Sanat eserlerinin bir bilgisayar yardımıyla dijital ortamda üretilmesi aslında yeni bir konu değil. Ancak son yıllarda ivmelenerek göz ardı edilemeyecek kadar hızla ilerleyen dijitalleşme, hayatımıza yeni giren kripto paralar ve NFT gibi kavramlar, sanatın bundan sonra alacağı şekil, gideceği yön hakkında bizi bazı sorular sormaya yöneltiyor. Bundan yaklaşık iki yıl önce, çok sıcak bir ağustos gününde arkadaşımın bahçesinde oturuyorduk ve ağır havanın etkisiyle konuşmaya bile gücümüz yoktu. Bahçe masasının üzerinde bir sürahi limonata vardı ve içindeki buzlar çaresizce eriyordu, neredeyse biz de eriyecektik. Arkadaşım üşengeç bir ritimle, kucağına yatırdığı gitarını tıngırdatıyordu. Sonra birden doğrulup Baksana dedi. Karşıdaki evin çatısının gökyüzüyle kesiştiği yerde ne güzel bir mavi tonu var, tablo gibi. Şimdi gerçekten bir akıllı telefonum olmasını isterdim işte... Bunun fotoğrafını çekip paylaşırdım. Robin'i size kısaca şöyle anlatayım: Kendisi asla akıllı telefon veya sosyal medya kullanmaz. Giyimiyle, kuşamıyla, konuşmalarıyla geçmişten gelen bir kahraman gibidir. Yani 80'ler, 90'lar vücuda gelse bu kesinlikle Robin olurdu... Dediği yere doğru kafamı çevirdim ve kırmızı dik üçgen çatı tam bizim baktığımız noktadan gökyüzünü çaprazlamasına ikiye bölüyordu ve gökyüzünün keskin mavisiyle çok hoş bir tablo ortaya çıkıyordu. Gözün gördüğüyle yetineceğiz o zaman, sadece bak dedim. Bunu dememle akıllı telefonumu alıp gördüğümüz güzelliğin fotoğrafını çekmem bir oldu. Göz ucuyla bana bakan Robin alaycı bir tavırla, Ah siz dijital çağın insanları... deyip sıcak havanın verdiği uyuşuklukla esneyerek kucağında gitarıyla beraber arkasına doğru yaslandı. 19. yüzyılda, bildiğimiz anlamda fotoğraf makinesi icat edildiğinde çok ses getirmiş ve tartışmalara yol açarak sanat çevrelerini ikiye bölmüştü. Ünlü Fransız şair Charles Baudelaire, fotoğraf makinesinin bir sanat aracı olarak kullanılmasını eleştirenlerden biriydi. 1859 tarihli Salon incelemesinde (Salon de 1859) fotoğrafı duygulardan ve güzellikten yoksun, salt mekanik bir araç olarak tanımlıyordu. Baudelaire, realist Courbet ve Manet gibi ressamlar ve fotoğrafçı Nadar ile yakın bağları olsa da moderniteye ve modern sanata endişeyle yaklaşıyordu ve fotoğraf için Var olanı temsil etmek gereksiz ve sıkıcıdır yorumunda bulunuyordu. 1935 yılına gelindiğinde Alman Filozof Walter Benjamin de fotoğraf hakkında benzer görüşler ortaya koyuyordu. Benjamin, Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri adlı makalesinde, fotoğraf makinesinin sanat eserinin aurasını öldürdüğünü, onun bulunduğu zaman ve mekandaki eşsiz varlığını ve biricikliğini yok ettiğini fakat bir yandan da sanat eserini demokratikleştirip herkes için ulaşılabilir kıldığını söylüyordu. Benjamin'in anlatmak istediğini aslında şöyle bir örnekle daha basitçe açıklayabiliriz: Mona Lisa tablosunu bilmeyen var mı? Neredeyse herkes Da Vinci'nin bu ünlü eserini bir şekilde tanıyordur. Peki ya kaç kişi bizzat Paris'teki Louvre Müzesi'ne gidip bu tabloyu yerinde görmüştür? Bu soruya Evet cevabını verenlerin çok daha az olduğuna eminim. Peki, o zaman Mona Lisa tablosunu görmeyi nasıl başardınız? Çünkü büyük çoğunluğumuz Mona Lisa'yı dijital dünyadaki temsilleri sayesinde tanıyoruz. İnternette Mona Lisa diye aratıp bu tablonun fotoğraf makinesiyle çekilmiş bir fotoğrafının dijitalleştirilmiş JPEG versiyonunu bilgisayarıma kaydedip evimdeki yazıcıdan bu resmi bir kağıda basıp odamın duvarına asabilirim. Ta da! Mona Lisa artık benim odamın duvarında. Ama orijinal eserin aurasını, o andaki varlığını ve biricikliğini asla elde edemem çünkü Da Vinci'nin tablosu tek ve yegane kopya olarak müzede durmakta. Üstelik benim yazıcıdan çıkardığım A4 boyutundaki kağıt parçasının da hiçbir maddi değeri yok yani eser üzerinde herhangi bir hak sahibi de değilim. Biri NFT mi dedi? Az sonra oraya doğru geliyoruz. Bilgisayar sanatı terimi 1960'larda kültürel alana girmeye başladı. Bilgisayarın sanat yaratmak için kullanılması tartışmaların önünü açtı ve sanatçıları yine iki gruba ayırdı. Charles Baudelaire'in fotoğrafçılığa tepkisi gibi Jacques Ellul, Herbert Marcuse ve Marshall McLuhan'ın da aralarında bulunduğu kimi teorisyenler, eleştirmenler ve sanatçılar bilgisayarın nihayetinde insan yaratıcılığını gasp edip yozlaştırabileceğinden korkuyorlardı. Bu yıllarda henüz bilgisayarlar bildiğimizden çok farklıydı. Kullanıcı arabirimi veya yazılımlar yoktu. Sanatçılar ve bilgisayarbilimcileri kendi programlarını yazarak bilgisayarın yaratıcı potansiyelini keşfetmeye başladılar. Dijital sanat terimi ise, bilgisayar mühendislerinin dijital sanatçı Harold Cohen tarafından kullanılan bir boyama programı geliştirmesiyle 1980'lerde ortaya çıktı. 1990'lar ve sonrasında ise kendimizi video art'ların, dijital resimlerin, insan hayal gücünün sınırı olmadığını gösteren görsel-işitsel deneyimlerin vaat edildiği dijital sanatlar sergilerinin, neon lambaların, hala bir türlü icat edilemeyen uçan arabaların, sayısız yeni ve genç sanatçıyla ortaya atılan taze fikirlerin, yeni akımların, yeni sözlerin, güncel bilgisayar yazılımlarının, sosyal medya uygulamalarının ve tek bir tıkla hepsinin cümle alemle paylaşılabildiği bir dijital evrenin içinde buluverdik. Hikaye burada bitiyor mu? Tabii ki hayır. Hayatımıza giren Blockchain, kripto paralar, Metaverse ve NFT gibi kavramlar var, öyle ki NFT dijital sanat eserlerinin hem üretiminde hem özgünlüğünün korunmasında bir devrim yaptı.


Resim sanatının gelmiş geçmiş en büyük isimlerinden Wassily Kandinsky'nin sanat ve hayat üzerine derinlikli düşüncelerini bir araya getiren kitap, Gül Yıldız'ın özenli çevirisiyle Türkçeye kazandırıldı. Modern sanatın gelişiminde büyük bir öneme sahip olan bu çalışma, Wassily Kandinsky (1866 1944) tarafından kaleme alındı. Yayımlandığı 1910 yılından bu yana halen günümüzde de sanatta bir rehber niteliği taşıyan bu eser, hem sanatçılara hem de sanatseverlere yol gösteriyor. Sanatı geleneksel bağlarından koparıp özgürleştiren sanat hareketinin öncü kuramlarının yer aldığı bu yapıtta, resimdeki tinsel devrim olarak adlandırabileceğimiz, maddesel olandan uzaklaşıp soyuta yönelen dışavurumculuğun temelleri atılıyor. Kandinsky'nin eseri, iyi okur için keyifli ve nitelikli bir okuma pratiği sunuyor.


Bosna Hersek'te bu yıl 13 Ağustos'ta başlayacak Saraybosna Film Festivali'nde 47 film yarışacak. Bu yıl 27. kez sinemaseverlere kapılarını açacak olan Saraybosna Film Festivali'nden yapılan açıklamada, Saraybosna'nın Kalbi isimli festival ödüllerini almak için 4 kategoride toplam 47 filmin yarışacağı belirtildi. Uzun metrajlı film kategorisinde 9, kısa film kategorisinde 10, belgesel film kategorisinde 16 ve öğrenci filmleri kategorisinde 12 filmin yer alacağı kaydedilen açıklamada, 18 filmin dünya prömiyeri, 3 filmin uluslararası, 1 filmin Avrupa, 24 filmin bölgesel ve 1 filmin de Bosna Hersek prömiyerinin gerçekleştirileceği kaydedildi. Uzun metrajlı film kategorisinde ödül için The Elegy of Laurel, Things Worth Weeping For, Bebia, a mon seul desir, The Hill Where Lionesses Roar, Celts, Moon, 66 Questions, Murina, Looking for Venera ve Great Freedom filmleri yarışacak.


