1950 başlarında ortaya çıkan Rock müziğinin kökenleri Blues müziğine kadar götürülür. Siyahların beyazlardan gördüğü zulmü üstü örtük bir biçimde ifade etme ihtiyaçları, Blues'u doğurmuş, zaman içerisinde sözlerdeki üstü kapalılık kalkmış ve sitem açık bir şekilde dile getirilmeye başlamıştır. Böylesi bir mirası devralarak 20. yüzyılın ortalarında doğan Rock müzik de yıllar içerisinde çeşitlenmiş, farklı türlere ayrılmış, Rock müzik sevenler de bu yelpazeden kendi meşreplerine en uyan türe yönelmiştir. Ayrıca bilinir ki; Rock müziğin de olmazsa olmazı arasında sayılan elektro gitarın ''distortion'' adı verilen ses efektinin kulakları tırmalayıcı, kaşıyan tınısı bir isyanı ifade eder. Rock 20. asırdan bu yana envaiçeşit türe ayrıldı ama değişmeyen tek şey temsilcilerindeki kafa tutuş oldu. Bugün gerçekleştirdiğimiz söyleşiye konuk olan 5 kadın da aynı membadan su içmekte ve gruplarına Marla adını vermekte. Şu bildiğimiz Fight Club'daki sarkastik ve müstehzi Marla. Tıp, işletme, Fransız Dili ve Edebiyatı alanlarında formasyon gören grup üyeleri bas gitarda Esra Hasandayıoğlu, gitarda Burcu Özbek ile Ekin Gülmez, bateride Büşra Vanlıoğlu ve vokalde Tuğçe Kaymaz'dan oluşuyor. Marla hem Türk müzik piyasası hem de Türk Rock müziği dünyasında hüküm süren eril egemen anlayışın karşısında 5 azimli ve başarılı kadın olarak özellikle sayısız kadına da cesaret veriyor. İşletmelerden izleyicilere kadar sahnede tümüyle kadın müzisyenlerin olmasına -birçoğumuz değilse bile- hala alışık olunmadığını hatırlatırsak onlarınki bir cesaret örneği. Bu cesaret 70 ve 80'li yılların Rock müziğinden aldıkları ilhamla birleşiyor ve ortaya Marla çıkıyor. Çok güçlü bir sahneleri olduğunu söylemeden de edemeyeceğim. Şimdi sözü onlara bırakalım ve hep beraber Marla'yı tanıyalım. Esra: Daha önce bir grupta Tuğçe'yle kısa bir süre beraber çalmıştık. 2015 sonlarında tekrar bir araya geldik. Önce Büşra, birkaç eleman değişikliğinin ardından da Ekin ve Burcu'nun katılımıyla üç yılın sonunda şu anki halini aldı Marla. İnternet üzerinden bulduk birbirimizi, o yüzden biraz uzun sürdü. Benim kendi adıma da şahitlik ettiğim bir durum var: Amaç ve hayalleri için yola çıkan genç insanların karşılarında gördükleri ilk şey bir sürü yerleşik düşünce ve köşeleri kapan ''otorite''ler. Yola çıkarken siz de bu gibi zorluklarla karşılaşmışsınızdır mutlaka. Nasıl üstesinden geldiğinizi, geliyor olduğunuzu merak ediyorum. Bizi daha ileri götüreceğini düşündüğümüz yorum ve eleştirileri can kulağıyla dinliyor, sırf söylenmiş olmak için söylenenlere kulaklarımızı tıkayıp yaptığımız işe odaklanmaya çalışıyoruz. Esra: Beşimiz çok farklı karakterlerde olsak da, bastırılmaya, kategorize edilmeye, birtakım kalıplara oturtulmaya ve tek tipleştirilmeye karşı bence ortak paydada buluşuyoruz. Toplumsal cinsiyet eşitliğinden yanayız ve her birimiz öyle yaşamaya çalışıyoruz. 5 kadının Rock müzik yapıyor olması -bizce pek öyle olmasa da- hala aykırı bir durum olarak görülüyor. Bu yüzden Marla pek sosyal normlara uyan bir karakter değil ve sahnedeyken dinleyici için böyle bir ayna görevi görüp, kendilerinin de o paydada olduklarını daha net görmelerinde kendiliğinden- bir katkı sağlıyor olabilir. Mesela unutmuyorum, Ankara'daki bir konserden sonra bir kadın dinleyicimiz yanımıza gelip, kadın olmakla gurur duyduğunu söylemişti. Yine başka bir şehirde, birkaç kadın arkadaş biraz bizden de gaza gelip grup kurduklarını söylemişti. Birilerinin ufak da olsa hayatına dokunabilmeyi, iyi hissetmesine neden olabilmeyi çok kıymetli buluyoruz. Tuğçe: Bahsettiğiniz dönemle sınırlamak gerekiyorsa Winger Headed for a Heartbreak diyebilirim. Esra: Asla şarkı seçemem, çok fazla var ama şu an aklıma ilk gelen albümler: GNR Appetite for Destruction, Mötley Crüe Dr. Feelgood, ACDC Back in Black, Led Zeppelin IV, Heart Dreamboat Annie, Whitesnake 1987, Bon Jovi Slippery When Wet. Büşra: Daha geç dönem ama Death Sound of Perseverance, Metallica Ride the Lightning ve Linkin Park Meteora benim için başucu albümleri. Rock müziğin yapılan tüm eserlerini takip etmeye çalışıyorum. Sadece müzik yapmak yetmiyor. İşletmeci, organizatör veya müzik direktörüyle sağlıklı iletişim kurmak, kendini ve taleplerini iyi ifade edebilmek, dinleyiciyi analiz etmek ve dinleyici kitlesi oluşturabilmek için sosyal medyayı etkili kullanmak, bir bilene sormak, büyüklerinizden fikir almak, geniş bir network oluşturmak... Mümkün olabildiğince farklı yerlerde çalmak, insanların bizzat sizi görüp dinlemesi, kulaktan kulağa yayılmak, bence en etkili yol tanıtım için en başta. Ben biraz eski kafayım bu konuda sanırım. Bunların hepsi biraz zamanla ve deneyimleyerek oluyor. Ekin: Grubun yer aldığı ilk festival 2017 Zeytinli Rock Festivali'ydi. O zamanlar klavye, gitar, bas, davul ve vokalden oluşuyordu grup. Ben gruba girmeden sosyal medyadan paylaştıkları ZRF videosunu görmüştüm. Kitle çok coşkuluydu ve kızlar çok iyilerdi, etkilenmiştim. Daha sonra 2018 sonbaharında birlikte Milyonfest İstanbul'da yer aldık. Kilyos'taydık ve yağmur çamurdan sahneler iptal olurken, güneşin açtığı bir arada sahneye çıktık ve bizi bekleyen coşkulu bir kalabalık gördük. Güzel bir atmosfer oluşturduk birlikte ve orada bizimle olan herkese tekrar teşekkür etmek isterim. Unutamayacağım bir deneyimdi. Başka festivallerde yer almak ve daha çok insanla bir araya gelmek, paylaşmak istiyoruz. Tuğçe: Marla, ismini sizin de değindiğiniz gibi Palahniuk'un favori karakterlerinden birinden, Marla Singer'dan aldı. Sinema, düşünceyi iletmek ve ona bir şekilde müdahale etmek adına günümüzün en güçlü aygıtlarından biri. Öyle ki, akademik düzlemde dahi sinema ve psikoloji disiplinleri arasındaki sıkı ilişkiyi irdeleyen sayısız kaynaktan bahsedebiliriz. Bu bağlamda, bireye ulaşmanın ve zihninde bir imge yaratmanın en güzel yollarından birinin sinematografik öğelerden faydalanmak olduğunu da söyleyebiliriz tabii. Marla Singer karakteri tam da çizmek istediğimiz kadın portesini simgeliyor. Onu, ne hali hazırda kabul edilmiş güzellik standartlarıyla ne de davranışsal olarak toplumun çoğunluğunda kabul gören kadın figürüyle tanımlayabiliriz. Marla, toplumun gözlük camına çizilen bir kadın portresi değildi ve tamamıyla gerçekti. Biz de bu edilgen olmayan gerçekliğin peşindeyiz. Büşra: Aktif olarak konser veriyor olmak bizim en büyük motivasyon ve enerji kaynağımızı oluşturuyor. İlk önce İstanbul'da her ay en az bir iki kere çaldığımız üç dört mekanın günlerini ayarlıyoruz. Geri kalan konserlerimizi de başka şehirlerden bizi arayıp davet eden mekanlarda veriyoruz. Bir cumartesi günü Marla'yı İzmir'de, diğer bir hafta Ankara, Bursa, Samsun, Mersin, Hatay, Uşak, Eskişehir, Adana gibi birçok şehirde dinlemek mümkün olabiliyor. Bizim için de bunlar sürpriz ve heyecan dolu maceralar. Büşra: Daha önce de dediğimiz gibi, konserler bizim hayat yakıtımız. İlk sahne deneyiminden sonra hayatın geri kalanı diğer sahneyi beklemeye dönüşüyor diyordum, hala da bu etki azalmadı. Hem İstanbul'daki hem de şehir dışındaki sahnelerimizde insanların çok eğlendiğini ve o geceyi özel bir deneyim olarak gördüklerini hissediyor ve duyuyoruz. Dünden bugüne değişenler: Sahnede müziğe hakimiyetimiz, ve bizi artık tanıyan ve her fırsatta konserlere gelen dinleyicilerimiz. Bir keresinde İstanbul'da Bizi hatırladınız mı, Uşak'tan geldik! diye bağıran seyircilerimiz bile oldu! Esra: Bir müzik eğitim atölyesinde koordinatörlük yapıyorum, şu sıralar başka bir grupla daha çalışma sürecindeyim, bir de spor yapıyorum. Fırsat buldukça da sevdiklerimle vakit geçirmeye çalışıyorum. Tuğçe: Ben yaklaşık 2 aydır yalnızca müzikle ilgileniyorum. Öncesinde bir ressam ve küratörün asistanlığını yapıyordum ancak bir süre yalnızca sahne ve provalara odaklanmaya karar verdim. Burcu: Marmara Üniversitesi'nde İşletme okuyorum. Son sınıftayım. Aynı zamanda Zenith adında progresif rock/metal çaldığım bir grubum var. Ekin: Ben tıp fakültesi 5. sınıftayım ve bu yüzden sık sık ders çalışarak sabahlamak durumunda kalıyorum. Gitarımla bolca vakit geçirmeye ve geliştirmeye çalışıyorum, daha çok hissetmeye çalışıyorum. Müzik dinliyorum. Yeni şeyleri yakalamaya çalışıyorum. Bir yandan sosyal hayatımı da denkleme katarak bir sirk cambazı gibi dengede durmaya çalışıyorum. Büşra: Ben de üniversite öğrencisiyim hala, Boğaziçi'nde Turizm İşletmeciliği okuyorum. Hem okul hem stajlar hem de Marla beraber sürüyor. Sohbet için tekrar teşekkür ederim. Benim için çok güzel bir anı olarak kalacak, çünkü ben de sizi yakinen takip edenlerdenim. Yarın öbür gün daha da ünlendiğinizde ''Ben onlarla röportaj yaptım!'' diye hava atabilirim... Eklemek istedikleriniz varsa onları da alarak sohbeti bitirebiliriz. Biz teşekkür ederiz keyifli sohbetin için, bizi takipte kalın.


Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Türkiye'nin uluslararası marka değerine katkıda bulunmak amacıyla düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivalleri, beş şehirde çok daha kapsayıcı etkinliklerle bir kez daha kapılarını açıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 16 Eylül-23 Ekim tarihleri arasında İstanbul, Ankara, Çanakkale, Diyarbakır ve Konya'da yapılacak festivalleri yaygınlaştıracaklarını belirtti. Ersoy, Dünyada bu kadar geniş çapta yapılan ender kültür ve sanat etkinliklerinden biriyiz. Kültür sanat coşkumuzu bu beş şehrimizden tüm Türkiye'ye dalga dalga yayacağız. Festival kapsamında oluşturduğumuz kültür rotalarımızla şehirlerimizi özgün cazibe merkezlerine dönüştüreceğiz dedi. Üç yıl süren hummalı bir çalışmanın ardından ilk kez geçen yıl Beyoğlu Kültür Yolu adıyla düzenlenen ve bu yıl Başkent Kültür Yolu rotasıyla genişleyen Türkiye Kültür Yolu Festivalleri, bu kez beş ilde birden çok daha kapsayıcı ve yaygın etkinliklerle benzersiz bir kültür sanat deneyimi yaşatacak. 16 Eylül-23 Ekim tarihleri arasında İstanbul, Ankara, Çanakkale, Diyarbakır ve Konya'da düzenlenecek festivallerde, sanattan sinemaya, edebiyattan dansa, müzikten dijital sanatlara herkesin kendi beğenisine ve ilgisine uygun 3000'den fazla etkinlik, 15.000'e yakın sanatçı ile Türkiye kültür ve sanata doyacak. Türkiye Kültür Yolu Festivalleri'nin şehirlerin kültürel, mimari ve tarihi miraslarına rotalarla dikkat çektiğini belirten Bakan Ersoy, kültür rotalarında yapılan çalışmaların etkinlikler kadar önemli olduğunun altını çizdi. Festival rotalarındaki mekanlara yeni bir ruh kattıklarını vurgulayan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Şehirlerimizdeki kültür rotalarını oluştururken, kültürel öneme sahip mekanlarımızı yeniden elden geçiriyor ve restore ediyoruz. Bunu yaparken de o rotada yer alan galerilerden vakıflara, araştırma kurumlarından antikacılara herkesi sürece dahil ederek, bir kültür sanat ekosistemi yaratıyoruz. Bu rotalarda festivaller sona erse de festival ruhu kalıcı oluyor ve kültür sanat yatırımları, projeleri devam ediyor. Biz de zaten tam olarak bunu hedefliyoruz. Ön plana çıkardığımız tarihi ve kültürel unsurlar son derece özgün cazibe merkezlerine dönüşüyor dedi. Bir ayı aşkın bir süreye yayılan festivaller, 7'den 70'e herkesi mimariden edebiyata, resimden müziğe, tasarımdan tiyatroya farklı disiplinlerden çok sayıda sanat etkinliğiyle buluşturacak. Festivallerde biletli etkinliklerin yanı sıra pek çok ücretsiz etkinlik de var. Festival boyunca çocuklar ve çocuklu aileler için özel etkinliklerin yanı sıra gastronomiyle ilgili ilgi uyandıracak çalışmalara da imza atılacak. 16-25 Eylül tarihleri arasında Çanakkale'de gerçekleşecek Troya Kültür Yolu Festivali, sergi, konser, söyleşi ve atölyelerden oluşan 100'den fazla etkinliği sanatseverlerle buluşturacak. 40'tan fazla mekanda yapılacak etkinliklerde 1000'den fazla sanatçı yer alacak. Troya, Lidya, Roma, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti'nin izlerini taşıyan Çanakkale, tüm Çanakkalelilere ve Boğaz'a yolu düşen herkese 10 gün boyunca birbirinden farklı deneyimler yaşatacak. Çanakkaleliler ve bölge halkı, Genel Sanat Yönetmenliğini Mustafa Erdoğan'ın yaptığı, Anadolu Ateşi Troya Gösterisi'ni Anadolu Hamidiye Tabyası Açık Hava Sahnesi'nde izleme fırsatı bulacak. Aynı zamanda Troya Müzesi'nde yapılacak Troya efsanesi video mapping gösterisi de izleyicilere görsel şölen yaşatacak. Devlet Opera ve Balesi'nin 3 tenor konseri ile Samsun Devlet Opera ve Balesi'nin sahneye koyduğu Hisseli Harikalar Kumpanyası müzikali, Anadolu Hamidiye Tabyası Açık Hava Sahnesi'nde izleyicilerle buluşacak. Dünya prömiyerini geçen yıl 74'üncü Cannes Film Festivali'nde yapan Bağlılık Hasan filmi, Yönetmen Semih Kaplanoğlu ile yapılacak söyleşinin ardından Çanakkale Deniz Müzesi'nde gösterilecek. Çanakkale destanıyla ilgili pek çok film gösteriminin yapılacağı festivalde Çanakkale Savaşları Araştırma Merkezi'nin açılışı da gerçekleştirilecek. 1-23 Ekim tarihleri arasında aynı anda hem Beyoğlu hem Başkent festivalleri düzenlenecek. Beyoğlu Kültür Yolu Festivali'nde 46 ayrı mekanda 6000'den fazla sanatçı, 1000'den fazla etkinlikte sanatseverlerle buluşacak. Festivalin kalbi olan AKM, tüm salonlarıyla İstanbul halkının kültür sanat yolculuğuna eşlik edecek. Bu yıl mayıs ayında Başkent Kültür Yolu kapsamında konser veren dünyaca ünlü İspanyol müzisyen Buika, bu kez de Beyoğlu Kültür Yolu kapsamında AKM Opera Salonu'nda müzikseverlere unutulmaz bir gece yaşatacak. AKM Opera Salonu'nda Buika'nın şarkılarının yanı sıra ünlü sanatçı Yavuz Bingöl ile İranlı sanatçı Ali Rıza Ghorbani'nin birlikte verecekleri konserle de halk müziği ezgileri sanatseverlere ulaşacak. AKM Galeri'de ise Devrim Erbil'in kişisel sergisi sanatseverlerle buluşacak. Festival kapsamındaki kültür rotalarında gündüzden geceye uzanan bir dizi etkinlik hayata geçirilecek. Festivalin en iddialı sergilerinden biri, Tophane-i Amire Tek Kubbe'de açılacak. Aralarında Behçet Necatigil, Oğuz Atay, Tomris Uyar ve Orhan Pamuk'un da bulunduğu edebiyatçıların el yazmalarından oluşan bir sergi sanatseverlerin beğenisine sunulacak. Atlas Sineması ve İstanbul Sinema Müzesi kült filmlerin yönetmeni Stanley Kubrick sergisine ev sahipliği yapacak. Çukurcumada ise antika festivali ve müzayedeler düzenlenecek. Beyoğlu Kültür Yolu Projesi kapsamında yenilenen Tarık Zafer Tunaya Sanat Galerisi, amatör ya da profesyonel tüm fotoğraf severlere açık olan fotomaraton etkinliğinin sergisinden çocukları da kapsayan fotoğrafçılık atölyelerine farklı buluşmalara sahne olacak. Fesitival programında yer alan Kukla Festivali, çocuk tiyatroları ve çocuk atölyeleriyle çocuklar da festivalin tadını çıkaracak. Başkent Kültür Yolu da doyumsuz bir kültür ve sanat ortamı sunacak. Ankara kadar köklü bir geçmişe sahip olan Ulus semti ve çevresindeki tarihi ve kültürel mekanları içine alan 5.7 kilometrelik bir güzergahta 70 farklı noktada 5000'e yakın sanatçının katılımıyla 500'den fazla etkinlik gerçekleşecek. Ankaralılar ve çevre illerdeki sanatseverler konserlerden sergilere, spor müsabakalarından söyleşilere, 23 gün boyunca benzersiz bir kültür sanat deneyimi yaşayacak. Şanlıurfa'da 12 bin yıllık geçmişiyle tarihin sıfır noktası olarak nitelendirilen ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Göbeklitepe'den ilham alan Göbeklitepe Operası, Büyük Tiyatro'da Ankaralı sanatseverlerle buluşacak. Başkentin kültür ve sanat adası CSO ADA ANKARA, festival boyunca birbirinden özel etkinliklere ev sahipliği yapacak. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ve Devlet Çoksesli Korosu'nun sahneye taşıyacağı Carmina Burana konserinden Birleşmiş Milletler özel konserine, İngiliz şarkıcı Yusuf İslam konserinden dünyanın en iyi soul rock müziği yorumcularından biri olarak gösterilen ve Müslüman olmasının ardından Türkiye'ye yerleşen ABD'li sanatçı Della Miles konserine pek çok etkinlik CSO ADA ANKARA salonlarında sanatseverlerle buluşacak. CerModern Ankara Caz Festivali'ne, Büyük Tiyatro Carmen balesine, Ankara Mevlevihanesi ise Konya Türk Tasavvuf Müziği Topluluğu'na kapılarını açacak. Tiftik Evi'nde genç sanatçıların NFT sergisi, dijital sanata yeni bir boyut getirecek. Çocuk olimpiyatlarının yapılacağı Roma Hamamı'nda aynı zamanda okçuluk eğitimden antik dönem ekmek yapımına uzanan bir dizi faaliyet gerçekleştirilecek. Senfoni ile Neşet Ertaş türküleri, Müslüm Gürses, Barış Manço ve Cem Karaca şarkıları da festivalin unutulmaz anlarından olacak. Festival coşkusu, Ankara'nın başkent oluşunun 99'uncu yılı nedeniyle 13 Ekim'de yapılacak Seymen alayı kutlamalarıyla katlanacak. 8-16 Ekim tarihleri arasında Diyarbakır Sur Kültür Yolu'ndan barış güvercinleri uçurulacak. 2000'den fazla sanatçı ve 500 etkinlikle Türkiye'nin kültür sanat zenginliği Diyarbakır'dan dünyaya taşınacak. Dengbejlerden Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'na, Türkçe, Kürtçe, Ermenice şarkılardan eyvan gecelerine tüm değerler tek bir festivalde buluşacak. Kapadokya'nın balonları Diyarbakır'da uçuş yapacak, Keçiburnu Terası'ndan gökyüzü gözlem etkinliğiyle festival rengarenk bir hal alacak. Çalışmalarıyla tüm dünyada büyük ilgi gören Refik Anadol'un Rönesans eserleriyle hazırladığı dijital enstalasyonu Renaissance Dreams Saint George Sanat Merkezi'nde, ressam İsmail Acar'ın sergisi Surp Giragos Kilisesi'nde ziyaretçileriyle buluşacak. Miras sohbetleri, resim ve fotoğraf sergileri, çocuk atölyeleri, şiir dinletileri, gastronomi buluşmaları, tiyatro ve dans gösterileri ziyaretçilere benzersiz bir dokuz gün yaşatacak. Türkiye Kültür Yolu Festivalleri'ne dahil edilen 19'uncu Uluslararası Konya Mistik Müzik Festivali de sanatseverleri farklı dünyalara götürecek. Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin 815'inci doğum yılı etkinlikleri kapsamında 22-30 Eylül tarihleri arasında yapılacak festivalde, Türkiye'den sanatçı Cengiz Özkan'ın yanı sıra İspanya'dan müzisyen Jordi Savall, Mısır'dan El-Hadra Ensemble, Azerbaycan'dan Teyyub Aslanov, Almanya'dan Pera Ensemble, Özbekistan'dan Nasiba Abdullayeva, Hindistan'dan Dhruv Sangari ve İran'dan Hesameddin Seraj, Selçuklu Kongre Merkezi'nde müzikseverlerle buluşacak. Dünyanın çeşitli yerlerine ait mistik müziklerin buluşma noktası haline gelen festivalde, Konyalılar ve çevre illerde yaşayanlar açık hava konserleriyle de müziğe doyacak. Müziğin etkili gücü sayesinde farklı inanış ve kültürleri en çarpıcı yönleriyle öne çıkaran festivalde, Mevlana Meydanı'ndan tekke musikisinin, Merkez Tren Garı'ndan mehter takımının sesi yükselecek. Mevlana Müzesi, Ayin-i Şerif olarak isimlendirilen sema ayinine ev sahipliği yapacak. Festivaller kapsamında gerçekleşecek etkinliklerle ilgili ayrıntılı bilgilere https://www. kulturyolufestivalleri. com/ internet adresinden ulaşmak mümkün.


Dikkat edilirse, genelde falanca bir film anlatımında olup bitene erkeğin gözünden bakarız. Kadın, ya namusludur, fedakardır ya da baştan çıkaran ve yuva yıkandır. Hepsiyle birlikte ise erkeğe muhtaçtır, yalnız başına yaşayan kadın tehlikelidir imajı özellikle ülkemiz sinemasında Yeşilçam ile birlikte toplumun yansıması olarak gösterildi. Sinema, bu durumu tabi ki de toplumsal yaşamın öngörüsü eşliğinde uyarlamıştı. Vurun Kahpeye, Asılacak Kadın, Mahallenin Namusu, Fahriye Abla gibi film isimlerinden de anlaşılacağı üzere kadın, gerçek hayatta nasıl tanımlanıyor, hakkında neler deniliyorsa anbean sinemaya da öyle uyarlanıyordu. Kadının bir filmde tam anlamıyla konu olmasıyla bilinen ilk Türk filmlerinden Muhsin Ertuğrul yönetmenliğinde 1923 yılında çekilmiş İstanbul'da Bir Facia-i Aşk filminin adından da anlaşıldığı ''Şişli Güzeli tasviri, kötü bir kadınnın öldürülmesine / katledilmesine uygun bir mizaç yaratmaktadır dönemin toplumu açısından. Çünkü adı duyulmuş, üstelik Şişli Güzeli diye bir lakap bile takılmış kadına. Diğer taraftan ise kadının toplumda saygın olması için kadın karakterinin erkekleşmiş halini de hatırlatmamız gerekiyor. Şoför Nebahat ve Fosforlu Cevriye filmlerinde kadının erkekleşmesi, yani toplumda yer bulması için erkek gibi davranan kadının elle tutulur özellikte olması, yine toplumun getirdiği bakış açısından şekillenmişti. Çoğunluğu erkek olan seyirci kitlesi, güzel kadın oyuncuların erkeksi tavırlarından hoşlanıyordu. Film yapımcıları da bu durumun farkında olup aynı tarz filmlerin çekilmesine ön ayak oldular. Nihayetinde Yeşilçam'da kadına, kadın sorunlarına yer veren, özellikle baş kahramanı kadın olarak gösteren Lütfi Akad'ın varlığından bahsetmemiz gerecek. Gelin, Diyet, Düğün üçlemesi ardından ortaya çıkan kadın figürü, olaylara biraz da olsa kadın gözünden bakabilme imkanı sağlamıştı izleyicilere. Ama kamera yine erkekti. Üçlemedeki özellikle Gelin filmi, kadını tiplemeden kurtarmış, 'insan' konumuna ulaştırmıştı. Hatta kadının sınıf bilincine vardığını bile anlatmaktaydı. Kadına bakışın, kadının değişmesinin emek/sınıf yansıması olarak Gelin filminin önemi büyüktür. İnsanın yabancılaşması, manevi değerlerden uzaklaşarak sistemin kölesi haline gelmesiyle yaratılan yeni dönemin alanı daha da genişleyen erkeğe karşı mücadele veren bir kadının gözünden aktarılmaya çalışılmıştı. Lütfi Akad'ın Türkiye sinemasında kadına/kadın sorunlarına yapıcı yönelişi Yeşilçam'ın gelişmesi için de milat sayılırdı. Yılmaz Güney'in de son dönem sinemasında kadına verdiği önemin altını çizmek gerekmektedir. Keza, Atıf Yılmaz için de Yeşilçam'da bir erkeğin gözünden kadın hikayeleri başlığı altında; Mine, Adı Vasfiye, Ahh Belinda ve Asiye Nasıl Kurtulur? filmleri gözümüze çarpar. Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen Yeşilçam'ın 1975-1980 arası erotik dönem furyasında kamera daha çok erkekleşmiş, kadının toplumsal yaşamda bir seks objesi olduğu yaratılmış, haliyle kültür seviyesi vasat olan Türkiye toplumu için olumsuz sonuçlara varacak kişilik problemlerini de beraberinde getirmiştir. Yeşilçam'da 1980 sonrasında özellikle Müjde Ar faktörünün gelişmesiyle sinemamızda yeni bir dönemin kapıları açılmıştı. Müjde Ar; çekici, şehvetli, kırılgan, duygusal karakterlerle karşımıza çıkmasıyla Türkiye Sineması'nda kadına bakışın özellikle 80'lerin ortasında gelişen 'kadın duyarlılığı' etkisinde öncü isimlerden biri olarak da sayılacaktı. Yine aynı dönemde kadının iş hayatına girmesiyle şekillenecek Hülya Koçyiğit'in kadın sorunlarını gerçek anlamda hissettiren işçi yahut gurbetçi karakterlerinde vücut bulmuş halleriyle de anlatılan filmler çekilmiş, kadın yaşamına daha belirgin pencerelerden bakılmıştı. Duygu Asena'nın romanından uyarlanan Kadının Adı Yok (1988) filmi yine Atıf Yılmaz kamerasından kadın sorununu ele almaya çalışan başarılı çalışmalardandı o dönem için. Türkiye'de 90'lara doğru yavaşça genişleyen feminist hareketin yansıması özellikle Müjde Ar filmlerinde boy göstermişti. Yeşilçam bir taraftan klasik zengin kız fakir oğlan filmleri çekerken, ötekileşmiş sinemasında ise entelektüel, kadınının iç dünyasını baza alan filmleri de barındırıyordu. Ziyadesiyle özgün senaryosu, önermeleri, nokta atışı göndermeleri ve bünyesinde barındırdığı psikolojik gerilim ve fantastik unsurları ile Aaah Belinda, Türk sinemasının en acayip filmlerinden biri kuşkusuz. Ömer Lütfi Akad'ın 1973'teki Düğün ve 1974'teki Diyet filmleriyle devam eden Göç Üçlemesinin ilk halkası. Yeni yaşam umudunun peşinde yolu İstanbul'a uzanan ailenin büyükşehire uyum sağlama çabaları ve bu uğurda ödediği bedelleri gözler önüne seren filmde, ekseriyetle Meryem karakterinin değişimine ve dönüşümüne tanıklık ediyoruz. Hülya Koçyiğit, Kerem Yılmazer ve Kamuran Usluer filmde başrollerde. Konservatif bir mahallenin ve mahalli denetimin baskıcı rejiminin gölgesinde, komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu bir coğrafyada genç bir kız olan Üftade'nin tüm çabalarına rağmen kendi iç cehennemine hapsoluşuna tanık oluyoruz Teyzem'de. Psikolojik yönü güçlü, ürpertici, yer yer sinirleri zorlayıcı, ziyadesiyle özgün bir Halit Refiğ filmi. Filmde izleyenlerin kolay kolay unutamayacağı cinsten sahneler mevcut.


