Sinema tarihinin en özel ajanlarından biri olmayı başaran James Bond son filmi Ölmek İçin Zaman Yokta ölmüş olsa da 007'nin maceraları devam edecek. Geride kalan 60 yılda Bond, kendine özel bir efsane yaratmayı bildi. Dünyayı her daim kurtaracağına inandırdı bizi ve modern zamanlarda alıcısı olan bir erkek modeli sundu. Lakin ilham kaynağı hep tartışmalıydı. Bond'un Mustafa Kemal'i 1920'lerde takip eden İngiliz ajanlandan Wilfred 'Biffy' Dunderdale'dan esinlenerek yazıldığı yıllar sonra ortaya çıktı. Yıllarca ajanlık yapan Bond'un yazarı Ian Fleming'in Türkiye'ye olan özel ilgisinin çok da sevecen olmadığıyla ilgili iddialar ne yalanlandı ne de doğrulandı. Ve bu iddialar varlığını bugünlere kadar sürdürdü. Sinema tarihinin en ikonik ve karizmatik karakterlerinden biri James Bond... Bir efsane... Öldürme yetkisine sahip özel ajan olarak dünyanın kurtarıcısı... Lakin son filmi Ölmek İçin Zaman Yokta yüzüne karşı söylendiği gibi dünyayı daha iyi bir yer yapmak için insanları yok eden biri aynı zamanda. Onca kötü adam olarak çizilen karakterlerle ortak yanı da bu galiba. Bir farkla, onlar var olan düzeni değiştirmek için radikal eylem planlarıyla insanları öldürmek isterken James Bond da kötü adamların planlarını boşa çıkarmak için onları yok ediyor. Tuhaf bir illüzyonun içinden ona bakarken kötü adamları hırslı, bencil ve egosantrik görüp sevmiyor, ölmelerine üzülmüyoruz. Ama James Bond, var olan düzeni korumak için aynı eylemi yapınca yani onları öldürünce bizim için kurtarıcı bir kahraman haline geliyor. Bunun için onu çok sayıyor ve seviyoruz. Hikayenin gücü, sinemanın büyüsü denebilir bu duruma belki. Ölmek İçin Zaman Yok filminde bildiğimiz haliyle James Bond sinemaya veda ederken aslında edebiyat ama daha ziyade sinemada oluşturduğu kendi personasının da sorgulanmasına izin verdi. 60 yıldır maceradan maceraya koştuğu filmlerinde şiddet dolu bir geçmişi olduğu kabul edildi. İlk planda Soğuk Savaş'ın sinemadaki bir propaganda kahramanı olarak düşünülebilir. 2. Dünya Savaşı sonrasında karizması çizilen İngiliz istihbarat biriminin sahadaki üstünlüğünü rakiplerine kaptırmasının sonucu, önce edebiyat dünyasında sonra da sinemada yarattığı kurmaca bir kahraman. Üzerinde güneş batmayan imparatorluk olarak nam salan İngiltere'nin artık üzerinde güneş batan bir devlet haline geldiği zamanlarda ortaya çıkan bir kurmaca kahraman hem de... Ki bu yönüyle de hala başarılıdır. Neticede ABD dahil hiçbir ülke onun kadar ikonik bir özel ajan yaratamadı kurmaca dünyada. Fakat James Bond'un yazarı Ian Fleming'in geçmişi düşünüldüğünde biraz daha kapsamlı düşünmemiz ve bu özel kurtarıcı kahramana farklı bakmamız gerektiği de bir gerçek. Ian Fleming ile The Sunday Timesta birlikte çalışan Godfred Smith'in yazdığı bir makalede, yazarın, keskin bir zekaya sahip, mücadeleci ama aynı zamanda serinkanlı biri olduğunu biliyoruz. Tıpkı James Bond gibi bir zamanlar o da majestelerinin gizli servisinde çalışmış ve istihbaratçı olarak dünyanın her yerine mekik dokuyacak kadar hızlı bir hayat sürmüştü. 2. Dünya Savaşı sırasında Churchill ve Roosevelt arasındaki Washington'daki görüşmede bulunacak kadar üst düzey bir istihbarat kişisiydi. CIA'nın oluşumda kritik bir görev aldığını yine bu makaleden öğreniyoruz. Operasyonlar planlayan ve James Bond kitaplarındaki maceralardan farksız katakulliler çeviren bir ajan olduğunu öğrenmek de bu yüzden şaşırtıcı gelmiyor. Ta ki 2010'a kadar. 2010'da İrlandalı Prof. Keith Jeffrey MI6-The History of The Secret Intelligence Service: 1909-1949 (MI6-Gizli İstihbarat Servisi'nin Tarihi:1909-1949) adlı kitabında Bond'un ilham kaynağının İngiliz ajan Wilfred 'Biffy' Dunderdale olduğunu açıkladı. MI6 arşivlerine izinle giren tek araştırmacı olan Jeffrey, bir söyleşisinde Benim bu dediğimi ilk ağızdan Ian Fleming doğruladı. James Bond'u Mustafa Kemal'i 1920'li yıllarda izleyen Ajan Dunderdale'dan esinlenerek yarattığını kendisi de belirtti. Ajan Dunderdale, Fleming'in arkadaşıydı. Yıllar sonra o dönemdeki casusluk çalışmalarını Bond'un yaratıcısıyla paylaşıyor. Ve böylece Bond karakteri ortaya çıkıyor diyerek bu ilham meselesine noktayı koydu. Dolayısıyla James Bond'a ilham veren Wilfred 'Biffy' Dunderdale, MI6 için başarılı bir ajan olmuş olsa da bizim tarihimizden bakıldığı zaman çok da başarılı görünmüyor! Bu hikaye aslında yazar Ian Fleming'in Türkiye'ye olan özel ilgisini de anlamamızı sağlıyor. Bilenler bilir, Fleming Türkiye'ye karşı fazla ilgili bir yazardı. Bu ilginin bir başka yönü daha var. Dönemin önemli komutanlarından Sabri Yirmibeşoğlu'nun 6-7 Eylül de bir Özel Harp işidir ve muhteşem bir örgütlenmeydi. Amacına da ulaştı dediği o Türk tarihinin kara günlerinde yani 1955'te Ian Fleming, -ki henüz James Bond kitaplarını yazmamıştı- Türkiye'deydi. Yazar İstanbul'a Interpol toplantısına katılmak için geldiğini söyler daha sonraları. O günlerde Fleming'in çalıştığı The Sunday Timesta İstanbul'da büyük ayaklanma başlığıyla bir haber çıkar. Haber imzasızdır ama kanlı canlı bir anlatım vardır ve haber görgü tanıklığına dayanır. İddia şu ki bu haberi Fleming yazmıştır. Doğru olabilir mi? Olabilir, eee ne de olsa o bir MI6 ajanı. Ki James Bond, 60 yıllık tarihinde üç kere Türkiye'ye uğradı; ilki 1963 yapımı Rusya'dan Sevgilerle filmiyle, ikincisiyse 1999'daki Dünya Yetmezle. Bu macerasında Boğaz'da nükleer bir patlamanın gerçekleşmesini engelledi. 2012'de Skyfallda geldiğindeyse İstanbul-Adana-Fethiye hattında dolaştı. Ya Fleming? Onun da 1955'teki ziyareti dahil Türkiye'ye birçok kez geldiği biliniyor. James Bond'un 60. yıldönümünde tüm bunları anlatmamızın sebebi aslında Bond ve Ian Fleming ile ilişkimizin, sadece popüler kültür ikonu ile kurulacak bir ilişki olmaması... Bond'u sevsek bile bunları bilerek sevmek gerektiği inancı. Peki, biz dahil tüm dünya neden Bond'u bu kadar çok sevdi? Aslında Bond, bir yandan sinemada İngiliz istihbaratının sahada çizilen imajını düzeltirken bir yandan da dünyayı ancak bir İngiliz'in kurtaracağı fikrini işledi sinemada. Hollywood yıllarca Bond'un oluşturduğu bu imajı yıkmak için sayısız ajan çıkardı filmlerde karşımıza. Ama onun karizmasına erişecek bir ajan ortaya koyamadı. Bunda bir ajandan ziyade Bond'un modern dünyaya bir erkek profilini sunmasının etkisi de büyüktü. İyi giyimli, centilmen, salon erkeği olduğu kadar sahada her türlü tehlikeyi göze alabilen, daima güzel kadınlarla ilişki kuran, flörtöz bir erkek profiliydi bu. Ve alıcısı da çok oldu. İşin püf noktası biraz burada. Böylesi bir erkek modeline kimse kayıtsız kalamadı. Bir rol modeline dönüştü Bond. Biraz da bunun için James Bond'u oynayacak aktörler çok önemli oldu. Bu profili taşımaları hayati önem arz ediyordu. 27 filmlik James Bond macerasında Sean Connery ve Roger Moore yedişer defa, Daniel Craig beş defa, Pierce Brosnan dört kere, Timothy Dalton iki, George Lazenby ile David Niven birer defa James Bond'u canlandırdı. En kötü Bond, George Lazenby kabul edilir. James Bond deyince ilk olarak Sean Connery akla gelir. Lakin Roger Moore'un hayranları da az değildir. Daniel Craig ise son erkek James Bond olarak bu ikilinin arkasından hafızalardaki yerini aldı. Ancak bu durum Bond'un yarattığı efsaneye halel getirmiyor. Bugüne kadar 27 Bond filmi çekildi. 1967'deki Casino Royale ile 1983'teki Asla Asla Deme kimi telif açmazları nedeniyle farklı yapımcılar tarafından çekildiği için 25 resmi Bond filmi olduğu kabul ediliyor. Resmi, gayrıresmi Bond'un 27 macerasını dünyada bugüne kadar toplam 1,5 milyardan fazla insan izledi. Toplam yapım maliyeti 1,3 milyar dolar olan Bond külliyatı yapımcısına yaklaşık 6,5 milyar dolarlık bir gelir getirdi. En karlı film ise 1 milyon dolara çekilip 72,1 milyon dolarlık hasılat elde edilen 1962 yapımı Dr. No oldu. 1) Gizli servisin başkanı M, Bond'a tehlikeli ve gizli bir görev verir. 3) Bond oynar ve kötüye ilk darbeyi vurur. 5) Bond ile kadın arasında erotik ilişki ve yakınlık kurulur. 6) Kötü, Bond'u yakalar. 7) Kötü adam Bond'a işkence eder. 8) Bond, kötüye nihai darbeyi vurur. 9) Bond iyileşir, kadınla görüşür ama kadını kaybeder. Bir başka önemli ayrıntıya gelirsek. Bond'un imajı her ne kadar bekar ve çapkın erkek olarak çizilse de Kraliçenin Hizmetinde adlı 1969 yapımı filmde 007'nin evlendiğine şahit oluruz. Bir suç patronunun kızı Teresa di Vicenzo'yu intiharın eşiğinden kurtaran Bond, Di Vicenzo'nun kumar borçlarını da ödedikten sonra onunla evlenir. Fakat gelin, düğün günü öldürülür. Bond da sonraki hayatına dul bir erkek olarak devam eder. Son maceralarında Bond'un Madeleine Swann'a fena halde gönlünü kaptırdığını da söyleyelim. Öte yandan sinemada Bond kızı olmak da önemliydi. Sinemada 40'tan fazla kadın oyuncu Bond kızı unvanını aldı. Ursula Andress, Shirley Eaton, Famke Janssen, Jill St. John, Claudine Auger, Honor Blackman, Maud Adams, Lois Chiles, Diana Rigg, Halle Berry, Britt Ekland, Teri Hatcher, Barbara Bach, Eva Green, Daniela Bianchi, Sophie Marceau, Berenice Marlohe son olarak da Monica Bellucci ile Lea Seydoux Bond kızı olarak aklımıza kazınan isimler. Peki, kimler unutulmazdır derseniz, Ursula Andress'in Dr. Noda bikiniyle denizden çıkışı ve Shirley Eeton'ın Altın Gözdeki 'altın' halini kim unutabilir ki? Son bir not, Bond tüm filmlerinde 57 kadınla birlikte oldu. James Bond'un 60. yılında bir döküm yapınca böylesi sonuçlar ortaya çıkıyor işte. Bond'un tarihine tanıklık eden birkaç isimden biri fotoğrafçı Terry O'Neill oldu. O, 50 yıl boyunca James Bond filmlerinin setinde cirit attı. Objektifine pek çok an yansıdı. Bu kareler Caretta Yayıncılık'tan çıkan Bond Efsanesi kitabında yayımlandı. Bond efsanesiyle ilgili birçok ayrıntıya da bu kitaptan ulaştık.


Koç Üniversitesi VEKAM'ın 2018 yılından bu yana desteklediği Juliopolis Projesi kapsamında hazırlanan Juliopolis'in Yüzleri sergisi, 8 25 Aralık tarihlerinde Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ziyaretçileriyle buluşacak. Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin 100. yıldönümü etkinlikleri kapsamında düzenlenen serginin küratörlüğünü Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Ali Metin Büyükkarakaya ve Evren Sertalp üstlendi. Sergi, Anadolu'nun arkeolojik araştırmalar yapılan en büyük nekropollerinden biri olan Juliopolis Antik Kentine dair bilgileri dijital arkeoloji, antropoloji yöntemleri ve dijital bir altyapı ile paylaşacak. Sergi; holografik gösterimler, üç boyutlu modellemeler, animasyonlarla, yaklaşık 2000 yıl önce Roma döneminde yaşamış Juliopolislilerin yüzlerini, kullandıkları kişisel eşyaları, inanışları ve sosyal yaşamlarıyla ilgili buluntuları izleyicilerle buluşturmayı planlanıyor. Koç Üniversitesi VEKAM'ın 2018 yılından bu yana desteklediği Juliopolis Projesi kapsamında hazırlanan Juliopolis'in Yüzleri sergisi, 8 25 Aralık tarihlerinde Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sanatseverlerle buluşacak. Küratörlüğünü Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Ali Metin Büyükkarakaya ve Evren Sertalp'in üstlendiği Juliopolis'in Yüzleri sergisi, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, ABD Büyükelçiliği, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Koç Üniversitesi VEKAM, Hacettepe Üniversitesi, Nallıhan Belediyesi, Akdeniz Kültürel Miras Araştırmaları Derneği ve Accademia Jaufre Rudel di studi medievali desteğiyle kapılarını açıyor. Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin 100. yılı etkinlikleri kapsamında ve Juliopolis Projesi iş birliğiyle hazırlanan sergide, Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin yürüttüğü kurtarma kazıları sayesinde ortaya çıkarılmış Juliopolis Antik Kenti'ne dair bilgiler dijital arkeoloji ve antropoloji temeline dayanan çağdaş yöntemlerle ziyaretçilerle buluşacak. Ankara'nın yaklaşık 122 km kuzeybatısında olan Juliopolis Antik Kenti, Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alan Çayırhan'da olup, Sarıyar Barajı'nın inşası sırasında 1956 yılında sular altında kalan Çayırhan, Sarılar ve Yardibi köylerinin yakınında konumlanıyor. Antik kentin su üzerinde kalan kısmı çoğunlukla mezarlık alanlarını oluşturuyor. Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin 2009'dan beri sürdürdüğü kurtarma kazılarından elde edilen bulgular ve yapılan araştırmalar kentin kuruluşunun Helenistik döneme uzandığını, Roma döneminde en görkemli zamanlarını yaşadığını ve özellikle Bizans döneminde de önemini yitirmeden gelişimine devam ettiğini gösteriyor. Antik kent, Hac ve askeri seferler için kullanılan, Konstantinopolis'ten Ancyra'ya ve hatta Levant'a kadar giden ve Hacı Yolu olarak bilinen rota boyunca Skopas Nehri üzerinde yer alıyor. Juliopolis'in Yüzleri Sergisi, Juliopolis Projesi tarafından üretilmiş bilgilere dayalı bir kamusal arkeoloji etkinliği olarak kültürel mirasa dönük farkındalığın artırılmasını hedefleyen ve dijital öğeleri ön planda tutan bir sergi olarak ön plana çıkıyor. Juliopolis Antik Kenti ile ilgili tanıtıcı bilgilerin zengin görseller eşliğinde sunulacağı sergide, Juliopolis Antik Kenti'nde eskiden yaşamış insanların antropolojik tekniklerle oluşturulan yüzleri hologramlar aracılığıyla ziyaretçilerle buluşturulurken, üç boyutlu modeller ve animasyonlar, Juliopolislilerin inanışları, ölüm uygulamaları ve sosyal yaşamlarıyla ilgili ulaşılan bilgiler ziyaretçilerle paylaşılıyor. Anadolu Medeniyetleri Müzesi Juliopolis kazı envanteri uluslararası standartlara uygun olarak VEKAM arşiv koleksiyonlarına aktarılıyor. Dijitalleştirme süreçleri devam eden koleksiyon VEKAM arşivi üzerinden araştırmacılar için zengin bir kaynak olarak hizmete girmeye hazırlanıyor. Arşiv çalışmaları kapsamında insan iskeleti üzerindeki biyoarkeolojik kalıntılara odaklanan ayrı bir koleksiyonun da yine VEKAM arşivi üzerinden açılması hedefleniyor. VEKAM desteğiyle, Accademia Jaufre Rudel di Studi Medievali'den Prof. Dr. Fabio Cavalli'nin katılımıyla 2018 ve 2019 yıllarında düzenlenen ve ileri teknolojileri kullanarak çalışmalar yürüten genç araştırmacılara katkıda bulunmayı hedefleyen 3D yüz modelleme atölyelerinin ürünleri de açılacak sergide izleyicileri ile karşılaşmayı bekliyor. 2022 yılında da VEKAM tarafından desteklenmeye devam edecek proje kapsamında, Juliopolis Antik Kenti kitap serisinin VEKAM yayınlarından basılması, Çayırhan Beldesinde yaşayan insanlar, kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar ile görüşmeler yapılarak oluşturulan saha araştırması raporunun paylaşılması ve proje web sitesinin oluşturulması hedefleniyor.


