Aybike: Reptilians From Andromeda Tolga ve benim bir araya gelmemle kuruldu. 2013-2016 yılları arası hiç canlı çalmadık. Kerim ile 2018 yılında ispanya turnesi öncesi bir araya geldik, Onat ile de 2019'da Belçika-Hollanda-Almanya turnesi öncesi. Gruptaki eleman değişikleri müziğin türünün evrilmesinde pek etkili oldu diyemem ama tight olma durumunu epey bir değiştirdi. Bu arada tight olup deneysel bir müzik gibi olduğu bir dönem de oldu elemanların türü dinlememesi ile alakalı olarak, şu anda her şey olması gerektiği gibi. Tolga: Kendimden 11 yaş büyük bir abim olması ve onun çok iyi bir rock müzik dinleyicisi olması, birçok grup ve albümü çok erken yaşta dinlememe neden oldu. Ortaokuldayken de abimin çalışmaya başladığında ilk maaşını aldığında benden ne istediğimi sorması ve böylece ilk elektrogitarımı almam ile bu macera ateşlenmiş oldu. Önceleri Akmar Pasajı ve sonrasında Taksim Atlas Pasajı yeraltı müzik ortamlarına dahil olmam da peşi sıra geldi. Sanırım rocknroll müziğinin köksüzlüğü yücelten varoluşçu bir gençlik alt kültürü olması beni ele geçirdi. Aradığım birçok doğruyu gerçek hayatta dayatılan ikiyüzlülükten kaçarak deneyimlediğim yeraltı müziğinde buldum. Türkiye gençlerinin sesini ben kendimi bildim bileli duymamak için elinden geleni yaptı, hala da yapıyor. Kendimi bu yüzden çok şanslı hissediyorum. Aybike: Ben o dönemden biri olmadığım için yeni grupları dinlememeyi, konserlere gitmeyi bırakmalarını, özellikle de grup konforlu ve büyük bir mekanda çıkıyorsa o dönem var olmuş grupların konserleri için dışarı çıkmalarını ya da sadece o grupların albümlerini almalarını içten içe anlamsız buluyorum. Tabii ki insanları da kendi yaşadıkları ve genç oldukları dönemi andıkları için de suçlayamam. Türkiye'de çoğunluk zor koşullarda yaşıyor. Eğlence, müzik ve kültürel etkinlikler de ilk vazgeçtikleri oluyor kimisinin. Ben bunun böyle olmaması gerektiği kanısındayım. Tolga: Müzik trendleri üç aşağı beş yukarı her 10 senede bir değişir. Müzik bir damak tadı benim için rüzgarın esişine göre zevklerimden vazgeçemem, tutuculuk da hoşuma gitmeyen bir durum o yüzden herkes nerede mutluysa orada kalsın. Kerim Gönencer: Sanırım her müzikseverin dinlediği / takip ettiği çağdaşı müziklerin ötesinde ne var ne yok diye irdeleyeceği bilgiye ulaşması çok kolay. İnternet öncesi hatta kendi adıma söylemek gerekirse dijital medya öncesi devirden geldiğimiz için, bu dediğinizi daha iyi gözlemliyoruz. Saplanıp kalmaktaki nedenlerden en önemlisi de belki müzisyenlerin kendilerini ispatladıkları güvenli alanlarını terk edememesi, en nihayetinde kendi tarzlarını güncelleştirememesi olabilir. Uzun soluklu gündemde kalabilen rock gruplarına bir bakın. Göreceksiniz ki farklı dönemleri bariz bir şekilde kendini hissettiriyor ve fanları, grubun dönemlerine göre ayrışabiliyor. Tolga: Reptilians From Andromeda çok fazla albüm ve EP yayımladı bugüne kadar ama kendimizi aslında sahne performans grubu olarak görüyoruz. Seyirciyi deliler gibi eğlendirmek üzerine parti havasında gerçekleşen etkinliklerde yer aldık hep bugüne kadar. O yüzden de albümü barda canlı çalarken kaydetme fikri zaten uzun süredir aklımızdaydı. Prodüktörümüz Rammy Roo uzun yıllar Kadıköy Karga Bar'da konserlerde tonmaisterlık yapmıştı ve yakın arkadaşımızdı. Bizim de birçok konserimizin ses işlerini hep o yaptı. Çok eğlendiğimiz, sahnesinde çok yer aldığımız bir mekanda canlı çalmak sanırım albümün kaydına da ekstra bir samimiyet kattı. Buradan Murat, Rammy ve Can'a sonsuz teşekkürler, içimize sinen, memnun kaldığımız bir albüm kayıdı bu. Onat Hafız: Eskiye bağlı ama yeniye de sırt çevirmeyen bir yapıdayız bence. Herkesin farklı tarzlara gönül vermesi de buna etken. Albüm şarkıları Avrupa turnesi öncesi hazırdı, turne ertesi tam formdayken kaydetmeye karar verdik, kondisyonumuz zirvedeyken en doğru kayıt yöntemi de canlı idi, Karga da evimiz gibi olduğundan bir günde çat çat çaldık. 11 ay içerisinde 3 mini Avrupa turnesi gerçekleştirdik. Bu tam gaz ileri modlu süreçte ya motoru dağıtacaktık ya da istediğimiz finish çizgisini delip geçecektik. Birçok sabotaja rağmen bunu becerdik. Artık yok edilmesi gereken bir makineydik albüm fikri ve ismi bu gazla çıktı işte. Aybike: Rocknroll, punk barlarında ve festivallerde, bir kampüste. Birçok yerde çaldık. Türkiye'de de her yerde çalıyoruz. Bar programı yapan cover grubu olmadığımız için sabit şu gün şurada çıkıyoruz gibi bir durum olmuyor. Aybike: Son 2 albümümüzün çizeri aynı ve Darren Merinuk. Kısaçalarlar ise çoğunlukla benim eskiden yaptığım kolajlar. 2 albüm ve Bloodlust of the Doll Witch'in çizimleri 50'ler korku-bilimkurgu çizgi roman stilinde. Garage punk albüm kapakları genelde böyledir, beslenilen alanlarla ilgili bu. Aybike: Güzel ama sona ermedi hala evde bunu yapıyoruz. Pandemi öncesi arkadaşlarımızla da yapıyorduk. Tolga: Ev kayıtları, emprovizasyonlar, video kolajlar, zevkli ve aslında hala yaşantımızın merkezinde yer alan do it yourself etiğiyle uğraştığımız birçok başka alan gibi Reptilians From Andromeda'nın birçok anlamda temellerini inşa etti Solar Chaos. Tolga: Yaptığımız müziğin bir coğrafyası olmadığına inanıyorum. Rocknroll dünyaya öyle bir yer almış ki zaten vatanı olmayan bir kitleyiz, her yere dağılmışız ve çok özel partilerde bir araya geliyoruz. Kendini her şeyin dışında bir yerlerde hisseden herkesle mesafeler ne kadar uzak olsa da bir şekilde buluşuyoruz. Aybike: Seni anlayamayacak ve senin gibi olmayan 50,000 kişiye kocaman bir sahnede çalmaktansa samimi bir yerde gerçekten ortak noktalarımın olduğu insanlara çalmayı ve onlarla eğlenmeyi tercih ederim. O yüzden benim için en başından beri rayına oturmuştu. Onat Hafız: Konserlerde belli bir kemik kitle vardı, bu albümden sonra artacağını da öngörüyordum ancak pandemi engelledi. Aybike: Müziğin elit ya da sadece parası olan insanların yapabildiği bir şey olması durumu yavaş yavaş değişiyor ve bu beni mutlu ediyor, dinleyicilerin bazıları ise yapılmış her işi bütçe işi zannediyor hala. Eminim ki Covid sonrasında da kendin yap etiğini benimsemiş birçok yeni grup ve sanatçı ortaya çıkacak. Çıkacak müziğin türü değil insanların kendini ifade edebilmesi ve dışavurumculukları önemli. Çünkü iyilik ve kötülük görecelidir çoğu durumda ya da sanatta. En iyi ya da en kötü gibi bir duruma inanmıyorum. Tolga: Amacımızı gerçekleştirmek ya da varoluşumuzu yaşamak için her yolun mubah olduğunu savunuyoruz. Hatta daha ileri götürüyoruz, her 10 parmak daktilo yazan insan da en iyi romanı yazamaz, bizim için müzik virtüözlükle öldürülmemelidir. İnsanlar tarih öncesinde akort tutmayan enstrümanlarla müzik yapıp ateş başında eğleniyorlardı. Elektriği kullanan modern insanlar olarak bu basitliğe inmenin heyecanını yaşıyoruz. Kerim Gönencer: Grup olarak devamlı haberleşme halindeyiz. Demolar yapıyoruz. Gelecek için fikir paylaşıyoruz. Yazın bir klip yaptık. Kanada'da katılacağımız festival online platforma evirildiği için onlara iki parçayı canlı kaydettik. Bir klip daha çektik yeni o da yolda... Bunun dışında ben solo bir projeye başladım. Tolga: Genelde ev ve parklarda vakit geçiriyoruz. Sahil yürüyüşü yapmak dışında Nisan ayında kaydedeceğimiz uzunçalarımızın demoları ile uğraşıyoruz. Aybike: Bir şekilde var olmaya çalışıyoruz, herkes gibi evde yapabileceğimiz şeylere odaklandık. Üretmek ve beklemek dışında yapabilecek pek bir şey de yok. Sohbet için teşekkürler! Müzik keşfine çıkanlar için sevdiğiniz bazı parçaları da öğrenerek son sözlerinizi alabilirim.


Müzik aletlerinin farklı sesler, tınılar ve karakterler sunduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenle, belirli bir müzik aletine ilgi duymanız veya ona yakın hissetmeniz oldukça doğal bir durumdur. Eğer hangi müzik enstrümanına daha yatkın olduğunuzu merak ediyorsanız, aşağıdaki ipuçları size yardımcı olabilir. İlk adım olarak, farklı müzik aletlerinin kayıtlarını dinleyin ve hangi aletlerin sizi daha fazla etkilediğine dikkat edin. Belki de kemanın duygusal sesi, gitarın güçlü akorları veya piyanonun yumuşak tınıları size daha yakın hissettiriyor olabilir. Müzik aletlerinin sesleri kadar, onları çalmanın hissi de önemlidir. Müzik aletlerini denemek, hangi alete daha çok uyum sağlayabileceğinizi anlamanıza yardımcı olabilir. Gitar çalmak, piyano çalmak veya davul çalmak gibi farklı müzik aletlerini deneyebilirsiniz. Hangi müzik tarzlarına ilgi duyduğunuz, hangi müzik aletlerine daha yatkın olduğunuz konusunda ipuçları verebilir. Örneğin, rock müziği çalan bir grubun bir elektro gitar veya bas gitar kullanması daha olasıdır. Klasik müzik yapmak isteyen bir kişi ise daha çok keman veya piyano çalmak isteyebilir. Müzik aletlerine yatkınlığınız, kişisel tercihlerinize bağlıdır. Hangi müzik aletine daha yatkın hissettiğinizi belirlemek için, müzik aletlerinin seslerini, çalmalarını, hissettirdikleri duyguları ve kişisel tercihlerinizi düşünün. Sonuç olarak, hangi müzik enstrümanına daha yatkın olduğunuzu anlamak, kişisel bir tercih meselesidir ve bu süreç biraz deneme yanılma gerektirir. Yapmanız gereken, müzik aletlerini keşfetmek, çalmak istediklerinize odaklanmak ve hangi alete daha çok uyum sağlayabileceğinize karar vermek için kendinize zaman tanımaktır.


Kısır döngü, kısır döngüyü besler. Aynılığın kırılmadığı yerde bu durağanlık yaşamın merkezine yerleşir ve artık bireyin veya toplumun devinim refleksini yok eder. Teklik, teklik olmaya devam eder. Karakter bunun farkında olsa bile içinde bulunduğu ataletlilik hali onu bir mekana, bir fikre ya da bir nesneye karşı bağımlı kılar. Kalede kalınan yıllar boyunca Buzzati, metnini ince ince işler. Dürbünlerle bile güçlükle görülen mesafelerdeki en ufak bir siyah noktayı bile fark edip ona odaklanan ve bunu yoğun bir gözlem yeteneğiyle anlatan Drogo- yazar, metinde yaşama tutunmayı anlattığı kadar, tanık olan ölümleri ve acının içi çürümeye götüren karamsarlığını da anlatır. Drogo üzerinden yapılan yorumlar, insana dair kırılmaların, anlık direngenliklerin, yıllar boyu süren ve kendini son anlarda gösteren biyolojik hastalıkların, metnin geneline yayıldığı romanda her yerden ve her şeyden soyutlanmış kalenin orada kalanlar için içinden çıkılmaz bir kuyuya döner. Bu kuyu fiziksel bir engel değil, orada kalanların zihninde yarattıkları bir çıkmazdır. Kurallar, yönetmelikler, askeri işleyişlerin yapamadığını yapan en güçlü şeyse var olduğu ve ileride bir gün mutlaka gelip kaleyi kuşatacakları düşünülen düşmandır. Drogo ve onunla beraber tüm bu süre içerisinde kalede bulunan birkaç asker yıllardır sanrı gördükleri yönünde suçlanırlar ancak bir avuç da olsalar bu kararlıklarını sürdürürler. Bu durum, hayali düşmanın gerçek olduğu ve uçsuz bucaksız düzlükte düşmanların kaleye yaklaştıklarını gördüğünü söyleyen tek kişi Drogo kalana kadar devam eder. Kaleye dinç, yaşam dolu ve umutlu bir teğmen olarak giden Drogo yaşlı, çökük ve hasta bir binbaşıdır artık. Yıllardır görüp de kimseyi inandıramadığı düşmanı kendisi hasta yatağındayken gelir ve o an onun için kırılmadır, çünkü üstlerince hastalığı gerekçe gösterilerek kaleden gönderilir. Kaleden çıkarken çölde görünen düşman için kaleye gelen askeri birliklerle karşılaşır. Romanın bu bölümüne kadar yerleşik düşünüşlerini sorguya çeken okuyucu, kurgunun burasında Drogo'nun derin sarsılışını ve sorgulayışını artık salt kendi alımlaması üzerinden değil Drogo'nun kendi fikirleri üzerinden de görmeye başlar. Şiirsellikle düz yazı kulvarında gidip gelen dili, insanın binlerce yıldır emir-komuta bağlamındaki davranışları, zaman içinde kişisel davranıma dönüşen öğrenilmişlikleri/dayatılmaları ve bu bağlamdaki diğer düşünüşlerini merkeze alıp kendi döngüsünde derin bir şekilde işleyen roman, roman türünün başyapıtları arasında yerini almasının yanında insan türünün zihinsel kodlarına dair de bir dışa vurum örneğidir. Ve tüm bu yönleri ile Tatar Çölü, durağanlığın ve devinimin ince işlenmiş bir melezidir.