Türkiye Tiyatro Vakfı ; tiyatro mirasımızı korumak ve tiyatro kültürünü kalıcı kılmak amacıyla dramaturg, yazar Esen Çamurdan öncülüğünde akademisyen ve tiyatrocular tarafından 2019'da kurulmuştur. Çalışmalarına Türkiye tiyatrosuyla ilgili her türlü bilgi ve belgeyi bir arada tutmak ve kayıt altına almakla başlayan Türkiye Tiyatro Vakfı'nın öncelikli hedefi dinamik, yaşayan, içinde tiyatro da olmak üzere çeşitli kültür etkinliklerinin yapılmasına olanak sağlayan Türkiye Tiyatro Müzesi'ni kurmaktır. Müze'nin aynı zamanda bir Araştırma Merkezi işlevini üstlenmesi istenmektedir. TTV, tüzel kişiliğini kazanmadan hemen önce, Enka Vakfı desteğiyle ilk etkinliğini Bize Bir Tiyatro Müzesi Gerek paneliyle gerçekleştirmiş, amaç ve hedeflerini kamuoyuyla paylaşmış ve büyük ilgi görmüştür. Türkiye'nin tiyatro belleğini oluşturmak için çeşitli alanlarda çalışmalarını sürdüren vakfın ses getiren bir etkinliği de Hrant Dink Vafkı öncülüğünde Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık ortaklığıyla düzenlenen Kulis: Bir Tiyatro Belleği, Hagop Ayvaz sergisi oldu. Türkiye'nin tiyatro tarihine çoğulcu bir bakış öneren sergi 25 Temmuz 2021'e kadar Yapı Kredi Kültür Sanat'ta ziyaretçilerine açıktır. Kuruluşunun hemen ardından Covid-19'un hayatımıza girmesi nedeniyle Vakfın etkinlikleri YouTube kanalında ve Zoom programı üzerinden çevrimiçi olarak gerçekleşmektedir. Tiyatromuzda Tarih Konuşma dizileri ücretsizdir, Çocuk Atölyeleri ve Seminerler ücretli ve sınırlı katılımcıyla düzenlenmektedir. Senem Donatan Mohan'ın çocukları bir masal, bilim ve oyun yolculuğuna çıkardığı 6 Haftada Dünya Turu sürerken Vakfın Mart ve Nisan aylarında başlayacak programı aşağıdaki gibidir. Tüm ilgililerin katılımına açık ve ücretsiz olarak düzenlenen konuşmalara katılımcı sınırlaması nedeniyle kayıt yaptırılması gerekmektedir. Duyurular için Türkiye Tiyatro Vakfı sosyal medya hesapları takip edilebilir. Süreyya Karacabey tarafından düzenlenen seminer 5 Nisan'da başlıyor. Türkiye tiyatrosunun tarihini sosyo-politik bir yaklaşımla, farklı açılardan okumanın hedeflendiği seminer üç oturumdan oluşuyor. Tarihsel Karşılaşmalar 1: Geleneksel/Batı karşılaşmasının siyasi hattı. Tanzimat'a ve değişime uzaktan bir bakış. Tarihsel Karşılaşmalar 2: Ulusal kültür, ulusal tiyatro fikrinin siyasi yolu. Erken Cumhuriyet döneminde milli bir mesele olarak tiyatro. Tarihsel Karşılaşmalar 3: Geç Cumhuriyet'in siyasi dinamikleri ya da akıştaki gölgeler. Bir dava olarak tiyatro, dava fikrinin hükümsüzleştirilmesi ve siyaset algısındaki değişimlerin oluşturduğu manzara.


Türkiye Tiyatro Vakfı'nın kurucusu Esen Çamurdan'ın özgeçmişine baktığımızda verimli bir yaşamöyküsüyle karşılaşıyoruz. Notre Dame de Sion Fransız Kız Lisesi'nin ardından İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitiriyor. Paris'te Anne Ubersfeld ile birlikte Geleneksel Türk Tiyatrosu, ortaoyunu konulu master tezini hazırlıyor. 1979'da Devlet Tiyatroları'na dramaturg olarak giriyor ve 2008 yılına dek çalışıyor. Çeşitli konservatuar ve tiyatro okullarında dramaturgi ve tiyatro tarihi dersleri veriyor. 1982 yılından bu yana çeşitli gazete ve dergilerde tiyatroyla ilgili eleştiri ve inceleme yazıları yazıyor. İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrolarında da bir süre dramaturg olarak çalışıyor. 1990 yılında Kültür Bakanlığınca basılan 1923-1990 yıllarını kapsayan iki ciltlik Eleştirmen Gözüyle adlı kitabın editörlüğünü gerçekleştiren ve kendisinin kaleme aldığı yayımlanmış yedi kitabı bulunuyor. Esen Çamurdan ile sohbetimiz, 2019'da kurduğu Türkiye Tiyatro Vakfı'nın çalışmaları ekseninde müzecilik, arşivcilik, tiyatronun dünü, bugünü üzerine düşünmemizi sağlarken, en büyük hayalim dediği Türkiye Tiyatro Müzesi hakkında da bilgi içeriyor. Mine Alpan: Geriye doğru gittiğimizde sanırım ilk fikir kıvılcımları 1989'daki Kukla Festivali'nde Nevzat Açıkgöz'ün evine yaptığınız ziyarete ait. Orada gördüğünüz 3 bavul kuklanın ne olacağını düşünüyor, hayıflanıyorsunuz. Esen Çamurdan: Nevzat Açıkgöz öldükten sonra kara kara düşündüm o bavullar dolusu özgün kuklanın ne olduğunu. Dar gelirli olan ailesi üç kuruşa satmıştır sanırım. Çok üzüldüm. Eğer kültür mirasımıza gerçekten sahip çıkan bir yönetim olsaydı onları satın alırdı, bir müze olsaydı aynı şeyi yapardı... Ve daha nice geleneksel tiyatrocunun ardından bıraktığı koleksiyon, arşiv heba oldu, kimsenin umurunda olmadı ama dillerinden de düşürmezler hani geleneksel değerlerimize sahip çıkmak diye. Hatta bu konuda Hangi Ulusal Değer? başlığını taşıyan bir yazı da kaleme aldım, yer yerinden oynamadı tabii. Her geçen yıl yitirdiğimiz çağdaş tiyatrocularımızla birlikte yitenler ise ayrı bir yaramızdır. 1990'dan beri kaybettiğimiz her bir kişiyle birlikte giden değerlere üzülüyorsunuz. Hem kişilerin kaybı hem de onlarda birlikte arşivlerinin kaybı. 1990 olsa neyse, başından bu yana, Tanzimat'tan bu yana; ne doğru dürüst bir arşiv oluşturulmuş ne de kitaplık, koleksiyon vb. Tiyatrocularımızla birlikte yiten ciddi bir kültür mirasıdır, onlarla birlikte kültür belleğimiz, giderek toplumsal belleğimiz yok oluyor. Biz hiçbir şeyi tutmuyoruz ki! Bırakın arşivi, koleksiyonu binaları da yıkıyoruz ya da dönüştürüp işlevlerini değiştiriyoruz. Çok geriye gitmeye gerek yok, şu Beyoğlu'nun durumuna bakın. Ferhan Şensoy'un olağanüstü çabasıyla ayakta kalabilen Ses Tiyatrosu'ndan başka tiyatro kalmadı. Ülkemizde kaç kişi bilir Şehzadebaşı'ndaki Direklerarası'nın bir zamanlar yalnız geleneksel değil, Batı tarzı tiyatronun da merkezi olduğunu? Oradaki tiyatro binaları yıkılmamış olsalardı en azından toplumsal yaşamın içinde bir yerleri olurdu, insanlar unutmazdı, toplumsal bellekte yer edinmiş olurlardı. Evet, Toron Karacaoğlu'nun kaybı ve ardından bıraktığı ve yok olacağını bildiğim kültür mirası isyan etmeme neden oldu. Madem dedim kendime, devlet/iktidar bir şey yapmıyor, özel kuruluşlar kendilerine çalışıyor, aydın takımından ses seda yok, o zaman ben girişirim işe. Önce güvendiğim ve bu konuda düşünmüş olduğunu bildiğim kimi tiyatrocu arkadaşlara danıştım. Haldun Dormen dışında tümü desteklediklerini ama yine de düşünmem gerektiğini dile getirdi. Dediğiniz gibi Gülriz Sururi'nin hoşuna gitti ama Siz çılgınsınız Esen dedi. Evet çılgınım diye yanıtladım onu, çünkü birilerinin deli olması gerek bunları yapabilmek için, o kişi galiba ben olacağım!. Düşüncemi büyük bir coşkuyla karşılayan Haldun Dormen'le ise deliliğe övgüler yağdırdık, delilik olmadan bir şeylerin yoktan var edilemeyeceğini konuştuk. Maddi ve manevi olarak tek başıma tutturduğum yol, gerçekten de -söylendiği gibi- yürürken oluştu, hani kervan yolda düzülür örneği. Bana benzeyen delilerden çok; yapmak istediğime inanan, beni gönüllü çalışmalarıyla destekleyen, önerilerini esirgemeyen, bu konuda büyük boşluk yaşadığımızı duyumsayan kişilerle çoğaldım, özellikle gençlerle. Öncelikle şunun altını çizmek gerekir: Yıldız Sarayı'nda kurulan ve birçok kişinin büyük bir hevesle malzeme bağışı yaptığı müze ilgisizlikten, kültür birikimi, kültür mirası gibi sorunları kendilerine dert etmeyen, hatta umurlarında bile olmayan yöneticiler yüzünden yaşamadı. Yaşatılmadı müze. Daha da kötüsü, içindekilerin ne oldukları da bilinmiyor; soran da yok zaten. Türkiye Tiyatro Müzesi'ne gelince; kuruluşundan bu yana vakfın merkezi olan dairenin kirasından, kafesinden, dükkanından, sahnesinden ve kimi seminer/atölye çalışmalarından akan bir geliri olacağını düşünüyoruz ama yine de ana sponsora gereksinim var tabii. Kimi kuruluşlarla temastayız, arayışımız sürmekte. Türkiye tiyatrosunun arşivini bir arada tutan, onu zenginleştiren, paylaşıma açan, bilgi üretimine ortam sağlayan ve oluşturulacak bu kültürel birikimi gelecek kuşaklara aktarmayı kendine misyon edinmiş bir müze hayalimiz var. Dünden bugüne kalanları araştırmak ve gün yüzüne çıkarmakla yetinmeyip bugünden yarına kalacakları kayıt altına almak da çok önemli. Ayrıca, Türk tiyatrosunun oluşumuna önemli katkıda bulunmuş Ermeni, Rum ve Yahudi topluluklarının tiyatro kültürünü tüm katmanlarıyla bir araya getirmek ve görünürlüğü sağlamak da istiyoruz. Geleneksel Türk tiyatrosunu da atlamamak gerek, bununla ilgili her türlü belgeye ve yaşayan ustalara ulaşmak, bu alanda kapsamlı araştırma ve yayın çalışmaları yapmak gibi bir hedefimiz var. Aynı zamanda bir araştırma merkezi işlevini de üstlenecek olan Türkiye Tiyatro Müzesi gerek mimari gerekse sergileme açısından çocuk ve engelli dostu olacak. Çok önemli bir sorumluluk hem de. İçinde bulunduğumuz aşamada yeterli altyapımız olmadığından kapsamlı malzeme bağışı kabul etmiyoruz. Ancak ileride doğaldır ki uzmanlık alanına göre bir ekibimizin ve/veya danışmalarımızın olması gerekecek. Destek gördünüz mü, ilgiyle karşılandınız mı? İstanbul Üniversitesi Dramaturgi bölümü ile ortak çalışmalarınız var. Kerem Karaboğa, Yavuz Pekman kurulunuzda yer alıyor. Vakfımız ve etkinlikleri giderek büyüyen ilgi ve heyecan yarattı. Tiyatro okullarıyla çalışmayı özellikle önemsiyoruz ve birçok kuruluşla iletişim içindeyiz. Bu hem genelde ikinci planda kalan Türkiye tiyatrosuna ilgi ve merakı artıracak, araştırmalara neden olacak, hem de mezunlara yeni iş alanları yaratacaktır. Nitekim öyle de oldu. Başından bu yana hep yakın temasta bulunduğumuz İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesine bağlı Eleştiri ve Dramaturgi Bölümü'nden öğrenciler bizimle gönüllü olarak çalışmaya başladılar ve arşivleme, veri tabanı oluşturma gibi alanlarda ciddi aşama kaydettiler. Hatta iki gönüllümüz ustalık düzeyine geldi ve yeni gelenleri eğitiyor. İlk fırsatta onları kadromuza almak istiyoruz. Tüzel kişiliğimizi kazanmamızın hemen ardından Corona çıkageldi yaşamımıza. Bu da bizi çok etkiledi tabii, özenle hazırladığımız sponsor dosyaları elimizde kaldı. Ama yılmadık, yılmıyoruz; yurtiçi ve yurtdışına birçok başvurumuz var; özellikle yurtdışı için yeni proje hazırlığı içindeyiz. Tüm hazırlıkları yapılmış olan retrospektif sergimizi Corona nedeniyle ertelemek zorunda kaldık. Uluslararası müze sempozyumu bu gidişle zoom'dan olacak galiba ama henüz bir karar alınmadı. Çok katmanlı ve kapsamlı olan Dijital İstanbul haritası 3-4 yıl sürebilecek bir çalışma, ilk ayağı sonlanmak üzere. Konuşan fotoğraflar ile sözlü tarih çalışmalarımız ne yazık ki salgın yüzünden durdu ama arşivleme ve dijital veri tabanı sürmekte ve bayağı yol aldık. Galiba iki ayrı etkinlik alanı medyada biraz karıştırılıyor: Biz hem ortağı olduğumuz sergi kapsamındaki etkinliklere katılıyoruz hem de TTV olarak kendimiz birçok söyleşi, atölye vb. düzenliyoruz. Örneğin Tiyatro mekanı yalnızca bir bina mıdır adlı söyleşi sergiyle bağlantılıydı oysa Türkiye tiyatrosuyla ilgili Tarih Konuşmaları, Toplumsal Cinsiyet Konuşmaları veya Ustalar Ustalarını Anlatıyor gibi sohbetleri, Çocuk atölyelerini doğrudan biz düzenliyoruz. Etkinliklerimiz Haziran sonunda dek sürecek. Önümüzdeki dönem bunlara yenileri ekleneceği gibi sergi, sempozyum gibi projeler üstünde çalışmaktayız. Çocuk atölyeleri ile seminerler dışındaki etkinliklerimiz herkese açık ve ücretsiz. Canlı yayınlara ilgi ne çok fazla ne az. Ancak sitemizde youtube'a yüklendikten sonra izleyici sayısı çok artıyor. Galiba insanlar zamanı ayarlayamıyor, bu bakımdan videoyu sitede tutmak yararlı oluyor. Geçmişi geleceğe bağlayacaksınız, ne güzel! Çok teşekkürler.


Hrant Dink Vakfı öncülüğünde Türkiye Tiyatro Vakfı ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık işbirliğiyle hazırlanan Kulis: Bir Tiyatro Belleği, Hagop Ayvaz sergisi, 25 Temmuz 2021 tarihine kadar Yapı Kredi Kültür Sanat'ta ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek. Sergi üç ana bölümden oluşuyor. İlk bölüm Hagop Ayvaz'ın tiyatro yaşamına, ikinci bölüm 1946-1996 yılları arasında aralıksız çıkardığı Kulis Dergisi'ne, üçüncü bölüm Osmanlı ve Türkiye tiyatro tarihinin kilometre taşları olan sanatçılara, topluluklara, oyunlara ve mekanlara odaklanıyor. Kevser Güler, Banu Atça ve Esen Çamurdan küratörlüğünde hazırlanan serginin tüm ilgililerin katılımına açık ve ücretsiz düzenlenen çevrimiçi etkinlikleri Yapı Kredi Kültür Sanat'ın YouTube kanalında izlenebilir. Tiyatro Mekanları Yalnızca Birer Bina mıdır? başlıklı etkinlik TTV kurucu başkanı Esen Çamurdan moderatörlüğünde, İstanbul Üniversitesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kerem Karaboğa ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. M. Kerem Özel katılımıyla 15 Nisan'da gerçekleşti. Söyleşide özellikle 19. Yy'ın ikinci yarısında tiyatro sanatının İstanbul'daki merkezi olan Direklerarası ve Beyoğlu örneklerinden yola çıkarak kent coğrafyasında tiyatro binasının konumu ve insanın mekansal çevresiyle etkileşimi tartışıldı. Ele alınan bir başka önemli nokta da toplumsal bellek ve toplumsal varlık ile tiyatro mekanlarının ilişkisi oldu. Tiyatro mekanlarının zaman içinde geçirdikleri değişim ve dönüşümlerin kentin kültür ve sanat yaşamına izdüşümlerinin de konuşulduğu etkinliğin kaydı https://www. youtube. com/watch?v=p6ajojiE65o linkinden izlenebilir. - TTV'nin Tiyatromuzda Tarih Konuşmaları kapsamında, 7 Mayıs Cuma günü araştırmacı yazar Nesim Ovadya İzrail Osmanlı ve Türkiye Tiyatrosunda AŞOD MADATYAN başlıklı bir konuşma yapacak. Türkiye Ermeni tiyatrosunun vazgeçilmez adlarından biri olan ve 1902 yılında sahneye çıkan Aşod Madatyan ölünceye dek tiyatro dünyasından hiç kopmadı, döneminin önemli olaylarına tanıklık etti. Nesim Ovadya İzrail sanatçının yaşantısından, tanık olduklarından yola çıkarak Osmanlı'nın son yıllarının, Meşrutiyet döneminin ve erken Cumhuriyet yıllarının tiyatrosuna odaklanacak. - TTV'nin Tiyatromuzda Toplumsal Cinsiyet Konuşmaları kapsamında 14 Mayıs Cuma günü, Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Hülya Adak, Absürd Tiyatro Kanonu: Kadın Oyun Yazarları ve Politika başlıklı bir konuşma yapacak. Çevrimiçi gerçekleşen etkinliklere kayıt olmak için TTV web sitesini ve sosyal medya hesaplarını takip edebilirsiniz.


