Bu, muhtemelen içindeki canlıların yaşamları ile bütünleşen kentler için çok basit bir tanım olur. Ünlü bir masal anlatıcısı olarak bilinen Calvino da eseri ''Görünmez Kentler''de kentlerin ruhunu aktarıyor okuyucuya. Kentlerdeki yaşam, ünlü gezgin Marco Polo tarafından Tatar hükümdarı Kubilay Han'a göstergeler yoluyla aktarılıyor. Han'ın sahip olduğu uçsuz bucaksız toprakları merak etmesi üzerine Polo, benzersiz kent tasvirleri ile Han'ı büyülemeyi başarıyor. Polo kullandığı imgelerle gerçeklikten kopuk, sıfır noktasında yepyeni bir anlatı tasarlıyor. İkili arasında geçen hayali diyaloglarda kentler, bozulmuşluğun içerisine hapsolmuş mutluluk imgesini sorguluyor. Bu ise anılar, arzular ve dil yoluyla okuyucuya aktarılıyor. Fakat Polo'nun kullandığı tasvir yöntemi alışılmışın biraz dışında. Kullandığı imgeler ve bir hayali andıran betimlemeleriyle Polo, kenti değil de zihnindeki kent imgesini anlatıyor Han'a. Canlıymış gibi tasvirlenen birbirinden farklı özellikleriyle kentler, masalsı bir anlatıyla birer bütünmüş gibi hissettiriyor adeta. Kentler birer mekan olmaktan çıkıp karaktere bürünüyor. Polo, kentleri karakterize etmek için insanlardan, konumdan ve mimariden yararlanıyor. Kentler, nihai bir temada birleşiyor; mekan ve çürüme. Kitabın ana karakterleri de birçok insanın ders kitaplarında rastladığı isimler aslında. Biri, yaptığı fetihler ve sahip olduğu toprakların büyüklüğü ile nam salmış Moğol hükümdarı Kubilay Han'ken diğeri ise, seyahatleri ile adından söz ettiren Venedikli tacir Marco Polo'dur. Tarih kitapları, ikilinin hısım olduklarını ve Han'ın görevlendirmesiyle Polo'nun on yedi yıl boyunca yaptığı mistik geçmişi ve coğrafyası ile bilinen doğuya seyahatini yazar. Calvino da bu hikayeden yararlanarak kendi zihnindeki kent yaşamını aktarıyor. Kendisi de Polo gibi bir Venediklidir aynı zamanda. Kurgusunda gerçek karakterlerden yararlanan Calvino, gerçek ile hayali olanı harmanlayarak çarpık kent yaşamını gözler önüne seriyor. Bilinenin ötesinde kent tasvirleriyle Calvino, çok yönlü anlatı sanatını farklı bir seviyeye çıkarmayı başarıyor. Çok daha geniş bir açıdan bakıldığında geçmişten bu yana tarih anlatıcılığının bozulanı ölümsüzleştirme gibi bir özelliği olduğu bilinir. Calvino da bundan yararlanarak eklediği tarihi karakterle ile bozulmuş kent yaşamında gözle görülmeyen, anlaşılması güç takasın hikayesini sunuyor okuyucuya. Takas denince akla gelen türden materyal bir değiş-tokuş değil söz konusu olan. Bir ağı andıran birbirleriyle ilintili hayatların paylaşımı. Kaderlerin takasıyla hayat bulmuş kentler, her okuyuşta yeni anlamlar kazanıyor. Belirli bir sonu ve hikayenin olmayışı eseri yapısal anlamda geleneksel yazından ayırıyor. Geleneksel anlatıda görülmeyen birbirinden kopuk hikayeler yer alıyor eserde. Eserde ilerledikçe okur, kendini bir yerlerde dolanıp farklı çıkışlar bulmuş gibi hissediyor. Yapı-yaşam bağlamında ele alınan kentlerde biçim ve anlatı hakkında kabul görmüş fikirleri de kenara itiyor yazar. Bunun yanı sıra bir kristali andıran bu kentler, dışarıdan sıradan ve şeffaf gözükse de farklı derinlikler barındırıyor. Bahsedilen kurgusal kentlerin oluşmasında Calvino'nun gezilerinde zihninde oluşturduğu atlasının büyük yeri var. Kitapta da görüldüğü üzere her kent, yazarın yaşadığı yer olan Venedik'in çeşitliliğini temel alıyor. Betimlenen kentler okurun zihninde birer resim olmaktan çok anılar bırakıyor. Çünkü Polo, kitabın sonunda Han'a da belirttiği gibi gördüklerinden çok kenti terk ettiğinde kalan izlenimlerini paylaşıyor. Nitekim gözümüzle gördüğümüz değil, bizde iz bırakanlarla devam ederiz yaşamımıza. Kentler aynı zamanda belirli başlıklar üzerinden tanımlanıyor. Fakat, titizlikle işlenmiş bu kronolojik düzende kentlerin birbirleriyle kesişimleri dikkat çekiyor. Yazar, zihnindekileri belirli bir düzende olabilsinler diye bu yönteme başvurduğundan bahsediyor kitabın giriş kısmında. Anlaşıldığı üzere, her kent ilham alındığı alanlar üzerinden sınıflandırılıyor. Anı ve arzu kavramları üzerinden yapılan bu düzenlemelerde kentler bazen ''Kentler ve Gözler'' adı altında yalnızca yapılan gözlemleri anlatırken '' Kentler ve Ölüler '' başlığı altındaki kentler yaşam döngüsü üzerinden kaleme alınmış. Polo, bu başlık altında Adelma adını verdiği bir kente uğruyor. Bu kentte, insanların ona tanıdıkları biriymiş gibi baktığından bahsediyor. Polo, kısa bir süre içinde kentten biri haline geliyor ve kenti öldükten sonra gelinen bir yermiş gibi tasvirliyor. Kendini de bir ölüymüş gibi. Bu benzetme ile yaşam, sonu olmayan bir girdapmış izlenimi veriyor. Okumayı sürdürdüğüm sırada kent anlatımında yazarın açık kapı bıraktığını da sezdim. Aslında kentlerin tasvirinden çıkarılması gereken bir sonuç yok. Yazarın kentleri izlenimleri ile anlatması, zihnimde bir kent resim bırakmaktan çok kentin bıraktığı hisleri kendi hissettiklerim ile harmanlayıp anlamama olanak sağladı. Bu sebepten ötürü kitabın her okuyucuda farklı birer kitaba dönüşebileceğini hissettim. Yazar, okuyucu ile girdiği bu interaktif yolculuğun sonunda okuyucuyu kendi hayatından izler ile buluşturarak etkilemeyi başarıyor. Okuma sürecinde yazarı da okuyucunun arasına karışmış gibi hayal edebilirsiniz. Son satırlara yaklaşıldığında yazarın; Yeni Atlantis, Ütopya, Güneş Ülkesi, Oceana, Taome, Armani, New-Lanark, Icaria gibi gidip görülmesi imkansız olan ütopik yerlerden de söz ettiğini görüyoruz. Sözü edilen eserler de başka yazarların zihinlerinde kurdukları ütopyalardan ibaret. Polo, eser sonunda bu yerlerin de Han'ın atlasında yer aldığından bahsediyor. Buradan çıkarılabilecek sonuçlardan biri de aslında Polo'nun başından beri birer rüyaymış gibi anlattığı kentlerin de bu ütopik yerler gibi birer hayal ürününden ibaret olabileceği. Aslında yazar, kitabın birçok yerinde de belirttiği üzere gözle görülenin mi yoksa görülenin ardının mı gerçek olduğunda karar veremiyor. Polo'ya göre Han'la yaptıkları sohbet esnasında bile bir kent doğuyor olabilir. Çünkü kentler canlılar olmaksızın birer nesneler yığındır. Nesnelere de güvenilmez. Yaşam olduğu müddetçe oluşum kaçınılmazdır. İnsan, kente karakter katar, kent de insana. Bu yaşam-yapıt ilişkisi içerisinde birçok kent doğar ve ölür. Nihayetinde, görülmesi gereken oluşan karakterdir. Her masalın sonunda olduğu gibi bir son bulmuyor okuyucuyu. İlk okuyuşta bir dersmiş gibi gelen bu son, aslında çıkarılabilecek birçok son için ipucu niteliğinde. Yazar, cehennemin bir son olmadığından ve anın kendisi olduğundan bahsediyor. Hemen akabinde ise acıdan kurtulmak için iki seçenek olduğunu yazıyor. Ya kolay yolu seçip kabullenir cehennemini insan, ya da bu cehennemin içinde cehennem olmayanı aramakla geçirir yaşamını. Bulduğunda ise onu tanımakla.


Gotlarla ilgili anlamına gelen 'gotik' sözcüğü Avrupa da 12. yüzyıldan itibaren gelişen sanat akımını tanımlamak için kullanılmıştır. Gotik sanatında katedrallerin göğe doğru yükselen formları, binalardan uzağa su püskürten mimari işlevleri olan canavar şeklinde heykel yapılar dikkat çeker. Gotik sanat; 12. yüzyılda Kuzey Fransa'da Gotik mimarisinin gelişmesi ile birlikte gelişen bir orta çağ sanat tarzıdır. Avrupa'da orta çağ; önemli sosyal ve ekonomik gelişmelerin yaşandığı bir dönem olmuştur. Ayrıca dinde de oldukça baskıcı bir dönem olmuştur. Bu baskıcılık sonunda krallar ve din adamları arasında sorun çıkmaya başlamış ve o aynı zamanda orta çağın sonlarına gelindiğinde ortaya sosyal bir sınıf çıkmıştır. Bu sınıf oldukça varlıklı ve güçlü bir sınıftır. Bu değişimler kaçınılmaz olarak sanata yansımıştır ve bu sanatın adı Gotik olarak adlandırılmaktadır. Nasıl ki Romanesk Sanat akımının öncüsü Almanlar ise Gotik Sanatın öncüsü de Fransızlar olmuşlardır. Bu sanat akımı daha çok Paris'in etrafında meydana gelmiştir. Gotik sanatına kadar mimarinin kullanım alanı duvarlardır. Görünüm olarak kütlesel, ağır görünümlüdür. Duvarlara payanda ile destek verilir ve duvarın dışarı doğru eğilmesi bu şekilde önlenir. Payanda; mimari lügatında çıkma bölgeyi desteklemeye yarayan dayanaklardır. Gotik sanatında ise duvarlar adeta incecik tül gibi örülmüştür. Hafif görüntüsü vardır. Daha estetik ve daha incedir. Gotik sanatın bir özelliği de roman yapılarına göre oldukça yüksek olmalarıdır. Kudretli ve oldukça heybetli yapılardır. Gotik kelimesi İtalyanların Rönesans döneminde kuzey orta çağ sanatını anlatmak için kullandıkları kelimedir. Bu onlar için barbarlık anlamına gelen bir kelimeydi. Korkunç, ürkütücü ve gösterişli yapılara Gotik ve Grotesk denilirdi. Ancak ilerleyen dönemde bu değişti. Sanatta devasa görünümlü ve gösterişli mimari akımları ifade eden bir terim haline geldi. Gotik katedral yapılarında boydan boya büyük pencereler olduğu için içeri giren ışık rahatsız edici olmuştur. Bunun üzerine çeşitli motifler ve figürlerle camlar süslenmeye başlanmıştır. Bu renkli camlara 'Vitray' adı verilmektedir. Gotik dönemde vitray da oldukça popüler oldu. Hatta gelişmesi için Fransa da çok sayıda vitray eğitimi veren yerler açıldığı bilinmektedir. Heykeller önceki dönemlerde daha çok mimari eserlerin bir parçası olarak görülmekteydi. Gotik dönemde mimari ile bağlantısını uzun zaman sürdürmüş fakat yavaş yavaş tek başına ve bağımsız şekillerde üç boyutlu bağımsız formlar ile oluşmaya başlamışlardır. Yapı ile bağlantıları olmuştur. Bu bağlantılar özellikle yapıların cephe bölgelerinde ve cephe dekorasyonlarında dikkat çekmektedir. Gotik katedrallerin ve kiliselerin kapı ve cephelerini süslemek amacı ile özellikle dini konuları anlatan, Hristiyanlık dinini betimleyen heykeller ve kabartmalar kullanılmıştır. Yapıların kenarlarında insan biçiminde heykel kullanarak yapı ve heykel bütünlüğü sağlanmıştır. Katedrallerin mutlak bir parçası haline gelen heykellerin yapıların yüksekliğine uygun olarak normalden daha uzun ve gösterişli oldukları görülmektedir. Genellikle donmuş ve dimdik duran figürler. Bir konu veya konu gruplarını anlatacak şekilde yapıldıkları için hem mimariye bağımlı hem de başlı başına bir eser olarak yapılmaya başlanmıştır. Gotik süslemelerde heykeller üç boyutlu olmaları, zengin ve gösterişli durumlarından oldukça büyük etki yaratmışlardır. Hemen bütün eserlerde elbise kıvrımları ve doğal öğelerin birer ifadelerinin olması ilgi çekici olmuştur. Gotik heykeller, katedrallerin özellikle taç kapılarında bulunmaktadır. Kapılar baş döndürücü heykel motifleri ile işlenmiştir. Aşağıdaki Notre Dame Katedrali en güzel örneklerinden birisidir. Hemen hemen aynı yıllar içerisinde yapılan Chartres Katedrali de kapı üzerinde bulunan heykellerde oldukça zarif ve ustaca çeşitlendirilmiş ve işlenmiş ve ilgi çekici hale getirilmiştir. Burgos Katedrali, Gotik bir yapı ile inşa edilmiştir. Ancak Rönesans ve Barok stiline uygun çalışmalarda mevcuttur. Ünlü heykeltıraşlar Gil de Siloe, Felipe Bigarny ve Juan de Ancheta eserleri olan Gotik heykelleri bu katedralde bulmak mümkündür. Mekanlarla birebir ilişkisi olan, üç boyutlu olması ile nesnel olarak algılanan, günümüzde ise sınırlarını aşan heykel sanatı, Gotik dönemde bu özelliklerinin yanında mistik olarak da dikkat çekmiştir. Aynı dönemde mimari ile birlikte yer alan Gargoyle heykeller de sosyal ve kültürel yaşantıları etkilemişlerdir. İncil'de anlatılan her öğretiyi Grotesk üslupla süsleyip Gargoyle heykelleri yapılmış ve kiliselerde insanlar üzerinde etki sağlamıştır. Birer anlatım aracı olan Gargoyle heykeller, gözlemlenip, çözümlenip, yorumlanıp ve en son manası çıkarılan adeta bir yazı gibi okunabilmektedirler. Her bir Gargoyle heykelinin kendi içinde bir mesajı bulunmaktadır. Örneğin yukarıda görünen Ejderha heykeli; Aziz Romanus'un halkı bir canavarın elinden kurtarması ve bunu bir haç ile yapıp canavarın kafasını duvara asması ile sonuçlanmıştır. Burada hayatta kötü insanların olabileceği ve bu durumlarda kiliselere sığınabileceği anlatılmaktadır. Tüm Gargoyle heykellerinin mistik, sembolik bir anlamı ve görenlere mesajları vardır. Aynı zamanda Gargoyle binalarda drenaj ağzı olarak, yağmur sularından binaların etkilenmemesi içinde kullanılmıştır. Yağmur yağdığı zamanlarda Gargoyle heykellerin en tepe noktasında figürlerin ağır kısımları yer alıyor ve böylece binalar korunuyor. Efsane haline gelmiş yaratıklar, korkunç hayvan figürleri ve çirkin insan yüzleri Gargoyle heykellerinin vazgeçilmez öğeleridir. Mimari alanda yapı ve süs unsuru olarak kullanılan Gargoyle; insan hayvan ve grotesk biçimlerde kullanılmıştır. Aralarında bir çok fark vardır ve bu farklar işlevselliklerine göre değişkenlik göstermektedir. Gargoyle Orta Çağ sanatında gizli ve fantastik kahramanlar ile tanrısal güçlerin cisimleştirilmesi ve bütünleştirilmesi olarak görülmektedir. Abdullah Ayaydın, Gotik Sanatı'na Yirmi Birinci Yüzyıl Perspektifinden Bir Bakış, Ekev Akademi Dergisi.