Oğlu Yusuf'un dünyaya gelmesini bekleyen Halil Sadi, çok sevdiği eşi Leyla ile birlikte küçük hanesinde mutlu mesut bir hayat sürmektedir. Cilveyi pek seven kader bir sabah Halil'in kapısının tokmağına tıklayarak onu bu mutlu dünya düşünden uyandırır: Eline tutuşturulan celp kağıdı, aynı zamanda kendisini cepheye götürecek olan trenin ön kompartımanlarından alınmış bir bilet hükmündedir. Baba olmanın heyecanını ve bu büyük nimetin hazzını yaşayamadan eşinden ve evinden ayrılan Halil Sadi, Enver Paşa komutasındaki Kanal Harekatı için önce Şam, ardından Filistin'e gitmek üzere uzun bir tren yolculuğuna çıkar. Bu yolculuk aynı zamanda benzeri birçok arkadaşı gibi Halil Sadi için de kendi içine/özüne yaptığı bir yolculuğa dönüşecektir. Zira Halil Sadi'nin yolculuk boyunca insana içkin duygulara, yaşamın anlama, zamanın muğlaklığına, savaşın neden olduğu yıkımlara, ayrılıklarının insan ruhunda açtığı onulmaz tahribata ve hayatın nihayetindeki ölüm kapısına dair yaptığı bütün soyut sorgulamalar aynı zamanda okurun imgeleminde de en yalın haliyle yer ediyor. Harp Baladı bu yönüyle bir askerin iç dünyasında dile/söze gelmesi mümkün olmayan duygu ve düşüncelerin uzun bir tiradı olarak okurun karşısında arz-ı endam ediyor. Harp Baladı anlatım dili olarak iki şekilde ilerleyen bir kitap. Okur bir yandan kitabın ana kahramanı Halil Sadi'nin oğluna yazdığı uzun ve dokunaklı mektup üzerinden bir yandan yazarın anlatımı ile olay ve zamanda akıcı bir paralellik kuruyor. Bu yönüyle Halil'in oğluna yazdığı mektup okurun gönül dünyasına direkt nüfuz etmesinin yanı sıra okuru dönemin zor koşulları ve yaşanan acılarla birinci elden özdeşlik kurmasına önayak oluyor. Yolculuk süresince pek çok kişiyle tanışan Halil Sadi'ni her birinin hikayesinden öğreneceği sorgulayacağı pek şeyi vardır. Trene tanıştığı Arnavut Ali Ferit'in Öleceğiz ve her şey eksik kalacak! sözü aslında belirsizliğe yol alan vatan sathında cepheye koşan bütün bir askerin hal-i pür melalini en veciz şekilde özetleyen cümlelerden biridir. Halil ve bulunduğu bölüğün uzun yolculuğu Mısır'da İngiliz esareti ile neticelenir. Çarpışma neticesinde esir düşen Osmanlı askerlerini getirildikleri yer Kahire'nin cenup istikametinde, ıssız bir vadiye kurulu Maadi Esir Kampı'dır. Kampın acımasız komutanı General Harrington'un kısa bir süre tayini çıkması üzerine yerine daha ılımlı bir komutan olan Albay James Fitzgerald gelir. Fitzgerald, felsefe öğretmenliği yapmış aydın bir kişidir. Bir zaman sonra Halil'le farklı bir diyalog geliştirir ve onunla felsefe, doğu-batı kültürü, şiir, edebiyat gibi birçok konuda derin konuşmalar yapar. Halil'in Albay Fitzgerald'e yönettiği İnsandan geriye ne kalır? sorusu iki medeniyet arasındaki en köklü farklardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Albay Fitzgerald bu soruya düşünce derken Halil için bu sorunun cevabı hislerdir. Harp Baladı, edebi haz veren cümleleri, iki anlatılı olay örgüsü ve okur imgeleminde oluşturduğu etkileyici savaş atmosferi ile okuru gerçekliğin alabildiğine flulaştığı bir düzleme çeken etkileyici bir kitap. Cihan Çetinkaya'nın bu kitabı, insan olmaya, savaşa, esarete, vicdana ve hayata dair bir iç muhasebe olarak okunmayı fazlasıyla hak ediyor. Okudum, harika bir kitap. Edebi eser özleyenler, benim gibi okumaya doyamayacaktır.


Dünyaca ünlü Harry Potter serisinde canlandırdığı Hogwarts bekçisi Rubeus Hagrid'le büyük bir popülerlik kazanan aktör Robbie Coltrane yaşamını yitirdi. 72 yaşındaki aktörün, İskoçya'da Larbert'teki evinin yakınlarındaki bir hastanede öldüğü belirtildi. Deadline'ın aktardığına göre ödüllü oyuncu son iki yıldır sağlık sorunlarıyla boğuşuyordu. Harry Potter serisinin yazarı J. K. Rowling Twitter'da yayınladığı mesajında; Robbie gibi birini bir daha asla uzaktan tanıyamayacağım. İnanılmaz bir yetenekti. Onu tanıdığım, onunla çalıştığım ve onunla güldüğüm için çok şanslıydım. Başta çocukları olmak üzere ailesine sevgi ve başsağlığı dileklerimi iletiyorum. yazdı. Robbie Coltrane, 30 Mart 1950'de İskoçya'da doğdu. Glasgow Sanat Okulu'ndan mezun olduktan sonra sanat eğitimine Edinburgh'daki Moray House College of Education'da devam etti. Gerçek adı Anthony Robert McMillan olan oyuncu, ünlü cazcı John Coltrane'e olan hayranlığı nedeniyle soyadını Coltrane olarak değiştirdi. Coltrane'i üne kavuşturan dizi, 1993-2006 yıllarında gösterilen Cracker oldu. Bu rolüyle Bafta kazanan oyuncu ayrıca, Flash Gordon, Blackadder, Keep It in the Family ve A Kick Up the Eighties dizilerinde rol aldı. James Bond filmlerinden Golden Eye ve The World Is Not Enoughta da rol alan Coltrane, Harry Potter serisinde canlandırdığı Hagrid karakteriyle büyük beğeni kazandı. Coltrane'in diğer filmleri arasında Nuns On The Run, Mona Lisa ve Ocean's 12 bulunuyor. Coltrane in a Cadillac isimli otobiyografisi bulunan oyuncu, kitabından uyarlanan aynı isimli dizide de rol aldı.


Müzik hayatıma 2005 yılında rap müzik yaparak başladım ve bu yolculuk bir süre sonra beni daha melodik ve alternatif denemeler yapma yoluna götürdü. Bu aslında bir yandan da kendimi keşfetmeme sebep oldu. Bu gelişim sürecinin sonunda yeni ismimle yapabildiğim ve yapamadığım şeyleri düşünüp başka bir persona yarattım ve ismine Hasan Azze dedim. Bu persona alternatif müzik ve rap müziğin bir harmanını içeriyor. Aslında işin mutfak tarafına kendi müziğimi daha doğru ve kaliteli yapmak için girdim. Ses mühendisliği eğitimi aldıktan sonra profesyonel işim haline geldi. Bundan dolayı da müzisyenliğim biraz arka plana geçti. Çünkü stüdyodaki diğer işleri yapmaktan kendi müziğimi üretecek zaman bulamaz haline geldim. Bu ikisini dengelemek çok zor. Hayatın size sunduğu şeylerle de alakalı. Ama müzisyenlik benim için daha ön planda. Son teklimiz ''Günaydın'' aslında doğal bir süreçle gelişti. Beraber şarkı yapmak istediğim Alef High stüdyoya geldi ve önce istediğimiz müziğe karar verdik. Onu oluşturduğumuz sırada ufaktan da şarkının fikri ve teması belirlendi. Şarkının ikinci nakarat sonrasında beliren bridge bölümündeki kafa sesi olan bölümü yazdığımda bu şarkının gideceği yer tam anlamıyla belli oldu. Biz de bu şarkıyı ülkemizin en büyük sorunu olan ''kadın cinayetlerine'' atfetmek istedik. Müzikal karakter olarak politik ve siyasi içerikler yapmak pek tercihim olmadı bu zamana kadar ancak bu gerçekten rap müziğin de özü olan eleştirel bakış açısıyla eşitsizlik, haksızlık durumlarını içerdiği için eleştirel bir dille şarkımızda anlattık. Bir nebze de olsa birilerine ulaşıp farkına varmasını sağladıysa ne mutlu. Umarız gün gelir ve bu konularda şarkılar yazmak zorunda kalmayız ve hiçbir kadın sevgisinin bedelini yaşamıyla ödemek zorunda kalmaz. Günümüz internet çağında artık her şey aslında elimizin altında gerçekleşiyor. Evimizdeki bilgisayarlarla her şeyi yapabilir vaziyete geldik. Bu aslında bir süredir mevcuttu ancak bu durumu insanlara kabul ettiren pandemi oldu. Evden her şeyin yapılabileceğine insanlar inandı. O yüzden internetin olduğu her yerde artık müzik işleri de yürüyebiliyor. İhtiyacınız işinizi yapacak ekipmanlar ve akustik düzenlemesi yapılmış bir oda. Hatta birçok müzisyen bodruma yerleşti. Yanlış hatırlamıyorsam İskender Paydaş'ın artık stüdyosu bodrumda. İşler güçler oldukça İstanbul'a gelip gidiliyor. Benim zaten Antalya'da bu stüdyoyu oluşturma amacım da bu oldu. İnsanlar profesyonel işler yapmak için artık ille de İstanbul'a gitmesinler. Yaşadıkları şehirde de bunu sürdürebilsinler istiyorum. Aslında rap müzik kimliğimi hiçbir zaman bırakmadım. Sadece yaptığım müzik biraz evrildi ve tek başına rap müzik bana yetmemeye başladı. İnsanlar isim değişikliğiyle rap müziği bıraktığımı düşünseler de ben hiç bırakmadan devam ediyorum. Sadece farklı bir forma büründü ve daha profesyonel. Korona dönemi başlangıcından 2 hafta önce stüdyo için ciddi bir meblağ kredi çektik. O çekilen kredi olmasa muhtemelen çok daha büyük bir darbe yemiş olabilirdik. En azından bir süre bizi götürecek, iş gelmeden de hayatımızı idame ettirebilecek paramız oldu. Ancak buna rağmen yine durum çok da iyi sayılmaz. Çünkü yakın hedeflerde konserlerimiz olacaktı ve hepsi elimizde patladı. Pandeminin insanlarda yaşattığı belirsizlikler sebebiyle müziğe yatırımlar azaldı, birçok müzisyen işini bıraktı ve bir kısmı yaşamına son verdi. Bunlar gerçekten durumun içinde bir müzisyen olarak çok üzücü. Ama ben yine de halime şükrediyorum. Onca olan şeylere rağmen ayakta kalabilecek gücü kendimizde bulduk. Kimi zaman düştük, umutsuzluğa kapıldık ama vazgeçmedik. Bence artık müzik için önemli olan yetenekli olmak yeterli değil vazgeçmiyor olmak da en temel şart oldu. Hayat sürprizlerle dolu, en umutsuz olduğumuz bir anda karşımıza hayatımızın fırsatı çıkabiliyor. Şükür diyor çalışmaya ve çabalamaya devam ediyorum. Aslında müzik yolculuğuna 2005 yılında başladım. Belki daha da öncesi var ancak üretmeye başlangıcımı o tarihler olarak alıyorum. Bu süreçte öğrendiğim tek bir şey varsa müzik bir okyanus ve sonu yok gerçekten. Kendime koyduğum bir motto var. Müzik bir okyanusken neden tek bir kıyıda yüzeyim ki. O yüzden yaptığım işlerde hep gelişim ve değişim önceliğim oldu. Tabiri caizse bu yaratım işlerinde zaten ben oldum demek diye bir şey yok. Her daim yeni her daim çaba gereken şeylerdir. Bu yolculukta öncelik gelişime açık olmak ve asla vazgeçmemektir. Söyleyebilecek kadar önemli bulduğum bu iki cümledir. Dışardan kolay görünse de içine girdiğinde çok çetrefilli ve zor bir yolculuk. İşin hem maddi boyutu hem zamansal boyutu hem de psikolojik boyutu mevcut. Bunlara hazır olmadan bu yolculuğa ne başlayabilinir ne de devam edilebilir. Hazır olmak gerekiyor. Olacak olan her şeye -ki onca hazırlık yapılmasına rağmen hiç beklenmedik yerden sorunlar çıkıyor. Buna da hazırlıklı olmak gerekir tabi bu mümkünse. Kendime 2021 yılının başında bir söz verdim. Ses mühendisliğini biraz geriye alıp müzisyenliğimi öne alacağım diye ve hızlı bir üretim sürecine girdim. Eğer hayat da buna müsade ederse solo ve düet projelerle bu yıl çok daha üretken bir yıl olmasını diliyorum. Son projemiz Günaydın çıktığı sırada ben yeni projeleri kaydediyordum. Yakın zamanda bir solo proje ve sürpriz düetler dinleyicilerin kulaklarında olacak. Umarım bizlerin içine sindiği gibi dinleyicinin de içine siler ve kulaklarında kalırlar.


