Türkiye Yayıncılar Birliği öncülüğünde hayata geçirilen ve Türkiye'de okuma kültürüne yönelik bugüne dek yapılan en kapsamlı projelerden biri olan OKUYAY Platformu, 24 aylık yoğun bir çalışmanın ardından, proje süresince elde edilen sonuçları kapsamlı bir toplantıyla açıklayacak. 12 Ocak Salı günü saat 14.00'te online olarak gerçekleşecek olan OKUYAY Platformu Sonuç Toplantısı'na uzman konuşmacılar da katılacak. Ülkemizde okuma kültürü konusuyla ilgilenen herkesin katılımına açık olan toplantı, Zoom-Webinar programı üzerinden gerçekleşecek. T. C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında hibe almaya hak kazanan, Türkiye Yayıncılar Birliği'nin OKUYAY Platformu, ülkemizde okuma kültürüne yönelik bugüne dek yapılan en kapsamlı projelerden biri. 24 aylık faaliyeti süresince çalışmalarını adım adım kamuoyuyla paylaşan OKUYAY Platformu, 12 Ocak 2021 Salı günü 14.00-16.00 saatleri arasında online olarak gerçekleşecek Sonuç Toplantısı'nda çalışmalar sonucunda elde edilen verilere ve hazırlanan kaynaklara odaklanacak. Açılış konuşmalarıyla başlayacak OKUYAY Platformu Sonuç Toplantısı'nda ilk olarak Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocatürk; ülkemizde okuma kültürünün önemi, son dönemde okuma alışkanlıkları ve pandeminin yayıncılık sektörüne etkisi konularında katılımcılara bilgileer verecek. Ardından T. C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı Mali İşbirliği ve Proje Uygulama Genel Müdürü Bülent Özcan, Sivil Toplum Sektörü Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı sürecini değerlendirecek. Toplantının konuşmacılarından, KONDA Araştırma ve Danışmanlık Genel Müdürü Bekir Ağırdır; OKUYAY Platformu için yaptıkları Okuma Kültürü Araştırması 2019'un temel çıktılarını değerlendirecek. Ağırdır aynı zamanda, pandemi sürecinde toplumun karşılaştığı durumlar ve pandemi koşullarının olumsuz etkilerini hafifletmek için bireylerin yapabilecekleri konusunda görüşlerini de paylaşacak. OKUYAY Platformu iştiraklerinden biri olan, Almanya Stiftung Lesen CEO'su Joerg Maas dakonuşmacılar arasında yer alacak ve pandemi sürecinde Almanya'da ve Avrupa'da okuma kültürü konusunda yaşanan gelişmeleri değerlendirecek. OKUYAY Platformu Sonuç Toplantısı, proje ekibinden Ebru Şenol ve Sevengül Sönmez'in yapacağı, OKUYAY Platformu tarafından okuma kültürünün yaygınlaştırılmasına yönelik hazırlanan kaynakların sunumu ve projenin sonuçlarının geniş kapsamlı açıklamasının ardından sürdürülebilirlik hedeflerinin paylaşılmasıyla son bulacak. Toplantı programına OKUYAY Platformu tarafından hazırlanan videolar da eşlik edecek. 12 Ocak 2021 Salı günü 14.00-16.00 saatleri arasında Zoom-Webinar programı üzerinden gerçekleşecek olan OKUYAY Platformu Sonuç Toplantısı'na, ülkemizde okuma kültürü konusuyla ilgilenen herkes davetlidir.


Okuma Kültürünü Yaygınlaştırma Platformu OKUYAY, okuma kulüplerinin okuma kültürüne katkısını tartışmak amacıyla düzenlediği etkinliklerin ardından, hazırladığı Okuma Kulüpleri kitapçığını dijital ve basılı formatta yayımladı. Kitapçıkta, OKUYAY Platformu'nun düzenlediği toplantılardaki paylaşımların yanı sıra dünyada okuma kulüplerinin tarihi, okuma kulübü türleri, çocuklar için okuma kulüpleri hakkında bilgiler de yer alıyor. Kulüplerin okuma kültürüne katkısını ortaya koyan Okuma Kulüpleri kitapçığı, okuma kulüplerinin standartları, okuma kulübü-bibliyoterapi ilişkisi gibi konulara da değiniyor. T. C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında hibe almaya hak kazanan, Türkiye Yayıncılar Birliği'nin OKUYAY Platformu, ülkemizde okuma kültürüne yönelik bugüne dek yapılan en kapsamlı projelerden biri. OKUYAY Platformu'nun yaptığı araştırmalar; okumanın görünür olmasının, okunacakların tavsiye edilmesinin ve okuma deneyiminin paylaşılmasının okuma alışkanlığını kazanmak ve sürdürmek açısından çok önemli olduğunu ortaya koyuyor. Okuma kulüpleri, bu üç özelliği barındırması nedeniyle okuma kültürünün yaygınlaştırılmasında önemli bir etki yaratıyor. Okuma kulüplerinin okuma kültürüne katkısını tartışmak amacıyla 5 Kasım 2020 tarihinde düzenlenen OKUYAY Buluşmaları 13 ve 8 Aralık 2020'de düzenlenen OKUYAY Konuşmaları 9, yoğun bir katılımla gerçekleşmişti. OKUYAY Buluşmaları 13'te deneyimlerini paylaşan Kitap Ağacı kurucusu Fatma Aktaş, Instagram üzerinden başladıkları paylaşımlarla büyüyüp tüm ülkeye yayılan bir oluşum olduklarını anlattı. Martı Kitap Kulübü kurucusu Yasemin Sungur ise, yürüttüğü kulüpler dışında bu alanda eğitimler de yaptığını, kitap kulübü kurmak isteyenler için hazırladığı eğitimlerle Türkiye'nin pek çok ilinde farklı türlerde okuma kulüpleri kurulmasına yardımcı olduğunu dile getirdi. Her iki toplantının da konuşmacıları arasında yer alan Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi bölümünden Prof. Dr. Bülent Yılmaz konuşmalarında Okuma Kulüplerinin Okuma Kültürüne Katkısını ele aldı. Kulüpte ya da bir grupta birlikte okumanın disiplin sağladığını, birlikte okumanın motivasyonu çoğalttığını ve kendi yaptıkları araştırmalarda, kulüplere katılanların yıllar içinde nitelikli okurlar haline geldiğini tespit ettiklerini anlatan Yılmaz, bu kulüplerin kütüphanelerle işbirliği yapması çağrısında da bulundu. Yine her iki toplantının konuşmacılarından olan, uzun yıllardır devam ettirdiği okuma kulübü etkinlikleri ve edebiyat okuma gruplarıyla on binlerce kişiye ulaşan psikolog-yazar Şule İzgi Şahin, birlikte okumanın iyileştirici etkisi ve özellikle sosyalleşmenin faydaları üzerinde durdu. Okumanın kişinin ruh durumu üzerindeki etkisini, özellikle de roman okumanın sağaltıcı yanını vurgulayan Şahin, romandrama tekniğinden ve bibliyoterapiden de bahsetti. OKUYAY Konuşmaları 9'da deneyimlerini paylaşan diğer bir isim ise, Sevim Ak Ev Kütüphanesi bünyesinde kurulan Kitapkurdu Kulübü'nde gençlerle okumalar yürüten, çocuk kitapları editörü Mehmet Erkurt oldu. Erkurt, gençlerle okuma deneyimini aktararak birlikte okumaya başladıkları günden itibaren gençlerde gözlediği değişimlerden; ifade etme, anlatma becerisi kazandıklarından ve seçimlerini dile getirme isteklerinden söz etti. Bir yayıncı olarak, yayına hazırladıkları kitaplarla ilgili geri bildirim sağlaması nedeniyle de okuma kulüplerinin çok önemli olduğunu da sözlerine ekledi. OKUYAY Platformu tarafından hazırlanan Okuma Kulüpleri kitapçığı bu iki toplantıdaki paylaşımların yanı sıra dünyada okuma kulüplerinin tarihi, okuma kulübü türleri, çocuklar için okuma kulüpleri gibi bilgileri içeriyor. Okuma kulüplerinin standartlarına, iyi bir okuma liderinin özelliklerine, okuma kulübü-bibliyoterapi ilişkisine de değinen kitapçıkta, bu kulüplerin eleştirel okuma ve tartışma kültürüne sağladığı katkıya da dikkat çekiliyor. Kitapçığın son bölümünde ise, okuma kulübü kurmak ve bir kulübü canlı tutmak için yapılması gerekenler ayrıntılı bir şekilde anlatılıyor. OKUYAY-Okuma Kültürünü Yaygınlaştırma Platformu, Türkiye'de okuma kültürünün yaygınlaştırılmasını çalışma konularından biri haline getiren Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından, T. C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı'nın yürüttüğü Sivil Toplum Sektörünün Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında alınan hibeyle kuruldu. OKUYAY Platformu, okuma kültürünü desteklemeye çalışan sivil toplum kuruluşlarına, aktivistlere, gönüllülere destek vererek Türkiye ve Avrupa'daki iyi örnekleri Türkiye geneline yaymayı hedefliyor. Çalışmalarını, Türk Kütüphanecileri Derneği, Anne Çocuk Eğitim Vakfı, Kadıköy Belediyesi ve Kingston Üniversitesi ortaklığıyla gerçekleştirecek olan OKUYAY Platformu; okuma kültürünü yaygınlaştırmak için Türkiye'nin seçilecek 4 bölgesinde çocukları, ebeveynleri, öğretmenleri, kamu kuruluşlarını, kütüphaneleri ve sivil toplumu, yayıncılık paydaşlarıyla bir araya getirerek pilot uygulamalar yapacak. Proje sonunda hazırlanacak olan Okuma Kültürünü Geliştirmeye Yardımcı Kılavuzun ise bu alanda önemli bir başvuru kaynağı olması ön görülüyor. Okuma Kültürünü Yaygınlaştırma Platformu, İstanbul Taksim'deki çalışma ofisinde düzenlediği toplantılar ve etkinliklerle, okuma kültürünü geliştirmeye destek olabilecek sivil toplum kuruluşu, aktivist ve gönüllüleri bir araya getirmeyi amaçlıyor. Aynı zamanda platform bünyesinde kurulacak Okuma Kültürü konulu kitaplık ise araştırmacıların kullanımına açık olacak. 2 yıl boyunca devam edecek projenin tamamlanmasının ardından OKUYAY Platformu'nun Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından sürdürülmesi hedefleniyor.


OKUYAY Platformu'nun okuma kültürünü yaygınlaştırma çalışmalarının önemli parçalarından biri olan danışma kurulları, çalışmaları sonucunda tespit edilen sorunları, çözümleri ve önerileri, hazırladığı bir çalışmayla kamuyla paylaştı. Sorunlar, çözümler ve öneriler, hem dijital hem de basılı olarak hazırlanan OKUYAY Platformu Yasa/Yönetmelik Taslağı Çalışması: Okuma Kültürünü Geliştirmek İçin Kamu Ne Yapmalı? Sorunlar Çözümler Öneriler kitapçığında yayımlandı. T. C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı tarafından yürütülmekte olan Ortaklıklar ve Ağlar Hibe Programı kapsamında hibe almaya hak kazanan, Türkiye Yayıncılar Birliği'nin OKUYAY Platformu, ülkemizde okuma kültürüne yönelik bugüne dek yapılan en kapsamlı projelerden biri. OKUYAY Platformu'nun çocuk, K-12 ve Yetişkin hedef kitlelerine göre çalışmalar yapan üç danışma kurulu, 10 Aralık tarihinde çevrimiçi olarak gerçekleşen OKUYAY Konuşmaları 10'da; okuma kültürünün yaygınlaştırılmasında engel teşkil eden sorunları, bunların çözümlerini ve bu yönde önerilerini paylaşmıştı. Konuşmacılarının arasında Türk Kütüphaneciler Derneği Genel Başkanı Ali Fuat Kartal, danışma kurulu başkanları Dr. Melike Günyüz, Dr. Müren Beykan ve Nazlı Berivan Ak'ın da yer aldığı toplantıda, kurullardaki çalışma yöntemleri anlatılarak öne çıkan sorunların tüm gruplarda benzer olduğunu belirtilmişti. Toplantıda üzerinde konuşulan tüm sorunlar, çözümler ve öneriler OKUYAY PLATFORMU Yasa/Yönetmelik Taslağı Çalışması: Okuma Kültürünü Geliştirmek İçin Kamu Ne Yapmalı? Sorunlar Çözümler Öneriler kitapçığında yayımlandı. - Ebeveynlerin, bakıcıların, okul öncesi öğretmenlerin, aile büyüklerinin 0-6 yaş grubuna yönelik kitaplarla ilgili farkındalığının az ve çocuk kitabı tanımının yeterli olmayışı - Kitaba erişim sorunu ve kitaptan haberdar olamama - Zorunlu eğitim kapsamındaki kurumlarda kütüphanelerin yetersiz oluşu - Okuma kültürü, okuma alışkanlığı, kitaba erişim vb. konularda düzenli anket ve veri eksikliği - Araştırma kütüphaneleri, merkezleri, veri ve proje tabanı eksikliği - Kitap üretimin en önemli paydaşları olan yazar, çevirmen ve editörleri yetiştirecek mesleki eğitim programlarının eksikliği - Yazılı kültürün korunması ihtiyacı - Öğretmenlerin okuma kültürü açısından eğitim ve farkındalık eksikliği - Eğitim ve öğretim kurumlarının her sınıf seviyesinde, okuma kültürü dersi ve bilgi okuryazarlığı çalışmaları konması - Hayat boyu okumayı teşvik edici uygulamalara duyulan ihtiyaç OKUYAY Platformu, danışma kurullarında görev yapan konusunda uzman kişilerle hazırlanan yasa/yönetmelik taslağı önerileriyle kamu otoritelerine, yerel yönetimlere ve toplumun her kesimine bir çağrıda bulunuyor. Okuma kültürünün yaygınlaştırılmasında engel teşkil eden tüm sorunlara çözümler bulunması için her türlü işbirliğine hazır olduğunu kamuoyuna duyuran platform, hazırlanan kitapçığı önümüzdeki günlerde kamu otoriteleri ve yerel yönetimlerle de paylaşarak resmi temaslarını sürdürmeyi hedefliyor.


Kendine has üslubuyla pek çok yazarın hayranlığını kazanmış olan Grace Paley'in, sıradan insanların sıradan yaşamlarına ayna tutan Ölü Dilde Bir Hayalperest adlı kitabı raflarda yerini aldı. 1995 yılında Pulitzer Ödülü'nde finale kalan Toplu Öyküler seçkisinden derlenerek Delidolu Yayınları tarafından Türkçede ilk kez yayımlanan bu öyküler; insan ilişkilerine, yalnızlığa, varoluşun getirdiği kaçınılmaz korku ve arzulara dair çarpıcı tespitleriyle zihinlerde uzun süre yer edinecek. Gözlem gücüyle okurlarını şaşırtmayı çok iyi başaran Paley, kendi deyişiyle, yaşadığı ülkenin ve şehrin sakladıklarını gün yüzüne çıkarmaya, anlatılmayanı anlatmaya çalışırken, hayatın iç acıtan keskin yönlerini kendine has iyimserliğiyle yumuşatıyor. Bu son derece gerçekçi ve kimi zaman taşıdıkları dramatik içerikle zıtlaşan eğlenceli diyaloglara dayalı öykülerde, New York'un alt sınıf insanlarının, bekar annelerin, aldatılan karıkocaların, hatta göçmenlerin yaşamlarına bütün doğallığı içinde tanık oluyoruz. Kadınlar hakkında yazmanın başlı başına politik bir eylem olduğunu vurgulayan Paley'in; kadın-erkek ilişkilerini, anneliği, evlilik ve cinselliği ele alışındaki eleştirel ve alaycı tavır, gerçekliğin en ağır meselelerini yüzümüze vururken bile elden bırakmadığı mizahi anlatım, onu bütünüyle özel bir yazar haline getiriyor.


