SAHA Çağdaş Sanatı Destekleme Girişimi, görsel sanatlar alanında üretim süreci Covid-19 pandemisinden dolayı olumsuz yönde etkilenen ya da pandemi nedeniyle ortaya çıkan sorunları ele almak isteyen sanatçı ve inisiyatiflere destek olmak amacıyla yeni bir fon oluşturduğunu duyurdu. SAHA Sürdürülebilirlik Fonu'na, Covid-19 pandemisi yüzünden kaynaklarını kaybeden, iptal edilen veya yarım kalan sergi, program ve projelerini tamamlamak için ek desteğe ihtiyacı olanların yanı sıra pandemi döneminde görsel sanat sektöründe ortaya çıkan sorun ve ihtiyaçlara yönelik yeni bir sanat projesi hayata geçirmek isteyenler başvurabilir. Çağdaş Sanatı Destekleme Girişimi olan SAHA Derneği tarafından fon kapsamında Covid-19 pandemisi yüzünden kesintiye uğramış ya da bu dönemin ihtiyaçlarına özgü yeni geliştirilecek 15 farklı sanat projesine teşvik amaçlı olarak 8.000 TL ile 20.000 TL arasında destek aktarılması planlanıyor. SAHA Sürdürülebilirlik Fonu ile ilgili soru ve başvurular 2 Temmuz 2020 Perşembe, saat 17.00'ye kadar application@saha. org. tr adresine iletilebilir. - Türkiye'de yaşayan ve görsel sanatlar alanında faaliyet gösteren sanatçılar, kolektifler ve kar amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşları başvurabilir. - Ticari kuruluşlardan, bu yıl başka kapsamda SAHA'dan destek alanlardan, SAHA çalışanları veya üyelerinin dahil olduğu oluşumlardan başvuru kabul edilmez. - Yeni bir sanat projesi için başvuruluyorsa projenin sergi, kamusal program, araştırma, arşiv, ağ oluşturma ve dayanışma platformu gibi modellerle pandemi ve sonrasında bağımsız sanat üretiminin sürdürülebilirliğine odaklanması - Yarım kalan bir sanat projesine ek destek için başvuruluyorsa, projenin 2019-2020 yılında başlamış ve pandemi yüzünden kaynak veya olanak kaybına uğramış olması - Projenin herhangi bir ticari faaliyet ya da organizasyon içermemesi - Projenin 2021 yılının ilk yarısında tamamlanabilir olması - Projenin tamamlanması için mevcut kaynaklarla beraber SAHA'dan alınacak fonun yeterli olması - Başvuran sanatçı/inisiyatifin özgeçmişi ve iletişim bilgisi - Başvurulan projenin kapsamıyla ilgili metin ve görsel - Mevcut proje ise kesintiye uğrama biçim ve nedeni - Yeni proje ise misyon ve hedefleri - Projenin uygulama planı, ekibi ve takvimi - Proje bütçesi, mevcut kaynaklar ve destek istenen bütçe kalemleri - Başvuru belgeleri application@saha. org. tr email adresine SAHA Sürdürülebilirlik Fonu 2020 konu başlığıyla 5 MB'ı geçmeyecek tek bir PDF dosyası olarak iletilir. - Son başvuru tarihi: 2 Temmuz 2020 Perşembe, saat 17.00 - Sonuçların açıklanması: 27 Temmuz 2020 Bilgi ve Başvuru belgeleri için tıklayınız. |SAHA Derneği, Türkiye'den sanatçı, küratör ve sanat yazarlarının uluslararası üretim ve etkileşim ortamlarını geliştirme hedefiyle sanat kurumları ve sanatçıları derinden etkileyen kriz günlerinde de projelerine devam ediyor. Farklı ülkelerdeki müze ve sanat kurumlarıyla kurduğu işbirlikleri ve yarattığı fonlarla Türkiye'den davet edilen sanatçı ve sanat profesyonellerinin uluslararası sergilere ve gelişim programlarına katılımını ve yeni eser ya da yayın üretmesini sağlıyor. Türkiye'de ise SAHA Sanat İnisiyatifleri Sürdürülebilirlik Fonu kapsamında 5 farklı kentte ve dijital mecrada 8 bağımsız sanat inisiyatifine fon sağlarken İstanbul, Çanakkale, Mardin ve Sinop bienallerini destekliyor. İstanbul'da kurduğu SAHA Studio ve SAHA Yazı Dizisi ile davetli sanatçı, küratör ve yazarlarla geliştirmek istedikleri projeler için birebir çalışıyor.


SAHA Çağdaş Sanatı Destekleme Girişimi'nin görsel sanatlar alanında faaliyet gösterip üretim süreci küresel salgın Covid-19 yüzünden olumsuz etkilenen, projelerini tamamlamak ya da bu dönemde ortaya çıkan konu ve sorunları ele almak isteyen sanatçı ve kolektiflere 8.000 20.000 TL arasında destek sağlamak amacıyla yaptığı açık çağrı sonuçlandı. Haziran başında duyurulan SAHA Sürdürülebilirlik Fonu: Covid-19 için yarıya yakını sanatçılardan olmak üzere tam 146 başvuru alan SAHA yönetimi, projeleri başvuru kriterlerine ve bütçeye uygunluk bakımından değerlendirildikten sonra SAHA'nın misyon ve öncelikli faaliyet alanlarını da gözeterek 22 farklı sanat projesine toplam 338.400 TL net destek sağlayacağını açıkladı. Bir sivil toplum kuruluşu olarak 2011 yılında kurulan SAHA Derneği, 2021 yılının ilk yarısında tamamlanması planlanan 9 sergi ve araştırma projesinin yanı sıra 12 güncel sanat eseri veya sanatçı kitabının üretimini destekliyor. Üyeleri ve destekçileri sayesinde çağdaş sanat alanındaki sanatçı, küratör ve yazarların eğitim ve üretim ortamlarını ve uluslararası ağlarla etkileşimlerini geliştirmeyi hedefleyen SAHA'nın 35 yaş altı genç sanatseverlere özel SAHA+ üyelik programının destekçileri ise, pandemi sürecinde daha da görünür hale gelen ekonomik eşitsizlik ve güvencesizlik ortamında dayanışma ağını güçlendirmek amacıyla kurulan Omuz adlı gönüllü hareketin ikinci döneminde 20 sanat emekçisine 1000'er TL destek sağlıyor.


SAHA, Türkiye genelinde bağımsız sanat inisiyatiflerine çağrıda bulunuyor! SAHA Sanat İnisiyatifleri Sürdürülebilirlik Fonu'na başvuruda bulunmak için, görsel sanatlar alanında bağımsız ve kar amacı gütmeyen inisiyatiflerin 2021 yılı boyunca sanat projeleri için kullandığı sürekli bir mekan ya da mecranın bulunması ve kamuya açık ücretsiz sanat programları yürütmesi şartı aranıyor. Fonla ilgili soru ve başvurular 6 Kasım 2020'ye dek application@saha. org. tr adresinde kabul ediliyor. Kar amacı gütmeyen bağımsız sanat inisiyatiflerinin gelişimine katkıda bulunmak, kamuya açık program ve etkinliklerinin sürekliliğini desteklemek amacıyla kurulan SAHA Sanat İnisiyatifleri Sürdürülebilirlik Fonu kapsamında bu yılki programları için 5 farklı kentte ve dijital mecrada faaliyet gösteren A4 Açık Sanat Alanı, AVTO, Eldem Sanat Alanı, Karantina, Loading, Orta Format, Performistanbul ve sub'a toplam 120.000 TL'lik kaynak paylaştırılmıştı. SAHA, ayrıca pandemi döneminin aciliyetlerine yönelik istisnai olarak bu yaz inisiyatiflerin ve sanatçıların başvurusuna açtığı SAHA Sürdürülebilirlik Fonu: Covid-19 kapsamında 7'si sanat inisiyatiflerine ait olmak üzere 21 farklı projenin 2021 yazına dek tamamlanması için toplam 326.400 TL destek sağlıyor.


Evan Chow, Randi Levine, Matt Mullenweg ve Marcus Weldon'ın bulunduğu kurula davet edilen Patricia Blanchet, Afrika kökenli sanatçı ve kültür üreticilerinin destekçisi olarak Studio Museum in Harlem, Newport Festivals Foundation ve NY African Film Festival'in kurullarında bulunan bir sanat hamisi. Metropolis Risk Management LLC ve insuri. com'un kurucusu Tommie L. Pegues, Smithsonian National Portrait Gallery in Washington D. C.'nin kurulunda yer alıyor. Jamie Singer ise One Love Foundation ve NEW INC'in danışma kurulunda bulunuyor.


Yerli ve genç yazar Murat Şevke'nin kaleminden çıkan ve aynı zamanda yönettiği, sahnede ilk kez karşılaştığımız yapışık ikizlerin yer aldığı Ket, 27 Mart'ta prömiyerini yaptıktan sonra İstanbul'da oynamaya devam ediyor. Soyut Sahne yapımı olan Ket oyununda Doktor, X ve Y ismini verdiği iki insanı birbirlerine diker ve bütün can sıkıntısını onlara deneyler yaparak giderir. Bu zorlu hayat koşulları içerisinde X sahip olduğu yaşamdan memnunken Y onun aksine her an her saniye kurtulmak için bir yol aramaktadır. Kurtulabilmenin tek yolu ise hiç beklenmedik bir yerdedir. Genç ve ödüllü bir topluluk olan Soyut Sahne ekibi, sahneye deneyseli taşıyarak, Dicle Yılmaz'ın dikkat çeken sahne tasarımı ile seyirciyi hiç karşılaşmadığı atmosferle yüz yüze getiriyor. İnandığımız gerçekleri farklı bakış açıları ile sahneye taşıyan Ket, alıştıklarımızı sorgulamamıza yol açıyor.


Şahsiyet'in SALGINLARIN EDEBİYATA YANSIMASI konu başlıklı dosyasında bu ay Kuzey Kayahan Saran'ın Yaradılış ve Hastalıklı İnsanlık, Bade Osma'nın Batı Kanonu Salgın Edebiyatına Genel Bir Bakış ve Murat Gil'in Salgın Etkisinde Türk Edebiyatı yazıları yer alıyor. Şahsiyet'in yeni sayısının odak yazar konuğu ise ilk kitabından bu yana edebiyatımızda psikolojik gerilim türünün başarılı örneklerini veren roman yazarı HARUN ÖZEN. Melek Eryazıcı'nın Kayıp Zamanın Sarkacında Salınan Ahir Ruhlara Dair: Harun Özen Romanlarına Üçlü Paradigmal Yapısöküm Çalışması adlı incelemesi ve Harun Özen'in kendi kaleminden Harun Özen, Romancı Harun Özen'i Anlatıyor başlıklı yazısı yeni sayıda okurların ilgisine sunuluyor. Şahsiyet'in röportaj konuğu ise UĞUR TERZİ. Haden Öz kendisiyle Notabene Yayınları tarafından basılan, ses getiren ilk romanı Meral üzerine söyleşiyor. Şahsiyet'in merceğe aldığı ilk kitap bölümünde ELA KİÇİK'in yine Notabene yayınlarından çıkan öykü kitabı 'Bir Gün Sineği' üzerine Hande Balkız'ın kaleme aldığı Ela Kiçik'in Öykülerinde Oyun Bozan Adımlar adlı inceleme yer alıyor. Şahsiyet'in yeni sayısında yer alan öykücüler ve öyküler ise; Merve Özer Kendinden Geçmeye, Selcan Kırnal Al Kırmızı Sultan, Cumhur Özkaya Sen de Gel, Dilay Arslan Küf Kokulu Cennet, Ece Gün Murr, Yeliz Akıncılar Sikkenin Ölümü, Ezgi Eren Kitap Aç Aşk, Fatoş Avcı Ruso Perde, Cansu Selçuk Çağlar Ruhgöçüren, Onur Akbaba, Guguk Kuşu. Ayrıca, Şahsiyet'in 14 Şubat Dünya Öykü Günü vesilesiyle düzenlediği serbest temalı öykü yarışmasında dereceye giren Aslıhan Kocabal'ın Şarampol, Evşen Yıldız'ın Temel, Deniz Ezgi Avcı'nın Termodinamiğin İkinci Yasası, Tuğba Kocaman Bulut'un Beter Böcek ve Deniz Saatkaya'nın İki Kutu Ateş Kızılı Saç Boyası adlı öykülere ve derginin sosyal medya hesabına gönderilen mikro öykülere de bu sayıda yer veriliyor. Şahsiyet'in Bekir Dadır editörlüğündeki şiir seçkisinin konukları ise; Herlinkvirüstaşıyıcısıdeğildiramaspermtaşıyıcısıolabilir şiiri ile Mervenur Güngör, Ortaçağ Gelini şiiri ile Alihan Çetiner, Şampiyon Fid'Dünya şiiri ile Semih Öztürk, Dişleri Dökülen Kırık Bir Ayna şiiri ile Şebnem Güngeçiren, En Sıcak Yaz şiiri ile Mesut Barış Övün, Büyülü Köy şiiri ile Erdi Akbulut, Kendine Dönüş Seyahatnamesi şiiri ile Kader Demirok, İstanbul Sakini şiiri ile Buğra Öztürk ve Yüzünü Çevirme şiiri ile Şükrü Erbaş. Şahsiyet Dergisi İstanbul dağıtımını tamamladı. Dergi, Beyoğlu Mephisto, Beşiktaş Mephisto, Kadıköy Mephisto, Robinson Crusoe, Kadıköy Espas Kitabevi, Moda 6:45 ve Gergedan Kitabevi'nden temin edilebilir.


Cervantes, Don Kişot'u 1605'de yayınlamıştı. Roman ona ün sağladı, yanı sıra saygınlık da. Ahir ömründe bunun keyfini sürerken, 1614'de yani Don Kişot'tan 10 yıl sonra sahte bir Don Kişot yayınlandı. Cervantes küplere bindi, belki hiç niyeti yokken Don Kişot'un ikinci kitabını yazdı, hem de bir yıl içinde. 1615'de yayınlanan ikinci Don Kişot, günümüzde romanın ikinci cildi olarak bilinse de, aslında pek devam niteliği taşımaz. Sahte Don Kişot'un yazarı, küçük bir taşra kasabasında avukatlık yapan Avellaneda diye bir adamdı. Adına hiçbir ansiklopedi ya da yazar-şair sözlüğünde rastlamak mümkün değildir. Bunun ilk nedeni gerçekten yaşayıp yaşamadığının belli olmamasıdır Cervantes'i kıskanan bir rakibinin ona nazire yaptığına inananlar çoktur. Akla daha yatkın neden, Avellaneda'nın günümüz deyimiyle korsan yazar olarak yaftalanması ve sözlüklere layık görülmeyişidir. Cervantes'in bunca yıl sonra kaleme sarılıp Don Kişot benimdir dercesine, bir yılda koca bir romanı yazması, herhalde bir rekabet duygusunun eseri olmalı. Sanki çocuğunu kaptırmışçasına, velayet davası açar misali yazmıştır ikinci Don Kişot'u. Bizim sormamız gereken, iki Don Kişot arasında hangi farkların olduğudur. İkinci kitaptaki Don Kişot vakur, okuyucunun bıyıkaltı gülümsemeyle değil özdeşleşerek okuyacağı bir kahramana dönüşür. Toplumsal göndermeler öne çıkar, iyi-kötü yöneticiliğe örnekler sergilenir, hatta toplumsal rollerin hicvine girişilir. Cervantes, ilk Don Kişot'la kıyaslanmayacak ölçüde ciddidir. Ciddiyet öyle boyuttadır ki, romandaki herkes meşhur kahramana yeniden şövalye olması için yalvarırken, Don Kişot aklı başında bir insan olarak ölmekte ısrar eder. Avellaneda'nın yazdığı sahte Don Kişot, Cervantes üzerinde kesinlikle etkili olmuştur; Cervantes ne yazdığını da nasıl yazdığını da sorgulamış ve ilkinden başka bir Don Kişot yaratmıştır. Şaşırtıcı olan da budur: Cervantes metnin içine serpiştirdiği, çağının çok ötesinde parçacıklarda okuyucusunu kendisinin, yani yazarın yalancı olduğu konusunda uyarır. Gelgelelim, kendisi gibi bir başka yalancının kahramanını sahiplenmesine katlanamaz.


