekilde kendisi olmak bakımından bir varlık kazanır. Bir eseri anlamak ve değerlendirmek için sanatçının yaklaşımını, vermek istediği mesajını, bir içeriğe dönüştürürken uyguladığı plastik öğeler ve temel ilkelerini anlamak gerekir. Eserin bu biçimsel kurgusu; tarihi, coğrafi kısacası kültürel değerini de ortaya çıkarır diyebiliriz. Bu nedenle bir sanatın biçimlenişindeki bu organik bütünlük, estetik değerini de oluşturur. Şimdiki adıyla MSGSÜ'nün kuruluşunda ve tarihsel sürecindeen önemli yeri tutan Resim Anasanat Dalı/Resim Programındaki eğitimim, sanatımdaki plastik kurgu için gerekli olan temel bilgileri edinmemi sağladı. Sanırım o yıllarda soyut dışavurumcu dili model olarak alan bir atölyenin öğrencisi olmam, özellikle Amerikan Sanatına olan ilgimle beraber kendimi bu anlamda geliştirebilmem çok heyecan vericiydi. Ayrıca 90lı yıllar biterken yaptığım bu atölye çalışmalarım sırasında, bakış açımı genişletmek ve sanatı yerel ve küresel olarak gözlemlemek amacıyla New York ve Londra'ya gittim. Bu yolculuklarımda müzeleri ziyaret etme ve çok sayıda sanat eserini daha yakından görme fırsatım oldu. Bu arada, tüm dünyada disiplinlerarası çalışmalara yönelen Çağdaş Sanat'ın etrafındaki tartışmalar ve Kavramsal Sanat ile kurduğum ilişki, bir aday sanatçı olarak yeni araştırmalar yapmamı sağlıyordu. Özetle, bu eğitim sistemi içindeki mesleki sorumluluğumla şekillenen entelektüel yolculuğum ve öğrenme çabam en önemli hareket noktamdı. Başak Avcı: Relego yeniden gözden geçirmek demek. Bilimsel ve teknolojik ilerlemelerin değişimi hızlandırdığı bir çağda yaşıyoruz, modern hayatı gelişmeler doğrultusunda tanımlamak için yeni bir dil geliştiriyoruz. Gökbilimciler, yıldızların etrafında milyarlarca adet dünyaya benzer gezegen olabileceğini, her galaktik çarpışmanın aşamalı bir şekilde Evren'i şekillendirdiğini gözlemlediler. Bütün bu kozmik çarpışmalar yeni doğumlar anlamına geliyor. Tarihle bağlantılı olarak kimlik ve kültür, insan ve evrenin bağlantısı, evren ve çoklu-evren kavramları, yaşam döngüsü ve zamanla oluşan değişimleri ve karşılaşmaları keşfetmekle ilgiliyim. Bu karşılaşma düşüncesi bana geçmişin çıplak varlığını görmemde ve dünyaya olduğu gibi odaklanmamda yardımcı oluyor. Latince kökenli bu başlık, sembolik olarak her türlü diyaloğu gözden geçirme gibi bu resimlerimin de mekana yönelik kurulum sürecinin esnekliğini içeren açık uçlu bir bağlantılılıkla ilgilidir. Diğer bir açıdan bunlara ek olarak, günümüzde ülkelerin sınırlarını duvarlar örülerek belirlediği yeni bir döneme şahit oluyoruz. Bugün olaylar ve tarih gündemi belirlediğinde, bunlara katılmaya, araştırmaya istekli olmalısınız, çünkü bugün bir sanatçı sadece farkında olmalıdır ve hazır bir şekilde yanıt vermeniz gerekir. Başak Avcı: Batı Sanat Tarihi açısından kısaca kronolojik bir sıralama yaparsak, bildiğimiz gibi özellikle resim sanatı kendi özerkliğini kazanana kadar bazı evrelerden geçmiştir. Sanatsal üretim, Orta Çağ'ın karanlığına ışık tutarak Rönesans'tan itibaren kilise, devlet, aristokrasi gibi kurumlara hizmet etmiş ve uygarlaşma sürecinde de bir rol oynamıştır. Yirminci yüzyıl sanatı aslında kişisel özgürlük kavramıyla ilgiliydi, 50li yılların başından itibaren dönemin Rus realist resim anlayışına karşıt olarak doğan Soyut Dışavurumculuk, 'Yeni Amerikan Resmi' sergisiyle, artık sanatçıların öznel iç dünyalarının anlatımı olarak görülen üslup özellikleri ve özgün tavırlarıyla dönemin anlayışını değiştirmiş ve sanatın yeniden yorumlanmasına yol açmıştır. Soruna geri dönecek olursak, bu ilerici tutumun ardından Minimalizm 60lı yıllarda, biçim geleneğinin daha ileri taşınamayacağını, basit geometrik formların metaforik çağrışımları ve izleyici ile yapıtın etkileşimi üzerine kurulu olduğunu öne sürer. Aslında bu yaklaşım heykel veya enstalasyon alanında daha belirgin hale gelmiştir. Şimdi hatırlıyorum da, öğrencilik yıllarımda yaptığım ABD seyahatimde, gittiğim ilk serginin ve göreceğim ilk çalışmaların, Minimalist sanatçılar olan Donald Judd, Tony Smith, Carl Andre ve Dan Flavin olmasının, sonraki yıllarda sanatımda bu kadar etkili olmuş olması belki de sadece bir tesadüf değildi. Hakikaten o tarihte gördüğüm New York kenti içine yerleştirilmiş devasa boyuttaki bu heykeller benim için hala aynı derecede etkileyiciliğini koruyor. Tabii artık daha iyi anlamlandırabiliyorum, muhtemelen mimariye, yapısalcı yaklaşıma olan ilgim bu form kurgusuyla beni buluşturmuş olmalı. Çalışmalarım açısından Post-Minimalizmin mekana özgü tasarımlanması ve algının geçiciliğine yaptığı vurgu, bu resimlerimin belirleyici ilkeleri olarak değerlendirilebilir. Başak Avcı: Bu sergideki resim serimde, birleşik parçaların birbirleriyle olan ilişki biçimine ve aralarındaki boşluk ile diyaloğa odaklanarak yeni alanlar yaratıyorum. Tuval yüzeyinde oluşan bu yeni mekanlar, bir metamorfoz sahnesine dönüşüyor ve yeni bir değişim imgesi oluşturmama yardımcı oluyor. Bazı küçük birimler bir düzenlemeyle yüzeyde tekrarlanıyor ve renkli aksanlar, soyut yüzeyler ve derin tonal değerli son rötuşlarla ikincil temsilleri oluşturuyor. Başak Avcı: Batı Sanatı'nda Rönesans'tan bu yana 'desen', yaratıcı sürecin alışılmış bir parçası olmuştur. Geleneksel olarak baskı ustaları, ressamlar ve heykeltıraşlar 'desen'i, eskiz defterlerinde fikir oluşturmak ve düzenlemek ya da biçimlendirmek, taslaklar oluşturmak için, bu hızlı karalama yöntemini bir yol olarak kullanmışlardır. Takip edenler bilirler, artık Güncel Sanatın uygulama alanları, materyalleri ve biçimleri genişlerken 'desen', önemli ve kendine yeten bağımsız bir uygulama olarak varlığını kanıtladı. Ben de diğer sanatçılar gibi, yeni fikirleri keşfetmek, beyin fırtınası yapmak ve deneyimlemek için 'desen'i bir sanatsal ifade olarak kullanıyorum. Uzun yıllardır 'desen' dersleri veriyorum. Heyecanımı sizle de paylaşabilirim, yakın gelecekte gerçekleştirmeyi planladığım bir sergi ve üzerinde çalışmayı sürdürdüğüm, makalelerimden oluşacak bir kitap projem de var. Başak Avcı: Geçtiğimiz ekim ayında iki farklı açık artırma satışı tarihte ilk defa gerçekleşmiş oldu. Başak Avcı: Sanat söz konusu olduğunda hiçbir zaman bir sondan bahsedemeyiz, çünkü aslında sürecin kendisidir ve sanat bilmediğimiz şeyleri ortaya çıkarır. Bazı detaylar henüz keşfedilmemiş bir gerçekliğe anlam açarlar bu sebeple bütün parçalar önemlidir. Çünkü varlığımızın özünü hatırlatır ve biri diğeri olmadan var olamaz.