Bir kadın, iki kimlik ve sırlarla dolu bir geçmiş... Yazar Filiz Çiçek'in yeni romanı Ölü Kadının Günlüğü, İnkılap Kitabevi etiketiyle raflardaki yerini aldı! Denizde boğulma tehlikesi geçirdiği sırada kalbi duran, tekrar hayata döndürülse de ikinci yaşamına bir türlü adapte olamayan İlknur'un gizem dolu öyküsünü anlatan Ölü Kadının Günlüğü, okuru bir girdap gibi içine çeken sürükleyici bir psikolojik gerilim kitabı. Filiz Çiçek'in, İnkılap Kitabevi etiketiyle okurlarla buluşan yeni romanı Ölü Kadının Günlüğü, masum bir kadının sıradan yaşamından İstanbul'un arka sokaklarına, kirli meyhanelerine, metruk binalarına uzanan gerilim dolu, psikolojik bir öykü. Ölü Kadının Günlüğü, genç bir kadının tatilde yaşadığı korkunç deneyimin ardından kabusa dönen yeni hayatını konu alıyor. Unutkanlık, yorgunluk ve uykusuzlukla baş etmeye çalışan İlknur, antidepresanlarla ayakta durmaya çalışırken yalnız kaldığı evinde esrarengiz olaylar yaşamaya başlıyor. Kendi odasında ne zaman aldığını hatırlayamadığı açık seçik kıyafetler, asla takmayacağı takılar ve okumadığı yazarlara ait kitaplar bulan İlknur, yaşadığı bu gizemli olayların dozu artınca çareyi hipnozda buluyor. Dinmeyen baş ağrıları, evde yankılanan topuk sesleri ve bir gün kendi günlüğünde aniden beliren esrarengiz isimle hayatı kabusa dönen, karanlık geçmişinin izinde bir suçluya dönüşen İlknur'un sıra dışı öyküsü bir solukta okunmayı bekliyor. Filiz Çiçek'in yeni romanı Ölü Kadının Günlüğü, İnkılap Kitabevi etiketiyle raflarda, inkilap. com, dr. com. tr ve kitapyurdu. com adreslerinde satışta.


Fayyum Portreleri, Mısır'da M. S. 1. ve 3. yüzyıllarda mumyalanmış cesetlerin baş kısmına yerleştirilmiş, ahşap levhalar üzerine resmedilmiş boyalı portre resimlere verilen isimdir. Bunlar Yunan ve Roma dünyası klasik döneminde gelişen panel boyama geleneğine ait resimlerdir. 1615 yılında İtalyan kaşif Pietro della Valle tarafından keşfedilen bu portreler Mısır'ın birçok bölgesinde yer alan mumya mezarlarından çıkarılmış oldukları halde büyük çoğunluğu Fayyum bölgesinde bulunduğundan bu ismi almışlardır. Fayyum, Kahire'nin yaklaşık yüz kilometre güneyinde, Mısır'ın batısındaki çöl bölgesinde yer almaktadır. M. Ö. 3000-300 tarihleri arasında Firavunların yönetiminde kalmıştır. M. Ö. 332 yılında Büyük İskender tarafından fethedilmiş ve ülke Grek hanedanlarından Ptolemaioslar tarafından yönetilmeye başlanmıştır. Giderek Mısır'ın birçok bölgesinde Grek kültürü yayılmaya başlamış, hatta resmi dilleri Grekçe olarak kabul edilmiştir. M. Ö. 1. yüzyıla gelindiğinde ise Fayyum'da yaklaşık nüfusun yüzde otuzunu Grekler oluşturmaktaydı. M. Ö. 31 yılında Roma İmparatorluğu hakimiyeti altına girene kadar yaklaşık 300 yıl hüküm sürmüşlerdir. Romalıların hakimiyeti ele aldığı M. Ö. 31 yılından sonra eski Grek seçkinleri bazı ayrıcalıklarını yitirmelerine rağmen yerli Mısır halkına oranla toplumdaki saygın konumlarını korumuşlardır. Grekler dini yönden Mısır'ın inanç sistemini benimsemiş bulunmaktadırlar. Mısırlılar, öldükten sonra ruhun yaşadığına ve o ruhun kendi vücudunu aradığına inandıklarından dolayı mumya yapımına önem vermişlerdir. Grekliler de bu inanış ve gelenekten etkilenerek ölülerini mumyalamaya başlamışlardır ve klasik sanat anlayışlarıyla bir sentez yaratarak mumya masklarını yaratmışlardır. Sonradan iktidarı ele geçiren Romalılar da bu geleneği uygulamışlardır ancak diğerlerinden farklı olarak mumyaların yüzlerine masklar değil ölen kişiye ait iki boyutlu ahşap mumya portreleri yerleştirmişlerdir. Bu yönüyle Fayyum portreleri her iki kültürden de beslenerek oluşturulmuştur. Çeşitli ilaç ve yöntemlerle mumyalanan ölü sargılarla sarılmakta ve ölen kişinin portresi cesedin yüz bölgesine yerleştirilmektedir. Bu işlemden sonra mumya, insan biçimli bir sandukaya dikine bir pozisyonda konulur. Bunun nedeni ölüyü hayattayken bulunduğu hale büründürme çabasıdır. Daha sonra sanduka mühürlenmekte, üzerine kişinin ismini ve mesleğini belirten yazılar yazılmaktadır. Fayyum portrelerinin çoğunluğu meşe, çınar, selvi, limon, incir, sedir ve narenciye gibi sert ağaçlardan üretilen panel ya da levhaların üzerine resmedilmiştir. Ahşap levha zımparalanarak pürüzsüz hale getirildikten sonra astarlanarak resim çizmeye elverişli hale getirilmektedir. Bundan sonrası için iki teknik kullanıldığı görülür. Bunlardan biri ankostik teknik olarak da bilinen eriyik halde bulunan bal mumunun boya maddesi ile karıştırılarak kullanıldığı tekniktir. Boyalar sıcak bal mumu içinde eritilmekte ve sıcak olarak kullanılmaktadır. Boya sürüldükten sonra oluşan fırça izlerinin kaybedilmesi ve düzgün bir tabaka elde edilebilmesi için ısıtılmış bir metal resmin yüzeyine sürülerek presleme işlemi yapılmaktadır. Kimi portrelerde kirpik gibi detaylar, henüz soğumamış bal mumunu ince sert uçlu bir alet ile bastırıp çekme suretiyle meydana getirilmiştir. Sıcak bal mumu yöntemi resme doku kazandırmakla birlikte renklerin daha kalıcı ve canlı olmasını da sağlamıştır. Bu yöntem ile yapılan portreler zengin renk kullanımı ve parlak renkler arasındaki güçlü zıtlıktan dolayı oldukça dikkat çekicidir, geniş fırça dokunuşları nedeniyle de empresyonist bir etki uyandırmaktadır. Bu teknikte bal mumunun muhafaza etme özelliğinden ve ısıdan faydalanılmış olduğundan ortaya çıkarılan eserler de yüzyıllar boyunca bozulmadan kalabilmektedir. Diğer bir teknik ise tempera tekniğidir. Tempera tekniğiyle yapılan portreler ince fırça darbeleriyle oluşturulduğundan yumuşak geçişlere sahiptir. Aynı zamanda içine beyaz boya eklenerek kullanılan renkler mat bir görünüm kazandırmıştır. Bazı portrelerde altın kullanımı da görülmektedir, bu uygulama genellikle portre içinde yer alan mücevherat ve çeşitli aksesuarlar için kullanılmıştır. Genellikle insanın başını veya baş ve üst göğsü tam ya da dörtte üç oranında cepheden tasvir eden bu porteler dönemin modası hakkında bilgilendirici niteliktedir. Saç şekilleri, kıyafetler Roma modasını yansıtmaktadır. Kadın portreleri genellikle yine Roma tarzını gözler önüne serer biçimdeki mücevherleriyle resmedilmişlerdir. Bu mücevherler altın, zümrüt, akik, lal, ametis ve inci gibi değerli maden ve taşlardan meydana gelmektedir. Erkek portrelerinde kısa sakala eşlik eden kıvırcık saçlar dikkat çekici unsurlardandır. Erkek portrelerinde tasvir edilen kıyafetler kadınlarınkine nazaran renksizdir. Hem kadın hem de erkek portreler zaman zaman başlarında ölümsüzlüğü simgeleyen defne yaprağından bir çelenk taç ile resmedilmişlerdir. Bazı erkek portre örneklerinde çeşitli silah betimlemeleri bulunmaktadır bu da bizlere o kişilerin asker olabilecekleri ile ilgili ipucu vermektedir. Aralarında bulunan tüm bu farklılık katan unsurlara rağmen portrelerin ifade açısından birbirlerine çok benzediği görülmektedir. Kalıplaşmış tek bir yüz formu kullanılmıştır ve ifadede genellikle üzgün bir hava hakimdir. Bütünüyle natüralist bir betimleme vardır fakat portrelerde yalnızca gözler, yüze oranla büyük betimlenmiştir ve yalnızca bu durum doğallığın dışına çıkan bir unsurdur. Ancak portrenin etkileyiciliğini arttıran unsurlardan biri de yine bu olmuştur. Portre tasvirlerindeki bu gerçekçi betimlemeler sanatçının anatomi bilgisi olduğunu gözler önüne sermekle birlikte, ışık ve gölgenin başarılı bir şekilde işlenişi yine sanatçının yetenek seviyesi hakkında bilgi vermektedir. Portresi yapılan kişiler genellikle yakın bir zaman içerisinde ölecek olan hasta kişiler olmakla birlikte bazı durumlarda kişinin öldükten sonra portresinin yapıldığı da bilinmektedir. Bu da bazı örneklerde yüzün idealize edilerek ve genç olarak betimlenmesine neden olmuştur. Elbette genç ölülerin portreleri de yapılmıştır zira antropologlar o dönemde Mısır halkının ortalama yaşam süresinin 30-35 yaşları arasında olduğunu gösteren araştırmalar ortaya koymuşlardır. Mumya portesinin her insanın sahip olabileceği bir şey olmadığı portresiz mumyaların varlığından doğal olarak çıkarılan bir sonuçtur. Yerel ahşap veya geri dönüştürülmüş ahşap levha üzerine boyanmış portreler ile birlikte boyanmamış veya daha düşük kalitede malzemelerin kullanıldığı portreler de görülmektedir. Dolayısıyla bu sosyal statü farkına işaret eden bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Aynı zamanda altın varak benzeri malzemelerin pahalı olması ve bunları kullanmanın yetenekli zanaatkarlar gerektirmesi, bu malzemelerin daha zengin insanların portrelerinde kullanılmış olduğunu, dolayısıyla da insanlar arasında ekonomik anlamda bir sınıf farkının olduğunu göstermektedir. Bu resimler her açıdan kişilerin toplumsal konumunu, siyasi ve ekonomik gücünü, dönemin yaşayış ve moda bilgisini barındıran belgeler niteliğindedir. Resimlerin günümüze kadar hiçbir zarar görmeden ve bozulmadan gelebilmelerinin en önemli nedenlerinden biri de Mısır'ın iklim şartlarıdır. Sıcak ve kuru hava çürümeyi ve bozulmayı önleyerek portrelerin bugün İngiltere, Rusya, Almanya, Avusturya, Polonya, İtalya, Fransa, Danimarka, ABD, Mısır ve Çek Cumhuriyeti gibi dünyanın farklı bölgelerindeki birçok arkeoloji müzesinde sergilenebilmesini sağlamıştır. Fayyum portreleri, çeşitli freskler haricinde günümüze ulaşabilmiş olan tek Roma dönemi portre türü eserleri olarak bilinmektedir.


Nail Payza'nın ölümünün 25. yılında yağlıboya ve özgün baskı kompozisyonlarının yer aldığı eserleri 26 Ocak 21 Şubat 2021 tarihleri arasında Galeri Selvin'in Nişantaşı adresinde sanatseverleri bekliyor. Temel sanat bilgilerini Abidin Elderoğlu ve Arif Kaptan atölyelerinde aldı. Yağlıboya resmin yanında, özellikle 1980'li yılların sonuna doğru, özgün baskı resme yöneldi. İlk kişisel sergisini 1953 yılında açtı. Daha sonra yerleştiği ABD ve Kanada'da sergiler yaptı. 1974 yılında Türkiye'ye döndü. Asıl mesleği olan biyokimya profesörlüğünden emekli olduktan sonra 1985 yılı itibarıyla özgün baskı tekniğine yönelik çalışmalarını yoğunlaştırdı. 1988 yılında Sanat Kurumu ödülünü kazandı. Boya resimlerinde, geometrik yoruma uyarlanmış, daha çok da soyut biçim anlayışına göre oluşturulmuş büyük renk parçaları yer alır. Buna karşılık ağaç baskı resimlerinde, Doğu efsanelerini ve Anadolu mitolojisini simgesel anlatımlar halinde yorumlama çabası ağır basar. Birbirini değişik açılardan, değişik doğrultularda kesen, ya da bir formun oluşumuna olanak veren çizgi ritmiyle, boyanın salt pentür değerini dışa vurmayı amaçlayan renksel bölmelerin mesajını, ortak bir payda altında toplayabilen bu resimler, bizim çağdaş sanatımızda 1950'li yıllarda etkinlik aşamasına varmış olan soyutçu biçim anlayışını, yeniden canlandırma girişimi olarak da tanımlanabilir. Ayrıca Galeri Selvin, bu sergi kapsamında Özkan Eroğlu tarafından yazılmış, hayatını ve sanatını ele alan Nail Payza Bütüncül Bakış isimli bir sanatçı kitabını da Türkçe ve İngilizce olarak iki dilde yayınlandı. Nail Payza'nın uzun sayılabilecek bir aradan sonra ölümünün 25. yılında yağlıboya ve özgün baskı kompozisyonlarının yer aldığı eserleri 26 Ocak 21 Şubat 2021 tarihleri arasında Galeri Selvin'in Nişantaşı adresinde izleyicilerini bekliyor. Galerimiz kısıtlamalar dışında Pazar günleri hariç 11:00 18:00 saatleri arasında ziyaret edilebilir.


