Soyut terimine bakıldığında sanat tarihinde ilk kez, ressam ve sanat kuramcısı Vasilly Kandinsky'nin (1866-1944) resimlerini nitelemek amacıyla kullanılmış bir ifade olduğunu görüyoruz. Sanatçı, resimlerinin yanı sıra yazılarıyla da soyut sanatı tanımlamıştır. V. Kandinsky'nin ortaya koyduğu bu anlayışı aynı zamanda sanatın yeni bir boyut kazanma adımı olarak da değerlendirmek yanlış olmayacaktır. 1910'da soyut resim yapmaya başlayan Kandinsky'nin hazırlık çalışmaları, bir dizi bağımsız çizginin eşzamanlı olarak geliştiği bir tür polifonik süreç olarak nitelendirilebilir. Aynı zamanda Kandinsky'nin ''Kompozisyonlar'' sergisi Rusya'nın Rönesansı olarak adlandırılmıştır. Soyuta giden yolun kapısını açan sanatçı, sanatta, nesneler dünyasından izlerin olup olmamasının önemli olmadığını, önemli olanın ritimler ile tuval üzerindeki ahenk olduğunu söylemiştir. Aslında sanatçı eserlerini üretirken, soyutlamayı değil, renklerin, çizgilerin ve ritmik düzenlemelerin titreşimiyle mutlak uyumu ve saf duyguyu aramaktaydı. Füg (1914) isimli çalışmasında da görüldüğü gibi temsille doğal dünyayı birbirinden ayıran Kandinsky, renkleri ve çizgileri de, çok sesli bir düzen içerisinde çatıştırmaktadır. Esere bakıldığında, çizgiler farklı noktalara bakmakta ve renk kontrastlarıyla kompozisyona bir dinamizm katmaktadır. Şekillerin parçalanarak iç içe geçmesi ve bu parçalanmışlığı güçlendiren renk kullanımı aynı zamanda resim düzleminde bir yapı bozumu yansıtmaktadır. Bu noktada artık sanatta yeni ve sonsuz bir hareket alanı açılmış olduğunu, konunun ve nesnel biçimin sınırları kırılmaya başladığını söylemek yanlış olmayacaktır. Akımın bir diğer isimlerinden, Alman kökenli İsviçreli ressam Paul Klee (1879-1940) ise Kandinsky gibi tamamen soyutlamaya gitmek yerine, doğanın görünümlerini zihinsel izdüşümlerle yansıtmayı, görünmeyeni görünür kılmayı amaçlamıştır. Sanat anlayışını oluştururken iç ve dış gerçeklik arasında bir köprü kurmuş, hem müzik hem de resim anlayışının oluşumu sırasında, ne kendisini duygusal iç dünyaya, ne de dış gerçekliğe kaptırmamıştır. Kimi zaman çocuk nahifliğini ve coşkusunu andıran resimlerini ki bu fikri, 20. yy resminin önemli isimlerinden Pablo Picasso'nun çıkış noktasına referans olmaktadır-, aklın ve bilincin farkındalığıyla ortaya çıkarmış, mantığa ve düzene bağlılıktan da vazgeçmemiştir. Müzisyen bir ailede büyüyen sanatçı, babasından müzik dersleri almış ve aynı zamanda Bern Belediye Orkestrasında profesyonel olarak keman çalmıştır. Bu yüzden resimlerinde biçimi oluştururken müziği temel çıkış noktası olarak alan Klee, müziğin derinliklerine inmedeki amacını şu ifadelerle vurgulamaktadır; Müzikte bir çokseslilik var. Bu özü görsel alana aktarma aslında önemli sayılmamalı. Ama müzikteki polifonik yapıtlardan bilgi toplama, değişmiş sanat gözlemcisi olarak oradan çıkabilmek için, bu kozmik alanın derinliklerine inme ve sonra bunları resimde bekleme, bu daha iyi. Çünkü birçok bağımsız konunun eşzamanlılığı, tipik olan şeylerin tek bir yer için geçerli olmayıp her yerde kök salabileceği, organik bağları olabileceği sadece müziğe özgü olsa gerek. Torrid Bölgesi Bahçesinde Soğutma (1924) isimli çalışması müzik-resim birleşimine güzel bir örnek teşkil etmektedir. Dikey olarak kullandığı tuvalinin üzerine güçlü yatay nota çizgilerini yerleştiren sanatçı bu çizgiler üzerine, bahçe bitkilerini sanki notalarmış gibi yerleştirdiği görülmektedir. Birbirlerini tekrar eden çizgisel örgüler, müzikteki ritmik tekrarlara gönderme olarak da okunabilir. Kompozisyon düzlemindeki yoğunluk ve çizgisel ritim gergin bir parça gibi bizi sararken, arka planda kullanılan sıcak renkle de bu etkiyi güçlendirmekte ve çizgilerin ritmini ön plana çıkarmaktadır. Ya da Klee'nin tam zıttı olan Hollandalı soyut ressam Piet Mondrian'a (1872-1944) bakıldığında saf bir denge arayışında olduğu görülmektedir. Düz çizgileri, köşegenleri ve düz renkleri kullandığı soyut çalışmalarını oluştururken sonsuz matematiksel düzeni yakalama gayesinde olduğu söylenebilir. Örneğin Kırmızı, Sarı ve Mavili Kompozisyon (1929) isimli çalışmasında tuvali parçalara bölerek asimetrik bir düzen oluşturmaktadır. Tuvale bakınca ilk gördüğümüz, birbiri ardına yerleştirilen kareler ve dikdörtgenler ile ara ve ana renklerin düz olarak kullanılmasıdır. Fakat burada bakınca görülenin ötesinde bir şey var. Sanki tuval dışarıya doğru devam etmekte, sarı rengini ya da aşağıdaki kutucukların sanki devam ediyormuş gibi hissettirmesi, resmi dış dünyaya taşımaktadır. Sonsuz matematiksel düzen arayışı işte burada ortaya çıkıyor... Aynı zamanda burada maddesel dünyadan kopuşu da görüyoruz. KAYNAKÇA Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi (Cilt 3). (1997). İstanbul : Yem Yayınları. İpşiroğlu, N., & İpşiroğlu, M. (1993). Sanatta Devrim. İstanbul: Remzi Yayınevi. Kandinsky, W. (2005). Sanatta Ruhsallık Üzerine. çev. Gülin Ekinci. İstanbul: Altıkırkbeş Yayınları. Satır, M., & Kayserili, E. (2013). Paul Klee'nin Müziğe Dönüşen Resimleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 77-88.


Leonardo, hain ortaya çıkmadan önceki bu anı yakalarken, olağanüstü bir perspektif tasarladı, odadaki tüm çizgileri Hz. İsa üzerinde birleştirdi ve onu diğerlerinden izole etti. Havarileri ise üçlü şekilde gruplayarak dramayı güçlendirdi. Yahuda suçluluk içinde ihanet ücreti olan para kesesini kavrarken başı diğer havarilerden daha alçak seviyede, gölgeli halde betimlenmiş ve Hz. İsa ile aynı tabağa uzanmış. Petrus, Yahya'ya, Kimin hakkında konuştuğunu söyle diye fısıldıyor. Suçluyu bulsa elindeki bıçakla oracıkta işini bitirecek gibi. Thomas, şüphe içinde parmağını kaldırmış; James ve Philip soruyor, Ben mi, Tanrım? Tarihçiler, İtalyan Yüksek Rönesansını yaklaşık 1495-97'de yapılmış bu anıtsal eserle tarihlendiriyorlar. Aradan geçen 500 yılın ardından, Santa Maria delle Grazie manastırını ziyaret ettiğimizde Leonardo'nun eşşiz freskinden kalanları hala orada görebiliyorsak; bunu tıpkı Leonardo gibi, iskelelerini kurup, onun konsantrasyonu ile çalışan bir kadına borçluyuz; Dr. Pinin Brambilla Barcilon. Dünyanın belki de en kötüye kullanılan şaheserlerinden birinin kurtarıcısı olan Brammbilla esere tam 21 yılını vermiş(1978-99). Aslında daha Leonardo zamanında bile astar çatlamaya ve boya pul pul dökülmeye başlamış. O dönemde duvar resimleri geleneksel fresk yöntemiyle yapılırdı. Bu yöntemde boya direk ıslak sıvaya uygulanır, böylece renk ve sıva birbirine karışarak kurur ve bir bütün halini alırdı, bu yüzden de bir fresk ressamı çok hızlı çalışmalıydı. Hızlı çalışmak ise Leonardo'nun tarzına aykırıydı. Dahası, fresk tekniği Leonardo'nun kullanabileceği boya türlerini de sınırlamıştı. Leonardo, fresk sınırlamalarından kurtulmak için, yemek salonunun yeni sıvalı duvarını kurşun beyazı astarla boyattı. Bu astar kuruduğunda kendi hızında ve tercih ettiği boyalarla resim yapmaya başladı. Leonardo'nun bu deneysel boyama tekniği, erken deforme olmaya başladığından yoğun eleştiriler almıştır. Resmin başına gelen heralde en trajik olay 1652'de yaşandı. Rahipler odanın altındaki kapıyı büyütmek için resmin alt kısmını yani Hz. İsa'nın ayaklarını kestiler. Sonraki dönemlerde kapı tekrar örülse de ne çare! Hz. İsa'nın çarmıha gerilmiş hissiyatı oluşturan duruşu artık kaybolmuştu. 18. yüzyılda ise rahipler, ziyarete gelen özel misafirler için açacakları bir perde koydular. Perde açılıp kapandıkça, resmin yüzeyinde çizikler oluşturdu ve nemi hapsetti. 18. yüzyıl raporları, perdenin arkasından su nehirlerinin indiğini iddia ediyor. Aynı dönemde, keşişler ilk ''sözde'' restorasyonu başlattılar. Dr. Brambilla'ya göre resme en büyük ihaneti daha önceki restaratörlerden bazıları yapmış. 1726'dan beri altı büyük restorasyon gören eser kasvetli tonlarda yeniden boyanmış, yağlarla koyulaştırılmış, pigmentler kir toplayan yapıştırıcı ve balmumu ile sabitlenmiş ve Leonardo'nun boyası sert çözücülerle yok edilmiş. Hatta bir restoratör imzasını bile atmış! 1796 yılında Napolyon'un birlikleri Milano'yu işgal ettiğinde yemekhaneyi, cephanelik ve ahır olarak kullanmışlar. Fransız askerleri havarileri taşlamış ve hatta merdivenlere tırmanarak gözlerinin bir kısmını çıkarmışlar. Sonra, 1943'te yemek salonunun yanına bir Müttefik bombası düşmüş. Önlem olarak kum torbasıyla desteklenen duvar mucizevi bir şekilde ayakta kalmış. Bomba bir metre daha yaklaşmış olsaydı, resim muhtemelen kaybolacaktı. Yemekhaneye 20. yy'da yerleştirilen ısıtma sistemi sadece misafirlerin geldiği gündüz saatlerinde çalıştırılmış. Bu durum gece-gündüz arasındaki sıcaklık farkını artırarak, duvarda daha fazla çatlamalara neden olmuş. Ayrıca yemekhane ile hemen arkasındaki oda arasındaki nem farklılıkları; nemin, gözenekli duvardan odalar arasında ileri geri geçip, tablo üzerinde yoğunlaşmasına sebep olmuş. Bu mikroskobik damlalar, buharlaşırken de yüzeyde tortular bırakmış. Brambilla'nın 21 yıllık uğraşı sonrası pis renkler yerini Leonardo'nun cüretkar ve parlak paletine bırakmış. Masanın üzerindeki natürmortda ve tabloyu çevreleyen duvar süslemelerinde zarif detaylar ortaya çıkmış. Ancak en etkileyici değişiklikler Havarilerle ilgili; Simon'un burnu düşündüğümüzden çok daha küçük ve sakalı eskisinden çok daha az çıkıntılıymış. Şimdi güçlü bir çenesi var, boynu Matthew ve Thaddeus ile açıkça konuşacak şekilde konumlandırılmış. Temizlemeden önce giysileri donuk kahverengiymiş. Şimdi ise üç rengi var: koyu kırmızı, gül ve buzlu beyaz. Matthew'un kapalı olan ağzı, şimdi açık ve nefes alıyor. Artık sakalı yok. Burnu daha düz ve daha klasik. Boynu şimdi bir kuş kadar zarif. Leonardo'nun gerçek çizgilerini yansıtıyor. Matthew'un dudakları çok şehvetli ve duygu dolu hale gelmiş. Kısacası havarilerin kişilikleri ortaya çıkmış.


Her hafta konuklarını sürpriz bir biçimde açıklayan, farklı konular hakkında samimi ve eğlenceli sohbete sahne olan, birbirinden sıra dışı soruların yer aldığı bölümlerle temponun hiç düşmediği Zorlu PSM'nin sevilen YouTube programı İbrahim Selim ile Bu Gecenin bu haftaki konuğu başarılı oyuncu Songül Öden oldu! Müzikten, stand-up'a, mizahtan güncel konulara kültürün her alanına dokunan ve her anı eğlence dolu dakikalara sahne olan Zorlu PSM'nin sevilen programı İbrahim Selim ile Bu Gecenin konuğu henüz vizyona giren Uysallar dizisindeki başarılı performansıyla oyuncu Songül Öden oldu. Songül Öden, çocukluğundan tiyatro kariyerindeki anılarına, projeleri değerlendirme süreçlerinden batıl inançlarına ve kadar hayatına dair her şeyi İbrahim Selim ile Bu Gece programında anlattı. Songül Öden, programın sevilen bölümü Gözlerimin İçine Bakta İbrahim Selim'in En yakın arkadaşının en yakın arkadaşının olmasının üç sebebi nedir? sorusuna Bir listesinin olmaması diyebilirim. Mesela çok yoğun bir çalışma tempomuz var bilirsin. Özellikle konsantrasyon açısından bazen sete telefon götüremiyorsun veya ilgilenemiyorsun. Bu sebeplerden 'aramadın, sormadın, oradaydın, buradaydın, bilmem ne oldu' gibi şüphe duyup bunları tarttığın bir mesele vardır ya hani onu hiç sevmiyorum. Çünkü kardeşlik, arkadaşlık kaldığın yerden başlayabilmektir. Mutlaka şundan ötürü böyle olmuştur diyebilmelidir. Diğerleri için de güvenilir olması ve sır tutabilmesi diyebilirim. Bunlar da bence birinin hayatında olabilmesi için oldukça yeterli şeyler. cevabıyla İbrahim Selim ve stüdyodakileri dostluk üzerine fikirlerini aktardı. Songül Öden, İbrahim Selim tarafından sorulan Uysallar gibi şahane bir projede birlikte çalıştık. Sen de dizide Nil karakterini oynuyorsun. Nasıl geçti senin için Uysallar serüveni? sorusuna Bütün bunları arka arkaya sayınca ne kadar şanslı olduğumuzu düşünüyorum. Bu proje kariyerimde nazarlık olarak üzerimde taşıyabileceğim bir iş olacak benim için hep. Hikayesi, süreci çok güzel hani bazen projenin kendisi çok güzel olur ama süreci öyle gelişmez. Seni zorlayan şeyler olur. Bu proje öyle değildi, konservatuar yıllarındaki gibi akışkan, herkes işine odaklı, coşkulu ve eğlenceli bir iş oldu. Söylemek istediği şeylere saygı duyarak, dertlerini de yüreğimde taşıyarak oynadım. Bu yüzden benim için çok kıymetli bir proje diyerek İbrahim Selim ve stüdyodakilere Uysallar dizisi hakkındaki samimi fikirlerini aktardı. Programın beğeni toplayan O mu, Bu mu? bölümünde Songül Öden'e sorulan Birlikte paraşütle atlasan kiminle atlarsın? sorusuna karşı oyuncu hem meslektaşları ve arkadaşları hem de Hollywood yıldızları arasında kalarak eğlenceli anlar yaşattı. Songül Öden'e Didem Soydan'dan Şükran Ovalı'ya, Tolga Tekin'den Tülay Günal'a, Hugh Grant'tan Belçim Bilgin'e, Tom Hardy'den Jennifer Aniston'a, Kubilay Aka'dan Madonna ve Haluk Bilginer'e kadar onlarca isim soruldu. İsimler arasında eğlenceli seçimler yapan Songül Öden, samimi yorumları ve birbirinden eğlenceli anılarıyla da herkesi güldürdü.