Resmi olarak bir buçuk yıl önce kurulmuş olduğumuz göz önüne alındığında ilk kış mevsimini, küresel salgının neden olduğu maddi ve manevi tüm güçlüklere karşın dolu dolu yaşadığımızı öne sürebiliriz. Sayıları giderek artan ancak salgın nedeniyle kısıtlı sayıda kabul edebildiğimiz ve çoğu tiyatro okulu mezunu olan gönüllülerimizle birlikte, yaptığına inancın ve umudun verdiği güç ve enerjiyle oldukça yoğun çalıştık. Bir yandan teknolojinin sunduğu olanaklardan yararlanarak çevrimiçi etkinlikler düzenlerken öte yandan altyapı çalışmalarımızı aralıksız sürdürdük. Özellikle görünür olmayan ancak geleceğe yatırım olarak değerlendirdiğimiz altyapı çalışmalarının kapsamının -içinde yaşadığımız dönemde- aldığımız malzeme bağışlarını arşivleme ile tiyatro yayın envanteri çıkarmadan oluştuğunu söylemeliyiz. Çevrimiçi etkinliklere gelince; sizlerin de tanık olduğu gibi, geçtiğimiz sekiz ay boyunca, her biri kendi konusunda uzman kişilerin yönettiği ya da katıldığı toplam beş çevrimiçi etkinlik dizisi düzenledik. Gerek Türkiye'nin tiyatro tarihini nostaljiden kaçınarak, eleştirel bir bakış açısıyla yeniden okumayı öneren Tiyatromuzda Tarih Konuşmaları olsun gerekse metinlerden çıkarsanan Toplumsal Cinsiyet durumları ele alınsın veya bugünün ustalaşmış sanatçılarının usta bildikleri kişileri dile getirdikleri Ustalar Ustalarını Anlatıyor olsun, hedefimiz her zaman yeni sorular ve tartışma alanları yaratmak oldu. Toplam katılımcı sayısına bakılacak olursa başardık da galiba. Bir başka ilginç çalışma alanı yaratan seminer/atölyeler, yetişkin ve çocuk olmak üzere iki ayrı gruba yönelikti ve kısıtlı sayıda katılımcıyla ücretli olarak düzenlendi. Yetişkinler; dünden bugüne Türkiye tiyatrosunun izlediği çizgiyi çeşitli açılardan inceleme ve tartışma fırsatını yakalarken çocuklar altı haftada büyülü bir dünya turu yaptılar ya da dinledikleri masalları incelediler, ardından kendi masallarını yazdılar. 2020-2021 mevsimine; 15 Aralık 2020'de, Hrant Dink Vakfı öncülüğünde Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık işbirliğiyle hazırladığımız ve bize çok şey katan Kulis: Bir Tiyatro Belleği, Hagop Ayvaz sergisiyle girmiştik. Sevgili dostlar, 2021-2022 mevsimine daha da büyük bir inanç, coşku ve kararlılıkla giriyoruz. Şimdiden hazırlıklara başladık. Yapacak çok şey var.


Türkiye Tiyatro Vakfı, seçtiği etkinlik konularıyla tiyatronun az bilinen gerçeklerini gün ışığına çıkarmaya devam ediyor. Etkinlik takvimine nisan ayı için iki yeni oturum ekleyen vakıf, meraklılarıyla buluşmak için gün sayıyor. İlk olarak Mehmet Kerem Özel, Türkiye'nin Gerçekleşmeyen İlk Anıtsal Tiyatro Projesinin Öyküsünü anlatacak. Oturum 20 Nisan Çarşamba günü saat 19.00'da başlayacak. Diğer etkinlik ise Kulis Dergisinden Çınlayan Aykırı Bir Ses: Zaven Biberyan'ın Tiyatro Eleştirileri başlığını taşıyor. Reha Keskin'in konuşmacı olarak katılacağı oturum, 27 Nisan Çarşamba günü saat 19.00'da gerçekleşecek. Çevrimiçi ve Zoom üzerinden gerçekleşen etkinlikler ücretsizdir ve katılım sınırlaması nedeniyle kayıt yaptırılması gerekmektedir. Ayrıntılı bilgiye ve kayıt formuna ulaşmak için vakfın web-sitesi ve sosyal medya hesapları ziyaret edilebilir. İÇERİK: Türkiye'nin ilk anıtsal tiyatro binası, 1946-1969 tarihleri arasında tasarımı ve yapımı tamamlanarak açılan Kültür Sarayı, sonraki adıyla Atatürk Kültür Merkezi'dir. 1970'te çıkan yangından sonra, sekiz yıllık bir onarımdan geçen AKM, 1978'de tekrar açılır ve otuz yıl boyunca sayısız sanatçı ve sanatsevere ev sahipliği yapar. İstanbul kültür sanat hayatının kalbi olur. 2008'te yenilenmek üzere kapatılması büyük tartışmalara sebep olurken uzun bir bekleyişin ardından AKM'nin kapıları bu sezon bir kez daha açılır. Bu binaya giden yolda en önemli durak ise 1934'te düzenlenen Şehzadebaşı Tiyatro ve Konservatuvar Binası Uluslararası Mimari Proje Yarışması'dır. İstanbul Belediyesi tarafından, Şehzadebaşı'nda bir tiyatro ve konservatuvar binası ve önündeki 16 Mart Şehitleri abide meydanı tasarımı için açılan yarışmaya seksen bir proje katılır ve Hans Poelzig'in tasarımı birinci olur. Mehmet Kerem Özel, Cumhuriyet döneminde İstanbul'da hayata geçemeyen ilk anıtsal tiyatro binası projesini anlatırken Direklerarası'nın hayattan koparılışının gerçek öyküsüne de değinecek. İÇERİK: Ermeni yazınının muhalif ve güçlü kalemlerinden Zaven Biberyan (İstanbul; 1921-1984) romanları ve hikayeleri ile azınlıkların yaşamına dikkat çekerken gazeteci ve siyasi kimliğiyle de mücadeleci bir yaşam sürer. Doğumunun 100. yılında, yazın dünyasında çeşitli yönleriyle anılırken yazarın pek bilinmeyen bir yönüne Kulis dergisinde rastlarız: Sıkı bir tiyatro eleştirmenidir Zaven Biberyan. Ele aldığı oyunları tüm katmanlarıyla incelerken sık başvurulan basmakalıp yaklaşımlara karşı çıkar, kolaycılığı yerer, eleştirmenin tiyatrodaki yerinin önemine değinir; bir bakıma eleştirinin eleştirisini yapar. Reha Keskin'in Kulis dergilerini tarayarak hazırladığı sunumda, 1900'lerin ikinci yarısında İstanbul'da sahnelenen belli başlı oyunların yorumlarını dinlerken aynı zamanda döneminin çok önünde olan bir tiyatro eleştirmenini de yakından tanıyacağız.


Süreyya Karacabey tarafından düzenlenen seminer 5 Nisan'da başlıyor. Türkiye tiyatrosunun tarihini sosyo-politik bir yaklaşımla, farklı açılardan okumanın hedeflendiği seminer üç oturumdan oluşuyor. Tarihsel Karşılaşmalar 1: Geleneksel/Batı karşılaşmasının siyasi hattı. Tanzimat'a ve değişime uzaktan bir bakış. Tarihsel Karşılaşmalar 2: Ulusal kültür, ulusal tiyatro fikrinin siyasi yolu. Erken Cumhuriyet döneminde milli bir mesele olarak tiyatro. Tarihsel Karşılaşmalar 3: Geç Cumhuriyet'in siyasi dinamikleri ya da akıştaki gölgeler. Bir dava olarak tiyatro, dava fikrinin hükümsüzleştirilmesi ve siyaset algısındaki değişimlerin oluşturduğu manzara. 6 Mart'ta Senem Donatan Mohan eğitmenliğinde başlayan ve 10 Nisan'a kadar devam eden 6 HAFTADA DÜNYA TURU: Masal Bilim Oyun Yolculuğu atölyesi, kapalılık günlerinde çocuklara yeni yerler görme, yeni kültürlerle, uygarlıklarla tanışma keyfini yaşatmayı amaçlamaktadır. Türkiye Tiyatro Vakfı'nın ikinci çocuk atölyesinin eğitmeni Roza Erdem. Çocuklara hikaye anlatıcılığı yöntemiyle masallar anlatacak ve onların kendi masallarını yazmalarını sağlayacak olan MASALLARIN DÜNYASINDA: Kendi Masalımı Yazıyorum atölyesi, bir önceki gibi, 6 hafta sürecek. Çocuk atölyesi ve Seminer çevrimiçi olarak Zoom programı üzerinden yapılacaktır. Kayıt formu ve ayrıntılı bilgiye Türkiye Tiyatro Vakfı web sitesindeki Haberler bölümünden ulaşılabilir. Tüm ilgililerin katılımına açık ve ücretsiz düzenlenen konuşmalara katılımcı sınırlaması nedeniyle kayıt yaptırılması gerekmektedir. Duyurular için Türkiye Tiyatro Vakfı sosyal medya hesapları takip edilebilir. Toplumsal bellek ve toplumsal varlık ilişkisi, Direklerarası ve Beyoğlu örneğinden yola çıkarak kent coğrafyasında tiyatro binasının konumu ve insanın mekansal çevreyle etkileşimini, Direklerarası'nda tiyatro binalarıyla özdeşleşen sanatçılarımızı ele alan etkinlik Yapı Kredi Sanat Yayınları hesabından takip edilebilir.


Türkiye Tiyatro Vakfı, 2022 etkinlik takvimini belirledi. Kuruluşundan itibaren çok yönlü çalışmalarını sürdüren TTV, ikinci yılında da çevrimiçi ve fiziki etkinliklerine devam ediyor. Eleştirel bakış açısıyla ve derinlikli olarak ele alınan her bir konu, konusunda uzman kişilerce Türkiye tiyatro tarihine farklı okuma biçimleri önerirken katılımcıları birlikte düşünmeye davet ediyor. Tiyatromuzda Tarih Konuşmaları ve Tiyatromuzda Toplumsal Cinsiyet Konuşmaları başlıkları altında toplanan ve Haziran ayına kadar sürecek olan etkinlere ek olarak Ustalar Ustalarını Anlatıyor bölümünde usta bellediğimiz isimler konuk oluyor. TTV, Meraklıları Dönemin Şehir Tiyatrosu Sanatçıları Eşliğinde 1930'ların Müziğine Götürecek. Tiyatromuzda Tarih Konuşmaları kapsamında ele alınacak etkinliklerin ilki Operetten Revüye, Film Müziklerine: Şehir Tiyatrosu Sanatçıları olarak belirlendi. İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısı, müzik araştırmacısı ve taş plak koleksiyoncusu Cemal Ünlü tarafından yürütülecek etkinlik 12 Ocak 2022, Çarşamba günü saat 18.00'de zoom üzerinden gerçekleşecek. Kayıt ve ayrıntılı bilgi için vakfın sosyal medya hesapları ve web-sitesi takip edilebilir. Ustalar Ustalarını Anlatıyorun bu ayki konuğu Şahika Tekand. Noyan Ayturan, yürüteceği sohbette, ustası olarak kabul ettiği kişileri anlatacak. Ocak ayında TTV'nin konuk olarak katılacağı bir diğer etkinlik ise İBB Atatürk Kitaplığı'nın düzenlediği Arşiv ve Bellek Seminerleri. Farklı alanlardaki arşivleri, araştırmacılar ve kütüphane kullanıcıları ile buluşturmayı hedefleyen seminer dizisinde Salt Araştırma, Mithat Alam Film Merkezi, Hazine-i Evrak gibi yetkin kurumların sorumluları arşivleme deneyimlerini paylaşıyor. 26 Ocak Çarşamba günü saat 19.00'da yapılacak oturumun konuğu, Türkiye Tiyatro Vakfı'nın kurucu başkanı Esen Çamurdan olacak. Tiyatroyu Arşivlemek başlıklı konuşmasının içeriği, herkes için yeni bir deneyim olan tiyatroyu arşivleme uğraşında yaşanılanlardan, karşılaşılan sorunlardan ve bulunan çözümlerden oluşuyor.


Türkiye Yayıncılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Kenan Kocatürk, Uluslararası Yayıncılar Birliği'nin yönetim kurulu olarak faaliyet gösteren Yürütme Komitesi'nde görev yapmak üzere seçildi. Önceki gün çevrimiçi olarak gerçekleşen genel kurul toplantısında, Türkiye Yayıncılar Birliği Halkla İlişkiler Uzmanı Filiz Kocaboğa da, IPA'nın Yayınlama Özgürlüğü Komitesi'ndeki görevine devam etmek üzere yeniden seçildi. 1896 yılında kurulan Uluslararası Yayıncılar Birliği dünyadaki ulusal, bölgesel ve uzman yayıncı birliklerinin en büyük federasyonu niteliğinde. 5 kıtada 69 ülkeden toplam 83 üyesi bulunan IPA'nın, üyelerinin bulunduğu ülkelerde hizmet sunulan pazarın toplam nüfusu 5,6 milyara ulaşıyor. Türkiye Yayıncılar Birliği'nin de üyesi olduğu IPA'nın genel kurul toplantısı 23 Kasım 2020 Pazartesi günü ilk kez çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Genel kurul öncesinde sanal olarak oylaması yapılan seçimler sonucunda, Ocak 2021 itibarıyla başlayacak olan yeni dönemde başkan ve başkan yardımcılığı görevleri ile bazı komite üyeliklerini yürütecek kişiler belirlendi. Türkiye Yayıncılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Kenan Kocatürk, IPA'nın yönetim kurulu olarak faaliyet gösteren Yürütme Komitesi'nde görev yapmak üzere seçildi. Derneğin Halkla İlişkiler Uzmanı Filiz Kocaboğa da, IPA'nın Yayınlama Özgürlüğü Komitesi'ndeki görevine devam etmek üzere yeniden seçildi. IPA'nın yeni dönemdeki başkanı, Birleşik Arap Emirlikleri Yayıncılar Birliği'nin kurucusu ve Kalimat Group yayınevinin sahibi Bodour Al Qasimi; başkan yardımcısı ise Brezilyalı Girassol Brasil Ediçoes yayınevinin yönetici ortağı Karine Pansa oldu. Görev süresi Aralık 2020 sonunda sona erecek olan IPA Başkanı Hugo Setzer genel kurula hitabında, görev süresi boyunca kendisine gösterilen destek için herkese teşekkür etti. Pandeminin olumsuz etkilerinin üstesinden gelmek için tüm yayıncıların birlikte çalışmaya devam etmelerinin önemine değinen Setzer, dört yıl önce başkan yardımcısı olarak farklı ülkeler, kültürler ve düşünme yöntemleri arasında köprüler kurmak isteğiyle göreve başladığını; insanları birleştiren unsurların farklılıklarını oluşturan unsurlardan çok daha fazla olduğunu sözlerine ekledi. Ocak 2021'de yeni görevi başlayana kadar başkan yardımcılığı görevini sürdürecek olan Bodour Al Qasimi ise konuşmasında, IPA'nın 124 yıllık tarihinde ikinci kez bir kadın başkan olmasının, çeşitlilik ve kapsayıcılık için gösterilen çabalar bakımından önemli bir gelişme olduğunu belirtti. Bodour Al Qasimi ayrıca, pandemi sonrasında yayıncılık endüstrisinin iyileşmesi ve COVID sonrası dünyaya rahat bir geçiş yapabilmesi için tüm üyelerle yakın iletişim içinde çalışacağını ifade etti. Genel kurulda ayrıca, Fildişi Sahili Cumhuriyeti Yayıncılar Birliği Başkanı Anges Felix N'Dakpri'nin nedeni açıklanmayan bir sebeple hapiste oluşuna değinildi ve özgür bırakılması çağrısı yapıldı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise genel kurula seslendiği video mesajında, IPA'nın Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları konusunda Birleşmiş Milletler'in değerli bir ortağı olduğunu, küresel amaçlar için yayıncıların hem kitaplarıyla hem iş yapış biçimleriyle çaba gösterdiklerini, cesur yazarların ve yayıncıların ifade ve yayınlama özgürlüklerinin önemini vurgulayarak herkes için daha güvenli, daha sürdürülebilir ve daha eşitlikçi bir dünya dileğini paylaştı. IPA Genel Kurulu hakkında daha fazla ayrıntıya ve IPA yönetiminde ve komitelerinde görev yapmak üzere seçilen üye temsilcilerinin listesine internet sitesinden erişebilirsiniz.