Kadıköy Belediyesi'nin her yıl okulların yaz tatiline girmesiyle birlikte düzenlediği Çocuk Tiyatro Festivali 1 Temmuz Perşembe günü Selamiçeşme Özgürlük Parkı'nda başladı. Bu yıl 19.'su düzenlenen festival 15 gün sürecek. Çocukları tiyatro ile tanıştırıp, onlara açık havada oyun seyretme keyfini yaşatacak olan festivalde, 15 gün boyunca her akşam farklı bir çocuk oyunu ücretsiz izlenebilecek. Kadıköy Belediyesi Selamiçeşme Özgürlük Parkı Tepe Sahne'de sergilenecek oyunlar her akşam saat 21.00'de başlayacak. Genco Erkal'ın usta şair Ahmed Arif'in ölümünün 30. yıl dönümü nedeniyle hazırlayıp, yönettiği ve oynadığı Şahdamarım adlı müzikli gösteride usta şairin şiirlerinden bestelenen şarkılar Ercan ve Gökhan Çağıran kardeşler yorumladı. Tiyatro oyunu biletleri, etkinlikte yer alan tiyatro grupları tarafından online bilet satış mağazalarında satışa açıldı. Kadıköy Belediyesi'nin web sayfasında ve sosyal medya hesaplarında yer alan Çocuk Festivali oyunları ise kontenjanla sınırlı ve oyunların ücretsiz davetiyeleri Caddebostan Kültür Merkezi, Halis Kurtça Çocuk Kültür Merkezi, Kozyatağı Kültür Merkezi ve Süreyya Operası gişelerinden 14.30 18.30 saatleri arasında temin edilebilir.


Kadıköy Yoğurtçu Parkı'nda 24 Eylül'de Kadıköy Çizgi Festivali başlıyor. Festival, çizer söyleşilerinden canlı çizimlere, sergilerden mezatlara kadar birbirinden renkli etkinliklerle 26 Eylül'e kadar devam edecek. Kadıköy Belediyesi'nin ilkini 2019'da KADFEST Uluslararası Çizgi ve Sahaf Günleri kapsamında gerçekleştirdiği festivale, pandemi nedeniyle geçtiğimiz yıl ara verildi. Yeni normale uygun olarak, festivalin çizgi etabı bu yıl 24 Eylül'de Yoğurtçu Parkı'nda başlıyor. Kadıköy Çizgi Festivali adıyla 3 gün sürecek festivalde çizerlerin yer alacağı söyleşiler, canlı çizimler, imza günleri, film gösterimleri gibi renkli etkinlikler yer alacak. Festival alanında kurulan stantlarda çizgi roman, karikatür dergileri ve ürünleri de meraklısı ile buluşacak. Programın mezat bölümünde ise nadir bulunan, çizgi ve karikatür dünyasının dergi ve çizimleri meraklılarına açık artırma yoluyla sunulacak. Festivalde çocuklar da unutulmadı. Çocuk yayınevi stantları ile birlikte çocuklar için atölye çalışmaları da yer alacak. Festival'de Haziran ayında yitirdiğimiz çizer Kaan Ertem'in anısına, çizerin kendi eserlerinin yer aldığı bir de sergi olacak. Kadıköy Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü'nün hazırladığı festivaldeki etkinlikler çizgi romancı, karikatürist, illüstratör, eski yeni kuşak bağımsız çizerlerin, çizgi dünyasından çeşitli platformların ve Karikatür Evi eğitmenlerinin katılımıyla Yoğurtçu Parkı'nda 24 26 Eylül tarihleri arasında gerçekleşecek.


Kadıköy Plak Günleri, 2 Ekim Cumartesi Kadıköy Belediyesi bahçesinde başlıyor. Bu yıl plaklar halk ozanı, usta Neşet Ertaş anısına dönecek. Kadıköy Belediyesi'nin bu yıl 5'incisini düzenlediği Kadıköy Plak Günleri 2 3 Ekim tarihlerinde Kadıköy Belediyesi'nin Hasanpaşa'da bulunan merkez binası bahçesinde başlıyor. Etkinlik, 25 Eylül 2012 yılında aramızdan ayrılan halk ozanı Neşet Ertaş'ın anısına düzenleniyor. Program kapsamında, Bozlak geleneğinin yeni temsicilerinden biri olan müzisyen İsmail Altunsaray, Neşet Ertaş Anısına bir konser verecek ve konserinde usta sanatçının eserlerini seslendirecek. İki gün boyunca sürecek programda bu yıl da plakçılar stantlarını açacak ve plak koleksiyoncularına ve müdavimlerine keyifli bir buluşma yaşatacak. Programda ayrıca söyleşiler, imza günleri ve dj performansları da yer alıyor. Programın ilk günü saat 12.00'de analog müzik şöleniyle başlayacak. İlk gün programında Türk popunun ilk kadın seslerinden Ayferi ile Çal Çingene Çal başlıklı söyleşi ve imza günü gerçekleşecek. Program, müzik yazarı Murat Beşer'in Plak Kültürü ve Koleksiyonerlik söyleşisi ile devam edecek. Beşer'in konukları koleksiyoner Ercan İmre ve pek çok müzik türüne ait yeni, nadir ve ikinci el plakların bulunabileceği Rainbow45 Records mağazasından Salih Karagöz olacak. Birinci günün son söyleşisi müzik yazarı Artemis Günebakanlı'nın Yeni Oyuncular: Değişen Müzik Sektöründe Kuralları Kendin Yazmak söyleşisi olacak. Günebakanlı'nın konukları müzisyen Nilipek ve Nova Norda olacak. Halk müziğinin duayen sanatçısı Ümit Tokcan ise yeniden basılan Hekimoğlu plaklarını sevenleri için imzalayacak. Birinci gün programı, müzik grubu Lalalar'ın konseri ile kapanışını yapacak. Kadıköy Plak Günleri ikinci gününde de açılışını analog müzik şöleniyle yapacak. Gün boyu, plak koleksiyoneri Volkan Judocu; radyocu, müzik eleştirmeni, koleksiyoner Mete Avunduk ve koleksiyoner Abanoz'un dj performansıyla plaklardan müzik sesleri yükselecek. Programın ikinci gün söyleşisinin konuğu Hakan Tamar ve Özgür Can Öney olacak. Radyo Eksen Yayın Yönetmeni Gülşah Güray'ın moderatörlüğünü yapacağı söyleşi 18.00'de başlayacak. Kadıköy Plak Günleri saat 21.00'de gerçekleşecek konserle kapanışını yapacak. Konser, 2012 yılında aramızdan ayrılan Türk Halk Müziği'nin değerli ismi Neşet Ertaş anısına yapılacak. Bozkırın Tezenesi adına yapılan konserde, Türk Halk Müziği sanatçısı İsmail Altunsaray, usta sanatçı Neşet Ertaş'ın türkülerinden oluşan birbirinden değerleri eserleri seslendirecek.


Türkiye Tasarım Vakfı'nın Ortak Kültür Mirası: Türkiye ve AB Arasında Koruma ve Diyalog-II Hibe Programı kapsamında finanse ettiği Kadim Anadolu Zanaatlarından Güncel Tasarımlara isimli Avrupa Birliği Projesi'nin lansmanı ve proje kapsamında çekilen belgesellerin gösterimi gerçekleşti. 5 Kasım Cuma günü Atlas Sineması'nda gerçekleşen lansmana T. C Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Ahmet Misbah Demircan katıldı. Türkiye Tasarım Vakfı'nın Brumen Foundation ve Geleneksel Sanatlar Derneği ortaklığı ile yürüttüğü ve kültürlerarası iş birliği çerçevesinde, kaybolma riski altındaki Anadolu zanaatlarını geleceğe taşımak için başlatılan proje kapsamında Anadolu topraklarının kültürel mirası olan geleneksel çinicilik, kakmacılık, keçecilik, taş işlemeciliği ve yorgancılık zanaatları Avrupa da tanıtılacak. Bu projeyle, kadim değerlerin güncel tasarımlarla birleştiği örneklerin Türkiye ve Avrupa da yaygınlaştırması hedefleniyor. Bu hedef doğrultusunda Avrupa'dan birçok tasarım kuruluşu ile irtibata geçilerek destek alınan Kadim Anadolu Zanaatlarından Güncel Tasarımlara projesi için Brumen Foundation, Design and Crafts Council Ireland, Design Denmark, Designaustria, Dutch Design Foundation, Latvian Design Centre kurumlarının temsilcilerinın yer aldığı Avrupa'dan Tasarım Kurumları ile İşbirliği ve İletişim Stratejisi Toplantısı ile daha fazla Avrupa'lı tasarımcıya ulaşabilme stratejileri belirlendi. - Keçecilik UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Yaşayan İnsan Hazinesi listesinde yer alan keçe ustası Mehmet Girgiç'in Konya'da bulunan atölyesinde - Sedef Kakmacılık Hüsamettin Yivlik'in İstanbul'da bulunan atölyesinde - Çinicilik Alper-Erdem Ergüler kardeşlerin Kütahya'da bulunan atölyesinde - Taş İşlemeciliği Halil Evcan ile ders verdiği Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesindeki Vakıf Kültür Varlıklarını Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi 'da - Yorgancılık Hikmet Çavuş ve Şadan Deniz'in İstanbul'da bulunan atölyesinde Kadim Anadolu Zanaatlarından Güncel Tasarımlara projesinin basın toplantısında konuşma yapan Ahmet Misbah Demircan, Eğer Türkiye markalaşacaksa her üreticinin bir tasarımcısı olması lazım. Tasarımda adımızdan söz etmeden üretimde ön plana çıkamayız. İnsanın teknolojik gelişmelerden sonra yapacağı en önemli şey tasarlamak. Kadim Anadolu zannatlarının devam ettirmek çok önemli. Bunları yaşatmamız gerekiyor. Bunu tasarımla birleştirip tüm dünyaya tanıtmak çok değerli. Bu kıymetli projede emeği geçen herkesi yürekten kutluyorum dedi. TTV Yönetim Kurulu Üyesi Gülname Turan: Anadolu zanaatlerinin değerini bilmek yetmiyor, bu zanaatleri güncel yaşamla birleştirmemiz, tasarım bakış açısıyla yeniden ele almamız bu kadim bilginin yaşatılmasında önemli rol oynuyor. dedi. Kadim Anadolu Zanaatlarından Güncel Tasarımlara projesi, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Avrupa Birliği'nin mali desteğiyle hayata geçirilen Ortak Kültür Mirası: Türkiye ve AB Arasında Koruma ve Diyalog-II Hibe Programı kapsamında hibe desteği almıştır. Programın Sözleşme Makamı, Merkezi Finans ve İhale Birimidir. Ortak Kültür Mirası: Türkiye ve AB Arasında Koruma ve Diyalog-II Hibe Programı, Türk ve AB kuruluşları arasında ortaklaşa uygulanan ortak kültürel miras faaliyetlerinin teşvik edilmesini ve geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu hibe programının genel hedefi, kültür, sanat ve kültürel miras yoluyla sivil toplum diyaloğunun, kültürel miras konusunda uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi ve Türkiye'de kültürel değerlerin teşvik edilmesidir.


Yazlık bölgeler, tatilcilerin olduğu kadar sanat tutkunlarının da gözdesi uzunca bir süredir. Muğla'nın Fethiye ilçesinde de sanata ve bilime gönül verenlerin buluştuğu özel bir adres var: Şifa Sanat&Bilim. İbrahim Kuşçu'nun sahibi olduğu Şifa Sanat&Bilim, çatısı altında yogadan meditasyona, farklı alanlarda sohbetlerden müzik dinletilerine ve sergilere kadar birçok etkinliğe imza atıyor. Son olarak da geçtiğimiz günlerde açılan karma bir serginin ev sahipliğini üstlendi. Mina Kocailik, Kibele Ötük ve Brittany Lamers'in resim, Sinan Kemal'in ise fotoğraflarının yer aldığı Yoni Reflections adlı sergi, kadının var oluş sorunlarıyla birlikte kendini var edebilme gücüne dikkat çekiyor. Resimlerde kadının toplumdaki yeri, cinsel kimliği, ruhsal karmaşaları gibi konulara değinilirken; fotoğraflarda ise büyük zorluklar yaşayan kadınların anlık gibi görünen, derin ve etkileyici hislerine seyirci olunuyor. Harika bir manzara eşliğinde sanatla ve bilimle iç içe olmak isteyenleri bekleyen Şifa Sanat&Bilim'in ev sahipliğindeki sergi, 28 Ağustos'a kadar görülebilir.


Kadıköy Belediyesi'nin düzenlediği Kalamış Yaz Festivali, Kalamış Atatürk parkında başladı. 33 konser, 17 film ve spor etkinliklerinin yer aldığı festival 30 Ağustos'a kadar devam edecek. Festival 3 Temmuz'da canlı orkestra müziği eşliğinde Charlie Chaplin'in Şehir Işıkları filmiyle açılışını yaptı. Hepimize bir moral olsun, insanı insan eden değerlerimiz yaşasın, birbirimize eski heyecanlarımızla sarılalım diye başladığımız Kalamış Yaz Festivali iki ay sürecek ve iki ay süresince 50 etkinlik ve spor aktivitesiyle karşınızda olacağız. Kent içi hareketliliğin ve kültür sanat buluşmalarının odak noktası olan Kadıköy'de, pandemi nedeniyle ara verilen açık hava buluşmaları, Kadıköy'ün farklı noktalarında başlayan etkinliklerle yeni normale uygun olarak kaldığı yerden devam ediyor. Etkinlikler pandemi sürecinde zor zamanlar geçiren sanatçılara destek olmak ve bu süreci evlerinde geçirmek zorunda kalan herkese moral olmak için Kadıköy Belediyesi tarafından hazırlandı. Kalamış Atatürk Parkı'nda 30 Ağustos'a kadar sürecek festivalde 33 konser, 17 film gösterimi ve spor etkinliklerinden oluşan zengin bir içerik yer alıyor. Festivalin açılışı canlı orkestra eşliğinde Charlie Chaplin'in 1931 yapımı Şehir Işıkları filmiyle başladı. Chaplin'e ait film müziğini Kerem Esemen şefliğinde İstanbul Film Müzikleri Orkestrası yorumladı. Kadıköy Belediye Başkanı Şerdil Dara Odabaşı'nın ev sahipliğinde yapılan festival açılış programına Sarıyer Belediye Başkanı Şükrü Genç, oyuncu Metin Akpınar, farklı alanlardan pek çok sanatçı ve sanatseverler katıldı. Festivalin açılış konuşmasını yapan Kadıköy Belediye Başkanı Şerdil Dara Odabaşı: Hepimize bir moral olsun, insanı insan eden değerlerimiz yaşasın, birbirimize eski heyecanlarımızla sarılalım diye başladığımız Kalamış Yaz Festivali iki ay sürecek ve iki ay süresince 50 etkinlik ve spor aktivitesiyle karşınızda olacağız. Kalamış'la eş zamanlı olarak, Selamiçeşme Özgürlük Parkı'nda da kültür sanat etkinliklerimiz sürüyor. Birbirinden kıymetli sanatçılarımız alkışa, bizler sanata, eğlenceye doyacağız. Biliyoruz, iyi olacağız. dedi. Festivalin müzik etabının açılışı Piyanist Gülsin Onay'ın 6 Temmuz Salı, saat 21.00'de vereceği konserle gerçekleşecek. Spor etabında ise hafta içi her gün saat 09.00 10.00 saatlerinde sabah sporları ve her Pazartesi saat 17.00 20.00 arasında zumba, fitness, spinning programları yer alıyor. Kadıköy Belediyesi web sayfasından ve sosyal medya hesaplarından duyurulan etkinliklerin biletlerine, sosyal mesafe düzenini sağlamak için sembolik olarak belirlenen 1 TL üzerinden Mobilet'ten satışa sunulan biletlerle katılım sağlamak mümkün. Ayrıca Kadıköy Destek Kampanyası kapsamında, dayanışmanın bir parçası olmak isteyenler yardım paketi veya sokak hayvanlarına mama paketi satın alarak da festivale katılım sağlayabilir.