Kadir Özdel'in Kurgudışı Biyografi türündeki yeni kitabı Sosyal Fobiden Hayata Yolculuk, Epsilon Yayınevi etiketiyle raflardaki yerini aldı. Sosyal Fobiden Hayata Yolculuk, insanlarla iletişimimizde duyduğumuz kaygının temel meselelerine değinerek iyileşmenin yolunu açan, tekrar tekrar okunacak eşsiz bir kılavuz niteliğinde. Sosyal Fobiden Hayata Yolculuk kitabında bulunan davranış değişikliği önerilerini Doç. Dr. Özdel'in rehberliğinde uyguladığınızda yaşayacağınız değişime gerçekten şaşıracaksınız. Prof. Dr. M. Hakan Türkçapar'ın editörlüğünde hazırlanan ve her kitapta belli bir psikolojik soruna odaklanan Hayatı Anlamak serisi, insanın hemen her anında içinde bulunduğu sosyal ortamlar ve ilişkilerde yaşadığı kaygıları konu ederek devam ediyor. Bireyin kendine nasıl yardımda bulunabileceğine yoğunlaşan bu serinin ana rengi, psikolojik bozuklukların nedenleri ve çözümlerini anlamak için iletişime dayalı bilimsel yöntemi esas alan Bilişsel Davranışçı Psikoterapi. Doç. Dr. Kadir Özdel, sosyal fobinin sebeplerini bilimsel yöntemlerle incelerken kaygının azaltılması için hayati çözüm önerileri sunuyor. 1978, Nazilli doğumlu. Tıp Fakültesi eğitimini 2004'te Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nde, Psikiyatri Uzmanlığı'nı 2009'da Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda tamamladı. Uzmanlık tezi Bilişsel Davranışçı Terapi ile tedavi edilen vijinismus olgularında tedavi sonucunu öngörücü olası etmenler üzerinedir. Psikoterapi eğitimine psikanalitik ve dinamik psikoterapiler alanında başlayan Dr. Özdel, 2006'da Bilişsel Davranışçı Terapi eğitimi almaya başladı ve 2008'den itibaren çalışmalarını bu alanda yoğunlaştırdı. Kendisine merkezi Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan Academy of Cognitive and Behavioral Therapies tarafından 2011'de terapist, 2014'te ise konsültan, süpervizör ve eğitici unvanları verildi. Dr. Özdel 2015'te psikiyatri doçenti oldu. Çoğunluğu Bilişsel Davranışçı Terapiler alanında olmak üzere elliden fazla çalışmaya imza attı. 2012'den bu yana Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde eğitim görevlisi olarak çalışıyor. Bilişsel Davranışçı Psikoterapiler Derneği'nin ise yönetim kurulu üyesi ve eğiticisi. Ayrıca uluslararası hakemli bir dergi olan Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi'nin yürütücü editörü.


BAFTA ve Emmy ödülleri adayı toplumsal savaş filmi Brexit ile tanınan ödüllü senarist James Graham'in kaleme aldığı altı bölümlük yeni sosyopolitik dizi Sherwood 19 Ağustos Cuma günü saat 21:00'da BBC First'te yayınlanacak. Modern İngiliz toplumundaki güçlü sosyopolitik temalara dokunan 'Sherwood'; bölünmüş bir polis gücü, amansız bir suçlu yakalama mücadelesi ve otuz yıl önce kutuplaşmış Nottinghamshire halkına işkence eden bir katilin hikayesini konu alıyor. Senarist James Graham'in büyüdüğü Nottinghamshire'da geçen bu suç gerilimi, Graham'in bölge halkı ve tarihine olan aşinalığı ile gerçek hikayelerden esinlenerek hazırlandı. Nottinghamshire'ın maden bölgesi Ashfield'da gerçekleşen iki trajik cinayetin araştırılması ile başlayan hikaye, 1984 yılında yaşanan maden grevlerindeki olayları tekrar gündeme getirerek, bölünmüş toplumdaki tansiyonu yeniden alevlendiriyor. Hikaye büyük ölçüde, 1984'te yaşanan grevi denetlemek için ilçede bulunan yerel polis teşkilatından baş dedektif Ian St Clair ve bölgeye geri dönmek zorunda kalan Metropolitan Polisi Kevin Salisbury üzerine odaklanıyor. Ülke çapında büyük bir skandala neden olan casus polislerin İngiltere'deki tartışmalı konuşlandırılmasını da inceleyen ödüllü senarist Graham senaryo için; Sivillere, madencilere ve her iki tarafta yer olan polislere odaklanarak sismik çatışmayı her açıdan incelemeyi hedefledim diyor. Drama ilerledikçe, iki cinayetin etkisi, Nottinghamshire'daki grevin acı hatıralarını, özellikle grevci ve çalışan madenciler arasındaki farklılıkları tekrar canlandırıyor. Sherwood'un kadrosunda dedektif Ian St Clair rolüyle The Walking Dead'den David Morrissey, Metropol polisi Kevin Salisbury rolüyle Robert Glenister ve eski madenci Gary Jackson rolüyle Alun Armstrong yer alıyor. Ayrıca dizi, İngiltere tiyatrosunun önemli isimlerinden Lesley Manville, Kevin Doyle, Lorraine Ashbourne, Clare Holman, Pip Torrens, Lindsay Dunken ve Phillip Jackson gibi isimlerin desteklerini arkasına alarak yıldız kadrosu ile dikkatleri çekiyor. Büyük beğeni toplayan BBC draması için ikinci sezonun çekileceğinin duyurusu yapıldı. James Graham bir kez daha kendi memleketinin çukur köylerinden ve çevresindeki kasabalardan ilham almaya çalışacak. Yeni sezon, Britanya'nın endüstriyel geçmişi tarafından yönetilenlerin yaşamlarını ve mirasını, kırmızı duvar kasabalarının topluluklarından hikayeler, sözde casus polislerin tartışmalı konuşlandırılması ve geçmişten gelen sismik dalgaların nasıl gelişebileceğini inceleme temalarına devam edecek.


Sotheby's Müzayede Evi, geçtiğimiz hafta gerçekleştirilmesi planlanan Important 20th Century Design adlı müzayedeyi, bazı önemli koleksiyonların cinsiyet eşitliği sorunu nedeniyle çıkan tartışmalar yüzünden erteleme kararı aldı. Birkaç gün önce, müzayedeye katılan bir grup koleksiyoncu, açık artırmaya sunulan 66 eserden sadece 3'ünün kadın sanatçılara ait olması nedeniyle cinsiyet eşitliği ihlali yapıldığını belirttiler. İhbar üzerine Sotheby's, müzayedeyi erteleme kararı aldı ve söz konusu koleksiyonların içinde yer alan bazı eserleri kadın sanatçıların yapıtlarıyla değiştirmeye karar verdi. Ancak müzayede evi, erteleme kararının ardından satışın yapılmaması için teknik bir sorun yaşandığını ve müzayedeyi yapamadıklarını açıkladı. Sorunun ne olduğu açıklanmadı, ancak müzayede evi yetkilileri, satışın önümüzdeki haftalarda yapılacağını söylediler. Sotheby's, Koleksiyonlarımızda cinsiyet eşitliği ve etnik çeşitlilik için çaba gösteriyoruz ve bu konuda daha fazla çalışacağız açıklamasında bulundu.


Derin sesi, ruhu, folk ve blues esintili besteleriyle dinleyicilerine farklı ruh hallerini bir arada yaşatan Fransız soul divası Imany, Zorlu PSM ve Piu Entertainment iş birliğiyle yeni albümü olan Voodoo Cello'nun ilk Türkiye konseri için 8 Aralık akşamı Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'nde müzikseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Etkinliğin biletleri bugünden itibaren biletix. com ve www. passo. tr 'de satışta. Şarkılarında aşktan kadın hakları mücadelesine, iklim değişikliğinden siyasi mücadelelere kadar pek çok konuya değinmeyi sürdüren Imany, idolleri Billie Holiday, Nina Simone ve Tracy Chapman gibi caz, soul ve folk müzikten besleniyor. Sanatçı huzur, umut ve hüznü bir arada yaşattığı şarkılarıyla müzikseverlere çok özel ve unutulmayacak bir performans yaşatmaya hazırlanıyor. İlk albümü Shape of a Broken Heart ile üç ülkede platin plak ödülü kazanarak geniş bir hayran kitlesi edinen, You Will Never Know ve Don't Be Shy single'ları dünya çapında üne kavuşan sanatçı, cover şarkılardan oluşan yeni albümü Voodoo Celloyu sonbaharda sevenleriyle buluşturacak. Dinleyicileriyle aynı zamanda bir yaşam kültürünü de paylaşan soul müziğin Fransız divası Imany'nin sahnesine tanık olmak için ile 8 Aralık akşamı Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'ndeki yerinizi şimdiden ayırmayı unutmayın.


Simbart Projects Çukurcuma 29 Temmuz-11 Eylül tarihleri arasında Soul Of Summer I adlı karma sergiye ev sahipligi yapıyor. Sergi Didem Erbaş, Dilara Göl, Ezgi Yakın, Furkan Öztekin ve M. Cevahir Akbaş' ın çalışmalarını bir araya getiriyor. Daha önce Simbart'in projelerinde yer alan sanatçıların birlikte sergilediği ilk yaz seçkisi olan Soul of Summer I, sanatçıların farklı kavramlar üzerinden çeşitli medyumlar ile ürettigi eserlerini izleyiciyle buluşturuyor. Didem Erbaş, sanat pratiğinde resim, çizim, mekanla ilişkili enstalasyon ve video gibi birden fazla sanat alanında, kendi yaşadığı coğrafyanın sosyo-politik ortamına da işaret eden coğrafya, barınma, harita, topografya gibi kavramlar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Sanatsal pratiği boyunca yaptığı veya bulduğu nesnelerle resimleri arasında ilişki kurmaya çalışan sanatçı, resimlerinde sadece iki boyutlu yüzeyini kullanmak yerine bazı nesnelerin heykelsi niteliklerini, nesnelerin taşıyabileceği potansiyel bellekleriyle birlikte üç boyutlu alanı harekete geçirmeye çalışır. Dilara Göl, bir hikayeyi aramak ve anlatmak yerine, kendini sürecin akışına dahil ederek ve duyarlılık alanını genişleterek çalışmalarına devam etmektedir. Resim bölümü mezunu olan sanatçı, pratiğinde farklı malzemeler kullanarak bütünlügü medyum üzerinden kurgulamak yerine medyumu, üzerine düşündügü kavramların birer enstrümanı olarak görmektedir. Bununla beraber, defter ve yazı da sanat pratiğinin en başından beri sıklıkla rastlanan çalışma biçimleri arasında yer almaktadır. Ezgi Yakın'ın çalışmaları, günümüz dünyasının şüpheli ve karamsar gerçekliğinde içsel zamanın izlerini taşır ve izleyiciyi hayal gücünden beslenen alternatif bir bakışa teşvik eder. Uzam içinde belirli bir iskanı olmayan, akışkan, hafif ve uçucu imgeler, gerçekliğin alanından başkalaşarak resim yüzeyine yerleşir. Çalışmalarda çoğunlukla suluboyanın imkanlarını kullanan sanatçı, mimari yapıyla organik yapı arasında duran melezformlara dikkat çeker. Furkan Öztekin, malzeme olarak kağıt kullandığı üretimlerinde, mekan olgusunu sessizlik, boşluk, zaman, sınır ve ritim ekseninde yeniden ele alır. Çalışmaları, farklı cinsel kimliklere sahip olan bireylerin toplumla ilişkisine odaklanır ve bireyin yaratmaya çalıştığı queer dünyanın özelliği görülür. Savunduğu düşünce biçimlerini ve içinde bulundugu alanı LGBTi+ direniş tarihinde önemli olmuş mekanların bellekle mekan arasında kurulabilecek kırılgan ilişkileri üzerinden değerlendirir. M. Cevahir Akbaş, fotoğraf ve görsel sanatlar alanında çalışmalarını sürdürürken, farklı disiplinlerde çalışan sanatçılar ile birlikte ortak projelerde yer almaktadır. İlk dönem üretimlerinde fotoğraf merkezli bir anlayış benimseyip, kendi yarattığı atmosfer üzerinden kurgular gerçekleştirmiştir. Yakın dönemde ise araştırma dosyaları ve süre merkezli çalışmalara ağırlık vermeyi tercih eder. Bu durum, sanatçıyı konunun tarihsel sürecine daha fazla odaklanmaya, araştırma sürecine yoğunlaşmaya ve gerekli arşivsel kayıtların da dahil oldugu bir sanatsal sunum pratiğine yönlendirmektedir.