Sakıp Sabancı Müzesi, Fatih Sultan Mehmed ve Sultan II. Bayezid dönemlerinin büyük hattatı Şeyh Hamdullah'ı, ölümünün 500. yılında çağdaşları ile birlikte özel bir sergiyle anıyor. Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu'nda Şeyh Hamdullah ve çağdaşlarının, Şeyh yolundan giden hattatların ve 16. yüzyılın usta müzehhiplerinin elinden çıkmış nadir eserleri koruyan Sakıp Sabancı Müzesi'nin hayata geçirdiği Ölümünün 500. Yılında Şeyh Hamdullah sergisi, 15. yüzyılın ikinci yarısı ve 16. yüzyılın ilk yarısında üretilmiş nadir el yazması kitaplar, Kuran-ı Kerim nüshaları, kıtalar ve albümlerden oluşuyor. Sakıp Sabancı Müzesi koleksiyonunun yanı sıra, İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Sadberk Hanım Müzesi, Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı Ekrem Hakkı Ayverdi Koleksiyonu'ndan derlenen eserlerin de yer aldığı sergide; Topkapı Sarayı Müzesi, Süleymaniye Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, Dallas Museum of Art ve Hannover Kestner Museum'daki sanatçıya ait eserler, dijital bir yerleştirme ile sanatseverlerle buluşuyor. Suhreveriyye tarikatı Şeyhi Mustafa Dede'nin oğlu olarak dönemin en seçkin ilim yuvalarından Amasya'da dünyaya gelen, eğitim alan ve zaman içinde Hattatların kutbu, Hattatların kıblesi unvanlarıyla tanınan Şeyh Hamdullah, Amasya'da uzun yıllar Sancak beyi olan Şehzade Bayezid'in yakın çevresinde yer aldı ve onun dostluğunu kazandı... Fatih Sultan Mehmed Han'ın 1481'deki ölümü üzerine Osmanlı tahtına çıkan Sultan II. Bayezid'in davetiyle Topkapı Sarayında Ehl-i Hiref teşkilatı içinde katib-i hassa unvanıyla görev aldı. Farklı yazı stillerine hakimiyeti ile bilinen sanatçı, hat sanatında önemli değişiklikler yaparak günümüze kadar geçerliliğini koruyan Osmanlı hat ekolünü hayata geçirdi. Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Nazan Ölçer, Kurucumuz Sakıp Sabancı'nın uzun yıllar içinde toparladığı eserlerden oluşan önemli bir Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu'na sahip müzemizde Şeyh Hamdullah ve yakın takipçilerine ait değerli eserler yer alıyor. Buradan yola çıkarak, büyük üstadla ilgili kapsamlı bir uluslararası sergi yapmak düşüncemiz geçmiş yıllara uzanmakta... İçinde bulunduğumuz 2020 yılının Şeyh Hamdullah'ın ölümünün 500. Yılı olması, sergi tarihini de belirlemişti. Ancak önceden bilemeyeceğimiz husus, bu yılın Covid-19 salgınına denk gelmesi ve sergi kapsamının bu nedenle daralmak zorunda kalması oldu. Şeyh Hamdullah uzun ömrü içinde olağanüstü değerde eserler yarattı, hat sanatına yeni açılımlar getirdi bu yeniliklerle ufuk açtı, sonraki hattatlara, ölümünden sonra bile önderlik etmeyi sürdürdü. SSM olarak değerli uzmanlar Prof. Dr. Zeren Tanındı ve Prof. Dr. Muhittin Serin ile birlikte yurt dışındaki müze ve kütüphane koleksiyonlarından ödünç alınacak eserlerle planladığımız sergimizin kapsamını tüm dünyayı saran Covid-19 salgını yüzünden maalesef daraltmak zorunda kaldık. Sergimizde yer almasını arzu ettiğimiz Topkapı Sarayı koleksiyonundaki bazı eserleri ise Topkapı Sarayı'ndaki yeni yapılanma ve devam eden sayım işlemleri nedeniyle dijital görselleriyle ekleyebildik. Bu koşullara rağmen, büyük sanatçıyı bir sergi ile anmaktan büyük mutluluk duyuyoruz dedi. Ölümünün 500. Yılında Şeyh Hamdullah Sergisi, salı cuma günleri 10.00 16.00 saatleri arasında SSM Atlı Köşk'te ziyaret edilebilecek. Ziyaretçilerin maske takmasının zorunlu olduğu ve sosyal mesafe kurallarının titizlikle uygulandığı SSM'de tüm ortak alanların detaylı dezenfeksiyonu Sağlık Bakanlığı onaylı insan, hayvan ve çevre dostu Antimic Nano Teknoloji Dezenfeksiyon ile sağlanıyor ve havalandırma sistemleri %100 temiz havayla çalışıyor. Şeyh Hamdullah, Amasyalı Sarıkadızadeler ailesinden Sühreverdiyye şeyhi Mustafa Dede'nin oğludur. Babası, Buhara'dan Amasya'ya göç etmiştir. Selçuklu döneminde ve Osmanlı'nın fetih yıllarında, Herat, Horasan ve Semerkand gibi kültür merkezlerinden göç eden şair, hattat, nakkaş ve ulema, Konya, Kayseri, Sivas ve Amasya gibi şehirlerde toplanmıştı. Hamdullah, böylece hat sanatının merkezi haline gelmiş Amasya'da, Hayreddin Mar'aşi'den meşk ederek aklam-ı sitte'den icazet aldı. Muhtemelen babası Şeyh Mustafa Dede'nin sohbet meclislerinde Şehzade Bayezid ile tanıştı. Bayezid, onu kendisine hat hocası tayin etti ve ondan icazet aldı. Daha Amasya'da iken tanınmaya başlayan Şeyh Hamdullah, bu yıllarda Fatih Sultan Mehmed Han'ın hususi kütüphanesi için bazı eserler istinsah etti. Şeyh Hamdullah Bin Mustafa Dede, kardeşi Cem Sultan ile yaşadığı taht mücadelesinin ardından 1481'de tahta çıkan II. Bayezid'in daveti üzerine ailesiyle birlikte İstanbul'a gitti. Şeyh Hamdullah en güzel eserlerini sarayda görevlendirildikten sonra vermeye başladı. Bundan sonra eserlerinin ketebesinde katibü's-sultan Bayezid Han unvanını kullandı. Şeyh Hamdullah, 1512 yılında Sultan II. Bayezid'in tahttan feragat etmesinin ve tahta oğlu I. Selim'in geçmesinin ardından inzivaya çekildi. Sultan I. Selim dönemini evinde ibadet ederek ve talebelerinin ziyaretini kabul ederek geçirdi. Babası I. Selim'in ardından 1520yılında tahta çıkan Kanuni Sultan Süleyman'ın Şeyh Hamdullah'ı saraya davet ederek hürmet gösterdiği ve kendisi için bir mushaf yazmasını istediği, ancak hattatın yaşlandığını ileri sürerek Muhyiddin Amasi'yi tavsiye ettiği, bunun üzerine Kanuni'nin ona bir samur kürk giydirip hayır duasını aldığı bilinmektedir. Şeyh Hamdullah'ın bu hadiseden birkaç ay sonra vefat ettiğini söyleyen Müstakimzade ölümüne şu beyti tarih düşürmüştür: Şeyh Hamdullah olup küttaba kıble pir-i hat / Rihletinde dil dedi tarihini dayf-i ilah (926/1520). Dünyevi sıfat ve mevkilere iltifat etmeyen Şeyh Hamdullah, mezar taşına isminin yazılmasını istememiştir. Mezar taşı kitabesi, daha sonra Sultan II. Mustafa'nın saray hattatı Şahin Ağa (öl. 1701) tarafından yazılmıştır.


Yönetmenliğini Mehmet Bahadır Er ve Maryna Er Gorbach'ın yaptığı OMAR VE BİZ başarılarına bir yenisini daha ekledi! Omar ve Biz, Arjantin'de bu yıl 6. sı düzenlenen FECSC Santa Cruz Uluslararası Film Festivali En İyi Film ödülüne layık görüldü. Omar ve Biz aile içi ilişkiler, yalnızlık ve önyargıları konu ettiği güncel hikayesini evrensel sorular ve politik alt metni sanatsal derinlik ile anlatarak uluslararası festivaller tarafından takdir edilmeye devam ediyor. Omar ve Biz önümüzdeki aylarda CGV Mars Film Dağıtımı ile seyirciyle buluşacak. İsmet uzun yıllar sınır görevi yaptıktan sonra yeni emekli olmuş bir askerdir. İletişim kurmakta zorlanan yapısı sebebiyle oğlu Kemal kendisinden kaçarak Amerika'ya gitmiştir. Karısı Fetihe de oğlunun yanına gitmek istiyordur. Türkiye | Yunanistan sınırındaki yazlık bir sitede kış mevsiminde de yaşamayı sürdüren İsmet, komşusu Sabri 'nin hayatını kurtaran iki göçmeni evinde misafir eder ve o andan sonra kendisini beklemediği olayların içinde bulur. Yaşadığı insani tecrübe Ismet'in politik bakış açısı ve önyargılarıyla yüzleşmesini sağlar. Filmin ana karakterleri Omar ve Mariye Türkiye'de geçici göçmen olarak yaşayan Suriye'li iki göçmen oyuncu tarafından canlandırmaktadır.


Ben Ömer Rıdvan Aydoğan. 4 Ocak 1991 İstanbul doğumluyum. Aslen Malatyalıyım. Ailenin ilk çocuğuyum ve iki kız kardeşim var. İlkokul ve lise eğitimimi İstanbul Fatih'te tamamladım. Üniversitede konservatuar bölümü isterken farklı bir bölüm kazanmam sebebiyle eğitimimi yarıda bıraktım fakat müziği hiçbir zaman bırakmadım. Her ne kadar müzik alanında kendimi geliştirsem de içimde konservatuar ukdesi hep kalmıştır. Şu anda da hem ticaret hem de müzikle uğraşmaktayım. 17 yaşımdayken lisede bir arkadaşımın vesile olmasıyla müzik yolculuğum başladı. Belki müzikle tanışmasaydım kendimi sosyal ve kültürel alanda bu kadar geliştiremeyecektim. İlk olarak Gaziosmanpaşa'da bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Serdar Serttaş müzik Merkezi'nde bağlama eğitimi almaya başladım. Serdar hocamın yoğun çaba ve destekleri ile kısa zamanda bağlama çalmaya başladım. Sizlerin huzurunda kendisine her zaman söylediğim gibi bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum. Eğitimim boyunca müzik merkezimizin düzenlemiş olduğu konserlerde sahne deneyimim oldu. İlk sahneye çıktığım anı düşündüğümde halen tüylerim diken diken oluyor. Daha sonra müzik merkezini dereceyle bitirip diplomayı almaya hak kazandım. Bağlama çaldığım ve müzikle uğraştığım için bir çok insanla tanışıyor ve çevremi genişletiyordum. Tüm bunlar olurken TRT Atakent Türk Halk Müziği Korosu ile tanıştım ve son üç yıldır bu güzel camianın içinde yer almaktayım. Ellerde eserinden sonra bir çok söz ve şiir yazmaya başladım ve bunlardan bir tanesi de Nerdesin Yar oldu. Bununla beraber söz müziği bana ait 4 eserim daha var. Ama öncelik olarak yakın zamanda çalışmalarına başladığım Neredesin Yar eserime klip çekmeyi düşünüyorum. Sözlerime Mustafa Kemal Atatürk'ün bir sözü ile başlamak istiyorum. Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir. Sanatsız bir millet ve yaşam stili asla düşünemiyorum. İçinden geçtiğimiz bu zorlu süreçte her durumda olduğu gibi en büyük yükü yine müzik camiası çekti. Öte yandan sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte herhangi bir müzik bilgisi olmayan arkadaşların müzik alanında boy göstermesi, bu mesleğe gerçekten gönül vermiş kişilerin unutulmasına ve Türk Halk Müziğinin gölgede kalmasına sebep oluyor. Aslında unutamadığım iki anım var. Bunlardan bir tanesi 2008 yılında müzik merkezimizin konserinde ilk sahneye çıktığım andı. 1500 kişinin önünde ilk defa bir eser seslendirdim ve heyecanımdan sahnede kendimi müziğin ritmine kaptırarak oynamaya başlamıştım. O anda insanların olumlu tepkisi beni mutlu etmişti. Belki de bu yolda ilerlememin asıl sebeplerinden birisi de buydu. İkinci anım da yıllardır sadece televizyonda gördüğüm ve hayranlıkla izlediğim TRT müzisyenlerinin önünde bağlama çalıp, türkü söyleyeceğim hiç aklıma gelmezdi. Bu olay benim için unutamayacağım bir anı olarak hafızama kazındı ve bu da benim başarı öykümün en güzel sonuçlarından biriydi. Her ne kadar günümüzde müzikten gelir elde etmek zor olsa da, ben Türk Halk Müziğine gönül vermiş olarak öğrendiğim bütün bilgileri gelecek nesillere aktarmak istiyor ve yeni eserler yazarak dinleyiciyle buluşturmak istiyorum. Bu söyleşiyi bitirirken tüm okurlara ve gelecek nesillere bir sözüm olacak; ne olursa olur hayallerinizden asla vazgeçmeyin. İnandığınız yolda emin adımlarla yürürseniz bir gün karşılığını alırsınız.


Müzeyi ve kaynaklarını herkes için öğrenme olanağına dönüştürmeyi hedefleyen OMM- Odunpazarı Modern Müze, İş Yatırım'ın 25. yıl dönümü kutlamaları kapsamında gerçekleştirdiği sürdürülebilirlik ve dijital sanat odaklı beş farklı projenin ikinci ayağı olan sürdürülebilirlik atölyelerini 30 Ekim Cumartesi günü itibarıyla OMM'da sanatseverlerle buluşturuyor. Gezegenin geleceği üzerine düşünen ve üreten sanatçılar, tasarımcılar ve ekiplerle gerçekleşecek sürdürülebilirlik atölyelerinde, doğanın döngüsüne dikkat çekmek amaçlanırken, birey olarak daha sürdürülebilir bir yaşam için atabileceğimiz pratik adımlar paylaşılacak. Bu kapsamda gerçekleşecek atölyelerin eğitmenleri arasında Eylem Pala Uluğ, EK BİÇ YE İÇ ekibi, Kerem Ozan Bayraktar, Studio Pinprick ve Yiğit Yazıcı yer alıyor. Kontenjan ile sınırlı, ücretsiz gerçekleşecek atölyelere katılım için rezervasyon egitim@omm. art adresinden yapılabilir. Kullanılmış poşetlerden yeni bir hammadde üreten mimar Eylem Pala Uluğ, katılımcıları birlikte tasarlamaya davet ediyor. Sanatçı Yiğit Yazıcı günlük eşyaları yeniden tasarlayarak dönüştürmede, katılımcılara rehberlik edecek. Katılımcılar bu atölyede, Studio Pinprick ekibiyle birlikte üç boyutlu işleme tekniği punch needle ile kendi tasarımlarını yaratacaklar. OMM'da gerçekleşecek atölyede, gezegen morfolojisi ve astrobiyoloji alanlarından ilginç bilimsel bilgiler paylaşılırken, katılımcılar kendi gezegenlerini tasarlayacaklar. 7-12 yaş grubu çocuklara özel düzenlenen atölyede katılımcılar ile birlikte, dünyayı paylaştığımız küçücük canlıları yakından gözlemleyip, mutlu yaşayabilecekleri mekanlar tasarlanacak. Katılımcılar, bu atölye çalışmasında, toprağın yapısı, kompostun içeriği ve çeşitlerine dair bilgi edinirken kendi kompostlarını hazırlamayı öğrenecekler. Önemli Not: Atölyelere katılım için aşı kartı, aşı olunmadıysa en geç 48 saat önce yapılmış negatif sonucu olan PCR testi, ya da Covid-19 geçirmiş olan misafirlerin ilgili belgelerini ibraz etmeleri zorunludur. Dünyaca tanınan Japon mimarlık ofisi Kengo Kuma and Associates'ın imzasını taşıyan ve etkileyici tasarıma sahip 4.500 m 'lik müze alanıyla OMM, eğitim programları, seminerler, sanatçı buluşmaları, atölye çalışmaları ve dinamik sergi programıyla kültürel gelişimin artırılmasını ve gençlerin sanatsal birikiminin güçlenmesini hedefliyor. 36 sanatçının 40'ı aşkın eserinin yer aldığı Günün Sonunda sergisi, dünya kaynaklarının kar ve konfor adına, gezegenin döngüsünü göz ardı ederek kullanılmasının insanlık için oluşturduğu tehditin farkına vardığımız bugünlerde, kolektif geleceğimizdeki ihtimallere ışık tutmayı umuyor. Sergi, 7 Kasım'a kadar OMM'da görülebilir. OMM'da gerçekleşen sergi, etkinlik ve eğitim programlarını takip etmek ve bilgi almak için www. omm. art adresini ve sosyal medya kanallarını ziyaret edebilirsiniz. 1996 yılında Türkiye İş Bankası A. Ş. tarafından kurulan İş Yatırım, 25 yıldır yerli-yabancı bireysel ve kurumsal yatırımcılara, geleneksel alım-satım aracılığının yanı sıra; Kurumsal Finansman, Yatırım Danışmanlığı, Portföy Yönetimi, Piyasa Yapıcılığı ve Likidite Sağlayıcılığı hizmetleri sunmaktadır. Türkiye sermaye piyasalarında hizmet veren en geniş kurumsal ve bireysel müşteri tabanına sahip aracı kuruluştur. Dokuzu İstanbul, üçü Ankara ve üçü İzmir (İzmir, Ege, 9 Eylül) olmak üzere, Adana, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Gaziantep ve Kayseri olmak üzere Türkiye genelinde 22 şubesi bulunmaktadır.


