Üç aydır Hindistan'dayım. Otelden işe, işten otele giden bir Türk'ü izliyorum. Sebebini bilmiyorum. Ne için izlediğimi de bilmiyorum. Sebebini hiçbir zaman bilmeyiz zaten fakat araştırırken karıştırdıkları işleri gördükçe anlarız neyin peşinde olduğumuzu. Temizle emri gelene kadar izleriz. Gördüklerimiz ve şahit olduklarımız tatmin edici yeterlilikte olduğunda temizle emri gelir. Bu lanet adam yüzünden o lanet emir gelmeyecek ve ben sanırım sonsuza kadar bu ülkede, ne yediğimi bilmeden karnımı doyurmaya devam edeceğim. Giyinik çıplaklığın, oksijen yerine soluduğum sidik kokusunun, çatal ve kaşık kullanamadan yemeğimi yerken, ellerimden akan sarı sıvının sonu ne zaman gelecek bilmiyorum. Bu lanet adamı takip ederken yaşadığım resmen mesleki deformasyon ve döndüğümde bunun hesabını mutlaka soracağım. Uzun süre sergilenen davranışlar ve rutin aynı ise, iş daha derin anlamlar içerebilir. Bu sebeple, kaldığı otel odasını ve gittiği işte neler yaptığını görmek için özel izin talep etmeye karar verdim. Çocuğunu okula götüren babadan farkım yoktu ve çok sıkılmıştım. Bu arada bu lanet sürüngen adam yüzünden Türkiye'de yarım bıraktığım ve şu an ne aşamada olduğunu deli gibi merak ettiğim karanlık işlerle uğraşan bir bürokratı izleme işime geri dönmek istiyordum. Gereken yazıyı yazıp üstlerime gönderdim. Gizlilik gereği ailemle iletişime geçemiyordum. İnternet erişimim de kısıtlıydı. Hindistan'a Amerika'dan gönderilen müşteri ilişkileri departmanı denetçisi olarak giriş yapmıştım. Tüm büyük şirketler düşük işçilik ücretleri sebebi ile Call Center olarak adlandırdıkları müşteri ilişkileri departmanlarını bu ülkeye taşımışlardı. Bir sorun olduğu zaman Amerika'daki yetkili ile konuştuğunu sanıyordun ama Hindistan ile görüşüyordun. Hindistan'ın nüfus sayısı ile orantılı işsizlik oranına da bir yara bandı olmuştu bu yol. Bu sebeple devlet tarafından sıfır vergi ile destekleniyordu. Ülkem ile tek iletişim kanalım, bana on beş günde bir gönderilen ailem hakkındaki detaylı rapordan ibaretti. İyi olduklarını bilmem bana yetiyordu. Ben iletişime geçmek istersem de e-posta atmam yasaktı. Tüm mesajlaşmalarımız e-posta kutumda yazdığım taslaklardan ibaretti. Mesaj atmak istersem, mesajımı yazıp taslaklara kaydediyordum. Şifreyi her iki taraf olarak bildiğimiz için onlar da aynı şifre ile girip taslaklardan mesajımı okuyor, aynı şekilde de cevap gönderiyorlardı. E-posta göndermem kesinlikle yasaktı. Yine aynı yöntemle taslağımı yazıp kaydettim. Okuduktan sonra verecekleri cevap için başka bir taslak kaydetmeleri yirmi dört saati geçmiyordu. Bugün de öyle olmuştu. Gelen cevap beni şaşırtmıştı. Hayda! Ne olmuştu şimdi? Sanki beni burada unutmuşlar da mesajımı görünce işi hatırlamışlar gibi hemen işi bitirmemi istemeleri çok garip geldi. Adamı öldürmem için bir sebep bile yoktu ortada. Ya da bu sefer konu çok gizliydi ve ben sadece farkında olmadan adama göz kulak olmuştum uzaktan. Her neyse, iş bitiyordu ve ben bu köri kokulu ülkeden kurtuluyordum. Bu sefer nasıl yapsam acaba diye düşündüm. Burada çok sıkılmıştım ve biraz eğlence istiyordum. Psikolojim çok bozulmuştu. Tabiri caizse elimi kirletmek istemiyordum ve biraz da intikam istiyordum. Burada geçirdiğim boş vakitlerde anlatılanlar ve kendi araştırmalarımla öğrendiğim bilgilere göre, 1947 yılında İngiltere'nin bölgeden çekilmesi ile Hindistan ve Pakistan'ın bağımsızlıklarını kazanmalarının ardından iki ülke arasında paylaşılamayan bir mesele olarak ortada kalan Keşmir sorunu 70 yıldan fazladır devam ediyordu. Bu topraklar için iki ülke 4 kez savaşıp binlerce kayıp vermişti. İçime öyle doğuyordu ki, bu sorun yüzünden yarın bir kayıp daha verilecekti.... Yarın bu unutulmuş lanetli adamı Hintli dostlarıma linç ettireceğim. Adamın çalıştığı binanın yanında günün her saatinde kalabalık olan bir tapınak vardı. İnsanların inançları ve milli duygularını kullanıp, düşman olarak lanse edeceğim bu adamı dövdürerek öldürtecektim. Biraz eğlenceyi hak etmiştim. Sabah son kahvaltımı yaptığımı düşünüp zevkle muzumu yiyip, kahvemi içtim. Kahvaltım buydu. Çünkü sabahları pilav yiyemiyordum! Her zaman giyindiğim gibi giyinmedim bugün. Otelimden çıktığımda sıradan Hintli bir erkekten farkım yoktu. Bu sabah kurbanımı takip etmeye gerek duymadım çünkü aynı saatte otelinden çıkıp işine gidecek, öğlen vaktinde ise iş yerinin karşısındaki pizza yaptığını zanneden restorana gidip ekmek gibi olan pizzasını yiyecekti. İşte ben de tam yemek yemeğe giderken karşısına çıkıp, tapınaktan topladığım kalabalıkla onu linç ettirecektim. Her şey planladığım gibi gidiyordu. Tapınağa gidip, ayakkabılarımı çıkartıp içeri girdim. Bir köşeye çekilip sesli sesli dua etmeye başladım. Dua ederken ağlıyor, ağlarken dua ediyordum. Neredeyse tam bir trans halindeydim. Hepimizi öldürecek, burayı havaya uçuracak, o bir terörist, gördüm, üstünde bombalar var, o bir Pakistanlı, kız kardeşlerimizi, erkek kardeşlerimizi öldürecek, nasıl engel olacağız, yüce Brahman bize yardım et, bizi koru, kardeşlerimi koru. Birer ikişer yanıma gelip beni dinlemeye başlamışlardı. Hatta bazıları yanıma oturup ağlamaya bile başlamıştı. İçlerinden orta yaşlı bir adam kulağıma eğilip Sen kimden bahsediyorsun? dedi. Ortalık iyice karışmıştı, beni ayağa kaldırıp sarsıyorlar, su veriyorlar, kim olduğunu söylemem için yalvarıyorlardı. Saat yaklaşmıştı. Daha fazla dövünmemin bir anlamı yoktu. Yerimden kalkıp kapıya doğru yürüdüm. Oradaydı. İş yerinin binasından çıkıp karşıdan karşıya geçiyordu. Ne yapıyorsun sen? İndir şu silahı! Maalesef çok aptalsın. Ülkende peşinde düştüğün bürokrat seni öldürmeye bile değer görmediği için sahte evrak ve emirlerle seni dünyanın bu ucuna uydurma bir görevle buraya gönderdi. Görevin ise beni takip etmekti. Ne görev ama ha? Ben zaten bu ülkenin vatandaşıyım ve o burnunu soktuğun bürokrat için Asya Kıtası'nda görev yapıyorum. Düşman içeride ve dışarıda biliyorsun. Sen burada sonsuza kadar boş boş yaşamak yerine kendi kendine kaşınıp beni öldürmek için bahaneler bulmaya çalıştın. O taslakları bizzat ben sana yazıyordum aptal! Maalesef aldığım emre istinaden sona geldin. Elveda dostum!


Aynı zamanda 2015 yılından itibaren Galeri Soyut bünyesinde karma sergilere katılmaya başlayan sanatçı, Eylül 2018'de ülkemizde açtığı ilk VeganArt sergiyle, insanlık kadar diğer canlıların yaşam haklarına da ışık tutmayı amaç edinerek çalışmalarını üretmeye devam ediyor. Merhaba, röportaj için teşekkür ederim. Çukurova doğumluyum ve üniversite eğitimime kadar da orada yaşadım. Anadolu Üniversitesi Resim bölümünde lisansımı tamamladım. Selçuk Üniversitesinde yine aynı bölümde de master yaptım. Şimdi doktora süreci içerisindeyim, çalışmalarım, hazırlıklarım devam etmekte. Sanat ile sadece üretim anlamında ilgilenmiyorum, akademik araştırmalar yapıyor ve hipotezler geliştiriyorum. Bunların hepsinin bir bütün olduğu kanaatindeyim. Hiçbirinin ayrı ayrı uzmanlık alanları olduğuna inanmıyorum. Hayatım genel olarak bu minval üzerine inşa edili, sanat, yaşamımın ciddi bir kısmını kapsıyor. Evet doğru, Türkiye resim sanatında ilk VeganArt sergisiydi. Birçok platformda dile getirdiğim gibi, kavramsal sanat yapanlar sanatında tarihten günümüze sürekli insan için, insanlık için şeyler dile getirmiş toplumun bir yerde dili olmuşlardır. Lakin sadece insanın dili olmuş, sadece insan için söz söylemişlerdir. Bu da türcülüktür, insanı merkeze alıp en değerli, en önemli varlık olarak insanı görmek ve hayvanları sevdiklerini söyleseler bile sadece yemek kültürlerinde olmayan hayvanları sevip, iş tüketime, sömürüye gelince bunu unutuveren bir düşünce yapısı da benim için faşist zihniyettir. Ben vegan bir aktivistim ve farkındalık mücadelesini sanatımla veriyorum. Dünyaya, insana da bu pencereden bakıyorum. Sanatımı türcülükten arındırdım ve sadece insanın değil nefes alan tüm canlıların dili olmak istedim bu nedenle Türkiye'yi VeganArt ile tanıştırdım. Tanrılar Divanı serisi üzerine şunları diyebilirim; Tarihten bu yana insanlık tanrılarla bağ kurmuş, insanların en güçlü bağlarından biri bu. Ben de mitoloji üzerinden bir seri tasarladım ve kendi yarattıklarına kan bağı ile bağlı olan tanrıların, dünyada cehennemi yaşayan hayvanlar ve insanlar için son derece sessiz kalmalarını mitleştirdim. Bunun üzerinden eleştiri sundum. Sorunuzun son kısmında yer alan Vegan sanat neye karşı çıkıyor? kısmına da değineyim. Bence bu soruya veganizm neye karşı çıkıyor diye bakmak daha doğru olur. Veganizm adalet, yaşam hakkı, sömürüsüz bir dünya gibi en temel kavramları sadece insan için isteyen her çeşit türcü 'izm'lere karşıdır. Özgürlük mücadelesinin nefes alan tüm canlıları kapsayacak şekilde olmadığı sürece hem nihai amaca ulaşmayacağını hem bunun da bir faşizm olduğunu sert dille ifade eden ve somut şekilde kanıtlayan bir yaklaşımdır. VeganArt ile de bu düşüncelerimizi ve farkındalık yaratma çabamızı evrensel olarak dile getiririz. Tabi şuan Türkiye'de bunun adımını ben attım ama inanıyorum ki VeganArt yapan sanatçılar katlanarak artacaktır. Dikkatiniz ve analizci yaklaşımınız için öncelikle bizzat teşekkür ederim, çünkü çoğu defa tablolarıma sadece bakılıp güzel olmuştan öte gitmeyen bir tavır görüyordum. Tek tek tablolarımı kendim analiz etmeyi doğru bulmuyorum, zaten onları yaratan benim lakin şunları diyebilirim, insanlar ideolojilerle, inançlarla, yazılı olmayan kanunlarla kendilerini sarıp sarmalayan bir tutsaklığın içine giriyorlar. İnsana ayna tutmak da bana göre bir sanatçının yapması gereken özelliklerden biri. Evet, 2012 yılında temellerini atıp çalışmaya başladım ve kuramımı akademide de doktorluk tezim yapacağım, akabinde kitaplaştıracağım. Karanlık Sanat çok uzun süredir var olan bir kuram aslında, sadece sanat tarihçiler, akademisyenler, sanat analizciler gözden kaçırmış, ayakları yere basan bir tahlili yapılmamış, sosyolojik olarak irdelenmemiş. Dünya tarihinde ne zaman toplumsal bir olgu meydana gelse karanlık sanatın farklı stil ve üsluplarla ortaya çıktığını ve suların durulmasıyla beraber ortadan kaybolduğunu görüyoruz. Bununla ilgili tarihsel ibadullah örnek var, sadece resim sanatında da değil sanatın bir çok dalında, kitaplaştırdığımda daha yakından görecektir herkes. Doğru, son serim. İkinci sorunuzun cevabında buna biraz değindim aslında. Mezopotomya mitolojisinden esintilerle meydana gelmiş bir seridir. Fakat tamamen sadık değildir çünkü mitolojilerde tanrılar güçlü, kaslı, heybetli betimlenmiştir. Ben VeganArt üzerinden eleştiri sunarken tanrıları daha çok acizleştirdim, cılız, heybetten uzak ve aslında yardıma muhtaç bedenlere hapsettim. Tanrıları yeryüzündeki cehenneme, zulme sessiz kaldıkları için cezalandırdım. Tabi bir tanrıyı insan gibi cezalandıramazsınız, hatta ortada cezalandıracak bir tanrı bile bulamazsınız. Bu yüzden onları deep dark dediğimiz derin karanlığın içine hapsettim. İhtişamlarına gölge düşürmek tanrılara verilecek en büyük cezadır benim nezdimde. Evet, roman yazmak resimlerimi besliyor. Edebiyat ile ilişkim itiraf etmek gerekirse biraz enteresan. Şöyle izah edeyim; edebiyat hayatımda ciddi bir yer kaplamıyor, burası bir gerçek, yani gerek üretim, gerekse akademik araştırmalarım, gerek üzerinde çalıştığım kuramım hep resim sanatı üzerinden, çünkü ana uzmanlık alanım bu, ve fakat, buna mukabil roman yazmak da benim için ayrı bir tutku, yani asla kopamam. Hatta yakın çevremden bir kaç eleştirmen arkadaşımdan senin gerçek sanatının özünü resimlerde mi, yoksa romanlarda mı aramalıyız bilmiyoruz söylemini duydum. Çünkü resim sanatındaki ben ile edebiyattaki ben arasında dağlar kadar fark var. Ayşenur isimli çalışmamı henüz yayımlamadım, çünkü üzerinde uzun yıllar çalıştım, neyi anlattığından ziyade nasıl anlattığınla ilgilenen bir bakış açısına sahip olduğum için uzun yıllar dinlene dinlene yazdım o romanımı ve tamamladım da. En kısa zamanda yayımlanacak. Kitaplarımın oluşum süreci belli bir plan, program dahilinde olmuyor, sancılı bir doğum gibi diyelim, vakti zamanı gelince varoluveriyor. Evet tabi ki, olmaz mı! Bildiğiniz üzere Türkiye'nin en önemli galerilerinden birisi ile çalışıyorum. Bu yıl Eylül ayında kişisel bir sergi projesi hazırladık bana. İkinci VeganArt segim olacak, şuan hızlı bir hazırlık sürecindeyim, atölyede yaşıyorum resmen, günde ondört saat çalışıyorum, bu anlamda pandemi beni asla olumsuz etkilemedi, zaten hayatım atölyemde üretmekle geçtiği için. Bunun dışında Ayşenur romanım yayınlanacak, söylemiştim. Dolu dolu bir süreç hazırlığı içindeyim. Röportaj için Emrah Emir'e teşekkür ediyorum. Sanatçının diğer eserlerini incelemek için Galeri Soyut'taki sanatçı profilini inceleyebilirsiniz.