I. Dünya Savaşı'nda Rus İmparatorluğu zor ve kötü günler geçiriyordu. Çanakkale Savaşı'nın Türklerce kazanılması ve İtilaf grubunun Rusya'ya yardım ulaştıramaması sonucu Rusya İmparatorluğu dağılmanın eşiğindeydi. Rusya hem birden fazla cephede çarpışıyor hem de ekonomik sıkıntılar çekiyordu. Halk fakirdi ve cahildi. Rusya'nın büyük çoğunluğu köy olarak nitelendiriliyordu ve çok ciddi bir topraksız ve sömürülen köylü sorunu mevcuttu. İşçilerin durumu da oldukça kötüydü, sağlıksız şartlarda ve emeklerinin karşılığını tam olarak almadan çalışıyorlardı. İşte bu ortamda Bolşevikler ortaya çıktı. Bolşevikler Karl Marx ve Friedrich Engels'in ortaya koyduğu Komünist Manifesto yu kendilerine rehber edinerek Rusya'da işçi ve çiftçilerin öncülüğünde bir sosyalist / komünist devlet kurmak istiyordu. Bolşeviklerin lideri Vladimir İlyiç Lenin idi. Troçki, Stalin, Kalinin de sosyalist devrimde önemli rol oynayacaklardı. Ekim 1917'de Bolşevik-Menşevik çekişmesi Bolşeviklerin lehine döndü ve Moskova'da Bolşevikler Askerlerin ve İşçilerin Sovyeti ni ilan ettiler. Rus İmparatorluğu resmen yıkılmıştı, artık Sovyet Rusya vardı. Bolşevikler Çar II. Nikola'yı ve tüm ailesini kurşuna dizerek infaz etmişlerdi. Bolşevikler ile Menşevikler arasındaki savaş 1923 yılına dek sürdü. 1923 yılında Lenin önderliğindeki Sovyet Ordusu Çarlık Rusya'sından kalan tüm askeri birlikleri ya yok etti ya da teslim olmaya zorladı. Kurulan Sovyet Devrim Mahkemeleri nde binlerce kişi yargılandı ve infaz edildi. Bu sayede devrimin halka mal olması ve devrimin yerleşmesi sağlandı. Sovyet rejimi ülkeyi otoriter bir şekilde 1990'lı yıllara kadar yönetecekti. Bolşevikler iktidarı ele geçirdikleri 1917 yılında Rusya'nın I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesini sağladılar ve Brest Litovsk Antlaşması'nı imzaladılar. Çarlık Rusya'sının yaptığı tüm gizli antlaşmalar Bolşevikler tarafından dünyaya ilan edildi ve Rusya böylelikle resmen I. Dünya Savaşı'ndan çekilmiş oldu. Rusya; Finlandiya, Litvanya, Polonya, Ukrayna, Batum, Kars ve Ardahan'ı bırakmak zorunda kaldı. Sovyet devriminden sonra Sovyet rejiminin Türkiye' ye olan ilgisi de artacaktı. Sovyet rejimi Türkiye'de Mareşal Kemal Atatürk önderliğinde yürütülen Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı'na da sempati besliyordu. Her iki devrimde antiemperyalist nitelikler barındırıyordu, her iki devriminde temel amacı emperyalizme karşı çıkmaktı. Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı boyunca Sovyet rejimi ile Kemalist rejim arasında dostane ilişkiler gelişti, Sovyetler Türk Devrimi'ne silah, cephane, altın ve petrol yardımında bulundu. Sovyet rejiminin Türk Devrimi'ne katkıları göz ardı edilemeyecek kadar önemlidir. Ekim 1917-Ocak 1924 yılları arasında sosyalist devrimin lideri Lenin yönetimde idi. Ocak 1924'te Lenin' in ölmesiyle yerine Stalin geçti ve Stalin Sovyet Rusya'yı öldüğü tarih olan 1953 yılına kadar adeta demir yumrukla yönetti. II. Dünya Savaşı'nda Sovyet Rusya çok ağır yaralar aldı ancak savaşın kazanan tarafı da yine Rusya oldu. II. Dünya Savaşı'nın bitmesiyle Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyet Rusya arasında soğuk savaş başladı ve soğuk savaş Sovyetler Birliği'nin dağılmasına dek devam etti. Hem ABD hem de SSCB çok ciddi miktarlarda nükleer başlık ve balistik füze üretti. Her iki devlette çok çeşitli biyolojik silahlar üzerinde çalıştı. Soğuk Savaş ile beraber uzay yarışı da başladı. Her iki devlette daha üstün teknolojiler üreterek uzaya hakim olmayı amaçladı. Soğuk Savaş bu sayede birçok bilimsel ve teknolojik gelişmelerinde ortaya çıkmasına sebep olacaktı. Stalin' in 1953'te ki ölümünden sonra yerine 4 yıllık zorlu bir mücadele ile Nikita Kruşçev geçti. Kruşçev batı ile daha samimi ilişkiler kuruyor gibi gözüküyordu. Ama bir sorun vardı, Sovyetler Birliği ekonomik olarak küçülüyordu ve Batı ile olan yakın ilişkiler Sovyet ekonomisinin bir miktar liberalleşmesine sebep oluyordu. Sovyetlerin 1960'lardaki ekonomik politikaları Sovyet Rusya' da ekonomik yavaşlamaya sebep olmuştu ve ekonomi giderek küçülüyordu. 1960 ve sonrasında yürütülen yanlış politikalar yüzünden Sovyet rejimi her geçen gün kan kaybediyordu. Sovyetler Birliği'nin son başkanı Mihail Gorbaçov birliği ayakta tutmak adına iki önemli adım atmıştı. Uygulanan her iki yöntemde büyük Sovyet İmparatorluğu'nun adeta son çırpınışlarıydı. Bunlardan ilk uygulamaya sokulmuş olan Perestroyka, SSCB'de 1980'li yıllardan itibaren gerçekleştirilen ekonomik ve siyasi sistemi yeniden yapılandırma ve reform hareketleriydi. İlk olarak 1979'da Leonid Brejnev tarafından önerilmiş, dönemin devlet başkanı Mihail Gorbaçov tarafından desteklenmiş ve teşvik edilmiştir. İkinci olarak uygulanan Glasnost, Sovyetler Birliği'nin son döneminde Mihail Gorbaçov'un liderliğinde ülkede bilhassa ekonomik sorunlara son vermek amacıyla uygulanmış politikaların tümüne verilen addır. 1985'te uygulanmaya başlamış, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla son bulmuştur. Nihayetinde tüm çabalar boşunaydı ve 1991 sonunda SSCB'nin dağıldığı ilan edildi. Chervonets kelime anlamı olarak kırmızı/kızıl altın demektir. Bu tabir aslında Çarlık Rusya'sı zamanından kalma bir tabir idi. Çarlık Rusya'sı zamanında basılan altın paralar genellikle düşük ayarda altın içermekteydi, yani altın paraların alaşımı yüksek oranda bakır içermekteydi. Yüksek oranlı bakıra sahip altın para alaşımları da parlak sarı altın renginden ziyade kırmızı/kızıl bir renge sahipti, bundan dolayı da bu yüksek bakır alaşımlı altın paralara genel olarak Chervonets denilmekteydi. 1917' de ki Ekim Devrimi'nden sonra Sovyet rejimi para birimini değiştirmiş ve yeni bir ekonomik yol çizmişti. Değişen rejime yakışacak yeni bir altın para ihtiyacı ortaya çıkmıştı. İşte tüm bunların neticesinde yeni rejime ve devrime yakışacak süslü bir tasarıma sahip, aynı zamanda mesaj veren ve kuvvetli devlet imajı çizen karakteristik bir para tasarlandı ve basıldı. Basılan yeni paranın birimi de Sovyet rublesi yerine Chervonets olarak belirlendi. İlk basılan Chervonets devrimden 6 yıl sonra yani 1923 yılında basılacaktı. SSCB' nin dağılmasında önce en son 1982 yılında Chervonets basılmıştır ve bir daha orijinal baskısı olmamıştır. Resim-1: 1923 yılında basılan ilk Chervonets ile güçlü devlet, güçlü rejim mesajı veriliyordu. Resim-2: Şahsi koleksiyonumda olan 1976 Chervonets ön yüzü. Ön yüzde tohum eken bir çiftçi, solda saban ve sabanın arkasından doğan güneş görülüyor. Sağ tarafta ise endüstri tesisleri görülüyor. Buradan da anlayabiliyoruz ki Sovyet rejimi hem tarıma hem çiftçiye hem de endüstriye oldukça önem veriyordu. Paranın ön yüzünde üst kısımda yani 1 Chervonets yazıyor. Resim-3: Şahsi koleksiyonumda olan 1976 Chervonets arka yüzü. Arka yüzün tam ortasında Sovyet rejiminin simgesi olan çekiç ve orak dikkati çekmektedir. Kenar yazısı , ! şeklindedir ve sosyalizmin slogan cümlesi haline gelmiş Bütün dünya işçileri birleşin! anlamındadır. Arka yüzde yazanlarla da anlaşılacağı gibi SSCB tüm dünya emekçilerinin hamisi rolünü üstlenmektedir. Resim-4: Şahsi koleksiyonumda bulunan 1976 Chervonets ön ve arka yüzü. Para oldukça estetik ve güçlü bir tasarıma sahiptir. 1976 Chervonets, Leningrad darphanesinde basılmıştır.


Gördüğünüz tablo Paul Klee'nin suluboya çalışması: Angelus Novus. Trajik bir öyküsü var aslında: Tabloyu Walter Benjamin satın alıyor. Yıllarca, sürgünlükleri dahil her yere yanında taşıyor. Çalışırken ona bakıyor, ilham perisine bakar gibi. İspanya'da sürgündeyken üzerine küçücük bir yazı kotarıyor, Agesilaus Santander adıyla. Agesilaus bir Isparta Kralının adı, Santander'se İspanya'da bir şehir. Benjamin'in pek sevdiği anagramlardan biri bu başlık: Der angelus satanas yani Melek Şeytan'ın yeniden düzenlenmiş hali. Fark etmişsinizdir, anagramda bir i fazla var: Yok edilemeyen fazlalık o. Benjamin ölümüne doğru yola çıktığında, tabloyu Paris'te George Bataille'a emanet etmiş, yakın dostu Gershom Sholem'e verilmesini vasiyet etmişti. Sholem İsrail'de yaşadığı için, tablo 2. Dünya Savaşı ardından bir süre Theodor Adorno'da kaldı. Nihayet Sholem'e ulaştırıldı, onun ölümünden sonra İsrail'de bir müzede sergileniyor tabloya kimlerinin ellerinin dokunduğu, başlı başına dudak uçuklatan bir liste. Gözden bir an bile kaçırmamamız gereken ayrıntı şudur: Benjamin, yıllar boyunca bu tablonun hakikisine bakıyordu! Tabloya bakarken tefekküre dalıyor, yakın dostlarının yalancısıyım, handiyse vecd halinde kendinden geçiyordu o tablonun gerçek sahibiydi! Melek hakkında çok şey söylenmiştir: Kafasında saçlar değil sanki parşömen tomarları var, denmiştir. Tırnaklarının pençe benzeri görünümüne dikkat çekilmiştir. Kanatları jilet gibi kesici, denmiştir. Melek, melektir melek olmasına ama düpedüz tehdit edici, tüyler ürperticidir. Eski Ahit'te ilahisini söyleyip yok olan meleklerden söz açılır, yok olmayanlarsa başmelekler ve Şeytan'dır. İbranicede melek ve haberci sözcükleri özdeştir zaten tablodaki meleğin şarkısı haberdir! Yüzü geçmişe doğru baktığına göre ancak geçmişten bir haberdir bu, tarih kadar tekinsizdir söylemek istediği. Tarih, başarıya ulaşabilenlerin, işin aslı, sağ kalabilenlerin yazdığı bir manzumedir. Bizim tarihsel ilerleme adı altında aşkınlaştırdığımız mevhum, bir yanıyla, çok sevdiğimiz geleneğin paramparça oluşudur. Elimizde bugün ne varsa, geçmişin elinden kurtarıp taşıyabildiklerimizdir. Ölümü göze alıp İspanya sınırına yola koyulan Benjamin'in, o ana dek yanında taşıdığı küçük suluboya tablo gibi. Tarihe bu bakışını, Benjamin aslında daha önce sanat tarihinde uyguladı: Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretildiği Çağda Sanat adlı bir makale yazdı makalenin tarihi 1935'tir. Benjamin, başta sinema ve fotoğraf olmak üzere, sanat eserinin aslını görmeden, teknik yöntemlerle eserin kolayca ve sınırsız çoğaltıldığı bir çağda sanata bakışımızı sorguluyordu. Sanat eserinden önce, daha kolay bir örnek üzerinden düşünelim: Matbaanın icadından önce, bir kitabı okumak ya da bir kitaba sahip olmak, günümüzdekinden ne kadar farklıydı. Elle yazılan, dolayısıyla uzun sürede ve sınırlı sayıda üretilebilen bir nesneye sahip olmak, çoğumuzun şu andaki maddi koşullarında olanaksızdı benzer şekilde bir sanat eserine sahip olmak da! Kendimize sormamız gereken soru şudur: Hangimiz sözcüğün klasik anlamıyla bir sanat eserine sahibiz? Küçük bir azınlık dışında, tabii ki hiçbirimiz. Bir düşünün, sanat tarihi üzerine çalışmak bile, günümüzde sanat eserlerinden bağımsız bir çabadır alırsınız birkaç kitap, hatta sanal alemden indiriverirsiniz, olur biter. Sanat eseriyle ilişkimiz, TV'de defalarca izlediğimiz filmlerden farksızdır: Ortada bir hakiki eser yoktur ama her istediğimizde ona ulaşabiliriz. Sadece sanatta mı, yaşamın her alanında böyle: Stada yolu hiç düşmemiş birinin, İstanbul'da TV'den maç izleyen bir Liverpool taraftarı olmasını gözünüzün önüne getirin. Teknolojik olarak çoğaltılmış kopyalarla kaplı bir evrende sanat eserine bakmanın büyüye inanmaktan, şamanın söylediğine güvenmekten farkı ne? Hakiki sanat eseriyle, eğer varsa, asla yüzleşemiyoruz değil ona Benjamin gibi sahip olmak.


Kendi kuşağının önde gelen Latin Amerikalı yazarlarından biri olan Nona Fernandez'in, 1980'li yıllarda Şili'de, diktatörlüğün gölgesinde büyüyen bir neslin hikayesini anlattığı Space Invaders: Diktatörlüğün Gölgesinde, çocukluğun büyülü dünyası ile haber bültenlerine sıkışmış trajik hakikatleri harmanlayan, hatırlayanların unutturanlarla hesaplaştığı bir eser... İthaki Modern dizisinden, Roza Hakmen'in İspanyolca aslından çevirisiyle yayımlanan Space Invaders, bir grup çocukluk arkadaşının anıları ile rüyalarına musallat olan Estrella Gonzalez'in hikayesini anlatıyor. Çocuklar, arkadaşları Estrella'nın varlığını hissediyor, sesini duyuyor, mektuplarını okuyor ve gizemli bir şekilde ortadan kaybolan bu kızı sık sık hatırlıyorlar. O yılların en yaygın video oyunlarından biri olan Space Invaders'ın eşliğinde, bir yandan kendileri de meçhul bir oyunun taşları, bir yapbozun parçaları gibi, Pinochet rejiminin karanlığında anıdan anıya, düşten düşe süzülüyorlar. Oyunculuk ve senaryo yazarlığı da yapan Fernandez, roman ve öyküleriyle unutulmaması gerekenleri hatırlatmayı görev edinmiş, Şili'nin tarihindeki karanlık sayfalara ayna tutmaya çalışan bir bellek direnişçisi. ABD'li müzisyen, yazar, şair Patti Smith'in, Pırlanta gibi bir kitap... İnsanın cebine atıp tekrar tekrar okuması için birebir dediği; Şilili şair, roman yazarı Alejandro Zambra'nın ise Yaşadıkları berbat ülkeyi anlamaya çalışan Şilili çocukların nesli hakkında, karanlık ve oyunbaz bir roman olarak tanımladığı, dört bölümden oluşan 72 sayfalık Space Invaders: Diktatörlüğün Gölgesinde, İthaki Modern'in 43. kitabı oluyor. 23 Haziran 1971'de Şili'nin başkenti Santiago'da doğdu. Gerçek adı Patricia Paola Fernandez olan ama eserlerinde Nona ismini kullanan yazar, birçok roman ile öyküye imza attı. Öykü kitabı El Cielo 2000 yılında yayımlanan yazarın Mapocho adlı ilk romanı 2002'de yayımlandı ve Fernandez böylece Şili tarihinin karanlık sayfalarına ışık tutmaya başladı. 2007'de yayımlanan Av. 10 de Julio Huamachuco romanında çocukluğumuzda yer edip yetişkinlikte kaybolmayan korkularımıza odaklandı. 2012'de yayımlanan Fuenzalida'da ise hafıza konusunu derinlemesine işledi. Space Invaders 2013'te yayımlandıktan sonra birçok dile çevrildi ve onu Chilean Electric adlı kitap izledi. 2016'da yayımlanan La dimension Desconocida romanıyla İspanyolca eserler veren kadın yazarlara takdim edilen Sor Juana Ines de la Cruz Ödülü'ne sahip oldu. Bu eserleri Liceo de Ninas, Voyager, Preguntas Frecuentes gibi kitaplar izledi. Oyunculuk ve senaryo yazarlığı da yapan, senaryo dalında birçok kez Altazor Ödülü'ne aday gösterilen ve layık bulunan Fernandez, kendi kuşağının önde gelen Latin Amerikalı yazarlarından biri olarak kabul edilir.