Hasan'la bizi buluşturan ilk romanı oldu. Hiyerofant, Hasan Hayyam'ın yayımlanan ilk romanı, ama yazdığı üçüncü dosya. Ve benim bu romanla, yazarının tahmininden daha çok anım var ya da birikecek. Kitap adıyla, kapağıyla ayrı ayrı ilgi çekiyor. Sayfaları çevirmeye başladığınızda anlıyorsunuz ki, asıl ilginç olan akışı. Çünkü hikaye sondan başlıyor ve okuru her şeyin nasıl başladığına dair bir bilmeceye sürüklüyor. Bu romanı okurken başka bir şey düşünme lüksünüz yok. Gözünüzü, kulağınızı ve en önemlisi algınızı dört açmalısınız. Zaman diye bir kavram yok ya da belki de düşündüğümüzden çok. Çünkü zaman burada, gerçekte de olduğu gibi tecrübe ettiğimizin aksine doğrusal akmıyor. Yeterince kafanızı karıştırdıysam söyleşimize geçebiliriz. Merhaba Damla. Çok teşekkür ederim. Sen kimsin sorusu benim için hep zor bir soru olmuştur. Cevabından dolayı değil ama soruyu cevaplamak için kendimden bahsetmem gerektiği için. Sanırım bu zorluğu ömrüm vefa ettikçe de yaşayacağım. Ulaşılanın dışında dedin. Dolayısıyla doğum, yer, yurt, eğitim ve aileyi dışarıda bırakarak cevap vereceksem en kestirmeden şunu söyleyebilirim: Merak eden biriyim. Büyük sorular soran, meseleleri ele alırken de içine doğduğumuz zamanların sadakatlerinin dışına çıkarak düşünmeye çalışan biriyim. Enis Batur'un o meşhur ifadesinde olduğu gibi, kendi ördek tüylerime sahip ve bunlarla uğraşabildiğim sürece mutlu olan biriyim. Ailemin isimlerle ilişkisi başlı başına bir hikaye. Dedemin adı Müştak. Bir de İsmail diye bir ismi var ama onu hiç kullanmamış. Hayatı boyunca da Nezihe'sine adı gibi aşık olarak yaşadı. Öyle o kuşağın genelde yaptığı gibi sevgi sözcüklerinde de hiç cimri değillerdi. Anneannemle sürekli bir meşk halindelerdi. Bir başka hikaye babamın adı. Hasan dedem Faruk koymuş, ama babaannem pek tutmamış bu ismi ve oğluna Sinan demiş. Vefat edene kadar da Faruk demedi. Nüfusta sadece Faruk yazıyor ama. Neticede babamı çoğunluk Sinan olarak bilir. Hatta babaannemin bu ısrarı o derece etkili oldu ki yeğenimin adı da Sinan oldu. Bunun gibi daha çok hikaye var. Rüyada Jül Sezar görüldüğü için doğacak oğlana Sezar ismini vermeye çalışmalar, herkesin aile içinde kullanılan bir kısaltmasının olması... Hayyam da bu hikaye silsilesindeki bir başka bölüm. Ailemde isimleri çok ciddiye alma ve onları verildiği gibi kabul etmemeyle ilgili bir tavır var herhalde. Bu bir karardan daha çok bir histi. Arkadaşlarım vardı tabii çocukken ama her daim onlarla oynamak için çıldırmazdım. Büyük bir kütüphanemiz vardı evde. Anlamasam da o kütüphanede kitaplarla vakit geçirmeyi daha çok severdim. Sonra AnaBritannica vardı. Yaşı yetmeyenler için söyleyeyim, ansiklopedi. Gazete bayilerinden fasikül fasikül alınırdı. Bir cilt tamamlanınca da yine bayiden alınan sert kapakla ciltçiye gidilir, birleştirilirdi. Babamın ya da annemin o fasikülleri eve getirdiği günler benim için küçük bayram vakitleriydi. Daha sonraları klasiklerin içine düştüğümde bu hissin bir başka tezahürüyle tanıştım. İyi ya da kötü değil de beni etkileyen bir kitap okuduğumdaki ilk hissim kıskançlık olurdu. Bunu keşke ben yazsaymışım diye deşifre edebileceğim bir ergen hadsizliği. Ama sanırım yazmak biraz da bu. Bir had kabul edememe hali ve de bunun doğal sonucu olarak kendi hududunu çizme çabası. Tutulan güncelerin sonu gelmeyince, kurulan hayaller gece uyutmayıp günden vakit çaldıkça da bu his eyleme, hikayeler uydurmaya evirildi. Var ama bu, Gece 3'te kalkarım, yazmadan önce 15 dakika su altında nefesimi tutarım, gibi beden terbiyesine yönelik şeyler değil. Aynı zamanda yazabilmek için çok detaylı tasarlanmış mekanlara ihtiyaç duymanın yazma kasımız için bir zafiyet yarattığını düşünürüm. Bu sebeple benim rutinlerim değişkenlik gösterebilir, ama hepsinin tek bir amacı vardır: Yazmaktaki temel motivasyonum olan keyif unsurunu sürdürülebilir kılmak. Güncelerimi daktiloda yazarım mesela. Çok sevdiğim LC Smith Corona marka büro tipi bir daktilom var. 1947 model. Müthiş bir sesi var. Onu çalmak için her gün vakit ayırırım. Üzerinde çalıştığım kurgu için tuttuğum notları çalakalem sağa sola değil de özenli bir el yazısıyla küçük defterlere yazmaya gayret ederim. Kurgularım için ise insanların arasında, bir kafede ya da hatta bir barda çalışmak ayrı bir keyif verir. Kısacası rutinlerimi, bir performans arttırma aracı olmaktan çıkarıp yazma neşesi ile ilişkilendirerek tasarlamaya özen gösteririm. Zamanın aman bilmezliği karşısında, insanın cebinde taşıdığı tek numara. Kısa ve net olarak bendeki karşılığı bu. 3 boyutlu evrende var olan canlılar olarak zamanı sadece doğrusal bir şekilde tecrübe edebiliyoruz ve bu, bizim için bir problem. Daha doğrusu ölümle ilgili sorunumuzu ortaya çıkaran yapı bu. Mircea Eliade Dinler Tarihine Giriş kitabında insanın bu sorunla mücadele yöntemiyle ilgili bir tespitte bulunur. Zamanımızı kutsal olan ve olmayan diye ikiye ayırma çabamızdan bahseder. Kutsal zaman, bizim bu mutlak bitişe akan tükenişten, zamanın kurtarmaya çalıştığımız kısmıdır. Bireysel yaşantımızda doğum günleri, evlilik yıldönümleri, vefat etmiş aile büyüklerinin anmaları, mezuniyetler, şirketlerdeki 5,10,15. yıl plaketleri toplumsal hayatımızda da bayramlar, yılbaşı ve 14 Şubat gibi özel günler işte hep bu kutsal zamana dahildir. Peki, bu kutsal zaman ne işe yarar? Bireysel veya toplumsal olarak deneyimlediğimiz o ilk tecrübelerin tekrar yaşatılarak zamanın dikiz aynasında kaybolmasının önüne geçmek. Bir anlamda ölmelerini engellemek. Misal, artık gazı kaçmış ve yorulmuş ilişkilerimizi yıldönümlerinde canlandırma çabamız... İlk tanışma zamanlarının heyecanını anımsamak ve o heyecanı tekrar deneyimlemeye çalışmak içindir. Kişisel olarak doğum günlerimiz, homo sapiensler olarak yılbaşları... Aslında çok şükür bu sene de ölmedik kutlamaları şeklinde okunabilir. Akışı kurarken ben de zamanın bu farklı biçimlerini ele almaya çalıştım. Doğrusal olarak giden bir akışın yanında döngüsel mi yoksa tamamen donmuş bir anın içindeki sonsuzluk mu olduğu pek belli olmayan bir akamayış... Fakat bunları kelime kelime anlatarak laf kalabalığına ya da nutuk çeken tipler basitliğine düşmekten de çekindiğim için, kurgunun biçimi üzerine hatırı sayılır bir mesai harcadım. Geri dönüşler olumlu. Birkaç defa okunabilecek bir roman olduğu söyleniyor genelde ki bu da beni çok mutlu ediyor. Ruşen nasıl bir karakter Hasan? Onunla nerede, ne zaman, nasıl tanıştın, merak ediyorum doğrusu. Ruşen aslında ölememe özelliği haricinde çoğumuz gibi yaşadığı devrin insanı. Fakat problemi, devirlerin Ruşen'in sıra dışı yaşam süresi boyunca çokça değişmesi. 1860'larda bir romantik, 1890'larda açgözlü bir tüccar, I. Cihan Harbi'nde bir asker, 1920'ler Berlin'inde bir hedonist, 1930'larda da bir Nazi... Hayatındaki savrulmalar aslında insanlığın savrulmaları ile paralel. Hepimiz gibi de aslında tek bir sorunun cevabını alıyor: Bu benim başıma neden geldi? Başına gelen şey ise hepimizinkiyle aynı; var olmak. Bu açıdan kendisiyle bir yerde ya da anda tanışmadım. Ezel evvel tanıdığım biriydi. Mezarlıkların ortak özellikleri sessizlikleri diye düşünürüm. Hatta Galata Mevlevihanesi'ndeki küçük mezarlığın girişinde Hamuşan yazar; Sessizlerin Yeri demek. Ölmek susmaktır aynı zamanda. Bu kurala istisna olan birkaç yer var. En ünlüsü Paris'teki Pere Lachaise Mezarlığı. Oscar Wilde, Maria Callas, Jim Morrison, Edith Piaf, Chopin, Rossini, Balzac, Moliere, Gertrude Stein ve bizden Ahmet Kaya ile Yılmaz Güney... Burada gömülü olan isimlerden sadece birkaçı. Pere Lachaise'i gezdiğim ilk seferde aklımda beliren kelime geveze olmuştu. Diğer mezarlıkların aksine bu kadar çok konuşan bir mezarlıkla sadece Aşiyan'da karşılaşmıştım. Ama tabii ki Aşiyan'ın yeri çok daha müstesnadır bende. Çünkü Aşiyan Türkçe konuşur. Hem de bütün o şairlerden ve musikişinaslardan olsa gerek Türkçe'nin en latif halini konuşur. Romandaki yeri de aslında bu özelliği ile ilintili. Biz yaşayanlara bir şeyler anlatmaya çalışması ve hala konuşması. Zor soru. Bir tarafım ne bileyim ben yaşıyoruz işte, diye cevap vermek istiyor. Sanırım o tarafımdan olsa gerek, biraz Dr. Manhattan gibi düşünüyorum bu konuda. Watchmen'de, Alan Moore onun ağzından şöyle der: Yaşam fazlaca abartılmış bir olgudur. Muhtemelen insanın kendi önemliliği ya da bir başka ifadeyle egosu sebebiyle nasıl bir yaygara kopardığına dikkat çekmek istemiş. Belki de yaşama o yaygara ve egodan azade bakabilmeyi başarabilirsek, onu daha sağlıklı bir şekilde takdir edebiliriz. Sanırım Seneca'nın ölüm öğrenilmesi gereken bir şeydir, derken kastettiği bu. İleride yazmayı isteyebileceğim şeylerden ötürü rahmetli Erol Taş gibi sokakta taşlanmak istemediğim için, hiç içinde değilim, diye cevap vermek en güvenlisi. Ama hakikat öyle değil. Yazmak bir açıdan da bir öğrenme çabası. Yazarın kendisini, duygularını, eğilimlerini, kısacası başka gerçekliklerde olabileceği tezahürlerini teste tabii tuttuğu bir deneyim. Bu açıdan yazar metni karşısında kadri mutlak bir varlıktır. Hikayedeki yaşam onun içinden doğar, bu da onu hikayenin her yerinde var eder. Yazar ne mesafede durmalı... Bu konuda genel bir şey söyleyemem. Her yazarın öznel deneyimi neticede. Sadece şu; bir yazar vakti geldiğinde metniyle vedalaşmayı bilmeli. Benim uygulamaya çalıştığım altın kural bu. Türkan'la Ruşen'in tanıştığı sahne. Çünkü romandaki tüm gerçek üstü öğelere rağmen var olan tek büyü orada.


Bir söylenceye göre Zeus, insan kılığına girerek Semele'yi baştan çıkarır ve sık sık onu ziyaret etmek için yeryüzünü ziyaret eder. Bu ziyaretler Zeus'un karısı Hera'nın dikkatini çeker ve onu takip etmeye başlar. Zeus'un Semele ile görüştüğünü fark eden Hera onlara bir ders vermek ister ve yaşlı bir kadın kılığına girerek Semele ile dost olur. Semele'ye, görüştüğü erkeğin genç kızı kandırdığını, o gerçekten Zeus ise tüm ihtişamı ile genç kıza gözükmesi gerektiğini söyler. Semele bir sonraki görüşmelerinde Zeus'a bir isteği olduğunu söyler ve Zeus'ta ne olursa olsun yapacağı konusunda ant içer. Semele Zeus'u tüm ihtişamıyla görmek istediğini söyler. Zeus, bir faninin buna dayanamayacağını bildiğinden Semele'yi vazgeçmesi için ikna etmeye çalışır fakat başaramaz ve sözünden de geri dönemez. Olimpos'tan en sönük şimşeği ve yıldırımı alan Zeus Semele'ye görünür. İhtişamını ne kadar azaltmaya çalışsa da Zeus'u bu şekilde gören Semele daha o anda alev almaya başlar, bu alevlerden tek kurtulabilen çiftin bebeği Bacchus olur. Michelangelo Merisi da Caravaggio 1571'de Milan'da dünyaya geldi. Caravaggio ismini doğduğu kasabadan aldı. Daha 6 yaşında iken babasını, 13 yaşında iken de annesini kaybetmesi yaşayacağı ızdırap ve karmaşa dolu hayatın ilk sinyalleriydi. 21 yaşında Roma'ya taşındı ve orada popülaritesi giderek arttı. Caravaggionun hiçbir zaman ne bir atölyesi ne de çırağı oldu. Kardinal Francesco del Monte'nin ona sarayda kalabilceği ve orda resim yapıp rahatça yaşayabileceği yönündeki teklifini reddetti ve Roma'nın karanlık, kirli sokaklarını tercih etti. Sevdiği mekanların başında kumarhaneler, meyhaneler gelmekteydi. Resimlerinde ise figür olarak soylu insanları değil sıradan insanları, sokak çocuklarını, hayat kadınlarını ve hatta cesetleri bile kullanmıştı. Bir taraftan Malta Şövalyesi ünvanını almış asil bir ressam iken bir yandan da adam yaralamaktan hatta öldürmekten hapse düşmüş, kendisi de birçok kez yaralanmış bir kanun kaçağıydı. Yani resimlerinde ustalıkla kullandığı ışık ve gölgeler aslında onun hayatının yansımalarıydı. Onun ölümü de tıpkı yaşamı gibi sansasyoneldi. Sıtmadan veya kullandığı boyalara bağlı olarak maruz kaldığı kurşun zehirlenmesinden öldüğü düşünülürken 2018 yılında Lancet dergisinde yayınlanan bir çalışma, onun ölümünün aldığı bıçak yarası nedeniyle bulaşan bir bakterinin yaptığı sepsise bağlı olduğunu belirledi. Adam öldürmek suçundan arandığı Roma'ya tekrar dönmek ve Papa'ya sanatıyla kendini affettirmek istiyordu ama bunu başaramadı. Henüz 38 yaşında iken hayata gözlerini yumdu. Resimde genç Bacchus'u görmekteyiz. Sanıyorum resimde gördüğünüz ile hayal ettiğiniz Bacchus birbirinden oldukça farklı. Yorgun gözlerle bize bakan Bacchus'un hem cildindeki hem de gözlerindeki sarılık aslında onun bir karaciğer hastalığından muzdarip olduğunu bizlere gösteriyor. Akut hepatit denilen karaciğer yetmezliğinin sebebi hayvanlardan bulaşan bir bakteri olabileceği gibi yoğun alkol kullanımı da olabilir. Ressamın mitolojik şarap tanrısını alkol nedeniyle hasta olarak çizmesi ise tam bir ironi. Bu resim aynı zamanda bir otoportre. Resmin yapıldığı dönemde (1594) ressamın bir hastalık sürecinden geçtiğini de biliyoruz. Caravaggio yine güzel ve uyumlu olanın değil, gerçek ve doğrunun peşinden gitmiş. Bacchus'un elindeki üzüm tanelerinin bazılarının ise çürümüş olduğunu görüyoruz, burada da hayatın gelip geçiciliğine bir vurgu yapılmış. Caravaggio insanı ululaştıran, yücelten ve göklere çıkartan Rönesans anlayışına tamamen meydan okumuş, mitolojik bir tanrıyı gökten yere indirmiş, kendi suretinde hem de hasta olarak çizmiştir. Sanatçı bu resimden 2 sene sonra (1596) yine Bacchus'u, bu kez elinde bir şarap kadehi ile izleyiciye şehvetli bir bakış atarken son derece sağlıklı bir şekilde çizmiştir. Buradan da onun bu süreçte hastalığından kurtulduğunu anlıyoruz. Henri Focillon'un tanımıyla sanat eseri, hem maddesel hem ruhsal, hem bireysel hem evrensel, hem zamanına ait hem de zamansız olmalıdır. Tüm dünya insanları olarak bir virüs nedeniyle hasta olduğumuz bu dönemde Caravaggio'nun bu eseri, hem bedensel hem ruhsal hastalıklarımızı sanatçının kendinde tanımlarken aslında hepimize ayna tutuyor olması ve yapıldığı zamanı yansıtırken şu ana da hitap edebilmesi açısından bence çok çarpıcı. Caravaggio, sahil kenarında, enfeksiyöz bir hastalık yüzünden, acılar içinde, yapayanlız ölürken; bugün en sevdiklerine son bir kez olsun sarılamadan hayatını kaybeden insanlarla aynı kaderi paylaşıyordu. Bizler insanlık olarak bu hastalığı elbette atlatacağız fakat bu esnada hastalıktan da ders çıkarıp, hayatta neyin önemli olduğunun farkına varmayı ve Midas gibi aydın ve bilge bir sona kavuşmayı tüm insanlar için diliyorum. Mitolojik öyküler yazılırken Klasik Yunan ve Roma Mitolojisi Thomas Bulfinch, İnkilap Yayınevi ;Mitoloji 101 Kathleen Sears, Say Yayınevi ;Antik Yunan ve Roma Hikayeleri Emilie Kip Baker, Kanon Kitap kaynaklarından yararlanılmıştır. Sevgili Furkan eline yureğine sağlık umarım bütün insanlık onceliklerinin sorgulamasıni yapıp olumlu çıkarımlar da bulunur. Tek kelime ile enfes! Tebrik ediyorum.


Hatice Hamarat ikinci single çalışması Bu Dünyayı OnAir Sahne etiketiyle yayımladı. Bu Dünyanın söz ve müziği Hatice Hamarat'a ait. Şarkının düzenlemesi Ses Sanayii Stüdyoları'nda gerçekleştirilmiş. Aranje ve prodüksiyon Reha Hendem ve Ahmet Kalabay imzasını taşıyor. Gitarlarda gitarist Safa Hendem, davulda Gencay Kıymaz yer alıyor. Mix ve mastering ise yine Ahmet Kalabay tarafından gerçekleştirilmiş. Hatice Hamarat'ın Bu Dünya şarkısına Scanner Studio tarafından Kerem Yükseloğlu yönetmenliğinde çekilen klibini OnAir Sahne YouTube Kanalından izleyebilirsiniz. Hatice Hamarat Ekim 1985 yılında Eskişehir'de dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren müzik ve edebiyat alanında eğitimler aldı. Üniversite eğitimini Eskişehir'de Eğitim Fakültesi'nde tamamladı. Yine aynı dönemlerde Yüksek Lisans eğitimini tamamladı. Ünlü Harper Collins ödüllü yazar Luset Kohen Fins'ten dersler alarak Öykü Fabrikası'ndan mezun oldu. Edebiyatın güçlü kalemlerinden Jale Sancak ve Faruk Duman ile çalıştı. Edebiyata gönül vermiş dostları ile şair ve yazar Oktay Yivli önderliğinde Yol Edebiyat Dergisini çıkardı. Çukur Mecmua Edebiyat ve Sanat Dergisi'nin kurucularındandır. Sırasıyla Çavlan isimli şiir kitabı, Mutlak Unutuluş ve Bu Dünya adlı kitapları yayımlandı. Halen, şiir, öykü, deneme, inceleme ve makale türünde eserler vermekte olan müzisyen yazar, kendisine has tarzını şiirin müzikle dansı olarak adlandırıyor ve modern soundları, derin şarkı sözleri ile harmanlayarak müzikseverlerin beğenisine sunuyor.