Beylikdüzü Belediyesi, Kavaklı Mahallesi'nde bulunan ve halk arasında 'Delikli Taş', 'Dilek taşı' olarak da bilinen fosil ağacı kamuoyuna duyurarak ilçenin 23 milyon yıllık tarihini gün yüzüne çıkardı. Jeolojik ve kültürel bir miras olan ağacın korunması ve sergilenmesi için tüm süreci alanında uzman isimlerle yürüten belediye, ağacın tanıtılması amacıyla da oldukça kapsamlı bir çalıştay düzenledi. Açılış konuşmasında ağacın, Türkiye'nin en büyük fosil ağacı olma özelliği taşıdığını belirten Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, Beylikdüzü sanıldığının aksine çok daha uzak bir tarihten izler taşıyor. Bizim çocuklarınıza vereceğimiz bundan daha güzel bir hediye olamaz. mesajı verdi. Çalıştay kapsamında gerçekleşen bilimsel oturumların ardından Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Başkanı Hüseyin Alan, çalışmalarından dolayı Başkan Çalık'ı tebrik ederek 'Jeolojik Miras Elçisi' ilan edilmesini teklif etti. Kültürel ve jeolojik miraslara sahip çıkan Beylikdüzü Belediyesi, Kavaklı Mahallesi'nde bulunan 23 milyon yaşındaki fosil ağacı gün yüzüne çıkararak ilçenin geçmişine ışık tuttu. Halk arasında, 'Delikli Taş' ve 'Dilek Taşı' olarak da bilinen fosil ağaç; korunması, sergilenmesi ve tanıtılması amacıyla Beylikdüzü Atatürk Kültür ve Sanat Merkezi 'ne taşındı. Beylikdüzü Belediyesi'nin başından sonuna kadar alanında uzman isimlerle birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucu 5 buçuk ton ağırlığındaki taşlaşmış ağacın, tropikal bir meyve olan Afrika Elması Ağacı olduğu tespit edildi. Bulunan bu kültürel mirası kamuoyuna en iyi şekilde anlatmak ve tanıtmak içinse kapsamlı bir çalıştay düzenlendi. BAKSM'de gerçekleşen çalıştay; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, UNESCO Türkiye Doğa Bilimleri İhtisas Komitesi Başkanı Prof. Dr. Nizamettin Kazancı ve Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Başkanı Hüseyin Alan'ın açılış konuşmalarıyla başladı. Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, açılışta yaptığı konuşmasında Beylikdüzü'nde pek çok tarihi doku ve mirasa büyük hassasiyetle yaklaşıldığını belirterek, Kentlerin tarihsel deneyim ve serüvenlerini araştırmak, yarınları şekillendirmek adına çok kıymetli. Beylikdüzü Belediyesi olarak bugüne nefes yarına umut olma felsefemizin de temelini bu oluşturuyor. Beylikdüzü sanıldığının aksine çok daha uzak bir tarihten izler taşıyor. Ve bugün bu uzak tarihin 23 milyon yıl öncesine dayandığını görüyoruz. Fosil ağacımız şu ana kadar Türkiye'de bulunan en büyük fosil ağaç olma özelliğini taşıyor. Hem görsel hem de bilimsel olarak önemli bir jeolojik miras ve kültür mirası olan Dilek Taşı'nı korumaya almış olmanın haklı sevincini yaşıyorum. Bizim çocuklarınıza vereceğimiz bundan daha güzel bir hediye olamaz. Bu çalışmanın bir belediyenin, jeolojik miras öğesini korumaya aldığı ilk örnek olduğunu öğrendim. Yalnızca maddi ağırlığa değil 23 milyonluk derin bir ağırlığa sahip fosil ağacımızı zarar görmeden sergileme alanına getirilmesinde emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum. Unutmayalım ki; tarihsel, jeolojik ve kültürel miras; bir toplumun tüm bireylerine ortak geçmişlerini anlatan, dayanışma ve birlik duygularını güçlendiren bir hazinedir. ifadelerini kullandı. Her ay çocuklar için 'fosil ağaç atölyesi' düzenleyeceklerini de belirten Başkan Çalık, ortaya çıkaracakları saklı tarihi değerlerin Beylikdüzü Kent Belleği Müzesi'nde sergileneceğinin de müjdesini verdi. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ise yaptığı konuşmada, Yerel halk tarafından yıllardır ismini duyduğum ve gidip yerinde gördüğüm bu taşın, bir gün ağaç olarak karşıma çıkacağını bilmezdim. Bunun toplumla buluşması kıymetli Başkanımız Mehmet Murat Çalık'a nasip oldu. Bu anlamda Beylikdüzü halkının bunu burada yaşamış, görmüş ve hissediyor olması bence çok değerli. Kentimiz için de büyük bir buluş olduğunu görüyor, jeolojik tarihine ışık tuttuğunu hissedebiliyorum. Atılan bu adımın tüm Türkiye'de duyulmasını önemsiyorum. şeklinde konuştu. Fosil ağacın hikayesinin anlatıldığı çalıştay kapsamında ayrıca, Prof. Dr. Sabah Yılmaz Şahin'in moderatörlüğünde alanında uzman akademisyenlerle bilimsel oturumlar gerçekleşti. Beylikdüzü Belediyesi Plan ve Proje Müdürü Anıl Sarıcan Delibay, fosil ağacın bulunmasından taşınmasına kadar oldukça hassas bir süreç yürütüldüğünü belirterek tüm detayları aktardı. Oturumların devamında; Prof. Dr. Namık Yalçın, 'İstanbul'un Jeolojik Miras Öğeleri' konusunda paylaşımlarda bulunurken İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi'nden Doç. Dr. Yıldırım Güngör 'Ağaçlar Nasıl Fosilleşir?', İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Ünal Akkemik ise 'Fosil ağaçlar, tanımlaması ve önemi' konulu sunumlar gerçekleştirdi. Sunumların ardından çiçek ve plaket takdimini eşi Zehra Çalık ile birlikte yapan Başkan Mehmet Murat Çalık, tüm katılımcılara ve emeği geçenlere teşekkür etti. Plaketini almak için sahneye çıkan Jeoloji Mühendisleri Odası Genel Başkanı Hüseyin Alan ise çalışmalarından dolayı Başkan Çalık'ı tebrik ederek 'Jeolojik Miras Elçisi' ilan edilmesini teklif etti.


Frida Medya Ajansı, Türkiye'nin ilk online Salsa dans yarışmasını Türkiye Dans Sporları Federasyonu'nun desteğiyle 30-31 Ocak 2021 tarihleri arasında amatör ve profesyonel dansçıların katılımıyla Zoom platformu üzerinden gerçekleştirecek! Türkiye'de farklı branşlarda dans eden profesyonel ve amatör binlerce dansçı Covid 19 salgını öncesine kadar aktif olarak birçok etkinlik ve yarışmada bir araya geliyordu. Pandemi nedeniyle toplumsal ve sosyal hayata getirilen kısıtlamalardan dans sporu da olumsuz etkilendi. Türkiye'de bir ilki gerçekleştirecekleri için heyecanlı olduklarını dile getiren Sinem Ergün, Dans Sporları Federasyonu'nun desteğiyle, yarışma jürisinin yerli ve yabancı dünyanın en iyi Salsa dansı eğitmenlerinden oluşturulacağını söyledi. Birbirinden yetenekli salsa dansçılarının evlerinden dans performanslarını sergileyeceklerini söyleyen Sinem Ergün, finale kalan dansçıların nefes kesen mücadelesinin youtube kanalından canlı olarak yayınlanacağının altını çizdi. Sürpriz ödüllerin sahiplerini bulacağı Salsa yarışmasına, Türkiye'nin dört bir yanından binlerce dansseverin ilk online dans yarışmasına katılması bekleniyor. Yarışmada derece elde edecek finalistler diğer ödüllerin yanı sıra, uluslararası festivallere katılma hakkı da kazanacak. Online Dans Yarışmasına başvurular 21 Ocak 2021'de sona erecek.


Sanatın her alanından farklı sesleri ve ifade biçimlerini sergilemek üzere herkes için ulaşılabilir sanat ortamı sunan Art. Ist Sauna projesi, ilk Sanat Pazaryeri teması ile 21 Aralık tarihinde İstanbul Maslak'taki UNIQ Expo'da sanatseverlerin ziyaretine açıldı. Türkiye'de ilk kez 1.5 m2 alanda erişilebilir sanat konsepti ile yüzlerce sanatçı ve sanat eserini sanatseverler ile buluşturacak olan Art. Ist Sauna yıl boyunca ziyarete açık kalacak. Türkiye'nin önde gelen sanat ve etkinlik alanlarından UNIQ Expo, ilk sanat kuluçka merkezi olan McArt. ist Art Incubation Center ve sanat yatırımlarının önde gelen kurumlarından TTLC Sanat Danışmanlığı işbirliğiyle çağdaş sanat alanında eser üreten sanatçıları bir araya getiren Art. Ist Sauna; sanatçılar, koleksiyonerler, sponsorlar, iş insanları ve davetlilerin katılımıyla 21 Aralık Pazartesi günü kapılarını açtı. Yeni nesil kültür-sanat ve yaşam merkezi UNIQ İstanbul'un içinde bulunan UNIQ Expo'nun kurucusu Alper Eyüboğlu, daha geniş kitleleri sanatla buluşturma hedefiyle yola çıktıklarını ifade etti. Sanatın belirli bir elit kesime hitap eden bir alan olarak öngörüldüğünü söyleyen Eyüboğlu, Türkiye'de sanat severler maddiyatın yanı sıra zaman ve mekan eksikliği gibi nedenlerle sanat eserlerine ulaşmakta zorluk yaşıyorlar. Sanatın birleştirici gücünün daha çok hissedilmesi için Türkiye'de ilk defa 1500 m2 bir alanda erişilebilir sanat konsepti ile bir sanat pazaryeri meydana getirdik. Sanatın her alanında yarattığı değerleri ile toplumun tüm katmanlarını kucaklayacak yeni bir kanal olabilmeyi amaçladığımız Art. Ist Sauna projesinde sadece sanat ortamının sürdürülebilirliğine ve erişilebilirliğe katkı sağlamak istiyoruz. dedi. Bu konseptin farklı kurgularının yurt dışında galeri ya da sanat inisiyatifi şeklinde yer aldığını aktaran UNIQ Expo'nun kurucusu Alper Eyüboğlu, hem yerleşik fiziksel mekanda hem de aynı zamanda çevrimiçi yapıda yansımasını gerçekleştiren Art. Ist Sauna'nın dünyada bir örneğinin olmadığını vurguladı. Eyüboğlu son olarak, 21 Aralık'ı açılış tarihi seçmelerinin en büyük nedenlerinden birinin de iyilik, bolluk ve bereketin de dillendiği, kültürel mirasımıza ait eski Türklerin yılbaşı olarak kutladığı ve aynı zamanda en uzun gecenin yaşandığı özel bir gün olmasından kaynaklı olduğunu sözlerine ekledi. UNIQ Expo Kurucusu Alper Eyüboğlu, TTLC Sanat Danışmanlığı Kurucusu Dr. Gizem Pamukçu Tatlıcı ve McArt. ist Art Incubation Center Kurucusu Dr. Cem Bülent Ünal ortaklığı ile hayata geçirilen ve farklı disiplinlerden sanat yapıtlarını bir araya getiren Art. Ist Sauna, erişilebilir sanat konseptiyle başta sanata yön veren önemli kişi ve kurumlar, çocuklar ve gençler olmak üzere toplumun her kesiminden sanatseveri bir araya getiriyor. 'Korona Günlükleri' temalı McArt Awards 2020 Çağdaş Sanat Yarışması'nı kazanan sanatçıların eserlerinden oluşan sergi ile ziyarete açılan Art. Ist Sauna, birbirinde farklı sergi ve etkinliklerle 2021 yılı sonuna kadar ziyaret edilebilecek. İlk 'Sanat Pazaryeri' resim, heykel, fotoğraf, seramik, cam, animasyon, dijital sanat, endüstriyel tasarım, dokuma, karikatür, performans ve sokak sanatı gibi sanatın her alanından eserler barındırıyor. Art. Ist Sauna'da 1 TL ve üzeri fiyatlarla her bütçeye uygun eserler yer alıyor. Yıl boyunca birbirinden farklı etkinliklerle sanatseverleri ağırlayacak olan Art. Ist Sauna'da sanata dokunan her alandaki uzman kişilerden söyleşiler, işin mutfağında sanat tarihi eğitimleri, atölyeler, kısa filmler, bağımsız gösteriler ve koleksiyonerlik gibi özgün eğitimler de yer alacak. Birçok sergiye ev sahipliği yapacak olan Sanat Pazaryeri'nde düzenli olarak değişecek eserler ile dolaşım sağlanacak. Art. Ist Sauna, yapı çalışmalarında ve malzeme tedarikinde Ege Yapı, taşımacılık kapsamında Borusan Lojistik, eser sigortalamasında Gulf Sigorta, kurumsal içeriklerde Hopi ve Bretz Mobilya, teknoloji bağlamında Arçelik, kahve tedarikinde Forte Blend, dezenfektan tedarikinde ise TGA Medikal sponsorluğu ile gerçekleşiyor. İletişim çalışmalarında ise Manifesto tarafından destekleniyor. Yıl boyunca pek çok sanat etkinliğine sahne olacak Art. Ist Sauna'da sergilenen eserlerin yanı sıra sanat tarihi ile ilgili kitapların, dergilerin, belgelerin bir araya toplandığı binden fazla doküman ve kitaptan oluşan bir kütüphane de yer alacak. Sanatseverler ilgilendikleri kitapları bu kütüphanede inceleyerek keyifli vakit geçirebilecekler. Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberi'ne uygun olarak faaliyet gösteren Art. Ist Sauna'da etkinlik alanına güncel alınmış HES kodu ile ateş ölçümü yapıldıktan sonra giriş yapılabiliyor. Doğal hava sirkülasyonu ile 5 metrelik yüksek tavanı sayesinde ferah bir ortam sunan alana aynı anda 300 kişi alınabiliyor. Hafta içi her gün 12 ile 19 saatleri arasında ziyarete açık kalacak olan Art. Ist Sauna, İstanbul Maslak'taki UNIQ Expo'da 2021 yılı boyunca ücretsiz olarak sanatseverleri bekliyor!