Dünyanın en ünlü balon müzesi Animal Balloon World, Recycling Art ve şeker hamuruyla hazırlanmış ve her biri yenilebilir eserlerden oluşan heykel sergileriyle yoğun ilgi gören sanat etkinliklerine ev sahipliği yapan Metropol İstanbul bu kez sanatseverlerin heyecanla beklediği Kalemin Ucunda Sanat Sergisi'ne kapılarını açıyor. Heykeltıraş sanatçısı Nihat Özcan'ın kurşun kalemlerin grafiti olan kömürüne hiçbir görüntüleme cihazı, makine kullanmadan kesici aletler yardımı ile ışık altında ve çıplak gözle milimetrik ölçülerde işlediği figürlerin sergileneceği sanat etkinliğinde farklı bir deneyim sanatseverlerle buluşacak. Aralarında Eyfel Kulesi ve Anıtkabir gibi önemli yapıların da yer aldığı seçkide minimalist yaklaşımla hazırlanan heyecan verici otuz eşsiz çalışma yer alacak. Dünya çapında az sayıda sanatçının hayata geçirdiği bu özel sanatı ülkemizde başarıyla icra eden Nihat Özcan, büyük bir özveri ve sabırla hayat verdiği özgün eserleriyle Metropol İstanbul çatısı altında sanatseverlerle buluşacak. Açılışı 4 Temmuz'da gerçekleşecek sergi 3 Eylül'e kadar Metropol İstanbul'da ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek. Lisans eğitimini İşletme Bölümü'nde tamamladıktan sonra uzun yıllar özel sektörde kariyerine devam eden genç sanatçı, kendi ifadesiyle tamamen şans eseri tanıştığı sanatla içindeki potansiyeli keşfetme fırsatı buldu. Sanatla ilgili akademik bir eğitim almamasına rağmen dünyada yepyeni bir akım olarak ortaya çıkan kurşun kalem uçlarına yontulmuş minyatür heykel çalışmalarına büyük bir hayranlıkla ilgi duymaya başladı. Bu yeni akım üzerine uzun bir dönem dünya çapında araştırmalar yapan Nihat Özcan, kendi başına yaptığı deneme yanılma çalışmalarla ve çok kısıtlı koşullarda el becerisini geliştirdi. Özcan kısa sürede bu özel sanat akımını tanıtmaya, geliştirmeye çalışan ve dünya çapında çok az sayıdaki sanatçı arasında yer almayı başardı. Vakit buldukça atölyesinde çalışmalarına devam eden genç sanatçı çok sayıda kişisel ve karma sergisiyle eserlerini dünya çapında sanatseverler ile buluşturmaya devam ediyor.


Üç öykü kitabı var. Yayımlanma sırasıyla; Şu Yağmur Bir Yağsa, Bir Kırık Segah ve Yok Yolcu. Üçü de ödüllü. Son kitabıyla edebiyatımızın en prestijli ödüllerinden 68. Sait Faik Hikaye Armağanı'nı aldı. Demini almış, damıtılmış, katmanlı, şiirli öyküleriyle Kamil Erdem, hikayeciliğimizin beklenen derinliğiydi. İlk kitabını 71 yaşında yayımlamıştı ya beklediğimize değdi. İlk kitabını sadece altı yıl önce, 71 yaşındayken yayımlayan Erdem'in sırrı, ülkenin en çalkantılı zamanlarından geçerken biriktirdiği, demlediği öykülerini okura sunmak için hiç acele etmeyişinde belki de. Edebiyatın gereksindiği ayrıntı zenginliğine sahip olmasında. Üç kitabının da ödüllere layık görülmesi sanki Daha önceleri neredeydiniz? dedirtiyor okura. Uzun uzun derinlere dalmasıyla, diplerden bir hayat çıkarmasıyla, nice gamın kederin arasından muzip ironisiyle Bu da geçer ya hu! dedirtmesiyle yani hikayeciliğimizin geleneğindeki zenginliği taşımasıyla belki, hep beklenen hikayeciydi. Bir öykü zamanı içinde karakteri üç boyutlu hale getirip aramızda dolaştıran, yarattığı capcanlı atmosferi günlük yaşamımıza ulayan, insanın lineer değil, iç içe geçmiş zamanlarda yaşadığını gösteren hikayelerin yazarı Erdem. Örneğin, bir ailenin cemaziyülevvelini bilmemiz için onları akşam yemeğinde masanın çevresine toplaması yetiyor. Bir aydının tecridini, patates pişirme süresi içinde duyumsatıyor. Karakterler ve hikayeler bilinç akışıyla derinleştikçe derinleşiyor. Hikayeler de lineer zamanda ilerlemiyor. Dili ayrı bir zenginlik. Şairler uğruyor öykülerine. Öykünün detaycılığıyla şiirin militanlığını buluşturuyor. Şairler için Susmalarından korkuyorum diyor. Doğan Hızlan başkanlığında, Hilmi Yavuz, Nursel Duruel, Prof. Dr. Jale Parla, Murat Gülsoy, Metin Celal ve Darüşşafaka Cemiyeti Temsilcisi Beşir Özmen'den oluşan Seçici Kurul, ödülü Erdem'e oybirliğiyle verme gerekçesini; Hayatı, toplumu, bireyler arası ilişkileri incelikli gözlemleriyle; dile hakim, şiirsel ve özenli bir anlatımla, ustaca yansıtması diye açıklamıştı. Yok Yolcu'nun yazarı ise tüm kalıplara karşı. Dil, 'edebi' olmaktan kurtulsun, bizi ehlileştirmeye, dar kafeslere tıkmaya çalışan gündelik dilden farklı, muzip, canlı, yadırgatıcı bir dil olsun istedim diyor. Kamil Erdem ile öykücülüğünü konuştuk. Amerikan filmlerinde vardır ya, Aman yarabbi! derler. Yok, öyle olmadı ama sevindim tabii. Bu ödül, öykücülüğümüzün en köklü, saygın ödüllerinden biri. Ortaokullu yıllarda ilk okuduğum öykücülerdendir. Sonra da zaman zaman Sait Faik'e geri dönmüşlüğüm oldu. Cebine giren, bir var bir yok kahramanları, o kahramanların verimli mavi bir meyhaneden taşıdıkları havai hüzün... Her okuduğumda farklı şeyler duyumsatıyor. Yok. Uzun süre yazmadım. 2015'te yeniden yazmaya başladım. Eşe dosta, arkadaşlara sordum, ve Şu Yağmur Bir Yağsa bu öykülerden oluştu. Sanırım bir birikim olmuş. Nasıl demlendiği konusunda benim de bir fikrim olduğunu sanmıyorum. Belki yazarken sözcüklerle, onların gizil, engelleyici ve öteleyici anlamlarını da düşünüp ciddi bir pazarlığa girişmişimdir. Okuru sıkıntıya sokmayı göze alarak benim kimi yazarları okurken yaptığım gibi okurun okuduğunu bir arka plan, alt metin kaygısı ile okumasını istemiş olmak da masum bir demlenme nedeni olabilir. Nedeni olabilir ama... Nasılını bilmiyorum doğrusu. '60'lı, '70'li yıllarda Ankara'da okuyorsanız ve o devrimci gençliğin uzağında iseniz, hayatiyetin de uzağındasınızdır. İnancın, kuşkunun, aşkın, ışığın, ateşin uzağındasınızdır. Onlar gençliğin dünyasını ve bütün dünyayı karartmak isteyen her türlü otoriteye başkaldırıyorlardı. Edebiyatımız nedense bu ayağa kalkma ve ileri atılma hallerinden çok, tökezleme ve düşme anlarına fener tutar. Ben birkaç öyküde ucundan, kıyısından değindim. Öykülere, şiirlere daha çok uğramalıdır onlar. Haklarıdır. Biraz dikkatle baktığınız zaman insanın aslında derinlikli bir yaratık olduğunu kavrıyorsunuz. Bu yüzden insanla başlayınca dediğiniz gibi bir süre sonra o insan durduğu yerde durmuyor, duruma müdahale ediyor. En azından anımsatmalarda bulunuyor. Örneğin babasının, hadi oğlum, bu gün gidelim sana şapka alalım, dediği yağmurlu günü anımsadığını söylüyor, masanın üstüne koyduğu derisi pörsümüş ellerini seyrederken. Böyle örüyorlar kendilerini. Az önce de dediğim gibi... Daha açarsak, elbette çağımızın sorunsalı patates kızartmak değildir. Vebalı muamelesi yapılan bir aydının savaşımını anlatırken onu ete kemiğe büründürmektir patates kızartması ve öteki ayrıntılar. Hikaye anlatmak, zaten ayrıntı anlatmak değil midir? Sait Faik, birini bıçaklayan adamın sadece kaşına dikkat etmişti. Hemen her şey. Çünkü artık kafanızın arkasında bir yerlerde sürekli Şu da, şu da... diyen ayartıcı ve ajite edici, aykırı bir melek konuşlanmıştır. Hayatın akışı da böyledir sanırım, sıçramalı, inişli yokuşludur. Nevski Bulvarı gibi dümdüz değildir. Çatalı bıçağı yemek masasına yerleştirirken ansızın, geçen yıllara dair bir terk ediliş düşer aklınıza. Bıçağın ağzının dışa dönük olmasına aldırmazsınız. Teknik sözcüğünden sızan taşsı, kuralsal katılıktan uzak durmaya gayret ediyorum. Yine de dediğiniz yöntemi, eğer bir yöntemse ya da teknikse bu, seviyorum. Şairler de öykü anlatırlar bazen. Edip Cansever, Nazım Hikmet ve diğerleri epeyce yapmıştır bunu. Ben cesaretimi toplayıp kimi yerlerde öykünün şiirle buluşacağı sokaklar icat ediyorum. Daha önceki söyleşilerde de söylemiştim; şiir militandır, doğruca okuyanın yüreğine beynine yürür. Öykü ise daha detaycıdır, bir ağaç gölgesi, bir tente altı bulup dinlenmek ister, molalar verir, ayak sürür. Bu öyküde de şiire yaklaşabilmişsem, ne mutlu bana. Öykü-şiir kardeşliği gereği arada eğilip bakıyorlar ne yazdığıma. Bazen çıkmaz sokağa girdiğimi görüp kaşlarını çatıyorlar, bazen bir yol ağzında durup bekliyorlar, orada bulunması gereken sözcük o sözcük mü? Kaş göz ediyorlar düzelteyim diye. Susmalarından korkuyorum. Çalışarak. Bir de yazının egemen ideolojilere değil de ıssıza, taşralıya, ter dökene, edilgine dönük olması gerektiğine inandığım için ona uygun biçim ve biçem bulmaya gayret edince böyle oluyor. Dil, edebi olmaktan kurtulsun, bizi ehlileştirmeye, dar kafeslere tıkmaya çalışan gündelik dilden farklı, muzip, canlı, yadırgatıcı bir dil olsun istedim. Zıtların birliği. Öyle, el ele tutuşmuştur umarım.


Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, Avrupa'nın en prestijli ödüllerinden birinin daha sahibi oldu. Slovenya'da düzenlenen Tasarım Zirvesinde, Big See Turizm Tasarım Büyük Ödülü Kenan YavuzEtnografya müzesine verildi. Slovenya Kültür Bakanlığı ve UNESCO işbirliğinde, 22 Avrupa ülkesinin oluşturduğu BİG SEEPlatformu'nun özgün tasarımları ve kimlik deneyimini hayata geçiren projelere verdiği ödülün 2023yılındaki sahibi Kenan Yavuz Etnografya Müzesi oldu. Ödül töreni Slovenya'nın Başkenti Ljubljana'daMüzik Akademisinde gerçekleşti. Aralarında tasarım dünyasından Paul Robbercht, Kentaro Takeguchi, Prof. Ron Nabarro, Jose Martinezgibi önemli isimlerin olduğu jüri, Kenan Yavuz Etnografya Müzesi'ni, kültürel kimlik alanındaki başarılıçalışmaları, geçmişi yaratıcı projeler ile geleceğe taşıması, yöresel geleneği global Dünya ile buluşturmasıgibi gerekçelerle ödüle layık görüldüğünü duyurdu. 'Köklere Dönüş', 'Bize Gelen Bizi Yaşar' mottolarını kullanan müzemizin, 2021 yılında Avrupa MüzeForumu Silletto Büyük Ödülü ile yılın müzesi ödülünü kazanması, ardından 2022 Avrupa Birliği KültürMirası Europa Nostra ödülünü ve Kültür ve Turizm Bakanlığımızın Özel Ödülünü SayınCumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'nın elinden alması ile yaşadığımız en anlamlıgurur, sorumluluklarımızı artırdı ve heyecanımızı pekiştirdi.12 yıl önce amatörce başladığımız ailemizinhikayesi, Anadolunun ruhu ile buluştu, giderek büyüdü ve bugün uluslararası alanda ülkemizi temsil eden, kadim kültürümüzü bayraklaştıran bir mekana dönüştü. Bugün ise, Slovenya'da tasarım ve mimarlık dünyasının çok önemli isimlerinden oluşan jüri tarafındanBİG SEE Tourism Design Week 2023 zirvesinde Grand Prix Turizm Dizayn Büyük Ödülüne layıkgörüldü. Toprağımızın ruhunu yansıtan hikayemiz, Dünya'nın kültür başkenti olan Anadolu'nun kadim mirasınıbugünden geleceğe taşıyarak, Dünya'nın en önemli kültürel tasarım ödüllerinden birini kazandı. Ailemiz, dostlarımız ve ülkemiz adına bizim için büyük bir gurur kaynağı oldu. Biz; bir ayağımızı köyümüzüntoprağına sabitledik ve diğer ayağımız ile tüm Dünya'yı dolaşıyoruz. Kültür mirası alanında bu kadarönemli ödüller ile buluşmayı başaran ülkemizin ilk müzesi olmak, kültür elçilerimizin tanımlaması ile çokbüyük bir başarı hikayesi oldu. Biz Dünya müzecilik anlayışına yepyeni bir bakış acısı getirdik. Törende konuşan Türkiye Cumhuriyeti Slovenya Büyükelçisi Aylin Taşhan Türkiye Büyükelçisi olarak2023 Big See Dizayn Konferasına katılmaktan çok mutlu oldum. Bu muhteşem organizasyon için Big SeePlatformunu tebrik ediyorum. Türkiye gerek mimari, gerek tasarım ve gerekse kültürel zenginliği ile doğuile batının, kuzey ile güneyin derin kültür mirasının kesişme noktasıdır. Bugün burada Turizm TasarımBüyük Ödülünü alan Kenan Yavuz Etnografya Müzemizi tebrik ediyor, bu ödülün; ülkelerimiz arasındakiisbirliğinin artmasına ve karşılıklı olarak kültürlerimizin daha iyi tanınmasına olanak sağlayacağınainanıyorumdedi. Özgün hikayesi ve mimarisi ile Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun kültürel ve coğrafi buluşmanoktası olan Demirözü İlçesi/Beşpınar Köyünde İş İnsanı Kenan Yavuz tarafından kurulanmüze, kurucusunun geçmişten aldığı ilhamı, kültürel kodları ile görünür kılarak günümüze taşıyor. Müzeköylerde tahrip olan evlerden toplanan taşlar ve ahşaplar ile 26 farklı mekandan oluşuyor ve 24 binmetrekare alana yayılıyor. 2023 yılı yaz döneminde 40 bin ziyaretçi ağırlayan müze, ziyaretçilerine kültürderinliğini ve zenginliği olgusal olarak keşfetmelerine olanak sağlıyor.