Hatice Şimşek'in müzik dünyasına merhaba dediği şarkısı Akvaryum, OnAir Sahne etiketiyle yayımlandı. Söz ve müziği Egemen Erdoğan'a ait şarkı, çocukluğumuzda ya da mutlu günlerimizde bıraktığımız ve şimdi ile karşılaştıramadığımız dünyaya bir özlem, anlamakta zorluk çektiğimiz günümüze ise bir tanım içeriyor. İlkokul ve ortaokul yıllarında koro çalışmaları ile başladığı müzik hayatına, Erciyes Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik bölümünü bitirdikten sonra halen sürdürdüğü müzik öğretmenliği, Orff eğitmenliği ve Abrsm koçluğu ile devam eden Hatice Şimşek, aynı zamanda da çocuk şarkıları yayımlıyor. Apple Music Türkiye ve Fizy gibi dijital müzik servislerinin çeşitli editör listelerinde yer alan Akvaryumun söz yazarı ve bestecisi olan Egemen Erdoğan, yakın zamanda yine OnAir Sahne tarafından yayımlanacak yeni şarkısının hazırlıklarına devam ediyor.


Hatice Şimşek yeni çalışması Ben Yokkeni On Air Music Co. markasıyla yayımladı. Sözü ve müziği Egemen Erdoğan'a ait olan Akvaryum ile geçtiğimiz yıl ilk çıkışını gerçekleştiren Hatice Şimşek, daha sonra söz müziği kendisine ait olan Kırmızı Çiçek teklisini yayımlamıştı. Ben Yokken, müzisyenin yayımlanan üçüncü çalışması. Apple Music Türkiye ve fizy gibi dijital müzik servislerinin çeşitli editör listelerinde yer alan Ben Yokkenin söz yazarı ve bestecisi olan Egemen Erdoğan da yakın zamanda yine On Air Music Co. tarafından yayımlanacak yeni şarkısının hazırlıklarına devam ediyor.


Anadolu Kültür ve Diyarbakır Sanat Merkezi tarafından yürütülen Hatırlamak ve Anlatmak için Şehre BAK programı, 2012 yılından bu yana fotoğraf ve videoyla ilgilenen genç hikaye anlatıcılarının şehirlerine dair anlatmak istedikleri görsel hikayelerin görünürleşmesi ve üretimlerin desteklenmesi konusunda katkı sağlıyor. Bu kapsamda BAK'ın çevrimiçi platformu sehrebak. org'ta yayınlanan güncel çağrı ve sergilerin yanı sıra, birlikte üretimi destekleyen BAK Dersleri, Kolektif Üretim Atölyesi ve Video Geliştirme Atölyesi gibi eğitim ve üretim buluşmaları da devam ediyor. sehrebak. org yayınladığı tematik çağrılarla ülkemizin farklı noktalarından genç hikaye anlatıcılarını şehirlerine dair anlatmak istedikleri görsel hikayeleri paylaşmaları için teşvik ediyor ve bu çabayla katılımcılardan gelen çalışmaları çevrimiçi sergi olarak erişime açıyor. Gündelik hayatımızda, evimizde zamanı farklı açılardan ölçmeye ve deneyimlemeye yarayan kavram, eşya ya da durumlardan oluşan görsel hikayelere yönelik bir davet olan Küçük Zaman Sözlüğü çağrısının çevrimiçi sergisi bugünden itibaren izlenebilir. Ayrıca Güncel Çağrı Sarı'ya başvurular devam ediyor. umarım Şehre bak projeniz hakettiği desteği bulur.


Mayanda Ne Var, Gülçin Önel'in Maya Uygarlığı'nın rehberliğinde birikimini ve enerjisini aktardığı, özümüzü bulmamız için harika bir yol haritası olacak! İçimizde daima varlığını koruyacak olan bilgileri gün ışığına çıkarmak, gün burcumuzun bize söylediklerine kulak verip kendimiz için en doğru yolu çizmek bizim elimizde. Hayat yolculuğuna boş bir levha olarak geldiğimizi söyleyen bazı felsefi görüşlerin aksine Maya öğretileri, kim olduğumuzu ve dünyada neler yapabileceğimizi bilerek gözümüzü açtığımızı söyler. Dünyaya gelmemizden çok önce tomurcuklanan gücümüzü ve potansiyelimizi gerçekleştirmek için önce arayışa karar verebilir, nihayetinde onları hatırlayabiliriz! Henüz hatırlayış yolculuğuna çıkmamış olanları cesaretlendirmeyi, yolda olanların elinden tutup rotasını belirlemeyi hedefleyen bir haritamız var. Maya yol haritası, köklerimizden gelen ve yönümüzü tayin etmek için ihtiyaç duyduğumuz aydınlığı bize sunuyor. Evrenin sonsuzluğuna değin süren kendimizi bulma yolculuğuna çıkma vakti geldi. Gülçin Önel'in titiz çalışmasıyla kitabın içine yerleştirdiği QR kodlar yardımıyla kolaylıkla ritüelleri ve meditasyon uygulamalarını gerçekleştirebileceksiniz. Mayanda Ne Var, hatırlayış yolculuğunuzda her daim sizinle yürüyen ve yolunuza ışık tutan rehberiniz olacak.


İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün yeni kitabı Hayal ve Gerçek Arasında: Osmanlı Resminde İstanbul İmgesi, 18. ve 19. Yüzyıllar okurlarla buluştu. Sanat tarihçisi Tarkan Okçuoğlu'nun yazdığı kitap, modernleşme sürecinde Osmanlı resim sanatının önemli bir ayağını oluşturan duvar resimlerine ve bu eserlerin ortak paydası olan İstanbul imgesine odaklanıyor. Anadolu, Balkanlar ve Ortadoğu gibi çok geniş bir coğrafyada izini sürebildiğimiz bu popüler imgenin hangi üslup özelliklerine göre çeşitlendiğini aktaran çalışmada okurlar, bu görsellerin barındırdığı farklı anlamları da keşfe çıkıyor. Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul çalışmalarına yeni katkılar sunan yayınları okurlarla buluşturmaya devam ediyor. Çalışmalarında geç Osmanlı dönemi görsel kültür ve mimarlık alanlarına yoğunlaşan Tarkan Okçuoğlu'nun, İAE Yayınları'ndan çıkan Hayal ve Gerçek Arasında: Osmanlı Resminde İstanbul İmgesi, 18. ve 19. Yüzyıllar başlıklı kitabı, hem tarih meraklıları ve sanatseverler hem de mimarlık ve şehircilik alanında çalışanlar için ilgi çekici bir içerik sunuyor. Çalışmada, Osmanlı sanatındaki ilk natüralist resim denemelerinden, yağlıboya tekniğinde tamamen Avrupalı bir üslubun hakim olduğu döneme kadar uzanan bir zaman diliminde İstanbul imgesi mercek altına alınıyor. Osmanlı Devleti'nin geniş sınırları içerisinde saraylardan konaklara, camilerden türbelere, hanlardan şadırvan kubbelerine kadar dini ve sivil mimariyi süsleyen duvar resimleri, çalışmanın ana eksenini oluşturuyor. Bir yanda halk ressamının fırçasından çıkan naif betimlemelerin, diğer yanda teknik becerisi yüksek, perspektifin yetkin kullanıldığı resimlerin incelendiği kitapta, İstanbul imgesi, dönemin en popüler konusu olarak ortak paydayı oluşturuyor. Benzerlikleri nedeniyle adeta şablon niteliğinde çoğaltıldıkları gözlenen, ancak farklı anlam katmanlarına işaret eden bu imgeler, görsel bir temsil olmanın ötesinde, üretildikleri coğrafyanın aynası olarak önemli birer belge niteliği de taşıyor. Modernleşme/Batılılaşma süreci ile birlikte Osmanlı sanatında ortaya çıkan yeni üslup ve yaklaşımların anlatımıyla başlayan kitabın ikinci bölümünde, Osmanlı resminde kent ve manzara tasvirleri, tarihi yapılar ve hayali mekanlar mercek altına alınıyor. İstanbul imgesine odaklanan son bölümde ise Anadolu, Rumeli, Suriye ve İstanbul gibi farklı coğrafyalardan duvar resmi, pulat tepsi, harita örnekleri karşılaştırılarak derinlemesine bir inceleme yapılıyor. İstanbul imgelerindeki çeşitliliği, üslup ve biçim farklarının yanı sıra düşünsel arka planıyla da ele alan sanat tarihçisi Tarkan Okçuoğlu, kültürel iklime göre değişen söylemleri gözler önüne seriyor. Geç dönem Osmanlı ressamlarının gerçekçi görüntülerin değil, gerçeğin farklı algılarla değişen imgesinin peşinde olduklarına dikkat çeken yazar, Hayal ile gerçek arasında kalan resimler 18. yüzyılda filizlenen değişim sürecinin ürünüydü ve içerikleriyle ürünü oldukları bu değişimi yansıttılar. diyor. Hayal ve Gerçek Arasında: Osmanlı Resminde İstanbul İmgesi, 18. ve 19. Yüzyıllar kitabını, kitapçıların yanı sıra Pera Müzesi Artshop ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nden temin edebilirsiniz.


Yaşamın çoğu ayrıntısında var olan, hiçbir şey dışarıdan göründüğü gibi değil ön görüsü en doğru ön görüdür. Elizabeth Day'in Düşbaz Yayınları'ndan yayımlanan romanı Saksağan'ı okurken hakikaten de hiçbir şeyin dışarıdan göründüğü gibi olmadığını bir kez daha düşündüm. İnsan kendisini dahi tam anlamıyla keşfedememiş, anlayamamış bir canlı iken başkalarını nasıl tanır? Başkalarını iyi tanıyamadığı için hayatı nasıl tepetaklak olur? Bilincimiz, psikolojik sınırlarımız başımıza gelenlere nasıl dayanır? Kendimizi ve karşımızdakini iyi tanıyamamaktan kaynaklı olarak şüphe kıvılcımları içimizde nasıl dolaşır? Elizabeth Day Saksağan'nında psikolojik gerilimin romanın sonuna kadar peşimizi bırakmıyor. Elizabeth Day'i geçtiğimiz yıl yine Düşbaz Yayınları'ndan yayımlanan Tepetaklak / İşler Sarpa Sardığında Yapılacaklar Klavuzu kitabıyla tanımıştık. Tepetaklak bir tür başarısızlığa övgü kitabıydı. İngiliz yazar büyük başarı yakaladığı How To Fail With Elizabeth Day adlı podcast programına katılan konuklarıyla yaptıkları sohbetlerinden, kendi hayat deneyimlerinden, okurlarının ve dinleyicilerinin paylaştığı hikayelerden biriktirdiklerini başarısızlık süzgecinden geçirip Başarısızlığın Yedi İlkesi'ni bizlerle buluşturmuştu. Aslında Saksağan'ı da bu podcast serisinde kazandığı tecrübelerle yazmıştır desem yanlış bir yorumda bulunmuş olmam. İlişkilerde yaşanan olay örgüsünün psikolojik gerilim unsurlarını -başarıyı ve başarısızlığı- bu sefer bir roman yazarak anlatmak isteyen Day yine baştan sona elimizden bırakmayacağımız bir hikaye anlatmayı başarmış gözüküyor. Saksağan, Marisa, Jake, Kate arasındaki ilişkiyi anlatıyor. Bu karakterlere bir de Jake'in annesi Annabella'yı da eklememiz gerekiyor. Fakat Annabella'dan sonradan bahsetmek üzere şimdilik burada bırakıyoruz. Hikaye Marisa ve Jake'in uyumlu ilişkilerini okumamızla başlıyor. Birbirlerini seviyorlar ve bir çocuk sahibi olmak istiyorlar. Marisa'nın ailesinden kaynaklı boşanan anne-babasından kaynaklı- sorunlu bir çocukluk geçirdiğini öğreniyoruz. Genç kızlığa ilk adım attığı yıllarda da bir tecavüze maruz kalarak bunun travmasını yaşıyor. Jake onun hayatındaki en iyi şey. Bu yüzden çocuk sahibi olmayı hiç düşünmezken bu yolda adımlar atmaya başlıyor. Bu arada Marisa Jake'in yanına taşınıyor ve evin boş duran odası için ek gelir etmek amaçlı bir kiracı aramaya başlıyor. Böylece Kate ile tanışıyoruz. Marisa'dan biraz daha albenili olan bu kadının aynı evin içine girmesiyle asıl olay akışı gerçekleşmeye başlıyor. Marisa'nın hamile kalmasıyla istenilen bebeğe kavuşma gerçekleşiyor fakat bu hamilelik Kate'in varlığı ile gölgeleniyor. Marisa'ya göre Jake ve Kate yakınlaşıyorlar ve Marisa bunun somut örneklerini görmeye başlıyor. Kate'i hem evin içinde gözetim altına alarak hem de dışarıda takip ederek şüpheleri için deliller topluyor. Jake'in Ipad'ini kontrol ediyor ve neredeyse emin oluyor aralarındaki ilişkiye. Bu topladığı deliller sonrası oluşan baskıyla ve hamileliğinin de getirdiği duygusal baskıyla düşünceleri iyice karmaşıklaşıyor. Romandaki paranoya düzeyi Marisa'nın kuşkularıyla boy vermeye başlarken hikaye günümüz ve geçmiş arasında sıçramalarla devam ediyor. Marisa, Jake ve Kate arasındaki üçlü ilişki yavaş yavaş aydınlanmaya başlıyor. Anlamaya başlıyoruz ki Kate ve Jake, Marisa'dan da önce tanışıyorlar. Geçmişte kalan bir ilişki miydi bu acaba diye düşünürken Marisa Kate'i ciddi anlamda darp ediyor. Neye uğradığını şaşıran Kate bir müddet kendine gelemiyor ama sonrasında Marisa'nın hikayenin başından itibaren yaşanılan her şeyi yanlış anladığını, yanlış yorumladığını ve gerçeklikten ciddi anlamda saptığını anlıyor. Biz de tabii Kate ile beraber anlıyoruz. Evet, Kate ve Jake yıllardır beraberler ve asıl çocuk sahibi olmak isteyen çift Kate ve Jake. Marisa ise taşıyıcı anne. Bu sebepten aslında Kate değil Marisa Kate ve Jake'in evine taşınıyor. Fakat bir süre sonra roller o kadar birbirinin içine geçiyor ki Marisa sağlıklı düşünememeye ve dolayısıyla hareket edememeye başlıyor. Nihayet iş işten daha fazla geçmeden durum fark ediliyor ve çözüm yolları aranmaya başlıyor. Yazının başında bahsettiğim bir diğer karakter, Jake'in annesini unuttuğum zannedilmesin. Onu yazmaksızın tüm bunları izah edebilmenin bir yolu yok. Hikayeye ara ara girip çıksa da hikayenin en baskın karakteri. Oğlunu hiç kimseyle paylaşmak istemeyen anne Annabella bu üçlüyü hep çok yakından takip ediyor. Onlar üzerinde hep çok büyük psikolojik baskı oluşturup, dengelerini bozuyor. Özellikle de Marisa ve Kate üzerindeki baskısı hissedilir derecede denge bozucu. Anlıyoruz ki bu paranoya ara ara hikayeye girip çıksa da onun varlığıyla ateş alıyor. Saksağan -insanlar arsındaki ilişki denildiğinde- ortaya çıkması gayet muhtemel paranoyaları, şüpheleri, yapmayı, bozmayı, yönetmeyi ve bu yönde bir ilişki seçilirse sonuçlarının buraya kadar gidebileceğini gösteriyor. Anne ve çocuk ilişkisi, kıskançlık ve sahiplenme duygusu, hayalini kurduğumuz şeylere sahip olabilmenin riskleri Saksağan'ı başından sonuna merakla okumamızı sağlıyor. Mitolojide çocuk getiren leylek hikayesinde geçen leyleğin aslında saksağan olduğunu da öğreniyoruz bu arada. Hikayelerin aslı bir şekilde ortaya çıkıyor yani, bir şekilde doğru hikayenin ne olduğunu öğreniyoruz eninde sonunda. Saksağan'da olduğu gibi.