Serginin adı Shin-Ge-Bis adlı bir balıkçıyla her yeri buza çevirmek isteyen Kuzey Rüzgarı'nın karşılaşmasını anlatan bir Kızılderili masalından alıntı. Cesaret, zeka, gerekli bir inat, sabır ve farkındalık üzerine bir masal bu. Öfke ve kibirle bilgelik ve neşe arasındaki gelgitin, bilgeliğin ve neşenin zaferinin masalı. İnsanlığın doğayla iletişimine gönderme yapan, fantezi ve gerçeküstünü gerçekliğe çeviren, duyguların katmanlarını metaforlarla aktaran tam da sanatın kaynaklarını anlatırken öze dönüşü betimleyen kısacık bir anlatı. Başka bir deyişle üzerine çokça düşünülesi bir hatırlatma ya da anlatıcının, özne olarak sanatçının gizlerini açık eden bir gösterge. Bazen masal bu, diye başlar ironiler, sonra dinleyen, izleyen, alımlayan akılda dönüşürler. Aslında dünyayı tanımanın, benliği oluşturmanın, ortak bilinçaltı yaratmanın yollarından biridir onlar. Tıpkı sanatların her dalında olduğu gibi. Shin-Ge-Bis Kuzey Rüzgarı'nı Nasıl Kandırdı? masal başlığında bir araya gelen dört sanatçı, Oral Ünlü, Emine Bıyıklı, Eda Çığırlı ve Özkan Işık, imgenin aracılığıyla sanatın kaynaklarına, olasılıklarına dikkat çekerken bakış açılarımızı bir kez daha gözden geçirmeye davet ediyorlar. Oral Ünlü, bir bütün olarak doğanın ve ona dair ayrıntıların, ağaçların, dalların, kozalakların, taşların büyüleyiciliğinden yola çıkıp soyutlama mantığıyla oluşturduğu eserlerin yanı sıra malzemenin dönüşümüne beden, cinsellik, varlık, yokluk ilişkilerine değin olabildiğince geniş bir perspektifte yoğuruyor çalışmalarını. Beslendiği kaynakları bizzat esere ya da eserin malzemesine dönüştürerek aslında her an birlikte devindiğimiz tüm o görsel imgelerin olasılıklarını da araştırıyor. Çoğu zaman üzerinde düşündüğü mesele malzemesini belirlediği için onun yapıtlarını tek bir mecrada belirlemek de olası olamıyor. Boyadan, buluntu malzemeye, icat ettiği tekniklerden videoya kadar disiplinlerin ve materyalin geçişliliği üzerinden kurguluyor düşüncelerini Oral Ünlü. Bir başka açıdan yaşamsal olanın, yaşama dair kaygıların griftliğinden seçtiklerini anda damıtarak getiriyor izleyicinin karşısına. Özkan Işık'ın çalışmalarını belirleyen ana eksen ise cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rolleri. Sergide yer alan Mahrem Dedikodu adlı yerleştirmesinde tabu ve kabulleniş üzerinden yarattığı ikilemle bakış açımızı zorlayıp yüzleşmeye davet ediyor bizi. Dantel, tül, tülbent, saten, kot ve ardına ekleyebileceğiniz kumaşlar üzerinden yaratılan kadın tanımlamasını tek bir cinsiyet, cinsellik imgesine indirgeyerek toplumun ikiyüzlülüğüne dair bir anımsatma kurguluyor. Işık'ın çalışmaları feminist teori üzerinden okunabilir. Bununla birlikte Toplumsal Cinsiyet Belası üzerinden Judith Butler'a bir saygı duruşu gönderip yapıtı doğrudan Queer teorinin verileriyle de değerlendirebiliriz. Kimlik kategorileri beni her zaman rahatsız eden bir çerçeve olmuştur; ben kimlik kategorilerini değişmez ayak bağları sayar ve onları ortaya çıkması kaçınılmaz dert yuvaları olarak kavrar, hatta öyle lanse ederim. der Butler tam adı dipnotlarda yer alan çalışmasında. Işık'ın çalışmaları Butler'ın bu görüşünü özetler nitelikte. Sanatçı, kimlik kategorilerinin rahatsız ediciliğini tam da bizzat bizim yaptığımız kimlik kategorilerini göstererek ifşa ediyor. Gelelim Kızılderili masalındaki Shin-Ge-Bis Kuzey Rüzgarı'nı Nasıl Kandırdı? sorusuna. Bilgelik, cesaret, ateş ve neşe ile. Ama en çok gerçeğin kendisiyle. Kendisini kandıran Kuzey Rüzgarı'nı ateşle karşılaştırıp yanılsamayı geri çevirdiğinde. Çünkü çoğu zaman sanat, ayrıntılarla, benzerleri dönüştürerek, çok yakından ve çok uzaktan bakarak gerçeğin yanılsamasını geri çevirir. Ve somut sanat nesnesi, çoğu zaman göründüğünden daha çok şey anlatır.


Biz, aşağıda imzası bulunan sanatçılar, sanat ortamımıza dürüstlük, şeffaflık ve denge getireceğine inandığımız, EPİVERON'un hayata geçmesini destekliyoruz. EPİVERON, UPSD tarafından düzenlenmiş, sanat dünyamızda her kesimini çok farklı açılardan koruyacak bir formülün kağıda dökülmüş halidir; sanat eserinin pasaportu niteliğindedir. İster kalıcı, ister geçici bir süreliğine olsun, bir sanat eseri yurtiçi veya yurtdışında yer veya el değiştiriyorsa, EPİVERON onun her türlü güvencesini sağlayacak olan belgedir. Eserin ilk elden çıkış anından itibaren, eserin çalıntı veya sahte olmadığını kanıtlayan, eser her el değiştirdiğinde kaydını üzerine geçiren, eser bir yere gittiğinde kimin sorumlu olduğunu ve ne zaman sahibine döneceğinin kaydını tutan, eserin satış veya telif hakları ayrıysa, bunları netleştiren ve sonuç olarak sanat dünyamıza, sanat piyasamıza bir nebze belirlilik, açıklık ve güvenilirlik kazandırma amacı taşıyan bir girişimdir. Koleksiyonerler EPİVERON'u olmayan bir sanat eseri almakla, kendilerini sahte veya çalıntı bir eser, veya sanatçının rızası dışında sirkülasyonda veya satışta olan bir sanat eseri alma riskinin ortasında bulmaktadırlar. EPİVERON ayrıca müzayedelerde satışa sunulan eserlerin, piyasaya ilk sunuluş fiyatlarının, sanatçı veya varislerine veya temsilcisine sorulmadan keyfi olarak tek yönlü dayatmayla düzenlenmesini reddeden bir belgedir. Sanatçının tüm haklarının çiğnenmesine mani olmak, sanat piyasasındaki trafiği kontrol altına almak ve eser dolaşımındaki tedirginliği ortadan kaldırmak için EPİVERON'u olmayan bir eserimin sergilenmek/satılmak üzere atölyemden çıkışının talep edilmesini kabul etmiyorum. Ayrıca, sanatçıya saygısı olan tüm koleksiyonerlerden, bundan böyle galerilerden veya müzayede evlerinden veya sanatçılardan EPİVERON'u olmayan sanat eseri almamalarını, hiçbir şekilde sanatçıyı bugün veya yarın mağdur edebilecek, gerçek fiyatlarını hiçe sayan rayiçlerden bir alış veriş yapmamaları konusunda uyarıyoruz ve onların da sanatçı haklarına ve Türk sanat ortamının sağlıklı gelişimine saygılı birer insan olarak bunu kabul edeceklerine inanıyoruz. Çünkü EPİVERON, en başta koleksiyonerleri koruyacak.