Kendine has tarzı ve sanatsal bir objeye dönüştürdüğü halat resimleriyle yaşamın her rengini tuvale yansıtan dünyaca ünlü ressamımız Ahmet Yeşil ile buluştuk İthaf Sanat yaz sayısı için... Arnica Art Land Sanat Çalıştayı sergisi için Mersin'e gidince değerli sanatçımızı atölyesinde ziyaret etmeden dönmek olmazdı. Mersin'in adını sanat dünyasında bilinir hale getiren, eserleri dünyaca ünlü çok sayıda müze koleksiyonunda ve özel koleksiyonlarda bulunan, sayısız sergiyle sanatseverlere ulaşan Ahmet Yeşil, Sanatçılık sadece malzemeyi alıp resim yapmak, eser üretmek değil. Sanatçı, kendini geliştirecek, araştıracak, soracak, soruşturacak, bozacak, dökecek, yıkacak ve yeniden inşa edecek. Bunu yapmazsanız zaten kendinize ait bir yeniliği, farklılığı ortaya koyamazsanız. Ben ilham diye bir şey olduğuna inanmıyorum. Çünkü ilhamın kendisi, düşünme yoğunluğunuzdur diyor. Aslında benim futbol geçmişim var. Hastalandığım yıl, beni önemli futbol takımları istemişti İstanbul'dan. Beyoğlu Spor vardı, 1. Lig'de oynayan beni transfer etmek istemişlerdi. Ama annem izin vermiyordu top oynamama. Benim dayım 18 yaşındayken spor yaparken ölünce annem de korkusundan benim futbol oynamama izin vermedi. Ben de 17 yaşındaydım o zaman. O izin vermese bile gizli gizli oynardım yine de. Annem ilkokul mezunu ama terzilik eğitimi almıştı. Çok üstün bir yetenekti annem. Gördüğü modeli ezberden çıkarırdı. Çok öğrenci yetiştirdi. Bizim de tanrıçamız gibiydi. Altı kardeşiz biz. Bizim okumamızı isterdi, gözünün önünden de ayırmazdı. Ama nafile! Ben arka pencereden ip sarkıtır kaçardım. Biz Mersin'in merkezinde, çok tarihi, yüksek tavanlı bir evde otururduk. Düşünün, beş kuşak o evde yaşamış. Evimiz kentin en eski eviydi diyebilirim. Benim de kaçtığım kat, şimdinin binalarının dördüncü katına eş değer yükseklikteydi. Evet, annemden kaynaklanır. Gördüğü bir şeyi çizerken hiç şaşırmazdı, yaratıcı yönü de çok fazlaydı. Babam da çok zeki adamdı. Ama babam sanatla değil, ticaretle uğraşmamı isterdi. Benim çocukluğum problemliydi. İlkokulda her hafta sonu disiplin cezam vardı. Dördüncü sınıfta öğretmen, Bununla uğraşamam dedi, sınıfta bıraktı beni. Yeni hoca da çok sertti. Kendi kendime Ben bununla da okuyamam. Bu da bırakırsa hiç olmazsa bir kadın öğretmene düşerim, yumuşak huylu olur dedim çocuk kafasıyla. Bir de üstüne üstlük o sene yaptığım bir resimden dolayı öğretmenimdem çok fena dayak yedim. Nü bir resimdi... Tabii, bir hikayesi var bu resmin de. Mersin'de, Bizanslardan kalan bir hamam vardı. Bize de çok yakındı, annem bizi de götürürdü. En son gittiğimizde beni, biraz da boy attığımdan hamama almadılar. Beni neden almadıklarını da anlamadığım için eve gidince Herhalde kovuldum ben deyip üzüldüm. Bu durum çok zoruma gittiği için hamamda gördüğüm kadınları, çocukları çizdim aslında. Evet ve o zamanlar sınıfta kalma olduğu için ben, 11 yaşında olsam da aynı sınıfta okuduğumuz 15-16 yaşında çocuklar vardı. Eline geçince onların tepkisi farklı oldu. Öğretmen yakaladı resmi, Kim yaptı bu terbiyesiz resmi? dedi. Ahmet Yeşil dedi çocuklar hemen. Zaten disiplin cezam vardı. O resim nedeniyle bana attığı tokatlardan yüzüm kıpkırmızı oldu. Kulağımdan tuttuğu gibi Bu sefer dedi seni okuldan uzaklaştıracağım. Müdürün odasına gittik tabii, içeride birileri var diye kapıda bekliyorduk. O sırada bir kadın geldi, Hocam, bu çocuğa ne oldu? Hasta mı? diye sordu. Yüzüm kızarmış ya ateşim var zannetti. Hoca da elinde resim Ya hocam, bıktım bu çocuktan. Ele avuca sığmıyor, kurallara uymuyor. Bir de terbiyesiz, ahlaksız resimler yapıyor diye anlattı. Kadın resmi merak etti ama benim öğretmenim göstermek istemedi. Ama kadın Uzaktan bakabilir miyim? dedi. Öylesine, kerhen gösterdi resmi hoca. Sonra o kadın, hocayı biraz kenara çekip bir şeyler söyledi. Hocam, yine kulağımdan tuttu; Gir sınıfa dedi Bundan sonra adam gibi resimler yap. Ve ben, o kadın kim bilmiyorum ama benim hayatımı kurtardı diye bakıyorum. Okuldan atılmak umrumda değil ama anneme nasıl hesap vereceğim? Bütün derdim o. O sınıfa girdim. Öğretmen o hafta, Hayat Bilgisi dersi için bir köy çeşmesi resmi istedi. Ben de yaylada gördüğüm köy çeşmesini yaptım; testiyle gelen köylü kadınlar, çeşmenin taşlarının dokusu filan... Bak böyle resimler yap, ahlaksız resimler yapma dedi öğretmen, aldı o resmi panoya astı. Ben ondan sonra hiçbir disiplin cezası almadan ilkokulu birincilikle bitirdim. Bütün meselem aslında anlaşılmaktı. Üst katımızda İstanbul'dan gelen bir kadın otururdu, Ressam teyze derdik ona. Galeriye giderdi. Beni de götürürdü. İlkokul üçüncü sınıftaydım. Onu izlerdim çalışırken. Eve gelirdik. Balkonda resim yapmasına bakardım. Bankalar o zaman küçük el kadar ajandalar verirdi. Onları biriktirirdim, içlerine resim yapardım. Karikatürler çizmeye başladım. Hürriyet'in bir yarışması vardı. Bir masal vermişler, onu en iyi resimleyen 50 kişiye de yağlıboya takımı hediye edecekler. Ben masalı resimledim ama iki ayrı resim yaptım. İki takım boya almak için. İki resmim de ödül aldı. Bekliyorum ödül gelsin diye. Gelmiyor, gelmiyor. O zaman Hürriyet'te Yıldırım Servis vardı. Şikayetlerinizi bildirirsiniz, onlar da bulur, sonuçlandırırdı. Ben de oraya mektup yazdım. Sözünüzde durmuyorsunuz, ödüllerimi alamıyorum diye. İki cümlelik cevap geldi. Evlat, bundan sonra düzgün resim yap. İkisini de sen yaptığın için, dürüst olmadığın için sana ödül yollamıyoruz diye. İlk dürüstlük dersimi oradan aldım. Dördüncü sınıftaydım yine. Annem çocukken değil de profesyonel olarak resim yapmaya başladığım zaman çok destekledi. Ama babam Bu resimlerle aç kalacaksın derdi. O tüccar olduğu için bu açıdan bakardı. Evin bitişiğinde Tevfik Sırrı Gür Lisesi vardı. Nizami ölçülerde futbol sahası vardı. Türkiye'nin en önemli atletleri oradan yetişirdi. Oradan mezun olunca, üniversitede çok iyi bir yere girerdiniz. Kayıt için gittik, annem kıvranıyor. Kırılma anı oldu benim için. Bir de ortaokula başladığımda resim hocamız okul müdürümüzdü. İlk akademik resim derslerimizi o verdi. İlk derste çizgilerimi gördü. Ders aldın mı sen? diye sordu. Yok hocam dedim. Ben tıp fakültesine gitmek istiyordum. Onun için de fen lisesine gitmek lazımdı. Ortaokuldan sonra fen lisesi için kayıt formu almaya gidince müdür bana Güzel sanatlar okuyacaksın dedi. Ben de Hocam zaten evdekiler top oynamama kızıyorlar. Bir de güzel sanatlara gideceğim desem kıyamet kopar dedim. Aldı formu attı. Git sen ortaokulu bitir önce dedi. Hocanın dediği oldu sonuçta! Halatları, ipleri çizmeden önce farklı çalışmalarım vardı. Bu geçiş birdenbire olmadı. Halatın neyi temsil ettiğine gelince... Halatın statik ritmiyle yaşamın dinamik ritmi arasında kurduğum diyalektik ilişki sonucu ortaya çıkan bir kozmos var resimlerimde. Plastik anlatım dilini yakaladığım ip, halat, nesnel tanımından sıyrılarak kendi sözünü kurmaya başladı. Halat, benim sanatımda öznel bir güç kazanıyor ve heyecanlar, coşkular, sosyal, ekonomik her şeyle beraber yaşamın bir yansıması haline geliyor. Kısaca yaşamın kendisi oluyor halatlar. Sürekli okuyan, düşünen bir insanım. Sanatçı, sadece malzemeyi alıp resim yapmak, eser üretmek değil. Sanatçı, kendini geliştirecek, araştıracak, soracak, soruşturacak, bozacak, dökecek, yıkacak ve yeniden inşa edecek. Bunu yapmazsanız zaten kendinize ait bir yeniliği, farklılığı ortaya koyamazsanız. Yaratıcılığınız olmazsa zaten yapamazsınız. Ben ilham diye bir şey olduğuna inanmıyorum. Çünkü ilhamın kendisi, düşünme yoğunluğunuzdur. Düşünerek, araştırarak, inceleyerek o ipucunu yakalıyorsunuz. Yoğunlaştığınız zaman sanat tarihi bilginiz de güçlüyse yakaladığınız malzeme neyse onun üzerinden kendinize ait bir atmosfer kurgulayabiliyorsunuz. Halat, önce detay olarak giriyordu figüratif dönemdeki çalışmalarıma. O detaylara yoğunlaşınca o yoğunluğun içinde düşünmeye başladım. Burada bir farklılık var, nasıl bir yol haritası çıkarabilirim diye. Üzerine ekleye ekleye bir baktım, karşıma çok farklı bir şey çıkıyor. Heyecanlandım tabii. Teknik araştırmalara başladım. Halatlar, kendi içinde dokuz dönem esasında. Işık ve gölgeler, görsel dokunuşlar, tarihsiz günlükler, sesler ve gizler, en son da art-ık zamanlar var. Bir de gönderilmemiş mektuplar var. Benim rahatsızlandığım iki yılda kendime yazdığım mektuplar vardı. Mahallede Ahmet olarak bilinirdim, okulda da Yeşil. 1974 1976 yıları arasında Ahmet Yeşil bir mektup yazardı, postaya verirdim. O mektup gelird, i bu kez Yeşil olarak ona cevap yazardım. İlham kaynağı, insanın, bir dile sahip olan sanatçının yaşadığı reel dünya ile kendi kurduğu dünyanın sınırlarının perdesini kaldırma kudreti olarak açıklanabilir. Bu çok da mistik bir durum değildir. Yoğunlaşma ve derinleşme sorunu olarak açıklanabilir. Sanatçının bilgi ve teknik birikimi, dünya görüşü, yaşam felsefesi, sezgileri yeteneği ve en önemlisi de yaratıcılığıdır. Öyle zorlama ile olmaz. Çalışmaya başladığınızda aklınızdaki soruları resme dönüştürme coşkusu, heyecanı bitene kadar çalışırsınız, sonrasında yeniden bir hazırlık başlar. Bu benim için bir yaşam biçimi; yeni değerlendirmeler, yeni araştırmalar, eskiz, desen çalışmaları, kitap okumaları, güncel yaşamı takip etme. Hayatın her alanında, dünyada ülkemizde olup bitenleri takip etmek. Bu benim için malzeme toplama anlamına geliyor. Gençlerin yeteneklerini, yaratıcılıklarını gördüğümde benden destek de istiyorlarsa elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışıyorum. Ancak disiplinli çalışmalarını, ilkeli duruşlarını, kendilerini geliştirmek için duydukları heyecanı, çabalarını görünce gelişme süreçlerinde destek veririm. Usta çırak ilişkisi gibi değil de bilgi birikimi ve deneyim paylaşımı açısından yaklaşıyorum. Yurt içi ve yurt dışı sanat mekanlarını tanımalarını sağlamaya ve tüm etkinliklerime götürmeye çalışırım. Bu, onların sanatlarına dünya görüşlerine sanatsal gelişmelerine katkı sağlar. Bundan yararlanan da sanat yaşamında yoluna, üreterek devam eder. Aldıklarının üzerine kendilerini katamayanlar da iyi ressam olurlar ama sanatçı olmaları zor. Gösterilmek isteneni değil, görmek istediklerinizle yaşamı sorarak, sorgulayarak, iradenizi boşluklarda egemen kılarak, anlamlı özgür ve özgün yaratabilirsiniz. Frida Kahlo ile ilk tanışmam Cumhuriyet gazetesindeki bir yazı ile oldu. Frida Kahlo'nun hayatını anlatan bir yazıydı. O da tıp fakültesinde okumak istemiş, 17 yaşında kaza geçirmiş. Omurilik rahatsızlığı. Ben de tıp fakültesi okumak istiyordum ve 17 yaşında benim başıma gelen o oldu. Sonra onun yaşamı ile ilgili çok kitap okudum. Benim en yakın arkadaşlarından Buket Şahin, onun hayatını yazdı. Kitabını okuduğumda Frida Kahlo hakkında hiçbir şey bilmediğimi fark ettim. Çok müthiş bir kitaptı. New York ve Barselona'yı seviyorum en çok. Barselona'da yaşam çok kolay. Bir ucundan bir ucuna taksi kullanmadan dolaştık. Bizim Mersin'e benziyor. İkincisi kozmopolit bir kent. Bizim Mersin de öyle. Mersin Mezarlığı'nda ayrı gayrı yoktur. Tüm dinlerden herkes koyun koyuna yatıyor orada. Öyle bir ortamda büyüdük biz. New York da zaten dünyada sanat deyince akla ilk gelen kentlerden. Çok etkileyici bir kent. Evet, hedefimiz müze açmak. Siz Mersin'in kent müzesi ihtiyacını sıklıkla dile getiriyorsunuz. Mersin'e bir müze şart. Sizin de Mersin Çağdaş Sanat Müzesi açmanız şahane olur. Mersin, kültür-sanat potansiyeli, insan potansiyeli çok yüksek bir kent. Levanten kültürü, Türkmen kültürü, Yörük kültürü, Arap kültürü harmanlanmış çağdaş bir kent. Mersin'e gelen dönüşür, buraya benzemeye başlar. Bu dönemde ötelenen sergilerim oldu. Ancak bu yılın aralık ayında İstanbul'da bir sergim olacak. Ayrıca 15 Eylül 15 Ekim 2023 tarihleri arasında yine İstanbul'da Atatürk Kültür Merkezi'nde 45. sanat yılım dolayısıyla iki galeride eş zamanlı eserlerim sergilenecek. ABD'nin Miami ve New York kentlerindeki sergiler için de hazırlıklarımız var.