Saint Benoit Fransız Lisesi mutlu, dengeli, sorumlu, başarılı bireyler yetiştirmeye devam ediyor. Öğrencilerinin çok boyutlu yetişmesini önemseyen Saint Benoit Lisesi, bütünsel eğitim projesi kapsamında kültür, sanat ve sosyal faaliyetleri öğrencilerin hayatlarının içine katmak için çalışıyor. Öğrencilerinin kendi potansiyellerini keşfedecekleri, yaratıcılıklarını geliştirecekleri, kültürel birikimlerini artıracakları sosyal faaliyetler ve geniş imkanlar sunan Saint Benoit Lisesi, bu amaçla yıl içinde çeşitli kültür-sanat kurumları, müzeler, üniversiteler ve sanatçılarla iş birlikleri gerçekleştirerek farklı projeleri hayata geçiriyor. Saint Benoit'da 2023-24 eğitim öğretim sezonu açılırken kültür- sanat takvimi de yoğun. 21-24 Eylül tarihleri arasında ITEF İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali'ne, 5-10 Ekim tarihlerinde 212 Photography Istanbul etkinliğine ve 25 Kasım'da İKSV tarafından düzenlenen İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında gerçekleşecek İstanbul Mon Amour projesine ev sahipliği yapıyor. Lise ayrıca, ITEF İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali kapsamında, yurt dışından değerli yazarları ağırlıyor. Vidgis Hjorth, Vladislav Bajac, Marec Sindelka gibi edebiyatın önemli isimleri Silüet Salonunda konuşmacı olarak yer alacaklar. Bu proje çerçevesinde Adelina Tershani ve Aleksandra Savanovic sanatçı rezidansında konaklarken, üretecekler ve İngilizce Zümresi ile beraber öğrencilere yönelik yazı atölyeleri düzenleyecekler. Geçen sene, 212 Fotoğraf Festivali kapsamındaki sergi için, bir ilki gerçekleştirerek Saint Benoit Lisesi'ndeki tarihi kilisenin kapıları ziyaretçilere açılmıştı. Bu yıl da festival ile iş birliği devam ediyor. 5-15 Ekim tarihlerinde, tarihi Saint Benoit Kilisesi kapılarını bu kez Jules Verne'in dünyasından ilham alan Where are we/ Neredeyiz? sergisi için açıyor. Festival kapsamında da öğrenciler onlar için özel olarak düzenlenen atölyelere katılma imkanı buluyorlar. Ve 27. İstanbul Tiyatro Festivali... Festivalin kapanışı 25 Kasım'da İstanbul Mon Amour I Beyoğlu projesi ile Ahmet Sami Özbudak'ın kurguladığı; Beyoğlu'nun görkemli tarihi içinden geçen bu benzersiz yolculukta Osmanlı'dan günümüze sayısız yaşanmışlığın tanıklarından olan lise, sınıfları, koridorlarıyla bir sahneye dönüşecek. Saint Benoit Lisesi'nde iki ayrı etkinlik salonunda La Galerie ve Silüet sergiler, konserler düzenleniyor ya da profesyonel ve amatör sanatçıların çalışmalarına, tiyatro oyunlarına, dans gösterilerine, festivallere ev sahipliği yapılıyor. Bir çok yerli ve yabancı ünlü sanatçıyı konuk eden lise, böylece öğrencilerle konuk sanatçılar beraber çalışıp üretebiliyor, birbirlerine ilham verebiliyor, ortak eserlere imza atabiliyorlar. Öğrencilerini hayata geçirmek istediği her tür sanatsal proje için de destekleyen okul, bu eğitim-öğretim sezonunda da birçok etkinlikle kültür ve sanatı öğrencilerinin hayatının bir parçası yapmaya devam edecek.


Ülkemizin en köklü eğitim kurumlarından biri olan Saint Benoit Fransız Lisesi, Florence Öğütgen'in katkılarıyla İpek Yolu Binlerce Yıllık Etki adlı sergiye ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Kurulduğu ilk günden bu yana sanata verdiği önem ile bilinen Saint Benoit Fransız Lisesi 12 Kasım 2019 Salı günü' 'İpek Yolu Binlerce Yıllık Etki adlı sergiye ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Sergi Öncesinde Ankara Fransız Kültür Merkezi Müdürü Sayın Sebastien de Courtois konuyla ilgili bir konferans verecek. Küreselleşme kavramı ortaya çıkmadan çok önce, küreselleşmenin gelişmesini sağlayan ticaret rotası İpek Yolu, Asya ile Avrupa kıtalarını 2000 yıldan fazla bir süre birbirine bağlamıştır. Hatta bununla yetinmeyip sanatsal, felsefi, kültürel, dini, bilimsel ve teknik gibi pek çok konuda alışveriş zemini sağlanmıştır. Deniz yolu İpek Yolu'nun yerini almayı başarsa da, bugün İpek Yolu hala güçlü ve kolektif bir hayal olma özelliği taşımaktadır. 12 Kasım 2019 Salı günü başlayacak olan bu İpek Yolu macerasına gelin siz de katılın! Halı, baharat, çadır, kumaş, kaftan ve dokuma ile ilgili pek çok mesleğin tanıtılacağı sergi, ziyaretçileri adeta bir zaman yolculuğuna çıkaracak. Sergi, 13 Kasım 13 Aralık 2019 tarihleri arasında Pazar günü hariç her gün saat 15.30 18.00 arası ziyarete açık olacaktır. Saint Benoit Fransız Lisesi kurulduğu günden bu yana sanata önem vermiştir. La Galerie, İstanbul'un merkezinde yer alan tarihi bir mekanda eserlerini sergilemek isteyen dünyaca ünlü birçok sanatçıya da kapılarını açmıştır. Devrim Erbil, Bedri Baykam, Mustafa Ata, Yusuf Taktak, Beril Anılanmert, Timurtas Onan, Benjamin Bachelier, Atilla Dorsay gibi isimler büyük gururla konuk edildi. 2017 yılında, La Galerie' de, Erol Makzume koordinatörlüğünde, Fransa'nın İstanbul Başkonsolosu Sayın Bertrand Buchwalter' in Yüksek Himayelerinde Türkiye ve dünya basınında ses getiren Pierre Loti ve Hasan Silüetleri sergisi gerçekleşmiştir. Geçtiğimiz yıl ise, La Galerie, 2018-2019 kültürel etkinlik programını, Dünya Konsoloslar Federasyonu FICAC iş birliği ile XVI. XIX. Yüzyıllar Osmanlı Türkiye'sinde İstanbul'un Günlük Hayatından Gravürler ve Haritalar adlı sergiyle açtı. Eski İstanbul'un gravürlerini ve haritalarını davetlilerin beğenisine sunan serginin açılışı sanatseverler tarafından yoğun ilgi gördü. 2019 yılında yapılan bir önemli sergi de, Türk resim sanatında soyut anlatımın en güçlü isimlerinden biri olan Devrim Erbil ve kendisi gibi ressam olan kızları Çiğdem ve Renk Erbil'in 3 Erbil, 3 Bakış sergisidir. Sergi salonu 'La Galerie her yıl dünyadan ve Türkiye'den değerli sanatçıları konuk etmeye devam edecektir. Saint Benoit Lisesi, 1783 yılından bu yana, insani değerleri ön planda tutan yaklaşımıyla eğitime hizmet görevini devam ettirmektedir. 235 yıldır, nitelikli ve ayrıcalıklı eğitim kurumu kimliğinden ödün vermeden, Türk Gençliği'ne en iyi eğitimi vermeyi hedefleyen Lise, öğrencinin eğitici projelerin merkezinde olmasını sağlayan bir anlayışı benimsemektedir. Kurum projesinin temeli, gerek insani boyutta, gerekse profesyonel alanda başarıya ulaşmış bireyleri topluma kazandırmaktır.


Sinem Sal'la tanışmam onun 2016 tarihli öykü derlemesi Dank ile oldu. Dank'ı okuduğumda çok etkilenmiş ve içindeki öykülerin her birinin mikro birer roman olduğunu düşünmüştüm. Sinem Sal o dönemde şiirleri ve öyküleriyle biliniyordu ama yayımlanmış bir romanı yoktu. Böylelikle benim için heyecanlı bir bekleyiş başladı ve o bekleyiş geçtiğimiz günlere dek sürdü. Sinem Sal, geçtiğimiz günlerde ondan uzun süredir beklediğimiz romanı sonunda okurla buluşturdu: Bizim Zamanımız. Sinem Sal, Bizim Zamanımız'da okuru 1999 yılının ikinci çeyreğine geri götürüyor ve aslında bugün kendimizi genç saydığımız otuz yaşında, vaktinden önce yaşlanan Mihrap ile tanıştırıyor. Ellilerinde olmasına rağmen yetmişlerinde gibi davranan annesiyle yaşayan, başından bir evlilik geçmiş, kendi de henüz otuzunda olmasına rağmen ellilerinde gibi davranan, ruhu yaşlanmış bir kadın Mihrap. Etrafını saran türlü türlü insanla, Hasköy'de yaşadığı mahallesi ise onun mikro-evreni. İtiraf etmem gerekirse, Bizim Zamanımız'a başlarken Dank'taki öykülerden esintiler bulmayı bekliyordum. Ama beni asıl şaşırtan, sayfalar arasında gezinirken Sinem Sal'ın şairliğine de rastlamak oldu. Kastettiğim romanın şairane bir dille yazılmış olduğu değil, Sinem Sal'ın şiirlerinin ritminin Bizim Zamanımız'a da yansımış olduğu. Sal'ın son yayımlanan şiir kitabı Geçtiğimiz Altı Ayda Çok Şey Oldu'yu okumuş olanlar ne demek istediğimi daha iyi anlayacaktır sanıyorum. Değinmek istediğim bir diğer konu ise romanın aksiyonu. Eğer aksiyon anlayışınız karakterlerin birilerinden kaçması ya da birilerini kovalaması, kahramanın uzun ve zorlu bir yolculuğa çıkması ya da tehlikeli bir maceraya atılmasından ibaretse Bizim Zamanımız bakış açınızı genişletmenize yardımcı olabilir. Zira Bizim Zamanımız, ana karakteri Mihrap'ın müthiş iç aksiyonuna dayanıyor. Mihrap seviyor, kızıyor, hayal kuruyor, hayal kırıklığına uğruyor, aşık oluyor ve kafasının içindeki ses, o hapsedici ses durmaksızın konuşuyor. Böylelikle okur coşkun akan bir nehirde, bir kanonun üzerinde seyahat eder gibi sürüklenip gidiyor Mihrap'ın zihninde. Son olarak şunu söylemek isterim ki Bizim Zamanımız'ın kapağında Sinem Sal'ın adı yer almasa bile bu romanı onun yazdığını anlardım, zira Sinem Sal bu romana damgasını vurmuş!


Daha çok İstanbul'u ve kent insanını sevinciyle-acısıyla etkileyici bir biçimde kaleme alan Sait Faik Abasıyanık, 5 hikayesiyle izleyicilerle buluşuyor. Şehir Amber Kokacak adlı dinletide yazarın Yüksekkaldırım, Müthiş Bir Tren, Havuz Başı, Balıkçısını Bulan Olta, Serseri Çocuk ve Köpek başlıklı hikayeleri eski bir radyo kayıt stüdyosunun canlandırıldığı bir sahne düzeniyle edebiyatseverleri nostaljik bir yolculuğa çıkarmaya hazırlanıyor. Atilla Birkiye'nin metinlerini hazırladığı, Mehmet Birkiye'nin sahneye uyarladığı dinletinin müzik yönetmenliğini Serdar Yalçın üstleniyor. Edebiyat ile müziğin iç içe geçtiği dinletide eserleri kemanda Seda Subaşı, çelloda Şemsa İdil Ural yorumlarken; efektler Vehbi Arslan, Tuğrul Keskin ve Hasip Tuz'a ait. Hakan Gerçek, Tilbe Saran, Metin Belgin, Bülent Emin Yarar'ın seslendireceği Sait Faik hikaye dinletisi 01 Mart 2020 Pazar günü saat 16.00'da ve 02 Mart 2020 Pazartesi akşamı saat 20.30'da iki ayrı gösterimle İş Kuleleri Salonu'nda gerçekleşecek. Etkinlik ücretsizdir ve rezervasyon alınmamaktadır. 1 Mart Pazar günü saat 14.00'ten, 2 Mart Pazartesi akşamı saat 19.00'dan itibaren seyirciler salona kabul edilecektir. Seyirci kabulü salon kapasitesi ile sınırlıdır.


Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nin ilgiyle ve beğeniyle takip edilen yetişkinlere yönelik Öğrenme Programları Ocak ayında Bir Disiplin Olarak Sanat Tarihi: Başlangıcından İlk Büyük Ustalara başlıklı seminerle devam ediyor. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nden Prof. Dr. Uşun Tükel'in anlatımıyla gerçekleştirilecek olan derslerde İlkçağdan 20. yüzyıla sanat tarihinin oluşumu ve disiplin haline gelişinin kilometre taşları incelenecek. Ocak ayı boyunca her hafta cumartesi günü 14.00 16.00 saatleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilecek olan ve toplamda 4 haftayı kapsayacak eğitim programına katılmak isteyenler Sakıp Sabancı Müzesi web sayfasından kayıt olabilirler. 1960'ta İstanbul'da doğdu. 1982 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Estetik ve Sanat Tarihi Kürsüsü'nden Modern Heykel Sanatında Brancusi'nin Yeri başlıklı lisans tezini vererek mezun oldu. 1984 yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nden Avrupa Sanatında Rengin Yeri ve Önemi başlıklı teziyle yüksek lisans derecesi aldı. 1990'da aynı bölümdeki doktora çalışmasını, Beyan-ı Menazil'in Resim Dili. Bir Yapısal Çözümleme başlıklı tezini vererek tamamladı. 2006 yılından bu yana İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nde profesör olarak görev yapmaktadır. AICA Türkiye üyesi olan Tükel, araştırma ve yayınlarını çağdaş sanat, ikonografi ve görsel göstergebilim alanlarında sürdürmektedir. Prof. Dr. Uşun Tükel, 2011'de TÜYAP Artist Sanat Fuarı'ndan Eleştirmen Onur Ödülü almıştır.