Sinan, çalışmalarının ve renklerinin büyüsünde değil; gündelik sohbetlerinin içinde bile sizi şaşırtacak şeyler saklayan bir hayalperesttir. İster ondan paha biçilmez bir şey olduğu için çay ve bir dilim ekmeğe dönüşen yaşlı adamın hikayesini dinleyin, ister Kafka'ya yakın karamsarlığın gölgesindeki çalışmalarından bir parça sunsun. Onda sıradan adamın kendine has haykırışlarını duyarsınız. Onun gösterdiği tarz duyarlılık, insanın doğası için bir icattır. SİNAN DAĞ: Resim yapmaya klasik anlayışların ve tekniklerin hepsini öğrenmekle başladım ve bunu daha sonra yeni materyaller ve yüzeylerle birleştirmeyle devam ettirdim. İş hayatımın benim gelişimimde büyük katkısı olmuştur. Çok fazla sanatsal projede görev almam ve saha çalışmalarında bulunmam malzemelerin kimyaları ve özelliklerini tanımama yol açtı. Şu an yapmış olduğum resimlerde ve çeşitli projelerimde malzemeye daha bilinçli şekilde yön verebiliyorum. Fikir-malzeme, kavram-malzeme birlikteliğini daha da geliştirdiğimi söyleyebilirim. Malzeme ne kadar değişirse değişsin, zaman isterse çok hızlı aksın fark etmiyor, benim karakterlerim malzeme ve zamanla yarışmıyorlar daha sakin bir evrim geçirmekteler. Doğanın mantığı gereği insan gibi yavaş yavaş olgunlaşıyorlar ve seyircinin karşısına hazırlanmış bir şekilde çıkıyorlar diyebilirim. SİNAN DAĞ: Öncelikle İstanbul'a yerleştiğimi söylemek isterim. Ankara İstanbul arasındaki gidip gelmeler yaşamımı ve üretimimi fazlasıyla beslese de yeni bir düzen kurmanın da zamanı gelmişti. Ben Ankaralıyım ve bu şehri çok iyi bildiğimi söylemek isterim. Bu şehirlerde sanata bakış açısı aslında aynı değişen tek bir husus var ki nitelikli iş üretme ve sürdürülebilirlik. Ankara'da bunu yapmak ekonomik açıdan daha kolay, ama sanatseverlere ve alıcılara ulaşmak, görünürlüğü kılmak için epey bir mücadele vermek gerekiyor, İstanbul'da ise ufak tefek farklılıklarla tam tersi olduğunu söyleyebilirim. Orada her işin bir alıcısı var ve bir şekilde görünürlüğü sağlamak için doğru bağlantıları kurmak yeterli olabiliyor. Sanatseverlerin, izleyicilerin, koleksiyonerlerin büyük bir kısmının İstanbul'da olduğunu görmekteyiz. Bu şehirde sergilere ve sosyal etkinliklere katılım daha fazla ve sergilerde genç sanatçıların işlerinin satıldığını da görmekteyiz. Bu da sanatçıyı üretmeye daha fazla teşvik ediyor diyebiliriz. Ayrıca bir günde açılışına yetişemeyeceğiniz kadar çok sergi açılıyor desem yalan olmaz, alternatif çok fakat kalite konusunda seçici davranmak zorunda kalıyorsunuz. SİNAN DAĞ: Benim resimlerimde yüzlerce farklı karakterin hikayeleri yer almaktadır. Her hikayede kendimden küçük bir not iliştirdiğim bu portreler serisi benim uzun yıllar boyu yaptığım serüvenlerin bir yansımasıdır. Resimlerimde çizdiğim karakterler popüler kültürden uzak, sade ve basit yaşam tarzını benimsemiş, temel ihtiyaçlarını karşılayan tiplemelerdir. Evet! Onların da bir hikayeleri var. Ben sadece bu karakterleri en mahrem yer olan anılarından ve anılarımdan alıp farklı yüzeylerle buluşturdum. Karakterlerimde kim zaman hüzünlü bir ifade görürken kimi zamanda bir yakarış, serzeniş, isyan hatta başkaldırıyı da görebilirsiniz. Çünkü bu insanlar sıradan ve hayatımızın her noktasında karşılaşabileceğimiz tiplemelerdir. Çalışmaktan üretmekten ve hayatını idame ettirmek için verdiği mücadeleden zaman kalmıyor ki maske takıp kendilerine biçtikleri rolleri oynasınlar. Onlar bir şekilde kendileriyle barışık ve yaşamaya çalışan insanlar, dertlerini anlatış biçimleri bile sıradan ya gözlerini kaçırırlar ya da susarlar en fazla donuk bir ifadeyle bize bakarken buluruz yapmış olduğum resimlerde bu tiplemeleri. Bazı resimlerimde birden fazla karakteri bir araya getirip resmetmeye çalışıyorum. Zaman ve mekan kavramının göreceliliğini burada küçük tatlı enstantaneler eşliğinde birleştirip farklı yaşamlarında çakışması ve karşılaşmasını sağlıyorum. Nedeni ise çok basit, gerçek zaman diliminde bu karakterlerin ortak noktası olmam onların da birbirleri ile etkileşime geçmelerini sağlıyor ve yeni bir yaşam süreci başlıyor demektir. Ben sadece doğanın bana ve tüm insanlığa biçmiş olduğu görevimi tamamlıyorum. Resimlerini yaparak da tarihteki yerlerini belgelemekten başka bir şey yaptığımı söyleyemem. Bu dünyada benimle beraber nefes alan ve benimle etkileşime geçen herkesi koca bir tuvalde anılarımla ve anılarıyla tarihe not düşüyorum kısacası. SİNAN DAĞ: Resimlerimde kullandığım kavramlar ile ilgili çalışmalar yaparken çok fazla düşünmem ve malzemeyle oynamam gerekiyor. Bu yüzden seri resim yapmayı tercih ediyorum. Son dönem işlerimden Silence serisine gelecek olursak burada da birbirinden farklı figürler ve yaşamlar görmekteyiz. Bu seri bir katalogun sayfaları üzerine resmedilmemiştir. Sessizlik henüz gün yüzüne çıkmamış bir başka sanatçıya ithafen yapılmış bir seri olma özelliği taşımaktadır. İki sanatçının da aynı zaman diliminde farklı mekanlarda olgunlaşma sürecinin bir sonucudur sessizlik serisi. İki insanın birbirini tamamlaması ne kadar uzun sürer ya da tamamlayabilirler mi, bu hepimiz için muallak bir soru olarak kalacaktır. Farklı iki insanı temsil eden çizim tekniğinin kullanıldığı bu seride bir bekleyiş ve yalnızlık dikkat çekmektedir. Yeniden doğuşu simgeleyen bir sessizlik temasının kullanıldığı bu çizimlerde tipler donuk ve hüzünlü bir şekilde bakmaktadırlar. Bu hüznün altında gözlere net bir şekilde baktığımızda insanın içine işleyen umudu ve seslenişi aktarmaktadır. Çizgilere ve lekelere baktığımızda ise ithaf edilen sanatçının kafa karışıklıklarını ve arada kalmışlığını görmekteyiz. İki sanatçının da aynı yeryüzünde ayrı mekanlarda olmasını ise resimlerdeki mekan algısını yıkarak izleyiciye aktarmaya çalıştım diyebiliriz. Sadece akışa müdahale edilemeyen bu resimlerde olay-figür örgüsü birden fazla karakteri sürece dahil etmiş ve yaşamın kaotik bir şekilde kontrol edilemeyeceğini göstermiştir. Cinsiyetleri olmayan fakat çeşitli sembolleri ve işaretleri olan bu figürler ilişki yumağında önemli rol oynayan ana karakterleri temsil etmektedir. Figürlerde kullanılan siyah, beyaz ve gri tonları dikkat çekmekte ve insan düşüncelerini temsil etmektedir. Düşüncelerin ne şekilde aktarıldığından ziyade ne anlaşıldığına vurgu yapan bu tiplemelerin konuşabilecekleri tek organları gözleridir. İnsanlar ne düşündüğüne değil, ağzından çıkan kelimelere bakarlar sözünden yola çıkarak figürleri susturmayı başardım diyebiliriz. SİNAN DAĞ: Atölyecilik geleneğinden geldiğim için farklı malzemeler ile tanışmam ve bunları resimlerimde ya da ürettiğim çeşitli kavramsal işlerimde kullanmam üniversite