Deste Vakfı'nın The Slaughterhouse'da düzenlediği ve sanatçının tüm alanı Apollon için bir tapınağa dönüştürdüğü Jeff Koons: Apollo sergisi, izleyiciyi çağdaş ve antik arasındaki metafizik bir diyaloğa sokmayı amaçlıyor. Eserler, sanatçının uzun zamandır arkadaşı ve dünyanın önde gelen sanat koleksiyoncularından biri ve Atina merkezli Deste Vakfı'nın yaratıcısı Dakis Joannou'ya 80. doğum günü hediyesi aslında. Covid nedeniyle proje iki yıl ertelenmiş ve Koons'un ne yapmayı planladığını kimse bilmiyormuş. Jeff'in bana verebileceği en büyük hediye, ilk deneyimin hediyesiydi diyor Joannou ve Koons'un ne hazırladığını ilk gördüğünde aklının başından tamamen gittiğini söylüyor. Bu serginin kişinin kendini nasıl tanımladığı, Koons'un kendini nasıl tanımladığı, asıl önemli olanın ve aynı zamanda Hydra Adası'nın kendisiyle ilgili olduğunu vurguluyor. Hydra kültürünün temelleri özgürlük arayışına dayanıyor diye ekliyor. Apollon öncelikle güneş ve ışık tanrısı olarak bilinmesine rağmen aynı zamanda müzik ve şiir, şifa ve salgın hastalıklar, kehanet ve bilgi, düzen ve güzellik, okçuluk ve tarım tanrısı. Başında bir defne tacı ve elinde ya bir yay ve ok ya da bir lir ve mızrap ile tasvir edilir. Bu nedenle, antik Yunan tanrısına saygı duruşunda bulunan bu sergi beş duyunun tümünün bir kutlaması gibi. Sergi, müzik, adaçayı yakma ve eski zamanları anımsatan pişmiş sunularla duyuları harekete geçiriyor. Çağdaş şarkılarla birlikte çalınan antik kitara ile iki müzik formatı kah birbirinden kopuyor kah birbirine karışıp şaşırtıcı bir uyum yakalıyor. Eskiden mezbaha olan proje alanına giden yokuştan çıkarken sizi önce The Slaughterhouse'un üzerine yerleştirilmiş, mezbahayı adeta bir tapınağa dönüştüren, ışınları rüzgarda bir fırıldak gibi dönen bronz ve bakır alaşımı devasa altın güneş karşılıyor. Apollon'un iki taraftan da görülebilen yüzüne sahip eserin adı Apollo Wind Spinner. Binaya doğru ilerlerken Marcel Duchamp'ın ünlü hazır ürünü Fountain'a (1917) göndermede bulunan seramik pisuar ve tekerlek, taze ekmek tepsisi, kol saatleri gibi çeşitli nesnelerin mütevazı bir ahşap masanın üzerine yerleştirilmiş olduğu görülüyor. Giriş kapısının üzerinde, Delphi'deki Apollon tapınağının cephesine saygı duruşunda bulunan ünlü Kendini bil aforizması yazılı. Koons'un mozaik zeminden süslü duvar resimlerine ve gerçek altın varaklı masmavi tavana kadar, proje uğruna tamamen yeniden şekillendirdiği küçücük mekanın girişinde sizi geleneksel antik Yunan tuniği giymiş bir genç kız veya bir genç erkek karşılıyor. İçerisi ise antik Yunan güneş tanrısının merkezde, çok gerçekçi hareket eden albino bir yılanla birlikte poz verdiği bir Apollo tapınağına dönüştürülmüş. Altın varaktan yapılmış bir taç ile süslenmiş çok renkli animatronik Apollo Kithara (2019-2022) heykeli günümüz gitarının kökeni olarak kabul edilen bir kitara çalıyor ve fonda Lady Gaga ve diğer pop sanatçılarının eski melodilere karışan şarkılarını duyuluyor. Etrafa yerleştirilen mumların yumuşak ışığı da bu mistik atmosfere katkıda bulunuyor. Mezbaha içindeki eski taş zemin yeni mozaiklerle kaplanmış, duvarlar ise Pompeii yakınlarındaki Boscoreale'den eski freskler esas alınarak dönüştürülmüş. Antik çağda Boscoreale'de, çok sayıda aristokrat kır villasına bulunuyordu. Buradaki gibi lüks villalar, genellikle Roma aristokrasisinin Helenistik sanat ve kültürü tüketimini göze çarpıcı şekilde sergileme ortamlarıydı. Bir senatör kamusal hayatta, her ne kadar geleneksel Roma değerlerini -yalın, kullanışlı, muhafazakar- esas alan ciddi bir görüntü ile boy gösterse de ev hali ve villaları, rafine yaşamın abartılı gösterilerinin -inşa etme, dekorasyon, yemek ve felsefe yapma- yerleriydi. Bunun için ilham, fikir repertuvarı ve sanatçılar, dekoratörler ve entelektüeller de dahil olmak üzere doğudaki Yunanlılardan geldi. Roma villa mimarisi, bir Roma evinin özünü, Yunan spor salonlarından, saraylardan ve kutsal alanlardan esinlenilen sütunlu avlular ve bahçelerle birleştirdi. Roma aristokrasisi, Atina akademilerinin kültürünü, Helenistik pastorallerin büyülü dünyasını ve İskenderiye saraylarının ihtişamını hatırlatmayı amaçlıyordu. Yunan filozoflarının ve yazarlarının portreleri öğrenmeyi temsil ediyor; satir ve peri heykelleri Dionisosvari pastoral manzarayı yeniden yaratıyor; Yunan efsanesi ve hanedan portreleri açısından zengin duvar resimleri de görkemli iç mekanlar oluşturuyordu. Sergide bir çift bronz Nike spor ayakkabı da var. Koons, bu eseri için Dışarıda 'Kendini Bil' yazıyor ve bu ayakkabılar da kendini tanımanın, kendi ayakkabılarını giyerek yürümenin felsefesini gösteriyor diyor. Binanın balkonunda ise aynı anda hem kendi yansımanızı hem denizi hem gökyüzünü hem de tapınağa çevrilmiş binayı Gazing Ball Tripod (2020-2022) adlı esere bakarak görebiliyorsunuz. Bu topların bir zamanlar nazardan koruyup şans getirdiklerine inanıldığını düşünürsek o an hem sizin hem de etrafın koruma altında olduğunu bilmek güzel tabii. Sanatçı bir nişe yerleştirdiği Plato's Solid Forms Wind Spinners (2020-2022) adlı eserinin hem antik hem de modern dünyanın bir yönünü kapsadığını belirtiyor. Nasıl derseniz şöyle açıklayabiliriz; bir Platonik katı, her yüzün aynı sayıda kenara sahip düzenli bir çokgen olduğu ve aynı sayıda yüzün her tepe noktasında buluştuğu bir çok yüzlülüktür. Sadece beş farklı Platonik katı vardır. Bunlar tetrahedron, küp, oktahedron, dodecahedron ve icosahedron olarak adlandırılır. Platon, bu cisimlerin doğayı anlattığını düşünüyordu. Ona göre; her yüzü bir eşkenar üçgen olan dört yüzlü ateşi, sekiz yüzlü havayı, yirmi yüzlü suyu, yüzleri kareler olan küp dünyayı ve yüzleri düzgün beşgenlerden oluşan on iki yüzlü ise evreni simgeliyordu. Güneş batmak üzere, sergi alanından limana doğru yürürken yıllardır ressamlar, müzisyenler, yazarlar, bohem şairler ve sanatçılar için bir sığınak ve ilham kaynağı olan Hydra'da zaman yavaşlıyor hatta bazen duruyor gibi. Buranın büyüsüne kapılmamak imkansız hele de güneş tanrısı bizi aydınlatmaya devam ettiği sürece.


Baksı Müzesi'nin bulunduğu tepede kısa bir süre önce ziyarete açılan Kıraçta Heykel sergisi, Contemporary İstanbul kapsamında Tersane İstanbul'a geliyor. Farklı kuşaklardan dokuz sanatçının Baksı Tepesi'nden Çoruh'u seyre dalan heykelleri, manzaranın içinde, manzaraya karşı kıraçın hafızasını dinliyor. Yapıtlar kıraçtan tersaneye bir video aracılığıyla yol alıyor. Çağdaş müzeciliği yepyeni bir anlayışla Anadolu'nun kültür varlıkları haritasına katan Baksı, 20. yıl kutlamaları kapsamında hayata geçirdiği Kıraçta Heykel sergisini özel bir video çalışması ile Contemporary İstanbul ziyaretçilerine sunmaya hazırlanıyor. 7-10 Ekim tarihleri arasında Tersane İstanbul'da gerçekleşecek sanat fuarında Baksı Müzesi, sanatseverleri heykellerin rehberlik ettiği bu şiirsel yolculuğa ortak olmaya davet ediyor. Sergide, Erdal Duman, Günnur Özsoy, Hüsamettin Koçan, İbrahim Koç, Kemal Tufan, Mike Berg, Nermin Er, Osman Dinç ve Yunus Tonkuş'un yapıtları yer alıyor. Heykellerin bu sessiz çağrısını Contemporary İstanbul'da geniş bir ziyaretçi topluluğuna ve uluslararası sanat çevrelerine ulaştırmaktan mutluluk duyduklarını dile getiren Koçan, Anadolu'dan ilham alan ve ona yeni değerler katan sanatçıların yapıtlarını yerinde görmek isteyenleri Baksı Müzesi'ne davet etti. Kıraçta Heykel sergisinden görüntülerle hazırlanan video çalışması, Contemporary İstanbul kapsamında 7-10 Ekim tarihleri arasında Tersane İstanbul'da, T6 Salonu B1-211 numaralı Baksı Müzesi standında izlenebilir.


QNB Finansbank ve Artkolik Sanat Platformu iş birliğinde hayata geçen Kırılma Noktası: Hikayenin Sonunu Sen Yaz sergisi 4 Mayıs'ta QNB Finansbank Kristal Kule'de gerçekleşen açılış sonrası sanatseverlerle buluştu. Çalışmalarının merkezine iklim krizi ve çevre sorunlarını alan sanatçıların atık malzemelerle ürettiği eserlerden oluşan kapsamlı serginin küratörlüğünü Denizhan Özer üstleniyor. Sergide Bubi, Bedri Baykam, Mehmet Özenbaş gibi Türkiye çağdaş sanatının önemli temsilcilerinin eserleri yer alıyor. QNB Finansbank, Artkolik Sanat Platformu ortaklığında yaratılan Kırılma Noktası: Hikayenin Sonunu Sen Yaz sergisiyle iklim krizi ve çevre sorunları hakkında farkındalık yaratmayı amaçlıyor. QNB Finansbank'ın genel müdürlük binası Kristal Kule'de açılan sergi, 5 Mayıs 18 Haziran tarihleri arasında her Cumartesi ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek. Bubi, Bedri Baykam, Mehmet Özenbaş da dahil Türkiye çağdaş sanatının önemli temsilcilerinin atık malzemelerden ürettiği 60 eseri barındıran serginin küratörlüğünü ise Denizhan Özer üstleniyor. Üretimlerinin temeline çevre sorunlarını yerleştirmiş 30 sanatçının çalışmalarını içeren Kırılma Noktası: Hikayenin Sonunu Sen Yaz sergisi kapsamında Özge Günaydın'ın geri dönüştürülmüş kompozit malzemeyle ürettiği gerçek boyutlu bir gergedan olan Rhinovella, Mehmet Özenbaş'ın Kuzey ormanlarının kesilen ağaçlarına dikkat çekmek amacıyla ürettiği No 7, Deniz Çobankent'in inşaat atıkları ile ürettiği heykellerin yanı sıra Türk çağdaş sanatının önemli temsilcilerinin atık malzemelerden ürettiği eserler QNB Finansbank Kristal Kule'de sergilenecek. Sergiyle paralel olarak ayrıca iklim krizi ve her geçen gün artan çevre sorunlarına dikkat çeken çocuk sanat atölyeleri de gerçekleştirilecek. Artkolik iş birliği ile hayata geçirilecek olan bu atölyelerde çocuklar küratör Denizhan Özer yönlendirmesiyle atık malzemelerden çalışmalar üretecekler.


Çocukların sanatsal üretim gerçekleştirmeleri, sinema kültürü edinmeleri ve yedinci sanat dalına ilgilerinin artması amacıyla bu yıl 17. defa gerçekleştirilen Çocuk Filmleri Festivali'nin Filmimin Hikayesi Yarışması ile bir öğrenci daha hayallerini gerçeğe dönüştürdü. Yarışmada, Kırmızı Araba hikayesiyle birincilik ödülünü kazanan Asya Şahin, senarist ve yönetmen Ali Tanrıverdi ile birlikte filmini çekti. TÜRSAK Vakfının desteği ile ilk yönetmenlik ve başrol oyunculuğu deneyimini yaşayan Şahin, unutamayacağı bir çekim günü yaşadı. Karikatürist ve Animasyon Yapımcısı Varol Yaşaroğlu başkanlığında, Senarist ve Yönetmen Ali Tanrıverdi, Yazar ve Psikiyatrist Cem Mumcu, Oyuncu Ceren Benderlioğlu, CGV Mars Cinema Group COO'su Nurdan Ulu Horozoğlu'ndan oluşan jüri tarafından birinciliğe layık görülen Asya Şahin, ödül töreninde en mutlu ve heyecanlı günlerinden birini yaşadığını söyledi. Asya Şahin, Çakallarla Dans film serisinin senaryo yazarlığını Murat Şeker ile birlikte üstlenen, 2019 yılında Amacı Olmayan Grup filmi ile ilk kez yönetmenlik koltuğuna oturan Ali Tanrıverdi'nin yardımıyla filmini çekti. Oyuncu Beste Bereket ile de başrolde oynayan Asya Şahin, keyifli bir set deneyimi yaşadı. Kırmızı Araba filminin başrolünde yer alan bir diğer isim ise TÜRSAK Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Yapımcı ve Avukat Burhan Gün oldu. Çocuk Filmleri Festivali ile ilgili ayrıntılı bilgiler ve güncel duyurular yarışmanın web sitesinden ve TÜRSAK Vakfının sosyal medya hesaplarından takip edilebilir.


Çocukların sanatsal üretim gerçekleştirmelerine, sinema kültürü edinmeleri ve yedinci sanat dalına ilgilerinin artması amacıyla bu yıl 17. defa gerçekleştirilen Çocuk Filmleri Festivali'nin Filmimin Hikayesi Yarışması ile bir öğrenci daha hayallerini gerçeğe dönüştürdü. Kırmızı Araba hikayesiyle birincilik ödülünü kazanan Asya Şahin, senarist ve yönetmen Ali Tanrıverdi ile birlikte filmini çekti. TÜRSAK Vakfının desteği ile ilk yönetmenlik ve başrol oyunculuğu deneyimini yaşayan Şahin, unutamayacağı bir çekim günü yaşadı. Karikatürist ve Animasyon Yapımcısı Varol Yaşaroğlu başkanlığında, Senarist ve Yönetmen Ali Tanrıverdi, Yazar ve Psikiyatrist Cem Mumcu, Oyuncu Ceren Benderlioğlu, CGV Mars Cinema Group COO'su Nurdan Ulu Horozoğlu'ndan oluşan jüri tarafından birinciliğe layık görülen Asya Şahin, ödül töreninde en mutlu ve heyecanlı günlerinden birini yaşadığını söyledi. Asya Şahin, Çakallarla Dans film serisinin senaryo yazarlığını Murat Şeker ile birlikte üstlenen, 2019 yılında Amacı Olmayan Grup filmi ile ilk kez yönetmenlik koltuğuna oturan Ali Tanrıverdi'nin yardımıyla filmini çekti. Oyuncu Beste Bereket ile de başrolde oynayan Asya Şahin, keyifli bir set deneyimi yaşadı. Kırmızı Araba filminin başrolünde yer alan bir diğer isim ise TÜRSAK Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Yapımcı ve Avukat Burhan Gün oldu. Çocuk Filmleri Festivali ile ilgili ayrıntılı bilgiler ve güncel duyurular yarışmanın web sitesinden ve TÜRSAK Vakfının sosyal medya hesaplarından takip edilebilir.