Sabancı Vakfı'nın, 29 yıldır genç sanatçıları desteklemek amacıyla düzenlediği Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri sahiplerini buldu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin Resim, Heykel ve Türk Sanatları bölümlerinden dereceyle mezun olan 8 öğrenci, toplam 225 Cumhuriyet Altını'nın sahibi oldu. Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan, Gençlerin sanat eğitimlerinde ve bundan sonraki yolculuklarında onları desteklemenin ne kadar önemli olduğunun farkındayız. dedi. Merhum Sakıp Sabancı'nın kariyerlerinin başındaki genç sanatçıları desteklemek amacıyla 1994 yılında başlattığı ve Sabancı Vakfı tarafından sürdürülen Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri, 29. kez sahiplerini buldu. Sakıp Sabancı Müzesi The Seed'de düzenlenen ödül töreninde; Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim, Heykel ve Geleneksel Türk Sanatları bölümlerinden derece ile mezun olan genç sanatçılara ödüllerini Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan takdim etti. Dereceye giren 8 başarılı öğrenciye toplam 225 Cumhuriyet Altını verildi. 2022 yılının ödül alan isimleri Resim Bölümü'nden Albina Onay, Lale Yılmaz, Lal Doğa Karakaş, Heykel Bölümü'nden Şeyhmus Çoban, Çiğdem Şahin, Geleneksel Türk Sanatları Bölümü'nden ise İsranur Doğan, Aleyna Gücer, Kübra Dilek oldu. Genç sanatçılara tebriklerini ileten Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan Tam 29 yıl önce, merhum Sakıp Sabancı'nın gençleri teşvik etmek amacıyla başlattığı ve ne mutlu ki bugün hala devam ettirdiğimiz bu miras, hem Sakıp Sabancı Ailesi hem de Sabancı Vakfı için çok büyük öneme sahip. Vakıf olarak gerçekleştirdiğimiz faaliyetlerde sanatın gücünden yararlandığımız gibi bu gücün etkilerine de sonuna kadar inanıyoruz. Bu sebeple, yetenekleriyle fark yaratan genç sanatçıların hem sanat eğitimlerinde hem de bundan sonraki yolculuklarında onları desteklemenin ne kadar önemli olduğunun farkındayız. Sanatçılar desteklenirse sanat gelişir, toplum gelişir... Bu vesileyle, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin Resim, Heykel ve Geleneksel Türk Sanatları bölümlerinden mezun olan genç sanatçıları gönülden kutluyorum. şeklinde konuştu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Handan İnci Elçi de konuşmasında Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri için burada olmak çok mutluluk verici. Sanatın değerinin bilindiğini, ödüllendirildiğini görmekten daha mutluluk verici ne olabilir ki? Rahmetli Sakıp Sabancı hepimizin gönlünde yer etmiş biridir. Bu hayatta neye yatırım yapacağını çok iyi fark etmiştir. Her zaman kalıcı olan sanatı desteklemiştir. Kendisine sonsuz müteşekkiriz. Okulumuzun 140 yıllık bir tarihi bulunuyor, Cumhuriyetimizin 100 yıllık tarihi içinde bütün sanatçı kadrolarını yetiştiren okulun temsilcisiyiz. Merhum Sakıp Sabancı'nın 'Bu okuldan çıkacak sanatçı, Türkiye'nin sanatında önemli rol oynayacaktır. Onun rolünü şimdiden açmak gerekir' demesiyle tam 29 yıl önce başlattığı bu ödüller bugüne kadar onlarca öğrencimizin, sanatçının yolunu açtı. Geçmiş yıllarda resim bölümünü birincilikle tamamlayan mezun bir sanatçımızın kendi atölyesini açtığını öğrendim. Aldığı bu ödülün atölyenin açılmasında büyük katkısı olmuştur. Artık yeni öğrencilerimizin yolları açılacak. Bunun için de Sabancı Vakfı'na ve tüm emek verenlere çok teşekkür ediyorum. dedi. 1994 yılında kendi adını taşıyan Sanat Ödülleri'ni başlatan Sakıp Sabancı, tüm hayır işleri ile ödül programlarının devamını sağlamak için Sabancı Vakfı bünyesinde Sakıp Sabancı Fonu'nu oluşturdu. Sabancı Vakfı tarafından devam ettirilen Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri ile 29 yılda 260 genç sanatçı toplam 6.945 Cumhuriyet Altını ile ödüllendirildi. - Daha Fazla Kültür Sanat Haberi İçin Tıklayın.


İstanbul Modern, iş insanı ve fotoğraf sanatçısı Şakir Eczacıbaşı'nın aramızdan ayrılışının 10. yıldönümünde Seçilmiş Anlar adlı sergiye ev sahipliği yapıyor. Eczacıbaşı Topluluğu'nun sponsorluğunda, küratörlüğünü Bülent Erkmen'in üstlendiği Seçilmiş Anlar isimli sergi, 25 Kasım 2020 31 Mart 2021 tarihleri arasında ziyaret edilebilir. Seçilmiş Anlar, Şakir Eczacıbaşı'nın fotoğrafçılık kariyerine başladığı 1960'lı yıllarda çektiği izlenimci fotoğraflarının yanı sıra 1980'li yıllardan itibaren fotoğrafın teknik imkanlarını kendine özgü bir yaklaşımla yorumladığı çalışmalarını sanatseverlerle buluşturuyor. Eczacıbaşı Topluluğu'nun sponsorluğunda gerçekleşen sergi, Şakir Eczacıbaşı'nın doğal halde olduğumuz yerler olarak tarif ettiği sokakları ve binlerce yıldır birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış Anadolu coğrafyasının çok katmanlı yapısını yansıtıyor. Sanatçının insan merkezli çalışmaları ile kültür sanat alanında döneminin önemli aktörlerinin portrelerine yer veren sergi, aynı zamanda sanatçının evrensel bir iletişim arama arzusunu da gözler önüne seriyor. Seçilmiş Anlar isimli sergi, sanatçının fotoğrafladığı öznelerin içinde bulundukları ortamla, diğer insanlarla, araçlarla ve yollarla kurdukları ilişkiyi aktardığı yapıtlara odaklanıyor. Sanatçının, İstanbul Modern Sanat Müzesi Fotoğraf Koleksiyonundaki pek çok çalışmasının yanı sıra Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı'na bağışladığı fotoğraf koleksiyonundan bir seçkinin yer aldığı sergide, 300'ü aşkın fotoğraf yer alıyor. Fotoğraf sanatıyla 1960'larda ilgilenmeye başlayan Şakir Eczacıbaşı'nın yapıtlarıyla yurtiçi ve yurtdışında büyük ilgi çekerek çağdaş fotoğraf sanatçıları arasında yerini aldığını vurgulayan İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eczacıbaşı, Aramızdan ayrılışının 10. yıldönümünde kültür ve sanat dünyasına sayısız katkı sağlayan Şakir Eczacıbaşı'nı onun objektifine yansıyan anlarla anmak istiyoruz. Çok yönlü kişiliğinin yanı sıra Türkiye fotoğraf tarihindeki yerini fotoğrafın biçimselliğini sorgulayarak; çalışmalarında gündelik hayatın devinimini, belirsizliklerini ve değişimlerini yansıtarak bulan Şakir Eczacıbaşı'nın seçtiği anları, İstanbul Modern'deki sergisiyle izleyiciye sunmanın mutluluğunu yaşıyoruz. dedi. Eczacıbaşı Topluluğu CEO'su Atalay Gümrah da, fotoğraf tutkusunu Fotoğraf çekiyorum, çünkü yaşadığım anları görüntülemek, geçmişimi imgelerle anımsamak istiyorum. Yalnızca anımsamak için değil, onları izleyiciyle de paylaşmak istiyorum diyerek anlatan Şakir Eczacıbaşı'nı aramızdan ayrılışının 10. yılında bu özel sergiyle anmaktan mutluluk duyduğunu belirtti. Gümrah, Seçilmiş Anlar sergisi ile eşzamanlı olarak Şakir Eczacıbaşı'nın aramızdan ayrılmadan kısa bir süre önce hazırlıklarını tamamladığı son kitabı Seçilmiş Anları da Dr. Nejat F. Eczacıbaşı Vakfı aracılığıyla 10 yıl sonra günyüzüne çıkararak sanatseverlerle buluşturduklarını dile getirdi. Atalay Gümrah, hazırlıkları uzun zamandır sürdürülen ve Şakir Eczacıbaşı'nın sanata olan tutkusuna, biyografisine ve fotoğraf sanatının örneklerine detaylı olarak yer verilen sakireczacibasi. com adresindeki web sitesini yayına aldıklarını da ifade etti. Serginin küratörü Bülent Erkmen, serginin Eczacıbaşı'nın hayata bakışındaki anların çeşitliliğini, renkliliğini, sıradan anlara sıra dışı bir duygu yükleyen görüntülerini aktardığını dile getiriyor. Erkmen, Şakir Eczacıbaşı, yapmak istediklerine, ilgilerine, ilgilendiklerine, hayata ve fotoğrafa iştahla, coşkuyla yaklaşırdı. Baktığı, gördüğü her şeyin, her anın fotoğrafını çekti. 50, 100, 150 fotoğraf onun, sesine de benzeyen gürül gürül fotoğraf dünyasını anlatmaya yetmez. Sergi, 300'ü aşkın fotoğrafla, Eczacıbaşı'nın yerinde duramayan, kıpır kıpır kamerasının arkasındaki çok yönlü tutkuyu bu kapsamlı seçkiyle anlatmayı hedefliyor, dedi. Şakir Eczacıbaşı'nın Seçilmiş Anlar adlı kitabının yanı sıra sergiye özel olarak hazırlanan bir ürün seçkisi de İstanbul Modern Mağaza'da sanatseverlerle buluşuyor. 1929 yılında İzmir'de dünyaya gelen Şakir Eczacıbaşı, Robert Kolej'deki öğreniminden sonra, Londra Üniversitesi Eczacılık Okulu'nda okudu. Türkiye'ye dönüşü sonrası 1953 yılında Vatan gazetesinin ünlü Sanat Yaprağı ekinin yayıncıları arasında yer aldı. Fotoğraf sanatıyla ilk kez 1960'lı yıllarda ilgilenmeye başlayan Şakir Eczacıbaşı, yapıtlarıyla yurtiçi ve yurtdışında büyük ilgi çekerek çağdaş fotoğraf sanatçıları arasında seçkin bir yer elde etti. Türkiye'de 15, çeşitli batı ülkelerinde 25 fotoğraf sergisi düzenledi; seçme fotoğraflarını içeren Anlar/Moments (1983), Türkiye Renkleri (1997), Kapılar ve Pencereler (2001), Bir Seçki: 1965 2005 (2005) kitapları yayımlandı. Sanatı dünyayı belli bir kişisel yorumla yeniden üretme uğraşı olarak özetleyen Şakir Eczacıbaşı, fotoğrafın yanı sıra kültür sanat alanında önemli roller aldı. İlerleyen yıllarda Türk Sinematek Derneği kuruculuğu ve İstanbul Kültür Sanat Vakfı Yönetim Kurulu Başkanlığı gibi görevleri de üstlenen sanatçı, dönemin kültür sanat alanına yön veren isimlerinden biri oldu. 1968 yılından başlayarak 2010 yılındaki vefatına kadar İstanbul, Türkiye'den İnsan Manzaraları, Balıkçılar, Evler, Yollar... Sokaklar, Çarşılar... Pazarlar, Kahvehaneler gibi 43 tema üzerine, seçkin yazar ve fotoğraf sanatçılarının yer aldığı Eczacıbaşı Renkli Fotoğraf Yıllıkları'nı hazırladı; bu yayınlarda bilinmeyen birçok genç fotoğrafçıyı da tanıttı. Bernard Shaw'dan Gülen Düşünceler (1995), Oscar Wilde'dan Tutkular, Acılar, Gülümseyen Deyişler (2001) adıyla yaptığı derleme kitapları büyük ilgi uyandırdı. Türkiye'de hem iş hem sanat dünyasına büyük katkılarda bulunan Şakir Eczacıbaşı'nın vefatından önce tamamladığı Çağrışımlar, Tanıklıklar, Dostluklar adlı anıları 2010 Eylül ayında yayımlandı.