yıllarımda farklı bir gelişim göstermeme yol açtı. Malzemeler ve resimler eş zamanlı gelişim gösterdi ve tuval üzerinde klasik malzemelerle başladığım çalışmalarıma yeni materyal ve malzemeler ekleyerek farklı bir yorum katmaya çalıştım. Hayatımı kazanmam için para kazandıracak işler yapmam gerekiyordu. Bu da yeni malzemeler ve yeni yüzeyler demekti. Aslında ufkumun açılması sanırım aktif olarak çalışma hayatında kullandığım malzemelerle başladı. Resimlerime katkısı ise okuduklarımın ve malzemelerin bir araya gelmesiydi. Resmin sadece çerçevesi çizilmiş alanlar ve malzemeler içinde kalmaması gerektiği düşüncesi elbette yeni keşfedilmedi ama denemek için ekonomik bir güç gerektiği de ortadaydı. İş yaparken işi öğrendim ve bunu sanatıma çeşitli yüzeylerde yansıtmaya çalıştım. Bu yaklaşımım sayesinde deneme fırsatı buldum fakat yadsınamaz gerçekten yani sanat eseri ve eserin kalıcılığı konusundan çok uzaklaştığımı söyleyemem. Sanat eserinin kalıcılığı konusuna gelecek olursak koleksiyonerler ve galerilerin burada savunduğu iki düşünce var. İlki kalıcılık mutlaka olmalı eserin satışı ve düzgün muhafaza edilmesi için bunu da geleneksel yöntemlerle sağlıyorlar. İkincisine gelecek olursak yenilikçi yaklaşım sergilenebilir ve alt metni olan eserler bu Eserleri üretmek kolay satmak zor. Bu iki durumda da sanatçı olarak aslında bir şekilde sübliminal mesajlara maruz kalıyoruz. Profesyonel olarak yaşamını buradan sağlayan bir sanatçı tuvalden bir şekilde kopamıyor. Ayrıca sanatın, sanat eserinin ve sanatçının günümüzde tanım ve kavram olarak değişime uğradığını düşünecek olursak kalıcılık ve nitelik konusu tartışılması gereken bir problem olarak ilk sırada karşımıza çıkmaktadır. Ne kadar modern hatta postmodern yaklaşımlar beğenilse de koleksiyonerlerin dünyada hala tuval resmi, heykel ve çeşitli eserleri öncelikle topladığını hatta sanat piyasasında el değiştirdiğini biliyoruz. Denemekten korkmayan bir sanatçının maddi gücü elinde bulundurma zorunluluğu vardır. Ya da öldükten sonra bir ara kıymeti bilinir. SİNAN DAĞ: Genç bir ressamdan ziyade insan olarak yaşamanın, nefes almanın, düşünmenin zor olduğu bir çağda hayatta kalmak için mücadele veriyoruz. Üretmek için geçici bile olsa benliğini yok sayması bir sanatçı ya da sanatçı adayı için en büyük sıkıntıdır. Malzemelerin pahalı olmasından ve galerilerin iletişime kapalı olmasından etkilendiğim gibi, zaten sanat dünyasının en büyük sıkıntısı olan sanatın birilerinin tekelinde olmasından ben de payımı alıyorum. Son dönemde karşılaştığım en büyük sıkıntı ise insanların artık iletişim kurmaması ve üretim konusunun neredeyse özgünlüğünü kaybetmiş görünmesidir. Bu da teknolojinin yanlış kullanılması ve aranan bilginin üstün körü geçilip istenilen noktaya çekilmesinden kaynaklıdır. Üretilen eserlerin plastik anlamda doygunluğu konusu tabii ki tartışılır fakat eserin alt metinle uyuşmaması ya da sonradan yazılan metinlerle karşılaşmamız bunun en büyük göstergesidir. Eksperlerin ve sanat tarihçilerinin bu duruma artık müdahil olmaması ya da dışarıda bırakılmaları söz konusu olabilir. Büyük ustaların ekol yetiştirmekten uzaklaştığını herkesin bir şekilde kabuğuna çekildiğini görüyoruz. Bu durum da kolektif üretimlerin azalmasına ve başka bahçelerde etkileşime geçmemeye yol açtı. Sanırım büyük şehirlerdeki en büyük problem -genç yaşlı fark etmez- sanatçıların birbirleriyle olan iletişim problemidir. Dünyadaki çağdaşlarımın yeni bir şey üretmek için günde en az 10 dakika kafa yorduklarını düşünecek olursak sıfır etkileşimle üretimin ne denli çok ama kısır olduğunu görebiliriz. Bir başka sıkıntıya gelecek olursak sanat dünyasının içinde doğmak ile dışından içine girmeye çalışmak gibi kocaman bir problem var. Niteliği etkilediği herkes tarafından biliniyordu fakat son zamanlarda niceliği de fazlasıyla etkilemeye başladığı görülmektedir. Ayrıca İstanbul için ve galeriler için şöyle bir sıkıntı var konuşulan şeyi kağıda dökmemek size aksi bir şekilde dönüş yapabiliyor. Sanat kabul görmeyebilir, sanatçı değer görmeyebilir, anlaşılmayabilir, ressam aç kalabilir, fakat bu üç kavram insanı işaret ediyor. İnsan olmazsa bu kavramların hiçbir önemi yok. O zaman insanın kıymetini bilmeliyiz, ona değer vermeliyiz ve herkesin bu dünyada tek olduğunu unutmamalıyız. Yapmamız gereken tek şey iyi bir insan olmaktır. Bunun dışındaki tüm kavram, unvan ve yargılar zaman ve çalışmanın ürünüdür. Özgünlük konusunda benim elimde tek bir materyal var, o da BENİM ve sonuna kadar kullanacağım. Bende vücut bulmayan bir iş üretmemin ne bana ne de dünyaya hiçbir faydası yok. Özgünlüğün yolu bilgiden geçmektedir. Felsefe, sosyoloji, antropoloji, sanat tarihi, şiir okumayan biri nasıl sanat eseri üretebilir ki? İnsanı incelemeyen, anlamayan birinin yaptığı işin özgünlüğü tartışılmaz mı? Hiç aşık olmamış birinden aşkı tarif etmesini istememiz yanlış değil mi? Örneğin bulut resmi yapmak isteyen bir sanatçı bulut hakkında okumalı, bulutları seyretmeli ve bulutlar hakkında yazmalı, belki de bulutları yakalamaya çalışmalıdır. Kimin ne yaptığından ziyade senin ne yaptığın önemlidir. Bence insanların kabuğuna bu kadar çekildiği ve sadece kendi pencerelerinden baktıkları bu evrende özgünlükten bahsetmek artık doğru değildir. Sanatın artık bir ayağı aksak, bir gözü kör ve dili lal olmuş durumda. Bu söylediklerim ümitsizlik değil, fakat üzerine çalışılması gereken noktalar. Hastanın iyileşmesi için öncelikle bu bölgelere pansuman yapmak gerekir. Van Gogh, Egon Schiele, Ivan Ayvazovski, Caspar David Friedrich, Georg Baselitz, Hüseyin Avni Lifij, Zafer Gençaydın, Marcel Duchamp, İhap Hulusi Görey, Francesco Hayez vs. Şu an aklıma gelmeyen birçok ressam ve sanatçı var. Dostoyevski, Tolstoy, Hermann Hesse, Irvin D. Yalom, Gogol, Goethe, Yaşar Kemal, Edip Cansever ve aklıma gelmeyen sayılı yazar, şair ve roman yazarı var. Bu sezon için yurt içi ve yurt dışı sergilerimle alakalı görüşmelerim devam ediyor ve tarihler netleşince sizlerle paylaşacağım, fakat bir süre önce dahil olduğum YENİ NESİL SANAT topluluğu ile bir süredir sergiler açmaktayım. Bu güzel topluluğun çeşitli sergilerinde yer almaya devam edeceğim ve güzel projelerle karşınıza çıkacağım. 1989 yılında Ankara'da doğan Sinan DAĞ, 2103 yılında Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-iş Öğretmenliği Programı'ndan mezun oldu. 2008 yılında kurucu üyesi olduğu Nedensanat Atölyesi dahilinde başlayan sanat hayatına, resim başta olmak üzere disiplinler arası plastik sanatlar alanında verdiği eserler ile devam etmektedir. Eserleri pek çok kişisel ve karma sergide yer almıştır.