Kriz zamanlarında özgün fikirler artar ve krizi çözmese de krizin derinliğini azaltıp şiddetini dindirir. Dünya görüşlerinin değişmesi de böylesi özgün çalışmaların biriktirdiği aklın, zamanı geldiğinde patlamasıdır. İnsanın, yüksek ve uyumlu bir kimlik değil de düşük, uyduruk ve kaotik bir kimlik olduğu iddiasındaki Homo Narrans kitabı belki de bu yüzden ilgimi çekti. İnsanın macerasını kutsal eksende anlamlandırıp hayvani doğasını güçlü fakat ikincil doğa olarak kodlayan geleneksel, dini, irfani metinleri çokça okumuşuzdur. Son birkaç yüzyıldır, insana köken bulma arayışları onu bir tanrısal tarafa, bir hayvani tarafa atıp duruyor. Homo sapiens sapiens ile bugünkü dünyada bile temsil gücünü korumayı sürdüren semitik anlatının şerefli insanı, uzlaşmakta zorlanıyor. Kriz zamanlarında özgün fikirler artar ve krizi çözmese de krizin derinliğini azaltıp şiddetini dindirir. Dünya görüşlerinin değişmesi de böylesi özgün çalışmaların biriktirdiği aklın, zamanı geldiğinde patlamasıdır. İnsanın, yüksek ve uyumlu bir kimlik değil de düşük, uyduruk ve kaotik bir kimlik olduğu iddiasındaki Homo Narrans kitabı belki de bu yüzden ilgimi çekti. Güya anılmaya değmeyen yüz binlerce yıllık dönemde, kendisi dışındakilerle farklılıklarını değil de benzerliklerini öne çıkararak sürdürdüğü asıl kahramanlık dönemi dururken, parçalaya parçalaya, ötekileştirmeden beslenerek kendisini fukaralaştırdığı dönemin bunca ilgiye mazhar olmasını dilin icadına bağlıyor. Yazar İsmail Gezgin, özlemini çektiğimiz hünerver ve verimkar akademisyenlerden. Arkeoloji çalışmalarını antropolojik perspektifle, edebi tatta aktarabilecek sayılı kişilerden. Evrimsel silsileyi; canlı, sahih olandan, kurgulanmış, yapaya taşıyan yazar, insanın anlatma ihtiyacının tam da insan olmayı uydurmasıyla eş zamanlı ortaya çıktığını savunuyor. İnsan; yaşamı bilmeden yaşadığı, ölümü bilmeden öldüğü ve bozgun nedir bilmediği yüz binlerce yıl sonunda tüm canlılarla üleştiği köken dilden, ortak dilden uzaklaşarak anlam ekip biçtiği simgesel dile iltica ediyor. Dananın kuyruğu burada kopuyor. Simgelerle dokuyup durdukça imgesel bütünlükten kopardığı varlığı hem kendisi hem de tüm canlılar için büyük bir tehdide dönüşüyor. Dünyanın farklı coğrafyalarında farklı dili konuşan ilk ve tek tür olarak yalnızlaşıyor insan. Eski ve yeni Türkçe kavramları birlikte kullanarak dil lisan ayrımı yapıyor yazar. Lisan, insana sonradan eklemleniyor. Gösterge devrimi, söz dizimi devrimi, simge devrimi derken homo sapiens sapiens, doğanın sunduğu kadim dili bütünüyle unutup her şeyi sil baştan bilmekle lanetleniyor. Kadim mitlerden yaptığı alıntıları, evrimsel verileri, psikanalitik yaklaşımları eşleştirip bütüncül bir okumaya kalkışan yazar sebep sonuç mekaniğini mümkün olduğunca tutarlı bir şekilde işletiyor. İnsan yapıp ederken şimdinin gerilimini dindirmeyi amaçlıyor. Hayatı yaşayamazken ve içine sıkıştığı şimdide, aslından kopmuşluğu onu nevrotik bir hale sokarken o, ezeli ve ebedi zamanlara anlatarak sıçrıyor ve tümleniyor. Hayvan olamayan, insan kalamıyor ve tanrısal makyajla defosunu kapatmayı deniyor. Sözle göğe yöneliyor, yeryüzündeki köksüzlüğü için tanrısal insan yalanına sığınıyor. Evren kuran mitlerde; Babil Kulesi, Sisyphos, Boğa Tanrı, Gılgamış gibi yakından bildiğimizi sandığımız anlatı öbeklerinin insanlaşma safhalarındaki işlevlerine değiniliyor. Sınır nedir bilmeyen hayvan insan, ölümsüzlük bilgisine ulaşır ulaşmaz bir yığın kültürel sedle tutsaklaşıyor. Sisyphos'un mütemadiyen taşıyıp durduğu kayanın, uygarlığın Homo sapiens sapiens'e dayattığı yaşamın arkaik temsili olması, kitaptaki özgün tespitlerden yalnızca biri. Bilmeyen, buna rağmen seslenerek anlaşan ve yaşayan hayvan insan; ölümü bilen, dil kuran, bunun bedeli olarak da anlaşamayan ve yaşamayan Homo Narrans dikotomisi, evrimsel, bilimsel anlatı ile mitolojik, dini anlatıyı birbirine bağlıyor. Homo Narrans, kültür kuran mitler bölümünde daha çok sınıflı toplumun ve toplumsal cinsiyetin doğasıyla hesaplaşıyor. Cinsellik dönüşüyor, sınırlanıyor; efendiler cinselliği ipotek altına alıyor ve sınırlanmıyor. Savaşlara ve kahramanlara ihtiyaç duyuluyor. Kadınlar kahramanları, erkekler güzeli arzuluyor. Onlar rollerini oynadıkça insanlar birbirinden hızla ayrışmaya devam ediyor. İnsanlık bir yandan öjenik anlayışı meşrulaştırdığı köken mitoslarıyla parçalanır ve aryanlar lehine adalet tanrıçasına tecavüz edilirken, aynı toplumun içindeki denkler de, efendilere ve kölelere dönüşüyor. Çingenelerin aşağılanmasının mitoslardaki izini süren yazar, Nemrut İbrahim anlatısında, topluluk önünde cinsel ilişkiye giren Çin ve Gane kardeşlere ulaşıyor. Peki iki bin yıl sonra, İsa mesihin çarmıha gerilmesinde çivileri kim yapmış dersiniz? Gene Çingenelere yüklenmiş, insanlığın bilinç dışındaki kiri pası! Böylesi anlatılar, toplumsal bilinç dışının üyelere aktarılmasını sağlıyor ve inanca, dünya görüşüne ideolojiye dönüşüyor. Benim oldukça cesur bulduğum, uygarlığın kurulmasında ilahi tecavüzün rolü diye özetleyebileceğim kısımdaysa mitoslardaki tanrıların keyfi tecavüzlerine dayanan dünya düzeni, eril iktidarın meşrulaştırılmasına payanda oluyor. Eve kapatılan ve eril dayatmaya rıza gösteren kadınların süngüsü, masum gözüken Kırmızı Başlıklı Kız gibi masallarla düşüyor. Zihinlere kakılan ve toplumun kabulünü sorgulamayı imkansızlaştıran masal sayesinde kız, erkek, ata, yasak, tehlike, güven, yasa gibi kavramsal bindirmeler gücünü artırıyor. Mitlerin, masalların fantastik ve eğlenceli yüzeyi, altta yatan toplumsal kapatma ve itaat kültürünün aklanmasını gizliyor. Ontolojik kabusuna nihayet vermek, sonsuz zamana ve güzel diyarlara uzanmak için anlattıkça duran insan, kendisini sağaltamadığı gibi değerler anlatısıyla üretilen ve yönlendirilen vicdanına bile sahip çıkamıyor. Geriye dönmek mümkün olmadığı için anlattığıyla özdeşleşiyor ve şerefli insan hayali kurarken hepi topu bir hikayeye dönüşüyor.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, eylül ayında iki yeni sahne, yedi yeni oyun ve Kaldığımız Yerden. Yeniden sloganıyla başlıyor! İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, yeni sezon repertuvarını Müze Gazhane'de basın ve kültür-sanat dünyasıyla paylaştı. Eylül ayında başlayacak yeni tiyatro sezonu, iki yeni sahne, yedi yeni oyun ve Kaldığımız Yerden. Yeniden sloganıyla perde açacak. Törende İBB Şehir Tiyatroları'nın iki yeni sahne kazandığını söyleyen Sanat Yönetmeni Mehmet Ergen, Kaldığımız Yerden. Yeniden sloganıyla yeni sezona başlayacaklarını paylaştı. Eylül ayında 7 prömiyerle sezonu açacaklarını kaydeden Ergen, Geleneksel olarak Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde yaptığımız sezon açılışımızı Müze Gazhane'de yapmak istedik. Çünkü bu sezon iki yeni sahne, Şehir Tiyatroları'nın sahneleri olarak hizmet verecek dedi. Kaldığımız Yerden, Yeniden sloganıyla duyurulan yeni sezonda, büyük ve görkemli müzikaller dikkat çekiyor. Tüm zamanların en iyi müzikali olarak kabul edilen Gypsy müzikali, Türkiye'de ilk kez sahnelenecek. Bando Ziyareti ve Suikastçılar müzikalleri de izleyicilerin karşısına çıkacak. Moby Dick gibi klasiklerin yanı sıra Bekçi ile Postacı ile Herkes Sihirbaz Olacak isimli çocuk oyunları yine yeni sezonda tiyatro izleyicileriyle buluşacak. Bekçi ile Postacı, Herkes Sihirbaz Olacak isimli çalışmaları süren yeni çocuk oyunları da sergilenecek. Dünya repertuvarının en önemli eserlerinden biri olan Cadı Kazanı, Şehir Tiyatroları'nda ilk defa sergilenecek. Galileo, Bertolt Brecht'in önemli bir eseri. En son 1975 yılında yapılmıştı. 45 yıl aradan sonra yine çok büyük bir klasiği Şehir Tiyatroları repertuvarına kazandırıyor. Komedi olarak, Yatak Odası Komedisi Alan Ayckbourn'un eseri sahnelenecek. Maviydi Bisikletim yeni bir prodüksiyonla karşınıza çıkacak. Şehir Tiyatrosu'yla yan yana duran bir isim olan Turan Oflazoğlu için 2022 yılında bir küçük Turan Oflazoğlu Festivali yaparak okunmamış hiçbir oyunu kalmasın diyerek onlar sergilenecek. Ayrıca Deli İbrahim, büyük bir prodüksiyon olarak yapılacak. Bu oyunlar dışında Şehir Yazarları Arıyor projesi kapsamında 200'ün üzerinde yazılmış oyundan elemeler yapıldı ve bir kısmı sahneye taşınıyor. Gazhane Meydan Sahnesi'nde yeni yerli yazarlar ve Türkiye'de ilk kez oynanan yabancı oyunlarımız olacak. Bu sahnede de Albert Camus'nün Veba adlı oyunu olacak. Genel Sanat Yönetmeni Mehmet Ergen, repertuarın ardından, Sosyal eşitlik ve farkındalık yaratmak üzere bir bildiri hazırlıyoruz. Sahnelerimizde, provalarımızda temsil açısından bir eşitsizlik olmasın istiyoruz. sözleriyle, Genel Sanat Yönetmen yardımcıları Emre Koyuncuoğlu, Lerzan Pamir, Sevinç Erbulak'ı sahneye davet etti. Emre Koyuncuoğlu: Geçen sene birçok çalışmayı çevrimiçi yaptık, zamanımızı kendi çalışmalarınızı düşünerek tartışarak geçirdik. Bu bildiri fikrini Genel Sanat Yönetmenliğinde bir araya gelerek oluşturmaya başladık. Zaman içinde bütün sanatçı arkadaşlarımıza duyurduk. Amacımız tiyatroda her türlü şiddeti, tacizi, mobbingi önlemek ve toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığını sağlamak için bir bildiri yayınlamaktı. Sanatçılar olarak böyle bir hassasiyet göstermek istedik. Detaylı olarak önümüzdeki günlerde bunu yayınlayacağız. Arkamızda desteklerini hissettiğimiz İBB Kültür Sanat Koordinatörü Figen Ayhan Karakelle'ye, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan Hanım'a teşekkürlerimi sunuyorum. dedi. Covid 19 pandemi döneminde yapılan çalışmalara değinen Ergen, üretime hiç ara vermediklerini aktardı. Şehir Tiyatroları, Covid 19 tedbirleri ile yeni sezonda İçişleri Bakanlığı'nın 20.08.2021 tarihli genelgesiyle belirlenen uygulamalar doğrultusunda izleyici kabul edecek. Oturma düzeni 1 dolu 1 boş olacak şekilde planlanacak. Maskesiz izleyicilerin salonda bulunmasına izin verilmeyecek. Fuayelere her 4 metrekareye 1 kişi olacak şekilde, belirli sayıda seyirci kabul edilecek. Salonların klima sistemi yeni şartlara uygun şekilde yüzde 100 temiz havayla çalışacak şekilde ayarlanacak. Ayrıca Salon girişlerinde ateş ölçümü yapılacak. Yine girişlerde dezenfektan bulundurulacak.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığı'nın düzenlediği 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Uluslararası Mücadele Günü Etkinliklerinin bir parçası olarak, İBB Şehir Tiyatroları'na bağlı Çağdaş Gösteri Sanatları Merkezi, Mor Çatı Sığınağı Vakfı'yla birlikte bir okuma tiyatrosu, söyleşi ve atölye gerçekleştirilecek. İBB Şehir Tiyatroları Çağdaş Gösteri Sanatları Birimi bünyesinde Emre Koyuncuoğlu ve Cemre Baytok; Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı'nın hazırladığı Kadına Yönelik Şiddet Deneyimleri ve Şiddete Karşı Anlatılar kitaplarından bir derleme oluşturdu. Derlemenin içinde yer alan, şiddete karşı kadınların verdiği mücadelenin aktarıldığı gerçek hikayeler; Aslı İçözü ve Lerzan Pamir rejisinde, İBB Şehir Tiyatroları oyuncularından Bennu Yıldırımlar, Sevinç Erbulak, Sevil Akı, Ebru Üstüntaş, Hazal Uprak'ın rol aldığı bir okuma tiyatrosu olarak izlenebilecek. Ardından kadına yönelik şiddete karşı çözüm üretme üzerine alan deneyimi olan Cemre Baytok ve kadına yönelik şiddet hakkında Şehir Tiyatroları'nda aktif çalışmalar yürüten tiyatronun yönetmenlerinden Lerzan Pamir, Emre Koyuncuoğlu, Aslı İçözü ve Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı'ndan Zuhal Güreli ile bir sohbet gerçekleştirecek. Sohbet, seyircilerin doğrudan etkileşim kurabileceği bir yapıda olacak. Katılımcılar okuma tiyatrosundaki hikayeler üstünden, farklı disiplinlerin ve farklı alanların katılımıyla, şiddete karşı birbirlerini nasıl güçlendirdiklerini izleyiciyle paylaşacaklar. Kadın sanatçılarımızın katkısıyla birlikte güçlenme önerisi taşıyan etkinlikler, 1 Aralık Çarşamba saat 13.00'te Ümraniye Kültür Merkezi'nde, 7 Aralık Salı saat: 13.00'te Fatih Kültür Merkezi'nde düzenlenecek.


1978 yılında ilk kez İstanbul Şehir Tiyatrolarında bu oyunda aşçı Lütfü Usta'yı canlandıran Şener Şen, 40 yıl aradan sonra aynı rolde ve genç bir oyuncu kadrosuyla tekrar sahnede. Zengin Mutfağı, cumhuriyet tarihinde görülmüş en büyükişçi hareketi olan 15-16 Haziran 1970 olaylarının zengin bir ailenin mutfağına yansıması. Hizmet etmekten başka bir şey düşünemeyen köşk çalışanları da gözlerinin önünde gelişen olaylar karşısında kayıtsız kalamayacaktır. Toplumdaki değişimden her biri kendi payına düşeni alacaktır. Oyun ilk olarak 1978'de İstanbul Şehir Tiyatroları'nda Başar Sabuncu yönetiminde sahnelendi ve başrolde Şener Şen oynadı. Aralarında İsmet Küntay Ödülü de bulunmak üzere çeşitli ödüller alan oyun 1980'de aynı ekip tarafından sinemaya da aktarıldı. 1994-1995 sezonundan itibaren Devlet Tiyatroları'nda çeşitli defalar sahnelendi. 2012-2013 tiyatro sezonunda yazarın kızı Aslı Öngören yönetiminde İstanbul Şehir Tiyatroları'nda yeniden sahnelendi.


