Dünyaca ünlü yazar Akif Manaf, Covid19 virüsü sebebiyle izole bir yaşam sürdüğümüz bu günlerde yeni çıkan kitabı Ahlak Nedir ve Nasıl Ahlaküstü Olunur? ile yeniden gündemde. Ahlak Nedir ve Nasıl Ahlaküstü Olunur? kitabı, 70'ten fazla dile çevrilen kitaplarıyla, bütün dünyada kişisel gelişim okurları tarafından gün geçtikçe daha da yakından takip edilen yazarın 67. kitabı. Manaf bu kitapta ahlak konusunu tüm detaylarıyla kapsamlı bir biçimde ele alıyor. A. Z. Yayıncılıktan çıkan kitap, hem çok boyutlu pratik deneyimlere hem de derin teorik bilgilere dayanıyor. Küresel toplumda istisnasız herkes stres ve gerginlik içindedir. Neden acaba? Çünkü herkes icra ettiği eylemler konusunda sürekli, Doğru mu yanlış mı? İyi mi kötü mü? ikilemi ve çatışması yaşamaktadır. İnsan bünyesindeki doğal dinamikler suni şartlanmaların dinamikleriyle zıt yönlerde hareket ediyor ve çatışıyor. Bünyede bölünmeler meydana geliyor ve hasarlar oluşuyor. İnsan bünyesi çatırdıyor ve ayakta kalmakta zorlanıyor. Keza sürekli çöküş tehlikesiyle karşılaşan insan ayakta kalmak için mücadele veriyor. Aslında dayatmalar yüzünden bütün insanlık bir mücadele içindedir. O yüzden çatışmalar, kavgalar ve savaşlar bitmiyor. Peki, çözüm nedir? Bütün savaşların bitmesi için dayatmalara son vermektir. Tekamül yolunda herhangi ahlaki dayatma söz konusu değildir çünkü mutlak ahlak tekamül sayesinde kendiliğinden ortaya çıkan bir olgudur. Tekamül yolunda birey kendisine ahlaki baskılar uygulamak yerine kendi özvarlığını tecrübe etmeye başlar. Birey tekamül sayesinde zihin sessizleştiğinde, bünye sakinleştiğinde, huzura ulaştığında, farkındalık yükseldiğinde ve ebedi özüne merkezlendiğinde mutlak ahlak, eylemler aracılığıyla kendiliğinden tezahür etmeye başlar. Kısacası tekamül yolunda birey ahlaklı olmak için kararlar verip kendisine baskı uygulamaz. Karar verilecek tek şey ahlaklı olmak değil, tekamül etmektir. Mutlak ahlak tekamül sonucu ortaya çıkar. Bu kitabı okuyan herkes ahlak konusundaki bütün sorularına cevap bulacak! -Ahlak nedir? -Ahlak psikolojisi nedir? -Ahlak basamakları nedir? -Ahlak boyutları nedir? -Ahlak ideolojisi nedir? -Ahlak hazinesi nedir? -Ahlak anahtarı nedir? -Ahlak tezahürü nedir? -Ahlak stratejisi nedir? -Ahlak fenomeni nedir? -Ahlak gücü nedir? Kişisel gelişim okurlarının yakından takip ettiği, günümüzün en sıra dışı yazarlarından olan Manaf, kitaplarında farkındalığı artıran keskin analizler ile öne çıkıyor. Yaratıcılık, Aşk, Zeka, Başarı, Mutluluk, İnsan, Devrim, Hırs, Şöhret, Siyaset gibi insana dair hemen her konuda 67 eseri bulunan yazar, şaşırtıcı bir sadelik ve akıcı bir anlatımla her kesime hitap ediyor. Ahlak Nedir ve Nasıl Ahlaküstü Olunur? kitabı, Covid 19 nedeniyle herkesin evlerinde olduğu bu dönemde evde keyifle okunabilecek bir başucu kitabı. Yazarın diğer kitaplarını da beğenerek ve büyük bir ilgiyle okudum. Takip ediyorum. Burada anlatılan bilgilendirme ile yeni çıkan kitap İçin de heyecanlandım. Çok teşekkür ederim. Yazarın diğer kitaplarını da beğenerek ve büyük bir ilgiyle okudum. Takip ediyorum. Burada anlatılan bilgilendirme ile yeni çıkan kitap İçin de heyecanlandım. Karantina günlerinde kitap okumaktan daha iyi bir aktivite olamaz. Kitabı en kısa zamanda temin edip okuyacağım. Ahlak kavramına yaklaşımı ilgimi çekti. Kitabı sipariş etmiştim, hemen geldi ve okumaya başladım, çok akıcı, sıkılmadan herkes okuyabilir, çok önemli tespitler var, bence herkes okumalı bu kitabı. Ahlak günümüzde çok önemli bir konu. Mutlaka okuyacağım. Diğer kitaplarınıda okudum yazarın bu kitabın da hemen edineceğim.


20. yüzyıl Amerikan edebiyatının önemli kalemlerinden Jack London'ın Adem'den Önce adlı eseri Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Modern Klasikler Dizisi'nde yerini aldı. Charles Darwin'in evrim kuramının bilim camiasının ardından tüm dünyaya yayılmasıyla, bu bilimsel atılım edebiyatta da yankı buldu. Nobel ödüllü Rudyard Kipling gibi evrim konusuna ilgi duyan yazarların öykü ve romanlarıyla, sonradan 'tarihöncesi edebiyatı' olarak adlandırılacak olan yeni bir edebiyat türü doğdu. Tarihöncesi edebiyatın kurucu metinlerinden olan Adem'den Önce, bilimsel gelişmeleri yakından takip eden Jack London'ın en yaratıcı kurgularından biridir. London, bu eserinde rüyalarında tarihöncesi bir çağda yaşayan alter ego'su Kocadiş'in başından geçenleri gören modern bir Amerikalı çocuğun öyküsünü anlatır. O çağda üç ayrı tür insansı bulunmaktadır: Henüz ağaçtan inmemiş, vahşi maymunlara daha yakın Ağaç İnsanları; Kocadiş'in Halk olarak adlandırdığı ve kendisinin de ait olduğu, hem ağaçlarda hem de mağaralarda yaşayan tür; bir de bu insansıların en gelişmişi olan, ateş yakıp ok ve yay kullanan Ateş İnsanları. Eser, 20. yüzyıl başlarında evrim meselesini kamuoyunun gündemine taşımasıyla dikkat çeker. London modern anlatıcısının binlerce asırlık bir mesafeden baktığı ilkel insanın düşünce yapısını düş gücüyle zenginleştirerek aktarır. Uzak atalarımıza ve içinde yaşadıkları, dur durak bilmeyen bir çatışma ve hayatta kalma mücadelesinin süregeldiği gaddar dünyaya ilişkin karanlık bir tablo çizer. Jack London (1876-1916): Asıl adı John Griffith Chaney olan Jack London, San Francisco'da doğdu. Çocukluğunu anne ve baba sevgisinden mahrum geçirdi. Babası tarafından terk edildikten sonra, California'daki Oakland'da, annesinin ve London soyadını aldığı üvey babasının yanında yetişti. On dört yaşında okulu bırakarak serüven dolu bir hayata başladı. On dokuz yaşına geldiğinde, dört yıllık ortaöğrenimini bir yılda tamamlayarak California Üniversitesi'ne girdi. Ancak öğrenimini yine yarım bıraktı. İlk kitabı Son of the Wolf (1900; Kurdun Oğlu) geniş bir okur kitlesine ulaştı. Ona kalıcı bir ün sağlayan yapıtı ise The Call of the Wild (1903; Vahşetin Çağrısı) oldu. Diğer önemli yapıtları arasında White Fang (1906; Beyaz Diş) ve Iron Heel (1907; Demir Ökçe) sayılabilir. En kalıcı yapıtlarından biri olarak kabul edilen Martin Eden'ın (1909) yanı sıra iki otobiyografik romanı daha vardır: The Road (1907; Yol) ve John Barleycorn (1913). Kitapları yabancı dillere en çok çevrilmiş Amerikalı yazarlardan biri olan London, 1916'da ardında çok sayıda eser bırakarak hayata gözlerini yumdu.


2021 yılında müzik listelerinde bir numaraya oturan ve eleştirmenlerden tam not alan albümü Europiananın özel bir versiyonu olacak Europiana Encoreu 20 Mayıs 2022'de EMI etiketiyle çıkaracağını duyuran Jack Savoretti, yeni albümü için 30 Kasım 2022'de Volkswagen Arena'da Türk hayranları için ilk kez canlı performans sergileyecek. Grey's Anatomy dizisine Wonder şarkısıyla damgasını vuran ve Türkiye'de önemli bir hayran kitlesi bulunan İngiliz akustik şarkıcı ve söz yazarı Jack Savoretti, Europiana Encore albümünün dünya turnesi kapsamında Türkiye'deki hayranlarıyla buluşacak. Europiana Encore albümünden, Pino Donaggio ve Vito Pallavicini'nin 1965 yıllarındaki İtalyan klasikleri Io che non vivo senza te şarkısını 1966 yılında Dusty Springfield'in You Don't Have To Say You Love Me olarak İngilizce söyleyip küresel çapta yakaladığı başarısının ardından İngilizce ve İtalyanca olarak aynı anda seslendirdiği You Don't Have To Say You Love Me/ Io che non vivo senza te şarkısını ilk kez Zoe Ball'un Radio 2'deki Breakfast Show programında tanıtan Jack Savoretti, 30 Kasım 2022 Çarşamba günü Volkswagen Arena'da hayranlarına unutulmaz bir gece yaşatacak. Jack Savoretti konser biletleri 8 Mart'tan itibaren Passo. com. tr üzerinden satışta.


Hayat... Yaşanmışlıklarımızın zamanda bıraktığı izler üzerinden ilerliyorsa, zamanın izleri yüzümüzde ve kalbimizde sizce nasıl oluşuyordur? Ortaya çıkan izlerin derinlikleri nelere dönüşüyordur? Düşüncelerin derinliği mi izleri oluşturuyor yoksa izler mi derin düşünceleri çoğaltıyor? Hayat yolumuzda bizleri var eden bir dolu olayın sonunda sorulacak o kadar çok sorulardan sadece birkaçı bu sorular. Bazen cevapsız kalıyorlar bazen de cevabı yüreğimizin en derin köşesine yerleşiyor. 2019 Kanada Edebiyat Ödülünü kazanan bu hikaye neden bu ödüle layık olduğunu okuduğunuz her satırda çizimlerin yarattığı her duyguda çok net olarak görebiliyorsunuz. Jack ve hikayesini sonlara doğru netleştiriyor yazarı. İlk başlarda bize yalnızlığı seçmiş, tüm hayatını denizde geçiren bir karakter olarak yansıtıyor. Denize aşık biri olarak düşünüyoruz. Öyle ki karaya muhtaç kalmamak için kayıkta kendi yiyeceğini yetiştiriyor. İnsanların onun hakkında söylediklerini duyduğumuzda hiç aldırmadığını tek bir hedefinin olduğunu o da sırt yüzgeci yaralı gri balinanın peşinde günlerini gecelerini geçirdiği. Geceleri özellikle en çok yalnızlığını hissettiği zaman. Yalnızlığını kitaplarla ve piposu ile geçiriyor. Çok okuyor çok piposunu tüttürüyor Jack. Jack'in hayatını öğrenmeye başladığımızda aslında bir zamanlar sevgi dolu bir baba, bir eş, bir kaptan olduğunu anlıyoruz. Ta ki peşinde olduğu balinanın bir gün oğlunu yutması ile değişiyor her şey. Jack geriye dönüp çok sevdiği eşine oğlunu kaybettiğini söylemeyi kabul edemiyor ve kendisini yalnızlığa sadece oğlunu yutan balinayı bulmaya adıyor. İnsanın yaşadığı kayıp ve acılarla başa çıkmasının ne kadar ağır bir süreç olduğunu, sevdiğinizin elinizden alınıp kopartılmasının yarattığı boşluğun acısını, öfkesini hikayenin tüm kurgusunda hissedebiliyorsunuz.