17. yüzyılın ve felsefe tarihinin en önemli filozoflarından Baruch Spinoza, dünyayı yorumlarken elde ettiği sürekli sevinç haliyle meşhur. Onu bilenler, tanıyanlar, okuyanlar Spinoza'nın düşünce tarihinde önemli dönüm noktalarına imza attığını iyi biliyor. Spinoza'nın Sevinci Nereden Geliyor? Reddedilemeyecek Bir Felsefi Teklif adlı kitabında Çetin Balanuye, bu sevincin kaynağını irdelerken yaşam yoluyla edindiği birçok bilgiyi de bizimle paylaşır. Spinoza'nın meşhur eseri Ethicaya da sık sık göndermede bulunarak filozofun görüşünü, öğretisini anlamamızı kolaylaştıran Balanuye, yalnız filozofun sevincinin kaynağını da aktarmıyor. Bunun yanı sıra, yaşamda insanı kedere sürükleyen, aşağı çeken duyguların kökenlerini de aramayı deniyor. Bu popüler dil ile yazılmış, Spinoza'yı okumadan önce güzel bir giriş yapabilmenizi sağlayan kitap aracılığıyla Spinoza'nın sevincine dair şöyle bir özetleme yoluna gidebiliriz sanırım: Yalnızca doğadaki karşılaşmalardan ibaretiz ve bu karşılaşmaların bazıları bizi aşağı çekerken bazıları da yukarı çıkarıyor. Spinoza burada etkin ve edilgin olarak duygulanışları ikiye ayırıyor. Yazının devamında, buralı filozof Ulus Baker'in de pek sevdiği Spinoza'yı ağırlıklı olarak yukarıda adını geçirdiğim kitap üzerinden konuşacağız. Ayrıca karşılaşmalar üzerine etkin & edilgin duygulanışlar yaşadığımızı söyleyen Spinoza ağabeyimizin görüşlerini fiziksel mesafeli günlere nasıl adapte edebileceğimizi sorgulayacağız. Çetin Balanuye Spinoza'nın Sevinci Nereden Geliyor? adlı kitabında, filozofun sevince dönüşmek kavramını açıklamaya girişirken bunları söylüyor. Daha doğrusu, söylediklerinden yalnız biri bu. Tabii, belki bir şeyleri gözden kaçırıyor olduğum ihtimalini göz önünde bulundurarak burada şu soruyu sorma ihtiyacı hissediyorum: Mesaiye yetişmek için koşan kalabalıklar, havadaki esintiyi fark etmiyorsa bu onların suçu mudur? Elbette, ilk baskısı 2017, altıncı baskısı 2019'da yapılan bir kitabı pandemi koşulları üzerinden değerlendirmek insafsızlığına giremem. Ancak bundan bağımsız olarak, havadaki ufak değişimleri, esintileri fark edip edememenin sorumlusunun mesaiye yetişmek için koşturan kalabalıklar olup olmadığını merak ediyorum. Hem var hem de yok gibi geliyor bana. Aynı anda birkaç işte ve bedeni zorlayan işlerde çalıştığım erken dönemlerimde eve dönerken ya da işe giderken önümden uçup giden bir kuş, sayısız figüre sahip bir yaprak uçuşu, dalgalı denizin önündeki vapurlar beni hep etkilemiştir. Öyle ki, bir çocuk gibi, hoşuma gitmeyen, benim için cazip olmayan koşullarda çalıştığım o zamanlarda dahi beni eğlendirecek bir şeyler bulmak konusunda yetenekliydim sanıyorum. O nedenle, büyükşehirde dahi olsa doğadan küçük mutluluklar yakalamak mesaiye yetişmek için koşturan kalabalıkların yeteneğine kalmış, diyebilirim. Bir yanıyla da; herkesten aynı performansı beklemek, otobüsün beklendiği o an zamanda bir küçük mutluluk yakalayıp onunla hallenmek kolay değil. Her insan öyküsünün biricik olduğunu hatırladığımızda, bize iyi gelen, bizim öncelediğimiz değerleri herkesin de uygulayabilmesini beklemek ne kadar doğru emin değilim. Spinoza bize bu erekselciliğin, sevince dönüşmenin en büyük düşmanlarından biri olduğunu öğretmiştir. Altını çizmekte yarar var; bütün dünyayı tesiri altına alan neoliberal düzen içerisinde de amaçlı olmanın ne kadar makul, insanın iyiliğine yönelik bir şey olduğunu tekrar tekrar sorgulamamız gerekiyor sanırım. Üçüncü ve son maddemiz ise insanı merkeze alma anlayışı. Spinoza bize bunun da, gerçek bir sevinçlenmenin önündeki engel olduğunu söyler. Etrafımızdaki her canlı ve cansız nesnenin bizim amaçlarımıza hizmet ettiği, edeceği, edebileceği varsayımı, akabinde yaşanan beklentiler ve kaçınılmaz sükut-u hayaller... Bu varsayıma göre ağaç bize meyve vermek, baykuşlar zararlı yılanları yiyerek insanı korumak için vardır. Bu beklenti ve sürüp giden doğal döngünün tamamını insanın hedeflerine ulaşabileceği araçlar olarak ilişkilendirme, canlı ya da cansız her şeyin insani ereklere hizmet edeceğini düşünme insanlar arasında yaygın bir görüştür. Bu son maddede açıklamamız gereken bir husus daha var ki o da; seçimlerimizi tamamen bilinçli bir şekilde yapıyor olduğumuz yanılgısıdır. Psikanalizin ve Freud'un bize öğrettiği en önemli hakikat muhtemelen seçimlerimizde sandığımız kadar özgür olmayışımızdır. Bu itirafı kendi hayatımız adına yapmakta zorlanırız, ancak başkaları hakkında, örneğin ebeveynlerimiz ile ilgili yaş aldıkça fark ettiğimiz gerçeklerden biridir bu. Çoğumuz, çocukluk yıllarında anne ve babayı her şeyi bilen, kaygıları olmayan, her şeye gücü yeten kişiler olarak görür, erişkin hayata adım atmaya başladıkça bunun böyle olmadığını fark ederiz. Onların da içinde kalan çok şey olmuş, onlar da hatıralarına dönüp baktıkça, tıpkı bizim gibi duygulanmışlardır. Onlar da bazen ne yapacaklarını bilememiş, her soruya yanıt bulamamışlardır. Seçimlerimizin ardında bilinç düzeyimizin değil, bilinçaltımızın olduğunu bize öğreten psikanaliz bu bakımdan Spinoza ile kol kola ilerliyor. Spinoza bu noktada da insanların genellikle eylemlerinin farkında olduğunu, ancak bu eylemlerin arkasında yatan nedenleri göremediklerini söyler. Bu anlamda, insanı merkeze alan, insanı evrende tek ve yüce değer sayan hümanist görüşün de aynı hataya düştüğünü söyleyebiliriz. Peki Spinoza bu eleştirilerin ardından nereye işaret ediyor? Dünyanın, zorunlu karşılaşmalardan ibaret olduğuna ve bu karşılaşmaları hayatı olumluyarak zengin kılabileceğimize, sevince de böyle dönüşebileceğimize. Her karşılaşmanın bizi mutlaka olumlamaya yönelteceğinin garantisi olmasa da, kendimize şöyle bir baktığımızda olumlu sonuçlar doğuracak karşılaşmalarda dahi potansiyelimizi yeterince kullanmadığımızı, hüzünlü dünya görüşümüze kapılıp gittiğimizi görebiliriz. Burada Spinoza'nın Ethica adlı meşhur eserindeki etkin duygulanışlar ve edilgin duygulanışlar bölümüne de geçebiliriz. Etkin duygulanışlar Spinoza'ya göre sevinç kaynağının kendisidir. İnsanın var kalma çabasını çeşitlendirip zenginleştirmesinden gelen bu etkin duygulanışlar bizi neşe ile duygulandırır. Örneğin, pandemi ortamında, aylardır dört duvar içerisinde, odamda yaşıyor olmama rağmen günün sonunda onlarca insan ile görüşüp toplantılar yapmışçasına yorgun bir şekilde uyuyorum. Bunlar içerisinde üniversite yıllarımda öğrenip yarıda bıraktığım mızıkayı tekrar öğrenmek, ilgimi çeken etkinlik, kurs ve sohbetleri takip etmek, dil gelişimi gibi maddeler var. Bir de tabii aylarca her sabah altıda kalkıp 1 saat yazarak bitirmiş olduğum ve henüz son okumasını yapmadığım romanım. Neden sabah altı? derseniz, cevap bir zorunluluk içeriyor: Kendimi finanse ettiğim dünya işlerine geçmeden önceki tek zaman dilimim orası da ondan. Bu değerlendirmeyi her yaptığımda aklıma herkesin aynı çalışma koşullarında vaktini geçirmediği geliyor. Dolayısıyla bu genellemeyi nereye kadar götürüp nerede durmam gerektiğini bilmesem de, erken dönemlerimde benim de bedeni zorlayan birçok işte çalışmama rağmen beni hayata bağlayacak pek çok şey bulabildiğimi hatırlıyorum. Sona doğru gelirken, benim bu yazıyı yazmama vesile olan soruyu da sormam gerekiyor. Spinoza hayatın zorunlu karşılaşmalardan meydana geldiğini, bu karşılaşmalarda hem karşı tarafı etkilediğimizi hem de bizim o taraftan etkilendiğimizi söylüyor. Ulaşılacak bir hedef ile beraber gelecek mutluluğun bir yanılsama olduğunu, kendimizi şimdi de eyleyip karşılaşmalarımızdan etkin duygulanışlarla çıkabileceğimizi öneren Spinoza'dan pandemi ortamında bunu nasıl gerçekleştirebileceğimizin yanıtını alamıyorum. İnsan, ötekiler ile beraber oldukça insanlaşabiliyor, yalnızlaştıkça yozlaşıyor madem, fiziksel mesafenin haklı olarak zorunlu kılındığı bu dönemde, karşılaşmaları minimuma indirgeyerek yaşadığımız bu zaman diliminde nasıl etkin olacağız? Etkin duygulanışlar için karşılaşmaları arttırmamız ve kendimizi işin içerisine dahil etmemiz gerekiyorsa, mesela 2022'ye kadar bundan mahrum mu kalacağız? Yine de, sokağa çıkma kısıtlamasının olmadığı her gün 1 saat yürüyorum. Ucuzundan aldığım bir kablosuz kulaklık adeta eski toprak gibi ne kadar düşürdüysem de bana mısın demedi, çalışıyor. Tüm bu yürüyüşler içerisinde, beni dinamik bir hale sokan müzikler eşliğinde hızlı hızlı yürüyorum. O anda kavramlar, hedefler, öğretiler yok oluyor. Yalnızca ağaçlar, karşıma çıkan ağaç dallarına ellerimi ve suratımı sürtüşüm ve rüzgar var. O anlarda gündelik hayat içerisinde o kadar kolay bulamadığım etkin bir duygulanış içerisinde oluyor, handiyse rüzgar ceketime vurdukça uçmaya başlıyorum.


Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nde İstanbul Üniversitesi işbirliğiyle sanat tarihinin başlangıcından Batı sanatı tarihindeki üslup değişimlerine, erken Ortaçağ döneminden 20. yüzyıla uzanan sürecin kronolojik olarak ele alınacağı bir sanat tarihi programı başlıyor. Çok yönlü ve katılımcı bir müzecilik deneyimi sunan SSM'in Türkiye'de akademik düzeyde sanat tarihi eğitimini 1943'te başlatan İstanbul Üniversitesi Genel Sanat Tarihi Anabilim Dalı işbirliğiyle tüm sanatseverlere yönelik düzenleyeceği seminer dizisi 19 Mart Cumartesi günü başlayacak. SSM Öğrenme Programları kapsamında cumartesi günleri çevrim içi olarak devam edecek program; sanat tarihi disiplininin oluşumundan başlayarak Ortaçağ, Rönesans, Barok Çağı, 17. yy Hollanda sanatı, Aydınlanma Çağı, İzlenimcilik ve Dışavurumculuk, Kübizm Fütürizm, Gerçeküstücülük ve Modernizm konularını kapsayacak. Dersler, her biri konusunun uzmanı akademisyenler Prof. Dr. Uşun Tükel, Doç. Dr. Serap Yüzgüller, Doç. Dr. Seda Yavuz, Doç. Dr. Simge Özer Pınarbaşı ve Araştırma Görevlisi Gül C. Altun tarafından verilecek. Seminerler dizisi, Prof. Dr. Uşun Tükel'in İlkçağdan başlayarak 20. yüzyıla sanat tarihinin oluşumu ve disiplin haline gelişinin kilometre taşlarını tüm yönleriyle anlatacağı Sanat Tarihi Disiplininin Oluşumu başlıklı semineriyle başlayacak ve 25 Haziran Cumartesi günü Öfke, Dram ve Yaratıcılık: Weimar Almanya'sında Sanat semineriyle tamamlanacak. Her bir seminerden sonra katılımcılara Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi tarafından katılımcı belgesinin verileceği seminerler çevrimiçi gerçekleştirilecek. Her hafta farklı bir konunun ele alınacağı seminerlere SSM'nin web sitesi üzerinden kayıt yapılabiliyor.