Güzellik ve estetik olgusu yüzyıllardır sanatın merkezinde olmuştur ve sanatçılar, her zaman kendi bakış açıları ile en güzele ulaşmayı hedeflemişlerdir. Hiç kuskusuz güzelliği tuvaline en güzel yansıtan ressamlardan biri de Gustav Klimt'tir. Kadınların güzelliğine olan tutkusu ve bunu tuvaline cesurca yansıtması bazı çevreler tarafından hoş karşılanmamış, birçok kişi tarafından tabloları erotik bulunmuştur. Ancak Klimt güzel kadınları; özellikle beyaz tenli, kızıl saçlı olanları ve kedileri her zaman çok sevmiştir. Çeşitli akımlardan etkilenen Klimt, sembolizm akımının en önemli temsilcilerinden biridir. Aynı zamanda Art Nouveau akımından da ciddi derecede etkilenmiştir. Art Nouveau akımı, ilk olarak İngiltere'den çıkmıştır; zarif dekoratif süslemeler, ağırlıklı olarak bitkisel desenlerin kullanıldığı, doğadan alınan biçimlerin değişik şekiller ile birleştirilip kullanıldığı bir akımdır. Bunların yanında kadın figürleri Art Nouveau 'da oldukça önemlidir, 19. yüzyıl kıyafetleri ile harmanlanıp kullanılır. Bu olgular doğrultusunda Gustav Klimt'in altın varak ve güzel kadın figürlerini bir arada kullanması onu Art Nouveau sanat akımının öncüsü haline getirmiştir. Klimt, eserlerine arzularını ve bilinçaltını yansıtarak eleştirmenleri ve sanatseverleri kendine hayran bırakacak eserler üretmiş, bazı tablolarında yalnızca saf altın bile kullanmıştır. En çok bilinen ve en önemli eseri Öpücük, altın tozu ve yaprak varak kullanılarak yapılmıştır. 1907-1908 yıllarına tarihlenen tablo, yüzyılın en önemli eserleri arasında yer alır. Tam merkezine bir erkek ve bir kadın konumlandırılmış olan eserde, kadın kendini erkeğin kollarına bırakmış ve öpücük almak için yanaklarını ona uzatmıştır. Erkek figürün kafasında yeşil yapraklar, kadınınkinde ise bahar yaprakları vardır; erkeğin kıyafetinde dikdörtgen yapılı şekiller kadında ise oval geometrik desenler vardır. Klimt, bu detaylarda kadın ve erkeği şekillere indirgemiştir. Tablo öyle ilgi görmüştür ki 2003 yılında, Avusturya hükümeti Gustav Klimt adına 100 avro değerinde madeni para bastırmıştır. Bu paranın bir yüzünde Klimt diğer yüzünde ise The Kiss tablosu yer alır. Sanatçının söz konusu eseri The Kiss, farklı sanat dallarında da çeşitli etkiler yaratmıştır. Örneğin, Yönetmen Martin Scorsese'nin Zindan Adası isimli filminde, The Kiss tablosu tezahür etmiş ve bir sahnede Leonardo Di Caprio ile Michelle Williams tablodaki figürlerle hemen hemen aynı pozu vererek, filmin en duygu yüklü sahnelerinden birine imza atmışlardır. Gustav Klimt, 1892 yılında hem babasını hem de kardeşini aynı yıl içerisinde kaybetti. Bu kayıplar onu çok zorlasa da sonrasında onun sanatına yansıdı ve daha sembolik, daha erotik tablolar üretmeye başladı. Bu acı onu daha ünlü ve benzersiz bir ressam yaptı. Dönemin varlıklı kişileri ile arkadaşlıklar kuran Klimt, Ferdinand Bloch Bauer ile arkadaştı. Bu vesile ile Klimt'e eşinin birkaç portresini yaptırdı. Meşhur Adele Bloch Bauer portresi, bu arkadaşlık sayesinde ortaya çıkmıştır. Klimt bu tabloyu yaptıktan sonra Adele ile de samimi arkadaş olmuştur. Adele Bloch Bauer tablosu, Avusturya'nın Mona Lisa'sı olarak bilinir. Ancak Adele, varlıklı Yahudi bir aileden gelmekteydi bu yüzden bu tablo, İkinci Dünya Savaşı'nda Naziler tarafından tahrip edilmiştir. Klimt'in birçok eserinin de aynı şekilde tahribata uğradığı bilinir. Savaş sırasında Adele'nin bir akrabası Amerika'ya kaçmış ve yıllar sonra tablonun geri alınması için dava açmıştır. Klimt'in en nadide eseri olduğu için dava uzun yıllar devam etmiş ve 1998 yılında, akrabası Maria Altmann tabloyu geri aldıktan sonra New York'taki Neue Galeri'ye götürüldü. Galeri sahibi Lauder, bu muhteşem tabloyu 135 Milyon dolara satın aldı ancak eser hala Neue Galerie New York'ta sergilenmektedir. Klimt'in Judith and the Head of Holofernes isimli eseri, sanat tarihinde çok kez farklı eserlere konu olan Judith ve Holofernes hikayesinden esinlenerek ortaya çıkmıştır. Tabloyu daha iyi anlamlandırabilmemiz için Eski Ahit'te M. Ö 6. yüzyılda yer alan Judith ve Holofernes efsanesinden kısaca bahsedecek olursak: Asurlular, Medler ile savaşırken bir Yahudi kenti olan Bethulia'yı kendilerine destek olmadıkları için kuşatırlar. Güzeller güzeli Judith ise, kendi kentinin kurtulması için general Holofernes'e bir oyun yapmayı düşünür, güzelliğini ve aklını kullanarak ona kenti ile ilgili gizli bilgiler vereceğini söylemek için görüşmeye başlarlar. Ve bir gece Judith, kılıcı ile Holorfernes'in kafasını bedeninden ayırır, böylece kenti kuşatmadan kurtarır. Klimt bu efsaneyi acılı bir şekilde değil güçlü bir kadın figürü, cesur detaylar ve altın ile bezemiş,. asalet ve gözlerinde kibir ile Judith'i resmetmiştir. Kadınlara duyduğu hayranlık ve erotizm güdüsü bu tablosuna da yansımıştır. Ressam, 1911 yılında yani büyük salgınların başladığı yıllarda, Ölüm ve Yaşam tablosunu yapmaya başlamıştır. Sanatta ölüm simgesi, Orta Çağ'da veba salgını dönemlerinde oldukça fazla resmedilir ancak Klimt burada da kendine özgü tarzını yansıtmıştır. Önemli alegorik eserlerinde ilk sıradadır bu eserinde, kötü bakışları ile solda duran adeta bir avcı gibi olan ölüm ile canlı, sevgi dolu, rengarenk desenlerle birbirine sarılı yaşamı resmetmiştir. Bebek, yaşlı, genç her yaştan olan insanlar ile yaşam döngüsünü anlatan bu resmi 1915 yılında bitiren Klimt, aynı zamanda o tarihte annesini de kaybetmiştir. Tablo, Roma Uluslararası Sergisi'nde birincilik ödülü almıştır. Kadının Üç Çağı isimli eserinde, kadının döngüsünü sembolik olarak resmeder aynı zamanda bu eser, Art Nouveau akımının da ilk örneklerindendir. Kadınları çiçek süslemeleri, ince geometrik çizgiler ile anlatmıştır. Yaşlı kadının eğik duruşu, genç kadının kollarında küçük çocuğunu tutması yine yaşam döngüsünü ve bu döngünün içindeki kadınları, hem gerçekçi hem de duygusal şekilde sembolize etmiştir. Danae, Klimt'in altın çağı eserlerindendir, ilahi aşkın, sevginin ve güzelliğin temsilidir. Klimt mitolojik bir hikayenin kahramanlarından biri olan kadını, anne karnında bebek pozisyonunda resmetmiştir. Sol taraftan bacaklarına doğru inen altın detayları hatta altın yağmuru ile de Zeus'u tasvir etmiştir, Danae'nin yüzünde görünen mutluluk bundan kaynaklı olabilir. Danae, mitolojide Argos kralı Akrisios'un ve Euryidice'nin kızıdır. Akrisios, Danae doğduktan sonra neler olacak diye çeşitli kehanetlere başvurur ve sonucunda torunu tarafından öldürüleceğine inandırılır. Torunu olmasına engel olmak için, bir rivayete göre, kızı Danae'yi yer altında tunçtan bir odaya kapatır. Ancak tüm bunlardan önce Zeus, onu görüyor kadının kapatıldığı odaya bir hava deliğinden girer ve Danae ile bir çocukları olur. Perseus. Tanrıların lanetini üzerine çekmemek için anne ve oğlunu tabutlara koyup denize atar ancak deniz tanrısı Poseidon, denizleri durgunlaştırır ve anne ile çocuk kurtarılırlar. Bir rivayete göre, yine de Perseus bir şekilde Akrisios'un ölümüne sebep olur. Klimt'in bu mitolojik hikayeden esinlenerek resmettiği tablo, Würthle Galeride Viyana'da sergilenmektedir. The Virgin; Klimt'in bir diğer önemli sembolik eserlerindendir, bu tablonun bir özelliği hiç altın kullanılmamış olmasıdır. Tabloda altı farklı kadının değişik evrelerini sembolik şekilde resmedilmiştir. Hepsi adeta bir yorganın içerisinde değişik pozisyonlarda uyku halindedirler. Klimt'e göre insan uyurken hissettiği duygulardan sorumlu değildir bu nedenle de duygularını, arzularını tatlı duygular ile adeta esir eden bakireyi resmetmiş bolca çiçek, yoğun renkler ve çeşitli semboller ile donatmıştır. Her zaman arzuladığı ve tablolarında açığa çıkan 'femme fatale' kadın olgusunun aksine bu eserde, döngüsel şekilleriyle bir genç kızın masum duygularını yansıttığı söylenilebilir. Günümüzde Prag'da bulunan Ulusal Galeri'de sergilenmektedir. The Old Burgtheather eserinde ressam, yaşadığı dönemin tiyatrolarını muhteşem bir gerçeklik ile resmetmiştir. Mozart'ın eserlerinin sahnelendiği günü betimleyen bu eser, yüz elli adet figür içermektedir. Ölçüleri küçük olmasına rağmen oldukça gerçekçi ve ince ince dokuyarak tamamlanan tabloda Klimt'in erkek kardeşinin ve Viyana belediye başkanının da yer aldığı bilinmektedir. Bu eseri ile birlikte sanatçı, daha çok tanınmaya başlanmıştır. Ayrıca Eski Burgtheater Oditoryumu Klimt için oldukça önemlidir, nitekim burada, Viyana Burgtheater için kendisinin yaptığı dört adet duvar resmi bulunmaktadır. İmparator Frans Josef tiyatronun merdivenleri üzerindeki tavan resimleri çalışması üzerine Klimt'i Golden Order of Merit ile ödüllendirmiştir. Klimt'in son eserlerinden birisi, kimono içerisinde zarifçe gülümseyen bir kadını tasvir eder. Kadınları çok sevdiği ve birçok sevgilisi olduğu bilinen Klimt'in bu tablosunda da zarif bir kadından etkilenmiş olduğu görülmektedir, tabloda egzotik kuşlar ile çevrelenmiş omuz dekolteli mutlu bir kadın resmetmiştir. Sanatçının bitkilere, hayvanlara ve Japon sanatına olan tutkusu da açıkça görülmektedir. Gustav Klimt, 6 şubat 1918 yılında felç geçirerek hayata gözlerini yummuş, bitmemiş birçok tablosu ise yarıda kalmıştır. Ölümünden sonra on tane sevgilisi, mirası için dava açmış ve dört tanesi davalarını kazanmışlardır. Günümüzde hala birden çok ressamı etkileyen, kendi altın çağını yaratmış ve muhteşem eserler bırakmış olan bir ressamdır Gustav Klimt.