Hoş bulduk Mert. Çok erken ve tabii çok çocukça. İlk okulda. Önceleri kağıda dökmeden, düşlediğim korkunç hikayeleri arkadaşlarıma anlatarak. Şimdi bunu hatırlayınca gülümsüyorum. Çünkü uydurduğum hikayelerden ben de korkardım. Sonraları, annem sevdiği şairlerin şiirlerini defterlere kaydederdi, sanırım ona özenerek şiir yazmaya başladım ilkokulda. Çiçekler böcekler, bayramlar seyranlar derken, orta okulda Atilla İlhan şiirlerini okumaya başlayınca olanlar oldu bana, şiirlerimin muhtevası da değişti. İşte o zamandan beri de aralıksız sürüyor bu yolculuk. Ferit Edgü'nün Ders Notları kitabında çok güzel bir metin vardır bu durumla ilgili. Herkesin benzer ya da farklı bir nedeni vardır yazmak için. Kimde nedendir tam olarak bilebilmek zor. Hatta insanın bunu kendisi için söyleyebilmesi, yüzde yüz şudur diyebilmesi de çok zor. Bir değil birden fazla nedeni olabilir. Ben ilk başta kitapları, edebiyatı, düş gücüyle yaratılanı çok sevdim, zamanla sözün, dilin imkanlarının farkına vardım, estetikle büyülendim, yaratıcılık ise hayli heveslendirdi. İlk gençlik yıllarında şu kahrolası dünya düzeni yüzünden yaralanmaya başlayınca da saydığım bütün bu şeyler çok iyi geldi bana, sağalttı diyebilirim. İmkansız değil lakin tercih edildiğini sanmıyorum. Radyo tiyatrosu yazan kaldı mı? Kaldıysa bile dinleyen var mı? Bence ilgi devşirmiyor artık bu tür yazınsal türler. Hatta eskimiş, modası geçmiş sayılıyor kanımca. İnternet her şeyi silip süpürmüş gibi görünüyor. Ne ki salt sesle yaratılan ve iletilenin insanın düş gücüne, yaratıcılığına katkısı benzersizdir. Behçet Necatigil'in radyo oyunlarını dinlerken de, okurken de müthiş etkilenir insan. Döneminin ötesinde deneysel oyunlar yazmıştır Necatigil. İngeborg Bachmann'ın oyunları da öyledir. Televizyona gelince yetmişli, seksenli yıllarda olduğu gibi artık edebiyat eserleri televizyona uyarlanmıyor maalesef. Televizyonun kapısı, TRT 2'yi dışında tutarak söyleyeyim, edebiyata epeydir kapalı. İlk kitap olmasına rağmen büyük bir cesaretle klasik öykünün dışında öykü daha başka nasıl yazılır, daha farklı ne yapılabilir'i denediğim bir kitaptır Bu Gece Pera'da. Kendime dert edindiğim insanlık hallerini düşle gerçek arasında gidip gelerek, büyülü gerçekçiliğe yer vererek yazdığım ritmik nesir tarzında öykülerden oluştu. Dünyalar benim oldu. Öyle bir duygudur. O günlerde kimseyi tanımıyorum ne edebiyat aleminden ne yayıncılardan. Bununla birlikte gene büyük bir cesaretle dosyamı alıp Can Yayınları'na, Erdal Öz'e götürdüm. Sohbet ettik biraz, okuyup bakayım dedi, öykülerimi ona bırakıp çıktım. Bir ay sonra aradı beni, sözleşmeni imzalamaya gel, kitabını yayınlıyoruz diye. Sonrasında iki kitabım daha yayımlandı Can'dan. Her zaman böyle olmuyor tabii yakın çevremden görebildiğim kadarıyla. Bu yayınevine gönderdiğiniz dosyanızın nasıl bir editöre ulaştığıyla, onun bakışıyla da ilgili biraz. Bazılarının çok kolay, hızlıca oluyor, bazen de çok uzun süre beklenebiliyor. İnsanların yazıyla, yazmakla ilgili kurduğu bağı, beklenti ve hedeflerini bilebilmek zor, ne var ki insanların yazma arzusunu, bu arzunun çoğalmasını, yazıyla uğraşmalarını çok olumlu, değerli buluyorum ben. Öte yandan aceleci hallerini, özellikle kitap yayınlama konusunda acele etmelerini, kendilerine, yazdıklarına zaman tanımamalarını yadırgıyorum. Yazma, yaratma edimi aceleye gelmez, emek, özen, titizlik ister. Tam da bu noktada popüler kültürün etkileri, sahte vaatleri devreye giriyor olmalı. Ayrıca da sıçramadığı bir alan kalmadı. Tanrı Kent özetle söylersek on sekiz öykü ve on sekiz kahraman üzerinden bugünün mega kenti İstanbul'daki farklı yaşam koşullarını, farklı kültürlerin insan hayatı üzerindeki etkisini, varsıllarla yoksullar arasındaki uçurumları, yerinden yahut evinden edilenleri, dönüşümleri ve cilalı, parlak yüzeyini kazıyınca altından çıkan öteki İstanbul'u anlatma derdinde. Kenti Dinlemek, Edebiyatta İstanbul alt başlığıyla, İstanbul üzerine yazmış olan edebiyatçılarla, şehrin edebiyata nasıl yansıdığını anlattığımız bir söyleşi programıydı. Asıl amaç buydu, çünkü artık rahatlıkla bir İstanbul Edebiyatından söz edebiliriz. Benim yazarlık serüvenime gelince İstanbul'un yeri büyük. Ben ona hep yazmak üzere baktım, çünkü hikaye küpüdür bu şehir, onu böyle algıladım, böyle hissettim hep, o da bana pek çok hikaye bağışladı. Çok yazılıyor olmasına. Öykü anladığım kadarıyla genç kuşaklar tarafından seviliyor, yayınevleri de artık daha kolay yayımlıyor öykü kitaplarını, çünkü alıcı buluyor. Şu Atölyeler çoğaldığı için öykü yazıp kitaplaştıranlar da çoğaldı. saptamaları ise boş geliyor bana, çünkü gerçekçi değil. Çağın değişen koşulları, hız, zamansızlık, teknoloji, teknolojinin sağladıkları ve bütün bunların insan düşüncesini, davranış biçimlerini, yaşantısını hayli değiştirmesi... Böyle bir hal varken edebiyat mahfilleri olabilir mi? İnternet, sosyal medya, sanal alem... Cismen bir araya gelinmeden bir arada olabilmek, uzakları yakın edebilmek, masa başında klavye aracılığıyla birkaç tuşa dokunarak istediğiniz etkiyi oluşturmak ya da yönlendirmeleri yapabilmek, yandaşlık oluşturmak mümkünken... Şimdi birbirimize çok daha uzağız, daha yalnızız, günümüzün çoğu bilgisayar karşısında tek başına geçiyor diye düşünüyorum. Üstelik aksine de kimse ihtiyaç duymuyor sanırım. Öznel düşüncem ise edebiyat mahfilleri olsa çok güzel, çok kıymetli olacağı. Evet, kısaca Galapera Sanat diyoruz, Beyoğlu'ndaki edebiyat mekanımıza. Farklı bir adreste bulunan Akademi Jurnal'i de aynı yere taşıyınca iki adımız oldu son yıllarda. Eskisi gibi edebiyat söyleşileri yapmıyoruz, sadece atölyeler devam ediyor, ne var ki şimdi kapalı olsak bile dostlara her zaman kapımız açık, sıcak çayımız ve kahvemiz hazır. Hemen şunu ekleyeyim tabii üzülerek. Umarım bu salgına yenik düşmez, varlığımızı sürdürebiliriz. Varlık Dergisi'ne gelen pek çok öykü üzerinden söyleyeyim. Genç yazar adaylarımızdan kadın olanlar ağırlıklı olarak kadın sorunlarını, kadına şiddeti, kadın erkek ilişkilerindeki açmazları anlatıyorlar. Erkekler de aynı sorunu işliyorlar ama konular, temalar biraz daha çeşitleniyor onlarda. Kırsal kesimde geçen, oralardaki sorunları aktaran öyküler de çoğunlukta. İçinden geçmekte olduğumuz, katlanılması güç, can sıkıcı, moral bozan şu döneme edebiyatla, kitaplarla, elbette sanatın diğer alanlarıyla da daha kolay katlanılabileceğine inanıyorum. Krizi bir hemhal olma haline, bir fırsata çevirmek pekala da mümkün. Antik Yunan mitolojisinde Prometheus, Zeus'un sakladığı bilgi ateşini yasak olduğu halde çalıp insanlara götürmüştür. Böylece insanlar Zeus'a karşı ayaklanabileceklerdir.


Jale Sancak'ın on sekiz öyküden oluşan son kitabı 'Tanrı Kent', İthaki Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. Kahramanlarına kader çizen tanrı kentin birbirine benzemeyen yüzleri, her öyküde başka bir İstanbul ve başka bir hayat hikayesi var. Sevim Burak'tan Dilan'a, Uğur Yücel'den Hasköy'lü Engin'e, Hayalet Anna'dan Fener sokaklarını mekan tutmuş Burak'a türlü insanlık hali kurgu ve gerçekle birlikte anlatılıyor 'Tanrı Kent' de. Sokağın ve dilin ritmi hiç zorlanmadan su gibi akıp giderken, yazar, Galata'yı izlerken söylediği gibi 'öykü ve hayatla' birlikte bir yolculuğa davet ediyor okuru. Jale Sancak'ın son kitabı Tanrı Kente D&R, KitapYurdu, İdefix, KitapKoala ve daha birçok platformdan ulaşabilirsiniz.


Suç, zorbalık ve nefret kurbanı olan insanların desteklendiği James Bulger Memorial Trust hareketini başlatan Denise Fergus'un tüm dünyayı sarsan gerçek yaşam hikayesi, sıradışı bir kitaba dönüştü. Denise Fergus'un 2 yaşındaki oğlunun kaçırılmasıyla başlayan, adalet mücadelesini konu edindiği James Bulger'in Ölümü adlı kitabı, The Roman Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. Gücü ve oğluna olan sonsuz sevgisi ile adalet sisteminin mağdurlara olan bakış açısını değiştirmeye yönelik önemli bir hareket başlatan Fergus, gerçek yaşam öyküsü ile bir annenin acılarla dolu dramını gözler önüne seriyor. Denise Fergus, James Bulger'in Ölümünde bir annenin, oğlunun kaçırılmasının ardından başlattığı zorlu hukuk mücadelesi anlatılıyor. Genç kadının 12 Şubat 1993 yılında, The Strand Alışveriş Merkezi'nde cüzdanından para çıkardığı sırada tamamen değişen ve adalet arayan hayatını işleyen kitap, hayatın içinden çıkan kurgusuyla okurlarını dehşete düşürüyor. Bir annenin örnek yaşam mücadelesini temsil eden kitap, yaşamın saniyeler içindeki değişimini ve bu değişimin yarattığı derin etkileri çok önemli tespitleriyle okuyucuya aktarıyor. The Roman Yayınları etiketiyle okuyucuyla buluşan kitap, adalet sistemini yeniden sorgulatıyor. Çocuğu için güzel bir gelecek hayal eden bir annenin henüz çocuğu 2 yaşındayken karşılaştığı olaylar zincirini konu alan kitapta, Denise Fergus'un bir anda değişen hayatında verdiği örnek adalet mücadelesi sürükleyici bir dille anlatılıyor. Otobiyografi, biyografi, gerçek suç kategorilerinde değerlendirilen James Bulger'in Ölümü, Denise Fergus'a İngiliz Vatandaşlık Ödülü'nü kazandırdı. 1993 yılında iki çocuk tarafından vahşice öldürülen James Bulger'in annesi olan Denise Fergus, 2010 yılında suç, nefret ve zorbalık kurbanı olan insanları desteklediği James Bulger Memorial Trust hareketini başlattı. Mağdur ailelere yardım etmek için verdiği çabalarından dolayı 2017 yılında İngiliz Vatandaş Ödülü'nü aldı.