- - - - Doç. Dr. Hakan Karaş, Düş ve Kolaj 14 Kasım 2023 - SCENES PLURIELLES, Galerie Jean-Louis Ramand, 28 Ekim 2023- 13 Ocak 2024 8 Kasım 2023 - Çağdaş Türk Resmi'nin Devrimci İsimlerinden Orhan Taylan vefat etti. 4 Kasım 2023 - ''JANUS, NE TARAFA BAKMALI?'', Ceyda Güler, Galeri İşlik, (25 Ekim 11 Kasım 2023) 24 Ekim 2023 - Türkiye Cumhuriyeti'nin Yüzüncü Yılı ve Yüz Ressam 18 Ekim 2023 - France Music Competition (14 31 Oct, 2023) 17 Ekim 2023 - World Classical Music Awards 16 Oct 21 Nov, 2023 17 Ekim 2023 - Bedri Baykam: Sevgili Haluk 17 Ekim 2023 - Bazaart 2024 (Son Başvuru: 20 Ekim 15 Aralık 2023) 11 Ekim 2023 - Fotoğraf sanatçısı Manuel Çıtak hayatını kaybetti. 10 Ekim 2023 - Bedri Baykam: Türkiye'de sanat hak ettiği yere geliyor, peki siyasiler nerede? 10 Ekim 2023 - Göç Eden Bedenler, Zerrin Pehlivan, Devecihan Kültür Merkezi (04-18 Eylül 2023) 9 Ekim 2023 - Çağdaş Türk Sanatının Önemli İsimlerinden Haluk Akakçe vefat etti. 9 Ekim 2023 - VECDİ UZUN, ÇEMBER, DAİRE VE KÜRE FELSEFESİNİN RESİM SANATINA YANSIMASI 30 Eylül 2023 - Karanlıkta Kahkaha, Karşı Sanat, (22 Eylül 21 Ekim 2023) 21 Eylül 2023 - Öğretim Elemanları Yaz Sergisi III, T. Ü. G. S. F. Fuaye Salonu (13 Temmuz 13 Eylül 2023) 21 Eylül 2023 - Homemade 4, Piramid Sanat, (21 Temmuz 26 Ağustos 2023) 21 Eylül 2023 - Aşık Veysel, Her Neye Bakarsam Sen Varsın Orda, 09 Haziran 04 Temmuz 2023, Bağlarbaşı Kültür Merkezi 21 Eylül 2023 - Do Art Galeri, ArtContact İstanbul 3. Uluslararası Çağdaş Sanat Fuarı, (01-04 Haziran 2023) 19 Eylül 2023 - BALKAN SERGİLERİ IV BÜKREŞ'TE SANATSEVERLERLE BULUŞUYOR... 19 Eylül 2023 - BALKAN SERGİLERİ III BULGARİSTAN SREDETS GALLERY'DE SANATSEVERLERLE BULUŞUYOR... 18 Eylül 2023 - Anadolu'da Bir Kızım Var, 21 Mart 15 Nisan 2023, MKM Beşiktaş Çağdaş Sanat Galerisi, Akatlar, Beşiktaş, İstanbul. 18 Eylül 2023 - Piramid Sanat, ArtAnkara 9. Uluslararası Çağdaş Sanat Fuarı, (09-12 Mart 2023) 18 Eylül 2023 - Ayhan Çetin, Üst Yapı, Galeri Soyut, (17 Şubat 8 Mart 2023) 1 Mart 2023 - SOPHİA NARRETT, CARRİED BY WONDER, Perrotin New York, (March 3 April 15, 2023) 1 Mart 2023 - NIKKI MALOOF, Skunk Hour, Perrotin New York, (March 3 April 15, 2023) 1 Mart 2023 - NANCY SPERO, Woman as Protagonist, Galerie Lelong & Co., New York, (23 March 25, 2023) 1 Mart 2023 - Jeremy Demester, XXI, Perrotin (February 28 April 8, 2023) 1 Mart 2023 - GÖZDE AYLİS ÇİÇEK Tanıdık Yüzler, Farklı Ruhlar Heykel Sergisi / 17 Mart 8 Nisan / GALERİ SELVİN ARNAVUTKÖY 1 Mart 2023 - Şevval Konyalı, Kupon, Galeri/Miz, (08 Mart 10 Misan 2023) 1 Mart 2023 - Mahreen Zuberi, Exercising the Border, Anita Rogers Gallery, (February 1 March 11, 2023) 1 Mart 2023 - Being Human, Den Art, (03 Mart 01 Nisan 2023) 1 Mart 2023


Son dönemde özellikle belediye, üniversite ve kişilerce açıldığı iddia edilen müze sayısında ciddi bir artıştan hareketle konunun incelemesinde yarar vardır. Bugüne kadar bu konuda ciddi bir araştırma yapılmamış olması düşündürücüdür. Konunun birçok paydaşı bulunduğu için bu konuda bir araştırma yapılması ve sonucun ortaya konulması halinde bu durumdan çok kişinin etkileneceği hususunda çekince olması muhtemeldir. Sorun Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki kamu müzeler i haricindeki özel ve kamu niteliğindeki müze unvanıyla hareket eden sergi yerlerinden kaynaklanmaktadır. Müze nedir? Hangi yapılar müze kapsamı içine girer, hangisi girmez? Bunu belirleyebilmek için müzenin tanımını yapmakta yarar var. Müzeler; bilimsel, kültürel, sanatsal ve tarihi özelliği ve önemi olan eser ve objeleri toplayan, muhafaza ederek koruyan, yorumlayan, bir disiplin içinde sürekli ya da geçici sergilerle halkın hizmetine sunan özel veya kamu kurumlardır. Müzelerin, halkın geneli yanında çeşitli araştırmacıların ve farklı uzmanların ihtiyaçlarına da cevap vermek gibi değişen misyon ve amaçları vardır. Müze kavramının; halk, kamu oyu, müze çalışanları, müze ziyaretçileri, bilim adamları, tarihçiler, öğrenciler, eğiticiler, yerel, merkezi kamu ve özel müze yöneticileri gibi konuya ilgileri açısından farklı bakış açılı paydaşlar tarafından tanımlanması mümkündür. Bazıları müzelerin misyonunu bilginin yaygınlaştırılarak artırılmasıyla toplumun eğitilmesi ve entelektüel kapasitesine katkı sağlamak olarak değerlendirirken, bazıları ise müzeleri özellikle entelektüeller için bir eğlence ve zaman geçirme mekanı olarak görmektedir. Bir başka kesim ise müzeleri zamanın sabitlediği birer nokta ve bu noktadan hareket ederek yapılan çalışmalar için araştırma merkezleri olarak değerlendirmektedir. Uluslararası Müzeler Komitesince 2007 yılında müze Toplumun ve gelişiminin hizmetinde olan, halka açık, insana ve yaşadığı çevreye dair tanıklık eden malzemelerin üzerinde araştırma yapan, bu malzemeleri toplayan, koruyan, bilgiyi paylaşan ve sonunda inceleme, eğitim ve zevk alma doğrultusunda sergileyen, kar düşüncesinden bağımsız, sürekliliği olan bir kurum olarak tanımlanmıştır. Sonuçta ülkemizde müze tanımı altında bir faaliyet sürdürmek isteyen kurumlar yürürlükteki mevzuata uymak zorundadır. Dünyadaki müzelerin ülkelere ve yaklaşıma göre çeşitliliği ve farklı amaçlara hizmet ettiği düşünülürse kamu ve özel müze kurucu ve yönetim yapılarının öncelikle bu mevzuata uyması, bu mevzuat çerçevesinde gerekli yasal ve etik hesapları vermesi gerekir. Bu mevzuatın eksikliği ile bu mevzuatı tanımadan müzecilik yapmak ayrı tutumlardır. Müzeciliğimizin arkeoloji müzecilik mantığından kurtulamadığı ve müzecilik mevzuatında çok ciddi eksiklikler olduğu gibi çok sayıda eleştiri yapılabilir. Bunların hiç biri müze mevzuatı ortada iken müze adı altında müze belgesi sağlanmadan müze açmanın haklı gerekçesi olamaz. Mevzuat gereği müze açmanın gerektirdiği bina ve donanım yanında özel müzeler için en büyük engel eserlerin müzelerinin kamuya ait olma sorunudur. Müzecilik bir kamu faaliyeti iken, bir taraftan müze olmanın psikolojik şemsiyesine girme bir taraftan özel mülkiyeti kamuya devretmeme en büyük çelişkidir. Diğer taraftan müze kurulduktan sonra işletmeciliği için gerekli fonların sağlanamaması ayrı bir sorundur. Birçok müze türü bulunmaktadır. Müzeler; bilim, sanat, folklor ve antikalar gibi farklı konularda toplanmış eserleri sunabileceği gibi doğa tarihi, etnografya ve havacılık gibi tek konuyu veya temayı içeren eserleri de sergilerler. Sınıflandırma detaya inildikçe artırılabilir. Başlıca müze türleri şunlardır. Arkeologların yapmış oldukları kazılardan sonra ortaya çıkarılan eserlerin sergilendiği müzelerdir. Eski uygarlıklara ait gelenek, görenek, giysi veya hayatla ilgili eserlerin sergilendiği müzelerdir. Bir ülkenin, toplumun veya bir kişinin tarihsel gelişimini düzenli bir biçimde inceleyen ve açıklayan müzelerdir. Bu müzelerde yazılı ve görsel belgeler toplanır ve