Arnica desteğiyle hayata geçirilen Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, ülkemizin çeşitli kentlerinden ve Azerbeycan'dan olmak üzere 32 sanatçıyı ağırladı. Sanatçılar çalıştay ile ilgili düşüncelerini İthaf için dile getirdiler. Diğer sanatçı arkadaşlarla birlikte böylesi önemli bir etkinliğe katılmış olmaktan son derece mutluyum. Çok farklı teknikte çalışan, genç ve orta kuşak sanatçılar bir aradaydı. Bu tür etkinliklerin yarattığı en önemli etki, sineri oluyor. Çalıştay, büyük bir motivasyon oluşturdu. Pandemi sonrasında insanların, sanatçıların ve sanatseverlerin böyle bir ortama gerçekten ihtiyacı vardı. Benim çalıştayın hemen arkasından bir sergi hazırlığım vardı, çalıştay bende büyük bir motivasyon yarattı. Döndüğümde hızla atölyede o işlerime yoğunlaştım. Bende bu farklılığı yarattı. Diğer arkadaşlarımız da aynı şekilde çok beslendiklerini söylediler. Senur Hanım'ın bu konuda hiçbir imkanı esirgemeden bizi konuk etmesi, istediğimiz her türlü malzemenin, o şartlarda bile orada bulunuyor olması, çok değerliydi. Kendisine çok teşekkür ediyorum. Belki şunu da eklemeliyim. İş insanlarının veya sanayide farklı iş kollarında faaliyet gösterenlerin sanatla birlikte üretim yapmaları çok önemli. Bu hem moral açısından hem de onlara yeni bir dünya hayali kurmaları açısından büyük katkıda bulunuyor. Bence Arnica Art Land'in böyle bir fonksiyonu da oldu. Çalıştaya İstanbul'dan katıldım. Her çalıştay, benim için yeni bir deneyim ve yeni heyecan. Bu nedenle sevgili küratörümüz Denizhan Özer'den aldığım Arnica Art Land davetini de severek kabul ettim. Bir yaylada resim yapmak ve resim yapma şartlarını birden fazla ressam için oluşturmak kolay değildi. Bu çalıştayda bütün detaylar düşünülmüştü ve çok başarılı oldu. Arnica Art Land ailesi'ne, sevgili ev sahibimiz Senur Akın Biçer'e, Denizhan Özer'e ve emeği geçen herkese teşekkür ederim. Arnica Art Land projesinde yer almanın öncelikle büyük bir ayrıcalık olduğunu söyleyebilirim. Ulusal ve uluslararası birçok resim çalıştayına katılarak çeşitli deneyimler edindiğim için gönül rahatlığıyla söylüyorum; kendinizi ve sanatınızı özel hissediyorsunuz. Boya ve malzeme seçimlerindeki titizliklerden tutun da konaklamanıza kadar her şey büyük bir özveri ile sizin için hazırlanmış! Doğa, temiz hava, Borcak Yaylası'nın yeşil ahengi bana o kadar iyi geldi ki iyi bir resim çıkmasına çok yardımcı oldu. Küratörlüğünü Denizhan Bey'in yaptığı bu projeyi bence tüm sanatçılar deneyimlemeli. Çünkü sadece bir çalıştay projesi değil; alt basamakları olan, kendi içinde projelere bölünen bir proje. Kendi atölyenize geldiğinizde gönül rahatlığıyla Evet, harika bir çalıştaydı, böyle bir projede olmaktan dolayı çok mutluyum. İyi ki bu kadroda yer almışım diyebiliyorsunuz. Aslolan hikayedir. İnsan hikayelerinin coğrafyası yoktur. Batı veya doğu ile kuzey veya güney fark eder mi? Etmez. Birlikte resmettiğimizin kürenin en büyük espasını ve ortak insanlık macerasını oluşturduğunu gösterir. Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nda da insanlığın ortak öykülerini anlattık. Ben Titanik gemisinin ilk ve son yolculuğundaki sınırsız, sonsuz hikayelerden bir bölümünü ele aldım. Körler İçin Ansiklopedi serim de böylece Titanik madde başlığını tamamlamış oldu. Genel konseptime uygun olarak çalıştayda konuyu etraflıca işleyecek yeterli sayıda resim üretmiş oldum. Çalıştayın ilk üretiminde, Titanik gemisinin batmadan yolculuğuna son sürat devam etmesi bu çalıştayın da uzun yıllar boyunca devam edeceğinin bir göstergesi oldu. Bir aile ortamında, en konforlu şekilde üretilmiş resimler, sanat tarihinin nadir rastlanan birer parçası oldu. Bunu olanaklı kılan Arnica ailesine ve küratörümüze çok teşekkür ediyoruz. İyi ki varsınız. Var olsun sanat ve hayat! Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'na Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yüksek Lisans Resim Bölümünden katıldım. İlk kez deneyimlemiş olduğum bu çalıştayda birbirinden değerli sanatçılarla tanıştım. Borcak Yaylası'nda orman alanında, gündelik hayatın dışında, bir sanatçının doğadaki imge arayışı beni heyecanlandırmıştı. Çalışmalarımda, dinlediğim müzik, tuttuğum ritimle beraber gündelik hayattan karakterler oluşturuyorum. Kurgusu, renk armonisi ve kompozisyonuyla beraber kalıcı ifadeleri yansıtmayı, yansıttığım ifadelerle doğal anlayışı harmanlamayı tercih ediyorum. Bir haftalık çalıştay boyunca eğlenerek gündelik hayatı resimle not almış olduk. Bu keyifli çalıştay için Senur Hanım'a ve küratörümüz Denizhan Bey ile Arnica Ailesi'ne teşekkür ederim. Pandemi sonrası sosyal yaşama dahil olmayı çabalarken hayatımızı kolaylaştırmak için de ayrıca çabalıyoruz. Uzun zamandır içine kapanmış, belki de suya yazılmış yazılar gibiydik. Yazılanı okuyamıyor, düşünü hatırlayamıyor, sözünü bulamıyor olabilirdik. Duyu dünyasında hafızanın ihtiyacı olan şey yaratıcılık ve düşleridir. Belki de sadece sevinmek ve sevilmek istiyorduk. Bildiklerimizle beraber bilmediklerimizi de birbirimizde tanıyacaktık. Her karşılaşma kendi hikayende bir tohuma gebedir. Ama nasıl? Aslında her karşılaşma serttir, zordur, içe dönük olduğu kadar dışa da dönüktür. Bir resim çalıştayına ilk kez katıldım. Açıkçası nasıl olacağını merak ediyordum. Adana Havaalanı'na indikten sonra yetkili arkadaşların beni karşılamaları, ilgileri ile çok profesyonel bir çalışmanın içinde olduğumu anladım. Farklı disiplinlerin, farklı resim anlayışında olan ressamların bir arada, aynı amaç için çalışmaları heyecan vericiydi. Çalışma boyunca ressamların sanat anlayışları üzerinde konuşmaları, karşılıklı bir anlayış içinde geçti. Yeni insanlarla tanışmanın yanında farklı resim ve benzeri işlerin yaratım sürecini birlikte gözlemledik. Ortaya sanatsal değeri olan işler çıktı. Bir müzenin oluşması için altyapı olarak kullanılacak anlayış ve işler belirlendi. Ev sahibimiz her şeyi ince ince düşünmüştü. Hiçbir eksiklik yoktu. Çalıştaylar sanatçılar açısından birkaç noktada önemli. Birincisi sanatçının farklı mekanlar görmesi ve hem mekanla hem de başka sanatçılarla etkileşimde olması, katılımcıyı besleyen bir unsur. Bu bağlamda Mersin Borcak Yaylası'ndaki çalıştay, mekanın değişik olması, sanatçıyı farklı bir atmosferle buluşturması ve sanatçıda bambaşka çağrışımlar açması nedeniyle farklı bir etkinlikti. İkincisi, sanatçılar bazen farklı denemeler yapmak veya farklı serilere geçerken değişik etkileşimlerde bulunmak isterler. Genel olarak bu bağlamda da çalıştaylar, sanatçının başka resimler yapması noktasında da önünü açan bir deneyim. Bu yaklaşım, elbette sanatçıdan sanatçıya değişir. Borcak Yaylası çalıştayı, kişisel olarak bana farklı denemeler yapmamı sağlayan, orada gezip gördüklerimle önümüzdeki süreçlerdeki sanatımı da etkileyecek olan bir çalıştay oldu. Ağustos ayında Mersin'in Borcak Yaylası'nda Denizhan Özer küratörlüğünde ilki gerçekleştirilen Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, sanatın merkez şehirlerin dışında da hem üretim hem sergileme olanağı bulması açısından çok değerli. Bu çalıştaylar neticesinde çıkan eserler, bölgede ilerleyen yıllarda kurulacak çağdaş sanat müzesinin koleksiyonunu oluşturacak. Denizhan Özer'in davetiyle bu organizasyonun bir parçası olduğum için çok mutluyum. Mersin'de bu yıl ilki gerçekleştirilen Arnica Art Land Çalıştayı'na İstanbul'dan katıldım. Borcak Yaylası gerçekten büyüleyici bir yer. Yörenin tarihi mekanları da ayrıca çok etkileyici. Büyük şehrin kalabalığından sonra, doğa ve tarih ile iç içe olmak, böyle farklı bir ortamda resim yapmak doğrusu iyi geldi. Resimlerimde ağırlıklı olarak yaşadığım şehirden ilham alıyorum. Atölyemin de bulunduğu Beyoğlu'ndaki duvarlar aracılığı ile kendimi ifade ediyorum. Burada da aynı çizgide bir resim yapmayı tercih ettim ama yaylada ve gezdiğimiz tarihi mekanlarda gördüğüm bazı detayları resmime ekledim. Bu tür çalıştayları çok önemsiyorum. Farklı disiplinlerden gelen başka sanatçılarla etkileşim içinde üretmek çok besleyici oluyor. Belki bundan daha önemlisi yöre halkıyla iç içe olması, oraya getirdiği kazanımlar... Bize destek sağlayan ekip çok ilgili, meraklı ve dikkatliydi. Sanırım birbirimizde farklı bakış açıları oluşturmayı başardık. İleride çalıştayın Mersin'in içine yayılacağını, etkileşimin genişleyerek devam edeceğini öğrendik. Bu çok sevindirici. Senur Hanım'a gösterdiği içten misafirperverlik, Denizhan Bey ve tüm ekibe özenleri için teşekkür ediyorum. Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinden katıldığım, Senur Akın Biçer'in in ev sahipliğinde düzenlenen çalıştayda, birçok değerli ressam ile buluştuk. İlk kez bir çalıştaya katıldım ve bize gösterilen değer ve ilgi, ziyadesiyle mutluluk verdi. Çalışmalarımızı gerçekleştirdiğimiz alan içerisinde kendimi çok şanslı hissettim. Doğanın sunmuş olduğu o güzelliğin sanatımı irdelememde ayrı bir renk kattığını söylemek isterim. Hayatım boyunca böyle bir alana sahip olup doğanın güçlü ruhu içerisinde sanatsal çalışmalarımın sürekliliğini sağlamak istemiştim. Bu isteğimi kısa sürede olsa da böyle büyülü bir ortamda gerçekleştirmek ruhumu iyileştirdi. Bu çalıştay bana çok güzel iki ayrı değer kattı. Birincisi, daha önce hiç rastlamadığım, çok güzel değerlere sahip, yetişkin ve genç ressamlarla tanışma şansım oldu. Diğeri ise kültürel olarak farklı bölgelerde yaşamış olsak da Senur Hanım'ın yaptığım bir eserde kendi ailesine dair izleri, hatıraları bulmasıydı. Resmimi oluştururken kullandığım imge, Senur Hanım'ın dikkatini çekmişti. Kendisiyle sohbetimizde resmettiğim arabaların ailesiyle ilişkili derin bir geçmişi olduğunu anlattı, anlatırken o kadar güzel hissettirdi ki! Yaptığınız işin bir başkasının ruhuna dokunabildiğini hissetmenin çok güzel bir his olduğunu gördüm. Bu güzellikleri bizlere yaşatan Arnica Art Land ailesine teşekkür ederim. Bu değerli sanat çalıştayı; gerçek nesneleri ve sanatçıların hayallerindeki nesneleri bir araya getirmesini sağlayan, resimdeki melodiyi dinamik ve güçlü bir şekilde ortaya koymasını destekleyen bir etkinlikti. Sanatçıya verilen en yüksek değerdeki moralle de çalıştay, evrendeki ve sanat estetiğindeki yerini en üst seviyede almıştır. Bu değerli sanat çalıştayı sanattaki estetiğin kural akışına; ışığın sanata en güzel şekilde yansımasına neden olmuştur. Aklın, sanat ürpertisinde en güzel şekilde var olmasını mümkün kılan bu moleküler bilinç, somut ve soyut olarak Borcak Yaylası'nda tuvalde renklerle buluşmuştur. Bu güzel ve güçlü çalıştay için emeği geçen herkese teşekkürü borç bilirim. Arnica Art Land'e İstanbul'dan katıldım. Bir süreliğine de olsa doğa ile iç içe olmak, doğanın içinde çalışmak farklı ve güzeldi. Yaylada resim yapmak ilk defa deneyimlediğim bir şeydi ve bundan çok keyif aldım. Ormanın, dağların büyüleyici hali ve canlılığı resmime de yansımış oldu. Resimlerimde hayvan ve insanı birlikte kullanırım. Bu çalıştayda da resmimi bu şekilde kurguladım ve figürümü Mersin'de koruma altında olan küçük akbabalar ile beraber resmettim. Çalıştay vesilesi ile Mersin'i gezmiş ve tanımış, yeni dostluklar edinmiş olduk. Resimlerimiz Arnica'nın fabrikasında sergilendi. Eserlerin devasa bir mekanda, demir iplerle havaya asılması, farklı bir sergileme şekliydi ve sergiyi başka bir boyuta taşıdı. Arnica ailesinin güler yüzü, sıcak ev sahipliği ve Mersin'in güzel atmosferi sayesinde çok güzel bir hafta geçirdim. Projeyi hayata geçiren Senur Akın Biçer'e ve Denizhan Özer'e çok teşekkür ederim. Arnica Art Land Ailesi biz sanatçılara, Mersin' in Borcak Yaylası'nda doğanın üzerimize çatı olduğu büyülü bir ambiyans sundu. İstanbul' un yoğun temposundan çok uzak, resmimle baş başa olduğum, son derece huzurlu, adeta bir inziva deneyimiydi. Her türlü ihtiyacımızın karşılanması adına seferber olan ve müthiş bir konfor ortamı oluşturan Arnica Art Land Ailesinin bir parçası hissettiğim bu projenin içerisinde yer aldığım için çok mutluyum. Emeği geçen herkese teşekkür ederim. Üretimleriyle alanında görevini yapıp kalitesini ispatlayan Arnica; topluma karşı sorumluluklarından birisini sanata ve sanatçıya destek vererek Arnica Art'ı