Janis Joplin (1943 1970) Amerikalı bir şarkıcı ve söz yazarı olarak psychedelic rock müziğin önemli temsilcilerinden biri. Gerek sahnesinde gerek gündelik hayatında oldukça yüksek, heyecanlı, ışıltısını etrafa sakınmadan yayan biri olarak tanınıyordu. Doğduğu yer ve dönem itibarıyla da rock and roll'un yükselişinin tam göbeğindeydi ve ağır ruhsal yüklerini müzikal yolculuğuna bir malzeme yapmayı oldukça iyi biliyordu. O, müziği seviyordu. Yaşamayı, denemeyi, uçlarda gezinmeyi, travmalarıyla yüzleşmeyi, cesaret göstermeyi seviyordu. Meşhur 1969 Woodstock Festivali'nde o da parlayan yıldızlar arasındaydı. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından doğan tüm o rock yıldızlarının yaşadıkları ruhsal sorunlar, otoriteyle çatışma gibi olaylar onun da başındaydı. 19 Ocak 1943'ün sabah saatlerinde, Teksas'ta bir beyaz kız açtı gözünü. St. Mary's Hastanesi'nde doğan Janis, galiba o bölgenin en steril yerinde doğdu. Çünkü doğduğu yer olan Port Arthur, evlere kadar yayılan ağır petrol kokularıyla, kirli mi kirli havayla, kimyasal atıkların Sabine Gölü yüzeyinde oluşturduğu korkunç durumla cebelleşiyordu. Amerika Birleşik Devletleri'nin petrol yataklarının önemli bir parçası Teksas'ta olduğundan, bu bölgede dünyaya gelen insanların hastalıklı bir şekilde büyüdüğü gerçeğini unutmayalım. Babası Seth Joplin Port Arthur'a Amarillo'dan gelen, kibar, nazik, dini bütün bir insan. Meraklı, hor görmeyen bir yapıya sahip olan Seth Joplin 1935'te makine mühendisi olarak çalışmak üzere buraya geliyor. Seth, Janis'in babası. Anne Dorothy Joplin ise 1930'ların büyük ekonomik krizinde çiftliğini kaybeden ve Kansas City, Los Angeles ve Amarillo'daki pazarlama işinde dikiş tutturamayan babasının peşinden, ailesiyle beraber Port Arthur'a geliyor. Seth ve Dorothy, tanışmalarından 1 yıl sonra, 1936'da evleniyorlar. Sabırlı ve azimkar bir kadın olan Dorothy de iş kadını olarak hayatını sürdürüyor. Çift, dönemin ekonomik krizlerinden herkes gibi etkileniyor ve istedikleri halde çocuk sahibi olamıyorlar. İdealist bir yapıya sahip olan anne, iş kadını kariyerini geride bırakıp bir kolejde kayıt memuresi olarak çalışmaya başlasa ve az para alsa da, doğacak muhtemel çocuğunun gideceği koleji o daha doğmadan belirliyor. İşte böyle bir ailede, İkinci Cihan Harbi'nin hala daha hüküm sürdüğü 1943'te dünyaya geliyor Janis Joplin. Anne, bu durumu Janis'in çocukluğunun bir tipik örneği olarak görüyor. Bununla beraber, yemek masasında küçüklüğünden itibaren bir yetişkin edasıyla yemeğini yer Janis. Bir aşırılığı yoktur. Bir çocuk kadar zıpır, bir çocuk kadar oyunbozan, bir çocuk kadar aktif ve çekingendir. Janis'in sanata ilgisi ise çocukluk dönemlerinde eline kalem alıp resim yapması ile başlıyor. Bunda, annesinin Port Arthur'da kendisi için kurduğu resim atölyesinin de bir payı olsa gerek. Yine bu çocukluk yıllarında şarkı söyleme alışkanlığı edindiğinden, anne onu kilise korosuna ve okulun eğlence kulübüne gönderiyor. Gazı almış olacak ki Janis, sonraki yıllarında dikkat çekici bir zeka sergilemeye ve bitmek bilmeyen taleplerde bulunmaya başlıyor. Okumayı okula gitmeden öğrenen, büyülü & sihirli hikayeleri çok çabuk kapan, tiyatroyu ve abartılı hikayeleri seven Janis altı yaşına bastığında kız kardeşi Laura da dünyaya geliyor. Resim yeteneği bir çocuk için üst düzeyde olsa gerek, zira okuduğu mektepte nadir görülen bir grafik çizme yeteneği olduğu için Janis derece atlıyor ve üçüncü sınıfa alınıyor. Anne ve babası ondan kusursuz olmak, başarılı olmak gibi taleplerde bulunmadıysa bile o, daha ilkokul çağında kendisine muazzam bir sistem kuruyor. Belki, derece atlayıp üst sınıfa alınarak kendisinden daha ileride olan sınıf arkadaşlarına yetişmek için bir disiplini oturtmuştu hayatına. Sekiz on yaşlarında ise Janis Joplin'in ikna edilemeyecek derece bir inada sahip olduğunu görüyoruz. Öyle ki, yapmayı gerçekten istediği bazı şeyleri sırf annesi ikaz ettiği için yapmayabiliyordu. Babanın entelektüel, kütüphanelerle iç içe bir adam olması da, Janis'in ileride açığa çıkacak lirik yeteneklerine etki etmişti. Lise dönemine gelindiğinde ise bu kez gerçekler ile hayal aleminin ürünleri arasına çizgi çekemeyen bir Janis çıkıyor karşımıza. Çocuk yaşta edindiği önemli fikirlerden biri ise şarkıcının dokuzuncu sınıfına rastlar. Janis lisenin daha ilk senesinde toplumsal düzen hakkında bir temel oturtmuştu hayatına. Ona göre tüm ırklar, ırklar üstünde birleşmeli ve ülkelerdeki tüm ayrımcı tavırların kökü kurutulmalıydı. Ulu orta öfkeli çıkışlar yapmaya başlayan Janis, inceltilmiş davranışlardan uzakta, tabiri caizse terbiyesizce davranmaya başlamıştı. Uslu bir çocuk olup Şirinler'i görmek gibi bir derdi yoktu. 15'li yaşlarına geldiğinde ise kendisine uzun yıllardır göz kırpan o aşırılığın yurduna girmeye başlıyordu. 1958'i 1959'a bağlayan günlerde Janis Joplin, Port Arthur'un varoşlarında yaşayan beş delikanlının kurduğu Langdon Crew Gang adlı komüne adım atmıştı. Katıksız, saf bir vurdumduymazlığı yaşayabildiği bu komünde patavatsız, öfkeli, kafasının dikine giden arkadaşlar edinmişti. Ekipteki Jim, Dave ve Grant, Janis'in adeta yırtılan gırtlağını keşfeden de ilk kişilerdi. Jim'in trombon çalması, Janis'in bir enstrümana olan aşinalığının başlangıcıydı. Jim bundan caz kulübü bozması yerlerde para da kazanıyordu. Dave okul gazetesinin editörü, Grant ise futbol oynuyordu. Bu çocuklar sertti. Janis de lise arkadaşları tarafından hep biraz erkeksi bulunduğundan, bu ortamda kendini rahat hissediyordu. Janis Joplin'in yolu yavaş yavaş çiziliyordu. Amerikalı blues şarkıcısı Bessie Smith'in bir barda keşfedildikten sonra yaptığı plağı 2 milyon satınca, şarkıcı kaçınılmaz şöhrete kavuşmuştu. Bu sayede Janis de, Bessie'yi duymuştu ve hep onun gibi söylemek istediğini fark etmişti. Mesela Janis, Bessie'nin her konser öncesinde alkol aldığını okumuştu. O da bunu öğrendikten sonra, şarkı söylemeye başlar başlamaz içiyordu. Blues'un nasıl söyleneceğini de onun plaklarını dinleye dinleye öğrenmeye başlamıştı. Az az ilerleyen yıllarda artık Janis barlarda takılmaya ve o alemin tozunu yutmaya karar vermişti. Bu nedenle New Orleans'a gitmeyi kafasına koyan Janis'in karşısında bir engel vardı. Annesi, kızının bu kararına şiddetle karşı çıkmıştı. Ancak çocukluğundan itibaren vazgeçirilemeyecek bir inada sahip olan Janis Joplin, annesiyle yaşadığı bu tartışmanın ardından aile arabasını yürüttü ve sattı. Bu sayede benzin parasını çıkarmayı planlayan Janis yanına aldığı bir iki kafadarla New Orleans'ın yolunu tuttu. Yağmurlu bir havada, bir araba yarışçısının kullandığı otomobilde New Orleans'a, aradığını bulmayı ümit ettiği yere gitmeye çalışan Janis bu yolculukta bir kaza da atlattı. Ancak yaralanan kimse olmadı. Çok geçmeden kaza yerine gelen polis, bu bebelere kimlik sorunca olanlar oldu. Gençlerden üçü reşitti, ancak Janis 18'inin altındaydı. Buna sinirlenen polis, çocukları bir minibüsün arkasına atıp karakola götürmüştü. Janis, diğer elemanların aksine oldukça sakin görünüyordu. Merkeze geldiklerinde polis Janis'in ailesini aradı ve Joplinler çocukların hepsini tanıdıklarını, hiçbirinin tehlikeli olmadığını söylemişti. Gerekli kefaletin ödenmesi ile karakoldan çıkarılan Janis evine yollandı. Zenci dostu bu beyaz kız, nasıl yaşayacağını giderek daha fazla ortaya koyuyordu. Direterek, inat ederek, laf dinlemeyerek, kafasının dikine giderek. 1960'ta liseden mezun olunca Lamar Koleji'ne kaydolan küçük kız, burada da skandallar yaratmak konusunda hiç zorlanmıyordu. Vücudunu saklamayan, şeffaf giysilerle dolaşması bunlardan biriydi. Bu yatılı kolejde, zamanının çoğunu odasının penceresinden dışarı bakıp şarkı mırıldanarak geçiren Janis, okul arkadaşları için konuşulması zor biri haline gelmişti. Aklı dışarıdaydı. Kendini yollara vurmak, aşırılıkları deneyimlemek, plansız bir gecenin ardından bir yerde sızıp kalmak, blues yapmak istiyordu. 1961'e kadar derslerine düzenli olarak devam eden Janis, 17 yaşında bir kız için çok içmeye başlamıştı. Bu süreçte Houston'a sık sık uğruyor, bir yandan da Bulimia denen şu aşırı yiyip yediklerini zorla kusma denen hastalığıyla uğraşıyordu. Annesi aşırı doz alkolün bir gençlik hali olduğunu düşünsene de psikiyatristler aynı fikirde değillerdi. Böylece Port Arthur'da gidilmedik hekim kalmadı. Ancak hiçbir görüşmeden bir sonuç alınmamış olacak ki, Janis'in alkolle ilişkisi daha da artıyordu. Edmund Rothschild adlı hekimin ise daha başka yöntemleri vardı. Hekim, Janis'in alkollenip şarkı söylemesini istedi. Janis bunu yaparken müziğe dair sahip olduğu duyarlılığını yitirdiğini görünce daha az içmeye başlamıştı. Kulüplerde şarkılar söylemeye başlamıştı. Sahne almaya başladığı bu zamanlarda, bir bankanın reklam müziğini yapması istendi. Trombon çalan arkadaşı Jim, Woody Guthrie'nin meşhur şarkısı This Land is Your Landi bu reklam için uyarlamıştı. This bank is your bank... diye acınası bir şekilde uyarlanan bu şarkı ile Janis ilk plağını doldurmuştu. Janis'in bu yıllarda yorumlamayı sevdiği şarkılar ölüm teması etrafında şekillenen parçalardı. Yazdığı şiirlerde de cennet & cehennem ikilemini bolca görmek mümkündü. Walter Creek adlı grubun vokali olması teklif edildiğinde de bunu kabul etmiş ve kısa sürede grubun lideri olmuştu. Bu grupla Zilker Park'ta en iyi vokal grubu yarışmasına katılan Janis, güçlü gırtlağı, şahane blues yorumu ile meydandaki küçük kalabalığı avcunun içine aldı. Yarışmada da birinci oldu. Böylece Janis ile Chet'in yolculuğu başlamıştı. İkisi Austin'den San Francisco'ya ülkeyi otostopla gezmeye başladılar. Janis 1963 kışında San Francisco'da sahne almaya başlamıştı. Kendine özgü hali tavrı sayesinde sahne aldığı mekan kısa sürede bölgenin en renkli eğlence mekanı halini almıştı. Janis ve Chet burada bir apartman dairesine yerleşmişlerdi. Bu dönemde bardan güzel para kazansa da uyuşturucu maddelerin hayatına girmesi nedeniyle elde ettiği gelirin birçoğunu weed'e harcıyordu. Janis hakkında, yol arkadaşı Chet Onun en sevdiği şarkı arayıştı. diye boşa dememişti. Janis, kolejde yatılı okurken vaktinin çoğunu odasındaki camdan dışarı bakarak nasıl geçiriyorsa, şimdi de gözü hep ufuktaydı. Sanki orada, içinde bulunduğu yerde olmayan, daha iyi bir şey var gibiydi. Bu nedenle oradan oraya yaşadı. New York'ta bir başka daireye taşındı. Büyüdüğü Port Arthur'dan farklı farklı şehirlere gidip gelmeyi sürdürdü. Duman altı, pek de tekin olmayan mekanlarda çalmaya devam etti. O bir yıldız olmak istiyordu. 1969 yılında Kozmic Blues adlı meşhur parçası, I Got Dem Ol Kozmic Blues Again Mama! albümünde yer aldı. Şarkının liriklerini ve müziği Gabriel Mekler ile beraber hazırlamıştı. Kısa sürede oldukça iyi paralar kazanmaya başlayan rock yıldızı, kendine bir Porsche almakta gecikmedi. Böylece, gençliğinde benzin parası için çalıp sattığı aile arabasından katbekat lüks bir otomobile binmeye başlamıştı. Tırmanıştaydı, şöhreti tatmaya başlamıştı. Öyle ki New York Times The Janis Joplin Philosophy adlı bir yazı dizisine bile başlamıştı. Avrupa'da büyük kentlerde sahneye çıkmaya başlayan Janis, ünlü müzisyenlerle de tanışıyordu. Şöhret arttıkça alkol ile madde bağımlılığı ile olan alakası da artıyordu. Stüdyoya bazen sarhoş geldiği de oluyordu. Blues müziğin ve psychedelic rock'ın parlayan yıldızlarından biri haline gelen Janis Joplin'in önünde şöhretini zirveye taşıyacak bir festival vardı şimdi: Woodstock! 1969'un unutulmayan festivali Woodstock, pek çok rock yıldızının da keşfedildiği festival olmuştur aslında. New York'un kilometrelerce kuzeyinde kalan bir kasabada gerçekleşen festivalin organizatörlerinin amacı belliydi: ABD ve Avrupa'da hızla çoğalan festivallerden birini burada da gerçekleştirmek ve bundan para kazanmak. Yaklaşık 500 bin kişinin akın ettiği tahmin edilen Woodstock Festivali'nde kimler yoktu ki? Jimi Hendrix, Greatful Dead, Joe Cocker, Jefferson Airplane hemencecik sayabileceğim birkaç isim & grup. Tabii festivale 500 bin civarı kişinin katılması, bilet kontrollerini imkansız hale getirmiş ve Woodstock büyük çapta ücretsiz bir organizasyona dönüşmüştü. Bir süre ailesinin yanına, büyüdüğü yere giden Janis 1970 yazında onlarla vedalaşarak kentten ayrıldı. Aynı yılın temmuz ayında Seth Morgan adında, zengin ve prestij sahibi New York'lu bir ailenin çocuğu ile tanıştı. Para konusunda hiçbir zaman sorun yaşamamış olmasına rağmen büyük ve tehlikeli hırsızlıklara giren Seth, madde bağımlısıydı. Bir süre beraber takıldılar. Çok kısa sürenin ardından evlilik hayalleri bile kurmaya başlamışlardı. Ancak Janis'in arkadaşlarının aktardığına göre Seth'in amacı biraz daha başkaydı. Bir madde bağımlısı olarak elindekileri satacak yer arayan Seth, Janis'i bir sevgili & müşteri sentezinde biri olarak görüyordu. Vahşi ve acımasızdı. Janis'i büyük oranda o öldürdü. Öfkeli bir adamdı. Öfkesini kustuğu zaman Janis için bu kışkırtıcı oluyordu. Seth onunla birlikte oldu, çünkü Janis'ten dört yüz dolar almıştı. Bu sözler Janis'in arkadaşlarınca söylenmiş sözlerdir. Şoka uğradığımı söyleyemem, çünkü uğramadım. Sıra kimde diye bekliyordum. Korkuyorum. Çok fazla uyuşturucu almış olmalı, biliyorum. Ve ben merak ediyorum... acaba ben öldükten sonra arkamdan ne diyecekler? Aynı yıl iki rock yıldızının ölemeyeceğini düşünüyordu. Ayrıca Jimi ile aynı yıl ölmek de istemiyordu, çünkü onun kendisinden daha büyük bir yıldız olduğunu ve intiharının yeterince sükse yapmayacağını düşünüyordu. Bir yandan düşüncelerinde bu denli ileri gittiği için kendinden de korkuyordu.


Macaristan'ın önde gelen klasik müzik sanatçılarından piyanist Janos Balazs, Türkiye'deki ilk konserini T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Beyoğlu Kültür Yolu Festivali kapsamında Atatürk Kültür Merkezinde verdi. Dünyanın en prestijli sahnelerinde sayısız konsere imza atan ödüllü piyanist, İstanbullulara AKM sahnesinde unutulmaz bir akşam yaşattı. Üstün piyano tekniği ve samimi sahne performanslarıyla eleştirmenlerden tam not alan Balazs, Türkiye konserini Ferenc Liszt'in istanbul'u ziyaretinin 175. yılında ustasının anısına adadı. Konserin açılış konuşmasını ise Macaristan'ın Türkiye Büyükelçisi Sayın Viktor Matis yaptı. Konser ayrıca Macar piyanist György Cziffra'nın doğumunun 100. yılı dolayısıyla hayata geçirilen Cziffra100 etkinlik serisi kapsamında gerçekleşti. Cziffra'nın doğum yıl dönümü, Macaristan'da resmi olarak anma yılı ilan edildi ve UNESCO'nun Yıl Dönümleri Listesi'ne eklendi. Bu usta müzisyeni anmak için hazırlanan Cziffra100 programı, piyanist Janos Balazs'ın sanatsal liderliği altında, Macaristan'ın yanı sıra müzik dünyasının en önemli şehirlerinde bir dizi kurum, orkestra ve ortakla profesyonel ortaklık çerçevesinde gerçekleşiyor.


Japonya Büyükelçiliği tarafından, Japonya Tanıtma Vakfı'nın bir projesi olarak Japonya'nın geleneksel sahne sanatı Kagurayı Türkiye'ye tanıtmak üzere Japonya'dan Kagura internet sitesi açıldı. 23 Şubat'ta, www. japonyadankagura. com adresinde yayına başlayan internet sitesi Türkiye'den binlerce kişi tarafından ziyaret edildi. Japonya'nın Türkiye Büyükelçisi SUZUKI Kazuhiro, Kagura'nın Türkiye'de gördüğü ilgiden memnuniyet duyduklarını belirtti. Japonya'nın Türkiye Büyükelçisi SUZUKI Kazuhiro, Japonya'dan Kagura internet sitesi, Japonya'nın geleneksel sahne sanatları ve Japon kültürü hakkında derin bilgiler vermek ve Japonya ile Türkiye arasındaki dostluk bağlarını güçlendirmek amacıyla açıldı. Kagura'nın Türkiye'de kısa sürede böylesine ilgi görmesi iki ülke arasındaki kültürel bağların ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha görmemizi sağladı. Türk halkının Japon kültürüne ve Kagura'ya ilgisinden büyük memnuniyet duyduk dedi. Belgeselde, Hiroshima ilindeki Kagura topluluklarının faaliyetlerinin detaylı olarak tanıtıldığını açıklayan Suzuki, Hiroshima'da aslında 100'den fazla Kagura topluluğu faaliyet gösteriyor. Bölgesel olarak Kagura, yöre halkı arasında önemli bağlar kurmakta ve yeni bir turizm kaynağı olarak önemli rol oynamaktadır. Burada pek çok kişinin Kagura'yı ilk defa izlediğini düşünüyorum. Japonya'nın farklı bölgelerinde kök salmış çok çeşitli özgün kültürler mevcuttur ve Kagura da bunlardan biridir. Koronavirüs nedeniyle getirilen seyahat kısıtlamaları kalktığında, umarım birçoğunuz Japonya'ya gitme ve Japonya'nın güzellikleri ile harika kültürünü bizzat deneyimleme imkanı bulursunuz. dedi. Kagura, doğanın nimetlerine duyulan minnettarlıktan ortaya çıkan bir tarım ritüeli ve kökeninin 1000 yıldan daha eski olduğuna inanılıyor. Sonbaharda hasat edilen mahsullerin tanrılara sunulması, festival şeklinde bir ritüelle tanrılara duyulan minnetin ifadesine Kagura denilmeye başlanmış. Kagura Japonya'nın her köşesinde geleneksel bir gösteri sanatı olarak geleceğe miras bırakılmış. Dramanın eklenmesiyle sahnede icra edilmek üzere özgün bir şekilde gelişen ve bu kez tanıtımı yapılan Hiroshima Kagura; hem kutsal hem de eğlenceli bir sahne sanatı olarak Japonya dışından da ilgi görmektedir. Hiroshima Kaguradan Yamata-no-Orochi ve Momiji-gari adlı 2 eser ile Kagura belgeselinin yer aldığı Japonya'dan Kagura internet sitesi; 23 Mart 2022, saat 23.59'a kadar www. japonyadankagura. com adresinde yayında olacak. Bu süreçte, Yamata-no-Orochi ve Momiji-gari adlı 2 eser ile Kagura belgeseli Türkiye'den ücretsiz olarak izlenebilecek.