Hiphop bir kültür ve sanat akımı olarak tarihte yer alır. Otoritelere göre break dance, graffiti, Dj'lik ve Rap, hiphop kültürünü oluşturan ana unsurlardan kabul edilir. Adalet, eşitsizlik, bilinç, farkındalık, sivil haklar, aktivizm gibi değerleri ele alan hiphop kültüründe Keep it real yani özün sözün bir olması hali ve bu değerlere sahip çıkılarak sözcülüğünü yapma gibi bir misyon söz konusudur. Amerika'dan dünyaya yayılan hiphop kültürünün 1990'ların başlarından itibaren ticarileşmiş bir kültürel meta olarak diğer ülkelere ihraç edildiği belirtilmektedir. Küreselleşen hiphop kültürü, yerel topluluklarla iç içe geçerek hibrid formlar oluşturmuş ve nihayetinde global değerlerin lokalle buluşması sonucu glokal denilebilecek türde ürünler açığa çıkmasını sağlamıştır. Hiphop kültürünün bir kolu olarak bilinen Rap, sözcük açılımı itibariyle ritim ve şiir anlamına gelmektedir. Rhythmic American Poetry ya da Rhythmic African Poetry gibi açılımlar öne sürülmüş olsa da en yaygın ve kabul edilen anlam, ritmik şiir açılımıdır. İngilizce tuzak anlamına gelen trap ise rap, trance, tekno müzik gibi farklı türlerden beslenen kendine has ve yenilikçi bir müzik olarak tanımlanıyor. Trap müzik, hiphoptaki gibi hızlı ve ezgisiz okunan sözler içerse de hiphop kültürünü dayatmayan, rap ile karıştırılsa da beat'lerin synthesizer ve bass desteğiyle gerçekleştirildiği ve auto-tune özelliği gibi unsurlarla klasik rap'ten ayrışan yapısıyla yeni çağın yeni müziği olarak nitelendiriliyor. 2010'lu yıllardan sonra yükselişe geçen trap müziğinin sahip olduğu elektronik alt yapısının ve dijital tonlarının müziğin dinlenmesini kolaylaştırdığı ve dolayısıyla çok daha geniş kitlelere ulaştığı belirtiliyor. Pop müziği yerinden mi ediyor? tartışmalarıyla ana akım haline geliyor. Bu dönüşümleri sosyo-ekonomik ve politik bağlam içerisinde düşünmemiz gerektiğine inanıyor ve bu yazımı kimi sorular sorarak sonlandırmak istiyorum. - Rap müzik özelinde ne derece protest bir hareketten söz edebiliriz? - Trap müziği yapan kimi sanatçıların şarkılarında yer alan göndermelere nasıl yaklaşmalıyız? - Lüks markalara, dünya piyasasının devlerine yapılan göndermeler statü göstergelerinin benimsenmesi midir yoksa eleştirel bir tutum mudur? - Sınıf mücadelesi midir yoksa bu metalara sahip olmanın statü atlatacağı vurgusuyla bir sınıfsal mobilizasyon aracı olarak ele alınması mıdır? Sorular, sorgulamalar ve yaşam mücadelesi bitmez. Ali Kazım Doğuş Koç, Değişen Paradigma Ekseninde Türkiye Trap Müziği ve Ekonomi-Politik ile Olan İlişkisi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2020. Müzik ve dans ekseninde hoş bir yazı olmuş.


Hollanda'daki dünyaca ünlü Kraliyet Concertgebouw Orkestrası üyelerinden oluşan Concertgebouw Oda Orkestrası, ilk defa Ankaralılarla buluşuyor. Çellist Nil Kocamangil solist olarak yer alacağı konserde orkestra, ilk defa bir Türk solist ile beraber konser verecek. Etkinlik, Ankara Büyükşehir Belediyesi ana sponsorluğu ve Hollanda Büyükelçiliği destekleriyle 18 Ekim Pazartesi günü Bilkent Konser Salonu'nda gerçekleştirilecek. Etkinliğin organizasyonunu ise aynı zamanda orkestranın da menajeri olan, Türkiye'nin ilk ve lider uluslararası klasik sanatçı menajerliği şirketi LocksBridge üstleniyor. Dünyanın sayılı orkestralarından biri olan Concertgebouw Oda Orkestrası, 18 Ekim Pazartesi günü Bilkent Konser Salonu'nda sahne alacak. Çellist Nil Kocamangil solistliğinde performans gösterecek dünyaca ünlü orkestra, bu konseriyle aynı zamanda ilk defa bir Türk solist ile beraber çalacak. Türkiye turnesi kapsamında ilk konserini verecek olan orkestranın ana sponsorluğunu Ankara Büyükşehir Belediyesi üstleniyor. Aynı zamanda Hollanda Büyükelçiliği'nin destekleriyle düzenlenecek konserin organizasyonunu ise Türkiye'nin ilk ve lider uluslararası klasik sanatçı menajerliği şirketi LocksBridge üstleniyor. Dünyanın en iyi orkestralarından biri olarak kabul edilen Concertgebouw Oda Orkestrası, ilk defa bir Türk solist ile konser verecek. Orkestra, uluslararası yarışmalardan birçok ödül kazanmış çellist Nil Kocamangil solistliğinde Schumann'ın viyolonsel konçertosunu müzikseverler için icra edecek. Türkiye'nin ilk uluslararası klasik sanatçı menajerliği şirketi LocksBridge kurucularından Duygu Esenkar, Bu organizasyonun ülkemiz açısından güzel bir sonuca vesile olmasını umuyoruz. LocksBridge olarak en önemli misyonlarımızdan biri ülkemizin sanatçılarını ve sanat kurumlarını uluslararası camiada tanıtmak. Biz bu projede hem müzikseverlerle buluşturmak için Türkiye'ye uluslararası tanınırlığa sahip bir orkestrayı getiriyor hem de ülkemizin en başarılı çellistlerinden Nil Kocamangil'in solist olarak yer almasını sağlıyoruz. Sanatçılarımız ve ülkemiz sanat hayatı için uzun vadede değer katmayı amaçlayarak bu projeyi oluşturduk. Projenin somutlaşmasında büyük bir etkisi olan Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Hollanda Büyükelçiliği destekleriyle bir sanat destinasyonu olan Ankara'da müzikseverler ile buluşacak olmak hepimiz için çok değerli. ifadelerini kullandı. Hollanda Büyükelçiliği, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve LocksBridge ile beraber Concertgebouw Oda Orkestrası & Nil Kocamangil konserinin destekçisi olmaktan mutluluk duyduğunu ve gelecek dönemde birçok kültürel iş birliğini hayata geçireceklerinin müjdesini verdi.


Tabii ki. Ben 1990 yılında İstanbul'da doğdum. 2015 yılında Sabancı Universitesi Endüstri Mühendisliğinden mezun olduktan sonra San Francisco'ya Academy of Art University'de Görsel Efektler ve Animasyon yüksek lisansı yapmaya geldim. Yüksel Lisansımı tamamladıktan sonra profesyonel hayatımı MAKE stüdyosunda başlatıp FuseFX'e gelerek Los Angeles'da devam ettirdim. Benim için dönüm noktası aslında ne yapmayacağımı kavradığım zaman oldu. Sabancı Üniversitesi'ne Sanat Sosyal Fakültesi'nden girmeme rağmen Endüstri Mühendisliği okumaya karar vermiştim. Bir süre bu kararımdan mutlu olduğumu düşünsem de aslında Endüstri Mühendisliği'nin her işi yapar, her yerde sana iş var tanımının beni bu bölümü okumaya en çok teşvik eden neden olduğunu biliyordum. Her zaman sanatla ilgili bir şeyler yapmak istiyordum. Ama bölümümü okurken üçüncü sınıfta dayanamayıp Sanat ve Sosyal Fakültesi'nden görsel iletişim dersleri alıp bir kolumu da sanata dahil etmiş oldum. Mezun olduktan sonra görsel sanatlar üzerine portfolyo hazırlayıp yurtdışında eğitim almaya karar verdim. Bu esnada Dvein stüdyosunun The Vein/MAGMA adlı videosunu gördükten sonra görsel efektler dünyasının içine girmek istediğimi anladım. Hem sanatsal hem de teknik açıdan o kadar iyi işlenmiş bir çalışmaydı ki bu gibi prodüksiyonların bir parçası olmayı çok istemiştim. Hollywood'da özellikle büyük projelerde çalışmanın hem çevreniz açısından hem de gelişim açısından çok katkısı oluyor. Bu tür geniş deneyimin bir diğer avantajı, stüdyodaki her departmanın nasıl çalıştığını görmeniz ve bu da daha iyi içgörülere sahip olacağınız anlamına geliyor. En büyük avantajı ise dünyanın her yerinden Hollywood'da görsel efektler sanatçı olarak çalışmaya gelmiş sanatçıların yeteneklerinden yararlanma ve deneyimlerinden öğrenme şansı yakalamanız. Ayrıca networkünüz kesinlikle inanılmaz bir şekilde genişliyor ve her seviyede görsel efektler sanatçısı ile kontağınız oluşuyor. Bu hem iş bakarken hem de kendinizi geliştirmeniz için. İşin merkezinde olunca hem gelişimlerden çok daha önce haberin oluyor hem de adaptasyonun daha çabuk gerçekleşiyor. Çünkü çevren zorunlu olarak o gelişimin bir parçası iken sen de bulunduğun konumu sağlamlaştırmak için adapte olmak zorundasın. Bu alanda en büyük hayalim aslında görsel efekleri AI ile birleştirmek. Beni bu aralar çok etkileyen bir konsept machine learning. Önümüzdeki yıllarda makine öğrenimi kas sistemleri, saç sistemleri ve daha fazlasını göreceğimize inanıyorum post prodüksiyonda. Gelecekte, tüm bu makine öğrenimi yeteneklerini, VFX sanatçılarının daha iyi sonuçlar elde etmek için yeteneklerini nüanslara yeniden odaklamaları için ek araçlar olarak görüyorum. VFX, ister insan kaynakları ister bilgisayar kaynakları olsun, olağanüstü derecede karmaşık bir yönetim problemi var aslında. Bu, özellikle birden fazla örtüşen gösteri çalıştırırken geçerlidir. Mesela Digital Domain stüdyosu, Thanos karakteri için Josh Brolin'in yüz izleme işaretlerine bakan kafa kamerası ile çekilen yüzünü filmin baş karakterine dönüştürmek için bir tür makine öğrenimi kullandı. Bu, yüz yakalama verilerinden yararlanmayı içeriyordu. AI'ın yanında Son Aslan Kral filminin hepsi VR'da çekilmesi de beni bu disipline doğru daha çok heyecanlandırdı aslında. VR için bütün seti siyah perdelerle kaplayıp sanki gerçek set gibi ayarlayıp her şeyi her an anında real-time'da değiştirebilme gücü elde etmişlerdi. Hayalim AI aracıyla efektlerin aktarıldığı büyük çaplı film ve sergilerde yer almak. Ben hem reklam filmlerinde hem de dizilerde çalıştım. MAKE'de reklam filmlerinin yanında VR projesinde çalışma fırsatı bulmuştum. Proje için tyFlow'da geliştirdiğim partikül simülasyonlarını Unity'i kullanarak VR ortamına aktarmaktı. İlk VR çalışmam olduğu için bendeki yeri de ayrıdır. Bunun dışında birçok Amerikan yapımı dizide çalıştım. The Outsider bunlardan sadece biri. Mağara yıkım sahnesi için birçok RBD simülasyonu almam gerekiyordu ve her sahne için ayrı bir duman/partikül/yıkım simülasyonu yaratmak yerine tek bir sahnede düzinelerce farklı RBD simülasyonu alıp bunları farklı sahnelerde kullandım. Bir çok küçük hileler bulmanız lazım bazen projeleri yetiştirmek için. Agents of Shield şu ana kadar çalıştığım en büyük kadroydu. Patlama ve soyut efektlerin çokça olduğu, teslim tarihleri açısından kısıtlayıcı olduğundan birçok sanatçının birbiriyle iletişim ve yardımlaşma halinde olduğu bir sezondu. Projenin büyüklüğü beni çok heyecanlandıran bir yanıydı. Proje ne kadar büyük olursa o kadar kompleks efektlerin yaratılması için de sanatçı gücüne ihtiyaç duyuluyor. Bir diğer büyük proje ise 9-1-1:Lone Star'dı. Farklı derecelerde bölüm başı 150 ila 300 tane görsel efekte yer verildi. Sezon ilerledikçe sıkışan çok zorlu bir teslim programları vardı. Her bölüm farklı bir olay ve farklı efektler gerektiriyordu. Her an herkes bir patlama ya da tornado gibi büyük efektler yapmaya hazırlıklı olmalıydı. Bunlar tabii hem simülasyonları ağır hem de renderları uzun süren efektlerdi. Sürekli değişen notlar varken hayli güç olsa da Tornado efektini kısa zamanda tyFlow ve Phoenix FD'yi kullanarak yapmak ve yetiştirebilmek stresli olsa da bir yandan da heyecanlı bir deneyimdi. Genel olarak yaklaşan projelerde beni en çok heyecanlandıran şey, Görsel Efektlerde AI kullanımı. Fizik simülasyonunun AI / ML ile kombinasyonları, film endüstrisinde zaten bir devrim yaratmaya başlayan sonuçlar üretti ve hızla Görsel Efektler için bir talep haline geldi. Gelecekte daha çok real time'da üretilen efektler üzerine yoğunlaşmayı düşünüyorum.


Geçtiğimiz günlerde Hollywood'un prestijli festivallerinden biri olan Los Angeles Aktör Ödülleri sahiplerini buldu. Best Monologue ödülünü Your Man Says Goal filmindeki Casper karakteriyle alan Berkay Berkman, bu ödülü alan ilk Türk oyuncu oldu. Emmy ödüllü yönetmen Ronn Kilby'nin jüri başkanlığını üstlendiği festivalin ana jüri ekibinde Lisa Roumain, Casey Ruggieri, Mor Cohen, Taylor Rose gibi yıldız isimler bulunuyor. Berkay Berkman konuşmasında Bu ödülü ülkeme getirmekten onur ve mutluluk duyuyorum dedi. Berkman ayrıca, çok yakında Türkiye ve Avrupa'da vizyona girmeye hazırlanan korku/drama türündeki Lanetli Anlaşma filminde yine farklı bir rol ile seyirci karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Gelen teklifler üzerine, Daha önce verdiğim yanlış kararlardan ders aldım ve senaryo seçimlerimde daha özenli olmam gerektiğini fark ettim, bu kararımı uygulamaya koyduğumda ise sonucu ödülle aldım. Dolayısıyla, doğru senaryo ve doğru rol gelinceye kadar bekleyeceğim dedi.