Türkiye'nin ilk ve tek sanat boya markası olma özelliğini taşıyan Colortone, ülkemizde ilk örneklerinin günümüzden yaklaşık 500 yıl kadar önce İstanbul'un Fethi ve Fatih Sultan Mehmet dönemine dayanan resim sanatının ulusal ve uluslararası pazarda tek yerli temsilcisi olması açısından dikkat çekiyor. Resim s n tı, soyut düşünme yeteneğinin çeşitli estetik kur ll r çerçevesinde çeşitli renk ve tonl rl farklı zeminler üzerine işlenme sanatı olarak Avrupa'da 16. yüzyıl başlarına kadar sanatçıların kendi boyalarını kendi olanaklarıyla yapmasıyla ortaya çıkıyor. 16. yüzyıldan itibaren ressamların oluşturmuş olduğu loncalar kanallarıyla sanat cemiyetleri organize edilmeye başlanıyor. 18. yüzyıl sonlarından itibaren ise şirketleşmenin gelişim göstermesiyle resim yapmakta kullanılan malzemelerde gelişmiş, bitki yağları ile doğal yollardan elde edilen renklendiriciler ile üretilen ve öylece kullanılan boyaların yerini süreç içinde gelişmiş kimyasallar ile üretilen, daha kalıcı ve kullanımı daha kolay boyalar alıyor. Sonraki yıllarda kimyasal gelişmelere bağlı olarak geliştirilen su ile inceltilebilen boyalarında resim sanatında kullanımı artmıştır. Ülkemizde de gelişimini sürdüren resim sanatının tarihi günümüzden yaklaşık 500 yıl öncelerine Fatih Sultan Mehmet'in ünlü nakkaşları toplayıp sarayın duvarlarına resim yaptırmasıyla başlıyor. Bunun yanı sıra Fatih Sultan Mehmet portrelerini Gentile Belliniye yaptırıyor. Bu dönemde renklerin oldukça canlı ve parlak kullanıldığı günümüze kadar ulaşan bir diğer detay olarak görülüyor. Türkiye'de geçmişten bu güne sanat ve estetik yapıtlarında kullanılan boyaların tüketimi yüzde yüz oranında ithal yapılmaktaydı. Bu oranı ağırlıklı olarak başta Avrupa ülkeleri, kısmen Amerika Birleşik Devletleri ve Çin oluşturmaktaydı. Bu sebeple yerli bir boya markasının hem ülke ölçek ekonomisine hem de sektöre yeni bir soluk getirmesi hedefleriyle Türkiye'nin ilk ve tek yerli sanat boya firması Fidan Kimya, Colortone markası adı altında 2007 yılında başlatılan Ar-ge çalışmalarıyla beraber 2015 yılında Ar-ge ve üretim merkezini İstanbul Tuzla'da faaliyete geçirdi. Ayrıca Kırklareli Organize Sanayi Bölgesinde bulunan fabrika binasında da üretim ve dolum yapılarak gerek ulusal gerekse uluslararası pazarlarda ülkemizi temsil etmeyi üstlendi. Colortone, Türkiye'nin ilk yerli sanat boyasını üretme bilinciyle ortaya koymuş olduğu geniş ürün paleti hem profesyonel resim sanatçıları hem de resme gönül vermiş amatör kullanıcılar tarafından büyük bir beğeni ile karşılanıyor. Colortone sanat boyaları geniş bir renk yelpazesine sahip olup, yüksek örtme gücü, kolay uygulama, birçok renkte yüksek ışık ve UV direnci ile çok kuvvetli renk şiddeti özelliklerine sahip olması açısından kullanıcılarına nesilden nesle aktarabilecekleri sanat ve estetik eserleri yapabilme imkanı sunuyor. Colortone sanat boyaları uluslararası kalite standartları kapsamında ''kaliteli üretim yapan, öncü ve yenilikçi marka'' kimliğiyle aldığı ISO 9001 Kalite Yönetim Sertifikası ile üretim süreçlerinde uyguladığı yüksek standartlar da gerek ulusal gerekse küresel alanda onaylanmış oldu. ISO 9001 kalite belgesi ile Colortone İstanbul ve Kırklareli'nde üretilen ürünlerin uluslararası kabul görmüş yönetim sistemine uygun olarak sevk ve idare edildiği ve ürün kalitesinin sürekliliğinin sağlanacağının güvencesinin verildiği de tescil edilmiş oldu. Ayrıca satılan ürünlerin asgari güvenlik, sağlık ve çevre koruma gereklerine göre denetlendiğini ve değerlendirildiğini gösteren CE sertifikasını da bünyesinde bulunduruyor. Colortone hem akrilik hem de yağlı boyalarda seçilen renkler profesyonel sanat boyaları renk skalasında olan renklerdir. Bu renkler üretilirken insan sağlığı açısından riskli olan hammaddelerin kullanımından özellikle kaçınılmıştır. Bazı profesyonel sanat boyalarında insan sağlığına zararlı olsa da sadece sanat boyalarında yasaklanmamış kadmiyum içeren boyalar yer almaktadır. Bu durumu göz önünde bulunduran Colortone boyaları kadmiyum içeren boyalar üretmek yerine onların organik alternatiflerini üretmiş ve bunları ''imi'' veya ''hue'' olarak kodlamıştır. Dolayısı ile kullanıcılar açısından risk oluşturabilecek malzemelerden var olan bilgiler dahilinde kaçınılmıştır! Türkiye'de böyle bir girişimin olması tüm sanatsever kesimleri mutlu etmiştir. Colortone ailesini kutluyorum.


Her yıl, ülkenin dört bir yanından yeni mezun genç sanatçı adaylarının yapıtlarını İstanbul'da aynı çatı altında sanatseverlerle buluşturan BASE'in 2021 edisyonu 29 Eylül-3 Ekim 2021 tarihleri arasında Tophane-i Amire'de gerçekleşecek. BASE'te henüz sanat kariyerinin başında sanatçı adaylarıyla tanışabilir ve onların farklı disiplinlerde özgün yapıtlarını bir arada görebilirsiniz. BASE bu yıl beşinci kez Türkiye'deki üniversitelerin resim, heykel, fotoğraf, video, baskı, grafik tasarım, cam ve seramik, geleneksel Türk sanatları bölümlerinden yeni mezun sanatçı adaylarının eserlerine ev sahipliği yapacak. Türkiye'nin 42 farklı şehrindeki 75 üniversiteden 1200'e yakın başvuru alan BASE'in 2021 edisyonunda seçici kurulun değerlendirmesiyle 100'ü aşkın yeni mezun sanatçının eseri yer alacak. Her yıl sanat dünyasından değerli isimlerin yer aldığı çok sesli bir seçici kurula sahip olan BASE'in 2021 yılı başvurularını ise Aslı Sümer, Burak Delier, Çağrı Saray, Defne Casaretto, Derya Yücel, Gülçin Aksoy, Memed Erdener, Melek Gençer, Necla Rüzgar, Nermin Kura, Nilüfer Şaşmazer, Oğuz Erten, Orhan Cem Çetin, Sarp Evliyagil, Seçkin Pirim ve Serhat Kiraz değerlendirdi. Serginin küratörlüğünü Derya Yücel üstlenecek. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteğiyle; Grundig, Kale Tasarım ve Sanat Merkezi ve TEB Özel Bankacılık eş sponsorluğunda; Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi paydaşlığı ve Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi ev sahipliğinde bu yıl beşincisi düzenlenecek olan BASE, geçtiğimiz yıl olduğu gibi tüm hijyen ve güvenlik önlemlerinin ışığında ziyaretçilerini ağırlayacak. BASE eş zamanlı olarak base. ist adresinden de online olarak ziyaret edilebilecek. Mezuniyetten profesyonel sanat hayatına geçişlerinde gençlere destek olmayı, kariyerlerine bir ivme ve yön kazandırmayı amaçlayan; Türkiye'nin yeni sanatçı nesline ışık tutan BASE, aynı zamanda galeri, koleksiyonerler, sanatseverler ve yaratıcı endüstrilerin de genç yetenekler keşfetmesine aracı olma misyonunu taşıyor.


Türkiye'nin tek mask tiyatrosu oyunu olma özelliği taşıyan Sersemler Evi, İstanbul'da ilk kez Atatürk Kültür Merkezinde sanatseverlerle buluşacak. Erzurum Devlet Tiyatrosu oyuncularının 28-29 Temmuz tarihlerinde maskeli ve sözsüz olarak sahneye koyacağı oyun, seyircilere AKM Tiyatro Salonu'nda farklı bir tiyatro deneyimi yaşatacak. Mask tiyatrosunun önde gelen temsilcilerinden Toby John Wilsher'ın yazıp rejisörlüğünü üstlendiği Sersemler Evi, Türkiye'de ilk kez Erzurum'da sahnelendi. Hayaletli bir evde yaşanan ilginç olayları konu eden Sersemler Evi, Erzurumlu bir öğrencinin hikayesini de odağına alıyor. Oyuncuların maskeler takarak sahne aldığı, diyalogsuz mask tiyatrosunun özgün bir örneği olan Sersemler Evi, sahnelenme biçimiyle olduğu kadar konusuyla da ilgi çekiyor. Toby John Wilsher'ın kaleme alıp yönettiği oyun, Hollanda'da geçiyor. Hayaletlerin musallat olduğu dört katlı bir evde; mutsuz bir çift, çılgın yaşlı bir kadın ve Erzurumlu bir müzik bölümü öğrencisi bir araya geliyor. Yıllar önce kendisine sığınan denizcilere mezar olan, eskiden denizin olduğu bir yerde inşa edilen ev, yeni sakinlerini eski sahipleriyle karşı karşıya getiriyor. Karakterler kendi hayatlarını hayaletlerin geçmişiyle uzlaştırmaya çalışırken azgın deniz de yerini geri isteyerek evde yaşanan gerilimi doruklara taşıyor. Şeytan Ayrıntıda Gizlidir'in yaratıcılarını sahnede yeniden bir araya getiren Sersemler Evi, çalkantılı hayatları sözcüksüz hikayelerle anlatarak seyircilere unutulmaz bir seyir deneyimi yaşatıyor.


Türkiye'nin ilk erkek Arp Sanatçısı Çağatay Akyol, Dünya'da bir ilke imzasını atarak, Türkiye'nin en yüksek barajı olan Yusufeli'nin zirvesinde mühendis ve işçilere benzersiz bir performans sundu! 2017 yılında Limak Filarmoni Orkestrası'yla müziği çok sesli yorumlayarak geniş kitlelerle buluşturan Limak Vakfı, bu yıl da 'Sanat Her Yerde' projesiyle dünyada eşi benzeri görülmemiş bir projeye imzasını attı. Limak Holding tarafından inşaatı devam eden, Artvin'in Çoruh Nehri üzerinde konumlanan 275 metre yükseklikteki Türkiye'nin en yüksek barajı Yusufeli Barajı zirvesinde ve yakın zamanda sularla kaplanacak tünellerde arp sanatçısı Çağatay Akyol, çalışanlara nefes kesen bir arp dinletisi sundu. Akyol'un baraj çalışanlarını sanatla buluşturduğu bu özel performans şimdiden dünya müzik tarihine geçti. Suyun kristalize sesi ve barajın akustiğiyle birleşen arp ile kendi bestelerini icra eden Akyol'un çaldığı eserler arasında, Aşık Veysel'in hafızalara kazınan Çiğdem der ki ben alayım türküsü de vardı. Müzik alanındaki ilk eğitimim 10 yaşındayken girdiğim konservatuarda Hocam Kaysu Doğansoy ile başladı. 1980 yılında Ankara Devlet Konservatuarı'na girdim. Mezun olduktan hemen sonra 1989 yılında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'na girdim.1990 yılında Alman Devlet bursu D. A. A. D'yi kazanarak 2 yıl Almanya'da masterımı yaptım ve tekrar yurda döndüm. Bu dönemde Salzburg Müzik Festivali, BBC Proms, Mahler Festivali, Shelswig Holstein gibi birçok uluslararası festivallerde konserler verdim. Günümüzde hala yurt içi ve dışından davet alarak, çok sayıda konser gerçekleştirmekteyim. Anadolu müziğimizi evrensel boyuta taşımak ve tanıtmak için 2012 yılında kurmuş olduğum Arpanatolia grubum ile de dünyanın birçok ülkesinde konser vermeye devam ediyoruz. Solo Arp sanatçısı olarak ise hala Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nda görevimi sürdürmekteyim. 2007-2010 arasında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Müdürlüğü yaparken, Limak Holding, Limak Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Ebru Özdemir'in sanata olan desteğini, yeteneğini, yatkınlığını ve sevgisini birçok mecrada okumuştum. Birkaç projede destek almak için kendisine ulaştım ve sağ olsun o dönemde bizlere büyük destekler sağladı ve bir dostluk geliştirdik. 2010 yılında Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'ndan ayrıldıktan sonra da Ebru Hanım ile dostluğumuz, görüşmelerimiz devam etti. Sosyal medyadan da birbirimizi takip ediyor ve haberleşiyorduk. Bir gün Ebru Hanım'ın hikaye paylaşımlarında devasal bir baraj tüneli gördüm ve aklıma şöyle bir fikir geldi; neden bu kadar büyüleyici bir ortamda sanat icra etmiyoruz? Bugüne kadar yapılan çalışmalardan bildiğimiz üzere Limak Vakfı odağında kültür ve sanat olan bir kurum. Ve Ebru Hanım'ın da bu görüşe açık olacağını tahmin ettiğimden hemen kendisini aradım, fikrimi aktardım. Aslında bu özel projenin ilk tohumu, o telefon görüşmesinde atıldı diyebilirim. Arp neredeyse insanlık tarihi kadar eski ve özel bir enstrüman. Arkeolojik çalışmalar 4700 yıl öncesinden Mezopotamya'nın arpın anavatanı olduğunu ortaya koyuyor. Rehabilite eden bir sese sahip olan ve mitolojide tınısıyla doğaya hayat veren arp, terapi biçimi olarak da kullanılıyor. Arp terapisi bugün dünyada; hamile kadınlarda, felci bulunan hastalarda, kanserli hastalarda, çocuklarda ve fiziksel rahatsızlığı bulunan hastalarda iyileştirici bir araç olarak kullanılıyor ve tedavilere çok büyük destek sağlıyor. Hatta tarihten, akıl hastalarına uygulanan tedavi yöntemlerinden de belki duymuşsunuzdur. Tarih boyunca, akıl hastalarına bir arp ve üflemeli bir çalgı verilerek onları bir tünelin içine koyarlar, tünel bitene kadar hastalar dinginleşmiş bir şekilde tünelden çıkarlar. Böyle tedavi şekilleri de vardır arpla ilgili. Çünkü arpın kristalize sesi, beyindeki salgılara olumlu etki eder. Ben de aslında bu bilgilerimden yola çıkarak neden baraj çalışanlarına motive aracı olarak arpı götürmüyoruz ve onları sanatla buluşturmuyoruz diyerek projeyi oluşturmaya, kurgulamaya başladım. Bugüne kadar dünyanın çok farklı ülke ve bölgelerinde, farklı kültürlerde konserler verdim, hepsi ayrı özellikte ve güzellikte deneyimler oldu fakat şantiyede benzersiz bir dünya var. Şantiyede çalışanlar 9 10 yıl sürebilecek projeler için ailelerinden uzak bambaşka bir dünyada bir aradalar. Örneğin işçiler Yusufeli baraj tünel inşaatında devasa yapıların arasında mesai saatleri boyunca çalışıyor, kalan vakitlerinde yine o yapılar arasında yaşıyorlar. Enteresan bir yaşam var orada, bir film seti gibi 24 saat durmayan bir hayat. Benim de ilk çıkış noktam o tünelin ucuydu. Çünkü baraj su demek. Su ise müziğin artı kristalize rengi demek. Böyle bir ortamda kristalize su etkisi yaratan arp müthiş bir deneyim sunar. Oradaki çalışanların böyle bir konsere gitme fırsatının çok olamayacağından yola çıkarak ve arpın kendi doğal sesinde, kristalize olan ses ile su tünelinin içinden çalınması benzersiz bir bütünsellik sunacağından, benim baraj çalışanlarına bu deneyimi götürmem gerektiğine inandım. Çıkış noktam; sanatı, müziği işçilerin ayağına götürerek, onların bir saatlik konserde de olsa kendi hayalleriyle baş başa bırakıp arpın o huzurlu sesiyle birlikte, şantiye dünyasından bambaşka bir dünyaya taşımak ve belki de onların dinledikleri bu bir saat etkinlik boyunca, yıllarca kendi aralarında mutlulukla hatırlayacakları bir anı yaratmaktı. Limak Vakfı da bana bu konuda destek verdi ve projemizi hayata geçirdik. Tüneli, sesi yansıtan bir örtü olarak düşünebiliriz. Bu sebeple Yusufeli'nde biz ses için sadece bir adet mikrofon kullandık. Tek mikrofon kullanma sebebimiz aslında sesi yükseltmek için değil tamamen kayıt alabilmek içindi çünkü tünelin doğal akustiği zaten vardı. Ben bunu da göz önünde bulundurarak zaten tünelde çalmak istemiştim. Tünelin ucu tamamıyla doğal akustiğe çok yakındı. Öncelikle Türkiye'nin en özel lokasyonlarından birisi olan Yusufeli barajında sanatımı icra etmek benim için tarifi olmayan bir mutluluk. Beni en çok etkileyen durumlardan bir tanesi 275 metre yüksekliğe enstrümanımı, arpı taşımış olmamız. Bildiğiniz üzere boyutları sebebiyle arp kolay taşınabilen bir enstrüman değil ve lojistiği oldukça da zahmetli. Aslında daha hiç performans gerçekleştirmeden, ekipmanı taşıdıktan hemen sonra yaşadığımız bir olay beni en derinden etkileyen anı oldu. Çekimlere başlayacağımız sırada bizim bulunduğumuz bölgede 9 -10 işçi de çalışıyordu. Bizi görünce merakla yanımıza geldiler ve arpı daha önce görmediklerini, nasıl bir enstrüman olduğunu sordular. Ben de arpın aslında Anadolu topraklarından çıktığından bahsedip kısa tarihiyle birlikte arpı anlatmaya başlayınca, işçilerin enstrümana karşı olan bakışları, tepkileri öylesine sıcak ve sempatik biçimde değişti ki... Hemen nasıl çalındığını, kendilerinin de kullanmaya izinleri olup olmadığını sordular. Ben böyle bir tanışıklığa elçi olmaktan çok memnundum tahmin edeceğiniz üzere. Onlara yardımcı oldum ve o güne kadar hayatında hiç arp görmemiş, dinlememiş 10 işçi, arpı gördü, dokundu çalmayı denedi ve onlar için de unutulmayacak bir anı oldu. O işçilerin gözlerinin içindeki parıltıları hala unutamıyorum. Benim Limak Vakfı ile geliştirdiğim Sanat Her Yerde projesinin tam olarak amacı da buydu, sanatı her yere, herkese taşımak. Bu deneyim, proje çapında benim için en özel anı diyebilirim.