Japonya Büyükelçiliği tarafından, Japonya Tanıtma Vakfı'nın bir projesi olarak Japonya'nın geleneksel sahne sanatı Kagurayı Türkiye'ye tanıtmak üzere Japonya'dan Kagura adlı internet sitesi 23 Şubat'ta yayına açıldı ve şimdiye dek Türkiye'den binlerce kişi tarafından ziyaret edildi. Biz de Japonya'nın Türkiye Büyükelçisi Sayın SUZUKI Kazuhiro ile hem bu konu hakkında hem de Türk-Japon Kültür Dayanışması üzerine ufak bir söyleşi gerçekleştirdik. Japonya'dan Kagura internet sitesi, Japonya Tanıtma Vakfı'nın bir projesi olarak, Türkiye'de Japon kültürünü ve geleneksel gösteri sanatlarını daha detaylı tanıtmak ve Türkiye ile Japonya arasındaki bağları derinleştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Japonya Tanıtma Vakfı, iki ülke arasındaki tarihsel dostluğun başlangıcı olduğu söylenen Ertuğrul Firkateyni kazasının 130. yılına isabet eden 2020'de, Türkiye'de çeşitli şehirlerde Hiroshima Kagura gösterisi gerçekleştirmeyi planlıyordu. Geçmişi çok eskilere uzanan geleneksel gösteri sanatı Kagura'nın, Kabuki ve Noh gibi geleneksel Japon gösteri sanatlarının temelini oluşturduğu söylenir. Ancak yurt dışında pek fazla izlenme fırsatı olmadığından az bilinmektedir. Böyle özellikleri olan Kagura'nın, Japonya ile derin bağları olan Türkiye'de, her iki ülke için özel olan anma yılında sahnelenmeye uygun olduğunu düşündük. Japonya Tanıtma Vakfı ve Japonya Büyükelçiliği'nin işbirliğiyle gösterinin düzenlenmesine karar verdik. Ancak, yeni koronavirüs salgını dolayısıyla topluluğun yurt dışına çıkması imkansız hale geldiğinden, gösteri mecburen iptal edildi. Bu nedenle Hiroshima Kagurayı birçok insanın keyif alabileceği bir şekilde çevrimiçi olarak sunmaya karar verdik. Özel sitede, Türkçe altyazılı iki performans videosunun yanı sıra, normalde görme imkanı bulamayacağımız sahne arkası görüntüleri de içeren belgeseli izleyebilirsiniz. Ayrıca açık çağrı yoluyla seçilen 6 genç Türk sanat yazarının Kagura ile ilgili yazılarının da yer aldığı bu sitedeki çeşitli içeriklerle hoş vakit geçirebilirsiniz. Japonya Büyükelçisi olarak Türkiye'ye geleli yaklaşık bir buçuk yıl oldu ve Türkiye'de Japonya'ya ve Japon geleneksel kültürüne büyük ilgi olduğunu hissediyorum. Japonya'dan Kaguraya şimdiden 17.000'den fazla erişim sağlandı ve Türkiye'de geleneksel Japon gösteri sanatlarına olan yüksek ilgiyi görmekten büyük memnuniyet duyuyorum. 2024, Türkiye ile Japonya arasında diplomatik ilişkilerin tesis edilmesinin 100. yıldönümüdür. Japonya Büyükelçisi olarak, bu dönüm noktasında kültür ve sanat da dahil olmak üzere çeşitli alanlarda etkinlikler düzenlemek, karşılıklı etkileşimlerde bulunmak, iki ülke arasındaki bağı daha da güçlendirmek istiyorum. Kagura gibi geleneksel gösteri sanatlarının yanı sıra, gençlerin ilgi gösterdiği anime ve manga ile, günümüz Japonya'sını anlatan filmler ve çağdaş sanat etkinlikleriyle, Japonya'yı her yönüyle Türkiye'de tanıtmak istiyoruz. Ankara yakınlarındaki Kaman'da, uzun yıllardır Japon kazı ekibi tarafından arkeolojik kazılar yürütülmektedir. Japon kazı ekibinin sadece Türkiye'ye akademik olarak katkı sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda yöredeki müzenin işletilmesi de dahil olmak üzere, çocukların eğitimi ve istihdamın teşviki yoluyla bölgesel kalkınmaya da katkıda bulunuyor. Ayrıca Kaman'daki Arkeoloji Enstitüsü'nün yanında Türkiye'nin en güzel Japon bahçelerinden biri de yer alıyor. Yıl boyunca çok sayıda Türk ziyaretçinin ilgisini çeken bahçe, Japon kültürünün tanıtılması açısından da önemlidir. Japonya Büyükelçiliği olarak geniş tabanda bu tür etkileşimleri desteklemeye devam etmek istiyoruz.


Kendi kuşağının en beğenilen ve sevilen kadın oyuncularından Jennifer Lawrence, bu kez bambaşka bir türde hayranlarını şaşırtmaya hazırlanıyor. Lawrence, hayatımın en komik senaryosu diye nitelendirdiği Büyü de Gel filmiyle seyirciyi kahkahaya boğacak. Akademi ödüllü başarılı oyuncu Jennifer Lawrence'ın yapımcılığını ve başrolünü üstlendiği kahkaha dolu komedi Büyü De Gel 23 Haziran'da beyazperdede seyirci ile buluşuyor. Yönetmen koltuğunda Uslu Çocuklar filminin yönetmeni ve Kötü Öğretmen'in ortak senaristi Gene Stupnitsky'in oturduğu film, cüretkar ve eğlenceli sahneleriyle Lawrence'ın filmografisinde farklı bir yere oturuyor. Kendi kuşağının en beğenilen ve sevilen kadın oyuncularından Lawrence, kariyerinde uzun zamandır yer almayan komedi türü ile seyirciyi şaşırtacak. Her zaman bir komedi filmi yapmak istemiştim! Her zaman bir komedi filmi yapmak istediğini ancak bugüne kadar doğru filmi bulamadığını söyleyen başarılı oyuncu, Tamamen farklı bir tür, eğlenceli sahneler ve beni heyecanlandıran absürt diyaloglar! Bambaşka bir şey yapmak benim için bir zevkti. Bu filmi böylesine harika ve çok komik bir oyuncu kadrosuyla birlikte çekmek çok eğlenceliydi diyor. Canlandırdığı karakteri hayat dolu, iyi kalpli, eğlenceyi seven, cesur, komik bir hanımefendi olarak tanımlayan Lawrence, Ama bir yandan da çaresiz. Annesinin evini kurtarmak için çırpınıyor. Fakat vergiler sürekli artıyor ve yerel halkın geçimini sağlaması da gitgide zorlaşıyor diye anlatıyor. Lawrence'a başrollerde 21 yaşındaki genç yetenek Andrew Feldman eşlik ediyor. Tuhaf, zengin aile çocuğu Percy'yi canlandıran Feldman için film tesadüf eseri gerçek bir eve dönüş hikayesine dönüşüyor. Çünkü Büyü De Gelin büyük bir bölümü şans eseri olarak Feldman'ın büyüdüğü evin sokağında, Long Island'ın Nassau ilçesindeki Five Towns'da çekiliyor. Çekimler sırasında çocukluğunun geçtiği evde kaldığını söyleyen Feldman, Birçok açıdan gerçekten eve dönüş hissi yaşadım diyor. Merakla beklenen Büyü de Gel filminin konusu ise şöyle: Çocuklarına aşırı düşkün zengin bir karı koca, 19 yaşındaki içine kapanık oğulları Percy'nin üniversiteye gitmeden önce kabuğundan çıkmasını sağlaması için onunla çıkacak birini aramaktadırlar. Maddie ilgi çekici bir iş ilanına denk gelince, maddi sorunlarına çözüm bulduğunu düşünür. Fakat bu garip genç çocuk, Maddie'nin beklediğinden daha zorlu olduğunu kanıtlar; üstelik zaman da tükenmektedir. Maddie'nin önünde onu bir erkek yapmak için tek bir yaz vardır, yoksa her şeyi kaybedecektir. Ülkemizdeki dağıtımını TME Films'in üstlendiği Büyü de Gel, 23 Haziran'da vizyonda olacak.


Sakıp Sabancı Müzesi, önceki yıllarda sanatseverler ile buluşan sergilerinden zengin içerikleri kapsamlı seçkilerle dijital kanallarında paylaşıma açmaya devam ediyor. 23 Eylül 2014 1 Şubat 2015 tarihlerinde Sabancı Holding'in sponsorluğunda, Barselona'daki Fundacio Joan Miro, Mallorca'daki aile koleksiyonu Successio Miro ve yine Mallorca'daki Fundacio Pilar i Joan Miro işbirliğiyle gerçekleştirilen Joan Miro. Kadınlar, Kuşlar, Yıldızlar sergisi, şimdi digitalSSM'in kaynaklarıyla çevrimiçi olarak yayında. 20. yüzyılın çığır açan ve çok yönlü Katalan sanatçısı Joan Miro'nun olgunluk dönemine odaklanan bu sergi, aynı zamanda Picasso İstanbul'da ve Salvador Dali: İstanbul'da Bir Sürrealist sergilerinin ardından, Sakıp Sabancı Müzesi'nin İspanya'dan büyük ustaları konuk ettiği üçlemenin de son halkasını oluşturmuştu. Sergi, Akdeniz coğrafyası ve buranın insanına dair gözlemlerinden ilham alan Miro'nun kadın, kuş ve yıldız temalarına yoğunlaşarak, resim, heykel, baskı ve seramiklerinden oluşan toplam 125 eseri bir araya getirmişti. DigitalSSM arşiv kaynaklarıyla hazırlanan ve Sakıp Sabancı Müzesi web sitesi, sosyal medya hesapları ile YouTube kanalından kolaylıkla erişilebilen çevrimiçi sergi ise Miro'nun sanatındaki sembolik dilinin izini süren bir içerikle hazırlandı. Eser seçkisinde, Miro'nun 1956 yılında taşındığı Mallorca adasında gerçekleştirdiği ve sergiye adını veren temaların doruğa eriştiği örnekler yer alıyor. Dönem metinlerinde, sanatçının söz konusu temaların yanı sıra ay ve merdiven gibi unsurlarla kişisel dağarcığını nasıl geliştirdiği ve bu doğrultuda yeryüzüyle gökyüzü arasında nasıl bir uyum yakalamaya çalıştığı irdeleniyor. Sergi kapsamındaki her esere eşlik eden sesli rehber kayıtlarında, o eserin ait olduğu döneme ve içerdiği unsurlara dair ayrıntılı bilgiler yer alıyor. Ünlü oyuncu Ed Harris'in seslendirdiği Joan Miro: Kaçış Merdiveni adlı belgesel, yaşamı boyunca 20. yüzyılın en sarsıntılı süreçlerine tanıklık etmiş sanatçıyı bu bağlamda ele alarak tarihsel dönüm noktalarının onun sanatının üzerindeki etkisini araştırıyor. Sakıp Sabancı Müzesi'nde gerçekleştirilmiş olan ve yeniden paylaşıma açılan Miro konferans serisi, sanatçının dağarcığını oluşturan semboller ve sanat akımlarıyla ilişkisinin yanı sıra sanatsal mirasına dair konuşmalara yer veriyor. Seriye katılan konuşmacılardan Prof. Dr. Ali Akay, dönemin avangard akımları bağlamında sanatçının bilimle ilişkisini ve yeryüzü, gökyüzü ve evren kavramlarına yaklaşımını konu alırken, sanatçının torunu Joan Punyet Miro da onun eserlerinde ruh ve madde ilişkisini irdeliyor. Sergiyle bağlantılı gerçekleştirilen, konservasyon konulu Sahteler, Hatalı Adlandırmalar ve Bilmeceler konferansında ise National Gallery'den Dr. Roy Ashak ve Getty Konservasyon Enstitüsü'nden Dr. Tom Lerner yer alıyor. Sakıp Sabancı Müzesi, akademik misyonu doğrultusunda, sanatçının dünyasını izleyiciye daha yakından tanıtmak amacıyla İstanbul Psikanaliz Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Derneği işbirliğiyle de bir konferans gerçekleştirmişti. Psikiyatrist, psikolog ve eğitimcilerin katılıyla gerçekleşenGizli Bir Dilin Doğuşu başlıklı bu interaktif etkinlikte, Miro'nun eserlerinin şiirsel dilini anlamada, bir yöntem olarak psikanalizin nasıl kullanılabileceği tartışılıyor. Daha önceki çevrimiçi sergilerde olduğu gibi, Joan Miro. Kadınlar, Kuşlar, Yıldızlar sergisi kataloğundan makalelere de dijital erişim sağlanabiliyor. Joan Punyet Miro, katalogda yer alan Joan Miro ve Akdeniz Atmosferi başlıklı makalesinde Miro'nun sanatsal gelişimini Akdeniz ekseninde irdeliyor. Serginin kurgusunu yapılandıran Jordi J. Clavero, yine sergiyle aynı adlı makalesinde sanatçının özgün dilinde sembollerin işlevini araştırıyor. Ferit Edgü'nün Miro ve şiir bağlantısını konu aldığı makalesi ise Jacques Prevert, Paul Eluard, Andre Breton gibi şair ve yazarların sanatçı üzerine kaleme aldığı metinlere bir giriş niteliği taşıyor. Çevrimiçi sergide Miro'nun sanatını çocuklara tanıtmaya yönelik çalışmalara da yer veriliyor. Sergiyle bağlantılı olarak hazırlanan çocuk kitabı Ben Miro, Sakıp Sabancı Müzesi web sitesinde paylaşıma açıldı. Yine sergi kapsamındaki Birleştirilmiş Objeler başlıklı alıştırmada da sanatçının birleştirme heykeller pratiğinden yola çıkarak çocukların etraflarındaki nesnelere farklı bir gözle bakması amaçlanıyor. Sakıp Sabancı Müzesi, hafızalara kazınan sergilerini günümüz bakış açısıyla tekrar çevrimiçine taşımaya başlamış; ilk olarak Picasso İstanbul'da sergisini ziyarete açmış, Salvador Dali: İstanbul'da Bir Sürrealist ve Monet'nin Bahçesi. Musee Marmottan Monet'den Başyapıtlar ile çevrimiçi sergiler serisine devam etmişti. Sergilere halen SSM'nin web sitesinden ve YouTube kanalından erişilebiliyor.


Johannes Brahms, 7 Mayıs 1833'te Hamburg, Almanya'da doğdu ve 3 Nisan 1897'de Viyana, Avusturya'da öldü. İşte hayatının ana hatlarıyla Johannes Brahms. Brahms, müzikal bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası kontrbasçı, annesi ise şarkıcı ve piyanistti. İlk müzik eğitimini annesinden aldı ve daha sonra keman ve çello çalmayı öğrendi. 14 yaşında müzikal kariyerine başlamak için okulu bıraktı. 1850'lerin başında Brahms, Hamburg'da koro şefi ve piyanist olarak çalıştı. Bu dönemde, Clara Schumann ve Robert Schumann ile tanıştı ve ömür boyu sürecek bir dostluk kurdu. Robert Schumann, Brahms'un müziğine övgüler yağdırdı ve onu müziğin geleceği olarak gördü. 1850'lerin sonunda Brahms, Viyana'ya taşındı ve burada kendini tamamen müziğe adamaya karar verdi. İlk besteleri, özellikle de piyano müziği hızla ün kazandı. 1860'larda Brahms, Viyana'da önemli bir figür haline geldi ve birçok müzikal başarıya imza attı. Brahms'un müziği, geleneksel olarak düzenlenmiş, şiddetli ve tutkulu bir karaktere sahiptir. En önemli eserleri arasında senfoniler, piyano konçertoları, klarnet konçertosu, keman sonatları, koro müziği ve liedler yer alır. Brahms, müzikal kariyeri boyunca birçok ödül ve onur aldı. Ancak, özellikle son yıllarında sağlık sorunları yaşadı. 1896'da karaciğer hastalığı teşhisi kondu ve bir yıl sonra Viyana'da öldü. Brahms, klasik müzik dünyasında hala büyük bir etkiye sahiptir ve müziği hala dünya çapında icra edilmektedir.


Pera Film, SENKRON Eş Zamanlı Video Sergileri kapsamında sanatçı, yönetmen ve küratör John Akomfrah'ın tek kanallı işlerinden oluşan bir seçkiyi çevrimiçi olarak izleyiciyle buluşturuyor. Hafıza, zaman ve insani krizlere odaklanan 5 filmin gösterime sunulduğu Hafıza Odaları başlıklı program 15 30 Nisan tarihleri arasında Pera Müzesi web sitesinden ücretsiz izlenebilecek. Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi, sanat kurumlarının video sanatını mercek altına alan sergi ve etkinlikleriyle oluşturulan SENKRON Eş Zamanlı Video Sergileri kapsamında yeni bir çevrimiçi gösterim programı hazırladı. John Akomfrah: Hafıza Odaları adını taşıyan seçkide sanatçı, yönetmen ve küratör John Akomfrah'ın tek kanallı filmleri Handsworth Şarkıları, Dokuz İlham Perisi, Kanıt, Kimin Kalbe İhtiyacı Var ve Çocuk Gibi Konuş yer alıyor. Yedi siyah Britanyalı multimedya sanatçısı ve film yapımcısından oluşan Black Audio Film Collective'in kurucularından olan Akomfrah, orijinal görüntüleri arşiv materyalleriyle bir arada kullanarak heyecan verici katmanlı anlatılar oluşturuyor. Çalışmalarında kişisel ve tarihsel hafızayı, geçmiş ve bugünü, çevresel ve insani krizleri yan yana getiren Akomfrah'ın beş filmlik seçkisi, 15 30 Nisan tarihleri arasında Pera Müzesi web sitesinde izleyicilerle buluşacak. Handsworth Şarkıları'nda 80'ler İngilteresi'nde yaşanan ırksal ve toplumsal kargaşaları ele alan yönetmen, Dokuz İlham Perisi'nde savaş sonrası İngilteresi'ni yeniden inşa etmek üzere Afrika, Karayipler ve Güney Asya'dan başlayan toplu göçün tarihini anlatıyor. Kanıt'ta 1966 darbesinden sonra sömürge sonrası toplumların durumuna mercek tutan Akomfrah, Kimin Kalbe İhtiyacı Var'da bir grup arkadaş ve sevgilinin yaşamlarından 10 yıllık bir kesite odaklanırken, Çocuk Gibi Konuş'ta ise kontrolden çıkan bir olay sonucu hayatları geri dönülmez bir şekilde değişen üç arkadaş arasındaki ilişkileri anlatıyor. John Akomfrah: Hafıza Odaları programı 30 Nisan'a kadar film. peramuzesi. org. tr adresinden ücretsiz izlenebilir. Bu program kapsamındaki filmler sadece Türkiye'deki izleyiciler tarafından izlenebilecektir. Yasal düzenlemeler uyarınca aksi belirtilmediği sürece tüm gösterimler 18+ uygulamasına tabidir.