Tüm kutsal kitaplarda olduğu gibi İncil de kendi dininin öğretilerinden meydana gelir. Kitab-ı Mukaddes'te yer alan anlatıların çoğu dinin önemli doktrinlerini vurgulamak için kullanılmaktadır. Gemi ya da tekne motifi Hristiyanlık'ta Tanrı evi yani kiliseyle eşdeğer bir anlam taşımaktadır. Tanrı'nın evi olarak ön plana çıkan gemi anlatılarından biri de Nuh tufanıdır. Nuh tufanında korunan canlıların tamamı gemide yani kilisededir. Dışarıda kalan tüm canlılar helak olurken gemidekiler Tanrı tarafından korunmuştur. İsa'nın suda yürüyüşü mucizesi ise Matta, Markos ve Yuhanna İncillerinde Kalabalığın Doyurulması anlatısından sonra yer alır. Hristiyan sembolizminde İsa'nın Suda Yürüyüşü mucizesi, Fırtınanın Durduruluşu ile aynı şekilde yorumlanmaktadır. Esen rüzgar, çıkan fırtınayla eşdeğerdir ve günahkar dünyayı sembolize etmektedir. Tanrı'nın evi yani tekne sallanırken Havarilerin yaşadığı korku İsa sayesinde son bulmuştur. Günahkar dünyaya karşı İsa'nın kiliseyi koruduğu anlatıda, Petrus'un suda yürürken esen güçlü rüzgara bakmasıyla suya batması ise korku ve şüphe kavramlarının inanç üzerindeki olumsuz etkisini göstermektedir. İsa'nın havarilerinin sınandığı bu mucizede Petrus, korkuya kapılmış ve inancı zedelenmiştir. Korku ve şüphe duymayan İsa'nın Suda Yürüyüşü ise ideal inanç örneği oluşturmaktadır. Her iki mucize de insana özünde olması gereken inancı anlatmaktadır. Şüphe ve soru işaretleri inanca gölge düşürür. Tanrıya akılla değil kalple inanılır.


Hüseyin Arıcı, Annenin Ak Sütü Gibi... Adlı Sergisiyle 20 Ocak 18 Şubat tarihleri arasında Antalya Den Art Gallery'de sanatseverle buluşuyor. Omurgasızlar serisinin parçaları ayıplarımızın minik birer anıtlarıdır. Bu anıtlar uçsuz bucaksız toplumların insan parçacıklarından beslenir. Bizi iğreti eden omurgasız canlılar, rahatsız edici yönlerimizin karakterleridir. Bu karakterler de zorbalıklardan, katliamlardan, istismarlardan, sınıfsal ayrımlardan, kibirlerden ve aç gözlülüklerden beslenir. Kısaca bu küçük anıtlar açık alnımızı değil, kalbimizin karanlığını onurlandırmanın peşindedir. 2018 Yılında Güzellikler İçin Savaştı Medeniyetin Güzelleri isimli seride yer alan Kadın Heykelcikleri parçaları, Paleolitik Çağ ile oluşmaya başlayan kadın imajını yeniden ele alıyor. Sanatçı serginin giriş yazısı olan ana metinden bir parçayı yukarıda paylaşarak serinin oluşma sebebini anlatıyor. Güzellikler İçin Savaştı Medeniyetin Güzelleri isimli sergiden derlenen bu seçki, kadın temsili üzerinden yapılan çalışmaları seçerek sergiyi oluşturuyor. Bu seçkinin oluşum sebebi ise ilkel ve kaba bir yontma üslubuyla yapılmış, oldukça gösterişli ve özensiz boyanmış heykeller, günümüz toplumunun kadın imgesini yeniden nasıl ele aldığını eleştiriyor. Bir dönemin bereketi aynı zamanda doğumu temsil eden tanrıça figürinleri, bugün kendi evlatları tarafından nasıl değersizleştirildiğini anlatıyor. Bu evlatları temsil eden, gübre kurtları, meyve ve et kurtları, annenin antik cağlardan günümüze temsillerini yok etmeye çalışıyor.


I MUSICI, Avrupa'nın en köklü oda müziği topluluğu ve dünya çapında seslendirilen birçok eseri dünyaya tanıtan ilk icracı topluluk olarak haklı bir üne sahip. Yaklaşık 10 yıla yakın süredir Türkiye'deki hayranlarından uzak kalan I MUSICI bu özleme 6 Nisan 2023 tarihinde CSO Ada Ankara'da verecekleri ilk Ankara konseri ile son veriyor. 1955'te Antonio Vivaldi'nin 'Dört Mevsim' eserinin ilk stereo kaydını yapan ve günümüze kadar bu eserin 10 milyondan fazla kopyasını satma rekoruna sahip ikonik oda müziği topluluğu I MUSICI, son 70 yıldır klasik müzik tarihinde ilklerle ve başarılarla dolu çarpıcı geçmişleriyle klasik müziğin zirvesinde yer almakta. Klasik müziğin efsanesi I MUSICI 70. yıldönümü etkinlikleri kapsamında çıktıkları turnede ilk defa CSO Ada Ankara'nın muhteşem Ana Salonunda Ankaralı klasik müzikseverlerle unutulmayacak bir konserde buluşacak. Prömiyer niteliğini taşıyacak bu konserde I MUSICI, ilk 70 yıl önce seslendirdikleri Vivaldi'nin 4 Mevsiminin yeni düzenlemesi olan 2022 yılında ünlü müzik şirketi Decca etiketiyle çıkan Vivaldi & Verdi Le Quattrro Stagioni albümünden Vivaldi ve Verdi dört mevsim üzerine yazdıkları ikonik çalışmalarının yepyeni versiyonlarını Ankaralı klasik müzikseverler için seslendirecek. Konser hakkında bilgi ve bilet satın almak için bu linki ziyaret edebilirsiniz.


İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Kütüphane Haftası'nı çevrimiçi sergi turu ve yetişkinlere yönelik bir atölye çalışması ile kutluyor. Origami ile 3 Boyutlu Kitap Ayracı atölyesi 31 Mart'ta Pera Müzesi Öğrenme Programları iş birliğiyle gerçekleşecek. Katılımcılar önce Osmanlı elyazmalarının öyküsünü anlatan ve Enstitü bünyesinde yer alan sergiyi dijital ortamda üç boyutlu olarak gezecek, ardından origami ile renkli kitap ayraçları tasarlayacaklar. Ayrıca, hafta boyunca kütüphaneciler Pera Müzesi'ni ücretsiz olarak ziyaret edebilecek ve tüm kitapseverler Artshop'ta seçili yayınlarda %20 indirim olanağından faydalanabilecek. Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, bu yıl Pandemi Sürecinde Kütüphanecilik temasını öne çıkaran 57. Kütüphane Haftası'nı özel bir etkinlikle kutluyor. Pera Müzesi Öğrenme Programları iş birliğiyle, yetişkinliklere yönelik olarak tasarlanan Origami ile 3 Boyutlu Kitap Ayracı atölyesi 31 Mart 2021 Çarşamba günü saat 19.00'da gerçekleşecek. Katılımcılar etkinlikte önce, Enstitü tarafından düzenlenen ve Osmanlı döneminden bugüne ulaşabilmiş elyazmalarının hikayesini anlatan Hafıza-i Beşer: Osmanlı Yazmalarından Hikayeler sergisini gezecekler. Bu geziye serginin küratörü Mehmet Kentel rehberlik edecek ve sergide yer alan birbirinden ilginç konuları ve hikayeleri aktaracak. Üç boyutlu sergi turunu yine çevrimiçi ortamda gerçekleşecek atölye çalışması izleyecek. Etkinlikte origami tekniğiyle üç boyutlu kitap ayraçları tasarlayan katılımcılar, katlama sanatıyla meydana getirdikleri tasarımları gazete ve dergilerden kestikleri sözcüklerle ve çizdikleri desenlerle renklendirecekler. Hafıza-i Beşer sergisi Latin alfabesine geçişten 90, imparatorluğun çöküşünden 100 ve matbaanın yaygınlaşmasından neredeyse 200 yıl sonra, zaman içinde dönüşen Osmanlı elyazması kültürünü yeniden gündeme taşıyor ve bu çok katmanlı kültürel mirasın dinamiklerini tartışmaya açıyor. Çevrimiçi sergi turu ve atölye 18 yaş ve üzeri herkesin katılımına açık olacak. Kütüphane Haftası kapsamında, 30 Mart 3 Nisan 2021 tarihleri boyunca tüm kütüphane çalışanları Pera Müzesi'ni ücretsiz olarak ziyaret edebilir. Ayrıca tüm kitapseverler hafta boyunca Artshop'ta seçili yayınlarda %20 indirim imkanından faydalanabilirler. Pera Müzesi Öğrenme Programları iş birliğiyle Zoom Meeting uygulaması üzerinden gerçekleşecek olan etkinlikte, rehber eşliğinde yapılan çevrimiçi sergi turundan sonra, sergiye yönelik atölye çalışması yapılacaktır. Katılımın ücretli olduğu etkinliğe kayıt yaptırmak için tıklayın. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü aynı zamanda bir kütüphane! Beyoğlu Tepebaşı'ndaki İstanbul Araştırmaları Kütüphanesi online randevu sistemi ile Pazartesi'den Cuma'ya 13.30 16.30 saatleri arasında ziyaret edilebilir.


İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Google Arts and Culture platformuna taşıdığı dikkat çekici sergilerine bir yenisini daha ekledi. Küratörlüğünü Büke Uras'ın üstlendiği Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası adlı sergi, Cumhuriyet kuşağının önemli isimlerinden mimar Nazimi Yaver Yenal'ın yaşamını ve üretimlerini mercek altına alıyor. İlk defa 2017 yılında ziyarete açılan Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası: Nazimi Yaver Yenal sergisi, Türkiye'de 20. yüzyıl mimarlığının özgün temsilcilerinden olan Nazimi Yaver Yenal'ın 50 yıllık kariyerini sıra dışı görseller eşliğinde ele alıyor. Cumhuriyet döneminin önemli mimarlarından olan Nazimi Yaver Yenal'ın yıllar sonra ortaya çıkan zengin arşivinden derlenen serginin tamamına artık Google Arts and Culture üzerinden ulaşılabiliyor. Küratör Büke Uras, gelenek ve modernizm arasında gidip gelen tasarımlardan oluşan sayısız çizime sahip Nazimi Yaver'i, hayata geçmeyen projelerinden ötürü erken Cumhuriyet dönemi mimarisinin en kayda değer kağıt mimarı olarak tanımlıyor. Nazimi Yaver'in uzun yıllar kendine yalnızca çizimlerden oluşan alternatif bir mimari üretim alanı yarattığının altını çizen Uras, uygulanmamış tasarımların yarattığı umutlar, inşa edilmeme nedenleri ve hayal kırıklıkları ile birlikte güçlü bir hikaye anlattığını vurguluyor. 1904 yılında İstanbul'da doğan Nazimi Yaver Yenal, 1920'de, Osman Hamdi Bey'in kurduğu Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şahane'de mimarlık öğrenimine başlar. Akademi yaşamı boyunca art arda aldığı birincilik ödülleri ile hocalarının takdirini toplayan Nazimi Yaver, arkadaşları arasında yıldızlaşır. Özellikle, 1925 yılında Ankara Şehremaneti'nin düzenlediği, Cumhuriyet döneminin ilk mimari proje yarışmasında elde ettiği birincilikle öne çıkar. Bunu, Cumhuriyet döneminde İstanbul için düzenlenen ilk mimari yarışma olan Haydarpaşa Garı Tamiri izler. Öğrenciliği sırasında ayrıca, hocası Giulio Mongeri'nin bürosunda, Ziraat Bankası Ankara merkez şubesinin tasarım sürecine dahil olur. Nazimi Yaver, Güzel Sanatlar Akademisi'nin 1927-1928 yıllarında düzenlediği ilk mimari Avrupa konkurunda birincilik alarak Fransa'nın başkenti Paris'e ve ardından Almanya'nın başkenti Berlin'e gider. 1931 yılında burslu olarak yerleştiği Berlin'de, Almanya'nın en önemli mimarlarından Hans Poelzig'in Meister Atelier isimli atölye-okuluna kabul edilir ve sonrasında 1932 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'ne eğitmen olarak geri döner. 40 yıla yakın eğitimcilik kariyerine rağmen hiçbir zaman proje hocası olmaz ve okulun yönetim kadrosunda yer almaz. Akademideki atölyesinin arka odasını kendisine ait bir dünya olarak şekillendirir. Mimari çizimlerinden mobilya tasarımlarına kadar pek çok projeyi içeren bu dev arşiv, emekliliği sonrasında evinde özenle korunur. Mimarın hayata veda etmesinin ardından dağılan ve büyük kısmı imha edilerek yitirilen bu sıra dışı arşivden günümüze ulaşan fotoğraf ve çizimler, Büke Uras'ın küratörlüğünü üstlendiği sergi ile yeniden günışığına çıkıyor. Bir Kağıt Mimarının Hayali Dünyası: Nazimi Yaver Yenal sergisini ziyaret etmek için tıklayın.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık iş birliğiyle hazırlanan BURASI sergisi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun katıldığı bir basın toplantısıyla açıldı. 27 Şubat 2022 tarihine kadar açık olacak BURASI sergisinde, İBB Kent Müzesi Koleksiyonları ve Atatürk Kitaplığı Arşivleri'nden yapılan bir seçki, çağdaş sanat yapıtlarıyla birlikte sergileniyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık iş birliğiyle hazırlanan BURASI sergisi, tarihsel ve güncel imgelerin izini sürerek İstanbul'u kent ve ekoloji çerçevesinden yeniden düşünmeye davet ediyor. Kenti, doğal çevre açısından yaşadığı tarihsel, kültürel ve politik dönüşümlere dikkat çekerek ele alan sergi, çağdaş sanat yapıtları ile İBB Kent Müzesi Koleksiyonları ve Atatürk Kitaplığı Arşivleri'nden bir seçkiyi bir araya getiriyor. Adını, Füsun Onur'un 1993 tarihli aynı adlı yapıtından alan sergide İBB arşiv ve koleksiyonlarından, İstanbul bağlamında kent, çevre ve doğa ile ilgili resimler, hat çalışmaları, haritalar, fotoğraflar, albümler, gazeteler, dergiler ve kentin farklı tarihsel dönemlerinden günlük yaşama dair parçalardan oluşan bir seçki sergileniyor. Beraberinde, çağdaş sanatçıların kent bağlamında ekoloji ve çevre adaleti temalarını çeşitli perspektiflerden yorumlayarak ürettikleri yapıtlar sergide yer alıyor. Serginin basına özel yapılan açılışında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Genel Müdürü Tülay Güngen ve serginin küratörü Kevser Güler birer konuşma yaptılar. İBB olarak İstanbul'un kültür-sanat etkinliklerinin buluşma noktası olması için çalışmalar yürüttüklerini belirten İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu Gerek yerel, gerek uluslararası ölçekte kıymetli kültür sanat etkinliklerinin İstanbul'da bir buluşma noktası olduğu, böylesi bir kentte nicelerini hem İstanbulluya hem de ziyaret eden milyonlarca misafirine sunmak çabası içerisindeyiz. Ve bunu tüm paydaşlarımızla, halkımızla, sivil toplum kuruluşlarımızla, özel ve kamu kuruluşlarımızla el ele vererek yapmak istiyoruz. Bu süreci beraberce güzelleştireceğimizi ve geliştireceğimizi biliyoruz. Ve özellikle yönetişim modelimizin en önemli prensibinin ortak akıl olduğu bir süreçte, bizimle bu güzel iş birliğini sağlayan değerli kurumumuz YKKSY'ye ve emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum dedi. BURASI'nın her sergi gibi izleyicilerin katılımıyla amacına ulaşacak ve gerçek anlamını bulacağını söyleyen Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık Genel Müdürü Tülay Güngen ise Günümüzde dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi Türkiye'de de iklim krizi ve çevre sorunları yıkıcı etkilerini tüm gücüyle hissettiriyor. Bu nedenle İstanbul'un havasını, suyunu, ağacını ve hayvanlarını kent yaşamının paydaşları olarak görmeyi öneren bir sergi olan BURASI, kent ve doğa ilişkilerine kültür ve sanat yapıtları üzerinden İstanbul bağlamında bakmayı önerirken hem kentin hem de kültür sanat üretiminin ekosistemini düşünmeye de davet ediyor. dedi. Toplantıda; İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ile sergi küratörü Kevser Güler de birer konuşma yaparak, sanatseverlere etkinlikle ilgili detaylı bilgiler verdi.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığı, Beyoğlu'nda kültür ve sanat hayatını yeniden canlandıracak bir dizi etkinlik gerçekleştiriyor. Her ay kültür ve sanatın farklı alanlarında önemli çalışmalara imza atan isimlerin sanatseverlerle buluşacağı söyleşilerin ilkinde konu başlığı sinema. Yönetmen Nisan Dağ, Ezel Akay ve film müzikleri yapımcısı Rahman Altın'ın yer alacağı Beyoğlu Sinema Sınıfı söyleşileri, katılımcılara bilgi aktarımının sağlanacağı açık bir derslik özelliği taşıyor. Beyoğlu Grend Pera / Cercle d'Oirent'de gerçekleştirilecek söyleşilerde sinemaseverler hem merak ettikleri sorulara yanıt bulacak hem de bağımsız film yapım süreci, sinemada İstanbul'un mekan olarak kullanımı ve film müzikleri gibi konularda sinemacıların deneyim ve bilgilerine ulaşma fırsatı yakalayacak. Önümüzdeki ayın konu başlığının edebiyat olarak belirlendiği söyleşiler halka açık ve ücretsiz olarak düzenleniyor. Etkinlik programı ile ilgili ayrıntıları; @İBB Kültür Sanat Instagram, İBB Kültür Sanat Facebook, ibb_kultur Twitter hesaplarından takip edebilirsiniz.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Kültür AŞ, kamusal sanat alanı Taksim Sanat'ta ressam İbrahim Coşkun'un Anadolu'nun izlerini ve kendi kişisel yolculuğunu anlattığı eserlerinden oluşan Ben Anadolu sergisini sanatseverlerle buluşturdu. Ressam İbrahim Coşkun'un Anadolu'nun izlerini ve kendi kişisel yolculuğunu anlattığı eserlerinden oluşan Ben Anadolu sergisi, 11 Eylül'de kapılarını açtı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Kültür AŞ ev sahipliğinde Taksim Sanat'ta düzenlenen Ben Anadolu sergisinin açılışına iş, sanat ve cemiyet dünyasından birçok isim katıldı. Ben Anadolu sergisi, Anadolu'nun izlerini ve sanatçının kendi kişisel yolculuğunu anlattığı birbirinden değerli eserlere ev sahipliği yapıyor. Ressam İbrahim Coşkun'un eserlerindeki benzersiz üslubu ve sanatsal ustalığı, sıradışı bir çekim etkisi yaratıyor. Sergide yer alan eserlerdeki toprak hissi, hayal gücünün altını kazıdığı gibi sanatçının kendine has betimlemesiyle çocukluğunun geçtiği Anadolu coğrafyasını ve soyut bir peyzaj anlatısını yansıtıyor. İbrahim Coşkun'un Anadolu coğrafyasındaki anılarına ve içsel duygularına bir pencere açan Ben Anadolu sergisi, sıradışı çekim etkisiyle sanatseverleri büyülerken, sanatçının Anadolu'ya duyduğu derin bağlılığı ve kişisel yolculuğunu keşfetme fırsatı sunuyor. Kendini ifade etme özgürlüğüyle yapıtlar ele almış olan sanatçının eserleri, kapsayıcı ve güçlü yansımalarıyla sanatseverleri kendine çekiyor. Sergide yer alan eserler, sadece dışavurumcu değil, aynı zamanda sanatçının kişiliğini ve iç dünyasını yansıtan güçlü bir içerik taşıyor. Derin duygusal katmanları ifade etmek için kullanılan renklerin mistik bir hal aldığı gözlemlenen Ben Anadolu sergisi, düşünmeye teşvik edici bir anlatıma sahip olmasının yanı sıra daha çok renklerin altında gizlenmiş duygulardan besleniyor. Renklerin ve fırça darbelerinin bir araya geldiği bu ahenkli kompozisyonlar, eserlerin en çarpıcı özelliklerinden biri olarak öne çıkıyor. Ben Anadolu sergisinin dokusunda, Anadolu coğrafyasının renkleri ve gerçekliğin soyut dili ile anlatılmış duygusal bir yansıma sunuluyor. Hiç var olamadığı Anadolu yaşantısının izlerinin yanı sıra yetiştiği toprakların hafızalarında savrulmuş kişiliğini ortaya koyan İbrahim Coşkun, Türkiye'nin geçmişine ve coğrafyasına bir ayna tutarak sanatseverleri eserlerin büyüleyici dünyasına davet ediyor. Ben Anadolu sergisi, 30 Eylül 2023 tarihine kadar Taksim Sanat'ta ücretsiz olarak görülebilecek.