Dikkat dikkat: Bu yazı, şayet kendini doğrulamak istiyorsa, son noktasında kendini imha ettiği gerçeğini de kabul etmek zorundadır. Yoksa bu yazının içtenliğine ve dürüstlüğüne inanmak kabil değil. Evet, biz yaşantımızı rahat evlerimizde sürdürüyoruz. Lakin, sokağımızın biraz aşağısı yanıyor. Yangın sokağın bizim tarafına ulaşamadı henüz. Ama geliyor. Belki gelecek yıl, belki de birkaç yıl sonra. Veya, geçen yıl gelmişti zaten. Dünya ateşler içinde. Şayet geleceğin cinayet olduğuna inanmıyorsan, herhangi bir gazeteye göz at. Buradan sadece birkaç yüz kilometre ileride halklar birbirlerini katlediyorlar. Sen belki burada, Kopenhag'da, öyle olmayacağına inanıyorsun. Saraybosna'dakiler de inanmıyorlardı önce. Gürcistan'dakiler de. Veya Los Angeles ve Chicago'dakiler de. Kimse öyle olabileceğine inanmıyor. Kimse öyle olmasını arzulamıyor. Kimse onun geldiğini görmek istemiyor. Ben de istemiyorum geldiğini görmeyi. Ama geliyor. Gelecek kaçınılmazdır. Böyle söylüyor şair, müzisyen ve söz yazarı Leonard Cohen (1934 2016) 1992 yılında Weekendavisen dergisiyle yaptığı röportajda. Yıl 2020. Cohen'in bahsettiği geleceğin gelip gelmediğini sorgulamaya artık gerek yok gibi görünüyor. Onun çoktandır içinde olduğumuzu ve hatta hepimizin şu an neyi kastettiğimi üç aşağı beş yukarı bildiğini bile varsayabilirim. Bu yazı için bir metafor lazımsa şu olabilir; artık toprağın mahsul vermediği, yeryüzünden adeta silinmiş bir adada, bir uçak ya da helikopteri beklemek. Ve onun dikkatini çekmek için Mors alfabesinde yardım anlamına gelen şu meşhur S. O. S sinyalini kumun üzerine dallarla yazmak. Bir şey daha dememe izin verin; bu yazıyı kafamda tümüyle oturtup şekillendirmiş değilim. Öyle ki, yazarken pek çok şeyi ben de ilk defa ya da yeniden keşfedeceğim. Ve birbirinden farklı disiplinlerin, sektörlerin, kültürlerin bilgilerine sık sık girip çıkacağız. Bana yardım et, bu yazıyı beraber bitirelim. Tek başıma göğüsleyemem bunca şeyi. Kuşkusuz, Schindler'in Listesi filminde başrolün söylediği gibidir savaş denen hadise: İnsanda yalnızca kötü duyguları uyandırır, iyi duyguları asla. O nedenle bu büyük savaşın ruhlarda yarattığı travma, dönemin yazarlarında da ayan beyan ortadadır. Ancak onların İkinci Dünya Savaşı'ndan önce her şeyin sütten çıkmış ak kaşık olduğunu düşündüklerini söylemek de onları hafife almak olur. Dönelim Stefan Zweig örneğine. Tüm bunlardan hareketle diyebilirim ki; belki de o yıllara dair aklıma gelen tek güzel şey blues müziğin olgunlaşma safhasına geçmesiydi. İkinci Dünya Savaşı ile ilgili bu kadar uzun bir giriş yapmamın nedeni, yazının başlarında da belirttiğim gibi; dünyanın bu savaştan sonra aldığı hal ve ta o günlerinden yaşadığımız çağı da etkilemesi. Tüm bu savaş vahşeti içerisinde ise, kökenleri Afrikalı Amerikalıların kölelik dönemlerine kadar götürülebilen blues müzik artık bir yetişkin olmuştur. Blues'un çocuğu rock and roll'u doğuracak olanlar ise bu savaşın gölgesi altında Amerika'da, İngiltere'de doğmaya başlamışlardır. John Lennon 1940'ta Liverpool'da dünyaya gelmiş, Paul McCartney ondan iki sene sonra yine Liverpool'da dünyaya gözlerini açmış, Nobel Edebiyat ödüllü müzisyen, şair Bob Dylan 1941'de Minnesota'da hayata merhaba demiş ve punk müziğin büyükannesi Patti Smith aralarında en genç olanlarından biri olarak 1946'da ilk nefesini almaya başlamıştır. Demek savaşın ardından bizi bekleyen şey; yalnızca insanlık tarihinde onulmaz yaraların açıldığı bir geçmiş değil, aynı zamanda bir tüketim dünyasının içine hapsolma riski. Nitekim, İkinci Savaş'tan çok daha önce, psikanalizin kurucusu Freud'un yeğeni olan Edward Bernays daha fazla kar elde etmesi için ABD'deki kimi şirketler adına çalışmaya başlamamış mıydı? Edward Bernays, bugünün tüketim toplumunun mimarı olarak da bilinir. Yaratılması amaçlanan bu tüketim toplumunun daha ilerideki izlerini farklı örneklerle de görmek mümkün. Modaya karşı çıkmak için yırtık, eski, ikinci el kot pantolonlar giyen hippilerin bu tarzını bir trend haline gelen moda dünyası, Punkların tüm o ekstrem aksesuarlarıyla beraber Avrupa'da çoktan reklamcılar için bir malzeme haline gelmesi ve hatta demode olması, moda tasarımcısı Mary Quant'ın desen çizerken Mod kızları adlı bir başka altkültür grubundan etkilendiğini belirtmesi yine Nurdan hocamızın kitabında bulabilecekleriniz arasında. Yazının hala daha giriş kısmında olduğumun farkındayım, ancak dün ile bugünün arasındaki farkları daha iyi anlamaya çalışmak için geçmişi inceleme gerekliliği kaçınılmazdır. Bugünün işte, özel hayatta, yaşamın pek çok alanında özgürlük talep eden anlayışıyla dünün sessiz sedasız acı çekmesi arasında bir mukayese için yine Engin Geçtan'a dönebiliriz. Geçtan, İnsan Olmak kitabında şöyle der: Eskiden insanlar sessizce acı çekerlerdi. Şimdi ise bunu dile getiriyor, sorunlarını tartışıyorlar. Üstelik acı çekmeyi kaderin getirdiği bir olgu olarak kabul etmiyor ve isyan ediyorlar. Bununla da yetinmeyerek mutluluğa ulaşmak için çaba harcıyorlar. Ancak, öteki bölümlerde de tartışıldığı gibi, bu konuda ne yapabileceklerini gerçekten bildikleri söylenemez. Savaş ya da toplumsal anarşi gibi ortamlarda bile insanlar günlük yaşamlarını sürdürmüş, dış görünümlerine özen göstermiş, aşık olabilmişlerdi. Ama insanın kendi içindeki kargaşa toplumsal kargaşadan daha ürkütücüdür. Bu nedenledir ki, insan evrendeki düzeni kendi yaşamında da gerçekleştirmeye çalışır. Şu acı çekmeyi kaderin getirdiği bir olgu olarak kabul etmiyor kısmı özellikle dikkatimi çeken noktalardan biri. Bugünün dünyasında bariz bir şekilde görülen şey; insanların geçtiğimiz yüzyıllara nazaran daha isyankar olduğu. Burada tabii ki spesifik örneklerden bahsedecek olursak benim bu dediklerimi çürütecek çok fazla vaka görülür. Ancak ben burada zamanın ruhundan, dünyanın içinde bulunduğu zamandan bahsediyorum genel olarak. Hepiniz az ya da çok bundan 30 40 önceki gençlerin bir ev, araziyi kısa sürede ve bugünkü gibi zorlanılmadan satın alabildiğini, bir iş kurabildiğini, hatta lisede, üniversitede aldığı eğitimle büyük başarılara imza attığını bilir, duyarsınız. Bir arkadaşım, kendi babasının aldığı cep harçlıklarını biriktirerek vakti zamanında bir arsa satın aldığını söylemişti. Bugünün gencinin cebine konan harçlıklarla bunu yapmanın mümkün olmadığı ise açık. Üstelik tüm dünyada. Ayrıca dünya genelinde var olan iş bulamama sorunlarını da buna eklediğiniz zaman ortaya kolayca bir yuva kuramayacak ve belki de buna zaten o kadar niyeti olmayan insanlar ortaya çıkıyor. 2000'in hemen öncesinde yazılıp çizilmiş ve dünyayı, insanlığı, gidişatı anlamaya dair kaleme alınan pek çok kitapta ortak birkaç nokta var: Teknoloji terörizmi, salgınlar, kitlesel ölümler ve ekolojik krizler. Cohen'in bahsettiği şu Gelecek kaçınılmazdır. sözü tekrar aklıma geliyor. Kimi Batı kaynaklarında çoktan konuşulmaya başlanmış ve bizde de birkaç yıl içerisinde popülerlik kazanacağı düşünülen bazı kavramları da ekleyelim: Transhümanizm, transpolitik, exterminism & exterminator. Mesela 1994'te Taner Ay'ın Rock ve Şiddet kitabından yine bir alıntı yapacak olursak: Nüfus artışı, açlık ve ekolojik kirliliğe tabi olarak kitlevi ölümlerle salgın hastalıkların başlamasındaki vahşet suni lisanın tek belirleyicisi olur. Ekolojinin fakirleşmesi nedeniyle exterminator insan, tıpkı hayvanlar gibi amacını ifade edebilmek için hecesiz çığlıklar atar. Filozof, yazar Rudolf Bahro (1935 1997) da Exterminism, şayet şuurlarda vakit tamamen geçmeden önce bir sıçrama olmazsa, kaçınılmaz olarak medeniyetin en son safhasıdır. der. Bir diğer belgesel ise yine Netflix'te görebileceğiniz Sosyal İkilem. Teknoloji terörüne bir başka açıdan bakan bu belgeselde; Facebook, Instagram, Twitter, Tiktok gibi bugünün sosyal medya devlerinde eskiden çalışmış olan üst düzey yöneticilerin, personellerin bir nevi itirafları yer alıyor. Belgeselde Facebook'taki Beğen butonunu icat eden kişi gibi oldukça önemli isimler, bizim telefon ekranlarına daha fazla bakmamız için bu şirketlerin neler yaptıklarını anlatıyorlar. Açıkçası, teknoloji devlerinin hayatımızı manipüle etmesine dair yapılan keşifler yeni değil. Bunu tekrar keşfetmenin, tekrar tekrar bu gerçekliği söze dökmenin de bir yararı olduğunu sanmıyorum. Şahsi görüşüm; bu evreyi çoktan geçtiğimizdir ve ne yapılabilir üzerine konuşmanın, alternatif yollar aramanın tam sırası. Evet, internette gezinirken arattığınız ürün ya da hizmetler, kullandığınız sosyal medya uygulamalarında reklam olarak karşınıza çıkıyor. Evet, yapay zeka insan davranışlarının hesaplayarak üretiliyor. Evet, akıllı telefon ekranlarına daha fazla bakmamız için bu teknoloji şirketlerinin yapmadığı katakulli yok. Ancak bunu söze döküp, keşfedip öylece bırakacak mıyız? Bir kahvehane sohbetinden öteye geçmeyecek miyiz? Naçizane çözüm önerilerimi farklı disiplinlerden birkaç isimle alıntılayarak aktarayım. Dikkat dikkat: Bu yazı, şayet kendini doğrulamak istiyorsa, son noktasında kendini imha ettiği gerçeğini de kabul etmek zorundadır. Yoksa bu yazının içtenliğine ve dürüstlüğüne inanmak kabil değil.


Cihangir Atölye Sahnesi'nin genç oyuncuları tarafından hazırlanan ve yönetmenliğini Muhammet Uzuner'in yaptığı SALOZ'UN MAVALI adlı oyun 8 Ocak 2020 Çarşamba günü saat 20.30'da Cihangir Atölye Sahnesi'nde seyirciyle buluşacak. Peter Weiss'in yazdığı, Can Yücel'in çevirisini yaptığı, Muhammet Uzuner'in yönettiği ve önceki gösterimlerde büyük beğeni toplayan SALOZ'UN MAVALI adlı oyunun ışığını Onur Alagöz, koreografisini de Hicran Akın yapıyor. Ayrıca kukla tasarım ve uygulamasını Selda Uyan'ın yaptığı oyunda, Alper İrvan, Aylin Gündüz, Barış Kaan Güven, Berfin Karatay, Boran Özsaygı, Can Seçki, Dorukhan Kenger, Furkan Özkan, Onur Özer, Murat Aytekin, Ömercan Çelebi, Selda Uyan, Zuhal Atalay rol alıyorlar. Oyun, Portekiz'de 1932 yılında bir kahraman gibi karşılanarak iktidara gelen Antonio Salazar'ın 36 yıllık iktidarlık döneminde baskının, şiddetin, sömürünün günden güne artmasını ve bu dönemin nasıl bir diktatörlük dönemine dönüştüğünü; ezenlerin ve ezilenlerin gözünden eleştirel bir bakışla izleyiciyle paylaşıyor. Salazar dönemi Portekiz'in üzerinden sömürgecilik tarihinin ve sınıf çatışmasının; mülkiyet düşüncesinin var olduğu günden beri insanlık tarihi üzerindeki etkilerini görüyoruz Saloz'un Mavalı'nda. İnsanın, kendi var ettiği ve kendisini kölesi haline getirdiği sömürgeciliğin hikayesini öznelden evrensele anlatıyor. 1973 yılında Can Yücel'in Saloz'un Mavalı olarak Türkçeleştirdiği yapıt daha önce Ankara ve İstanbul sahnelerinde farklı topluluklar tarafından oynandıktan sonra şimdi CAS genç oyuncuları tarafından sahneleniyor. Arzu Gamze Kılınç'la Muhammet Uzuner'in 2017 yılında kurduğu Cihangir Atölye Sahnesi, eğitimden sahne uygulamalarına tiyatroseverlerin geniş ilgisini gören yanıyla, yalnız Beyoğlu Cihangir'de değil farklı sahnelerde de izleyici karşısına çıkacaktır.


Meriç Öner, Nisan 2017'den beri sürdürdüğü direktörlük görevinden Kasım 2021 sonunda ayrılıyor. 2007'de Garanti Galeri'de başlayan çalışmalarına SALT bünyesinde devam eden Meriç Öner, GG'nin İstanbullaşmak sergisi (Deutsches Architekturmuseum, Frankfurt, 2008) kapsamındaki veri tabanının editörlüğünü yaptı. Serginin genişletilmiş gösterimini 2011'de SALT Beyoğlu'nda bir dizi konuşma, sunum, gösterim ve performanstan oluşan 90 programıyla eş zamanlı gerçekleştirdi. Modern Denemeler 4: SALON (SALT Galata, 2012), YAZLIK: Şehirlinin Kolonisi (SALT Beyoğlu, 2014) ile Tek ve Çok (SALT Galata, 2016) araştırma sergilerini yürüttü. Modern Denemeler 5: Aşı (SALT Galata, 2012 ve SALT Ulus, 2013), Yerelde Modernler (SALT Galata, 2013) İşveren Sergisi (SALT Galata, 2017) gibi projelerde yapılı çevre üzerine araştırmaların tartışılmasına vesile oldu. Londra merkezli Cooking Sections iş birliğiyle bu yıl, İKLİMCİL: Mevsimler Sürüklenirken sergisini hayata geçirdi. Uluslararası kültür kurumları ile üniversitelerin yer aldığı Asociacion de Arte Util platformu kapsamında 2017-2020 aralığında etkin olan Yararlı Sanat Ofisi'ni kurdu. Her yıl kente dair bir olgu etrafında seçili kurgu ve belgesel filmlere yer veren Perşembe Sineması'nı geliştirdi. Meriç Öner, SALT Araştırma arşiv koleksiyonlarının geliştirilmesi ve dijital içeriğe erişimin artırılması konularında önemli katkılar sağladı. SALT ile Kadir Has Üniversitesi'nin birlikte yürüttüğü, tarihçi ve romancı Reşad Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi üzerine arşiv ve araştırma projesini başlattı. 2022 yılında bu proje kapsamında binlerce belge dijital ortama aktarılarak çok yönlü bir çevrimiçi yazılım aracılığıyla erişime açılacak. SALT, Meriç Öner'e tüm katkı ve çalışmalarından ötürü teşekkür eder.


Sosyal yaşam, görsel pratikler, yapılı çevre ve ekonomik tarih konuları ağırlıklı olmak üzere 100.000'den fazla yayını içeren koleksiyon, SALT Galata'da salıdan cumartesiye kayıt sistemiyle hizmet veren SALT Araştırma'da herkese açık! Bir ihtisas kütüphanesi, bir arşiv ve bir dizi araştırma aracından oluşan SALT Araştırma, kurulduğu 2011 yılından bu yana bilgiyi kamuyla paylaşarak değerli kılma amacıyla koleksiyonlarının gelişimini aralıksız sürdürüyor. 2020 yılı itibarıyla 1.840.000 belgeyi içeren arşiv koleksiyonları archives. saltresearch. org adresinde, 100.000'den fazla basılı kaynağı bir araya getiren yayın koleksiyonuysa SALT Araştırma'da ücretsiz incelemeye sunuluyor. Sosyal yaşam, görsel pratikler, yapılı çevre ve ekonomik tarih konularına odaklı yayınlar çevrimiçi katalog üzerinden de aranabiliyor. SALT Araştırma ve Programlar ekibinin yanı sıra alanında uzman araştırmacıların önerileriyle gelişen yayın koleksiyonuna, müzayede ve sahaflar ile yurt dışından alınan kaynaklar ve kurumlardan yapılan bağışlarla yılda 2.000 ila 3.000 arası yerel ve uluslararası çalışma ekleniyor. Bunlar arasında, 1930 öncesi basılmış nadir eserlerden güncel kitap ve dergilere, salnamelerden seyahatnamelere, ansiklopedilerden albümlere çok çeşitli yayın yer alıyor. Sanat yayınları, kuram, eğitim, tarih, küratörlük, sanat ve sergileme pratiklerine ilişkin çalışma ve kataloglar ile fotoğraf ve sinema gibi dalları kapsıyor. 1950 yılı sonrası Türkiye'de sanat konulu kaynaklara, Doğu Avrupa ve Doğu Akdeniz coğrafyalarına eğilen nitelikli yayınlar eşlik ediyor. Yapılı çevre seçkisi, mimarlık tarihi ve kuramı, peyzaj, kent çalışmaları, koruma, restorasyon, kültür mirası ve hafıza mekanlarına dair içerikleri bir araya getiriyor. 20. yüzyıl Türkiye'sinde mimarlık ve tasarımın gelişimini irdeleyen kaynaklarla bu alanlarda yürütülen araştırmalara destek sağlanması amaçlanıyor. 19. yüzyıldan günümüze sosyal yaşam ve ekonomik tarih yayınlarıysa, karşılaştırmalı okumalara olanak tanıyan üretimlere yoğunlaşıyor. Türkçe, Osmanlıca, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Ermenice, Rumca ve Karamanlıcayı içeren bu çok dilli seçki, son 2 yüzyılda yaşanan dönüşümlere ışık tutuyor. Kişisel kütüphanelerden bağışların da yer aldığı koleksiyon, sanatçı Hüseyin Bahri Alptekin (1957-2007) ile sanat tarihçisi, yazar ve eleştirmen Prof. Dr. Kaya Özsezgin'in (1938-2016) binlerce eserden oluşan kitaplıklarıyla ayrı bir önem kazanıyor. Türkiye'nin ilk mimar ve restoratörlerinden Ali Saim Ülgen'in (1913-1963) kütüphanesinden kitaplar, imparatorluktan cumhuriyete mimarlık, kültür varlıkları ve restorasyon pratiklerini ayrıntılandırırken sanatçı ve yazar Nazif Topçuoğlu'nun 1980'lerden bu yana topladığı yayınlar, özellikle fotoğraf tarihi çalışmalarına kaynak teşkil ediyor. SALT Araştırma bünyesindeki bu birikimlerin değerlendirilmesine katkıda bulunma amacıyla geliştirilen SALT Araştırma Fonları 2013'ten bu yana her yıl dağıtılıyor. Özgün yaklaşımlara sahip, yeni kaynakları görünür kılan ve disiplinlerarası, katmanlı projelere yönelik olan SALT Araştırma Fonları ile son 8 yılda 56 projeye toplam 630.000 TL'lik destek sağlandı. SALT Galata'da yer alan SALT Araştırma, salı'dan cumartesi'ye 11.00-17.00 saatlerinde kayıt sistemiyle hizmet veriyor. Çalışanlar ve yayın koleksiyonundan yararlanan kullanıcılar ile ilgili herkese güvenli bir ortam sunulması öncelik taşıyor. Kamu sağlığını korumaya yönelik tedbirler kapsamında belirlenen işleyiş ve kullanım koşulları hakkında ayrıntılı bilgi almak ve kayıt yaptırmak için saltresearch. org sitesini ziyaret edebilirsiniz.