Filmler çok fazla tutku uyandırır, ancak film tarihinin arka kataloğu göz korkutucu olabilir. Bir aktöre, yönetmene veya alt türe hayran olmuş her insan, nereden başlayacağını bulmak için başka bir mücadelenin içerisinde bulur kendisini. Kubrick'in yönetmenliğine aşina olmayanların nereden başlaması gerektiğini bulması zor: Kubrick, zamanın ötesinde bir yönetmendir. Kusursuz film anlayışıyla ve teknik detaylara verdiği önemle tanınmaktadır. Kubrick, Scorsese'den Steven Spielberg'e, Orson Welles'e, Christopher Nolan'a kadar ustaların hayran olduğu bir üstadtır. Kubrick'in filmleri, gerçek bir komedi olan Dr. Strangelove (1964) dahil, hem tematik hem de kompozisyonel olarak korkutucu bir hal alır. Kubrick'in çalışmaları genellikle insan iç dünyasının en kilit noktalarına değinir. İnsanların masallarını, akıl sağlığını, ilkelerini ve kendi yıkımlarını inanılmaz bir kayıtsız evrende anlatır. Ağır şeylerden bahseder ve yönetmenin özenli yaklaşımının bir göstergesi olsa da onunla çalışmak oldukça zordur. Kubrick, bazen her sahne için 100 çekimden fazlasını talep eder, maraton çekimlerinde her küçük ayrıntıyı takıntı haline getirir. İzleme deneyiminin asla hipnotize etmekten daha az konumlanmasına izin vermez. Hızlı bir soygun filmi olan The Killing (1956) ve kılıç ve sandalet destanı Spartacus (1960), toplumun beğenilerine hitap eden ve onları sıkmamaya odaklanan iki çalışması olarak gösterilebilir. Hızlı ve ucuzdur. 85 dakikalık The Killing, Kubrick'in sonraki çalışmalarının incelenen ihtişamıyla çelişen bir yapıya sahipken, Spartacus'te daha sonra reddettiği ve çok fazla sanatsal uzlaşmaya yer verdi. Kubrick'in üzerinde tam kontrole sahip olduğu ve Kubrick'in sanatsal ve ticari çıkarlarını sarhoş edici bir şekilde birleştiren film The Shining'dir. Perili bir otel havasındaki devasa otelin kış idaresi sırasında ailesiyle baş başa kalan bir yazarın hikayesi konu edinen bu film bir Stephen King uyarlamasıdır. Kubrick'in yüksek eğilimleri ve lüks eğlence tutkusu arasında mükemmel bir orta noktayı temsil etmektedir. Kabuslar, korkunç hayaller, kanlı asansörler ve Nicholson'un yanı sıra Kubrick düzenli Joe Turkel ve Philip Stone'un lezzetli performanslarıyla, mükemmeli yaratmayı ilke edinmiş bir ekibin aylar süren emeğinin bir ürünü olarak başyapıt olarak ilk sırada yerini almalıdır. Bu filmde konu edilen şey gerçekten orta yaş krizi geçiren bir erkekte olağan bir kriz anı mı yoksa tecrit kaynaklı çılgınlığın hikayesi mi? Overlook Hotel'in sahneden sahneye görünen mimari tutarlılığının olmaması, meşhur titiz Kubrick'in Burası aslında yok! demesinin başka bir şekli olabilir mi? The Shining'in ilham verdiği sayısız fan teorisini inceleyen Rodney Ascher belgeseli Room 237 (2012), Kubrick'in 11. özelliğinin hayal gücünün rehin alabileceği bir kanıtıdır. Ve yine filmle ilgili okuma yapmak isterseniz size daha önce yazdığım Bir Filmi Okumak: Stanley Kubrick The Shining Filmine Çizgi Film ve Peri Masalları Çerçevesinde Bakmak isimli yazmı tavsiye edebilirim. The Shining'le siz Kubrick'in ürkütücü mizah anlayışını tatmış olacaksınız, bir sonraki çağrı limanı, kariyer belirleyici bir üçlü içeren Soğuk Savaş dönemi nükleer paniği hakkında bir komedi olan Dr. Strangelove (1964) olmalıdır. Peter Sellers'ın muhteşem performansının keyfini sürmenizi kesinlikle tavsiye ediyorum. Daha sonra da Kubrick'in yaramaz draması Lolita (1962), temel olarak daha küçük bir Kubrick girişini ise; Vladimir Nabokov okuyarak yapabilirsiniz. Kubrick, tarzının çağdaş sansür yasaları tarafından engellendiğini hissetti, ancak yinede kara mizah için daha akıllıca yollar keşfederek aktarımını sağladı. Kubrick, daha güvenilir bir zemin ve umutsuz erkekler içeren yüksek drama potansiyeli nedeniyle, savaş karşıtı filmleri Paths of Glory (1957) ve Full Metal Jacket (1987) filmlerini çekti. Birincisi, Büyük Savaş'ın anlamsız katliamından rahatsız olan ateşli bir genç sinemacının işi, ikincisi ise Amerika'nın Vietnam'daki cehennem müdahalesinde vahşi bir mizah bulan daha eski, daha müstakil bir Kubrick görünür. Her ikisi de 20. yüzyıl çatışmalarının yıkıcı ve görkemli vizyonlarını içerisinde barındırır. Kubrick'in filmleri o kadar büyüktür ki, The Shining gibi kapalı bir mekanda bile devasa bir görkem bırakır, ancak Kubrick'in en büyük evreni ise 2001: A Space Odyssey filminde yarattığıdır. İnsanın varoluşundan sonsuzluğa ve ötesine gitmeyi başarır. Metafizik, insan potansiyeli, yapay zeka, evrim, yaşam, ölüm ve yeniden doğuşla ilgili bir film olan A Space Odyssey (1968), Kubrick'in temel ilgi alanını açıkça ortaya koyar: HER ŞEY! Kubrick'in ilk filmleri Fear and Desire (1953) ve Killer's Kiss (1955), Kubrick'in kendisi tarafından amatörce reddedilen filmlerdir, yönetmenin sonuncu filmi ise erotik gerilim filmi Eyes Wide Shut (1999 filmidir. Özellikle Barry Lyndon bir hazinedir. 18. yüzyıl sanatını çerçeveler ve trajik bir dönem parçası niteliğindedir. Kubrick'in duygusal soğukluğunu eleştiren herkese bir cevap niteliği taşımaktadır. Tamamen farklı bir çalışması olan distopik bilim kurgu filmi A Clockwork Orange (1971), müthiş bir zanaat ürünüdür. Kara mizahın ve düşündürücü hikaye anlatımının önemli bir örneğidir. Ancak film yayınlanmasından bu yana on yıllardır hala bir meydan okuma ve modern topluma bir hiciv niteliği taşıma rağmen gündeme tam olarak oturamamıştır. Umutlu uzay hikayesi 2001: Space Odyssey (1968) fiminin antitezi olan A Clockwork Orange, şiddet bağımlısı gençlerden kurulu bir çetenin, çevrelerine saçtığı dehşet ve korkuyu işleyerek bir korku imparatorluğunun resmini çizmektedir. Çetenin lideri Alex, işler çığırından çıkınca yakalanır ve gözaltına alınır. Ama hapse atılmaz; cezası bir şiddet deneyine kobay olarak kullanılmak olur. Bu deney insanoğlu ve şiddet kavramı arasındaki ilişkiyi ortaya koyma amaçlıdır ama deneyin kendisi de bir o kadar insan doğasına aykırıdır.


''20. asrın umutsuz münevveri'' Kimi yazılarda onun Stefan Zweig'ın- hakkında böyle söylenir. Zaten tüm bu kelimeleri bir yapbozun parçaları kıvamında düşünürsek yapboz da tamamlanmıyor mu? 20. yüzyıl, umutsuzluk ve münevverler. İki dünya savaşını da görmüş bu neslin bir diğer ismi, İrlanda asıllı yazar F. Scott Fitzgerald da savaş sırasında yetişen kendi nesli için şöyle demiyor muydu: ''Kayıp Kuşak'' Neden peki? Cihan harplerini yaşayanlar bilirler ve derler ki: Savaş her zaman insanın kötü yönlerini ortaya çıkarır. Akabinde derin bir umutsuzluk da peyda olur. Avusturyalı romancı, biyografi ve oyun yazarı, denemeci, şair Stefan Zweig da Avrupa aydınlanmasının müjdelediği ''akıl, bilim, barış, özgürlük'' gibi kavramların savaşlarla beraber yalnızca birer kelimeye dönüşmesine daha fazla tahammül edemez. İnandığı değerlerin yok oluşuna iki dünya savaşı dolayısıyla iki defa, çok ağır bir biçimde tanık olması, onun insanlık için artık sona geldiğimizi düşünmesine sebep olur. Oysa 1881'de Avusturya'nın başkenti Viyana'da dünyaya geldiğinde her şey ne kadar da berraktır, su nasıl da temiz akar, lise ve üniversite yıllarında nasıl da heyecanlıdır. İyi bir eğitim alan, varlıklı ve kültürlü bir Yahudi aileden gelen Zweig dünya savaşlarının yarattığı yıkımı, bu savaşlardan önce Avrupa'daki umutlu tabloyu ve savaşlardan sonraki vaziyeti de ''Dünün Dünyası'' adlı kitabında anlatır. Bu kitap 20. yüzyılı anlamak açısından da çok önemlidir. Araştırmamız neticesinde içeriğimize konu olan ''opera'' konusunda Türkçe bir kaynak bulamadık ama Zweig bahsettiğimiz bu kitabında Die schweigsame Frau adlı operaya yazdığı librettoyu ve Hitler Almanya'sında sergilenirken afişte nasıl da kendi adının geçtiğini anlatır. Böylece rejimin kitaplarını yaktığı Stefan Zweig adı, operanın bütün ilan ve afişlerinde yer alır. Temsilde elbette bulunmayan yazar, operanın büyük bir beğeni kazandığını, hatta Berlin, Hamburg, Frankfurt ve Münih'teki Alman tiyatrolarının operayı bir sonraki sezon sahneye koyacağını belirtir. Zweig'ın librettosunu yazdığı opera iki temsilden sonra iptal edilse de, tarih ''Hitler'in ve rejimin nefret ettiği Stefan Zweig adının afişlerde yer aldığını'' yazar.


Mahşer, Yeşil Yol, Hayvan Mezarlığı, O ve Yabancı gibi unutulmaz kitaplarıyla okurların gönlünde taht kuran ve durmaksızın üretmeye devam eden dünyaca ünlü yazar Stephen King'in yeni romanı Enstitü 11 Ocak'ta okurlarla buluşuyor! Stephen King'in Goodreads Awards 2019 En İyi Korku Kitabı ödülünü alan Enstitü kitabı, üzerlerinde deneyler yapılıp sonrasında acımasızca ortadan kaldırılmak üzere ailelerinden koparılarak gizli bir yere hapsedilen, telekinezi, telepati gibi özel yeteneklere sahip bir grup çocuğun hikayesini anlatıyor. Korkuyu yaratma, onu yok et! temasını son yıllarda daha fazla vurgulayan usta yazar Stephen King, Enstitü romanıyla ilgili, Zayıf insanların güçlü olabildiklerini yazmak istedim, yorumunda bulunuyor. Enstitü 11 Ocak'ta Altın Kitaplar logosuyla raflardaki yerini alıyor.


Mangrove, 12 Yıllık Esaret filmiyle Oscar kazanan dünyaca ünlü yönetmen Steve McQueen'in BBC'ye özel hazırladığı Small Axe Antolojisi serisindeki 5 filmden yalnızca biri... Siyahi aktivistlerin Londra'da polis şiddeti ve ırkçılığa karşı direniş gösterdikleri Mangrove Yürüyüşünün 50. yıl dönümü 9 Ağustos'ta kutlanırken, bu mücadelenin izlerini aktaran filminin ilk resmi fragmanı geçtiğimiz hafta yayınlandı. Cannes Film Festivali seçkisinde yer alan projenin ilk filmi olan Mangrove çok yakında sinemaseverlerle buluşacak. Film 1970 yılında bir protesto yürüyüşü sırasında Londra polisi ile çatışan 9 kişilik siyahi bir aktivist grubu olan Mangrove 9'un ve ardından kamuoyunda oldukça ses getiren duruşmanın gerçek hikayesini konu alıyor. Duruşma, Metropolitan Polisi içerisinde ırkçı nefretin neden olduğu davranışların ilk adli kabulü olarak tarihte yerini aldı. Mangrove yürüyüşü ise 150 siyahi protestocunun 9 Ağustos 1970'de Londra'nın Notting Hill mahallesinde polisle çatışmasına dayanıyor. Göstericiler, Mangrove restoranı da dahil olmak üzere bölgedeki uzun süreli polis tacizine karşı protestolar düzenliyorlardı. Bu eylemlerin ardından yürüyüş liderlerinden dokuz isim tutuklandı ve isyanı kışkırtmakla suçlandı. Türkçe karşılığı küçük balta olan Small Axe, adını Afrika kökenli Siz büyük ağaçsanız biz de küçük baltayız atasözünden alıyor. Seri, 1960'lı yıllardan 1980'li yılların ortalarına kadar uzanan, yaygın ırkçılığa ve ayrımcılığa rağmen hayatlarını kendi iradeleriyle şekillendirmeye çalışan Londra'nın Karayip Kökenli siyahi topluluğuna dair farklı hikayeleri ele alıyor. Mangrove ile başlayan antoloji Lovers Rock, Alex Wheatle, Education and Red ve White and Blue filmleri ile devam ediyor. Small Axe, BBC One için Turbine Studios, Steve McQueen'ne ait Lammas Park ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Amazon Studios ortaklığı ile hazırlandı. Bu yılın Eylül ayında ABD'de Amazon Prime Video'da prömiyeri yapılması beklenen projenin uluslararası dağıtımını ise BBC Studios üstleniyor.


MS. 169-170 yıllarına tekabül eden eser İmparator Marcus Aurelius Antonius Augustus tarafından kaleme alındı. Kendime Düşünceler adlı eser, İmparator'un yanında taşıdığı bir defter gibi farklı farklı yerlerde yazıldığı biliniyor. Eser, stoacılığın temel kaynaklarından olarak günümüzde de önemini korumaktadır. Philosophus ünvanını almak, asıl görevi yönetmek olan biri için hiç kolay bir iş değildir. Her şeye sahip bir İmparator'un stoacı olması bir hayli ilginç. Aurelius'un fikir dünyasının temeli doğa ve evren etrafında şekillenmiştir. Bugün dahi uygulamadığımız doğa bilinci insanoğlunun en kötü tümörüdür. Kendini ufaklı büyüklü her türlü yükseltinin tepesine koyan insanoğlu, doğanın ve evrenin bir parçası olduğunu idrak edemedi. Hırsların, yarışın, bencilliğin doruklarını yaşadığımız şu zamanlarda stoacı düşünceyi anlamak önemlidir. Felsefenin en büyük yararı; insanı, manevi doygunluğa ulaşmış bir bireye ulaştırmasıdır. Doğa ile barışık olamayan insan, kendi özüyle çelişmektedir. Dolayısıyla bu ihanet onu birçok çıkmaza getirmektedir. Başarı hedefli olumsuz davranışlar, yararlı sonuçlar doğurmaz. Aurelius'a göre evrenin döngüsüne ve bilincine ayak uydurduğumuz an, başarı için de yollar açılmış olacaktır. Doğa kaynaklı düşünce; döngüyü, ölümü ve yenilenen hayatı işaret etmektedir. Dolayısıyla ün ve başarı hırsını veya unutulmama isteğinin anlamsızlığını da vurgulayan Aurelius, bu kaygıların insanın özgürlüğünü elinden aldığını söylemektedir. Özgürlüğün kaliteli olabilmesi için birçok heves ve şekilciliğe dayanan sığ isteklerden kurtulmak gerekir. Bununla birlikte günü iyi değerlendirmek de önemlidir. Her günü dolu dolu geçirmek ve muhakkak kendine zaman ayırmak, kendini oluşturmanın temelidir. İstekler konusunu iyice irdeleyen Aurelius, bilgiye çıkan her türlü isteğin yararlı olduğunu söyler. Ayrıca doğaya uygun her istek insana da uyacaktır. Başkalarının etkisinde kalmamayı öğütleyen Aurelius, kendini gerçekleştirirken; özgürlüğe, anın kıymetine ve en önemlisi kendi ideallerinden vazgeçmemeye dikkat edilmesini söyler, ayrıca bu durum insanın kendine münhasır olması için temel koşullardır. Doğanın işleyişinden esinlenen düşünce, her bir parçanın dişlisine verdiği yararı irdeler. Bu yarar insanın amacıdır. Dikkat edilmesi gereken insanın amacına uygun hareket edip etmediğidir. Aynı durum bütün işler için de geçerlidir. Bu bakış açısıyla hareket edildiğinde en ufak bir iş ile dahi uğraşan çalışanın ne yaptığından çok, nasıl ve ne kalitede yaptığı önemlidir. En ufak işten büyük bir işe bakacak olursak örneğin; eğitim, amacına uygun hareket ettiği sürece gelecekten kaygılanmamak gerektiğinin mesajını Aurelius, MS. 169-170 yıllarında vermiştir. Tabii biz bugün bu mesajı ne kadar anladığımız tartışılabilir. İnsanın gerçekleştirdiği eylemler toplum düzenine uygun olursa yararlıdır. Bu durumdan kasıt, insanın kendi doğası ile toplumun doğasında benzerlikler bulmaktır. Dolayısıyla kendi doğasına yararlı ve uyumlu olmayan bir eylemin toplumda da kabul görmeyeceği ileri sürülmektedir. Önce insanın sonra parçadan bütüne ilerleyerek toplumun kendi doğasına uygun ilerlemesi birçok sorunu ortadan kaldıracaktır. Tabii burada doğaya uygun hareket etmeyi tanımlamak gerekirse; Evren'in düzenine saygılı, onun bir parçası olduğunu bilen, bu döngüye katkı sağlamak için çalışan ve ayrıca bunları gerçekleştirirken kendi ideolojisini yitirmeyen bir tavır, şeklinde tanımlanabilir. Yaşlanmayı ve ölümü eski bir dost gibi karşılayan düşünce; kabalığı, kibiri, düşmanlığı hoş karşılamaz. Kendine saygı duyan dolayısıyla başkalarına da saygı duyan bu yapı, bütüncül tavır içindedir. Bu tavır herkese ve her şeye saygı duymayı gerektirmektedir. Hatta bizzat kabalığa ve saygısızlığa maruz kalınması durumunda dahi, zarar vermekten kaçınmak tepkisiz kalıp uzaklaşmak ve bundan sonrasında hayata küsmemek öğütlenmektedir. Filozofların, sanatçıların ve bilim insanlarının devlet adamlarından aşağı görülmediği bir toplum yapısını, çok uzun zamanlar öncesinde görebilirken şuan görememek, insanoğlunun gerilemesine örnektir. Bu yapı içerisinde İmparator'un da sanat ve düşünce dünyasıyla içli dışlı olması; çok güzel ve bulunduğu ortamın mümkün kıldığı bir örnektir. Tabii kendi topraklarımızda da birçok benzer lider örneklenebilir, lakin tarihsel hiyerarşiye bakacak olursak devlet adamı niteliğinde bir filozof bulmak Marcus Aurelius'u dikkat edilmesi gereken önemli bir isim haline getirmektedir.