Bu sözler geçtiğimiz günlerde hayata veda eden caz piyanisti ve besteci Chick Corea'ya ait. Kaynağı kabul edilen Blues, sadece bir müzik türü değil aynı zamanda bir yaşam biçimi olarak değerlendirilmekte ve İngilizce'de feel blue terimi ile ilişkilendirilerek hüzün ve keder gibi anlamlar taşımaktadır. Afro-Amerikalıların eşitlik mücadelesini ele alan şarkılar acı, isyan, umut, özgürlük gibi insana dair duyguları bütün açıklığı ve doğallığı ile dışa vurmaktadır. Doğaçlama ya da emprovizasyon caz müziğinin en belirgin ögelerinden biridir. Kökenini öngörülmeyen, beklenmeyen anlamına gelen Latince improviso sözcüğünden alan emprovizasyon en genel tabiriyle, belli bir zaman içerisinde önceden yazılı olmayan bir şeyi çalmak veya söylemek anlamına gelir. Kimi sanatçılar ve müzik bilimciler, caz doğaçlamanın da kuralları olduğunun altını çizerek teknik tanımlamalar getirmektedir. Örneğin, özgür doğaçlama hareketinin isimlerinden İngiliz gitarist Derek Bailey doğaçlamanın belli uzunluktaki ve düzenli ölçüyle çalınan armonik sırayla bağlantılı ezgilerden, gamlardan ve arpejlerden türetildiğini söyler. Biz ise doğaçlamayı, kendiliğindenlik ve anda olma duygusuyla ilişkilendirerek kazanımları kapsamında ele alacağız. Daha önceden çalışılmış kalıplar, öğrenilmiş bilgiler olsa dahi tüm bilgiler o anda parçaya uygun bir şekilde ortaya konur. Bu bağlamda her doğaçlamanın kendine özgü olduğunu söyleyebiliriz. Her seferinde kendisini sese farklı şekillerde açabilir. Böylece performansını sergileyen sanatçı müziğe dair tüm anlayışını ve geçmişini bütün dikkatiyle ana yansıtır. O anda ve akıştadır. Caz sanatçısı Louis Armstrong, Hiçbir zaman aynı şeyi iki kez aynı şekilde çalma. diyerek doğaçlamanın önemine işaret etmiştir. Doğaçlamanın kişinin içinden gelen sesi bularak kendini ifade etme, bilgiyle birlikte yaratıcılığını ortaya koyarak her defasında yeni bir şey ortaya koyma, karşı tarafın nasıl davranacağını kestirebilme ve gelecek harekete göre cevap verebilme temelli etkileşim dolayısıyla pek çok zihinsel ve kişisel beceriyi geliştirmeye yönelik faydaları olduğunu gösteren araştırmalar mevcuttur. Babacan'a göre de doğaçlama, caz müziğinde en önemli unsurdur. Hemen tüm caz eserlerinde doğaçlamaya yer verildiğini ve sıklıkla her çalgının sırasıyla doğaçlama yaptığını belirtir. Doğaçlama, müzisyenler arası sohbet esnasında dinleyiciyle iletişim kurma şekli de denebilir. ifadelerine yer verir. Şimdi bütün bu bahsettiklerimizi özetleyecek olursak Blues'dan Caz'a uzanan macerada yaşanmışlığın izlerini ve yaşamın kendisini gördük diyebiliriz. Acıyla çıktık yola. Ortak bir acı, dayanışma, eşitlik mücadelesi ve insanlık ümidi vardı paylaşılan. Sonra o izleri taşıyan ve belki de ayrıştırıcı özelliği doğaçlama ile simgesel olarak özgürlüğe kavuşturan Caz ile tanıştık. Ve de ne olursa olsun anda ve akışta kalmaktı doğası. İçimizdeki doğala götüren yolda, caz'a merhaba. Bilgilerimizi tazeledigin için teşekkürler. Emeğine, kalemine sağlık. Tebrik ederim emeklerinize, kaleminize sağlık. Yaşam ile caz müziği arasında kurduğunuz ilişki çok güzel olmuş. Kalemine sağlık. Bilgi birikiminin bütün gençlere ulaşması dileğiyle. Yazılarını zevkle okuyorum. Sevgiler. Ne güzel anlatmissiniz!. Ugurlama parcası da çok guzeldi. zevkle dinledim. tesekkürler. mekani cennet olsun! Cazı bir sayfada tarihsel geçmişiyle akıcı olarak anlatan yazınızı şimdi okuyabildim. Keyifle okuyacağımı düşündüğüm gelecek yazılarınızı bekliyorum. bilgilerimizi tazeleyen.. bilmediklerimizi bilgi dağarcımıza ekleyen bu harika bilgilendirme için sonsuz teşekkürler.. bu tür yazılarının devamını bekliyoruz.. Bu güzel, bilgilendirici yazı için teşekkürler, eline sağlık. Blues ve caz çok severim, cazda özellikle doğaçlama çalınan bölümleri daha da çok severim. Doğaçlama çalarken, enstrümanlar adeta birbirleriyle konuşuyor, bir şeyler anlatıyorlar gibi gelir bana. Aydınlatıcı, keyifli yazılarının devamı dileğiyle sevgiler.


Yazar İdil Acar'la şahit olduğu gerçek bir hikayeyi kurguladığı ilk romanı Eskisi Gibi Değil üzerine konuştuk. Sevgili İdil Acar, ilk romanı Eskisi Gibi Değil'i Deniz ve Mustafa'nın ikili ilişkisi üzerinden kurgulamış. Zihin, bellek, zaman ve mekan temalarını sıkça kullandığı bu romanda her şey tanıdık. Olaylar, yazarının etrafında ve gerçek mekanlarda gerçekleşmiş. Uzun zaman önce kurgulanan bu hikaye de zamanla kendini yazmış. İki kişinin ilişkisi üzerinden evlilik kurumunu da sorgulayan yazar, toplumun gerçekliklerine de bir ayna tutuyor. Sevgili İdil Hanım'la ilişkiler, evlilikler ve belleğimiz üzerine bırakılan izler konusunda söyleştik. Merhaba. Bir felsefecinin en çok korktuğu sorulardan birini sordunuz galiba. Kimim? Fazla derinlere dalmadan, Ankaralı bir yazarım, diyeyim. ODTÜ'de Felsefe eğitimi aldım. Burada okurken estetikle ilgili uzmanlaşmak istedim ve envai çeşit sanat dersiyle haşır neşir oldum. Mezuniyetimin ardından dramaturg olarak çalışmaya başladım ve okuduğum yüzlerce senaryodan sonra ilk kitabım olan Eskisi Gibi Değil'i bir senaryo olması için kurguladım. Henüz senaryo olmadı ama ben de umudu kesmiş değilim. Eskisi Gibi Değil'de olduğu gibi yazdığım diğer metinlerde de zihin, bellek, zaman ve mekan temalarını sıkça kullanıyorum. Bu temalarla ve etik değerlerle ilgili bolca derdim var sanırım. Dertlerimin birazını bile yazdıklarımı okuyanlara geçirebilirsem ne mutlu bana. Bu hikayeyi en başta Deniz'in yaşadığı acıya saygı duyduğum için kurguladım. Şaşıracaksınız belki ama Deniz diye biri gerçekten var. Yedi aylık hamileyken bebeğini kaybettiğinde ben de onun etrafında, acısına şahit olan kişilerden biriydim ve bu beni derinden etkiledi. Onun yaşadıklarından yola çıkarak romanı bütünüyle kurgulamış ancak, ana çatışmayı başlatacak olan kazanın bir hafıza kaybı yaratabileceği ya da hafıza kaybı diye bir şeyin gerçekten olabileceğiyle ilgili ikna olmadığım için kaleme almamıştım. Geçtiğimiz yıl yakın çevremden biri kaza geçirip hafızasını kaybedince artık bu romanı yazmak zorunda olduğumu anladım. Kurgusu zaten yıllar önce bittiği için kendi kendini yazdı diyebilirim. Kitabı yazdığım dönemde her şey çok belirsizdi ve Mustafa'nın hikayesine ilham veren yakınım hala hastanede yatıyordu. Hafızasını yeniden kazanabilir mi, tekrar sağlıklı bir insan olabilir mi bilmeden yazdım bu romanı. Hakikaten eskisi gibi değiller ama o da Deniz de şimdi sağlıklı ve iyiler. Bu roman onların nelerle mücadele ederek hayata tutunduklarının nişanesi olarak var olmayı sürdürecek. Onlar için çokça acı taşıyor sayfalarında, biliyorum. Ama bence bunu yazmış olmam hepimize iyi geldi. Edemeyeceğimize inanıyorum. Sen çok değiştin, klişesiyle dinamitlenen bütün ilişkilerin altında aslında partnerlerimizin hayat yolculuğumuz boyunca çok değişmeyeceklerine duyduğumuz inanç yatıyor olmalı. Ve maalesef ki değişiyoruz. Kimi çok değişiyor, kimi az değişiyor, kimi tolere edebiliyor, kimi bir şeylerin hatırına katlanıyor. Kimi ise çekip gidiyor. Belki de bu yüzden bir ilişkiyi uzun yıllar boyunca yürütmek zor. Çok zor. Genel olarak hayatta bir şeylerin çok da iyiye gittiğine inanmam. İyi şeyler her zaman olur tabii ki. Fakat yolculuğumuz iyi diye tanımladığımız şeye doğru değildir. Eninde sonunda yaşam ölüme koşar, evren entropiyle bir kaosu kucaklamak ister. Bir daha iyi bir şey olmayacak, cümlesi, Mustafa'nın da sezgisel bir şekilde bu gerçeği kavradığına işaret ediyor. Orada Mustafa'ya bir cevap vermek isteseydim kötüyle ilgili de çok sınırlı bilgimiz olduğunu, korkmamasını söylerdim. Galiba öyle. Kitaptaki bütün mekanlar gibi, bu ev de gerçekten var olan bir evdi. O merdivenlerin şıklığını ve hemen altındaki minik kapılı çamaşır odasını aklımdan çıkaramadım hiç. Ev resmen bilincin katmanlarının bir temsili olarak karşıma dikilmişti. Bu nedenle de kitapta çok geniş yer verdim. Mustafa'nın sokaktaki merdivenlerden düşüşü ise çok ani, çok sıradan, tam da olması gerektiği gibi. Gerçek hayatta da büyük kazalar böyle sudan sebeplerle olmaz mı zaten? Bir sabah erkenden işe gidersin ve buzda ayağın kayıp düştüğün için kalçanı kırarsın. Her insanın böyle hikayeleri vardır. Bir de şu temsil var ki çok hoşuma gidiyor. Evin merdivenleri Deniz'in bilinç ve bilinçaltı arasında bir köprü olduğu için Mustafa'nın da burada hızlı ve rahat olması normal. Deniz'in gerçeklikle bağları koptuğunda aynı merdivenler Mustafa için bir tuzak olacak. Deniz gerçek bir modern insan. Hayatındaki her şey başarıya endeksli. Başarının verdiği tatmin hissi ortadan kalkınca ise keskin bir bıçak. Doğacak çocuğu o lüks evde yaşamasının garantisi olarak görmesi bile anneliğe yaklaşımının ne kadar yanlış olduğuna işaret ediyor. Çocuksuz aile olunmayacağına ve bu yüzden elindekileri kaybedeceğine dair bir inancı var. Bu inanç, iyi bir evliliğin de mahvolmasına neden oluyor. Üç çocuklu ve bu çocuklara iyi bir hayat sunamamış ailesinden böyle bir inanç devşirmiş bilinçaltına. Bakış açısının ne kadar sorunlu olduğunun da farkında değil. Bu romanın kurgusunda bir yer bulamazdı ancak Deniz'in o bebeği doğurduğu alternatif bir yaşamı anlatmayı ve o dünyada da Deniz'in farklı bir karakter olmayacağını göstermek isterdim. Bana kalırsa Deniz, kolayca annelik yapabilecek biri değil. O bebeği doğursaydı da bir lohusa depresyonuna girer ve kendini yine karanlık bir yolda bulurdu. Bebekler, rahme düştükleri anda annelerinin hayatını geri dönüşsüz bir şekilde etkiliyor. Var olması da olmaması kadar zor bir durum. Çocuklu hayatı Deniz'in de Mustafa'nın da deneyimlemesini isterdim. Bir bebeğin varlığıyla da evliliği nasıl değiştirebildiğini ancak çocuklu insanlar bilir. Evliliği bütün romantik tanımlardan azade bir şekilde kurumsallaşma olarak görüyorum. Zaten evlilik müessesesi diyor olmamızın bir nedeni vardır illa. Bireyselliğin ölümü ailede başlıyor, evlilikle perçinleniyor. Çünkü kurumsal yapılar bireyselleşmeyi sevmez. Bu kurumsallık günlük hayatta saygınlık, devlet tarafından tanınma, maddi imkanları yasal olarak bölüşme gibi pek çok avantaj getirdiği için düzenin tıkır tıkır işlemesine de hiç şaşırmıyorum. Ancak henüz birey olamamış insanların evliliği bana kalırsa çok tehlikelidir ve pek çok bunalımın fitilini de bu ateşler. Her aşk hikayesinin mutlu sonu evlilik olmak zorunda değildir. Ve eğer iyi bir evlilikten söz edeceksek; o çatının altında birey olarak kendilerini gerçekleştirmiş, zihnen sağlıklı insanlar bulunmalıdır. Deniz, insanlığa örnek bir karakter olmadığı için onunla ilgili Doğru yaptı, yanlış yaptı, gibi hükümlerde bulunmak istemem. Yine de böyle keskin bir şekilde olmasa da hayatta yüzleşmelerin olması gerektiğini düşünüyorum. Mustafa gibi nazik, düzgün ve beyefendi bir insanın annesiyle yüzleşmekten kaçınmak için yanlışları görmezden gelmesi doğru değildir mesela. Kardeşinin itilip kakılmasına göz yumması doğru değildir. Bunu yapabilecek tıynette birinin iyiliği her zaman sorgulanmalıdır. Ve bir gün Mustafa'nın kendi annesiyle yapamadığı yüzleşmeyi Deniz yaparsa, bunu Deniz'in ihtirasına değil dürüstlüğüne yormalıyız. Babasının işi üzerinden çocukken yaşadığı travmaların, Deniz'in yaşamında ezilenlere karşı duyduğu sempatinin oluşmasına ve haksızlıklar karşısında duruşuna tanıklık ediyoruz. Deniz'in karakterinde belki de en önemli detaya dönüşen bu durum, aslında Mustafa'yla ilişkilerinde de en önemli yerde duruyor sanırım. Siz de böyle yorumlar mısınız? Bu konu üzerine neler söylersiniz, merak ediyorum. Bu ilişkide Deniz'in bir açmazı var. Hem paraya ve onun getirdiklerine bir açlık duyuyor hem de bu parayla doğal olarak alabileceği, hayatını kolaylaştıracak hizmetleri travmaları yüzünden alamıyor. Çünkü kendisine hizmet eden insanlara karşı engel olamadığı bir sempatisi var. Aynı sempatiyi bu travmaların kaynağı olan babasına ise asla gösteremiyor. Bu yara geçen yıllarla birlikte kangrene dönüyor. Belki bu kadar zengin olmasalar Deniz de bu çatışmaları az yaşayacağından daha dengeli ve huzurlu bir insan olurdu. Burada kendine şunu itiraf etmesi gerekirdi: Para hiçbir şeyin çözümü değildir. Parayla huzur alamazsın, aile alamazsın, ölen çocuğunu geri getiremezsin. Paran var diye mutlu olamazsın. Bütün bir roman doğru sesi bulmak için akort edilen bir telin gerilme haliydi. Deniz, Mustafa'yı itti çünkü doğruyu bulamadı. Tel çok gerildi ve koptu. Bundan sonrasında benim anlatabileceğim bir şey yok. Ben sadece Mustafa düşene kadarki süreçte yaşananları anlatmak istedim. Romanın devamı gelmeyecek. Bu da kitabın alamet-i farikası. Evet. 60 sayfalık bir ön taslak olarak, kurgusu bitmiş vaziyette bekliyor. Artık detaylarını çalışacağım. Temada yine bir sorum var: Sonsuza dek yaşamak ister misiniz? Sanırım yine gerçekçi bir yanıtım olacak.