Berlin'de yaşamını sürdüren ve 2018 yılında Kunststiftung NRW ve Tarabya Kültür Akademisi'nden aldığı misafir sanatçı programı burslarıyla İstanbul'a gelen dansçı ve koreograf Jasmin İhraç'ın performatif filmi Daimi Değişimler, Sessiz Tanıklar (2019) ilk kez SALT Beyoğlu'nda sunulacak. 20 Kasım Çarşamba saat: 19.00'daki gösterimin ardından Jasmin İhraç, üretimleri, İstanbul izlenimleri ve işin oluşumuna dair izleyicilerin sorularını cevaplandıracak. 17 dakika süren Daimi Değişimler, Sessiz Tanıklar'ın gösterimi ve soru-cevap oturumu herkesin katılımına açık ve ücretsizdir! Bu program, Tarabya Kültür Akademisi ve Goethe-Institut İstanbul iş birliğiyle gerçekleştirilmektedir. Freie Universtat Berlin'de sosyoloji, Hochschulübergreifendes Zentrum Tanz Berlin'de güncel dans ve koreografi eğitimi aldı. Kişisel ve kolektif işleri Berlin, Paris, İstanbul ve St. Petersburg'da gösterildi; Sahman-Grenze-Kuş performansı, 2017 ve 2018 yıllarında Düsseldorf, Atina, Marsilya, Ankara, Berlin, İstanbul ve Marakeş'te sunuldu. Jasmin İhraç, Isabelle Schad, Alexandra Pirici ve Taldans ile çalışmalar gerçekleştirdi.


Atölye, kendi çabalarıyla arşivcilikle ilgilenen ve çeşitli arşiv malzemelerine sahip kişilerin katılımına açık olacak. Katılımcılardan atölye süresince üzerinde çalışacakları materyallerle dizüstü bilgisayarlarını yanlarında getirmesi bekleniyor. 20 kişilik atölyeye başvuru için 13 Ocak 2020 Pazartesi gün bitimine dek kayıt formunun doldurulması gerekiyor. Başvurular 15 Ocak Çarşamba günü sonuçlandırılacak. Program ücretsizdir. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi'nde restorasyon, İstanbul Üniversitesi'nde prehistorya ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde arkeometri eğitimi aldı. Musular, Şaraga Höyük, Akarçay Tepe ve Mezraa-Teleilat kazılarına katıldı. 2013'te kurduğu Katharsis Konservasyon ve Restorasyon Atölyesi'nde ağırlıklı olarak ahşap, seramik ve kağıt başta olmak üzere, taşınabilir kültür varlıklarının konservasyon ve restorasyon çalışmalarını sürdürüyor.


Belkıs Hanım ile Onur Efendi sergisi, modernleşme hamlesiyle beliren bir aydın kimliği ve onun beraberinde doğan çalkantılı ruh hallerine odaklanıyor. Fatma Belkıs ve Onur Gökmen, bu karaktere atfedilen seçkinci avangart tavrın Tanzimat'tan itibaren nesilden nesile aktarılmış olma ihtimalini sorguluyor. Sanatçıların adlarının dahil edildiği sergi ismi, Ardışık programı kapsamında sunulacak işlerdeki nükteli tona vurgu yapıyor. İkilinin ilk uzun metrajlı kurgu filmi Alakadar'dan (2018-süregelen) bir kesit ile bir dizi heykelden oluşan çalışma, otoriteyle kurulan sancılı ilişki kadar, sanatsal üretimde başarısızlık kaygısını ele alıyor. Yitirdiği öz güvenini tesis etmeye çalışan bir yazar, sorumluluklardan kaçmaya meyilli bir ressam ve doğru kelimeleri bulmakta zorlanan bir oyuncu. Alakadar, önceki kuşaklardan sanatçıların gölgesinde iş üretmeye uğraşan üç arkadaşın hikayesini anlatan bir kara komedidir. Zor bir gün geçiren Onur, Ceylan ve Hüseyin İstanbul yakınlarında bir tarlaya park ettikleri eski karavanın önünde toplanır. Çakırkeyif üç arkadaş, gece ilerledikçe gerek kendi deneyimleri gerekse geçmişten gelip onlara musallat olan hayaletler üzerinden hayata dair bir hesaplaşmaya girişir. Sadece kişisel tarihlerinin değil, kanonlaşmış sanat anlayışının da yükünü taşıyan gençler yer yer sayıklar halde travma, ön yargı ve kaygılarını sanki bir terapi seansındaymış gibi ortaya serer. Alakadar videosu, ilk bakışta bitmemiş gözüken ya da acemi bir elden çıkmış hissi veren heykellerle tamamlanır. Kurguyla gerçeği birleştiren üretimler, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş sürecinde tezahür eden kültürel değişimleri mizahi bir dille yeniden yorumlar. Belkıs ile Gökmen, ele aldıkları sembolik karakter ve yapıları doğrudan tanımlamak yerine, çeşitli canlandırma ve ipuçlarıyla geçmiş olay ve mitlere atıfta bulunur. Esin kaynaklarından biri, Osmanlı'da modern arkeoloji biliminin temellerini atarak Müze-i Hümayun'un kurucu ve yöneticiliğini üstlenen ressam Osman Hamdi Bey'dir. Tahterevall-y, Ateşkes teslimiyetten neden farklıdır? ve Güneşe İsyan gibi ironi dozu yüksek işler, bir modernleşme aracı olarak kültür fikrinden hareketle bu çok yönlü Tanzimat aydınının meslek hayatını konu eder. İkilinin kinayeli saptamaları Osman Hamdi'ye atfedilen anekdotlarla sınırlı kalmayıp mimariye uzanır. Bir cephe süslemesi üzerinden günümüz müzelerinin estetik tercihlerini ele alan Geç olsun güç olmasın, Türkiye'de kurumsal olarak ortaya çıkışından itibaren müzeciliğin modern olanın güçlü bir temsiline dönüşmesinin altını çizer. 1930'larda milli dil çalışmaları kapsamında geliştirilen ve Türkçe'nin dünya tarihindeki en eski dil olduğunu savunan Güneş-Dil Teorisi'ne göndermede bulunan Hitit Güneşi ile Batı-Doğu ikilemi ezberini ele alan Biraz ordan biraz burdan, Batılılaşma ve modernleşme arasındaki tartışmalı ilişkiyi öznel bir tarih okuması aracılığıyla sorgular. 23 Ocak 2022'ye kadar SALT Galata'da görülebilecek olan Belkıs Hanım ile Onur Efendi sergisi paralelinde, Warehouse 421 desteğiyle düzenlenecek podcast serisine dair ayrıntılı bilgi saltonline. org'da duyurulacaktır. SALT'tan Amira Akbıyıkoğlu ile Farah Aksoy tarafından hazırlanan Ardışık programı, sanatçılar Barış Doğrusöz, Deniz Gül, Volkan Aslan, Fatma Belkıs ve Onur Gökmen ile Aykan Safoğlu'nun Ocak 2021'den itibaren SALT Galata'da gerçekleştirilen sergilerinden meydana gelmektedir. SAHA tarafından desteklenen Ardışık, L'Internationale üyesi kurumlardan Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie ve M HKA, The Museum of Contemporary Art'ın 2021-2022 programları kapsamında sunulacaktır.


SALT Galata ve SALT Beyoğlu 30 Haziran'dan itibaren kamu sağlığını gözetmeye yönelik tedbirlerle misafir ve kullanıcılarını ağırlamayı sürdürüyor. SALT Galata'da 30 Ağustos tarihine kadar, görsel sanatçı Basma Alsharif'in 'Orada Her Kimse' sergisi izlenebilir. Osmanlı Bankası Müzesi'nin katlara yayılan sunumları incelenebilir. Sanat, tasarım, mimarlık, ekonomi, toplum ve kent çalışmalarında SALT Araştırma yayın koleksiyonunu kaynak olarak kullanan araştırmacılar mekandan randevuyla yararlanabilir. Robinson Crusoe 389 kitabevinin yeniden faaliyete geçtiği SALT Beyoğlu'nda ise, girişteki Forum alanı kamuya açık. SALT'ın Türkçe ve İngilizce dillerindeki iki yeni basılı yayını Cengiz Çekil: 21.08.1945-10.11.2015 ile beraberinde bağımsız bir kitap formunda Türkçe hazırlanan Cengiz Çekil Okulu satışta. Ülkemizde sanat pratiğini öğrenci, sanatçı ve eğitimci rolleriyle etkileyen Çekil'in hayatı ve düşünce dünyası temelinde çok yönlü çalışmalarına toplu bir bakış getiren kitapları Robinson Crusoe 389 kitabevinden temin edebilirsiniz. Gelecek programların duyurularına; SALT Araştırma'nın arşiv koleksiyonları ve randevu takvimine; kurumun son e-yayını Cengiz Bektaş İle Mimari Üretimleri Üzerine Söyleşi'ye; yapılarda ileri bir tarihe kadar geçerli olacak işleyiş ve tedbirler hakkında ayrıntılı bilgiye saltonline. org'dan ulaşabilirsiniz.


Salt'ın Perşembe Sineması etkinliğinde 8-11 Ekim tarihleri arasında, yönetmenliğini Rita Maia ve Vasco Viana'nın yaptığı Batida de Lisboa filmi var. 500 yıllık sömürgecilik ve 50 yıllık diktatörlükle şekillenen tarih ve kültürler... Portekiz'in başkenti Lizbon'un kenar mahallelerinden Afrika'nın sesleri yükseliyor. Derme çatma evleri, ırkçılığın gölgesini, aidiyet meselesi ve göçmenlik bürokrasisini aşan ritimler, kulüpler, festivaller ve sanat merkezlerinde yankılanıyor. Geleneksel enstrümanlarla ana yurtlarını yad eden eski kuşak müzisyenlerden bilgisayar ortamında üretim yapan genç DJ'lere, bu zorlu şehirde var olma ve kendini bulma çabası hiç bitmiyor. Kökleri Angola, Gine Bissau, Kape Verde, Mozambik, Sao Tome ve Principe'ye uzanan melodilere danslar, hikayeler ve lezzetler eşlik ediyor. Londra'da yaşayan DJ ve radyocu Rita Maia'nın doğduğu şehrin müziğine bir aşk mektubu olarak nitelediği, ödüllü görüntü yönetmeni Vasco Viana'nın çekimleriyle hayat bulan Batida de Lisboa (2019), gündelik yaşam sıkıntıları ve kimlik mücadelesinde müziğin yeri ve anlamına dair renkli, hareketli ve umutlu bir yapım. SALT'ın Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürdüğü Perşembe Sineması'nın Evde gösterimleri 24 Eylül-29 Kasım tarihlerinde saltonline. org'da çevrim içi olarak gerçekleştirilecektir. Filmler, yalnızca Türkiye'den erişime açıktır.


SALT'ın Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürdüğü Perşembe Sineması'nın Evde gösterimleri Yönetmenliğini Johannes Schaff'ın yaptığı Symphony of Now ile devam ediyor. Film 22 Ekim 19.00'dan 25 Ekim 23.59'a kadar saltonline. org'da çevrimiçi olarak izlenebilir. Gösterimler, yalnızca Türkiye'den erişime açık ve ücretsizdir. Hiç uyumayan bir şehre dair etkileyici bir görsel anlatım, müzik ve heyecan verici tecrübelerle dolu gece hayatına özgün bir bakış... Walter Ruttmann'ın Berlin'de gündelik yaşamı tasvir ettiği, 1927 yapımı sessiz filmindeki avangart yaklaşımı yeniden yorumlayan Symphony of Now (2018), meşhur kent panoramalarından kişisel anlara uzanarak bir dizi gece hikayesini bir araya getiriyor. Başkentte gecenin ön plandaki sahneleri ve saklı kuytuları, tıpkı nefes alan bir organizma gibi, rengarenk kaleydoskopik görüntülerle hayat buluyor. Aralarında Frank Wiedemann, Modeselektor, Hans-Joachim Roedelius, Gudrun Gut ve Samon Kawamura'nın da bulunduğu müzisyenlerin katkılarıyla hazırlanan belgesel film, bugünün Berlin'i ve benzersiz yeraltı dünyasının izini sürüyor. Salt Perşembe Sineması Evde gösterimleri, 24 Eylül-29 Kasım 2020 tarihlerinde saltonline. org'da çevrimiçi olarak gerçekleştirilmektedir. Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürülen Perşembe Sineması'nda yer alan filmler yalnızca Türkiye'den erişime açıktır.


Salt'ın Perşembe Sineması etkinliğinde 5 8 Kasım tarihleri arasında, yönetmenliğini Marten Persiel'in yaptığı 2012 yapımı This Ain't California var. Alman Demokratik Cumhuriyeti'nde 1980'lerde ortaya çıkan kaykay tutkusunu canlandıran This Ain't California (2012), çocukluktan asi gençlik yıllarına üç kaykaycının maceraları üzerinden bildik her şeyin değiştiği 1989 yılına uzanıyor. Doğu Berlin'in brütalist mimarisi kaykay için muhteşem bir oyun alanı sunarken siyah beyaz animasyonlar, retro müzikler ve arşiv görüntüleri eşliğinde bir zamanlar tehdit olarak görülen bir sokak kültürünün oluşumu aktarılıyor. Bir idealin hikayesini anlatan belgesel görünümlü kurgu yapım, küçük ama gayet muhalif kaykaycı ortamının Berlin Duvarı'nın yıkılışıyla nasıl dağıldığına da bakıyor. Daha çok ifade özgürlüğü vadeden yeni bir dünyaya adım atan gençler artık kaykaylarıyla peşinden gidecekleri hiçbir hayal kalmadığını düşünmeye başlıyor. Evde gösterimleri, 24 Eylül-29 Kasım tarihlerinde saltonline. org'da çevrimiçi olarak gerçekleştirilmektedir. Filmler, yalnızca Türkiye'den erişime açıktır. Perşembe Sineması, Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürülmektedir.


Salt'ın Perşembe Sineması etkinliğinde 15-18 Ekim tarihleri arasında, yönetmenliğini Peng Fei Song'un yaptığı Underground Fragrance filmi var. Çin'in güneyinden Pekin'e göçen Yong Le, çevreden topladığı eski ev eşyasını satarak geçimini sağlar. Soğuk Savaş döneminden kalma bir yeraltı sığınağında yoksul bir hayat süren genç adam, bir iş kazası sonucu geçici olarak görme yetisini kaybeder. Sığınağın labirenti andıran koridorlarında bir ip yardımıyla yolunu bulmaya çalışırken Xiao Yun ile tanışır. Yong Le gibi göçmen olan genç kadın, artık gece kulüplerinde çalışmamak için saygın bir işe girme hayalleri kurmaktadır. Yerin üstündeyse, yıkılmak üzere olan evi karşılığında makul bir tazminat alabilme mücadelesi veren Lao Jin'in sağlığı da, birikimi de hızla tükenmektedir. Çaresiz ihtiyarın tek umudu, Yong Le'nin mobilyasını iyi bir fiyata satmasıdır. Kalabalık başkentin kaosunda hayaller ve zorlukların bir araya getirdiği hayatları anlatan Underground Fragrance (2015), aynı yıl Venedik Günleri'nde Fedeora En İyi Film Ödülü'ne layık görüldü. Salt Perşembe Sineması Evde gösterimleri, 24 Eylül-29 Kasım tarihlerinde saltonline. org'da çevrimiçi olarak gerçekleştirilmektedir. Filmler, yalnızca Türkiye'den erişime açıktır. Perşembe Sineması, Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürülmektedir.


