Son dönemde NFT camiasında gözle görülür şekilde yükselen ve dikkat çeken dijital sanatçı Ecem Dilan Köse, farklı disiplinleri birbiriyle harmanlayarak yarattığı işleriyle güncel bir sanatçı olduğunu gösterirken, Human performansıyla da insan var oluşunun köklerine inerek hayatın özünü sorguluyor. Söyleşimizde dijital sanatlar ve sanatın geleceği sorularına cevap ararken NFT hakkında merak ettiklerinizi de bulacaksınız. Köse'nin en çok hayalini kurduğu proje ise gelecekte sanatıyla bir insanı nasıl iyileştirebileceğini bulmak. Öyle ki günün birinde bunu gerçekleştirmek için çalıştığını söylüyor. Aslında çok homojen bir şekilde oldu. O kadar farklı alanlarda olmasına rağmen hepsinin buluştuğu zamanlar oldu. Özellikle lise ve üniversitedeyken ailem bana Çok fazla alanda bir şeyler yapıyorsun, uzmanlaşamayacaksın gibi uyarılarda bulunuyorlardı. Ama hep şuna inanıyordum: Gerçekten bir sanatçı olacaksam ve beslenebileceğim başka disiplinler varsa bunlardan uzak kalamam. Bunlar sanatçının kendi içinde birleşip bir şeye dönüşeceği yerler olacak ve gerçekten de öyle oldu. Üniversiteden sonra dansı baraktım ama dans etmeden dansın hazzını, o müzikle bir arada olma halini nasıl içimde hissedebileceğimi arıyordum. Daha sonra sahnede görsel yapma, video jokeylik işlerine başladım. O esnada ebru yapıyordum. Ebrularımı nasıl hareket ettirebileceğimi araştırırken kodlarla bilgisayar ortamında bir şeyler yapabileceğimi gördüm. Her arayışta daha fazla derinleşip daha fazla teknik bilgi sahibi olup gelişince hepsi birleşmiş oldu aslına bakarsanız. Ben Ankara'da okudum liseyi. Lisede beş tane başarılı öğrenciyi aldılar ve TOBB Üniversitesi'nde bir yaz boyunca Java dersi verdiler. Benim için o zaman bu çok anlamsızdı, yazım gidiyor diye düşünüyordum. Şimdi diyorum ki şükürler olsun çünkü sırf oradaki üç aylık Java eğitimim sayesinde dile yatkın olduğumu, düşünce şeklinin nasıl olabileceğini gördüm ve o beni hızlandırdı. Daha sonra içine girmiş oldum. Bunlar işte aslında çok holistik ve homojen gelişen şeyler. İç mimarlık mezunu olduğum için bilgisayar programlarına çok hakimdim. Hayalimdeki şeyleri görselleştirme konusunda çok rahattım. O yüzden bunların hepsi beni dijital sanata yönlendirdi. Bir zaman sonra Barcelona'daki OFFF Festivalde Stefan Sagmeister'in konuşması artık yeni dünya sanatçılarının sadece bir şey bilmesi değil, bütün her şey konusunda fikir sahibi olmaları ve ne kadar farklı alanlarda beslenirlerse o kadar yaratıcı ve zamanının üretimlerini yapacağı yönündeydi. Bu beni gerçekten mutlu etmişti ve beni hızlandıran şey oldu. Sanatçı günün fotoğrafını çeken kişidir. Bu zamanın malzemelerini ve yöntemlerini kullanması gerekir. Bu yüzden buna önem veriyorum, güncel kalmaya çalışıyorum, teknolojiyi takip ediyorum. Ebru yaparken suya damlattığınız her bir damla akış başlatır, onun bir yayılımı vardır. Bu dansta da var, müzikte de. Ebruda boyaların sudaki dağılımı ve birbirlerine çarpması, generatif sanatlardaki bazı algoritmalarla çok benzer özellikler gösteriyor. Denizin üzerinde ışık kırılmalarını gözlersiniz, bir noise efekti olur. Bu birçok algoritmayla benzer çalışır çünkü aslında zaten bunların hepsi fizik kuralları. Generatif sanat da taklit edilmiş ve üretilmiş algoritmalar üzerine kuruluyor. Dans aynı şekilde bir harekete bağlı olmasına rağmen aslına bakarsanız mekansal da bir boyutu var. Siz bir bedenle bir mekanı tariflersiniz, bu hareketle mekanı nasıl kullanacağınızı ve orada nasıl bulunacağınızı deneyimlersiniz, bu mimarlıkla çok benzer. Yani her şey birbiriyle benzer çünkü aynı deneyimler aslında. Sadece biz onları farklı disiplinler olarak farklı yönlerden bakarak algılamaya çalışıyoruz. Bu arada aklıma şu geldi, mesela okuldayken deriz ya, bu bilgi gerçek hayatta ne işime yarayacak diye... Ama o bilgi mutlaka bir gün bir yerde kullanılır. Her şey bir şekilde birleştirilebiliyor, dediğiniz gibi. Bir bağlantısı ve bir boyutu mutlaka var. Aslında hikayesi var. Ben Sonar Festival'e sabah 12'de girip ertesi sabah 6'da çıkan biriyim. Son beş senedir bu festivalde ya bir eserim vardı ya da daha önce performanslar yaptım. Pandemiden önceki sene yine Sonar Festival'de tek başıma dolaşıyordum, bir sahneye girdim. Biri çalıyor, dedim ki bu müzik tarzı benim. Deliliği, sertliği, yumuşaklığı, her şeyiyle bana çok uygun. O zaman dua ettim ve dedim ki, bununla bir gün ben de bir şeyler yapayım. Aradan zaman geçti, ben aslında bu sene başka bir arkadaşımla performans yapacaktım ama TKO'yu aradım, Ben de zaten seni arayacaktım, senin ebrularını gördüm ve bir şey duyuyorum dedi. Daha sonra biz birlikte çalışmaya başladık. Çok güzel bir süreçti. Ben daha önce hiçbir müzisyen arkadaşıma bu kadar detaylı brief verdiğimi hatırlamıyorum. 3-4 hafta süren bir çalışma yaptık, yoğun bir üretim süreci geçirdik, ben kaç GB render aldığımı hatırlamıyorum bile. Performans günü delirme hakkımızı ne kadar kullanabiliriz diye düşündük. Benim bu kadar delirmeye niyetim yoktu açıkçası, biraz daha sakin kalmak istiyordum ama öyle bir enerji çıktı ki... Hayran olduğum kişiyle aynı sahnedeyim, beraber bir şeyler yapıyoruz, etrafımızda inanılmaz bir enerji var. Ve ben, ilk kez canlı performansın ne demek olduğunu orada anladım. Ben keyif aldıkça yükseldikçe yükseldik. En sonunda üçüncü kattan izleyen bir arkadaşım, Ecem, insanlar dışarıdan akıyor dedi. Çığlık kıyamet herkes bağırıyor, inanılmazdı. Geçmişte unuttuğumuz bazı özlerimiz var. Bunlar ilkel duygular ve içgüdüler, spiritüel diyebileceğimiz bazı esanslarımız yani. Bunu unutuyoruz ya da değiştiriyoruz. Öyle bir şey olabilir mi? Öyle bir tekamül yolunda değilim, öğreniyoruz ama... Yani bilmiyorum, biliyor olsam galiba böyle şeylerle uğraşmazdım. O arayış güzel. Bir Otostopçunun Galaksi Rehberi'ni bilirsiniz. Orada her sorunun güya cevabını bilen bir makine var. Ona gidiyorlar soruyorlar, hayatın anlamı ne diye. O da senelerce hesaplıyor. En sonunda büyük bir seremoni düzenleniyor ve küçük çocuklar ellerinde meşalelerle cevabı öğrenmeye gidiyor ve büyük hesaplamalar sonucunda, Cevap 42, diyor. Ben tam öyle bir noktadayım açıkçası. Yaşamın özünün ne olduğu, insan ne, nereye gidiyor, tam idrak edemediğim kavramların bağlandığı tek yer. Var olmak, bir olmak ve yok olmak, hiç olmak. Human işi bir sorgu aslında. Bu bahsettiğimiz şeylerin nasıl birleştiğine dair bir sorgu. Aynı zamanda geleceğe dair bir sorgu çünkü dijital dünyanın, dijitalleşmenin hayatımıza bu kadar girmesi bizi hücrelerimize kadar etkiliyor. Bu zamanla neye dönüşecek? Geçmişte unuttuğumuz bazı özlerimiz var. Bunlar ilkel duygular ve içgüdüler, spiritüel diyebileceğimiz bazı esanslarımız yani. Bunu unutuyoruz ya da değiştiriyoruz. O yüzden Humanın final bölümünde çıplak sesle çığlık attık, onlar bizi unutma diyor diye. Bu bir seçim öncelikle, olmazsa olmazı gibi düşünmemek lazım. Bazı sanatçılar fuarlara katılmak, orada satış yapmak, insanlara ulaşmak isterler, bazıları da sadece atölye satışları yapmak. Bundan çok da farklı değil bu anlamda. NFT'de beni en çok heyecanlandıran şey, ilk kez bir sanat eserinin gerçekten otantikliği, ilk sahibi meta datasına tanımlanmış ve kesin olarak bu eser bu sanatçınındır denilmesi. İlk kez sanatçı eserini yüklediği, o zincire soktuğu anda değiştirilemez bir sertifikası var gibi düşünebiliriz. NFT'nin dijital sanata etkilerine gelince bir medyumun gereklilikleri, o medyumda çalışan insanların yaratıcılıklarının sınırlarını belirler. Bu hızlı bir medyum ve çoğu NFT platformunda 50MB gibi bir boyut kısıtlandırması var. Öyle olunca insanların üretimi bu yönde etkilendi. Daha hızlı yakalayabilecekleri dinamik şeyler yapmaya başladılar. Eserlerin çoğu 15 saniyelik kısa ve dinamik loop'lar olarak yapılmaya başlandı. Ayrıca, sanat her zaman ekonominin bir parçasıydı, bir yatırım ve alışveriş biçimi olarak kullanıldı. Bir eserin değerini göreceli olarak sanatçı belirler, sanatsever belirler, komünite belirler. Burada da yeni bir ekonomi var. Ben bunu tam olarak maddi güvence değil, görünürlük fırsatı olarak düşünüyorum. Biz o görünürlük için nasıl çaba sarf edeceğimizi biliyoruz. Çeşitli platformlar var, o platformlara işlerimizi koyuyoruz ve burada duyuruyoruz. Daha önce bu kadar görünürlük kazanabileceğimiz yerler yoktu. Yok, hayır. NFT'den önce, mesela sergi yapmasam birinin internet siteme girip de görmesi lazım, benim internet sitemi, sergiyi nereden duyacak... Şimdi sergiler yine var ama NFT platformlarında yer alınca, koleksiyonerlerle, sanatseverlerle karşılaşma ihtimalimiz arttı. Görünürlükten kastım, bu karşılaşma ihtimali. Önceden sanatçılar galericilere, küratörlere bağlıydı; üretimi, yaşamı kazandığı yani her şey, onlarla ilişkili olmaya başlamıştı. Bunun ortadan kalkması çok güzel. Özgürleşmiş olduk. Bir eserimin haklarının nasıl olacağını, nasıl sunulacağını ben belirliyorum. Bunu ben duyuruyorum ve koleksiyoner de bire bir benden duyuyor. Bu pazara gençler de girebiliyor, çeşitli network gerektirmeyen insanlar da dahil olabiliyor. Bu şansa yaklaşmak bir fırsat olabilir. Özgürlükten kastım bu. O sınırlar yok ve şans da artık eşit gibi. Öncelikle geleneksel sanatların yok olması diye bir şeyin olacağını zannetmiyorum ama şöyle bir gerçek var; eskiden teşbih sanatları, rölyefler falan varken günümüzde bunlar azaldı. Zamanla, belki bazı şeyler birazcık azalabilir ama şekil değiştirir. Günümüz malzemelerinin, teknolojilerinin kullanılması bu sanatları geliştirir sadece, öldürmez. Mesela ressam Alex Grey, nasıl ışık olunacağına dair resim yapmaya çalışıyor. Gelecekte dijital sanatçılar size ışık yapacak. Bu da aynı resim olacak ama bambaşka bir deneyim sunacak. Aslına bakarsanız deneyimin şekli değişecek, yoğunlaşacak, daha kapsayıcı bir hal alacak. Bu da teknoloji yardımıyla olacak. Sesle birleşecek, deneyimle birleşecek, VR teknolojileriyle birleşecek. Mesela ben mimari disiplinden geliyorum ve kamusal alana dair heykellerim var. Belki hiçbir zaman fiziksel dünyada bunları gerçek yapamayacağım ama tasarlıyorum. Şimdi üzerine çalıştığım projelerden biri, bunları VR ortamında deneyimlemek. Aslına bakarsanız bu, zahiri heykellerin deneyim alanının değişmesi. Yani dijital sanat diyoruz ama aslında heykel bunlar, ne fark eder ki! Ben bunları VR'a koyduğumda yine heykel ama deneyim şekli değişik. Sanat bir iletişimdir. Sanatçının söylemek istediği şeyle, senin o an orada almak istediğin şeyin iletişimidir. O zaman çok da önemli değil, neyi ne şekilde yaptığın. Dijital sanatın getireceği; iletişimin artması, hissin yoğunlaşması ve deneyimin yoğun olarak yaşanması olacak. Bu da çok heyecanlı. Bir resmin içine girebileceğiz, bir resmin kendisi olabileceğiz. Sanatçı orada nasıl bir kurgu öngörürse onu yaşayabileceğiz. Benim için en kritiği gün batımı. Her gün, gün batımına mutlaka bir bakıyorum. Güneş gitmeden onu gözümle takip ediyorum. Onun dışında bahsettiğimiz bir sürü disiplin var ve hepsine bulaşıyorum. Dans izlemek, dans etmek çok hoşuma gidiyor. Farklı alanlardan işleri deneyimlemekten çok hoşlanıyorum. Bu yüzden etrafımdaki arkadaşlarım, farklı farklı sanat alanlarında işler yapan insanlar. Bilim kurgu hikayelerini, Simon Stalenhag'in Tales From The Loop serisini, Monassi'yi çok severim, Etgar Keret okumaktan çok hoşlanıyorum. Bence hepsinin ortak özellikleri, bu dünyada anlatıyorlar hikayelerini ama hikayeleri sürreal, bambaşka. O da bana paralel evrenlerin şu anda buluşma hissini veriyor. Hepimizin bir yolculuğu var, benim de yolculuğum bu! Bir gün öyle bir iş yapayım ki görenler kayıtsız kalamasın ve her gören senelerce belki bütün yaşamı boyunca içinde kalan iyileştiremediği bir şeye cevap bulsun, iyileştirsin yani yalnız olmadığını hissetsin istiyorum. Sanırım o güne çalışıyorum ben. Umarım ölmeden öyle bir iş yaparım, gözüm açık gitmez.