Son yıllarda ülkemizde -özellikle kısa metraj odaklı- film festivallerinin çok hızla çeşitlendiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Her ne kadar pandemi süreci, film festivallerini etkilemiş olsa da bu durum, yükselen grafiği bozamadığı gibi dijital kalıplarla biçimlenen bazı festivallerin hayata geçmesini de kolaylaştırmıştır. Araştırmacı Hayri Çölaşan'ın kameraarkasi. org adlı web sitesinde yıllık olarak yayınladığı Film Festivalleri Değerlendirmesi adlı raporuna 2019 yılında ilgili festivallere kısa metraj kategorisinde 762 kurmaca, 239 belgesel, 66 animasyon ve 118 deneysel olmak üzere 1185 yeni film girerken bu rakam 2020 yılında pandemiye rağmen 707 olarak kayıtlara geçmiştir. Söz konusu verilere bakıldığında kısa metraj kategorisinde azımsanmayacak seviyede çeşitlilik ve üretim olduğu görülmektedir. Bu noktada üretim ve çeşitliliğin günümüzün belgesel sinemasındaki yansımalarına tam anlamıyla geçmeden önce kısaca geriye dönmekte yarar olduğu düşüncesindeyim. Ülkemizde belgesel sinemanın nasıl yollardan geçtiğini ve dönüşümünün sebeplerini bilmek, günümüzde sahip olduğu kimliği tam anlamıyla anlayabilme açısından önem taşımaktadır. Bu yazıda söz konusu festivallerde boy göstermiş, Türk belgesel sinemasının geleceğinin birer parçası olarak gördüğüm beş yönetmene kısa metraj ve belgesel sinema ile ilgili beş soru sorarak elde ettiğim düşünceleri değerli okuyucularla paylaşmaya çalışacağım. Söz konusu inceleme, kısa metraj alanında üretim yapmış, festivaller gezmiş, diğer yandan bu alanda üretmeye gayret eden insanlar yetiştirmeyi hedefleyen bir eğitim kurumunda mesleki kariyerine devam eden biri olarak bendeniz için oldukça kıymetlidir. Günümüzde mevcut problemleriyle sürdürülebilirliği zorlaşan kısa metrajlı belgesel sinemanın sorunlarını ve geleceğini aktörlerinden dinlemek, umuyorum ki bu alanda hepimizin ihtiyacı olan iyileşmenin bir parçası olacaktır. Türkiye'nin sinema tarihi ele alındığında uzunca bir dönem, belgesel sinemanın yeterince deşilmediği ve üzerinde çalışılmadığı artık sinema topluluklarınca bilinmektedir. Bu sebeple yakın bir zamana kadar belgesel sinemada tarih yazımı da iyi niyetli fakat yeterince detaylı ya da güncel olmayan bazı çalışmalar dışında irili ufaklı boşluklara sahipti. Günümüzde ise bu boşlukların tez, makale, deneme ve araştırma gibi türler aracılığıyla kapanmaya başladığı görülmektedir. Söz konusu çalışmalar tarih yazımı konusunda önemli olduğu gibi dönemin gereklilikleri göz önünde bulundurulduğunda Türk Belgesel Sineması literatüründe yeni açılımları da ortaya çıkarmaktadır. Bu amaca hizmet eden 2000 sonrası döneminin en akılda kalıcı çalışmalarından biri ise yönetmen, akademisyen ve araştırmacı Hakan Aytekin'in 2017 yılında hazırladığı Türkiye'de Toplumsal Değişme ve Belgesel Sinema adlı çalışmasıdır. Çalışma, Türk belgesel sinema tarihini Propaganda Dönemi, Kültürel Hümanizma Dönemi ve Çokkültürlülük Dönemi başlıkları altında incelerken dönemin öne çıkan toplumsal özelliklerinin belgesel sinemadaki etkilerini kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. Hakan Aytekin'in bu bölümlendirmesinin altında yatan önemli olayları kısaca inceleyelim. Aytekin'in Propaganda Dönemi olarak nitelendirdiği 1895-1956 tarih aralığında sinemanın ortaya çıktığı ve devletlerin propaganda unsurları arasında hızlıca önem kazandığı görülmektedir. 28 Aralık 1895 tarihinde ilk gösterimi yapıldığı kabul edilen sinemanın Osmanlı coğrafyasına bu tarihten yaklaşık dokuz ay sonra geldiği, hem gösterimler düzenlendiği hem de çeşitli bölgelerde çekimler yapıldığı bilinmektedir. 20. yüzyılın ilk çeyreği bittiğinde dünya ile birlikte yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde de belgesel sinema, yavaş yavaş propaganda dönemini tamamlamış, 1950'li yıllarda Sabahattin Eyüboğlu öncülüğünde yeni bir anlayış çerçevesinde Kültürel Hümanizma Dönemi'ne giriş yapmıştır. Belgesel sinemanın temel niteliklerinin belirginleştiği ikinci dönem olan Kültürel Hümanizma Dönemi'ndeki filmlerde tematik olarak ulusun türdeşleşmesi sorunsalı epeyce aşılmış; ulusun kökenine yönelinmiş, coğrafi anlamda yerellik tarihsel anlamda derinlikle buluşturulmaya çalışılmıştır. Dönemin belgesel filmlerinde Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde veya yakın çevresinde kalan eski uygarlıklar türdeşleş meye çalışılan ulusun ve kültürün kökeni olarak kabul edilmiştir. Bu anlamda göze çarpan ve ilgili dönemin başlangıcı olarak kabul edilen ilk film Sabahattin Eyüboğlu'nun 1956 yapımı Hitit Güneşi adlı çalışmasıdır. Türkiye'de belgesel sinemaya kurumsal çerçevede katkı sunan ilk kuruluş olan İstanbul Üniversitesi Film Merkezi bünyesinde çekilen Hitit Güneşi, Hitit Uygarlığı'nın inançlarını ve yaşam tarzlarını konu almaktadır. Ayrıca Eyüboğlu'nun bu çalışması, 1956'da düzenlenen Berlin Film Festivali'nde Gümüş Ayı ödülü kazanarak Türkiye Cumhuriyeti'nin sinema alanındaki ilk ödülünü alan yapım olarak da kayıtlara geçmiştir. 1950'lerden 1990'lı yılların başına kadar başta Sabahattin Eyüboğlu ve Suha Arın olmak üzere Ertuğrul Karslıoğlu, Hasan Özgen ve Behlül Dal gibi yönetmenler Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde Türkiye'nin kültürel mirasını belgelemişlerdir. 1990'lı yıllara gelindiğinde ise belgesel sinemadaki çeşitlilik, izleyici ile buluşma imkanlarına paralel olarak artmaya başlamış ve gelişen teknoloji ile birlikte tekrar bir yenilenme sürecine girmiştir. Toplumların yaşam alışkanlıklarını derinden etkileyen küreselleşmenin, belgesel sinema alanında da kendini göstermesi ve hatta reformlara sebep olması kaçınılmazdır. Dünyadaki bu değişim belgesel sinemaya yeni eğilimler, çok seslilik ve Kültürel Hümanizma kavramının ardında kalan yeni sorunsalların keşfi gibi meseleleri beraberinde getirmiştir. Günün sonunda küreselleşme hareketi belgesel sinemanın reformuna, Kültürel Hümanizma Dönemi'nin sonlanmasına ve Çok Kültürlülük Dönemi olarak adlanan yeni bir sürece girilmesine olanak vermiştir. Çok kültürlülük kavramı, türdeş olmayan, farklı kimliklere sahip olmasına rağmen birlikte yaşamını sürdüren çok sesli toplumları tanımlamak için kullanılan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Çok kültürlülük kavramının bu açıdan günümüzde belgesel sinemanın içinde barındırdığı çok sesliliği de kavramsal olarak karşılaması kaçınılmazdır. Çok kültürlülük Dönemi'nin en belirgin özelliği, Kültürel Hümanizma Dönemi'nin tamamlanmaya başladığı 1990'lardan bugüne belgesel sinemamızda büyük beylik konuların yanı sıra herhangi bir işçinin, sıra dışı bir mahallenin, sosyal ya da siyasal bir olayın veya birtakım sıradan insanların ana aktör olduğu filmlerdir. Özetle, hala devam ettiği konusunda hemfikir olduğumuz Çok Kültürlük Dönemi'nde teknolojinin, globalleşmenin ve çeşitlenmenin belgesel sinemada yeni bir anlayış ortaya çıkardığı zaman dilimi olarak göze çarpmaktadır. Şahsımın da içinde bulunduğu jenerasyon -günümüzün tabiriyle Y kuşağı- Çok Kültürlülük Dönemi'nin içinde üretim yapmaya başlamıştır. Söz konusu dönemin film yapım ve yönetimi noktasında pek çok avantajı olduğu aşikardır ancak objektif bir yaklaşım içinde dezavantajlarından da söz etmek yerinde olacaktır. Yönetmen, yapımcı ve senarist Batuhan Kurt ise belgesel sinema üretimine, gerçekliğin ve belgelemenin getirilerinden biri olan toplumsal belleğe katkısı sebebiyle karar verdiğini belirtiyor. Belgesel sinema, diğer türlerin aksine gerçeklikle en büyük bağı kurmaktadır. Bu durum belgeseli benim için ilgi çekici hale getirmektedir. Gerçek insanlarla kurmuş olduğunuz iletişim, her an keşfetmeye hazır, öngörülemez yapısı ve bilinmeze uzanan yapım serüveni, beni belgesel yapmaya iten en önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Ayrıca belgesel, belge niteliği taşıması, toplum dinamiklerini keşfetmemizi ve toplumsal hafızamıza katkı sağlaması açısından da benim için büyük bir önem taşımaktadır. Belgesel filmlerin görünürleşmesi Çok Kültürlülük Dönemi'nin en belirgin özelliklerinden biri olan teknolojik gelişmeler sebebiyle özellikle 2000'li yıllardan sonra ciddi bir ivme kazanmıştır. Her ne kadar yurt içi ve yurt dışı film festivallerinin, televizyon kanallarının ve dijital platformların sayısı artmış olsa da duruma yönetmenlerin tarafından bakıldığında henüz tam anlamıyla tatmin edici görünmediği ortadadır. Birbirinden bağımsız bu beş yönetmene yönelttiğim ve cevabını merakla beklediğim sorulardan biri de özellikle kısa metraj gibi başka bir mücadele de hesaba katıldığında belgesel sinema yönetmeninin karşılaştığı zorluklar üstüneydi. Gözlemlerime göre Türkiye'de bir sinema ilgilisi, belgesel sinema türüne ilgi duymaya başladığında karşılaştığı ilk zorluk, mevcut ders programlarında belgesel sinema konulu dersler bulabilme mücadelesidir. Ardından karşılaşacağı bir diğer mücadele ise bu alanda hazırlanmış yazılı çalışmalar bulmak olacaktır. Son birkaç senedir umut verici bir grafik çizen Türkiye'nin belgesel sinema literatürü, uzun yıllar henüz yeterince deşilmemiş bir alan olarak araştırmacısını beklemekteydi. Sinema eğitiminde kuşkusuz akademinin yeri oldukça büyüktür. Ancak geçmişten bugüne kuşaktan kuşağa aktarılan bir diğer yöntem ise zanaatın bulunduğu her disiplinde olduğu gibi geleneksel usta-çırak usulü eğitim biçimidir. Akademik eğitim kıymetli ve önemlidir; ancak geleneksel yöntemi de içinde barındırmadığı takdirde eksik kalacaktır. Akademide edinilen vizyon dahilinde hayal etmeyi ve tasarlamayı öğrenen yönetmen adayları, usta yönetmenlerin deneyimlerini görmeli, yorumlamalı ve anlamlandırmaya çalışmalıdır. Bu noktada sizlerle tanıştırmış olduğum bu beş yönetmenin tümü, bu yolculuğu doğru planlamakta ve kariyerlerini kararlılıkla sürdürmeye devam etmektedirler. Bu döngünün olması gerektiği biçimde devam etmesi belgesel sinema topluluğumuzun korunması ve Türkiye'nin kültürel mirasının görsel belleğine katkı sağlamayı sürdürebilmek açısından da oldukça önemlidir.