Salt'ın Perşembe Sineması etkinliğinde 1-4 Ekim tarihleri arasında Jaan Tootsen'in 2011 yapımı Uus Maailm filmi var. Sokakları otomobil yerine bisikletle dolu, evleri yeşillikler içinde parklarla çevrili, ahalisi sürdürülebilir yaşam ve kültüre meraklı yeni bir toplum kurmak isteyen bir grup idealist genç harekete geçer. Amaçları tüm dünyayı olmasa da, Estonya'nın başkenti Tallinn'de kendilerine dayatılan dünyayı değiştirmektir. Yaratıcı fikirleriyle ön plana çıkan Erko ve aktivist arkadaşları, bir otoparkı ele geçirip çiçeklerle donatmak gibi bir dizi şiddet içermeyen sivil itaatsizlik eylemi gerçekleştirir. Zamanla adını duyurarak halk ve hükumet tarafından tanınmaya başlayan gruba, şehir merkezinin hemen dışında bir toplum merkezi kurmak üzere fon desteği sağlanır. Ne var ki çok geçmeden yeni dünya hayalleri, formlar, izin belgeleri, komşu şikayetleri ve bütçe yetersizliği gibi bir yığın eski dünya derdinin altında kalacaktır. 5 yılı geçkin azimli çabalar ve hüsranları bütün gerçekliğiyle yansıtan belgesel film, grubun kütüphane, yerel gazete, sokak festivali ve yemek dağıtımı gibi başarılarının yanı sıra, yerel yönetimde söz sahibi olmanın önemine dair ilham veren bir hikaye anlatıyor. Evde gösterimleri, 24 Eylül-29 Kasım tarihlerinde saltonline. org'da çevrimiçi olarak gerçekleştirilecektir. Filmler, yalnızca Türkiye'den erişime açıktır. Perşembe Sineması, Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürülmektedir.


SALT'ın 2015 yılında Fransa'nın başkenti Paris'teki iklim zirvesi COP21 paralelinde başlattığı gösterim programı Aralık ayında İstanbul ve Ankara'da. Atmosfere salınan ve küresel ısınmaya sebep olan sera gazı yoğunluğu, Amazon yağmur ormanlarından Endonezya ve Sibirya'ya felaket düzeyinde yangınlar, sel ve kuraklıklar, buzulların erimesi, yükselen deniz seviyesi ve okyanusların asitlenmesi, kıtlık, nüfus artışı, kirlilik, nesli tehlike altında olan türler, endüstriyel gıda üretimi, ormansızlaştırma-kırmızı et tüketimi ilişkisi, yetersiz beslenme, iklim adaletsizliği, azalan doğal kaynaklar, iklim mülteciliği... Dünya, 12 bin yıllık Holosen'den İnsan Çağı Antroposen'e doğru hızla ilerliyor. Bilim insanları, aktivistler ve Küresel İklim Grevi'ne katılan milyonlarca insanın yüksek sesle dikkati çektiği üzere; gelecek birkaç bin yılın nasıl geçeceğini gelecek birkaç yıl belirleyecek. SALT tarafından ilk kez, Paris Anlaşması'nın onaylandığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 21. Taraflar Konferansı (COP21) paralelinde gerçekleştirilen Bu son şansımız mı? programı 5. yılına girdi. Tarihin en sıcak yıllarından biri olarak kayda geçen 2015 yılından bu yana İstanbul ve Ankara'da, iklim değişikliği meselesini çevresel, kültürel ve ekonomik yönlerden irdeleyen 40 belgesel film gösterildi. Herkesi çevre üzerindeki bireysel ve küresel etkileri sorgulamaya, aciliyet ve sorumlulukları değerlendirmeye teşvik eden program kapsamında bu yıl 3-8 Aralık'ta SALT Beyoğlu'nda sekiz, 18-20 Aralık'ta Goethe Institut-Ankara'da beş belgesel yapım gösterilecek. Bu son şansımız mı? gösterimleri herkesin katılımına açıktır. Bütün filmler orijinal dilinde Türkçe ve İngilizce altyazılı olarak gösterilecektir. Ankara programının ayrıntıları yakında saltonline. org ve SALT Online sosyal medya hesaplarında duyurulacaktır. SALT, Eylül 2015 yılında petrol, kömür ya da gaz şirketlerinden destek kabul etmeyeceğini duyurmuştur. 20.00 Jennifer Baichwal, Edward Burtynsky ve Nicholas de Pencier,


SALT'ın Türkiye sanat tarihine ilişkin araştırmalarına yeni bir katman olarak hazırlanan İdealist Mektep, Üretken Atölye sergisi, bölümün kurulduğu 1932 yılı ile enstitüde yatılı öğrencilik sisteminin kaldırıldığı 1973 yılı arasındaki döneme odaklanıyor. Ülkemizin ulus inşası ve modernleşme süreçlerinin yapı taşlarından Gazi Eğitim Enstitüsü'nün Resim-İş Bölümü, iş fikri üzerine kurulu bir müfredata ve yaparak öğrenmeye dayalı bir pedagojik yaklaşıma sahiptir. Özgün nitelikte sanat eğitimi veren bölümün ilkeleri, yetiştirdiği sanatçı öğretmenlerin pratiklerinde ifade bulur. Bölümde grafik, resim ve modelaj gibi sanat atölyeleriyle maden, ağaç ve mukavva işleri gibi uygulamalı iş atölyeleri beraber yer alır. Öğrencilere, hem ileride verecekleri dersler hem de kendi pratikleri için tanıtılan malzemelerle üretim yapabilme yetisi kazandırılır. Moderni Sergilemek 2014 yılında SALT Galata'da gerçekleştirilen Arşivi Parçalamak: Bir Osmanlı Ailesinde Temsil, Kimlik, Hafıza projesinin bir bölümüdür. Proje geç Osmanlı döneminden Türkiye Cumhuriyeti'ne üç kuşağı kapsayan Said Bey Arşivi'nin 1900-1940 dönemine odaklanmakta. Said Bey'in kızının torunu Nesrin'in eşi Mehmet Ali Bağana'nın çekmiş olduğu fotoğraflardan oluşturulmuş albümler erken dönem cumhuriyete tanıklık ediyor. Serginin Moderni Sergilemek, Ötekine Bakmak ve Ulusu Hatırlamak bölümleri bu albümlerden yola çıkarak oluşturulur. Sanal ortamda Moderni Sergilemek bölümünden oluşan bu seçki cumhuriyetin oluşturmak istediği yeni insanı bir ailenin gözünden anlatıyor. Bu hafta ayrıca SALT'ın Tek ve Çok (2016-2017) sergisi için hazırlanan ve 80'ler Türkiye'si evlerinde bulunan tipik ürünlerin çizimlerine içerik ve işlevlerine dair metinlerin eşlik ettiği sunum güncellenerek çevrimiçi erişime açılmış durumda. Ev-Kesiti detaylı incelemek için tıklayın.


SALT'ın Garanti BBVA Mortgage desteğiyle sürdürdüğü Perşembe Sineması'nın 7. yıl gösterimleri 24 Eylül-29 Kasım 2020 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilecek. Sokak kültürünün günümüz şehirlerindeki normal anlayışını nasıl altüst ettiğine bakan 10 film saltonline. org adresi üzerinden izlenebilecek. Perşembe Sineması Evde 24 Eylül itibarıyla saltonline. org'da başladı. Çevrimiçi gösterim programı, Tahran'dan Tallinn'e, Lizbon'dan Pekin'e, New York'tan Berlin'e, Hong Kong'dan Luanda ve Winnipeg'e uzanan bir seçkiyle şehri, ritmini ve normallerini dönüştüren canlı sokak kültürlerini bir araya getiriyor. Kurgu ve belgesel 10 filmden oluşan Perşembe Sineması Evde, yoğun kentleşmenin vurduğu mahallelerdeki değişim rüzgarlarının, sorgulanmayan bir geleneğe karşı daha hakkaniyetli bir gelecek talebinin, bireysel ve toplumsal varoluş çabalarının ve her kesimden insanı buluşturan sokaklardan doğan yeni anlatıların peşinden gidiyor. Gökdelenleriyle meşhur bir megakent, iç savaştan çıkmış bir şehir ya da teknolojinin hızına ayak uyduramayan bir yerleşim yerinde kamusal mekanların, karmaşık ve bir o kadar da renkli yapıdaki sokak kültürlerinin etkisiyle nasıl başka amaç, kimlik ve ifadeler kazandığına bakıyor. Perşembe Sineması'nın, her yıl olduğu gibi dünyanın farklı coğrafyalarından insan yapımı çevrelere odaklandığını vurgulayan SALT Araştırma ve Programlar Direktörü Meriç Öner, 2020 seçkisinin şehir sokaklarına yansıyan kültürel çeşitliliği görünür kılacağını ifade etti. Her hafta yüzlerce kişiyi bir araya getiren mekansal buluşmalara güncel sağlık koşullarından ötürü bu dönem devam edilemediğini hatırlatan Öner, programdaki ilk filmin üç gün, diğer filmlerin dörder gün saltonline. org adresinde yayında olacağı bilgisini verdi. Çevrimiçi gösterimler sayesinde Perşembe Sineması'nın bu yıl bütün ülkeye ulaşacağına dikkati çeken Garanti BBVA Mortgage Genel Müdürü Murat Atay, Evde başlığı altında bir araya gelen on filmin Türkiye'nin dört bir yanındaki sinemaseverler tarafından rahatlıkla izlenebileceğini belirtti. Atay ayrıca, Garanti BBVA Mortgage'ın SALT ile 7 yıldır sürdürdüğü iş birliğinin topluma kattığı değerden duydukları memnuniyetin altını çizdi. Yalnızca Türkiye'den erişime açık olan Evde filmleri, orijinal dilinde Türkçe ve İngilizce altyazılı olarak gösterilecektir. SALT'ın Perşembe Sineması, 2014 yılından bu yana Garanti BBVA Mortgage desteğiyle gerçekleştirilmektedir.


SALT'ın, Covid-19 salgını sürecinde sanat üretimi ve paylaşım modellerini yeniden düşünmek, yerleşmiş pratiklerin sorgulanmasına aracılık etmek üzere gerçekleştirdiği sohbetler hiyerarşik olmayan, ortak bir öğrenme süreci şeklinde tasarlanan Çalışma Grupları'na dönüşüyor. Sanatçı ile kurum, araştırmacılar ve küratör arasında üretim ve sergileme ötesinde bir iş birliği alanı oluşturan Çalışma Grupları, çeşitli araştırma gündemlerinin SALT desteğiyle dışarıdan katılım ve tartışmaya açıldığı bir platform olarak işlev gösterecek. Çevrimiçi ortamda ve sınırlı sayıda kayıtlı katılımcıyla kapalı oturumlar olarak yürütülecek olan Çalışma Grupları, literatür ve arşiv taramasının yanı sıra okuma, tartışma ve çeviri seanslarından oluşacak. Araştırmaları başlatanların davet ettiği uzmanlar içeriğin zenginleşmesine katkı sağlarken her çalışmanın son oturumu sonuçların değerlendirmesine ayrılacak. Sanatçı Batu Bozoğlu'nun Acının Fotoğrafları: American Board of Commissioners for Foreign Missions Arşivi'ni Okumak, Burak Delier'in Ölüm/Hayat Olasılıkları adlı atölyeleriyle ağustos ayında start verecek olan Çalışma Grupları; Sena Başöz, Hera Büyüktaşçıyan, Can Altay, Deniz Gül, Sibel Horada, Ali Miharbi, Gülsün Karamustafa, Hasan Özgür Top ve Oda Projesi'nin atölyeleriyle yıl sonuna kadar devam edecek. Program içerikleri ve atölyeler kapsamında herkese açık olarak düzenlenecek çevrimiçi konuşma ve sunumlar saltonline. org ve kurumun sosyal medya kanallarında duyurulacak. SALT'ın hiyerarşik olmayan, ortak bir öğrenme sürecine dayalı Çalışma Grupları'nın birincisi, sanatçı Batu Bozoğlu tarafından başlatılıyor. Çevrimiçi ortamda düzenlenecek olan dört oturumluk atölyede Bozoğlu ve kayıtlı katılımcılar, SALT Araştırma bünyesindeki American Board of Commissioners for Foreign Missions Arşivi üzerinden I. Dünya Savaşı ve sonrasındaki yıkım ved önüşümlerin sivil hayata etkilerini inceleyecek. Savaşta evini ve ailesini kaybeden, tramvalarını kayıt altına alma imkanı bulunmayan bireylerin yaşadıkları dönemin toplumsal ve siyasal gelişmeleriyle değerlendirilecek. 5 kişilik atölyeye katılım başvurusu için 2 Ağustos 2020 Pazar gece yarısına kadar bu formun doldurulması gerekiyor! Değerlendirme sonucunda kabul alan başvuru sahipleriyle 5 Ağustos 2020 Çarşamba gün içerisinde iletişime geçilecektir. Atölye dili Türkçe olup program döneminde, davetli uzmanların katılımıyla herkese açık olarak düzenlenecek buluşmaların ayrıntıları, SALT Online sosyal medya kanallarında duyurulacaktır. Çalışma Grupları'nın 2. programında, sanatçı ve akademisyen Burak Delier'in başlattığı araştırma tartışmaya açılacak. Çevrimiçi ortamda düzenlenecek olan yedi oturumluk atölyede Delier ve kayıtlı katılımcılar, ölüm ve hayat biçimleri arasındaki bağlantıları ekonomi, siyaset, toplumsal ilişkiler ve sanat pratikleri üzerinden irdeleyecek. Metin okumaları, yorumlamalar, mekan incelemeleri ve performatif öğrenme yöntemleri eşliğinde, ölümle karşılaşma anlarının yaşam için ne gibi olasılıklar barındırdığına bakılacak. 8 kişilik atölyeye katılım başvurusu için 2 Ağustos 2020 Pazar gece yarısına kadar bu formun doldurulması gerekli. Değerlendirme sonucunda kabul alan başvuru sahipleriyle 5 Ağustos 2020 Çarşamba gün içerisinde iletişime geçilecektir. Atölye dili Türkçe'dir. Program döneminde, davetli uzmanların katılımıyla herkese açık olarak düzenlenecek buluşmaların ayrıntıları, SALT Online sosyal medya kanallarında duyurulacaktır.