Geleneksel Türk sanatları üzerine çalışmalarını sürdüren Mahir Kurtulan, minyatür sanatında eski motifleri yeni bir anlayışla günümüze ulaştırıyor. Eserlerindeki ana mottoyu değişim ve dönüşüm olarak dile getiren Kurtulan, geleneksel sanatların daha genç sanatseverlerle buluşabilmesi için formlarda ve sanatsal ifadede yozlaşmaya gitmeden yeni ve güncel olanla yarışmak, özgün ve yaratıcı olmak gerektiğini vurguluyor. Mahir Kurtulan, 1978 yılında İzmir'de doğmuş. Dokuz Eylül Üniversitesi, Geleneksel Türk Sanatları Bölümü Tezhip Ana Sanat Dalı'ndaki eğitimini tamamladıktan sonra 2004'te İstanbul'a gelmiş. Yüksek lisansını da Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Geleneksel Türk Sanatları Bölümünde Tezhip-Minyatür Ana Sanat Dalı üzerine yapmış. Tekstil endüstrisinde tasarım üzerine çalışırken kişisel atölyesinde resim ve minyatür çalışmalarına devam eden Kurtulan, bu sayımızda geleneksel sanatlar konuğumuz oluyor. Ana besin ve referans kaynağım dediği minyatür sanatının saz yolu üslubunun, çalışmalarının altyapısını oluşturduğunu ifade eden Kurtulan, Farklı referans noktalarını çakıştırarak oluşturduğum kaotik ve bir o kadar da harmonik döngüsel hareketler, minyatür sanatının çalışmalarımdaki altyapısını çok güçlü ve vazgeçilmez hale getiriyor diyor.


Pera Film, Pera Müzesi'nin Etel Adnan: İmkansız Eve Dönüş sergisi kapsamında çevrimiçi bir seçki hazırladı. Adnan'ın Nihayetinde gerçek evimiz hayatımızdır sözüne atıfta bulunan program, sanatçıyla yapılan söyleşiler aracılığıyla, ev dediğimiz yerin arayışını ekrana taşıyor. Program, 6 20 Ağustos tarihleri arasında Pera Müzesi web sitesinden ücretsiz izlenebilir. Tarih profesörü Fawwaz Traboulsi ile yapılan yazışmaları ve video sanatçısı, yönetmen Vouvoula Skoura ile gerçekleştirilen söyleşileri temel alan Etel Adnan: Sürgündeki Kelimeler, şair ve ressam Etel Adnan'ın benzersiz bir portresini çiziyor. Yirminci yüzyılda Avrupa ve Orta Doğu'daki zorlukları bizzat yaşayan sanatçı, Arapça yazdığı hikaye ve şiirler aracılığıyla anılarını insan sevgisiyle dolu bir bakış açısıyla anlatıyor.


Behiye Işın'ın, 5 yıl önce Çorum'daki bir mezarlığa her gece giren ve mezarlık başında ağlayan bir kızdan esinlenerek yazdığı ilk romanı 'Gizemli Kız' çıktı. Işın'ın gözlem ve analiz gücünü mizahi bir dille birleştirdiği 'Gizemli Kız' isimli kitabı, Ayrıkotu Yayınları etiketiyle raflarda ve internet satış sitelerinde satılmaya başlandı. Kitabın editörlüğünü şair ve yazar Pelin Özer üstlendi. Kitap, sapa bir kasabanın mezarlığında geçiyor. Okuyucu, bir gece vakti mezarlığa giren gizemli bir kızla birlikte kasabadaki insanların ansızın değişen yaşamlarına tanıklık ediyor. Behiye Işın, önünden geçip farkına bile varmadığımız sıradan hayatların perdesini aralarken ölüm, yaşam, gerçek, batıl inanç, din gibi olguların bağdaşık bir toplumdaki yansımalarını da yalın ve mizahi bir dille sorguluyor. Behiye Işın, aslında seyahat severlerin de bildiği bir isim. 2021 yılında Yeni İnsan Yayınları'ndan çıkan 'Çocukla Geziyorum' isimli seyahat kitabı bulunan Işın, çocuklarıyla birlikte Amsterdam, Budapeşte, İsviçre ve Strazburg'a yaptığı gezileri kitaplaştırmıştı.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Ayşegül İşsever Bu kurum bizim evimiz. Ve genel sanat yönetmenliği görevi verildiğinde, bana evimin anahtarları verildi, demiştim. İnsan evinin eksiğini gediğini bilir. Nerede sıkıntı olduğunu, nasıl bir tadilat gerektiğini bilir. Ben de 33 yıllık İstanbul Şehir Tiyatroları geçmişim ile evimin eksiğini ve bu eksiklerin nasıl giderileceğini biliyorum' diyor. Ülkenin en köklü tiyatrosu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları... Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1914 yılında Darülbedayi adıyla kurulmuş olan tiyatro, 1934'te İBB Şehir Tiyatroları adıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi bütçesine bağlandı. İlk sanat yönetmeninin Türk tiyatrosuna yenilikler getiren Muhsin Ertuğrul'un olduğu İstanbul Şehir Tiyatroları Genel Müdürlüğünde yıllarını tiyatroya adayan isimler görev aldı. Kasım 2021'de de kurumun genel sanat yönetmenliğine hem tiyatro sahnelerinden hem de televizyon dünyasından tanıdığımız bir isim göreve geldi Ayşegül İşsever. Eylül ayında yapılan basın tanıtımıyla Şehir Tiyatrolarındaki yenilikleri ve yeni sezon oyunlarının tanıtımını yapan İşsever, Darülbedayiden günümüze, İstanbul Şehir Tiyatrolarında genel sanat yönetmenliği görevini üstlenen üçüncü kadın sanatçı. İşsever, kendisini Tiyatronun geleneğini bilen, kurumun içinden gelmiş ilk kadın sanat yönetmeni olarak tanımlıyor ki son derece haklı. Ayşegül İşsever ile bundan sonraki projelerini ve tiyatroyu konuştuk. Darülbedayiden günümüze, İstanbul Şehir Tiyatrolarında genel sanat yönetmenliği görevini üstlenen üçüncü kadın sanatçıyım. Tiyatromuzun geleneğini bilen, kurumun içinden gelmiş ilk kadın sanat yönetmeniyim. Ben kurum kültürünü bilen bir sanatçıyım. 33 yıldır evimiz bildiğimiz bu kurumda, bir oyuncu ve son üç yılında da sahne direktörü olarak çalıştım. Şimdi genel sanat yönetmeni olarak nasıl bir sorumluluk aldığımın farkındayım. Bu zaman zarfında, dışarıdan kuruma yönetici olarak gelen arkadaşlarımızın kurum kültürüyle uyum ve uyumsuzlukları üzerinden yaşanan zorlukları yakinen biliyorum. Öncelikle vizyonumuz bir sanat kurumu olarak geleneğimizi hatırlamak ve geleceğimizi inşa etmek üzerinden şekilleniyor. Herhangi bir nedenle geçmişte yaşanan zorluklar ve soğuklukları ortadan kaldırarak yeni bir heyecanla yeni bir sezona hazırlanırken bütün birimlerimizle bu güzide kurumumuzu geleceğe hazırlamanın da sorumluluğunu taşıyoruz. Arkadaşlarımızla bir yandan toplantılar yapıyoruz. Eleştirileri, sorunları tespit ediyor, hızla çözümüne dair ortak çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Çok yakından bildiğim sorunlar da vardı elbette, bu sorunların da üstesinden gelmek için var olan sistemimizi revize ediyoruz. Başladığım günden bu yana, sanatçı, idari ve teknik bütün arkadaşlarımızın tam desteğiyle çalışmalarımı sürdürüyor olmaktan son derece mutluyum. Bu sanırım yeni sezon repertuvarımıza da yansıyor. Genel Sanat Yönetmeni olarak bir yıl olsa da repertuvarımızı açıkladığımız ilk sezonumuz oldu. Yaşadığımız çağa, şehrimiz İstanbul'a ve geleceğe dair umutlu ve sorumluluk hisseden bir repertuvar yaptığımızı düşünüyoruz. Umarım seyircimiz de mutlu olur. Çünkü tiyatro, seyirciyle tamamlanan bir sanat. Biz eleştirileri önemseyen ve dikkate alan bir anlayışla hareket ediyoruz. Seyircimizle doğrudan bir ilişkimiz var. Gerek sosyal medya hesaplarımızdan gerek dilek şikayet kutusuna gelen bilgilendirmeleri de dikkate alıyoruz. İlk günden başlayarak öncelikle kurum içi eleştirilere kulak verdik. Ve sorunlarımızı büyük oranda hallettiğimizi düşünüyoruz. Ancak tabii ki dinamik bir kurum olarak, 12 sahnemizde her hafta oyun sahneleyen bir sanat kurumu olarak, sorunları tamamen bitirmek mümkün değil. Ancak çözümün yanında olarak, nezaketi esas alarak ve kurum geleneğini sürekli hatırlayarak bu sorunların da üstesinden geleceğimizi düşünüyoruz. Ustalarımız her güçlükte bizim Ne yapmışlar diye baktığımız bir yerde duruyor ve açıkçası bize yol gösteriyor. İstanbul içi turnelere, seyircimizin bizi daha çok yerde görmek istemesi üzerine ağırlık verdik. Şehrin Tiyatrosu İstanbul'un Her Yerinde temasıyla başlattığımız, 14 ilçemizde gerçekleştirdiğimiz bu turnelerde 15 bin İstanbullu tiyatrosever ile buluştuk. Şehrin Tiyatrosu olarak İstanbul'un her noktasına sanatı götürmek için bir motivasyonumuz var. Elbette İstanbul'un birçok noktasına yayılmış yerleşik sahnelerimiz de geniş bir repertuvarla seyircimizi ağırlıyor. Yine seyircimizin özellikle salgın döneminde sağlık gerekçesiyle ilan ettiğimiz az kadrolu, tek perdeli oyunlarımız üzerinden gelen şikayeti, tiyatromuzun geleneğinde olan klasiklerin, geniş kadrolu oyunların sahnelenmesiydi. Klasiklerle sezonu açıyor olmamız da bu isteğin bir yansımasıdır. Eksiklerimiz elbette var. Ancak bunları burada sizinle paylaşmak değil de arkadaşlarımla çözümüne dair çalışmaktan yanayım. İlk sorunuzda biraz bahsettim. Bu kurum bizim evimiz. Ve genel sanat yönetmenliği görevi verildiğinde, bana evimin anahtarları verildi, demiştim. İnsan evinin eksiğini gediğini bilir. Nerede sıkıntı olduğunu, nasıl bir tadilat gerektiğini bilir. Ben de 33 yıllık İstanbul Şehir Tiyatroları geçmişim ile evimin eksiğini ve bu eksiklerin nasıl giderileceğini biliyorum. En azından bir fikrim var. Bu kurumda birçok arkadaşımla konuştuğumuz, paylaştığımız şeyler var. Bu perspektiften baktığımızda, bahsettiğiniz zorlukların biraz hafiflediğini söylemem mümkün. Ancak elbette ki bir oyuncu olarak oyunumu oynayıp evime gitmek bir konfor alanıdır. Şu an bulunduğum görevde, A'dan Z'ye, atölyelerinden ışığına, dekor ve kostümünden oyuncusuna ve ulaşımından provasına birçok alanda, sanatsal çalışmalarımızın sorunsuz ve aksamadan yürümesi için kendimi sorumlu hissediyorum. Geldiğimiz görevin gereği ve icabı da budur. Başta kurucumuz ve ustamız Muhsin Ertuğrul olmak üzere bütün ustalarımız, evi bildikleri bu güzide sanat kurumuna karşı bu sorumluluğu titizlikle üstlenmişler. Biz de bu geleneğin devamında, önce ustalarımıza sonra seyircimize mahcup olmamak adına, üstlendiğimiz görevi bir bayrak yarışı olarak kabul ediyoruz. Elbette tek başıma değilim. İlk günden itibaren, dediğim gibi, bütün arkadaşlarımın tam desteğini hissediyorum. Ve inanın kalbimizin attığı zamanlarda, zorluklardan, meşakkatten daha çok, heyecanlarımızı konuşuyoruz. Ve yine ustalarımızın çok güzel özetlediği gibi İki Kalas Bir Heves olarak tarif edilen tiyatroda, hevesimiz olduğu ve nefesimiz yettiği kadar çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Şunu biliyorum ki bizden sonra gelenler de aynı sorumlulukla, aynı heyecanla bu koltuklara oturacak, 108 yıllık tarihimize yeni bir halka daha eklemek için çalışacaklar. Şehir Yazarlarını Arıyor, bir önceki genel sanat yönetmenimiz Mehmet Ergen döneminde başlamış bir projeydi. Devamlılık esastır düşüncesiyle, doğru yapılan her işi daha da ileri götürmek prensibiyle bu projeyi, başlatan arkadaşlarımızın sorumluluğu ve inisiyatifiyle devam ettirdik. Yeni yazarlar keşfetmek, bu metinleri tiyatro dünyası ile buluşturmak, yazar mutfağına olumlu katkı sunmak amacıyla yola çıktığımız bu projede güzel birliktelikler yaşadık. Yeni bakış açıları ve yeni kalemlerle tanıştık. Kuşkusuz tiyatro dünyamız açısından da bu çalışmanın heyecan verici olduğunu düşünüyorum. Elbette önümüzdeki dönemde bu projenin yeni yazar adaylarıyla başlaması ve nihayetinde yeni yazarların ve metinlerin tiyatromuza kazandırılması en büyük arzumuzdur. Klasikler, üzerinden uzun zamanlar geçmiş ancak sözü tükenmemiş, hem seyircimizin hem oyuncu ve yönetmenlerimizin heyecan duyduğu metinlerdir. Türk ve dünya edebiyatının seçkin klasikleşmiş oyunlarını repertuvarımıza aldık. Çünkü geleneğimizde olan ve tiyatromuzun zengin oyuncu kadrosuyla yapabileceğimiz görkemli oyunları seyircimize sunmak istiyoruz. Seyircimizin de en büyük isteği, büyük yapımları, klasikleri yeniden İstanbul Şehir Tiyatroları sahnesinde görmekti. Shakespeare'in Hamleti ile sezonumuzu açıyoruz. İstanbul Kültür Sanat Vakfı Tiyatro Festivali kapsamında Moliere'in Tartuffe oyunumuz prömiyer yapacak. Sonra seyircimizle de buluşmaya devam edecek. Arthur Miller'ın Cadı Kazanı oyunu, kurum tarihimizde ilk kez seyircimizle buluşacak. Ekim ayında Rike Reiniger'in Çingene Boksör ve Ray Cooney'in Komik Parası seyircimizle buluşacak. Suat Derviş'in romanından Gülriz Sururi'nin uyarladığı Fosforlu Cevriye de müzikal olarak seyircimizle buluşacak. Klasikler bu sezon repertuvarımıza rengini verecek. Gülriz Hanım herhalde İstanbul'un seyir geleneğinde müzikallerle bilinmiş bir sanat kurumu olarak İstanbul Şehir Tiyatrolarında sahnelenmesini istemiş olabilir. Aynı zamanda oyuncu zenginliği bakımından da Fosforlu Cevriye, kurumumuza çok yakışan bir oyun. Gülriz Sururi gibi bir ustanın bu isteğini gerçekleştiriyor olmaktan son derece mutluyum. Suat Derviş gibi usta bir kalemin yazdığı, İstanbul'la bütünleşmiş böylesine güçlü bir hikaye de İstanbul Şehir Tiyatrolarının repertuvarına çok yakıştı.


