Temas grubu yeni şarkıları 'Sıkıntı'yı OnAir Sahne etiketiyle Müzkseverlerin beğenisine sundu. Ülkemizin İzmirli gruplarından Temas, 2020'de Ersel Boztürk ve Kenan Çelikarslan'ın bir araya gelmesi ile kuruldu. Grup içinde Ersel gitarist ve Kenan da vokal olarak görünse de her iki müzisyen de aynı zamanda bireysel çalışmalarına da devam eden iyi birer enstrümanist, vokal ve aynı zamanda besteciler. Popüler müzik içinde kaybolmuş, içi boşalmış şarkılara karşı ferah bir ortam oluşturma çabasıyla bir araya geldiklerini belirten grubun bu güne dek yayınlanmış 11 şarkılık bir albümleri ve 2 single çalışmaları bulunuyor. Grup şarkının hikayesi hakkında İnsanın modern dünyadaki içe dönük sıkıntılarını konu alan bir çalışma. yorumunda bulunurken dinleyenin de hislerine tercüman oluyor. Şarkıda da bahsedilen Dönüp durmuşum etrafımda sadece günleri geçecek sıkılmalarımız güncel yaşama elbet bir gün dönüşecek ve tarihe o güne tanıklık edenlerin yazdıkları, çizdikleri, söyledikleri tanıklık edecek. Temas grubu bu zor zamanların en fazla etkilediği sanat dünyası ve içinde yer alan müzisyenler hakkında da Müzisyenler yaşadığı zorlukların neresinde olduğunu kestiremez durumda. Sadece zaman geçirmekte. Ölmemeye çalışıyoruz sadece. :) yorumunda bulunuyor. 2023 yılında gözünü Wembley Stadyum'una diken grup orada vip konser vermeyi hedefliyor.


Zeynep Kot Tan'ın kaleme aldığı 'Temsil'den 'Anlam'a: Metaforik Düşüncenin İzinde adlı kitap, Kopernik Kitap etiketiyle raflardaki yerini aldı. Mitolojik dönemde söz ile varlık birdi. Felsefenin doğuşuyla beraber bu birlik kırıldı. Söz varlıktan, onu temsil etmek üzere ayrıldı. Temsile en uygun dil, kuramsal dil olarak kabul edildi. Dil Orta Çağ'a ulaşıp da daha geniş bir alanı uygun bir şekilde temsil etmek zorunda kalınca, uygun dil de çerçevesini, edebi dili ve onun sembolik parçası olan metaforları içine alacak kadar genişletti. Aydınlanma projesi metafiziği felsefeden elemek istediğinde ise, çerçeve tekrar daraldı; metaforlar dışarıda kaldı. Analitik Okul metaforları aynı sebepten dışarıda tutmaya devam ederken Kıta Avrupa düşüncesi akan gerçekliği metaforik anlatımın imkanlarıyla tasavvur etti. Elinizdeki kitap metaforun tarihsel bir panoramasını örneklerle sunarken şu tespiti yapar: Metafordan kaçmak, meşruiyetinin en çok tartışıldığı dönemlerde bile mümkün gözükmez. Bunu fark ettiğimizde metaforun ne işe yaradığını tekrar düşünmeye başlarız. Metafor dili mi süsler, anlatımı mı kolaylaştırır, iletişime boyut mu açar? Bu çalışma metaforu, tüm bu işlevlerin ötesinde düşüncenin aracı olarak sunar. Yani felsefe bir ağaca, toplum bir saate, zaman bir nehre, belagatin değil, fasih düşüncenin gereği olarak benzetilir. Zira biz bir şeye önce anlam verip, anlamı sonra kelimeye dönüştürüp, ardından keyfi olarak başka bir kelimeye aktarmayız. Biz bir şeyi, henüz onunla karşılaştığımız anda başka bir şey olarak da görürüz. Şey, anlam ve kelime tek bir noktadır. Bu nokta yazıya ulaşıp da, şey, anlam ve kelimelere tekrar temas etmek üzere açıldığında sürekli dönen, bu biteviye hareketle genişleyen bir daire doğar.