kurdu ve profesyonel bir çalıştay gerçekleştirdi. Kuruluşundan beri tasarımı ve sanatı öncüleyen bu kuruluşun doğup büyüdüğü yerde bu etkinliği gerçekleştirmesi Anadolu'yu özümsediğini, katmanlar halindeki Anadolu kültürünü geleceğe taşıma isteğini ortaya koymuş oldu. Üretimlerinde lokal başlayarak evrenselleşen bir marka olan Arnica, kendini alanında ispat etmeyi başarmıştır. Proje olarak Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nı evrensel boyuta taşıma istekleri ise çok heyecan verici bir durum. Anadolu'nun doğurgan yönü ve yaratıcılığının farkındalığı ile başlattıkları bu sanat çalıştayıyla katılımcılığa, dinamiklere, açık olduklarını; paylaşımcı oluşumla yeni fikirlere, tecrübelere ve deneyimlere değer verdiklerini ortaya koymuşlardır. Sanat, gönüldür ve tinselliği yaşayan özel ruhların gerçekleştirebileceği ruhsal, duygusal bir eylemdir. Uluslararası bir markanın Anadolu'da maddesel alan yanında ruhsal ve duygusal alana yönelerek sanata ve sanatçılara uluslararası alanlar açma girişiminin desteklenmesi gerektiğine inanıyorum. Yaptıkları ilk sanatsal etkinliğin eylemsel niteliği planlarında var olan Artresidence programlarının hayata geçirilişi ve üretilen eserlerin uluslararası alanlara taşınmasıyla evrenselleşebileceklerine inancı perçinleyecektir. Biz sanatçılara düşen görev ise uluslararası organizasyon kalitesine ve altyapısına sahip bu oluşuma aynı gönülle destek vermektir. Küratörlüğünü Denizhan Özer'in yaptığı Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, farklı disiplinlerden profosyonel sanatçıların bir araya gelmesiyle geçekleşmiştir. Bu çalıştay hem coğrafi anlamda farklılık getirmesi hem de sanatçının üretim anına yönelik estetik deneyimin en yüksek noktada yaşanmasından dolayı işlevsel olarak da bir sosyal sorumluluk projesi olarak adlandırılabilir. Çalıştay, doğa ve sanat ilişkisi bağlamında ve sunduğu zengin olanakları sayesinde sanatçının estetik deneyimine de çok büyük katkı sağlamıştır. Ortaya çıkan eserler, yüksek enerjisi olan sanatçılarınperformanslarının en üst düzeyde olduğu; mekan ve sanat ilişkisinin de bir yansıması olarak dikkat çekmektedir. Bu anlamda Arnica fabrikalarının içerisinde sergilenen eserler, sergi konsepti açısından da özgün bir sergileme sunmaktadır. Arnica Art Land calıştayında olmaktan büyük mutluluk duydum. Sanatçıların beslendiği biricik kaynak doğadır. Kendimizi karıncalar, kelebekler ve kuşlarla çalışır bulmak; ne yaparsak yapalım doğa kadar büyük bir sanatçı olamayacağımız ama onun bir parçası olduğumuz gerçeğini tekrar görmüş olmak, kendi adıma müthiş bir deneyimdi. Bu imkanı kendi evinde bize sunan Senur Hanım'ın, sanata, doğaya ve insana verdiği kıymete şahit olmak da önyargıları törpüledi. Ve dedim ki İşte! Tüm işverenlerin eğilmesi ve dokunması gereken yer burası: Üretene destek olmak... Kendi adıma bu desteği görmekten çok mutluyum. Teşekkür ederim. Sürdürülebilirliği zamanla birlikte hareket eden, hedefi Mersin'de bir sanat müzesi olan, İstanbul'dan Anadolu'ya, Mersin Borcak Yaylası'nda ilki düzenlenen Arnica Art Land Sanat Çalıştayı... Arnica Yönetim Kurulu Başkanı Senur Akın Biçer'in ev sahipliğini, Denizhan Özer'in küratörlüğünü üstlendiği proje, usta ve genç kuşaktan 32 sanatçıyı bir araya getirdi. Her anı fotoğraf ve video çekimleriyle belgelendi. Bu yönüyle de ilklere imza atan sanat çalıştayını Türkiye'de yapılan özel bir sanat seferberliği olarak görüyorum ve bu projede yer almaktan da onur duyuyorum. Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nda emeği geçen tüm dostlara ve çalışanlarına, İthaf dergisi aracılığıyla teşekkür ederek saygılarımı sunuyorum. Bu tür çalıştayları sanatçıların kendilerini fark etmeleri ve geliştirmeleri açısından önemli buluyorum. Çünkü biz atölyemizde çalışırken köreliyoruz, bir süre sonra tıkanıyoruz. Bu tür çalıştaylarda kolektif enerji ile başka bir perspektif görebiliyoruz. Sanatımda bir gri- sarı dönemimdeyim. Orada da İlk hayat diye bir resim yaptım. Çok zor bir resimdi, kaotik bir çalışmaydı ve o enerji ile resmin içinden çıktım. Ardından minimal bir iş yaptım, onu bir seriye dönüştürmeyi düşünüyorum. Bu tür çalıştaylar, Türkiye'deki sermayenin ve sanayi dinamiğinin bütün ülkeye yayılmasını, sanatçıların da çok boyutlu olarak Rönenans içinde olmasını sağlıyor. Senur Hanım ve Denizhan Bey'in başladıkları vizyon çok önemli. Onlarda bu çalıştayların devamının geleceğini gördüm. O devamlılıkla çalıştaylar sürerse 10 yıl içinde orada çok ciddi bir kurum ve yapı olur. Çalıştaya İstanbul'dan katıldım. Muhteşem güzelliklerin içinde, çok keyifli günler geçirdim. Büyük bir özenle ilgilenip her detayı düşünen bir ekip vardı. Bu çalıştayda yer almak, güzel insanlarla birlikte çalışmak mutluluk vericiydi. Eserlerimi üretirken esinlendiğim en önemli nokta, insan ve doğanın uyumuydu. Mekan; canlı gördüğüm renkleri, özellikle yeşilin her tonunu inceleyip tuvalime aktarmamda çok yardımcı oldu. Çalıştay sonunda sergimizi Arnica'nın Tarsus'taki yeni fabrikasında açtık. Her şey için Arnica Art Land ailesine, bize kapılarını açan kıymetli Senur Akın Biçer Hanım'a, çok değerli küratörümüz Denizhan Özer hocama çok çok teşekkür ederim. Mersin Borcak Yaylası'nda geçirdiğim günler benim için unutulmaz anı olarak kalacak. Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, bir sanat coğrafyası oluşturmak adına yeni ve çok yararlı bir düşüncenin uygulaması olarak gerçekleşti. Bölgeye kültürel olarak yapacağı katkılar, çevre insanının, çocukların sanatla kuracağı bağlar düşünüldüğünde sanat-doğa -insan temelli bir düşüncenin hayata geçirilmesi sevindirici. Ben de böylesi bir çalışmada bulunmaktan çok mutluyum. Doğa ve onun barındırdığı seslerle iç içe düşünmek, üretmek benim için özel bir deneyimdi. Üretilen eserlerin yine bir başka üretim yeri olan fabrika mekanında sergilenmesi de keyifli ve ironikti. Çalıştayın belgelenmesi adına, çekimler, röportajlar yapılması ve buna bağlı olarak arşivli bir yönünün olması, ileriye yönelik bir katkının söz konusu edildiğini gösteriyor. Bu sanatsal düşünceyi hayata geçiren Senur Akın Biçer'e, Denizhan Özer'e teşekkür ederim. Küratörümüz Denizhan Özer'in Arnica'nın İstanbul fabrikasındaki Siloart Heykel Projesi'nden sonra gelişen bir düşüncenin hayata geçmesiyle benim de içlerinde bulunduğum 32 sanatçının bir araya geldiği Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nda bulunmaktan mutluluk duydum. Bu gibi projeler ülkelerin kültür hayatına katkıda bulunan önemli etkinliklerdir. Bu proje, yurt dışı sergileriyle, sanat kütüphanesiyle ve müzesiyle uzun vadeli bir çalışma planıdır. Sayın Denizhan Özer'e ve Sayın Senur Biçer'e sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Ağustos ayında çok kıymet verdiğim akıl öğretmenlerimden biri olan küratörümüz Denizhan Özer'in daveti ile Mersin Borcak Yaylası'ndaki Artica Art Land Sanat Çalıştayı'na katıldım. Genelde stüdyosunda tek başına çalışan ve çoğunlukla yurt dışındaki sergilere katılan bir sanatçı olarak Türkiye'deki kıymetli sanatçılarla birlikte olma ve yan yana çalışma fırsatına sahip olmak çok keyifliydi. Gerçekten samimi ve değerli paylaşımlarımız oldu. Sanat, yaş ve tecrübe ne olursa olsun insanın her an yeni bir farkındalığa uyanabildiği bir durum yaratıyor. Mekan, bellek ve doğa üçgeninin içinde; çok başarılı bir sistemle organize edilmiş çalıştay merkezi, Senur Hanım'ın ailesi ile ilgili bizimle paylaştığı harika anıları ve dört bir tarafımızda bizi sarmalayan ağaçlar, dağlar ve gökyüzü, benim için eşsiz bir ilham kaynağı oldu. Oldukça akışkan bir enerji ile organizasyon boyunca gittiğimiz yerlerde gördüğüm renkleri tuvale aktarma fırsatı buldum. Çok yoğun ve yorucu bir üretim süreci oldu. Mersin'in bu yüksek noktasında, muhteşem doğanın kucağında bir sanatçı nasıl olur da beslenmez ki! Özenle seçilmiş uyumlu katılımcıların, küratörümüzün ve tüm ekibin sonsuz desteği ile hepimizin çok iyi eserler ortaya çıkardığını düşünüyorum. Nice Art Land organizasyonlarına diyorum, ilk yılın bir parçası olmama vesile oldukları için Senur Hanım ve Denizhan Bey'e gönülden teşekkür ederim. Mersin Borcak Yaylası'nda yapılan bu çalıştay, doğa ve insan kaynaşmasının en iyi örneklerindendi. Yaylada, doğanın içinde olma ve üretme fırsatı sunmasıyla farklığını ve ayrıcalığını ortaya koymuştur. Mekanın tanıtımı yapılarak o yöreye has değerler ve mekanlara iştirak sağlanmıştır. Sanatçılar, düzenlenen gezilerde bu coğrafyaya uygun donelerini biriktirmiş ve bunları tuvallerine aktarma imkanları olmuştur. Seminerlerle katılımcılara bilgi ve alaka sunulmuştur. Aynı sofrada yemekler yenmiş, sohbetler yapılmış, sanatçılar kendilerini aileden biriymiş gibi hissetmiştir. Çalıştay sonrası sanatçıların bu bölgeyle olan ilişkileri devam etmiştir. Bulundukları şehirlere dönünce bu bağı başka bireylerle de paylaşarak genel anlamda tekrar bir duygu yolu yaratılmıştır. İlki düzenlenen Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, farklı kuşak sanatçılarını bir araya getirerek Borcak Yaylası'nın pastoral ortamında güzel, sinerjik bir alan yaratmıştır. Ressamlar üretimlerini yaratılan pozitif ortamda gerçekleştirmiş ve harika etkileşimler kurmuşlardır. Devamlılığı vadedilen bu çalıştaylar silsilesinin sonucunda Mersin'de bir çağdaş sanat müzesi kurulması hedeflenmekte. Gelecek kuşaklara aktarılması açısından heyecan verici bu hamle ile Arnica, ülkemiz sanatı için gurur verici bir yatırım yapmakta. Bilindiği gibi ülkemiz çağdaş sanat müzeleri açısından oldukça geridir. Bu bağlamda Arnica, bu girişimiyle başka markalara ve kurumlara örnek teşkil etmektedir. Son olarak Arnica nezdinde Senur Hanım'a ilgisi ve misafirperverliği için teşekkür ediyorum. Değerli sanatçımız ve bu çalıştayın küratörü Denizhan Özer'in büyük çabayla organize ettiği, nitelikli usta sanatçıları buluşturduğu bu çalıştayın Arnica'nın koleksiyonuna birbirinden güzel eserler kazandırdığını düşünüyorum. Azerbaycan'dan geldim, 2000'den bu yana Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümünde görev yapıyorum. Çok sayıda sergi ve çalıştaya katıldım. Arnica'nın düzenlediği bu etkinlik, en nitelikli çalıştaylardan biriydi. Denizhan Bey'in özenle davet ettiği sanatçılar, üst düzey performans göstererek iyi sonuç elde ettiler. Birçok çalıştayda sanatçılar arasında bilgi ve yaratıcılık paylaşımı çok az oluyor. Ancak buradaki ortamda birbirimiz ile çok şey paylaştık, iyi dostluk ilişkileri kurduk bana göre. Başta Senur Akın Biçer ve Denizhan Özer olmak üzere tüm ekibe teşekkür ederim. Her insan gibi sanatçı da sanatını icra ettiğinde destek ve değer görmek, onurlandırılmak ister. Arnica Art Sanat Çalıştayı daha ilk senesi olmasına rağmen başta Proje Sahibi Senur Akın Biçer ile Proje Küratörü Hocam Denizhan Özer olmak üzere tüm ekip, sanatçıya gereken değeri vermek, isteklerimiz azami ölçülerde karşılamak ve sanatçıyı her bakımdan rahat ettirebilmek için elinden geleni yaptı. Doğada, muhteşem bir atmosferde yaptık çalıştayı. Sanatçıların birbiriyle uyumu, proje sahibi ve ekibinin samimi, içten, özveriyle davranış ve tutumları; ağırlanmanın güzel olması, belirli günlerde tarihi ve kültürel yerlere gezinmek bu çalıştayı daha da zevkli ve mutlu edici bir hale getirdi. Sanatı ve sanatçıyı destekleyen ve motive eden bu tür projelerin tüm Türkiye'de yaygınlaşmasını diler, teşekkürlerimi sunarım. Genç sanatçıları ve usta sanatçıları bir araya getiren, Mersin'de sanatçıyı ve izleyiciyi buluşturan bu projede yer almak bende çok farklı duygular yarattı. Sanata destek veren, koleksiyoner bakış açısıyla bu oluşuma hayat veren Senur Hanım, bizi inanılmaz derecede onore etti. Şöyle ki Mersin'i daha önce hiç görmemiştim. Bu kentin sanatsal açıdan bu kadar aktif olduğunu bilmiyordum. Sanatçıları ve halkı buluşturan bu çalıştayın Mersin'in kültür ve sanat hayatı üzerinde muazzam bir etkisi olduğuna inanıyorum. Senur Hanım, sanatçılarla birlikteydi hep. Bu çalıştayın sanatçıları halkla birleştirirken Mersin'e kültürel miras açısından da çok şey kazandırdığını düşünüyorum. Senur Hanım'a ve Denizhan Bey'e, emeği geçen herkese teşekkür ederim.