Sinema dünyasında yolculuk etmeye hazır mısınız? Sinema editörleri olarak, özenle seçtiğimiz 5 filmle birlikte, aksiyondan drama, bilim kurgudan romantizme kadar geniş bir yelpazede öneriler sunuyoruz. Bizimle birlikte, sinemanın büyülü dünyasında yolculuk ederken, unutulmaz bir film deneyimi yaşamanın keyfini çıkarın. Haftanın öne çıkan filmlerini takip edin ve sinema dünyasının sınırsız olanaklarına bir adım daha yaklaşın! Leonard Nimoy tarafından yönetilen 1987 yapımı bir komedi filmi olan Three Man And A Baby, yaşam tarzları oldukça farklı üç bekar adamın, bir bebekleri olduğunda yaşadıkları komik ve duygusal deneyimleri konu almaktadır. Başrollerde Tom Selleck, Steve Guttenberg ve Ted Danson gibi tanınmış oyuncular bulunmaktadır. Hikaye üç bekar arkadaşın, Peter, Michael ve Jack, New York'ta yaşadıkları lüks dairede geçer. Bir gün, Jack'in yurtdışına gitmesi gerektiğinde beklemediği bir sürprizle karşılaşırlar: Jack'in bir eski sevgilisi, bir bebek ve ardında bir not bırakır. Üç adam bebeğe bakmaya ve büyütmeye karar verirler, ancak bebek büyüdükçe komik ve zorlu anlarla dolu bir hayat başlar. Bebeğin gerçek annesi hakkında daha fazla bilgi ortaya çıktığında, üç adam ve bebek arasındaki ilişki daha da karmaşıklaşır. Three Men and a Baby, bekar erkeklerin bebek büyütme deneyimini işlerken, klasik komedi öğelerini ve duygusal anları bir araya getirir. Film, bebekle ilgili yaşanan komik olaylarla izleyiciyi güldürürken, aynı zamanda dostluk ve aile bağlarının önemine de vurgu yapar. Film, İsveç'in Amal kasabasında yaşayan içine kapanık bir genç kız olan Agnes'in okulun popüler kızlarından Elin'e hissettiği aşk ekseninde şekilleniyor. Yaşadıkları kasabadan nefret eden ve en kısa sürede buradan kaçmak isteyen Agnes ve Elin arasında, okul hiyerarşisinde tamamen farklı katmanlarda bulunmalarına rağmen arkadaşlığın ötesinde bir ilişki gelişiyor. 2002'de çektiği Lilja 4-ever filmiyle tanınan İsveçli yönetmen Lukas Moodysson'un 1998 yapımı filmi Fucking Amal, eşcinsel bir aşk hikayesini ergen karakterlerin büyüme sancılarıyla birleştiriyor. Daha önce defalarca benzerlerini izlediğimiz ergenlik, büyüme sancıları, uzaklara gitme hayali, kuir aşk ve okul zorbalığı gibi temalar arasında dolaşan film, gösterişsiz anlatımıyla benzerleri arasından sıyrılıyor. Amerikan gençlik filmlerine benzer bir denklem takip edilse de İskandinav esintisi ve filmin geneline hakim olan doğallık sayesinde klişe bir konudan benzersiz bir seyirlik ortaya çıkıyor. Benjamin Christensen'in Haxan'ı, tek bir kategoride sınıflandıramayacağımız, türünün ve döneminin öncüsü olmuş sessiz bir film. İsveç yapımı bu sessiz film, antik çağlardan Orta Çağ dönemine ve filmin çekildiği 1922 yılına kadar büyücülük hakkındaki fikirleri yeniden keşfetmek için tarihi gerçekleri ve halkın batıl inançlarını birleştiriyor. Christensen'ın filmi kasıtlı olmasa da 100 yıl boyunca bir şekilde güncel kalmayı başardı. Haxan'ın sunduğu dehşet, günümüzde cadı ve büyücülük tasvirlerinden çok, yüzlerce yıldır kadınlara yönelik devam eden sistematik baskı ve istismarı tasvir etmesi gerçeğinde yatmaktadır. Kısmen bir belgesel kısmen de bir korku filmi olan Haxan, yedi bölüm süren Batı okültizm tarihi boyunca çeşitli inanç ve temaları araştıran, özellikle Orta Çağ döneminde büyücülüğe ve o dönemde cadıcılıkla suçlanan kadınlara yönelik tarihi zulme odaklanan epizodik bir filmdir. Filmin sürekli bir olay örgüsü yok. Yönetmenin kendisi de bu durumu hareketli resimlerle bir kültür ve tarih dersi olarak tanımlamış. Son filmi The Wind Rises'dan 10 yıl sonra sinemaya geri dönen anime ustası Hayao Miyazaki, yine hayal gücünün sınırlarını zorlayarak ortaya göz kamaştırıcı bir hikaye çıkartıyor. İkinci Dünya Savaşı devam ederken, annesinin trajik ölümüyle sarsılan genç Mahito, annesine çarpıcı şekilde benzerlik taşıyan yeni üvey annesi Natsuko'nun huzurlu kırsal evine Tokyo'dan gönderilir. Yeni hayatına ve çevresine uyum sağlamaya çalışırken, bu garip yeni dünya, Mahito'yu şaşırtan ve baş belası olan sürekli gri bir balıkçılın ortaya çıkmasıyla daha da tuhaf bir hale gelir. Balıkçıl ona annesinin, gizemli bir kulede hala yaşadığını söyler. Mahito hasta Natsuko'nun kuleye girdiğini görünce onu takip eder ve burada tuhaf yeni bir dünya keşfeder. Burası, Mahito'ya yardım eden sihirli genç bir kadın Himi, insanları yemek isteyen dev muhabbet kuşları ordusu ve tüm bunların hükümdarı olan Natsuko'nun büyük amcası gibi unsurlar içeren gizemli bir dünyanın da kapılarını açacaktır. İzleyiciyi kendi gerçekliğindeki bu etkileyici masala davet eden Miyazaki, muhteşem animasyonları, unutulmaz karakterleri ve kendi kuralları ile oluşturduğu hikaye anlatıcılığı ile yeniden kendine hayran bırakıyor. School of Rock, 2003 yılında Richard Linklater tarafından çekilmiş ve başrolünde Jack Black'i kariyerinin en ikonik rollerinden biri olan Dewey Finn olarak izlediğimiz eğlenceli bir komedi filmi. Film, kariyerinde şansı bir türlü yaver gitmemiş, talihsiz bir müzisyenin, prestijli özel okula yedek öğretmen olarak gitmesini konu alıyor. Alışılmadık yöntemleriyle dikkat çeken Dewey, müfredatı takip etmek yerine, yetenekli ama içe kapanık öğrencilerden oluşan sınıfı bir rock grubuna çeviriyor ve onları Battle of Bands adı verilen yarışmaya hazırlamaya karar veriyor. Öğrenciler cevherlerini keşfettikçe kendilerine olan güvenleri artarken, Dewey de onlarla birlikte büyüyor ve kişisel gelişimin önemini keşfediyor. School of Rock'ın en etkileyici yanlarından biri, müziğin ve büyük çerçevede sanatın, eğitimdeki önemli rolünün altını çizmesi. Film, seyircilere yaratıcılıkları ve tutkularını keşfetmenin ne kadar mühim olduğunu hatırlatırken; genellikle özgünlükten ziyade tektipliliğe öncelik veren katı ve ezberci eğitim sistemlerine de meydan okuyor. Jack Black'in Dewey Finn rolündeki enerjik ve eğlenceli performansı ise, filmi her yaştan izleyici için keyifli ve ilham verici bir deneyim haline getiriyor. Aynı zamanda müzikleriyle de akıllarda yer eden filmin başrol oyuncusu Black'in gerçek hayatta da bir müzisyen olduğu ve Tenacious D isimli bir müzik grubu kurduğu; öğrencilerin hepsinin ise filmde çaldıkları enstrümanları gerçek hayatta da çaldıkları biliniyor. İzleyicileri yeteneklerini keşfetmeleri ve farklı açılardan düşünmeleri konusunda teşvik eden School of Rock, müziğin ve sanatın etkili gücünü takdir eden ve keyifli vakit geçirmek isteyen tüm sinemaseverlerin izlemesi gereken türden bir film.


Sinema dünyasında yolculuk etmeye hazır mısınız? Sinema editörleri olarak, özenle seçtiğimiz 5 filmle birlikte, aksiyondan drama, bilim kurgudan romantizme kadar geniş bir yelpazede öneriler sunuyoruz. Bizimle birlikte, sinemanın büyülü dünyasında yolculuk ederken, unutulmaz bir film deneyimi yaşamanın keyfini çıkarın. Haftanın öne çıkan filmlerini takip edin ve sinema dünyasının sınırsız olanaklarına bir adım daha yaklaşın! Jordan Peele tarafından yazılan ve yönetilen Us, Get Out adlı diğer başarılı korku filmiyle tanınan Peele'in ikinci yönetmenlik denemesidir. Başrollerde Lupita Nyong'o ve Winston Duke'un bulduğunu filmin hikayesi Wilson ailesi üzerinden anlatılır.. Aile, tatil için sahil evlerine gitmeye karar verir. Ancak tatilleri bekledikleri gibi huzurlu geçmez. Geceleri evlerinin dışında garip giysili ve maskeli doppelganger benzeri kişiler tarafından saldırıya uğrarlar. Aile, bu korkunç benzerlerinin kim olduğunu ve neden kendilerine saldırdığını anlamaya çalışırken, gizem ve korku dolu bir yolculuğa çıkar. Us, aile üyelerinin kendi içsel karanlık yönleriyle de yüzleşmelerine ve olayların ardındaki sırları açığa çıkarmalarına odaklanır. Film, korku türünü ustalıkla kullanırken aynı zamanda sosyal ve psikolojik temaları da işler. Jordan Peele, Us ile Amerika'daki sınıfsal ve toplumsal eşitsizliklere, ayrımcılığa ve insan doğasının karmaşıklığına dair derin mesajlar iletmeye çalışır. Lupita Nyong'o'nun oyunculuğu ve filmdeki atmosferik gerilim, Usu izlemeye değer kılar. Jordan Peele'in yönetmenlik becerisi ve senaryosunun karmaşıklığı da dikkat çekicidir. Aşırılığı ve ilginç tarzıyla korku sinemasının son yıllardaki nevi şahsına münhasır yönetmenlerinden biri haline gelen Damien Leone imzalı film, Cadılar Bayramı gecesinde eğlenmek için dışarı çıkan iki genç kızın sadist bir palyaço tarafından terörize edilmesini konu alıyor. Takma adı Art the Clown olan bu katil palyaço, son yılların en rahatsız edici ve orijinal slasher tiplemesi olarak dikkat çekiyor. Kan ve vahşet konusunda elini korkak alıştırmayan Amerikalı yönetmen Leone, korku filmlerine düşkün sinemaseverlerin bile midesini zorlayacak gore sahnelere imza atarken kara mizah unsurlarını hikayeye eklemlemeyi de ihmal etmiyor. Leone, 2022 yılında bir slasher film için bir hayli uzun olan ekran süresi ve ilk filmden bile daha vahşi sahneleriyle gündem olan devam filmi Terrifier 2'yi izleyiciyle buluşturdu. 2024 yılında ise serinin üçüncü filminin geleceğini ve bu üçüncü filmin ilk ikisinden daha kanlı olacağını biliyoruz. Terrifier herkesin izleyebileceği ya da sevebileceği bir film değil, fakat korku sineması düşkünleri için son yılların en merak uyandırıcı yapımlarından biri olduğu su götürmez bir gerçek. Üçüncü filmde de ilk iki filmdeki ivme yakalanırsa Art the Clown'un yıllar sonra efsaneleşerek birçok ikonik slasher katili ile birlikte anılacağını görmek güç değil. Na Hong-jin'in filmi, tür olarak korkunun da yer aldığı bir janr büfesi gibidir. Fakat bu büfenin devamında gizem, suç, polisiye, kara komedi ve aile ilişkileri gibi pek çok alt tür bulunur. Tüm bunların yanında dinin, hurafelerin, ritüellerin beraberinde getirdiği motifler de vardır. Hem tarihi gerçekliklere hem de birbirinden farklı sembollere yer veren film, sizi büyülenmiş halde bırakacak. Eğer izlenmesi gereken tüm cadılar bayramı filmlerini izlediyseniz, Kore yapımı bu korku filmine mutlaka şans vermelisiniz! Bir Güney Kore gerilimi olan Door Lock, genç bir kadın olan Kyung-min'in, evinde tek başına yaşarken gizemli bir olayın içine düşmesi üzerine şekilleniyor. Bir gece evine döndüğünde, kapısının kilidinin değiştirildiğini fark eder. Daha da kötüsü, evine sürekli olarak giren birisi olduğunu düşünmektedir. Olayları araştırmaya başladıkça, geçmişteki sırlar ve trajediler gün yüzüne çıkmaya başlar. Kyung-min, evinde gizlenen gerçekleri ortaya çıkarmak için elinden geleni yaparken, aslında bu olayların bizzat kendisiyle ilgili olduğunu da keşfedecektir. Door Lock, izleyiciyi gerilim dolu bir atmosferin içine çekerek, sürükleyici bir gizem hikayesi sunuyor. F. W. Murnau'nun sessiz korku filmi Nosferatu, çıktığı 1922 yılından itibaren korku türünde silinemez bir iz bıraktı ve Alman Dışavurumculuğunun en önemli temsillerden biri olarak tarihe geçti. Dracula hikayesinin bir türevi diyebileceğimiz bu film, Max Schreck tarafından canlandırılan Graf Orlok isimli vampirin, küçük bir Alman kasabasına korku salmasını konu alıyor. Filmin korkunç atmosferi, adeta seyircinin zihnine musallat olan sinematografisi ve Schreck'in unutulmaz performansı, günümüzde hala izleyenlerin tüylerini diken diken etmeye yetiyor. ve sinema dünyasına yaptığı katkılarla efsaneleşen Nosferatu, bu Cadılar Bayramında nostaljik ve kült bir korku filmi izlemek isteyen okurlarımız için biçilmiş kaftan.