İdil Güney Şimşek'in ilk çalışması Fırtına Dalgası, On Air Music Co. markasıyla yayımlandı. Uzun süre reklam sektöründe çalıştıktan sonra kariyerini eğitim ve sanat alanına yönlendiren İdil Güney Şimşek, bu yolculuğuna yeni bir dönüm noktası daha ekleyerek Fırtına Dalgasını müzikseverlerle buluşturdu. 6 yılı aşkın bir süre reklam yazarı ve marka iletişim stratejisti olarak reklam sektöründe çalıştıktan sonra kariyerini eğitim ve sanat alanına yönlendirdi. Hayatı boyunca hobi olarak ilgilendiği sanat dallarında uzmanlaşmaya yönelik eğitimler alarak seslendirme, oyunculuk, müzik ve yazarlık alanında kimi çalışmalar yaptı. İstanbul Drama Sanat Akademisi Yaratıcı Drama Eğitmenliği ve Başkent İletişim Akademisi Seslendirme-Dublaj programı mezunudur. 2021 yılında Lina-Çikolata Kalpli Hayaller isimli çocuk kitabı basıldı, Seyirci isimli yetişkin öyküsü Buluntu Kutusu Edebiyat Dergisi'nde yayımlandı. YTÜ Müzik ve Sahne Sanatları programında alan dışı doktora yapmaktadır. Eğitimini, piyano dersleriyle desteklemektedir. Aynı zamanda disiplinler arası bakış açısıyla teoriyi pratikle buluşturmayı ve yükseköğretimde drama uygulamalarını teşvik etmeyi hedefleyen, sosyal bilimler kökenli bir öğretim görevlisi olarak İstanbul Kent Üniversitesi'nde çalışmaktadır. Mesleki ve kişisel gelişime yönelik drama atölyeleri düzenlemeye ve sanatsal üretim çalışmalarına devam etmektedir. Bugüne dek köşe yazarlığı ve sanat haberleri seslendirmenliği yaptığı bağımsız kültür-sanat gazetesi Gazete Sanat'ta Sanat Söyleşileri moderatörlüğünü sürdürmektedir. Fırtına Dalgası, İdil Güney Şimşek'in yayımlanmış ilk çalışmasıdır.


Salih Güler'in küratörlüğünde ve İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nin işbirliği ile hazırlanan 12 Fotoğraf Sergisi, bir balenin sahne arkasını ve dansçılarının her anının ilk kez konu alınması ile öne çıkıyor. Banu Tanverdi, Canan Çalışkan, Beril Baytan, Canan Erenmemişoğlu, Harika Yücel, Figen Ongun, İlkem Özar, Nurhayat Baysal, Murathan Yıldız, Neşe Karaarslan, Seda Welsh ve Şemsi Spencer'dan oluşan 12 fotoğrafçının estetik bir dille hazırladığı 12 Fotoğraf Sergisi 30 Kasım 2019 Cumartesi günü Kadıköy Belediyesi Süreyya Opera Sahnesi Fuayesi'nde kapılarını bütün sanatseverlere açıyor. Bilindiği gibi bale her şeyi belli bir disiplin altında vücut diliyle anlatmaya çalışan, dans eden sanatçıların süreç içerisinde büyük zorluklar yaşadıkları sahne sanatlarından birisi. Kısa süreli bir gösterinin geri planında neler olduğu çoğu zaman sadece sanatçılar ve yakın çevreleri tarafından bilinir. Ancak kimsenin bilmediği insan olgusu sahne önünde değil aslında sahne gerisindedir. Biz de işte bu yüzden 2 saatlik bir gösterinin arkasında yatan koskoca bir zaman dilimi içinde yaşananları anlatabilmek için 12 fotoğraf projesini yapmaya karar verdik. İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nde görev alan 12 bale sanatçısı ile fotoğrafa büyük bir tutkuyla bağlı, sanatsever 12 fotoğrafçı bire bir eşleşerek bu projede bir araya geldiler. Tam bir sene sahne sanatlarında çoğu kimse tarafından görülmeyen arka planda sanatçıların süreç içerisinde neler yaşadığı, kurum, aile ve şehir yaşantıları ile provalardaki yorgunluklar, acılar, sakatlıklar, performans ve duygu durumlarını bazen anlık bazen de kurgusal olarak siyah beyaz fotoğrafladılar. Ayrıca her fotoğrafçı sanatçısının portresini kendi dilinden yorumlamaya çalıştı. Amacımız, çok değerli bale sanatçılarımızın, sahne önünden ziyade 'önce insan' olmanın ipuçlarını yansıtan arka plan fotoğraflarını çekerek izleyicilere ulaştırmak. Umarım yaptığımız 12 Fotoğraf Projesi ile el üstünde tutmamız gereken az sayıdaki bale sanatçılarımıza gereken değeri vermiş oluruz. Onlar çok daha fazlasını hak ediyorlar. diye konuştu. Başta İstanbul Devlet Opera ve Balesi olmak üzere Mastercard, Marufane, Le Meridien ve Adil Varlık Yönetim'in desteği ile gerçekleşen sergi 30 Aralık 2019 Pazartesi gününe kadar ziyaret edilebilecek.


1 milyon TL büyük ödüllü İGART çatısı altındaki yarışmanın başvuruları devam ediyor. 35 yaş altı Türk ve yabancı genç sanatçı ve gruplara yönelik yarışmanın kazanan eseri, İstanbul Havalimanı'nın en dikkat çekici alanlarından birinde yolcularla buluşuyor. Başvuruları 1 Kasım'da sona eren yarışma, mimari ve sanatın bütünleşmesinin önemli bir temsili olarak görülüyor. İstanbul Havalimanı'ndaki kültür sanat etkinliklerini tek çatı altında toplayan İGART, Ressam ve Akademisyen Prof. Dr. Hüsamettin Koçan'ın önderliğinde mimarinin ve sanatın her alanından değerli üyelerin katılımıyla çalışmalarını sürdürüyor. İGART bünyesinde yapılacak çalışmalarla birlikte ülkemizde sanata daha fazla yer açılması ve özellikle genç sanatçılara destek verilmesi amaçlanıyor. Plastik sanatlar alanında üretim yapan sanatçılara açık olan, birden fazla etap ve farklı proje alanlarından oluşan İGART çatısı altındaki yarışmaların ilk etabı için katılımcılara açık çağrı yapıldı. Yarışmanın ilk etabında yer alan ve havalimanının metro çıkış alanındaki viyadüğün alt yüzeyini kapsayan dış mekan yüzey resmi projesi sadece 35 yaş altı Türk ve yabancı genç sanatçıların başvurularına açık. Yarışmanın bu özelliğiyle genç sanatçılara alan açılmasıyla birlikte uygulanacak proje için konu ve teknik sınırlaması da bulunmuyor. Birinci etap için yarışmaya katılan ve finale kalan 3 projenin sahiplerine 10'ar bin TL sunulurken, kazanan proje sahibine verilecek büyük ödül için 1 milyon liralık telif bedeli belirlendiği açıklandı. Projenin uygulama bedeli İstanbul Havalimanı'nın işletmecisi İGA tarafından karşılanacak. Bugüne kadar bu alanda verilen en büyük ödülü sunmasının yanı sıra sanat, insan ve mimari arasında anlam üreten bu yarışmanın jürisinde ise İGART Yürütme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Hüsamettin Koçan, İGART Yürütme Kurulu Üyelerinden Deniz Odabaş, Prof. Dr. Gülveli Kaya, Prof. Dr. Marcus Graf, Mehmet Ali Güveli, Murat Tabanlıoğlu, Nazlı Pektaş'ın yanı sıra heykeltıraş Seyhun Topuz ve heykeltıraş Seçkin Pirim yer alıyor. Yarışmanın başvuru tarihleri 15 Eylül 01 Kasım 2021 olarak belirlenirken, kazanan projenin ise 20 Aralık 2021'de açıklanması planlanıyor. Diğer etaplar ise 2022 yılında yarışmaya açılacak. İGART kapsamındaki tüm çalışmalar ve İGART Sanat Projeleri Yarışması hakkında https://igart. istanbul/igart. html adresinden detaylı bilgi alınabileceği açıklandı.