Edebiyatla da en başından beri içli dışlı olan, Milan Kundera'yı çok seven Teoman'ın kafiye ve redifleri, dize formunda yazdığı sözler sıkı kalem oynattığını da gösteriyor. Müzisyenin kült olmuş, efsaneleşmiş, herkesin hafızalarına kazınan pek çok şarkısı var ve bunlar hep farklı farklı albümlerden. Bunlardan biri yine ilk albümünde karşılıyor bizi: Papatya. Bir yerde çaldığında herkesin kolayca tanıdığı bu şarkı da ta 1997'den sesleniyor bize. Daha ilk albümüyle geçmişte yitip giden bir şeyin kafasını kurcaladığını belli eder Teoman. Öyle ki, 2002'deki bir açıklamasında şunları söylüyor: Konsere çıkmazsam mutsuz olurum. Hatta parasını almayayım ama konsere gideyim. Benim oraya çıkmaya ihtiyacım var. Ben o şarkıları söyleyince bir sürü şey birbirine bağlanıyor. Çünkü o şarkılarda gerçekten kendimi anlatıyorum. Anlatırken o yazdığım zamanı hatırlıyorum. O yazdığım zamanı hatırlarken daha önceki çocukluğuma dönüyorum. O gitar çaldığım zamanı hatırlıyorum. Onların hepsinin bende güzel yükleri var. Onların hepsi birdenbire film şeridi gibi önümden geçiyorlar. Geçmişe dönüp bakma hali, şarkılarından öte, hayatının diğer alanlarında da var belli ki. Teoman'ın şarkılarında anne ve baba figürleri de oldukça önemli aslında. Çok küçük yaşta babasını kaybeden müzisyen, annesi ve anneannesiyle büyüyor. Çocukluğunda ve belki ileriki yıllarında da bir baba figürü aradığını tahmin etmek zor değil. Dikkat çekmek istediğim ikinci bir şarkı da yine geçmişe dönüp bakan bir adamın portesini çiziyor: Kişisel Bir Şey şarkısı. Bir başka önemli parça da İstasyon İnsanları. Şarkı Ruhi'dir benim adım, hiç çıkamam evimden diye başlar. Buradaki Ruhi, Teoman'ın küçük yaşta kaybettiği babasının lakabıdır. Asıl adı Hasan Bahri olan babaya, fazla duygusal olduğundan memleketinde Ruhi denilirmiş. Ve Teoman, 2001 yılında albümü üzerine verdiği bir röportajda Ruhi karakteri benim alter egom. diyor. Muhtemel ki bu keşfi bir hekimle beraber yaptı. Neden, derseniz Gönülçelen albümünde Doktor diye bir parça da var. Ve Teoman'ın bizzat doktora gidip gelmeleri bu parçayı önemli ölçüde oluşturdu. Teoman'a Teoman Bey, içinizdeki boşluk o kadar büyük ki ne koysanız dolmuyor. diyen bir doktoru varmış vakti zamanında. Eh, şarkının başındaki Öyle büyük ki inan doktor içimdeki boşluğum/ Ne koyarsam koyayım hiç dolmuyor sözlerini buradan aldığını anlamak zor olmasa gerek. Şarkı müthiş bir karşılık atışma, desek yeridir. Bir önceki albümde zampara tek başına bir şeyler anlatıyorken bu ikinci şarkıda kadının bakış açısı da veriliyor. Üstelik müthiş sarkastik, çarpıcı ve nokta atışı ifadelerle. Aradan iki yıl daha geçiyor ki, 2003 yıllı Teo albümü piyasaya sürülüyor. Cinselliği şarkılarına ustalıklı bir şekilde yediren müzisyen, şarkı sözü yazabilme yeteneğiyle de bu özelliğini iyiden iyiye konuşturur. Teoman artık en çok aranılan, çokça konser veren, müzik programlarında videoları sık sık dönen, arzu duyulan bir rock yıldızı olmuştur bile. Çocukken hayalini kurduğu şeyleri elde etmiştir. 2006'da yeni albümü Renkli Rüyalar Oteli ile bize yepyeni dizeler, besteler, parçalar getirmiştir. Şarkının sonlarında da suçu fahişeye değil dünyaya bağlar Teoman. Aşağıdaki alıntının ilk cümlesi bana ayrıca varoluşçuların görüşlerini hatırlatır. Tek başıma, bu vücutla, fırlatıldım bu dünyaya. Varoluşçu anlayışta da insanın dünyaya fırlatıldığı ve bu boşlukta yaşadığı çok yaygın bir görüştür. 2011'e sürüyoruz arabaları. Milenyuma geçişin üzerinden 11 sene geçmiş. O yıl doğanlar şimdi 11 yaşında olmuş. O yıl üniversite okuyanların birçoğu şimdi işe girmiş, iş kurmuş, batmış, çıkmış, evlenmiş, boşanmış, çocuk sahibi olmuş. Teoman ise, kendisinin de deyimiyle 12 yaşındaki bir çocukla yetişkin bir adamın aklına sahiptir hala. Ve kafası müzik dışında birçok konuda hala çok karışıktır. 