Agatha Christie'nin sevilen eseri On Küçük Zenci, On Kişiydiler ismiyle yeniden basılıyor. Geçmişinde birilerine zarar verip bunu örtbas etmiş olan on kişinin gizemli bir davete katılmasının ardından tek tek ortadan yok olmasını anlatan, polisiye kraliçesi Agatha Christie'nin sevilen kitapları arasında yer alan On Küçük Zenci, 'On Kişiydiler' ismiyle raflardaki yerini alıyor. İsim değişikliği ile ilgili Agatha Christie kitaplarının Türkiye yayıncılığını üstlenen Altın Kitaplar Yayınevi, On Kişiydiler romanı, Amerika'da 1940'lardaki ilk basımından, İngiltere'de ise 1980'lerden beri 'And Then There Were None' adıyla yayımlanmaktadır. Zamanında normal karşılanan ama aslında bu amaçla kullanılmasa da günümüzde ırkçı sayılabilecek bazı kelimelerin Agatha Christie'nin ailesinin ve ajansı ACL'in kararıyla yeni dile uyarlanması uygun bulunmuştur. Bu nedenle daha önceleri 'On Küçük Zenci' adıyla yayımlanan bu romanı kırıcı dilinden arındırarak yeni bir isimle okura sunmayı uygun buluyoruz, açıklamasında bulundu.


Oy benim tatlı dilli Cülüğüm, güzel kızım sor bakalım. Hatun'un ağzına attığı son lokma düğümlendi kaldı. Hayat ne kadar da acımasız! diyecek oldu içinden. Sonra gönlü el vermedi. Acımasız olmayan hayat mıydı? Olabilir miydi? Hayatın ne suçu vardı şimdi? Acımasız olan, insanlardı! Nereden duydun bu sözcüğü kızım? diye sorabildi tok bir sesle. Nesrin Hanım, biraz zamanınız var mıydı? Bir maruzatım vardı da. Şey, çocuklar! Çocuklar Nesrin Hanım! Benim kıza, canıma Besleme derlermiş. Anlamını bile bilmiyor yavrum; amma belli pek içerlemiş. Dün akşam sordu, bir şey diyemedim. Aklıma sizinle konuşmak geldi. Nesrin Öğretmendeydi şimdi yutkunamama sırası. Hangi çocuk olduğunu biliyor musun? diye sordu. Saniye'nin oğlu Hilmi dermiş Nesrin Hanım. Aslında Saniye ile gidip konuşayım dedim; ama analık başka bir şey, kalbine yara vermek istemedim. Hepimiz aynı mahallenin insanıyız, dargınlık olmasın şimdi. Ondan sana geldim. diye yanıtladı Hatun, biricik kızının öğretmenini. Nesrin Hanım, karşısında tüm yüce gönüllüğü ile tek bir sözcükle gülüşünü yitirmiş bu kadına şefkatle baktı. Merak etme Hatun Kadın, ben halledeceğim. dedi. Derse çok az vakit kalmıştı. Önce Hilmi'yi kenara çekip konuşmayı düşündü, olmazdı. Sınıfta konuşsa, bu sefer Ada'nın kalbini kıracaktı. En iyisi bu hafta sonu yapacağı veli toplantısını değerlendirmeliydi. Tamam artık Hoca Hanım, anladık Ada zeki! Bizim çocuklar geri zekalı. Şu Besleme kızdan bahsetmeseniz artık! Hilmi'ye şimdi bir şey olmadı Saniye Hanım; ama böyle davranmaya devam ederseniz kötü kalpli bir oğlunuz olacak. Hayır, hıçkırıklara boğulmuş bir kız çocuğunu ailesine teslim etmek için çıktım ve bu hıçkırıkların sebebi sizsiniz. Ben hiçbir şeyin sebebi değilim. O besleme kıza olan acımanızdan benim oğlumun başarısını göremiyorsunuz. Suçlu sizsiniz! Pazartesi yeni bir hafta olmanın yanında, Ada için yepyeni bir gündü. Halasıyla bir yetişkin gibi yaptığı konuşmada hayatının sonuna kadar kaçamayacağını anladığına karar vermişti. Ne fark ederdi, başka Hilmi yok muydu yani dünyada? 7 yaşında bir çocuk olduğunun ayırdında ve bir yandan bu bilgiden çok uzaktı. Bugün hayata yeniden, korkmadan başlamak için en doğru gündü. Çünkü bugün Hilmi'ye, okumayı çözdüğü için kurdelesi takılacaktı. Bunu kaçıramazdı. Tertemiz önlüğünü giyindi, yakasının üzerine ilk önce kendisine takılmış olan kurdeleyi de iliştirip hazırlığını tamamladı. Halası saçlarını da iki belik örmüştü. İki yanağına Tanrı'nın armağan ettiği gamzeleri ile bugün, anne ve babası için gitti okula. Nesrin Öğretmen, Saniye'nin çarpık bakışları karşısında öğrencisi Hilmi'nin kurdele törenini tamamladı. Ada'da olduğu gibi heyecan duymuyordu; ama Hilmi'nin de kaybolmak üzere olan bir çocuk oluşunu aklının bir köşesine yazmıştı. Mesleğinin zorlukları karşısında pes etmemesi gerektiğini, Ada'nın bu sabahki kocaman gülüşünü eklediği sevgi dolu sarılmasından sonra tamamen öğrenmişti. Bundan sonra yaşayacakları karşısında, tıpkı şu küçük kız gibi güçlü duracaktı. Tören bittiğinde yemekler dağıtıldı. Ada, anne babasından da, halasından da, nenesinden de, -ki tüm ailesi bu kadardı-, paylaşmanın güzelliğini öğrenmişti. Hilmi'nin ona yaptığı gibi bir köşede somurtmak yerine onlara ucundan kıyısından katılmayı denedi. Hilmi'nin çocuk aklı unutmuş, çocuk kalbi ısınmıştı ki, Saniye bir anda aralarında belirdi. Oğlunu çekiştirerek yanına aldı. Nedense Ada'nın, oğlundan daha başarılı oluşunu kabullenemiyor ve bir şekilde küçücük kızın canını acıtmak istiyordu. Kendini o kadar aşmıştı ki, Ada'nın adını neredeyse tüm mahalleye şu bir haftada unutturmuş, ona Besleme demeye başlanmıştı. Bu, ne kadar içini yaksa da, Ada'nın bile sıradan kabul ettiği bir şeye dönüşüyordu üstelik. Sonra, ömrü boyunca içinden sökemeyeceği bir an yaşandı. Saniye, patates, patlıcan, kabak kızartmasından hazırladığı sokumu oğluna verirken, Kız Besleme, sana yok! deyivermişti. Evet, kendine böyle hitap etmelerine alışabilirdi belki; ama elinden her hakkını da alacaklar mıydı yani? Ada, gözlerine yaşlar hücum etse de, gücünü topladı ve oradan ayrıldı. Sınıfın bir köşesinde öylece duruyordu ki, öğretmeni elinde kızartma dolu bir parça ekmekle geldi. Adacım, canın çok çekti, biliyorum. Ye lütfen! dedi. Teşekkür ederim öğretmenim. Canım istemiyor. diye yanıtladı Ada, öğretmenini. Kalbi kırıkken, öfkesi dağları aşmışken bile sakin kalmayı işte o gün öğrenmişti. Öğretmenini daha fazla kıramayıp ekmeği aldı. Saniye'nin yaptığı kızartmalar boğazında düğüm düğümdü. Yıllar geçti. Ada, büyüdü, serpildi; güzel bir genç kız, alımlı bir genç kadın olduğu evrelerden geçti. Besleme diye anıldığı çocuk yaşlarını belleğinin bir yerine gömüp ilerledi. Çok güzel şeyler de gördü; canını yakmaya devam edenler de oldu. Her seferinde içli içli ağladı ve yoluna devam etti. Sakin, güzel ruhlu bir kadındı o. İçine sakladığı tüm acıları, öfkeleri, biri kırılmasın diye yediği her kızartmadan sonra azar azar kustu. Muazzam, kelimelerinize sağlık Damla hanım. Sizi burada daha sık görmek isteriz. Duyguyu öyle güzel vermiş ki insan kendi yaşamış gibi hissediyor. Kalemine yüreğine sağlık.


3 yıl önce bağımsız müziğe ve bağımsız müzisyenlere destek olmak amacıyla yola çıkan OnAir Sahne bu süreç içinde sektörün de yeniden yapılanmasını sağladığı birçok öncü girişimde bulundu. OnAir Sahne, şarkısını yayımladıktan sonra müzisyeni yalnız bırakan sistemle savaşan; yayımlanmasını üstlendiği şarkılar için cover tasarımından, PR çalışmalarına, editör liste sunumlarından, özel liste bağlantılarına ve etkin sosyal medya hesaplarında özenle hazırlanan değişik içeriklerle müzisyeni ve şarkıyı tanıtmak için yapılabilecek her şeyi yapmaya çalışan bir platformdur. Kendisini devamlı yenileyen ve geliştiren, bununla birlikte platformla bağlantıya geçen müzisyenlerin ihtiyaç hissettiği konularda destek vermeye çalışan bir yapıdadır. 3 yıl içinde 70'i aşkın müzisyenle 200'e yakın şarkı yayımlayan OnAir Sahne, bu sene itibarıyla yeni şarkılar dışında daha önce yayımladığı şarkılardan oluşan compilation albüm serilerine de ağırlıklı olarak devam edecek. Bu albümlerden bir tanesi de oluşumun kuruluşunun 3. Yılına denk gelen 17 Aralık tarihinde müzikseverlerle buluştu. Albümün uzun bir hikayesi var aslında; tüm sene boyunca yer alacak konsept albüm serileri ve bu albümde yer alacak şarkılar basın mensuplarıyla müzisyenlerin destekleri alınarak oluşturuldu. Albüm çıkmadan hemen öncesinde ise 15 Aralık'ta da Google Meet üzerinden gerçekleşen dinleme partisi organize edildi. Online partiye çok sayıda basın mensubu, müzisyen ve OnAir Sahne ekibi katıldı. Albümün dikkat çeken kapak tasarımı ise Mikail Erdem Biçici tarafından yapıldı. ONAIR SAHNE 3. Yıla özel compilation albümü tüm dijital platformlardan dinleyebilirsiniz.


Dünyamız yeni bir salgını atlatmakla uğraşıyor. COVID 19, daha popüler adıyla Koronavirüs hastalığı tüm dünyada olduğu gibi bizde de etkilerini gösterirken insanlar evlerinde kendilerini karantinaya alıyorlar. Birçok işletmenin personellerini evden çalışmak üzere ofislerden göndermesi, mekteplerin tatil olması, kalabalıkların bir araya geldiği etkinliklerin ileri tarihlere ertelenmesi derken güzel bir dayanışma da ortaya çıkıyor. Film, söyleşi, opera, müze, eğitim gibi birçok alanda etkinlik üreticileri içeriklerini online ve ücretsiz olarak dijitale taşıyıp insanlara sunuyorlar. Biz de kapsamlı bir liste yaparak bu online ve ücretsiz etkinlikleri, dersleri, içerikleri size sunmak istedik. İçinde salgın dolayısıyla iptal edilen mekansal etkinliklerin dijitale taşındıkları da var, çok daha öncesinde erişime açılanı da. Yerli ve yabancı birçok platformun erişime açtığı şahane arşivlerle evde geçirdiğiniz zamanı fevkalade zenginleştirebilirsiniz. Ülke ve dünyaca bu salgından bir an önce minimum zararla kurtulmamızı ümit ederken soğukkanlılıktan, bilimden, mantıktan yana hareket etmemiz gerektiğinin altını da çizelim. İşte sizler için derlediğimiz online ve ücretsiz içerikler! - Filmmor Eve kapanıldığında yapılacak en iyi aktivitelerden biri film izlemek oluyor. 2003'ten bu yana her yıl Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali'ni gerçekleştiren Filmmor da online gösterimler ekseninde 14 Mart'ta İsyan-ı Nisvan filmini izleyiciyle buluşturarak başlangıç yaptı. Her gün 16.00'da Filmmor Twitter hesabından paylaşılan filmler, bir sonraki gün 16.00'a dek izlenebiliyor. İzlediğiniz filmin yönetmeniyle de 18.00'da kurumun Instagram hesabından online söyleşi yapılabiliyor. - Documentarist Birbirinden farklı pek çok belgeseli izleyiciyle buluşturan Documentarist de Korona günlerinde evlerine kapananlara her gün bir belgesel sunuyor. İlk gün, yani 14 Mart'ta Yann Arthus-Bertrand imzalı İnsan filmini paylaşan Documentarist ertesi gün Suriye yakınlarındaki dağlık bir bölgede tek başına yaşayan Hristiyan bir çiftçinin anlatıldığı Those Who Remain belgeselini paylaştı. Platformun Facebook sayfasını takip ederek her gün dünyanın dört bir yanından paylaşılan film ve belgeselleri öğrenebilirsiniz. - İstanbul Edebiyat Evi İstanbul Beyoğlu'ndaki yerinde kitap sohbeti/ yazar imzası, söyleşi, şiir gecesi, sergi gibi etkinlikler gerçekleştiren İstanbul Edebiyat Evi birçok sanatçıyı ağırlayan nadide bir kültürel mekan. İlkbahar sezonunda online olarak izleyebileceğiniz etkinliklerin hazırlıkları henüz sürüyor. Ancak arşivlerini paylaşmaya başladıkları Youtube kanalındaki ilk videolarında sizi keyifli bir Demet Akbağ söyleşisi bekliyor. - Amsterdam Belgesel Film Festivali 1988'den bu yana düzenlenen ve dünyanın en büyük, kapsamlı belgesel festivallerinden biri olan IDFA 300 filme online ve ücretsiz olarak erişmenizi sağlıyor. İçlerinde iki Türkiye yapımı belgesel de var. Orhan Eskiköy ve Özgür Doğan'ın yönetmenliğindeki İki Dil Bir Bavul'' (2008) ile Kazım Öz'ün yönettiği belgesel film Son Mevsim: Şavaklar (2008) sunulan 300 belgeselin arasındaki iki Türkiye yapımı belgesel. - İstanbul Araştırmaları Enstitüsü İstanbul Beyoğlu'ndaki tarihi binada 2007'den beri hizmet veren İAE 4 katlı olup 3 katında kütüphaneleri bulunur. İlk katında Bizans, ikincisinde Osmanlı ve üçüncüsünde Cumhuriyet kitaplığına sahiptir. İstanbul'u uluslararası düzeyde temsil etmeyi amaçlayan İAE hakemli ve açık erişimli bir dergi olarak 2019'da YILLIK'ını yayımlamıştı. Erken modern İstanbul'da mimariden bilime, müzikten şehirciliğe kadar pek çok meselenin akademik isimler veya öğrenciler tarafından kaleme alındığı 2019 seneli YILLIK'ta İstanbul'a dair çok şey öğrenebilirsiniz. Ayrıca İstanbul'daki birçok tarihi mekanın etkileyici görsellerini içeren koleksiyona da bakabilirsiniz. - British Müzesi Londra Dünyanın dört bir yanından getirilen eserlerin sergilendiği British Müzesi'ni de çevrimiçi turla gezebilirsiniz. Mısır mumyalarını, antik Rosetta Taşı'nı ve daha fazlasını gezebileceğiniz platformu Google'ın otomatik çevirisini kullanarak daha kolay bir şekilde de inceleyebilirsiniz. - TÜBİTAK E Dergi Son sayısında Koronavirüs hastalığı, depremden korunma teknolojileri gibi içeriklere sahip olan dergiye TÜBİTAK E dergi formatında ulaşabilirsiniz. Ayrıca yıl ve konulara göre de arşiv araştırması yapabilirsiniz. Bilim ve Teknik, Bilim Çocuk, Meraklı Minik olarak üç ayrı dalda çıkan dergiler hem yetişkinler hem de çocuklar için farklı birçok kapı da açabilir. - Dünya çapında 450 Üniversite İngilizcesi, yabancı dili iyi olanlar için evrensel çapta sunulan muazzam bir eğitim imkanı. Harvard, Yale, Princeton gibi önde gelen 450 üniversiteden alabileceğiniz 500 online ve ücretsiz kurs var. Bilgisayar Bilimi, Programlama, Sanat Tasarımı, Sosyal Bilimler, Matematik gibi birçok alanda alabileceğiniz kurslarla dünyaca ünlü üniversitelerin akademik kalitesinden faydalanabilirsiniz. - Viyana Devlet Operası Korona virüsü salgını nedeniyle tüm etkinliklerini iptal eden Viyana Devlet Operası'nın meraklısına şahane bir armağanı var. 15 Mart Pazar günü ücretsiz olarak erişime açılan opera ve bale gösterilerini izleyebilirsiniz. Birkaç basit işlemden sonra Viyana'daki görkemli opera ve bale dünyasına adım atmak mükemmel olabilir. https://www. staatsoperlive. com/ adresine kayıt olduktan sonra https://www. staatsoperlive. com/live adresine giderek yayımlanan kayıtları izleyebilirsiniz. Böyle bir faaliyet bildiğim kadarıyla mevcut değil. Geçmiş yıllarda nostaljik olarak birkaç defa yapılmışsa da eski zamanlardaki gibi sık değil. Ama olsa güzel olurdu. 😊 Herkese evinde verimli günler diler, sağlıklı bir şekilde yarınlara ulaştığımızda arabalı sinemalara da şahitlik edeceğimizi ümit ederim.