Sinema dünyasında yolculuk etmeye hazır mısınız? Sinema editörleri olarak, özenle seçtiğimiz 5 filmle birlikte, aksiyondan drama, bilim kurgudan romantizme kadar geniş bir yelpazede öneriler sunuyoruz. Bizimle birlikte, sinemanın büyülü dünyasında yolculuk ederken, unutulmaz bir film deneyimi yaşamanın keyfini çıkarın. Haftanın öne çıkan filmlerini takip edin ve sinema dünyasının sınırsız olanaklarına bir adım daha yaklaşın! 2006 yapımı bir biyografik dram ve tarihi filmi olan Marie Antoinette, Sofia Coppola tarafından yazılıp yönetilmiş Fransız Kraliçesi Marie Antoinette'in hayatını ve dönemini anlatmaktadır. Başrolü Kirsten Dunst üstlenmektedir ve Marie Antoinette'i canlandırır. Hikaye, Marie Antoinette'in genç yaşta Avusturya'dan Fransız tahtına evlendiği dönemde başlar. Marie Antoinette, XV. Louis ile evlenir ve Fransa Kraliçesi olur. Ancak bu yeni rol, onun hayatının zorluğunu ve saraydaki çalkantılı politik atmosferi beraberinde getirir. Film, Marie Antoinette'in özel hayatına ve saraydaki yaşamına odaklanır. Onun giyim tarzı, parti verme yeteneği ve genç yaşta kraliçe olmasının getirdiği baskılar üzerine durulur. Ayrıca dönemin siyasi ve sosyal dinamikleri de filmde yansıtılmaktadır. Marie Antoinette, klasik bir kostüm draması olmaktan ziyade, kraliçenin gençliği ve yaşam tarzına odaklanan daha modern bir yaklaşım benimser. Film, 18. yüzyıl Fransası'nın büyüleyici atmosferini ve müziğini başarıyla yansıtır. Eğer tarihsel dramaları ve Fransız Monarşisi dönemini merak ediyorsanız, Marie Antoinette sıradışı bir bakış sunar. Film, kraliçenin yaşamını ve döneminin sosyal baskılarını etkileyici bir şekilde anlatır. II. Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en büyük insan kıyımlarından Srebrenitsa Soykırımına odaklanan film, toplu katliamın gerçekleşmesine saatler kala, İngilizcesi iyi olduğu için Sırbistan ve Birleşmiş Milletler arasındaki müzakerelerde çevirmenlik görevini üstlenmek durumunda kalan Bosnalı öğretmen Aida'yı merkeze alıyor. Bosnalı yönetmen Jasmila Zbanic'in imzasını taşıyan Quo Vadis, Aida? , seyirciyi 1995 yılının Bosna'sına götürerek Srebrenitsa halkının çaresizliğini hissetmeye davet ediyor. Film boyunca Birleşmiş Milletler'in sığınma kampında ölümle yaşam arasında sıkışan binlerce Bosnalıdan biri olan Aida'nın iki oğlunu ve kocasını kurtarma mücadelesini izliyoruz. Quo Vadis, Aida?, yakın geçmişin en sarsıcı insanlık dramlarından birini yakından gözlemlemeye çağırarak hazmetmesi zor bir hikayeyi beyaz perdeye taşıyor. Ayrıca film, BM'nin soykırımdaki konumu ve soykırımın arkasındaki kirli bürokratik süreçler hakkında da fikir veriyor. Atonement, 1935 yılında Tallis ailesinin İngiltere'deki malikanesinde başlıyor. Ailenin en büyük oğlu Leon, evi ziyarete gelmeye karar verir ve ev halkı onun gelişi için telaşlı bir hazırlık içine girer. Ancak tüm bu kargaşa içinde, Leon'un küçük kız kardeşi Cecilia ve hizmetçinin oğlu Robbie, yıllar sonra birbirlerini beklenmedik bir karşılıklı çekimin ortasında bulurlar. Cecilia'nın yazar olmayı hedefleyen 13 yaşındaki kız kardeşi Briony ise bu kıvılcıma zarar verecek bir hamle yapar ve herkesin hayatı bir anda değişir. Joe Wright'ın yönettiği Atonement, Ian McEwan'ın romanından uyarlanan ve üç farklı dönemde geçen muhteşem bir dönem dramı sunar. Film aşkı, sınıfı, savaşı, yalanları ve hikaye anlatma eyleminin kendisini araştırıyor. Atonement, kaderin müdahale ederek gidişatı sonsuza dek değiştirdiği kritik anları canlandırıyor. Robbie ve Cecelia'nın aşk hikayesi acı-tatlı ve dokunaklıdır. Hikaye boyunca kaçırılan şanslara ve kaderin acımasız dönüm noktalarına tanıklık ederiz. İkilinin yaşadıkları her an oldukça tutkulu ve yürek parçalayıcıdır. Büyük bir bütünlük, tutku ve cesaret örneği olan, Pakistan'lı yönetmen Saim Sadiq'in ilk uzun metrajı Joyland, şehirdeki baskıcı ve ataerkil bir evin içinden, transseksüel bir baş dansçısı olan tiyatronun içine doğru yolculuk ettiriyor. Cannes Film Festivali'ne seçilen ilk Pakistanlı yapım olmasıyla dikkat çeken filmde, baş karakter karısı Mumtaz ile yaşayan Haider. Haider işsizdir, Mumtaz ise gelinler için makyöz olarak çalışmaktadır. Bu düzen ailenin bağnaz patriği tarafından hoş karşılanmaz ve bunun üzerine Haider, bir arkadaşı vesilesi ile erotik bir tiyatroda, Biba isimli gösterişli bir trans kadının yedek dansçısı olarak işe girer ve zaman geçtikçe ikili arasında başka duygular gelişmeye başlar. Ancak bu lirik drama tam olarak bundan ibaret değil. Çoklu kesişen anlatılarıyla, merkezi teması olan insan bireyselliğinin geleneksel bir toplum tarafından baskılanması konusuna göze parmak sokmadan değiniyor. Seyirciyi öğütlerin içine sürüklemeden vicdanını sorgulatan ve melankolik bir anlatıma sahip olan Joyland, patriyarka ve queer ilişkiler üzerine yazılmış katmanlı bir deneme. John Huston tarafından 1948'de çekilen Sierra Madre Hazineleri, Meksika'nın vahşi doğasını arka planına alarak; hırs, açgözlülük ve insan doğasına ilişkin klasikleşmiş bir hikaye sunuyor. Film, Humphrey Bogart ve Tim Holt tarafından canlandırılan Fred C. Dobbs ve Bob Curtin isimli iki Amerikalının, Howard ile işbirliği yaparak Sierra Madre dağlarında altın aramalarını konu alıyor. Doğanın çetin şartlarında iyice yıpranan karakterler bir süre sonra açgözlülüklerinin kurbanı oluyor ve film bu temalar üzerinden insan doğasının karanlık yönlerini irdeliyor. Sierra Madre Hazineleri, zenginliğin gücü ve bunun insan ilişkileri üzerinde yaratabileceği zarara dikkat çeken bir hikaye olmanın yanı sıra karakter gelişimleriyle de öne çıkıyor. Özellikle Humphrey Bogart, gittikçe paranoyaklaşan Dobbs karakteriyle kariyerinin en başarılı performanslarından birine imza atıyor. Aynı zamanda filmin yönetmeni John Huston'ın babası olan Walter Huston ise filme derinlik katan ağırbaşlı Howard rolündeki performansıyla Oscar ödülüne layık görülüyor. Stüdyoda çekilen filmlerin oldukça revaçta olduğu Hollywood'un Altın Dönemine denk gelen film, Meksika'da gerçek lokasyonda çekilmesiyle de dikkat çekiyor. Etiğin kırılganlığını ve kontrolsüz hırsın tehlikelerini hatırlatan Sierra Madre Hazineleri, klasik sinema hayranları başta olmak üzere, insan doğası hakkında düşündürücü yorumlar yapan filmleri seven herkesin izlemesi gereken türden bir yapım.


Sinema dünyasında yolculuk etmeye hazır mısınız? Sinema editörleri olarak, özenle seçtiğimiz 5 filmle birlikte, aksiyondan drama, bilim kurgudan romantizme kadar geniş bir yelpazede öneriler sunuyoruz. Bizimle birlikte, sinemanın büyülü dünyasında yolculuk ederken, unutulmaz bir film deneyimi yaşamanın keyfini çıkarın. Haftanın öne çıkan filmlerini takip edin ve sinema dünyasının sınırsız olanaklarına bir adım daha yaklaşın! Confessions of a Shopaholic, 2009 yapımı bir romantik komedi filmidir. P. J. Hogan tarafından yönetilen film, Sophie Kinsella'nın aynı adlı popüler romanına dayanmaktadır. Film, alışveriş tutkunu bir kadının finansal zorluklarla başa çıkma çabalarını konu alır. Rebecca Bloomwood adındaki genç kadın, alışveriş yapmayı ve modaya olan düşkünlüğü nedeniyle sürekli mali sorunlarla karşı karşıyadır. Bir moda dergisinde çalışmak isteyen Rebecca, finans gazetesinde bir iş bulur. Ancak finans gazetesiyle modaya olan ilgisi çatışmaya girer. Rebecca, gazetede başarılı olmaya çalışırken, aynı zamanda borçlarını kapatmaya ve finansal düzenini sağlamaya çalışır. Ancak bu süreçte kendi içsel çatışmaları ve romantik ilişkileriyle de uğraşmak zorunda kalır. Luke Brandon adında zengin bir girişimciyle tanıştığında, hayatı daha da karmaşık bir hal alır. Confessions of a Shopaholic, alışveriş tutkusunu ve tüketim kültürünü hicveden eğlenceli bir tonu benimser. Film, aynı zamanda karakterin kendi içsel gelişimi, arkadaşlık ve aşk üzerinden öğrendikleri üzerine odaklanır. The Life of David Gale, Teksas'ta idam karşıtı bir aktivist olan felsefe profesörü David Gale'i merkeze alıyor. Kevin Spacey tarafından ustalıkla canlandırılan David Gale, işlemediği bir suçtan ötürü hapse düşünce Bitsey Bloom adında bir gazeteci David Gale ile röportaj yapmaya başlıyor. Röportajların ışığında, heyecan dolu flashbackler ile hikayenin bulanık noktaları yavaş yavaş berraklaşıyor. Yönetmen koltuğunda Alan Parker'ın oturduğu film, tıpkı içinde barındırdığı karakterler gibi idam karşıtlığı fikrini tutkuyla savunmayı başarıyor. Lineer ilerlemeyen zaman akışı filmin heyecanını yükseltirken hem dram hem de gerilim seviyesinin yüksek olduğu bir hikaye ortaya çıkıyor. Kevin Spacey, Laura Linney ve Kate Winslet üçlüsünün usta oyunculukları ve dinamik temposu ile seyir zevkini arşa çıkaran film, sırtını yasladığı idam karşıtlığı fikrini güçlü argümanlarla savunarak anlatısını katmanlı bir hale getiriyor. Gilmore Girls'de gönülleri fetheden Jess'i canlandıran Milo Ventimiglia, bu kez karşımıza Formula 1 yarış arabası sürücüsü olmayı hayal eden Denny Swift karakteri ile karşımıza çıkıyor. Denny, Enzo Ferrari'nin adını verdiği bir Golden Retriever yavrusu evlat ediniyor. Denny'nin yaşadığı tüm hikaye ise Enzo adlı bu köpek tarafından aktarılıyor. En büyük hayali bir insan olmak olan Enzo, izleyiciye insan olmanın unuttuğumuz taraflarını hatırlatıyor. Film boyunca Enzo, kaybetmekten korktuğumuz için yarışmamamızın yalnızca onursuzluk olacağı gibi nasıl iyi ve ciddi yaşanacağına dair felsefi birçok öğüt veriyor. Garth Stein'ın çok satanlar listesinde olan kitabı, 2019'da Simon Curtis tarafından beyazperdeye uyarlandı. Kitabı okuyan çoğu kişinin hemfikir olduğu nokta ise, film uyarlamasının daha iyi olduğuydu. Güçlü bir oyuncu kadrosu, olumlu mesajlar, tatlı bir hikaye ile kitaptan daha iyi olan bir uyarlama ise, bu günlerde gerçekten de nadir görülen bir şey. Eğer bir şeyler hissetmek istiyorsanız, izlemeniz gereken en doğru film bu olacaktır! Ferzan Özpetek imzalı 3 farklı hikayeden oluşan bu 3 kısa film, İstanbul'un sokaklarıyla, İstanbul'un hüznüyle, İstanbul'un hayatlarıyla bezeli. Lokal olmasına rağmen global bir anlatım tarzını benimseyen Özpetek, Türk rakı sofralarına ve o sofraların sarmaladığı insanlara odaklanıyor. İstanbul'un rakı sofrası kültürüne, o masalar etrafında süren sohbetlere, gülen ağlayan, neşelenen hüzünlenen, hayatı paylaşan insanlara tanıklık ediyoruz. Başrolünü Ahsen Eroğlu'nun üstlendiği Meze'de, nikah masasında terk edilen bir gelin, sevdikleri ve lezzetli mezelerin olduğu bir masada hayal kırıklığının üstesinden gelmeye çalışıyor. Müzik'te, iş hayatında sorunlarla debelenen bir adam, çocukluğundan kalan basit bir anının, bir başkasının hayatını nasıl etkilediği ile yüzleşiyor. Üçlemenin sonuncusu Muhabbet'te ise, İtalya sokaklarından İstanbul sokaklarına uzanan bir hikaye izliyoruz. Doğduğu şehirden uzağa taşınan bir adam, yitip giden aşkları, yitip giden ailesi ile bir rakı sofrasında buluşuyor. Serra Yılmaz, Ayta Sözeri, Nezaket Erden, Aslı İnandık, Yiğit Kirazcı, Kubilay Aka, Süreyya Güzel gibi birbirinden kıymetli isimleri bir araya toplayan İstanbul Üçlemesi'nin her biri 22 dakikadan oluşuyor. aksiyon filmi. Film, Fransa gizli teşkilat ajanı Beaumont'nun, işlemediği bir suç yüzünden iftiraya uğramasını ve ceza almasını; bunun sonucunda Paris'e geri dönerek ismini temizlemek ve kendisine bu tezgahı kuranlardan intikam almak için karıştığı maceraları konu alıyor. Beaumont'nun yaptığı işteki istisnai yeteneği, kararlılığı ve becerikliliği, izleyici açısından seyir zevki yüksek, heyecan verici bir sinema deneyimine dönüşüyor. karmaşıklıklarının ve politik tarafının da üzerinde durması. Film, bir suikastçi olmasına rağmen, sadakat ve onur gibi kavramlara çok büyük önem atfeden bir karakter tablosu çiziyor. Elbette bu noktada Jean-Paul Belmondo'nun Josselin Beaumont rolünde sergilediği karizmatik ve seyircinin ilgisini cezbeden performansının altını çizmekte yarar var. Bunlara ek olarak Le Professionnel, tamamı ustalıkla kurgulanmış, heyecan verici araba kovalamacaları ve çarpıcı çatışmalar da dahil olmak üzere, yüksek oktanlı aksiyon sahneleriyle de öne çıkıyor. Casusluk dünyasındaki entrikalara ve ahlaki sistemlere dair düşündürücü bir bakış sunan yapım; sadece heyecan verici bir aksiyon filmi olmatan öte, aynı zamanda sadakat, ihanet ve adalet gibi temaları ele alan, karakter odaklı bir hikaye. Fransa'nın en ünlü aktörlerinden biri olan Jean-Paul Belmondo'nun adını sinema tarihinde bir kez daha perçinlemesine vesile olan Le Professionnel, hem Fransız sinemasına ilgi duyan hem de aksiyon filmlerinden hoşlanan tüm okurlarımızın izlemesi gereken türden bir klasik.