Latin Amerika edebiyatının genç yazarlarından Jorge Comensal'in edebiyat dünyasında ilgi uyandıran ve on dile çevrilen ilk romanı Mutasyonlar şimdi Türkçede. Ramon Martinez başarılı bir avukat, bir ateist ve aile babasıdır. Evde eşi Carmela, ergenlik çağındaki iki çocuğu Paulina ve Mateo, batıl inançlara sahip yardımcıları Eloida ve çatı katında marihuana yetiştiren psikanalisti Teresa'yla birlikte yaşamaktadır. Ancak geçirdiği ameliyattan sonra her şey onun için bambaşka olacaktır. Ameliyattan sonra dilini ve konuşma yetisini kaybeden Ramon'un hayatında trajikomik bir sessizlik başlar. Çevresinde olup bitenlere ve kendisine söylenenlere artık konuşarak tepki veremeyen Ramon'un içine düştüğü çaresizlikle birlikte ev sakinleri de bu duruma uyum sağlamaya çalışır. Eloida mucizevi bir şifa arayışına düşer ve nesli tükenme tehlikesinde bir papağan olan Benito da aileye katılır. Meksikalı genç yazar Jorge Comensal, edebiyat dünyasının dikkatini çekmeyi başaran ve on dile çevrilen bu ilk kitabıyla, trajik bir durumu mizahla buluşturarak hayatın acı-tatlı yönlerini edebi bir lezzetle sunmayı başarıyor.


Aslında bu sözler üzerine düşünmeye başlandığında akla gelir Saramago. Portekizli, Nobel ödüllü yazar anlattıklarıyla her okurun ilgisini çeker. Anlattıklarını önemli kılan bir metafiziğe sahiptir eserleri. Körlük, Görmek, Kabil, İsa'ya Göre İncil, Ricardo Reis'in Ölümü, Bütün İsimler... ve diğer eserlerinde ele aldığı konular insana dair olanla buluşup evrensel boyutlarda okuyucunun karşısına çıkar. Şunu söylemek mümkün görünüyor: İnsanlığa bir şeyler fısıldar Saramago. Ne fısıldadığı önemli ancak bunu yapış şekli ve özelikle üslubu, onun fısıldadıklarını bambaşka bir boyuta taşır. Saramago, dilin sınırlarında gezinen bir cambazdır. En zor hareketleri rahatlıkla yapan usta, yetenekli ve cesur bir cambazın ipin üzerinde yaptığını sözcüklerle yapar. Kendine özgü, birbiri peşine virgüllerle bağlanan, uzun cümleleri adeta tomurcuk bir gülün gözümüzün önünde ağır ağır açılışı gibidir, Cümleleri birbirine bu biçimde bağlarken kullandığı sözcüklerle yaptığı soyutlamalarda, somutlamalarda, zıtlıklarda; cümleleri olumlu ve olumsuz biçimde peşi sıra kullanmasında değildir sadece dilinin güzelliği, olumsuzluğu sağlarken değillemelerden yararlanması da anlatımında öne çıkar, İkilemelerle anlatıma hareketlilik ve yeni anlamlar kazandırır, İroninin hemen her eserinde önemli bir unsur olduğu, alegori ve hicvi büyük bir ustalıkla eserlerinde kullandığı görülür, Bütün bu anlatım unsurlarıyla insanın zihninde yepyeni imajlar yaratıp düşüncenin dil zevkiyle beraber harmanlandığı yepyeni tatlar sunar. Tabii bu dilin belli zorlukları da söz konusudur, Cümlelerin virgülle sıralanışı, nerde biteceğinin belirsizliği, diyalogların bile böyle verilmesi, kimi zaman dilin ağırlaşması okuyucuyu yorar, Bazen de bu dili yadırgar okuyucu. Okur, Saramago'nun dünyasına dilin olanaklarının zorlandığı ancak bu zorlamanın sırıtmadığı bir üslup kapısından girer. İlk cümleden itibaren dilin yaratıcılığının büyüsüyle örülü bir ağın içine düşer. Bu ağdan kurtulmak değildir derdi, olsa bile her çırpınışında bu yaratıcılığa biraz daha bulaşır. İnsanın zihnini kimi zaman sızlatan, kimi zaman gıdıklayan, kimi zaman konusu gereği teknik ve bilimsel sözcüklerin de sanatsallık kazandığı, mitolojik ve tarihsel kişilere, olaylara, mekanlara vs. gönderme yaparak yaptığı benzetmelerle kurduğu dünya aynı zamanda dilinin döndüğü oranda karşımıza çıkar. Bu dil ise öyle zengindir ki anlatamayacağı şey yok gibidir. Saramago, kurmaca gerçekliğin sınırlarını dilinin ince kavrayışıyla gösterir. Bu dil bize anlatılanın resmini ihtişamlı bir biçimde çizer. Yer yer anlatılan şey dili, yer yer dil anlatılanı besler. Büyük bir nehir gibidir bu dil. Doğuşundan ulaşacağı noktaya kadar türlü topraklardan geçer, kimi zaman olayın heyecanına katılır, kimi zaman birden fazla kola ayrılıp yeniden birleşir, kimi zaman toprak öyle geçirgendir ki yani olaya açıklık getirmek gerekir, daha derinlerden akar, bazen suları sığmaz yatağına taşar, bazen kurak bölgelerden geçer durgunlaşır ama sonunda varacağı noktaya varır. Geride ise ihtişamlı, bereketli topraklar bırakır. İşte Samarago'nun kullandığı dil böyledir. Okuyucuda bu etkiyi bırakır. Son söz olarak şu söylenebilir: Çocuktum dizlerinde dilsiz çağların / Konuştukça büyüdüm. Saramago da tıpkı bu söze uyar gibi, dili işledikçe büyüyen bir anlatı ustasıdır.


The Stay Warehouse, tiyatro hafta sonlarına özel olarak kurulan sahnesinde 16 Nisan'da 'Joseph K.' oyununu ağırlıyor. İngiliz yazar Tom Basden'ın kara mizah yüklü uyarlamasında, Joseph K. Franz Kafka'nın yüz yılı devirmesine rağmen zaman aşımına uğramayan Dava'sının yeniden görülmesi için modern dünyanın labirentlerine bırakılıyor. Mert Fırat, Didem Balçın, Onur Dilber, Özgün Aydın'dan oluşan oyuncu kadrosu ve sürükleyici senaryosu ile oyun, 90 dakika, tek perde olarak sahneleniyor. Özgürlüğüne yeniden kavuşmaya çalışırken adalet sistemiyle savaşa giren Joseph K'nın hikayesi The Stay'de izleyiciyle buluşuyor. Misafirlerinin tüm konforunu düşünerek unutulmaz bir sahne deneyimi sunan The Stay Warehouse Tiyatro Hafta Sonuna 24 suitten birinde konaklayarak ya da Mobilet üzerinden etkinlik bileti satın alınarak katılınabiliyor. Türkiye'deki uluslararası sertifikalı ilk karbon nötr otel grubu The Stay bünyesinde yer alan The Stay Warehouse, lokal tatlarla harmanlanan lezzetli menüsü, ısıtmalı açık havuzu, geniş bahçesiyle yıl boyu devam eden sanat etkinlikleri, konserler, festivallerle de huzur ve eğlencenin buluştuğu bir atmosfere ev sahipliği yapıyor. Bulunduğu bölgeyi hissetmek isteyen misafirler ise ister klasik ister elektrikli bisikletler ile ya da doğa yürüyüşü yaparak keşfe çıkabiliyor. The Stay Warehouse misafirlerini şömine başında geniş bir kütüphanede farklı dünyalara yolculuk yaparak dinlenmek de mümkün. Yılın her döneminde hizmet veren The Stay Warehouse, misafirlerini ağırlamaya devam ediyor.


Damian Lobo'nun kafası İşini kaybettiğinden beri karışıktır. Zihninde canlandırdığı bir televizyon stüdyosunda, kurnaz bir şovmene tuhaf röportajlar vermek dışında yaptığı çok fazla bir şey yoktur. Damian günün birinde bir antika pazarında gezerken küçük bir hırsızlık yapar ve eski bir dolabın içine saklanmak zorunda kalır. Dışarı çıkamayınca da kendini dolapla beraber Fede ve Lucia ile küçük kızlarının evinde, ebeveyn yatak odasında bulur. Bulunduğu gizli kovuktan, gölgelerin arasından aileyi gözlemlemeye başlayan Damian evde görünmez bir kahya gibi çalışmaya başlarken bu her şeyden habersiz aileyle güçlü bir bağ kurar. Özellikle de Lucia'nın duyguları, korku ve düşleri karşısında gitgide hassaslaşır. Olay örgüsünün ustaca dokunduğu bu çarpıcı romanda, İspanya'nın yaşayan en büyük yazarlarından biri olan Millas, gerçek olanla fantastik olanı kara mizahla harmanlayarak modern aile yaşamına, kapitalist yabancılaşmaya ve akıl sağlığına dair çok yönlü bir anlatı kuruyor. İspanya'nın Premio Planeta, Premio Nadal ve Premio Nacional de Narrativa gibi en prestijli edebiyat ödüllerine layık görülmüş üretken bir yazar olan Juan Jose Millas, aynı zamanda ülkenin en önemli gazetelerinden biri olan El Pais'e düzenli olarak yazılar da yazan ödüllü bir gazetecidir. Gündelik olayların fantastik durumlara evrildiği hikayeler kurarak okurların gerçekliğe daha eleştirel bir gözle bakmasının önünü açtığı psikolojik ve introspektif özellikler taşıyan eserleriyle Millas'ı, Türkiyeli okurlar ülkemizde daha önce yayınlanan Sakın Yatağın Altına Bakma (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2002), Teresa ile Laura (Can Yayınları, 1992), Yalnızlık Buydu (Can Yayınları, 1991) ve Dünya ve Ben (hayykitap, 2010) gibi eserlerinden de yakından tanıyorlar.


Fransız yazar ve gezgin Jules Gabriel Verne'in Denizler Altında Yirmi Bin Fersah adlı eseri Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları Modern Klasikler Dizisi'nde yerini aldı. Yayımlandığı 1870 yılından beri popülaritesinden hiçbir şey kaybetmeyen ve yazarın en sevilen eserlerinden biri olan bu klasik bilimkurgunun kahramanı denizdir. Yazar dostu George Sand'dan gelen bir mektup onu bu romanı yazmak üzere harekete geçirmiş, edebiyatın en unutulmaz isyankarlarından Kaptan Nemo'yu yaratmasına vesile olmuştu. George Sand, Bizi yakın zamanda okyanusun derinliklerine götüreceğinizi umut ediyorum diyordu mektubunda ve karakterlerinin Verne'in bilimsel öngörüleri ve imgelemiyle geliştirdiği dalış giysileriyle dolaştığı bir yolculuk beklentisinden söz ediyordu. 1866 yılında dünya denizlerinde çeşitli gemiler tarafından gözlemlenen bir deniz canavarı peyda olur. Kimi deniz kazalarından, bazı gemilerin kayboluşundan sorumlu tutulan ve bir balinadan katbekat büyük ve hızlı bir nesne olarak tarif edilen bu muazzam deniz canlısı bilim dünyasında da hararetli tartışmalara yol açmıştır. Bunun üzerine harekete geçen Birleşik Devletler, Abraham Lincoln adlı fırkateyni canavarın peşine düşmek üzere bir sefer için hazırlar. Paris Doğa Tarihi Müzesi'nden Profesör Aronnax, sadık hizmetkarı Conseil ve Kanadalı zıpkıncı Ned Land de bu sefere katılırlar. Onları gizemli Kaptan Nemo'nun eline düşmeleriyle başlayan olağanüstü bir macera beklemektedir. Fransa'nın Nantes kentinde doğan yazar, Paris'te hukuk öğrenimi gördü, ancak zamanla edebiyata yöneldi. Önce tiyatro eserleri ve opera librettoları yazdı. 1863 yılında Le Magasin d'Education et deRecreation'da, Voyages extraordinaire adlı dizinin ilk yapıtı olarak yayımladığı Cinq semaines en ballon (1863; Balonla Beş Hafta) büyük ilgi gördü. Bunun üzerine fantastik serüvenler yazmaya devam etti. Bunlardan bazıları, Voyage au centre de la Terre (1864; Dünyanın Merkezine Yolculuk) ve L'İle mysterieuse (1874; Esrarlı Ada)'dır. Romanları çok sayıda dile çevrilen ve sinemaya uyarlanan Jules Gabriel Verne, 1892 yılında Legion d'honneur nişanıyla ödüllendirilmiştir. Verne, 24 Mart 1905'te Amiens, Fransa'da hayatını kaybetmiştir.


Çok yönlü başarılı davulcu ve son yıllarda isminden oldukça söz ettiren ünlü grup Retrobüsün bateristi Kaan Alptekin ile güzel bir röportaj gerçekleştirdik. Kaan Alptekin: Tabii ki. 1983 Kütahya doğumluyum. Halkla ilişkiler ve tanıtım mezunu, yayıncı, felsefe, bilim tutkunu bir müzisyenim. Ayrıca aranje, kayıt, mix, mastering de yapıyorum. 2013'te konser dönüşü geçirdiğim trafik kazası, müziğe 5 yıl ara verip yayınevi kurmama vesile oldu. Bütün ekipmanımı satıp geri dönmemek üzere yayıncılık hayatına başladım ve daha bir çok farklı işler ve sektörlerde bulundum. Bu süreç beni fazlasıyla geliştirdi. Büyüdüm diyebilirim. Özellikle entelektüel anlamda. Günde 2 kitap okuduğum oluyordu. Hayatı daha stabil, minimal ve aşırı uçlara uğramadan yaşama kararı almam sanırım aşırı uçlarda yaşadığım 20'li yaşlar ve 30 yaşında geçirdiğim bu trafik kazasının etkisi ile oldu. Müziğe geri döndüm o başka tabi. Ama ayaklarım daha sağlam yere basıyor artık. Aslında daha önce amatör ekipmanlarla yaptığım kendi parçalarımı daha profesyonel kaydetmek için ekipman almaya başladım fakat sonra hızımı alamadım ve bir baktım ki stüdyoyu kurmuşum... İşin tuhafı, grubumun ve gelen işlerin kayıtlarını yapmaktan henüz kendi kayıtlarıma başlayamadım. Aranje, kayıt, mix, mastering, beste, klip, montaj, kurgu, her şey var. Bu kişiye göre değişen bir konu. Herhangi bir şeyde üstadlaşmak için en az 10000 saat onununla çalışmak gerekir. Bilimsel bir argümandır. Nick Menza. İlk örnek aldığım davulcudur. İlk çıkartıp birebir çaldığım şarkı ise Youthanasia.


71. Venedik Film Festivali'nde kazandığı Jüri Özel Ödülü başta olmak üzere pek çok ulusal ve uluslararası ödüle layık görülen Yönetmen Kaan Müjdeci'nin ilk uzun metraj filmi olan Sivas, online film platformu MUBI Türkiye'de yayında! Yönetmen Kaan Müjdeci'nin sinemaseverler tarafından yoğun ilgi gören filmi Sivas, 26 Temmuz 2020 tarihine kadar MUBI üzerinden izlenebilir.