SALT ve Kalebodur'un yedi yıla yayılan ortaklığı sayesinde SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi'nde biriken kaynaklar, bu yıl Arşivden çıktı videolarında ele alınıyor. Cumhuriyet döneminin mimarlık, tasarım, planlama ve koruma pratiklerinde öne çıkan, yapılı çevreye ilişkin beş hikayenin ikincisi olan Anıtkabir ve Mimarları bugün (10 Kasım 2021) tarihinde saltonline. org ve SALT Online sosyal medya kanallarında yayına girdi. Videoda, Cumhuriyet döneminin etkin mimar, tasarımcı ve sanatçılarının pratiklerine bir uygulama alanı sunmuş olan Anıtkabir, yapının 1944 ile 1953 yılları arasındaki inşa sürecinde ve gelişiminde rol oynamış İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim görevlileri ve mimarlar Paul Bonatz, Nezih Eldem ve Kemali Söylemezoğlu'na ait belgeler ışığında ele alınıyor. Arşivden çıktı video serisi, Aralık'ta erken Cumhuriyet döneminin planlı mahalleleri konusuyla devam edecek. Videolar, saltonline. org'da ve SALT Online sosyal medya kanallarında yayına girecek. Bilgi, kültür ve sanat üretimini desteklemek amacıyla Garanti BBVA tarafından 2011'de kurulan SALT, herkese açık dijital arşiviyle öğrenci, araştırmacı ve meraklılara kaynak sağlıyor. SALT Araştırma bünyesinde sanat, mimarlık, tasarım, kent, toplum ve ekonomi alanlarında derlenen belge sayısı on yılda 1.9 milyona ulaştı. saltresearch. org adresinde erişime sunulan içerik, Türkiye'den önemli mimar ve tasarımcıların mesleki arşivlerini de kapsıyor. Kalebodur'un desteğiyle SALT Araştırma Mimarlık ve Tasarım Arşivi'ne dahil edilen koleksiyonlar, 20. yüzyıl Türkiye'sinde etkin uzmanlardan edinilmiş eskiz, çizim, yazışma, sözleşme, rapor, harita, fotoğraf, dia, ses kaydı ve videodan oluşan 170 bin belgeyi bir araya getiriyor.


İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nin modern dans topluluğu MDTistanbul, çağdaş-modern dans tekniklerinin sınırlarını zorlayan Elektronika ile AKM Tiyatro Salonu'nda! MDTist için özgün olarak yapılan 3 farklı eseri bir araya getiren Elektronika'da; topluluk dansçı ve koreograflarından Evrim Akyay'ın dinamik grup çalışması olan Hadi; yurt dışında yaptığı işlerle son zamanlarda çok talep gören İhsan Rüstem'in popüler eseri Mantra; son yıllarda çağdaş sanat dünyasının nabzını hızlandıran Güney Kore'den, koreograf DongKyu Kim'in MDTist için hazırladığı özgün parçası Heyecan MDTistanbul'un başarılı dansçılarıyla sahneye taşınacak. İstanbul Devlet Opera ve Balesi baş dansçıları İlke Kodal ve Erhan Güzel, samimi bir söyleşiyle AKM'ye konuk olmaya hazırlanıyor! Sanatçıların Türkiye'de bale sanatının tarihini, gelişimini ve geldiği noktayı kendi sanat yolculuklarıyla harmanlayarak fotoğraf ve videolarla anlatacakları samimi sohbet, AKM Çok Amaçlı Salon'da seyircilere Türkiye'nin bale tarihinden önemli bir kesit sunacak. İstanbul Devlet Modern Folk Müzik Topluluğu, Türk Müziği Akşamları kapsamında Nüve'yle AKM Çok Amaçlı Salon'da seyircilerle buluşuyor! İstanbul Devlet Modern Folk Müzik Topluluğu sanatçıları Jülide Karan ve Enver Merallı'nın solist olarak yer alacağı Nüve, tangolar, şarkılar ve türkülerden oluşan bir repertuvarı Doğu ve Batı sazlarıyla düzenleyerek AKM seyircisine unutulmaz bir akşam yaşatacak. Ankara Devlet Opera ve Balesi Modern Dans Topluluğu dansçılarının sergilediği, Ankaralı izleyicilerden tam not alan Gangster, AKM Tiyatro Salonu'nda izleyicilerle buluşmaya hazırlanıyor!1930'lar Amerika'sında ekonomik buhranın sorumlusu olarak gördüğü bankaları soyan bir gangsterin yaşamını konu edinen müzikal, caz orkestrası ve opera sanatçılarının da eşliğinde 22 Şubat'ta AKM'de! Dünyaca ünlü Sırp yazar Duşan Kovaçevic'in Türkiye'de 10 yıldır kapalı gişe oynayan eseri Profesyonel, 23 ve 24 Şubat'ta AKM Tiyatro Salonu'nda! Yugoslavya'daki büyük dönüşümden önceki ve sonraki toplumsal-politik ortamı bir entelektüelin yaşamöyküsü içinde ironik bir üslupla anlatan Profesyonel, her yaştan izleyicide iz bırakan hikayesiyle AKM'de tiyatroseverleri bekliyor! Aleyna Demirkan'ın önderlik ettiği Ritim ve Müzik Atölyesi, AKM Çocuk Sanat Merkezi'nde 4-6 yaş arasındaki çocukları müzikle buluşturmaya devam ediyor! Ritim ve Müzik Atölyesi, çocuklara Erken Müzik Eğitimi kapsamında yer davulu, metalofon, ritim çubukları, ses boruları, üçgen ziller gibi orff çalgılarını kullanarak ritmik duygularını geliştirme, bir orkestranın parçası olma, el-göz-beyin koordinasyonunu geliştirme ve konsantrasyonu artırma gibi kazanımlar sunuyor. 24, 26 ve 27 Şubat tarihlerinde düzenlenen atölye kapsamında, çocukları oyun ve müzik aracılığıyla hem eğitici hem de eğlenceli bir deneyim bekliyor. Yıllardır görüşmeyen dört kız kardeşin Alzheimer hastası annelerinin ölümüyle yeniden bir araya gelişini konu edinen Sanki Hiçbir Şey Olmamış Gibi, 24 ve 25 Şubat'ta AKM'de! Günay Ertekin'in kaleme aldığı, Eylem Yıldız'ın yönettiği ve İstanbul Devlet Tiyatrosu oyuncularının sahneye taşıdığı okuma tiyatrosu Sanki Hiçbir Şey Olmamış Gibi, bizleri aralarına yıllar ve mesafeler girmiş dört kız kardeşle tanıştırıyor. Miras paylaşımı için çocukken yaşadıkları evde birlikte zaman geçirmek zorunda kalan kız kardeşler, birbirlerine ve kendilerine dair uzak kaldıkları yıllarda unuttukları birçok duyguyu keşfediyor. Hepimize tanıdık bir yerden seslenen oyun, aile ilişkileri, bellek, iletişimsizlik ve geleceksizliğin yanı sıra kadın-erkek ilişkileri ve aidiyet sorunlarına da odaklanarak bize ailenin bölük pörçük anılarla ardımızda bıraktığımız bir yuvadan çok daha fazlası olduğunu hatırlatacak. 4-6 yaş aralığındaki çocuklar, Dilara Çamlıbel'in uygulayıcılığını üstlendiği Çocuklar ile Yaratıcı Drama Atölyesi'nde rol yaparak ve canlandırarak harika serüvenlere yelken açmaya devam ediyor! Yaratıcılık ve estetik düşünceyi geliştiren, sosyal beceriyi, iletişimi ve özgüveni yükselten Çocuklar ile Yaratıcı Drama Atölyesi'yle çocuklar, AKM'nin Çocuk Sanat Merkezi'nde sanatla çözüm ve arayışlara çıkacak ve hayal güçlerini sahne üzerinde kurgulayacaklar. İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, 25 Şubat'ta genç ve yetenekli viyolonsel sanatçısı Jamal Aliyev'i ağırlıyor! Genç yaşı kadar başarılı kariyeriyle de dikkat çeken Nil Venditti'nin şefliğini üstlendiği orkestra, Jamal Aliyev ile birlikte Haydn'ın ünlü Do Major Viyolonsel Konçertosu'nu ve Bartok'un Avrupa'da yazdığı son eser olan Yaylı Orkestra için Divertimento'yu AKM seyircileri için çalacak. İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, Beethoven Yedilisi ile Kahve Konserleri kapsamında AKM Çok Amaçlı Salon'da seyircilerle buluşmaya hazırlanıyor! Yedi İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası sanatçısından oluşan topluluk, dünyanın gelmiş geçmiş en etkileyici ve ünlü bestecilerinden Beethoven'ın Septet Op.20 Mi bemol Major eserini 26 Şubat'ta AKM seyircisi için sahneleyecek. Geleceğin ressamları, AKM Çocuk Sanat Merkezi'nde Ressam Metin Ceyran'la buluşuyor! Çocukların resim yaparak zihinsel etkinliklerini, el becerilerini ve gözlem yeteneklerini geliştirmesine katkıda bulunmayı hedefleyen Metin Ceyran ile Resim Sevinci, katılımcıların kağıt ve boyalar aracılığıyla yaratıcılıklarını keşfetmelerini sağlayacak. Masalların büyülü dünyası, Çocuklar İçin Masal Atölyesi'yle 26 ve 27 Şubat'ta AKM Çocuk Sanat Merkezi'nde! Dilara Çamlıbel'in liderlik ettiği ve 4-6 arasındaki çocuklara yönelik olarak hazırlanan atölye, çocukların masallar yoluyla hayal dünyalarını keşfetmelerini ve yaşamlarında yeni pratikler kazanmalarını amaçlıyor. Çocuklar için Masal Atölyesi'nde çocuklar farkındalıklarını artıracak, özgüvenli bir bakış kazanacak ve özgürce yaratma gücüne kavuşacak. 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başının en büyük bestecilerinden sayılan Puccini, İstanbul Devlet Opera ve Balesi sanatçılarının yorumlarıyla AKM Çok Amaçlı Salon'da sanat severlerle buluşuyor! İtalyan operasının en tanınan isimlerinden olan besteci, kendi akımının öncüleri gibi caddelerde yaşanan hayata, halkın yaşantısına ayna tutmuş ama bunu kadın üzerine yoğunlaşarak yapmıştır. Kadın ve erkeğin en yalın duygularına yönelen; doğurganlığın, hassasiyetin, şefkatin, hırsın, kıskançlığın daimi bir şekilde iç içe yaşadığı aşk ile dişiye, yani kadın üzerine odaklanan Puccini, onun en derin duygularını barındıran bir repertuvarla 26 Şubat'ta AKM'de! Mersin Devlet Opera ve Balesi, kendi gerçeğini yansıttığı tablolarıyla insanın ölümlü yazgısını aşmayı başaran ve günümüzün en büyük sanat ikonlarından biri olan Frida Kahlo'nun ölümle dansını 26 Şubat'ta AKM seyircileri için sahneye taşıyor! Frida Kahlo henüz çocuk yaştayken tanışıyor ölümle. Genç kızlığa adım attığında, hayatının baharında ikinci kez çalıyor ölüm kapısını ve her an bekliyor kapının ardında... Frida ise babasının hediye ettiği boyalarla başladığı resme bir kurtarıcı gibi sarılıyor. Bu sayede ölümün her an yanı başında duran nefesini hissetmemeyi başaran bir kahramana dönüşüyor, yaşama dört elle sarılıyor. Bir gün Meksika'nın kahraman ressamı Diego Rivera'yla tanışıp hayatının aşkını buluyor. Ancak ne yazık ki, aşkının meyvesi olarak kocasına bir çocuk armağan etmek isteğiyle ölümün kıyısında dolaşmaktan kurtulamıyor. Yaşadığı hamilelikler düşükle sonuçlanıyor. Zamanın ve acının ötesine geçmiş, resmin kanatlarında sonsuzluğa yelken açmış, ölüm tanrısıyla dans edebilmiş bu ölümsüz sanatçının öyküsü AKM Çok Amaçlı Salon'da sanatseverleri bekliyor! Cumhurbaşkanlığı Klasik Türk Müziği Korosu; Türk Müziğinin dev isimleri Zekai Dede, Refik Talat Bey ve Sedad Öztoprak'ı Ustaların İzinde konseriyle AKM Tiyatro Salonu'nda anmaya hazırlanıyor! Büyük bestekarın Hisarbuselik makamındaki eserlerinin seslendirileceği konserin sololar bölümünde kanun sanatçısı Taner Sayacıoğlu, vefatlarının 75'inci yılı dolayısıyla Türk saz musikisinin ufuk açan isimlerinden Refik Talat Alpman ile Sedat Öztoprak'ı saygıyla anarken, konuk solist Güzin Değişmez klasik ve neoklasik dönemden eserler seslendirecek. Mehmet Güntekin'in yöneteceği Ustaların İzinde, vefatının 125'inci yıldönümü dolayısıyla Türk klasik müziğinin son klasik bestekarlarından Zekai Dede'nin hatırasına armağan edilecek. Faik Ertener'in kaleme aldığı çok neşeli ve çok şenlikli çocuk oyunu Siz Ne Dersiniz, AKM Çok Amaçlı Salon'da tiyatrosever çocuklarla buluşmaya devam ediyor! En güçlü olmak için önce Aslan olmayı deneyen, sonra esaret altında yaşayamayacağını fark edip Kartal olan ama bu kez de avlanmaktan ve avlanmamaya çalışmaktan yorulan, sonra Güneş olan ama ışığı kesilince Bulut olmaya karar veren, bu kez de rüzgara karşı duramayıp en nihayetinde Dağ olmaya karar veren insanın macerasını... Peki İnsan, Dağ olmaya ne kadar dayanabilecektir? Veya en güçlü olanın aslında kendi yeteneği, kendi iradesi ve kendi mücadele azmi olduğunu nasıl anlayacaktır? İşte bütün bu soruların ve çok daha fazlasının cevabı, İstanbul Devlet Tiyatroları oyuncularının sahnelediği Siz Ne Dersiniz'de 7 yaşından büyük AKM seyircilerini bekliyor!