Söylenti dergi tarafından sürdürülen haftalık serimizde, müzik editörleri sizler için birbirinden farklı önerilerde bulundu. Bu haftanın şarkıcısı, şarkısı, albümü ve müzik videosunda neler seçilmiş hep birlikte bakalım! Londra'dan tüm dünyaya sesini duyuran, son zamanların yükselen sesi Emir Taha'yı sizler için seçtik. R&B ve Anadolu'ya has tınıların birleşimiyle dinleyenlerin karşısına çıkan Taha, Batı'nın müzik ögelerini Anadolu'nun geleneksel unsurları ile başarılı bir şekilde bir araya getiriyor. Bu duruma örnek olarak, Emir Taha'nın Kalp Çare Arar şarkısında kulağımıza çalınan bağlama detayını verebiliriz. Farklı kültürleri şarkılarına dahil edebilmek için o kültürün dilinden yararlanan Taha, bir kültürün dilini bilip kullanmanın o kültürü özümsemek için bir ön koşul olarak görüyor. Yeni neslin öne çıkan isimlerinden Emir Taha, daha uzun yıllar adından sıkça söz ettirecek gibi görünüyor. Haftanın şarkısı, keyifli bir geri dönüşe imza atan Dua Lipa'nın Houdini oldu! Henüz yeni yayımlanmasına rağmen bir sanat eseri olarak nitelendirilen şarkı, Lipa'nın kariyerini renklendiren diskovari bir şarkı olarak çıkıyor karşımıza. Dua Lipa'nın 2017'den beri sadece müziği ile değil başka başarılarıyla da müzik ve magazin dünyasında gündemde kalmayı başardığını düşününce, bu şarkıya gelebilecek olan eleştirilere Lipa şimdiden hazırlıklı olmalı. Bir röportajında, kötü eleştirilerden etkilenmemek için adeta kişinin çelikten yapılmış olması gerektiğine değinen Lipa, çelikten yapılma yeni kişiliğiyle tekrardan sahnede! Lafı daha fazla uzatmadan sizleri Houdini ile baş başa bırakıyoruz. 2015'te yayımlanan video klibiyle müzik dünyasında adeta çığır açan Stromae, akıllıca kullandığı kelime oyunlarıyla bilinir. Şarkının ismi dilimizde ne zaman? anlamına gelse de Fransızca okunuşu, kanser ile benzerlik taşımaktadır. Bu benzerlik, şarkının sözlerine de ustalıkla işlendiğinde, yapılan kelime oyununun ağırlığını hissetmek kaçınılmaz oluyor. quand c'est ? müzik videosu Rolling Stone tarafından 2015'in en iyi on müzik videosu arasında gösterilmiştir. Şarkının sözleri yeterince ağır, fakat bu sözleri müzik videosu eşliğinde dinlerseniz içinize yerleşen ve yutkunmanızı engelleyen yumruyu fark edeceksinizdir. Son olarak, haftanın albümü olarak seçimimiz, Hooverphonic'ten With Orchestra Live oldu. Birçok türün karışımı olarak karşımıza çıkan Hooverphonic'in ilk ve tek canlı albümüdür. 2012 yılında yayımlanan albüm, grubun on beş yılı aşan kariyerleri boyunca söylenen en iyi şarkıları yeniden derledi.


Söylenti dergi müzik ekibi tarafından titizlikle hazırlanan Frekans serimizin yeni yazısında sizlere, yerli müzik piyasasından birbirinden güzel dört öneride bulunduk. Yeni bir haftaya merhaba derken bizlere eşlik edecek olan şarkıcı, şarkı, albüm ve müzik videosu hangisi, hep birlikte bakalım. Soğuk, yağmurlu hatta yer yer karla başladığımız yeni haftada, içinizi ısıtacak bir öneriyle geldik: Güneş! 2020'de yayımladığı single DUA ile adeta piyasayı yerinden oynatan şarkıcımız, hızını hiç kesmeden yükselmeye devam ediyor. Mavi, UZI, Aksan, Motive ve daha birçok sanatçıyla gerçekleştirdiği düetleriyle tanınırlığını artırdı. 17 Kasım 2023'te yeni albümü POP ile kendini hatırlatan Güneş'in müzik dünyasında gerçekleştireceği daha çok başarıları var. Müzisyen kimliğiyle Khontkar olarak bilinen ünlü İzmirli Türk rapçi Onur Dinç, 2008 yılından beri hip-hop temelli şarkılarını üretmektedir. En son 2021 yılında PLA4: THE VISION isimli albümüyle kulaklarımızın pasını silip Türkçe rap müziğini şahlandıran Khontkar, 3 Kasım 2023'te PEMBE isimli yeni albümüyle sessizliğini bozarak dinleyicilerini sevindirdi. Renkli saçlarına veda edip yepyeni tarzıyla bizleri selamlayan Khontkar, öncesinde hayranlarını daha fazla yeni albümü için meraklandırmadan 13 Ekim'de HAM parçasıyla geri döndüğünün sinyallerini vermişti. Yeni albümünün adı için ise eskiden benimsediği renkli tarzını bir metafor olarak kullanan Khontkar, albümünün açılış şarkısı KAMBER ile de geçmişine gönderme yapmakta. Lafı daha fazla dolandırmadan sizlere Khontkar'ın yeni tarzıyla özdeşleşmiş albümün ilk parçası KAMBERi öneriyoruz. Kutay Soyocak ve Taner Yücel ikilisinin ortak projesi Jakuzi, ülkemizde patlak veren synth-pop türünün yayılmasında önemli bir gruptur. Bu haftanın videosu olarak seçtiğimiz Merasim ise 2015 yılında, grup henüz kendilerine Jakuzi demeden önce kaydetmiş oldukları ilk parçalardan biridir. Animasyon müzik videosunda imza, Fatih Öztürk'e ait. Soğuk bir kış günüyle açılış yaptığımız siyah-beyaz klip, adım adım eve yaklaşmasıyla izleyenleri evin içerisine davet ediyor. Karın beyazlığı ile dışarısı ne kadar masum görünüyorsa içerisi de bir o kadar kasvetli ve günahkar görünmekte. İki kişi karşılıyor bizleri, bir merasimin ortasındalar; ortak oluyoruz merasime. Artık yerim yok bu merasimde desek de kelimelerden çok duyguların konuştuğu bu şarkıda, merasimden alıkoyamıyoruz kendimizi. Can Ozan'ın Kasım 2022'de yayımlanan albümü Aşkın bu sarhoşluğu, dinleyenlere aşkın kısa bir tarifini veriyor. Deniz Tekin, Billur Battal ve BARÇIN iş birliklerinin yer aldığı albümde; aşkın birden fazla yüzünü dinlemeniz mümkün. Aşk; güzellikleri kucakladığı kadar içerisinde üzüntüyü de barındırır. Aynı şarkıların isimleri gibi kimi zaman nefesiniz kesilir, kimi zamansa bir bakmışsınız ki bambaşka bir insan olmuşsunuz. Aşkın kollarında dans edenlere bu haftaki önerimiz, işte Aşkın bu sarhoşluğu albümü oluyor. Frekans'ın her hafta güncellenen, birbirinden farklı şarkıların yer aldığı Spotify çalma listemize göz atmayı unutmayın!


Modern çağ beraberinde modern problemleri de getirdi. Gelişen teknoloji ve sonu gelmeyen değişimlerin ortasında sıkışmış bir tür olan insan, çoğu zaman bu dijital kabusun etkilerini fark edemedi. Bu durumda, tüm bu gerçekliğin okuyucuya yansıması, yazarların acımasız kalemleri sayesinde gerçekleşti. Çağdaş Türk Edebiyatı'nın başarılı ismi Hakan Bıçakcı, yazdıkları ile okuyucuya gerilim dolu bir gerçeklik vaat etmekteydi. 1978 yılında İstanbul'da doğan Hakan Bıçakcı'nın süslü yazarlık hayalleri yoktu. Bilkent Üniversitesi'ndeki İktisat eğitimini tamamladıktan sonra içinde birikenleri yazıya dökmek istedi ve böylelikle çağdaş edebiyatın önemli bir ismi haline geleceği yazarlık yolculuğuna ilk adımını attı. Gerilim ve psikoloji temalarını birbiriyle çok iyi harmanlayan yazarın kitaplarını diğerlerinden ayıran şey, karakterlerinin benzerliği ve bu karakterlerin okuyucuyla özdeşleşebilecek modern zaman problemleriydi. Tekinsiz ortamlar yaratmaktan çekinmeyen Bıçakcı, karakterlerini bir çelişkiler yumağı olarak tanımlıyor ve insanın kusurlarının ne kadar belirgin olduğunu okuyucuya gösteriyordu. Kentsel yalnızlığın hakim olduğu ortamlarda karakterler kendini sıkışmış ve ortada kalmış hissediyordu. Bu sıkışmışlık sonrasında da kendine yabancılaşma gibi psikolojik sorunların görüldüğü gözlemlenmişti. Tüm bu karanlık ortamın aksine karakterler aynı zamanda mizahı kullanarak yazılanların gerçekliğini pekiştirdi. Rüyaların nerede bitip gerçekliğin ne zaman başladığının asla bilinmeyeceği problemi bu sefer Rüya Günlüğü romanının baş karakteri Haluk'a huzursuzluk vermekteydi. Her gece başka birisinin rüyalarını gören Haluk, başkasının hayatına izinsiz bir şekilde dahil olmanın mahcubiyetini yaşasa da bu hayata kendini kaptırmaktan da geri durmadı. Tüm bu olaylar gerçeklik algısıyla birlikte aklının da yitimi ile son bulacaktı. İnsan benliği; hayat boyunca yapılan hatalar, verilen kararlar, pişmanlıklar ve seçimler sayesinde inşa edilen bir olgu. Yavaş yavaş inşa edilen bu olgunun tüm unsurları bir gecede tamamen yok olsaydı geriye insana ait ne kalırdı? Boş Zaman romanının ana karakteri Harun bir sabah uyandığında zihninin bembeyaz bir kağıt kadar boş olduğunu fark etti. Hafızası olmayan bir insanın her hayata dahil olabileceği gerçeği, karakterin kimlik inşası esnasında bocalamasına sebep oldu. Apartman Boşluğu romanında ise yüzyıllar boyu insanlığa musallat olmuş bir başka problem işleniyor: üretme sancısı. Bir barda, senelerce başka grupların coverlarını çalarak onların gölgesinde kalan Arif, gölgeyi yaratan kişi olmak için yola çıktı. İşten ayrılmış, yeni eve taşınmış, tüm odağını yeni besteler yapmaya yöneltmişti. Fakat bir anda kendisini bu üretim aşamasının dışında buldu. Anlatıcının sürekli değiştiği ve olayların iki farklı taraftan da aktarıldığı bu romanda sanatçının üretim sürecindeki kişilik bölünmesine varan psikolojik sorunlarına tanık olunuyor. Olmak istenen yer ile olunan yer arasında kapanmayacak kadar büyük bir fark olduğunda, akıl sağlığını korumak ne denli mümkündür? Karanlık Oda romanında modern zamanın insana dayattığı sanattan yoksun ve tektipleşmiş meslek anlayışının sancılarına tanık olunuyor. Dünyaca ünlü bir fotoğrafçı olmak isterken kendini sabahtan akşama dek vesikalık çekip fotoğraf basan biri olarak bulan ana karakterin rüya mı yoksa gerçek mi olduğu anlaşılmayan yolculuğu, okuyucuya kabus dolu bir deneyim sunmakta. Tüketim odaklı toplumun; diğerlerine göre önemsiz, kendine göre en önemli ferdi Doğa. Diğer Bıçakcı kitaplarının aksine Doğa Tarihi'nin ana karakteri kadın. Hem de her zaman en iyi olma takıntısına sahip olan bir kadın. Plazaların gri ve soğuk ortamında hep ilgi odağı olmak isteyen Doğa, modern toplumun insana ve özellikle kadına dayattığı her şeyi tek tek yerine getirmek zorundaydı. Dünyanın merkezinde kendisi olmalı, her şey onun için gerçekleşmeliydi. Histeriye doğru ilerleyen bu yolda dijital kabustan uyanıp eskiye dönüp dönmemek ise yine kendi elindeydi. Değişim, modern dünyanın karşı koyamadığı bir gerçek fakat bu değişim yıkıcı bir hızda gerçekleştiğinde dünyayı, içinde bulunan insanlarıyla birlikte tüketmeye başladı. Günümüz metropollerinin uğraşmak zorunda olduğu kentsel dönüşüm problemi, Uyku Sersemi romanının ana konusunu oluşturuyor. Gelecek nesillere miras bırakmak üzere bir İstanbul rehberi hazırlamaya çalışan ana karakter, listelediği mekanların her geçen gün kentsel dönüşüme yenik düşerek yok olduğu gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kaldı. Tektipleşme, toplumsal bellek kaybı ve kimliksizleşme konularının ele alındığı roman metropol insanının gündelik kabuslarına odaklandı. Ne izlememiz, ne okumamız ve ne düşünmemiz gerektiğine kendimizin değil de başkalarının karar verdiği bir dünyada yaşamak, okuyucuya distopik bir kabus gibi gelse de edebiyatta ve sinemada uygulanan sansürler bu kabusların gerçek olduğunun bir kanıtıydı. Silinmiş Sahneler romanında ise okuyucu, ünlü bir yönetmen olmak isterken kendini yönetmenlerin çektiği sahneleri sansürlerken bulan karakterin kabuslarına tanık oluyor. Günümüz yasaklarına bir eleştiri niteliğinde olan romanda, sansürlenen sahnelerin kabusa dönüşmesiyle birlikte gerçeklik algısının da yitirildiği görülüyor. Tüm bu karanlık romanların yanı sıra Bıçakcı'nın asıl tanınmasını sağlayan unsur, çeşitli mecralarda yazdığı öyküler oldu. Kolektif öykü derlemelerinde ve dergilerde kendine yer edinen yazar, sonrasında bu öyküleri belirli bir başlık altında kitaplaştırdı. - Bir Yaz Gecesi Kabusu (2005) - Ben Tek Siz Hepiniz (2011) - Hikayede Büyük Boşluklar Var (2015) - Normal Nefes Almaya Devam Edin (2019) Aynı zamanda Otel Paranoya isimli resimli öyküsü ve İki Rüya Dokuz Gerçek isimli resimli novellası İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. Ben Tek Siz Hepiniz'de yer alan Karanlık isimli öyküsünden uyarlanan kısa film, 59. Altın Portakal Film Festivali tarafından en iyi kısa film ödülüne layık görüldü. Normal Nefes Almaya Devam Edin ise Cevdet Kudret Edebiyat Ödülleri'nin 2020 yılındaki kazananı oldu. Sinemaya, müziğe ve edebiyata olan tutkusu her yazdığı kitapta belli olan yazarın, kendisinin hazırlayıp sunduğu İstanbul Turu isimli bir podcast'i de bulunuyor. Okudukları, dinledikleri ve izlediklerinden ilham almaya devam eden Bıçakcı, biz okurlara yeni kabuslar vermek için yazmaya halen devam ediyor. Hakan Bıçakcı'nın podcastini dinlemek isterseniz linki sizin için aşağıya bırakıyoruz. Keyifli dinlemeler!