Bu yıl ikincisi gerçekleştirilen ve Büyük Ozan Aşık Veysel'in anısına düzenlenen II. Dostluk Kısa Film Festivali'nin ödülleri sahiplerini buldu. Birincilik Ödülünü Türkiye'den Tahsin Özmen'in Pantor filmi kazandı. İkincilik Ödülü İran'dan Shahram Maslakhi'nin Piece Cemetery 85 filmine verilirken, Üçüncülük Ödülü ise Fransa'dan Onur Yağız'ın Toprak filmine verildi. Festivalde bu yıl ilk kez verilen Kızılay Dostluk Ödülü İran'dan Lida Fazlı'nın This Side, Other Side filmine, Teknik Destek Ödülü ise Fono Film tarafından, Türkiye'den Yılmaz Özdil'in Bare Giran Ağır Yük filmine layık görüldü. II. Dostluk Kısa Film Festivaline 62 ülkeden 750 filmin başvurdu. 13-15 Aralık tarihlerinde Beyoğlu Fitaş Sineması, Salt Galata ve Zeytinburnu Kültür Merkezi'nde 50 kısa film ve 4 uzun metraj film sinema severlerin beğenisine sunuldu. Ödüller 15 Aralık'ta Grand Pera'da düzenlenen ödül gecesinde sahiplerini buldu. Beyoğlu Belediye Başkanı Ali Haydar Yılmaz, Türk Kızılay Genel Başkanı Dr. Kerem Kınık, değerli Ozan Aşık Veysel'in torunu Yeliz Şatıroğlu, Yönetmen Reis Çelik başkanlığında gerçekleştirilen geceye, oyuncu Feyyaz Duman, Yönetmen Vuslat Saraçoğlu, İranlı Yönetmen Nima Javidi ve Bosnalı Yönetmen Ado Hasanovic'ten oluşan Festival Jürisi, Festival Direktörü Faysal Soysal, Festival Koordinatörü M. Lütfi Şen, Festivalin Danışmanı ve eski Antalya Film Festivali Başkanı Elif Dağdeviren, Yönetmen İsmail Güneş ile sanatçılar ve sanatseverler eşlik etti. Irmak Örnek ve Mert Yavuzcan'ın sunduğu ödül gecesinin açılışı Türk Halk Müziği Sanatçısı Emirhan Kartal'ın seslendirdiği Aşık Veysel türküleri ile gerçekleşti. Açılış konuşmasını yapan Festival Direktörü Faysal Soysal Ne mutlu bize ki Mevlana gibi, Aşık Veysel gibi, Pir Sultan Abdal gibi, Yunus Emre gibi ve modern dönemdeki başka şairler gibi ozanların mirası yolumuzu aydınlatıyor. Sanat eserleri, gönlümüze, vicdanımıza değmesi bakımından tanımlanamaz bir güce sahipler. Bu yüzden hakikatin, merhametin, dostluğun kapitalist sistem tarafından parçalanan yüzünü onarmaya en çok onlar yardımcı olacaklardır. Bu niyet ve hayallerle 62 ülkeden 750 filmi festivalimize yollayan tüm meslektaşlarıma, yönetmenlerimize çok teşekkür ediyorum. Filmleri titizlikle izleyen jüriye, teknik ekibe, festival ekibine ve bizi yalnız bırakmayan başta Kızılay Başkanlığına, Fono Film'e, Beyoğlu ve Zeytinburnu Belediyesi Başkanlığına, TRT1 Kanal Koordinatörü Cemil Yavuz Bey'e, medya destekçilerimiz ve mekan sponsorlarımıza da teşekkür ediyorum. Sizler varsınız bu festival var, sizler varsanız dostluk var diyerek açılış konuşmasını gerçekleştirdi. Festival Genel Koordinatörü Mehmet Lütfi Şen'de, İşte bu yüzden bütün dünyaya Anadolu'nun dostluk mayasını taşımak için yola çıktık. Çok emek verdik bir avuç dost ile birlikte. Gerçekten dünya da buna çok güzel cevap verdi. İki yılda dünyanın 7 kıtasından, 100'den fazla ülkesinden, 1500'den fazla film festivalimize başvurdu. Bu insanlar Fethi Gemuğluoğlu'nu okuyarak, Aşık Veysel'i tanıyarak, felsefesinden etkilenerek bu filmleri gönderdi. Daha iyi bir insanlık ve dünya için Anadolu'da din, dil, ırk hiç bir şeyi ayırt etmeden bütün dünyanın zorda kalmışlarına kucak açan dostluk aşkı ve inancını kendi çocuklarımıza ve dünyaya taşımaya inat edelim diyerek konuşmasında insanlığın iyi yerde olmadığını vurguladı. Festivalde 11 farklı ülkeden 16 kısa film ödüller için yarıştı. Festivalin 20 bin TL'lik Birincilik Ödülü Türkiye'den Tahsin Özmen'in Pantor filmine verildi. Kazanan filmi Yönetmen Reis Çelik açıklarken ödülü, Beyoğlu Belediye Başkanı Ali Haydar Yıldız takdim etti. Oyuncu Feyyaz Duman'ın açıkladığı 10 bin TL'lik İkincilik Ödülü, İran'dan Shahram Maslakhi'nin Piece Cemetery 85e filmine giderken, ödülü TRT 1 Kanal Koordinatörü Cemil Yavuz takdim etti. 5 bin TL'lik Üçüncülük Ödülü Fransa'dan Onur Yağız'ın Toprak filmine verildi. İranlı Yönetmen Nima Javidi'nin açıkladığı ödülü Aşık Veysel'in torunu Yeliz Şatıroğlu takdim etti. Festival Jürisi bu yıl iki filmi de ödüle layık buldu. İran'dan Vahid Alvandifar'ın Cover ve Çin'den Cheng Chao'nun Angel's Mirror filmlerini mansiyonla ödüllendirdi. Grand Pera'da gerçekleşen gala gecesinde Türk sinemasına katkılarından dolayı usta oyuncu Gülsen Tuncer ve kurgu yönetmeni Mevlüt Koçak'a Onur Ödülü takdim edildi. Gülsen Tuncer'e ödülünü Festivalin Danışmanı ve eski Antalya Film Festivali Başkanı Elif Dağdeviren tarafından verilirken, Mevlüt Koçak'a ödülünü ise Yönetmen İsmail Güneş takdim etti. Bu yıl festivalde Kızılay tarafından ilk kez dostluk ödülü takdim edildi. 10 bin TL'lik Kızılay Dostluk Ödülü, İran'dan This Side, Other Side animasyon filme layık görüldü. Yönetmen Lida Fazlı ödülünü Kızılay Genel Başkanı Dr. Kerem Kınık'ın elinden aldı. Festivalde 15 bin TL'lik Teknik Destek Ödülü bu yıl, Türkiye'nin en eski stüdyolarından Fono Film tarafından Türkiye'den Yılmaz Özdil'e verildi. Bosnalı Yönetmen Ado Hasanovic kazananı açıklarken, ödülü Fono Film adına Cemal Okan takdim etti.


Hollanda'nın ilk ve tek Türk Kültür ve Sanat Vakfı olan Sanatolia tarafından organize edilen ve bu yıl 27 Mart Dünya Tiyatro günü ile başlayıp 5 Nisan'da son bulması planlanan II. Uluslararası Lahey Türk Tiyatro Festivali'ne başvurular devam ediyor. Hollanda'nın tek Uluslararası Türk Tiyatro Festivali'ni organize eden Sanatolia, 6 yıldır Hollanda'nın siyasi başkenti Lahey de faaliyet gösteren ve 12 farklı sanat alanında eğitimler veren bir Türk Kültür Sanat Vakfı. Türk kültürü ve Türkçeyi yaşatmak için çaba gösteren Sanatolia, farklı cenahlardan ve coğrafyalardan çok geniş bir öğrenci kitlesine sahip. Hollanda da farklı organizasyon ve festivaller de de boy gösterip, Avrupalı Türk kimliğinin oluşumu açısından önemli işlere imza atan Sanatolia, Uluslararası Lahey Türk Tiyatro Festivalini yaparak çıtasını bir basamak daha ileri taşımak istiyor. İlki T. C. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca desteklenen festivalin 2.'si Hollanda izleyicisine geniş bir yelpazeyle yeniden merhaba demeye hazırlanıyor. Türkiye ve Avrupa da Türkçe tiyatro yapan pek çok ekip ve çok değerli yönetmen, yazar ve oyuncuları ağırlamayı planlayan festival de; 6 büyük oyun, 4 çocuk oyunu, Geleneksel Türk Tiyatrosundan oyunlar, panel, söyleşiler, oyunculuk ve yazarlık üzerine atölyeler yer alacak. Festival Direktörlüğünü Sanatolia Genel Sanat Yönetmeni Tamer Barış Ülger'in, Festival Danışmanlığını Kulis Tiyatro Dergisi Yayın Yönetmeni Ayşe Şahinboy Doğan'ın üstlendiği festival bu yıl Ustaya Saygı ödülünü usta oyuncu Ahmet Yenilmez'e verecek. Festival, değerli sanatçılarımızı Türk ve Hollanda izleyicisiyle bir araya getirip, kültür ve sanatın uzlaştırıcı gücüyle Türk Tiyatrosunu Avrupa'ya tanıtma fırsatı sunacak. Sanatolia, Türk Tiyatrosunu ve gelişimi uluslararası bir boyuta taşımak ve özellikle yabancı sanatseverleri Türk Tiyatrosu ile buluşturmak; Anadolu'nun kadim kültürel yapısını, Türk Tiyatrosunun bugünkü örneklerini tanıtmak ve kültürlerarası bir köprü oluşturmak amacıyla çıkılan bu yolda, Uluslararası Lahey Türk Tiyatro Festivali'nin kritik bir önem taşıdığı inancında. Başvurular 5 Aralık tarihinde başladı ve 15 Ocak 2020 tarihinde son bulacak. 20 Ocak'ta festival komitesi tarafından seçilen ekipler açıklanacak ve festival programı böylelikle son şeklini alacak. Festival başvuru formu www. sanatoli. eu adresi üstünden dijital ortamda gerçekleşecek. Video ve görseller için Wetransfer kullanılacaktır.


Bu yazıma iki mitolojik hikaye ile başlamak istiyorum. Bu mitolojik hikayeler aklınızın bir kenarında dursun; yazımıza İspanya tarihi altın çağının önder ressamı Diego Velasquez ve onun meşhur eseri Nedimelerden bahsederek devam edelim: Velasquez, 1599 Haziran ayında, Sevilla'da dünyaya geldi. Henüz 24 yaşındayken saraya girmiş ve dönemin kralı IV. Felipe'nin en özel sanatçısı olmuştu. Kendisi kültürlü bir sanatçı olmasının yanında, zeki bir yönetici ve politikacıydı. Sıkça diğer ülkeleri ziyaret ederek kraliyet koleksiyonuna birçok eserin katılmasına katkıda bulundu. Onun hayatı hakkında bildiklerimizi yazar Palomino'ya borçluyuzdur. Palomino, ressamın ölümünden (1660) sadece 6 dekat sonra (1724) sanatçının biyografisini tamamlamış, böylelikle onunla birebir tanışma fırsatı olan kişilerden bilgi almıştır. Velasquez, Las Meninas'ı çizdiği dönemde kralın özel ressamı olmak dışında onun danışmanlığı ve asistanlığını yapmak, sarayın sanat kolleksiyonu ve mimari yapısını düzenlemek gibi birçok göreve ve ünvana sahipti. Ancak onun en büyük hayali olan Santiago Şövalyesi olabilme isteği, henüz gerçekleşmemişti. Bu ünvanı alabilmek için tamamen soylu olmak gerekiyordu. Bu konuda açılan bir mahkamede, Velasquez, 148 tane sahte görgü tanığı getirerek, soylu bir aileden geldiğinden, para için hayatının hiçbir döneminde resim yapmadığı konusunda mahkemeyi ikna etmeye çalışmıştır. Velasquez gerek kralı gerekse papayı sürece dahil etmiş, bu uzun uğraşları sonrasında ölümüne sadece 8 ay kala 'Santiago Şövalyesi' ünvanını kazanabilmiştir. Görsel Vikipedia'dan alınarak yazar tarafından düzenlenmiştir. Şimdi gelin resme biraz daha yakından bakalım; resimde görmekte olduğumuz yer Alcazar de Madrid'in Galeria de Mediodia ismiyle bilinen, 1734 yılbaşında çıkan yangın nedeniyle kullanılamaz hale gelen odasıdır. Velasquez bu odayı 1646 yılından itibaren kendi atölyesi olarak kullanmıştır. Resmin en solunda, sırtı bize dönük olan tuvalin hemen yanında, Velasquez'in kendisini görmekteyiz. Elinde paleti ve fırçası ile tuvalin önünden hafifçe sıyrılıp seyirciye doğru gururlu bir bakış atıyor. Göğsündeki haç bir Santiago Şövalyesi olduğunu göstermektedir. Velasquez'in resmi çizdiği dönemde bu ünvana sahip olmadığını biliyoruz. Bu haçı, onun göğsüne, çok sevdiği saray ressamını kaybetmesinin ardından IV. Felipe'nin bizzat kendisinin çizdiği söylenmektedir. Tuvalin sırtı bize dönük olduğundan, ne çizdiğini ve ne aşamada olduğunu bilemiyoruz. Velasquez bu yolla seyirciye ben sizin gördüğünüzden daha ötesini görüyorum diyor da olabilir. 20. yüzyılın önemli düşünürlerinden Michel Foucault 'Kelimeler ve Şeyler' adı kitabının giriş kısmını Las Meninas'a ayırmış ve Las Meninas hakkında şöyle demiştir: Tuvalin sırıtını gördüğümüz için ne kim olduğumuzu, ne de ne yaptığımızı biliriz. Görüyor muyuz, görülüyor muyuz... belli değildir. Biz bir tabloya bakıyoruzdur, o tablodaki ressam da bize. Bildiğiniz yüz yüze bakmaktan, göz göze gelmekten, karşılaşıp üst üste binen bakışlardan başka bir şey yoktur. Ressamın sağında, çiçek desenli beyaz elbisesi, altın sarısı saçlarıyla resmin ve ışığın merkezinde küçük prenses Margarita'yı görmekteyiz. IV. Felipe, ilk karısı Isabel de Borbon ve ondan olan oğlu Balhasar Carlos'un ölümünden sonra Mariana de Austria ile yeni bir hayata başlamış ve ondan da kızları Margarita dünyaya gelmiştir. Sanatçı resmin merkezine prensesi koyarak, kraliyet ailesinin karanlık günlerinin geride kaldığını, gelecekte aileyi ve krallığı güzel günlerin beklediğini vurgulamak istemiş olabilir. Prensesin sağında ve solunda ise ona hizmet için yetiştirilen iki nedimesini görmekteyiz. Resmin sağ alt köşesinde 2 cüceyi, miskin köpeği ve onların arkasında saray görevlisi bir kadın ve erkeği görmekteyiz. Velasquez sarayda yaşayan ve kraliyet ailesinden olmayan kişilere de resimlerinde sıkça yer vermiştir. Arka tarafta kapı eşiğinde saray görevlilerinden Don Jose N. Velasquez`i görmekteyiz. İçeri mi girecek yoksa kapı eşiğinde durmuş birisini mi bekliyor bilemiyoruz. Her ne kadar ressamla soyadları aynı olsa da onunla bir akrabalığı bulunmamaktadır. Bu saray görevlisinin hemen solunda ise bir ayna dikkatimizi çekiyor. Aynadaki yansımaları ne kadar soluk çizilse dahi, bu kişilerin kral IV. Felipe ve karısı Mariana de Austria olduğunu anlıyoruz fakat anlamadığımız nokta görüntünün nerden yansıdığı. Acaba bu, ressamın üzerinde çalıştığı ve sırtı bize dönük olduğundan göremediğimiz tuvalden bir yansıma mı? Bildiğimiz kadarıyla ressamın kral ve kraliçeyi resmettiği bu kadar büyük bir eseri yok. Yoksa kral ve kraliçe odada bizim görmediğimiz bir yerden sahneyi mi izliyorlar? Ya da aslında biz kral ve kraliçeyle yanyana durmuş aynı sahneye bakıyoruz da ayna sadece onları mı yansıtıyor? Foucault bu konuda Ayna aynı mekanda bulunan hiçbir şeyi yansıtmıyor aslında: ne sırtını dönmüş ressamı ne de odanın merkezinde duran karakterleri. Işıklı derinlerinde yansıttığı şey, görünür olan değil. '' diyerek aynanın aslında görünmeyenin görünen egemenliğini vurguladığını, kralın iktidarını ve gücünü simgelediğini belirtmiştir. Belki de kral yaşça kendisinden küçük olan karısının yanında yaşlı gözükmemek için resimde bu şekilde gözükmeyi tercih etti, bunu bilemiyoruz. Görseller Vikipedia'dan alınarak yazar tarafından düzenlenmiştir. Son olarak, aslında birçoğumuzun ilk bakışta gözünden kaçan bir noktaya dikkatinizi çekmek istiyorum; aynanın yukarısındaki 2 tabloya. Her ne kadar belli belirsiz olsalar da bu tabloların Velasquez'in hayran olduğu bir ressamın yani Rubens'in iki eserinin replikası olduğunu görüyoruz. Aslında bu tablolar yazıya başlarken aktardığım iki mitolojik hikayeyi anlatıyor bize: Apollo-Marsyas ile Athena-Arachne'nin hikayeleri. Sizce Velasquez'in bu tabloları buraya koyması sadece Rubens'e olan hayranlığından mı kaynaklanıyor yoksa mitolojik tanrı -tanrıçalara baş kaldıran iki insan figürü üzerinden, çok istediği Santiago Şövalyesi ünvanına henüz ulaşamadığı için kral -kraliçeye olan başkaldırısını bu şekilde mi dile getiriyor yorumu size bırakıyorum. Tabi şunu da unutmamak lazım ; diğer iki hikayede yeteneklerinden dolayı tanrı-tanrıçaya başkaldıran 2 insanın ne kadar başarılı olurlarsa olsunlar sonunda cezalandırıldıklarını, burda ise Velasquez'in yeteneğinin ödüllendirildiğini görüyoruz. Üstelik ressamın tablodaki duruşundan, aslında bunun gerçekleşeceğinden bir o kadar emin olduğunu hissedebiliyoruz. Yani Velasquez bu mitolojik hikayeler üzerinden kral-kraliçeye bir mesaj vermek istediyse bile hikayelerden kendine düşen mesajı da almış olmalı ki, sonu zavallı Arachne ve Marsias gibi olmamış. Bundan tam 5 yıl önce Prado Müzesinde gördüğümde, bana bir aile portresinde bile görünenin ötesinde nelerin gizli olduğunu gösteren bu eserin, sizde de kıvılcımlar oluşturmasını umuyorum. Sanat dolu günler diliyorum. Mitolojik öyküler yazılırken Klasik Yunan ve Roma Mitolojisi Thomas Bulfinch, İnkilap Yayınevi ;Mitoloji 101 Kathleen Sears, Say Yayınevi ;Antik Yunan ve Roma Hikayeleri Emilie Kip Baker, Kanon Kitap kaynaklarından yararlanılmıştır.