Ülkemizin yetiştirdiği değerli kadın sanatçılardan biri Gizem Renklidağ ve o, her şeyin ötesinde var olma halini sanatla anlama ve bilme yolunda ilerleyen, kendisinin de üzerinde çok fazla çalıştığı temalardan kozmosun bin bir türlü hali içinde yolculuk eden renkli bir ruh. Üretimlerinin ana üssü olan Renklidağ Studio'da kendi tekniğini kullanarak kozmos temalı aydınlatmalar üretirken bir yandan da yeni formlar üzerinde çalışıyor. Konu dijital sanatlara gelince de Dijital sanatın, klasik sanatların yerinde gözü olduğunu düşünmüyorum diyor. Gizem Renklidağ ile Techne sergisini, Türkiye'de kadın sanatçı olmayı ve bir de sonsuz uzayın ona nasıl ilham verdiğini konuştuk.


Gülsün Karamustafa, Roswitha Haftmann Vakfı tarafından verilen Avrupa'nın prestijli sanat ödülüne layık görüldü. Sanatçı, ödülünü 3 Aralık 2021 tarihinde İsviçre'nin Zürih kentinde düzenlenecek bir törenle alacak. 40 yılı aşkın sanat pratiğinde göç, yerellik, kimlik, kültürel farklılık ve toplumsal cinsiyet gibi konuları farklı açılardan ve resim, enstalasyon, video ile performans gibi çeşitli mecralar üzerinden ele alan Gülsün Karamustafa, Avrupa'nın görsel sanatlar alanındaki en yüksek parasal desteğine sahip bu sanat ödülü için seçilen 20. sanatçı oldu. Karamustafa'ya ödülü, 3 Aralık 2021 tarihinde İsviçre'de düzenlenecek bir törenle takdim edilecek. Aralarında Bern Sanat Müzesi, Basel Sanat Müzesi, Köln'de bulunan Ludwig Müzesi ve Kunsthaus Zürich gibi sanat kurumlarının direktörlerinin de bulunduğu Roswitha Haftmann Vakfı Yönetim Kurulu, Gülsün Karamustafa'yı zamanımızın en sanatsal ve aynı zamanda politik olarak en ikna edici seslerinden biri olarak tanımlıyor. İsviçreli ünlü galeri sahibi Roswitha Haftmann'ın (1924 1998) başlattığı bir inisiyatif olan ödül, 2001'den beri her sene olağanüstü düzeyde sanatsal üretime imza atmış yaşayan bir sanatçıya veriliyor. Vakfın bugüne kadar ödüllendirdiği sanatçılar arasında Sigmar Polke, Carl Andre, Lawrence Weiner, Jeff Wall, Maria Lassnig, Pierre Huygues, Cındy Sherman, Mıchelangelo Pıstoletto, Mona Hatoum, VALIE EXPORT, Peter Fiscli/David Weiss, Heımo Zobernig, Rosemarie Trockel gibi görsel sanatlar alanına önemli katkılarda bulunmuş pek çok isim yer alıyor. 1970'lerden itibaren göç, feminizm, toplumsal cinsiyet rolleri ve sömürgecilik tarihi gibi, günümüzde her zamankinden daha acil ve güncel olan konulara katkıda bulunan Gülsün Karamustafa'nın, eserleri Tate Modern, Londra, Guggenheim Müzesi, New York, Contemporary Art Chicago, Modern Sanatlar Müzesi, Paris, Ludwig Müzesi, Köln, Mumok, Viyana, İstanbul Modern ve Arter koleksiyonlarının yanı sıra, nitelikli özel koleksiyonlarda da yer alıyor. BüroSarıgedik tarafından temsil edilen sanatçı, Avrupa ve Kuzey Amerikada'ki kişisel sergilerinin yanı sıra aralarında İstanbul, Sao Paulo, Kwang-ju, Kiev ve Sevilya'nın da bulunduğu birçok uluslararası bienale katılarak büyük ilgi gördü. Türkiye'nin önemli güncel sanatçılarından olan Gülsün Karamustafa, 2000'li yılların başlangıcından itibaren yeni nesil sanatçılara sosyo-politik bağlamıyla öne çıkan eserler üretmek konusunda ilham kaynağı oldu. Çalışmalarında Bizans ikonaları ve cam altı resimlerinden esinlenirken aynı zamanda sanatın yerleşik kurallarını altüst etmeyi de başaran sanatçı, odaklandığı konuların etrafında şekillenen tartışmalara yönelik sürdürdüğü ilgi ve bağlılığı ile aralarında Hollanda'dan Prince Claus Ödülü'nün de bulunduğu birçok ödüle layık görüldü. Gülsün Karamustafa'nın arşivini Salt Araştırma'nın dijital arşiv koleksiyonu üzerinden inceleyebilirsiniz. Ayrıca sizin için hazırladığımız kısa bir seçkiyi aşağıda bulabilirsiniz.


Resim, fotoğraf, heykel, dijital çizim ve şiir... Sanatın tüm bu dallarında eser üreten genç sanatçı Çağla Sokullu, halen ABD'de Chicago Üniversitesinde sanat tarihi ve küratörlük üzerine master yapıyor. Çağla Sokullu, dünyanın her yerinde yaşanan kaosun birbirine benzediğini, ilk solo sergisi HeavyHeart ile kaos ve entropi içinde insanların ve duyguların ne kadar benzer olduğunu göstermeyi amaçladığını söylüyor. Çağla Sokullu, 24 yaşında, tam anlamıyla genç bir sanatçı... ABD'de Cornell Üniversitesinde sanat ve sanat tarihi eğitimi alan, dünya edebiyatı, yaratıcı yazarlık ve Doğu Asya kültür ve sanatı üzerine yan dal yapan, üretken bir isim. Halen Chicago Üniversitesinde sanat tarihi ve küratörlük üzerine master yapıyor. Türk ve Orta Doğu sanatçılarının enstalasyon eserlerinde aidiyet ve hasret konularını inceliyorum diyen Sokullu'yu yakından tanıyalım. Çok küçük yaşlardan itibaren müzik ve resim sanatlarıyla yoğrulan bir hayat onunki. Zamanının çoğunu sahnede ya da atölyede geçirmiş ama ciddi olarak sanat okumaya Oxford Üniversitesinin yaz kampında karar vermiş. Verilen kararın ardında durmak gerekir, değil mi? O da Bu karardan sonra yazlarımı İstanbul Modern'de staj yaparak geçirdim; üniversite sırasında da New York'ta farklı galerilerde ve İstanbul Kültür Sanat Vakfında, 16. İstanbul Bienali'nde çalışma şansım oldu. Cornell Üniversitesinde sanat okumak için kabul edildiğimden beri beş yıldır hayatımın en büyük kısmı hep kesinlikle sanat oldu. Dört yılımı kendi sanatımı üretmeye adadım fakat bu, beraberinde sanat görmeyi, tarihini okumayı, farklı alanlara açılabilme şansını getiriyor. Ben de kendimi şiir derslerine, Doğu Asya ve Kore sanatlarını öğrenmeye, bienallerde çalışmaya verdim, bütün imkanlarımı kullanmaya çalıştım diye anlatıyor bir çırpıda.


Hadi kapatın gözlerinizi ve hayal edin! Bunların hepsi gerçekti, yaşandı bir zamanlar. Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu'nda Puccini'nin Madam Butterfly Operası sahneleniyor. Sanıyorum ilkokuldaydım. Bütün aile oradayız. Çünkü anneannem ve annemin tutkuyla radyodan dinledikleri operalardan birini ilk kez 'canlı' olarak izlemenin heyecanını yaşıyoruz. Puccini'nin Uzak Doğu ezgileri ile süslediği ve Türkiye'de opera kültürünün yerleşmesine neden olan bu operanın mekanı, ileriki yıllarda benim için hep Kültürpark Açık Hava Tiyatrosu olarak kalacak. İzmir Enternasyonal Fuarı dönemlerinde Kültürpark alanında tanışacağım o kadar çok şey var ki... Kübana'da kimi siyahi olan harika müzisyenlerin nefesli çalgılarından dinlediğim müziğin, daha sonraki yıllarda çok farklı kaynaklardan dinlediğim caz melodiyle aynı olduğunu, bu asi müziğin yüreğime ilk yerleştiği yerin yine Kültürpark olacağını fark edeceğim. İzmir Enternasyonal Fuarı ve onun yeşerme alanı olan Kültürpark, benim gibi pek çok kişinin dünya ile büyük bir coşku içinde buluştuğu yer olmuştur. Kültürpark ve İzmir Enternasyonal Fuarı'nın kurucusu, İzmir'in efsanevi Belediye Başkanı Bahçet Uz, daha bu alanın molozlarla dolu olduğu dönemde, Kültürpark bir Halk Üniversitesi olarak düşünülmüş ve ona göre planlanmıştır. Parkta müzeler, eğlence yerleri, tiyatrolar olacaktır demişti. Behçet Uz, İzmir İktisat Kongresi'nde, İzmir Fuarı'nın temellerini atarken hayatımızın her alanında farklı özellikleriyle olacağını düşünüyordu. Türk ekonomisinin sembolü Türkiye'nin ilk ve tek uluslararası genel ticaret fuarında, sadece son teknolojik ürünler sergilenmedi. Eğlence dünyasında sahnelerde yerini almak isteyenler soluğu İzmir Fuarı'nda alırken; bir yandan da iz birakan tiyatro eserleri izleyicilerle burada buluştu. Zamanı geriye sarıp İzmir Enternasyonal Fuarı günlerinde biraz dolaşalım. Yıl 1936. İsmet Paşa, Atatürk'ün selamlarıyla açıyor İzmir Enternasyonal Fuarı'nı. Kluski Sirki, 40 büyük vagonu, 100 vahşi hayvanıyla birlikte geliyor şehre. Sirkin, üzerinde kükreyen bir aslan olan afişi şehrin sokaklarına heyecanlı bir hava yaratıyor. O yılki fuarın bir başka sürprizi, Darülbedayi Şehir Tiyatrosuydu. Türk tiyatrosunu bu topraklarda yeşerten Darülbedayi, Ekrem ve Cemil Reşit Rey'in ünlü opereti Lüküs Hayat ile Fuar'daydı. Ekrem Reşit Rey'in sözleri, Cemal Reşit Rey'in bestesiyle bir dönemin en neşeli sembollerinden biri olan Lüküs Hayat, Kültürpark alanında yankılanırken Kemeraltı Caddesi Beyler Sokağı Büyük Hilal Eczanesinin ürettiği Bahar Çiçeği kolonyasının kokusu da etrafa yayılıyordu. 1943 yılı Fuar'ında bu defa Sadi Tek Tiyatrosu, sahnede de Muammer Karaca vardı. Türkiye'nin çeşitli illerinden akın akın Fuar'a gelenler, daha sonraki yıllarda müziğin her türüne doydu. Müzeyyen Senar, Çamlık Senar Gazinosunda; Safiye Ayla, İzmir Fuar Gazinosunda şarkılarını söylerken Smetana'nın Satılmış Nişanlı, Beethoven'in yazdığı tek opera olan Fidelio ve Puccini'nin Madam Butterfly'ının biletleri Hükümet Binası'nın karşısındaki Çatalkaya Mağazası'nda satışa çıktığında opera tutkunları uzun kuyruklar oluşturmuştu. 40'lı yılların ilk yarısı dünyada savaşın getirdiği dehşet ve yıkımla geçti. 40'lı yılların sonuna doğru dünya karanlık bir tünelden aydınlığa doğru giderken Fuar, giderek her anlamda yükselişe doğru gidiyordu. 1947 yılında Muammer Karaca, yine İzmir Enternasyonal Fuarı'nın konuğuydu. Muammer Karaca'nın Matmazel Arşaluz Çıtıpıyan rolünü oynadığı Fuar Yıldızı tiyatro oyunu, İzmir Şehir Tiyatrosunun Herakles temsili, Lunapark Gazinosunda düzenlenen toplu eğlenceler o yılki fuarın unutulmazları arasına girdi. William Shakespeare'nin en çok bilinen en önemli trajedisi Hamlet, aynı yıl Açık Hava Tiyatrosunda fuar ziyaretçileriyle buluştu. Şehir Tiyatrosunun sahnelediği Hamlet, Fuar'a katılan İngiliz Kültür Heyeti'ni de çok etkilemişti. Hamlet'in tekrar oynanması dolayısıyla İzmir Şehir Tiyatrosunu tebrik etmek lazım. Esasen Açık hava Tiyatrosu'nu da tebrik etmek lazım. Açık Hava Tiyatrosu Shakespeare ruhuna daha uygun. Bu sebeple temsil kapalı tiyatroya nazaran daha ahenkli ve daha süratle inkişaf ediyor. Avni Dilligil bu defa daha mükemmel bir Hamlet olarak karşımıza çıktı. Rejisör olarak da yeni iltihak eden arkadaşlarına çok isabetli roller vermiştir. Bilhassa kraliçe her haliyle rolüne intibak etmişti. Bu defa hayalet rolündeki sanatkar da kendine düşen zafer payını hakkiyle kazanmıştı. Büyük bir seyirci kitlesi muvaffak olan temsili hayranlıkla alkışlamıştır. Shakespeare'i Şehir Tiyatrosunda seyredenler ve edecekler, temenni ederiz ki daima bu muvaffak temsil ruhu içinde alakalarını tutabilsinler. 50 milyon insanın öldüğü İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra gelen barış sürecinde dünyanın büyük kısmında ekonomik açıdan rahat günler başladı. 1950 yılındaki İzmir Enternasyonal Fuarı, liberal ekonominin hakim olduğu ABD ile yakınlaşmanın arttığı ve eğlence dünyasının canlandığı bir atmosferde açıldı. 50'li yıllarda Müzeyyen Senar ve Safiye Ayla afişleri şehrin her yanını süslüyordu. Bu yıllar aynı zamanda Zeki Müren'in Fuar'la, Türkiye'nin dört bir yanından gelen ziyaretçilerin Zeki Müren ile buluştuğu zamanlardı. 19 Ağustos 1954 günü Zeki Müren, bir ay süre ile konser vermek üzere Ordu Vapuru ile İzmir'e geldi. Bu geliş bir ömür boyu İzmir Fuarı'nda sürecek olan yolculuğun başlangıcıydı. Daha sonraki yıllarda Fuar izleyicileri teknolojik gelişmeleri olduğu kadar, Zeki Müren'i dinlemek için akın akın onun sahneye çıktığı gazinolara geldiler. 60'lı yıllarda daha önceki opera afişleri yerlerini, dönemin ses sanatçılarının afişlerine bıraktı. Sevim Tanürek, Saime Sinan, Güneri Tecer afişleri sevenlerini Fuar'a çağırıyordu. 80'li yıllar popüler kültürle birlikte gazino kültürünün Fuar'da egemen olduğu yıllardı. Ancak gazinolardaki assolistlerin, türkü üstatlarının kantocuların yarıştığı bu dönemde, tiyatrolar da büyük gişe hasılatlarıyla varlıklarını sürdürdü. Devekuşu Kabare Tiyatrosu, Metin Akpınar ve Zeki Alaysa ile Fuar seyircisine neşeli zamanlar geçirtirken Haldun Dormen, Dormen Tiyatrosu ile uzun yıllar Fuar'ın gözbebeklerinden biri oldu. Kenterlerin Fuar'da her zaman ayrı bir yeri oldu. Yıldız-Müşfik Kenter, Şükran Güngör çok sevilen oyunlar sergilediler. Kültürpark alanında heykeli ile varlığını hala sürdüren Nejat Uygur da fuarın vazgeçilmezleri arasında çoktan yerini almıştı. 90'lar da 80'lerde olduğu gibi İzmir Enternasyonal Fuarı'nda gazino kültürünün ağırlıklı olduğu yıllardı. Bu yıllarda da sanatın varlığı İsmet İnönü Kültür Merkezi ve Açıkhava Tiyatrosunda seyircisiyle buluşan tiyatrolarla hissedildi. 2000 yıllarda genel ticaret fuarlarının işlevinin kalmaması, internetin hakimiyeti, popüler kültürün öne çıkması İzmir Enternasyonal Fuarı'nı da her anlamda tehdit ediyordu. Ancak bu dönemde İZFAŞ Genel Müdürlüğüne getirilen Feyzi Hepşenkal'ın Fuar'a cansuyu vermesi sanatı da yeşertti. Ruhi Su sesiyle, müziğiyle 69. İzmir Enternasyonal Fuarı'na hayat verdi. Ruhi Su'nun ölümünün 15. yılında Fuar'da Ruhi Su Kültür ve Sanat Vakfı tarafından bir stant kuruldu. Fuar ziyaretçileri Basmane Kapısı'na yaklaştıklarında onun bütün Anadolu'dan derlediği türkülerini, gürül gürül akan bir ırmak gibi sesinden dinlerken, yüreklerinin yıkandığını hissettiler. Ertesi yıl Kültürpark alanı bir başka değerli insana kucağını açtı. Yaşar Kemal'in Doğanın bir parçası diye anlattığı Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın heykeli artık Kültürpark'ın bir parçası olmuştu. Doğanın güzelliğinde atan yürek 2001 yılında Kültüpark'ın Lozan Kapısı girişinde 1500 metre karelik alanda, Mimar Şükrü Kocagöz tarafından kurulan bitkilikte, güzelim Merhabasıyla yer aldı. 2000'li yılların başlarında düzenlenen Uluslararası Sanat Günleri, çeşitli sergiler, Kitap Sokağı, yazarlarla sohbetler ziyaretçileri, dünyayı farklı görmeye, anlamaya davet etti. 2005 yılından sonra ise sanat etkinlikleri yavaş yavaş İzmir Enternasyonal Fuarı'nda azalmaya başladı. İzmir Enternasyonal Fuarı sadece farklı sanat kollarını içinde barındırmakla kalmadı. Sanatın da konusu oldu aynı zamanda. Örneğin, Samim Kocagöz'ün, İzmir'in İçinde adlı kitabının bazı bölümlerinin mekanı Kültürpark olurken Necati Cumalı'nın Aşk da Gezer adlı romanı Fuar'da geçer. Behçet Kemal Çağlar'ın Fuar Şarkısı şiiri, Güz ortasında bile yaratıyor baharı / Güzel İzmir Fuarı, Güzel İzmir Fuarı... diye biter. Sen bırakıp da gitme diye dünyadan.