Türkiye'de yeraltı edebiyatının önde gelen isimlerinden Hakan Günday, 29 Mayıs 1976'da Rodos'ta doğdu. İçindeki yazarlık tutkusunu üniversitedeyken keşfetti. 2000 yılında yayımlanan ilk romanı Kinyas ve Kayra ile kendine bir kitle oluşturdu. Kitapları çeşitli dillere çevrilen Günday, romanları ile çeşitli ödüllerin sahibi oldu. Hakan Günday'ın eserlerinin yeraltı edebiyatı başlığında sayılmasının nedeni, onun şüphesiz romanlarında cinsellik, taciz, şiddet, cinayet, uyuşturucu gibi hayatın dışına itilmiş konuları ele almasıdır. Argo ve küfür dolu unsurlar içeren romanlarında yalnızlık vurgusu, kahramanların en temelinde yatan duygudur. Günday'ın roman kahramanlarında yalnızlığa ek olarak göze çarpan diğer duygular; hiçbir yere ait hissedememe, toplumdan uzaklaşma, yabancılaşma, yalnızlık, ahlak kurallarına karşı çıkma ve şiddete olan eğilimdir. Türkiye'nin ilk yeraltı romanı kabul edilen Kinyas ve Kayra'da dünyanın birçok yerini gezen dört arkadaşın hiçbir yere kendilerini ait hissedememesi, şiddete olan meyilleri ve isyankar yaşam maceraları anlatılır. Zargana'da evlatlık olduğunu öğrenen kahraman evden kaçar, devamında yaşadığı olaylar yüzünden kendisini bir hiç gibi hisseder. Az romanında Derda ve Derda olarak benzer adlı biri erkek biri kadın iki karakterin şiddet, uyuşturucu ve cinayet dolu yaşamlarına değinir. Günday, 2011 yılında Az ile Türkiye'de Dünya Kitap Yılın En İyi Telif Romanı Ödülü'nü almıştır. Malafa romanı ile turizm ve kuyumculuk dünyasını eleştirmiş, 17. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali için oyunlaştırmıştır. Bir başka eseri olan Ziyan ise Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'ya İzmir'de yapılması planlanan suikastın tetikçileri arasında yer alan ve idamla yargılanan Ziya Hurşit ile yüzleşme niteliğinde kaleme aldığı askerlik konulu bir romandır. Atatürk'ün anlatıldığı kısımlar Cumhuriyet dönemine denk düşer. O sıkıntı ve bunalım dolu günlerde ne kadar ihanete uğramış olsa da atamızın Türk milleti için mücadele etmeyi bırakmayışı Günday tarafından empati yoluyla okura sunulur. Okurunu ters köşe yaparak noktaladığı Ziyan, 2009 yılında Türk-Fransız Edebiyat Ödülü'nü almaya layık görülmüştür. Çürümüştü Derda. Bir gecede. Çürüyüp kurumuştu. Fuhuştan uyuşturucuya, insan kaçakçılığından cinayete; Günday'ın romanları birçok karanlık unsuru bir arada barındırır. Yeraltı edebiyatında güzel başarılara imza atan Günday'ın mülteci sorununu ele aldığı Daha romanı, Encore adıyla Fransızcaya çevrilerek Fransa'nın önemli edebiyat ödüllerinden olan En İyi Yabancı Roman Ödülü'nü almıştır. İlerleyen süreçte bu roman, Onur Saylak tarafından sinema filmine uyarlanmıştır. 2018 yılında IMDB listesinde dünyada en iyi 40 dizi arasına girmiş olan Şahsiyet dizisinin ve Müslüm Gürses'in hayatını anlatan Müslüm filminin senaristliğini Hakan Günday üstlenmiştir. 2021'de çıkan Zamir romanı ile Daha'dan sonra bir kez daha mülteci sorununu ele almıştır. 2022 yılında ise Almanya'nın saygın ödüllerinden Uluslararası Hermann Hesse Ödülü'nü çevirmeni Sabine Adatepe ile almaya kazanmıştır. Yeraltı edebiyatının önemli kalemlerinden Hakan Günday, okuyucuyu zaman zaman felsefi aforizmaları ile olayın akışından koparmayı sever. Bunu; zeki, başarılı bir eğitime sahip ama geleneksel olarak belli bir saygınlığa erişememiş karakterler ile yapar. Toplumdaki aksaklıklara tepki ve eleştiri içeren eserler kaleme almayı benimsemiştir. Eserlerinde erkek karakterlere çok yer veren yazar, kadınlara olayın seyrini değiştirecek roller verse de onları genelde ikinci plana koyar. Kadınlar genellikle aşık olunan kişi vasfındayken erkekler normal olamayan karakterler olarak kurgulanır. Toplumun kabullerine uymayan, aidiyet duygularını yitirmiş, dünyaya tutunma konusunda isteksiz ama yaşamaktan vazgeçemeyen kişilerin hislerini en derinlerimizde hissettirir.


23 yaşındayken yazarlığa ilk adımını, üniversite yıllarında bir kahveye gidip yazmaya başlayarak atmıştır. Yedi nüshada çoğalttığı Kinyas ve Kayra romanını yayınevlerine bırakmış, üç yayınevinden red yanıtı gelirken diğer üç yayınevi herhangi bir dönüt sağlamamıştır. Om Yayınevi editörü Nevzat Çelik'in romanı kabul etmesinin ardından kitap basılmıştır. Yazılarını çalakalem tekniğiyle yazdığını söyleyen Günday, Romanlarını nasıl yazıyor? sorusuna şöyle cevap oluşturur: ''Bir an önce yazıp kurtulma tekniğini uyguluyorum. Koşarak, nefes nefese, geriye bakmadan. Dalgayı yakalamış sörfçü gibi. Düşmeden önce en iyi hamleleri yapmak gerekiyor. Galiba bunun Türkçesi, çalakalem tekniği. Bu cümlelerin ardından sözlerine, kitapları basıldıktan sonra genellikle okumadığını söyleyerek devam eden Günday, sürekli değişen düşüncelerimiz karşısında, yazdığı yazılar ışığında ve sanata ilişkin: Bir süre sonra bir sabah uyanıp orada öyle değil de, şöyle yapsam daha iyi olurdu diyebiliyorsunuz. Bu zaten işin güzelliği... Hiçbir zaman bitmemiş işler bunlar. Sanatın ürünü bu. Sanat ürünü kusurlu ve bitmemiş bir iş! ifadelerini kullanmıştır. Romanlar, konuları itibariyle cinsellik, şiddet, hırsızlık, cinayet gibi mevcut olduğumuz düzenin, hoşnut olmadığımız kısımlarını içermektedir. Kitabın ilk sayfalarını araladığımızda ana karakterin bu konular üzerine karakterize edilmiş olduğunu ve günümüz dünyasında rastladığımız veya rastlamadığımız kişilerin, roman içerisinde yerini aldığını görüyoruz. Aslında her ana karakter, kendi dünyasına gömülmüş, kabuğunun dışına taşmamış, var olan düzeni eleştirmenin yanında kendinden de ekseriyetle tiksinen bir karakter olmuştur. Karakterler, modernize edilmiş hayatta kendilerini yalnız, toplum dışına taşmış, var olan kurallardan dolayı sıkışmış hissetmiştir. Yaşama tutunmak için isteksiz ama yaşamaktan da vazgeçmedikleri bu iki tezat duyguyu hissetmelerinin yanında, bol küfrün hakim olduğu, felsefi yönü ağır basan yapılarıyla içimize işleyen karakterler, belki de bize kendimizi bulmamıza felsefi perspektif ışığında zemin oluşturmuştur. Ana karakterler haricinde, kitapta yerini almış diğer karakterler ise ana karakterimizin yaşamında çocukluğundan itibaren tanıdığı veya o anki durum ve konum itibariyle karşılaştığı kişiler olarak karşımıza çıkmış ve ön planda tutulmayarak kitabın diğer sayfalarında karşılaşmamız pek mümkün olmamıştır. Karakterler genellikle kadın figürleri olarak tercih edilmiş ve karakterleri etkileyen veya etki bağlamında teğet geçen kişiler olarak verilmiştir. Bu karakterler ise ana karakterlere yoğun duygular besleyen kişiler olmuştur. Erkek karakterler ise ana karakterin arkadaşları veya herhangi bir alışveriş yaptığı insan olarak nitelendirilebilir. Erkek karakterlerin bazı romanlarda Hakan ismiyle karşımıza çıkması da akıllarda, Acaba yazar bu karakterde kendini mi ortaya koyuyor? sorusunu doğurturken, Günday bu konuyla ilgili İsim benzerliğinin yol açabileceği tepkileri incelemek için. diyerek algıların yaratacağı etkiyi hedeflemiştir. Kinyas ve Kayra'nın birlikte çıktığı yolda karşılaştıkları onca yıkım, dayanılmaz acı, tarif edilemez yorgunluklara eşlik ederken; onların sorumsuzluğunu, yer yer iğreneceğimiz davranışlarını, pek akıllıca ve hayatımıza tesir edecek yaşamlarına yaptıkları yorumları okurken duraksayıp kendimizi sorgulayacağımız kimlikler, roman karakterine bürünmüştür. Ayrı düzlemde tek bir doğruda, zihinsel ölümü gerçekleştirmek uğruna ilerledikleri yolda farklı sonuçlar, onları benzer nedenlere itmemiştir. Kayra, hiçbir umut taşımayan, hayatın neredeyse tüm olumsuzluklarını sırtlayan ve gerçekleştiren bir karakterdir. Yalnızlığını ve yalnız kalma uğraşını, Sorarlarsa, 'Ne iş yaptın bu dünyada?' diye, rahatça verebilirim yanıtını: 'Yalnız kaldım. Kalabildim! Altı milyarın arasına doğdum. Ve hiçbirine çarpmadan geçtim aralarından...' şeklinde özetlemiştir. Kinyas ise varlığına bir neden arayamadığından delirmektedir. Umuda açık olan, umutsuzluğu da kendine biçen bir karakter olarak karşımıza çıkar. Kendini: Benim adım Kinyas. Gün ağarıyor. Başım ağrıyor. İsmimi kendime ben verdim. Bitmeyen bir öfke ve bitmeyen bir mutsuzluğun ifadesi. Bütün insanlara kızgınım, yaşadıkları için. Hayattan midem bulanıyor. Ateşle oynarım. Yeterince benzin ve karşımda oturan adamın ceketinin iç cebindeki çakmakla dünyayı yakabilirim. şeklinde tanımlamaktadır. Kayra'ya kıyasla cesur görünen Kinyas, eğer birine veya bir şeye inanabilseydi tüm dünyayı alt üst edebilirdi fakat onun tüm hislerine egemen olan tek bir duygu hayatına yön veriyordu: Öfke. Günday, piç sözcüğünü bilinen anlamın dışında, hiçbir uğraşı olmayan, kaderini benimseyen ve çekinmeden kabullenen bu duygu durumun getirdiği sorumsuz yaşam olarak sınırlar. Bu romanda ise Afgan, Barbaros, Hakan ve Cenk'in aynı yaşamı paylaştığı, bir taşın altına elini koymayacak olan piçler gözler önüne serilmiştir. Hakan diğer tüm karakterlerden daha sorumsuz, alkolün esir aldığı zihnini nedensellik gözetmeden kabul eden ve bunu en çok isteyendir. İsim benzerliğinin oluşturacağı tepkileri ölçmek için Hakan adını kullandığını söyleyen Günday, romanda oluşturduğu perspektifi bir nevi karakter olarak kendine yansıtmıştır. Romanda dört ana karakterin dışında, onların hayatlarında olan kadın figürlerini sırf sevgilerinden dolayı karakterlerimizi göğüslediklerini görmekteyiz. Karakterler, evsiz kaldıklarında veya paraya ihtiyaç duyduklarında, onları en çok seven kadın figürüne sığınmayı tercih etmekten kendilerini alıkoymaz. Fakat sabırlar sınandığında, anlam arayışı zorlandığında her şey değişmiştir. Ne diyor yazar kitapta: Piçler aşık oldukları kadınların kendilerini kurtaracaklarını düşünür. Oysa hiçbir kadın dünyaya bir piçi kurtarmak için gelmemiştir. Romanda alkol, küfür, sorumsuzluk, sorgulamamak gibi tanımlar piçleri oluştururken; tüm bu insanların yaşamımızdaki karşılığı hiçbir şey olamamaktır. Koca bir hiçlik. Aslında tüm kitabı özetleyen tek bir cümle vardır. Hakan kalabalık bir mekanın içinde kapıya doğru ilerlerken şöyle fısıldar: Çok eğlendim, teşekkür ederim. hoşça kalın. Bu cümle, Romain Gray'in intihar mektubunun son iki cümlesini oluşturmaktadır. Kitap, Asil'e yıllar önce yazılmış bir mektupla başlıyor. Toplumsal olaylara vurgu yapıldığı, felsefi perspektifin fazlasıyla hakim olduğu roman, intihar fikrine sahip kişinin hem kendisiyle hem de aile bireyleriyle olan yüzleşmesiyle devam etmiş, Asil'in bir odaya kapanıp saatlerce yazdığı kitaplarını başka bir isimle bastırarak, zihin üretimini toplumun kabul edemeyeceğinden endişe duymasını, delilik ve dahiliğin verdiği mücadeleyi mercek altına almıştır. Kendisini Asil yaşayan bir delidir. Anımsamadığı için geçmişi, önemsemediği için geleceği yoktur. olarak tanımlayan Asil, o kadar içimize işlemiş ve o kadar içimizdeki duyguları bulmamıza yardımcı olmuştur ki, her sayfanın derinliği adeta Asil'in bize araladığı bir pencere olmuştur. Ailesiyle olan diyaloglarında, ölüme ulaşmanın vurgusu yapılırken korkuyu, kaygıyı, mutsuzluğu da derinden hissedeceğimiz cümleler aralanmıştır. Babasına dönerek şöyle demiştir: Hiçbir şey geçmeyecek baba. Çünkü Tanrı, ne asil ne de adil olmak zorunda! Benim gibi!. Aslında Asil yaşayan bir deli olarak varlığını sürdürürken Adil ise romanlarını farklı isimle bastığı bir figür olmuştur. Bu açıdan da cümlenin derinliği önemli bir perspektif içermektedir. Günday romanlarında karşılaştığımız karakterler, toplumsal algıyı gözler önüne serse de algı yaratan esas kişiler olmuşlardır. Yalnızlığı, var olmanın amacını, boşluğu, hiçbir şey hissetmemenin aslında her şeyi ifade ettiği bir düzen... Sayfaları yeniden araladığımızda orada yaşamaya devam ettiklerini gördüğümüz karakterler belki de tam içimizde doğmuş ve her satırda büyümüşlerdir. İşte yeraltının en büyük gizemi de buradadır. Tam içimizde. Hakan Günday'ın Kinyas ve Kayra kitabını okuyorum, yeraltı edebiyatı'nın en iyi yazarlarından biri..