2015'de yayımlanan ilk kitabı Gamdan Kale ile edebiyat dünyasında büyük ilgi gören Onur Şahin'in yeni kitabı Bun kitap satış sitelerinde ve raflardaki yerini aldı. Genel Yayın Yönetmenliğini Mustafa Fırat'ın yaptığı Mühür Kitaplığı Yayınları tarafından basıma hazırlanan kitap; Bun Devri, Ölüm Resitali, Koygun Trio ve Karantina adlı dört bölümden oluşuyor. İlk kitabı ile Attila İlhan Edebiyat Ödülleri Jüri Özel Teşvik Ödülü, Kıyı-Ruhi Türkyılmaz Şiir Ödülü ve Uluslararası Şiiristanbul Festivali Sevda Ergin Şiir Ödülüne değer görülen şair, yeni kitabında yaşadığımız toplumsal kırılmaları ve çağına tanıklık etmenin sıkıntısını lirik bir söyleyişle dile getiriyor. Varlık, Yasakmeyve, Şiirden, Sincan İstasyonu, Lacivert, Akatalpa, Akköy, Mühür gibi dergilerde şiirleri yayımlanan Onur Şahin'in ayrıca birçok şairin şiirini seslendirdiği çalışmaları bulunuyor. sıkıntı diye bir iklim var dört mevsim, telde diken, yarada dikiş, sözde yemin,


Grammy ödülü sahibi dünyaca ünlü Türk Opera sanatçısı Bülent Bezdüz ile samimi bir röportaj gerçekleştirdik. Müziğe olan sevgisi, ilk sahne macerası, İngiliz Kraliyet Operası'nda yaşadıkları, bugüne kadar kazandığı ödüller ve kısacası hayatına dair merak edilen birçok konuyu ben sordum sayın Bülent Bezdüz cevapladı. Şimdi sizleri bu güzel söyleşi ile başbaşa bırakıyorum. Bülent Bezdüz: Ankara'da doğdum. Sekiz çocuklu bir ailenin son ferdi olduğum için ilk adım Soner'dir. Çok küçük yaşlardan itibaren müzik hayata tutunmamda en büyük destekçim ve duygularımı ifade edebilmemin lisanı oldu. 1987 yılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği bölümünü kazandım. Üniversite birinci sınıfta Kültür Bakanlığı Devlet Çoksesli Korosu'nu kazanarak bir yandan eğitimimi sürdürürken profesyonel sanat yaşamıma da adım atmış oldum.1992 yılında kurulan. Mersin Devlet Opera ve Balesi'nin sınavını kazanarak, opera sanatçısı oldum. -Rahmetli annemin sesi çok güzeldi. Çok duygulu ve temiz bir sesle şarkı söylerdi. Benim müziğe olan yeteneğimi farkettiği günden itibaren bu yönde destekçim oldu. Beni, Ankara'da Hamoy Halk Müziği Derneği'nin korosuna kaydettirdi. Bu dernekte TRT Sanatçısı Serbülent YASUN denetiminde 18 yaşıma kadar eğitim gördüm ve bağlama çalıp türkü söyleyerek sesimi geliştirdim. Gazi Üniversitesi müzik bölümünde enstrüman seçmelerine girdiğimde, öğretmenlerim sesimin opera-şan için çok elverişli olduğunu söylediler ancak ben bağlama çalıp türkü söyleme niyetindeydim. Direnişim bir akşam Mario Del Monaco'nun Napoliten şarkılar albümünü dinleyene kadar sürdü ve artık hayatımın mesleğini bulduğumu anladım. Ama önümde uzun bir yol olduğunu da zaman bana gösterecekti. Ankara Operası'nda hayran olduğum tenor Bülent Gökalp sayesinde Hayatıma yön veren, Türk Opera Sanatına büyük hizmetleri olan Hocam Roman Werlinski ile tanıştım ve Opera kariyerime giden doğru yola girmiş oldum. -İlk baş rolüm Çardaş Prensesi Opereti'nde Edvin Rolüydü. 2 sezon bu eserde tek kast görev yaptım. Bunu Verdi'nin La Traviata Operası'nda Alfredo baş rolü takip etti. Bu rolü bugüne kadar Dünyada ve Türkiye'de 300 'e yakın temsilde seslendirdim. -1995 yılında Leyla Gencer Şan Yarışması'nda aldığım Avrupa Birliği Bursu ile Manchester'da bulunan The Europen Opera Centre'a davet edildim. Bu proje kapsamında Mozart'ın Lucio Silla adlı opera eserini başta İngiltere olmak üzere Avrupa'nın 17 sahnesinde sergiledik. Bu esere ikinci rol ile davet edilmeme rağmen, orkestra şefinin kararıyla baş rolü aldım. Bu rolü Londra'daki değişik opera salonlarında sahneledik. Kariyerimin devamı ve ülkemi temsil etmem açısından önemli bir basamaktı. -Sorumluluk aldığım her işin en iyisini yapmak başlıca prensibimdir. Başarıya ulaşabilmek bana huzur verir. Londra Senfoni ile sahne almanın gururuna en iyi opera kayıdı ve en iyi yorumlama gibi ödüllerin eklenmesi tarihe düşülen bir not olması açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca üzerimde emeği olanların da haklı bir gurur yaşanmalarına olanak sağlayan bir durumdur. Hazır siz Grammy ile ilgili soru sormuşken, Opera bir ekip işidir ve LSO ile çalıştığım dönem bu kayıtlar canlı performanslar sırasında yapılıyordu. Gerçekten süper bir şef ve özenle seçilmiş bir kadro ile Grammy ödüllerine layık bulunmak beklenen bir sonuç... Alınan bu Grammy ödülü solist olarak yer aldığım bu ekibin ödülüdür. -Benim özlü sözlerimden biri: Futbol ne kadar bizimse, Opera da o kadar bizimdir. Opera izlemek bir parça tiyatro merakı bir parça da müzik sevgisi ile çok çabuk gelişebilen bir alışkanlıktır. Yıllarca türkü, hatta bir dönem arabesk şarkılar söylemiş biri olarak, bu köprünün kurulabileceğinin, dahası sanatçı bile olunabileceğinin canlı bir örneği olarak karşınızdayım. İnternetten aradığımız tüm bilgilere erişmenin kolay olduğu günümüzde, bir parça ön hazırlık opera izlemeyi daha anlaşılır kılar. Mersin Devlet Opera ve Balesi seyircisine göre bir değerlendirmede bulunursak, sahnelediğimiz en klasik opera bale eserlerinden, Çocuk temsillerine, Ayın konseri etkinliklerinden konserlerimize kadar bilet bulmakta zorluk çekiliyor. Demek ki Mersin'de hatrı sayılır bir seyirci potansiyeli oluşturulmuş. İnternet üzeri bilet satışlarını takip edebilirseniz ülkemizin diğer illerinde de biletler satışa çıktıktan çok kısa bir süre içinde tükendiğine şahit olursunuz. -Bugüne kadar dünyada 70'den fazla opera salonunda sahne aldım. Eğitim süreci sayılabilecek ilk aşamada, Avrupa Birliği bursunu EOC, Avrupa Opera Merkezi ve Marsilya'da Cnipal sahne sanatları merkezi olmak üzere iki kere kazandım. 1999'da Paris'te gerçekleşen Opera yarışmasında ikincilik elde ettim. Solist olarak görev aldığım eserlerden, Sir Colin Davis yönetimindeki Londra Senfoni Orkestrasıyla birlikte görev aldığım ve canlı olarak kaydedilen Berlioz'un Les Troyens ve Verdi'nin Fasltaff kayıtlar 2002 ve 2006 yıllarında üç Grammy ödülünün sahibi oldu. 2002 yılında gerçekleştirilen 44. Grammy Ödüllerinde Les Troyens, En İyi Klasik Müzik Kaydı ve En İyi Opera Kaydı dallarında iki ödülün de sahibi oldu. 2006 yılında, 48. Grammy Ödülleri yönetiminde gerçekleştirilen Verdi'nin Falstaff kaydı En İyi Opera Kaydı ödülüne; 2009 yılında Şef David Parry yönetiminde Londra Flarmoni Orkestrası ve Opera Rara ile yapılan Rossini'ninErmione operası kaydı Gramophone ödülüne layık görüldü. Ülkemizde de 2014'de Zeliha Berksoy En iyi erkek opera sanatçısı ödülüne layık bulundum. Ancak benim için ödül değeri taşıyan bir konser davetinden bahsetmeden edemeyeceğim... 2015 te Çanakkale Savaşı'nın 100. yılı anısına Avustralya'da gerçekleşen Beethoven 9. Senfoni konserine, savaşa katılmış ülkeleri temsilen seçilen solistler arasında, Türkiye'den benim çağrılmış olmam yaşadığım büyük gurur anlarından biriydi. -Yeteneğin gelişmesi, zeka, bilgi ve becerinin duygularla harmanlanması sonucunda evrensel standartlara çıkartılabilirse kabul görür. Opera alanında, ses tekniği oturmuş, dil hakimiyeti tam ve sanata adanmış bir hayatı göze alabilmek, başarılı bir kariyerin olmazsa olmazıdır. -Genel ağırlık İtalyanca olmak üzere, Türkçe, Fransızca, Almanca, Rusça, Latince, ingilizce, Kazakça. -Ben söylediğim pek çok eserde rolümü benimsedimEn fazla söylediğim rol, La Traviata, Alfredo rolüdür. Ancak en çok Donizetti'nin Lucia Di Lammermoor Operası'nda Edgardo rolünü ve Puccini'nin Tosca operası'nda Cavaradossi rollerini çok etikeyici bulurum. -Yaşar Kemal'in Teneke romanından tiyatroya uyarlanmış eseri izlemiştim. Ankara'da 2009 yılı yapımı Kör Nokta filmini izledim. Zoraki Komşu da izlediklerim ve etkilendiklerim arasında. Italo CALVINO'nun Klasikleri Niçin Okumalı? kitabını okuyorum. -Kızım Sesim Bezdüz Brüksel Kraliyet Konservatuvarında Keman, oğlum Doğaç Bezdüz ise Sofya'da Bulgar Üniversitesi'nde piyano eğitimi almakta. Bu alanda iyi bir yere gelmenin ön koşulunun çalışmak olduğunun bilincinde yollarına devam ediyorlar. Umarım Atatürk Türkiyesi'nin beklediği sanatçı profiline uygun bireyler olarak yetişirler. -Bu yola çıkmaya niyetlenen gençlerin öncelikle eleştiri oklarını kendilerine yöneltmelerini salık veririm. Özendikleri sanatçılar var ise onların zirvedeki hallerini değil, yola çıktıkları zor koşulları, iyi olabilmek için verdikleri mücadeleyi, attıkları doğru hamleleri araştırsınlar derim. Özellikle Leyla Gencer, Ayhan Baran, Meriç Sümen, Zehra Yıldız gibi sanatçılarımızın hayat hikayelerini, yurt dışında tutunma çabalarını okuyup öğrensinler. Maria Callas'ın sesinden önce, insan olarak Maria Callas'ı tanısınlar. Doğru bir öğretmen ile çalışıp çalışmadıklarını, ilerleme gösterip gösteremediklerini takip etsinler. Şunu da unutmasınlar, sahne ışık'larında uçuşan toz zerrecikleri bile olduğundan büyük algılanır. O devleşmiş sanatçılar, makyajları silinip de perde kapandığında, sahne arkasının terk edilmiş dekorları gibi kalırlar yalnızlıklarıyla baş başa. Bir sonraki esere kadar, sağlıklarını korumak, esere tekrar hazırlanmak bilincinde olmak zorundadırlar. Bu meslekte zirve ile dip arasındaki mesafe, mesleğine gereken önemi ve özeni göstermeyen sanatçılar için birbirinden pek de uzak değildir. Çok güzel bir söyleşi zevkle okudum, Bülent Bezdüz'ü örnek çok önemli bir Türk opera sanatçısı olmayı başardığı için ne kadar kutlasam azdır ancak Mine Alpan'ı iyi bir söyleşi kişisi seçip iyi sorularla zevkle okunan bir söyleşi çıkarmasından ötürü kutluyorum.


Söyleşi konuğumuz Organik Cinayetler kitabının yazarı Ozan Çakmakoğlu. Henüz ilk kitabını yayımlayan yazara bundan sonraki yazım hayatında başarılar dilerken, sizi söyleşimizle baş başa bırakıyoruz. Merhaba. 1977 yılında İzmir'de doğdum. Yerel Yönetimler ve ardından Kamu Yönetimi bölümlerini bitirdim ancak uzun yıllar yazılım ve bilgi işlem sektörlerinde çalıştım. Ardından, harika deneyimler yaşadığım İzmir'in ilk korku evini ve ilk korku temalı barını işlettim ve şu anda da bir şirkette bilgi işlem şefiyim. Kitap okumaya küçük yaşlarda başladım. Korku ve fantastik türünden ayrı bir keyif aldığımı fark ettim ve elbette okuma ağırlığım bu yönlere kaydı. Doğadan, özellikle yaban hayatından büyük keyif alıyorum. Amatör olarak okçulukla ilgileniyorum. Bunun dışında doğadan toplanmış kemiklerle heykeller ve dekoratif objeler yaptığım küçük bir atölyem var. Öncelikle çok heyecanlı bir süreçti. Dosyanızı göndermek, beklemek, bolca reddedilmek ve nihayet kabul edilmek ile ilgili teorik bilgilerim vardı ama nihayet deneyimlemiş oldum. Dosyanın bir yayınevi tarafından kabul edilip yayınlanması, yaklaşık 3 yıllık bir sürecin sonuydu. Kitabı ilk gördüğümüzde eşim, Kitabın var, artık bunu geri alamazsın. sözleriyle kutlamıştı beni. Gerçekten de tarifi zor bir his. Yazdıklarınızı insanlarla paylaşmak ve onlardan geri dönüşleri almak harika. Üstelik yazma konusunda güçlü bir motivasyon duygusuna da yol açıyor. Organik cinayetler, pandemi zamanında kırlık bir alandan geçerken birden aklıma gelen bir fikirden yola çıkarak yazılmış öykülerden oluşuyor. Özetle fikir şu: Hayvanların yaşadığı gündelik şeyler ya insanların başına gelseydi? Söz gelimi bülbüllerin yaptığı gibi üç çocuğundan en zayıfını sokağa atmak, yaşamımızda rutin ve standart bir hareket olsaydı. Bu fikir sonucunda da pek de pastoral denilemeyecek; daha çok korku, gerilim, gizem içeren nispeten karanlık ama şaşırtan ve çoğu zaman yapmadığımız farklı türde bir empatiye odaklanan öyküler çıktı ortaya. Aslında çok uzun zamandır yazıyor olmama rağmen, ilk defa yayınevlerine gönderilebileceğine inandığım bir çalışma oldu Organik Cinayetler. Çalışmam tamamlandığında, objektifliklerine güvendiğim bazı kişilerden cesaret verici yorumlar aldım. Özellikle de önemli korku yazarlarından Demokan Atasoy gibi bir ismin de dosyanın yayınlanmaya değer olduğunu söylemesiyle yapabileceğime inandım ve kitaplaşması için çalışmaya başladım. Organik Cinayetlerin kabul edilip yayınlanması aşağı yukarı 3 yıl sürdü. Bu süreçte benim de hayatımda pek çok şey değişti ve bu dalgalanmaları bahane ettim ve derli toplu bir şey yazmadım aslında. Ancak bu süreçte pek çok not aldım ve aklımdaki bazı hikayelerin yol haritalarını oluşturdum. Şimdi düşündüğümde o boşa geçirdim dediğim 3 senede, yine de akımda bir şeyler pişirdiğimi anlıyorum. Dolayısıyla son birkaç aydır yeniden yazmaya başladım ve bu konuda da çok heyecanlıyım. Genelde tarih, gerilim, fantastik hikayelerden hoşlansam da çocuk kitaplarından mizah kitaplarına kadar, tür anlamında çok da seçici olmadan okuyorum. Türden bağımsız olarak şöyle düşünüyorum; güzel hikaye, güzel hikayedir. Yani öykü keyifliyse, bir de lezzetli biçimde anlatılmışsa tür ayırmadan okurum. Sevdiğim, saygı duyup kaleminden keyif aldığım çok kişi var elbette; ama benim için en özel olan, olmasalardı olmazdım dediğim iki kalem; J. R. R. Tolkien ve Stephen King.