Senur Hanım ile ortak bir arkadaşımız aracılığı ile tanışmıştık. Arnica'nın Avcılar'daki fabrikasının girişindeki silolara sanatsal bir özellik getirmek için neler yapılabileceğini konuştuk. Ben üç proje önermiştim, bunlardan Zirveye Çıkanlar ismindeki proje beğenildi. Silolara tırmanan gerçek insan boyutundaki heykelleri yerleştirdik. O sırada yaptığımız toplantılarda ben çalıştay fikrimden bahsetmiştim. Daha önce de Sapanca'da Portakal Çiçeği Sanat Kolonisi etkinliklerini yapmıştım, Çanakkale Bienali'ni başlatmıştım. Çünkü gençlere yönelik sanatı Anadolu'ya yayma ideolojim var. Atatürk'ün meşhur sözü Hattı müdafaa yoktu, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır sözünü ben sanata uyguluyorum. Bir anlamda Kurtuluş Savaşı'nın devam ettiğini düşünüyorum. Evet, savaş yapıldı, bitti ama eğitim ve toplumu geliştirme görevi bizlere de düşüyor. O yüzden sanatı İstanbul dışında Anadolu'nun çeşitli yerlerine yayma fikrim vardı. Bununla ilgili çeşitli çalışmalar da yaptım. Artvin dağlarında land art çalışmaları yaptım. Çeşitli kentlerde organize sergiler düzenledim, konferanslar verdim. Daha uzun vadeli bir çalışma yapma düşüncesindeydim. Bu fikrimi Senur Hanım'a ve Serhan Bey'e söyledim, çok beğendiler. Ama akıllarına bir soru takıldı: Gerçekten yapabilecek miyiz? Daha önce yaptıklarımı gösterdim. İkinci bir soru akıllarına geldi: Yetiştirebilecek miyiz? Yılların tecrübesi ve ilişkiler ağı ile çok rahat yetiştirebileceğimi söyledim. Senur Hanım'ın projeye sahip çıkmasıyla proje başladı. Projede bir sinerji yaratmayı hedefledik. Senur Hanım o bölgeye sanatı götürmek için çok ciddi bir kaynak ayırdı. Onun isteği, sanatın, rahmetli babasının yaptığı çiftliğe gelmesiydi. Çünkü Senur Hanım'ın babası çok iyi bir tasarımcıydı. Anadolu'dan gelen, tasarımı bilen birisiydi. Küratör kelimesinin bir kökeni de curatedir, küvöz kelimesi ile aynı kökenden gelir. Sistemi koruyan kişidir yani küratör. O nedenle bu projeyi tasarlarken hem Senur Hanım'ı hem sanatçıları koruyan, toplumun çıkarlarını ön plana çıkartan bir yapı kurmaya çalıştım. Bu yapıyı bir denge üzerine oluşturdum. Kadın-erkek dengesinin yanı sıra usta sanatçılar, orta kuşak sanatçılar ve gençlerin hep bir arada olduğu bir yapı oluşturdum. Aynı zamanda buradaki ortak üretimle birlikte bu ortak üretimin yarattığı etkiyi o coğrafyaya taşımayı, ardından tüm Türkiye'de göstermeyi, daha sonra da Türkiye'de yapılan bu çalışmaları uluslararası alanda göstermeyi planladım. Sanatçıları da bu çerçeveye göre seçtik. Sanatçılar sadece İstanbul'dan gelmedi. Muğla'dan, Şanlıurfa'dan, Adana'dan Mersin'den, Çanakkale'den sanatçılarımızı davet ettik. Sanatçılarımıza daha önce hangi tür boyalardan ne kadar istediklerini, nelere ihtiyaç duyduklarını sormuştuk. 23 Ağustos'ta onları karşıladık, çiftliğe getirdik. Geldiklerinde de isimlerinin yazılı olduğu kutuları buldular. Sanatçılar o kutuları açtıklarında önlüklerden kağıt havlu ve ıslak mendillere, kavanozlarından yağlı boya çalışanların kullanacağı silme bezine kadar her şeyin dört dörtlük hazır olduğunu gördüler. Sanatçıların kullandığı şövalelerin yanı sıra boya için sehpalar da hazırladık. O sehpalar yapılırken bizim aklımıza gelmeyen bir noktaya Arnica Fabrika Müdürü Efkan Bey dikkat çekti, Bu sehpaların altına bir raf yapalım. Sanatçılar çantalarını, kitaplarını koymak ister dedi. Her şey böyle özenli hazırlandı. Sanatçılar da geldiklerinde inanılmaz sıcak bir ortamla karşılaştılar. O karşılaşmadan gittikleri ana kadar o sıcak ortam sürdü. Tüm çalıştayı kaydettik, video, fotoğraf çekimleri yapıldı. Sıcak, samimi bir ortam oldu. Sanatçılar, özel bir otobüsle her sabah otelden alındı, saat 10.00'da çalışma alanında bulunuyorlardı. Çalışma sırasında çay kahve makineleri, her şey hazırdı. Özel bir yemek şirketi tarafından kalori hesaplaması yapılarak hazırlanan öğle yemeğini hep beraber yiyorduk; çalışanlar, teknik ekip, sanatçılar... Bahçede, ormanın içinde bir sofraya oturuyorduk. Düşünün, etrafınız ağaçlarla kaplı bir yerde yemek yiyorsunuz. 30 dönümlük arazi içinde. Öğle yemeğinden sonra tekrar çalışma başlıyordu, akşam yemeğine kadar. Öyle ki sanatçılar daha uzun süre resim yapabilmek için akşam yemeğini daha geç saate almamızı istediler. Yemeklerden sonra sohbetlerde hep sanat, felsefe, sosyoloji bağlamında konuşmalar yapıldı. Bazen birtakım anılar, bireysel hikayeler ya da sanat teorisi üzerine konuştuk. Bazı günler çevre gezileri yaptık. Kültürel dokuyu göstermek istedik sanatçılara. Genç sanatçılar, takip ettikleri ustalarla bir araya geldi. İlk kez bir çalıştaya katılan genç bir sanatçımız usta sanatçımız Ahmet ile sohbet etme fırsatı buldu. Çalıştayda kurulan ilişkiler hala da devam ediyor. Her sanatçının farklı bir çalışma modeli var. Bazılarının dışarıda çalışması mümkün olmaz örneğin. O nedenle kapalı ve açık alanlar yarattık. 30 dönümlük alanda kim nereyi istiyorsa orada çalıştı. Tam ormanın içinde çalışanlar oldu. Burada usta sanatçılar okul yıllarına döndü sanki. O birlikteliği yaşadı çalıştay alanında. Bu da çok güzeldi. Hepsi çok memnundu. Burada herkesin, Senur Hanım ve ailesinin tüm gönülleriyle orada olmasının etkisi oldu. Fabrika çalışanları bu işin içine dahil edildi, heyecan yaratılmış oldu. Yaratılan bu heyecan burada kalmayacak, devamı gelecek. Türkiye'de yapılan çalıştaylar genel olarak eksik kalıyor. Çünkü çalıştaylarda yapılan eserler sergilenmiyor, depolara kaldırılıyor. Oysa sanatçılar için aslolan görünür olmak. Bu nedenle biz Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nda üretilen eserleri ilk olarak işçiler görsün diye fabrikada sergiledik. Sanatçılar çok merak ediyorlardı Bu eserler nasıl sergilenecek? diye. Ben de Havada! demiştim. Şaka yaptığımı zannettiler. Geldiklerinde hakikaten eserlerinin havada sergilendiğini gördüler... Sergi matematiği diye bir kavram vardır. Eserlerin birbirine karşıtlığı, resimlerin birbirini yememesi, renk armonilerine dikkat gibi... Bunun yanı sıra izleyiciyi sergi alanına doğru çeken bir düzenleme yapılır. Ben, o sergi matematiğini yaparken ona dikkat ettim. Sağ olsun Fabrika Müdürü Efkan Bey kolonlar arasına çelik halatlar gerdi. O çelik halatlara eserleri astık. Fabrikadaki tahta paletlerden bir duvar yapıldı. Küçük ebattaki resimler de o duvarda sergilendi. O büyük alana girenleri havada asılmış büyük boy eserler ve tam karşılarında da paletlerden yapılmış bir duvarda sergilenen küçük eserler karşıladı. Etkili ve güzel bir sergi oldu. Bu eserlerin, üretildikleri topraklarda Mersin ve Adana'da sanatseverlerle buluşması için çeşitli galerilerle görüşmeler yapıyoruz. Nerelerde sergileneceğine karar vereceğiz. Daha sonra da İstanbul Avcılar'da hem Arnica'nın fabrikasında hem de o bölgede belediyeye ait bir mekanda sergilenmesini hedefliyoruz. Özellikle ekonomik olarak daha zorlanan bir kesimin yaşadığı o bölgede gençleri ve çocukları sanatla, bu eserleri üreten sanatçılarla buluşturacağız. Onun dışında Uluslararası Plastik Sanatçılar Derneğinin Maçka Demokrasi Parkı'nda bulunan galerisinde sergilere devam edeceğiz. Böylece sanat profesyonellerinin de o yapıtları görmesini sağlayacağız. İlerleyen yıllarda bu sergileri, diğer büyük kentlere de yayacağız. Sonraki adımımız da neighbors in dialog yani komşularla diyalog olacak. Bu çerçevede Bulgaristan, Yunanistan Azerbaycan'dan başlayarak Senur Hanım'ın Arnica koleksiyonunu dünyaya açmak, dünyada da göstermek istiyoruz. Bir anlamda da Türk sanatını dünyaya tanıtma, yabancı sanatçıların da olduğu koleksiyonu bütün dünyaya gösterme çabası içine gireceğiz. Bu yıl özellikle resim yapanları çağırdık. Önümüzdeki yıldan itibaren heykel yapan arkadaşlarımızı da davet edeceğiz. Hatta land art yapmak isteyenler var. Çünkü arazi uygun. Performans sanatçılarını getirmek istiyoruz. Gelsinler o alanda performanslar yapsın istiyoruz. Önümüzdeki sene hedeflermizden biri de bu. Bir de yurt dışı katılımları da sağlayacağız. İlk çalıştayı 32 sanatçı ile bir hafta yaptık. Ama bundan sonraki çalıştayları, yıl içine yayılan aralıklarla toplam üç ya da dört hafta üzerinden düşünüyoruz. Her yıl ortalama 100 sanatçıyı davet edeceğiz. Şimdiden, ABD, İngiltere, Almana, Sırbistan ve Güney Kore'den sanatçıların talebi gelmeye başladı. Biz bu sanatçıları belirli bir denge çerçevesinde misafir edeceğiz. Hedeflerimiz arasında sanat kütüphanesi kurmanın, sanat merkezi açmanın da olduğunu belirtmek istiyorum. Uzun vadede de Arnica koleksiyonunu bir müzede toplamayı istiyoruz. Bütün bunları yaptığımızda yerel yönetim ve devletin de o bölgeye sanatın daha iyi şekilde getirilmesi için çaba sarf edeceğini düşünüyorum. Senur Hanım'ın attığı bu adımlarla rol model olduğunu düşünüyorum. Başka iş insanları da bu işlere soyunarak kendi coğrafyalarına katkıda bulunacak. Yaptığımız tüm bu çalışma, ülkemizi çağdaş uygarlık seviyesine getirme çabasının bir parçası. Sanat üzerinden bu söylemi gerçekleştirdik. Sanatçı arkadaşlara, emeği geçenlere ve Senur Hanım ile ailesine teşekkür ederiz.


Tesadüfen fark ettiği çizim yeteneğiyle güzel sanatlar fakültesinde bölüm bölüm gezen Ozan Ünal, aradığı mutluluğu heykelde bulmuş. Benim derdim insanla dediği, çoğu demirden ve insan boyutundaki heykelleri, her sergide, kendi içinde bütünlük taşıyan hikayeler anlatıyor. Aynı, çok sevdiği edebiyat eserleri gibi... Büyülü gerçekçilik etkisindeki Rüya Anıdan Sayılır mı? sergisini Ekim 2021'de Ortaköy'deki Kethüda Hamamı'nda açmaya hazırlanan Ünal, Covid-19 sürecinin etkisiyle sonraki sergiyi bile kurgulamaya başlamış. Bir virüs hayatımızı bitirdi. Bu kadarmışız yani. Yaşam bizim etrafımızda dönmüyormuş. Sonraki sergimin adı 'Bu muymuş?' olabilir diyor. İzmirli heykeltıraş Ozan Ünal, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Moda ve Aksesuar Tasarımı Bölümünden mezun olup sanatın farklı disiplinlerini denedikten, yıllarca tasarımcılık yaptıktan sonra kendini en iyi heykel ile ifade edebileceğini anlamış. 2001'de mezun olup pek çok tasarım, resim ve heykel yapmış. 2012'den bu yana hayatında sadece heykel var. Ama sadece heykel yapıyor demek de yetmez. Hem bir tasarımcı hem bir yazar gibi çalışıyor. Bir serginin önce fikri geliyor. Sonra hikayesini yazıyor, yapacağı heykellerin tasarımlarını çiziyor. Ardından atölyede üretme süreci başlıyor. Kompozisyonu olan, kendi içinde bütünlük taşıyan sergiler açıyor. Sanki bir kitap gibi. Zaten bundan sonra yapmak istediği de kitap yazmak. Edebiyat beni çok besliyor diyen Ünal, Oğuz Atay'ın romanını okuduktan sonra Tutunamayanlar'ın heykellerini yaptığını anlamış. Ünal, Rüya Anıdan Sayılır mı? sergisini Ekim 2021'de, Galeri Selvi organizasyonuyla İstanbul Ortaköy'deki Kethüda Hamamı'nda açacak. Çok sevdiği büyülü gerçekçiliğin etkisinde çalıştığı eserler, alternatif hayat arayışının hikayeleri. Hem Covid sürecinin etkisiyle hem politik olarak gerçek dünyanın bir kabus olduğunu söyleyen Ünal, Herkes depresyonla bir rüya alemine girdi diyor. Ailemde sanatla uğraşan yok. Lise bir ya da ikiydim, yeni bir çocuk gelmişti, çiziyordu sürekli. İnanın, şu kadar basit oldu. Aa, ne kadar güzel çiziyorsun! dedim. Aldım kalemi, çizdim, Aa, ben de çiziyormuşum! dedim. Liseden sonra ilk yıl kazanamadım üniversiteyi. Babamın tabldot yemek şirketi, Çeşme otobanını yapan şirkete yemek veriyordu. İçmeler'de, dağın başında, mutfak olarak kullandığımız restoranda bir sene, doğru düzgün insan görmeden kaldım. Sonra dershaneye başladım, her ders karalıyordum bir şeyler. Bir arkadaşım dedi ki, senin olman gereken yer burası değil, güzel sanatlar fakültesi. Evet. Güzel sanatlar fakültesi ne? diye sorarak gittim sınava. Önce grafik tasarımı kazandım. Ertesi yıl yine sınava girdim, tekstil tasarımını kazandım. En son moda aksesuar tasarımına, endüstriyel tasarımın bir şekli diye karar verdim. Çünkü sanatçının ne olduğunu, ne iş yaptığını tam olarak anlayamamıştım. Elle tutulur bilgi istiyordum. Çünkü babam esnaftı. Bir meslek değilse, para kazanmayacaksak ne ki bu o zaman? Öyle değiştim ki dördüncü sınıfta arkadaşlarım, Peki, biz ne yapacağız şimdi? diyordu. Ben Sanatımızı yapacağız kafasına gelmiştim. Dedi ki, Dünyada dekonstrüktif sanat yapılıyor, Türkiye'de doğru düzgün yapan yok. Sen dekonstrüktif sanat yapıyorsun, haberin yok. Rica etti bölüm başkanımdan, tez danışmanım oldu. Beni 300-500 sayfalık kitaplara boğuverdi. 