Halit Akçatepe, her ikiside tiyatro oyuncusu olan Sıtkı Akçatepe ile Leman Akçatepe'nin ilk ve tek çocuğu olarak 19 Kasım 1938'de Üsküdar'ın Paşalimanı semtinde dünyaya gelir. Üsküdar'da doğmasına karşın çocukluğunun tamamını Beyoğlu'nda geçiren Akçatepe, oyunculukta neler yapılması gerektiğini ilk önce babasından öğrenmiş. Ustalara Saygı Serisi Kapsamında, 74 yılını Türk sineması ve tiyatrosuna adayarak 7'den 70'e herkesin sevgisini kazanan, usta oyuncu Halit Akçatepe'yi ağırlıyoruz. 1943 yılında, henüz daha 5 yaşındayken Nasrettin Hoca Düğünde isimli filmle sinema dünyasına ilk adımını atmıştır. 1945 yılında, İstanbul Şehir Tiyatrosu çocuk bölümüne girerek, Türkiye'nin o günden bugüne en büyük oyuncularıyla birlikte selam vermiş. Henüz ufacık bir çocukken babasının peşinde ustaları seyrederek daha o zamanlardan bir şeyler kapmaya başlamış, fakat bütün bunlara rağmen babası tiyatrocu olmasını hiç istememiştir. Çünkü onlara göre tiyatrocu olmak, çeşitli acılara, sıkıntılara katlanmak demekti. Mesleğini hayatının en büyük aşkı yapmak ve onun ötesine hiçbir şeyi koymamak demekti. Bu mesleği seçmemesi için elinden geleni yaparak onu başka mesleklere yönlendirmek istemiş. Akçatepe'de bunun üzerine Saint Benoit Fransız Lisesi'ni bitirdikten sonra, İstanbul Üniversitesi'ne girmiştir. 2 yıl İktisat, 2 yıl Hukuk ve 2 yılda Sosyal Antropoloji okumuş, fakat hiçbirini tamamlayamamıştır. Çünkü tiyatro kanına girmiştir bir kere. Nasrettin Hoca Düğünde filminden sonra arka arkaya bir sürü film çevirmeye başlayan usta oyuncu, 1954 yılına kadar çocuk oyuncu olarak çalışarak 40'a yakın filmde oynamıştır. Zamanının ünlü sinema dergisi Yıldız'a ilk röportajını verene kadar yaptığı işin çok da farkında olmasa da, bu andan itibaren Türk sinemasının bir oyuncusu olduğunu daha açık kavramış. Tiyatroya amatör olarak 17 yaşında, Saint Benoit Fransız Lisesi'nde öğrenciyken başlayan Akçatepe, 1955 yılında Yeşilçay Cemiyeti'nin, Cağaloğlu Halkevi içinde kurduğu Yeşil Sahne'de ilk kez sahneye çıkmıştır. Liseden mezun olduktan sonra okuduğu üniversitenin Gençlik Tiyatrosuna katılarak burada da onlarca oyunda sahne almış, fakat yine babasının radarına takılmaktan kurtulamamıştır. Üniversite günlerinde tiyatro oyunculuğu yaptığı için ona kızan Sıtkı Akçatepe, oğluna Okumuş yazmış serseri diye hitap ediyormuş. 1960 yılında artık tiyatroda profesyonel olan oyuncu, 1967 yılı İstanbul'unda Haldun Taner, Zeki Alasya, Metin Akpınar ve Ahmet Gülhan'ın kurduğu Devekuşu Kabare'nin ilk oyuncularındandır. İstanbul'un kazandığı bu yeni tiyatroda İstanbullu tiyatro severlerin, ilk başta yadırgayacakları çok şey vardı. Şimdiye kadar alışılmış düzeni bozan bu yenilikçi tiyatroda seyirciler, oyunu dizi dizi sıralara oturup değil, tıpkı bir meyhanedeymiş gibi masalara kurulup, içkilerini yudumlayıp, sigaralarını tüttürerek izliyorlardı. Oyunu oynayan aktörler tıpkı bir garson gibi yer gösteriyor, oyun bittikten sonra kızlı erkekli bütün oyuncu ve seyircilerin dans edebilmeleri için pistin orta yerinde kurulmuş portatif sahne ve dekorları seyircinin gözü önünde topuyorlardı. Devekuşu Kabare ile 450'den fazla oyunda başrol oynayan Halit Akçatepe, 1969 yılında Genco Erkal, Şevket Altuğ, Bilge Şen gibi isimlerle Dostlar Tiyatrosu'nu kurar. Dostlar Tiyatrosu'nda 2 yıl çeşitli oyunlarda sahne aldıktan sonra 1971 yılı ortalarında kadrosundan ayrılır. Aslında buna tam bir ayrılma denemez, belki küçük bir ara denebilir. Çünkü Halit Akçatepe'nin eskiden beridir tanıdığı, Yeşilçam'ın ünlü senaryo yazarlarından Sadık Şendil, onu sinema perdesi için ikna etmiştir. Usta oyuncu, o yılın yazında önce Türk sinemasının en üretken yönetmenlerinden biri olan Sırrı Gültekin ile sonra da ustalardan yapımcı-yönetmen Memduh Ün ile peş peşe çalışma fırsatı yakalar. Aslında sinemaya atılana kadar, tiyatro severlerin kabarelerden, müzikli komedilerden yakından tanıdığı fakat sinema seyircisinin hiç bilmediği bir isimdi o. 1954 yılında henüz çocuk oyuncuyken uzaklaştığı sinemaya, 1971 yılında Bir Varmış Bir Yokmuş filmiyle yeniden başlar. Fakat bu kez bir çocuk değil, yetişkin ve profesyonel bir oyuncu vardır karşımızda. Türk sinemasının usta yönetmenlerinde Memduh Ün, 1958 yılında çektiği, Türk sinema tarihinin en önemli filmlerinden biri sayılan ünlü Üç Arkadaş filmini yeni bir oyuncu kadrosuyla ve renkli olarak yeniden çekmeye karar verir. Hülya Koçyiğit, Kadir İnanır ve Müşfik Kenter'le birlikte Halit Akçatepe'de bu filmin kadrosunda yer alır. Üç Arkadaş filmi, Akçatepe'nin sinema hayatı boyunca yaptığı filmler içinde, en çok sevdiği filmler arasında başta gelenlerden biridir. Sadık Şendil'in Halit Akçatepe'yi Ertem Eğilmez ile tanıştırmasından sonra, Akçatepe'nin hayatında yeni bir dönem açılır. Eğilmez'in Beyoğlu Güzeli filminde ufacık bir rol oynayan oyuncu, yönetmenin gözüne girerek Arzu Film'in kadrosuna dahil olmuştur. Ses Dergisi'nin 1 filmde 8 tiyatrocu başlığıyla yayımladığı, 1972 yılında çekilen Sev Kardeşim filmiyle, Akçatepe'nin Arzu Film hayatı resmen başlamıştı. Halit Akçatepe ile birlikte Münir Özkul, Adile Naşit, Hulusi Kentmen, Zeki Alasya, Tarık Akan, Hülya Koçyiğit, Metin Akpınar ve Kemal Sunal gibi isimleri bünyesinde barındıran Arzu Film ekolü de bu film ile başlamıştır. Ertem Eğilmez'in 1973 yılında çektiği Canım Kardeşim filmi, yayınlandığı yıl 5. Adana Altın Koza Film Festivali'nde dört tane ödül birden kazanmıştır. Film sinema yazarları tarafından beğenilse de, gişede umduğunu bulamamıştır. Fakir insanların kanlarını satarak geçimini sağlamaları ve küçük bir çocuğun daha yeni yeni yaygınlaşan televizyon yayınları nedeniyle bu alete sahip olmak istemesiyle Ertem Eğilmez, bu filmde sosyal sorunlara iki paralel yerden yaklaşarak başarılı bir harita çıkarmıştır. Türk sinemasında yanlış anlaşılan ve komedi kadar önem gösterilmeyen melodrama türü, bu filmle birlikte yeniden örneklerini vermeye başlar. 1973 yılında Yalancı Yarim ve Tarkan filmlerinde oynayan Akçatepe, beyaz perdede gördüğü ilgiyi katlayarak arttırmıştır. Ardından gelen Köyden İndim Şehire, Salak Milyoner ve Mavi Boncuk Arzu Film'in en sükseli işleriydi. Mavi Boncuk yayınlandığı dönem, Beyoğlu Saray Sineması'ndaki bilet kuyruğu Ağa Camii önüne kadar uzanıyordu, karaborsacılar bile film için bilet satıyorlardı. O dönem için görülmemiş bir şeyi başarmıştı Arzu Film. Takvimler 1974'ü gösterdiğinde, Ertem Eğilmez, yazar Rıfat Ilgaz ile bir anlaşma imzalayarak Hababam Sınıfı romanlarının haklarını alır ve hemen bir kadro hazırlamaya başlar. Romandaki karakterleri alarak kendi senaryolarını kurgulayan Arzu Film ekibinin asıl yapmak istedikleri şey, kitabın filmini çekmek değil, ciddi bir mesele bulup, Hababam Sınıfını onun üzerine oturtmaktı. Birinci Hababam Sınıfı filmi, kötü öğrenci yoktur, yanlış tedrisat sistemi vardır. fikriyle hareket eder. İkinci Hababam Sınıfı'nda Ertem Eğilmez bu sefer, kötü öğrenci yoktur, yanlış olan anne babalardır mesajını verir. Üçüncü filmde ise sevgi o kadar kuvvetlidir ki en kötü, en yanlış öğrenciyi bile doğru yola getirir. diyerek senaryoyu oturtmuştur. Burdan da hareketle, aslında komedi dediğimiz şey gayet ciddi bir iştir. Ciddi bir şekilde seyirciye sunarsan, seyirci güler. Sululuk yaparsan, soytarılık yaparsan, seyirci sadece bu soytarılığa gülmeye başlar. Komikliğe gülmez. Bu nedenle Hababam Sınıfı, ciddiyet üzerine kurulmuştur. Halit Akçatepe'nin canlandırdığı Güdük Necmi karakteri ile İnek Şaban karakteri arasındaki çatışmayı izleriz biz bu filmlerde. Onların çatışmalarından çıkan şey komedidir. Halit Akçatepe, Hababam Sınıfı film çekimlerinden sonra bir gün Rıfat Ilgaz'ı ziyarete gittiğinde Ilgaz; Halit seni bir seviyordum ama şimdi bin seviyorum, çünkü sen beni oynuyorsun demiş. Akçatepe ilk kez burada öğrenmiş aslında Güdük Necmi karakterinin bizzat Rıfat Ilgaz olduğunu. Süt Kardeşler Türk tiyatrosunda çok iyi iş yapan oyunlardan bir tanesiydi. Halit Akçatepe bu oyunu fransızca aslından bizzat adapte etmiştir. Küçük yaşta babasından defalarca kez izlediği Süt Kardeşler oyununu, bu sefer Ertem Eğilmez ile birlikte beyaz perdeye aktarmaya karar verirler. Oyunun hikayesinin içine Gulyabani karakterini ekleyerek, hem sinemaya daha adapte hale getirip hem de komedi ve korkuyu harmanlamışlardır. 1977 yılında Arzu Film'den ayrılan Halit Akçatepe, bunu tiyatroya olan özlemine bağlıyor. Ertem Eğilmez, sinemaya sıkı sıkıya bağlansın diye Akçatepe'nin tiyatro yapmasına izin vermezdi. Sahneyi çok özleyen oyuncu, uzun yıllar emek verdiği Arzu Film'i bırakıp tekrar Dostlar Tiyatrosu'na geçmiştir. Dostlar Tiyatrosu bir nevi onun yuvasıydı, kuruluşunda rol oynadığı bir yerdi. Burada Genco Erkal ile tekrar çalışmaya başlayan Akçatepe, daha sonra Haldun Dormen'in müzikallerinde, Nükhet Duru için hazırlanan Nükhet Duru Show da rol aldı. 1981 yılında Ferhan Şensoy'un Orta Oyuncular ekibiyle Şahları da Vururlar adlı komedide yer aldı. Bu oyun hala günümüzde Orta Oyuncular sahnesinde sahnelenmeye devam ediyor. Ardından Tuncay Özinel Tiyatrosu, Nisa Serezli-Tolga Aşkıner Tiyatrosu'yla turneden turneye koştu. Halit Akçatepe'nin tiyatrodaki ustası Orhan Erçin'dir. Usta-çırak ilişkisiyle yetişen bir oyuncuydu o. Orhan Erçin ilk oyunlarında Akçatepe'ye yalnızca kapı zili çaldırır, Hoş geldiniz efendim gibi tek cümlelik replikler söyletirdi. Ustalar böyle oyuncu yetiştirirdi, çırak olunmadan usta olunamazdı. Tek cümlelik repliklerden, Orhan Erçin'in oynadığı rollere kadar yükselip, sahnede yetişmişti. Oyunculuğun insanın içinde var olan bir şey olduğuna inanırdı. Bu yetenek ya vardır, ya da yoktur. Herhangi bir eğitimle, konservatuarla, dersle veya kitapla bunun var edileceğine inanmazdı. Halit Akçatepe, Türk sinemasına ve tiyatrosuna tam 74 yılını adayıp, sayısız film ve sayısız oyunla seyircinin kalbine yerleşip, 2017'nin Mart ayında bu dünyadan uçup gitmiştir. Fakat ölmemiştir. Yıllar yılı önce çektiği filmler, hala ekranları dolduruyor, hala birçok ailenin evine misafir oluyor, hala bir sürü insanın yüzünde gülümseme oluyor, hala nesilden nesile aktarılmaya devam ediyor. Türk sinemasını var edenlerden biri olarak, unutulmamaya, hatırlanmaya, hatırlandıkça da yaşamaya devam ediyor. Yalnızca insanlar ölür. Filmler ölmez. Onlar sonsuza dek yaşarlar.