ziyaretçilerle birlikte araştırmacıların hizmetine sunulur. Resim, müzik veya heykel gibi güzel sanatlara ait eserlerin sergilendiği müzelerdir. Tiyatro, arena gibi kapalı yerlerde sergilenemeyecek yapıtların sergilendiği yerlerdir. Özellikle kent tarihi ve kültürünü anlatmak amacıyla kurulmaktadır. Bilim ve teknolojilerin tarihi bu müzelerde sergilenmektedir. Değişik zamanlara ait olan askeri malzeme ve silahların sergilendiği müzelerdir. Bir kişi yada kuruluş tarafından, değişik konularda toplanmış eserlerin sergilendiği müzelerdir. Kültür ve Turizm Bakanlığı listesindeki müzelerin varlığı üzerinden hareketle adı müze olan, ama özel müzeler listesinde adı bulunmayan çok sayıdaki bu tarz yapılara e-mailler yoluyla Müze Belgesinin olup/olmadığı konusunda sorular sordum. Bazılarına da bilgi edinme yasası kapsamında sorularımı ilettim. Bazılarından da CİMER aracılığıyla cevap almak istedim. Bunu yapınca müze olmadan müze olduğunu iddia eden bazı çevrelerce sanata engel olduğum konusunda da açıktan eleştiriler aldım. Müze belgesi olanlar ise müze belgelerini bana ilettiler. Hangisi özel müze değil? sorusunun cevabı ise Bakanlıkça belirtilen listenin dışındakiler müze değildir oldu. Çok az sayıda kişi de konunun detaylarını ileterek yaşanan sıkıntıları dile getirdiler ve konuyu detayları ile tartışmakta yarar olduğunu ilettiler. Gelen ve gelmeyen bilgiler çerçevesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Özel Müzeler kapsamına alınan listede yer almayan, ama kendini müze tanımlaması içine alan çok sayıda kamu, üniversite, belediye, özel kurum ve kişilerin olduğu ortaya çıkmaktadır. - Bazı üniversite ve belediyelerin e-maillerime cevap vermemesi ise düşündürücüdür. - Bazı güzel sanatlar fakültelerinin müze belgesi olmadan müze adı altında müzecilik yapmış olması akademik ortamdaki hiçbir etik kurala sığmaz. - Bir belediye başkanı yaklaşan seçimlerde çok sayıda müze açtığını ifade ediyor. Nedense bu müzelerin birkaçının belgesi varken ve diğerleri sadece sergi yerleri kapsamında olmasına rağmen seçim afişlerinde müze adıyla anılmaktadır. - Nüfusu sadece birkaç bin olan ve her geçen gün düşen bir küçük yerleşim yerinde sanatı halka tanıtmak için zaman sıkıştırılmış hızlı çalıştaylarla eser toplayıp, müze değilken müze adını kullanmak bir çeşit halkı kandırmak değil midir? Çalışma üretenler Neyi? , Kime? teslim ettiklerini bilmemektedir. Sanatçıların orada bulunmaları nasıl açıklanabilir? Özgeçmişlerinde müzede eseri olduğu bilgisinin yer alması bu ressamlara ne kazandırır? - Sergi veya biriktirme faaliyetini devam ettirmek isteyene hiçbir yasal engel olmamakta iken, bu mevzuat dışı faaliyetleri MÜZE adı altında sürdürmek hiçbir yapıya uygun değildir. Eser toplayıp sergilemesinde hiçbir yasal engel yoktur. Müze adı neden kullanılır? Müze prestijini haksız yere kullanmak bir çeşit yalancılık değil mi? - Bazı ressamların öncülüğünde Anadolu'nun her tarafında yapılan çalıştaylar sonucunda toplanan veya bağış yoluyla sağlanan çalışmalarla açıldığı iddia edilen müzelerin önemli kısmı da müze belgesine sahip değildir. Büyük çoğunluğu kent müzesi olma niteliğindeki bu yerlerin sanata hizmet etmek amacıyla birer cazibe merkezi olduğu, burada gördüğü bir tablonun özellikle öğrencilerin sanata bakışında olumlu etki sağladığı iddia edilmektedir. Bunu yapmak için müze olmadan müze gibi davranmaya gerek yoktur. İyi planlanmış bir galeri bu hizmeti sağlayabilir. Buraya bağışlanan eserler cami avlusuna bırakılmış bir bebekten farklı değildir. Sanatına ve eserine son derece önem verdiği iddia eden bir topluluğun bu tarz davranmasını anlamak mümkün değildir. Birkaç yıl sonra bu çalışmaların büyük çoğunluğu çöpe ve başka ellere geçmektedir. - İş o kadar büyüdü ki; bazı şahıslar her yıl müze açacağını iddia ederek çalıştaylar yapmakta, ressamlardan çalışmalar toplamakta ve ortada müze bulunmamaktadır. Müze bir üst çıta ise, bu çıtalar çok rahat aşağıya indirilerek sanata hizmet etmenin arkasında sadece mevzuatın arkasından dolaşmak yatmamaktadır. Müze gibi büyük kavramların arkasına saklanıp, imajlar ön plana çıkartılmakta ve sanatsever vasata razı edilmeye çalışılsa da, çoğunda ortada vasat bile bulunmamaktadır. Konunun tüm paydaşları bir araya gelerek sorunu bir masaya yatırmalı ve buradan çıkan sonuçları kamuoyuyla paylaştıktan sonra ilgili kurumla görüşmeleri başlatmalıdır. Bu yazı da kamuoyunda bu konuyu tartışmaya açmak için bir başlangıç olarak hazırlanmıştır. Bu kötü gidişata sanat camiası ve kamu tarafından dur denilmezse; bir kısmı belgeli ve ilkeli çalışanlar istisna sayılırsa, kısa bir süre sonra gerçek özel müze kavramının sadece sözlüklerde kalacağını görebilmekteyim. Müzeye önce müze olduğu, daha sonra sergiledikleri kültürel değerler için gidilir. Müze olmanın kuralları ortada iken, kural dışı davranarak sanata hizmet edildiği görüntüsü vermek etik değildir. Her şeyin tek adam üstünde döndüğü yerde belge bile olsa müze havası solunamaz. Müze adında faaliyette bulunan sergi yerlerinde kapıdan girer girmez ilk iş olarak müze belgesinin varlığını soruşturunuz. O belge yoksa müze izleyicisi mantığıyla ziyaret etmeyiniz. Müze nedir? Her müze gerçekten müze midir? Bunu düşünmenin zamanı geldi. 2. Bu sınırlar içinde çalışarak özel müze belgesi almış müzeler aşağıdadır.


ArtWriting etkinlikleri Rana Kelleci ve Özgenur Geris moderatörlğünde Yeşil Küf sergisiyle eş zamanlı düzenlenen bir atölyeyle devam ediyor. Sergiye de ilham veren Dr. Emre Zeytinoğlu'nun Sanatta Yeni Popülerleşme adlı makalesinin okuması yapılarak gerçekleşecek atölyede sanat eleştirisinin alabileceği formlar üzerine düşünülecek ve tartışılacaktır. Sanat eleştirisinin tanımına dair algılarımızı genişletmek, sanat üzerine düşünmek ve fikir beyan etmenin yollarını tanımak için bir araç olacak atölye tek oturumdan oluşacaktır. Herhangi bir ön bilgi ya da koşul gerekmeyen atölyeye katılım 20 kişi ile sınırlı olacaktır. Atölye ile bireylerin okuma eylemi sırasında ve sonrasında zihinsel anlamda daha etkin olması; okumanın sona ermesiyle bitmeyen bir araştırma ve inceleme yöntemleri ele alınacaktır. Atölye sonunda okurken sistemli sorgulama alışkanlığı kazandırmak amaçlanmıştır. Katılımcıların atölyeye gelirken metni okumuş ve incelemiş olarak gelmeleri beklenmektedir. Özgenur Geris: İstanbul Kültür Üniversitesi Sanat Yönetimi Bölümü'nden mezun olan Geris, aynı üniversitede İletişim Sanatları Bölümü'nde Çift Anadal Programı'nda son sınıf öğrencisidir. 4. Ural Bienali kapsamında düzenlenen FuturePast sergisi, 2017 İstanbul Bienali paralel etkinlik programında Carpet Like A Russian ve 2017 yılında Rem Art Space'de gerçekleşen Heterotopya gibi sergilerin eş küratörlüğünü yapmış, küratöryel alandaki çalışmalarına İstanbul'da devam etmektedir.