İş dünyasındaki başarılarının yanı sıra sanatçı yönü ve sanata desteğiyle de bilinen, dergimizin imtiyaz sahibi ve Arnica Yönetim Kurulu Başkanı Senur Akın Biçer ile geçen yaz başlattıkları Arnica Art Land Sanat Çalıştayı kapsamında çok geniş bir söyleşi gerçekleştirdik. Arnica Art Land Kurucusu ve Danışma Kurulu Başkanı olan Senur Akın Biçer, sanata ve sanatçıya destek vermekten duydukları mutluluğu dile getirerek 23-30 Ağustos 2022 tarihleri arasında Türkiye'nin birçok kentinden, resmin farklı disiplinlerinde eserler üreten, usta kuşak, orta kuşak ve genç kuşak sanatçıları bir araya getiren Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, hepimiz için bambaşka deneyim kapıları açtı. Üretilen her eser, hem sanatçının iç dünyasını ortaya koydu hem de o eseri izleyen, ona bakan bizlerin ruhuna dokundu. Ben bazı eserlerde çocukluğuma gittim, bazı eserlerde hayallerimi gördüm. Tüm bunlar benim için gerçekten eşsizdi diyor. Böylesi bir çalıştayı gerçekleştirmenin sanat için kurulan hayalleri hayata geçirmek anlamına geldiğini, Arnica olarak ülkemizin kültür sanat atmosferine kalıcı bir katkı sağlamayı amaçladıklarını da anlatan Senur Akın Biçer, Mersin'e çağdaş sanat müzesi kazandırmayı hedeflediklerini belirtiyor. Sanat benim için hayatımın her döneminde hobi düzeyinden daha ileride bir uğraş oldu. Sanırım bunda çocukluk yıllarımdan itibaren tanık olduğum, babamın iş ve sanatı eş tutan yaklaşımı etkili oldu. Arnica'nın kurucusu olan babam, merhum Hasan Akın, mühendisti ve tasarıma büyük önem verirdi. Ne zaman yeni bir ürün için kafa yorsa tasarımı konusunda sanatçı dostlarından fikir alırdı. Evimizde ressam ve heykeltıraş dostları ile yaptığı sohbetleri hatırlıyorum örneğin. O nedenle çocukluk çağlarımdan itibaren sanat benim için hayatla, işle çok alakalıydı. Küçük bir çocukken resim yapmayı seviyordum ancak ortaokul yıllarında uzaklaştım. Benim yeniden resme yönelmem lise yıllarındaki bir öğretmenimin etkisiyle oldu. Boğaziçi Üniversitesinde kimya öğretmenliği eğitimi alırken de seramik derslerine devam ettim. Lise yıllarından itibaren babamla birlikte çalışmaya başladım. Yurt dışına yaptığımız iş seyahatlerinde de ne yapar eder, muhakkak ya bir müze ya bir sergi gezerdim. Bu sayede yeni sanat dalları ile tanıştım. Bu tutku, 1993 yılında Uzak Doğu ülkesi Tayvan'a yaptığım iş gezisiyle başladı. Sonraları gerek kültürleri gerekse sanat anlayışlarını benimsediğim için Uzak Doğu sanatı ile aramda kopmaz bağ oluştu. 2011 yılından itibaren yurt içinde ve yurt dışında birçok karma sergide eserlerim yer aldı. İlkini 2012'de İstanbul'da Büyükada'da açtığım kişisel sergime ilaveten 2019 yılının Eylül ayında Tokyo'da da kişisel sergi açarak eserlerimi izleyicilerin beğenisine sundum. Bu sergide eserlerimi dünyanın çeşitli ülkelerinden çok fazla sayıda kişi görme fırsatı buldu. Yaptığım sanatımla evrensel bir dil yakaladığıma inanıyorum. Sumi-e, mürekkep sanatı, sınırlı fırça darbesiyle resmin tamamlanması hedefleniyor. Öyle ki Japonya'da iyi kılıç ustası olmak için samurayların bile sumi-e yaptığı biliniyor. Çünkü sadece sanatsal olanı, içinizdekini kağıda dökmeyi değil, plan yapmayı, istediğinizi tam olarak ortaya koyabilmek için doğru adımlar atmayı da içeriyor. Çok zihin işi, mantık işi gibi görünse de ruhu ortaya çıkaran bir sanat dalı sumi-e. Kendimden şöyle örnek vereyim. Özellikle pandemi döneminde sumi-e yapmak için kağıtlarımın, boyalarımın başına geçtiğimde zihnimden geçen kuşlar ya da yapraklar yerine bambular yapmıştım. O zaman ruhumun buna ihtiyacı olduğunu düşünmüştüm. Yani siz hiç farkında olmadan kendinizi ortaya döküyorsunuz sumi-e ile. Evet, geleneksel sanatlarımız hep ilgi alanımdaydı. Zamanla bu ilgi de tutkuya dönüştü. Ebru sanatının yaşayan insan hazinesi olarak bilinen, değerli hoca Hikmet Barutçugil'den iki yıl ebru dersi aldım, Sabahat Palabıyık'ın verdiği kısa dönem tezhip derslerine devam ettim. Topkapı Sarayı Nakkaşhanesinde iki yıl tezhip öğrendim. Bu arada 2013 yılında İngiltere'de London Art College'da bitki illüstrasyonu ve Japon resim sanatı sumi-e eğitimlerini de tamamladım. Sabahları güne resim yaparak başlamayı seviyorum. Ne yazık ki her gün bu mümkün olmuyor. Ayrıca fabrikada çalışma odamda da her zaman boya kalemleri, sulu boyam ve resim kağıtlarım hazırdır. Rapor okumaya ara verip resim yapmışlığım çoktur. İş dünyasındaki başarılar, doğru zamanda, doğru kararı almak ve uygulamakla çok ilgili. Aldığımız kararlarda çok çeşitli riskleri, olasılıkları hesaplamamız gerekiyor. Sanatsal bakış açısı bana bazen biraz durmanın iyi olduğunu gösterdi. Daha geniş perspektiften bakabilmeyi de... Hayatın temeli iletişim. İletişim gücünüz ne kadar yüksekse hem insan ilişkilerinde hem de iş hayatında kendinizi o denli iyi ortaya koyabiliyorsunuz. Sanatın beni bu açıdan da beslediğini düşünüyorum. Dediğiniz gibi pandemi hayatımızı her yönden sınırlandırmıştı ve bizim daha rahat nefes almaya ihtiyacımız vardı. Bu nedenle hayatın içinde sanatı, sanatın içinde hayatı görmeye odaklandığımız, sanata gönül verenlere ithaf ettiğimiz dergimiz İthaf'ı hayata geçirmeye karar verdik. İmtiyaz sahibi olmaktan gurur duyduğum İthaf; sayfalarımıza konuk olan sanatçıların, tüm yazarların, editörlerin ve emeği geçen herkesin muazzam katkısı ile büyüdü, büyüyor, daha da büyüyecek. Dergimizin ilk sayısından itibaren öyle güzel yorumlar aldım ki sanatseverlerin İthaf'ı büyük bir içtenlikle kucakladığını görüyorum. Buradan her bir okuyucumuza ayrı ayrı teşekkür ederim. Aslında öyle görünüyor. Kişisel olarak sanata bu kadar yönelince, marka kimliğimizle de sanatı daha çok buluşturmaya başladık. Bir anlamda özümüzde de var olan duruşu vurgulama adımı oldu. Arnica'nın İstanbul Avcılar'daki fabrikasının girişinde dev silolar var. Hammaddelerimiz için. Girişteki o silolara sanatsal bir ekleme yapabilir miyiz düşüncesi aklımızdaydı hep. Galeri sahibi bir tanıdığım aracılığıyla küratör Denizhan Bey ile tanıştık. Kendisi silolar için çeşitli sanat projeleri önerdi. Biz de kardeşim ile birlikte Zirveye Çıkanlar adlı projeyi seçtik. Gerçek insan boyutundaki heykellerin silolara tırmandığı bir çalışma bu. Denizhan Bey, bu projenin ardından sanat çalıştayı hakkındaki düşüncelerini bizimle paylaştı. Tüm bu süreç aslında isteklerin, düşüncelerin buluşması gibi işledi. Bizim de kardeşimle birlikte Arnica'nın adını sanatla daha çok bir araya getiren projeleri hayata geçirme planımız vardı. Böylece güç birliği yaparak Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nı hayata geçirdik. Evet, hızlı ilerledi. Hatta ilk başlarda Denizhan Bey'e Bu kadar kısa sürede nasıl yaparız? diye sorduğumu da hatırlıyorum. Ancak yoğun çaba, doğru planlama, kaynakları uygun şekilde kullanma ve güçlü network sayesinde her şey yolunda gitti. Güzel bir çalışma oldu. Bunun bir kişisel, bir de toplumsal iki nedeni var. Önce kişisel olandan başlayayım. Bu çalıştay aynı zamanda sevgili babam Hasan Akın'a bir saygı duruşu niteliğinde. Babam; bilime, sanata düşkün, estetik bakış açısına sahip, sanatın ve kültürün önemini bilen, toplumsal çalışmalara destek veren bir kişiydi. Çalıştayı da onun neredeyse her taşında emeği bulunan Borcak Yaylası'ndaki çiftlikte, oradaki evde yaptık. Babam Adanalı, bu bölge bizim için köklerimiz açısından da önemli. Bu güçlü kişisel nedenin yanı sıra sanatı tüm topluma, ülke geneline yayma hedefimiz de etkili oldu Mersin'i tercih etmemizde. Sanat etkinlikleri sadece büyük şehirlere sıkışmamalı. Mersin'i çağdaş sanatın bilinir şehirlerinden biri yapmayı hedefliyoruz. İlk çalıştay bizim aynı zamanda sürecin nasıl işleyeceğini gördüğümüz bir etkinlik de oldu. Bir hafta gibi kısa bir sürede 80'den fazla eser ortaya çıktı. Sanatçılar 30 dönümlük ormanlık bir alanda, doğanın içinde hem yan yana olabilecekleri hem de ayrı kalabilecekleri alanlara sahip bir biçimde resim yaptılar. Birlikte yediğimiz yemeklerde sanatla ilgili tadına doyum olmayan sohbetler gerçekleştirdik. Yani sadece resim yapılmadı, aynı zamanda sanatçılar arasında da paylaşımların yoğun olduğu bir etkinlik oldu. Yola çıkarken Arnica Art Land Sanat Çalıştayı'nın uluslararası bir kimlik kazanması temel arzumuzdu. İlk çalıştaya Azerbaycanlı bir sanatçımız katıldı. Ancak önümüzdeki yıl, birçok ülkeden daha çok sayıda sanatçının katılmasıyla yıl içine yayılan çalıştaylar yapacağız. Bu sayede Türkiye'nin adını da çağdaş sanat alanında etkin çalıştayların düzenlendiği bir ülke olarak duyurmayı hedefliyoruz. Ayrıca sadece resim sanatına dair değil, heykel ve performans sanatlarını da kapsayan bir etkinlik gerçekleştireceğiz. Geleneksel hale gelecek Arnica Art Land Sanat Çalıştayı, aynı zamanda yörede sanatsal üretimi artıracağından bu eserleri sergileyeceğimiz çağdaş sanat müzesi kurma hedefimiz var. Öncelikle Fabrika Müdürümüz Efkan Bey'den bahsetmem gerekiyor. O kadar sahiplendi ki bu çalıştayı... Sanatçıların her anlamda rahat etmesi için yapılabilecek her düzenlemeyi daha kimse istemeden yerine getirdi tüm ekip. Bunu görmenin anlamı büyük; benim için ve sanatçılar için. Gerçekten de özellikle yağlı boya ile çalışan sanatçıların fırçalarını temizlemeleri için kimyasal içerikli solüsyonlar kullanması gerekiyordu. Onlar kavanozlarda hazırlandı. O kavanozlardaki sular, çeşitli nitelikteki toprak katmanlarının döşendiği kaplara boşaltıldı önce. Arıtma işlemi sağlandıktan sonra toprağa döküldü o sular. Bu da aslında sürdürülebilirlik bakış açısının bizim içimize kurumsal olarak da nasıl işlediğinin göstergesi. Bu minik sayılabilecek hassasiyetin bende oluşturduğu etki çok büyük oldu. Arnica adıyla gerçekleştirilen bu çalıştayın ilk izleyicilerinin fabrika çalışanlarımız olması gerektiğini düşündük. Bunun için Denizhan Bey, kocaman, bomboş bir alanı gerçekten etkili bir sergi alanına çevirdi. Fabrikadaki o alanın nasıl bir sergi salonu haline geleceğini çok merak ediyordum. Ortaya gerçekten etkili bir sergileme yöntemi çıktı. Büyük Arnica ailemizi oluşturan çalışanlarımızın bizim topraklarımızda üretilen eserleri görmeleri, yorumlamaları mutluluk verdi. Eserler daha sonra yine Mersin ve Adana bölgesindeki sergi salonlarında, ardından da İstanbul'daki fabrikamızda ve çeşitli mekanlarda sergilenecek. Açılış yaptığımızda çalışanlarımızın içeriye önce Burada neler oluyor? sorusuyla girdiğini gözlemledik. Sonra her bir resmin önünde durup fikirlerini dile getirmeye başladılar. Sanatçılarla sohbet ettiler. Arnica adının bir başka yönünü deneyimlemekten mutlu olduklarını da gördüm ben. Bu sergiyi fabrikada açtığımız için teşekkür ettiler. Bu yorumlar beni de çok mutlu etti.


Barışın, hümanizmin ve eşitliğin en önemli simgelerinden Hünkar Hacı Bektaş Veli, vefatının 750. yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin düzenlediği Serçeşme Hünkar Hacı Bektaş Veli Festivali ile yad edilecek. 30 Temmuz 1 Ağustos tarihleri arasında Yenikapı Etkinlik Alanı'nda gerçekleşecek festivalde, 45 usta sanatçı sahneye çıkacak. Festival kapsamında belgesel film gösterimleri, video-ışık gösterileri, sergiler, çocuklar için çeşitli atölyeler, uzman araştırmacı ve yazarların katılımıyla gerçekleşecek söyleşiler İstanbullularla buluşacak.


Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi ile İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Bizans hakkında yapılmış bilimsel araştırmaları inceleyen İstanbul'dan Bizans'a sergisi ile eşzamanlı olarak, bu kez Bizans'ın popüler kültürdeki temsillerini ele alan başka bir sergiyi ziyaretçilerle buluşturuyor. İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm?: Popüler Kültürde Bizans sergisi, edebiyattan video oyunlarına, çizgi romandan müziğe, sinemadan modaya, farklı alanlarda, Bizans algısına ait ortak temaları bir araya getiriyor. Sergi 23 Kasım 6 Mart tarihleri arasında Pera Müzesi'nde ziyaret edilebilecek. İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm? sergisi adını Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Panorama adlı romanından alıyor. Türkiye'nin yakın tarihinden bir dönemi, İkinci Dünya Savaşı sonrası yılların toplumsal ve siyasal karmaşasını konu edinen romanda 'Bu Ne Bizantinizm?' ifadesini romanın baş karakteri kullanıyor ve yazar, kendi karakterinin ağzından çıkan bu sözle, genç cumhuriyetin vatandaşları arasındaki kültürel ayrışmanın giderek keskinleşmesini, kimlik bunalımını ve çare olarak kör inançlara tutunmasını dile getiriyor. İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm? sergisi, Bizans kiliselerinde ana mekan ile yalnızca din adamlarının girebildiği bölümü birbirinden ayıran bir ikonostasis ile açılıyor. Geleneksel olarak, kutsal kitabı betimleyen resimlerle kaplı bu duvar, bu kez Pera Müzesi'ndeki çağdaş tasarımla, Bizans ikonalarının zamanımızın ikonik karakterleri ve süper kahramanları üzerindeki etkilerini sergiliyor. Sergide 50'yi aşkın sanatçı, yazar, illüstratör, müzisyen, sinemacı ve moda tasarımcısının Bizans'a atfedilen eşsizliği ve egzotizmi farklı açılardan yorumlayan ve görselleştiren işleri yer alıyor. Max Bedulenko, Aluisio Cervalle Santos ve Yurii Nikolaiko sergide dijital illüstrasyonları ile yer alan sanatçılar ve Bizans şehri ile şehrin anıtsal mimarisine yeni perspektifler getiriyorlar. Jonathan Godoy, Stelios Faitakis, Taha Alkan, Xanthe P. Russell kutsal kitaptan alınan sahneleri dönüştürürken Peter Tirpak bir pop-art ikonunu, Aleksandar Todorovic ise Facebook'un kurucusunu birer aziz olarak betimliyor. Sıra dışı portreleri ile tanınan Scadarts bu kez Iphone aracılığıyla İmparatoriçe Irene mozaiği ile oynuyor. Moda tasarımcısı Özgür Masur Bizans'20 adını verdiği koleksiyonu, Ayşe ve Ece Ege'den oluşan Dice Kayek ise Victoria & Albert Müzesi ödüllü Ayasofya tasarımı ile Bizans ikonografisinin moda alanındaki yansımalarını işaret ediyorlar. Marco D'Amico'nun Vogue İtalyaiçin çektiği fotoğraflar yine Bizans imgesini öne çıkarırken bu ikonografinin çizgi roman dünyasındaki yansımalarını Romain Sardou'nun yazdığı, Carlos Rafael Duarte'nin resimlediği tarihi macera temsil ediyor. İllüstratör-tasarımcı Necdet Yılmaz sergideki işinde geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden Ayasofya'nın ünlü kedisi Gli'yi bir göksel varlık olarak canlandırıyor. Tefrikaları ile tanınan gazeteci ve romancı Murat Sertoğlu'nun 1948 yılında yayınlanan romanı Bizansın Aşk İlahesi Teodora kitabının kapağı ve Kartal Tibet'in canlandırdığı Tarkan karakterinin yer aldığı Bizans Çöküyor filminin afişi ise Bizans'ı neredeyse her alanda bir antitez olarak kullanan, milliyetçi söylemlerle yüklü tarih yazımının sorunlarına ışık tutuyor. İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm? sergisine eşlik eden katalog ise sanatın çeşitli alanlarındaki tüm bu temsilleri ayrı ayrı, derinlemesine inceleyen ve yorumlayan 10 tarih araştırmacısının makalelerini bir araya getiriyor. Popüler kültürün birçok alanında karşımıza çıkan Bizantinizmleri tartışan ve sınıflandıran bu makaleler, Roland Betancourt, Felice Lifshitz, Brigitte Pitarakis, Sinan Ekim, Yağmur Karakaya, Elif Demirtiken, Jeremy J. Swist, Marco Fasolio, Haris Theodorelis-Rigas ve Emir Alışık'ın imzasını taşıyor. İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm?: Popüler Kültürde Bizans sergisi 6 Mart tarihine kadar Pera Müze'sinde ziyaret edilebilir.