2011'de çıkardığı Aşk & Gurur albümü, isim itibarıyla size bir şeyi anımsattı mı? 18. yüzyılda yaşamış olan, İngiliz yazar Jane Austen tarafından kaleme alınan Aşk ve Gurur romanını? Muhtemel ki Teo, albüm ismini bu romanın adından almıştır. Yine Kalbimi söktüm, seni kazıyayım derken gibi müthiş mecazların yer aldığı İstanbul'da şarkısı da enfestir. Tabii bu parçanın melodisi, Calogero adlı şarkıcının Passage des Cyclones şarkısıyla birebir aynıdır. Sadece ve sadece 7 notanın olduğu şu koskoca dünyada, müzisyenler de birbirlerinin bestelerinden, müziklerinden etkilenirler. Sample dediğimiz olay da zaten, bir şarkıdaki bir bölümün aynen ya da biraz değiştirilerek bir başka parçada kullanılması anlamına gelir. Evet! Artık 2014'e girdik. Her şey çoktan dijitalleşti bile. Herkesin elinde akıllı telefonlar var. Herkesin önüne cazip fırsatların sunulduğu reklamlar çıkıyor. Kaçınılmaz geleceğe geldik. Teoman'sa, eski albümlerinde yer alan toplam 17 şarkısını yeniden yorumlayıp Yavaş Yavaş albümüyle sunuyor. Albümün adı neyi kastediyor olabilir? Yavaş yavaş hayatın sonuna doğru gelmeyi mi? Bu albümde Martılar'dan Çoban Yıldızı'na, Gündüz Düşü'nden Aşk Kırıntıları'na, Renkli Rüyalar Oteli'nden Rapsodi İstanbul'a kadar pek çok parça var. Ayrıca Teoman'ın albümün çıkmasından yaklaşık 2 sene önce, Aralık 2012'de de bir evlilik geçiyor başından. Bir yandan gece karanlığının içerisinde, eski İstanbul'un sokaklarında sarhoşlukla tüm kederleri unutmayı deneyen adam, bir yandan da düzenli bir hayat kurmayı deniyor kendine. Gel gitler tüm hızıyla sürüyor. Çift 2015'te ise boşanıyor. Bu evliliklerinden ise bir kız çocuğu sahibi oluyorlar. Allah bağışlasın. Teoman artık bir baba. Kendi gençliğinde çok dik kafalı olduğunu, annesini üzdüğünü belirten sanatçı, kendi kızının daha makul olacağını umuyor bu sefer. Çocuk sahibi olunduğunda, ihtiyat en hızlımızın bile sahip olmaya başladığı bir huy galiba. Teoman, yine geçmişe dönük şarkılar, parçalar, albüm isimlerinden vazgeçmiyor burada da. Şahsen bu albümdeki bazı parçaların sözlerinin pek özenilmemiş olduğunu düşünsem de, sahne büyüsü, kendine has sesi, tarzı, yüz ifadeleriyle Teoman bu albümüyle de pek çok barda amatör gruplarca çalınmayı, sayısız insanın favori müzik listesinde yer almayı, konserlerde dinleyenleri coşturmayı başarıyor. Albümün kapağında da bir matem havası var zaten. Teoman siyah bir perdenin önünde siyah gömleğiyle. Üstelik yarı karanlık bir ortam... Ve bir cenaze izlenimini veren çiçekler. Sanatçı bu albümde de, eski albümlerinden bazı parçaları derleyip yeni bir formda söylüyor. Üstelik albümün adı gibi, parçaların yeni yorumları da oldukça koyu. Pek hareketlilik yok. Ağır ağır ilerliyor tüm şarkılar. Konserde herkesi coşturan o Güzel Bir Gün var mesela bu albümde. Ancak oldukça ağır bir ritimde. Dans etmeniz mümkün değil. Renkli Rüyalar Oteli'nden Fahişe'ye, Paramparça'dan Duş'a kadar yine klasikleşmiş Teoman şarkıları yer alıyor bu albümde. Çok uzun ve yorucu bir yolculuğun sonunda bir yas ve olgunluk sürecini çağrıştırdı bana bu albüm. Birkaç hafta önce, yani 2020'nin şu Eylül ayında kameralara yakalanıyor Teo. Maskeli. Şortlu. Eve dönüyor. 1.5 sene içerisinde yeni bir albüm çıkaracağını, onun için çalıştığını söylüyor. Bakalım 2020 sonrasında bizi ne bekleyecek? Belki kızına bir şarkı yapar... Her şey bir yana, yavaş yavaş sona gelirken; iyi ki varsın Teoman! Kalbime dokunmayan bir şarkın yok, desem abartmış sayılmam. Çalışırken de, boş boş yürürken de, üzülürken ya da heyecanlanırken de senin şarkıların hep yanımdaydı. Klişeye kaçmak istemem ama; şarkıların sanırım birkaç nesli büyüttü, büyütüyor, büyütmeye devam edecek. İyi ki varsın serseri!