Dünyaca ünlü yazar Akif Manaf'ın merakla beklenen yeni kitabı Stres Psikolojisi raflardaki yerini aldı! Günümüzün en temel problemlerinden stres üzerine güçlü analizlerin ve etkili çözüm önerilerinin yer aldığı kitap, hem derin teorik bilgilere hem de çok boyutlu pratik deneyimlere dayanıyor. Tüm dünyada geniş bir okur kitlesi tarafından gün geçtikçe daha da yakından takip edilen Akif Manaf bu kitapta Stres Psikolojisi konusunu tüm detaylarıyla, kapsamlı bir biçimde ele alıyor. A. Z. Yayıncılıktan çıkan kitapta, Covid-19 günlerinde toplumun tüm kesimlerinde giderek artan stres olgusu tüm boyutları ile masaya yatırılıyor. İnsanlar ne yaparsa yapsın, stressiz yaşama yaklaşamıyor ama her geçen gün strese daha da yaklaşıyor. Zira basit bir trafik sıkışması herkesi strese sokuyor. Strese sokan çok, çıkaran yok. İnsan denilen fenomenin kendisi bir hastalıktır. İnsan stresin ta kendisidir. Zira insan bir stres yumağıdır. İnsan hastalanır çünkü insan hastalık kaynağıdır. Tıpkı bunun gibi insan strese girer çünkü insan stres nedenidir. Negatif stresi pozitif strese dönüştürmek için kişi stres dolu bir durumla karşılaştığında çekinmemeli ve sakinliğini kaybetmemelidir. Birey strese neden olan duruma zekice yaklaşmalı, onu dikkatlice incelemeli, elinden gelen her şeyi yapmalı, içine dalmalı, sonuna kadar gitmeli ve onu yenmelidir. Aslında sonsuz olan asla stres yapmaz, stres yapan sonludur. O yüzden insan şimdinin akışında kalırsa stressizliğe ulaşır. Geçmişi ve geleceği düşünen asla şimdide olamaz. Zira kişi geçmişten geleceğe gider ve şimdiye ulaşamaz çünkü şimdiyi ıskalar. Stres Psikolojisi kitabı, elinizden düşüremeyeceğiniz, stres konusunda içindeki çok etkili çözüm önerileriyle tek solukta okunacak gerçek bir başucu kitabı. Cok faydali bir kitap. Okudum. Yazar cok onemli noktalara deginmekte. Size tavsiye ederim. Harika. çok aydınlatıcı bir kitap.


Su Taşkın, 1997 yılında bölünmüş ada Kıbrıs'ın kuzeyinde Türkçe konuşan bir Kıbrıslı olarak başkent Lefkoşa'da dünyaya geldi. Orta ve lise eğitimini adanın güney kısmında olan Senior School'da gerçekleştirdikten sonra üniversite kariyeri için Londra'ya yerleşti. Hazırlık yılını University of the Arts London in Camberwell kampüsünde güzel sanatlar resim ve tasarım bölümü üzerine gerçekleştirdikten sonra Central Saint Martins'de güzel sanatlar resim bölümünü birincilik onur belgesi ile bitirdi. Sanatçı Su Taşkın'ın sanat kariyeri mavi üzerine dönmektedir. Taşkın bu durumu şu sözlerle ifade ediyor; Mavi huydur bende demiş Edip Cansever. Tam da öyle! Sadece bir renk değildir mavi, bir duygu, bir anlayış, bir kişiliktir. Mavi rengin ötesinde bir konsept, bir anlayış biçimidir, karakterdir kendi başına. İşlerimde maviyi işlerken bu konsepti yeniden parlatmaya çalıştım. Ürettiğim üç boyutlu karakterler hem mavinin tonları hem da mavinin tek tek kavramlarıydı. Denizdi kimisi, kimisi gökyüzü, kimiyse ucu bucağı olmayan bir karanlık. MAVİ benim içsel savaşlarımdan çıkan bir kavramdır; hayatımdaki tüm anlamların, anlayışların, kabullenişlerin yerle bir olduğu bir deneyimden sonra dünyaya gelir. Bu anlamda içsel melankolilerim, kaygılarım ve tüm bu yok edici duygular MAVİ de ses bulur. - Bu heykel Björk'ün Black Lake videosundaki görsellerden esinlenerek yapılmıştır. Björk Black Lake görsellerini İzlanda'daki buz ve gilindir mağaralarında çekmiştir. Alçının biçimsiz formları mağaraların görsellerini çağrıştırmakta ve renk uyumları destek amaçlı kullanılmaktadır. Bu işimi akrilik dökümü ile gerçekleştirdim. Altındaki destekleyici olgu şans eseri ortaya çıktı ve tabanlar üzerinde oynamamı sağladı. Tabanlar işlere karakter ve kişilik ekliyor, hepsini birbirinden ötekileştiren kişiliklere bürüyordu. Bu işimde kullandığım renkler net ve karışmamış tonlardır. Black Lake'den esinlendiğim bu tonlar işimi dramatic contrast'ın bir parçası haline getirmiştir ve yansıtmak istediği katartik duygulanımları ortaya koymamda yardımcı olmuştur. - Bu isimde plextol denen malzemeyi yağ ile deneme kararı aldım ve yağın boyalarla olan iletişimi gözlerimi kamaştırdı. Yağ boyaları parçaladı ve işin paramparça olmasına sebebiyet verdi. Bu ilk baslarda negatif bir sonuç olarak görünse de sonrasında işimin ana teması haline geldi. Plextol normalde renkleri güçlendirmek, parlatmak ve fotoğraf transferi yapmak için kullanılan bir malzemedir. Bu örnekte plextol resine bir alternatif olarak kullanılmış ve heykeli birbiriyle beraber toplu tutmak için ortaya konmuştur. Parçalanma durumu heykele yeni ve ferahlatıcı bir olgu katıp heykelin kendi kendine var olmasına yardımcı olmuştur. Björk'ün Black Lake videosundaki Blue Lava kavramının bir nevi görsel karşılığı olan bu işimin adı Mavi Lava'dır ve buna itaat eder. Nemli ve kırık görüntüler lava noktasında çağrışım yaparken plextolun transparan estetiği buzul örneklerini çağrıştırır. Bu anlamla mavi lava kendini ortaya koyar ve var olur. Bu kompozisyon aynı zamanda figüratif elementleri de içinde barındırır ve şu soruyu ön plana atar; bu bir figür müdür yoksa form mudur? Bu specific figurative sahne yalnızlık kavramlarını tartışır ve bu da yine MAVİ'de ses bulur. - Bu işin birincil motivasyonu resini üç boyutlu bir olgu üzerinde denemekti. Sonuç bu anlamda çok şok ediciydi. Resinin parlayan ve transparan olan estetiği buzul ve gilindir heykellerini cağrıştırmıştır. Ve bir kere daha form figüre, karmaşasının içine giren dönüşülebilirlilik ve insan yapımcılığı tartışmaları yer bulmuştur. Bu anlamda bu iş kişilikten öte kendini var eden bir dönüşülebilirliğe sahip olup karakter haline gelmiştir. Bence güzel bir çalışma. Kısaca mutlu bir çalışmanın yaratılan eserin sonsuzluğa doğru bir yolculuğu. İlk defa görüyorum Su Hanım'ı. Çalışmaları oldukça ilgi çekici. Ben şahsen mavi rengi sevmem ama fotoğrafındaki mavi ton bile beni içine çekmeye yetti. Hayat boyu başarılar diliyorum Su Hanım'a. Ülkenlmizde böyle sanatçıların yetişmesi oldukça gurur verici. Kutlarım Su yolun açık olsun. Harika çalışmalar. Böyle dünya sanatçılarına çok ihtiyacımız var. Başarılarınızın devamını dilerim.


Galeri Kambur; 4-17 Ocak tarihleri arasında değerli sanatçı Süleyman Karakul'un 50. kişisel sergisine ev sahipliği yapıyor. 'Bizim Eller ülkemizde çok yaygın kullanılan bir söz ama sadece söz olmaktan da öte çok derin anlamlar da içeriyor. Doğa ve insan sevgisini, hasretlik ve gurur duyguları ile anlatan bir sözdür. Özellikle yurdundan uzakta sıla özlemi çekenlerin, toprağını ve insanını anlatır. Bir başka anlamı da emekçilerin en çok kullandıkları ve onsuz emek üretemeyen organlarıdır. Her türlü zorluğun üstesinden gelen maharetli ve usta eller. Abidin Dino'nun, özellikle emekçilerin ellerinin çeşitli hareketlerini konu edindiği 'Eller Serisi' nde de görüldüğü gibi, emek dostu sanatçıların en çok öne çıkardığı organdır eller. ... Gürcüm ekinine ziyan oldu mu?/Kınalı ellere diken doldu mu?/Seni beni yaradanı seversen,/Seni benden başka seven oldu mu?... Türküsünde anlatıldığı gibi, ekin biçen kadınların dramatik öyküleri bile ellerlerle anlatılmıştır. Resimlerimde uzun zamandan beri, Anadolu insanını ve doğasını konu ediniyorum. Özellikle kırsal yörelerde yaşayan ve o yöreye özgü üretim kültürünü ve insan ilişkilerini anlatmaya çalışıyorum. Günümüzde teknolojinin etkisiyle artık fazla görülmese de, geçmişte kalan insani değerleri yeniden anımsatmayı düşünüyorum yeni kuşaklara. Neden bu konuları meram edindiğimi anlatmam gerekirse; en başta üretim içindeki insan ilişkileri geliyor. Emek yoğun işlerin başında gelen, gölgesiz uçsuz bucaksız tarlalarda, güneşin tepedelen etkisi altında ekin biçen insanları konu edinmek, o ortamlarda çocukluğu geçmiş birisi olarak anlatılması gereken durum. Sanat, esas olarak yaşanmışlıkların özgün bir dille anlatılması değil midir? Bu perspektifle düşünüyor ve yaratıyorum. Emeğin en yüce değer olduğunun bilinciyle, üretim süreçlerindeki insan ilişkileri ve kollektif anlayışı günümüze yansıtmak amacındayım. Geçmişte en çok yaşanılan ve kullanılan 'imece ruhunu' bir cevher gibi işlemek olmazsa olmazımdır. Yukarıda konu edindiğim resimlerimin yapı taşlarını nasıl anlattığıma gelince, en önemli nokta burası olmalı bence. Farklı anlatım biçimleri olduğunu biliyoruz ama en önemli olanı; doğa ve insan ilişkilerini göründüğü gibi değil, yeni yorumlamalarla biçimlerini ve renklerini estetik bir anlayışla dönüştürüp-değiştirerek ve yeni anlamlar yükleyerek yansıtma yolu. Bu yolu izliyor ve daha da geliştirmeye çalışıyorum. Bu süreçte öne çıkan, çizgisel anlatım ve yorumlama yöntemim de; doğayı ve insanı doğal halinden kopararak, çizgilerin farklı türlerini ve renklerini kullanarak yeniden biçimlendirmek ve anlatmak temel sanat anlayışım.


Göztepe'de yer alan Turuncu Art Cafe'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Kahve ile Suluboya Şenliğinde bir araya gelen ressamlar kahveyi boya olarak kullandı. Kahve ile Suluboya Şenliğinin ilk gününde Ercan Paya, Emirhan Murat Ergün, ikinci gününde ise Ahmet Öğreten ve Sinan Balta rehberliğinde suluboya çalışmaları yapıldı. Boya olarak sadece kahvenin kullanıldığı workshop çalışmasında manzaradan doğaya farklı çalışmalar gerçekleştirildi. Kahve ile suluboya yaparken kahvenin genelde bal ile karıştırıldığını ve kıvamlı hale getirip suyla açarak tonlama yapıldığını anlatan Ergün, Akasya ağacının özünden yapılan Arap zamkı denilen bir malzeme var. Ben de kahveyi biraz koyulaştırdım, yaktım ve içine Arap zamkı koydum. Beklettim, kuruttum ve taş sulu boya şekline getirdim. ifadesini kullandı. Etkinliğe katılarak kahve ile suluboya çalışmaları yapan katılımcılar yaşanılan Pandemi sürecinde az da olsa Sanat adına bir nefes olduğunu belirttiler.


Doğanın tahrip edilmediği, ütopyaların diriliğini koruduğu, adaletin ve emeğin saygınlığını yitirmediği, masumiyetin egemen olduğu zamanların romanı Sus Barbatus!. Faruk Duman'ın Sus Barbatus! üçlemesinin ikinci cildi Yapı Kredi Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. İlk cildi 2018'de çıkan roman aynı yıl Orhan Kemal Roman Armağanı ile Cevdet Kudret Roman Ödülü'nü alarak edebiyat dünyasında geniş bir yankı uyandırmıştı. Çetin kış koşullarında geçen ürkünç olaylarla dolu ilk cildin ardından ikinci ciltte bahar mevsimi bütün görkemiyle gözler önüne seriliyor. Romanın arka planını oluşturan siyasal olaylar iyice belirginleşerek hız kazanıyor. Üçüncü ciltte mevsim yaza dönecek ve üçleme 12 Eylül darbesiyle son bulacak. Faulkner, Yaşar Kemal gibi yazarların kaleminde destanlaşan modern romanın çağdaş bir çeşitlemesini sunuyor Faruk Duman. Gerçeküstünün dilini yaratarak siyasal, tarihsel, toplumsal gerçekleri ete kemiğe büründürüyor.


Ülkemizde Susam Sokağı adıyla yayınlanan çocuk programı Sesame Street'te Minik Kuş ve Kırpık isimli kuklalara hayat veren kuklacı Caroll Spinney, 85 yaşında hayatını kaybetti. Uzun yıllar Minik Kuş ve Kırpık karakterlerinin canlandırmasını yapan Caroll Spinney'nin ölüm haberi, dizinin sosyal medya hesabından yapılan açıklamayla doğrulandı. Sosyal medya hesabından yapılan açıklamada Caroll Spinney'nin bir süredir distoni rahatsızlığıyla mücadele ettiği belirtildi. Distoni, beyin tarafından iletilen sinyalin yanlış gönderilmesi sonucunda, vücutta belirli bir bölgede ya da yaygın şekilde oluşan istemsiz kas spazmlarına verilen genel bir tanımlama. Vücudun bir bölgesinden başlayarak bazı durumlarda ağrılı bir şekilde gelişir. 26 Aralık 1933 tarihinde Waltham, Massachusetts, ABD'de doğan Caroll Edwin Spinney, Sesame Street'in başladığı 1969 yılından bu yana, 50 yıl boyunca Minik Kuş adlı büyük kuklanın hem içine girerek hem de seslendirerek canlanmasını sağladı. Spinney 8 Aralık 2019 Pazar günü yaşamını yitirdi.