Diğer dijital platformlar ile kıyaslandığında daha uzun bir geçmişe sahip olan Netflix, bu sene Cadılar Bayramını en fazla orijinal içerikle kutlayan platform oluyor. Platform bünyesinde çektiği diziler ve filmlerle Netflix'in korku türündeki en sadık temsilcilerinden biri haline gelen Mike Flanagan, The Fall of the House of Usher ile Edgar Allan Poe'nun kısa hikayelerini günümüze uyarlayıp bir araya getirerek modern bir Poe evreni kuruyor. Netflix'in film cephesindeki en büyük temsilcisi ise daha önceden en korkunç orijinal filmlerinden biri olarak reklamını yaptıkları Veronica'nın devam filmi Sister Death oluyor. Paco Plaza'nın yeni filmi son günlerde vizyonda da sık gördüğümüz din temelli korku filmlerinin bu seneki güçlü temsilcilerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Korku dozunu artırmak için kurgu dışı bir yapım tercih edenlerin ise yardımına The Devil on Trial koşuyor. Belgesel, yakın dönemde The Conjuring: The Devil Made Me Do It ile de ele alınan, mahkemede işlediği cinayeti şeytan tarafından ele geçirildiği için yaptığını söyleyen Arne Cheyenne Johnson vakasını anlatıyor. Korku komedi tercih etmek isteyenler The Conference'a bir şans verebilirken kısa film gecesi yapmak isteyenler Disco Inferno'yu seçkilerine ekleyebilirler. Netflix, lisanslı içerik açısından da çeşitli bir koleksiyon sunuyor. Don't Breathe (2016), Raw (2016), Creep (2014), Insidious (2010), The Ninth Gate (1999) gibi klasikler uzun süredir platformdayken son yılların en başarılı korku filmlerinden Scream (2022) ve Last Night in Soho (2021) da kısa bir süre önce platformdaki yerini aldı. Sıra dışı konusu sayesinde ilk filminde büyük bir çıkış yakalayan fakat devam filmlerinde bu başarısını koruduğunu pek iddia edemeyeceğimiz Purge serisi bütün filmleriyle platformdayken, birçok korku filmini parodileştirmesiyle Cadılar Bayramı partilerinde eğlenceli bir seyirlik olabilecek Scary Movie serisi de ilk üç filmiyle Netflix'te. Doğrudan Cadılar Bayramı ile ilgili bir film izlemek isteyenler, her ne kadar serideki çoğu filmden daha kötü eleştiriler alsa da ilk filmdeki bazı sahneleri yeniden canlandıran ve eski oyuncularla nostaljik hisler yaratan bol cinayetli Halloween Kills'i (2021) tercih edebilirler. Ayrıca her daim Netflix'te olan orijinal filmlerden The Ritual (2017), Apostle (2018), Cam (2018), Texas Chainsaw Massacre (2022) ve A Classic Horror Story (2021) kaçırılmaması gereken eserlerden. Roderick Usher, Fortunato isimli bir ilaç şirketinin başındadır ve ürettikleri ağrı kesicinin bağımlılık yapması sebebiyle Auguste Dupin'in başlattığı bir yargı sürecindedir. Dupin, Usher ailesinden birinin kendisine istihbarat sağladığını iddia eder. Roderick'in 6 çocuğu da birbirlerinden şüphelenmeye başlar ama neyse ki her geçen gün birinin daha ölmesiyle kimin köstebek olduğu yönündeki merak gittikçe azalır. Mike Flanagan uyarlamalar konusunda ne kadar marifetli olduğunu daha önce gösterse de daha önce birden fazla kısa hikayeyi tek bir anlatı içinde birleştirmemişti. Bu açıdan baktığımızda dizi muazzam bir iş başarıyor ve bazen farklı hikayeleri bazen de sadece hikayelerdeki karakterleri tıkır tıkır işleyen bir anlatıda bir araya getiriyor. Poe hikayelerine tanıdık olanlar bölüm ve karakter isimlerine bakarak kimin hangi sırada öleceğini tahmin etse de hikayelerin günümüze uyarlanmasındaki ve birleştirilmesindeki yaratıcılık seyircinin ilgisini asla boşa çıkartmıyor. Poe hikayelerinin olmazsa olmazı güvenilmez anlatıcı motifini de senaryoya başarılı bir şekilde ekleyen Flanagan, yazarın şiirlerine ve önemli sözlerine de dizide sık sık yer veriyor. MUBI, ekim ayı seçkisinde her zamankinden daha fazla korku filmine yer vererek Cadılar Bayramını, geçen sene de olduğu gibi, es geçmeyen platformlardan. One Cut of the Dead (2017) isimli Japon filminin Fransız yeniden yapımı olan Coupez! (2022), ucuz bir zombi filmi çekerken gerçekten zombi saldırısına uğrayan bir film ekibini anlatıyor. Pandemi dönemindeki depresifliği, ölüm ve hastalığı bulaştırma korkusunu alegorik bir şekilde işleyen She Dies Tomorrow (2020), daha sakin bir film arayanlar için alternatif olabilir. Eski usul korku sevenlerin tercihi ise There's Nothing Out There'den (1991) yana olabilir. MUBI, Cadılar Bayramını son olarak 30 Ekim günü gösterime sokacağı Night of the Living Dead (1968) ile kutlamayı planlıyor. Zombi alt türünün şüphesiz en önemli yönetmeni George A. Romero, bu unutulmaz filmi sayesinde zombi filmlerini kara büyü köklerinden günümüzdeki haline taşımıştı. Ayrıca, her ne kadar yakın zamanda eklenmemiş olsa da, korku sinemasının en önemli yönetmenlerinden Dario Argento'nun unutulmaz eseri Suspiria (1977) da seçkide yer alıyor. MUBI'nin 2010'lar korku sineması konusunda en çeşitli platform olduğunu söyleyebiliriz. Günümüzün en iyi korku yönetmenlerinden Ari Aster'ın ilk iki klasiği Hereditary (2018) ve Midsommar (2019), geleneksel slasher kodlarını gerçeküstü bir şekilde yer yer cinsel saldırı yer yer cinsel hastalık metaforu halinde sunan It Follows (2014), şaşırtıcı sonuyla uzun süre etkisinde bırakan Avusturya yapımı Goodnight Mommy (2014), İran'daki kadın özgürlük hareketinin sembollerinden biri olarak görülebilecek A Girl Walks Home Alone at Night (2014) ve korku sinemasının belki de Amerika sonrası en başarılı temsilcilerinden Güney Kore başyapıtı The Wailing (2016) öne çıkan yapımlar arasında. William Friedkin'in unutulmaz korku klasiği The Exorcist'in Türk yeniden yapımı olan Şeytan, orijinal filmdeki hikayeyi küçük sahneler dışında temel alır ve Müslüman ögeler ile yerelleştirir. Gül'ün içine bir şeytan girmiştir ve o şeytanı çıkarmak Peder Karras ve Merrin'e değil, bilimi savunan Dr. Tuğrul Bilge ve şeytan çıkarma ile ünlenmiş isimsiz arkeolog hocaya düşer. Günümüzde Şeytan'ın korkutuculuğundan söz etmek pek mümkün değildir, hatta filmi gülmek için izlenen kötü klasik olarak değerlendirmek de mümkündür. Özellikle makyaj ve Gül'ü ele geçiren şeytanın dublajı bu güldürücü etkiye hizmet etse de oldukça kısa bir süre içinde, genellikle tek tekrarda çekilen filmin pratik efektleri şaşırtıcı derecede başarılıdır. Ele geçirilen kızın hastanedeki kanlı sahneleri ve şeytan çıkarma töreni sırasındaki yükselme sekansı gayet iyi kotarılmıştır. Şeytan; Hıristiyanlık dini ile bu kadar özleşmiş bir korku fenomeninin, özellikle günümüz perspektifinden baktığımızda, nasıl yerelleştirildiğini görmek için bile izlenmesi gereken bir eser. Amazon Prime Video'nun orijinal içerik olarak en büyük silahı; Happy Death Day (2017) ve Freaky (2020) gibi filmlerle başlayan bilim kurgu ve teen slasher melezleme furyasının son halkası olan Totally Killer oluyor. Doğrudan Cadılar Bayramı gecesi geçen ve gecenin ikonik figürlerinden Jack-o'-lantern'ı canavar olarak yorumlayan Dark Harvest ise günün anlam ve önemi düşünüldüğünde yerinde tercihlerden biri olacaktır. Orijinal içerik konusunda pek çeşitlilik sunmayan Prime Video, ekim ayının başında koleksiyonuna kattığı lisanslı içerikler ile öne çıkıyor. Carrie ve Poltergeist serilerini koleksiyonuna ekleyen Prime Video koleksiyonunda şu klasikler özellikle dikkat çekiyor: Saw (2004), The Mist (2007), The Others (2001), Cube (1997), Child's Play (1988), The Amityville Horror (1979), Invasion of the Body Snatchers (1978), Killer Klowns from Outer Space (1988) ve The Return of the Living Dead (1985). Daha güncel korku filmleri sevenler için ise Prime Video Jordan Peele'nin muhteşem bir çıkış yaptığı Akademi ödüllü Get Out (2017), 1992 yapımı kült filmin devamı niteliğindeki Candyman (2021), sinematografi olarak 21. yüzyılın en iyilerinden olan A Cure for Wellness (2016) ve geçen senenin en iyi ve korkunç filmlerinden Barbarian (2022) seçeneklerini sunuyor. Ayrıca tüm Cadılar Bayramı filmlerinin öncüsü olan Halloween'in (1978) de platformda yer aldığını unutmayalım. Klasiklerden şaşmak istemeyenler için en doğru tercih olacaktır. Küçük bir Amerikan kasabasında her Cadılar Bayramı gecesi yeniden canlanan bir korkuluk olan Sawtooth Jack, kiliseye gitmeye çalışır. Jack kiliseye ulaşırsa ekinlerin zarar göreceğine ve bütün kasabanın yıllarca süren bir sefalet çekeceğine inanan halk, Jack'in engellemesi için 18 yaşına yeni basmış erkek çocuklarını görevlendirir. Jack'i durduranın ailesi ve kendisi için büyük bir ödül kazanacağına inanan bu gençler korku içinde büyük bir yüzleşmeye hazırlanır. Cadılar Bayramı'nın aslında yaz sonunda hasat dönemini kutlamak için düzenlenen Samhain isimli eski Kelt geleneğinden geldiğini düşünürsek Dark Harvest'in tarihten ilham alarak bir yeniden yorumlamaya gittiğini söyleyebiliriz. Bu yeniden yorumlanan canavar anlatısına bir de av motifi eklenince film; aynı sınıf öğrencilerinin birbirlerini de öldürecekleri bir ava çıkmalarıyla Battle Royale (2000), neredeyse her evden bir gönüllünün çıkmasıyla The Hunger Games (2012) ve o gece işlenen bütün cinayet ve yağmalama suçlarının yargıdan muaf tutulmasıyla The Purge (2013) anlatılarını anımsatıyor. Bu ilgi çekici konuya ve bol kanlı seyire rağmen, düşük bütçe sebebiyle Sawtooth Jack'in tasarımındaki ve mekaniklerindeki bazı sorunlar filmin kalitesini olumsuz etkiliyor.