Güzel Ordu Kültür ve Sanat Derneği'nin düzenlediği 'GOKISAFİLMFEST' 2021 yılı Kısa film Yarışması için başvurular 19 Eylül tarihine kadar kabul edilecek. 'GOKISAFİLMFEST' 2021 yılı Kısa film Yarışması başvuruları 01 Haziran 2021 de başlamıştı. Festivalin resmi internet sitesinden başvuruların kabul edileceği festival bütün kısa filmcileri 19 Eylül 2021 tarihine kadar başvuru yapmaya davet ediyor. Yarışmada Finale kalan filmler ise 30 Eylül 2021 tarihinden açıklanacak. Yapılan her şey kendi dalgasını oluşturur. Güzel Ordu 5. Kısa Film Yarışması; suyun yüzeyine atılan minik bir taşın oluşturduğu dairesel dalgalar gibi, hayatta ki küçük dokunuşların pozitif etkisini ileriye taşımak için, oluşturulan ve oluşturan dalgalara, sanat aracılığıyla farkındalık sağlamaya ve sinema yoluyla odaklanmaya davet ediyor. 22-23-24 Ekim 2021 tarihlerinde Ordu'da gerçekleşecek Festivalde yarışmanın yanı sıra film gösterimleri, söyleşiler, atölyeler ve konserlerde sinemasever izleyicilerle buluşacak. GOKISAFİLMFEST Yönetim ekibinde; Tevfik Serdar Köksal/ Başkan, Uğurcan Ataoğlu/ Kurumsal İletişim Direktörü, Mine Alpar/ Festival Direktörü, Zeynep Atakan/ Danışman olarak yer alıyor. Festivalin 2021 yılı Seçici Kurulu ise Ömür Atay/Yönetmen, Senarist, Müge Turalı/Yapımcı, Ayris Alptekin/Kurgucu, Zeynep Arısoy/Yönetmen, Selim Atakan/Müzisyen, Levent Erden/Akademisyen ve Özge Özacar/Oyuncu olarak belirlendi. 'GOKISAFİLMFEST' artık her yıl bir sanatçıya adanacak. Güzel Ordu Kültür Sanat Derneği Kısa Film Festivalleri bu yıl itibari ile her yıl sanat'a üreterek katkı sağlayan bir sanatçıya adanacak. Bu yılın sanatçısı toplumsal konuları ele alan filmlerde usta oyunculuğuyla söz ettiren çok yönlü sanatçı ZUHAL OLCAY oldu. Festival; Zuhal Olcay'ın kendisinin seçeceği bir filmle açılacak. Festivalde ayrıca Zuhal Olcay Kısa Film Seçkisi katılımcılar ile beraber izlenecek. Güzel Ordu Kültür ve Sanat Derneği, gençlerin akademik araştırmalar ve sanatsal pratiklerle toplumsal hayatta inisiyatif almalarını desteklerken kültürel çoğulcu, eşitlikçi, dinamik ve sürdürülebilir bir kültürel alan yaratılması için çalışmalarını gerçekleştirir. Dernek, kültür, sanat ve toplum alanında gerçekleştirilen akademik çalışmaları, sanatın dil engelini aşabilen gücüyle yerel, ulusal ve uluslararası alanlarda işbirlikleri kurmayı, ortak projeler sayesinde karşılıklı öğrenimi ve deneyim paylaşımını desteklemenin yanısıra çalışmalarını kurgularken gençlerin kültürler arası diyalog, sosyal içerme, sanat ve toplum ilişkisini geliştirme alanlarında desteklenmesini öncelik olarak belirlemektedir.


Bu hafta, konser, sergi, tiyatro, atölye gibi birçok etkinlik sanatseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Pandemi nedeniyle sahnelerden uzak kalan müzisyenler, İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinin destekleriyle hayata geçirilen #Sahnemİstanbul konserlerinde İstanbullularla bir araya geliyor. Konser takvimini gün gün buradan takip edebilirsiniz. Uzun zamandır sahnelerden uzak kalan müzisyenler ile onları çok özleyen müzikseverler, #İstanbulBirSahne projesi kapsamında oluşturulan Dijital Sahne ile buluşmaya devam ediyor. Her Pazartesi, Çarşamba ve Cuma saat 21.30'da bu konserleri Kültür. İstanbul YouTube kanalından takip edebilirsiniz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Kültür AŞ ve kültür sanat sektörü işbirliğiyle bu yaz, Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu'nda, sahipleri tarafından kullanılmayan koltuklar boş kalmayacak; 24 yaş ve altı İstanbullular kültür sanat etkinlikleriyle ücretsiz buluşacak... Konser takvimine buradan ulaşabilirsiniz. Pandemi nedeniyle etkinliklerini çevrimiçi konserlerle sürdüren Cemal Reşit Rey Senfoni Orkestrası, yaz konserleri ile açık alanlarda müzikseverlerle buluşacak. Normalleşme süreciyle birlikte, uzun bir aradan sonra İstanbullulara gerçek müziğin canlı müzik olduğunu hatırlatmayı amaçlayan İstanbul'da Senfonik Yaz başlıklı konser dizisi, 30 31 Temmuz tarihlerinde Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda gerçekleşecek konserlerin ardından İstanbul'un iki yakasındaki parklarda ücretsiz olarak tekrarlanacak. Detaylara buradan ulaşabilirsiniz. 52'den fazla ülkede, bilim-sanat-teknoloji eksenindeki sanat yerleştirmelerini milyonlarla buluşturan Ouchhh Studyo'nun eserleri, Zenger küratörlüğünde seyirciyle buluştu. Her biri 30 dakika sürecek seanslarda, yapay zeka sayesinde farklı evrenler arasında gezinebileceksiniz. Detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.


Geçtiğimiz festivalde olduğu gibi seçkin solistleri ağırlayan BİFO Özel serisi bu festivalde de üç konserle müzikseverlerle buluşuyor. Borusan Sanat ve İstanbul Müzik Festivali'nin yıllara dayanan uzun soluklu ilişkisini, serinin bu ilk konserinde Borusan Quartet taçlandıracak. Klarnet için yazılmış en erken ve en güzel yapıtlardan birini Paul Meyer'in klarnetin ses rengini olağanüstü bir biçimde yansıtan yorumuyla dinleyebilirsiniz... Meyer'e kemanda Esen Kıvrak, Nilay Sancar, viyolada Efdal Altun, viyolonselde Çağ Erçağ eşlik ediyor. 25 Ağustos Çarşamba günü saat 20.00'de Borusan Quartet ve Paul Meyer ile Sakıp Sabancı Müzesi'nin tarihi fıstık ağaçlarıyla çevrili terasında, rahat bir nefes alıp boğazın kokusunu içinize çekecebileceğiniz bu konseri kaçırmayın. Pandemi nedeniyle sahnelerden uzak kalan müzisyenlerimize destek olmak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Kültür AŞ tarafından hayata geçirilen #İstanbulBirSahne projesine başvuruda bulunan binlerce müzisyen, İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinin destekleriyle, #Sahnemİstanbul konserlerinde İstanbullularla özlem gideriyor. Etkinlikleri buradan takip edebilirsiniz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Kültür AŞ ve kültür sanat sektörü işbirliğiyle bu yaz, Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu'nda, sahipleri tarafından kullanılmayan koltuklar boş kalmayacak; 24 yaş ve altı İstanbullular kültür sanat etkinlikleriyle ücretsiz buluşacak... Konser takvimine buradan ulaşabilirsiniz. Barışın, hümanizmin ve eşitliğin en önemli simgelerinden Hünkar Hacı Bektaş Veli, vefatının 750. yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin düzenlediği Serçeşme Hünkar Hacı Bektaş Veli Festivali ile yad edilecek. 26 27 28 Ağustos tarihleri arasında Yenikapı Etkinlik Alanı'nda gerçekleşecek festivalde, usta sanatçılar sahneye çıkacak. Festival kapsamında belgesel film gösterimleri, video-ışık gösterileri, sergiler, çocuklar için çeşitli atölyeler, uzman araştırmacı ve yazarların katılımıyla gerçekleşecek söyleşiler İstanbullularla buluşacak. İstanbul Modern'in izleyiciyi, sanatçıların dünyasındaki ilham kaynaklarını görmeye davet ettiği, 14 Ağustos'ta kapılarını açan Etkileşimler sergisi görülebilir. İstanbul Modern'in koleksiyonundan oluşturduğu Etkileşimler adlı yeni sergisi, sanatçıların yapıtlarıyla atıfta bulunduğu ve ilham aldığı plastik sanatlar, mimari, edebiyat, müzik ve sinema alanından çeşitli konu ve isimlere odaklanıyor. Sergi hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Ankara Devlet Opera ve Balesi, CSO Ada Ankara Yaz Konserleri kapsamında Bir Caz Gecesi Rüyası konseri ile 25 Ağustos'ta seyirciyle buluşacak. Salgın önlemleri uygulanarak gerçekleştirilecek etkinlikle sanatın iyileştirici gücünün sanatseverlerle buluşturulması hedefleniyor. Bir Caz Gecesi Rüyasi konseri ile sanatseverler, Ankara Devlet Opera ve Balesi solistleri ve orkestra sanatçıları eşliğinde seçkin bestecilerin dünya müzik tarihinde yer etmis en ünlü caz, blues sarkılarını dinleme imkanı bulacak. Müzik düzenleme Bilgehan Erten, soprano Nihan İnan, Zeynep Burcu Altınel, tenor Yunus Emre Özorhan, bariton Emre Uluocak ve Umut Koşman'ın sahne alacağı konserde, Cheeck to cheeck, When you are smiling, The good life, Hit the road jack gibi şarkılar yer alacak. Türkçe Rap dünyasının en sevilen isimlerinden Khontkar, Anıl Piyancı, Ati242, Lvbel C5 ve Batuflex'in sahne alacağı İzmir Hiphop Fest, 25 Ağustos Çarşamba günü Bostanlı Demokrasi Meydanı'nda yaş sınırı olmadan hiphop sevenlerle buluşuyor. Bahçede Caz'ın ikincisi, 29 Ağustos Pazar günü Hangout Bahçe'de İzmirli sevenleriyle buluşmaya hazırlanıyor.