Sokak fotoğrafçılığı adından da anlaşılacağı üzere şehrin sokaklarında geçen olayları, hadiseleri, tezatları anlatan bir fotoğraf dalıdır. Şehir hayatının ta kendisidir. Sokakta çekilen her fotoğraf sokak fotoğrafı olmadığı gibi sokak fotoğrafçılığının sadece sokakta geçmesi de şart değildir. Sevgili fotoğraf ve sanat aşıkları, İthaf Sanat dergisi olarak 4. sayımıza girmiş ve mevsimleri tamamlamış oluyoruz. Umuyorum ki daha önce vermiş olduğum bilgileri bol bol pratiğe dökme ve harika fotoğraflar çekme şansınız olmuştur. Eski yazılarımda öncelikli olarak işin tekniğine öncelik vermiş, konu olarak daha niş fotoğrafçılık dallarını işlemiştim. Bu yazımda ise teknik konuları biraz daha geri plana atacağım ve basit bir fotoğraf makinesi olan herkesin çekebileceği bir fotoğrafçılık dalı olan sokak fotoğrafçılığını sizlere anlatacağım. Tabii basit bir fotoğraf makinesi yeterli dediğimde sokak fotoğrafçılığının kolay bir dal olduğu yanılgısına kapılmayın. Aramızda sır kalması şartıyla şahsen en zorlandığım dalın sokak fotoğrafçılığı olduğunu sizlere itiraf ediyorum. Sokak fotoğrafçılığı, adından da anlaşılacağı üzere şehrin sokaklarında geçen olayları, hadiseleri, tezatları anlatan bir fotoğraf dalıdır. Şehir hayatının ta kendisidir. Sokakta çekilen her fotoğraf sokak fotoğrafı olmadığı gibi sokak fotoğrafçılığının sadece sokakta geçmesi de şart değildir. Değişik bir dokusu, hikayesi olan binalarda, iş hanlarında da çekilebilir. En önemli kriter ise fotoğrafın kesinlikle kurgu olmamasıdır. Sokak fotoğrafçılığında hayattan hikayeler anlatılabileceği gibi doğal ışık oyunlarıyla, yansımalarla veya geometrik mimari şekillerle kompozisyonlar yaratarak fotoğrafın, estetik ve sanatsal yönü de öne çıkarılabilir. Öncelikle makinemiz her daim hazır olmalıdır. Anı yakalamak için makine ayarları ile kaybedecek bir saniyemiz bile yok! Ben sokakta iken fotoğraf çekmediğim zamanlarda ışığın durumuna göre devamlı makinemin ayarlarını yaparım. Otomatik ayarı hiçbir zaman tercih etmiyorum çünkü düşük ışık olan bir ortama girdiğimizde makinemiz enstantaneyi düşürüp fotoğraftaki hareketli objelerin bulanık çıkmasına sebep olabiliyor. Hayatı çektiğimiz için de fotoğraftaki objeler çok büyük bir ihtimalle hareketli olacaktır. Ben tamamen manuel ayarlara hakim olamadım diye düşünüyorsanız moraliniz bozulmasın, yarı otomatik bir mod olan Enstantane Öncelikli Shutter Priority modunda çekim yapabilirsiniz. Bu modda enstantaneyi biz belirleriz, diyaframı ve ISO'yu ise makinemiz otomatik ayarlar. İkinci önemli husus ise sokakta psikolojik olarak rahat ve biraz da yüzsüz olmamızdır. Hareketlerimizde gergin olursak sokaktaki insanlar bunu fark edecek ve doğal olarak onlar da gerilecektir. Dikkat çekmemek ve fotoğraftaki doğallığı bozmamak için rahatlık, sokak fotoğrafçılığında bizim teknik bilgilerimizden bile önemlidir. Bu iki hususun ardından, zaman ve mekan seçimi çok önemlidir. Mekan denince birçoğumuzun aklına çok güzel manzaralar ve binalar geliyor. Ancak sokak fotoğrafında bu şart değildir. Virane yerler de çok güzel fotoğraflar çıkarabilir. Dolayısıyla bir mekanı görünüşü ile yargılamayın. Ayrıca anlatacağımız hikaye, dram ve acı içerebilir, bu durumda estetik kaygısını geri plana atabiliriz. Mekan seçiminde son olarak şehrin hareketli yerlerini tercih etmenizi öneririm. İnsanın olmadığı yerde hikaye de yoktur. Zamana gelirsek ışığın yumuşaklığından dolayı sabah erken saatler, öğleden sonraları ve akşam, fotoğraf çekimi için idealdir. Yine de programlı olmakta fayda var; mekan keşfi yaparken güneşin hangi saatte hangi açıdan aydınlattığını not alın. Basit bir fotoğraf makinesi yeterli olsa da sokak fotoğrafçılığında makine ve objektif seçiminin hayatımızı kolaylaştıracağı bir gerçektir. Sokakta bol vakit geçireceğimiz ve uzun yürüyüşler yapmak zorunda kalabileceğimiz için hafif makineler ve objektifler seçilmesini tavsiye ediyorum. Objektif seçerken sabit yerine hareketli objektifler bize esneklik kazandıracaktır. Ağırlığının yanı sıra dikkat çekmemek için de kullanacağınız objektifin çok büyük olmamasına dikkat edin. Tecrübelerimden gördüğüm kadarıyla büyük objektifler fotoğrafçının paparazziymiş gibi görünmesine sebep oluyor ve insanları gerip tepkisini çekiyor. Şahsen sokak fotoğrafçılığında aynasız veya kompakt makineleri tercih ediyorum. Bu makineler, hafifliklerinin yanı sıra hızlı otomatik netleme yapabildikleri için anı yakalamamıza büyük katkı yapıyor. Bir diğer avantaj da şu; bu tip makinelerde ayna olmadığı için deklanşör sesi olmuyor ve insanlara fark ettirmeden fotoğraf çekebiliyoruz. Son olarak hava karardıktan sonra çekim yapacaksak veya pozlama süresi uzun olacaksa hafif bir tripod gerekecektir. İnsanlara haber vermeden çekmeye çalışın. Fark edip bu durumdan rahatsız olurlarsa fotoğrafı silin. Fotoğrafı çektikten sonra da izin isteyebilirsiniz. Çekim yapacağınız bölgeyi iyi tanıyın. Sokak fotoğrafçılığı için havanın güzel olmasını beklemenize gerek yok! Yağmurda bile çekim yapabilirsiniz. Bu tip havalarda su birikintilerindeki bina ve insan yansımaları güzel görüntüler oluşturacaktır. Cam ve benzeri zeminlerdeki yansımalarda da güzel kareler yakalayabilirsiniz. Arka sokaklara girecekseniz yalnız gezmeyin! Grup olmak her zaman avantajlıdır. Bu konuyla ilgili fotoğraf turlarını ve organizasyonlarını takip edebilirsiniz. Sokak hayvanlarını çekmeyi de ihmal etmeyin. Bu sayımızda sokak fotoğrafları ile köşeme destek veren sevgili kardeşim Ahmet Karaburunoğlu ve sevgili dostum Şahin Balkaya'ya teşekkür ederim.


İstanbul Modern, Şimdinin Peşinde sergisini sanal tur olarak ziyaretçilerle buluşturuyor. 33 sanatçının 42 çalışmasının yer aldığı sergi, insanın kentle, doğayla, fiziki çevresiyle ve kendi benliğiyle ilişkisini; tarihsel, toplumsal ve kişisel bağlamda irdeleyen yapıtları bir araya getiriyor. Şimdinin Peşinde, birbiriyle kesişen ve ilişkiye geçen tematik alanlar kurguluyor ve sergideki yapıtlar aracılığıyla kimlik, beden, toplumsal cinsiyet politikaları, yapım ve yıkım süreçleri, doğa ve insan ilişkisi gibi tali yollara açılıyor. Sergi, insanın ideal yaşam alanları yaratmak için kurguladığı kentin ve mimarisinin, kent sakinleriyle olan çetrefilli ilişkisini ele alırken bir yandan da inşa etme ve doğal hayatın sınırlarını ihlal ederek egemenlik kurma güdüsünün sonuçlarına dikkat çekiyor.


Türkiye'de ve dünyada dikiş makinesi sektörünün lideri Singer, bu yıl 170. yaşını Rahmi M. Koç Müzesi'nde açtığı özel bir sergiyle kutluyor. Singer'in iki asra yakın tarihi boyunca tanıklık ettiği önemli dönüm noktalarını her biri özel bir hayat hikayesine dokunan makine ve belgelerle anlattığı Singer 170. Yıl Sergisi Rahmi M. Koç Müzesi'nde 16 Aralık itibarıyla ziyarete açıldı. Yurt dışından ve Anadolu'nun farklı bölgelerinden toplanan, şahsi koleksiyonlardan temin edilen makineler, kıymetli belge ve materyaller bu sergiyle ilk kez gün yüzüne çıkmış oldu. Singer, sergiye ek olarak hazırladığı, ilk astronot kıyafetlerinden, moda endüstrisine çağ atlatan yapay zeka ile çalışan makinelere ve kadınların ekonomiye katılma mücadelesinden markanın tarihteki rolüne kadar uzanan Singer'le Dikiş Aşkına belgeseliyle geçmişten geleceğe uzanan dokunaklı bir yolculuğa çıkarıyor. Belgesel, Singer'in youtube kanalında yayınlandı. Dünyada ve Türkiye'de dikiş makinesi sektörünün lideri Singer, 170. yılını özel bir etkinlikle kutluyor. İki asra yaklaşan tarihi boyunca tanıklık ettiği sosyal ve ekonomik olayları ve şirketin dönüm noktası olan gelişmeleri anlatan bir sergi ve belgesel projesini hayata geçiren Singer, Rahmi M. Koç Müzesi'nde Singer 170. Yıl Sergisini sanatseverlerle buluşturuyor. Singer 170. Yıl Sergisinde, yurtdışından ve Anadolu'nun farklı bölgelerinden toplanan, özel kişisel koleksiyonlardan temin edilen makineler, kıymetli belge ve materyaller ilk kez gün yüzüne çıkıyor. Sergide, eski dikiş makinelerinin yanı sıra tarihi değeri olan radyo, makas, kaşık, saat gibi Singer markalı birçok ürün, her biri bambaşka hayatlara dokunan nostaljik fotoğraflar, fatura ve belgeler de yer alıyor. Singer'in iki asra yaklaşan öyküsü, her şeyin evlerde dikildiği günlerden Kurtuluş Savaşı'nda dikilen Türk bayraklarına, ilk astronot kıyafetlerinden, moda endüstrisine çağ atlatan yapay zeka ile çalışan makinelere ve kadınların ekonomiye katılma mücadelesine kadar uzanan etkileyici bir belgesele de hayat verdi. Singer'le Dikiş Aşkına belgeseli, markanın 170 yıldır büyük bir aşkla süren benzersiz yolculuğunu gözler önüne seriyor. Türkiye'de neredeyse her eve girmeyi başaran Singer dikiş makinelerinin yaşamlara dokunuşunu ekranlara getiren belgeselde, dikiş makinesinin farklı ihtiyaçlara cevap veren yönleri ile hobi amaçlı kullanımından, Singer dostu modacılara, markanın eğitim ve sosyal sorumluluk projelerine kadar uzanan yolculuğu anlatılıyor. İki asra yaklaşan tarihi boyunca, her bir müşterisinin hayatına dokunan bir marka olmanın gururunu yaşadıklarını belirten Singer Türkiye Genel Müdürü Sinem Kınran Parlak, Dünya dikiş makinesi sektöründe lider konumda olan Singer, 170 yıllık geçmişi ile sadece moda ve dikiş sektöründe değil, belki de tüm dünya markaları arasında çok özel bir yere sahip. Singer Türkiye olarak markamızın tarihinde bir ilke imza atarak her biri özel hayat hikayelerine ve tarihte özel anlara dokunan makine ve materyalleri toplayarak benzersiz bir sergi hayata geçirdik. Kuruluşumuzdan bu yana markamızın dönüm noktası olan ve dünya tarihini de etkilemiş olayları, modacı dostlarımızı, sosyal sorumluluk faaliyetlerimizi, başarılarımızı anlattığımız bir belgesel de hazırladık. Sergi ve belgeselle aynı zamanda dikiş makinelerinin zamanda yolculuğunu ve gelişen teknolojileri de gözler önüne sermek istedik. Aylar süren meşakkatli araştırmalarımız, arşiv taramalarımız sonucunda, ulaşabildiğimiz en eski kaynaklarla geçmişten bugüne tanık olduğumuz hikayeleri ve dikiş anılarını bir araya topladık. Yurtdışından ve Türkiye'nin farlı birçok noktasından makine ve belgeler ile özel koleksiyonlardan materyaller temin ettik. Daha da önemlisi bizleri çok etkileyen insan hikayelerine, tarihi belgelere ulaştık. Koç Müzesi'nin kıymetli ev sahipliğinde, tarih severlerin, moda ve dikiş tutkunlarının ilgisini çekeceğine inandığımız, dikiş makinesinin kendi dilinden 170 yıllık bir moda, ekonomi tarihi anlatmaya çalıştık. Singer Türkiye ekibi olarak bu değerli markanın temsilcisi olmaktan gurur ve mutluluk duyuyoruz dedi. Parlak, Pandemi döneminde beklentimizin üzerinde bir taleple karşılaştık. Hala daha dikiş makinesine olan ilgide büyük bir patlama söz konusu. Bilhassa gelişen yapay zeka teknolojileri, dikişi herkes için çok kolay hale getirdi. Hem profesyonel, hem de bireysel kullanıcılar açısından dikiş makinesi alanında büyük bir devrim yaşandığını söyleyebilirim. Talebin önümüzdeki dönemde de artarak devam etmesini bekliyoruz dedi. Singer 170. Yıl Sergisi, Rahmi M. Koç Müzesi'nde 16 Aralık 2021 16 Şubat 2022 tarihleri arasında sanatseverle buluşacak. Seçki içinde yer alan en eski tarihli makinenin sahibi Dudu Hanım'a ait materyaller ise 15 gün boyunca ziyaretçiler tarafından görülebilecek.


Bir kitapta, bir kişinin uzun uzadıya anlatılmasına hiç itirazım yok elbette, nasıl olabilir ki! Sevdiğim birçok kişinin ikircikli yanlarını, ahlaki bulmadığım alışverişlerini, hiç bilmediğim kahramanlıklarını bu sayede öğrendim. Bir kitapta 99 yaşam öyküsüne ne denir peki? Hele ki, Hans Magnus Enzensberger'in sihirli parmaklarıyla süzülüp aktarılan deli bal kıvamındaysa! Yaşam öyküleri iyi yazıldığında bir roman kadar sürükleyici, roman kadar yoğun olabiliyor; yazana göre gerçek kişi kurgusal bir havaya bürünebiliyor. Hele yazarların yaşam öyküleriyse edebiyat metninin önsözü, hammaddesi işlevi görebiliyor. Bir kitapta, bir kişinin uzun uzadıya anlatılmasına hiç itirazım yok elbette, nasıl olabilir ki! Sevdiğim birçok kişinin ikircikli yanlarını, ahlaki bulmadığım alışverişlerini, hiç bilmediğim kahramanlıklarını bu sayede öğrendim. Bir kitapta 99 yaşam öyküsüne ne denir peki? Hele ki, Hans Magnus Enzensberger'in sihirli parmaklarıyla süzülüp aktarılan deli bal kıvamındaysa! Deli bal demem bilinçsiz bir tercih değil; hemen herkesin iğnesine 10 kat sünger sarıp batırırmış gibi yaptığı hiper doğruculuk çağında yavanlaşma öyle noktaya geldi ki eleştiriden sonra dilenen özürler, başladığımız noktadan da geriye düşürüyor bizi. Dürüstlüğü cebinde çocuklar ile sosyal medya gösterişçileri okuyor yalnızca kötü işlerin salasını. Hayatta Kalma Sanatçıları demiş kitabına Enzensberger, 20. Yüzyıldan 99 Edebi Vinyet diye de sürdürmüş şık başlığı. Anlamı, şaraptan, şarap etiketine, oradan hoş desenlere evrilen vinyet, portre ressamlığında karar kılmış. Yazar da hayatta kalma bağlamında 99 büyük yazarın, hızlı ve çarpıcı dokunuşlarla portrelerini yapıyor. Sırf yazarlığa devam edebilmek için en kahramanca fedakarlıklara razı olmuşlardır diyor Gombrowicz, hemcinsleri için. Peki, gelgitler ve çıldırı anaforunun ortasında Avrupalı bir yazar nasıl saf tutacak, kime nasıl mesafe koyacak? Kitabın arka planında üstü örtük şekilde peşine düşülüyor bu sorunun. Bunca yazarın içinde, zaten çok sevdiğim Hasek'in, askerliği bile karşı-askerliğe çevirmesine çok güldüm, savaş ortasında tek kurşun atmadan işine dönen Wolfgang Koeppen'e şapka çıkardım, yurt dışında akrabası olmadığı için kapana kısılan Hans Sahl'e üzüldüm, Alman milli marşındaki Almanya, Almanya, her şeyin üzerinde... sözlerinden daha çocukken utanabilen Irmgard Keun'a imrendim, Nazilerin tüm kudretiyle iş başında olduğu dönemde anavatanı terk etmeyip her nasılsa onlardan izzetüikram gören milli hanımefendi Ricarda Huch'a hayret ettim. Enzensberger'in, hacıyatmaz diye nitelediği ve herkesle her şey olan Curzio Malaparte'de yazarlık iştahının çarpık siyasi yansımasını gördüm. Çocuk edebiyatının büyük ustalarından Erich Kaestner'de tam şanına yaraşır şeylerle karşılaştım. Birinci Dünya Savaşı'nda, daha talimler sırasında, askeri olan her şeyden nefret eden Kaestner'in, çocukların katına yükselttiği edebiyatı, çok isabetli şekilde formüle ediyor yazar: 16 yaşından küçük çocuklara aptal muamelesi yapmayıp onları pedagoglardan daha akıllı saymak! Şöhret ve mevki sahibi olup da Nazi olmayan az sayıdaki kişi olmasında bu güzel çocuksu basiretin de payı olsa gerek. Gelelim yazarın bizzat yazar olarak portresine: Ezra Pound, Eliot'ın büyük şaheseri Çorak Ülke'yi, etrafını yonta yonta ortaya çıkaran kişi olarak selamlanıyor. Bir editör, bir şairin şiirine bunca müdahale etsin, günümüzde bu mümkün mü! Çin klasikleriyle modern edebiyata aynı derecede vakıf olan Lu Sin, Kader iyi davrandı bana, ne isterim daha! derken bile zarafetinden ödün vermiyordu. Bay Herkesin Hakiki Hikayesi'nde, Kurşuna dizilmesi suçlu olmasının kanıtıydı, masum olsa herhalde kurşuna dizilmezdi diyerek sinik alaycılığını konuşturuyordu. Eşimin çok sevdiği Cocteau'yü; altında ezileceği kadar çok yetenekle donanmış olmakla suçluyor! Tiyatro, film, şiir, roman, gazetecilik, seramik şeklinde giden beceriler dizisi vaktiyle mucize çocuk olarak görülmesine sebep olmuş. Üzerinde 10 yıldan fazla çalıştığı Usta ile Margarita sayesinde Gogol, Hoffmann ve Kafka'nın yanına konulan Bulgakov, ismiyle müsemma şekilde huzursuz bir şekilde göçmüş bu dünyadan. Yaşarken yazdıklarının çoğunu görememek, hatırla minnetle üç-beş kişinin okumasını sağlamak, yanmak, çürümek, sansüre uğramak bir dönemin büyük yazarları için sıradan ama sıradan olduğu kadar travmatikti. Orhan Veli'ye ve Kitabe-i Sengi Mezar'a rastlamak, bizim için kitabın en tatlı sürprizlerinden biri. Son olarak henüz hayatta olan İsmail Kadare'ye yer verip ona uzun bir ömür diliyor yazar. Bini aşkın sayfalı, üçyüze yakın karakterli, yirmi yıl üzerinde çalışılan ve akıbeti hiç bilinmeyen yüzlerce romanın ortasında bir yığın adam ve birkaç kadın... Sivri dilli Enzensberger, koca bir edebiyat dünyasıyla tanış kılıyor bizi. Az şey mi bu!