Disiplinlerarası paylaşımlara imkan tanıyan üretim ve buluşma noktası Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, Sustainable Brands Turkey'de sanat ve tasarımı odağına alan bir panele ev sahipliği yaptı. Birbirinden değerli konuşmacıların yer aldığı 'Sürdürülebilir Sanat ile İyi Bak Dünyana' paneli yeni dönemde sanatın sürdürülebilir vizyonunu farklı perspektiften ele aldı. Dünyanın sanat ve tasarımla daha iyi bir yer olacağı inancıyla projelerini hayata geçiren Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, sanat ve tasarımı hayatın merkezine yerleştirmek için çalışmalarını sürdürüyor. Hayata geçirdiği her projeyi ve attığı her adımı 360 derece kurgulayan KTSM, bu kapsamda Sustainable Brands Turkey'de 'Sürdürülebilir Sanat ile İyi Bak Dünyana' paneline ev sahipliği yaptı. Dünya çapında değişim ve dönüşümü tetikleyen çalışmaları takip ederek harekete geçen KTSM, sadece ilham vermek değil farkındalık kazandırmayı da hedefliyor. Moderatörlüğünü, Kale Grubu Kurumsal İletişim Müdürü Zeynep Özler'in yaptığı panele Sanatçı-Tasarımcı Pınar Akkurt, Küratör Rana Kelleci ve Gazete Oksijen Yazarı Bahar Akıncı katıldı. Tüm dünyanın sürdürülebilirlik üzerine çalışmalar yaptığı yeni dönemde sanatın sürdürülebilirliğinin masaya yatırıldığı panelde, sanat farklı perspektiflerden ele alınarak herkes için yeni bakış açıları yarattı. Panelde; Kale Grubu Kurumsal İletişim Müdürü Zeynep Özler, sürdürülebilir sanat için yepyeni bir alan açtıklarını belirtirken, Küratör Rana Kelleci ise dönüşümün sanat üzerindeki etkisini farklı boyutlarıyla ele aldı. Sanatçı ve Tasarımcı Pınar Akkurt, atık kavramının dönüştürülebilir ve sürdürülebilir sanat için önemine vurgu yaparken, Gazete Oksijen Yazarı Bahar Akıncı ise gezegeni kurtarmanın en iyi yolun sanat olduğunun altını çizdi. İstanbul Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle 1 Ekim 2018 tarihinde başlatılan Kale Tasarım ve Sanat Merkezi Projesi, bina tadilatının tamamlanmasının ardından geçtiğimiz yıl 24 Temmuz'da hizmete girdi. Yaklaşık 500 metrekareye yayılan Kale Tasarım ve Sanat Merkezi'nin her katı, farklı bir üretim ve öğrenme alanını içerecek şekilde tasarlandı. Tasarım ve sanat çalıştaylarının yanı sıra konuşma ve sunumların da düzenlendiği merkezin bodrum katında, bir seramik fırınının da bulunduğu seramik üretim alanı; giriş katında atölyelerin çıktılarının paylaşılacağı bir sergi alanı; birinci katta konuşma ve sunumlar ile grup çalışmalarına imkan verecek bir ortak alan; ikinci katta tasarım ve sanat ağırlıklı 1.500 kitaptan oluşan bir kütüphane ve son olarak, üçüncü katta herkesin kullanımına açık bir üç boyutlu yazıcı ile farklı maket ve üretim malzemelerinin bulunduğu bir atölye yer alıyor. Sadece sanat ve tasarımda değil, yaşamın her alanında sürdürülebilirliğe inanan Kale Grubu, KTSM içerisinde özel bir mekana da yer ayırdı: Roots Studio Cafe. Yerli üreticiyi destekleyen, 'sıfır atık' felsefesiyle yola çıkılan kafede yemek tasarımı konusunda zihin açıcı uzun masa sohbetler yapılması planlanıyor. Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, Grubun kurucusu İbrahim Bodur'un anılarına, eşyalarına, deneyimlerine de ev sahipliği yapıyor. Bu vesileyle bina içerisinde yakın zamanda açılması planlanan bir anı müzesi de hazırlanıyor.


Soft Analog müzik grubu, 2019 yılında Ankara'da kuruldu. Sözlerde ve bestelerde kendi müzikal yolculuklarına insanları davet eden grup Dream pop, Indie Pop ve Synth Pop'u benimseyerek müziğine bu türleri yansıtıyor. Grup Ömer Çelik'in İdil Tavşanlı'ya beraber grup kurma fikrini bahsetmesiyle oluşmuştur. Başlarda 'The Morning Tape' ismiyle İngilizce müzik yapma hayali olan grup zamanla yeni üyelerin katılmasıyla Soft Analog adını almıştır. Herkesin bireysel olarak müzik geçmişi vardır. Ömer 13 yaşında kendi çabalarıyla gitar çalmayı öğrenerek müzik hayatına ilk adımını atmıştır. İdil'de 8 yaşında piyano eğitimi alarak müzik hayatına başlamıştır. Lise zamanlarında okul gruplarında, çeşitli etkinliklerde sahne tecrübeleri yaşamışlardır. Bu bireysel müzik hayatının Soft Analog'a büyük katkısı olmuştur. Kendine özgü bir tınısı olan Soft Analog şehir ve şehrin getirdiği yaşantının dışavurumunu insanlara aktarıyor. Halen eğitimlerine devam eden grup üyeleri kendi enstrümanlarında ruh hallerini anlatarak Soft Analog'un tınısını belirlemekte büyük rol oynadı. Grubun asıl esinlendiği ve üzerine yoğunlaştığı 80'- 90' dönemlerindeki sound, giyim, tarz ve yaklaşım. Bunun içerisinde synthesizer kullanımı, drum machine, disco funk bass ve davul desenleri, eskinin havalı modası kıyafetler, gözlükler, renk paleti seçimi ve bunların modern dünyayla birleşmiş hali mevcuttur. Kısacası besteleri dinlerken minik bir nostaljik atmosfer hissedilir. Grubun ismi aslında grubun yaptığı müzik türünü yansıtır, Analog kelimesi grubun soundunun bir parçası olan ve kullanmayı sevdikleri eski synthler ve aynı zamanda plak, kaset gibi analog cihazlardan geliyor. Soft kelimesi iste grubun soundunun yumuşak ve daha rahat bir havada olmasından dolayı koyulmuştur. Bugüne dek konser vermeyen grup 1 yılı geride bıraktı. Konsept işler üretmeyi çok seven Soft Analog şarkılarını ve yarattıkları dünyayı dinleyicileri ile paylaşırken bu konuya dikkat eder. Grup, sözlerinde şehir hayatını bireysel bir perspektiften anlatır. Bunun yanı sıra toplumsal bir eleştiri de oluşturur. Modern dünyayı ve bu düzenin içindeki insanı anlatır, bunların getirdiği duygulardan, farkındalıklardan ya da farkına varamadıklarımızdan bahseder. Şarkılar dinamik ve enerjik bir soundun içinde daha melankolik ve eleştirel sözlere sahiptir. Soft Analog bu zıtlığı yaratmayı ve hissettirmeyi seviyor. Son çalışmalarını daha önce yayınladıkları Geç Vakitler, Kaybolur ve Yansımalar parçalarının akustik versiyonlarından oluşan Akustik EP' yi 2020 Aralık ayında yayımladılar. Günümüz dünyasındaki düşünce şekline ve bireysel farkındalığa değinen grup, vintage pop kültürü çerçevesinde şarkılarını üretmeye devam ediyor.


Kazanamamışlık, bıkkınlık, özgürlük tutkusu ve uyuşturucu. Zen, varoluşçuluk, meteliksizlik, reddediş ve yol. Bunlar ve daha fazlası Beat'i, belki de Beat bizler için bu kavramları oluşturdu. Her şeyden önce 'Beat Kültürü' nasıl oluştu? Onları anlamak için eserlerinden önce, doğdukları ve büyüdükleri Dünya ve Amerika ortamına bakmak olumlu sonuçlar doğuracaktır. 1920'lerde başlayan, özellikle 20'lerin ikinci yarısıyla da hat safhaya çıkan dönemler tüm dünya için şüphesiz ki sıkıntılı süreçlerdi. Bir dünya savaşı bitmiş, biten dünya savaşının getirdiği kıtlık ve sıkıntılar boy göstermekteydi. Derken bu süreçte 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı da boy gösterdi. İşte Beat şair ve yazarları, Etkisini 1930'lu yılların sonlarına kadar gittikçe katlanarak devam ettiren bu bunalım döneminde çocukluklarını ve gençliklerini geçirdiler. Dönemin durağanlığı, yoksunluğu ve diğer tüm sıkıntıları şüphesiz yaşayan her yaş kesimini etkilese de, özellikle dönemin çocuk ve genç neslini daha çok etkilemesi kesin bir durum. Hal böyleyken devam eden süreçte 2. Dünya savaşı ve bu büyük savaşın getirdiği sıkıntılar da tüm bunların üstüne binince yeni bir nesil ortaya çıktı. Dönemin gençleri aslında süslü hayaller peşinde koşmaya devam ediyordu. Konformist yaşamın izinden giden bu toplumun arasından bir topluluk, bir nesil doğdu. Beat nesli özgür olmak istiyordu ve isyan ediyorlardı. Bohem yaşamaları için bir emek sarf etmiyorlardı ya da öyle davranmak için oyun oynamıyorlardı, bu onların içlerinden gelen bir şeydi. Bireysellik onlar için aslında birer kişisel özellikti. Kolektivizme kesinlikle inanmıyorlardı ve güvenmiyorlardı. Onların aslında inandıkları şeyler çok temel şeylerdi: Özgürlüğe inanıyorlardı ve rahatlamak istiyorlardı. Nedenleri bırakıp, nasıllarla ilgilenmek istiyorlardı. Biliyorlardı, Amerikan Rüya'sı bitmişti. Bir başlangıç sayılmasa da ilk hareketlilik Columbia Üniversitesi'nde başlamış sayılabilir. Allen Ginsberg ve Jack Kerouac da bu üniversitedeydiler. Tarihler 1940'ları gösteriyordu. Edebiyat Topluluğu'nda bir grup genç, 1929'daki Bunalım sonrası ülkedeki işçilerin yaptığı gibi amaçsız ve hedefsizce demiryollarına ve otostop için otoyollara düştüler. Geçilen her eyalette, girilen her kitabevinde bu başkaldırı, bu uyumsuzluk pekişerek bir çığ gibi büyüdü. 2. Dünya savaşından sonra dünya üzerindeki bloklaşma üst düzeye çıkmıştı ve devam da ediyordu. Bu bloklaşmanın, bloklaşmanın getirdiği katı devlet kurallarının ve toplum yaşantısının ortasında bir grup genç kendini edebiyatta buldu. Uyuma karşı reddediş gösteriyorlardı, yüksek bir sesle. Beat Edebiyatı'nın halka inişi ise 1952 yılında Norman Mailer'in kalem aldığı, New York Times dergisinde yayınlanan İşte Bu Beat Nesli adlı yazısı ile oldu. Yükseliş ise burdan sonra büyük ivme kazanarak devam etti. 1955 yılında San Francisco'da Six poets at the six gallery adlı şiir gecesi düzenlenmiştir. Aslında bu şiir gecesinde bir devrim gerçekleşecekti. Amerika'nın Batı yakasında bir edebi nesil uyanacak ve Beat Edebiyatı kendi içerisinde patlama yaşayacaktı. O gece Howl okundu, çok büyük yankılar doğurdu. 1 sene sonra basıldı ve müthiş rakamlara ulaştı. Howl'dan bir sene sonra yani 1957 yılında Jack Kreouac'ın On The Roadı ve 1-2 sene içerisinde de William Burroughs'un Naked Lunch'ı yayınlandı ve Beat edebiyatı tüm dünyayı dolaylı ya da dolaysız kavurmaya başladı. Tüm dünyayı kavuruyor olması aslında bir abartı değil. Çünkü Beat Edebiyatı sadece bir edebiyat olarak kalmadı. Beat Jenerasyonu altında edebiyat ve müzik başta olmak üzere sanatın her yönünü bir şekilde etkilemeyi başardı. Dönemin en ünlü müzik grubunun isminin de The Beatles olmasına şaşırmamalı. Beat kendine özgü psikedelik/saykodelik bir kültür yarattı. Özellikle Psikedelik Rock denilen alt kültür ile müziği etkilemeyi çok başardı. Jim Morrison, Jannis Joplin, Bob Dylan, The Rolling Stones ve Pink Floyd gibi sanatçı ve gruplar Beat Jenerasyonunun etkisinde kaldılar. Hatta Pink Floyd'un solisti olan Roger Waters, 17 yaşındayken Zen Budizmi'ni keşfetmek üzere Batı'dan Doğu'ya doğru yolculuğa çıkanlar arasındaydı. 60'lı yıllardaki gençlik hareketleri, 20. Yüzyıla damgasını vurmuş 68 Kuşağı ve hippiler de Beat Kuşağı'ndan az ya da çok besleniyordu aslında. Neticesinde onlar, felsefik düşünebilen birer psikopatlardı. Beat'in felsefesi, yazarları ve şairleri Gazete Sanat'ta incelenmeye devam edecek.


Taha Gürbüz, geçtiğimiz Şubat ayında dinleyicilerle buluşan HASBERLKADER'in ardından, önümüzdeki aylarda yayımlanacak olan EP'de yer alacak ikinci şarkısı KUKUMAV KUŞLARI'nı müzikseverlerin beğenisine sunuyor. Retro synth seslerin duyulduğu, sade gitar eşlikleriyle dans ritminin buluştuğu KUKUMAV KUŞLARI, söz videosu ile birlikte 19 Mart Cuma günü tüm dijital platformlarda yerini aldı. Son olarak geçtiğimiz Şubat ayında HASBELKADER'i müzikseverlerin beğenisine sunan Taha Gürbüz'ün, önümüzdeki aylarda yayınlayacağı 'FİL' isimli EP'den ikinci şarkısı KUKUMAV KUŞLARI tüm dijital platformlarda yayımlandı. Şarkının sözlerinin de yer aldığı animasyon klibi de aynı gün izleyicilerle buluştu. Sanatçı, retro synth seslerin duyulduğu, sade gitar eşlikleriyle dans ritmini buluşturduğu, salgının getirdiği içe dönüş ve sorgulama halinin hissettirdiği duygulardan ilham alarak, eleştirel bir dille yazdığı şarkısı KUKUMAV KUŞLARI'nı; 'Siz' ve 'biz' ayrımının olmadığı, 'biz' olmanın esas olduğu ütopik bir dünya hayalinin uzaklığında bir özeleştiri sözleriyle tanımlıyor. Müzikseverlerin bağımsız müzik sahnesinden tanıdığı Taha Gürbüz, 2017'de ilk solo albümü olan Manyak'ın ardından 2018'den beri yayınladığı teklileri müzikseverlerin beğenisine sunuyor. Sözü, müziği ve düzenlemesi Taha Gürbüz'e ait olan şarkının tüm kayıtları home stüdyosunda tamamlandı. Mix ve mastering'ini Pinhani grubundan tanıdığımız Eray Polat'ın üstlendiği KUKUMAV KUŞLARInın fotoğraf çekimlerini fotoğraf sanatçısı Dilan Bozyel gerçekleştirdi. Kapak illüstrasyonunu grafik tasarımcı Özge Tığlı Ertekin'in hazırladığı şarkının aynı gün yayınlanan söz videosunu ise görsel tasarımcı İpek Şirin üstlendi. KUKUMAV KUŞLARI, 19 Mart Cuma gününden itibaren tüm dijital platformlarda.