Akbank Sanat ve Açık Diyalog İstanbul işbirliğinde 2019-2020 arası gerçekleşen Çağdaş Sanat ve Küratörlük programı mezunlarının bitirme projeleri, Niyetler sergi projesi adı altında 22 Haziran 16 Ağustos arasında Akbank Sanat'ta deneyimlenebilir. 10-11-13 Temmuz 2021 Tarihlerinde küratörlüğünü Diren Demir'in üstlendiği Mücadelenin Estetiği adlı sergide birbirinden farklı alanlarda çalışan ve mücadele temasının ortak misyonunda birleşen sanatçılara tanık oluyoruz. Egemen Tuncer, Burçak Konukman, Eymen Aktel, Omar Berakdar, Ömer Tevfik Erten, Zeyno Pekünlü, Servet Koçyiğit, Anna Parisi, İsmet Doğan ve Furkan Öztekin'in eserleri sergide farklı aktivist pratikleri bir araya getiriyor. Gerçek olmayan hiçbir şey, gerçekliğini inanmak yerine bilmek üzerine kurmuş olan bir seyircinin önünde var olamaz ve Mücadelenin Estetiği de tam olarak seyircinin bunu bulmasını amaçlar. Seyirlik eylemin seyirciyi koyduğu pasif yer vesilesiyle oluşan iktidar konumlarında olduğu gibi, sergi alanının kendisi de bir iktidar biçimi oluşturur ve bizzat mücadele alanının kendisine dönüşür. Mücadelenin Estetiği sergisinin tek farkı, kendisinden özgürleşmenin yollarını aramasıdır. Eserlerin bağlamlarında mücadele değerinin ön plana çıkarıldığı sergi, yaşamımızın birçok alanında beden ve kimliklerimizin bir savaş meydanı olduğu gerçeğini anlatıyor. Bununla birlikte mücadele bağlamını site-specific eksende araştıran çalışmalara da yer veriyor. Daha fazla bilgiye Akbank Sanat'ın web sitesinden ulaşabilirsiniz.


İnsan bazen dipte hisseder kendini. Çaresiz, kafası karışık, tükenmiş, öfkeli... Öfkesi ise kendine olur genelde. Böyle şeyler neden hep benim başıma geliyor?, Sorunlu insanlar neden hep beni buluyor?, Hep böyle mi olacak?, Neden bağlanamıyorum kimseye?, Hep mi mutsuz olacağım?, Hep mi terk edileceğim?, Sevgimle boğuyor muyum insanları?, Hayat neden bu kadar acımasız?, Her şey benim suçum!... Bu sorular, yargı bildiren acımasız cümleler bitmek bilmez. Oysa asıl ihtiyaç duyduğumuz şey sinirimizi zaten yeterince yıpranmış olan kendimizden çıkarmak değil, kendimize şefkat göstererek ruhumuzu anlamaya çalışmaktır.