İkinci Dünya Savaşı'nın gölgesinde geçen; 1940'lı yıllardan 2000'lere uzanan altmış yılı aşkın bir ömrün acıklı anatomisini sunan Arman Atilla'nın ilk eseri Lübeyna, İnkılap Kitabevi etiketiyle raflarda yerini aldı. Arman Atilla'nın sıra dışı bir kadının sıra dışı yaşam öyküsünü konu edinen ve yayıncılık dünyasına ilk adımını attığı biyografik romanı Lübeyna, İnkılap Kitabevi'nden çıktı. 1940'lı yıllardan 2000'lere uzanan altmış yılı aşkın bir ömrün sırlarla dolu, acıklı hikayesini anlatan kitapta yazar, Lübeyna Hanım'ın İstanbul'dan Artvin'e, Diyarbakır'a ve oradan Paris'e uzanan acılarla, zorluklarla ve kalp kırıklıklarıyla geçen yaşamını kaleme alıyor. Tarih ve biyografi türündeki Lübeyna, özellikle İkinci Dünya Savaşı atmosferini, Türkiye ve dünyanın o dönemdeki durumunu satırların arasına yerleştiriyor. Kitabın merkezini Lübeyna Hanım'ın çarpıcı hayat hikayesi oluştururken; arka planda 1940'lı yılların ve yakın geçmişin sosyal, siyasi ve kültürel yapısı da okuyucuya aktarılıyor. Arman Atilla'nın nitelikli kalemiyle etkileyici bir hikaye sunan kitap, Lübeyna Hanım ile güçlü bir kadın portresi çiziyor. Çocukları için gözünü kırpmadan canını verebilecek, onlar uğruna bu dünyada her türlü zorluğa katlanabilecek fedakar ve cefakar bir anne kimliği ile okurların karşısına çıkan Atilla, Arapçada sır anlamına gelen Lübeyna ismi ile okurlar için oldukça sürükleyici ve adrenalin dolu bir anlatı sunuyor. Kitap bunun yanı sıra hem hayat mücadelesinde kadının öneminin fark edilmesine, hem kadın-erkek eşitsizliğine farklı bir bakış açısı getirilmesine, hem de güncel Türk Edebiyatı'na önemi yadsınamaz bir katkı sağlıyor. Arman Atilla'nın sıra dışı bir kadının sıra dışı yaşam öyküsünü konu edinen ve yayıncılık dünyasına ilk adımını attığı biyografik romanı Lübeyna, İnkılap Kitabevi etiketiyle tüm kitapçılar ve satış platformlarında.


İthaf Sanat'ın genel yayın yönetmeni Halime Sürek Kahveci, Aslı, 'Lüküs Hayat' operetinin 90'ıncı yılı. Zihni Göktay'la söyleşi yapmak ister misin? diye sorduğunda inanılmaz heyecanlandım. Hiçbir şey düşünmeden hemen Çok isterim deyiverdim. Bu söyleşiye, tesadüf eseri çok eski bir arkadaşım Hüseyin ön ayak oldu ve ben onun sayesinde kendimi bir anda Zihni Göktay'ın karşısında buldum. Musahipzade Celal Sahnesi'nde buluştuğumuzda herkesle nasıl iyi anlaştığını, çalışanların onu ne kadar sevip saydığını gördüm. 1985-2021 yılları arasında başka birçok oyunda da başrol oynarken Lüküs Hayatın Rıza'sı olarak izleyici karşısına çıkan Zihni Göktay, gerçekten ince espriler yapan ve inanılmaz zeki biri. Anlattığı olayların yerini, zamanını, tarihini günü gününe hatırlıyor. Lüküs Hayata başladığı tarihi, günü gününe söylüyor. Yanımıza gelip konuşan Şehir Tiyatroları çalışanlarının aile yakınlarını isimleriyle soruyor, olayları daha dünmüş gibi anlatıyor. Bu arada Zihni Göktay'ın bu satırları okuyanlara müjdeleyeceği bir haberi de var; Şehir Tiyatroları'nda yeni bir oyuna başlıyor yani kendisini yepyeni bir oyunla sahnede izleyeceğiz. 1945 doğumlusunuz, 36 yılda 72 oyunda oynamışsınız. Yanlış, ne zaman söylediysem onu bir türlü düzeltemedim. Ben amatörlük dahil olmak üzere Gençlik Tiyatrosu, Eminönü Halkevi, üniversite tiyatrosu, Ankara Meydan Sahnesi'nde geçen 10 yıl, '73'ten bu yana da Şehir Tiyatroları da dahil toplamda 60 senede 76 tane oyunda oynadım. 77'ncinin de provasına gireceğim inşallah! Bu söyleşiyle düzeltmiş olayım. Kızım Zeynep ve damadım da Şehir Tiyatrolarında; oğlum da orkestrada çalıyor. Bu hayatta ne at yarışı ne de kumar oynadım; 46 senelik evliliğim müddetince münferit bir hayat tarzım da olmadı. Geçen yıl eşimi kaybettim. Babam bana Eşini, işini, aşını seçmeye sahipsin dedi. Eşimi seçtim, karışmadı; işimi de kendim seçtim yine kimse karışmadı. Karışanlar oldu da babam hep teşvik etti. Ben de çocuklarıma karışmadım. Tiyatroyu çok seviyordu ve beni 6 7 yaşlarımdayken Darülbedayi'nin çocuk oyunlarına götürüyordu. Evet, evet senelerce bu iki tiyatro, bir tanesi Fatih halkını, diğeri de Üsküdar halkını çok besledi. Kerem Yılmazer Sahnesi yoktu o zamanlar. Orası eski, köhne bir sinemaydı. Babam Lüküs Hayatı seyredemedi çünkü 1982'de vefat etti. Annem seyretti. Onu da 1990 yılında kaybettim. Annem izlediğinde Güzel, gayet iyi olmuş. Bak, maaşlı bir iştesin demişti. Maaşlı bir işte çalışmak onun için çok önemliydi. Ben gençken Sen diş tabibi olamadın, eczacı olamadın, kuzenlerinin hepsinin istikballeri belli falan diyordu. Ben kulağımı tıkamak için Ankara'ya gittim; Meydan Sahnesi'nde profesyonel oldum, 10 yıl orada çalıştım. Evet, Teneke oyununda oyna diyorlar. Ben o oyunda da kendi yaşımdan büyük birini oynamıştım, hep kendi yaşımdan büyük birini oynadım zaten. Senelerce sürdü, evet. Bir tek Lüküs Hayatta yaş mefhumu yoktu ama oradaki Rıza da çok genç bir karakter değildi. Hayatım boyunca hiç boş kalmadım; tiyatroda oynadığım oyun sayısı 90 olabilirdi ama hepsi uzun sürdüğü için bir hafta içinde üç başrol oynadığım oluyordu; Resimli Osmanlı Tarihi, Aristofanes'in ünlü Kuşlar Müzikali, bir de Lüküs Hayat. Aynı hafta içinde herkes iki tatil yaparken, ben tek izin günü yaparak oyun oynadığım için sürmenaj geçirdim. Hepsini de kapalı gişe ve 600 kişiye karşı oynadığınızı söylüyorsunuz. Evet, hepsi de başrol. Onun yanı sıra başka oyunlar geldi. Resimli Osmanlı Tarihi kalktı, yerine Kanlı Nigar geldi. O da kalktı yerine Pembe Konağın Gelinleri geldi. Hep başrol. Şükür Allah'a şikayet etmiyordum da, oyunlar dolu gittiği için kolay kolay da gösterimden kalkmıyordu. En sonunda Cibali Karakolu altı sene sürdü. Pandemi dolayısıyla kalktı. Kızım ve damadımla birlikte oynadığım Hisse-i Şayia, İbnürrefik Ahmet Sekizinci'nin adaptasyonu, Vasfi Rıza Zobu ile Bedia Muvahhit Hanım'ın oynadığı oyundu. Ne mutlu ki ben Hazım Körmükçü'nün 1932 1933'teki Lüküs Hayattaki rolünü oynadım, Vasfı Rıza Zobu Hoca'mızın Tahir Bey'ini oynadım Hisse-i Şayiada. Muammer Karaca üstadımızın Cibali Karakolu'ndaki Emniyet Amiri rolünü, Cafer Sabah'ı oynadım. Bunların hepsi sempatik rollerdi, bir kısmı antipatik rollerdi ama ben sempatik hale getiriyordum ama o rolleri oynayanlar da çok sempatik insanlardı. Hazım Bey'e yetişemedim. Ben doğmadan bir yıl önce vefat etmişti, 1944'te ama onu çok iyi tanıyordum. Sonra İsmail Dümbüllü'nün oynadığı rolleri de oynadım ben. Muhsin Hoca, Türk tiyatrosunun başöğretmeniydi. Ondan Batı tiyatrosunu, Rus, Alman. Fransız, İngiliz ve Amerikan tiyatrosunu öğrendik. Muhsin Bey kurucusu olduğu tiyatroya bilet alarak gelirdi. Benim tiyatroda o konuda hiç hakkım yenmedi. Rol alınmaz, verilir lafına uygun olarak rolleri bana verdiler. Oyun seçme şansım olmadı, Bunu oynamak istiyorum diye sanat yönetmenlerine götürmedim. Şehir Tiyatrolarına beni kabul eden kişi Vasfi Rıza Zobu. 1974 yılının Mayıs ayında 25 lira yevmiye var, kadro yok dedi. Ondan sonra 1974'te belediye başkanı seçildi. Yeni seçilen Ahmet İsvan Bey, Vasfi Bey'e teşekkür ederek onu arabasıyla Vali Konağı Caddesi 127 numaralı evine bıraktı. Aynı otomobil Dragos'a gitti, Muhsin Ertuğrul Hoca'yı alıp tiyatroya getirdi. Kimse kimseyle kavga etmedi. Çünkü ikisi de 1914'te Şehir Tiyatrolarını kuranlar, tiyatronun kurucu ve koruyucularıydı. Bu 50 senede hiç değişmedi; biri görev aldı, bıraktı, diğeri göreve geldi. Bizim için çok faydalı bir şeydi. Muhsin Hoca, Türk tiyatrosunun başöğretmeniydi. Ondan Batı tiyatrosu'nu, Rus, Alman. Fransız, İngiliz ve Amerikan tiyatrosunu öğrendik. Muhsin Bey kurucusu olduğu tiyatroya bilet alarak gelirdi. Tiyatro bir emek işidir, bu emeğin karşılığı vardır der, gişeden bilet alır ve gizli gizli seyrederdi oyunları. Ay, Muhsin Hoca gelmiş! diye heyecanlanıp titremeyelim diye. Kadıköy Halk Eğitimde bir cumartesi matinesinde izlemiş, balkonun en arka sırasında. Pazartesi günü beni çağırdı. Seni seyrettim, aferin, bana kendini anlat dedi. Bana kendini anlat, dediği yer Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde fuayede duran etrafı kordonlarla, zincirlerle çevrili olan makam masası ve döner sandalyesi... Kapıdan girince sağ taraftadır. Onun yanında keçi derisinden muazzam bir koltuk vardır. Otur dedi. Vasfi Bey el öptürmeyi sever, Muhsin Bey el öptürmeyi sevmezdi, çevirir el sıkardı ve sıktığı elinde parmaklarını ayırır gibi kuvvetli sıkardı. Onu öyle hatırlıyor ve öyle de tarif ediyorum. 16 kişilik liste bırakmış, ben ona bir ilave bırakıyorum, 17 olacak, dedi. Kalın, altıgen, kırmızı bir kurşun kalemi vardı. Onunla adımı ilave etti. Böylece biz, 17 kişi stajyer kadrosuna geçtik. Nilgün Özhan, Nilgün Barlas diyorum soyadı değişti çünkü Nilgün Kasapbaşoğlu oldu, Erhan Yazıcıoğlu, ben ve birçok arkadaşımız kadroya geçtik. Vasfi Bey beni tiyatroya aldı, Muhsin Ertuğrul da kadro yaptı. Dolayısıyla ben Şehir tiyatrosunda 1914'te Darülbedayi adı altında kurulmuş olan Şehir tiyatrosunda bütün Genel Sanat Yönetmenleriyle şu an itibarıyla çalışmış oluyorum. 6 Mart 1985 Çarşamba günü başladım. Evet. Daha da sürecekti ama ben koroner bypass geçirdiğim için sürmedi. Cemal Reşit Rey, Lüküs Hayat Opereti'ni 1933 yılında bestelemiş. Bu yıl Lüküs Hayat Opereti'nin 90'ıncı yılı. Bu kadar yıl sürmesini neye bağlıyorsunuz? Sizin oyundaki replikleri değiştirmenizin etkisi var bence.. Yıl olarak bakarsanız öyle ama tiyatro sezonu olarak bakarsanız 28 yıl oluyor. Bana soranlara halen aynı cevabı veriyorum. Maalesef Türkiye'deki değişiklikler benim işime yaradı. Ben sabah okuduğum gazetede çok önemli bir şey varsa onu oyunun bir yerine monte ediyordum ama kimseyi ürkütmeden, orta oyunlarında Sürçülisan ettiysek affola diye biter ya! Eninde sonunda şöyle oldu, böyle oldu ama kimseyi de kırmamaya dikkat ettik, falan filan ama bir şey de söylememiz gerekti derdim. Ben onu birkaç yerde söyledim de kulağına gidince ayıp oluyordu. Açık Hava'da merdivenler de dolu zaten mutlaka bir kere konuluyor. O sırada Haldun Ağabey oyunu seyrediyordu, ben de onu sahneye davet ettim; Müzikallerin ünlü yönetmeni, saygıdeğer ağabeyim Haldun Dormen diye... Baktım, suratı düşmüş, oyunu 2,5 saat teslim etmişti bana, 4 saat sürdü. Açık Hava'da çok iyi bir seyirci vardı, 4 saate çıktı. Ben seyirciye göre oynarım, vurduğum yerden ses gelmiyorsa oyun oynamam yani... Yaka mikrofonumu tuttum ona; Seyirciler bugün iki Lüküs Hayat seyretmiş oldunuz, bir tanesi benim devrettiğim 1984-1985 sezonunda koyduğum Lüküs Hayat, bir de Zihni Göktay'ın sahnelediği Lüküs Hayat dedi. Yeni oyununuzun konusu ne? İlk kez kendi yaşımda birini oynayacağım dediniz. Olamıyor pek fazla. Ama hepsini başarılı buluyorum. Onları birer şövalye olarak görüyorum. Bütün zorluklarına, salonsuzluklarına rağmen bir yerde toplanıp küçük bir salonda 60 70 kişilik oda tiyatrosu yapıyorlar, bu ulvi meslekte devam ediyorlar. Çok absürt, çok protest oyunları büyük bir cesaretle sahneye koyup oynuyorlar.