Birbirinden keyifli etkinlikler bu hafta da sanatseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. 17 23 Ocak tarihleri arasında gerçekleşecek hem fiziksel hem de online olarak da katılabileceğiniz etkinliklerden bazılarını sizin için derledik. Ülkemizde daha önce Devlet Tiyatrosu'nda ilk olarak Macide Tanır tarafından sahnelenen oyunun değişik bir versiyonu Yıldız Kenter'in başrolde oynadığı bir film olarak gösterilmiştir. Nevra Serezli, bu oyunla 11 yıl sonra sahneye dönmüş ve yedi farklı ödül kazanmıştır. Oyun Ankara MEB Şura Salonu'nda 18 Ocak Saat 20.00'de başlayacak. Detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Şehrin en lüks restoranında herkesin birbirini küçümseyerek kendi varlığını yücelttiği, ağızına geleni söylediği, evlilik, tanışma, yükselme gibi nedenlerle sözde kutlama yapılan bir akşam yemeği... Kutlama, ömrü boyunca insan hakları mücadelesi vermiş Nobel Edebiyat Ödülü sahibi, Pinter'ın son oyunu. Harold Pinter'in yazdığı Yıldırım Fikret Urağ'ın yönettiği oyunda Can Ertuğrul, Çağlar Polat, Erkan Sever, Gizem Akkuş, Orçun Tekelioğlu, Özgür Efe Özyeşilpınar, Pınar Demiral, Selim Can Yalçın, Selin İşcan, Şehnaz Bölen Taftalı rol alıyor. Oyun, 19-22 Ocak 2022 tarihleri arasında Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde. Altın Palmiye Ödüllerinde 2021 yılının ' En İyi Tiyatro Oyunu ' ödülüne layık görülen, Nurseli İdiz, Nergis Kumbasar gibi usta isimlerin rol aldığı Etekler ve Pantolonlar seyirciyle buluşuyor. Serkan Budak'ın yönettiği oyun, 19 Ocak saat 20.30'da İzmir Narlıdere AKM'de gösterilecek. Detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Sophokles'in binlerce yıl önce kaleme aldığı aynı adlı oyunundan uyarlanan Antigone'de; aynı savaşta birbirini öldüren, ama biri kahraman diğeri hain ilan edilen iki kardeşine de, son görevini yapmakta kararlı olan Antigone ile; devletin varlığıyla kendi varlığını eş tutan Kreon'un buyruklarından geri adım atmayan duruşu karşı karşıya geliyor. İnsanlığın tüm kadim deneyimleri tarihe gömülürken yine de çözülmeyen, kaybolmayan çelişkilerimizi sahneye getiren Antigone, dünden bu günü tartışıyor. Sofokles'in yazdığı, Sabahattin Ali'nin çevirdiği Engin Alkan'ın uyarlayıp yönettiği oyunda Cengiz Tangör, Zafer Kırşan, Aslı Menaz, Gözde İpek Köse, Özgün Akaçça, Destan Batmaz, Onur Şirin rol alıyor. Oyun, 20-22 Ocak 2022 tarihleri arasında Sultangazi Hoca Ahmet Yesevi Sahnesi'nde. İş, sanat ve spor camiasının başarılı kadın profilleri ile İstanbul'un güçlü kadınları, Bu kadınlar başarının peşinde sloganıyla Müze Gazhane'de bir araya gelmeye devam ediyor. 20 Ocak Perşembe günü saat 19.00'da Müze Gazhane, T Atölye'de gerçekleşecek etkinliğe Simge Burhanoğlu konuk olacak. Etkinlik hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. İstanbul Gönüllüleri, Güzel Sanatlar Fakültesi ilgili bölümlerinden 2019-2020 ve 2020-2021 öğretim yıllarında mezun olmuş öğrencilerin, mezuniyet işlerinin sergilendiği Geleceğin Renkleri sergisi, 5 Şubat 2020 tarihine kadar saat 11.00-20.00 saatleri arasında Müze Gazhane'de İstanbullularla buluşacak. Etkinlik ile ilgili detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Türk ve Dünya müzik tarihinin en çok bilinen ve sevilen şarkılarının Biraderler coverlarıyla seyirciye sunulduğu bu müthiş gösteri, ilk anından son anına kadar bir an bile düşmeyen enerjisiyle şahane bir 2,5 saat geçirtiyor. Sahnedeki herkesin tiyatro oyuncusu ve müzisyen olduğu Biraderler Cabaret, 21 Ocak saat 20.00'de Ankara Musa Göçmen Konser Salonu'nda. Detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Performans sanatçısı Hürmüz'ün sergisini ziyaret eden 14 yaşındaki yeğeni Meghan, tabutunda eski aşklarını ve kıskanç arkadaşlarını karşılayan teyzesiyle normal bir sohbet içine girmeyi beklerken, kendisini danslı müzikli bir şölenin ortasında bulur. Ve bu şölenin ardındaki esrarı çözmeye koyulur. Cease and Desist. LOVE AND BE SILENT, 21 22 Ocak'ta Müze Gazhane'de izleyicilerle buluşacak. Biletlere buradan ulaşabilirsiniz. 2019 yılında Edinburgh Fringe Tiyatro Festivali'nin en iyi oyunları arasında yer alan Timsah Ateşi; Funda Eryiğit, Hazar Ergüçlü ve Kubilay Tunçer'i aynı sahne üzerinde buluşturuyor. Rejisörlüğünü Mehmet Ergen'in üstlendiği oyun, 1989 yılında Kuzey İrlanda'da geçen bir hikayeye odaklanıyor. Temposu bir an bile olsun düşmeyen, sürreal, grotesk bir kara-komedi olan oyun 5- 20 Ocak tarihleri arasında saat 20.30'da seyirciyle buluşuyor. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Audio Kereografi Gazhane adıyla hazırlanan işitsel koreografi, Müze Gazhane'nin bir kültür kampüsü olarak kent yaşamına katılmasının farklı olanaklarını araştırıyor. Sesli yönlendirmelerle ziyaretçileri bu mimari ve endüstriyel mirası keşfe çıkaran koreografik arayüz, katılımcıları etkinleştirerek Gazhane'nin bir santralden kültür kampüsüne dönüşümünün, mekan, enerji ve beden algımız için yeni sorgulamalar yaratmasına izin veriyor. Müze Gazhane'de yer alan P Binası'nda ocak ayı boyunca her pazar saat 13.00'te başlayacak bu ücretsiz deneyime davetlisiniz. Detaylı bilgilere buradan ulaşabilirsiniz. Henüz yolun başında olan gençler ile tecrübeli ve yolda olan konuşmacıların bir araya geldiği Gençler İçin Farkındalık söyleşileri devam ediyor. Dijital Denge Derneği'nin kurucusu Tuğba Şengül Lik ve Yaratıcı Marka Danışmanı Mustafa Can, hayatımızın ekseninde yer alan dijital dünyanın avantaj ve dezavantajlarını paylaşmak için 21 Ocak'ta Müze Gazhane sahnesine konuk oluyor. Etkinlik detaylarına buradan ulaşabilirsiniz. Carlo Goldoni'nin ve İtalyan Halk Komedisinin en bilinen oyunlarından biri olan İKİ EFENDİNİN UŞAĞI tiyatro ansambl'ın kendine özgü uyarlamasıyla sahneye çıkıyor. 2 Perde boyunca yoğun bir performans sergilenen oyun seyirciye kahkaha dolu bir oyun vaat ediyor. Oyun İzmir Nazım Hikmet Kültür Merkezi'nde 22 Ocak saat 20.30'da sahneleniyor. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Hayvanların kafese kapatılması, gösterilerde kullanılması, doğal yaşam alanlarından uzaklaştırılmaları nedeniyle çok üzülen bir çocuğun onları nasıl kurtardığı anlatılır. Özge Midilli-Ertan Kılıç'ın yazdığı Özge Midilli'nin yönettiği oyunda Nilay Yazıcıoğlu, Tarık Köksal, Nilay Bağ, Ceren Kaçar, Ceysu Aygen, Çağlar Polat, Emre Çağrı Akbaba, Mehtap Gündoğdu Akbulut rol alıyor. Oyun, 23 Ocak 2022 tarihinde Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde. Karagöz uzun zamandır işsizdir ve iş aramaktadır. Sonunda kendisine bir çiftlikte iş bulur. İşi hayvanların bakımını yapmaktır. Ama ortada bir sorun vardır. Karagöz, hayvanları tanımamaktadır. Özgür Atkın'ın yazıp yönettiği oyunda İrem Erkaya ve Tankut Yıldız rol alıyor. Oyun, 23 Ocak 2022 tarihinde Gaziosmanpaşa Sahnesi'nde. Müze Gazhane, yetişkinler ve çocuklar için haftanın farklı günlerinde ücretsiz olarak gastronomiden dansa, heykel yapımından resme kadar birçok alanda farklı atölyeler düzenliyor. Atölye detaylarına ve programına buradan ulaşabilirsiniz. Birbirinden değerli mimari eserlerin 1/25 oranındaki küçültülmüş hallerine yer vererek ziyaretçilerine mini bir kültür turu atma fırsatı sunan Miniatürk, ev sahipliği yaptığı ücretsiz etkinliklerle de çocuklar için vazgeçilmez bir mekan olmaya devam ediyor. Detaylara buradan ulaşabilirsiniz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Kültür AŞ tarafından 12 yaş ve üzeri çocuklar için Miniatürk'te düzenlenecek olan Çizgi Atölyesi başvuruları başladı. 6 Kasım 4 Haziran tarihleri arasında ücretsiz olarak düzenlenecek 8 aylık Çizgi Atölyesi eğitimine katılmak isteyenler buradan başvuru yapabilir. Tiyatro tarihinin bir ikon haline gelmiş karakterlerinden bir tanesi olan Cyrano de Bergerac, bu ay da Kumbaracı 50 yorumuyla tiyatroseverlerle buluşmaya devam ediyor. Şair, silahşör ve aşık... Fişekhane'de 18-31 Ocak tarihleri arasında izleyebileceğiniz Cyrano de Bergerac ile ilgili ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. İstanbul Devlet Opera ve Balesi bale sanatçıları, sezon boyunca 4 6 yaş arası çocuklarımıza haftanın dört gününde, günün iki farklı saatinde bale ve dans dersleri veriyor. Bu tip atölyeler geleceğin sanatçıları, sanatseverleri olacak çocuklarımıza dans ve ritim hissini yaşatarak müzik kulaklarının gelişmesine, vücutlarının düzgün, dengeli ve kuvvetli gelişiminin sağlanmasına, canlandırılan masal ve hikayeler ışığında hayal güçlerinin artmasına, bale figürlerinin sağladığı düzen ve ölçüyle el-kol-bacak koordinasyonunun gelişmesine, özgüven duygularının güçlenmesine ve sanatla iç içe büyümelerine katkıda bulunuyor. Dersler 8 Ocak 28 Mayıs tarihleri arasında AKM Çocuk Sanat Merkezi'nde.


Paylaştıkça artan mutluluğu kalpten kalbe taşıyarak pek çok ana eşlik eden Algida, MAX markasıyla MAXSahne dijital tiyatro sahnesinde kendine has bir oyuna ev sahipliği yapıyor. #HaydiOyuna diyerek 23 Nisan'da hayata geçirilen MAXSahne'de 6 farklı çocuk tiyatro oyunu dijital olarak yayınlandı. Her oyun sonunda izleyiciler tarafından seçilen en çok sevilen karakterlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan MAX özel dijital tiyatro oyunu Hayal Adasına Yolculuk 5 Temmuz 2021'de dijital perdesini aralıyor. İzleyiciler tarafından seçilen karakterlerin bir araya getirilmesiyle beraber Uygur Sanat iş birliğiyle hazırlanan Hayal Adasına Yolculuk, MAXSahne ve MAX TV Youtube kanalında seyircilerini bekliyor. Kim Kırmızı Başlıklı Kız ile Kurbağa Prens'i aynı oyunda bir araya getirebilirdi ki? Elbette çocukların hayal gücü! MAXSahne'nin perdeleri çocukların hayal gücüyle yeniden açılıyor! Çocuk gelişiminde oyunun öğrenme için gerekli olduğunun altını çizen Algida Max, yepyeni bir çocuk tiyatrosunun karakterlerine çocukların karar vermesini sağlayarak onları oyunun içine dahil etmiş oldu. Tema olarak hayal kurmayı, oyun oynamayı ve oyuncakların harika dünyasını ele alan müzikli, danslı, çocuk oyunu Hayal Adasına Yolculuk'u, Psikolojik Danışman Alev Köymen'in onayıyla 4 yaş üzeri bütün çocuklar ve ebeveynleri ailecek izleyebilecek. Tiyatroların özellikle pandemi döneminde perdelerini kapatmasıyla birlikte yaşadığı zorluklara kayıtsız kalmayan Algida MAX, Uygur Sanat iş birliğiyle oluşturduğu MAXSahne dijital tiyatro sahnesiyle sanata ve tiyatrolara olan desteğini sunmaya devam ediyor. Kısa sürede büyük bir ilgi gören MAXSahne, Türkiye'nin birçok şehrinde ailelerin ve öğrencilerin hep birlikte online olarak izlediği bir dijital platfrom haline dönüştü. Aileler çocuklarıyla kalite vakit geçirirken, öğrenciler de eğlenceli bir aktiviteye erişmiş oldu.