Çalgıları inceleyen bilim dalına organoloji dendiğini biliyor muydunuz? İlkel çağlardan günümüze kısa bir yolculuğa hazır olun. Bugünkü yazımın konusu çalgılar. Müziğin doğuşu ve kökeni ile ilgili üretilen birçok hipotez doğrultusunda müzik, insanlık tarihinin başlangıcıyla yaşıttır. Müzik malzemesi ise insan doğmadan çok önce doğadaki sayısız ses ve titreşimler ile hazırdır. Kimi kuramcılara göre ilk insanlar, doğanın sesini yansıtmış; kendi sesini bir kuşun bir hayvanın sesine benzetmeye çalışmıştır böylece müzikte ezgi doğmaya başlamıştır. Dolayısıyla ilk çalgının insanın kendi sesi olduğu görüşü üzerinde durulmuştur. İnsanlık tarihine yön veren medeniyetlerin çalgılarından örnekler vermek ve sonrasında günümüz çalgı sınıflandırmasına değinmek istiyorum. Mezopotamya uygarlıklarında ilkel arplara, üflemeli çalgılara, zil kalıntılarına, çan benzeri çalgılara ve Balag adı verilen davula rastlanmıştır. Mısır uygarlığının en önemli çalgılarından biri ise arptır. Hint uygarlığında geleneksel üflemeli çalgı Pungi ve iki adet kabağın birleştirilmesinden oluşan mızrapla çalınan 7 telli Vina, günümüzde de önemli çalgılar arasında yer almaktadır. Çin kültüründe yer ve gök arasındaki uyumu yansıtması gerektiği düşünülen müzik oldukça önemlidir. Çin uygarlığında bilinen en eski telli çalgı, filozof Konfüçyüs'ün de çaldığı 25 telli ve pentatonik dizide akortlanmış bir zither türüdür. Herhangi bir sesin üzerine tam beşli çıkılarak elde edilen dizinin Çin'de geliştiği ve daha sonra tüm dünyayı etkilediği bilinmektedir. Antik Yunan uygarlığına geldiğimizde ise Yunan mitolojisiyle özdeşleşmiş bir figür olarak karşımıza çıkan lirin yanı sıra müzik tarihi açısından oldukça büyük bir öneme sahip olan Pisagor'un yaptığı monokord isimli tek bir telden oluşan çalgıyı görürüz. Pisagor matematik ve müzik arasındaki bağlantıyı ortaya koymuş ve monokord ile aralıklar matematiksel olarak ayırt edilebilmiştir. Roma uygarlığında Yunan ve Mısır uygarlıklarının çalgılarına rastlanmakta, bu dönemde geliştirilen su orgu Roma uygarlığı ile anılmaktadır. Günümüzde kullanılan en yaygın sınıflandırma çalgıların çalınış özelliklerine göre düzenlenmiş olan sınıflandırmadır. Buna göre çalgıların yaylılar, üflemeliler, vurmalılar, telliler ve klavyeli çalgılar olarak sınıflandırıldığını görürüz. Keman ailesi olarak da bilinen yaylı çalgılar, keman, viyola, viyolonsel ve kontrbastan oluşur. Yaylı çalgıların tuşesinde perde yoktur, yaylıları telli çalgılardan ayıran bir diğer özellik ise tınlayan sesin sürekliliğinin sağlanabilmesidir. Üflemeli çalgılar dediğimize ise tahta ve bakır üflemeliler olmak üzere iki grupta toplandığını görürüz. Tahta üflemeliler flüt, obua, klarnet, fagot ve saksafon; bakır üflemeliler ise korno, trompet, trombon ve tuba adlı çalgılardır. Günümüzde metalden yapılsa da tınısı hala daha tahta üflemeli özelliğinde olduğu için o gruba dahil edilen çalgılar vardır. Örneğin flüt. Saksafon da metalden yapılsa da kamışlı olması ve üfleme tekniği nedeniyle tahta üflemeliler grubunda yer alır. Bir diğer ismi perküsyon olan vurmalı çalgılar grubunda ise silofon, marimba, vibrafon, glöckenspiel, timpani, bateri, zil, boru ziller yer alır. Telli çalgılara ise arp ve gitar örnek olarak verilebilir. Klavyeli çalgılar, tuşlarına basıldığında ses üretilebilen çalgılardır. Örneğin, piyano, org ve akordeon, synthesizer. Avrupa'da çalgıların gelişiminde orgun büyük bir önemi vardır. Kilise orgları, kilise dışında kullanılan regal isimli küçük orglar yaygın olarak kullanılmıştır. Rönesans dönemi Avrupa'da çalgıların gelişimi açısından oldukça önemlidir çünkü çalgıların vokale eşlik eden yapıdan çıkarak kendine özgü ifadelerini ortaya çıkarmaları bu dönemde başlar. Orkestra çalgılarının modern görünümlerini almaları ise 19. yüzyılda yaşanan sanayi devriminin etkisiyle gerçekleşmiştir. Türk müziği çalgıları dediğimizde yaylı, üflemeli, vurmalı ve telli çalgılardan en sık kullanılanlara değineceğiz. Keman, klasik kemençe, Karadeniz kemençesi ve kabak kemane yaylı çalgıları oluşturmaktadır. Kabak kemanenin atasının Türk toplumlarının önemli yaylı çalgılarından biri olan ıklığ olduğu düşünülmektedir. Türk müziğindeki yaylı çalgıların tümü perdesizdir. Öne çıkan üflemeli çalgılar farklı ağaçlardan yapılabilen kaval, zurna, mey ve ney; vurmalı çalgılar ise davul, kudüm, def ya da tef, bendir ve darbukadır. Halk müziğinde kullanılan bağlama, kopuz ve tar ve geleneksel sanat müziği ile özdeşleşen ud, kanun ve tanbur Türk müziği telli çalgılarına örnektir.


İtalya'nın en seçkin eğitim kurumlarından biri olan Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, İtalya Başbakanı Mario Draghi'ye acil bir çağrı yaparak Venedik'i deniz seviyesinin yükselmesinden kurtarın dedi. Yazar Orhan Pamuk ise kurum adına Başbakan Mario Draghi'ye bir mektup yazdı. Pamuk, mektubunda bir zamanlar Venedik'teki Ca Foscari Üniversitesi'nde edebiyat dersleri verdiğini yani İtalya Başbakanı'na yalnız bir İstanbullu değil, bir Venedikli olarak seslendiğini hatırlattı. İtalya'nın en seçkin eğitim kurumlarından biri olan Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti'nin, bu yıl 26'ncısı yapılacak olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı öncesi İtalya Başbakanı Mario Draghi'ye bir çağrıda bulundu. Bu çağrıya ek olarak yazar Orhan Pamuk'un Başbakan'a seslendiği bir mektup yayınlandı. Yapılan çağrıda İtalya'nın lagün kenti Venedik'in küresel iklim değişikliği nedeniyle bu yüzyılın sonuna kadar sular altında kalabileceği uyarısı yapıldı. Popüler kanının aksine Venedik'in sular tarafından hızla yutulmayacağını ancak yavaş yavaş parçalanıp çökeceğinin belirtildiği çağrıda, iklim değişikliğinin neden olduğu ciddi insani ve ekolojik felaketlerin küresel ısınma kontrol altına alınmadığı takdirde katlanarak daha da kötüleşeceğinin üstü çizildi. Uyarı metninde hava sıcaklıklarındaki artışla beraber, 2100 yılına kadar deniz seviyesinde 44-76 cm.'lik bir yükselme olacağı ve bu durumun şehirde sürdürülemez ekolojik hasara neden olacağı belirtildi. Başbakan'a seslendiği mektupta Pamuk, bir zamanlar Venedik'teki Ca Foscari Üniversitesi'nde edebiyat dersleri verdiğini ve kendisine yalnız bir İstanbullu değil, bir Venedikli olarak seslendiğini hatırlattı. Başbakan'ın vereceği kararın yalnız Venedik'i değil, dünyanın bütün eski kentlerini korumak için önemli bir misal teşkil edeceğini söyleyen Pamuk, İtalyan yazar Calvino'nun Görünmez Kentler adlı kitabını hatırlatarak Venedik'in dünyanın bütün eski kentlerinin bir örneği olduğunu vurguladı. Sayın Başbakan, Dear Mr Prime Minister, Signior Primo Ministro, 2009 yılının baharında bir sömestir Venedik'te Ca Foscari Üniversitesi'nde karşılaştırmalı edebiyat dersleri verdim. Yaşadığım yerin güzelliğinden dolayı o günlerin hayatımın en sihirli günleri olduğunu belirtmek için söylemiyorum bunu. Sizlere Venedik'te yaşamış, orada ekmeğini kazanmış biri olarak, bir Venedikli olarak şehrin içinden de seslendiğimi ifade etmek için belirtiyorum. Yalnız bir İstanbullu olarak değil, Venedikli olarak da size en içten duygularımla sesleniyorum. Sayın Başbakan, Venedik'i kurtarmak sizin elinizde! Ca Foscari'ye derse giderken sabahları San Samuele durağından bir gondolla hemen karşıya Ca Rezzonico durağına geçer, Ca Macane'de durup, bahar sabahının sessizliğinde bir kahve içer, bu şehirde olmanın beni neden bu kadar büyülediğini düşünür, büyük bir Palazzo'nun aynalarla kaplı salonunda ders verirken tarihin yaşatılmasının ve geçmişi korumanın insanoğlunun en büyük erdemlerinden biri olduğunu kendiliğinden anlardım. Dersten sonra, misafir edildiğim Palazzo Malipiero'ya dönüş yolunu ayaklarım kendiliğinden uzatır, Rialto'ya doğru yürürdüm. Ama her seferinde olduğu gibi Do Draghi'de ya da San Pantalon'da, San Toma Kilisesi civarında bir yerde ara sokaklarda kaybolurdum, öyle ki en sonunda çok daha karmaşık yollardan ara sokaklardan Rialto Köprüsü'ne vardığımda aradan saatler geçmiş olurdu. Rialto'dan misafir edildiğim Palazzo'ya giden yolu da iki ayda ezberlememe rağmen, bu sokaklardan her seferinde sanki ilk defa geçiyormuş gibi, gördüğüm her şeye hayran olarak ağır ağır yürür, bazan bu kısa yolda bile kaybolurdum. Çünkü daha sonra anladığım gibi, Venedik sokaklarında kaybolmak coğrafyada değil, tarihte kaybolmak gibi sarsıcı bir duyguydu. Kafam bu metafizik değişimin ve bu duygunun etkisindeyken gördüğüm yerlerin adlarını aklıma kendiliğinden gelen bir şiirin mısraları gibi tekrarlardım. Bazan da Venedik'e benden çok önce gelmiş yazarların kitaplarını okur, uzun yürüyüşlerimde hayaller kurardım. Byron işte burada Palazzo Mocenigo'da kalmıştı. Thomas Mann'ın kahramanı, Venedik'te Ölüm'de, Lido'dan ayrılmak için bunun gibi bir vaperottaya binmiş olmalıydı. Burası da Venedik'te geçen romanların en güzellerinden birini, Aspern Papers'i yazan Henry James'in kaldığı Palazzo idi. Sayın Başbakan, bildiğiniz gibi en iyi Venedik romanını bir İtalyan, Italo Calvino yazmıştır. Ama olaylar başka bir yerde geçer. Görünmez Kentler'de bir Venedikli, Marco Polo, Çin İmparatoru, Kubilay Han'a Venedik'ten Pekin'e giderken yolda gördüğü kentleri anlatır. Benim gibi Venedik'in labirentlerinde ve tarihin içinde kaybolmayı sevenler, dikkatli okurlar, dar sokaklara asılmış çamaşırlardan, kulelerden ve başka belirtilerden anlatılan her şehrin aslında Venedik olduğunu anlarlar. Venedik Pekindir... Venedik Boston'dur, Venedik Kyoto'dur, Venedik Kalküta'dır, Venedik St. Petersburg'dur, Venedik, Madrid, Hamburg, Paris ve İstanbul'dur. Ve Venedik'i kurtarmak, bütün insanlığı, bütün şehirleri, Lagos'u, Kahire'yi, Sao Paulo'yu, New York'u, Hong Kong'u kurtarmak olacaktır. Çünkü Sayın Başbakan vereceğiniz önemli karar, yalnız Venedik'i kurtarmaya yaramayacak... Bütün insanlık için örnek olacak ve bundan sonra şehirlerimizi kurtarmanın, muhafaza etmenin, hafızamızı, zekamızı ve kimliğimizi kurtarmak olacağını anlayacağız. Sayın Başbakan, Venedik'i ve dünyanın diğer bütün görünmez kentlerini kurtarmak sizin elinizde!


Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk, 23 Mart'ta çıkacak yeni romanı Veba Geceleri'ni on iki kısa videoyla anlatacak. Mart ve Nisan ayları boyunca Yapı Kredi Yayınları'nın sosyal medya hesaplarından aralıklı olarak yayınlanacak olan videoların ilki 12 Mart Cuma günü yayınlandı. Bu videoda Pamuk, kitabının yazım sürecine denk gelen pandemiden ve kitabındaki korku temasından bahsetti. 12 Mart Cuma günü Yapı Kredi Yayınları'nın YouTube, Facebook, Instagram ve Twitter hesaplarında yayınlanan ilk videoda Pamuk, yeni romanı Veba Geceleri'ni yazarken başlayan koronavirüs pandemisini ve bu pandeminin ona öğrettiği en büyük şeyi, yani korku'yu anlattı. Pamuk'un bir sonraki videosu ise 15 Mart Pazartesi günü yayınlanacak.


Veba Geceleri romanında Mustafa Kemal Atatürk ve Türk bayrağına hakaret ettiği gerekçesiyle Orhan Pamuk'a soruşturma açılmıştı. Pamuk ise yaptığı açıklamada Üzerinde beş yıldır çalıştığım Veba Geceleri'nde imparatorlukların küllerinden kurulan milli devletlerin kahraman kurucularına ve Atatürk'e hiçbir saygısızlık yoktur. Tam tersi, roman bu özgürlükçü ve kahraman önderlere saygı ve hayranlıkla yazılmıştır. Kitabı okuyanların göreceği gibi Kolağası Kamil halkın sevdiği, her şeyiyle olumlu bir kahramandır demişti. Konuyla ilgili birçok kişi ve kurum soruşturma açılan yazara destek açıklaması yaptı. Son açıklama ise yazara Nobel Edebiyat Ödülü'nü veren İsveç Akademisi'nden geldi. Akademi yaptığı açıklamada Türkiye'nin uluslararası yükümlülüklerine saygı duymasını ve bu durum özelinde Nobel ödüllü Orhan Pamuk'a yapılan muameleyi takip etmesini beklediğini belirtti. Açıklamada ayrıca Türkiye'nin Avrupa Konseyi üyesi olarak Avrupa Sözleşmesi'ne taraf olduğu ve Avrupa Adalet Divanı içtihatlarıyla bağlı olduğu da belirtildi.