Tiyatro Ak'la Kara Karımın Kocası komedi oyunuyla izleyiciyi kahkahaya boğuyor. Hırvat oyun yazarı Miro Gavran'ın Karımın Kocası oyununda modern çağda ilişkilerin anatomisi anlatılıyor. Seyircilerin büyük bir keyifle izleyeceği Karımın Kocası oyununun kadrosunda sevilen tiyatrocular Kerem Kobanbay, Aslı Kobanbay ve Yavuz Pekman yer alıyor. İstanbul Tiyatro Ak'la Kara ve Bodrum Tiyatro Ak'la Kara olarak iki şehirli olarak seyirciyle bir araya gelen oyun usta oyuncu Enis Fosforoğlu anısına sahneleniyor. Eski bir Hırvat denizci olan Luka, Hırvatistan-Slovenya hattında tren hostesi olarak çalışan eşi Eve'e yemek hazırlarken, Slovenya'dan geldiğini söyleyen Tony adında bir davetsiz misafirin anlattıkları karşısında küçük dilini yutacak gibi olur. Eşi Eve Slovenya'da da Tony ile evlidir. Birbirini tanımayan ve pek de akıllı olmayan bu iki adamın artık ortak bir sorunları vardır ve birlikte bir çıkış yolu bulmaya çalışırlar.


Pera Müzesi ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü iş birliğiyle düzenlenen minyatür konuşmaları serisi, güncel minyatür sanatının önde gelen temsilcilerinden Shahzia Sikander ve sanat tarihçisi Vishakha Desai'nin katılacağı söyleşi ile devam ediyor. Covid-19 pandemisi ve iklim krizi gibi dünyayı olumsuz yönde etkileyen toplumsal problemlerin sanata yansımalarının ele alınacağı, Columbia Global Center iş birliğiyle gerçekleşecek söyleşi, 12 Kasım'da müzenin YouTube kanalından izlenebilir. Suna ve İnan Kıraç Vakfı kültür kurumları Pera Müzesi ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, minyatür sanatına ilgi duyanlar ve minyatürün tarihsel süreçte geçirdiği dönüşümün yanı sıra güncel sanatla kurduğu ilişki hakkında bilgi edinmek isteyenler için düzenlediği çevrimiçi söyleşilere devam ediyor. Türkiye, Azerbaycan, Pakistan, İran ve Suudi Arabistan gibi farklı coğrafyalardan 14 sanatçının minyatür yorumlarını bir araya getiren ve minyatürü tarihsel bir form olmanın ötesinde teorik potansiyeliyle birlikte vurgulamayı hedefleyen Minyatür 2.0: Güncel Sanatta Minyatür sergisi kapsamında düzenlenen konuşma serisinin ikince etlinliğine, sanatçı Shahzia Sikander ile sanat tarihçisi ve düşünür Vishakha Desai konuk oluyor. Pandemi, sosyal adalet, iklim krizi gibi küresel sorunlar, içinde yaşadığımız toplumların derin çatlaklarını gün yüzüne çıkarırken, ulusal-küresel, geçmiş-günümüz gibi dar çerçeveli ikili yaklaşımların ötesine geçen imkanları yeniden düşünmemizi sağlıyor. Eserlerinde gelenekten ve güncelden beslenerek yeni dünyalar yaratan sanatçı Shahzia Sikander ile, World as Family: a journey of Multi-Rooted Belongings adlı anı kitabını okurlarla buluşturmaya hazırlanan Vishakha Desai, Minyatür 2.0 sergisini temel alan sohbette, sanata ve küresel aidiyete dair fikirler ve kavramlar üzerine kapsamlı bir sohbet gerçekleştirecek. Columbia Global Center iş birliğiyle gerçekleştirilecek olan İkilikleri Kırmak: Kovid Döneminde Sanat Üzerine Düşünceler başlıklı söyleşi, 12 Kasım Perşembe günü saat 19.00'da Pera Müzesi YouTube kanalında izlenebilir. Söyleşi Pera Müzesi Youtube kanalında canlı olarak yayınlanacaktır. Etkinlik dili İngilizcedir.


Londra doğumlu sanat eleştirmeni John Berger (D.1926-Ö.2017), senaryo ve belgesel yazarı, romancı, ressam olarak bilinir. 1940'lı yıllarda Londra'da sergiler açan Berger, resim öğretmenliği yapmış olup bu sıralarda eleştirmenliğe başlamıştır. Eleştiri yazarlarının arasında İngiliz dilini en güçlü kullananlardan biri olduğu söylenir. Tribune ve New Statesman dergilerinde uzun yıllar çalışmıştır. İlk romanı 1958'de yayımlanan Zamanımızın Bir Ressamı'dır. Romanı G. İle 1972'de Booker ödülünü almıştır. Bu yazıda, John Berger'in Görme Biçimleri (1972) ve Bir Fotoğrafı Anlamak (2013) adlı kitaplarında dile getirdiği fotoğraf okuma, fotoğraftaki imge, fotoğraftaki olay inceleme yöntemlerini bazı yazarlarımızın fotoğraflarına tatbike çalışacağız. Sırasıyla, ülkemizin ünlü fotoğraf muhabiri ve fotoğrafçısı Ara Güler'in Edip Cansever fotoğrafı (Şkl.1) ve fotoğrafçısı hakkında kesin bir kanı olmayan diğer ikinci yeni şairlerimizin fotoğraflarını John Berger'in anlatılarına göre irdeleyerek devam edeceğiz. Ara Güler'i diğer fotoğrafçılardan ayıran özellik, Güler'in çektiği fotoğrafların barındırdığı imgelerin birçoğunu görebilme yeteneğidir. Fotoğraftaki olay: Herkesin ilk önce gördüğü verilerdir. Bir başka değişle insan zihninin en hızlı algıladıklarıdır. Zihnimiz ancak bilinçli bir güdümleme olursa zor olana yönelir. Zihin yeteri kadar egzersiz yapmazsa tembelleşir. Dolayısıyla tembelleşen zihinler algılayabildiği en basit veriyi tutar. Bu durum insanoğlunun günlük yaşantısının büyük bölümünü kapsamaktadır. Edip Cansever'in fotoğrafında (Şkl.1), fotoğraftaki olay dan, yola çıkıp sigarasını yakışıyla birlikte düşünceli veya bekler halde olduğunu söyleyebiliriz. Fotoğraflardaki imgeyi görmeye çalışmak, aynı zamanda bize fotoğraf okumanın yolunu gösterecektir. Bahsettiğimiz imge, yazı dilinde var olandan farklıdır. Buradaki görsel olarak var olandır. Böylece farkına varmak daha kolay olacaktır. İmge: Bir göstergenin, taşıdığı iletilerin zihinde dallanması sonucu oluşur. Fotoğrafta anahtar görevi üslenecek obje aynadır. Bilinir ki ayna, almış olduğu ışığı çok usta bir ressam edasıyla kullanarak karşısındaki görüntünün tıpkısını çizer. Edip Cansever'in konumu aynanın karşısında olmaması ile mekanda oturan insanların karşı cephesinde olması, imgeyi oluşturan iki ana unsurdur. Şöyle ki; burada okunan şey, sigara içen bir adam değildir. Burada okunan insanların kendinden başkasını göremeyişidir. Fotoğraflardaki objeleri tek tek incelerken ortak paydalardan imge çıkarmak en doğrusu olacaktır. Dolayısıyla sigara ve ateş kavram olarak ayrı ayrı ele alınmalıdır. Ateş, ışık saçma vasfıyla ele alınırsa insanların kendilerini gördüğü dünyaya ışık vermeye çalışan bir Edip Cansever görürüz. Perspektifin de yardımıyla bunu ancak nadir insanlara yansıtabiliyor oluşu yazarın insanlarla iletişiminin tek olanağıdır. Belki de çıkarımların en çarpıcısı, fotoğrafta Edip Cansever'e bakan tek kişinin, anlam veremez haldeki ifadesidir. Böylece imgesel düzlemde aydın kitlenin insanlarla olan zayıf iletişimi görülmektedir. Bu fotoğrafta ilginç olan bir diğer durum da göze en çok batan objenin aslında imge unsurlarına en az katkı yapmasıdır. Fotoğraftaki olay için bakıldığında sigara, en önde gelen görseldir. Fakat sigara, yazarın insanlar karşısındaki durumundan dolayı kendisinde hissettiği hüsranın imgesi olmaktan öteye gidemez. Kertersz'in fotoğrafındaki imge, ancak fotoğraftaki olay dan hareketle fark edilir. Fotoğraftaki olay ve imge ilişkisi, birbirlerinden bağımsız olması durumunda var olamaz. Olay imgeye yol gösterebilmesi için olay ın okunabilir olması gerekir. Süreksizlikşokuna giren olaylar, yani verilerin yetersizliği veya çekim zamanının öncesi ve sonrasını sağlıklı tahayyül edememek, fotoğrafı okumak isteyene belirsizlik yaratacaktır. Ece Ayhan'ın fotoğrafının irdelemesindeki kanıların tamamına yakın bir benzeri Berger'in kitabında vardır. Farklılıkları ise Berger'in örneğinde çekilen zamana dair bir bilgi bulmak çok zordur. Bizim örnek gösterdiğimiz fotoğrafta ise çekilen kişinin tanınır olması öncelikle önemlidir. Ayrıca arkadaki arabanın üretim yılını tahmin etmek pek zor sayılmaz. Fotoğraf, iç zamanı korumaya çalışır, çekilen zaman, çekim öncesi ve sonrası zaman. Çekilen zamanı somut olarak görmekteyiz. Çekilen zamanın öncesi ve sonrası fotoğraftaki olaylara ve imgeye göre şekillenir. Bu kısım insan zihnindeki soyut kısımdır. Bir fotoğraftan etkilenebilmek için fotoğrafın bilincimizde izdüşümleri olması gerekir. Bunlar kişisel hatıralar ve bilgi birikimi gibi şartlarda toplansa dahi en önemli unsur, zihinde görsel ile ilgili süreklilik sağlayan bir olay ve zaman oluşmasından geçecektir. Bu temele dayanmayan her durum, anlam kargaşası yaratır. Bilinçaltı, düşünce, inanışlar her ne kadar yargı farklılığına sebebiyet verse de fotoğraftaki göstergeler insan zihnine uyarımlar yapar. Ortak kültür ve inanışlar bazı imgelerde ortak zihin yapısı oluşturabilir. İkinci yeni akımına mensup şairlerimizin bazı ortak noktaları olduğunu eserlerinden ve düşünce tarzlarından bilmekteyiz. bardaklardır. Sabah akşam başucumdayım ifadesi ikiye bölünmüş benliği imgeleyerek, aynı zamanda kendisi ile yabancılaşmayı göz önüne serer. Onu gördüm ve ormanı gördüm uzakta, Ne yapsam değişmeyecekti adı. Bir kılıç verdiler bazı savaşlar için, Bir kazma verdiler bazı savaşlar için, Biz toplandıkça büyürdü ölüm, adı ölümdü, Adı ölümdü çünkü onu yarattığımız zaman, O kadar ölümdü ki, o kadar da çalışkan, Ölümdü Adı şiiri adeta imkansız aşkı anlatır. Şiirde ölümdü adı ifadesi aşkın imgesi konumundadır. Aşk imgesi orman benzetmesiyle pekiştirilmiştir. Aşkın, şaire savaşmayı öğretmesi anlatılmış. Üretmeyi öğreten, ne olursa olsun aşktı. Aşkı biz yaratmıştık ve bize büyük acılar veriyordu. Fakat şairi kurtaracak olan aşk veya ölümün ta kendisidir. Burada yabancılaşmayı daha farklı görmekteyiz. Şöyle ki; şair aşkı ilk öğrendiğinde onun değişmeyeceğini biliyordu. Bunu göze aldı. İyi ve kötü yüzlerini görse de onu kurtaracak ölümdü. Kendinden uzaklaştı ve sadece ona tutundu. Ondan başka herkese her şeye yabancılaştı. Farklı hayat öyküleri ile yola başlayıp ortak yerde buluşmuş olan yazarların şiirlerinde ortak unsur yabancılaşmak olacaktır. Böylelikle ikinci yeni şiirinde benzer imgeleri gördük. Şairlerin fotoğrafları arasına yukarıdaki Ece Ayhan'ın olduğu fotoğrafı da dahil edebiliriz. Fotoğrafların ilk benzerliğini hemen fark etmiş olmak mümkün. Şairlerin hiçbiri kadraja bakmamaktalar (Bkz: Şkl 1.3,5, 6,7,8,9). İkinci yeni şairlerinin, özel hayatlarında birbirleriyle yakın ilişkiler kurdukları bilinmektedir. Peki fotoğrafçılar, şairlerin fotoğraflarını çekerken ne görmüşlerdi? Ya da başka bir deyişle, akan zaman diliminde seçtikleri anların sebepleri neydi? Bu gibi sorulara cevap bulmak zor, lakin gazete, dergi vb. için bile çekilmiş olsa bu görseller bize bir ortak nokta vermelidir. İnsan, bilincinde yaşattığı kültür, tarz, etkilenmeler ile dış dünyaya yansır. Şairlerimiz, imgeyi iyi biliyorlar. Fakat şu an bizi ilgilendiren imge zaman, ışık ve nesneler ile yaratılıyor. Fotoğrafçıların nasıl olup da farklı yer ve zamanda benzer fotoğraflar çektiğine bakalım. Üzerinde durmamız gereken kavram üstdil. Görünenin aksine bakmamız gereken görünmeyendir. Fotoğraflarda, göstergeler saklandıkları yerden çıkıyorlar. Bu göstergeler zihinler arasındaki iletişim ile mutlak olabilir. Üstdil in soyut olduğunu ifade ettik. Böylelikle bu soyut konuşmaların göstergelerini bulmamız nasıl mümkün olur? Sadece somut veriler ile mümkün. Yukarıda bahsedilen iktidar yapı söz dizimsel düzeyde ele alınmıştır. Biz ise aynı işlevde kullanarak iktidar yapı ya, fotoğraftaki olayın işlevini yükleyebiliriz. Böylelikle üstdil, iletişimdeki gönderici, alıcı, ve mesaj üçlüsünden bütün ögelerini kapsayarak gösterge elde edecektir. Bu gösterge görünen mesajın, görünmeyen yansımasıdır. Görünmeyen mesaj ise zihinler arası iletişim yoluyla ortaya çıkabilecek göstergelerdir. Afişler, reklamlar, fotoğraflar, tüketim toplumlarının en sık başvurduğu pazarlama araçlarıdır. Bu araçlar, incelediğimiz fotoğraflar gibi üstdil-gösterge ilişkisinde olanlardır. Üstdil-gösterge ilişkisi farkında olmadan da kurulmuş olabilir. İkinci yeni şairlerinin fotoğraflarının, Andre Kertesz'in uyuklayan adam fotoğrafının veya alelade çekilmiş Ece Ayhan fotoğrafının da üstdil-gösterge ilişkisi kendiliğinden kurulmuştur. Şairlerimiz fotoğrafın çekim anından bihaber değiller. Büyük olasılıkla doğal bir poz vermek hedeflenmiş. Dolayısıyla şairlerimizin başka yönlere bakmaları, hepsinin gayet mütevazi giyimi ve duruşu bu fotoğraflarda var olan benzerliklerdir. Her biri eğitim hayatlarında farklı bölümler okumuşlardır. Maliye ve İktisat, Askeri Hava Lisesi, Yüksek Ticaret Okulu, Gazetecilik gibi farklı eğitimler almışlardır. Hepsi ifade kaygısına düşüp kendilerini ifade edebilme arayışına çıktılar. Bu arayış, ikinci yeni şiiridir. İkinci yeni şiiri başlı başına bir imge barındırır. İkinci yeni şiiri yabancılaşmış insanların şiiri demek pek yanlış sayılmaz. Fotoğraflardaki ortak imge, tek başınalık duygusudur. Bu durum, fotoğrafları okumaya çalışanların fark edebileceği konumdadır. Yabancılaşmış bir insanın yalnız olmaması veya yalnız hissetmemesi mümkün değildir. Soluk gülümsemeye sahip bu yüzler, bize 50'lerin entelektüel buhranını hatırlatır. Topluma anlatma istekleri, yarım kalmış olan entelektüel kitle, kendini yalnız hissetmeye başlar ve içe kapanık bir hal alır. Çünkü çekim anından bihaber olmak ile kadraja bakmamak arasında çelişki yatar. İnsan fotoğraf çekilirken kendinin de göründüğünü bilir. Dolayısıyla fotoğraftaki kişi ile fotoğrafa bakan arasında, muhakkak bir iletişim olacaktır. Kadraja bakmama eylemi ise bir iletişimsizlik imgesidir. Topluma yabancılaşan yazarlar olarak bilinmeleri ile şiirlerinin konularını, ailevi sorunlar ve aşk olarak seçmiş olmaları çelişkili gibi görülür. Aslında yabancılaşan yazar olmak, hayatı ve toplumu bilmemek değildir. İkinci yeni şiirinin böyle bir amacı da yoktur. İkinci yeni şairlerinin hiçbiri ortak bir akıma üye olduğunu söylemez. Kati bir şekilde reddedilen bu durumu, kabullenmemek zor bir durum değil. Onlar, hayatın kendilerinden götürdükleri kadar yan yanalar. Edip Cansever'in bir diğer fotoğrafına dikkat çekilebilir. Cansever (Şkl.9) neden bir merdiven önünde poz vermiş olabilir? Bu poz bir merdiven önünde tesadüfen mi çekilmiş? Bunları, bilmek kesinlikle işimizi kolaylaştırırdı. Fotoğraf okumayı, fotoğraftaki göstergeleri belirleyerek gerçekleştirebiliriz. Elimizdeki göstergeler; Cansever'in duruşu, mimikleri, giyimi ve merdiven. Fotoğrafta iki imge var. İmgelerden biri Cansever diğeri de merdivendir. Merdiven göstergesi insan zihninde çıkmak veya inmek eylemini çağrıştırır. Dolayısıyla bir ulaşım sağlar. Cansever ise ulaşımdan uzak bir şekilde merdiven önündedir. Ulaşımsızlık içinde olan yazar, aynı zamanda iletişimsiz ve yalnız. İki imgeye ev sahipliği yapan fotoğrafta, imgelerden biri ulaşımsızlık diğeri yalnızlık dır. Ara Güler tarafından çekilen bir başka fotoğrafta da Cemal Süreya'yı görmekteyiz. Bu fotoğraf çokça bilmesiyle birlikte bilinmeyen imgeler barındırmaktadır. Tek düze bakış açısıyla anlatmak ve fotoğraftaki olay kavramıyla irdelemek gerekirse, Süreya için sıcak bakışlı, düzgün giyimli, entelektüelliği hissedilebilen yargıları söylenebilir. Fotoğraf okumaya göre bakacak olursak soru sormamız gerekmektedir. Süreya neden sandalyeye ters oturuyor? Ters oturulan sandalye neden bir imge haline gelebilir? Tek başına alındığında sandalyeye ters oturmak, görgü kurallarına zıt olarak nitelendirilebilir. Aynı zamanda çocuksu bir davranış olarak da algılanabilir. Böylece imgeleşen sandalye, kuralları yıkıcı olması ve hala içindeki çocuğu öldüremeyişinin imgesidir. anlamlı hale gelmektedir. Bu noktada ortak bir bağ olduğunu görülmektedir. istemsiz bir şekilde benzerlik gösterdiklerini işaret etmektedir.