Kalıtsal ve ilerleyici bir kas hastalığı olan SMA ile ilgili tüm dünyada ve ülkemizde bilinç ve farkındalık oluşturmak adına çalışmalar yapılıyor. 'Bir Bakarsın Düşlerin Gerçek Olur' Kaan Öztürk'ün yorumuyla ve müziğin evrensel diliyle küçük yavrularımıza ses olmayı hedefliyor... www. ecelereumutol. com adresinden geniş çapta bilgi alabilir ve bu mücadeleye siz de destek olabilirsiniz. 90'lardan beri sahnelerde olan Kaan Öztürk, 'Büyüdüğümüz Şarkılar', '80'ler 90'lar', 'Müzikomedi' gibi isimlendirdiği çeşitli konsept sahne programları yapmakta olan; 'Eyvah Eyvah 1' filmi, İclal Aydın'la 'Hayat Güzeldir' programı gibi birçok projede de yer almış bir müzik ve sahne adamıdır.


İki akademisyen, Efsun Ekenyazici Güney ve Hande Tulum, Kadıköy'de kaybolmaya yüz tutan konut dokusunu arşivlemeye ve bir hafıza albümü oluşturmaya niyetlenir... Twitter ve Instagram'daki Kadıköy Apartmanları hesaplarının profil kısmında böyle yazıyor. Efsun Hanım ve Hande Hanım dijitalleşmenin olanaklarından yararlanarak, eskimeye, yitip gitmeye yüz tutmuş değerleri, onları merak edenler ile buluşturmayı başaranlardan. İkili İstanbul'un dün olduğu kadar bugün de göz bebeği konumunda bulunan Kadıköy'ün, yenilerinde artık pek göremeyeceğimiz konut mimarisine merak salıyor. Salış o salış. İlçenin farklı pek çok mahallesindeki, noktasındaki eski İstanbul fotoğraflarına da konu olan apartmanlarını fotoğraflayan ikili, bunları Kadıköy Apartmanları sosyal medya hesaplarından paylaşıyor. Bunu okuyan bazılarınızın, paylaşılan fotoğraflardaki bazı apartmanları bildiğine, hatta oralarda yaşamak istediğine bahse varım. Birinden biri mutlaka ilginizi çekmiştir o apartmanların. Bu açıdan Efsun ve Hande Hanım bir dijital bellek de oluşturuyor. Yarın öbür gün çeşitli gerekçeler ile belki yıkılıp gidecek olan o eski İstanbul apartmanlarını fotoğraflamak çok önemli bir kültür hizmeti. Lafı daha da uzatmadan sizi ikili ile olan röportajımızı okumaya davet ediyorum. Hande Tulum; Mimarlık ve Tasarım alanındaki doktora derecesini (2018) Bahçeşehir Üniversitesinden, Mimarlık Tarihi alanındaki yüksek lisans (2012) ve Mimarlık Bölümü'ndeki lisans (2010) derecelerini ise Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesinden almıştır. 2016 yılında Bahçeşehir Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesinde yarı zamanlı öğretim görevlisi olan Tulum, 2018 yılından beri İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü'nde Dr. Öğr. Üyesi olarak çalışmalarına devam etmektedir. Çalışmalarında 20. yüzyıl mimarlık pratiği, mimarlık ve sanat ilişkisi, Türkiye odaklı konut gelişimi ve apartman olgusu, modern mimarlık mirası, kentsel dönüşüm ve tasarım tarihi konularına eğilmektedir. Efsun Ekenyazıcı Güney, lisans (2002), yüksek lisans (2005) ve doktora derecelerini (2013) Yıldız Teknik Üniversitesinden almıştır. 2006 yılında Bahçeşehir Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi'nde Araştırma Görevlisi olarak göreve başlayan Ekenyazıcı Güney, 2013 yılından beri İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü'nde Dr. Öğr. Üyesi olarak çalışmalarına devam etmektedir. Çalışmalarını ağırlıklı olarak Türkiye'de konut ve apartman olguları, kentsel dönüşüm, mimari miras, yeniden işlevlendirme, bellek mekan ilişkisi ve tasarım eğitimi konuları üzerine yoğunlaştırmaktadır. Bizim için kentsel dönüşümün Kadıköy'de yaygınlaşarak mevcut konut dolayısıyla da apartman dokusunun bozularak yeniden şekillendiğini fark etmek önemli bir itki oldu. Burada kısa bir süre içinde yıkılan apartmanların bir kısmı aslında belirli bir dönemi temsil eden, modern mimari mirasımızın temsilcileri idi. Mimarlık literatürü için bu yıkılan ya da yıkılma riski olan apartman yapılarının belgelenmesinin gerekli olduğunu düşünüyoruz. Bu sayede kent dokusundan silinmekte olan yapıları toplumsal hafızanın bir parçası olarak saklamanın mümkün olacağına inanıyoruz. Bu nedenle sosyal medyadan da yararlanarak daha çok kişiye ulaşmayı hedefledik. 2019 yılında Kadıköy Apartmanları Instagram hesabını açtık ve yakın zamanda da Twitter hesabını açtık. Kadıköy farklı kitlelere, farklı yaş gruplarına sosyo-kültürel alternatifler önerebilen önemli bir merkez. Aynı zamanda Kadıköy, Anadolu Yakası'nın en eski yerleşim merkezi olduğu için İstanbul'un barınma kültürünün adımlarına ilişkin pek çok farklı dönemin -ahşap köşkler, kagir konaklar, kira evleri, apartmanlar, sayfiye evleri, müstakil betonarme villalar gibi- temsilcilerine burada rastlamak mümkün. Dolayısıyla insanlar Kadıköy'den hem sosyo-kültürel anlamda beslenebiliyor hem de barınma anlamında geçmişle ilişki kurabiliyor. Bu noktada Kadıköy bizce incelenmesi gereken bir semt. Ayrıca, ikimiz de Kadıköylü olduğumuzdan bu bölgeyi hem kendimiz daha iyi tanımak hem de isteyenlere tanıtmak istiyoruz. Kadıköy Belediyesi Arşivi'nde araştırmamızı derinleştirdiğimizde daha önce adlarını duymadığımız, literatürde yer verilmemiş, gizli kalmış pek çok mimar ismi ile karşılaştık. Bu isimlere ilişkin derinlemesine araştırmalar yaparak onları bilinir kılmaya çalışıyoruz. Ayrıca araştırmamızı Kadıköy'de cephe organizasyonu bağlamında kıymetli olduklarını düşünürsek incelediğimiz apartmanlar üzerinden bir analiz yapıldığında, bu bölgede birbirleri ile uyum içinde olduğunu düşündüğümüz mimarlık yaklaşımlarına rastladık. Özellikle cephe tasarımında dolu-boş ilişkisi, oranlar, malzeme ve renk seçimi gibi benzerlikler söz konusu. Öte yandan mimarlık ve sanat birlikteliği konusunda da cephelerde panolara yer verilmiş apartmanlar üzerinden benzer bir tutum okunabilir. Bir diğer önemli konu ise Kadıköy'deki farklı bölgelerin kendilerine has dinamiklerinin oluşu ve bu bölgelerin kendi içlerinde bile farklılaşıyor olması. Mesela, Bağdat Caddesi üzerinde bulunan apartmanlar ile caddeye paralel sokaklarda bir farklılık göze çarpar. Cadde'ye cephesi olan 1960 sonrasına tarihlenen orijinal apartmanlar ele alındığında semtin bu önemli aksına/bulvarına bakan cepheye mimarların diğer cephelere göre çok daha özenli yaklaştıkları anlaşılıyor. Genellikle yapıların ön cephelerinde malzeme, doku, form arayışları dikkat çekici iken diğer cephelerde oldukça sade, ön cepheyle pek de ilişki kurmayan bir tutum gözleniyor. Caddeye paralel sokaklarda ise 1930'lardan 1970'lere kadar devam eden sayfiye kültürüne dair izleri; az katlı, araziye yatayda yerleşmiş, geniş balkon ve pencereleri olan apartmanlar aracılığıyla bulmak mümkün. 1965 yılındaki kat mülkiyeti yasasını takip eden yıllarda hızla artan apartmanlaşma sürecinin de etkisiyle müteahhitler inşa pratiğinde önemli bir rol oynamaya başladılar. Mimarlarla çalışan müteahhitler olduğu gibi kendileri müteahhitlik yapan mimarlar da vardı. Örneğin, Kadıköy apartman mimarlığının önemli temsilcilerinden olan Melih Koray, tasarımının müteahhitler tarafından olması gerektiği gibi gerçekleştirilmediğini düşündüğü için kendisi müteahhit olmaya karar verir ve bu şekilde pek çok yapıya imza atar. Bunun nedenlerinden biri ise, apartmanlaşma sürecinin hızlandığı 1960'lı ve 1970'li yıllarda, müteahhitlerin özellikle plan organizasyonu bağlamında, benzer ürünler gerçekleştirmesidir. Ayrıca, yapıları birbirinden ayrıştırmak için bir çözüm yolu olarak ele alınan mimarlık ve sanat birlikteliği yaklaşımı da müteahhitlerce ele alınmış ancak bu kez bu birliktelik, konutların müşterilere daha pahalıya satılması için görsel bir etken olarak kullanılmıştır. Dolayısıyla hem amacından şaşmış uygulamalar hem de bir standartlaşma döneminden bahsetmek mümkündür. Günümüzde ise müteahhitlerin, inşa sürecinde, mimarlardan neredeyse daha çok rolü olduğu iddia edilebilir. Ancak bu yine bir standartlaşmaya neden olmaktadır. Bu durum, özellikle Kadıköy'de yeni inşa edilen apartmanların cephe kurguları ve plan tipleri üzerinden anlaşılabilir. Ayrıca, kentsel dönüşüm sürecinde aktif rol alan çoğu müteahhitin yıkılmak üzere olan yapıda bulunan sanat eserlerinin korunması konusunda da dikkatli davranmadığı çeşitli örnekler üzerinden bilinmektedir. Bizim için yapıya ilişkin çok önemli bir unsur balkon. Hatta özellikle balkonlara ve balkon parapetlerine odaklanmaya başladığımız bir araştırma da yürütmeye çalışıyoruz. Bu sırada, anladık ki aslında Kadıköy'de pek çok yapıda, balkonlar özenle tasarlanmış, parapet tasarımına önem verilmiş, kısaca yapının dikkat çekici bir bölümü olarak balkona rol verilmiş. Biz bunu olması gereken bir tutum olarak görüyoruz elbette çünkü her insanın, evinde bir nefes noktasına ihtiyacı var. Balkonlar olmaksızın bu mümkün değil. Ancak ne yazık ki, günümüzde, pek çok yapıda, balkonların artık balkon olmaktan çıktığını görüyoruz. Bunlara rağmen, pandemi döneminde, pek çok insan, balkonun değerini ve hayatımızdaki rolünü daha iyi anladı bizce. Bu yüzden, bu toplumca yaşadığımız sıkışmışlık hissine karşın bir kurtarıcı olan balkonun değeri anlaşılmış olabilir diye düşünüyoruz. Balkon pek çok farklı işlevin yer alabildiği bir mekan ve neredeyse Rönesans'tan beri de popüler. Şiire, tiyatroya defalarca konu olmuş ve farklı bir temsil gücü olan bir mekan; balkon. İsteyen balkonunu bir dinlenme, keyif noktasına çevirebilir isteyen küçük bir hobi bahçesine. Ayrıca balkon, bizim kamusal alana sunduğumuz yüzümüz de bir anlamda. Bu yüzden çok önemli. Elbette, İtalya'da, özellikle uzun karantina döneminde, balkon açık havaya çıkılabilen, hayatın bir simgesi olarak yeniden işlevlendi. Balkonlarda, uzaktan da olsa sosyalleşildi, konserler bile verildi. Türkiye'de, günümüzde, çoğu yeni inşa edilen yapıda, balkona ya yer verilmiyor ya da Fransız balkonu diye adlandırılan aslında bir mekan vaat etmeyen balkonlar söz konusu. Aslında balkon vazgeçilebilecek bir mekan değil çünkü balkon, sokağa, dışarıya erişebildiğimiz bir ara mekan ve bu mekana dair hakkımızdan vazgeçmememiz gerekir. Elbette bunun olması için konutların özellikle iç mekan organizasyonunun işlevsel biçimde kurgulanması, örneğin depo, kiler gibi ihtiyaçların giderilmesi gerekir. Böylece, balkon, bu gibi nedenlerle farklı biçimlerde değerlendirilmez. Ama bize göre, yukarıda da bahsettiğimiz üzere, pandemiyle birlikte balkonun önemini iyice anladık. Pandemi, önümüzdeki yıllarda, balkonların yeniden ele alınması açısından bir değişim yaratabilir. Sadece İtalyan mimarisi değil aslında. Kadıköy'de pek çok farklı dönemde, farklı etkenlerden bahsetmek mümkün. Örneğin 19. yüzyıldan itibaren Levantenler var Kadıköy'de. Tubiniler, Lorando Ailesi, La Fontaine, Whittall aileleri gibi. Bu aileler, köşkler, konaklar, malikaneler inşa ettirmiş, dolayısıyla Kadıköy'de, özellikle Moda'da konut dokusunda söz sahibi olmuş. Böylece, günümüze dek ayakta kalabilmiş kimi yapılar sayesinde, Levanten mimarlığının izlerini görebiliyoruz. Bu yapılar arasında 1865 yılına tarihlenen Assumption Kilisesi var, mimar Giovanni Barberini imzalı. Yine 1927'de inşası tamamlanan ve mimar U. Ferrari tarafından tasarlanan Haldun Taner Sahnesi, Kadıköy'deki çeşitliliği simgeleyen yapılardan. Dolayısıyla Kadıköy'ün mimari açıdan zenginliği, tüm bu farklılıklarla mümkün olabilmiş diyebiliriz. İkimiz de tropikal modernizm ve sürdürülebilirlik yaklaşımlarını takip ediyoruz. Coğrafyayla, iklimle mücadele etmek yerine onlarla birlikte düşünen mimarları ve onların mimari yaklaşımlarını kıymetli buluyoruz. Burada ayrıca vernakülerin etkisini modern biçimde tasarımlarına yansıtabilen mimarları da vurgulamamız gerekir. Tasarımlarında saydığımız öğeleri ve insan ölçeğini önemsediğini düşündüğümüz Lacaton & Vassal, Kazuyo Sejima, Tomohiro Hata, Taller Estilo bunlara örnek olabilir. Türkiye'de ise Çinici Mimarlık, Eyusta Mimarlık, Halukar Mimarlık farklı ölçeklerdeki tasarım çözümleriyle ilgimizi çeken tasarım ofislerinden diyebiliriz. Elbette çok fazla var ancak ilk aklımıza gelenler bu şekilde. 1930'lardan 1980'lere doğru kronolojik açıdan ilgimizi en çok çeken apartmanları kısaca saymamız gerekirse; Mühürdar Caddesi'nde bulunan, 1934 yılına tarihlenen ve Mimar Cavit Raşit tarafından tasarlanmış, eski adıyla Mühendis İzzet Bey Apartmanı, dönemin kira evi kavramını da yansıttığı için bölgedeki ender yapılardan. Benzer biçimde, Yenifikir Sokak'ta yer alan Zeki Sayar'ın 1940 yılında tasarladığı apartman da yuvarlak hatlı balkonları ve bir köşe parseli heykelsi biçimde sarışıyla bizim için özel bir yapı. 1956-1957 yıllarına tarihlenen, Moda'da bulunan, Emin Onat tasarımı, modern mimarlığın temsilcilerinden olan Atıfet Apartmanı da ilgimizi çeken başka bir yapı. Bunlara ek olarak, Bağdat Caddesi üzerinde bulunan, 1961 yılında inşa edilen ve mimar Muammer Gerekli tarafından tasarlanan Dilek Apartmanı çalışmamız kapsamında ilk incelediğimiz ve sevdiğimiz yapılardan biri. Moda'da bulunan ve yine organik tasarım diliyle dikkatimizi çeken Melih Koray tasarımı, 1978 tarihli Mehtap Apartmanı da girişinde yer alan sanatçı İlgi Adalan imzalı bir panoya sahip olmasıyla da oldukça hoşumuza giden bir diğer önemli yapı. Yine Moda'da konumlanan, Behruz ve Altuğ Çinici tasarımı olan, 1979'a tarihlenen Subaşı Apartmanı da özellikle giriş holü ve iç mekan organizasyonundaki farklı yaklaşımlarla oldukça dikkat çekici bir yapı. Yine elbette fazla sayıda, önemli bulduğumuz apartman var ancak öncelikle aklımıza gelen yapılar bunlar. Buradaki apartmanların cephelerinde kullanılan malzemeler ve birtakım yapım detaylarının belirli dönemleri temsil ettiğini biliyoruz. Malzeme ve teknik üzerinden çeşitli trendler söz konusu olmuş. Örneğin 1950-1980 aralığında cephede traverten kaplamanın sıklıkla kullanıldığını, cepheye dinamizm katmak adına birtakım düzlemlerin cepheye entegre edildiğini, hatta balkon korkuluklarının özenle tasarlandığını söylemek mümkün. Ayrıca yine bu döneme tarihlenen kimi apartman cephelerinde mimarlık sanat ilişkisine referans veren panolara da rastlıyoruz. Bu panoların, yer aldığı apartmanlara ayrıştırıcı bir özellik verdiği muhakkak. Geniş arsalarda konumlanan apartmanlarda genellikle büyük balkonlar, pencere açıklıkları ve parapetler yardımıyla yatay bir tasarım diline rastladığımızı da ifade edebiliriz. Öte yandan daha dar cepheli yapılarda strüktürel sistemin bir çerçeve kurgusu oluşturacak şekilde dışa vurulduğu birtakım örneklere de rastlanmakta. Sosyal medya hesaplarımız aracılığıyla belgeliyoruz ve arşivlemeye çalışıyoruz. Gelecek hedeflerimizden biri ise Kadıköy'de farklı unsurlarıyla incelenmeye değer olduğunu düşündüğümüz apartmanlara odaklanan bir kitap yazmak. Öncesinde, elbette, belgeleme ve araştırma anlamında kat etmemiz gereken daha çok mesafe olduğunu da vurgulamalıyız. Sohbet için teşekkürler. Son sözlerinizi alabilirim. Biz Kadıköy Apartmanları çalışmasını aslında büyük bir hevesle ve amatör bir ruhla yürütüyoruz. Bahsettiğimiz apartmanları belgelemeye başladığımızdan beri arşivimizdeki pek çok yapı yıkıldı. Oysa bu yapıların bir kısmı, taşıdıkları özgün değerler gözetilerek modern mimarlık mirası temsilcileri olmaları bağlamında korunabilirdi. Bu yüzden mümkün olduğunca belgelediğimiz bu yapıların herkese ulaşmasını istiyoruz. Bu sayede insanlar, geçmiş konut kültürleri ile daha yakından ilişki kurabilir ve Kadıköy'deki zengin mimari üretimin daha da farkına varabilir. Zaten sosyal medya hesaplarımız aracılığıyla anladık ki bu konuyla ilgilenen pek çok insan var. Bu noktada, biz, takipçilerimizin de desteği ve yardımıyla da Kadıköy'e ilişkin oluşturmaya çalıştığımız hafıza albümü üzerinde çalışmaya devam edeceğiz.