Değil biyografisini yazarken, daha okurken dahi sarsılmamanın imkansız olduğu bir hayat. Tevfik Fikret, Divan edebiyatının ardından açılan yeni şiir penceremizin başat isimlerinden biri. Sırf bu yönüyle dahi çağlar boyu konuşulmayı hak eder. Ancak şairimizden etkilenmemizin tek nedeni bu değil gibidir. Tevfik Fikret her şeyden önce aktif bir ömür yaşar. Bazen karamsar, bazen umut dolu, bazen de muhalif. Yaşadığı tüm bu ruhsal durumları da şiirine işlemeyi çok iyi bilir. Bir Galatasaray Lisesi hocası/ müdürü olarak da bilinen, hatta İstiklal Caddesi'ndeki GS Lisesi'ni kendi inşa ettiren Fikret, dinamik ve hararetli yapısıyla da onu bilenlerin ilgisini kazanır. Asıl adı Mehmed Tevfik olan şair, 24 Aralık 1867'de İstanbul'un Aksaray'ında dünyaya gelir. Hariciye Kalemi'nde çalışan bir babası, Sakız adası Rumlarına mensup olup daha sonra Müslüman olan bir anneye sahiptir. Doğduğu Aksaray'da ilk öğrenimini sürdüren Fikret, 93 Harbi adıyla da bilinen 1877 1878 Osmanlı Rus Savaşı nedeniyle, henüz daha on yaşındayken coğrafyasının kaderini yaşamaya başlar. Okuduğu mektep, savaş nedeniyle Rumeli'den İstanbul'a göç edenlere tahsis edilir. Bunun üzerine, ileri yıllarda müdürlük yapacağı Mekteb-i Sultani'ye gönderilir. Bu okula adımını atması, hayatın hoş rastlantılarından biridir. Şöyle ki; diğer okullara kıyasla Batı kültürüyle daha iç içe olan Galatasaray Lisesi Tevfik Fikret'in kişiliğinde etkili olur. Burada Fransızca öğrenmeye başlar, Muallim Naci ve Recaizade Ekrem gibi dönemin ileri gelen edebiyatçılarından dersler alır. Çalışkanlığı, disiplini, azimli bir öğrenci oluşuyla hem hocalarının ilgisini çekmeyi hem okul arkadaşlarının sevgisini kazanmayı başarır. Tıbbın henüz günümüzdeki kadar ilerlemediği 19. asır sonlarında, Tanzimat romancılarımızın da romanlarında yer yer görebileceğimiz gibi bugün çözümü kolay bulunabilen hastalıklar ölümle sonuçlanabilmektedir. 1879'da dayısı ve kızıyla hacca giden annesi bir kolera salgını sonucu Hicaz'da göçüp gittiğinde, Fikret 12 yaşındadır. Anneciğini küçük yaşta kaybeden şair, bundan sonra büyükannesinin hamiliği altında yaşamaya başlar. Edebiyata, daha da özelinde şiire adım atması Galatasaray Lisesi'ndeki öğrencilik yıllarında başlar. Dönemin önemli gazetelerinden Tercüman-ı Hakikat'te 1884 1885'te ilk şiirleri yayımlanır. O dönemde doğal olarak tamamen Divan şiiri etkisinde olan Fikret'in, ileri yıllarda Türk şiirine yeni bir soluk getireceği, Divan edebiyatını geride bırakarak modern bir şiirin kapılarını aralayacağı tabii ki tahmin edilmez. 1888'de Galatasaray Lisesi'ni birincilikle bitiren şair, hükümetin Dışişleri'nde çalışmaya başlasa da iş hayatında yüzü pek gülmez. Tabiatına uymadığı nedeniyle bu işten ayrılan Tevfik Fikret, Sadaret'te yazı işlerine girer, ancak maaşın yetersizliği nedeniyle buradan da istifa eder ve önceki memuriyetine döner. Bir yandan, ta liseden öğrendiği ve akabinde geliştirdiği güzel Fransızcası ile yabancı dil ve güzel yazı dersleri vermeye başlar. 1890'da dayısının kızı Nazım Hanım'la evlenir ve bu birliktelikten ümitli geleceğin sembolü olarak görüp şiirler yazacağı oğlu Haluk 1895'te dünyaya gelir. 