İşte kendime sorular sorarken, bir not defteri misali; bir sürü meteor bu tuvalin üstüne düştü, garip! Tüm yaşantımda geceleri çıkıp dolaştığım peysajlar, o erken yıllarda beni etkileyen ressamların düş kentleri ve de nocturn dür. Yine büyücü ay ışığıdır, silüetlerin ve bizi çağıran hiç gidilmeyen denizlerin ufuk çizgisi; kaçmak, çekip gitmek, kurtulmak, bilmiyorum beni çağıran o fısıltı bugün bile kulağımda. Ne yazık dilimizde bazı sözcükler öteki dillerden çeviride anlamsız kalıyor; contemplation: bir şeyi hayranlıkla izlemek, oturup ona uzun bakmak vs. olsa da, sözcüğün tinsel anlamını veremiyor. Bu sözcük Victor Hugo'nun 1856 da 158 şiirini içeren kitabı Les Contemplation un adıdır. Kitabın çekim alanı, şiirin aşk ve genellikle ölümü çağrıştıran yanı; Hugo'nun Sen Nehri'nde boğulan kızı Leopoldine Hugo'ya yazdığı bir ağıttır. Bu tarifsiz acı yaşantısının yörüngesi oldu giderek. Ama niye geceye dair bu hesaplaşma, bu solgun ay ışığında, dalgın baktığım bu karanlık nehir, Hugo'nun karabasanıydı, kızını alıp götüren. Tin kendi dekorunu buluyor, şiirinin ortamı ve de 'düş'ün çekim alanı; tam zamanıdır geceyi dinlemenin. Başka bir dekor, bizi çağıran kozmik boşluklar, derinlikler ve perspektif. Mekanlar daha aydınlık, büyük saraylar, göz alabildiğine dek uzanan rıhtım. Sanki her şey öylece donmuş kalmış, yaşadığımız içsel alegori, kendini o yavan gerçekten arıtarak kristalleşmiş. Sanki dingin bir boşluktayız tüm endişelerimizle. Kozmik ve uçuk. Niçin hayal denizlerimiz suyunu çekti? Hiç görmediğimiz kıtalar, akıl bile edemediğimiz doğalar, farkında olmadığımız renkler, sesler! Bugün başka gezegenleri düşlüyoruz ama bir contemplation eksik, şiir bile başını almış gitmiş!


Yakında ölümü beklenen ART CONTEMPORAINE üstüne Pierre Lamalattie'nin yazdığı çok ilginç bir roman L'ART DES INTERSTICES kanımca Türkçeye çevrilmedi; bence çevrilmesin çünkü biliyorum kimleri rahatsız edeceğini. Dünyada da öyle, bir moda: parasını nereye transfer edeceğini bilmeyen milyarderler, parasını aklamak isteyen bankerler ve de komplekslerine yatırım arayan snop bir sınıfın, öncelikle kültürü politikanın rayına oturtup, modern müzeler, galeriler, tarihi mekanları babalarının malı gibi bu anlamsızlığa açıp, çağımızın sanatı yapmışlar. Bir tsunami misali örneğin Paris'te ünlü pentür galerilerini de götürdükten sonra yalnız milyarderlerin fondation'larında her şey sanat olabilir; bununla kafamızı yormayalım sloganıyla sanatı yönetiyor. Sanat cıvımaya undergraund markasıyla 60 yıllarında, bir galerici İrving Blum'un, Washington National Gallery'de Andy Warhol'un 30 tablosunu, Campbell Domates Çorbasını sergilemesiyle başlamıştı. Ne zaman Louvre tapınağına, örneğin Wim Delvoye, dövmeli domuzlarıyla, bok makinesiyle, Anselm Kiefer sökülmüş beton bloklarıyla vs. girdiğinde şunu gördük: Fransız Kültür Bakanı bu lobiye teslim olmuştur. Sonunda Versaille Sarayı, Grande Palaise... Tüm zevzeklikleri daha önce yazdık söyledik. Şimdi bunlar 21 yüzyıl sanat tarihine maloldu, geriye dönüş yok! Öyle düşünüyorduk diyelim ama, tüm bu conceptuelin akıl hocası Documenta Kasselin 2017'de 17 milyon euro borçla çöküşü çok garip, hiç konuşulmadı ve unutulup gitti!-, bu şamatanın sonunun geldiğinin birinci sahnesiydi ama biliyorum bu can çekişme kolay olmayacak; sanki kitabın başlığı gibi: ışık ne yapıp yine bir aralıktan sızacak! The Squar filminden sonra L'art Contemporantnı konu alan bence çok ilginç bir film. Fransa'da sinema eleştirmenleri çağdaş sanatı ti'ye alan filmleri fazla sevmiyorlar; normal, çünkü bağımlı olduğu dergi ya da gazete patronlarının çağdaş'a olan beğenilerine dokunabilir! Dan Gilroy genç bir sinemacı konu ve senaryo da kendisinin. Art Basel-Miami fuarında başlıyor; gidenler, görenler bilir ne denli bir züppeliktir bu fuarlar, üstelik zengin ve şımarık, böylesini Avrupa'da bile zor göreceğimiz bu Amerikan galerilerinin patronlarından, sekreterlerine kadar, aynanın içine giriyoruz. Ünlü olmak bir an işi, para kazanmak ta öyle, tesadüfler, bir galeriden ötekine transfer edilen sanatçılar ve de onları parmağında oynatan sanat eleştirmenleri. Dekor alabildiğine lüks, her şey sansüel, seks bir silah ama duyusal bir ilinti, unsur yok, galerilerle ilişkinin odak noktası bu! Film gerçekten bir belgesel tadında başlıyor, portreler çok ilginç: örneğin John Malkovich'in oynadığı, hayal gücünü yitirmiş o çevrede ünlü bir ressam, ne yazık devasa bir atölyede kendini yitirmekte ve gözden düşme tehlikesiyle başbaşa. Başka bir açıdan filmin yine belgesel bir yanı bu galerilerin müzelere olan inanılmaz otoritesi; galeriler, besledikleri sanat eleştirmenleri ve düşünürleriyle baskı yapıp müzelerin koleksiyonlarını manipule ediyorlar. Dünyanın her yerinde böyle ama burada sanki içindeyiz! Filmin bize sunduğu başka bir moral: sanat eseri ikinci planda: vernisajlarda eserlerden çok moda, giyim, sansüalite ön planda. Bir tablo içeriğinden önce bir matah, hemen alınıp satılan; sanatçı da öyle, standart bir dekorun içinde, bir obje sanki! Böyle bir filmin ticari bir işleve girebilmesi sinema pazarının kanunlarına göre, bu belgesele mecburen bir entrika koymak zorundaydı, yoksa malum. İkinci planda bu ünlü galeride çalışan bir sekreter, yaşadığı binadaki komşusunun intiharına şahit oluyor. Hiç dışarıya çıkmayan yaşlı ve gizemli bu adam, aslında eserlerini de gün ışığına çıkartmamış çok ilginç bir ressam. Genç ve güzel sekreter ressamın atölyesinde yüzlerce pentür, desen vs. bulduğunda bunları değerlendirmek için, kendisiyle flört eden biseksüel ünlü eleştirmene gösteriyor. Resimler figüratif, dışavurumcu, -art brut ve violant, psychique yaralar içeriği yönetiyor. Ressamın özgeçmişini araştırıyorlar; görüyorlar ki resimlerindeki dram bir hayalden öte, ressamı yönetmiş bir karabasan. Genç ve güzel sekreterin yardımına sığındığı ünlü eleştirmenle bir altın madenini bulduklarının farkına vardıklarında, galerinin de bunu fark etmesi olayı dışa duyuruyor. Galeride sergilenen resimlerin yarattığı sensation, medyatik bir bomba misali öteki galeriler, müzeler, kolleksiyonerler yani altına hücum. Bu detay bence negatif değil çünkü contemporary adına ters-yüz edilen ve de yatağı değiştirilen gerçek pentüre bir özlem, düşünün önünüzde Contemporary İstanbul diyerek ithal edilen bu fuarda gördükleriniz; işin kolayına kaçıp, ne üretirsek o kadar satarız ve de göz boyama! Sonuçta filmin ticari boyuta girmesi adına yönetmenin yaptığı en önemli hata: bu lanetli ressamın, tüm resimlerini gün ışığına çıkaranlardan öç alması, ilenme biraz abartılarak da olsa bu tür galerilere bence meheldir. Kendi kendilerine yapay bir piyasa yaratıp, sanatın varoluşunu bir promotion gibi kolay para kazanma, her ay onlarca müzayede yapanları da unutmayalım. Sonuçta moral: özenmenin tehlikesi; sanatı bir sirk niteliğinde kapitalizmin kanunlarıyla dünyaya export edenler bugün yine aynı güçte bizi yıkamaya devam ediyorlar. Ekonomik olarak çöküşe geçmiş