Hayat, bazı insanları size hediye eder... Bir arkadaşınızın çok yakını, bir diğerinin eşi, sevgilisi de olabilir bu kişi, hiç yüz yüze gelemeyeceğimiz bir oyuncu da.... Tutkusuyla, heyecanıyla öyle işler başarır ki o kişi, sayısız insana ilham verir! İlyas Özçakır da o isimlerden biri; hem benim için hem de sinemaya, tiyatroya gönül vermiş sanatseverler için. Söz Vermiştin, Anons, Abluka, Tarla, Dört Köşeli Üçgen, Düş Kırgınları adlı filmlerin yanı sıra çok sayıda tiyatro oyununda sahneye çıkan İlyas Özçakır, şimdilerde John Fowles'un muhteşem kitabı Koleksiyoncu'dan aynı isimle uyarlanan oyundaki içe işleyen rolüyle alkış ve ödül topluyor. 13. Savaş Dinçel Tiyatro Ödülleri'nde Müjdat Gezen Sanat Merkezi öğrencileri tarafından En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne layık görülen ve 22. Direklerarası İstanbul Tiyatroları Ödülleri'nde Küçük Salon Erkek Oyuncu kategorisinde ödüllendirilen Özçakır'ın hikayesi, sanatla tanışmanın yaşı olmadığını, hikayemizi yazmaya başlamak için asla geç kalmadığımızı gösteriyor. 5 10 senedir de proje yaratmaya çalışandır. Orijinal proje yaratma heveslisidir. Hayatındaki tutku oyunculuktur. Üniversiteye girene kadar hayatımda sanatla alakalı hatta sosyal bilimlerle alakalı ve hatta beynin sağ tarafı ile alakalı hiç ama hiçbir şey yoktu. Hayat benim için matematik, fizik, fen bilimleri ve tantuni idi. Ben bir tantunicide büyüdüm, babamın tantunici dükkanında. Rüyamda çocukluğumla ilgili bir şey görürsem kendimi hala tantunicide görürüm. Hayatımın okul dışında kalan kısmı o tantunicide geçti çünkü. Kısacası hayatımda iki şey vardı; dükkan ve matematik, fizik. Bunun dışında bir dünyayı çok bilmiyordum. Çalışma, hayatta kalma mücadelesi vardı. Keşfetmeye zamanım olmadı. Kitap okumaya bile üniversitede başladım diyebilirim. Üniversiteye kadar tiyatroya da iki kere gitmiştim hayatımda. Sinemaya da çok az gittim. O keşfim Boğaziçi'ne girdikten sonra başladı. İnşaat mühendisliği okudum, bölümümü hiç sevmedim ama okulu çok sevdim. Kendimi tanımaya başladım. Kendimi çok eksik hissettim ilk girdiğimde. Diğer öğrencilere bakıyordum Ben de 18 yaşındayım, bunlar da 18 yaşında ama sanki benden 4 yaş büyük gibi. Konuştukları filmler, kitaplar çok farklı diye. Ne yapabilirim derken ben tuttum okumaya başladım. Ama nasıl? Ansiklopedi okumaya başladım A harfinden, Benim kendimi geliştirmem lazım demek ki diye. Bir şeyler öğrenmek hoşuma gitti ama çok geçmeden şunu anladım; ansiklopedi okunarak olacak iş değil. Önce edebiyat beni çok büyük etkisi altına aldı. Günde 7 8 saat kitap okuyordum. Tiyatroya geçişim de şöyle oldu. Çocukken şaka yapmayı severdim. Lisede iken ablamın komik arkadaşlarını çok anlatması bende Demek ki kadınlar komik adamlardan daha çok bahsediyorlar düşüncesini oluşturmuştu. Ben de devamlı şaka yapmaya başlamıştım. Yaptıkça karşılığını görmek de hoşuma gitti. Lise yıllığında en komik başlığının altında İlyas adının olması hoşuma gitti. Üniversitede de şaka yaptıkça arkadaşlar Sen niye tiyatro kulübüne gitmiyorsun? demeye başladılar. Onlar diyor ama tiyatro kulübü ne, ben onu bilmiyorum! Üstelik okulun ilk iki yılında maddi anlamda çok sıkıntıdaydım. Okul haricinde çalışıyordum. Sonra maddi açıdan tiyatroya vakit ayıracak kadar rahatladım ama dersleri düzeltmem lazımdı. Okulun kulübü haftada dört gündü. Daha hafif bir kurs ararken Sarıyer Belediyesinin kursuna denk geldim. Çok temel düzeyde derslerin verildiği bir kurs olmasına rağmen tiyatroyu sevdiğimi orada anladım. Sonra okuldan bir öğrenci Galatasaray Üniversitesi Tiyatro Kulübüne gidiyorum ben dedi. Yıl 2005. Bülent Emin Yarar veriyordu dersleri. Geri dönülmeyen bir yolculuğa başladım; disiplini, entelektüel yönü, oyunculuk anlamında kendimi keşif süreci açısından önemli oldu. Bu meslek bana göre dedim. İnşaat mühendisliğinden zaten memnun değilim, sevmiyorum. Bir sene devam ettim o kulübe. Tutkuyu orada anlamaya başladım. Sahneye çıktığım andan itibaren hayat orada başlıyor gibi. Onun haricindeki yerlerde, gündelik şeylerle uğraştığım zaman daha yaşıyor gibi değil de yedek kulübesinde bekliyor gibi hissedince 'Benim bu işi yapmam lazım' dedim. Şöyle bir şey; onunla karşılaşıncaya kadar var olduğunu bilmediğin bir eşya gibi. Hiç ışığı bilmemek gibi. Görünce Aaa karanlıkta yaşıyormuşumdemek gibi. Oyunculukla şöyle oldu benim için Hayat güzelmiş oldum. Çünkü hayat bana sıkıcı, yavan geliyordu biraz. Sahneye çıktığım andan itibaren hayat orada başlıyor gibi. Onun haricindeki yerler, gündelik şeylerle uğraştığım zaman daha yaşıyor gibi değil de yedek kulübesinde bekliyor gibi hissedince Benim bu işi yapmam lazım dedim. Karar aldım. Kafam analitik çalıştığı için tam silip atamıyorum da okul sürecini, boş veremiyorum yani... Bir formül bulmam lazımdı 'Ben öğretmen olayım' dedim. Yazları oyun yaparım, part time gibi. Yeter ki tiyatro yapayım. Ne öğretmeni olayım? Matematik seviyorum, edebiyata düşkünüm. Edebiyat ya da matematik öğretmeni olabilirim. Sınav zaten kolay benim için. Girer kazanırım. Eve geldim, babamı zaten kaybetmiştik. Etki mekanizması olarak annem vardı. Baskın biri değil ama kararlarını önemsiyorum tabii. Ben karar verdim, öğretmenliğe geçiyorum dedim. Annem ağlamaya başladı. Ben öğretmenliğe geçemedim. Çok hayalleri vardı üzerimizde. Ama babam yaşamı tutkularıyla yaşayan bir keyif insanıydı. Zeki Müren ile bayağı yakın arkadaşlığı vardı. Yaşasaydı bu dünyada benim yanımdan ayrılmazdı, eminim. Hayatın keyfini çıkarma anlamında, hakkını verme anlamında çok desteği olurdu. Evet, okulu uzatmıştım ama kalan 3,5 yılı, 1,5 yılda tamamladım. Bu arada tiyatrolara özgeçmiş göndermeye başladım. Yıl 2008. Bütün gönderdiklerimden sadece bir kişi cevap verdi. Rahmetli Selçuk Uluergüven'den. Sahnelenen bir oyundaki oyuncu eksikliği nedeniyle hızlıca prova ve oyun sürecine girdim. Sonra Volkan Severcan Tiyatrosu sezona 9 oyun birden yapıyordu. Seçmelere girdim, üç oyuna birden kabul aldım, başladım işe. Bir mühendis maaşını topluyoruz işte, kim ne karışır! diyorum kendime. Ama öyle olmadı. Oyunlar sahnelenmedi. Şimdi hayalini kurduğum oyunlar değildi onlar. Kendimi seyirci koltuğunda hayal ettiğimde beni salondan mutlu ayıracak oyunların... Tiyatroda da sinemada da öyle. Televizyon biraz daha farklı tabii. Orada o kadar seçici davranamıyorsunuz... Kadir Has Üniversitesinde oyunculuk yüksek lisansı yaptım. İstediğim oyunlar üzerinde çalışmak için kendime alan yaratmaya çalışırken bir de tantunici açtım, 2017'de Karaköy'de. Bir süre sektörden tamamen uzaklaştım. Bu kötü geldi, kendi kolumu kanadımı kırmış gibi oldum. Dükkandan çıkamadıkça depresif hale geldim. Tek kişilik oyun sergilemek için kitap okumaya başladım. 500 kitap okumuşumdur sadece bunun için. Sevdiğim kitaplar oluyordu ama tam içime sinmiyordu. Tam böyle iken Wolfgang Borchert'in Karahindiba öyküsünü buldum, öyküye bayıldım. Yazarın hikayesini okudukça aşık oldum. Bunu yapıyorum, tamam dedim. Karahindiba'yı çok oynayamadan pandemi girdi. Pandemide online proje yaptım. Fiziksel olarak açılma başlayınca yeni ne yapabilirim derken İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'ndeki haklarla ilgili bir proje fikri gelişti bende. 30 farklı oyun yazılacak, 30'unu da farklı oyuncu oynayacak. Friedrich Naumann Vakfı'nın desteklediği projede ilk üç oyun yazıldı ve oynandı, şimdi ikinci üçleme için çalışmalar başlıyor. Evet, Koleksiyoncu kitabını çok önce okumuştum. Birileri projesi devam ederken bir yandan da onu sahnelemek için çalışmalara başladım. Koleksiyoncu entelektüel anlamda bizi tatmin ediyor, seyir anlamında da herkese ulaşacak bir oyun oldu. İstanbul'un çeşitli sahnelerinde oynuyoruz, umarım Anadolu seyircisiyle de buluşabiliriz. İkisinde de sevdiğim ve rahat hissettiğim yerler var ama komedide ekstradan kattığım bir şey var sanki. Dramı da çok seviyorum. Sinemada da komedi oynamayı seviyorum ama komedide biraz incelikli mizahın artması gerektiğini düşünüyorum. Komedi deyince akla hemen gişe gelmemeli. Bağımsız sinemamızın da mizahı hatırlaması lazım. Bir de ben dramın içinden mizahı çıkarmayı çok severim. Çünkü bunun işe yaradığını düşünüyorum. Salt baştan sona dram olan hiç mizahı görmemiş bir ele alış, bana harekete geçirici bir şey olarak gelmiyor. Hayat da öyle değil çünkü! En kötü olayda bile gülüyorsun bazen. Çok sevdiği babasının cenazesinde bile gülümsemeyi elden bırakmamış bir insan olarak söylüyorum bunu. Bu, hayatla baş etme yöntemi. O yüzden mizahın etkileyici gücünü unutmamak gerekiyor. Tam izleyicinin güldüğü yerden onu yeniden sorgulatmak isterim. Güldürürken düşündürmek klişesi doğrudur bir yerde. Ben oradan ele almayı isterim.


Büyük İskender'in Doğu Seferi'ne başladığı MÖ 334 yılı ile son Hellenistik Krallık olan Ptolemaiosların Actium Savaşı sonrası tarih sahnesinden silindikleri MÖ 30 yılı arasındaki yaklaşık 300 yıllık zaman dilimi, Hellenistik Dönem olarak adlandırılır. Hellenistik ve Roma dönemleri birbirini izleyen iki dönemden ziyade en azından belli bir zaman diliminde eş zamanlı varlık göstermiştir. Yazar bu kitabın amacının Anadolu'nun Hellenistik ve Roma dönemlerini geniş bir okuyucu kitlesine olabildiğince açık ve anlaşılır bir anlatımla sunmak olduğunu belirtiyor. Anadolu Uygarlıkları Serisi'nin sekizinci kitabı olan Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Anadolu: Krallar, İmparatorlar, Kent Devletleri Türkçe-İngilizce olmak üzere çift dilli ve zengin bir görsel malzeme ile hazırlanmış.


Klasik müzik benim için çocukluğuma dönmek gibi... Hele de piyano resitalleri... Kimi zaman güne başlarken kimi zaman da günü sonlandırırken kendimi klasik müzik notalarına emanet ederim. İşte bu nedenle, İthaf Sanat'ın dördüncü sayısı için yapacağım söyleşinin heyecanı günler öncesinden başladı içimde. Çünkü konserlerine gitmekten büyük keyif aldığım, piyanonun tuşları üzerinde gezinen parmaklarının tüy gibi hafif hareketlerini takip ederken mest olduğum Gülsin Onay ile buluşacaktım. Dedem ben doğmadan bir yıl önce hayatını kaybetmiş. Annem, babasını kaybettiği için o kadar üzülmüş ki evlenirken gelinlik giymemiş. Ama benim hayatım hep dedem yanımızdaymış gibi geçti. O çok farklı bir kişilikmiş. Sanata çok önem verirmiş. Nitekim annemi Almanya'ya piyano tahsili için göndermiş. Dedem, matematikle ilgilenirken annemin çalmasını istermiş, müzikle beslenirmiş, kendisi de biraz keman çalarmış. Atatürk'ten ne kadar etkilendiğini de annem anlatırdı. Bütün bunları yaşamış bir insan. Ben de dolaylı olarak hem dedem hem ailem tarafından Atatürk'ü ilham kaynağı alarak yaşadım. Genelleme yapamayız belki ama tanıdığım pek çok matematikçi, yetenekli müzisyen. Pek çok müzisyenin de matematiği kuvvetli. Matematikten nefret eden müzisyenler de var, müziğe hiç ilgisi olmayan matematikçiler de var tabii. Tony bir deha! Öyle bir deha ki ben Sen piyanist haklarına aykırı davranıyorsun. Çalışmadan bu kadar iyi çalıyorsun diyorum. Kolay eserleri değil, Beethoven'ın en zor sonatlarını çalıyor. Ben uzun zaman aradan sonra Ulvi Cemal Erkin'in bir eserini çalışıyordum. Tekrar ele alınca haliyle hafif bir acemilik oluyor. Bir yerde fa diyez yerine fa notası basmışım. İçeride o başka bir şeyle uğraşırken bana seslendi Benim hatırladığım orada fa değil de fa diyezdi. Ben mi yanlış hatırladım? diye. Yani her gün çalınan bir eser değil, benden duymuş hem de uzun zaman geçmiş. Ona rağmen onu duyuyor. Bu tamamen piyanist ve müzisyen haklarına aykırı dedim o zaman. Sizin de matematiğe ilginiz var, değil mi? Paris'te müzik eğitimi alırken matematik dersindeki başarınız da dikkat çekmiş. Fransa'da piyano eğitimi alırken bir hocam Kariyer yapmayacaksan çok iyi matematikçi olabilirsin dedi. Ama piyanonun yeri başka tabii. Babam annem ile büyük aşk yaşamış. Annemin zaman zaman ufak kıskançlıkları olurmuş. Babamın bir konser çalışmasını izlemek için peşinden gitmiş bir keresinde. O sırada babamın yanında oturan kemancı ile eğlenceli vakit geçirdiğini görünce bir kıyamet koparmış annem. Annemin bursu bitince babası Kızım orada kalma demiş. Annemle babam birlikte Türkiye'ye gelmek istemiş ama babamın ailesi de pek Türkiye'ye sıcak bakmamış; yıl 1953. Bu arada annemin babası, Vedat Nedim Tör'ü göndermiş Almanya'ya, Bak bakalım, bu damat nasıl biri? diye. Vedat Nedim Tör, babamı çok beğenmiş, hayran olmuş. Dedem de sonra onaylamış. Babam ertesi gün atlayıp gelmiş trenle Haydarpaşa'ya. Acilen her şey düzenlenmiş, evlenmişler. Ben doğduğumda da babam annemin adı Gülen olduğu için adımın 'gül'lü bir şey olmasını istemiş. Babama gül ile başlayan isimleri Gülsüm, Gülçin, Gülşin, Gülnihal var diye saymışlar. Beğenmemiş. Sonu ince bitsin istemiş. Gülsin olsun demiş. Böyle bir isim var mı diye bakmışlar. Farsçada var; gülün gözyaşı demek. İsmim öyle konmuş. Ama ismimden çekmediğim kalmadı. Eskiden çok fazla yanlış yazılıyordu. Çocukluğum hakikaten rüya gibi masal gibiydi. Erenköy'de, çok büyük bahçesi olan, bahçesinde meyve ağaçları, güller, üzüm bağları bulunan bir köşkte büyüdüm. Babam, müthiş bir insandı. Bütün çocuklar bayılırdı ona. Annem çok üzerime düşerdi, yeteneğimi fark ettiğinde tüm bildiklerini öğretti bana. Aynı zamanda dayımın da etkisi çoktur üzerimde. Ayaklı kütüphane derlerdi onun için. Dayım beni çok gezdirirdi. Hayattaki en büyük uğraşı bendim, müzik aşığı bir insandı. İstanbul'u gezdirirdi bana. Geriye dönüp baktığımda kendi kendimin masalını bir daha yaşıyorum. 24 saat dinlemek istemek, her notayı açıp açıp okumak, yemek arası verince bir an önce o esere yeniden dönmek. Böyle bir aşktı. Onunla aynı sahnede çalmak müthiş bir his! Zaman zaman o büyürken yeterince yanında olamadım mı diye düşündüğüm oluyordu. Oğlum bana hep Sen çok iyi anneydin, hep öylesin diyor. Onunla çalmaktan mutlu oluyorum. Onu o kadar dinliyorum ki neredeyse kendim çalmayı unutacak gibi oluyorum! Bir taraftan da hassas bir denge var. Annelikte çocuğunuza karşı hep Aman dikkat et! halleri oluyor. Anneyim ama bir yandan da ikimiz meslektaşız. O nedenle Oğlum orayı biraz daha yavaş yap diyemem. Bir meslektaşıma nasıl söylersem öyle söylüyorum ona da. Keşke daha çok çalabilsem onunla! Şimdi yeni bir projemiz var. Ona hazırlanıyoruz. CD yapmak istiyoruz birlikte. Bütün ülkeleri seviyorum. Ama Japonya biraz daha önde sanki. 20'den fazla kez gittim Japonya'ya. 36 yıl önceydi ilk gidişim. Bir seferinde 21 konser verdim, güneyden kuzeye kadar. Pandemi sonrası açılır açılmaz yeniden gitmek istiyorum. O kadar güzel anılarım var ki anlatamam. Orası çok değer verdiğim şey, çocuklarla olmak. Her yerde festival var ama bu festivalin ayrı bir yönü var; gelen sanatçılarla gençler, gayet salaş bir ortamda müşterek hayat yaşıyorlar. Gelen önce bir şok geçiriyor, öğrenci de hoca da. Bir gün sonra herkes alışıyor, 15 gün sonra herkes giderken ağlıyor ve bütün sanatçılar, hocalar Seneye de gelebilir miyiz? diye yazıyorlar. Gümüşlük'te herkes kendi odasını topluyor, yemek ortak pişiyor, uzun bir masanın etrafında hep birlikte yiyoruz. Festivali temmuz ağustos aylarında yapıyoruz. Çok büyük isimler geldi. Mesela Jean-Bernard Pommier, İlya İtin, ... Pek çok öğrencinin burslu olarak katılmasını sağladık destekçilerimiz sayesinde. Pandemi döneminde de devam eden nadir festivallerdeniz. Aslına bakarsanız hakikaten onu kelimelere dökmek çok zor. Olağanüstü bir dünya, başka bir dünya. Her bestecinin ayrı bir dünyası var. 400'den fazla öğrencim var. O kadar önemli ki benim için çocuklarla, gençlerle birlikte olmak. Benimle ilgili bir kitap yazılıyor. Bir arkadaşıma sormuşlar beni; Vakti hiç olmasa, iki eli kanda olsa bile bir öğrenci bir şey sorduğunda her şeyi bırakıp onunla saatlerce ilgilenir demiş. O çocuklar başarılı oluyor, ödüller alıyor. Gördüğüm o muazzam sonuçta bir parça tuzumun olması beni o kadar mutlu ediyor ki! Bizim işimiz bir parça usta çırak ilişkisi. Yani ne okuyarak ne videodan öğrenilir; yanında ustanın olması lazım. Yanında O parmağını öyle değil, böyle yap diyen birinin olması lazım. O çocuk parmağını söylenen şekilde koyduğunda sesteki farkı duyuyor ya orada bana öyle bir bakışı var ki sanki ben ona hazine vermişim gibi mutlu oluyor. Bu, benim için en büyük ödül! Onun için hakikaten vakit ayırıyorum çocuklara ve gençlere. Bahçeşehir Üniversitesinin sanat danışmanlığını yapıyorum. Ayda bir iki kez oradaki öğrencilerle çalışma yapıyorum. Elimden geldiğince gençlere dokunmayı seviyorum. Bize zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz. Ben teşekkür ederim bu güzel sohbet için.