Bahsettiğimiz 1940-45 nesli aydınların toplum içerisinde tutunamayan olmaları; düz yazıda Oğuz Atay'ı, nazımda İkinci Yeni'yi oluşturmuştur. Batı kültürü ile doğu kültürü arasında kalan ve aidiyet hissedemeyen aydınlar, kimlik sorununa yenik düşmüşlerdir. Açıklamak gerekirse; batının hızlı, tüketici, sığı, realist ve gri yaşamı, kendi kültürümüzdeki ağır, israfa karşı, duygusal ve kırmızı yaşama terstir. Dolayısıyla bu hızlı ve duygusuz yaşamda tek başına rüzgarda eğilip bükülen çınarlar gibi savrulan edebiyatçılarımız, kendilerini gizlemişlerdir. Tabiidir ki bu gizleme dille olandır. Dil onlar için bir bulmaca, bir gizli kaçış ve ifadedir. Şairlerimiz birbirine şiir ile mektuplar yazdıkları bir başka deyişle birbirleriyle böyle iletişim kurdukları bilinir. Bunun en önemli nedeni birbirlerini sadece kendileri anlayacağına olan inançlarıdır. Lakin gene de her sanatçının anlaşılmak istemesi kaçınılmaz bir gerçektir. Dolayısıyla bu gerçek; İkinci Yeni şiirini anlamak için şairlerin bıraktıkları ip uçlarıdır. Sık sık pratik yapıp ipin ucunu görebilen okuyucu artık İkinci Yeni şiirini hem kapalı, hem lirik, hem de hayattın içinden bir şiir olduğunu bilir. Yazıda asli amaç, bu şairlerin sanatını nasıl daha anlaşılabilir bir hale getirebileceğimizi tartışmaktır. Nasıl ki Divan şiirinin anahtarını; dönemin kültürü ve mazmunlarını bilmek verirse aynı durum İkinci Yeni için de geçerlidir. Dolayısıyla mazmunun işlevi burada imgenin işlevi ile aynıdır. İmge: İmage kelimesiyle karşılanır. Hayal insanoğlunun bireysel farklılıklarla kurguladığı öznel izdüşümlerdir. Her bireyin yaşadığı deneyimler ile şekillendirdiği zihin yapısı, herhangi bir nesne veya kavram için göstergeler oluşturur. Biz burada şiirde geçen imgeleri metin içerisinde ne ifade edip neye karşılık geleceğinin bulmacasını tamamlamaya çalışırsak doğru anlama en yakın sularda yüzmüş oluruz. İşte bu noktada gizli anlamlar aralanır ve artık şiir okuyucuya karşı anlamsal tamamlanma yaşar. Cansever'den örnek bir şiir incelemesi yapıp gerisini meraklı okuyuculara bırakmak okuyucular açısından faydalı olacaktır. Özellikle İkinci Yeni şiirinin önemli ana damarlarından biri sayılabilecek bu şiir, nasıl olur da aydın kitlesini içeren ve onlara hizmet eden özellikleriyle anılır. Günlük hayatın içinde çalışan herhangi bir adamın hikayesidir bu şiir. İmge meselesi bu şiirde masa ile karşılanmıştır. İşten dönen biri için yüklerden kurtulduğu, soyunup döküldüğü belki hayatın yükünden kurtulduğu yer, evin masası olarak çizilmiştir. Lakin şiiri İkinci Yeni şiiri yapan unsurlar; adamın günlük nesnelerden ziyade sevdiğini, yaşama sevincini, sonsuzluğu ve en çarpıcısı üç kere üç olan dokuzu koymasıdır. Şöyle ki; şiirin ilk dizelerinde hayatın yükünü koyan adam bu eyleminin sonucunda iki kavramla karşılaşılaşmaktadır. Birincisi ümidini ve hayatın biten, son bulan yapısı ile karşılaşmasıdır. İkincisi gerçeklik algısını bırakıp tamamen ve düşünmeden kaçmak eylemidir. Bu sebepten masa imgesi; unutmanın kaçmanın rahatlamanın imgesi olmasıyla beraber yabancılaşmaya da sebebiyet veren bir nesne haline evrilmiştir. Masa imgesinin etrafında örülen dokuz, sonsuzluk, hayat, bira, gökyüzü gibi kelimelerin de imgesel anlamları vardır. İmge yüklü İkinci Yeni şiiri için pencere kavramı; hayata açılan, sosyalleşme ve ümit noktasıdır. Aynı düzlemde gökyüzü kelimesi de bunu destekler. Lakin masaya konulan her bir kavram; hayatı, koşturmacayı ve bunların hepsinden kaçmanın bir yoludur. Masaya konulan sonsuzluk, hayatın biticiliğini ve sonlanan bir yapı olduğunu vurgularken ümidin de bırakılmasıdır. Anlatım açısından İkinci Yeni şiiri bireysel açılımlara denk düşer. Fakat bu şiirin ne anlattığını, ne için yazıldığını ve kime yazıldığını etkilemez. Bu durum sanatçının kendisiyle muhataplık kurduğu bir noktadır. Her ne kadar kaç gündür bira içmek isteyen bir adamın birasının dökülmesi dar bir kapsam alanını işaret etse de İkinci Yeni şiirinde; insanların isteklerinin körelmesi gibi geniş kapsamlı olağan bir durumun imgesi ve izdüşümüdür. Paralel açıdan uyku, tokluk, açlık da çok yaygın insani durumlardır ve biranın dökülmesiyle aynı noktayı işaret eder. Hayata karşı isteksiz bir hal alınması masaya konulan dertlerden kurtulmanın da olumsuz bir sonucudur. Tek taraflı düşünmeyen İkinci Yeni şiiri, hayatın birebir içerisinden kesitler sunabilir. Fakat bunu kesin bir gaye olarak da algılamamak yerinde olacaktır. Buradaki önem şiiri anlamak için ipin ucunun yakalanması ve bu durumun imgeden geçmesini iletmektir. Şimdi bizim de masanın üzerine koyduğumuz İkinci Yeni şiiri, bireysel ve zihinsel özelliğe sahip imgenin açıklanmasıyla anlamlanır. İkinci Yeni şairlerinin her biri yeni bir şiir dili yaratıp hayatı, insanları, toplum düzenini, aşkı, yalnızlığı nasıl gördüklerini okuyucularına anlatmak istediler. Yalnız olduğunu düşünen şairlerimiz birbirlerini yalnızlıkları sayesinde buldular. Türk şiirine hayali, bulmacayı, yaratıcılığı, özgünlüğü, düşünceyi getirmeye veya böyle bir şiir türünün de var olmasını hayal ettiler. Okuyucuyu da şiirin içinde aktif kıldılar. Şairin emeğinin karşılığında İkinci Yeni şiirinden zevk almanın bedeli okuyucunun emeği ile doğru orantılıdır. Dolayısıyla İkinci Yeni şiiri, bugün dahi düşünen ve soran okuyucuları aramaktadır.


İklim aktivistleri, Washington, D. C.'deki National Gallery of Art'ta düzenlenen Edgar Degas'ın ünlü eseri Little Dancer sergisiyle ilgili olaylı bir protestoda yer aldılar. Aktivistler, müzenin sergilediği eserin, iklim değişikliği sorununa dikkat çekmek yerine sanatın tüketim kültürüne hizmet ettiğini iddia ediyorlar. Protestocular, Little Dancer heykelinin sergilendiği salonlara girerek performanslar gerçekleştirdi ve iklim değişikliği konusunda farkındalık yaratmayı hedefledi. Eylemciler, müzenin küresel krizler ve çevresel sorunlarla ilgili daha fazla sanat eseri sergilemesi gerektiğini savundular. Yetkililer, protestocuları müzenin güvenlik güçleri tarafından çıkarıldıktan sonra suçlamalarla karşı karşıya bıraktı. İklim aktivistleri, müzenin sanatın gücünü kullanarak sosyal ve çevresel adalet konularında daha fazla farkındalık yaratması gerektiğini savunuyorlar. Degas'ın Little Dancer heykeli, 19. yüzyıl Fransız sanatının önemli eserlerinden biri olarak kabul ediliyor. Aktivistler, eserin sergilenmesini eleştirirken, sanatın toplumsal konuları ele alma ve değişimi teşvik etme potansiyelini vurguluyorlar. İklim aktivistleri ayrıca, sanat dünyasının daha fazla sorumluluk alması ve güçlü bir ses oluşturması gerektiğinin altını çiziyorlar.


Çoksatan listesinde yıllarca bir numarada kalan İktidar kitabının yazarı Robert Greene'den İnsan Doğasının Yasaları, Altın Kitaplar etiketiyle raflardaki yerini aldı. İnsan Doğasının Yasaları, insanların davranışlarını yorumlama konusunda ustalaşmanıza yardımcı olurken, onların karakterini anlama yeteneğinizi geliştirmenizi sağlıyor. İktidar, Ustalık, Baştan Çıkarma Sanatı, 33 Stratejide Savaş kitaplarının yazarı Robert Greene'nin ilgiyle beklenen yeni kitabı İnsan Doğasının Yasaları okurlarla buluştu. İnsan Doğasının Yasaları okuru sakinleştirerek, insanları daha stratejik bir şekilde gözlemleme fırsatı sunuyor, gereksiz yere tükenmemize neden olan duygusal krizlerden kurtulmamıza yardım ediyor. İnsanları motive etmenin ve etkilemenin gerçek yollarını öğretirken, kendi olumsuz davranış örüntülerimizi değiştirme gücü kazandırıyor. Robert Greene 1959 yılında Los Angeles'ta doğdu. Wisconsin, Madison Üniversitesi'nden mezun oldu. Bir süre Hollywood'da senaristlik yaptı. 1998 yılında yazdığı İktidar (Güç Sahibi Olmanın 48 Yasası) adlı kitabıyla şöhreti yakaladı. Ve bunu Baştan Çıkarma Sanatı ile 33 Stratejide Savaş izledi. 2003 yılında iş insanlarına danışmanlık yapmaya başlayan Greene, 2007 yılından beri de Amerikan Giyim Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu üyesidir. 2009 yılında pop sanatçısı 50 Cent'in yaşamını anlatan İktidarın 50. Yasası'nı, 2012'de ise Ustalık adlı kitabını yayımlamıştır. İnsan Doğasının Yasaları yazarın altıncı kitabıdır.