Bu kez karşınızda iki çocuk ruhun kaleminden, Fuat Sevimay! Geçenlerde bir kitapçıda, Fuat Sevimay'ın Haydar Paşa'nın Evi kitabını görünce yıllar öncesine savruldum. Ta fuar yıllarına... Hemen kitabı alıp okumaya başladım. Yanlış hatırlamıyorsam 2016 yılıydı. Haydarpaşa Garı'nda, Kadıköy Belediyesi'nin düzenlediği kitap fuarında tanımıştım kendisini. Masasının önünde uzun bir hayran kuyruğu vardı, kitaplarını imzalıyordu. Aramızda son derece naif ve kibar bir ilk karşılaşma oluştu. Kitaplardan, fuardan ve tabii ki edebiyattan konuştuk. Sohbetin sonunda imzalı kitabımı da aldım. Neden böyle uzun bir giriş yaptım biliyor musunuz? Bazı tatlar, bazı duygular sizi alıp yıllar öncesine savurabilir. Haydar Paşa'nın Evi bakın beni nerelere götürdü. Çok heyecanlı! Dikkatinizi çekmek istiyorum. Bu güzel kitap, Ankara Mimarlar Odası'nın açtığı Kentimi Okuyorum Çocuk Kitapları Yarışması'nda birincilik kazanmış. Öncelikle şunu belirtmeliyim ki, kitabın kapağı ve çizerine kocaman alkış gelmeli, ekip olarak çok güzel iş çıkartmışlar. Hep şuna inanırım, özellikle çocuk edebiyatı diye tanımlanan eserler takım oyunu gibidir. Yazarından çizerine, editöründen genel yayın yönetmenine kadar uzanan geniş çaplı çalışmalardır. Başarı takım işidir. Kitabın kapağından sonra ilk sayfasını okuyorum. Çocuklar için yazan yazar, eğer yaşadığı kentin simgesel yapılarını genç arkadaşlarına tanıtıyorsa, bu beni çok mutlu ediyor. İlk sayfalarda bunu hissediyorum. Ne güzel anlatıyor ve sonra birden, Haydar Paşa'nın evine, artık trenler gelmeyecekmiş. diyor. Adeta soğuk duş etkisi! Evini elinden almak isteyenler varmış! Kim ya da kimler diye merak ediyorum. Haydar Paşa'nın evi, İstanbullulara ait değil mi? Yanılıyor muyuz hepimiz? Bir an düşünüp ben de aynı soruyu size soruyorum. Haydar Paşa'nın evini, İstanbullulardan ayırmasınlar diye düşünüyorum. Eminim, hemfikiriz bu konuda. Kitabımızın kahramanı bunun için çalışacağına söz veriyor satırların arasında. Umut doluyorum, doluyoruz. Yazara şapka çıkartıyoruz. Selam veriyoruz. Kahramanlarına hayal kurduran yazarları çok seviyorum. Hiçbir sınır tanımayan, kuralsız ve özgür hayaller hepsi. Tebrikler Fuat Sevimay! Vapur yolculuğu, martılarla sohbetler, Kız Kulesi, Sunay Amca, Galata Kulesi ve gönderme yapılan satırlar, hepsi tarihe yapılan gizemli bir yolculuk ve yine mutlu ediyor beni. Sıra vapur yolculuğunun sonunda Mimar Sinan'a geliyor. Adım adım Süleymaniye'ye geçiyoruz. Yazarın ve kahramanının izinde bizler de yolculuğun keyfini çıkartıyoruz; seyyahlar gibi. Görmek için dikkatli bakmalı. Fuat Sevimay, bunun altını çok çiziyor. Kapalıçarşı'ya geçiyoruz. Kimseler görmüyor, ama gökyüzünde şairlerin bulutlara yazdıkları satırları okuyorum. Yüzümde hep farkında olduğum bir tebessüm yerini buluyor. Sürprizi sona saklıyorum, onun gibi göz kırpıyorum. Her şeyi biliyorum, farkındayım. Belki bir Şişt... Şişt... Şişt... sesi gelir diye düşünüyorum. Nasılsa Hayal Kurmak Bedava diyor, gülümsüyorum. Çoğu hikayesi yolculuk halindedir, peşine takılıp eğlenmesi pek keyiflidir. Yavaştan gözlerinizi kapatıp ufak ufak uzaklaşırsınız, sizi nereye sürükleyeceği hep sürprizdir. Kitaplarında özgürlük teması çok çok önemlidir. Kendi tarihine, Milli Mücadele yıllarına kadar uzanır. Mustafa Kemal Atatürk'ün dediği gibi Geçmişini bilmeyen uygarlıklar, geleceğini oluşturamazlar. Sevimay, bunu hikayelerini kurgularken hiç unutmaz, hep yaşatır. Hikayelerinde yaşattığı onca macera, tanık olduğumuz zorluklar ve acılar, özgür, bağımsız bir ülkede yaşamanın önemini ve bu uğurda kaybedilen hayatları hatırlatır bize. Kıymeti bilinmeli ve kendisine bu eserleri için çok çok teşekkür etmeliyiz. Cümleler benim tarafımdan yazılıyor olabilir, ama bazen yazdırtana da özenli bir bakış sunmak gerek. Ben, bu yazıya Hişt! Hişt! sesleriyle davet edildim. Sait Faik'in kaleminden çıkıp Fuat Sevimay'ı bulmuş ve bana ulaşmış bir ses bu! Bu yazı gerçek manada İstanbul'da geçiyor; kalbimin başkentinde. Siz uğrayamadığım semtlerine, dolaşamadığım sokaklarına, iyodunu içime çekemediğim sahillerine de mutlaka uğrayın; taşı toprağı altın olan bu şehri gezmek yetmez, dilerim değerini kitaplarla yeniden hatırlayın. Sevimay, hafızamdaki ilk İstanbul anımı canlandıracak kadar çocuk kılıyor şimdi beni. Evet, bence o iyi bir öykücü, romancı ve çevirmen. Şimdi kalpten söyleyebilirim ki, o bir de iyi bir çocuk kitapları yazarı. Sanırım hepimiz gibi benim de umudum işte bu sözde. Bu dosyaları hazırlamaya başladığımızdan beri daha fazla olmak üzere, çocuk kalbimi unutmamak için dönüp kendime sürekli hayallerimi hatırlattığım günler yaşıyorum. Görünenden çok daha fazlası olduğunu, daha dikkatli bakarsak gökyüzünden hayatımıza sallandırdığımız madalyonun tek bir yüzü olmadığını görüyorum. Daha dikkatli bakmadığım, bakıp da görmediğim zamanlarda çocuk kalbimi küstürüyorum ve biliyorum ki, dünyadaki herkes bana sırt çevirebilir, ama çocuk yaşımın sızısına katlanamam. Bu konu üzerine biraz düşünün, bana hak vereceksiniz; siz de katlanamazsınız. Zaten hepimiz dünya denen bu yere çocuk yanımızın bir yudum mutluluğu için dayanmıyor muyuz? İşte Sevimay bu kitapları yazdığına göre, bence katlanmanın çaresini bulmuş; apaçık bize de gösteriyor. Ben de Sevimay gibi Haydar Paşa'nın sakallı nur yüzünü, İstanbul'un ortasındaki kurşun kalemi, Mimar Sinan'ın yaptıklarını, savaşın bizden alıp götürdüklerini, evimizden uzakta kalmak zorunda olduğumuz günleri, özgürlük hayallerimizi, hep bir derdimiz oluşunun bizi kavuşturacağı güzellikleri, gökyüzünde yazanları, bulutlardan fazlası uçurtmaları görmenizi ve kendi hikayenizi mutlu sonla bitirmenizi diliyorum. Daha dikkatli bakar ve hayal kurmaktan vazgeçmezseniz, bu mümkün.


Doğum, yaşam, ölüm ve nihayetinde yeniden var olmayı simgeleyen sembolik bir anlatımdır hayat ağacı. Özellikle Ortadoğu kültür ve medeniyetinde yeri oldukça önemli olan hayat ağacına folklörden mimariye, edebiyattan ev eşyaları motiflerine, heykel ve rölyeflerden resim sanatına, müzik ve halk anlatılarına kadar her yerde rastlamak mümkün. Bilinen en eski hayat ağacı milattan önce üç binli yıllarda Kuzey Mezopotamya halkı olan Hurri'lerde görülür. Daha sonra buradan diğer Mezopotamya kültürlerine ve oradan da tüm dünyaya yayılıp her kültürün içinde, biraz da değişime uğrayarak, varlığını günümüze dek sürdürür. Analitik psikolojinin kurucusu İsviçreli bilim insanı Carl Gustav Jung İNSAN VE SEMBOLLERİ adlı kitabında insanların kutsallaştırdiğı üç temel şeyden bahseder. Bunlar: Ağaçlar, kayalar ve yuvarlak formlu şekillerdir. Hayat ağacı bu tanımın belki de Güneş ve Ay'dan sonraki en önemli sembolüdür diyebiliriz. Ebedi hayatın bir meteforu olarak işlenen Hayat Ağacı sembolizmi bize hayatın bireyle başlayıp bireyin ölümüyle de son bulmadığını, yaşamın bireyin hayatından ibaret olmadığını aksine toplum temelinde yaşamın döngüsel sürekliliğinin vurgulandığı bir ifade biçimi olarak karşımıza çıkıyor. Sanatın ifade dili içerisinde güçlü bir yere sahip Hayat Ağacı imgesi benim resimlerimde kadın ile özdeşleşir, aynı zamanda tarihe vurgu açısından bir höyüğe benzeterek çizdiğim kadına ait vücut parçalarının üzerinde yeşerir hayat ağacı. Döngü ve yok olmamak kavramlarına tarihsel arkaçıkışımın yansımasıdırlar; tarihin başlangıcında gizli olana işaret eder! Mitolojide Hayat Ağacı olarak lanse edilen ilk ağaç türü çam ağacıdır. Tanrıça İnanna bir çam ağacının dibinde Dumuzi ile görüşür ve orada aşk yaşarlar. Bu da başka bir yazının konusu olarak şurada dursun. Daha sonra ele alırız.


Covid-19 hayatımıza gireli handiyse 1 yıl oluyor. Çin'in Wuhan kentinin artık adeta bu virüs ile özdeşleştiğini, ilk başta belki de çoğumuzun Çin'deki bu virüsün dünyaya yayılıp bir pandemi formuna dönüşeceğini tahmin edemediğini belirtmek malumu ilam etmek. Bununla beraber birçok sektör doğadaki uyum yeteneğini andırırcasına Uyum gösteren hayatta kalır, mantığı ile faaliyetlerine devam etmeye çalışıyor. Ancak kar hırsına kapılıp gitmiş global markalar, buradan da kendilerine bir kazanç çıkarmakta gecikmedi, gecikmiyor, gecikmeyecek. Tüm bu dünya telaşesi bir yana, pek çok ülkede görebileceğimiz yaratıcı işler, ilgi çekici atılımlar da distopya ile ütopya arasındaki bayrak yarışında yerini alıyor. Pandemi nedeniyle seti güvenilir hale getirmek için filmin başrolünü bir yapay zekalı robota verenler mi dersiniz, 14. yüzyılda veba nedeniyle yalnızca bir elin sığabildiği şarap pencerelerinin İtalya'da yeniden başladığını mı? Avustralya'da 30,000 vatandaşın katıldığı bir çığlık atma etkinliği mi dersiniz, Tokyo'daki bir kafeteryada müşterilerin hislerini ve siparişlerini yazılı yolla çalışanlara iletmesi mi? Global düşün, yerel hareket et. misali, kendi girdaplarımızda cebelleşmeyi sürdürürken büyük fotoğrafta ne gibi gelişmeler oluyor biraz da onlara bakmak için ekranı kaydırabilirsiniz! Tarihi geçmişlerin yanı sıra hala güncel olarak varlığını sürdüren, bu dönemde ulaşabileceğiniz online & ücretsiz etkinlikleri derlediğim içeriğe de buradan ulaşabilirsiniz. Dünyanın salgınlarla olan imtihanının ne ilkinde ne sonuncusundayız. 14. yüzyılda da Kara Ölüm ya da Kara Veba olarak bilinen veba salgını milyonlarca insanın ölümüne yol açmıştı. O dönem İtalya'daki şarap satıcıları da işlerine devam edebilmek için yaratıcı bir çözüm bulmuşlardı. Müşteri ile işletmecinin birbirilerinin yüzünü görmediği, hatta müşterinin şarap almak için mekana bile girmesini önleyen şarap pencereleri İtalya'daki şarap satıcılarının 14. yüzyılda yaşadığı veba salgınına karşı aldığı etkili bir önlemdi. Bugün, yüzyıllar sonra yine İtalya'da bu uygulama tekrar başlatıldı. Kasım ayının başında, 9 Haziran'dan bu yana ülke genelinde ilk kez sıfır Covid-19 vakası ilan eden Avustralya önlemlerini çok sıkı tutmuştu. Ülkenin karantina ile ilgili en sıkı kurallarına sahip olan şehirlerinden Melbourne'de de vatandaşlar bu sıkışmışlık ve öfkeyi boşaltmak için Facebook üzerinden irtibata geçerek sıra dışı bir etkinlik düzenlediler. Ağustos ayında gerçekleşen bu etkinlik ile şehirdeki yaklaşık 30,000 vatandaş verandalarına çıkıp çığlık atma & bağırma etkinliği gerçekleştirdi. Amacı yalnızca insanların kendilerini iyi hissedene kadar bağırmaları olan bu etkinlik ile ilgili Avustralyalı rock şarkıcısı Jimmy Barnes de iyi bir şekilde çığlık atmak için gereken ısınma tekniklerini anlattığı bir video paylaşmıştı. Bir kent kolektifi olarak, gönüllülük esasıyla faaliyet gösteren Onaranlar Kulübü, Türkiye genelinde sokakları renklendirmeye, gündelik hayatın devamı için birçok kişiye dokunmaya devam ediyor. Onarılmayı bekleyen bir yağmur borusuna 3 boyutlu yazıcı ile çözüm üretenlerden sokak kütüphanesi yapımına kadar Onaranlar Kulübü'ndeki gönüllüler pek çok yaratıcı işe imza atıyor. Covid-19 ile beraber de Kadıköy'ün Yeldeğirmeni Sokağı'ndaki bir duvarda görebileceğiniz Maskeli David 3D baskı tekniği ile yapıldı. Aynı teknikle Kadıköy'ün Bahariye bölgesindeki bir duvardaki maskeli Superman da vatandaşları karşılıyor. Birleşik Krallık'taki Grassroots müzik mekanlarını iyileştirmek ve korumak için kurulan Music Venue Trust, risk altında olan mekanları renklendiren bir çevrim içi harita sundu. 31 Mart 2021'e kadar hangi mekanların desteğe ihtiyaç duyduğunu gösteren bu çevrim içi haritadaki kırmızı renkli mekanlar kalıcı olarak kapanma riski barındırıyor. Toplumsal fonlama sayesinde müzikseverler destek olmak istedikleri mekanı seçip bağış yapabiliyor. Şimdiye kadar 3 milyon sterlin bağış toplandı. Le piano du lac müzik grubu, Fransa ve İspanya'da tamamı göl, gölet, nehir gibi suların üzerinde verilen bir dizi konser veriyor. Bu yıl Covid-19'un İspanya'daki etkinliğe engel olacağı ihtimali adından söz ettirmiş olsa da konserler açık havada olduğundan etkinliklerin çoğu yapılabildi. 2020 Le piano du lac konserlerinde klasik resitalden şiirsel bestelere; piyano, çello, kemandan trompet, banjo gibi enstrümanlara kadar vokallere birçok müzik aleti eşlik etti. Hepsinin ortak noktasında ise suda süzülen bir piyano var.