Jack London'ın Martin Eden romanında kurduğu bu cümle, dosyamıza konuk olan bir okurun, diğer okurlara hediyesi. Kitap kulüplerinin varlık nedenini, kim daha iyi açıklayabilir? Kulüpler, önceden seçilmiş bir kitabı konuşmak üzere belirli periyotlarda toplanıyor; birbirinin dilinden konuşanlar bir araya geliyor. Bir kitap okuyorlar, dünyaları zenginleşiyor. Bizi hayattan izole eden küresel salgın sürecinde, sanal alemdeki kitap kulüpleri çoğaldı. Bu bile kitabın yalnızlığa çare olduğunu göstermiyor mu? İstanbul, Ankara ve İzmir'den yükselen seslere kulak verdik. İstanbul Edebiyat Kulübü, nitelikli okurları bir araya getirme amacıyla 2017'den bu yana toplanıyor. Kulüp moderatörü, gıda mühendisi Burhan Kebabcı'nın vurguladığı gibi okurlar, kitabı özümsemek ve hafızasından silinmemesini sağlamak için onu okuyanlarla konuşmak istiyor. Kebabcı, Etkinliklerimizin verimli geçmesi için üye sayımızı 45 civarında tutuyoruz. Ayrılanlar ya da kurallar gereği çıkarılanlar oldukça yeni üye alıyoruz. Aşırı başvuru geliyor, yeni üyelerin alınması altı yedi ayı buluyor diyor. Mühendis, öğretmen, mimar, yazılımcı, doktor, psikolog, psikolojik danışman, mali müşavir, öğrenci gibi üye çeşitliliğine sahip kulüp, üç haftada bir toplanıyor. Kitap seçiminde iki sınıflandırmaları var; genel ve tematik listeler. Temaları, genel listenin içinden çıkarıyorlar; Latin Amerika, çocuk, modern dünya, 2000'ler sonrası Türk, Kuzey Avrupa, Uzak Doğu edebiyatlarından birine yoğunlaşıyorlar. Kebabcı'nın hazırladığı sekiz kitaplık listeyi oyluyorlar. Bazen yazarları ağırladıklarını söyleyen Kebabcı, Üyelerimiz yorum ve eleştirilerini rahatlıkla yaptı. Bunun yanında Türkiye Sahaflar Derneği Başkanı Ümit Nar ile sahaflık kültürü, kitap piyasası ve okur kitlesi üzerine harika bir sohbetimiz oldu. Orhan Pamuk üzerine kitapları olan Doç. Dr. Saman Hashemipour'u, Veba Geceleri'ni okuduktan sonra konuk ettik diyor. İstanbul Edebiyat Kulübü'nün yöneticisi Burhan Kebabcı, Kitapların konuşulduğu, iyi okurlardan oluşmuş bir ortam, okuma şevkini ve hızını artırıyor çünkü okurlar, kitabı özümsemek için aynı kitabı okuyanlarla konuşmak istiyor diye konuşuyor. Yazar İnci Gürbüzatik, 2018'de Ankara Genç İş Kadınları Derneği Kitap Kulübü'nün moderatörlüğü teklifini kabul ettiğinde bunun ertesi yıl yeni bir kulüp doğuracağını bilmiyormuş. Nurol Sanat Galerisi'nde edebiyat sunumu yaparken ANGİKAD'daki okumalarımızdan söz ettim. 'Biz de kuralım' fikri oluştu diyor. ANGİKAD'da üye sayısı artınca iki gruba ayrılmışlar. Her iki kulüpte de 30'u aşkın aktif katılımcı var. Buluşmaların sanal aleme taşınmasıyla Ankara dışından da katılanlar olmuş. ANGİKAD'daki kulüp; hekimler, fabrika sahipleri, üst düzey yöneticiler, sigortacılar, marka uzmanları, hukukçular, mimari tasarımcılar, elektrik mühendisleri gibi iş kadınlarından oluşuyor. Nurol Sanat'ta ise doktor, ressam, öğretim görevlisi, yazar, prodüktör, yönetici gibi pek çok kadın katılımcı var. Ankara'da iki kitap kulübünü yöneten yazar İnci Gürbüzatik, Kitap nasıl okunur, yorumlanır, yan okumalarla nasıl beslenir, nitelikli okur olmak nedir? İroniyi anlayabilmek nasıl mümkündür? Kitap kulüpleri bu sorulara yanıt vermiş okurların buluşma noktasıdır diyor. Gürbüzatik, kitap kulüplerinin okuru nasıl etkilediği sorusuna örneklerle yanıt veriyor: Listemi gördüklerinde, 'O kitabı okudum' ya da 'Hiç sevmedim' diyenler çok oldu. 'Nasıl bir kitaptı?'dediğimde pek bilgi veremiyorlardı. 'Bir daha ama farklı okuyacağız' diyordum. Kitabın ne kadar derin anlamlar içerdiğinin farkına varılıyordu. Yazarın ironisini anlayan okurun, yazar için şans olduğu bir gerçek. Okur, yazarın sezdirdiklerini çözümlediğinde kendi keşfine çıkıyor. Unutulmuş değerli yazarları da seçtiğini vurgulayan Gürbüzatik, Yazarın yaşantısı esere nasıl yansıyor; tanıklığı, derdi, yazma serüveni, edebiyata katkısı... Bunların araştırılması çok önemlidir. Okumakla hissedilen edebi haz, insanı bin gözlü yapıyor. Kulüpteki arkadaşlarım nitelikli okur oluyorlar diye devam ediyor. Kitap kulüplerinin topluma etkisi konusunda iyimser olmayan Gürbüzatik, Sayısı Türkiye genelinde topu topu kaçtır ki! Yine büyük şehirlerde, yine belli bir eğitim düzeyinin üstünde... Teknoloji tutkunluğu okumayı ne denli olumsuz etkiledi, biliyoruz. Bir tek erkek üyemiz, gençlerimiz yok aramızda. Çocukların, gençlerin okuma alışkanlığını sağlamak için seferberlik, eğitimde hamle gerekli diyor. ANGİKAD ve Nurol Sanat kulüpleri, her şey normale dönünce yüz yüze buluşmalara devam edecek. Mülkiyeliler Birliği İzmir Şubesi, 2018 Genel Kurulu'ndan sonra etkinlikler düzenlemeye karar verdiğinde yola, Bir kitap kulübü kuralım, diye çıkmamış. Üyelerden birinin babası 20. yüzyılın başına ait İzmir polisiyeleri yazan Suphi Varım olunca onun Sokratis'in Oyunları romanına dikkat kesilmiş, yazarı konuk etmişler ve kulüp fikri gelişmiş. Moderatörlüğü yürüten iktisat doktoru Aydın Arı'nın da dediği gibi aldıkları eğitim, edebiyat listelerini etkilemiş: Aramızda çok sıkı edebiyat okurları var ama sosyal bilimler eğitiminden gelen insanlarız. Esere doğal olarak buradan bakıyoruz. Kendimizi iddialı gördüğümüz şey, o eserin, içinde yaşadığımız toplumun değerlerini ele alış biçimi. Türkiye toplumunu anlamaya çabalıyoruz. Edebiyatın taşıdığı bilginin bilimsel kesinliği olmadığını, belirli bir sapmayı içerebileceğini bilerek okuduklarını vurgulayan Arı, Grup, kısmen birbirine yakın insanlardan oluşuyor. Okunan her kitabın toplum için bir şey ifade ettiğini biliyorlar. Herkesin konuştuğu ve dinlediği bir kulübüz diyor. Arı, dönem edebiyatı okumanın açtığı pencereyi şöyle anlatıyor: İktisatçı olarak ekonominin önemli bir kısmının, yaşadığı ya da yakın dönemi yazmış yazarlardan öğrenilebileceğini düşünürüm. Varlık Vergisi'ni iktisat kitaplarından anlamak çok kolay olmayabilir. Edebi kurgu içinde de olsa bu olgunun; toplumun değişik kesimleri ve mekanları üzerindeki etkilerini gözlemiş bir yazarı okumak, bilimsel faaliyeti tamamlıyor. Gençlerin bu kitaplarla okumaya teşvik edilebileceğini söyleyen Arı, Bir öğretim elemanı olarak iktisat öğrencilerine tavsiye edemeyeceğim, içinde iktisat olmayan hiçbir kitap okumadık diyor. Önceliklerinden anlaşılacağı üzere liste, Türk edebiyatından oluşuyor. Liste üzerinde uzlaşma sağlıyorlar. Dönem üzerinde durmaları edebiyatı ihmal ettikleri anlamına gelmiyor. Arı, Elimizden geldiğince estetik değerlendirme de yapıyoruz. Herkesin, roman kuramına, edebiyat eleştirisine ilişkin okuduğu metinler de var diyor. Mülkiye İzmir, yazar katılımlı bir kulüp değil. İki ayda bir yazarların katıldığı başka toplantılar yapılıyor. Mülkiye İzmir Kitap Kulübü Moderatörü Aydın Arı, Sosyal bilimler eğitiminden geldiğimiz için dönem romanları okuyoruz, toplumun değerlerine bakıyoruz diyor. İzmir'de küresel salgının hemen öncesinde açılan Zorba Kitabevi ve Kafe, bir açılıp bir kapanmalara rağmen Çağdaş Edebiyat Okumaları Kulübünü canlı tutabildi. Kısa süre mekanda düzenlenebilen yazarlı kitap toplantıları, şimdilik zadece Zoom'da devam ediyor. İngilizce öğretmeni Sevda Karadağ Çırak ile eşi, Türkçe öğretmeni ve yazar Özgür Çırak, okuma grubu fikrini daha kitabevini açmadan sadece Instagram sayfaları varken düşünmüş. Sevda Karadağ Çırak, çevrelerinden duydukları Düzenli okuma alışkanlığımız yok yakınmasının ve müşterilerden gelen rehberlik talebinin etkili olduğunu söylüyor. Çırak, Okumak isteyen, yazarına karar verip hangi kitabını okuyacağı konusunda kararsız kalan, tür konusunda muhafazakar birçok okur, kulübün oluşumuna katkı sağladı diyor. Kitabevinden ve sosyal medya hesaplarından yaptıkları duyurularla, 25 65 yaşları arasında, çeşitli mesleklerden 20 50 katılımcıya ulaşmışlar. Katılımcı profilinde dikkat çeken iki ayrıntı; neredeyse yarısının yazmaya da gönül vermiş olması ve kadınların fazlalığı. Kulüplerin okurdaki izlerine dair gözlemlerini ise şöyle paylaşıyor: Okuma disiplini kazandırıyor, okuru adını pek bilmediği yazarlarla karşılaştırıyor, alt metinleri yakalama konusunda farklı bakış açılarıyla karşılaşmasını sağlıyor. Salgınla birlikte sanal ortamda buluşan Zorba'nın iki moderatöründen biri olan Çırak, Gönül istiyor ki yan yana gelelim ama koşullar bize bambaşka beceriler kazandırdı. Salgın bitse bile interaktif uygulamaların hayatımızda kalacağı görüşündeyiz diyor. Yazarlı toplantılar düzenleyen Zorba Çağdaş Edebiyat Kulübü'nün moderatörlerinden Sevda Karadağ Çırak, Şevket Rado şöyle söylüyor: 'Aldığınız her on kitabın biri iyi çıkıyorsa şanslısınız.' Biz de o iyi olanın peşindeyiz diyor. ABD'de Oprah Winfrey, Emma Watson, Sarah Jessica Parker, Reese Whiterspoon gibi kitapsever ünlülerin mega kitap kulüpleri, okuma kültürüne katkısıyla biliniyor. Televizyon prodüktörü, editör ve avukat Armağan Çağlayan'ın kurduğu Armağan Çağlayan Barbaros Altuğ Kitap Kulübü Türkiye'de benzersiz bir oluşum. Çağlayan'a, Instagram'da kitap önerdikleri kulübün işleyişini sorduk. Benden doğdu. Kitaplarla aram çok iyi olduğu için böyle bir kitap kulübü kurmak istedim. Hemen Türkiye'nin en iyi yazar ajanı Barbaros'u aradım ve fikrimi anlattım. O da 'Şahane olur, hemen yapalım' dedi. Ve işe koyulduk. Yayınevleri bize aylık yayınlayacakları kitap listelerini yolluyor önceden. Bir de tabii kitapların PDF'lerini. Barbaros ile okuyup birlikte karar veriyoruz, önereceğimiz kitaplara. Şu anda evet, bütün iletişim Instagram üzerinden yürüyor. Tabii bir de tamadres. com üzerinden. Her perşembe bir kitap öneriyoruz. Ama hafta boyunca da önerdiğimiz kitapla ve yazarıyla ilgili bilgiler veriyoruz. tamadres. com sitesinde de önerdiğimiz bütün kitaplar indirimli satılıyor. Her türden kitaba açığız. Bu konuda bir sınırlamamız yok. Yeter ki okuyalım, okutalım.


Bu kez geldiğinde çeşitli zorluklar yaşamış. O sıralarda, o yaşlarda kimse klasik müzik dinlemiyordu. Yaptığım muhteşem müziği başkaları neden sevmiyor, diye kendime soruyordum diyen AyşeDeniz Gökçin, ortaokul ve lise yıllarının biraz zor geçtiğini söylüyor. Peki, ya müzik eğitimi? Türkiye'de ders verecek hoca olmadığı için her beş haftada bir Ukrayna'ya gittiğini, iki günde 12 saat ders alıp o derslerin video kaydını tekrar tekrar izleyerek çalıştığını anlatıyor. Klasik müziğin gençlerle buluşması için icra edenlere de büyük görev düştüğüne dikkat çekiyor bu arada. Ben çalmayı çok sevsem bile konserlerde sıkılır, uyurdum. Çünkü gerçekten seve seve çalan orkestra çok az diyen AyşeDeniz Gökçin, katıldığı bir yaz okulunda da Eastman Müzik Okulu yöneticilerinin davetiyle eğitimine ABD'de devam etmiş. Dolu dolu geçen o yılların ardından rotasını İngiltere'ye Kraliyet Müzik Akademisine çevirmiş. Londra'da ilk yıl, 135 konsere gitmiş. O kadar güzel etkinlikler vardı ki gözüm döndü. Tüm paramı tiyatro, opera ve bale temsillerine harcadım diye anlatıyor.