Yapı Kredi Yayınları son çıkanlarda bu hafta Orhan Pamuk'un Turuncu kitabı var. Turuncu: Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk'tan İstanbul gecelerinin sokaklarına ve insanlarına dair bir foto-roman. Yapı Kredi Kültür Sanat'ta geçtiğimiz yıl gerçekleşen ilk fotoğraf albümü Balkon'da objektifini çalışma evinin balkonundan görünen İstanbul manzarasına, göğe, denize, gemilere ve bu manzaranın değişimlerine çeviren Pamuk, bu kez objektifini kendisi gibi kahramanlarının da dolaşmayı sevdiği İstanbul gecelerine çeviriyor. Turuncu, bu mahalleler, sokaklar ve insanların hayatıyla bu hayattan yavaş yavaş kaybolan bir renge ve ışığa fotoğraf yoluyla yakılmış bir ağıt.


TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A. Ş. tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliğinde düzenlenen 38. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı ve TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A. Ş. tarafından düzenlenen ARTİST 2019 / 29. İstanbul Sanat Fuarı 10 Kasım 2019 Pazar akşamı saat 19.00'da 605 bin kitapsever ve sanatseverin ziyaret etmesiyle sona erdi. Fuarları okullarıyla birlikte ziyaret eden öğrenci sayısı geçtiğimiz yıla oranla %20'den fazla artış göstererek 221.293'e ulaştı. TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A. Ş. öğrencilerin fuarı ziyareti konusunda desteklerinden dolayı başta İstanbul Valiliği olmak üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve ailelere teşekkür etti. TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A. Ş. yazılı olarak yaptığı açıklamada bir diğer teşekkürü ise bütün ziyaretçilere, imza günleri ve etkinliklerde okurlarıyla buluşan yazarlara, galerilere, katılımcı yayınevleri, sivil toplum kuruluşları, bağımsız gruplar, genç sanatçılar, sanat inisiyatifleri ve özel sergi sahiplerine etti.


Pandeminin ardından kapılarını 'büyülü gerçekçilik' temasıyla açan 39. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı'nın en yeni büyülü gerçekçi romanı Çin'in Tuhaf Canavarları adıyla Çin'den geldi. 'Kitap şehre dönüyor' sloganıyla okurlarına merhaba diyen 39. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı'nın bu yılki onur yazarı Nazlı Eray, teması ise 'büyülü gerçekçilik' oldu. 3-11 Aralık tarihlerinde TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi-Büyükçekmece'de düzenlenecek fuarda okurlar yerli yabancı birçok yazarın, sanatçının yanı sıra yepyeni kitaplarla da buluşma fırsatı yakalıyor. O kitaplardan biri de fuarın temasıyla örtüşen içeriğiyle Çin'in Tuhaf Canavarları. Çinli yazar Yan Ge tarafından kaleme alınan roman Timaş Yayınları etiketi ve Selen Özcan çevirisiyle tam da fuar günlerinde okurların beğenisine sunuldu. Sichuan Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Programı'nda doktorasını tamamlayan Yan Ge, People's Literature dergisi tarafından Geleceğin Yirmi Yazarı listesine girdi. Bunun yanı sıra yazar Çin edebiyatının prestijli ödüllerinden Chinese Literature Media Prize'a da layık görüldü. Hayali Çin şehri Yongan'da canavarlar ve ruhlar, insanlarla birlikte yaşarlar. Ancak hayali olmasının yanı sıra Yongan sınırlarının geçmişi, binlerce yıl öncesine dayanan gizemlerle doludur. Zira burada insanlarla canavarlar evvelden beri bir arada yaşamakta, ırkları birbirine karışmaktadır. Genç bir zooloji öğrencisi, etrafından ve aile büyüklerinden duyageldiği canavar öykülerini bir roman içinde derlemeye karar verir. Bunun için toplayabildiği kadar hikaye toplamalı, mümkün olduğunca çok canavar tanıyıp doğalarını gözlemelidir. Canavarlarınsa tek bir türü yoktur. Farklı farklı isimler ve mizaçlarla beliren her biri, insan ırkının değişik özelliklerini taşıyan yönlere sahiptir. Neşeli Canavarlardır, Kederli Canavarlar, Kurbanlık Canavarlar, Amansız Canavarlar bunların başında gelir. Yongan'ın canavarları, tanıştığımız her yeni canavar türüyle birlikte aslında insanlığın içinde var olan gaddarlığın, kötülüğün, vahşetin birer temsilcisidir. Bunun yanı sıra canavarların iyi huyları, yardımseverlikleri, doğaya karşı merhametli ve koruyucu oluşları, korkunç görünümlerinin altında insanlardan daha iyi olabileceklerini de gösterir. Her bölümde bir canavara odaklanan kurguda üst anlatı olarak bir profesörle birlikte canavarlarının hikayelerini toplamaya çalışan anlatıcıyı takip ederiz. İnsanın kendiyle öteki arasına çizdiği sınırı sorgulayan Çin'in Tuhaf Canavarları sosyal, kültürel, hiyerarşik, ideolojik pek çok düzlemde bu ilişkiyi sorgular. New York Times tarafından 2021'in Öne Çıkan Kitapları arasında gösterilen roman The Washington Post'un 2021 yılının En İyi Fantastik, Bilim Kurgu ve Korku Kitapları listesinde de yer aldı. Çin'in Tuhaf Canavarları adlı kitabı satın almak için tıklayın.


Bunu kendisi de söylüyor, daha doğrusu en sonunda itiraf ediyor. Doppler bir sabah bunaltıcı düşlerinden uyandığında kendini hamamböceği olarak bulan Gregor Samsa'ya yakın bir çizgide, bir gün orman kenarında bisikletten düşüp kafasını vurunca kendini bir avare olarak buluyor. O güne kadar Oslo'nun iyi bir semtinde, güzel bir evde, iki çocuğu ve karısıyla, iyi gelir elde ettiği ve başarılı olduğu işiyle orta üst sınıfın güzide bir temsilcisi olarak hayatını sürmüş Doppler. Lakin o anda bir çağrı duyuyor; orman ona gel, diyor. Doppler de pılıyı pırtıyı toplayıp ki epeyi az bir şey bu, ormana çadırı kuruyor. Ne dışına ne içine, medeniyete ulaşabileceği kadar kıyıda, kendini doğanın koynunda hissedecek kadar derinde. Kahramanımız paradan puldan da vazgeçiyor ve bir takas ekonomisi yaratıyor: Al sana geyik eti, ver bana yağsız süt. Karısı ilk başlarda bu duruma, Doppler'in babasının yakınlarda kaybetmiş olmasını da göz önüne alarak olsa gerek, ses çıkarmıyor. Solveig yani karısı üçüncü çocuğa hamile olduğunu anlayınca ise baskılar oluşuyor. Ama bütün bu toplumsal ve ailesel baskılara karşı koyan Doppler'in kendine göre mantıklı bir açıklaması var: Dönmeyi istemiyor. Her yorgun orta sınıf bireyin zaman zaman düşündükleri ve hissettiklerinden farklı değil aslında Doppler'inkiler de. Bir farkla, Doppler toplumun, bunları düşündüğü halde her türlü görevini ve sorumluluğunu yerine getiren bir bireyi olmaktan feragat ediveriyor. Burada bu feragat, kaçışı da içeriyor elbette. Doppler bir kaçış ustası oluveriyor hatta. Önce aileden, sonra toplumdan ve nihayet kendinden de kaçıyor. Karışık kafasının kendisini yormasına izin vermemek için de arada sırada baş gösteren isteklerini görmezden geliyor, bazen televizyon programlarının bazen uyuşturucu maddelerin bazen de cinselliğin onu ele geçirmesine izin veriyor. Orada oraya savruluyor. Ruhunu ısıra ısıra kemiren sistemden kaçarken sistemin farklı katmanlarındaki insanların ya da unsurların aklından, bedeninden, hayatından koca ısırıklar almasına karşı koymuyor/koyamıyor. Doppler'in elmalığı da böylece ortaya çıkıyor. Doppler, koçanı kalana kadar ısırıklar alınmasına izin veren bir elma. Sonunda Doppler'in gittikçe deneysel bir hale gelmeye başlayan yeni halinin isteklerini elde etmesini sağlamayacağını söyleyen toplum onu bu sefer medeniyetin kenarına bırakıyor. Onun strelize ekosistemin göbeğinde istemeseler de tamamen dışına da bırakmaya insanlıkları yetmiyor. Doppler bir kere daha savruluyor, ne yapacağına dair en ufak bir ön görüsü olmadan kim ve hangi olay onu nereye iteklerse oraya doğru gidiyor. Doppler bu noktadan sonra iradesini kaybetmiş bir kabuk oluveriyor. Okur buradan sonra biraz gıcık olduğu Doppler'i kurtarmak istese de bunu başaramayacağını üçüncü kitabın sonlarına doğru kabullenmek zorunda. Doppler ne istediğini bilmedikçe gökten yardım gelse kurtulamayacak. Burada kurtulmanın medeniyete dönüşten ziyade bu savruluştan ve çöküşten kurtulma olduğunu da belirtmek lazım. Doppler'in hikayesinin sonuna kadar çizdiği manzara şu: Ben sistemden bıktım, sistemin çarklarının beni öğütmesinden bıktım, daha basit biri olmak istiyorum, sorumluluk istemiyorum. Ama ben bunları isterken sistem beni diri tutsun, içinde tutsun istiyorum. Çünkü Ayça Güçlüten'in Disko Topu'ndaki kahramanın dediği gibi: Ben de biriyim. Burada bir parantez daha açıp yazıda da geçen ve diğer karakterlerin de ima ettiği deli tanımının Doppler için geçerli olmadığı belirtilmeli. Çünkü Erlend Loe üçlemenin bir yerinde kahramanını psikiyatrik muayeneye sokup cezai ehliyeti olduğunu tespit ettiriyor. Yani Doppler aklını kaybetmedi, Doppler içinde bir yerlerde kaybettiği kendini arıyor. Peki Doppler'in ne istediğini bulması ya da bunun farkına varması ve kendini bulması nasıl gerçekleşecek? Burada herkesin bildiği bir kavram ortaya çıkıyor: En dibe vurmadan yüzeye çıkamazsın. Doppler bir elma olarak ısırılmanın ötesinde koçanı da emilip sömürülmüş olarak kendini sokaklarda buluyor. Bu bir tercih değil, Doppler'in tercihlerinin sonucu. Ama sokaklarda olmak ormanda olmaktan kötü. Orman bir tercihti, sokaklar ise tehcir. Bu tehcir açlık, ölüm tehlikesi, şiddet demek, azgın bir nehrin içinde kuru bir dal parçası olarak ezilmek demek. Doppler'in de üstüne o yoldan gelip geçen herkes basıyor, bunlara en ufak bir direniş göstermiyor, bir cevap vermiyor. Doppler böyle bir mücadeleyi sistemle uzlaşmak olarak mı alıyor acaba? Ama bu noktada da Doppler'in iradesini ortaya koyduğu, tercihleri ve onun getirdikleriyle barışık olarak yaşayacağı bir hayat kurma çabası ikinci defa kendini gösteriyor. Birincisi bisikletten düştüğü zamandı, ikincisi de sokaklara sürüldüğü zaman oluyor. Doppler okuması kahramana duyulan sempatiyle başlıyor, sistemin dışına çıkma isteği, sarkastik dili, inatçılığı, dikbaşlılığı onu sevdiriyor. Bizden biri, biraz sıkılmış diye düşündürtüyor. Devamındaki savrulmaları diğer karakterlerin renkliliğiyle dikkat çekmiyor, Doppler biraz ileri gitti ama eğleniyor, hayatta herkesin biraz başıboş takılmaya hakkı vardı dedirtiyor. Sonra çöküşe giden yolda kendini toparlamadığı ve başkalarına zarar verdiği için kızgınlığa yol açıyor. Çöküş ise Doppler'e karşı derin bir acıma duydurtuyor ama biz okurlar sistemin içindeyiz, artık Doppler bizim onun için yapabileceklerimiz sınırının çok ötesinde. Yeniden diriliş ise Doppler'in artık bizi reddettiği bölüm, aramızda koca bir boşluk var. Dünyanın iki ayrı tarafına düştük. Ama Doppler bu ortak dünyada kendinin de bir yeri olmasını sağladı. İçimiz biraz rahat, Doppler iyi, artık arkamızı dönüp yeni eğlenceler bulabiliriz kendimize. Doppler hakkında yazılacaklar bitecek gibi değil. Birkaç yazıyı daha rahatlıkla kaldırır. Sisteme daha doğrusu liberal politikalara ve toplumlara getirdiği eleştirilerin listesi ve Doppler'in yirmibirinci yüzyıl insanı olarak bunlara karşı durup homo economicus kimliğinden sıyrılma yolculuğu birçok perspektiften incelenebilir. Para kazandığın, mavi boyalı bir evde oturduğun, çocuklarının okul taksitlerini ödediğin ve Bahamalar'da yaz tatili geçirebildiğin ölçüde insansın anlayışı döne döne irdelenebilir. Bu yazıda ise bakış açısı bireyin kendine olan sorumluluğu odağında kalındı. Son olarak Doppler'in yazı boyunca da takip edebileceğiniz gibi edebiyatın güçlü bazı kahramanlarından ve eserlerinde parçalar taşıdığını da düşündürtecek çok şey var. Kafka'nın Gregor Samsa'sı, Chuck Palahniuk'un Ölüm Porno'su, Turgenyev'in Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü, Cervantes'in Don Quijote'si, Melville'in Katip Bartleby'si, Albert Camus'nün Yabancı'sı, Olga Tokarczuk'un Sür Pulluğunu Ölülerin Kemikleri Üzerinde'si gibi... Benim gözden kaçırdığım da olmuştur elbet. Erlend Loe'nin sıkı bir okur ve okudukları üzerine düşündüğü de aşikar.