1902 yılında Rainer Maria Rilke, ünlü heykeltıraş Auguste Rodin'le ilgili kısa bir kitap yazmak için Paris'e gider. O zamanlar Rodin altmışlarında, saygı duyulan, tanınmış bir sanatçı, Rilke'yse yirmilerinde, tanınmamış bir şair. Bu kitap, Paris sokaklarında ustalığa giden yolu bulan iki sanatçının portresi niteliğinde. Aynı zamanda yaratıcılığın ve sanatçının konumunun hiç olmadığı kadar sorgulandığı bir çağın anlatısı. Ve en önemlisi de bir sanatçının ne pahasına olursa olsun eserini ortaya koyması gerektiğinin bir hikayesi.


Günümüze kadar ulaşmış olan Helenistik kültürün dünya mirası etkilerinin yanı sıra sanata olan etkileri sanatla ilgilenen kimselerce malumdur. Resim, heykel ve mimari sanatları, edebiyat ve bilim Helenistik Dönemde yeni bir yön almış ve sonraki çağlara ışık olmuştur. Bu bakımdan öncelikle yüzyıllar boyunca yaşamın birçok alanına damgasını vurmuş olan Helenistik Dönemi tanımlamak yerinde olur. Helenistik Dönemin doğrudan tarih kitaplarında, sinema ve film sektöründe, sanatsal alanlarda adına sıklıkla rastladığımız Büyük İskender ile bağlantısı mevcuttur. Büyük bir askeri yeteneği olan İskender çok genç olmasına rağmen adı, efsanelere karışmıştır. Büyük İskender, antik çağda Dünya'nın büyük bir kısmını fethederek büyük bir imparatorluk kurmuştu. Fethettiği şehirlere Grekler yerleştirilmiş ve zamanla Doğu ve Yunan uygarlığının birbirine karışıp kaynaştığı önemli ticaret, kültür ve sanat merkezleri böylelikle oluşmuştur. Büyük İskender'in askeri seferleri, kültürel yönden çok önemli sonuçlar doğurmuştur. Fetihler aracılığıyla uygarlıkların tümü kaynaşarak, yeni bir uygarlığı, yani Helenistik uygarlığı oluşturmuştur. Hellen kültürü ile Doğu kültürleri arasındaki etkileşim daha çok dini ve edebi konularda iken bilimsel konularda ise genellikle Yunan halkı baskındı. Bu dönemde matematik, astronomi, fizik, biyoloji ve coğrafyanın temelleri atılmıştır. Bu dönemin en önemli yapıtlarından İskender Lahdi İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde yer almaktadır. Bahsi geçen lahit her ne kadar Fenike'li bir krala ait olsa bile lahit aracılığıyla karakter portrelerin ne kadar geliştiğini ve sanatçıların eserlerini betimlerken duyguları baskın biçimde yansıttıklarını gözlemleme şansını ediniyoruz. Bu dönemde genel olarak Filozofların portrelerinin yapıldığını görmekteyiz. Ayrıca önceki dönemlere oranla yeni bir oran tutturan sanatçılar eski zamanlarda tanrılar için yapılan tapınaklar artık bu dönemde Kral ve ailesi adına yapmışlardır. Helenistik Döneme ait sanat eserlerinde, kare ya da dikdörtgen, zigzag hatlar, o döneme özgü insan ve hayvan motiflerine sıklıkla rastlamaktayız. Doğu coğrafyalara doğru devam ettikçe bitki ve hayvan motifleri Helenistik sanat eserlerinde yer almaya başladığını, böylece Orientalizan akım geliştiğini görüyoruz. Ne yazık ki bu dönemde yapılmış olan tablolar günümüze ulaşmamıştır. Ancak yinede günümüze ulaşan mozaikler aracılığıyla dönemin etkileri izlenebilmektedir. İskender Mozaiği, Helenistik dönemde yapılmış olup dönemin sanatsal bakış açıları hakkında günümüz insanına fikir vermektedir. Helenistik Çağ bir diğer deyişle Grek yani Yunan sanatının çağıdır. Krallıkla birlikte gelişen yaşam kültürü, yeni sanat eserlerin ortaya çıkmasını sağlar. İnsanlar için hazırlanmış olan büyük mezar yapılara Helenistik sanatsal dönemde rastlamaktayız. Helenistik Dönemde var olan sanat anlayışı dünyayı etkileyen bir sanat haline gelmiştir. Mimaride rastladığımız Korint Üslubu dönemin en çok kullanılan sütun biçimi olmuştur. Ephesos Artemis Tapınağı, Dydima Apollon Tapınağı, Priene Athena Sardis Artemis Tapınağı Helenistik döneme ait en çok hafızalara kazınmış mimari yapılarındandır.


Ankaralı alternatif müzik ekiplerinin ortak çalışması Ankara'da Hava Kapalı isimli mini albüm, 28 Mayıs 2021 itibariyle dinleyiciyle buluştu. Beş şarkıdan oluşan albümde Deniz Perhan, Boyalı Kuş, Sercan İke, Oğulcan Sönmez ve Sinağrit Baba'nın birer şarkısı bulunuyor. Pandemi döneminin verdiği yalnız bırakılmışlık hissiyle mücadele etme biçimi olarak bir araya gelen dostlar, Ankara'ya ve Ankara'daki yaşantılarına dair minör bir anlatı hedeflediler. Böylelikle, benzer sokaklarda benzer dertlerle benzer hayatlar yaşayan müzisyenlerin albümü Ankara'da Hava Kapalı, 23 kişinin emeğiyle ortaya çıktı. Ekipler, solo çalışmalarının yanı sıra, bu birlikteliği bir gelenek haline getirmeyi de planlıyor.


Lady Chatterley'in Sevgilisi romanının gerçek ilham kaynağı, İngiliz yazar D. H. Lawrence ile Frieda von Richthofen'in dokunaklı hikayesi Frieda, hep kitap logosuyla 25 Haziran'da raflarda olacak. Aristokrat bir Alman baronun kızı Frieda, İngiliz dili profesörü kocası Ernest Weekley ve üç çocuğuyla Nottingham'da yaşamaktadır. Ernest ile olan evliliğine hapsolan Frieda, yaratıcı enerjisi ile dikkat çeken, meteliksiz ama hırslı genç yazar D. H. Lawrence ile tanışır. Fırtınalı ilişkileri pek çok roman karakterine ilham olurken, edebiyatın gidişatını sonsuza dek değiştirecek yaratıcı bir taşkınlığı ortaya çıkarır. Ancak görev ve hür irade ikilemi arasında yaptığı seçimin Frieda için korkunç bir bedeli vardır. Kendini bulma ve keşfetme hikayesi Freida, 25 Haziran'dan itibaren hep kitap logosuyla raflardaki yerini alacak.


Dikkat! Bu inceleme yazısı spoiler içerir. Bazı zamanlar dışarıdan nasıl göründüğümüzü, insanların hakkımızda ne düşündüğünü merak ederiz. Oysa şükürler olsun ki çoğu zaman sadece dışarıdan göründüğümüz kadarızdır. Bizim toplumumuzda aileye bakmak, onu olduğu gibi görmek zordur. Çünkü kutsaldır. Peki, kadınlar ve çocuklar bu yükü taşımasaydı kutsallık nasıl bir boyut kazanırdı? Soru sormanın yanıt bulmaktan daha doğru olduğuna inanırım hep. Çünkü soru sormak iyidir, yüksek sesle verilemeyen yanıtların kuzeyine çevirir insanın kuma gömmek üzere olduğu kafasını. Oysa yanıt bazen üst kat komşundan gelen sestir ve kulakları sağır eden çığlıklarla dönersin yüzünü gerçeklerden. Çünkü aile arasına girilmez. Hem kahraman hem cellat olmayı aynı anda başaran Gülce'nin babası Tahsin de, yaşadıkları ve yaşattıklarıyla, işte bu ailenin en büyük gerçeği. Akşam 9'a kadar gelmediyse gelmesin diye dua edilen babası. Buna rağmen Gülce'nin çocuk kalbine yerleşmiş, hep o Ya dönmezse! korkusu. Karısının kalbine yara, çocuklarının gözüne hep bir tedirginlik, bir korku olarak yerleşen, yaralarından büyüyüp yaralar açan bir toplumsal kabul. Gülce'nin en başında Benim babam bir alkolik, diye açtığı bu hikayenin kederini taşırıp çocuklarına kader eden karakteri Tahsin. Hikaye boyunca hem ona kızıyor hem onu çok yakından tanıyor ve bir de onun için üzülüyoruz. Hikayenin izlerine bir ara verip dilinden de söz etmek isterim. Şeniz, böylesine sancılı bir hikayede yılların su gibi akışını izletirken, bizi bir acı denizinde boğmuyor. Nefis bir dengesi var. Yaşanılanı, tüm gerçekliği ve sadeliğiyle, kahramanlarına ait olduğu haliyle kabullendiriyor. Evet, en başında sözünü ettiğim o gözyaşı, pınarlarımızda bekliyor ama sicim gibi akmıyor. Elbette akabilirdi de. Sadece bu bir hikayenin yolculuğuna dahil olurken ne kadar ya da ne boyutta gerekli, onu bilmiyorum. Hayatın akışında olduğu gibi bir kabulde, her şey çok daha anlamlı. Gülce, hikayesini anlatmaya başladığında altı yaşında. O aslında geçmişini hatırlayan, otuzlarının başında bir genç kadın ve yıllara yaydığı hikayesini o zamanların duyguları ve sesiyle anlatıyor. Birden kendimi kaptırıp ne çok şey anlattım ama Gülce'den hiç söz etmedim. Aslında o kendini şöyle özetliyor: Kitaplarım ve hayallerim bana yetiyor. (Sayfa 28) Gülce, insanlarla konuşmak zorunda olmayı sevmeyen, verdiği sözleri tutma konusunda saplantılı bir çocuk ve büyürken tek sığınağı hayalleri ve kitapları. Evinde yaşadıkları onu düz bir çizgi üzerinde yürütmüyor belki ama o, bir avukat olmayı başarıyor; her şeye rağmen. Toplumun aile için seçtiği rollerde en ağır payı hep çocuklar alıyor ve bu evreden kurtuluş yok. Çocuğun payına hep orada olmamak düşüyor. Ondan önce söylenmiş sözlere inanmak zorunda olmakla aslında karşı çıkabileceği arasında yıllar geçip giderken, Gülce gibi kapının ağzında fark edilmemeyi diliyoruz hepimiz. Çocuklar orada değilmiş gibi söylenen sözlerin kırmızı balonları uçamıyor çünkü. Günlerce gecelerce konuşabilirim Gülce'yle, size ondan bahsedebilirim ama artık sona gelmeliyim. Kahraman ve Cellat son sayfasına geldiğinde şimdiki yaşın, şu ana kadar pınarlarında beklettiğin gözyaşın ve yaşama dair kabullenişin oluyor. Şeniz'in kaleminde Gülce'yle bir hikayenin sonuna gelirken bir başka başlangıcın kapısını aralıyoruz. Bazı sorular hayat boyu yanıtını bulmaz. Aslına bakılırsa tek bir yanıtı olmaz. Tüm yanıtlar zaman ve nereden kaynaklandığını bilmediğimiz sevgiyle lezzetli bir yemek olup akşam sofraya konur. İnsan belki de aile olmayı işte böyle kabullenir. Bu öğrenmek değil kabullenmektir çünkü. Bir gün öldüğümüzden fotoğrafların haberi olmadığı günler gelecek. Ömrümüz boyunca ne kadar kahramanlık ettik ne kadar cellat olduk, hastane bahçesinden başlayacak önemini yitirmeye. Çünkü biz insanız, insanlar böyle yaparlar. Bir ömür öfkesini büyütür, anlamsız kavgaların pençesinde nefreti bölüşür, sevgisizlikte boğulur, susar ve sonra her şeyi öylece bir anda unutur; Albert Camus'nün Sisifos Söyleni'nde de olduğu gibi, hayat hep başa döner.


Hayat yaşanılanlar kadar, yaşadıklarımızı nasıl ifade edebildiğimizle de ilgili. Hiçbir şeyin sebepsiz yaşanmadığı, yaşanılan her ayrıntının bir sebebi olduğu gerçeğini, bir şeyleri yaşadığımızda değil de sonrasında anlayabiliyoruz. Süreç böyle işliyor çünkü ve tecrübeler de bu şekilde kazanılıyor. Mehmet Çimen'in A7 Kitap tarafından yayımlanan Her Şeyin Bi Şeyi Vardır adlı öykü kitabı bunları düşünmemi sağladı. Aslında bir novella ile karşı karşıyayız. Yekpare bir hikayenin anlatıldığı kitap, insan yaşamını; başarıları, hataları, mutlulukları, mutsuzlukları, yolculukları, seçimleri üzerinden sebep-sonuç ilişkisiyle anlatıyor. Balat'ın arka mahallelerinde yetişmiş Şevket ile tanışıyoruz. Her aşamasıyla tecrübe ettiği bu hayat, onun için hiç de kolay geçmemiş fakat Şevket hikayesini bizlere son derece sakin anlatıyor. Bu kolay geçmeyen hayatın sakin anlatımı, tüm inişli çıkışlı duyguların bize geçmesini sağlıyor böylelikle. Hikayeye Doğu Avrupa'da, Ukrayna ile Romanya arasında yer alan Moldova'da başlıyoruz. Şevket'in Moldova'ya zorunlu göçü, onun bu ülkede bir hayat kurmasına sebebiyet veriyor. Fahri ile tanışıyoruz. Şevket ile Fahri'nin içten diyaloğuyla Fahri'nin altı aydır ülke gündemini meşgul eden medyatik bir davaya tercümanlık yaptığını öğreniyoruz. Bu ikilinin yabancı bir ülkedeki arkadaşlığı, hikayenin sonuna kadar canlılığından hiçbir şey kaybetmiyor. Şimdiki zaman tüm hızıyla akarken, Şevket'in onu Moldova'ya kadar getiren geçmiş hayatına doğru yolculuklara çıkıyoruz. Travmatik bir çocukluk geçiren Şevket'in hayatında şiddet var. Hem maruz kaldığı hem de uygulamak zorunda kaldığı şiddet, onun, çocukluğunu yaşayamaksızın hızlıca büyümesine sebebiyet vermiş. Otuzuna kadar Keşke... diyecek hiçbir şey yapmayan Şevket, otuzuna geldiğinde tüm ailesini kaybedince hayatının altı üstüne geliyor ve tam anlamıyla kaos günleri başlıyor. Şevket'in bu içten itirafları hikayeye inancımızı arttırırken, Moldova'daki yeni yaşantısına nasıl başladığını ve gelecek adına aldığı kararları da okumuş oluyoruz. Bu arada arka planda Moldova toplumunun daha doğrusu Doğu Avrupa toplumunun siyasi, kültürel ve toplumsal yapısına şahitlik ediyoruz. Fahri'nin tercüman olarak bulunduğu bu süreçler hikayeye yansıdıkça halihazırda sürmekte olan Rusya Ukrayna savaşını hatırlıyoruz; medyayı yakından ilgilendiren bu dava süreci, ülkenin tüm zaaflarının ortaya saçılmasına sebebiyet veriyor. Şevket'in bireysel dertleriyle bir ülkenin dengesini sarsan gelişmeler bazı taraflarıyla benzerlikler gösterirken, yabancı uyruklu kişilerin hayatlarını nasıl etkilediğini anlıyoruz. Kendisinin yabancısı olarak Moldova'ya gelen Şevket, yabancı bir ülkede tutunmanın tüm güçlüklerini yaşamış oluyor böylece. Ailesini feci bir kazada kaybeden ve bir dava süreci yaşayan Şevket'in bir profesörle diyaloğu da önemli. Şevket'in başka bir kişiliğiyle karşılaştığımız bu süreçlerde Fahri her ne kadar Şevket'e yol gösterse de bir tür kaybeden olan Şevket'in diğer kişiliğiyle karşılıyoruz. Bu aşamada farklı bir katmana savrulan hikaye daha da aydınlanıyor. Şevket'in psikolojisindeki gölgeler aralandıkça onu daha iyi görebiliyor ve anlayabiliyoruz. Mehmet Çimen'in Her Şeyin Bi' Şeyi Vardır adlı kitabı, hayata yeniden tutunarak farklı bir ülkede sancılı bir varoluş hikayesi sunuyor bizlere. Bir de bir affetme meselesi var ki, bunu da kitabı okuduğunuzda görebileceksiniz.