25 yıldır sanatsal üretimini sürdüren ve eserleri Türkiye'nin yanı sıra Almanya, Fransa, Çin, Burkina Faso ve Meksika gibi birbirinden çok farklı özelliklere sahip ülkelerin meydanlarını süsleyen bir sanatçı Ayla Turan... Son dönemlerde özellikle, bembeyaz çocuk heykelleri ile tanınan sanatçı, Eserlerimin her birinin öyküsü var. Her eser, altta bir hikayeyi anlatıyor diyor. Oyun oynayan, kitap okuyan, elindeki uğur böceğini hayranlıkla izleyen çocuklar... Heykeltıraş Ayla Turan'ın'ın bembeyaz çocuk heykellerinin her biri bize, bakana kendi çocukluğunu hatırlatıyor sanki... Eserleri, ilk görüşte hemen anlaşılabilecek yalınlıkta gibi görünürken altta, katman katman farklı açılımları da beraberinde getiriyor. Herkesin ve her şeyin keskinleştiği, köşelerini sivrilttiği bir dünyada, yuvarlak, pürüzsüz, köşesiz ve yumuşak görünümlü figürleri önümüze seriyor. Türkiye'ye döndüğümüzde ben yedi yaşındaydım. O ilk yıllar Çatalca'da, Büyükçekmece'de geçti. Babam ilginçti, aklına eser, Aaa burası güzelmiş derdi, biz kalkar oraya yerleşirdik. Aslında Almanya'ya gidişi de bu gezgin ruhu ile olmuş. Burada Şişli'de çiçekçi dükkanı varmış. Sonra Ben bunları bırakıyorum deyip önce Avusturya'ya, oradan Almanya'ya çalışmaya gitmiş. Orada da kaynakçılık yapmış, gemilerde çalışmış, işi de iyiymiş. 16 yıl Berlin'de, Hamburg'da yaşamış, annemle evlenmişler, bir sekiz yıl da öyle kalmışlar Almanya'da. Sonra dönmüşler, 1980 İhtilali zamanları. Evde kitapları sakladığımız zamanlar. Anlam verememiştim çocukken. Büyüdüm, şimdi anlıyorum neden sakladığımızı. Bambaşka bir hayata başlamışız Türkiye'ye dönüşte. Renkli televizyondan gaz lambasına geçiş... Almanya'da kalsalardı nasıl olurdu bilmiyorum. Belki orada da sanat okuyacaktım, bilmiyorum. Biz ailece Türkiye'ye dönünce babam yeniden çiçekçilikle ilgilendi. Lüleburgaz'da biri vardı, Gel bir gün, seni götüreyim dedi babama. Gittik, babam orada sera kurdu. Ama biz, hiçbir Allah'ın kulunu tanımıyoruz. O zamanlar, 11 12 yaşlarındaydım. Çok zayıf ve çelimsiz bir çocuktum. Ben de sanırım babama yardım edeyim, gözüne gireyim isteğiyle, Çiçek satayım dedim. Olur dediler onlar da. Koluma boyum kadar glayölleri takıp çiçekçi kız gibi satardım. Bankaya giriyorum mesela, Çiçek almak ister misiniz? diye. Onlar da alıyor; muayenehane, banka ne olursa dolaşıp çiçek satıyorum. Bir gün çiçeklerin hepsini satmışım, paraları cebime doldurmuşum ama yol boyunca sevinçle koşarken onlar dökülüyor. Ardımdan sesleniyorlar Dur, paraların düşüyor diye. Bunlar çok önemli detaylar aslında. Bütün bu anılar, hepsi bunlarda var. Sanat hep vardı hayatımda. Evde aralıksız resim yapıyordum, babam gemiler oyardı ahşaptan. Bizde, hangi eve taşınırsak taşınalım, salonun ortasına bir örtü serilirdi. Babam bir kütük getirirdi; tutkallar, testereler, zımparalar... Günlerce sürerdi onun gemi yapımı. Her evin bir köşesini ayırdı kendisine. Hep bir atölye vardı yani hayatımda. Hatta benim atölyemin ilk aletlerini babam getirdi. Onun vazgeçişi, benim başlangıcım oldu gibi geliyor bana bazen. Bence babamdan geçti bana o yontma tutkusu. Liseden mezun olduğumda herkes benim sanatla ilgili bir meslek seçeceğime emindi ama yaşam kaygısı nedeniyle para da kazanabileceğim bir iş olsun diye öneriler hep daha bilindik işlerdi. Tekstille ilgili bir iş yap diyorlardı mesela. Bak bir fabrikaya girersin, iş bulman daha kolay olur diye yönlendiriyorlardı beni. Peki, ya sanat? Ressam olup ne yapacaksın diyorlardı. Benim de Güzel Sanatlar Fakültesinde sınavlara girerken yazdığım bölümler grafik, tekstil ve endüstri ürünleri tasarımı idi. Okulun kapısından girdim, girişte Nike heykeli vardır. Öylece kaldım ben, heykeli görünce. Hemen tercihlerimden birini silip heykel bölümünü yazdım. O kadar anlık bir karar, benim heykel bölümüne girmem. Çünkü ne bir heykel atölyesi görmüşüm o güne kadar, ne Ben heykeltıraş olacağım düşüncesi vardı kafamda. Okula giriş sınavlarına hazırlanırken lisedeki resim öğretmenim -hala görüşüyoruz, şimdi arkadaşım oldu- Fadime Tomar, hiç bıkmadan usanmadan, sabırla uğraştı benimle. Sonunda heykel bölümünü kazandım ve 1992'de başladım okula. Bir de çocukluğumdan şöyle bir anı var; Çatalca'da oturduğumuz evin alt katında camcı vardı. Onun cam macunlarından alıp küçük heykeller yapardım. Çatalca'daki cam macunları ile yapılan heykellerle başlamış kariyerim... Çocukluğumda marangoz atölyelerine bayılırdım. Ama gerçek bir heykeltıraş atölyesine gideyim, göreyim, hiç olmadı! Benim yaptığım tüm yüzler, böyle. Okul döneminden itibaren böyle. Hatta ilk yaptığım çocuk, 1993'ten, öğrencilik zamanımdan. Taş çalışmaya başladığımda bunu yaptım. Benim çocuk sevgimle o dönemki hormonlarımın etkisi belki sanırım. Çocuk sahibi olmadım. Ama o dönem, taşın içinde bir cenin heykeli yapmışım. Bir arkadaşıma vermişim. Ödünç aldım tekrar ondan. Yıllar geçti. Bu çocukları yapmaya başladım. Elbette, arada birçok başka çalışma yaptım, en son bu seriye dönüştü yeniden. Ve hatırladım; okulda bunu yapmıştım. Fotoğraflara bakarken fark ettim ki bir başlangıç imiş o heykel, cenin olarak yapmışım. O, orada beklemiş. Çocuk, umut demek benim için. Beyaz renk de masumiyet, saflık. Hatta başlangıçta cinsiyetsiz olarak yapıyordum. Aslında hepsinin birbiri ile ilgisi var. Heidi'nin ayaklarının da köle çocuklara dikkat çekmek için çıplak olduğu biliniyor. Köle çocukların tanınması için ayakları çıplak olurmuş. Aslında çıplak ayak bir yandan da özgürlüğü simgeliyor şimdi benim heykellerimde. Yine böyle konuşurken ortaya çıkan bir anım var... Ben çok hayvan beslerdim çocukken. Dere kenarından kurbağalar toplardım, tırtıl besliyordum evde. Bir uğur böceğim vardı. Ona şeffaf bir kutu yaptım. Odalarını yaptım, yazdım, kapılar yaptım. İçine yosunlar koyuyorum, besliyorum onu ama aslında hayvan orada hapis! Nereye gitsem yanımda götürüyorum o zamanlar. Bayağı uzun süre yaşadı öyle. Yine Çatalca'ya dönüyoruz otobüsle. Otobüsün koridorlarında yeşil halı olurdu, hatırlar mısınız? O otobüste de öyle bir halı var koridorda. Bir ara baktım uğur böceğim yok. Delireceğim! İnmemize de az kalmış. Ben otobüste ortalığı ayağa kaldırdım, kıyameti koparıyorum. İnerken gördüm; o yeşil halının üzerinde, yerde, biri üzerine basmış. Travmaya bakın! Benim uğur böceğim öyle şehirlerarası otobüste hayata veda etti. Bir uğur böcekli çocuk heykeli yaptım onun anısına. Sevimli bir heykel gibi. Ama altında ne travmalar var. Bu da aslında kendi çocukluk travmalarımızı sarma konusuna geliyor biraz. Bütün süreçte sizin bu kadar özgür ruhlu bir çocuk olmanıza izin verilmiş. Evet, kedi buluyorum getiriyorum, dolabıma saklıyorum, gece vakti ses geliyor. Herkes ayakta... Evde herkes alışmıştı bu hallerime. Bir de taklit yeteneğim vardı, gün içinde sürekli gözlemliyorum her şeyi, akşamları gösteri zamanı.. Güldürüyordum evdekileri. Bütün bunlara karşın, içe dönük bir yapım da vardı. Biraz çekingen bir çocuktum. Ben sipariş üzerine yapmıyorum eserlerimi. Her birinin öyküsü var. Sipariş olduğunda işin sanattan çıktığını, özgünlüğünü kaybettiğini düşünüyorum. Heykellerimi sevenlerin bazen kendi çocuklarının çeşitli özelliklerini yapmamı istedikleri oluyor. Olmaz çünkü benim için bir şey ifade etmesi gerekiyor. Buradaki eserler benim için bir şey anlatıyor, benden çıkıyor olması lazım. Sanatta sipariş olmaz. Sanatçı olarak özgün ve kendine ait bir şeyi yapıyorsan onu hissediyorsun. Her eser, senden bir hikayeyi anlatıyor çünkü. Türkiye'de alana özel projeler çok yapılamıyor maalesef. Buraya şunu yapsam ne güzel olur, diye düşündüğüm zamanlar oluyor. Şu anki çalışma yöntemimde, heykelimi tasarlıyorum üretiyorum, sonra -her zaman olmasa da- yerleşeceği doğru alanı buluyor. Galeride bir sergi açacaksam serginin yapılacağı alanı düşünmem lazım. Galerinin mekanına göre düşünüp yapmam gerekiyor. Hep pozitif etki bırakmak istiyorum elbette. Konu ne kadar negatif olursa olsun o konuyu yoğurup biçimlendirip yine insanların mutlu hissedeceği haliyle ortaya koymak istiyorum. Zaman zaman sevmezlerse diye düşündüğüm de oluyor. Gelsin, dokunsun, çocuklar üzerine çıksın, onunla bağ kursun istiyorum. Aldığım yorumlar çok iyi hissettiriyor. İnanılmaz güzel bir şey. ABD'den, Japonya'dan yazıyorlar. Çok farklı kültürlerde sanat yoluyla ortak bir dil yakalamış oluyorsunuz. PG Art Gallery'de açılacaktı sergi. Açılışa hazırlanmıştık büyük bir heyecanla. Tam pandemi sürecinin başıydı ve birden her yer kapandı. Biz de gerçek bir online sergi açılışı yapmak istedik. İnstagram'dan canlı yayınla eserlerimi anlattım. İzleyicilerden çok güzel tepkiler geldi. Çok heyecanlıydım. Açılışımız 21 Mart 2020 tarihindeydi. O zaman tabii daha pandemiyi, etkilerini, kapanmanın ne kadar süreceğini bilmiyoruz. Sergi galerinin internet sitesi ve sosyal medya hesapları aracılığıyla ulaştı sanatseverlere. İlk online sergiyi yapmış olduk. Genelleyerek ona hayat diyorum, hayattan ilham alıyorum. En başından bu yana hep gözlemliyorum. Fark etmeden hep bir sorguyla bakıyorum; o nasıl, bu nasıl diye. Bir de komik biriydim çocukken. Komik bir şeyler bulup evin neşesi olurdum. Hep gözlem aslında. Küçük şeyleri fark etmek üzerine, esprili bir şekilde ele almak. Hep mizah tarafıyla ele alıyorum. Sanatın, hayata neşe katan tarafı da çıkıyor bu sözlerinizden. Dramdan değil sadece. Evet, aslında çok dram konusu da var. Bir mülteci çocuk heykelim var mesela. Elinde megafon olan bir çocuk. Aylan bebeği başka bir sanatçı farklı yorumlayıp koyabilir ama ben o çocuğu megafonla yapıyorum. Her heykelin hikayesini, çok acıklı da olsa açık açık anlatmaya gerek yok diye düşünüyorum. Çünkü zaten etrafta o kadar çok negatif şey var ki bir şey daha koymak yerine, onları yoğuruyorum. İnsanlar yine bakınca bir düşünsün algılasın ama ilk baktığında gülümsesin istiyorum. Aslında o bir terapi gibi. Atölyemde olmak bana çok iyi geliyor. Taş çalışıyorum mesela, sonra geliyorum, Çok iyiyim arkadaşlar diye. Yani herkese faydası oluyor. Rahatlıyorum. Çocuk heykelleriyle ilgili çok iyi yorumlar, geri bildirimler geliyor. Sanırım çok kolay geçiyor o samimi duygu. Atölyeme gelip heykeli eline aldığında duygulanıp ağlayan oldu mesela. Sonra ben de başladım ağlamaya. Çok güçlü duygusal bağ kuranlar oluyor. Eserleri seyretmekten mutlu olduğunu, iyi geldiğini söyleyenler var. Bunları duymaktan mutlu oluyorum. Bu projenin benzerleri farklı ülkelerde de yapıldı ama Mardin olunca oraya özgü bir sembol şahmeran seçilmişti ve tasarımını benim yapmamı istediler. Mardin'de yapılacaktı, sonsuzluğu işaret etmesi için 88 tane olacaktı, farklı disiplinlerde sanatçılara dağıtılacaktı, onlar kendilerine göre bu şahmeran heykellerini boyayacaktı, açık artırmayla satılacak bu eserlerden elde edilen gelir de okul yapımına destek olacaktı. Ben de o dönemde Siirt'te bir köy okulu için kütüphane kurmaya yönelik proje için çalışıyordum. Tamam dedim, Yapalım. Hiçbir maddi beklentim olmadan heykelin tasarımını yapmaya başladım ama araya pandemi girdi, proje iptal oldu. Sonra İstanbul'da yapılması için girişimlerde bulunuldu ve burada başladı. Projenin adı da buradan geliyor. 34 sanatçıya dağıtıldı şahmeran heykelleri. Onların yaptığı eserlerin satışından elde edilecek gelir de kız çocuklarının okutulmasında kullanılacak. Bunun da ayrı bir anlamı var benim için. Şahmeran figürü benim için çok farklı bir anlam ifade ediyor. İnsanlığın ihanetini anlatıyor bana göre. İnsanlar evine, duvarına asıyor şahmeran resmini; ihaneti hatırlamak için mi diye düşünüyorum. Sizin için şahmeranın ne anlam ifade ettiğini merak ettim. İhanet, ilk aklımıza gelen. Bu projedeki figürde de tasarımını yaparken kendi yorumumla formlarını ortaya koydum. Negatif duyguları pozitife dönüştürdüm yine. Projede benim açımdan güzel olan, 34 şahmaranı 34 sanatçının kendi tarzlarında yeniden yorumlamasıydı. Bambaşka yorumlarla ilginç bir deneyim oldu benim için. Hep hüzünlü bir yan görüyordum ve ihanet hikayesi olarak bakıyordum. Hatta sumi-e yapıp Japonya'ya götürmüştüm. Orada sergide anlatırken de hayli hüzünlendiğimi hatırlıyorum... Sizi sosyal medyadan takip etmek bile heyecan verici. Bir Mersin'de oluyorsunuz bir Thassos Adası'nda... Bu yoğunluğun üstesinden nasıl geliyorsunuz, merak ediyorum doğrusu. Mersin'de de Thassos'ta da güneş altında, açık havada çalışmak çok güzeldi. Zaten kapalı alanda mermer çalışmak mümkün değil. Marbella'ya gönderilecek bir heykeldi. Bütün malzemelerimizi, aletlerimizi doldurduk arabamıza, Thassos'a gittik. Mermer atölyesinde çalışmaya başladık. Yaptığımız işin her anını, süreci sosyal medyada paylaşmak büyük ilgi çekti. O duyguyu da anlattık aslında bu eserde. Instagram o işe yaradı bende. Tam olarak 12 gün gibi bir çalışma süresinde tamamladık. Yorgunluktan taşın üzerinde uyuyacak hale geldiğim oldu. Hayır, hiç demiyorum. Aksine çok mutluyum. Okulda mezun olduğum bölüm, Taş Atölyesi. Metal malzemeyle çalışmayı da seviyorum. Metal üretimi teknik olarak mermerden daha kolay; böyle bir atölyede bile kocaman, 4 metrelik bir heykel yapabilirsiniz, kısa sürede. Mermerde yontmak falan daha işin hamallığı gibi biraz ama birebir çalışıyor olmak, onun zımparasını yapmak bana gerçekten terapi gibi geliyor. Bir de üç dört senedir pandemi nedeniyle taş çalışma fırsatım olmamıştı. Atamamıştım üzerimden onu. O iyi geldi. Mermeri çalışırken, o gücü hissediyorsunuz, güçlü bir malzeme. Mermer, çıkarıldığı bölgeye göre değişiklik gösteriyor. Yapısı her yerde farklı. Bazen beklenmedik sürprizlerle karşılaşabiliyorsunuz. Riskli biraz. Sanırım biraz dinleneceğim. Ama bilinmez tabii... Yeni çalışmalar da tam böyle, dinleneceğim derken ortaya çıkabiliyor. Bize ayırdığınız zaman ve içten sohbet için çok teşekkür ederiz. Dilerim en kısa zamanda yeniden bir araya geliriz.