2001'de, Karşıyaka'da üç arkadaş Atölye Pi'yi açtık. Açıkçası ne yapacağımızı bilmiyorduk. Tasarım mı resim mi heykel mi? 2001, atölyeyi açmam; 2013, ilk sergim. 12 yıl sadece para kazanıp ayakta kalmaya çalışmakla geçti. Kendi devrimim, 2012, 2013'te demir heykel yapmakla başladı. Atölye Pi defteri kapandı, Ozan Ünal devresi başladı. Günümün tamamı heykel yapmakla, yazmakla, düşünmekle geçiyor. Bir gün bir şeyler yazabilmeyi çok istiyorum. Yazmayı çok seviyorum. Zaten sergilerinizin adlarından ve sunuş yazılarından da anlaşılıyor. Hikayeleri olan sergiler. Bir bütünlüğü var. O da tasarımdan geliyor. Birçok sanatçı bir süre çeşitli heykeller üretir, sergi açayım der. Bir isim bulur, alt metin yazar ve sergi açar. Ben tasarımcı disipliniyle önce ismini bulurum. Heykellerimin çoğunu çizmiş olurum. Mesela şimdi çalıştığım sergi Rüya Anıdan Sayılır mı? ekimde açılacak. İki yıl önce Bir Varlık Bir Yokluk sergisini açtım. Yaklaşık yirmi parça işim vardı, çoğu, gerçek insan boyuydu. İki yıl deli gibi çalışıyorsunuz, atölyede yürüyecek yer kalmamıştı. Atölyeye bir girdim, içerisi bomboş... Ne yapacağım şimdi ben? dedim. Sonraki sergim ne olmalı diye düşünürken yatakta uzanan bir kadın çizdim. Aslında sadece bir örtü görüyorsun, suratına kelebek konmuş. Yanına da Rüya anıdan sayılır mı? yazdım. Edebiyat beni çok besler. Büyülü gerçekçilik, en çok etkilendiğim akımdır. Sonraki serginin adı bu olmalı ve büyülü gerçekçi olmalı, diye düşündüm. 2013'te bu sergiyi yaparken belki hala umutluydum, insandan beklentim vardı. Postmodernizmde en önemli şeylerden biri sanatçının küskünlüğüdür. Bir sürü umudum vardı ama değişmedin diyor. Neşet Ertaş'ın bir türküsünde, Aslı bozuk demen insanoğluna diye bir laf geçer. İnsan şaşırtır. Ezilir ezilir sonra hiç beklemediğin bir eylem yapabilir, diye bir umudum vardı. Bu sergiyle beraber biraz kendi dünyama çekilmeye başlayacağım. Beni anlasınlar, bunu da beğenirler umarım kaygılarımın olduğu son sergimmiş gibi geliyor. İşte o, postmodern sanatçının küskünlüğünü, Anlamazsanız anlamayın! tavrını, yavaş yavaş hissetmeye başladım. Ben çamurdan bir şeyler yapacağım, siz bunu izleyeceksiniz, alacaksınız demek zaten anlaşılma kaygısıdır. Her sanatçıda vardır ama dozajı önemli. 100 kişi benimle aynı şeyi hissetsin yeterli. Ama şöyle bir şey oluyor, sanırım gelecek sergide de ondan bahsedeceğim, insan çok pohpohlandı, yaşam etrafımızda dönüyor diye. Okyanuslarda hayat 50 yıl sonra kalmayabilir. Dünyayı bitirdik. Demek ki bizim etrafımızda dönmüyormuş. Bu kadarmışız yani. Buymuşuz. Uçamayacakmışız, kanatlarımız çıkmayacakmış, doğaüstü yeteneklerimiz olamayacakmış! Eserleriniz, felsefe barındırıyor. Bir Varlık Bir Yoklukta varoluşçuluk etkisini sezinledim. Düşbozumunda modernite eleştirisi gördüm. Bunların hiçbirinde iddialı olacak kadar dolu olduğumu zannetmiyorum. Ancak kişisel fark edişlerim var. Bir bakışım var, kendimce ayırt etmeye çalışırım ama şu, şunun teorisi diyemem. Umut ve umutsuzluk, hiçlik ile her şeylik arasında gidip geliyorum. Şimdi çalıştığım büyülü gerçekçi sergide gerçekle rüya arası bir yerdeyim. Hepimizin, Bu muymuş psikolojisine girdiğimizi düşünüyorum. Alternatif bir hayatı kendi hayatının önüne koyma eğilimi hepimizde olmaya başladı. Ben değil, başkasıyım aslında. Herkes depresyonla bir rüya alemine girdi. Marquez'in Latin Amerika'da ufak bir köydeki dünyasında insanlar bir süre daha kalayım istiyor. Rüya olan kısım, gerçek hayatımız olsa. Buna eğilimimiz arttı. Çünkü gerçek dünya bir kabus. Heykelleriniz birer kahraman olmuş. Sanatınız, edebiyatla çok sıkı alışveriş içinde. Bundan mutluyum. İnsan gibi beslenebileceğim bir kaynak varken kedi heykeli yapamayacağım! Rüya Anıdan Sayılır mı? için yaptığım ilk heykel, kapının önüne oturmuş örgü ören bir kadındı. Kemeraltı'nda restore edilen Abacıoğlu Han'a ilk gidişimde çocukluğuma gittim. Anneannem ve dedemle büyüdüğüm, Asansör semtindeki çıkmaz sokakta; kadınların çay demleyip pişi, kısır yapıp kapı önünde örgü ördüğü, çocukların oynadığı, inanılmaz huzurlu bir dünya vardı. Bunu yapayım diye karalamıştım. Heykeli yaparken kafamdan bir hikaye geçti. Bizim çıkmaz sokakta örgü ören, genç bir kadının bir türlü çocuğu olmuyormuş. Kadın çocuğunu örüyor. Olmayan çocuğunu örmesi de rüya anıdan sayılır mı? Gerçeğin yerine koyma... Tüm heykellerde, başka bir yaşam alternatifini çıkarmaya çalışan insanlarla ilgili hikayeler var. Rüya Anıdan Sayılır mı? için çok fazla çizim ve yazı birikti. 120-150 sayfa, tıpkıbasım yapılacak; 400-500 kadar edisyon da sertifikalı, imzalı olarak galeride satılacak. Serginin mutfağı, eskiz defteri. Evde büyük heykellere göndermeler yapan küçük küçük heykellerle uğraştım. Kendi çocuğunu ören abla var ya bir çift demirden patik olacak.


Salt'ın yeni sergisi Başka Kayda Rastlanmadı, tarihçi ve romancı Reşad Ekrem Koçu'nun (1905-1975), ömrünün büyük kısmını adadığı İstanbul Ansiklopedisinin yayımlanmamış bölümlerine ışık tutuyor. Garanti BBVA tarafından kurulan Salt'ın yeni sergisi Başka Kayda Rastlanmadı: Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi, 24 Mayıs Çarşamba günü Salt Galata'da ziyarete açıldı. Salt'ın Kadir Has Üniversitesi iş birliğiyle 2018 yılından bu yana yürüttüğü Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi çalışmaları kapsamında hazırlanan sergi, tarihçi ve romancı Reşad Ekrem Koçu'nun (1905-1975), ömrünün büyük kısmını adadığı İstanbul Ansiklopedisi'nin yayımlanmamış bölümlerine ışık tutuyor. Sergi, Koçu hayattayken ancak G harfine kadar basılabilmiş İstanbul Ansiklopedisi'nin Z harfine kadarki ciltlerinin tasarım aşamasında kalan maddelerini arşiv malzemeleri üzerinden takip ediyor. Metin taslakları, kupürler, kolaj ve çizimlerin oluşturduğu malzeme, kendi ifadesiyle İstanbul'un muazzam kütüğünü çıkarma amacıyla yola çıkmış Koçu'nun tarihyazımındaki ayrıcalıklı konumunun ipuçlarını veriyor. Salt Galata'nın katlarına yayılan sergi, içine yerleştiği yapıyı kentsel bir odak olarak ele alıyor ve malzeme seçkisini Galata semti etrafında kurgulanan bir çerçevede sunuyor. Koçu'nun 19. yüzyıl başlarından 20. yüzyıl ortasına uzanan bir zaman diliminde Galata ve yakın çevresine dair yarattığı müstesna kent imgesini ve sakinlerini gündeme getiriyor. Söz konusu yapıyı çevreleyen kentsel mekanda bir asır yaşamış olan ayaktakımının, İstanbul'un geleneksel mahalle düzeninin dışında yaşayanların Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi'ndeki izlerini sürüyor. Bazı maddelerin sonunda yer alan hakkında başka kayda rastlanmadı ibaresi ise resmi tarih yazımının dışına çıkılan noktaya işaret ediyor; başka yerde kaydı olmayanların şehrine bakıyor. 29 Ekim'e dek devam edecek sergi paralelinde, Kadir Has Üniversitesi'nin yaklaşık 40 bin ögelik bir belge grubu halinde devraldığı arşivin dijital ortama aktarılarak çevrimiçi erişime açılması planlanıyor. 19. ve 20. yüzyıl İstanbul'una farklı bir bakış açısı getirmeyi amaçlayan sergi ve arşiv projesine, çeşitli disiplinlerden araştırmacıların katkılarıyla hazırlanan bir e-yayın da eşlik edecek. Sergi kapsamında düzenlenecek etkinlikler saltonline. org ve Salt'ın sosyal medya kanallarından duyurulacak. Başka Kayda Rastlanmadı: Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi, mimarlık tarihçisi Bülent Tanju, araştırmacı Cansu Yapıcı, Salt'tan Gülce Özkara ve Masum Yıldız tarafından, Emirhan Altuner ile Kadir Has Üniversitesi iş birliğinde hazırlandı. Sanatçı Cem Dinlenmiş ise sergi kapsamında İstanbul Ansiklopedisi'nden yola çıkarak yaptığı illüstrasyonları ile katkı sağladı. Salt'ın İstanbul Ansiklopedisi üzerine Kadir Has Üniversitesi ile birlikte yürüttüğü arşiv ve araştırma projesi, 2018 yılında Salt Araştırma ve Programlar Eski Direktörü Meriç Öner ile mimar-akademisyen Arzu Erdem tarafından başlatıldı. Başka Kayda Rastlanmadı: Reşad Ekrem Koçu ve İstanbul Ansiklopedisi Arşivi sergisinin açılışı Mey|Diageo, atölye alanı STABILO ve prodüksiyonu Yıldız Entegre'nin destekleriyle gerçekleştirilmektedir. Salt'a yıl boyunca sigorta desteğini Eureko Sigorta, boya desteğini ise Jotun Boya sağlamaktadır. 1905 yılında İstanbul'da doğan Reşad Ekrem Koçu, 1921'de Bursa Lisesi'nden, 1931'de İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun oldu. Ahmed Refik Altınay'ın öğrencisi ve asistanı oldu. Altınay 1933 yılında yürürlüğe giren üniversite reformuyla görevinden uzaklaştırılınca, Koçu da yeni kurulan üniversiteden istifa etti. Kuleli Askeri Lisesi, Vefa Lisesi ve Pertevniyal Lisesi'nde tarih öğretmenliği yaptı. Tarih öğretmenliğinin yanı sıra Cumhuriyet, Yeni Sabah, Milliyet, Hergün, Yeni Tanin ve Tercüman gibi gazeteler ile Hayat Tarih Mecmuası, Resimli Tarih Mecmuası, Tarih Dünyası, Hayat, Yeşilay, Büyük Doğu, Hafta, Türk Folklor Araştırmaları, İstanbul Enstitüsü Mecmuası ve benzeri dergilerde makaleler yazarak geçimini sağladı. Tarihi romanlar ve belirli bir tarihi şahsiyeti anlatan romanlaştırılmış monografiler yayımladı. İstanbul'a dair tarihi, coğrafi, mimari, edebi, folklorik ve kültürel konuları ele alan, şehrin muazzam kütüğü olarak nitelendirdiği İstanbul Ansiklopedisi'ni 1944 Kasım'ında fasiküller halinde yayımlamaya başladı. Bundan sonra, üzerinde belki de ömrümü yıpratacağım dediği ansiklopedi için ömrünün sonuna kadar çalışmaya devam etti. Düzensiz aralıklarla yayımlanan 34 fasikülün ardından 1951 yılında ekonomik nedenlerle ansiklopediye ara vermek zorunda kaldı. 1958'de birinci fasikülden itibaren yeniden yayımlanmaya başlayan ansiklopedinin bu macerası 173 fasikül ve 11 cilt sürdü. Gökçınar maddesi ile biten 1973 tarihli fasikülle beraber İstanbul Ansiklopedisi'nin yayın hayatı son buldu. Koçu, bundan iki yıl sonra, 6 Temmuz 1975'te vefat etti ve Sahrayıcedid Mezarlığı'na defnedildi. İstanbul'un muazzam kütüğünü oluşturmak üzere çıktığı yolda ansiklopedisi uğruna babadan kalma köşkünü, parasını ve sağlığını kaybeden tarihçinin mezar yeri tespit edilememektedir.


1390'lı yıllarda Hollanda, Maaseik'ta doğduğu tahmin edilen Hollandalı Rönesans ressamı Jan van Eyck'a ait Arnolfini'nin Evlenmesi isimli tabloyu incelerken siz de bizim kadar hayran kalacaksınız. Van Eyck'ın, muhteşem fırça işçiliği ile adeta bir fotoğraf karesini andıran ve gizli detaylarla dolu Van Eyck'ın bu eseri, İngiltere'nin Londra şehrindeki National Gallery'de sergileniyor. Sanat tarihinin yağlı boyayla yapılan ilk resimlerden biri olarak kabul edilen bu resimde, Van Eyck'ın fırça darbeleri o kadar küçük ki bunları görmek neredeyse imkansız. Üzerinde çeşitli görüş ayrılıkları olduğu için resim, Arnolfini'nin Evlenmesi, Arnolfini'nin Düğünü, Arnolfini'nin Portresi, Giovanni Arnolfini ve Karısının Portresi gibi birkaç farklı isimle biliniyor. Belçikalı şair ve tarihçi Jean Lemarie de Belges tarafından Kusursuz eserleri asla unutulmayacak, ressamların kralı olarak anlatılan Van Eyck'ın, kendisine ait olduğu düşünülen sadece 23 eseri var. Resimde soldaki, İtalyan tüccar Giovanni Arnolfini. Kadının kim olduğu konusunda sanat tarihçileri arasındaki tartışma hala devam ediyor. Bunun sebebi, Arnolfini'nin eşinin, 1434 tarihli bu resimden bir yıl önce ölmüş olması. Bir görüşe göre Van Eyck, Arnolfini'nin eşi hayattayken resmi yapmaya başlamış ancak resmini tamamladığında kadın artık hayatta değilmiş. Tavandaki avizede Arnolfini'nin başının üstündeki mum yanarken eşinin tarafındaki mumluk boş; yani hayat ışıgı sönmüş. Başka bir görüşe göre ise kadın, Arnolfini'nin ikinci eşi. Her halükarda çiftin evli olduğu kabul ediliyor çünkü o zamanlar bekar kadınlar saçlarını açar, evli kadınlar ise kapatırmış. Sanatın içinde hayatı, hayatın içinde sanatı görmek... Geleneksel, modern ya da dijital gibi ayrımlardan uzakta, sanatı bir bütün olarak ele alan, geçmişin izlerinde geleceği gören bir bakış açısına sahip olan İthaf Sanat dergisi, sanata gönül verenlere ithaf mottosuyla bir sanat köprüsü; dinlenme ve soluklanma alanı olmayı hedefliyor. Başarılı sanayici kimliğinin yanı sıra ulusal ve uluslararası resim sergilerinde yer alan eserleriyle sanatçı yönünü de ortaya koyan Senur Akın Biçer'in imtiyaz sahibi olduğu İthaf Sanat, hayatın içinde sanatı, sanatın içinde hayatı görmeye odaklanıyor...