ülkemizde bu Miami misali galericiliği Dolapdere'de oynamak isteyenler, bankalara sırtını dayayıp lüks dergilerle conceptuel biosphere'de ukalalık yapanlar, karanlık paralarla fantome müzeler kurarak kompleks giderenleredir sözüm. Yakında ölümü beklenen ART CONTEMPORAINE üstüne Pierre Lamalattie'nin yazdığı çok ilginç bir roman L'ART DES INTERSTICES kanımca Türkçeye çevrilmedi; bence çevrilmesin çünkü biliyorum kimleri rahatsız edeceğini. Dünyada da öyle, bir moda: parasını nereye transfer edeceğini bilmeyen milyarderler, parasını aklamak isteyen bankerler ve de komplekslerine yatırım arayan snop bir sınıfın, öncelikle kültürü politikanın rayına oturtup, modern müzeler, galeriler, tarihi mekanları babalarının malı gibi bu anlamsızlığa açıp, çağımızın sanatı yapmışlar. Bir tsunami misali örneğin Paris'te ünlü pentür galerilerini de götürdükten sonra yalnız milyarderlerin fondation'larında her şey sanat olabilir; bununla kafamızı yormayalım sloganıyla sanatı yönetiyor. Sanat cıvımaya undergraund markasıyla 60 yıllarında, bir galerici İrving Blum'un, Washington National Gallery'de Andy Warhol'un 30 tablosunu, Campbell Domates Çorbasını sergilemesiyle başlamıştı. Ne zaman Louvre tapınağına, örneğin Wim Delvoye, dövmeli domuzlarıyla, bok makinesiyle, Anselm Kiefer sökülmüş beton bloklarıyla vs. girdiğinde şunu gördük: Fransız Kültür Bakanı bu lobiye teslim olmuştur. Sonunda Versaille Sarayı, Grande Palaise... Tüm zevzeklikleri daha önce yazdık söyledik. Şimdi bunlar 21 yüzyıl sanat tarihine maloldu, geriye dönüş yok! Öyle düşünüyorduk diyelim ama, tüm bu conceptuelin akıl hocası Documenta Kasselin 2017'de 17 milyon euro borçla çöküşü çok garip, hiç konuşulmadı ve unutulup gitti!-, bu şamatanın sonunun geldiğinin birinci sahnesiydi ama biliyorum bu can çekişme kolay olmayacak; sanki kitabın başlığı gibi: ışık ne yapıp yine bir aralıktan sızacak! The Squar filminden sonra L'art Contemporantnı konu alan bence çok ilginç bir film. Fransa'da sinema eleştirmenleri çağdaş sanatı ti'ye alan filmleri fazla sevmiyorlar; normal, çünkü bağımlı olduğu dergi ya da gazete patronlarının çağdaş'a olan beğenilerine dokunabilir! Dan Gilroy genç bir sinemacı konu ve senaryo da kendisinin. Art Basel-Miami fuarında başlıyor; gidenler, görenler bilir ne denli bir züppeliktir bu fuarlar, üstelik zengin ve şımarık, böylesini Avrupa'da bile zor göreceğimiz bu Amerikan galerilerinin patronlarından, sekreterlerine kadar, aynanın içine giriyoruz. Ünlü olmak bir an işi, para kazanmak ta öyle, tesadüfler, bir galeriden ötekine transfer edilen sanatçılar ve de onları parmağında oynatan sanat eleştirmenleri. Dekor alabildiğine lüks, her şey sansüel, seks bir silah ama duyusal bir ilinti, unsur yok, galerilerle ilişkinin odak noktası bu! Film gerçekten bir belgesel tadında başlıyor, portreler çok ilginç: örneğin John Malkovich'in oynadığı, hayal gücünü yitirmiş o çevrede ünlü bir ressam, ne yazık devasa bir atölyede kendini yitirmekte ve gözden düşme tehlikesiyle başbaşa. Başka bir açıdan filmin yine belgesel bir yanı bu galerilerin müzelere olan inanılmaz otoritesi; galeriler, besledikleri sanat eleştirmenleri ve düşünürleriyle baskı yapıp müzelerin koleksiyonlarını manipule ediyorlar. Dünyanın her yerinde böyle ama burada sanki içindeyiz! Filmin bize sunduğu başka bir moral: sanat eseri ikinci planda: vernisajlarda eserlerden çok moda, giyim, sansüalite ön planda. Bir tablo içeriğinden önce bir matah, hemen alınıp satılan; sanatçı da öyle, standart bir dekorun içinde, bir obje sanki!


Doğru yerde doğru zamanda olmak önemlidir. Şans, bazen yardım eder. Benim için iyi kalpli ve sağlam Atatürkçü bir ailede doğmuş olmak, doğru yer ve doğru zamandır. Anneme, babama ve tüm aileme bana gösterdikleri özen ve sevgi için minnettarım. Ben dürüstlüğü, aile bağlarını, yardımseverliği onlardan öğrendim. 35 yıldır yazdığım her satırdan, verdiğim konferanstan sorumlu olmamdaki tutarlılığı, bu sağlam mayaya borçluyum. Bunun dışında, ömrümde genel olarak hiç doğru yerde, doğru zamanda olmadım. Ne uçakta, ne sinemada yanıma Museum of Modern Art'ın direktörü, ne Hollywood'un en büyük yapımcısı, ne Picasso, ne de dünyanın en açık vizyonlu koleksiyoncusu düştü. Hiçbir askerlik arkadaşım ne kültür bakanı oldu, ne de banka sahibi... Ömrümde hiç hazıra konmadım. Paranın kendisine veya mala mülke önem verdiğimden değil, ama sanatçılık, hele uluslararası düzeyde, her açıdan çok pahalı bir meslek. Bazen de doğru yerde doğru zamanda bulunurlar. Cumartesi günü çok keyifliydi. Sevgili Uğur Dündar, beni ve Piramid Sanat'ı ziyaret etmeye geldi. O ayrıldıktan sonra bizim ekipten Sedef, Piramid'in önünde 2-3 aylık bir yavru kedi bulmuş. İtiraf edeyim, hastası olduğum tüylü bir tekir tipolojisine sahip kendileri! Arapları korkutuyordu, aldım getirdim dedi. O anda kediyi transfer ettim! 2 dakika önce vızır vızır arabaların tehdidi altında canlı kalma savaşı veren bu kedicik, Baykam ailesinin bir ferdi oluverdi. Onu Piramid'deki diğer iki kedi ve iki köpeğimin yanına değil, eve aldım. Çünkü oğlum da aylardır bir kedi istiyordu! Aynı gece Suphi ile aşılarını yaptırdık ve o andan itibaren evin yeni maskotu oldu. Şimdi her saniyesini bizimle paylaşarak mutluluk saçıyor etrafa! Yalnız kedi değildi doğru yerde doğru zamanda olan, esas bizler ona erişen şanslılardık! Bakın Luka'nın fotoğrafına! Hayvan dostu insanlarla beraber yaşamak benim için büyük bir keyif ve kaçınılmaz bir durum. Çünkü hayvanlarla arası soğuk birine anlayış göstersem bile, sürekli bir ilişkiye giremezdim. Hem sevgili eşim, oğlum, hem tüm Piramid ve UPSD ekibi hayvan aşıklarıyla dolu. Emin olun, insanın nasıl bir geçmiş sonucu bunları düşünebildiğini bilmiyorum. Bu dünyanın yalnız biz insanlar için var olduğunu kim anlattı sizlere? Yüz milyarlarca galaksi veya bir o kadar yıldız arasında dünya isimli gezegende, yaşam hakkının yalnız biz insan canlısına ait bir hak olduğunu sanmak nasıl bir mantık-zeka-evrensel ve ilahi hukuk anlayışının sonucudur? Ormanları, denizi, suyu, ezcümle doğayı kirletiyor oluşumuz maalesef artık normalleşti. Daha zeki ve saldırgan olmamız diğer canlılara karşı Nazivari davranma haklar vermiyor. Bu anlayış, benim gözümde affedilmez canilik ve doğaya, insanlığa, evrene karşı işlenmiş ağır bir suçtur. Ama bu da onları ne ilahi adalet, ne evrensel hukuk önünde koruyamaz. Türkiye'nin belediye itlaf ekipleri, Danimarka'nın balina katilleri, Uzakdoğu'nun canavar mutfakları, -her biri büyük ihtimalle ailelerinden kaynaklanan ağır defolu bir geçmişten gelen- herkes eşit derecede veya birbirinden ağır suçlu insanlardır. Bizim toplumumuz merhametlidir. Ama şunu da belirtmem lazım, aşırı travmatik ve medyatik bir mevzu olduğunda birkaç günlüğüne kenetlenmekten ziyade her gün acı çeken ve imkansızlıklardan dolayı can veren dostlarımız için sürekli bir duyarlılık gerekiyor. Ormanlarda dağlarda dolaşarak, ömrünü buna adamış arkadaşlarımız var. Onlara destek olalım.