Will Storr, gazeteciliğiyle yazarlığını birleştirip anlatmanın, anlatarak merakta bırakma ve merakı doyurmanın peşine düşüyor. Bilimi kutsal ve ciddi, hikayeyi sarsak ve uyduruk diye yaftaladığımızda gözden kaçırdıklarımızı bir bir önümüze seriyor. Belki de patlamayalım diye kaleme alınmış Hikaye Anlatıcılığının Bilimi kitabı. Will Storr, gazeteciliğiyle yazarlığını birleştirip anlatmanın, anlatarak merakta bırakma ve merakı doyurmanın peşine düşüyor. Akademik metinlerin boğuculuğundan, popüler olanın sığlığından ötede rahat anlaşılır, bol analizli, kuramdan örnek metne sek sek sekerek, okuru gayriresmi atölyesinin paydaşı kılarak hikayeyi bilimleştiriyor. Bilimi kutsal ve ciddi, hikayeyi sarsak ve uyduruk diye yaftaladığımızda gözden kaçırdığımız şeyi daha ilk satırlarda vurguluyor Storr; hikaye anlatımı ile ilgili söylenenlerle sinirbilimcilerin, psikologların zihnin işleyişi ile ilgili söyledikleri büyük ölçüde örtüşüyor. Dört kocaman bölümün ilkinde, insan zihnine odaklanılıyor. Beyin o ihtişamlı hikayeleri nasıl uyduruyor, kendisinin de parçası olduğu dünyanın ve muhtemel dünyaların içinde nasıl maharetle dolaşıyor, hayatta kalmak üzere evrimleşen zihin ihtiyacı kadar merakı süzüp dışarıya nasıl aktarıyor, onu görüyoruz. Görmek demişken renk, boyut vs. şeylerin de kurgudan ibaret olduğunu, kültürel kodlar içinde biçimlendiğini hatırlatıyor yazar. İki mavi gören Rusların sekiz renkli gökkkuşaklarına özenmeden edemiyoruz. Klasik ve modern edebiyat şaheserlerinin açılış cümlelerini alıntılayarak yazma heveslisi okura Hodri meydan diyor. Mesela romancıların en soylularından Tolstoy ile sınayabiliriz kendimizi. Bütün mutlu aileler birbirine benzer, her mutsuz aileninse kendine özgü bir mutsuzluğu vardır diye başlamış Anna Karenina. Yalınlık ve derinlik iç içe. Küçük toplulukların, insan gruplarının yanısıra koskoca bir Rus toplumunun resmini çekebilecek yetkinlik dile geliyor bu cümlede. Varoluşçuluğun edebiyattaki en yetkin ismi Camus'nün cümlesiyse anne ve ölüm arasına kusursuz bir lakaytlık ekseni çekiyor: Annem ölmüş bugün. Belki de dün. Bilmiyorum. Kitap boyunca, birçok romandan, film ve dizi senaryolarından örnekler veriliyor, verilen örnekler işlenip analiz ediliyor. Kitap boyunca dedikodu yüceltilse ve insanın en bitek kurumu olarak selamlansa da laf olsun diye verilmiş bir örnek dahi yok. Hikaye, roman analizlerinin vazgeçilmezleri Shakespeare, Austen, Dickens, Proust'un yanında Rowling ve Knausgaard'ı görmek mutluluk veriyor. Eski Ahit'in derlenmesinin hikayesinin hemen sonrasında, Gılgamış Destanı ve çocuk edebiyatı kitabı Bay Koca Burun, başkalarıyla bağ kurup nasıl statü elde edileceğini anlatan kontrol teorileri örnekleri olarak eşleştiriliyor. Kutsal hikaye, destan ve modern kurgu aynı ipe diziliyor. Beyin, yolunu bulmak için basitleştiriyor, dönüştürüyor. Kızılderili mitlerini dinleyen İngilizler, karmaşık ve kendi kültürel kodlarında karşılığı bulunmayan unsurları tıraşlamakta, boşlukları uydurup doldurmakta bir sakınca görmüyor. Dünyanın, çok sevdiğim bir deyimin etrafında döndüğünü bir kez daha hatırlayıp gülümsüyorum: Herkes bildiğini okuyor! Anlatı formlarını, gene kültür belirliyor. Bugünlerde rakipsiz duran, Aristoteles'ten yadigar; giriş-gelişme-sonuç ya da kriz-mücadele-çözüm yerine doğuda çok farklı olan formlarla hikayeler anlatılıyor. Japonlar, Kishotenketsu formunda ki sho ten ve ketsu ile birey merkezli kesin çözümlü bir hikaye yerine belirsizliğe izin veren kocaman bir sorunun peşinde koşar. Tıpkı gerçek hayattaki gibi. İnsan zihnine dair onlarca veriyi kitabın temeline oturtarak sadece hikayenin değil; düşünmenin, birlikte davranmanın, yaşamı kurgulamanın, bilincin, bilinç dışının ve çocuğun da neliğine değinen Storr, son bölüme eklediği Kutsal Kusur Yaklaşımı'nda, okurla birlikte çalışıp modelini test ediyor. Michael Carleone neyken neye dönüşüyor, niye dönüşüyor, o dönüşürken hikaye nasıl çalışıyor, okur nerede eğleşiyor geniş odaktan izliyoruz. Dipnotların kitabın içine serpilmeyip metni yeniden hatırlatacak anahtarlar olarak sona eklenmesi, muhtemel hatalar için okurun davet edilip peşinen ona teşekkür edilmesi kitabın ve yazarın son olgun dokunuşları.


Geçtiğimiz yıllarda İstanbulluların vazgeçilmezi haline gelen İBB Kent Orkestrası açık hava yaz konserleri başlıyor. Pandemi döneminde kültür sanat faaliyetlerinin kapalı ve açık mekanlarda son bulmasıyla kültür sanat faaliyetlerine uzak kalan İstanbulluları normalleşmeyle beraber müzik dolu geceler bekliyor. Orkestramız yerli ve yabancı şarkılardan oluşan repertuvarıyla seyircilere unutulmaz anlar yaşatmaya hazırlanıyor. İstanbul'un farklı bölgelerindeki konserlerimiz halka açık ve ücretsiz olacak, açık havanın tadını müzikle birlikte çıkarmak için sizleri konserlerimize bekliyoruz. İBB Mehteranı İstanbul'un tarihi ve turistlik noktalarında genişletilmiş repertuvarıyla açık hava konserleriyle İstanbullularla buluşacak. Türk kültürünün geçmişten günümüze kadar gelmiş mehter marşları İstanbul'un meydanlarında, sahillerinde ve parklarında yankılanacak.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Kadıköy ve Beşiktaş meydanlarında İBB Sahaf Günleri etkinliği düzenliyor. 17 26 Eylül tarihleri arasında Kadıköy Meydanı'nda, 1 10 Ekim tarihleri arasında ise Beşiktaş Meydanı'nda gerçekleşecek etkinlik kapsamında ünlü yazarlar farklı konularla kitapseverlerle buluşurken Atatürk, İstanbul, tarih gibi pek çok konu kapsamında da mezatlar düzenlenecek.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, eylül ayında iki yeni sahne, yedi yeni oyun ve Kaldığımız Yerden. Yeniden sloganıyla başlıyor! İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, yeni sezon repertuvarını Müze Gazhane'de basın ve kültür-sanat dünyasıyla paylaştı. Eylül ayında başlayacak yeni tiyatro sezonu, iki yeni sahne, yedi yeni oyun ve Kaldığımız Yerden. Yeniden sloganıyla perde açacak. Törende İBB Şehir Tiyatroları'nın iki yeni sahne kazandığını söyleyen Sanat Yönetmeni Mehmet Ergen, Kaldığımız Yerden. Yeniden sloganıyla yeni sezona başlayacaklarını paylaştı. Eylül ayında 7 prömiyerle sezonu açacaklarını kaydeden Ergen, Geleneksel olarak Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde yaptığımız sezon açılışımızı Müze Gazhane'de yapmak istedik. Çünkü bu sezon iki yeni sahne, Şehir Tiyatroları'nın sahneleri olarak hizmet verecek dedi. Darülbedayi'den bugüne kadar, kent için sanat üreten İBB Şehir Tiyatroları, Gazhane'deki iki yeni sahnesinde seyircisiyle buluşturmaya hazırlanıyor. Müze Gazhane'deki sahnelerin tamamlanmasının heyecanını yaşadıklarını söyleyen İBB Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Mehmet Ergen, kompleksin hayata geçmesi için yoğun bir çaba verdiklerini kaydetti. Sahnenin salona girişten itibaren seyirciye etkileyici bir deneyim sunduğu belirten Ergen, Buranın projesi bitmeden bir orkestra çukuru ve hidrolik ön sahne eklemeyi de başardık. Fuayesi de Avrupa'da aşina olduğumuz bir endüstriyel alandan kültür merkezine dönüşüm örneğini taşıyor dedi.