Sömestr tatiline günler kala çocukların hem fiziki olarak yer alabilecekleri hem de çevrimiçi katılabilecekleri birbirinden eğitici ve eğlendirici etkinlikleri ve atölyeleri sizler için derledik. İstanbul Modern, 24 Ocak 4 Şubat tarihleri arasında, okulların yarıyıl tatilinde çocuklara sanat dolu bir program sunuyor. Çocuklar bu programa çevrimiçi katılarak müze uzmanları ile buluşup evlerinde sanat çalışmaları gerçekleştiriyor. Atölye çalışmaları, İstanbul Modern'in koleksiyon sergisi Şimdinin Peşinde ve Selma Gürbüz: Dünya Diye Bir Yer, Şakir Eczacıbaşı: Seçilmiş Anlar süreli sergilerinin Sanal Tur gösterimiyle başlıyor. Çevrimiçi Yarıyıl Sanat Okulu hakkındaki detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Türkiye Tasarım Vakfı, tasarım odaklı düşünme becerilerini geliştiren Finlandiya temelli Arkki atölyelerini sömestr tatili boyunca çocuklarla buluşturmak için özel programlar düzenliyor. 25 Ocak 4 Şubat tarihlerinde düzenlenecek Arkki tasarım atölyeleri, 6-11 yaş aralığındaki çocukları eğlendirirken, düşündürecek, sorgulatacak ve el becerilerini geliştirecek. Atölyeler hakkındaki detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. 136 mimari eserin 1/25 oranında küçültülmüş minyatür modelleri ile ziyaretçilerine adeta Türkiye turu yaptıran Miniatürk'te, özellikle sömestr tatilinde minikleri bir dizi etkinlik bekliyor. Animasyondan konserlere, atölyelerden sokak oyunlarına, kantodan illüzyona kadar birbirinden renkli ve dolu bir program ile küçük ziyaretçiler eğlenirken öğrenme imkanı bulacak. Pera Müzesi Öğrenme Programları, Bizans sergilerinden ilhamla 7-12 yaş gruplarına uygun yarıyıl tatili atölyeleri sunuyor. Rehber eşliğinde yapılan üç boyutlu çevrimiçi sergi turunun ardından sergiye yönelik atölyelere katılan çocuklar farklı malzemelerle yaratıcılıklarını ortaya koyacak. Yarıyıl Tatili Atölyeleri 25 Ocak 5 Şubat tarihleri arasında Zoom uygulaması üzerinden gerçekleştirilecek. İstanbul'dan Bizans'a ve İstanbul'da Bu Ne Bizantinizm! sergilerinden ilhamla hazırlanan programda çocuklar, yaratıcı okuma ve yazma çalışmaları, kağıttan kent tasviri, fantastik karakter yaratımı, kostüm tasarımı, pop-up maket ve mozaik gibi farklı teknikleri keşfedecek. Çevrimiçi Sergi Turu ve Atölye Programı hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. İKSV Alt Kat tarafından Paribu'nun desteğiyle gerçekleştirilecek yarıyıl tatili programında, sanatın farklı alanlarından beslenen 5 yeni çevrimiçi içerikle toplam 10 atölye yer alıyor. Maske yapım, müzik, mimari, haritalama ve gazete kültürüne odaklanan çevrimiçi atölye programı, uzmanlar eşliğinde, çocukların yarıyıl tatilinde kültür ve sanatla buluşmasına imkan sağlayacak. 6-8 ve 9-12 yaş grupları için hazırlanan farklı içeriklerle, 24 Ocak- 4 Şubat tarihleri arasında hafta içi her gün gerçekleştirilecek ücretsiz programa katılım için buradan rezervasyon yapabilirsiniz. Kadıköy Belediyesi'nin Çocuklar Yarıyıl Şenliğinde Buluşuyor sloganıyla Halis Kurtça Çocuk Kültür Merkezi, Kozyatağı Kültür Merkezi, Caddebostan Kültür Merkezi ve Barış Manço Kültür Merkezi 'nde 22 Ocak 6 Şubat tarihleri arasında düzenlediği şenlikte çocuklar birbirinden renkli etkinliklerde hem öğrenecek hem de doyasıya eğlenecek. Ayrıca 26 Ocak'ta başlayacak olan Çocuk Kitap Günleri de minik ziyaretçilerini bekliyor olacak. Şarkılarıyla milyonların kalbinde taht kuran Kukuli, en yakın arkadaşları Tinky ve Minky ile eğlenceli ve eğitici şarkılar eşliğinde aktardığı maceralarını şimdi Kukuli Müzikali'nde sahneliyor. Türkiye'nin her noktasında gerçekleşen Kukuli Müzikali, sömestr tatilinde de Kukuli severlerle buluşuyor. Müzikal hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.


Dijital gelişmelerin sanata etkisiyle işler değişiyor. Lucas Vaskange'nin iç içe geçmiş dijital resimleri, bize artık istenirse sonsuza kadar uzanacak öyküler anlatılmasının mümkün olduğunu gösteriyor. Sonsuza dek uzanabilecek resimler çizebilirsiniz. Bu cümle resim sanatıyla uğraşan nice sanatçıyı önce şaşırtır, sonra da muhtemelen çok mutlu ederdi. Gerçi tarihte bunu kendi imkanlarıyla deneyenler oldu. Örneğin 1434 tarihli Arnolfini'nin Evlenmesi eserinde Jan van Eyck, resimde yer alan aynaya yansıyanları kendi portresiyle birlikte resmeder. Bu tablodaki detayların başarılı kullanımı, tablodaki matematik dehası hala incelenir. Yine ressamın Madonna ve Şansölye Rolin tablosunda özellikle fondaki manzaranın dantel gibi işlenmesi sayesinde yaratılan derinliğin gerçekçiliği çok çarpıcıdır. Tarihin en detaylı resmi denince akla gelen bir başkası da Madrid'deki Prado müzesinde sergilenen, Hollandalı ressam Hieronymus Bosch'un 1503'te başlayıp 1504 yılında tamamladığı eseri The Garden of Delights olur şüphesiz. Üç panelin birleşmesinden oluşan tablonun sol panelinde cennet, orta kısmında dünyevi zevkler ve sağ panelinde ise cehennem tasvir edilir. Ancak ressam, her bir detayı o kadar incelikle resmeder ki siz bir tabloya bakmaktan öte sanki bir hikaye izlersiniz. Sanatçı döneminin kurallarını yıkarcasına resmettiği çıplak insanların keyifli anlarını, fantastik bir öykü içinde aktarır. Tabloda, bir yanda dünya nimetlerinden zevk alan insanlar, diğer yanda günahları yüzünden cezalandırılanlar çarpıcı bir biçimde resmedilir. Tablo aynı zamanda Orta Çağ insanında hakim olan karabasan ve ölüm korkusunu da vurgular. Tablonun panel kapakları kapandığında ise iki tarafa resmedilmiş karanlık, puslu bir Dünya gezegeni görürüz. Panel kapakları açıldığında üç parça halinde 220 santimetreye 389 santimetre olan bu tablo, o dönemin şartları da düşünüldüğünde her bir fırça darbesiyle şaheser olmayı hak eder. Eser, bu haliyle içinde kaybolduğunuz bir estetik mucize, sonsuza uzanmasa da akışkan olmayı başaran bir öykü sunar. O zamanlarda teknolojiden yararlanmadan, bu kadar detaylı eserler ortaya koymak kim bilir ne kadar zordu. Andan yakalananı olabildiğince tuvale aktarmak... Bir tabloya sabitlenen hareketin devamının olduğunu hissettirmek ya da düşündürmek. O dönem bunu başaran ressamlar isimleri ve eserleriyle ölümsüz oldu. Günümüzde bu ölümsüz isimler kadar başarılı olmaya da gerek kalmadan hem detaylarıyla çarpıcı hem de sonsuza kadar sürebilecek resimler yapmak mümkün. Kanvasların dijital ortamda olması şartıyla! Tüm diğer sektörler gibi sanat ve yaratıcılık alanında da işler, her alanda ağırlığını koyan teknoloji ve bilim sayesinde değişiyor. Dijital dünyadaki gelişmelerin sanata, bilime ya da felsefeye yansımalarını izlemek hem şaşırtıyor hem de keyif veriyor. Aynı zamanda farklı bakış açıları kazanılmasına da vesile oluyor. Yayınlandığı zaman büyük etki uyandıran, bütünün içindeki tekillik ve tekilin içindeki bütünlük üzerine düşündüren IBM için yapılan 1977 yapımı belgesel film Powers of Ten gibi. Döneminin dijital olanaklarını zorlayan, modern mimari ve mobilya alanlarında katkılarıyla tanınan, güzel sanatlar ve grafik tasarım gibi alanlarda da eserler veren Amerikalı tasarımcı çift Charles ve Ray Eames'in ilgi çeken belgeseli, o günden bugüne birçok kişiyi etkiledi. Bu belgeselin ana fikri -biraz subjektif bir yorum olsa da- insanın genlerinde evrene, evrenin ulaşabildiğimiz en uzak noktasında insana dair ortaklığı görebileceğimizdi. Chicago'da göl kenarında bir piknikte başlayan bu ünlü belgesel film, bizi evrenin dış kenarlarına kadar -o dönemde gidilebileceği ölçüde- götürüyor. Her 10 saniyede bir, başlangıç noktasından uzaklaşarak kendi galaksimiz diğer birçokları arasında yalnızca bir ışık zerresi olarak kalana kadar çıkıyoruz. Ardından nefes kesen bir hızla Dünya'ya dönerek, her 10 saniyede bir, 10 kat daha fazla büyütme ile içeriye doğru -uyuyan piknikçinin eline- geçiyoruz. Yolculuğumuz, beyaz kan hücresindeki bir DNA molekülü içindeki bir karbon atomunun protonunda sona eriyor. İşte buradaki başlangıç noktasının ilerisine uzayın engin genişliğine ya da gerisine DNA molekülüne doğru yapılan yolculuk, her iki tarafta da yeni yeni kapılar açarak hiçliğe uzanıyor. Üzerine çokça konuşulup beyin fırtınası yapılabilecek bu belgesel film, mikro ve makro kozmosun iç içe oluşunun altını çiziyor. Kimi kaynaklara göre sonsuza uzanan resmiyle sosyal ortamda bir anda ünlü olan Parisli sanatçı Lucas Vaskange'ye de ilham veren Powers of Ten olmuş. Birbirinden farklı dijital işlere imza atan sanatçı, iç içe geçen ve dokunmatik ekranda parmaklarınızla yakınlaştırdıkça sizi hikayenin detaylarına götüren sonsuz çizimiyle hayran bırakıyor. Öyle ki eserin içindeki her bir öyküye geçerken büyüttüğünüz resim parçaları size başka anları ve anıları gösteriyor. Tüm bunlar olurken resimde asla dağılma ya da kalite kaybı yaşanmıyor. Görüntülerin içinde kaybolurken önünüze çıkan, parmaklarınızın arasında açılıp büyüyen her bir yeni resim bir önceki gibi net. Bu harika eserin, iç içe geçen anları ve teknik anlamdaki başarısı vektör teknolojisinden kaynaklanıyor. Vektörü daha iyi anlayabilmek için önce pikseli açıklamak doğru olur. Şöyle ki, piksel yan yana ve alt alta gelen renkli noktalara deniyor. Görüntünün en küçük birimi olan piksellerin birleşimiyle dijital görüntüler oluşuyor. Fotoğraf ve video kayıt cihazlarında piksel kullanılıyor. Hal böyle olunca grafiğin kalitesi, grafiğin boyutuna ve pixel sayısına bağlı olarak değişiyor. Pixel sayısı arttıkça grafik kalitesi de artıyor. Asıl önemli nokta, piksel ile oluşturulan grafiklerde, grafiği büyüttüğünüzde görüntü kalitesinin bozulması. Vektör ise çözünürlükten bağımsız, piksel gibi yan yana gelen noktalardan oluşmayan bir sistem. Vektörde, her bir nesnenin matematiksel ifadelerle oluşturulduğu, detay kaybetmeden yeniden ölçeklendirilebilen bir teknoloji söz konusu. Vektörel nesneler ölçeklendirildiğinde yeniden çizildiği için grafiği büyüttüğümüzde hiçbir bozulma meydana gelmiyor. İşte sanatçı Lucas Vaskange de eserini, vektör teknolojisi kullanan Endless Paper isimli bir uygulama ile iPad üzerinde yaratmış. Uygulama, kullanıcısına adeta ucu bucağı olmayan dijital bir kanvas sunuyor. Ayrıca, eserin her bir detayına sonrasında ekleme de yapılabiliyor. Bu gidişle hikayenin içinde de olabiliriz! Bu sınırsız tuval konseptini kullanarak çizdiği sonsuzluğa uzanan çizimini, sanal dünyada paylaşınca bir milyondan fazla izlenen Lucas Vaskange, resmin videosunun seslendirmesinde izleyene bir tatil öyküsü anlattığını söylüyor. Yanı başındaki tombul ve yeşil elma arkadaşıyla, kah trene binen kah deniz kenarında güneşlenen kah bir okyanusa dalıp hazine sandığı bulan Lucas Vaskange'in dijital aynısı, bu hikayenin içinde çok eğleniyor. Bir yandan fotoğraf da çekerek anılar biriktiriyor. Biz de bu sonu gelmeyen katmanlı çizimde, kendimizi sürükleyici bir kitaba ya da filme kaptırmış gibi büyük bir mutlulukla kayboluyoruz. Tam da bu noktada biraz hayal gücümüzü kullanalım. Dijital gelişmelerle birlikte bu çizimlerin içinde gezinebilmek, sonsuz bir hikayenin kahramanı olmak da mümkün olabilir. VR gözlükler kullanarak, artırılmış gerçeklik ortamına dahil edilebilen sonsuz resimdeki anlarda gezindiğinizi düşünsenize. Belki parmaklarınızla görüntüyü büyütmek yerine adım adım görüntüye yaklaşacak, yeni kapılar açar gibi başka bir öyküye geçebileceksiniz. Belki hikayede gezinenler, sanatçısı izin verirse Vaskange'nin bıraktığı yerden çizmeye devam edip yeni bir öykü bile yaratabilir. Hayatın kendisinde olduğu gibi bu sonsuz resimde de karşılaşmalar ve yeni olasılıklar mümkün olabilir. Sonsuz resimler birbirinin içine geçebilse. Bir sanatçının eserinden diğerine geçilebilir. Bir hikaye bir başkasına devşirilebilir ya da aynı hikaye farklı bir pencereden başka birinin dünyasına açılabilir. Tıpkı DNA'mızın en küçük parçasından uzayın en uzak noktasına uzanmak gibi. Sonsuz çizimler denmesinin temel sebebi -elbette resmin bir noktasında hikaye bitiyor- devam edilmesi halinde sonsuza kadar çizilebilir ve hikayenin aynı görsel kalitede sürebilir olması. Bu sonsuz çizimleri yapan sadece Lucas Vaskange değil. Endless Paper uygulamasını kullanan Greg Edwards, Twitter'daki @the_ogarno isimli kullanıcının da bu özellikteki çizimleri mevcut. Hatta Vaskange kendi hesaplarında bu kullanıcıların eserlerini övgüyle paylaşıyor. Greg Edwards'ın tarzı biraz daha farklı olsa da onun da sonsuz resminin içinde gezinmek çok keyifli. Özellikle bir bölümde bulutların üzerinden uçtuğunuzu ve şehre dalış yaptığınızı hissediyorsunuz. @the_ogarno isimli kullanıcının eseri de büyük bir sergi salonunda başlıyor. İçinde bulunduğunuz salonda çizim sizi sonsuz resmin bulunduğu tabloya yönlendiriyor ve yolculuğunuz başlıyor. Kullanıcının zamanla diğer resimleri de aynı formatta işlemesi mümkün. Bu eserlerin tümünde kaybolup gidiyorsunuz ve çizim sonsuza kadar akıp gitse eserlerin içinde gezinip durmaktan sizi hiçbir şey alıkoyamaz gibi geliyor. Dijital alandaki gelişmelerin gündemimize kazandırdığı bu gelişmeler heyecan verici. Takipte kalmak ise yeniliklere hızla adapte olmanın ilk şartı.