Fotogerçekçilik akımının ülkemizdeki ilk temsilcilerinden biri olan sanatçı Nur Koçak'ın 1960'lar ile 2010'lar arasındaki desenleri ve resim serilerinden oluşan en kapsamlı sergisi SALT Beyoğlu ve SALT Galata'da gerçekleştiriliyor. 1981 tarihli bir seriden esinle isimlendirilen Mutluluk Resimlerimiz, kadın dergilerinden Hollywood sinemasına popüler kültürün yaygınlaşması ve Türkiye'deki yansımalarını eleştirel bir gözlemci anlatıcı olarak irdeleyen sanatçının üretimine detaylı bir bakış sağlıyor. Sergi, 3 Eylül 29 Aralık tarihleri arasında SALT Beyoğlu ve SALT Galata'da ziyaret edilebilir. Mutluluk Resimlerimiz, SALT Beyoğlu'nun giriş mekanı olan Forum'da Vitrinler (1989-2019) serisinden bir seçkiyle başlıyor. Hızla küreselleşen tüketim kültürünün İstanbul'un merkezinde yer alan mağaza vitrinlerine etkisine bakan fotoğraf ve resimler, o zamana dek mahrem olarak nitelenen ürünlerin teşhire sunulmasıyla birlikte kadın bedeninin seyirlik bir nesne olarak kimliksizleştirilmesini sorguluyor. Parlak taşlar ve boncuk işlemelerle süslü file çorapların, dantelli iç çamaşırlarının ve türlü aksesuarın sokak imgeleriyle iç içe geçtiği Ebrusan Vitrini (1993-1996) yıllar sonra bu sergiyle Beyoğlu'na dönmüş oluyor. Sanatçı Nur Koçak, üçüncü katta konumlanan Fetiş Nesneler (1974-1988) ve Nesne Kadınlar (1975-1979) serilerinde ise, Paris'te devlet bursuyla resim eğitimi alırken takip ettiği kadın dergilerinden görsel unsurları kullanıyor. Başlangıcı, sanat pratiğinin miladı olarak nitelediği, 1974 tarihli Vivre resmi olan Fetiş Nesneler'de, popüler tırnak cilası, ruj ve parfüm markalarının albenili fotoğraflarını işlev ve bağlamından ayırarak anıtsal boyutlarda tuvale aktarıyor. Nesne Kadınlar'daki Kırmızı ve Siyah (1976) ve Hommage a Vasarely (1977) gibi işlerde de, mayo, iç çamaşırı ve bikini reklamlarının yüzü olmayan anonim kadınlarını resmediyor. Sanatçının yüzüne yer verdiği tek arzu nesnesi kadın ise, Türkiye sinemasının ilk yıldız oyuncusu, yapımcı ve yönetmen Cahide Sonku olmuş. 1935 yılında Bataklı Damın Kızı Aysel filmiyle şöhreti yakalayan Sonku, bağımsız duruşu ve Hollywood yıldızlarını andıran sarı saçlarıyla kısa bir sürede Batılılaşma emelinin bir temsiline dönüşmüştür. Nur Koçak, tiyatro oyunlarından fotoğraflar ve filmlerden kareleri işlediği Cahide'nin Öyküsü (1996-2006) serisinde, 1960 öncesi kentli orta sınıfın beğenileri kadar, Sonku'nun üretimlerinden çok iniş çıkışlı hayatıyla gündeme getirilerek itibarsızlaştırılmasına vurgu yapıyor. Bir subay kızı olan sanatçı Koçak'ın çocukluk ve gençlik anılarıyla toplumsal hafızaya kazınmış mutluluk mizansenlerini bir araya getiren serileri yapının ikinci katına yayılıyor. Anne ve babasının evlendiği 1930 yılından 1950'lere kadar özel günlerde, bir çoğu stüdyoda çekilmiş hatıra fotoğraflarını temel alan Aile Albümü (1979-2012), toplumun her bireyine belirli bir rol atadığı, ideal cumhuriyet ailesinin portresi gibi: üniformalı baba figürü ailenin kurumsallığını, özverili anne figürü destek ve devamlılığı, özenle giydirilmiş çocuklarsa umutla bakılan geleceği yansıtıyor. Mutluluk Resimleriniz (1981) serisi, sanatçının 1970'lerin sonunda katıldığı posta sanatı sergileriyle gitgide artan kartpostal kullanımını görünür kılıyor. Cağaloğlu'ndan toplama, romantizm temalı asker kartpostallarına müdahalelerle oluşturduğu bir dizi işe, bir dönem bağımsız bir kadın gazetesi olarak yayımlanan Kelebek'teki Mutluluk Resimleriniz köşesinden yola çıkarak yaptığı siyah beyaz çizimler eşlik ediyor. Kadın ve erkeğin birlikte görüldüğü kartpostalların yanı sıra sadece erkek fotoğraflarının yer aldığı bu köşeye odaklanan Nur Koçak, deneyimler ve temsilleri arasındaki uyumsuzluğa dikkati çekiyor. SALT Beyoğlu'ndaki enstalasyon, 1982 yılındaki gösteriminden bu yana ilk kez, serideki bütün kartpostalların her iki yüzünün incelenmesine olanak tanımış oluyor. Akademinin tariflediği katı kurallara karşın fotogerçekçi resimler yapmaya devam eden Nur Koçak, hem mecra ve teknik seçimindeki kararlılığı hem de feminist bakış açısına sahip üretimleriyle kadın kimliğinin yok sayıldığı ya da arka planda bırakıldığı sanat tarihsel anlatının dönüşümüne önemli katkılarda bulunuyor. Sanatçı Koçak'ın İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'ne girdiği 1960 ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın açtığı Avrupa Konkuru'nu kazanarak Fransa'ya gittiği 1970 yılları arasındaki öğrencilik desenleri SALT Galata'da sergileniyor. 1941 doğumlu Nur Koçak, ilk resim çalışmalarını, ilk ve orta öğrenime devam ettiği TED Ankara Koleji'nde Turgut Zaim'le yapar. Liseyi bitirdiği Washington'da, soyut dışavurumcu Leon Berkowitz'in öğrencisi olur ve okulun en iyi resim öğrencisi seçilir. Akademi yıllarında öncelikle Adnan Çoker galerisinde; ardından Cemal Tollu ve Neşet Günal atölyelerinde çalışır. Serginin son bölümünü teşkil eden SALT Galata sunumu, Koçak'ın eskiz, kroki ve etütleri üzerinden söz konusu dönemde akademide egemen desen eğitimi anlayışını örneklendiriyor. Mutluluk Resimlerimiz, sanat tarihçisi Ahu Antmen ile SALT'tan Amira Akbıyıkoğlu tarafından programlanmıştır.


Samed Behrengi'nin dünya çapında okunan, birçok dile çevrilmiş eseri Küçük Kara Balık masal türünde yazılmış bir yapıttır. Alanında adeta bir başyapıt olarak da değerlendirilen Küçük Kara Balık, kurgusu, rahat okunabilirliği, balıklar başta olmak üzere daha çok deniz canlılarından oluşan karakterleri itibarıyla çocuk edebiyatı kategorisinde değerlendirilir. Bununla beraber eserin sahip olduğu birçok ileti, onun erişkin kimseler tarafından da okunup benimsenmesine vesile olur. Küçük Kara Balık'a geçmeden önce, eserin müellifi Samed Behrengi hakkında birtakım bilgiler edinmek, yapıtın nasıl oluşturulduğunu anlamamız açısından da önemli olacağından önce yazar hakkında bazı ayrıntılara yer vereceğim. 20. yüzyıl İran toplumunda düşünceleri, fikirleri, eserleri ile derin izler bırakmış olan Samed Behrengi, İran'ın Tebriz şehrinde dünyaya geldiğinde takvimler 24 Haziran 1939'u gösterir. Genç yaşta hayatını kaybetmiş olan Samed Behrengi, bugün İran edebiyatının ve dünya çocuk edebiyatının önde gelen yazarlarından biri olarak benimseniyor. Yazarlık şapkasının yanı sıra bir halkbilimci, çevirmen olarak da hayatını sürdürmüş olan Behrengi, aktivist kimliği, politik yönü ile de bilinen, devrinin önemli bir entelektüeli olarak kabul gören yazarları arasındaydı. Başyapıtı Küçük Kara Balık'ın yanı sıra Bir Günlük Düş ve Gerçek, Bir Şeftali Bin Şeftali gibi eserlere de imza atmış olan yazar edebi eserlerinde metaforlara sıkça başvurur. İran asıllı Türklerden biri olan Samed Behrengi'nin anadili Azerbaycan Türkçesidir. 1939 yılında, Tebriz'de doğan, altı çocuklu bir aileye mensup olan yazar dar gelirli bir işçi ailesinin çocuğuydu. İlkokul eğitimini kendi mahallesindeki okulda alan yazar, yükseköğrenimini de tamamladıktan sonra Tebriz'in çevresindeki köy okullarında 18 yaşından itibaren öğretmenlik yapmaya başladı. 29 yıllık kısa ömrünün sonuna kadar da öğretmenlik görevini sürdüren Samed Behrengi, bir yandan Tebriz Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümünde gece dersleri alarak mezuniyet başarısı gösterdi. Azerbaycan'ın yoksul köylü çocuklarına öğretmenlik yaparken bir yandan da onlar için kısa öyküler, masallar kaleme almış olan Samed Behrengi'nin öğretmenlik ile beraber en büyük uğraşı yazarlıktı, diyebiliriz. Azerbaycan halk edebiyatını, halkının sözlü kültürünün bir parçası olan masal ve efsaneleri de derleyen yazar, buna ek olarak Azerbaycan folkloru ve İran eğitim sistemini de çeşitli gazetelerde kaleme aldı. Yazı ve eserlerine sirayet eden dünya görüşünün sıklıkla sansüre maruz kalmasına şahitlik eden Samed Behrengi, bu baskıya karşı takma isimler ile yazı yazmayı sürdürdü. Irmağın nereye kadar gittiğini görmek istiyorum. Biliyor musun anneciğim, aylardır bu ırmağın sonu neresi diye düşünüp duruyorum. Ama hala işin içinden çıkamadım. Dün geceden beri gözüme uyku girmedi. Nihayet, gidip ırmağın sonunu bulmaya karar verdim. Başka yerlerde neler olup bittiğini bilmek istiyorum. Eserde, küçük balık ile salyangoz arasındaki ilişki de oldukça dikkat çekicidir. Küçük balığın, bir salyangoz ile arkadaşlık ettiği için ırmağın ötesini görme hevesine sahip olduğunu sananlar, salyangozun başını ezme yoluna gitmiştir. İlk gençlik günlerinde heyecan ve büyük bir heves içerisinde dünyayı, insanları merak eden insanların yıllar geçtikçe törpülendiğini, yaş aldıkça durulduğunu sıklıkla görürüz. Bu, yaşamı idame ettirme çabasından cesaret gösterememeye, alışkanlıklardan kopamamaktan konfor alanını terk etmeyi göze alamamaya kadar farklı birçok açıdan gerekçelendirilebilir. Eserde de küçük balığın yola çıkacağını duyan komşu balıklar onun buna niyetlenmekle hata ettiğini, giderse geri dönemeyeceğini söyler. Öyle ki, anne balık da kendi gençliğinde yavrusununki gibi düşüncelere kapıldığını, ancak bunun bir tür yanılsamadan ibaret olduğunu belirtir. Ancak küçük balık yola koyulup denize açılmaya kararlıdır ve bunu da annesi, komşuları ile girdiği sıkı söz düellolarının ardından başarmak için harekete geçer. Samed Behrengi, bu eserinde genellikle dolaylı yoldan aktarım dilini tercih etmiştir. Bu da, okuyucunun eserden çıkarabileceği anlamları kendisine göre belirleyebilmesine olanak tanır. Böylece Küçük Kara Balık'tan anlam çıkarma sorumluluğu da okuyucuya bırakılır. Metafor, temsiller ve dolaylı dil ile örülü olan Küçük Kara Balık oldukça kısa bir eser olmasına rağmen gerçekten de çıkarılacak anlamları büyük oranda okuyucuya bırakmayı başarır. Herkesin öyküsünün, kişisel tarihinin biricik olduğunu bize öğreten psikanalizi hatırlarsak, Küçük Kara Balık da okuyucunun kendi yaşam hikayesine göre farklı anlamlar, senaryolar çıkarabileceği bir eserdir. Küçük Kara Balık'ta görülebilecek değerlerin ne olduğuna baktığımız zaman da ortaya birçok unsur çıkar. Merak eserin adeta omurgasını oluşturur. İçinde sıkışıp kaldığı ırmaktan ötesini görmek isteyen küçük balığın en büyük motivasyonlarından ve yola çıkma nedenlerinden biri meraktır. İyiliksever olmak da; barışçıl olmak, arkadaşlığa değer vermek, paylaşmak, yardımsever olmak gibi unsurlar etrafında görülen bir başka değer. Masallarda en çok öne çıkan değerlerin de iyilikseverlik, merak, geleneksellik, başarı gibi kavramlar olduğunu hesaba katarsak Küçük Kara Balık genel masal tanımına da büyük oranda uyan bir eser. Behrengi'nin ilk olarak 1968 yılında yayımlanan bu eseri, Türkiye'de de birçok yayınevi tarafından çevrilip basılmıştır. Örneğin, eserin Can Yayınları'nca yapılan çevirisinin arka kapağında şu cümle yer alır: Büyük denizleri merak ediyordu, çünkü önünde uzun, coşku dolu bir yaşam vardı. Bu cümle, eserin ana temasını da verir gibidir. Bunun yanı sıra yapılan kimi araştırmalar, Küçük Kara Balık'ın evrensel düzeyde bir etkiye sahip olduğunu, eserden dünya genelindeki okuyucunun iletiler çıkarmayı başardığını da görürüz. İçerdiği tüm bu iletileri sayesinde çocukların yanı sıra yetişkinlerin de okuyabileceği bir eser olarak değerlendirilen Küçük Kara Balık'ta ana fikir ise hayallerimizi gerçekleştirmek için var gücümüzle çabalayıp bu konuda ayak diremektir.


Samet Serhat'ın uzun bir aradan sonra müzikseverlerin beğenisine sunduğu yeni single çalışması Yok Sen Gibi OnAir Sahne tarafından yayımlandı. Aslında şarkının hikayesi çok daha önce başlamış: Samet Serhat bundan yaklaşık 7 yıl önce, Rock müzik kültürüne ilgi duyan bir Rap söz yazarıyken Youtube'da rastlamış olduğu Alternatif Rock tarzında bir altyapıya, şarkı sözleri yazmış. Zaman içinde özgünleşerek bugünkü halini almış Yok Sen Gibi. Sözlerini müziği ile birlikte tamamlamış olduğum ilk şarkı. Herhangi bir hikayeye dayalı yazılmış sözler içermiyor, sadece kulağa hoş gelen melodisi, akılda kalıcı nakarat kısmı ve ev stüdyosunda kayıt edilebilecek nitelikte olmasından dolayı diğer şarkılarımın arasından kaydetmek için bu sefer bu şarkımı seçtim. açıklamasında bulunuyor. Samet Serhat birçok müzisyenin aksine duyguları yanında teknik olarak da çalışan bir beyinle yapıyor müziğini. Tamamlandığını düşündüğü şarkıların üzerinde birkaç hafta süresince her gün olmak üzere kayıtsız okumalar yapıp, ufak tefek varyasyonlar ve sözlerin vuruculuğu hakkında düşünüyor, gerektiğinde değişime gidiyor. İçine sindiği vakit, öncelikle altyapının akustik gitarlarını ardından elektrik gitarlarını kayıt edip, düzenlemelerini yaptıktan sonra bas gitar kayıtlarını ve düzenlemelerini yapıyor. En son olarak daw programından uygun davul plugin bulup, kaydın üzerine yazıyor. Düzenlemesi biten altyapının üzerine vokal kayıtlarını aldıktan sonra mix işlemlerine ve ardından mastering işlemlerine geçiyor. Kendisi bu bilgileri verirken Yemek tarifi gibi oldu ama anlatıldığı kadar kolay değil, haftalar alabiliyor. dese de aslında bireysel çalışan bağımsız müzisyenlerin şarkları ile ilgili her şeyden sorumlu olmasının ne kadar zor olduğundan açık yüreklilikle bahsediyor. Tüm zorluğuna rağmen müzikle uğraşmaya devam eden tüm bağımsız müzisyenler gibi Samet Serhat'ın da en büyük ideali bir an önce yalnızca müziği ile ilgilenebileceği günlere kavuşmak. Samet Serhat'ın yeni ve iddialı şarkısı Yok Sen Gibiyi tüm dijital platformlardan ve OnAir Sahne YouTube kanalından takip edebilirsiniz. 2007 yılında Rap müzik söz yazarlığı yaparak başladığı müzik sektörüne, 2014 yılından bu yana Alternatif Rock söz yazarlığı ve bestecilik yaparak devam etmektedir. Şarkılarını ev stüdyosu imkanlarında kaydetmekte, aranje ve prodüksiyon işlemlerini de kendisi yapmaktadır. 2019 yılında 'OnAir Sahne'den, 4 şarkı içeren ''Serotonin'' isimli bir ep albüm çıkarmıştır. Üretken sanatçı müzik çalışmalarına devam etmektedir.