Kadıköy Emek Tiyatrosu, 8-14 Mart tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleşecek festivali ile dikkatleri üstüne toplamaya başladı bile. Kadınlar Şenlikte organizasyonunun ikincisini düzenleyen Kadıköy Emek Tiyatrosu, günler sürecek bu online festivalinde yelpazeyi de geniş tutuyor. Tiyatro oyunlarından sohbetlere, Nilipek konserinden Füsun Erbulak söyleşisine kadar bir karnaval havası yaratan Emek, bu yılki organizasyonunun temasını Bellek olarak belirledi. 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü'nün tarihi değeri ve bugünkü önemini bu etkinlikler dizisi ile karşılayan Emek Tiyatrosu, ilk gün (8 Mart) 5 kısa oyun ile Youtube üzerinden seyircisinin karşısına çıkıyor. Yeni normale / pandemi şartlarına uygun bir şekilde hazırlanan festivaldeki oyunlar, farklı ülkelerden oyuncuların performansları ve 5 farklı yazarın kaleme döktüklerinden oluşuyor. Festivalin ayrıntılarına ve tüm programa buradan ulaşabilirsiniz.


Türkiye'deki kültür & sanat girişimlerinin, işlerinin belkemiği olan İstanbul'da, bu alacalı şehirde Kadıköy de şehrin sahip olduğu en önemli değerlerden biri. 2012 yılında kurulan Kadıköy Emek Tiyatrosu da 8 yılını geride bırakırken şehrin, semtin önemli kültür & sanat mekanlarından, tiyatrolarından biri olarak varlığını koruyor. Pandemi koşulları ile beraber en ağır darbeyi hisseden alanlardan birinin tiyatro olduğunu hesaba kattığımızda mekan hayatına elbette serbest dönemlerindeki gibi devam etmiyor. Pınar Yıldırım tarafından kurulan Kadıköy Emek Tiyatrosu, bu on yıla yakın süre içerisinde bendeniz de dahil olmak üzere farklı birçok kesimden tiyatro severi harika oyunlar ile buluşturmasını bildi. İçinde bulunduğumuz salgın koşullarında canlı yayın imkanını kullanarak sinema sohbetleri, söyleşiler, seminerler gerçekleştiren Kadıköy Emek Tiyatrosu, sahnesinde oynanan oyunların adları ile süslenmiş kupa bardakları ile de bir online mağaza açtı bu dönemde. Kendisine mesele etmiş sorunları da içerisinde barındıran Kadıköy Emek Tiyatrosu, online atölyeleri ile de faaliyetlerini internet üzerinden gerçekleştirmeyi sürdürüyor. Uzun sözü kısa keserek lafı tiyatroya bırakalım. Şimdi siz 27 deyince ben de bir Voov! Çok küçükmüşüm, resmen cahil cesareti, dedim içimden. Aslında çok bir numarası yok, cehalet diyeyim geçeyim. Nasıl bir dünyanın içerisine gireceğini bilmeden bir hayalin peşine düşüyorsun, sonra yaş 35 oluyor, yine de iyi ki yapmışım diyorsun. Bir kapıya tutuldum, o kapının peşine düştüm. Sahnenin iki girişi var. Bu yıla kadar diğer girişi görmemişti seyircimiz. Şimdi Teras'a oradan çıkılıyor. Sizin her zaman girdiğiniz, oyunu beklediğiniz o büyük siyah kapı var ya hani, işte ona tutuldum! Tutuluş o tutuluş. Ailemin büyük desteğiyle anahtarı elime alma cesareti gelmiş oldu. 2009'da Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tiyatro Bölümünü bitirdikten sonra farklı tiyatrolar ve eğitim merkezlerinde çalıştım. Koymak istediğim bir iki oyun, çalıştığım kurumlar yahut kurumun destekleyicileri tarafından sansürlendi. Babam da Hikayelerini nasıl anlatmak istiyorsan öyle anlat; sansürsüz, kendi yerinde, dedi ve macera böyle başlamış oldu. Hep şanslı bir insandım. Camiadan kimseyi tanımaksızın girdim mekan işletmeciliğine. İlk yılımda müthiş insan Özen Yula ile tanıştım; Kırmızı Yorgunları oyununu hediye etti bize. Kendisine hala minnetim sonsuzdur. Beyti Engin yönetiminde oyuna tiyatro camiasının tanıdığı özel insanlar dahil oldu. İlk yılın sonlarına doğru Engin Alkan sahnemize tesadüfen geldi ve bir başka efsane buluşma da onunla gerçekleşti. Küskün Müzikal gibi hala sorulan, talep edilen bir oyunumuz çıkmış oldu ortaya. Engin Alkan gibi bir deha sahnemizin daimi hocası oldu. Eğer yoldaysan karşına hep yolda olan insanlar çıkar ve o insanlar hep doğru zamanda oradadır. Emek'in tanınması, yoğun takvimi, talep edilen bir sahne olması iki yıl içerisinde kendini tamamlamış oldu. Ama asıl ondan sonra başlamış oluyor zaten. Nasıl devam edeceksin? Büyük isimlerle başladın hadi otur düşün, ayıkla pirincin taşını, diyor hayat sana. Taş yediremezsin seyirciye bundan sonra. Başladığın seviyenin ya üzerine çıkacaksın ya o seviyeyi koruyacaksın. İki yılda bilinen, tanınan bir sahne mi oldun? Aşağısına bir düş de gör, diyor o zalim dünya. Ne bilinirlik, ne tanınırlık... Un ufak olur, yok olup gidersin, diyor. Sonra gelsin mide ağrıları, gitsin migren atakları. Pandemi öncesinde öyle yazılıp çizildiği gibi altın çağımızı yaşamıyorduk. Hatta çok net rakam verebilirim; son 10 yılın en düşük seyirci ilgisi yaşanıyordu. Alışveriş merkezlerinin içerisine açılan tiyatroların popüler yapımcıları ve dizilerin ünlü simalarıyla yapılan büyük prodüksiyonlar yanıltmasın kimseyi. Tiyatro kötü bir sezon yaşıyordu. Nitelik olarak demiyorum. Kimsenin yaptığı işle ilgili iyi ya da kötü diye ayrım yapmak benim haddim değil. Haddi kendinde bulanlar buyursun konuşsun tabii, saygı duyarım. Teras aslında, pandemideyiz duruyoruz, derken inşa edildi. Yukarıda böyle bir alanımız vardı ama seyircimize 8 sezon boyunca hiç göstermemiştik. Pandemi koşulları bizi, hep düşündüğümüz ama gerçekleştirmek için bir türlü harekete geçmediğimiz bir alanı kullanışlı hale getirmemize etken olmuş oldu. Teras'la birlikte 12 ay tiyatro, demek istiyoruz. Hava koşulları elverdikçe söyleşiler, açık hava için tasarlanan oyunlarımız devam edecek. İlk sezonu İkinci Hayat adıyla açmıştık. Şimdi ikinci sezon için hazırlıklara başladık. Mayıs ayında yavaş yavaş başlayacağız gibi tasarlıyoruz. Yeni metinler yazılıyor şimdiden. Şu anda bu sürece nasıl adapte olacağımızı, her şey normalleştiğinde dijitalin hayatımızın ne kadarını hala kapsıyor olacağını ekibimiz içerisinde tartışıyoruz. Üretimlerimizi moda olan bir yapının üzerine inşa etmek değil de değişen dünyanın içerisinde yenilenirken biz Emek olarak nasıl bir model kuracağımızı konuşup, bu dünyayı tanımaya, sindirmeye, özümsemeye çalışıyoruz. Yeni projeleri tasarlarken dijital dünyayı kapının dışında bırakmak gibi bir düşüncemiz yok. Tiyatro, tüm disiplinleri içerisinde barındıran bir sanat. Biz de Kadıköy Emek Tiyatrosu olarak gökkuşağının sekizinci rengi bulunduysa, merhaba sekizinci renk, deyip elimize bir fırça alıp o rengi tutturana kadar boya karacağımızı biliyoruz. Tabii tabii. Askıda bilet uygulamamız tüm etkinliklerimiz için geçerli. Mesela sevgili Defne Halman, ara ara öğrenciler katılabilsin diye söyleşiler için bilet alıp askıya bırakır. Öyle de yüce gönüllü bir insandır Defne. Adını anmadan da geçmek istemem. Tekrar Kadıköy Emek Tiyatrosuna gelip, oyun saatini beklerken etrafta aylaklık etmeyi dört gözle bekliyorum. Sohbet teklifini kabul ettiğiniz için teşekkürler! Ben teşekkür ederim ekibimiz adına. Oyun saatini beklemeyi biz de en az sizin kadar sabırsızlıkla bekliyoruz. Ben inanıyorum, siz de inanın; yakındır o oyun başlıyor zilinin sesini duymamız.


Dünya üzerinde var olan her yemek kültürü esasında bir medeniyetin en büyük sosyal iz taşıyıcısıdır, bu nedenle tarihi yaşanmışlıkların en büyük izlerini yansıtan Kadim Anadolu Mutfak Tarihi hakkında bildiklerimi paylaşmak için yazıyorum. İnsanın yeryüzünde görülmesinden günümüze değin geçen süreçte doğada gösterdiği yaşam mücadelesi ve beslenme ihtiyacı, sürekli değişen yemek kültürlerini var etmiştir. Dünya üzerinde var olan her yemek kültürü esasında bir medeniyetin en büyük sosyal iz taşıyıcısıdır. Örneğin, Neolitik Dönemde avcı-toplayıcı olarak yaşamını sürdüren insanların yemek kültürü ile günümüz yemek kültürü arasında nice medeniyet ve kavimlerin yaşamsal izleri, pek çok farklılık göstermektedir. Göçle gelen toplulukların birbirleriyle etkileşimi sayesinde, Anadolu Mutfak Kültürü çeşitlenmeye ve zenginleşmeye devam etmiştir. Benim ilgimi çeken ise göçlerle birlikte sürekli değişen yaşam kültürleri ve yansımaları. Sosyal hayatta, sıkça karşımıza çıkan besinlerin aslında çok eski dönemlerden günümüze yadigar kaldığını aktarmak isterim. Geleneksel Anadolu Mutfak Kültürü, Anadolu'da yaşayan medeniyetlerin gelişmişlik düzeylerine göre, her dönemin kendine has özelliklerinin şekillendiğini kanıtlayan bir mutfak kültürüdür. Anadolu mutfağı zaten her medeniyete göre farklılık gösteren mutfak mimarisi, yemek çeşitleri, ilginç pişirme yöntemleri, kalabalık sofra düzenleri, kış için hazırlanan konserve yiyecekleriyle kendine özgü bir mutfaktır. Yetişen ürünün hasat edilip toplanışına ve tarlanın bulunduğu yerin havası ve suyuna kadar temiz ve uygun olması bile Antik Anadolu insanının sosyal bilincinin bir tür yansımasıdır. Öte yandan bu besinlerden yemeğin yapılış yöntemi, Anadolu'nun yaşanmışlık izlerini taşımaktadır. Buğday başakları, ateş üzerinde dövülerek yeniyor olması ile dönemin izlerinin kadim şahitleridir. Olgunlaşmış olanlar ise toplanarak harman yerinde at ve öküzlerin çektiği düven ile dövülür. Savrularak, samanından ayrılan buğdayın bir kısmı taş dibeklerde ağaç tokmaklarla dövülerek, buğday kepeğinden ayrılarak 'dövme' elde edilirdi. Özellikle de Anadolu mutfağına bakır, tunç ve demirin hatta ağaç kaplarının dahil olmasıyla yörelere özgü mutfak kültürleri de çeşitlenerek zenginleşmiştir. Özellikle ekmek, börek, çörek gibi un mamüllerinin çoğunun aslında Hitit mutfağından günümüze miras olduğunu söyleyebilirim. Başkentleri Boğazköy'de, saray ve tapınaklarda antik mutfak ve yemekhaneler bulunmuştur. Yapılan kazı çalışmalarında, Hitit evlerinde, pişirme gereksinimleri için ocaklar ve fırınlar bulunmuştur. Hititler'de yağın ve balın çok özel bir yeri vardı. Anadolu tıpkı et besiciliğinde olduğu gibi arıcılık ve bal üretiminde de Mezopotamya'ya öncülük etmiştir. Yabanıl hayvanlardan geyik, karaca, yaban koyunu, yaban keçisi, yaban domuzu ve tavşan avlanırdı. Kuşlardan en çok ördek ve keklik avlanmıştır. Hititlerin mutfak kültürleri, geçmiş dönemine göre zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Hayvanın geri kalan eti ileride yenilmek üzere ateşte kavrulup, küplere doldurulup üzeri hayvanın eritilen yağı ile kapatılarak saklanırdı. Başka bir saklama yöntemi de hayvanın parçalanan kemikli etleri, ağaç dallarına asılarak kurutulup, kışın kullanılıyordu. Ayrıca hayvan derisinden ya da ağaçtan yapılan yayıklar kullanılarak, tereyağı elde ediliyordu. Hatta günümüzde Tarhana Çorbası geçmiş dönemde bile yoğurdun da fazlası açık havada yumurta büyüklüğünde topak haline getirilip kurutularak, kışın ise suda yumuşatılarak kullanılıyordu. 1071 Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'nun büyük bir kısmı Selçukluların eline geçmiş ve 1077 yılında da Anadolu Selçuklu Devleti kurulmuştur. Selçukluların Anadolu'ya yerleşmesiyle mutfak kültürleriyle ilgili bilgiler de yazılı kaynaklarda yer almaya başlamıştır. Bize geçmiş dönemden bilgiler veren en önemli kaynak, Kaşgarlı Mahmud'un Divan-u Lügati-t Türk ve Dede Korkut Hikayeleri'dir. XIII. Yüzyılda yaşayan Mevlana'nın eserleri de önemli kaynaklar arasında yer alır. 600 küsür yıl boyunca hüküm süren imparatorlukta, Osmanlı Sarayı ve dönemin zengin konakları daima önemli rol oynamıştır. Yabancı gözlemcilerin yazdıklar kaynaklarda, Fatih döneminde sarayda elçiler için verilen ziyafette; terbiyeli çorba, kuzu kebabı, tandır kebabı, kızartılmış tavuk, enginar yahnisi, yaprak sarması, patlıcan dolması, şerbet gibi günümüz yemeklerinin bir çoğuna rastlarız. Osmanlı mutfağı denince akla gelen baharatın aslında Arap Mutfak Kültüründen geldiği, günümüz insanı tarafından bilinmemektedir. Kimyon, safran, hardal, kişniş ve tarçın halen tat kattıkları yiyecekleri dönüştürmeye devam ediyor. Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye mutfağı ile ilgili bilgilerin çoğunu ise yazılı kaynaklarda daha çok İstanbul Mutfağı oluşturmuştur. Oysa ki, Cumhuriyeti Dönemi'nde yemekler, Anadolu'da daha önce yaşamış tüm medeniyetlerin mutfak kültürlerinin harmanlanması ile var olan yemeklerdir. Geleneksel Anadolu Mutfak Kültürü bu dönemde bile özgünlüğünü korumuştur. Elde edilen besinlerin depolanması için yapılan işlemler, küplerde, tahta ambarlarda ve besin saklama kuyularında muhafaza edilip depolanmasına kadar özgünlüğünü korumuştur. Yeni bir yazıda buluşana dek, hayatınızda yaşam coşkusu ve mutluluk daim olsun. Konuyla ilgili yorum ve önerilerinizi bekliyoruz. Sanatla ve hoşçakalınız!