Son dönemin İngilizce sözlü rock şarkılarıyla dikkat çeken ismi Ufuk Sağın'ın yeni teklisi Remember OnAir Sahne etiketiyle yayımlandı. Görüntü yönetmeni Tolga Van tarafından çekilen, montajı Spartan Film & Production tarafından yapılan klipte Almira Parlapan ve Yağız Alkım Yılmaz da oyuncu olarak yer almış. Klibin senaryosu şarkının hikayesini başarıyla yansıtırken, kesitlerde Ufuk Sağın ve ekibinin sahne performansları göz dolduruyor. Sahne çalışmalarına ve stüdyo kayıtlarına devam eden Ufuk Sağın müzik kariyerinde sağlam ve emin adımlarla ilerlemeye devam ediyor. Ufuk Sağın'ın son şarkısı Rememberı Dijital Platformlardan dinleyebilirsiniz. Kısa sürede oldukça ilgi gören ve izlenen klibe OnAir Sahne YouTube kanalından ulaşabilirsiniz. Ufuk Sağın 6 Aralık 1999'da İzmir'de doğdu. Tüm eğitim hayatını İzmir'de geçiren Ufuk, 2018 yılında Ege Üniversitesi'nde Mütercim-Tercümanlık bölümüne girdi. Müzik hayatına 12 yaşında teyzesinin hediye ettiği gitar ile başladı. Lisede grubunda şarkı söyleyecek birisini bulamadığı için kendisi yapmaya karar verdi ve bu şekilde müzik hayatına vokalist olarak devam etti. Liseden mezun olduktan sonra yerel kafe ve barlarda gerek tek gerek o zamanki grubu ''Blue Way'' ile sahne almaya başladı. Bir süre sonra solo müzik kariyerine başlamaya karar verdi ve 2020'nin Temmuz ayında klibiyle birlikte ''Against Reality'' adında ilk teklisini, Ekim ayında ise akustik versiyonunu yayınladı. 23 Ekim 2020 tarihinde ise son teklisi ''Afterlife'' tüm dijital platformlarda yerini aldı.


Son zamanlarda müzikseverlerin dikkatini çeken Uğur Bozdağ'ın yeni şarkısı Uçurumlar, OnAir Sahne etiketi ile yayımlandı. Olta projesinde yer alan ve Peyk coveri olan Azrail'e Gülümsedim ile tanımaya başladığımız Uğur Bozdağ, ardından Hepsi Rüya ile devam eden çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Şarkı, genel olarak bir kişiye duyulan özlemin getirdiği zorlukların içinden çıkılamaz bir hale gelmesini anlatıyor. Uğur Bozdağ, Uçurumlar ile ilgili olarak Şarkının başında ve verse kısımlarında daha sakin bir hal anlatılırken nakarat bölümünde bunun bir isyana dönüştüğünü gerek sert vokal bölümleriyle gerek sözlerle müzikal altyapıyla bir bütün haline getirip anlatmaya çalıştım. yorumunda bulunuyor. Yine kendi şarkılarıyla da tanıdığımız Barış Çapkın'ın prodüktörlüğünde hazırlanan şarkının klip yönetmenliğini ise İlter Eyigör üstlenmiş. Pandemi yasaklarının hafiflemesi ile birlikte sahne çalışmalarına da geri dönen başarılı müzisyen aynı zamanda kendi Instagram sayfasında yer verdiği yabancı cover şarkılarıyla da bir hayli dinleyici kitlesi edinmiş durumda. Uçurumlar'ı tüm dijital platformlardan dinleyebilir ve klibini de OnAir Sahne YouTube kanalından izleyebilirsiniz. İzmir doğumlu olan Uğur Bozdağ müzik hayatına 13 yaşında gitar çalarak başladı. 2010 yılından itibaren The Fourfeit grubu ile ağırlıklı olarak Klasik Rock ve Blues tarzlarını içeren repertuarı ile sahnelere ilk adımını attı. Ardından kurucu üyelerinden olduğu The Ages grubu ile yurt içinde ve yurt dışında çeşitli konserlerde sahne almaya devam etti. 2021 Ocak ayında yayınlanan ve bir Peyk'' şarkısı olan Azrail'e Gülümsedim'' adlı şarkıyı Barış Çapkın'' düzenlemesi ile yeniden kaydederek ilk teklisini yayınlamış oldu. Ardından 2. teklisi olan Hepsi Rüya''yı Nisan 2021 yılında yayımladı. Uğur Bozdağ solo şarkılarını yayımlamaya, yeni şarkılarını dinleyicilerine sunmaya devam ederken; solo kariyerinin yanında dahil olduğu gruplar ile de sahne çalışmalarını sürdürmektedir.


Kehanet yersiz değildi. Bu çocuk dünya tarihine adını Korkunç İvan olarak yazdıracaktı. İvan'ın babası Vasili boşanma aleyhindeki katı kurallara karşı gelerek kilisenin gazabına uğradı. Varis aramada Vasili ağır şartlara yenik düştü. Çocuksuz geçen 20 yıllık evlilikten sonra yaşlı kral soyunun devamı için bir oğul sahibi olmalıydı. Kısır eşi bir manastıra gönderildi. Kralsa bir başkasıyla evlendi ve İvan bu kutsanmamış birlikteliğin meyvesi oldu. Oyun yerleri saray odaları olan bu çocuk henüz 3 yaşındayken babasını kaybedip Moskova Knezliği'nin başına geçmişti. 8 yaşında annesi Elena'yı kaybetmesi onu derin üzüntüye boğdu. Henüz küçükken yaşadığı bu acılar ve devlet yönetimi gibi büyük bir sorumluluğun altına girmesi elbette bir çocuk için hiç de alışılmış şeyler değildi. Bunun yanı sıra daha çocukken birçok kez suikast girişimine maruz kalmıştı. Tüm bu yaşadıkları onun ileriki hayatı için belirleyici unsurlardı. Psikolojisi daha küçük yaşlarda bozulmaya başlamıştı. 17 yaşında tahta çıktığında sınırsız yetkilere sahip olmasıyla birlikte iktidarı döneminde halkına uyguladığı baskı ve katliamlar korku rejimini kurdu. İlk eşinin de ölümü onu derinden etkiledi ve giderek kötüleşen akli dengesi onu daha paranoyak biri haline getirdi. Halkına acımasızlığının had safhaya ulaştığı akıl almaz işkenceler yapmaya başlamıştı. Çevresinin düşmanlarla çevrili olduğuna inanan bu adamın 60 bine yakın insanı katlettiği tahmin ediliyor. Öyle ki tarihçilerin gözünde bu dönem terör dönemi olarak adlandırılıyordu. Bunların yanı sıra İvan'ın entrika ve işkencelerini sürdürürken kiliseye daha da sıkı bağlanması oldukça garipti. Manastırda inzivaya çekilip ibadet etmek gündelik hayatının bir parçası olmuştu. Belki de bunu günahlarından ve saçtığı vahşetin vicdan azabından bir kaçış ve arınma olarak teselli görüyordu kendine. Ama durum sanılanın aksine tam tersiydi. Korkunç İvan çoğu zaman kime ne işkence edeceğini ayinler esnasında kararlaştırırdı. Bu olaylardan en hazin ve acıklı olanı ise kendisine ihanet ettiğini düşündüğü oğlu İvan İvanoviç'i bir anlık kızgınlıkla demir çubukla çenesine vurmak suretiyle katletmesidir. Nedeni tam olarak bilinmese de oğlunun ona ihanet ettiği ve oğlunun hamile eşine şiddet uyguladığı sırada aralarında çıkan tartışmanın sebep olması şeklinde farklı yorumlar mevcut. Bu acıklı hikaye farklı şekillerde anlatılır ancak hikayenin hangi biçiminin doğru olduğunun pek de bir önemli yok. Sonuçta İvan İvanoviç'in ölümü babasının elinden olmuştu. Görünen o ki yıllar önceki kehanet şimdi gerçekleşmişti. 1885'te tamamlanan tablo, Moskova'da Tretyakov Galerisinde sergilenmektedir. Ve sanat eserlerine yansıyan tarihi olayların, trajedilerin yıllara, asırlara uzanan evrenselliği, farklı konulara ve olaylara ilham kaynağı oluşu bu eşsiz eserle bir kez daha anlaşılmış oluyor.


Ülkü Çağlayan'ın 65 güzel soruyu içeren ve Performistanbul'un Stay Live at Home performans serisinde yer alan Making Sense performansı kitap versiyonuyla izleyiciyle buluşuyor. Kitap tanıtımı ve performatif sunum, 16 Ekim Cumartesi 15:00-18:00 saatleri arasında Performistanbul ve Paper Street Co iş birliğiyle PCSAA'da gerçekleşecek. Making Sense sanatçının 2016-2020 yılları arasında bir grup sanatçı, tasarımcı ve dansçıdan topladığı 65 güzel soruyu bir arada sunuyor ve bu sorular ile ilişkilenme yöntemleri arayışına bedenin dahil edildiği performatif bir araştırma olarak karşımıza çıkıyor. Her şey sanatçının Making Sense performansı için seçtiği insanlara Hayatta tekrar tekrar sorduğun soru ı benimle paylaşır mısın?diyerek sorular istemesiyle başlıyor. Sanatçı dil aracılığıyla aktarıldığında idrak edilmesi beklenen bu sorular ile mimikler ve jestler eşliğinde oynayarak izleyiciyi sözcüklerin hem büyüleyici, hem sınırlandırıcı tarafıyla buluştururken, dil ve düşünceye dair kendi paradoksal ilişkisini de yansıtıyor. Bu eylemle yalnızca soruların düşünsel ağırlığını hafifletmekle kalmayıp, anlamayı beden zekasının da içerildiği bir sürece dönüştürüyor. Performistanbul iş birliğinde Stay Live at Home kapsamında gerçekleşen Making Sense adlı performans ile aynı ismi taşıyan kitap içerdiği tipografik oyunlarla okuyucuya güzel sorulara dair yeni bakış açıları sunuyor. Salt bilişsel, belirlenimci ya da doğrusal düşünmenin ardında kalan alanları keşfetmek adına soruların adeta yanıtlanmamasını istiyor. Performistanbul canlı sanat üzerine çalışan ve üreten sanatçılara alanını açıyor. Ülkü Çağlayan'ın kitap tanıtımı ve performatif sunumuyla başlayan süreç yeni sanatçılarla devam edecek. Performans sanatçıları gerçekleştirmek istedikleri, atölye, sergi, sunum ve uzun süreli performansları PCSAA'da hayata geçirebilecek. Proje önerileri için research@performistanbul. org'a yazabilirsiniz.


Ülkü Tamer'in tüm eserlerini tek çatı altında toplayan Ketebe, şimdi de yazarın sıra dışı metinlerinden oluşan Tarihte Yaşanmamış Olaylar kitabını okurla buluşturdu. Tamamen uydurma olan bu hikayeler gerçek dediğimiz olaylarla hayal gücünün ince sınırını gözler önüne sererken, okura keyifli bir deneyim sunuyor. İkinci yeni şiir akımının önde gelen şairlerinden Ülkü Tamer, hayatı boyunca şiirden kurmacaya, hikayeden kavramsal metinlere pek çok türde ve tarzda kalem oynatmış bir yazar. Tamer'in tüm eserlerini bünyesinde toplayan Ketebe Yayınları bu ay Tarihte Yaşanmamış Olaylar kitabıyla okur karşısında. Kitabın girişinde bir açıklama yapan Ülkü Tamer Bu kitapta okuyacaklarınızın tümü uydurmadır. Düzmecedir. Palavradır. Adlar da, tarihler de, olaylar da gerçek değildir. Düş ürünüdür. Sondaki kaynakça bile diyor. Zira okur uydurma olan bu hikayelerin dünyasına girdikçe, bu açıklamayı görmeseydik hepsini gerçek zannedebilirdik hissine kapılıyor. Tarihte Yaşanmamış Olaylar, on hikayeden oluşuyor. Ülkü Tamer bu hikayeleri yazma fikrine nasıl geldiğini ise şu cümlelerle anlatıyor: Tarihle ilgili öylesine inanılmaz yapıtlarla karşılaştım ki yabancı bir takma adla benzer şeyler yazmak geldi içimden. Parodi demiyorum, zaten parodi gibiydi onlar. İkisini yazıp öyle yayımladıktan sonra bu uğraşın beni keyiflendirdiğini gördüm. Kendi adımla sürdürmeyi istedim. Sen de mi, Brutus? efsanesinin tahmin edemeyeceğiniz uydurma versiyonundan, yüzme bildiği için kabilesinde inanılmaz bir yükseliş gösteren Oogna Mbuti'nin hikayesine, Mısır'da kedilerin kutsal görülmesinin perde arkasını aralayan Dördüncü Piramit hikayesinden, İvan Rubinoviç'in Yükselişi'ne farlı zamanlarda ve coğrafyalarda geçen bu hikayeleri okudukça siz de yazar gibi keyiflenecek, uydurma bir tarih yazmanın güçlü bir hayal gücüyle mümkün olduğunun farkına varacaksınız. Okura farklı bir deneyim sunan Ülkü Tamer Kitapçı raflarındaki kimi yapıtlara bakarsanız, bunların daha gerçek olduğunu düşünebilirsiniz. Tarihte yaşanmadı ama hiç değilse kendi içimde yaşandı bu olaylar diyor. Hınzır bir bakış açısıyla kaleme alınan kitap, mizahın ciddi bir iş olduğunu bir kez daha gösteriyor.


Dijital Film Atölyesi'nin Kültür için Alan desteğiyle düzenlediği Uluslararası 2 Yaka Kısa Film Festivali (2YKFF), özgün etkinlikleri ve zengin seçkisi ile bu yıl 9-17 Ekim tarihleri arasında seyirciyle buluşuyor. Film festivallerinde mekan deneyimlerinin çeşitliliği ile İzmir'i tanıştırmak ve seyirciye birlikte film izleme kültürünü yeniden hatırlatmak üzere buluntu/dönüştürülmüş butik mekanlara yerleştirilen festival, bu yıl pandemi koşulları gereğince dijital ortamda gerçekleştiriliyor. Farklılığımız, çeşitliliğimiz, hassasiyetimiz vurgusu etrafında şekillenen, Ekran, Koltuk, Remix ve Artı olmak üzere dört ana bölümden oluşan festival, bu yıl Cebimdeki teması ile farklı kültürlerin deneyim çeşitliliği ve kişisel yolculukların biriktirdiklerini seyirci ile buluşturuyor. Her yıl dünyanın çeşitli bölgelerinden bağımsız bir sinema inisiyatifi ile bir araya gelerek 2 yakayı birleştirmeyi ve İzmir'in var olan zenginliğini çoğaltmayı amaçlayan festivalin bu yılki konuğu, Berlin'den bi'bak. 2014 yılından beri ulus öykülerine, göçe, küresel hareketliliğe ve estetik boyutlarına odaklanan projeler üreten bi'bak'ın 2015 senesinde hayata geçirdiği film programı bi'bakino, göç ve hareketlilik söylemleri üzerinden ulusaşırı anlatılara odaklanarak, bu anlatıların bir disiplin olarak filmlerdeki ifadesini çeşitlendirmeyi amaçlıyor. Sinema ve görsel-işitsel sanatlar alanında farklı kültürlere ve çeşitliliğe odaklanan festivalde, dünyanın her yerinden güncel bağımsız kısa filmler, kuir filmler, yeni nesil deneysel sinema çalışmaları, webinar formatında tematik sinema konuşmaları, yönetmen söyleşileri ve seyirci etkinlikleri yer alıyor. Bu yıl erişilebilir festival olma yolunda adımlar atan Uluslarararası 2 Yaka Kısa Film Festivali'nin seçkisindeki 16 kısa film sesli betimleme seçeneğiyle yayınlanırken, festival kapsamındaki tüm webinarlar Erişilebilir Her Şey iş birliğiyle işaret dili betimlemeli olarak gerçekleşiyor. Festival programını ve tüm detayları www.2yakakisafilmfestivali. com adresinden ve sosyal medya hesaplarından takip edebilirsiniz.