İnsanlık var olduğu zamandan beri sanat hep vardı. Mağaralarda yaşadıkları dönemde duvarlarını, avladıkları hayvanların kanları veya kök boyalarıyla boyuyorlar, o zamanki gözlemlerini basitçe elleriyle boyayıp o döneme ait tasvirleri resimliyorlardı. Sonra taşları yontmaya başladılar. Çeşitli heykeller yaptılar. Ya avlandıkları hayvanları, ya totemlerini ya da gördüklerini taşları yontarak heykellere dönüştürüyorlardı. Uygarlık ilerledikçe hem mimari, hem de sanat ilerledi. Şehirleştiler ve şehirlerine bir güç gösterisi olarak devasa boyutlarda heykeller yaptılar, evlerini mozaik resimlerle süslediler. Mısır'da firavun mezarlarının içine ölen firavunlar ile ilgili resimler yaptılar. Lahitlerinin üzerine o firavunların yüzlerini resmettiler. Hristiyanlıkla birlikte resmin mahiyeti değişti. İbadet yerlerine Hz. İsa ve Hz. Meryem'i ve çarmıha geriliş anlarını, hikayelerini resmettiler. İkonalar yaptılar. Müslüman ülkeler ise batı sanatından farklı olarak heykelleri yasaklamalarına rağmen çini, tezhip, hat vb. süsleme sanatlarında çok ileri gittiler. Çin'de günlük hayattan ve doğadan ilhamla pek çok vazo yapıldı, süsleme sanatları, ipek ve kağıt üzerine resimlere önem verildi. Rönesansla birlikte sanat Avrupa'yı etkisi altına aldı. Dünyanın en iyi sanatçıları ve mimarları adeta birbirleriyle yarışır olmuşlardı. Dini resimler, yerini yavaş yavaş soylu ve zengin ailelerin portrelerine bırakmıştı. Realist resimler, adeta onların zenginliğini ve kendilerini ölümsüzleştiriyordu. Zaman geldi, dış dünyanın ve doğanın içe yansımaları resmedildi. Sonra iç dünyanın dışa yansımaları resmedildi. Modern sanat doğdu. İnsanlar ekonomik olarak rahatladıkça ve bilimle evrildikçe, çok daha özgür eserler ortaya çıkmaya başladı. Fotoğraf makinasının bulunmasıyla, fotoğraf da sanat sayıldı. Onun da resim gibi farklı şekillerde sanatı ortaya çıktı. Televizyon, internet derken edebiyatla birlikte görsel sanatların da çehresi değişti. Çağdaş sanat akımı doğdu. Sanatçıyı işlerinde özgün ve özgür bırakan bir akımdı bu... Soyut eserler arttıkça, fotoğraf ve videolardan digital sanat doğdu. İnsanlığın gelişimiyle sanat da evrilerek gelişiyor. Sanat ile ilgilenen insanların sayısı artıyor. İnsanların tasarımı, yaratımı ve üretimi olan her şey bana göre sanattır. Sanatsız bir dünya düşünemiyorum ve hem bir sanatsever, hem de sanatçı olarak sanata çok inanıyorum.


Fikrin Sanata Dönüşmesi adlı yazımda Kosuth'un Felsefeden Sonra Sanat makalesinden bahsetmiştim. Kosuth, insanın varoluşundan beri üretilen sanatı, Duchamp'tan önce ve Duchamp'tan sonra olarak ikiye ayırır. Bu bakış açısı bir bakıma doğrudur. Sanat tarihinin hiçbir alanında bir akım kendinden sonra gelen akımların neredeyse tamamını etkilemeyi hiç başaramamıştır. Oysa Dadaistlerin, düşünceleri ve sanatlarıyla kendilerinden sonra gelen sanatçıları ve akımları etkilediği bilinir. Bu güçlü etkileşimin nedenini Dadaizm'in kendisinden önce gelen tüm sanat anlayışını keskin çizgilerle reddederken yerine koyduğu yeni sanat anlayışıyla eskiyi tamamen yıkmasına bağlıyorum. Elbette cümlelerimden de anlaşılacağı üzere fikirlerim kişiseldir. Ancak benimle aynı fikre sahip birçok sanat tarihçisinin olduğunu da belirtmeliyim. Dadaizm, I. Dünya Savaşının etkisiyle tüm dünyanın çalkalandığı bir dönemde kendini gösterdi. Salgın hastalıklar, savaş, toplu katliamlar ve bütün bunlara neden olan insanın yıkıcı etkisi, Dadaistlere göre anlamlı olan her şeyin anlamını yitirmesine neden oldu. Sanatçılar geriye kalan ve insanın neden olduğu anlamsızlığı sorgularken anlamsızlığın anlamını keşfettiler. İçi boşaltılmış eylemler ve ürettikleri eserler, düşünceyi ön plana çıkarmak içindi. Düşünceleri ise geleneğin reddiydi. Sanatçılara göre Dadaizm, I. Dünya Savaşı'nın vahşetini ve böyle bir şeyin yaşanmasına izin veren tüm dünyayı saran cinnet halini protesto eden bir anti-sanat hareketiydi. Dadaizm, bazı sanatçıların çivisi çıkmış dünyaya verdiği bir cevaptır diyen Anna Carola Krausse, Dadaistlerin eser üretirken hangi düşünceden yola çıktıklarından bize bahseder. Toplu katliamların yaşandığı savaş döneminde sanatçılar, insanın ve sanatın ikiyüzlülüğüne şahit olduklarını belirtir. Dadaizm'den önce güzel ve değerli olanın ifadesi olan sanat, reddedilir. Dadaistler, önceden belirlenmiş estetik değerler ve güzellik ölçütleriyle eserler üretmeyi reddeder. Söz konusu değerler burjuva sınıfının belirlediği sanat anlayışını yansıtır. Kalıplaşmış sanat döngüsünün dışına çıkan Duchamp, Beğenilerime uyum sağlamaktan kaçınmak için kendimi, kendimle ters düşmeye zorladım diyerek sanatın özüne yerleştirdiği düşünceyi paylaşır. Dadaist sanat eserlerini ve Duchamp'ı anlamak için bu düşünceyi bilmek gerekir. Mona Lisa, sanatta durmadan tekrar eden estetik değerler ve zevklerin temsili gibidir. Duchamp, Mona Lisa'yı değiştirerek gelenekselleşmiş sanat anlayışını reddetmiş olur. Burjuva sanatına bir saldırı barındıran eseriyle Dcuhamp, aslında hayatın her noktasına sinmiş iktidarın kendini tekrar tekrar üreten formlarını eleştirir. Başka bir açıdan gelenekselleşmiş beğeniler, siyasal iktidarın kendisini gösterme şeklidir. Sanatçı eseriyle söz konusu durumu eleştirmiş olur. Kıvrak bir zekanın ürünü olarak anılabilecek bir başka eseri ise 1913 yılında bir sandalyeye monte ettiği bisiklet tekerleğidir. Saygın bir sanat galerisinde sergilenmeden önce bir hurda olarak nitelendirilen bu çalışma, sanat galerisinde sergilenmesiyle birlikte bir sanat eseri olarak görülür. Duchamp, yaptığı şeyin farkındadır. Göstermeye çalıştığı sanat algımızın sadece eserden değil, eserin sergilendiği mekandan da kaynaklı olduğudur. Duchamp kendi ifadesiyle bu eseri sanatın ikiyüzlülüğünü göstermek için yapar ve toplumun önüne koyar. Kurt Schwitters, I. Dünya Savaşı ve yıkımın etkisini fazla hissettirdiği sözleriyle yaptıkları sanatı Zaten her şey paramparça olmuştu. Tek yapabileceğimiz, bu harabenin içinden yeni bir şeyler yaratabilmekti diyerek özetler. Sonuç olarak Dadaizm ve Duchamp çok fazla eleştiriye maruz kalsa da sanatın yönünü değiştirmeyi başarır. Dadaizm'den sonra ortaya çıkan tüm sanat akımları içinde bir parça Dadaizm'i barındırdı. Harika bir yazı, yazar hanımı tebrik ediyorum.


Kent, kültürel yapının temel parçalarından biri olarak toplumların yaşam şeklinin ve değişiminin göstergelerinden biri oldu. Aynı zamanda sosyal yapının gelişmişliği ile de bağlantılı olan bu oluşum, sanatı da içinde barındıran bir özelliğe sahip. Elbette ki bunu, insanın olduğu her yerde sanatın olmasına bağlayabiliriz. Dünden bugüne sanat; din, ideoloji, kültür ve çeşitli kavramlara eşlik eden, kimi zaman onlara araç olan kimi zaman da karşısında yer alan kavrayışlar bütünü olarak hayatımızda yer aldı. Sanatın kentle olan bağı da insan ve ideolojilerle olan bağıyla birlikte gelişir. Toplum yapısı ve içinde yaşanan değişiklikler, sanatın yönlenmesine de ön ayak olur. Bazı durumlarda ise sanat tek başına bir el olarak tüm kargaşayı dağıtıp yeni bir fikrin ilk hareketi olur. Kent ve sanat ilişkisi ise kültürle şekillenir. Kentbilimci Lewis Mumford bunu, Kentlerin Kültürü adlı yapıtında, Kent, bir topluluğun kültürünün ve erkinin yoğunlaştığı yer, zamanın bir ürünü, birikimidir şeklinde açıklar. Aynı zamanda kent yaşamının uygarlıkla bağlantısı olduğu yönünde yaygın inanışlar da mevcut. Dolayısıyla kentin içinde barındırdığı çeşitlilik ve yapılanma durumu farklı kollar olarak bu ilişkiye dahil olur. Prof. Dr. Ruşen Keleş, Kent ve Kültür Üzerine adlı çalışmasında... Toplu yaşam kentte siyasallaşmakta, temsili demokrasi kurumlarının yanı sıra, kent doğrudan demokrasinin katılımcı yöntemlerinin de uygulandığı bir ortam olmaktadır. Batı dillerindeki 'citizen' sözcüğü, hem yurttaşı, hem de kenttaşı anlatmak üzere kullanılıyor. Antik Helen kentlerinin, tarihsel olarak, devletten daha önce gelen kurumlar olması, kenttaşlık kavramına yurttaşlıktan daha eski bir kavram gözüyle bakılmasına yol açmıştır der. Bu da kentin diğer değişkenlerle olan bağını ortaya koyan bir düşüncedir. Kent, insana siyasal bilinç kazandıran bir işleve sahip. Buna karşın siyasallaşmanın, kentin aksine köylerde gelişeceği düşüncesi de düşünürler arasında varlığını sürdürüyor. Fakat değineceğim nokta sanat üzerinden şekillendiği için yazımı, bu fikirlerin ötesinde bir kurguyla devam ettireceğim. Sanat da tüm bahsettiklerimle etkileşim içinde olduğu için kentin varlığını ve kan akışını destekleyen bir unsur. İlk aşama olarak mimari ve çevre yönünden değerlendirecek olursak kent yapılanmalarının bulunduğu dönemle bağlantılı olarak çeşitli sanat akımlarının ve fikirlerin etkisiyle şekillendiğini görüyoruz. Mimarinin diğer kollarının dışında estetik ve ifade biçimlerinin kent formunu tek tek ve bir bütüne doğru oluşturması da burada anlam kazanır. Bu noktada Brüksel'deki Grand Place Meydanı'nı örnek vermek istiyorum: Meydan bugün de belediye binası olarak hizmet veren Hotel De Ville ile birlikte çeşitli meslek gruplarına ait loncalarla çevrili. Hepsi işlevsellikleriyle bağlantılı olarak bölgede toplansa da bina formlarının dönem estetiğini yansıtması kent oluşumunda sanatın etkisinin bir ufak örneği. Antik Yunan'da kolezyumların kent meydanında olması ve sonraki süreçte Avrupa'da kiliselerin içinde sanatın bir ifade biçimi olarak varlık bulması tüm süreçlerde onun toplum yaşamını doğrudan çevrelediğini gösteriyor. Günümüze geldiğimizde sokak kültürü, kent dinamiğinin çeşitli sınıflara ayrıldığında dahi bir bütünlük ortaya çıkardığının göstergesi olarak karşımıza çıkıyor. Sanatın sokağa konuk olma durumu Eski Yunan'da kent meydanlarında yapılan tiyatro gösterilerinden beri devam ediyor. Hatta hatırlayacağınız gibi Türkiye'de de geçtiğimiz yıllarda sokakta, performanslar sergileyen tiyatro ekipleri oldu. Aslında sokak sanatçılarının sesleriyle, çizimleriyle ve oluşturdukları devinimle kent dinamiğini geliştiren bir ruhu var. Grafitiler gibi... 2000'lerden itibaren grafiti sanatının devletlerin de desteğiyle kentlerde yaşam bulduğunu gördük. İlk yükselişe geçtiği 70'lerde birçok devlet tarafından yasaklansa da bugün; sanatçıların topluma, kültüre ve siyasete dair eleştirilerini apartman duvarlarında, sokaklarda yansıtabilmesi oldukça keyifli bir şey. Günümüzde kentlerde sanat etkisinin bir başka boyutu da göçmen sorunuyla birlikte yükselişe geçti. Özellikle Suriye iç savaşı sonrasında dünyanın karşı karşıya kaldığı göç konusu, durumu dünya genelinde tam anlamıyla krize dönüştürdü. Göçmenlerin yaşadıkları zorluklar, onları kendi ülkelerine kabul eden siyasi yapılanmaların bu aşamada yürüttüğü yanlış, yanlı ve eksik politikalar göç problemlerini korkunç denebilecek aşamalara taşıdı. Sanat da işte bu noktada bir basamak olarak tekrar kendini gösterdi. Çeşitli sanatçılar kent meydanlarında, yaşanan göç politikalarına karşı performanslarını ortaya koydu. Yaptıkları çarpıcı çalışmalarla, yaşanan problemin odaklandığı şeyin yanlış olduğuna ilgi çekmeye çalıştılar. Feminist örgüt Las Tesis'in 25 Kasım 2019'da Şili kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bakanlığı önünde danslı bir protesto gerçekleştirmesi ve bunun Türkiye kentleri de dahil tüm dünyaya yayılması kentlerde sanat esintisinin toplumsal yaşam ve siyasetle olan bağının ne denli güçlü olduğunu ortaya koydu. Ünlü sanatçı Isaac Cordal'ın kentlerin köşelerinde kapitalizme karşı minik heykelcikleriyle verdiği mücadele de benzer şekilde sanatın kentin kalbine pompaladığı kanın bir başka göstergesiydi. Günün sonunda kent, kültür ve sanatın ortak bağları toplum dinamiklerinin temelini derinden etkiler. Tüm bu disiplinler birbirleriyle dönüşür ve toplumu dönüştürür. Prof. Dr., Ruşen Keleş, Kent ve Kültür üzerine, A. Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi. M. Ebru Erdönmez, Altan Akı, 2005 Açık Kamusal Kent Mekanlarının Toplum İlişkilerindeki Etkileri, YTÜ Mimarlık Fakültesi.