1891'de iki şiir yarışmasında da birinciliği kazanan edip, dostlarıyla çıkarmaya başladığı Malumat dergisinde de şiirler yazıp tercümeler yayımlar. Aynı yıl, mezun olduğu Galatasaray Lisesi'ndeki Türkçe öğretmenliği sınavını kazanarak burada hoca olmaya başlar. Zor zamanlardan geçen hükümetin bütçeyi dengelemek için memur maaşlarından kısmasına tepki olarak buradan da istifa eder. Bu kez, kısa bir ara verecek de olsa ömrünün sonuna kadar Türkçe öğretmenliği yapacağı Robert Koleji'ne adımını atar. Gelelim hepimizin kulaklarının aşina olduğu Servet-i Fünun devresine. Zaten 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı ile beraber Batı'nın üstünlüğünü kabul eden ve toparlanıp hayatına devam etmek için Avrupa'yı referans almaya başlayan Osmanlı Devleti'ndeki yenilik girişimleri edebiyata da yansımış haldedir. Osmanlı edebiyatının çok önemli bir rengi olan Divan edebiyatı/ şiirini Namık Kemal meşhur mukaddimesinde eleştirir, ''kocakarı masalı'' olarak değerlendirir. Biçim olarak olmasa da içerik bakımından yeni bir şiir ta o devrede başlamıştır. 1896 başlarında da, bir önceki kuşağının devamı niteliğindeki hevesli gençler edebiyata yeni bir atmosfer kazandırmayı amaçlar. Bu potansiyeli değerlendirmek isteyen Recaizade Ekrem Bey ''Servet'' adıyla çıkardığı bilimsel dergisinin adını ''Servet-i Fünun'' olarak değiştirip öğrencisi Ahmed İhsan'a da bunu bir edebiyat dergisine çevirmeyi teklif eder. Ardından, yine öğrencilerinden Tevfik Fikret'i de bu derginin başına geçmesi hususunda ikna eder. Hocanın bu girişimleri meyvesini verir ve dergi Şubat 1896'daki 256. sayısından itibaren bir edebi niteliğe bürünür. Ayrıca artık bu dergi, yeni bir şiir inşa etmek isteyen genç şairlerin de toplanma alanı olur. Edebiyatımızın yeniliklere açılan ilk kapısını Tanzimat edebiyatçılarımız aralamış olmakla beraber, Batılı anlamdaki esas değişiklikler de Servet-i Fünun topluluğu ile başlar. Edebiyatı-ı Cedide adıyla da bilinen bu ekipte kimler yoktur ki? Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf ve önceki nesilden Abdülhak Hamid sayabileceklerimizden birkaçıdır. Yaşadıklarından ziyadesiyle etkilenen tabiattaki Tevfik Fikret'i istikbalde yine bahtsız günler beklemektedir. Babasının bir nevi sürgünle Irak'a gönderilmesi, 1898'de bir arkadaş toplantısına katılması nedeniyle kısa süre tutuklu kalması onu epey tedirgin eder. 1900'de İngiltere'nin bir savaşta galip gelmesini tebrik etmek ve bu vesileyle ülkedeki istibdat havasını İngilizlerin kırmasını sağlamak adına İngiliz elçiliğine sunulan bir bildiriye imza atar. Bu imzası gereği bir süre sorgulanan Fikret'in tedirginliği daha da artmış olur. Bu tereddütleri gereği toplumdan izole olmaya başlayan şair, 1900'de Rübab-ı Şikeste adlı şiir kitabını yayımlar. Basıldıktan iki ay sonra tükenen ve büyük ilgi gören kitap ikinci baskısına erken kavuşur, ancak erken yaşta kaybettiği annesi, sürgüne gönderilen babası, başına açılabilecek muhtemel dertler ve yalnızlık, onun sevinmesine engel mefhumlardır. Servet-i Fünun dergi çevresiyle yaşadığı ardı ardına sorunlar nedeniyle 1901'de dergiyi terk eden şairin ayrılık acıları ne yazık ki bununla sınırlı kalmaz. 