Dünyaca ünlü Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk'un üzerinde 5 yıldır çalıştığı Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Veba Geceleri, 1901 yılında 3. Veba Pandemisi döneminde Osmanlı'nın 29. Vilayeti Minger adasında geçiyor. Hem sürükleyici bir siyaset ve aşk romanı hem de Orhan Pamuk'un salgın, karantina, devlet ve birey konularını bir masal havasıyla tartıştığı bu tarihi roman, konusuyla yaşadığımız günlere de ışık düşürüyor. 1901 baharında Osmanlı İmparatorluğu'nun 29. vilayeti Minger Adası'nda veba salgını baş gösterince Sultan Abdülhamit önce Sağlık Başmüfettişi kimyager Bonkowski Paşa'yı, onun arkasından da genç ve başarılı Doktor Nuri'yi salgını durdurması için adaya gönderir. Padişah kısa bir süre önce genç doktoru, sarayda hapis hayatı yaşattığı ağabeyi önceki padişah V. Murat'ın kızı Pakize Sultan ile evlendirmiştir ve Pakize Sultan da bu yolculukta kocasına eşlik etmektedir. Adada ise genç ve milliyetçi Osmanlı subayı Kolağası Kamil, onun aşık olduğu adalı Zeynep ve her şeye yetişmeye çalışan Vali Sami Paşa ile güzel sevgilisi Marika vardır. Karantina yasaklarına itaat edilmesi için çaba harcayan bu insanların vebayla, adadaki geleneklerle ve sonunda birbirleriyle ve ölüm tehditleriyle savaşının ve yaşadıkları aşkların hikayesidir Veba Geceleri.


Aristoteles, sanatın kaynağını nasıl açıklar hatırlayalım. Sanatın bir yansıtma olduğunu izah eden ifadelerini hatırlarken unutmayalım ki bu döneminin sanatı tragedyadır. Tragedyanın da içerisindeki konuşmalar şiir metinleridir. Dolayısıyla tragedya ile birlikte şiirin de görevi yansıtmadır. Doğanın veya insanoğlunun gördüğü her şeyin yansımasıdır. Aristoteles'e tam teslim olmak sağlıklı olmayacaktır. Ancak yaralanmak mümkündür. Yansıtma eylemini izah ederken yansıyan şeylerin somutluğunun daha baskın olduğu fark edilebilir. Peki şair hissettiklerini de yansıtmaz mı? Veya şairin hissettikleri yaşanan somut olaylardan veya durumlardan oluşmaz mı? Buraya kadar yansıtma ve yansıtılabilecek soyut ve somut durumlar şiirin içerisindedir şeklinde bir kanı elde ettik. Edebiyatın her dönemi, bir sonraki dönemini etkileyip yeni sanat anlayışlarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Yeni gelen anlayış elbette ki eski anlayıştan izler taşımaktadır. Bugün modern romanın yazarları dediğimiz Oğuz Atay ve Yusuf Atılgan, muhakkak Peyami Safa'dan izler taşıdığı aşikardır. İkinci Yeni anlayışına mensup şairlerimiz muhakkak batı sembolizminden hatta Servet-i Fünun şiirinden beslenmektir. Aslında bu, bir kültürün yolculuğundan başka bir şey değildir. Türk Edebiyatı zamanla birikim haline gelen sanat anlayışlarını kullanmış ve daha ileriye götürmeye çalışmıştır. Divan Edebiyatı'nın altı asırlık hakimiyeti ile edebi dili acem ve arabi dillere teslim ettiği bilinmektedir. Lakin Divan Edebiyatı popülerliğini sürdürürken Halk Edebiyatı'mızın devam ettiğini unutmayalım. Veya Divan Edebiyatı içinde cesurca Türkçe ağırlıklı şiir söyleyen Aşık Paşa'yı unutmayalım. Türkçe'nin güzelliğini savunan, temiz bir Türkçeyi edebi dil sayan sanatçılar, Ziya Gökalp'ten başlamamaktadır. Keza Gökalp'in kendisi bile böyle bir şeyi ifade etmemiştir. En önemli sloganı Milli kaynaklara dönülmelidir şeklindedir. Bu noktada keskin çizgiler edebiyatın algılanmasında büyük bir engeldir. Orhan Veli şiirinin oluşmasına gelmeden önce tarihsel sürecin birincisi, edebi dili sade Türkçe ile kullanan bir anlayıştır. İkincisi şiiri söz sanatlarıyla boğmak istemeyen bir geleneğin var olmasıdır. Yunus Emre'nin adeta akıp giden bir üslubu vardır. Okuyucusuna kolaylıkla ulaşabilen bir şairdir. Tasavvuf öğretilerini anlatan, Tasavvuf Edebiyatı içerisinde bulunan Yunus Emre'nin yaşamı 12. yüzyıldan 13. yüzyılın birinci çeyreğine tekabül etmiştir. Türk şiirinde en önemli kırılma, Namık Kemal ile başlamıştır. Divan Edebiyatı'nı eleştiri toplarına tutunan Namık Kemal, Divan şiirini ayaklarının yere basmamasıyla, gerçek hayata uymamasıyla eleştirmiştir. Elbette ki Namık Kemal, Mahallileşme akımını bilmekteydi. 16. yüzyıl haricinde Türkçe yazılan şiirleri okumuştu. Namık Kemal modernleşmek için verdiği çabayı planlı şekilde sürdürdü ve büyük bir kitleyi etkiledi. Modern edebiyata ışık tutan Namık Kemal'i yaptıklarıyla güzel anmak gerekmektedir. Çünkü kendisi şiirin muhtevası konusunda devrimler yapmak istedi. Yani birikmiş olan edebi kültürü yıkmadı. Yeni türlerin keşfedilmesini istedi ve muhtevanın kendini tekrar etmesi ve zaman içerisinde sanatsallıktan yoksun kalan edebiyatı eleştirdi. Muhtevanın kısmi olarak değiştiği Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati'den sonra Milli Edebiyat Dönemi'nde Yedi Meşaleciler ile birlikte şiirin dili de eskiye yani milli kaynaklara döndü. Burada anlamak gereken; Orhan Veli'nin bugün en çok okunan şair olmasındaki sebep, Yunus Emre'den, Aşık Paşa'dan gelen şiir dilinin veya şiir anlayışının 1940'lara ulaşmasıdır. Şöyle ki; biriken kültür 12. yüzyıldaki insanları nasıl etkilediyse bugün de bugünün insanlarını etkilemiştir. O da yüzmede bir ses yığını üzerinde, İnsana ruhlar dolusu haz veren düşünüş. Orhan Veli'nin ilk şiirlerinden olan bu şiir, hece ölçüsüyle yazılmıştır. Geçmişe olan özlemi çok net ifade eden şiir, akıcı üslubu, rahat anlaşılırlığı ile yüzyılların edebi kültürünün taşıdığı manayı üstlenmektedir. Orhan Veli şiirinin demlendiği, kendi kimliğini oluşturduğu dönemlerden bir örnek daha verilebilir. Özellikle yukarıdaki şiir ile aynı temalı başka bir şiir, örnek verilirse üslup ve biçim farklılıkları daha rahat ortaya çıkacaktır. Eski günlere özlem duygusu bu şiirde de hakimdir. Lakin serbest nazım şekli Orhan Veli'ye konuşma havası katmıştır. Ayrıca istediği yerde es vermiş ve okuyucunun hayal gücünü şiire dahil etmiştir. İster farkında olunsun ister olunmasın, Orhan Veli'yi Orhan Veli yapan şey şiirlerine okuyucunun dahil olabilmesidir. Bu durum belki uygun aralıklarla es vererek belki de mana aralıklı cümleler ile mana boşluğu bırakmasındandır. Buradaki boşluğu tabi ki de okuyucu dolduracaktır. Bunların hepsinin yanında basit anlatımın içerisindeki anlam yükü hiç de basit değildir. Bunu başarabilmek okuyucuyu yormadan düşünmeye itmektedir. Yunus Emre'den kalan samimi dil, Orhan Veli'de modernize olmuştur. Orhan Veli, Ben Orhan Veli adlı şiirinde kendini Evvela adamım, yani Sirk hayvanı falan değilim şeklinde anlatmaya başlar. Burada insan olmayı, basit sevinçleri basit korkuları ve en önemlisi sadece insan olmayı isteyen ve kendini öyle anlatan bir Orhan Veli görülmektedir. Ayrıca iki şairin de açgözlülüğe karşı duyarlılıkları vardır. Sen bu cihan mülkünü kaftan kafa tuttun tut ile Ölünce biz de iyi adam oluruz; Şöhretmiş, kadınmış, para hırsıymış, Hepsini unuturuz. ifadeleri açgözlülüğü eleştirmek için kaleme alınmıştır. Orhan Veli'nin özgün yetenekleri ile birlikte Türk Edebiyatı'nda oluşan şiir dili, Orhan Veli'nin şiirine hizmet etmiştir. Şiir anlayışının değişimi hususunda daha birçok örnek verilebilir. Zihinlerde bir süreç oluşması adına ve bu sürecin asla ayrı ayrı algılanmaması adına Yunus Emre'den Orhan Veli'ye şiirler üzerinden bir yolculuk yapmaya çalıştık. Türk Edebiyatı'nda şiir sanatı kimi zaman yerel kimi zaman uluslararası sanatsal iletişimler ve etkilenmeler ile beslenmiştir. Burada kendi kimliğimizi yakalamak, şiire birkaç cümleden ibaretmiş gibi bakmamak, doğru araştırılıp doğru öğretebilmeye yardımcı olması açısından dönemlerin iç içe yapısını idrak etmenin önemli olduğunu görmüş bulunmaktayız.


Kasım ayı edebiyat ajandası bakımından dikkat çekici iki ismi içeriyor. Biri Türk öykücülüğünde, dili akarsu gibi olan büyük yazar Sait Faik'tir ve 18 Kasım 1906'da dünyaya gelir. Diğeri Türk şiirinde ''Garip'' diye bildiğimiz akımın öncüsü, şiire ''küçük insan''ı sokan Orhan Veli'dir ve şair 14 Kasım 1950'de, gözü kapalı dinlediği İstanbul'da aramızdan ayrılır. Edebiyatımızın her iki sahası da, bu iki ismin verdiği nitelikli eserlere çok şey borçludur. Dahası; birbirlerinin çağdaşı olan bu iki yazarımızın arası da yaşadıkları süre boyunca oldukça iyidir. Aralarındaki samimi mektuplaşmalar, dostane sitemler, takılmalar bize bu yakınlığı gösterir. Birbirlerine ''Aziz dostum, sevgili kardeşim'' diye hitap eden ikili dünyanın kederini kendilerine has bir şekilde yaşarlarken çokça aynı masalarda da oturmuşlardır. Sait Faik Bey, Orhan Veli'nin üçüncü ölüm yıl dönümünde, 15 Kasım 1953'te bir dergide şunları aktarır: ''... O, kavgaların ve kıskançlıkların ötesindedir. Bir genç şair eleştirmecinin onu uzun uzun, seve seve bize anlatmasını bekliyorum. Yazdığı ''Çelme'' öyküsü nedeniyle 1940'ta başı derde giren Sait Faik'e ise Orhan Veli Bey 29 Şubat 1941'de şunları yazar: ''... Çelme hikayesini buldum ve okudum ve başına bu işi açanlara küfrettim. Harika hikaye azizim.'' Velhasıl, edebiyatımızın nevi şahsına münhasır bu iki ismi Türk şiiri ve öyküsü denilince akla ilk gelen isimlerdir. Şiir ve öykümüzden bahis açılınca da bu ikiliyi okumamış olmak giderilmesi lazım bir eksikliktir. Yedi senedir bu sokaktan gayri, İstanbul şehrinde bir yere gitmedim. Ürküyorum. Sanki döveceklermiş linç edeceklermiş, paramı çalacaklarmış -ne bileyim bir şeyler işte- gibime geliyor da şaşırıyorum. Başka yerlerde bana bir gariplik basıyor. Her insandan korkuyorum. Kimdir bu sokakları dolduran adamlar? Bu koca şehir, ne kadar birbirine yabancı insanlarla dolu. Sevişemeyecek olduktan sonra neden insanlar böyle birbiri içine giren şehirler yapmışlar? Aklım ermiyor. Birbirini küçük görmeye, boğazlaşmaya, kandırmaya mı? Nasıl birbirinden bu kadar ayrı, birbirini bu kadar tanımayan insanlar bir şehirde yaşıyor.


Suna ve İnan Kıraç Vakfı Oryantalist Resim Koleksiyonu'nda Osman Hamdi Bey eserlerine ayrılan özel bölümüyle sanatçıyı sevenleriyle buluşturan Pera Müzesi bu kez Osman Hamdi Bey'in Dünyası'na Yolculuk Sanal Gerçeklik Deneyimi ile ziyaretçilere sanatçıyı daha yakından tanıma fırsatı sunuyor. Tanzimat dönemi yenileşme ortamının yetiştirdiği önemli şahsiyetlerden biri olan ve arkeoloji, müzecilik, sanat eğitimi gibi birçok alanda aktif olarak faaliyet gösteren Osman Hamdi Bey'in özellikle resim sanatına olan tutkusu yaşamı boyunca bir ana tema olarak öne çıkmış ve izleri günümüzde halen sürmektedir. Bu sergi de sanatçının yaşamına, duruşuna ve sanatından farklı bir pencere açarak hayatındaki pek çok ayrıntıya yer veriyor ve Osman Hamdi Bey'in dünyasına konuk ediyor bizleri. Sanatçının çalışma ortamının kurgusal biçimde oluşturulduğu deneyimde Osman Hamdi Bey'in çalışma odasında gezinerek tablolarını, çalışma masasını yakından inceleyebilirsiniz. Hatta en ünlü eserlerinden biri olan Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunun içine girerek resmin içinde dolaşabilir ve sanatçının çizmek için kendini model olarak kullanıp kendi fotoğraflarından yararlanarak resmettiği 'Kaplumbağa Terbiyecisi' ile göz göze gelebilirsiniz. Odaya adımınızı ilk attığınızda ileride geniş bir masa karşılıyor sizi. Üzerinde Osman Hamdi Bey'e ait fotoğraflar ve vesikalar bulunan masadaki birçok objeyi elinize alıp inceleyebiliyorsunuz. Ardından sanatçının duvarda asılı tablolarının hemen önünde bulunan çalışma masasında da yine sanatçıya ait eşyalar ve hatıratı bulunuyor. Biraz daha ilerlediğinizde sanatçının tablo önündeki fırça ve boyalarından resim yapmayı henüz bitirdiğini ve hemen sağ taraftaki oturma köşesinde yarım kalan kahve fincanı ile ufak bir mola verdiğini anlayabiliyorsunuz. Sergiyi salı-çarşamba günleri Pera Müzesi'nde deneyimleyebilir, sanatçıyı daha yakından tanıma fırsatını yakalayabilirsiniz.