Mavi rengin o ana dek düşünmediğim bir anlamına Rebecca Solnit okurken uyanmıştım: Mavi kaybolan ışıktır. Renk tayfındaki mavi, fazla fiziksel açıklamaya girmeden söylenirse, güneşle aramızdaki mesafenin tümünü alma kudretinde değildir. İşte bu nedenle, hava bizden uzakta oldukça daha mavi görünür, tıpkı suların ne kadar derinse o kadar mavi görüneceği gibi. Bize gelirken yolda kaybolan renk, mavidir. Solnit der ki, o güzel görünen maviye ulaşmaya çabalarsan, arzu ettiğin maviyi kaybedersin, çünkü o maviye varmak mümkün değildir. Bunu en iyi, kapitalist dönüşüm öncesi manzara ressamları bilirdi, çünkü onlar bizim şimdi yapamadığımızı yapıyorlardı: Dünyaya kendi gözleriyle, uzun uzun bakıyorlardı. Bu, kullanışlı bir anahtardır: Manzara tablolarında göğün mavisine bakın ve ressamın baktığı panoramayla arasında duyumsadığı uzaklığın yoğunluğuna karar verin. Meraklısına: Örnek olarak kullanılan tablo, Adriaen van de Velde'nindir.


16 Haziran itibarıyla kontrollü olarak yeniden ziyarete açılan çağdaş sanat müzesi Arter, çevrimiçi etkinliklerine de devam ediyor. Arter Yayınlar ve İçerik Koordinatörü Süreyyya Evren'in 25 Haziran 2020 Perşembe akşamı 19:00'da gerçekleştireceği 'Arter'de Bir Sefer' etkinliği, Arter binasında sergilenmekte olan işler arasında bir yolculuk sunuyor. Arter'de Bir Sefer, çevrimiçi ortamda herkese açık ve ücretsiz olarak düzenlenecek! Dünyayı etkisi altına alan COVID-19 salgınına karşı alınan sağlık tedbirleri kapsamında 14 Mart tarihinden bu yana ziyarete kapalı olan Arter, 16 Haziran 2020 Salı günü itibarıyla yeniden ziyarete açıldı. Arter öte yandan, sanatseverler tarafından büyük ilgi gören çevrimiçi etkinliklerini de sürdürüyor. 25 Haziran 2020 Perşembe akşamı saat 19:00'da gerçekleşecek olan Arter'de Bir Sefer etkinliği, Arter binasında halihazırda sergilenmekte olan işler arasında Süreyyya Evren ile birlikte bir sefere çıkmaya davet ediyor. Farklı sergilerde yer alan işler, gönderme yapılan temalar, yeğlenen yaklaşımlar, eserleriyle yan yana gelen sanatçılar, dokunulan tartışmalar ve sergilere eşlik eden yayınlar üzerinden gerçekleşecek çevrimiçi gezintide, 2016 yılından beri Arter Yayınları'nın editörlüğünü de yürüten Evren kendi deyişiyle malumu ilan edercesine pek çok olası okumadan birini sunacak.


Heykel sanatçısı Uğur Orkide ile sanat yaşamı üzerine keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik. -Merhaba Uğur Bey. Bize kısaca kendinizden bahseder misiniz? 1977 yılında İzmir'de doğdum. Eğitim hayatım İzmir'de geçti. Hasan Ali yücel ve Zübeyde Hanım ilkokulları ile eğitim hayatıma başladım. Lise dönemini Anadolu lisesi, Endüstri meslek lisesi gibi çeşitli okullarda geçirdim. Son olarak İzmir Karşıyaka Lisesinden mezun oldum. Çok küçük yaşlarda resim çizme yeteneğim vardı. O yıllarda karakelem ve resme bakıp bunu çizime dökmem kolay ve hızlı olduğu için bu halimden keyif alıyordum. ileriki yıllarda resimden metale ilgi duyup heykele geçiş yaparak sanat hayatıma yön verdim. 1989 yılında gittiğim bir su tesisatı atölyesinde gözüme çarpan kaynak makinesine olan merakım, makinayı kurcalayıp makinayı keşfetmeme ve metalle ilk buluşmama neden oldu. Aslında bu oluşumun süreci uzun ve meşakatliydi. Metal yolculuğunun bir diğer adımı ise metalin kokusuna olan hayranlığımın beni sürüklemesiyle devam etti. Sanat hayatım aslında benden habersiz çocukluk yıllarımda başlamıştı. Tabi ki metal ile içli dışlı olmam, bununla ilgili eğitim seminerleri vermem ve onunla tanışmam, araştırma ve incelemelerim sonunda İstanbul'da 7 yıl süren sanat danışmanlığı yapan sanat atölyesi ile tanışıp ortak akıl ve bilginin aynı havuzda birleşmesiyle başlamış oldu. İlhamımı yaşamın acı ve tatlı olan kendisinden ve evrenin bütünlüğünden, metale olan aşkımdan aldım. Çok çeşitli maddeler ve materyaller kullanarak bu sanatı icra etmek gerekir. İlk projem olan 'HEADS 'ı oğlum ile beraber izlediğim bir film olan IRON MAN ve gözlemlediğim bir IRON MAN figüründen esinlenerek başladım. Bu projede kendi tasvirimi yeni bir formda buluşturmayı hedefleyerek projeyi 'Oğlum Efe'ye bu hikayeyi miras bırakmak istiyorum' düşüncesiyle SCULPTORUGUR hesabımda paylaşımlar ile başlamış oldum. -İşinizin zorlukları nedir diye sorsam? Hayatın hiçbir alanında kolaylık olmadığı gibi tabi ki benim de işimde zorluklar var. İlk aşamaları modeli düşünmek, onu tasarlamak, 3 boyutlu izlenimi yapmak ve gerçeğe dönüştürmek. Sonraki asıl süreç ise üretebilmek, talep görebilmek, satabilmek ve günümüze yetişip yenileri için çaba göstermek. Yani bu en zor süreç olsa gerek. Hayatta herkesin hayata tutunabilmek için bir ilham kaynağı vardır. Galiba bana ilham veren unsur çocukluğum ve çoçukluğum sonrası benim de bir çocuğumun olmasıydı. Evrende ilham alınacak o kadar güzel acısıyla, tatlısıyla yaşamlar var ki. Asıl evrenle bütünleşik olabilmek mesele. -Sosyal hayatta neler yapıyorsunuz? Hobileriniz nelerdir? Sosyal hayatımda genelde yeni şeyler keşfetmek ve sosyal medyanın her alanını gezmek, ailem ile oğlum ile olmak, onun yeni kurduğu müzik grubuna katkı sağlayacak araştırmalar yapmak, kedilerimle ve elimden geldiğince dış dünyamızda kalan canlarımız ile beraber olmak. Lütfen sevimli dostlarımız için evlerimizin önüne bir kap su, bir kap mama koymayı unutmayalım. -Biraz da gelecekteki projelerinizden bahsedelim mi? Yakın zamanda gerçekleştirmeyi düşündüğünüz planlarınız var mı? Gelecek zamandaki yapmak istediğim projeler, her yaşantı içinde bulunduğumuz olaylar sonrası değişkenlik göstermekte. Asıl değişim ülkemizde yaşanan deprem afeti oldu. Ülkemizin başı sağolsun. Bu acı tabloyu izlerken her koldan yardım aşamaları ve kendi projem ile alakalı depremde yaşanan yıkıntılar, imar affı konuları, kaçak yapılaşma ve düşünün evim güzel evim dediğiniz aslında yanlış uygulanan kural ve yönetimler ile size mezar olabiliyor. Kendi eserim ve yolculuğa başladığım iron man'e bakarak dedim ki, neden senin kadar sağlam değil yapılar. Bununla alakalı çalışmalarım olacak, olduğu zaman da eserlerimin durumuna göre gerekli bağış ve yardım için satışlarım olabilir. Sevgili okurlar, okuduğunuz bu röportajda sizlere kendimden ve yaptığım sanattan kısaca bahsettim. Hayalleriniz ve hedeflerinizi başarmak için sıkı çalışmanın yanında keyif almanız da çok önemli. Söylemek istediklerim bu kadar.


2006-2007 yılında Türkiye' de Yılın Sanatçısı ödülünü alan Cem Sağbil ile Gazete Sanat adına güzel bir röportaj gerçekleştirdik. Sergi, sanatçının 40 yıllık sanat hayatının farklı dönemlerini içeren eserlerden oluşmaktadır. St. Regis İstanbul' da Sanat ve Tasarım Günleri kapsamında eserlerini Epos 7 Derneği ve Yaratıcı Çocuklar Derneği iş birliği ile sergi açılışı yapıldı. Sergiye Epos 7 Derneği' nin yönetim kurulu başkanı Zafer Kozanoğlu ve yönetim kurulunda olan Didem Çapa gibi isimler de katıldı. Eserlerin satış gelirlerinin bir kısmı Yaratıcı Çocuklar Derneği' ne katkı sağlamak amacıyla bağışlacak. Heykellerimde genellikle figüratif çalışıyorum ve figür olarak ana tanrıçaları tercih ediyorum. Başlarda ağaç çalıştım, taşla hiç çalışmadım ve her türlü kompozit malzemeler kullandım sonra bronza döndüm. Malzeme olarak bronz tercih ediyorum fakat zaman içinde farkına vardım ki malzeme kendini yaptığım iş ile belirliyor. Malzeme konusunda eskisi kadar tutucu davranmıyorum malzeme kaygım kalmadı diyebilirim. Zaman içerisinde daha geniş bir bakış açısına sahip oldum ve bu durum çok keyif verici. İyi bir iş kendisini malzemenin ardından da gösterir. Bronzun avantajı dayanıklı bir malzeme olduğu için kalıcılığı diğer malzemelere göre daha fazla olmasındadır. Bugün de uygulanan, benim de kullandığım kaybolan mum tekniği bronzun ilk çıkışından bugüne kalan en eski tekniklerden birisidir. Bugünkü teknolojiye uydurduğumuz şeyler var fakat prensipler, teknikler hala aynı. Yani 4 bin senelik teknikler günümüzde de kullanılmaya devam ediyor. -Konular mitoloji ağırlıklı ve figüratif çalışıyorum ama bu durum günümüzün ruhu olan malzemeler, konulara veya kavramlara karşı olduğum anlamına gelmiyor. Yapmasam bile çok takdir ettiğim sanatçılar var, çok takdir ettiğim kavramlar var. Mitoloji benim seçtiğim bir yol. Biraz daha klasik bir tavır diyebilirim kendi çalışmalarım için. -Bizim yaptığımız şey herhangi bir malzeme ile yapılan orijinal form var bu çamur, ahşap ya da metal olabilir hangi malzemeden yaparsanız orijinal bir objeniz oluşuyor. Kaybolan mum tekniğinde biz bundan silikon bir kalıplar alıyoruz. Bu silikon kalıpların içine tekrar mum dökülüyor ki bunlar 3 milimetreden başlayıp 5-6 milimetre kalınlığa kadar gider. Bir mum dökülüyor ve cila oluşturuluyor. O mum tekrar alçı ve bir takım karışımlarla -kiremit ya da seramik de olabiliyor- kalıplanıp tekrar fırında pişiriliyor. Kalıplanmış olan mumlar eridiği için orada kalan boşluğa da metal dökülüyor. Ondan sonra kalıplar kırılıyor ve dökülen metal çıkarılıp temizleniyor, yüzey çalışması yapılıyor, kaynaklanacak yerler kaynaklanıyor ve heykel patinası yapıldıktan sonra bitime hazırlanıyor. Kaybolan mum tekniğinin avantajı; ters açılı olan daha komplike ve zor olan formların kalıbını alma şansınız oluyor. Bir de kum tekniği dediğimiz bir teknik var bu teknikte ters açı olmaması lazım. Bunu kumda elimizin izini çıkarmak ve öyle döküm yapmak gibi düşünebiliriz ama kaybolan mum tekniğinde daha zor ve komplike kalıpları çıkarabiliyorsunuz. Kumda el izi çıkarmak zorken kaybolan mum tekniğinde parmak izimize kadar detaylı bir şekilde kalıbı çıkartabiliriz. Tabii bugün kullandığımız mumlar çok farklı. Eskiden bal mumu kullanılıyor, kaynak yapamıyorlardı en azından ilk dönemlerde. Daha sonra Çingene Kaynak denilen bir kaynak kullanıyorlardı -yani kurşunla birleştirerek- ya da kumaş katlarını kullanarak büyük heykelleri yapıyorlardı. O katları birbirlerinin içine gizleyip montajlıyorlardı. Bugünün teknolojisi çok güçlü olduğu için aynı malzemede yaptığımız kaynakların yüzeyi pırıl pırıl çıkabiliyor ve nereden kesildiğini hiçbir şekilde göremiyorsunuz. Çünkü büyük objeler parçalı olarak dökülüyor. 2- 2.5 metrelik heykelin kalıp malzemesi 2-3 ton civarında yani 2-3 bin kilo kalıp malzemesi kullanılıyor. Bunu parçalı yaparsanız bu tanışılabilinir büyüklükte oluyor ve küçük vinçlerle çalışma şansına sahip oluyorsunuz böylece. Uzun bir süreç gerektirse de kaybolan mum tekniği ile alınan sonuçlar her zaman çok iyidir. -M. S.200. yıllara kadar metal çok kalın dökülüyor. Ve soğuk çalışma ile yüzey çalışması yapıyorlar. Yani kalem dediğimiz metal uçlarla ya da çeşitli zımpara metotlarıyla yüzey çalışması yaparak heykeli oluşturuyorlar fakat bu zamandan sonraki heykellere baktığımızda metali daha ince dökmeye başladıklarını görüyoruz bunun neden malzemenin çok pahalı olmasındadır. İlk buluntulara bakıldığı zaman yaklaşık yüzde doksanının bakır olduğunu görürüz ama bugün binde üçlere düştü. Pahalılaştıkça daha ince kullanmaya başladılar. Bugünün heykelcilik anlayışına bakıldığında ne kadar ince dökülürse o kadar şık ve güzeldir. Onun haricinde -bunu hep komik bir bilgi olarak düşünürüm- bronzun bileşimi; bakır yüzde doksan, kalay yüzde on. Bugün çok bronz çeşidi var ama ben hala bu eski ölçütü kullanıyorum. Tabii içinde esen miktarda başka malzemeler de var. İlginç olan bugün kullandığımız bakır -yani saf bakır değilse- bulduğumuz ikinci el bronz parçalar genellikle gemi sökümlerinden gelir çünkü denizde malzeme yıpranmamış olur. Benim heykellerimde de birkaç bin yıllık bakır bile olabilir -elbette bu benim tahminim- çünkü o alınıyor eritiliyor mesela heykellerin savaş döneminde eritilip silah olarak kullanılması gibi. Savaştan sonra onlar ya tekrar heykel oluyor ya da başka bir makine yapımında kullanılıyor yani müthiş bir dönüşüm var bronzun. Bir metal döküyorsunuz ve o metal binlerce yıl önce bir heykelin yapımında kullanılmış bir metal olabiliyor ve siz onu döküyorsunuz düşüncesi bile keyifli olabiliyor. Bunun analizleri bile yapılabilinir bence çünkü merak uyandırıyor ve bana çok ilginç geliyor. -Benim seçtiğim konular zamansız konular ve bu zamansız konuların kapısını bana mitoloji açtı. Mitolojinin bir özelliği şu; biz de şimdiki zamanda bu kadar çok etkin değilse bile İlyada, Odisseas ve daha niceleri şimdiki Ege taraflarında doğmuştur. Batı dünyasının felsefi, sosyolojik, psikolojik hayatını belirleyen çıkış noktalarının çoğu bu mitolojiden geliyor. Yani mitolojideki kavramlar bugün hala felsefi boyutta işleniyor. Mesela benim çalışmalarımdan birisi olan Sisifos dan yola çıkarsak Sisifos bir kral ve Asapos ' a kendi şehrine su getirmesi için ricada bulunuyor ve bunun karşılında da kendisine bir sır vereceğini söylüyor. Şehrine su gelince Asapos' a kızı Aigina' nın Zeus tarafından kaçırıldığını söyler. Buna çok öfkelenen Zeus onu ceza olarak yeraltına gönderir ve ona bir ceza verilir. Cezası da kayayı dağın tepesine itelemek. Kayayı iteliyor ve akşam kayanın tekrar düştüğünü fark ediyor. Ertesi gün yine iteliyor ve kayanın yeniden düştüğünü görüyor. ve her itelediğinde düştüğünü fark ediyor ve diyor ki Halkıma su getirmenin cezası bu ise ben bu cezayı çekerim Tanrılar onu bir süre sonra affediyorlar çünkü kralın yaşama güdüsünü kıramadıklarını anladılar çünkü cezanın amacı o güdüyü kırmaktı. Yer altına gönderildiği zaman Kharon ya da Kharoon dediğimiz bir kayık var bu kayık ölüleri bu dünyadan öteki dünyaya para karşılığı götürüyor hatta eskiden Roma' da ölülerin gözlerine altın para koyarlardı bunun nedeni ölülerin kayıkçıya para verebilmesini sağlamaktır. Bugün biz de İmamın Kayığı dediğimiz tabut vardır yani her dinde ve her inançta -hikayeler farklı olsa da- bir kayık kavramı vardır. Bugün bile Sisifos, üzerine düşünülen ve yazılan yazılar bir kraldır. Albert Camus Sisifos Söyleni diye bir yazısı var. Sisifos' un günümüzde bu kadar meşgul etmesinin sebebi, onun yaşama mücadelesini sürdürme şekline ve direncine duyulan bir hayranlıktır. Aslında hepimiz yaşamak için direniyoruz. Başarılı olmaya çalışıyoruz, para kazanmaya çalışıyoruz, kendimizi eğitmeye çalışıyoruz bunlar bizim direnişimizin göstergesidir. Dışarıdan gelen baskılara karşı direnç gösteriyoruz, kendimize karşı direnç gösteriyoruz yani devamlı bir direniş halindeyiz. Bu hikayeyi tüm Sisifos örneklerimde kullandım başka bir örnek de Nietzsche' nin Müziğin Ruhunda Tragedyanın Doğuşu adlı eserinde de Apollonist düşünce tarzını batılı bir düşünce olarak adlandırırken Dionysos ' u doğulu bir düşünce tarzı diye tanımlar bu kitapta. Bu iki kavram yani Apollonist ve Dionysist düşünce tarzı. Doğu esasında duygu ağırlıklı -temsil ettiği şey ay- Apollion ise -temsil ettiği şey güneş- mantık, bilgi ve kültür ağırlıklı bir düşünce tarzı. İnançlar, aşklar, hikayeler bunlar daha doğulu iken sistematik eğitim, mantık gibi konuların batıyı simgelediğine değinmiştir. Ve ay, duyguyu temsil ettiği için dişilik kavramını temsil ediyor. Hilal ise bakireliği simgeliyor. Orta büyüklükteki ay doğurganlığı, dolunay ise bilge kadını temsil ediyor. Bunlara baktığımız zaman benim, dağın üzerindeki güneşi iteleyen Sisifos esasında duyguların üzerindeki mantığı ve mantık üzerindeki ikilemleri iteliyor. Biz de Apollon ile Dionysos arasında biz de Sisifos gibi o taşı sürekli bir yerlere itiyoruz. Bugün hala felsefi boyutta baktığımız zaman o ikilemi yaşadığımızı görüyoruz. Mitoloji zamansızlığa ulaşmak için büyük bir adım oldu. Yaptığım heykelleri hep mitolojiye bağlamaya çalıştım ve mitolojideki tekilliği seviyorum. Elbette hepimizin, sevgilisi, çocukları, ailesi oluyor ama hepimiz esasında tekiz. O tekillik durumu da bana zamansız ve sınırsız geliyor. Heykellerimde de bu durumlarını ve ana tanrıçaları anlattım. Gazete Sanat adına yaptığım röportajda sorularımı cevaplayan Cem Sağbil' e teşekkürlerimi sunarım. Fotoğraflar için Didem Çapa' ya teşekkürler. Cem Sağbil, 1958 yılında Zonguldak' da doğdu. 1976-1979 İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi`nde İç Mimarlık ve Endüstri Tasarımı okudu. 1981 Stuttgart Güzel Sanatlar Akademisi`nde Prof. U. Gunther`in yönettiği seramik ve Heykel bölümüne girdi. 1988 Stuttgart Güzel Sanatlar Akademisindeki öğrenimini Prof. G. Spanulo eşliğinde tamamladı. 1999 İzmir'de Bronzhane adında Sanat Bronz Döküm Atölyesi'ni kurdu. Ankara, İstanbul, İzmir, Çanakkale, Paris, Stuttgart, gibi şehirlerde meydan düzenlemeleri olan sanatçı çalışmalarını İstanbul ve İzmir' de sürdürmeye devam etmektedir.