1905'te babasıyla kız kardeşini kısa aralıklarla kaybeden Fikret için acı ve yalnızlık dolu günler daha da artar. Babasından kalan Aksaray'daki konağı satıp Rumelihisarı'nda, planlarını kendisinin çizdiği bir ev inşa ettirir. Bu eve ''Aşiyan'' adını vermesi, belki de kaybettiği aile fertlerinin ardından bir yuva arayışının göstergesidir. Giderek artan baskı rejimini, çekildiği köşesinde değerlendiren ve istibdada nefret besleyen şair meşhur ''Sis'' şiirini de bu devrede kaleme alır. Temmuz 1908'de ilan edilen II. Meşrutiyet, yalnız ve ıstırap içerisindeki Fikret'in geleceğe ümitle bakmasına vesile olur. İlan edildiği sıra halkın da coşkuyla karşıladığı Meşrutiyet üzerine şair de ''Millet Şarkısı'' adlı manzumesini yazar. Devlet idaresini eline geçiren İttihad ve Terakki Cemiyeti, şairi Maarif Nazırı yapmak istese de Fikret bunu reddeder. Kendisine hürmet besleyen öğrencilerinin de ısrarıyla Galatasaray Lisesi'ne müdür olur. Az bilinen bir olaydır ki; Tevfik Fikret İstiklal Caddesi'nde yer alan bugünkü Galatasaray Lisesi'ni kendisi inşa ettirir. Mektepte modern bir eğitim sistemi maksadıyla yeni bir disiplin sistemi de kurar. Haseb, neseb, şeref, oyun, düğün, konak, saray, Yiyin efendiler yiyin, bu han-ı iştiha sizin, Şeker hastası olduğunun geç anlaşılması nedeniyle 1915 başlarında yatağa düşen şair yapılan müdahalelere karşın 19 Ağustos 1915'te aramızda ayrılır. Mezarı, bugün birçok yazarımızın da mezarının olduğu İstanbul'daki Aşiyan Mezarlığı'ndadır. Ayrıca Beşiktaş'ta yer alan ve Fikret'in 1906'dan ölümüne değin yaşadığı Aşiyan bugün müze halindedir. 1945'te müze olarak açılan yer, meraklıların mutlaka gezmesi gereken bir ''yuva''dır. Son bir hoşluk yapmak icap ederse; Gazi Mustafa Kemal Atatürk de inkılap ruhunu şairden aldığını, onun tüm eserlerini okuduğunu belirtir. Hatta şairin Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür bir şairim. satırı, Gazi'nin de halk içinde çokça kullandığı bir söz olarak bilinir.


''Tezer Özlü'nün otobiyografisi kendini örterek 'kendini var eden' bir kadın metni değildir. Onun otobiyografisi kendini parçalayarak, dönemin aygıtlarının bütün baskılarını ortaya koyan bir metindir. Kısacası soyunarak asıl benliğini kapatmaz. Gerçek kimliğine dönme cesaretini göze alarak gerçekleşen bir 'soyunuştur' o.'' Tezer Özlü hakkında böyle söylüyor Müge İplikçi, Varlık Dergisi'nin Ocak 2012'deki sayısında. Metne, yazarı böyle bir noktadan anlatan cümlelerle başlayışımızın nedeniyse tipik bir yanılgıyı kırma denemesidir. Yakın tarih Türk yazınının gerçek anlamda isyan bayraklarını açan en dişli yazarlarından biridir Tezer Özlü. Ancak buna rağmen geçmişten günümüze lirik, melankolik, narin bir ''gamlı prenses'' olarak anılmaktan ya da ağırlıklı olarak böyle tanımlanmaktan her ne hikmetse kurtulamamıştır. Ancak bu yaygın anlayıştan sıyrılarak metinlerine tekrar bakılırsa görülür ki Tezer Hanım toplumsal kodları dur durak bilmeden sorgulayan, bastırılan arzuların peşinden giden, kadını ve kadınlığı öğretilmiş ve dayatılmış biçimlerle ele alanlardan korkusuzca sıyrılan yakın geçmişimizin en değerli kalemlerindendir. 10 Eylül 1942'de Kütahya'da dünyaya gelen yazarın ilk dönemleri Simav ve Ödemiş'te geçer. Ancak göç etmek denen eylemi de erkenden, ilkokul çağında ailesiyle beraber İstanbul'a gelerek yaşar. Bu erken ''yer değiştirme'', onun ileriki yıllarında gönüllü gezginliğiyle sürüp gidecektir. Küçük burjuva bir ailede dünyaya gelen Tezer Özlü, İstanbul Taksim'deki ilkokul yıllarının ardından Avusturya Kız Lisesi'nde almaya başladığı eğitimle Batılı anlamdaki eğitim kurumlarıyla da tanışır. Okul kampından istifade ederek Viyana'ya giden yazar ileride yeşerecek gezginliğinin tohumlarını da atmaya başlar. Bir yandan da Avrupa kültür sanat tarihinin en yoğun yaşandığı kentlerden biri olan, Stefan Zweig'ın da ''Dünün Dünyası''nda güzellemeler yaptığı Viyana gibi bir şehre adım atmış