Osman Palabıyık sordu, Selçuk Aydemir, Şevval Sam, Sarp Akkaya, Damla Sönmez, Şevket Çoruh, Aslı İnandık, Selçuk Erdem, Ezo Sunal, Niyazi Koyuncu, Zeki Kayahan Coşkun, Barış İnce, Mehmet Gürs, Dilan Bozyel, Ümit Kavak, Melek Mosso yanıtladı; Üç Kelimelik Dünya: Aşklar, Oyunlar, Duygular vücut buldu böylece. Biz de merak ettiklerimizi Osman Palabıyık'a sorduk. Uzun, keyifli ama bir o kadar da zorlu bir süreç oldu. Uzun zamandır çeşitli mecralarda söyleşiler yaptığım için bir söyleşi kitabı hazırlamayı çok istiyordum. Hatta birkaç farklı temada planlarını hazırladığım kitap projelerim de vardı. Dört yıl önce bu kitaplardan ilki için bir adım atıp aşk teması üzerinden bir plan yaptım, söyleşi yapacağım isimlerin listesini çıkardım ve hızlı bir şekilde söyleşileri yapmaya başladım ama bir süre sonra çeşitli aksilikler oldu ve duraksamak zorunda kaldım. O süreçte hem proje üzerine tekrar düşünmeye başladım hem de Küsurat Yayınları ile tanışma fırsatım oldu, yayınevi ekibine projenin yeni halinden bahsettim ve onlarla yeni temalar ve isimler üzerine tekrar çalıştıktan sonra yeni bir yolculuğa koyulduk. Farklı yaş ve meslek gruplarından birçok insanı tek bir kitapta birleştirmek istememin en büyük sebebi zaman içerisinde hem kendi küçük çevremizde hem de yaşadığımız coğrafyadaki değişimlerin hayatımıza, duygularımıza nasıl etki ettiğini, zamanla duygularımızın ve olaylara karşı tepkilerimizin nasıl değiştiğini gözlemleyebilmekti. Biraz önce kısaca değindiğim aksilikler ve o sırada kitabın üzerine düşünme fırsatı bulmuş olmam tek bir duygudan uzaklaştırmıştı beni. O zamanlar yaşadığım aksiliklere çok kızmış olsam da şimdilerde iyi ki diyorum. Çok önemsediğim bir kitap o zamanlar aceleyle çalışmaya başlamamla tekdüze bir içeriğe sahip olacakken şimdiki hali ile keyif veren bir içeriğe sahip. Ayrıca iyi ki Küsurat ekibiyle tanışmışım diyorum. Onlarla tanışmış olmam ve kitabın yolculuğu konusunda motive etmeleri kitabın kaderi konusunda belirleyici oldu. Duygular listesini yayınevine sunduğumda söyleşi yapacağımız isimlerle duygu eşleştirmelerini neredeyse hiç şaşmayacak şekilde seçmiştik. Bu da söyleşi süreçlerinde oldukça kolaylık sağladı. Aynı giriş yazısında Mahallede yokuş aşağı koşanlar, diz üstü düşüp yaralananlar, evin camından bakınarak yetinenler, öğretmenine aşık olanlar, ilk okuduğu kitabı ya da ilk izlediği filmi unutamayanlar... diyorum. Aslında geçmişe bakınca umut dolu ortak yaşanmışlıklarımız var ancak şimdilerde hissizliklerle, olumsuzluklarla dolu bir çağda yaşıyoruz. İçimizdeki çocuğa odaklandığımız yıllardan, odaklanmaya çalıştığımız yıllara geçtik belki de. İçindeki çocuğa kulak veren insanlar var hala ama onlar için de zorluklarla dolu bir yüzyıldayız. Hız çağı diyoruz ya, onun etkisi olduğunu düşünüyorum. Hep bir koşuşturmaca halindeyiz. Hayatımızın içindeki bu telaş içimizdeki çocuğa odaklanmamızın önüne geçiyor çoğu zaman. Söyleşi yaptığım isimlerin farklı yaş gruplarından olması soruları hazırlarken beni ayrıca heyecanlandırdı. Köyle şehir arasında geçen çocukluklar, üniversite için şehir değiştirmeler, meslekleri için yaptıkları koşturmacalar ve tüm bunların yaş farkı sebebiyle ülkenin farklı dönemlerine denk gelmesi. Söyleşi yaparken hem kuşak farklarını görmek hem de çocukluğu ya da gençliği tam kuşaklar arası geçişe denk gelen isimleri tanıyıp hikayelerini öğrenmek bana mutluluk verdi. Bunlar da uzun uzun hikayelerle kitaba yansıdı elbette. Zaman içerisinde oynadığımız oyunların, olaylara karşı geliştirdiğimiz tavırların, duygularımızı yansıtma biçimimizin, iletişim dilimizin değişimini görmek açısından verimli söyleşiler oldu. İnsan zaman zaman duygularından kaçmaya çalışıyor. Belki kendini kandırıyor, belki kaçıyor. Ama kaçmanın çok sağlıklı olduğunu düşünmüyorum. Duygularımızı sağlıklı bir biçimde yaşayabiliyorsak, bunu yaşayabilmek daha güzel. Sosyal medya, insanların kullanım şekilleri itibariyle birkaç yıldır oldukça tehlikeli bir hale bürünmüştü ancak pandemi sürecinde insanların daha çok vakit ayırmasıyla bu durumda da artış oldu gibi gözüküyor. Aslında hepimiz için oldukça faydalı mecralar, iletişimi kolaylaştırması, haber alma özgürlüğünü sağlaması, ilgi alanlarımıza göre blogları takip etmemiz gibi birçok önemli artısı var ancak sosyal medya kullanıcılarının burada her istediğimi yaparım/söylerim mantığı ile hareket etmeleri ve haberlerin, olayların detaylarını bilmeden hareket etmeleri çok zarar verici bir hal alabiliyor. En basitinden yalan ya da yanlış haberler/bilgiler ışık hızında yayılırken haberin/bilginin doğrusu paylaşıldığında kimse tarafından önemsenmiyor. Bu da sosyal medyanın bir çöplüğe dönmesine yol açıyor. Bununla birlikte insanlar negatif içerikleri daha çok paylaşırken pozitif içerikleri çok önemsemiyor, bu da ister istemez birçok insanı psikolojik olarak etkiliyor. Dinlenmek için birkaç dakika sosyal medyaya bakayım dediğinizde daha çok yorulmuş olarak telefonu elinizden bırakıyorsunuz. Son zamanlarda sık sık Bir süre sosyal medya detoksu yaptım ve çok rahatladım gibi şeyler duyuyorum. Bu durumun biraz özeti sanırım. Uzak kalmak ya da daha az zaman geçirmek bizi rahatlatıyor. Hala gördüğüm ve güzel olan bir şeyse -aslında eski bir geleneğimiz- birisi zor durumdayken herkes bir araya geliyor ve o kişiye yardım edilmeye çalışılıyor. Böyle içerikler umut verici oluyor. 21. yüzyıl teknolojiyle, sunduğu fırsatlarla daha umut vaat edici gözükürken aslında dünyanın bir yandan da hiç değişmediğini gösterdi. Dünyamızda hala savaşlar var. Hala açlıkla mücadele ediyor insanlar. Dünyamız yorulduğunun sinyallerini verirken dünya genelinde hala bunu umursamayan yöneticiler var. Bu ve bunun gibi birçok sebeple aslında kaygı ve korkularla dolu bir çağdayız. Tüm bunlara rağmen daima içimde umudu yeşertiyorum ve böyle anlarda Edip Cansever'in Umudu dürt / Umutsuzluğu yatıştır dizelerini tekrar hatırlıyorum. Hepimiz için güzel şeylerin olmasını diliyorum.


Bu çalışma, Osmanlı topraklarında Osmanlılar tarafından kurulan ilk modern sivil toplum örgütü olan Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin 1868-1911 yılları arasındaki faaliyetlerini ele almaktadır. Eseri kaleme alan Dr. Hüsnü Ada, Cemiyet'in kuruluş sürecini, faaliyet alanlarını, savaşlar ve diğer toplumsal problemler sırasındaki çalışmalarını tüm detaylarıyla aktarmaktadır. Hilal-i Ahmer Cemiyeti üzerine yapılan çalışmalar genellikle Cemiyet'in 1911 yılı sonrası faaliyetlerini ele aldığından 1911 öncesi dönem pek bilinmemektedir. Dr. Hüsnü Ada'nın bu çalışması, Cemiyet'in karanlıkta kalan bu dönemini aydınlatmaktadır. Bu kitapta, Marmara Üniversitesi Tarih Bölümünde doktora eğitimini alan Hüsnü Ada, günümüzde Kızılay olarak bildiğimiz Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin kuruluş hikayesini tüm detaylarıyla anlatmaktadır. Cemiyetin kuruluş hikayesi, uluslararası alanda tanınma için yapılan çalışmalar, faaliyet alanları, yaptığı çalışmalar, toplumsal yaşamdaki karşılığı bu eserde ele alınan konular arasında yer almaktadır. Genellikle, Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin tarihinin 1911'den sonraki kısmı iyi bilinmektedir. Hüsnü Ada, bu eseriyle Cemiyet'in 1868-1911 yılları arasındaki döneme ışık tutmaktadır. Bu çalışma, modern anlamda ilk Osmanlı sivil toplum örgütü olan Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin 1868-1911 yılları arasındaki pek bilinmeyen tarihini bütün teferruatıyla ortaya koymaktadır.


İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Ocak ayı boyunca Hafıza-i Beşer sergisi kapsamında üç farklı etkinliğe ev sahipliği yapıyor. Akif Ercihan Yerlioğlu'nun Osmanlı yazınında tıp ve şifacılığa odaklanan konuşması, Murat Güvenç'in Bostancıbaşı defterlerinin yeni tekniklerle nasıl değerlendirilebileceğine ilişkin sunumu ve eski yazma sayfalarının doğal mürekkeplerle yeniden yaratıldığı Şifalı Sayfalar atölyesi ile tarih meraklıları, 9 11 16 Ocak 2020 tarihlerinde Osmanlı yazmalarına dair detaylı ve farklı bilgiler edinecekler. Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün Hafıza-i Beşer: Osmanlı Yazmalarından Hikayeler sergisi kapsamında düzenlediği etkinlikler, iki konuşma ve bir atölye çalışması ile devam ediyor. Osmanlı'nın yazın ve gündelik yaşam kültürüne dair birçok önemli ayrıntıyı ortaya koyan etkinlikler, 9 Ocak 2020 Perşembe günü, Akif Ercihan Yerlioğlu'nun Bir İllete Etibba Beş Yüz İlac Yazarlar: Modernite Öncesinde Osmanlı Tıp Yazmaları ve Şifa Kültürü başlıklı sunumuyla başlıyor. Akif Ercihan Yerlioğlu konuşmasında, Suna ve İnan Kıraç Vakfı Elyazması Koleksiyonu'ndaki eserlerden de faydalanarak, modernite öncesi Osmanlı tıp ve şifa kültürünün temel özelliklerini ve bu çerçevede üretilen yazmaları tartışmaya açacak. İkinci konuşma etkinliğinde ise, Kadir Has Üniversitesi İstanbul Araştırmaları Merkezi müdürü Murat Güvenç, Bostancıbaşı Defterlerini Haritalandırmak başlıklı bilimsel araştırma projesini, proje yürütücüleri Ayşe Nur Akdal ve Murat Tülek'le birlikte katılımcılarla paylaşacak. 16 Ocak 2020 Perşembe günü gerçekleşecek etkinlikte konuşmacılar, Bostancıbaşı defterlerinin yeni tekniklerle değerlendirilmesine yönelik projenin kayıt yapısını, mekansallaştırma ve görselleştirme olanaklarını aktaracaklar. Sunumun ikinci bölümünde ise Bostancıbaşı defterlerinde kullanılan kavram ve terimlerin nasıl kodlanabileceği, farklı düzeylerde kodlanan kayıtların nasıl kategorize edilebileceği ve kayıtların coğrafi kodlama süreci ele alınacak. Hafıza-i Beşer Konuşmaları, 2019-2020 akademik yılının 2. döneminde, Osmanlı yazma kültürünün farklı izdüşümlerini tartışmaya açan yeni konuşmalarla devam edecek. Hafıza-i Beşer sergisinden ilhamla yetişkinlere yönelik hazırlanan Şifalı Sayfalar: Doğal Mürekkeplerle Çağdaş Yazmalar atölyesi, 11 Ocak 2020 Cumartesi günü MILKist kurucusu Birnur Temel'in yürütücülüğünde gerçekleşecek. Eski kitaplardaki sayfaları yeniden yaratmaya odaklanan atölye kapsamında katılımcılar, renklerini pancar, zerdeçal, böğürtlen ve mor lahana gibi sebze, meyve ve bitkilerden elde ettikten sonra bu şifalı ve doğal mürekkeplerle yazmalarının sınırlarını ve şemalarını belirleyerek kendi kompozisyonlarını oluşturacaklar. Arka Oda'da gerçekleşecek konuşma etkinlikleri ücretsizdir. Yerler sınırlıdır ve rezervasyon alınmamaktadır.


Osmanlı tarihi, üç kıtaya yayılmış ve yüzyıllar boyunca var olmuş bir imparatorluğun büyük coğrafyasında yaşayan farklı inançlara sahip milletlerin kadersel ve yaşamsal birlikteliğidir. Farklılıklarla dolu ve birbirinden bağımsız bunca yaşam eşiğine beşiklik yapmış bir imparatorluğun sanata olan etkilerini Osmanlı' da Sanat başlığı ile bu hafta sizler için yazıyorum. Osmanlı' da gelişen sanat dalları; mimari, edebiyat, minyatür, musiki, tezhip, çinicilik, hattatlık, cam, seyirlik oyunlar ve tiyatrodur. Zanaat dalları ise; dokuma, halı, cilt, maden ve ahşap işleridir. 16. yüzyıl ile birlikte lale, gül, sümbül, bahar temaları, çiçek desenleri Osmanlı sanatının ana teması olmuştur. Dikkat edilmesi gereken en önemli husus ise bu motiflerle birlikte sonsuzluk anlayışının eserler aracılığıyla aktarılmak istenmesidir. Kendinden kendini tekrarlayan dal kıvrımları ve madalyonlar içinde sonsuzluk temasını barındırmaktadır. Osmanlı sanatının en belirgin özelliği, saraya bağlı sanatçılar tarafından tezhipten madene, çiniden seramiğe, kumaştan halıya kadar tüm eserlerde sağlanmış olan desen birliğidir. Osmanlı eserlerinde süsleme motifleri ise çiçekler, rumi kıvrımları, geometrik kompozisyonlar ve çin bulutu motifleridir. Kanuni Sultan Süleyman'ın nakkaş başının Sazyolu denilen yeni bir üslup geliştirmesi ile sivri uçlu iri kıvrık yapraklar, kuşlar ve efsanevi yaratıklar sanat eserlerinde görülmeye başlanmıştır. Duraklama sonrası Lale Devri olarak adlandırılan dönemde Türk Rokokosu olarak adlandırılan üslup yaygınlaşmıştır. Avrupa etkisinde kalınarak Türk üslubuna uyarlanan barok, rokoko gibi Avrupa mimari sanatının etkilerinin Osmanlı'da izlerine rastlanmasına sebep olmuştur. İstanbul'daki Dolmabahçe, Beylerbeyi, Yıldız sarayları bu tarz yapılardır. Osmanlılar'ın yetiştirdiği en ünlü mimar sanatçılar ise Mimar Sinan, Mehmet Ağa, Mimar Davut, Dalgıç Ahmet Ağa'dır. En çok gelişen, yapı sanatı olmuştur. Camiler, saraylar, sebiller, çeşmeler dönemin en güzel örnekleri arasında yer alır. Çiçek motifleri, renk tonlamaları, meyve dolu tabaklar, manzara resimleri, Sanatçı Levni'nin eserlerinde gördüğümüz eğlence ve yaşam biçimini yansıtan sahneler dönemin sevilen temalarıdır. Avrupa yaşamına ilginin artması ile Avrupa sanatının etkileri artmaya başlamıştır. Osmanlı sanatında yine bu dönem itibari ile istiridye kabukları, bereket boynuzları mimariden küçük sanatlara kadar tüm sanat dallarında yer almaya başlamıştır. Matrakçı Nasuh ve Nakkaş Osman, dönemin en önemli nakkaşlarından yani minyatür sanatçılarındandır. Hat sanatında ise Şeyh Hamdullah, Ahmet Karahisari ve Hafız ise dönemin hattat sanatçılarıdır. Yazıma son vermeden önce belirtmek isterim ki, Osmanlı sanatında İslam sanatının Tevhid düşüncesi etkendir. Yaratıcının varlığı yani tekliği ilkesi dönemin sanat anlayışını en belirleyici unsurlar arasında yer alır. O çağda çöküntü halindeki Bizans sanatının yanı sıra İran sanatından da etkilenen Osmanlı sanatı, kendine has bir üslup oluşturarak sanat tarihinde kendi özgünlüğünü korumayı başarmıştır.