Mitolojik Hikayeleri kendine özgü biçimde heykellerine aktaran ünlü Heykeltraş Cem Sağbil, 2010 yılında Paris' te açtığı kişisel sergisinden sonra Resıster De La Nature Au Mythe Direnç-Doğadan Mitlerei İle Paris 10. Bölge Belediye Binasında 13 Haziran'da ikinci kişisel sergisini açıyor. Dünyanın önemli sanat merkezlerinde kişisel sergiler açarak Türk sanatını yurt dışına aktaran önemli sanatçılardan olan Cem Sağbil, 2007 yılında Türkiye' de yılın sanatçısı ödülünü aldı. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinde okuduktan sonra Stuttgart Güzel Sanatlar Akademisinde seramik ve heykel dalında eğitim aldı. Paris'te bronz heykelleri sergilenen, Harvard Üniversitesi, Boston gibi yurt dışında ve yurt içinde birçok meydanda eserleri bulunan Cem Sağbil, sanatseverlerin heykellerinde hissedebilecekleri duyguyu aktarabilmek için kendi dinamiği olan malzemeleri kullanmayı seçiyor. Çağdaş Türk heykel sanatının figüratif heykeltraşlarından olan Sağbil, mitolojik kavramla yola çıktığı heykellerinde ağırlıklı bronz malzemeyi kullanıyor. Heykeltraş Cem Sağbil' in RESISTER DE LA NATURE AU MYTHE DOĞADAN MİTLERE sergisi 13 Haziran ve 30 Ağustos Arası Paris 10. Bölge Belediye Binasında izlenebilir. Dünyaca ünlü heykeltraş Cem Sağbil, 1958 yılında Zonguldak'ta doğdu. Cem Sağbil, 1979 yılında İstanbul, 1988 yılında ise Stutgart Güzel Sanatlar Akademisi'nden mezun oldu. 1999 yılında İzmir'de Bronzhane isimli bronz döküm atölyesini kuran Sağbil, 2006 ve 2007 yıllarında Türkiye'de yılın sanatçısı ödülünü aldı. 1992-2008 yılları arasında Almanya'da Karsluhe, Stuttgart, Berlin ve Reutlingen'de, Fransa'da Paris'te, Amerika Birleşik Devletleri'nde Boston'da, KKTC'de Lefkoşa'da, Türkiye'de ise İstanbul, Ankara, İzmir, Çanakkale ve Muğla'da kişisel sergiler açtı. Cem Sağbil'in İstanbul, Ankara, İzmir ve Çanakkale'de, Almanya'da Stuttgart, Böblingen, Ludwigsburg'da ve Fransa'nın başkenti Paris'teki bir meydanda heykelleri yer alıyor.


Marie Balter hayatının en güzel yirmi yılını bir akıl hastanesinde geçirdikten sonra arka koğuşların tüyler ürperten atmosferinden kurtulmayı başardı ve Harvard Üniversitesi'nde lisansüstü eğitimine giden yolda ilerledi. Marie Balter alkolik, yokluk içinde bir annenin evlilik dışı çocuğu olarak dünyaya geldi. Ona verilen ilk isim Pat'ti. Beş yaşına geldiğinde annesi onu bakım yurduna verdi. Daha sonra İtalyan göçmeni bir çift tarafından evlat edinilen kahramana Marie ismini de onlar verdi. Marie'yi beslemek, ona hediyeler almak konusunda cömert davranan çift sevgi göstermekten acizdi. Sık sık onu evin mahzenine kapatıyor, şiddet gösteriyorlardı. Sokak lambaları yandıktan sonra eve dönerse de onu eve almıyorlardı. Marie 17 yaşında ilk ruhsal sarsıntı atağını geçirdi. Ona önce şizofreni teşhisi kondu. Yemek yiyemiyor, konuşamıyordu. Ama aslında şizofren olmadığı, ağır depresyon ve panik atak hastası olduğu çok uzun yıllar sonra, Marie artık hastaneden çıkarken anlaşılacaktı. Hastaneden çıktı, devlet yardımıyla geçinebilecekken o bunu seçmedi. Üniversiteye girdi. Harvard'da master yaptı ve 58 yaşına geldiğinde hayatının 17 yılını geçirdiği hastaneye yönetici olarak atandı. Hayatta zorluklarla karşılayan herkese umut verecek türden bir yaşam öyküsü bu. Marie'nin hayatı 1986 yılında kitapla aynı adla filme de uyarlanmıştı. Marie Balter bu kitapla sevginin, tutunmanın, içsel gücün ve iradenin yaşayan bir örneği olarak kendisi gibi şifa arayanların elinden tutan bir rehber oluyor. Marie Balter'ın fotoğraflarına Marie Rose Balter şeklinde arama yapılarak ulaşılabilir. Marie Balter'in içindeki cesaret, umut ve maneviyata olan bağlılığı, onun yalnızca akıl hastalığına karşı verdiği yirmi yıllık bir mücadeleden kurtulmasına değil, aynı zamanda akıl sağlığı alanında seçkin bir kariyer inşa etmesine de yol açtı. Marie, hayatları akıl hastalıklarından etkilenen insanlar için umut ve vizyon duygusu sağlamayı amaçlayan ve kar amacı gütmeyen bir toplum ruh sağlığı tedavisi, eğitim ve araştırma merkezi olan Balter Enstitüsü'nün başkanıdır. Marie yüksek lisans eğitimini Harvard Üniversitesi'nde tamamladı ve Salem Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora unvanı verildi. Hayatını çeşitli şifa çalışmalarını saygıyla desteklemeye adamış olan Richard Katz, lisans eğitimini Yale Üniversitesi'ni tamamladıktan sonra Harvard Üniversitesi Klinik Psikoloji Bölümünde doktora yaptı. Yaklaşık yirmi yıl boyunca Harvard'da eğitmenlik yapan Katz, şu anda Saskatoon- Kanada'daki Saskatchewan Federal Üniversitesi'nde çalışıyor. Dünya çapında birçok geleneksel şifacıyla ve toplum sağlığı sisteminde çalıştı ve Boiling Energy : Kalahari-Kung'da Toplum Sağlığı adlı kitabı Harvard Üniversitesi Yayınları tarafından basıldı. 1989 Eskişehir doğumlu. İstanbul Üniversitesinde Sanat Tarihi lisansını ve Pedagojik Formasyon eğitimini tamamladı. Özellikle kadın haklarını konu edindiği yazı ve çizimleri ile birçok basılı yayın ve online platformda yer aldı. Halen Trakya Üniversitesi İngiliz Dili Eğitimi bölümünde lisans eğitimi görüyor ve son yıllarda kariyerine çeviri faaliyetleri ile devam ediyor.


Yaşadığı şiddetten, tacizden, tecavüzden utanan, korkusundan susan, derdini söyleyemeyen ya da zorunlu olarak boyun eğen kadınların ve çocukların sesi olmanın bir çok yolu var kuşkusuz. Onlar 'anlatmayı' seçti. Herkesin bitsin diye ümit ettiği ancak günümüzde hala devam etmekte olan tacizler, tecavüzler, şiddetler, cinayetler bir gün sona erecekse bu herkesin ortak direnciyle olacak. Onlar da nefesleri yettiğince HİKAYELERİMİZ ile 'susmayıp' anlatmaya çalışıyorlar. ''Hikayelerimiz'' üç öykü ve bir baladdan oluşuyor. İkinci öykü, gerçek hayattan yola çıkılarak kurgulanmış olan Gülfer'in, bir çocuk gelinin öyküsü. O adım adım büyürken, izleyici de Gülfer'in acılarının büyümesine tanıklık ediyor. Üçüncü öykü, Duygu Asena'nın yazdığı Nur'un öyküsü. Şiddetin bin bir yüzünden bir diğerinin de 'aşk' adı altında nasıl yaşandığına tanıklık ediyor seyirci. Hiç beklenmedik bir kişiden, beklenmedik bir anda gelen şiddetin, insanı nasıl yok oluşa doğru sürüklediğini görüyoruz. Zoom uygulaması üzerinden izlenebilen oyunun biletlerini Mobilet'ten temin edebilirsiniz.


Mixer, 22 Aralık'ta Hilal Polat'ın kendi kurgusal mitolojisinden yola çıkarak hikayeleştirdiği ve seyirciye teatral bir deneyim sunan solo sergisi Arzu Kadar Kadim ile beraber proje odasında yer alacak Mixer Editions Portfolio 2021 seçkisini izleyici ile buluşturuyor. Sanatçı Hilal Polat, farklı inançlarda benzer şekillerde tanımlanmış bir durum izleğinde Arzu Kadar Kadimi şekillendiriyor. Sanatçı, ahlak, estetik, yaşam hakkı gibi kavramlar etrafında şekillenen tasvirlerle oluşan bir anlatı mekanında hayal gücümüzün sınırlarını zorlayan bir yolculuk öneriyor. Arzu Kadar Kadim isimli sergide, lanetlenmiş, tarihi bir kuşağın bitmek bilmeyen mücadelesinin günümüzdeki izdüşümleri gerçek ve mit arasında bir boyutta konumlanırken izleyiciye gündelik olaylara başka bir perspektifle yaklaşma olanağı sunuluyor. Proje odasında izleyici ile buluşacak olan Mixer Editions Portfolio 2021 seçkisi yerli ve yabancı sanatçıların farklı ve özgün tekniklerle ürettikleri edisyonlu işlerinden oluşmakta. Her sene yeni eserler ve sanatçılar ile içeriğini zenginleştiren Mixer Editions, geniş formatlı sanatsal fotoğrafların, dijital işlerin ve baskı çalışmalarını ulaşılabilir fiyatlarla sanatseverlere sunmayı amaçlıyor! Sergi hakkında daha fazla bilgi için bengu. gun@mixerarts. com ve sevda. suzer@mixerarts. com adreslerine mail atabilirsiniz.