Artık bu solan bahçede bülbüllere yer yok / Bir yer ki, sevenler, sevilenlerden haber yok / Bezminde kadeh kırdığımız sevgililer yok / Bir yer ki, sevenler, sevilenlerden haber yok sözlerinin bestecisi usta sanatçı, 23 Aralık 2021'de aramızdan ayrıldı. Kuşaklar boyu sevilen büyük sanatçı, 95 yıllık ömrüne 654 beste ile 300'den fazla ödül sığdırdı. Kimi sohbetine nail olmuştur kimi eserlerine vurgundur kimi sesine kimi de eserlerin hikayelerine. Alaeddin Yavaşca'yı sahnede seyrettiğimde, tam 90 yaşındaydı. Neşesi, içten gülümsemesi ve tüm nezaketi ile eserini okudu, alkışlara memnuniyetini ifade etti. Sahneden indiğinde kendisini tebrik etmeye gelenlere incelikle mukabele etti. Yerine geçti ama ben gözlerimi Alaeddin Yavaşca'dan alamadım. Aklımdan ondan öğrenebileceklerim, sorularım, merak ettiklerim geçip duruyordu. Yanlarına gittim. Eşi Ayten abla ile selamlaştık. Ayten abla benden ve röportaj talebimden bahsetti. Elbette dedi ama gülümseyerek ekledi; Neyimi öğrenmek istiyormuş ki... Döndü durdu bu soru aklımda. Herkes gibi ama herkesten daha fazla kıymetli idi bizim aile için. Yavaşca'nın adı çocukluğuma dair anlatılanlar arasındadır. Teyzemin bir hayli sıkıntılı olan gebelik sürecini takip etmiş ve doğumunu da gerçekleştirmişti. Bebeğin doğum anında bileğine yapışması üzerine Alaeddin Yavaşca'nın teyzeme Bu çocuğu iyi takip edin demesi aile arasında hep anlatılırdı. Sesiyle, doktorluğuyla, hocalığıyla, yazdıkları, çizdikleriyle doksan beş yıl yaşadı Yavaşca. Yaşadığı her anın tadını çıkaran ve bunu bize notalarla sunan olağanüstü biri oldu. Böylesi dolu bir ömre tanıklık etmek için de Maçka'da, adının verildiği sokaktaki evinde 56 yıllık eşi Ayten ablanın da dahil olduğu harika bir röportaj yaptık. Yanlarından ayrılınca aklımda kalan derin izlerden biri de Prof. Dr. Aleaddin Yavaşca'nın, ömrünüzün aşkla geçmesini temenni eden bir bilge oluşuydu. Ailesinden başlamıştı anlatmaya. Vakıfnamesi bulunan bir aileden geliyordu. Hem de 1675 yılında Süleyman Çelebi'nin tanzim ettiği Vakıfname. Ailenin en küçük çocuğu olan Yavaşca, 1 Mart 1926'da Kilis'te doğar. Babası Kilisli Şair Yavaşcazade Sezai Efendi'nin oğlu Hacı Cemil Efendi, annesi Kınoğlu Kadri Efendi'nin kızı Enver Hanım'dır. Musikimizin geçmişten günümüze uzanan unutulmayacak isimlerinden olan Yavaşca, ilk ve ortaokulu Kilis'te tamamlar. Ardından Konya Lisesine geçer. İlk yılı yatılı olarak burada okuduktan sonra eğitimine İstanbul Erkek Lisesinde devam eder. 1945 yılında birincilikle mezun olduğu okulu, çok önemli olur Yavaşca için. Edebiyat hocaları Hakkı Süha Gezgin ve Salim Rıza Kırkpınar, hayatının dönüm noktalarındandır. Hocalarına göre Şiire tutkun, aruza aşina, kelimelerle hecelere hakkını vererek okur. Diksiyonu olağanüstü, güvenilir, yetkili bir öğrencidir. Öğrenciliği, hayatına hayat katan dönemecin ifadesidir aslında. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden 1951'de mezun olur. Alaeddin Yavaşca üniversite yıllarında da farklı duruşu ile hatırlanır. Kravatsız gören olmaz. Sınıf arkadaşı Prof. Dr. İhsan Sarıkardaşoğlu, Daima takım elbiseli ve ceketi düğmeli gezerdi. Kumral dalgalı saçları, yine o devrin modasına uygundu. Kahkaha attığını, yüksek sesle konuştuğunu hiç duymadım der. Ord. Prof. Dr. Tevfik Remzi Kazancıgil'in yanında Haseki Hastanesinde ihtisasını yaparak 1955 yılında kadın doğum mütehassısı olur. Ord. Prof. Dr. Tevfik Remzi Kazancıgil efsane hocalardan biridir. Ona asistan olmak başlı başına güzelliktir ama Alaeddin Yavaşca için olağanüstüdür. Hayatının mucizelerinden birini de bu süreçte yaşar. Hocası Ord. Prof. Dr. Tevfik Remzi Kazancıgil, Dede Efendi'nin Nice bir aşkınla feryad edeyim sözleri ile başlayan eserini Alaeddin Yavaşca'dan dinler. Aralarında kurulan bağ, Yavaşca'yı Kazancıgil'in asistanı yapar. Yavaşca'ya göre bu imkanı Dede Efendi'nin ruhunun yardımı ve aracılığı hazırlamıştır. Uzmanlığını aldıktan sonra Askeri Deniz Hastanesi, Zeynep Kamil Doğumevi, Taksim İlk Yardım Hastanesinde çalışır. Şişli Etfal Hastanesi'nde başasistan ve şef muavin olur. Vakıf Gureba Hastanesinin yeri ise özeldir. 1976 yılına dek Kadın Doğum Kliniği Şefi olduğu hastanenin doğum kliniğini kurar. Daha sonra Haseki Hastanesi Kadın Doğum Kliniği Şefliğine atanır. 1985 yılında da başhekim olur. Müzik mi hekimliğini besler, hekimlik mi müziğini? Aklımdaki sorulardandır. Yavaşca'ya göre ikiz doğarlar ve ikisinden de vazgeçemez. Hatta müziğin hekimliğe dahil oluşunun duygusal detayları da olur. Öyle ki kimi anne adayı bebeğinin sesi onun gibi olsun diye göbek bağını kesmesini istermiş. Selahattin Pınar, şarkılar için Tenime giydiğim en sevdiğim elbise dermiş. Yavaşca'ya, Musiki sizin için ne demek? diye sormuştum. Ruh yapısının yansıması olduğunu söylemişti. Herkesin yaşam öyküsü kendine özel ama Yavaşca'nın hayatı çok farklı, yaşadıklarımızın tesadüf olmadığının kanıtı gibi. Zira Yavaşca'nın musiki hayatı Kilis'te küçük yaşlarda başlar. Henüz 8 yaşındayken Zihni Çelikalp'ten Batı Musikisi keman dersleri alır. Müziğe olan ilgisi, sevgisi giderek artar. Üniversitenin son yıllarıdır. 1950 yılında açılan sınavı kazanarak İstanbul Radyosu'nda solist icracı olur. Elbette bu başarının ardında İstanbul Belediye Konservatuvarı, İleri Türk Musikisi Konservatuvarı, İstanbul Üniversitesi Korosu gibi kuruluşlardaki çalışmaları vardır. Müzik hayatında faydalandığı, İbnül Emin Mahmud Kemal, Yahya Kemal Beyatlı, Ahmet Hamdi Tanpınar, Ord. Prof. Dr. Kazım İsmail Gürkan, Yesari Asım Arsoy ve Ord. Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay gibi isimlerden mutlulukla bahseder. Süleyman Erguner, Sadeddin Kaynak, Zeki Arif Ataergin ve Münir Nureddin Selçuk hocalarından bazılarıdır. Tüm bu kıymetlerin emekleri boşa çıkmaz. Hicaz makamı tutkunu olan Yavaşca, Suznak-ı Nev adını verdiği bir makam düzenler. Olağanüstü bestelerde onun imzası bulunur. En büyük müzik formu olan Mevlevi ayininden, Mevlana Celaleddin'in Acem ayini şerifi muhteşemdir. Tam 654 adet bestesi bulunur. Bestelerinde 33 form, 74 makam, 46 usul kullanır. Üstelik bu bestelerde 159 şairin güftesine yer verir. Çeşitli bestekarlara ait 21 esere aranağme yapar. Dinlerken, yazarken dahi hayret uyandıran bu denli büyük işlerin sırrını sorduğumda Yavaşca'dan aldığım yanıt; Maddi bölüm taşımayan, Allah'ın kullarına gönderdiği Kuran-ı Kerim gibi şairlik vasfını lütfettiği ezgiler bizim gibi bestekarlara ilham kaynağıdır olmuştu. Altın gırtlak ifadesini de ilk defa Alaeddin Yavaşca için duydum. Yavaşca'nın tüm bu özellikleri sıra dışıdır ve bilimsel olarak incelenir. Araştırmaların merkezi Hacettepe Üniversitesidir. Yavaşca'nın sesteki frekans değişikliklerini fark edebilme yeteneği, beynindeki müzikal merkezlerin işitme ve ses organı ile mükemmel uyumu ispatlanır. Kısaca Alaeddin Yavaşca'da altın gırtlak bulguları vardır. Profesör unvanının tıp doktorluğundan dolayı olduğunu zannedilir. 1990'da İTÜ Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Profesörlüğüne atanır. Ses Eğitimi Bölüm Başkanlığı yapar. Bu görevini 2005 yılında dek sürdürür. Haliç Üniversitesindeki çalışmalarıyla ilham hocalığı yapmaya devam eder. 1991 yılında Devlet Sanatçısı olan Yavaşca'nın çok sayıda üniversiteden fahri doktora unvanı bulunur. Aldığı ödülleri sorduğunda gülümsemişti yine tüm zarifliği ile. Çeşitli dallarda 300'den fazla demişti. Elbette 2008 yılı Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü ve sanat dalında 2010 yılı TBMM Üstün Hizmet Ödülünden de mutlulukla bahsetmişti. Onun için en kıymetlisinin hangisi olduğunu merak etmiştim. Her birinin çok kıymetli ve yeri dolduramaz olduğunu söylemişti. Bu ödüllerin nasıl saklanmasını istersiniz diye sorunca Kilis'te doğduğu evin müze olacağını öğrenmiştim. Müzede Yavaşca'nın demir beşiğinden oyuncaklarına, eserlerinden kıyafetlerine pek çok detayın olacağını heyecanla anlatışı görülmeye değerdi. Değerli Alaeddin Yavaşca'nın bu arzusu 2022 yılında gerçekleşti, doğum günü olan 1 Mart 2022'de Alaeddin Yavaşca Müze Evi açıldı. Tarihin de teknolojinin de tanığıdır Yavaşca. Taş plaktan internete uzanan zamanın yolcusudur. İlk ses kaydını taş plaklara yapmıştır. Daha sonra 25 adet 78'lik, bir tane Long Play, 15 adet de 45'lik plak doldurur. Bu eserlere 4 kaset ve 15 adet CD eklenir. Yavaşca doğa aşığıdır. Hem portre hem peyzaj çizimleri vardır. Tüm canlılar için eser verir. Çocuklar için yılbaşı şarkısı olmadığını fark eder, hançerelerini zorlamayacak, bir oktavı geçmeyen işlere imzasını atar. Çok sevdiği kedisi Şeker'in ölümünden duyduğu acıyı da şiire döker. Geçmişin muhteşem namelerini, unutulmaz tınılarını günümüze taşır Yavaşca. Öylesine muhteşem bir iş çıkarır ki 90 yaşında bir çınar olarak söylediği şarkılar ayakta alkışlanır.


Hitay Holding Kurucusu ve Başkanı Emin Hitay, çok yönlü kişiliğiyle dikkat çeken bir iş insanı. Hitay Holding ile Türkiye'de çok sayıda yenilikçi proje ve iş fikrinin oluşturulması, hayata geçirilmesi ve projelerin şirketleşmesinde aktif rol alan Emin Hitay, 1980 yılında henüz 22 yaşındayken kariyerine girişimci olarak devam etme kararı alıyor. 1986 yılında koleksiyonunun ilk parçası olan sanat eserini alan Emin Hitay, o dönemlerde sanatı, sanat üretimini, sergileri takip etmekten, hayatına sanatı dahil etmekten büyük keyif aldığını söylüyor. Hitay, o günden bugüne baktığında kendisi için bir ilgiden tutkuya dönüşen sanatsal ve kültürel bu dönüşümün içinde olmaktan mutluluk duyduğunu da belirtiyor. 2008-2018 yılları arası Endonezya Cumhuriyeti'nin Fahri Konsolosu olarak da görev yapan Emin Hitay, 2019 yılında kurduğu Hitay Vakfı ile sanata ve sanatçılara desteğini sürdürüyor. Emin Hitay ile sanat tutkusunu ve koleksiyon merakını derinlemesine konuştuk.


Kendimi bildim bileli dekorasyon dergilerine meraklıydım, özellikle de Fransız dergilerinde gördüğüm mozaik duvarlara, havuzlara, panolara, masalara, saksılara bakmaya doyamazdım. O kadar sevdim ki birkaç zaman sonra kendim de mozaik yapmaya başladım. Küçücük rengarenk parçaların bir araya gelip kocaman güzellikler yaratması beni hep büyüledi ve hala da büyülemeye devam ediyor. Mozaiğin sanat ve zanaatı bir arada barındırması, yapımının adeta meditatif, mutluluk verici bir süreç olması onu bana daha da çok sevdiriyor. Mozaik yapmak, tıpkı yapbozlar ve Lego'lar gibi insanın, birleşik bir bütün oluşturmak için nesneleri bir araya getirmeye yönelik temel arzusuna hitap ediyor. Tarih boyunca birçok kez sanat ve tasarım sahnesinden kaybolup sonra yeniden ortaya çıkmış olması, zaman içerisinde hem aslına sadık kalıp hem de yenilenip modernleşmesi onu çok zengin kılıyor. Çakıl taşları kullanılarak yapılmış, bilinen en eski mozaikler, MÖ 8. yüzyıldan kalmadır. Hem kaldırımlar hem de duvarlar için kullanılan bu çakıl tekniği, daha sonra 5. yüzyılda Yunan ustaları tarafından büyük ölçüde rafine edildi. Ana hatlar küçük siyah çakıl taşlarıyla oluşturuldu ve 4. yüzyılda daha fazla çeşitlilik için kırmızı ve yeşile boyanmış renkli taşlar eklendi, bu da Yunan sanatçıların karmaşık geometrik desenlerin yanı sıra ayrıntılı insan ve hayvan sahneleri oluşturmasına yardımcı oldu. Klasik Antik Dönem boyunca mozaik, her şeyden önce, dayanıklılığın en önemli öncelik olduğu kaldırımları veya zeminleri süslemek için kullanılan bir teknik olarak kaldı. Küçük parçalar halinde kesilebilir ve doğal tonları çoğu resimsel tasarım için yeterli bir temel renk aralığı sağlaması sebebiyle taş, özellikle kalker ve mermer bu amaç için idealdi. Helenistik sanat döneminde (MÖ 323 27), Yunan mozaikçiler daha fazla ilerleme kaydettiler. Önce taş kadar cam da kullanmaya başladılar. Cam hemen hemen her renk ve tonda üretilebilen bir malzeme olduğu için sanatçıya kullanabileceği çok sayıda renk seçeneği sunar. MÖ 3. yüzyılın sonunda, mozaikçilerin tabloların benzerlerini yapabilmelerini sağlamak için özel mozaik parçaları üreten küçük fabrikalar ortaya çıktı. Cam, kaldırımlar ve zeminler için taş kadar uygun olmasa da hafifliği, onu dekoratif kalitenin dayanıklılıktan daha çok önem taşıdığı duvar mozaikleri için ideal hale getirdi. Yunan zanaatkarların büyük bir kısmı sonraki zamanlarda Roma için çalışmaya başladı, ancak Romalılar esas olarak ev binalarının zeminleri için çoğunlukla tanrıları kutlayan sahneleri, evsel temaları ve geometrik desenleri mozaik olarak çalıştılar. Herculaneum, Pompeii, ve Ostia'dan olağanüstü örnekler günümüze ulaşmıştır. Bizans İmparatorluğu'nda erken Hristiyan sanatı (MS 300 400) döneminde ise duvar mozaikleri kilise mimarisinin ve dekorasyonunun büyümesiyle dini resimlerin de yerini alarak dekoratif sanatın ana biçimi olmaya devam edecekti. Sanatçıların ilk kez altın ve gümüş cam tesseraları cam parçaların arkalarına metalik folyo uygulayarak ayna camı üretmeleri de erken Hristiyanlık döneminde olmuştur. Roma'nın düşüşüyle birlikte Bizans, Hristiyanlığın merkezi haline geldi ve mozaikçiler de dahil olmak üzere çok sayıda Roma ve Yunan zanaatkarını kendine çekti. Gerçekten de bu dönemde mozaik, Bizans mimarisinin önemli bir özelliği haline gelen yaratıcılık ve teknikte yeni zirvelere ulaştı. Yeni cam tesseralar, kalın renkli cam levhalardan üretildi. Smalti, derzsiz bırakıldı, bu nedenle camın içinde fazladan ışık kırıldı. Ayrıca 6. yüzyılda Bizans mozaikçileri, daha fazla ışığı yansıtmak için cam tesseraları yapışkan harca keskin bir açıyla yerleştirmek için bir yöntem geliştirdiler. Bu iyileştirmeler, Bizans dönemine ait büyük parıldayan mozaiklerin yaratılmasına yol açtı. Mozaik, tarihin çok farklı yerlerinde ve farklı zamanlarda ortaya çıkan bir sanat dalı olmasına rağmen, sadece bir yerde -Bizans'ta- ve tek bir zamanda 4 14. yüzyıllar arasında- önde gelen resimsel sanat haline gelmiştir. Bu arada, 8. yüzyıldan itibaren İslami sanatçılar camilerinin dekoratif projelerine mozaikleri dahil etmeye başladı. Mozaik, dini yapılarından figüratif görüntüleri yasaklayan ve bunun yerine soyut veya geometrik tasarımlara odaklanan İslam sanatı için ideal bir dekorasyon biçimiydi. Mağribiler, İspanya'ya Kuzey Afrika'dan girerken İslam mozaiklerini İber yarımadasına getirdi. Taş, cam ve seramik tesseraların kullanıldığı bu Mağribi mozaikleri, Cordoba'daki Ulu Cami'de ve Granada'daki Elhamra Sarayı'nda görülebilir. (1000 1200) ve Gotik mimarisinin bir özelliği olmaya devam etti. Rönesans sanatının ortaya çıkmasıyla (yaklaşık 1400), özellikle fresk resminin Bizans sanatının stilize edilmiş dekoratif kalitesinden bıkmış sanatçılara daha fazla gerçekçilik sunduğu için mozaik bir sanat formu olarak geriledi. Mozaik sanatı, 19. yüzyılın ikinci yarısında, birçok kamu binasının, genellikle seri üretilen seramik veya cam tesseralardan yapılmış mozaik desenler ve resimlerle süslendiği bir geri dönüş yaşadı. Örnekler arasında Londra Westminster Katedrali'ndeki ve Paris'teki Sacre-Coeur Bazilikası'ndaki Bizans tarzı mozaikler sayılabilir. Mimaride Gotik Uyanış ve Venedik cam endüstrisindeki gelişmeler önemli etkenlerdi. Mozaik üretimi Art Nouveau hareketi tarafından da teşvik edildi. Örneğin, Barselona'daki Guell Park'taki Antoni Gaudi (1852 1926) ve Josep Maria Jujol'un olağanüstü seramik mozaikleri. Mozaik 20. yüzyılda hayata döndü. Klimt ve Gaudi gibi zamanın en büyük sanatçıları ve mimarlarından bazıları onu çalışmalarının merkezi haline getirdi. 20. yüzyıl boyunca, Depero, Fontana, Guttuso, Vedova, Licata, Pomodoro, Chagall, Braque, Kokoschka, Balthus ve Niki De Saint-Phalle gibi çok çeşitli sanatçı tarafından yaygın olarak kullanıldı. Günümüzde de Sonia King, Kate Jessup, Julie Sperling, Luca Barberini, Nathalie Benoist, Charles Nguyen Van Du, Helen Miles, Toyaharu Kii çağlar öncesinden gelen bu antik sanatı güncellikle yorumlayarak mükemmel eserler veren sanatçılardan sadece bazıları. Mozaik yapımındaki büyük bedeller boyun, sırt ağrısı ve zaman zaman da cam kesikleri olsa bile kesinlikle bunlara değdiğini birinci ağızdan söyleyebilirim.


Park'ta Rock konser serisi 9-10 Temmuz'da Duman ile başlıyor! Şehrin rakipsiz eğlence merkezi KüçükÇiftlik Park, kapılarını Türkiye'nin en büyük rock müzik gruplarından Duman ile açıyor. Sınırlı sayıda oturma düzeni ile İstanbullulara yüzdeyüz müzik keyfi yaşatmaya hazırlanan Duman, aylar sonra ilk konserini KüçükÇiftlik Park'ta verecek. Özlem sona eriyor, KüçükÇiftlik Park pandemiden bu yana ilk kez kapılarını müzik için açıyor. %100 Music Sunar: Park'ta Rock konser serisi, 9-10 Temmuz'da Duman ile başlıyor. Aylar sonra ilk İstanbul konserini vermeye hazırlanan Duman; sanat, eğlence ve müzik dolu etkinliklere hasret kalan İstanbullular için muhteşem bir sahne organizasyonu ile geri dönüyor. Rock müziğin başarılı grubu sevilen parçalarıyla hayranlarıyla özlem giderecek. Konser öncesinde ise rock müzik camiasının sevilen ismi gazeteci&yazar Barış Akpolat DJ kabininde olacak.