Çiğdem Simavi hamiliğinde ve ÜNLÜ & Co sponsorluğunda düzenlenen Ben-Sen-Onlar: Sanatçı Kadınların Yüzyılı, 9 Ekim'de Meşher'de açılıyor. Deniz Artun'un küratörlüğünde gerçekleşen sergi, yaklaşık 1850 1950 arasında Türkiye'de yaşamış ve yaratmış sanatçı kadınların eserlerinden bir seçkiye yer veriyor. Ben-Sen-Onlar, ismini Şükran Aziz'in sergideki bir eserinden alıyor. Sergi, çoğunluğu benleşememiş ve dolayısıyla sanat tarihi tarafından kaydedilmemiş kadınları tek tek fark etmenin yanı sıra, kolektif bir bizin oluşabilme koşullarını da araştırıyor. Aynı zamanda Meşher bu sergi ile, Türkiye'den çağdaş sanatçı kadınları köklerini keşfetmeye davet ediyor. Ben-Sen-Onlar bir isimden, gruptan, kurumdan diğerine çekilmiş düz çizgilerin dışında kalan bütün kadınların ve eserlerin anıldığı ve anlatıldığı bir başka zamana işaret ediyor. Böylece sergiyle, kadınlara kendilerinin kahraman oldukları bir yüzyıl armağan ediliyor. Meşher'in üç katında gerçekleşen sergide, 117 sanatçıdan 232 eser yer alıyor. Ben-Sen-Onlar: Sanatçı Kadınların Yüzyılı, 27 Mart 2022 tarihine kadar İstiklal Caddesi'ndeki Meşher'de izlenebilir. Küratör Deniz Artun, Ben-Sen-Onlar sergisinin kapsamını belirlerken, Türkiye'de çağdaş sanatçı kadınların varlığının köksüz olduğunun altını çiziyor. Ancak Ben-Sen-Onlar sergisi bu tarihi yazmak iddiasında değil. Aksine yazılacak tarihin bir değil pek çok olduğunu hatırlıyor ve hatırlatıyor. Sergi, her bir kadının hatta her bir eserin alternatif tarihler kurabileceği bize bir çağrı. Ben-Sen-Onlar, Meşher binasının üç katına yayılıyor. Giriş katı Ben, aynada kendi mütevazı varlıkları ile karşılaşan şöhretsiz kadınlara odaklanıyor. Serginin farklı köşelerine yerleştirilen aynalar, tek bir kadının birkaç yüzünü yakalamaya çalışıyor. Kadınların, tarihten kendi kendilerini sildikleri, adlarının üzerini bile bile karaladıkları da oluyor. Dolayısıyla ayna, bazen de, eskiz aşamasında terk edilmiş eserleri ya da kariyerleri bir dev aynasına yansıtmaya ve onları büyütmeye yarıyor. Birinci kat Sen, yumuşak ve birleştirici olan öteki ile karşılaşmaları anlatıyor. Öncelikli sen olarak çocukları çağırıyor. Portrelerin ve otoportrelerin çoğu, anne olmanın ya da olmamanın deneyimi ve öznellik, aile olmanın tanımı ve şefkat, sanatçı olmanın gücü ve ölümsüzlük hakkında düşünmek üzere davet ediliyor. Ayrıca sen, anneliğin idealindeki kutsallık ile çıplaklığın ideasındaki tenselliği karşı karşıya yerleştiriyor. İkinci kat Onlar, kadınlara başkalarının gözünden bakıyor. Çiçek, özellikle vazoda olduğunda, başkaları tarafından kadınlara yakıştırılan sıfatları taşıyor: duygusal, kırılgan, amatör ruhlu, sıradan, domestik ve dekoratif. Pek çok sanatçı kadın, kendisinden güvenli ve zarif olanı resmetmesi beklendiği için, ancak vazoda çiçekler boyayarak resim yapabiliyor. Sergiye, hiçbir öncelik gözetilmeden, neredeyse kendiliğinden saçılan çiçekler, şematik aile ağacının, çizgisel bir sanat tarihinin de alternatifini temsil ediyor. Ben-Sen-Onlar, sanatçı kadınlara atölyelerinin ve daha çok da evlerinin dışında bir görünürlük kazandırmak üzere başlatılan bir araştırma. Öte yandan, yaklaşık olarak belirlenen 1850 1950 yılları arasında yaşamış ve çalışmış bütün kadınları bulmak ve listelemek kaygısı taşımıyor. Aksine, çok daha fazlasını keşfetmeye davet ediyor. Sergi için küratör Deniz Artun ile araştırma ve küratoryal çalışmaları yürüten Şeyda Çetin ve Ebru Esra Satıcı'nın metinlerini kaleme aldığı, eser ve efemera görsellerinin yer alacağı bir sergi kitabı hazırlandı. Şeyda Çetin ve Esra Satıcı'nın derlediği belgeler bir tür ortak bir albüm niteliğinde kitaba taşındı. İngilizce ve Türkçe olarak iki ayrı edisyon halinde yayımlanan kitap, Meşher ve Koç Üniversitesi Yayınları'ndan satın alınabilir veya çevrimiçi kitap platformlarından sipariş edilebilir. Ben-Sen-Onlar: Sanatçı Kadınların Yüzyılı sergisine küratör Deniz Artun ve Meşher ekibinin hazırlayacağı bir etkinlik programı eşlik edecek. Konuşma, yetişkin atölyeleri ve çocuklara özel atölyeler çevrimiçi platformlarında ücretsiz olarak gerçekleştirilecek. Güncel etkinlik programına Meşher'in internet sitesi ve sosyal medya kanallarından erişilebilir. Sergi, salı pazar saat 11.00 18.00 arasında ücretsiz olarak ziyaret edilebilir. İstiklal Caddesi'ndeki Meşher'de ziyaretin yanı sıra etkinlik ve rehberli sergi turları ücretsiz gerçekleştiriliyor. Binada uygulanan sağlık tedbirleriyle ilgili bilgiler ve yeni ziyaret saatlerine www. mesher. org'dan ulaşılabilir. Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan Meşher, tarihi araştırmalardan güncel sanata uzanan kapsamlı sergilerinin yanı sıra atölye ve konferans gibi etkinlik serileri düzenliyor. Osmanlı Türkçesinde sergi mekanı anlamına gelen adıyla Meşher, zamanlar ve kültürler arasında ilham verici bir diyalog zemini sağlamak amacıyla 2019 Eylül'ünden bu yana etkinliklerini sürdürüyor. Üç kata yayılan 900 metrekarelik sergi alanı ve etkinlikler için bulunan 100 metrekarelik faaliyet alanına sahip olan Meşher'deki sergiler, ortaçağdan günümüze uzanan geniş zaman dilimi içinde, çok çeşitli konulardaki programı, araştırmaya dayalı akademik yönü ve yayınlarıyla bir referans noktası olarak kültür sanat dünyasına katkıda bulunmaya devam ediyor.


Bitki ressamlığı olarak da bilinen botanik illüstrasyon, Türkiye'de sınırlı sayıda kişi tarafından profesyonel anlamda uygulanıyor. Hülya Korkmaz da bu uzmanlardan biri. Korkmaz, doğa ve resim sevgisi ile çıktığı bu yolda İşte yapmak istediğim tam da bu dediği anı, mesleğini ve hayallerini anlattı. Sanatın ve bilimin bir araya geldiği bitki ressamlığı, Türkiye'de pek fazla bilinmese de dünya genelinde çok yaygın bir sanat dalı ve meslek. Bitki türlerinin renginden yaprağının kıvrımına, sapının duruşuna, dokusuna kadar her şeyiyle olduğu gibi birebir resmedilmesi esasına dayanan bitki illüstrasyonları, botanik ana bilim dalında, bitkilerin doğru teşhis edilebilmesi ve daha sonra yapılacak bilimsel çalışmalara kaynak olması açısından büyük önem taşıyor. Kısacası bilimsel bitki ressamlarının uzun uğraşlarla ortaya çıkardığı eserler, gözlerimizi şenlendirirken aynı zamanda bir ülkenin sahip olduğu bitkisel zenginliğin sonraki yıllara aktarılmasında da rol oynuyor. Peki, bitki ressamlığı neden önemli ve eğitim süreci nasıl ilerliyor? Bu soruları, Türkiye'nin ilk Bilimsel Biyolojik İllüstrasyon Sergisi'ni açan, uzun yıllardır bitki ressamlığı yapan, eğitmenliğe devam eden Hülya Korkmaz'a yönelttik. Korkmaz ile hem onun bu sanat dalı ile yolunun nasıl kesiştiğini hem de ülkemizdeki ve dünyamızdaki durumu konuştuk. Bu adanmışlık ona 2004'te Çukurova Üniversitesi'nin düzenlediği 17. Ulusal Biyoloji Kongresi'nde Türkiye'nin ilk Bilimsel Biyolojik İllüstrasyon sergisini açma başarısını getirmiş. Botanikçi Prof. Dr. Adil Güner, Korkmaz'ın resimlerini gördükten sonra onu, Christabel King'in eğitmenliğini yapacağı bilimsel bitki resim kurslarına davet etmiş. Bu kurslarda aldığım eğitimlerden sonra nedensiz sorgusuz bitki resimleri yapmaya başladım diyen Korkmaz, Sanırım doğayla iç içe yaşadığım bir çocukluğum olmasının bunda payı büyük. Tabii ki hocamın resimlerini gördükten sonra çok etkilendim ve 'İşte, yapmak istediğim tam da bu. Türkiye'de çok büyük bir ihtiyaç ve gereksinimi olan bu sanatı öğrenmeli, uygulamalı ve gelecek nesillere aktarmalıyım' dedim diye devam ediyor. Bitki illüstrasyonlarının botanik bilimi açısından bitkilerin doğru tanınması ve daha sonra yapılacak bilimsel çalışmalara kaynak olması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken Korkmaz, bitkilerin ayrıntılı resimlerinin başvuru kaynağı olduğunu, fotoğrafla ortaya konamayacak ayrıntıların gösterilebildiğini de anlatıyor. Sabır ve özveri gerektiren bilimsel bitki ressamlığı, kişiye bambaşka beceriler de kazandırıyor. Bitkilere dokunmayı, hissetmeyi, sevmeyi, en önemlisi de bitkilere sadece bakmayı değil, baktığını görmeyi öğrenmekle başlar bilimsel bitki ressamlığı diyen Korkmaz, Bir yaprağa bakıldığında onun sadece yeşil, sarı ya da kahverengi bir yapraktan ibaret olmadığını, yeşilin içindeki maviye çalan yeşili, sarımsı yeşili ayırt edebilmeyi, yaprağın kenarındaki dişli ya da düz yapıyı, damarlarındaki ahengi, dokuyu görmeyi öğretir. Çiçeğin yapraklarındaki formu, damarları kağıda dökerken zamanın nasıl geçtiğini anlamadan peteksi dokunun içinde kaybolmayı öğretir diye anlatıyor bu uğraşın güzelliklerini.