Sosyal mesafe kuralları çerçevesinde İstanbul'da gezebileceğiniz sergileri sizin için derledik. Tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını nedeniyle uzun bir ara vermek zorunda kalan kültür-sanat sektörü küllerinden doğuyor! Sanatın hangi dalı olursa olsun, bu sektörde faaliyet gösteren tüm kurum ve kuruluşlar yeniden kolları sıvıyor ve kaldıkları yerden devam edebilmek için yepyeni adımlar atıyor. Pandemi öncesinde başlayan ya da son günlerde sanatseverlerle buluşan sergiler ise ilk adım. Kültür-sanatın ruhumuzu iyileştirme gücünü yeniden bize gösterecek, sosyal mesafe kuralları çerçevesinde İstanbul'da ziyaret edebileceğiniz sergileri sizin için derledik. Ayrıca hem online hem de sosyal mesafe kurallarına uygun olarak gerçekleşecek en güncel kültür-sanat etkinlikleri buradan takip edebilirsiniz. Ziyaret Saatleri: Salı Cumartesi 11.00 18.00. Müze pazar ve pazartesi günleri kapalı. Zevk Meselesi, ortaya çıktığı 19. yüzyıldan bu yana anlamı değişikliğe uğrayan kitsch kavramının günümüz görsel kültürüyle kurduğu yakın ilişkiye ve beğeninin şekillenmesindeki kritik rolüne odaklanan bir grup sergisi. Günümüzde beğeni hala bir sınıfa işaret ediyor olabilir, fakat bu işareti besleyen, güçlendiren mekanizmaların yapısı artık farklılaşıyor. 13 sanatçı ve kolektifin işlerini bir araya getiren Zevk Meselesi, sınıfsal bir gösterge olarak beğeni kavramını ele alıyor, estetik anlayışın Doğu ve Batı'ya atfedilen değerlerine bakıyor, yüksek sanata karşın kitle kültürünün yükselişine odaklanıyor ve nesne kültüründen dijital kültüre geçiş sürecinde şekillenen görsel dilin sanatla kurduğu ilişki üzerine, serginin sanatçılarıyla diyalog içinde kitsch kavramının bugünkü zengin kullanımlarını araştırmayı hedefliyor. Hem nesneler hem de 90'ların başından itibaren internette egemen olan görsel dil üzerinden, toplum yapısındaki sınıfsal ayrışmayı güçlendiren beğeni kavramını sorguluyor. Ulya Soley küratörlüğünde düzenlenen sergi, Alex Da Corte ve Jayson Musson, Bruno Miguel, Cameron Askin, FAILE, Farah Al Qasimi, Gülsün Karamustafa, Hayırlı Evlat, Miao Ying, Nick Cave, Olia Lialina ve Mike Tyka, Pierre et Gilles, Slavs and Tatars ve Volkan Aslan'ın yapıtlarını sunuyor. İmkansız Eve Dönüş ressam, yazar ve şair Etel Adnan'ın yüz yıla yaklaşan yaşamının tüm üretim dönemlerini kapsayan retrospektif niteliğinde bir sergi. Çevresindeki fiziksel dünyayı doğallıkla yorumluyor, özgün soyut manzaraları ve öncelikle dağları renk, yazı, hafıza ve zaman gibi konuları işlediği eserleri dünyayla kurduğu hassas ve dinamik ilişkiyi yansıtıyor. Küratörlüğünü Serhan Ada ve Simone Fattal'in üstlendiği sergide, birden fazla alanda ustalaşmış sanatçının pratiğinin bir parçası olan seramikler, halılar, leporellolar, yağlı boya çalışmalar, desenler, baskılar ve sanatçının bir de filmi yer alıyor. Etel Adnan'ın sanatsal üretimlerinin yanı sıra farklı dönemlerde yapılmış söyleşilerin kayıtları da izleyiciyle buluşuyor. Mevsimleri, manzaraları, işaretleri, gökyüzündeki hayali gezegenleri, uyduları ve etkileyici enerjisiyle izleyiciye derin bir keşif ve yorumlama alanı açıyor Etel Adnan. İnsan faaliyetleri iklimleri değiştirirken nasıl beslenilmesi gerektiğini inceleyen İKLİMCİL: Mevsimler Sürüklenirken, hem bir sergi hem de iş birliklerine dayalı bir kamu programı olarak SALT Beyoğlu'nda gerçekleştiriliyor. Etçil, hepçil, yerelci, vejeteryan ya da vegan beslenmeden farklı biçimde, İKLİMCİL kavramı bir ürünün içerdiklerinden ziyade, gıda üretimi ve tüketiminin seyrini etkileyen alışılmadık mevsim koşulları ve iklim olaylarıyla ilişkisi üzerinden tanımlanıyor. Sergi mekanı ve dışında şekillenen bir dizi iş birliğine dayanan program, birlikte düşünmek, araştırmak ve eyleme geçmek için ortak bir platform olmayı amaçlıyor. Mevsimler sürüklenirken ve bütün canlıların metabolizması altüst olurken bu yeni maddesel ortamın içinden geçen insan bedeninin devamlılığı ve yakın geleceğin olasılıkları üzerine öngörüler geliştirmeye çalışıyor. SALT'tan Meriç Öner ve Onur Yıldız tarafından programlanan İKLİMCİL: Mevsimler Sürüklenirken, kurumun 2018'de başlattığı Sohbetler serisinin üçüncü sergisi. Our Many Europes projesi kapsamında geliştirilen sergi, Prince Claus Kültür ve Gelişim Fonu ile Goethe-Institut'un sağladığı ek destekle hazırlandı. 15 Aralık 2020 25 Temmuz 2021 tarihleri arasında Hrant Dink Vakfı öncülüğünde Türkiye Tiyatro Vakfı ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılılık işbirliğiyle hazırlanan Kulis: Bir Tiyatro Belleği, Hagop Ayvaz sergisi, 1911-2006 yılları arasında yaşamış İstanbullu tiyatro sanatçısı ve yayıncı Hagop Ayvaz'ın kişisel çabalarıyla oluşturduğu tiyatro arşivinden yola çıkarak, toplumsal bellek, kimlik ve mekan bağlamında Türkiye'nin tiyatro tarihine odaklanıyor. Sergiye kaynaklık eden Hagop Ayvaz arşivi, 19. yüzyılın ortalarından günümüze Osmanlı ve Türkiye tiyatrosundaki oyuncular, topluluklar ve tiyatro mekanları hakkında çok sayıda özgün içeriği barındırıyor. Gençliğinde itibaren topladığı kitaplar, dergiler, belgeler, afişler, fotoğraflarla dolu çalışma odasını cennetim olarak nitelendiren Ayvaz'ın incelikli benzetmesi tutkuyla bağlı olduğu tiyatro, arşiv ve toplumsal bellek arasında kurulabilecek bağlara dair de ipuçları veriyor. Selma Gürbüz'ün içinde yaşadığımız dünyadan beslenen, kendine özgü imge dağarcığıyla yarattığı gizemli ve renkli dünyasında, insanlığa, doğaya, yaşama dair semboller ve hikayeler hayat buluyor. Sanatçının daha önce sergilenmemiş yapıtlarını odağına yerleştiren sergi, Selma Gürbüz'ün zamandan ve mekandan bağımsız; masallar, mitler, söylencelerle örülü, incelikle işlenmiş yapıtlarını ziyaretçilerle paylaşıyor. Sergide, sanatçının resim, yerleştirme, desen, video ve heykel gibi farklı ifade araçlarıyla ortaya koyduğu yüzden fazla yapıtı yer alıyor. Nevin Aladağ, İzler başlıklı bu yapıtta sanatçı, kenti performansın hem sahnesi olarak kullanır hem de öznesi olarak harekete geçiriyor. Ortaya çıkan görsel ve sessel kompozisyon, sanatçının kent mobilyalarıyla etkileşime soktuğu veya manzaranın içine bıraktığı enstrümanların potansiyellerini araştırıyor ve yeniden yorumluyor. Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan Gökcisimleri Üzerine sergisi, yaşamsal bir bir aradalık düzleminin bugün yeniden düşünülebilir ve inşa edilebilir olmasına dair sorularla ilgileniyor. Yirmi sekiz sanatçının yapıtlarını kapsayan sergi, var olanların bir araya gelme ve dağılma biçimlerini, ilişki kurma tarzlarını, birbirlerine mesafe alma ve yakınlaşma yollarını birlikte düşünmeye davet ediyor. Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan Dinleyen Gözler İçin başlıklı grup sergisinde, çoğu müzikle güçlü bir bağ kuran 23 yapıta yer veriliyor. John Cage'in müzikte olduğu kadar tüm sanatsal üretiminde sessizlik, belirsizlik ve rastlantısallığı bir arada kullanan deneysel yaklaşımını ve Fluxus sanatçılarını referans alan sergide, ziyaretçiler galeri alanına hakim olan sessizliğin içinde yapıtlardan yükselen sesleri keşfetmeye ve hayal etmeye davet ediliyor. Cage'in mutlak bir sessizliğin imkansızlığına odaklanan önermesinin izinden giden Dinleyen Gözler İçin, duyu sistemimize içkin yaratıcı ve imgesel güçleri keşfetmemize engel olan sis perdesini aralayarak bizi dinleme ve görme biçimlerimizi farklılaştırmaya teşvik ediyor. Sergi, ses içeren az sayıda eserin tamamen sessiz yapıtlarla aynı mekanda buluşturulması yoluyla gerçeklik ve hayal gücü arasında salınan düşünsel bir sarkaç yaratmayı amaçlıyor. Emre Hüner'in : Bilinmeyen Parametre Kayıt-Dışı başlıklı kişisel sergisi, yarı kurgusal bir senaryo metni etrafında şekillenmiş yeni üretimlerden oluşuyor. Hüner, film, roman veya mimari yapı gibi formlar arasında aracı bir unsur olarak gördüğü senaryoyu işlevinden bağımsızlaştırıyor ve nihai bir sonuca varmak yerine açık bir üretim yöntemi, bir senaryo yazım süreci öneriyor. Sergide karşılaştığımız heykeller, yerleştirmeler, fotogravürler, serigrafiler, film ve metinler, mecralar arasında dolaşarak ilerleyen, doğaçlamaya dayalı, performatif bir üretim sürecini yansıtıyorlar. Kaydetme, belgeleme, alıntılama, kalıp alma ve kopyalama gibi estetik jestler aracılığıyla serginin ve filmin mekanları, nesnelerin yüzeyleri ve dilsel alan arasında tekrarlanarak çoğaltılan formlar, nesnenin yapıt, prototip, araç, iz ve eyleyen olma potansiyelleri arasında hareket ettiği bir dünya kurgusu öneriyor. Türkiye'de çağdaş sanatın öncülerinden Füsun Onur'un Arter Koleksiyonu'nda yer alan Opus II Fantasia adlı yerleştirmesi, sanatçının pek çok yapıtında olduğu gibi müziksel referanslar taşır. Formu, mekanı, zamanı ve bunlar arasındaki ilişkileri sıra dışı bir malzeme çeşitliliğiyle araştırırken gündelik, öyküsel, hatta otobiyografik öğeleri de devreye sokan Onur, müziğe farklı duyuların dahil olduğu bir süreç olarak yaklaşıyor. Sanatçı bu yerleştirmesinde dört sıradan nesneyi müziğin mecrası ve unsurları olarak kullanıp, mekanı ve zamanı ritim ve varyasyonlar yoluyla yorumluyor. Zemin üzerinde sırayla belirip birbirleriyle etkileşime geçen beyaz örgü şişleri, altın renkli ip yumakları, küçük porselen figürler ve standart müze kaidelerinin meydana getirdiği farklı formlar ve motifler, yer yer duraklamalar ve kreşendolarla çeşitlenip çoğalırken, içinde yayıldıkları mekanı referans alıp onu yeniden düzenleyen görsel bir müzik oluşturuyorlar. Sanatçı, sanat kurumu, sanat eseri ve izleyici arasındaki ilişkiler etrafında kurgulanan Tedbir, Arter Koleksiyonu'ndan bir araya getirilen yapıtlar yoluyla sanatın üretim, muhafaza ve sergileme pratiklerine odaklanıyor. Sergi, çoğu kez izleyicinin tanık olmadığı hazırlık ve müzakere süreçlerini; kültürel, ideolojik, hiyerarşik ve ekonomik bağlamların şekillendirdiği güç dinamiklerinin yanı sıra, sanatın kendine özgü zaaf, hassasiyet ve kırılganlıklarını konu ediniyor. Sergide Arter Koleksiyonu'nda yer alan 11 sanatçının 13 eserine yer veriliyor. Yaşamın günlük akışının, sosyal ilişkilerimizin, çalışma biçimlerimizin, dünyayla ve birbirimizle kurduğumuz mesafelerin değiştiği, hareket alanlarımızın kısıtlandığı, hatta fiziksel görünüşlerimizin maskelendiği bir dönemde tasarlanıp ziyarete açılan Tedbir, adını Canan Tolon'un sergide yer alan bir yapıtından ödünç alırken, aynı zamanda bugün başta sağlık alanında olmak üzere, ekonomi, güvenlik, enerji gibi farklı bağlamlarda fazlasıyla sık duyup sürekli kullanır olduğumuz tedbir kelimesinin açılımlarından esinleniyor. Let It Be... sergisi, Sidar Baki, Neslihan Başer, Ayşe Bezenmiş, Mahmut Celayir, Leo Ferdinando Demetz, Oğuz Kaleli, Serdar Kaynak, Nihal Martlı, Jochen Proehl ve Serpil Mavi Üstün'ün işlerini bir araya getiriyor. Paul McCartney on dört yaşında kaybettiği annesini bir gün rüyasında görür ve bundan etkilenerek 'Let it be' yi yazar. 'Akışına bırak ve hayata devam et' mesajıyla zihinlere kazınana bu şarkı sözleri içinde bulunduğumuz döneme işaret ederken; sergi de sanatçıların öznel yorumlarını ve eserlerinin bir arada diyalogunu sunuyor. DasDas, Ouchhh ve Zenger işbirliğiyle gerçekleştirilen, Paribu ana sponsorluğundaki Parallel Universe sergisi DasDas'ta. Şu ana kadar 52'den fazla ülkede, bilim-sanat-teknoloji ekseninde sanat yerleştirmelerini milyonlarla buluşturan ödüllü, Ouchhh Studyo'nun eserleri, Zenger küratörlüğünde DasDas'ta sonunda Türkiye'de seyirci ile buluşacak. Herbiri 35 dakika sürecek seanslarda, yapay zeka sayesinde Van Gogh tablolarını sadece görmeyecek aynı zamanda tabloların içinde gezinebiliyorsunuz. Van Gogh eserlerinin renkleri ve şekilleri içeriğimizin temelini oluşturuyor. Ardından kendi topraklarımıza dönüp ilk Türk arkeolog Osman Hamdi Bey'in en ünlü ve önemli eserleri günümüz teknolojisiyle buluşup, sarmalayan bir sergi deneyimi yaşayabiliyorsunuz. Arkeolog Osman Hamdi Bey'den insanlığın bildiğimiz bütün tarihini değiştiren bir yere Göbeklitepe'yi ziyaret edebiliyorsunuz. GAN ve yapay zeka algoritmalarıyla tarihi aydınlatan figürleri yeni bir bakış açısıyla görebiliyorsunuz. Bu şiirsel yolculuğa bir de makine öğrenimi ve yapay zeka algoritmalarını kullanarak, dünyanın kaderini değiştiren bilim adamları tarafından yazılan ışık, fizik, uzay-zaman hakkında milyonlarca satır teori, makale ve kitaptan öğrenen yapay zeka, gerçekliğin bilimsel bilinçli Şiirsel Kırılması oluşturarak tarih yazacak ve bu deneyime de şahit olabileceksiniz. Sadberk Hanım Müzesi'nin 19.000'i aşkın eserden oluşan kapsamlı koleksiyonu Arkeoloji ve Türk-İslam sanatı bölümlerinden oluşuyor. Arkeoloji Bölümü Anadolu'da yaşayan uygarlıkların maddi kültür kalıntılarını pişmiş toprak, cam, maden ve taş gibi farklı malzemelerden üretilmiş eserler üzerinden kesintisiz bir kronolojiyle gösteriyor. Sekizinci yüzyıldan Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan Türk-İslam Bölümü ise çiniden gemi kandiline, ipekli dokumalardan ayakkabılara, özellikle Osmanlı sanatının doruk noktasına ulaştığı dönemlerin eserlerine odaklanıyor. Sadberk Hanım Müzesi'nin de özellikle üzerinde durduğu, kültürel mirasın korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çeken sergi, Anadolu uygarlıklarının ve Osmanlı sanatının seçkin örneklerindeki yaratıcılığın ve ustalığın öyküsünü nadide nesnelerle ziyaretçilere sunuyor.