Açık Diyalog İstanbul'da yetişkinler için yaratıcı drama atölyeleri usta oyuncu Tamer Levent ile devam ediyor. 9,23 Ocak, 13-27 Şubat, 12-26 Mart, 9-23 Nisan, 7-21 Mayıs 2020 tarihlerinde tiyatro sanatçısı, senaryo yönetmeni Tamer Levent ile 18.30-20.30 saatleri arasında 'Yaşamda ve Gerçek Hayatta Yaratıcılık' atölyesi gerçekleşecek. Atölyede; katılımcılar, gündelik hayatta karşılaşılan sorunlar, dinleme, kendini ifade etme, empati kurma, kendi yaşamımızda problem çözme, durum analizi, kişilik çözümlemesi konularında yaratıcı düşüncenin geliştirilmesi, malzeme toplamak, malzemeden oyun üretmek konuları üzerinde düşünecek ve uygulamalar yaparak bireysel bir yolculuğa çıkacak. Atölye çalışmalarına katılımcı olmak isteyenler, daha fazla bilgi ve kayıt için 0212 232 76 62'den ya da info@opendialogueistanbul. com adresinden iletişime geçebilirler.


Zannımca hakikate en çok yaklaşanlar, iki dünyayı da; Doğu'yu da Batı'yı da bilen, araştıran kimseler oluyor. Dünyamızı kabaca Şark ve Garp olan iki kategoriye ayırdığımız zaman, tek bir tarafın bilgisi onun hemen karşısında duran tarafı yorumlarken yeterli olmayabiliyor. Bu; edebiyatta da, tarihte de ve yani her şeyde de geçerli bir kural gibi görünüyor. Müziğin de bu bağlamda değerlendirilebilmesi lazım olsa gerek. Batı müziğinin, Avrupa semalarında cereyan eden müziğin dinleyicisi, eş zamanlı olarak Doğu müziğini, musikiyi de bilirse tadından yenmez. Bu anlamda; bu iki dünyadan öncelediğimiz kültür ve geleneği benimseriz. Benimseriz ama, diğer dünyanın da bir takipçisi, meraklısı, meyillisi olmak bize dünyayı yorumlama, hayatı yaşama anlamında kesinlikle iki üç kat daha değer katacaktır. Girişi biraz uzatmamın nedeni; içeriğimize konu olan Tanburi Cemil Bey'in ne yazık ki muayyen yerler ve insanlarca bilinip tanınmasından ileri geliyor. Bu büyük yerli bestekarın dış ülkelerde de oldukça meraklıları olduğunun altını ayrıca çizmemiz lazım. Bestekarlığının yanı sıra virtüöz de olan Tanburi Cemil Bey, 1870'in ilk üç senesinden birinde dünyaya gelir. Bu muğlaklığın sebebi ise; oğlu Mesut Cemil Bey'in 1873, İbnülemin M. Kemal İnal ve Rauf Yekta Bey'in 9 Mayıs 1871, Başbakanlık Sicil Defteri'nin ise 1872 tarihini doğum yılı olarak vermesinden kaynaklanır. İstanbul'da dünyaya gelen bestekar, üç yaşındayken babasını yitirmesi üzerine amcası Refik Bey'in çatısı ve himayesi altında ilk öğrenimini tamamlar. Babası Mehmet Tevfik Bey; Arapça, Farsça, Fransızca, Almanca, İngilizce, İtalyanca bilen ve vali muavinliği, Tahran müsteşarlığı gibi görevlerde yer alan bir devlet adamıdır. Tanburi Cemil Bey musikiye dair ilk bilgileri, özel hocalardan Fransızca dersi aldığı küçük yaşında ağabeyinden öğrenir. Ortaokulun ardından öğrenim gördüğü iki okuldan da sinirsel rahatsızlığı nedeniyle ayrılmak zorunda kalır. Bu tarihten itibaren de kendisini tamamen musikiye verir. 13 yaşında amcasını da yitiren Cemil Bey, amcaoğlu Mahmud Bey'in evine taşınır. Burada dört yıl kaldıktan sonra annesi Zihniyar Hanım'ın evine döner. On beş yaşında tanbura başlayan Cemil Bey, yirmisine doğru kemençe, lavta, viyolonselde de virtüözlüğünü kabul ettirir. Cemil Bey'in ailesinin hemen her ferdinin de musikiyle irili ufaklı uğraşmış olması, kendisine çeşitli kolaylıklar sağlar. 1892'de Babıali Tercüme Kalemi'nde teğmen olarak görev yapan bestekar II. Abdülhamid tarafından ikinci rütbe bir nişana layık görülür. II. Meşrutiyet'in ilanı sonrası görevinden kendi isteğiyle ayrılan virtüözümüz, 1912'de soluğu Darülbedayi'nin musiki bölümünde alır. Cemil Bey burada hocalık yapmaya başlar. 1916'nın Temmuz ayında İstanbul'da yaşamını yitiren sanatçının çok sayıda bestesi ve taş plak kayıtları bugün ulaşılabildiği ölçüde dinlenmektedir. Elinden geçen her saza kısa sürede adapte olup onu çalmasıyla ünlenen Tanburi Cemil Bey, hiçbir dönem kimseden düzenli bir ders almamasına karşın tanbur, lavta, kemençe, ud ve viyolonseli büyük maharetle çalar. Onun Türk musikisinde açtığı çığırın en önemli sebebi; zamanın tanbura olan yaklaşımını değiştirmesinde, daha canlı ve dinamik bir üslup üretmesinde yatar. Cemil Bey'in ayrıca pek çok kıymetli sanatçının vaktiyle hocası olduğu da bilinir. Öğrencileri arasında sayabileceğimiz isimler şunlardır: Tanburi Refik Fersan, Fahire Fersan, Ressam Tahsin Bey, Atıf Esenbel, Şemseddin Ziya Bey, Ziya Hüzni Bey, Tanburi ve Kemençeci Kadı Fuad Efendi, Tanburi Hükmet Bey, Tanburi Kadıköylü Fuat Sorguç, Rahmi Bey'in eşi Nahide Hanım ve Murat Oztorun. Bir san'atkar hastadır, Cemil hasta yatıyor. Ah! Ey gafil faniler, iman edin Allah'a! Bir ilahi ruhun da geldi işte son günü. Çok kudretli oluyor bir dehanın gurubu. Şimdi geniş alnında ebedin gölgesi var! Cemil Bey'in en sevilen bestelerinden Çeçen Kızı'nı dinleyebilirsiniz. Onun hemen her bestesinde, kendisine özgü bir huzur, sakinlik bulacaksınız.


Tango ve müziğin benzersiz harmanını ve tarihsel evrimini harika bir şovla anlatan I AM TANGO dünyanın en iyi ilk 10'unda yer alan dansçılardan oluşan kadrosuyla, İstanbul izleyicisiyle buluşacak. Müzik, moda, dans, ışık ve multimedia'yı en iyi şekilde sunan ödüllü gösteri I AM TANGO ile tüm duyularınız harekete geçecek. Dünyaca ünlü 24 profesyonel dansçı, Dünya Tango Şampiyonası kazananları ve dahi müzisyenlerin birlikteliği ile hayat bulan TANGO LOVERS topluluğunun yıllarca üstüste Yılın En İyi Gösterisi, En İyi Uluslararası Prodüksiyon ve En İyi Müzikal Şov ödüllerini kazanan yeni prodüksiyonu I AM TANGO, 1 saat 55 dakika içinde tangonun sanatsal evrimini kendine özgü bir perspektiften izleyiciye aktaracak. I AM TANGO 23 ve 24 Kasım'da Turkcell Sahnesi'nde.


AAAL. PLATFORM50'nin düzenlediği, Ankara Atatürk Anadolu Lisesi'nin 50. Yılını kutlayan Tanış Olmak sergisinde, 1955 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla kurulan altı maarif kolejinin ardından 1971'de sekizinci olarak açılan, sonradan Anadolu Lisesi olmuş AAAL'den mezun sanatçıların eserleri yer alıyor. Aynı koridorlardan omuz omuza geçerek simalara aşina olmuş, ağabey ve ablalarının dirsek koyduğu sıralarda teksir mürekkebinin kokusuyla sınavların heyecanını hissetmiş, kulaktan kulağa dolaşan efsane hocaların hikayelerini kalplerinde güzel bir yere koymuş, 80'li yıllarının Ankara'sında spor turnuvalarında arkadaşlarını desteklemiş, müzisyen arkadaşlarının konserlerinde hep birlikte nakaratlar söylemiş, seçkin eğitim kadar kültür ile de zenginleşmiş biriken ortak anılardan beslenmiş mezuniyet sonrası kimisi dünyaya açılarak mesleki kariyerlerine devam ederken sanat üretmeyi hayatlarının bir parçası olarak devam etmiş sanatçılar tanış olmak temasını yıllar içinde biriken hayat deneyimleri ile harmanlayıp evrensel ve çağdaş bir dille yorumluyorlar. Sergide, AAAL'den farklı dönemlerden mezun okuldaş 14 sanatçının, pentür, fotoğraf, yerleştirme, baskı, heykel, video, karikatür ve şiir alanında hazırladıkları eserleri bulunuyor. Serginin hedefi bu tanışmayı ve kabileyi çoğaltmak, bir araya gelen sanatçıların yeni fikir ve önerileriyle açılımları zenginleştirmek, sosyal sorumluluklara dokunmak, ekip ruhuyla sergiyi sürdürülebilir bir projeye dönüştürerek önce Türkiye'nin çeşitli yerlerindeki sanat oluşumlarında ve yakın gelecekte uluslararası platformda yola çıkmasını sağlamaktır. Tanış Olmak adlı karma sergi 16 30 Haziran tarihleri arasında Çankaya Belediyesi Doğan Taşdelen Çağdaş Sanatlar Merkezi'nde görülebilir. Yolu Ankara Atatürk Anadolu lisesinden geçmiş olan, eserlerini sergileyen tüm katılımcıları kutluyorum. Eminim onlar güzel eserler üretmeyi sürdürecekler, sanatseverlerde zevkle izleyecekler.


İnanç, insanın kendini arayışı ve evreni anlamlandırmaya çalışmasıyla ortaya çıkar. Bir düşünce ürünü olarak karşımıza çıkan din, bütününde en ilkel halinden en gelişmiş haline kadar birbiriyle iç içe girmiş bir etkileşimin ürünüdür. Zaman ilerledikçe bilginin, şehirlerin ve krallıkların kendini geliştirdiği gibi din de kendini geliştirerek sistemli bir hale gelmiştir. Söz gelimi çok tanrılı bir inanç şekli olarak karşımıza çıkan Paganizm, daha gelişmiş bir din olan Hristiyanlığa yerini bırakırken, farklı olmasını umduğumuz iki dine yakından bakıldığında benzer olduğu görülür. Söz konusu benzerliği, Hristiyan dininin kutsal kadını Meryem üzerinden inceleyelim. Meryem, Hristiyan dininin lekesiz kadınıdır. İsa'ya gebe kalırken bekaretini kaybetmediği gibi İsa'nın doğumundan sonra da bekaretini kaybetmez. Doğumu, tıpkı İsa'nın doğumu gibi müjdelenen Meryem, çocukluk ve gençlik döneminde de korunmuştur. Lekesiz ve günahtan arınmışlığı ile yalnızca Hristiyan dininde değil, İslam dininde de yeri kutsaldır. İslamiyet'te Meryem'in peygamber olabileceğine yönelik açık bir kapı da bırakılmaktadır. Şaşırmamak gerekir; Meryem'in Hristiyan dinindeki konumu neredeyse İsa'nın konumuna denktir. Meryem, kutsallaştırılırken Kült haline gelmiştir. Meryem kültü ile Bakire Tanrıça kültleri arasındaki benzerlik çok fazladır. Paganizmde tanrıçalar için tapınaklar inşa edilirdi. Meryem için de kilise ve katedraller yapıldı. Efes'te bulunan Konsin Bazilikası da buna bir örnek oluşturur. Meryem'e adanan ilk kilise olması nedeniyle önem kazanan Bazilika, Roma tarzı bir anıt olup 2. yüzyıla tarihlenir. Meryem, Konstanrinopolis şehrinin koruyucusu olarak görüldü. Savaş dönemlerinde Meryem'in resmi şehirde gezdirilerek dualar edilirdi. Meryem'in şehri koruyacağına inanılırdı. Aynı inanış pagan kültürlerinde de mevcut. Sümerler, aşk ve bereket tanrıçası olan İnanna'ya savaş dönemlerinde dualar ederek yardım isterlerdi. Şehrin savunması başarılı olduğunda tanrıça İnanna'nın yardım ettiği söylenirdi. Meryem, yunan mitolojisinde en çok tanrıça Artemis'e benzetilir. Efesliler, Hristiyanlığı kabul ettiklerinde Tanrıçaları Artemis'in tüm özelliklerini Kutsal Meryem'e aktarmışlardır. Böylece adı ve şekli değişmiş olsa da Artemis'in özü aynı kalmıştır. Artemis, nasıl ki Efesin koruyucusu ise Meryem de İstanbul'un Koruyucusudur. İlk Günah mitinde genel düşünce Havva'nın şeytana uyarak hata yaptığı yönündedir. Yeryüzüne indirilen insan edebi bir cezayla cezalandırılmıştır. Hristiyanlıkta Meryem, Havva'nın günahını temizleyen kadındır. İnsanlığın son umudu olan İsa'yı dünyaya getirerek merhametli ve bağışlayıcı bir figür olarak karşımıza çıkar. Sümer tanrıçalarından Ninhursag ölülere hayat veren ve günahların bağışlayıcısı gibi kadim ünvanlarla anılırdı. Teolojik olarak Meryem de hiçbir oğlunun yakarışını geri çevirmeyen merhametli bir anne olarak görülürdü. Bu açıdan Meryem, Hristiyanlığın dua ve ibadetlerinde çok önemli bir yer edinmiştir. Sümerli tanrıçalarla Meryem arasındaki benzerlikler bunlarla sınırlı değildir. İştar'ın oğlu kurban olarak öldüğünden İştar, ağlayan tanrıça ya da kederli anne olarak imgelenir. Meryem, oğlu İsa öldüğünde aynı acıyı yaşamış ve ölüm sahnelerinde kederli anne olarak İştar gibi betimlenir. Michelangelo'nun Pieta heykelinde de Meryem kederli bir anne olarak gösterilmektedir. Oğlunun ölü bedenini kucağında taşıyan Meryem'in başı önünde ve kederlidir. Meryem ve Çocuk İsa sahnelerinde Meryem, kimi zaman yol gösterici ya da şefkatli bir anne olarak gösterildiği gibi İsa'ya süt verirken de resmedilir. Emziren anne sahneleri, İsa'dan çok eskiye dayanır. Ancak Hristiyanlıkta emziren anne sahneleri dinen son derece hassas bir konudur. Dolayısıyla özellikle kilise resimlerinde Meryem, İsa'ya biberonla süt verirken betimlenir. Nadiren de olsa emzirilirken de gösterilebilmektedir. Rönesans ve sonrasında Meryem'in İsa'yı emzirirken gösterildiği resimler fazlasıyla yaygındır. Tahtta Meryem ve İsa sahnelerinin temeli de Eski Mısır da Tahtta İsis ve oğlu Horus'a dayandırılır. Hristiyanlığın kabul edilmesiyle birlikte İsis'in yerini Meryem, oğlu Horus'un yerini İsa alır. Dinler arası etkileşimler özünde hiçbir dinin aynı kalamamasına neden olmakla birlikte farklı olanın benzerleşmesini sağlamıştır.