Suha Arın, Anadolu'da başlayan, Amerika Birleşik Devletleri'nde şekillenen, Ankara'da olgunlaşan ve İstanbul'da sonlanan yaşamında 60'tan fazla belgesel filme yönetmenlik yapmıştır. Filmografisi genel hatlarıyla ele alındığında filmleri arasındaki en büyük bağın, Anadolu kültürüne duyduğu ilgiden ve yaşadığı coğrafyaya gösterdiği saygıdan kaynaklandığını söylemek yanlış olmayacaktır. Buna paralel olarak sürdürdüğü eğitimcilik kariyeri boyunca kendi tabiri ile yedi buçuk kuşak yönetmen, akademisyen ve meslek profesyoneli yetiştirerek Türkiye'nin belgesel sinema topluluğunun oluşmasında da oldukça etkili olmuştur. Arın'ın her alanda yaptığı çalışmalar, belgesel sinemanın pratik beceri perspektifi yanında bir bilim alanı çatısı altında geliştirilmesi gerektiğine de inandığını ortaya koymaktadır. Buna bağlı olarak Suha Arın Sineması da içinde Anadolu'nun kurtarılmayı bekleyen kültürel hazinelerini ve Anadolu halkını oluşturan topluluklardan örnekleri barındıran önemli bir bilgi kaynağıdır. Ancak günümüzün popüler yaklaşımının aksine söz konusu bilgi yoğunluğu belgesel sinema estetiğini esir almaz, Arın'ın kurmuş olduğu sinematografik atmosfere hizmet eden bir kilit taşı görevi görür. Suha Arın'ın bilgi ve estetik kavramlarına verdiği bu rol, onun belgesel sinema anlayışının bir ekol olarak benimsenmesine ve Türkiye'nin belgesel sinema tarihinde yeni bir başlangıç olarak anılmasına vesile olmuştur. Suha Arın'ın belgesel sinema anlayışının nasıl şekillendiğini incelemek için öncelikle belgesel sinema ve kurmaca sinema kavramlarını ve bunların arasındaki ilişkiye nasıl yaklaştığını ele almak daha doğru olacaktır. Suha Arın, 1990 yılında verdiği bir röportajda belgesel sinemayı gerçekler ve doğrular konusunda dürüst olmak koşuluyla mizansenli veya mizansensiz çekimler olarak tanımlamaktadır (1). Arın'a göre belgesel sinema, konusunun hareketsiz olması sebebiyle kurmaca sinemaya göre uygulaması daha zor bir disiplindir. İzlenebilir bir belgesel film yaratımı için konuyu iyi araştırmak, iyi planlamak ve ona hayat vermek gerekmektedir (2). a- Belgesel film, her şeyden önce, estetik kaygıyla gerçekleştirilmeli yani, belgesel film yönetmeni, sinema dilini çok iyi bilmelidir. b- Belgesel film yönetmeni yaratıcı olmalıdır. Tabii yaratıcılık Tanrı vergisi bir özellik olduğu için her belgeselde yaratıcı birtakım unsurlar aramak şart olmayabilir. Belgeselci, doğrunun, güzelin peşinde olmalıdır. Yaratıcı olmasa bile sinema estetiğini mutlaka bilmelidir. c- Belgeselci bir yanıyla bilim adamı, bir yanıyla da sanatçıdır. Bu yüzden, belgeselcinin hem doğruyu ve hem de güzeli arayan yönü olmalıdır. Belgesel de zaten bilimle sanatın kesiştiği yerde vücut bulur, ortaya çıkar. Olması gereken de budur zaten. d- Belgeselci, ayrıca dürüst olmak zorundadır. Olaylar, olgular, kişiler, mekanlar ve kullanılan malzemeler konusunda dürüst olmak zorundadır. Hiçbir şekilde kişileri, olayları, kurumları ve gerçekleri çarpıtamaz; izleyiciyi yanlış yönlendiremez. Olgular konusunda çok zorlandığı zamanlarda kimi mekan farklılıklarına gidebilir veya bazı kişileri kullanabilir ama bunları belirtmek koşuluyla. Bu zorunluluğu belgeselin sonunda, başında veya içinde herhangi bir biçimde belirtmelidir. Kısacası, insanları yanlış yöne sevk etmemelidir. e- Belgesel sinema, biraz önce saydığım özelliklere ek olarak evrensel bir mesaj taşımalıdır. Başka bir deyişle, her belgeselin evrensel bir yorumu olmalıdır. Her belgesel, bütün insanlığı ilgilendiren ve insani yönü olan bir mesaj içermelidir. Eğer belgesel diye sunulan bir film, evrensel bir mesaj içermiyorsa, ben ona belgesel diyemem. (4). Arın'ın belgesel sinema kavramı hakkında görüşleri incelendiğinde bilgiyi kutsallaştırdığını ancak dokunulmaz hale getirmediğini söylemek yanlış olmayacaktır. Onun anlayışına göre söz konusu bilgi, belgesel filmin konusunu ve senaryosunu oluşturmada kendince bir önem taşır ancak tek başına yeterli değildir. Dolayısıyla bu dengeyi kuramayan yapımlar Arın için belgesel olmaktan öte bilgisel yapımlardır. (5). Bilgisel olarak tanımladığı film tarzından sıyrılmak için bilgiyi, filmin dramatik yapısının oluşması sürecinde önemli bir figür olarak ele alır. Senaryolarının omurgasını da genellikle film ile ilgili araştırmalar sonucunda ortaya çıkan veriyi inceleyerek oluşturmayı tercih eder. Böylelikle ilgili belgesel film projesi bir yandan ele aldığı konu hakkında bilimsel ve kültürel değerler açısından zenginleşirken diğer yandan bu değerleri didaktik bir anlatı oluşturmadan izleyiciye aktarır. Bununla birlikte Suha Arın, belgesel projeleri için hazırlık sürecinde hatları çizilmiş bir senaryo yazmayı da tercih etmez. Filmin kaba çatısını belirledikten sonra çekim sürecini başlatarak kendine set sırasında yaşanan rastlantıları da değerlendirebileceği bir alan bırakır (6). Arın'a göre çekimlerine konu ya da mekan olan alan, sürprizlerle doludur (7). Suha Arın'ın belgesel sinemayı tanımlarken dile getirdiği mizansen kavramı, onun belgesel sinema anlayışındaki bir diğer önemli elementtir. Film yapımında bilginin bir elekten geçirilmeden doğrudan izleyiciye aktarılmasını doğru bulmadığı gibi, bağlamından kopmuş kurmaca unsurlarının da belgesel filmin yapısına ve etik kurallarına zarar vereceğini düşünür. Arın bu noktada, mizansen ile gerçeği bir arada kullandığı Kula'da Üç Gün filmini örnek olarak gösterir. Filmde izleyiciye aktarılan köy düğünü, yönetmen tarafından planlanmıştır ancak bütün aşamalar gerçeğe uygun şekilde kurgulanarak çekilmiştir (8). Urartu bölgesi Van, Hakkari, Erzincan'dan, Kars'tan, Gürcistan'a kadar uzanan bir bölgedir. Gürcü bir bilim adamının, arkeoloğun yazdığı önemli bir kitabı, daha basılmamış adamcağızın el yazısıyla yazdığı notları defter olarak getirttik ve ondan yararlandık Urartu'nun İki Mevsimi'nde. Yani bilimselliğe, bu derece taze bilgilere ve uzmanlığa önem veriyordu (13). Dalgalanması yoktur. Sakindir. Bilim dalının bilmediğimiz gerçeklerini uyandırır. Seyircide büyük heyecanlara yol açmaz fakat bizi heyecanlandıracak bilgiler verir. Bu nedenle Suha Arın'ın sineması bilgiden ruha doğru yol alan muhteşem bilgilerin parıltılarıyla donanmış fakat atı çok temkinli koştuğu için seyircide büyük heyecanlar uyandırmayan bir sinematografik dile sahiptir, iddia ediyorum. (14). Suha Arın, sinema tasavvuruna geçmeden önce çok ciddi bir bilgilenme aşaması geçirir (15). Bu sebeple filmlerinin hazırlık aşamasında bilim insanlarıyla çalışmayı da oldukça önemsemiştir. Pek çok projesinin altyapısını bilim insanlarıyla hazırlamış, özellikle MTV Filmin kurulmasının ardından projelerini bir bilim kurulu nezaretinde gerçekleştirmeyi tercih etmiştir. Bu durumla ilgili en iyi örnek ise MTV Film bünyesinde kurduğu Mimar Sinan Araştırma Merkezi'dir. Suha Arın'ın bu merkezin çalışmaları sonucunda elde ettiği veri öylesine büyüktür ki araştırmaların yapılmasına sebep olan Dünya Durdukça filminin ardından yine Mimar Sinan konulu üç film çalışması daha gerçekleştirmiştir. Arın, kariyeri boyunca Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal, Prof. Dr. Enver Bostancı, Prof. Dr. Mustafa Cezar, Prof. Dr. Kazım Çeçen ve Prof. Dr. Semavi Eyice gibi alanında saygın pek çok bilim insanı ile çalışarak filmlerinin sanatsal değerinin yanında bilimsel değer kazanmasını sağlamıştır. Çeşitli disiplinlerden uzmanlarla kurduğu ilişkiler sayesinde filmlerinde oluşturduğu bilimsel altyapı, Arın'ın çalışmalarının güzel sanatların yanı sıra mimarlık, arkeoloji ve tarih gibi diğer önemli alanlarda da değer taşımasını sağlamıştır. Söz konusu filmler; Harvard, Massachusetts Institute of Technology, University of California, Los Angeles ve University of North Carolina gibi büyük üniversitelerin muhtelif bölümlerinde ders malzemesi olarak kullanılırken, British Film Institute ve Library of Congress gibi önemli kurumların arşivinde de yer almaktadır (16). Tüm bunlara ek olarak Arın, bilimsellikte gösterdiği bu hassasiyeti sanatsal unsurlarda da göstermiş, alanında uzman sanatçılardan da somut destekler almıştır. Ferit Tüzün, Nevit Kodallı, Turgay Erdener ve Timur Selçuk gibi bestekarlar eserleriyle Arın'ın filmlerine işitsel değer katmışlardır (17). Böylelikle filmlerinde ses ve müzik üzerinde de detaylı çalışabilmiş, işitsel eserleri filmin bütünlüğüne katkı sağlayan bir enstrüman olarak kullanabilmiştir. Suha Arın için filmin akışı, inişli çıkışlı bir kalp ritmine benzemelidir (18). Bu dinamizmi yakalamak, araştırma ve omurga yaratımı sürecinin başarısıyla doğru orantılıdır. Arın bunu sağlamak adına evraklar üstünde başlayan film projesini zihninde tasarladığı şekilde hayata geçirmek için teknolojik imkanlardan da faydalanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte filmlerinde bilgisayar efekti ve animasyonlara da yer vermiştir (19). Yardımcı ekipmanları kullanmaktan geri kalmayan Arın, özellikle şaryo hareketleriyle filmlerinde akılda kalan sekanslar üretebilmiş ve söz konusu kamera hareketini sık sık tercih etmesi sebebiyle projeleri arasında bir bütünlük oluşturmayı başarmıştır. Buna ek olarak Arın'ın geleneksel sinema ekipmanlarının yanı sıra çevresel faktörlerden de yararlanmayı tercih ettiği bilinmektedir. Filmlerini yoğunlukla kırsal bölgelerde çeken Arın'ın çevresiyle etkileşim halinde olması ve şartlara ayak uydurabilmesi, senaryo için önemli olanı görebilmek açısından değerlidir. Bu durumu Dünya Durdukça filmi setinde Selimiye Camii'ni çekebilmek için Türk Hava Kurumu'ndan kiraladığı balonla örneklemek yerinde olacaktır. Arın bu çekimde, dar alanda hareket kabiliyetsizliği, alçak irtifada kayıt yapamama ve görüntüdeki titremeyi engellemenin zorluğu gibi sebeplerle helikopter yerine sıcak hava balonu kullanmayı tercih etmiştir (20). Bu sebeple anlatımına katkı sağlayacağını düşündüğü görüntüyü almak için ekonomik kaygıları bir kenara koyabildiğini ve teknolojiyi sonuna kadar kullanmakta hevesli olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Suha Arın, Türk belgesel sinemacılığında bir tür Türk Belgesel Sinemasına Giriş dersidir. Canlı bir derstir, atölye dersidir ve hala da eserleriyle hem seyirci için hem akademisyenler ve belgesel sinemayı dert edenler için bir okuldur. Çağdaş Türk Belgesel Sineması'nın kurucusudur ve onun hala akmakta olan temiz pınarından herkes su içer ve beslenir. Bizim köylerde şöyle bir laf vardır, Anadolu'da: Bazı sular doyurur. Suha Arın'ın belgesel sineması, belgesel sinemayı sanat olarak, meslek olarak seçen veya genel olarak sinemayı dert eden ve onun üzerine düşünecek olan insanlar için gerçek bir pınardır, çok doyurucudur ve her zaman öyle kalacaktır. Bir kaynaktır. (26). Suha Arın, Aralık 1941'de Balıkesir'de doğdu. İlkokul, ortaokul ve lise öğrenimini Ankara'da tamamladıktan sonra 1965 yılında ABD'ye giderek Howard University'de Sinema Televizyon Yapımcılığı ve Yönetmenliği lisans derecesini, ardından The American University'de ise Kitle Enformasyonu yüksek lisans derecesini aldı. Eğitiminin ardından yurda dönen Arın, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksekokulunda akademisyenlik kariyerine başladı. Bununla birlikte film üretmeye de devam etmiş, bu yıllarda Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu destekleriyle ilk dizi belgesel çalışması olan Anadolu Uygarlıklarından İzler serisini tamamlamıştır. Dizi belgesellerin çalışmaları sürerken Safranbolu'da Zaman (1976), Tahtacı Fatma (1979) ve Kapalıçarşı'da 40 Bin Adım (1980) gibi üç önemli monografik belgesel çalışmasını da tamamlayan Arın, 1983 yılında Ankara Üniversitesinden ayrılarak MTV Film Televizyon Anonim Şirketini kurdu. MTV Film bünyesinde Kariye (1983), Anadolu'da Konutun Öyküsü (1984) ve Camın Teri (1985) gibi monografik çalışmalarının yanı sıra Eski Evler Eski Ustalar (1986-1988), Fırat Göl Olurken (1986) ve Dünya Durdukça (1988) gibi önemli dizi belgesellere de yönetmenlik yapmıştır. 1 Şubat 2004 tarihinde hayata gözlerini yuman Suha Arın, ömrünün sonuna kadar sürdürdüğü yönetmenlik ve akademisyenlik kariyerlerinin yanı sıra, Türkiye'nin kültürel altyapısının korunmasına yönelik birçok çalışmada da yer almış, İletişim ve Sanat Araştırmaları Vakfı, Tarih Vakfı ve TÜRSAK gibi önemli sivil toplum kuruluşlarının kurucu üyeleri arasında yer almıştır.


Afyonkarahisar'ın konservatuvara giden ilk öğrencisi, aynı zamanda 21 yıldan bu yana kentte düzenlenen caz ve klasik müzik festivallerinin de mimarı... Müziğe ve sanata olan tutkusunu bir kentin kaderini değiştirmek için harekete geçiren Hüseyin Başkadem, Geçmiş zaman olur ki diyerek geçen yılları anlattı. Temmuz ayı ülkemizin her kentinde sıcak geçti. Ama Afyonkarahisar, müzik rüzgarıyla serinledi. Pandemi koşullarına uygun bir şekilde, caz ve klasik müziğin en güzel örneklerinin verildiği bu festivallerin hemen ertesinde haberleştik Başkadem ile. Kentin en köklü ailelerinden gelen Başkadem'in büyük büyük dedesi Cumhuriyet döneminin ilk belediye başkanı olmuş Afyonkarahisar'da. Baba tarafım da kentin ilk vakfını kuran aile. Adını aldığım Hüseyin dedem, çok maharetli bir taş ustasıymış. Ankara Tren Garı'ndaki mermerden duvar panosu kırılınca dedeme tamir ettirmişler. İşini sanat derecesinde yaparmış diye anlatıyor. Festival 21 yıldır ne olursa olsun sosyolojik anlamda farklı kesimlerden birçok insanın kafasındaki duvarları yıktı, bir araya getirdi, toplumsal anlamda halkın içinde oldu bu bir araya geliş. Halk, hep destekledi, festivalin yanında durdu. Hem hocalarını iyi dinleyerek hem de varını yoğunu neredeyse müzik kitaplarına yatırarak geçirdiği okul yıllarının önemli bir ayrıntısı da hafta sonları Afyonkarahisar'da özel dersler vermesi. Afyon, kapalı bir şehirdi. Okuduğum kitaplar, sanatla Afyon'un değişebileceği fikrini oluşturdu bende. Bunun için de özel ders vermeye başladım. Daha çok çocuk sanatla ilgilensin diye diyen Başkadem, Cambridge Üniversitesi'ndeki master eğitimini de yarıda bırakıp ülkemize dönmüş. İstanbul'da müzik öğretmenliği yapmaya başlamış. Kartal ve Sultanbeyli'deki liselerde çocuklara müziğin güzelliğini aşılamış. Sultanbeyli Gediktaş Lisesi'nde kurduğu bando takımı öyle başarılı olmuş ki 19 Mayıs Atatürk'ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı töreninde çalmışlar. Yine aynı okula ABD'den caz orkestrası getirmiş, Amerikan Konsolosluğu'ndan destek alarak. Aykırı idim ama beni seviyorlardı. Okulda farklı görüşlerden, kültürlerden ve anlayıştan kişiler vardı. Ben böyle farklılıklarla çalışabilme becerisine sahibim. Orta yolu buldum, onların da hoşuna gitti diyor. 2001'e kadar sürdürdüğü özel dersler, Afyonkarahisar'da onun yol göstermesiyle evlere piyano girmesi yetmemiş Başkadem'e. Önce gramofon ve taş plak koleksiyonu sergisi açmış, bu sergiyi gitar ve piyano resitalleri izlemiş. İstanbul'dan bir caz orkestrasını da getirince Tamam demiş, Şimdi sıra öğrencilik hayallerimi gerçekleştirmede. Önce Afyonkarahisar Caz Festivali, sonra da Klasik Müzik Festivali olacak bu kentte. Ertesi yıl Prag'daki organizatör sözünde durmayınca Çek sanatçıları getirmek için varını yoğunu harcadığını biraz buruklukla hatırlıyor Başkadem. Ufak tefek paralar bulabildim. Çek Hava Yollarının Türkiye'deki Müdürü Altuğ Uluceviz ucuz biletler buldu. Böyle böyle 15 kişiyi caz festivaline 10 kişiyi Klasik Müzik Festivaline getirmeyi başardım diyor o günlere giderek.