Feminizm köken itibariyle Latince kadın anlamına gelen 'femine' kelimesinden türemiştir ve temelinde 'kadının özgürleşmesi' düşüncesi yatar. Bu akım uygarlık tarihi boyunca sürekli ikincil konumda yaşamak mecburiyetinde kalan kadının bu durumdan kurtuluş hareketinin doktrinidir. Feminizm, kadınla erkek arasındaki toplumsal farklılıkları, nedenleri ve sonuçlarını ele alır. Kadına yönelik olan her hakkı savunmayı başlıca görev sayar. Feminizm hareketi kadının değersiz olmadığı, kadının erkeğin bir parçası olarak değil kendi başına bir bütün olarak ele alınması gerektiğini ve geleneksel kadın algısını değiştirmeye çalışmıştır. Kadınların oy kullanması, mülkiyet hakları, eğitimde eşitlik ve siyasi özgürleşme gibi temel haklar feminist dalga hareketlerinde ele alınmıştır. İnsanın zoon politikan olarak belirtildiği Grek toplumundaki kadının kölelerle eş tutulduğunu, hukuksal bir varlık olmadığından, yaşamları boyunca reşit sayılmadıkları için zoon politikan tanımına giremezlerdi. Tarihin derinliklerinden gelen kadının varlığının değersizliği feminizm ile birlikte savunulmaya başlanır. Kadınların hakları için bilinçli olarak ve büyük kitleler halinde harekete katılmaları 1789 Fransız Devrimi ile gerçekleşir. Devrim Fransız kadınlarına tam anlamında olmasa bile bir ölçüde çalışma ve yeteneklerine göre belli konumlara gelme hakkı kazandırır. Her ne kadar direnişler, yazınlar ve eleştiriler meydana gelse de kolektif bilinçte oluşan kadın imgesi değişim yaşamaya başlamıştır. Feminizm içerisinde yer alan cinsiyet ve toplumsal cinsiyet terimlerinin de geçmişten günümüze değin yanlış bilindiği aşikardır. Cinsiyet terimi kadın ve erkek olmanın biyolojik açıklamasıdır. Toplumsal cinsiyet ise kadın ve erkeğe toplum tarafından dayatılan anlamlar ile belirlenir. Biyolojik yapıdan ziyade cinsiyetlere yüklenen ruhsal psikolojik anlamlandırmalardır. Örneğin; toplumda kadına duygusallık, çocuk doğurma, yemek yapma, evde eşini bekleme özellikleri verilirken erkeğe güçlülük, eve para getiren, kararları alan, her alanda söz sahibi olma özellikleri verilmesi toplumsal cinsiyettir. Kadına bakış Latince 'imagos' sözcüğünden türeyen imgeyle birlikte edebi metinlerde ortaya çıkmaktadır. Duyu organlarımızın dıştan algılaması sonucu nesnenin bilince yansıması ve farklı disiplinler içinde kullanılmasıyla birlikte kalıpyargıların değişim sürecinde etkin rol oynamıştır. Yazar ile bilinçaltı, yazar ile toplum arasındaki bağlantıyı edebi metinlerde bilinçaltımızı kontrol eden dürtülerin dışa aktarımı olarak ortaya çıkarır. İmgebilim toplumun bakış açısını yansıtma, toplumu anlama ve kadına bakışı görmek için bir yol gösterici olmasıyla birlikte feminizm de toplumsal tarihe ışık tutma, toplumsal tarihin eleştirisi yapma ve toplumsal tarihe yön vermeye çalışarak imgebilim çalışmalarıyla işbirliği içerisindedir. İlk imge çalışmaları 'ben' ve 'öteki' kavramlarını ele alırken zamanla 'ben', 'biz' ve 'burası'nı ele almaya başlar. Tarihsel sürece baktığımız zaman ben'in hiçbir zaman öteki'yi anlamaya çalışmadığı görülmektedir. 'Kadın olan ben' ile 'erkek olan ben' imgelerinin arasında nasıl bir ötekileştirme olduğu edebi metinlerde görülmektedir. Erkek olan ben'in kadın olan ben'i farklılaştırdığını, biz olmaktan ziyade sadece erkeğin kendini ben olarak görmesi sonucunda kadınların tarihsel süreçteki seyri öteki olarak devam etmiştir. Toplumsal, siyasal, kültürel vb. olaylar ve süreçlerde kadın sadece erkeğin çok boyutlu yaşamındaki giderilmesi gereken ihtiyaçlarında ortaya çıkarılmış geri kalan kısmında ise öteki olarak hayatını sürdüre gelmiştir. Margaret Atwood'da eserinde hem erkeklerin hem de toplumun kadını nasıl 'öteki' olarak gördüğü hem de dönemin toplumsal ve siyasal bir öz eleştirisi yapmıştır. Yazar, şair, eleştirmen, denemeci ve feminist olan Atwood eserini 1984 yılında Batı Berlin'de kaleme almıştır. Kitabın arka kapağında yazan tek satırlık 'Biz iki bacaklı rahimleriz, hepsi bu.' cümlesi her şeyi özetler niteliktedir. Feminist distopya olan eserde devlete yönelik olan saldırılar sonucu Gliead Cumhuriyeti'nin kurulması ve ülkenin askeri diktatörlükle yönetilmeye başlamasıyla beraber dinsel temellere dayanan bir sisteme geçiş yapmaları, kimyasallar ve hastalıklar yüzünden doğurganlığın azalması bu yüzden 'damızlık' kavramının ortaya çıkması, kadınların sadece doğurganlığı ile hayatta kalabilmeleri ve değer görmemeleri, itaatsizlik halinde cezalandırılmaları, sınıfların rütbelerin olması ve toplumsal ilişkiler anlatılmaktadır. Kadınlar hangi erkeğin buyruğunda ise o erkeğin ismiyle çağrılmaktadır. Toplum kısırlar, doğurma yaşını geçmiş olanlar ve hizmetçiler olarak ayrılır. Kırmızı uzun elbise, kırmızı eldiven, kırmızı peçeler ve beyaz başlık giyen damızlık kızları kahverengi elbiseli teyze denilen kadınlar eğitmektedir. Çiftleşme sürecinde duygusal bağ kurma, özel eşya edinme, konuşma, okuma ve yazma yasaktır. Damızlık kızlar yüksek rütbeli erkeklere aittir ve onlara çocuk doğurmaktan başka şansları yoktur. Kadının sadece bedenleriyle var olduğu eserin her satırında yer alır. Mesela; Komutan'a bir bebek vermek için zamanı kalmayan damızlık kız Komutan'ın Karısı tarafından Komutan'ın şoförüne gönderilmektedir. Eserin diğer satırlarında ise dine bakışı hem de erkeğin din ile bütünleşerek kadın üzerindeki hegemonyası verilmektedir. Kadının erkeğin isteğine göre yaşaması gerektiği algısı açıkça görülür. Hiçbir şekilde 'biz' yaratılmaya çalışılmadığı, kadının ötekileştirildiği, her defasında ayinler ile kadının duygu ve düşüncelerinin elinden alınmaya çalışıldığı anlaşılmaktadır. Kadın kendisine verilen yaşantıyı istemediği takdirde ağır koşullarda çalışılan kolonilerden birine sürgün edilir. Gliead Cumhuriyeti din ve askeri gücü eline alarak insanları yönlendirmektedir. Romanı okuduğunuz takdirde yazarın kendi algı dünyasında imgeleri nasıl kullandığını, kadına karşı tutumu, siyasi, toplumsal, tarihsel ve dini bakış açılarına göre nasıl oluşturduğu görülür. Atwood'un kitabına aktarmış olduğu hayali rejimin aslında gerçekte var olduğu sonucu çıkarılır.


Pera Film'in 5Harfliler iş birliğiyle düzenlediği Göz Hizası film programı, küresel salgın nedeniyle ertelenen gösterimlerine kaldığı yerden devam ediyor. Dünyadaki tüm kadınlara ithafla 7 Mart'ta ilk gösterimi yapılan program, 3-19 Eylül 2020 tarihleri arasında Pera Müzesi Oditoryumu'nda ücretsiz izlenebilir. Pera Müzesi Film Programları ve bağımsız internet yayını 5Harfliler,8 MartDünya Kadınlar Günü kapsamında gösterime sunduğu Göz Hizası başlıklı film programını yeniden sanatseverler ile buluşturuyor. 5Harfliler'in editörlerinden Suna Kafadar küratörlüğünde hazırlanan film seçkisi, görsel alanda çoğunlukla 'bakılan' olarak kodlanmış kadın bedenine ve hayatına, 'göz hizasından' bakmayı amaçlayan filmlere odaklanıyor. Yaşamını dilediği gibi sürdürmeye gayret eden, bunun için çokça bedeller ödemiş kadınların hikayelerine ve hayat kesitlerine odaklanan film seçkisi, sanattaki müdahalelerin 'bakışla olan' ilişkimizi nasıl dönüştürdüğünü gösteriyor. Deneysel sinemanın imkanlarından faydalanarak farklı mecraları, zamansallıkları ve üslupları bir araya getiren kısa ve uzun metraj filmler, izleyiciye yeni bir dünyanın kapılarını aralıyor. Deneyselliğin nasıl hayati bir düşünme ve çalışma pratiği olduğunu gösteren Göz Hizası, feminizm üzerine kafa yoran sanatçıların 70'li yıllardan bu yana sinema alanında keşfettiği yolları tarihsellikleri içinde izleme fırsatı sunuyor. Büyük çoğunluğu kadın yönetmenlerin filmleri ile kadın sanatçıların video çalışmalarından oluşan Göz Hizası film seçkisi, dünyadan ve Türkiye'den farklı kuşakları bir araya getiriyor. Belçikalı yönetmen Chantal Akerman'ın en bilinen filmi Jeanne Dielman, Commerce Rıhtımı, 23 numara, 1080 Brüksel, günlük yaşamı yavaş yavaş parçalanan bir kadının evrenini, yoğun bir karakter incelemesiyle aktarıyor. The New York Times'ın başyapıt olarak nitelediği film, sinema tarihinin en bütünlüklü mekan ve zaman tasvirlerinden birini sunuyor. İngiltere'nin en önemli avangart yapımlarından biri olan Sfenks'in Bilmeceleri, çoğu kesintisiz dairesel pan'lar şeklinde çekilmiş bir dizi bölümden oluşuyor. Laura Mulvey ve Peter Wollen'ın imzasını taşıyan filmde, kadınların temsili, anneliğin toplumdaki konumu ve anne-kız ilişkileri ele alınıyor. Ünlü sanatçı Mona Hatoum, Mesafe Ölçümleri adlı videoda, sürgün ve yerinden edilme arka planı üzerinde kişi ve aile kimliğini sorguluyor. Beyrut'taki annesinin gönderdiği mektupları yüksek sesle okuyan Hatoum, Filistin kökenli ailesinden kopma ve tecrit olma duygularını görsel bir montajla izleyiciye yansıtıyor. Seçkinin diğer kısa filmlerinden Almanca Şarkı'da, ABD'li görsel sanatçı Sadie Benning, başıboş gezinen bir genci gri akşamüstleri boyunca takip ediyor. Siyah beyaz çekilen bu lirik filme, Bostonlu alternatif müzik grubu Come'ın sert köşeli tınıları eşlik ediyor. Meksikalı video sanatı duayeni Ximena Cuevas, televizyondaki bir talk şova katıldıktan sonra, programın akışına nasıl el koyup konuyu baş aşağı çevirdiğini, Tombala adlı kısa filmiyle gözler önüne seriyor. Seçkinin Türk yönetmenlerinden Melisa Önel, Ben ve Nuri Bala adlı belgeselde, kadınlık ve erkeklik kategorilerinin dışına taşan feminist aktivist Esmeray'ın hikayesini izleyiciye aktarıyor. Esmeray'ın kendi dilinden bir nevi biyografisi olan film; özlem, aidiyet, göç ve şiddet gibi konulara yine onun hikayesi üzerinden bakabilmemizi sağlıyor. Kadının Sessiz Dikişi, Yalnız Edimler #4 ve Yalnız Edimler #6 adlı kısa filmleriyle programda yer alan Nazlı Dinçel, kendi görüntülerini içeren videolarda, boşanma, mastürbasyon, kürtaj gibi mahrem konuları tartışmaya açıyor. Çiçek Kahraman'ın Bütün Mahalleli Duysun adlı videosu ise, Türk sinemasına özgün bir alt tür olan mahalle filmlerinde, sokağın ortak temsil biçimlerine odaklanıyor. 1960-1985 arası Yeşilçam sinemasından farklı kadın temsillerini bir arada gösteren videoda, toplumsal cinsiyet temsillerinin de izi sürülebilir. İlhamını 8 Mart'ta geceyi geri alan kadınlarda bulan Göz Hizası, dünyanın her yanındaki kadınlara ithafla izleyiciyle buluşuyor. Programda yer alan filmler, 3-19 Eylül 2020 tarihleri arasında Pera Müzesi Oditoryumu'nda ücretsiz izlenebilir. Bu program kapsamındaki film gösterimleri ücretsizdir. Rezervasyon alınmamaktadır. Yasal düzenlemeler uyarınca aksi belirtilmediği sürece tüm film gösterimleri 18+ uygulamasına tabidir.