Mesleğe reklam fotoğrafçılığıyla başlayıp ardından su altı fotoğrafçılığına yönelen ve eserleri, yıllar boyunca onlarca kişisel ve karma sergide yer alan Saygun Dura ile çok keyifli bir sohbet gerçekleştirdik. İİlkokul yıllarında hediye edilen bir Polaroid fotoğraf makinesi ile başlayan fotoğrafçılık tutkusunu, su altına yönelik sevdası ile birleştiren Saygun Dura'nın vizöründen yansıyan karelerin her biri, başka bir dünyayı, doyumsuz seyir zenginliğiyle sunuyor. Fotoğrafçıyım, yaklaşık 40 yıllık fotoğraf geçmişimde, reklam fotoğrafçılığı, su altı, sergiler, festivaller, kitap, küratörlük ve üniversitelerde öğretim görevlisi olarak çalışmak gibi başlıklar var. Bu süre zarfında başka hiçbir profesyonel uğraşım olmadı, sadece fotoğraf vardı. Hala ilk günkü heyecanımla da devam ediyorum. İlkokul yıllarımda bir Polaroid fotoğraf makinesi hediye edildi, ilk makinemdi ve babam da fotoğrafa olan ilgimi görünce kendi çocukluğunda kullandığı Kodak Retina fotoğraf makinesini bana verdi. 1940'lı yılların bir modeliydi, pozlama değerlerini, babamın ufak bir kağıtta hazırladığı çizelge eşliğinde oluşturuyordum. Fotoğrafa olan ilgim böylelikle başlamış oldu ve bugünlere kadar gelip yaşamımın da çok önemli bir parçası oldu. Profesyonelliğe geçişim ise 1989 yılında Ersin Alok'un asistanlığını yapmamla başladı. Çocukluğumda yüzücüydüm ve suyla aram iyiydi. Scuba ile dalış brövemi ise 1987 yılında aldım, o yıllarda Nikonos II marka amfibik bir su altı fotoğraf makinem de vardı. Çok hoş bir kameraydı ve kendine has kullanım özellikleri vardı, su altında fotoğraf çekebilmeyi onu kullanarak öğrenmeye gayret ediyordum. Dalışta da yeniydim ve becerilerimi artırmaya çalışıyordum. Fotoğraftaki ilk günkü heyecanım, su altı için de geçerli. Yakınlarım bu yönümü iyi bilir. İlk dalışım Marmara Denizi'nde, adaların arkalarında yaptığım bir eğitim dalışıydı. O güne dek suyun altında nefes alabilmeyi hayal ederdim. Denizde aşağılara inmek, su altı yaşamını görmek ve suyun altında hava solumak masalsıydı, sanırım o an fotoğrafın ardından en önemli ikinci uğraşım, dalış yaşamım da başlamış oldu. Aldığım dalış eğitimlerini hocalık seviyesine kadar getirdim fakat dalış eğitimi pek fazla vermedim. Su altı fotoğrafçılığı atölye çalışmaları yapmaya ise devam ettim. Dalış yaptığım zamanlar mutlu oluyorum, dalış seyahatlerinden yeni tecrübeler, bilgiler ve fotoğraflarla dönüyorum. Geçen hafta su altı fotoğraf sunumu yapmam için Afyonkarahisar Caz Festivali'ne davet edildim. Yazarlar, çizerler, müzisyenler bölgedeki köy ilkokulları da dahil, çocuklara kendi konularında sunumlar yaptılar. Çocukların su altı yaşamına gösterdiği ilgi, bununla birlikte bilgileri beni şaşırttı ve çok mutlu etti. Ufak da olsa çevre bilincine yönelik bir duyarlılık oluşturabilme çabam, sanırım faydalı oldu. Dalışa başlamadan önce nasıl bir fotoğraf elde etmek istediğimle ilgili beklentim bellidir. Zihnimdeki o görüntüye yaklaştığımı hissettiğim anlar beni heyecanlandırır. Bazen de önceden planlamadığınız etkileyici bir gelişme olur, o da başka bir heyecandır. Her faaliyette olduğu gibi insanın işini sevmesi önemlidir, su altı fotoğrafçılığı oldukça zahmetlidir, sevmeden uzun yıllarınızı vermeniz ve başarılı olmanız zordur. Suya yatkınlık ve fotoğrafçılık bilgi ve beceriniz de önemlidir. Günümüzde yeni teknolojilerle suyun altından görüntüler elde etmek çok da sorun değil fakat güçlü fotoğraflar için hala yetenek, bilgi birikimi, sabır ve çok çalışmak gibi faktörler gerekli. Çok özel bir ekipman değil, karada kullandığım kamera, ona uygun bir su altı kabı ve flaşlar. Çekim sonrasında fotoğraflarınızı işlemeniz de önemli, sergi düşünüyorsanız baskı aşamasındaki çalışmalarınız, hassasiyetiniz de duvardaki asılı, bitmiş fotoğrafınızın başarısına etki edecektir. Ekipman önemli fakat daha önemlisi şüphesiz ki kamera arkasındaki göz. Topkapı Sarayı'nın altına, sarnıçlara yaptığımız dalışlar çok özeldi. Halfeti'de Memluk mezarlığına dalış yapmak da öyle. Van Gölü'ndeki gerçeküstü görüntülere sahip mikrobiyalit oluşumları ve gölde yaşayan, endemik bir balık türü olan inci kefalinin yaşam öyküsü beni çok etkiledi. Arada isimli son kişisel sergimi de bu konular üzerinden kurguladım. Yurt içi veya yurt dışında düzenlenen su altı fotoğrafçılığı atölye çalışmalarımda, genel teorik bilgiler ve çekeceğimiz konular üzerine eğitimler veriyorum, ardından da katılımcılarla birlikte dalışlar yapıyoruz. Dalışlar sonrasında ise çekilen fotoğraflar üzerine değerlendirmeler yapıyoruz. Kosta Rika'ya bağlı Cocos Adası ve Bahamalar dalış yapmayı isteyip de henüz gidemediğim bölgeler. Maldivler'de şnorkelle balina köpekbalığı çekimi yaparken, bu olağanüstü canlıyla aniden su yüzeyinde burun buruna geldim, güzelliğinden çok etkilenmiş olmalıyım ki İstanbul'a döndüğümde seyahatten fotoğraflarıma bakarken o anın fotoğrafını çekmediğimi fark ettim. Bazı dalışlarımda, çok iyi fotoğraf verdiğini bildiğim bölgeler bile olsa, kamerasız dalıp fotoğraf çekmeden sadece ortamın güzelliğini yaşayıp seyretmenin tadına varıyorum, arada bir bu da gerekiyor. Öncelikle güvenli bir dalış için koşulların yerinde olması gerekiyor. Fotoğraf için standart bir hava şartı yok, kimi fotoğraflar için güneşin batmaya yakın son yarım saati, bazı fotoğraflar için ise dik gelen kuvvetli öğle güneşi, bazen de yatık gün ışığı veya sığ sularda suni ışık kullanacaksanız bulutlu, kapalı bir hava tercih sebebi olabiliyor. Fotoğraf çekimi için yurt içinde, tatlı sulara yapılan dalışlar beni çok etkiliyor. Yurt dışında ise Meksika'daki Cenoteler, Fransız Polinezyası ve fotoğraf verimliliği için Endonezya'ya ait Kuş Kafası Yarımadası denilen bölgede yer alan Raja Ampat. Dalış seyahatlerine önceden bölge çalışılarak, araştırarak gidilir. Yöreyi iyi bilen rehber balık adamlardan dalış öncesi bilgilendirmeler de alındığından şaşırtan bir canlıyla karşılaşma pek ender olabiliyor. Van Gölü'nde binlerce yıldır sadece inci kefalinin yaşadığı biliniyordu. Dört yıl önce yeni bir balık türüne rastlanıldığı haberi gelmişti ve bilimsel bir çalışmanın bir parçası olarak bir gece dalışında o canlıyı görüntülemiştim. Tehlikeler atlattığım oldu, geçmişte daha iyi fotoğraflar elde etmek için riskler alabiliyordum, artık daha tedbirliyim. Başımdan geçen olaylar, etrafımda gördüklerim ve duyduklarım beni daha olgunlaştırdı. Bu işi iyi yapanların su altı fotoğraflarını incelemek, diğer sanat dallarını takip etmek, fotoğraflar belli bir seviyeye geldiğinde de özgün bir dil oluşturabilmek için çalışmaya devam etmek. Her yeni sergim geçmiştekilerden bir etki ve tecrübe taşıyor. Yenilerini daha fazla sahiplenebiliyorum, daha içime siniyor. Ülkemizde su altı fotoğrafçılığımızın başlangıcı olan 1952 yılından itibaren, 60 yıllık serüvenini anlattığım Su Altına Işık Tutanlar isimli karma bir serginin ve kitabının benim için yeri ayrıdır. Bu sonbaharda Pera Palace Hotel'in sanat galerisinde kişisel bir sergim olacak. Sonrasında planladığım birkaç dalış seyahati ve retrospektif mahiyette bir kitap arzum var. Derginizde bana da yer verdiğiniz için çok teşekkür ederim.


İKSV, bu yıl yedinci kez verilecek Talat Sait Halman Çeviri Ödülü ile güncel kültür-sanat üretimini teşvik etmeye devam ediyor. Nitelikli edebiyat çevirilerini desteklemek amacıyla, yedi yıl önce aramızdan ayrılan Talat Sait Halman anısına başlatılan Talat Sait Halman Çeviri Ödülü, 2021 değerlendirmeleri için başvuruları 23 Ağustos 1 Ekim 2021 tarihleri arasında alacak. Talat Sait Halman Çeviri Ödülü'yle, Seçici Kurul tarafından belirlenen yapıtın çevirmenine 20 bin TL tutarında nakit desteği sağlanıyor. Başkanlığını yazar Doğan Hızlan'ın yaptığı Talat Sait Halman Çeviri Ödülü Seçici Kurulu; yazar, çevirmen ve eleştirmen Sevin Okyay; yazar ve çevirmen Ayşe Sarısayın; yazar ve çevirmen Yiğit Bener ile yazar ve çevirmen Kaya Genç'ten oluşuyor. Ödülün sahibi, Seçici Kurul tarafından Aralık ayında açıklanacak. >> Talat Sait Halman Çeviri Ödülü hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayın. Talat Sait Halman Çeviri Ödülü için başvurular, yayınevleri veya çevirmenler tarafından yapılabilir. Başvuruda sunulacak eserler, orijinal dilinden Türkçeye çevrilmiş, ISBN numarası almış öykü ve roman çevirileri ile sınırlıdır. Yayınevleri en fazla üç çeviri eser ile başvuru yapabilmektedir. Seçici Kurul, aday önerlerinde bulunabilir. Adayların daha önce Talat Sait Halman Çeviri Ödülü'nü kazanmamış olması gerekmektedir. Başvuru formu ve koşullarına dair ayrıntılı bilgi içeren şartnameye buradan ulaşılabilir. 2021 Talat Sait Halman Çeviri Ödülü için başvuruların 1 Ekim Cuma saat 17.00'ye kadar İKSV'ye ulaştırılması (Nilay Kartal dikkatine, Nejat Eczacıbaşı Binası, Sadi Konuralp Cad. No: 5, 34433 Şişhane, Beyoğlu, İstanbul) gerekmektedir. >> Başvuru koşullarına dair ayrıntılı bilgi içeren şartname için tıklayın. Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı olan ve 2008-2014 yılları arasında İKSV Mütevelliler Kurulu Başkanı olarak görev yapan Talat Sait Halman anısına, 2015'te başlatılan Talat Sait Halman Çeviri Ödülü'nün ilki, 2015'te Georges Perec'in La Boutique Obscure: 124 Reves adlı eserinin Karanlık Dükkan: 124 Rüya adlı çevirisiyle Siren İdemen'e; ikincisi Anna Seghers'in Transit adlı eserinin aynı adlı çevirisiyle Ahmet Arpad'a; üçüncüsü James Joyce'un Finnegans Wake adlı eserinin Finnegan Uyanması adlı çevirisiyle Fuat Sevimay'a; dördüncüsü Alberto Manguel'in Dönüş adlı novellasını İngilizce aslından Türkçeye çeviren Ülker İnce'ye sunulmuştu. Ödülün beşincisi, Mathias Enard'ın Fransızca aslından çevirdiği eseri Pusula ile Ebru Erbaş ve Leonid Nikolayevic Andreyev'in Rusça aslından çevirdiği eseri Kızıl Kahkaha ile Kamil Kayhan Yükseler arasında paylaştırılmıştı. Geçtiğimiz yıl altıncısı verilen ödüle, Yan Lianke'nin Çince aslından çevirdiği 1997 tarihli romanı Günler Aylar Yıllar ile Erdem Kurtuldu layık görülmüştü. >> Önceki yıllarda Talat Sait Halman Çeviri Ödülü'nü kazanan çevirmenler için tıklayın. 1931 yılında İstanbul'da doğan Talat Sait Halman, 1951'de Robert Koleji'ni bitirdikten sonra, yüksek lisansını 1954 yılında Columbia Üniversitesi'nde tamamladı. Otuz yıl ABD'de Columbia, Princeton, Pennsylvania Üniversiteleri'nde öğretim üyeliği yaptı. 10 yıl boyunca New York Üniversitesi'nde profesör ve Yakın Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölüm Başkanı olarak çalıştı. 1998 yılında Bilkent Üniversitesi'nde Türk Edebiyatı Bölümü'nü ve Merkezi'ni kurdu ve yönetti. Bilkent Üniversitesi'nde, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Dekanı olarak görev yaptı. Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı ve ilk Kültür İşleri Büyükelçisi olan Halman, Birleşmiş Milletler'de baş delege yardımcılığı ve ABD PEN Derneği yönetim kurulu üyeliği görevlerini yürüttü. Dört yıl boyunca UNESCO yönetim kurulu üyeliği yaptı. 2003 yılından itibaren UNICEF Türkiye Milli Komitesi'nin başkanlığını ve 2008 yılında itibaren İKSV Mütevelliler Kurulu başkanlığını, 5 Aralık 2014'teki vefatına dek sürdürdü.