Fauve ustası Matisse'in tuvallerine yansıyan bu odalardaki karmaşık desenli kumaşlar, duvar kağıtları, seramikler, zeminler ve halılar parlak renkleriyle adeta canlanıyorlar. Nasıl, güzel bir roman okurken ya da iyi bir film seyrederken kendimi o dünyanın içinde hissederek mutlu oluyorsam bazı resimlerin de içine girip orada yaşamak istiyorum. Özellikle de Henri Matisse'in Nice yıllarında, çoğunlukla deniz manzaralı ve balkonlu odalarda resmettiği kadınlı tablolarının. Hatta her bir odayı, mümkünse yine deniz manzaralı evler bulup onun renk ve desen kullanımından ilham alarak oluşturmak istiyorum. Neden mi? Çünkü sayısız çarpıcı iç mekanı resmeden Fauve ustası Matisse'in tuvallerindeki bu odalardaki karmaşık desenli kumaşlar, duvar kağıtları, seramikler, zeminler ve halılar parlak renkleriyle adeta canlanıyorlar ve beni oraya çağırıyorlar. O kumaşlara dokunmak, panjurların arasından süzülen güneş ışığında uyumak, denizden gelen esintinin kokusunu hissetmek istiyorum. Bu resimler en çok ne olmadıklarıyla bilinirler. Matisse'in günümüzde en çığır açan eserleri olarak kabul edilen, modernizmin ilk algılarıyla uğraştığı 1907 ve 1917 arasındaki dönem çalışmalarının hemen ardından yapılmışlar. Yıllarca sevdiği resim geleneklerini geride bırakmış ve bitkin düşen Matisse, Ekim 1917'de güneyde bir kış için Paris'ten ayrılır ve sakin sahil kasabası Nice'e gelir. Daha önce bu tür iyileşme gezileri yapmış olsa da, bu farklı olur; Nice'e ilk ziyaretidir ve kalış süresi haftalara, derken aylara uzar. Burada kendimi tamamen yabancı hissediyorum diye yazar daha sonra. Coğrafi izolasyon, Birinci Dünya Savaşı'nın kaosundan bir sığınak sağlarken kasabanın benzersiz varlığı Akdeniz'in yumuşak ışığı ve havası, ikamet ettiği Hotel Beau-Rivage onu çok memnun eder. Sahte, saçma, harika, lezzetli diye tanımlar Nice'i ve hayatının geri kalanını, çoğunlukla yalnız ve ailesinden uzakta, resim yaparak burada geçirir. Hayal gücüm Matisse'in birkaç fırça darbesiyle ipuçlarını verdiği desenleri, detayları tamamlayabiliyor. Asıl önemlisi sanatçının o tablolarda resmettiği ruh halleri o kadar kolaylıkla geçiyor ki bana. Bu ince perdelerin, açık pencerelerin ardındaki deniz manzaralı odalarda oturan, uyuyan, kitap okuyan yani gündelik hallerinde ve biraz da rehavet içindeki kadınların dünyasına girmek, belki de onlardan biri olma hayalinin bana kendimi iyi hissettirdiği şüphesiz. Özellikle de üzerimize çöken ağırlığın bize sürekli daha huzurlu diyarlara kaçma isteği uyandırdığı bu tuhaf zamanlarda. Bu tablolarda beni heyecanlandıran bir diğer unsur da Matisse'in dekorasyonun çeşitli elemanlarının detaylarına verdiği önem. Mesela süs desenleri genellikle ayrıntılı ve illüzyonist bir şekilde işleniyor ki bu da içinde bulundukları mekanları canlandırıp ressamın yaratmak istediği ruh halini etkili bir biçimde anlatmasını sağlıyor. 1910'da Münih'teki Muhammed Sanatının Başyapıtları adlı sergisine defalarca yaptığı ziyaretlerde ortaya çıkan İslam sanatını keşfi, Matisse'in Granada'daki Elhamra'yı ve Cordoba Ulu Camii'ni ziyaret ederek güney İspanya'ya uzun bir gezi yapması için ona ilham vermiş. İşte sanatçı, özellikle farklı desenlerin örtüşerek yan yana geldiğinde, desenli yüzeylerin mekan duygusu yaratma gücü olduğunu burada fark etmeye başlamış. Bir yandan da ona yaratıcı ilham kaynağı olabilecek, geçmiş deneyimleri hatırlatan, başka kültürlerin resimsel dillerini ve biçimsel araçlarını temsil eden çeşitli nesneler edinmiş. Bunlar tütün kavanozu gibi mütevazı ev eşyalarından Afrika, Okyanusya maskeleri ve Tahiti, Fas kumaşları gibi daha egzotik nesnelere kadar çeşitlilik göstermişler. Bu eserlerin çoğu, onun resimlerinde defalarca görülür. Bazen başrolde bazen arka planda çeşitli roller üstlenirler. Topladığı nesnelerden biri mesela, çeşitli resimlerinde kullandığı yeşil cam Endülüs vazosu. 1924 yapımı Vase of Flowers in Front of the Window'da, iki sapı ile adeta elleri belinde insansı bir görünüme bürünerek, evin bir köşesinin merkezinde durur. Arka planda ise hepsi son derece düzleştirilmiş bir kompozisyonda eşit ağırlığa sahip gibi görünen, bir dizi yan yana yerleştirilmiş desenler ve bir pencereden görünen deniz manzarası var. Hayal dünyamız ne kadar zenginse ruhumuzu beslememiz de o denli kolay olur. Bu da beklenmedik durumlarla daha kolay baş edebilmemizi sağlar. Kitaplar, filmler, resimler... Sanatın bizi karanlıktan çıkartacak en sağlam ve güzel yol olduğu su götürmez bir gerçek.


Yaşamı İstanbul, New York ve Los Angeles arasında geçen heykeltıraş Hande Şekerciler ile yeni medya sanatçısı Arda Yalkın'ın oluşturduğu ha:ar, klasik sanat yaklaşamını yeni teknolojilerle birleştirme tutkusunun yansıması olan eserleriyle öne çıkıyor. Yalkın ve Şekerciler, kısa bir süre önce Venedik'te ve Milano'da sergilenen Pulse: Electric Mannerism sergisini ve birlikte ürettikleri çalışmalarını anlattı. Arda Yalkın: Hande ile uzun zamandır beraberiz, yıllardır aynı çalışma ortamını paylaşıyoruz, birbirimize uzun süredir yardım ediyoruz ve dolayısıyla işlerimiz hakkında konuşuyoruz. 2018 Mart ayında New York'ta bir misafir sanatçı programına kabul edildim ve ikili olarak gitmeye, beraber bir şeyler üretmeye karar verdik. Kimyamız tuttu ve ardından ABD'de başka programlara kabul edildik, fuarlara katıldık. İlk solo sergimizi New York'ta, ikincisini Ankara'da, üçüncüsünü ise Venedik'te açtık. Ardından Milano'da da solo sergimiz oldu. Bunların yanı sıra Piksel adında bir yeni medya misafir sanatçı programının kurulmasına liderlik ettik ve hala onun bir parçasıyız. Üç senedir bu şekilde hem ikili hem de bireysel olarak çalışmaya devam ediyoruz. Hande Şekerciler: İkimiz de modern insanın sosyal medyadaki kendi varlığını oluştururken aslında içgüdüsel olarak bir tür öz-ikonografi aradığını düşünüyoruz. Bunun birkaç sebebi var; bazen çok beğendiğimiz fotoğrafları ikonik bulup defalarca paylaşıyoruz, beğendiğimiz duruşları, ışığı, renk örüntülerini tekrar ediyoruz. Ortodoks ikonografisinde ressamlar ürettikleri imajları kendilerinin değil, onların elleri ile tanrının ürettiğini söylerler. Modern insanın sosyal medyadaki hali biraz buna benziyor. Bu sadece görsellikle de sınırlı değil, iletişimimiz de çoğunlukla böyle. En eğitimlilerimiz bile bazen eko odalarında hapis oluyoruz. Elbette ben de kendimi bundan ayrı tutmuyorum. Bu bağlamda Lucid serisinden söz etmek gerekirse bahsettiğim bu modern ikonografinin ha:ar tarafından yorumlanması diyebiliriz. Bu seride de diğerlerine benzer şekilde klasik sanatçılardan ilham alıyoruz. Teknik olarak Rembrandt'ın ve onun döneminde, onun etrafındaki diğer sanatçıların sıklıkla kullandığı, genellikle tek yapay ışık kaynağı ile aydınlatılan portrelere referans veriyor. Bu ışıklandırmayı jeneratif sıvı simülasyonları ile manipüle ediyoruz. Yine çok belli etmeden modern dünyada kullanılan mimikleri kullanıyoruz. Bunların dışında prodüksiyona devam eden çok kanallı video enstalasyonlarımız, blockchain, yapay zeka gibi teknolojileri kullanarak üretmeye başladığımız eserlerimiz de var. Hande Şekerciler: Sanatçıyı, fikirlerini paylaşmak için her türlü formu, medyumu, tarzı kullanan, yaratıcı bir insan olarak görüyorum. Bizim de yapmaya çalıştığımız bu. Arda Yalkın: Pulse: Electric Mannerism Cer Modern'de gerçekleşen serginin üzerine yeni işler eklenerek büyüyen bir sergi oldu. Bu bizim aslında Mart 2020'de İstanbul'da gerçekleştirmek istediğimiz bir konseptti. İzleyicilerin üç katlı bir binada önce Hande'nin solo sergisindeki fiziksel heykelleri gördükten sonra üst katlarda çoğunlukla heykel ve insan bedeni etrafında kurgulanmış dijital resim, heykel ve videoları deneyimleyecekleri bir ikili sergi kurgulamıştık fakat açılışa bir hafta kala sergiyi ertelemek zorunda kaldık. Bu kurguyu -bazı eserleri İstanbul'a saklamak istediğimiz için- biraz basitleştirerek Ankara Cer Modern'e taşıdık. Sonrasında bazı yeni resimler ekleyerek Venedik'e. Tek bir sergi gibi gözükse de aslında Hande'nin kişisel ve ha:ar'ın işlerinden oluşan, iç içe geçmiş, birbirleri ile hem teknik hem de içerik olarak konuşan iki sergi. Hande Şekerciler: Pandemi ile gelen karantina döneminde fark ettik ki yılın bir kısmını Amerika'da geçirmek ya da seyahat etmek dışında biz zaten sürekli atölyede ve bilgisayar başında çalışıyormuşuz. Karantina olup kapanınca ve katılmak gereken davetler, toplantılar için yolda geçirilen zaman olmayınca daha da verimli şekilde üretmeye başladık. Piksel. gibi bilgi paylaşımında bulunabildiğimiz, diğer sanatçılarla bir araya geldiğimiz bir organizasyon kurmaya vaktimiz oldu. Dolayısıyla garip bir şekilde pandemi süreci bizim açımızdan her anlamda çok verimli geçiyor. Öte yandan genel bir değerlendirme yapmak gerekirse, bir kere online dünyanın imkanlarının daha çok farkına varıldı. Yine kendi alanımdan bir örnekle gitmem gerekirse müzelerin, galerilerin VR turları nicedir vardı fakat çoğunluk tarafından bu süreçte keşfedildi. Koca koca gökdelenlere aslında pek de ihtiyacımız olmadığı, dışarı çıkabiliyor olsak pek çok kişinin de ofis dediğimiz küplere sıkışıp kalmasına gerek olmadığı; en basit fikir için bile saatlerce yol tepip hem zamanı hem kaynakları bu yönde harcamaya gerek olmadığı fark edildi. Tabii ki sistem bir günde değişmeyecek ama yavaş yavaş iş yapma biçimlerinin değişeceğini düşünüyorum. Zaten bir süredir gündelik işler yapan insanların AI ve otonom araçların hızlı gelişimiyle işsiz kalacağı ve kendilerini bir şekilde adapte edebilenlerin iş değiştirmeleri gerekeceği konuşuluyordu. Pandeminin bu süreci de hızlandıracağını; üretim yöntemleri ve teknoloji ile olan ilişkisinde tutucu davranan, reddeden sanatçıların da istisna olacağını öngörüyorum. Elbette yeni medya sanatı tek sanat türü olacak demiyorum ama konvansiyonel sanatçılar, koleksiyonların da el değiştirmesi ve siber kültürün içine doğan yeni nesil tarafından devralınmasıyla yavaş yavaş geride kalacaklar. Arda Yalkın: Dijital devrimin insanlığa dayattığı değişimin sonuçlarının neler olabileceğini, toplumu nasıl etkileyeceğini, bireylere ve yaşadığımız dünyaya ne kadar zarar vereceğini, kimlerin en çok zarar göreceğini ve bu etkileri en aza nasıl indireceğimizi, sadece politikacıların ve çok uluslu şirketlerin değil; filozofların, tarihçilerin, sosyologların, mühendislerin, mimarların ve aklıma gelmeyen onlarca farklı pratikten gelen insanların yanı sıra sanatçıların da tartışması, alınan kararlarda onların geleceğe dair hayallerinin de etkisinin olması gerekiyor. Aksini düşünmek bile korkunç olurdu. Ancak, sanatçıların bahsettiğim tartışmaya katılabilmesi, diğer disiplinlerle etkileşime girebilmesi ve değişen dünyayı şekillendirecek fikirler üretmesi için bugünün dili olan teknolojiyi öğrenmesi çok önemli. Blockchain, yapay zeka, artırılmış gerçeklik, yapay insan, veri görselleştirme gibi kavramları bilmeden gelecek hakkında konuşmak artık mümkün değil. Son 50 senedir yeni medya sanatı ile ilişkisinden anlamlı bir çıktı üretememiş konvansiyonel sanat endüstrisinin artık bunu aşması gerekiyor bence. Bu iki taraf için de önemli. Sanat endüstrisinin değişime adapte olması gerekiyor yoksa var olan sistem dönüşmek yerine alaşağı olacak. Sanat kurumlarının dijital teknolojiyi dışlaması bu alanda çalışan sanatçıları, reklam endüstrisi ve şirketlerle iş birlikleri kurmaya itiyor. Bu da yeni medya sanatının çoğu zaman içerikten çok mühendislik, büyüklük ya da teknolojik eşiklerin aşılması ile gündeme gelmesine neden oluyor. Hande Şekerciler: Doğru bulmadığım ve insanların yaşamlarını, yaşama biçimlerini anlamsızca kısıtladığını düşündüğüm şeyler, toplumun kodları. Bu kodları tanımlarken dış görünüş, baz alınan ana unsurlardan. Saçınızın uzunluğu, biyolojik cinsiyetiniz, ten renginiz gibi. Bunlar hep sizin sınıflandırılmanız için sizin dışınızdaki dünya tarafından kullanılan unsurlar. Figürleri bunlardan arındırarak iç dünyalarına dikkat çekmeye ruh hallerini yansıtmaya çalışıyorum.