olur, hem de lise çağında. Böylece Kütahya'dan İstanbul'a gelerek değişen yaşam pratiğini, İstanbul'dan da Viyana'ya kampa gitmesiyle bambaşka bir kültüre olan tanıklığı takip eder. Yüzyıllara yayılan Avrupa düşünce serüveninin türlü kazanımları Tezer Özlü'yü etkilemiş olabilir. Bir yandan da, yüreğinin götürdüğü yerlere gitme isteğine gencecik yaşta kulak verme cesaretini göstermiştir. Bu iki etken yazar için lise son sınıfta okulu bırakması ve Avrupa seyahatine çıkması için yeterli sebepler olacak ki tam da böyle yapmıştır. 1962'de Almanya ve Hollanda'yı modern seyyah misali gezen Özlü ertesi sene kardeşi Sezer Duru ile bir araya gelir. Sezer ile Tezer otostopla Paris'e giderler. Aynı ilkokulu bitiren, ardından aynı kız lisesine gönderilen iki kardeş birbirlerine benzer yaşam evrelerinden geçmiş gibidir. Aralarındaki kan bağı zorunlu bir birliktelik, sohbet ve paylaşım değil 1963'te Paris'e otostopla gidecekleri kadar bir ruhsal kardeşlik sağlar. Paris'i oldukça seven, sonraki yıllarda da sık sık gidecek olan Tezer Özlü ağabeyi Demir Özlü'den de oldukça etkilenmiştir. Kendinden yedi yaş büyük olan Demir Özlü hukuk fakültesinde okurken, sonra güçlü bir kalem haline geleceği edebiyatla da o dönemler ilgilenmeye başlar. Ağabeyi ve onun arkadaşlarının fikirlerinden etkilenen Tezer Özlü'nün politika hakkındaki ilk fikirleri de böyle gelişmeye başlar. Aileden aldığı miras bununla da sınırlı değil. Eğitimci bir anne babanın kızı olmasının yanı sıra, anneanne ve babaannesi de artık çekemeyeceklerini anladıkları kocalarını terk eden, güçlü kadınlardır. Devam edelim. ''Tam bize göre bir yer'' dediği Paris'te tanıştığı, Adalet Ağaoğlu'nun kardeşi, tiyatrocu Güner Sümer'le de Türkiye'ye döndüklerinde evlenirler. 1963 yazar için bundan böyle Ankara'da sürdürdüğü bir evlilik ve tiyatro çevreleri anlamına gelmeye başlar. Yazmaya başladığı öykülerinde bu çevrelerin izlerini görebileceğiniz Tezer Hanım yarım bıraktığı liseyi açıktan bitirirken bir yandan da Goethe Enstitüsü'nde çeviriler yapmaya başlar. Vakit ilerler. İkinci eşinin sinema yönetmenliği, yazarın odağını da sinemaya çevirmeye başlar. Bu noktaya gelinceye kadar dergilerde yayımlanan öyküleri de ''Eski Bahçe'' adlı bir seçki kitapla 1978'de yayımlanır. Tezer, artık öykülerinin kitaplaştığı bir yazardır. Bu sırada, Kıral'la olan evliliği devam eden yazar yaşadığı çeşitli resmi sorunları geride bırakmak, Marti ile evlenebilmek için Zürih'e taşınır. 1984'te evlenen Hans ve Tezer çifti, yazarın ölümüne değin Zürih'te birlikte yaşarlar. 1983, yazarın edebi kariyeri için bereketli bir yıl olur. Auf Den Spuren Eines Selbstmords adlı romanı, Marburg Edebiyat Ödülü'nü kazanır. Kitabının hazırlığı konusunda yardım aldığı eski dostu Ferit Edgü, yazara bu eserinin Türkiye'de de yayımlanmasını önerir ve işte karşımıza Özlü'nün ''Yaşamın Ucuna Yolculuk''u çıkar. Büyük Türk eleştirmeni ve yazarı Fethi Naci'nin eser hakkında yaptığı yorum yapıtın genel iskeletini de verir gibidir: Tezer Özlü'nün kitabı, bir yanıyla, bir 'aydın kadın'ın toplumsal törelere başkaldırması.'' Eser, kırklı yaşlarına gelip olgunlaşan, toplumsal dayatmalara karşı artık şerbetli olan bir insanın kendi ruhsal yolculuğuna yoğunlaşması ve bu uğurda toplumunu, ailesini terk etmesidir. Esere adını veren yolculuk bireyin kendi ruhsal yolculuğunun yanı sıra edebi ruhdaşlarına olan seyahatini de içerir. Eserde Kafka, Pavese ve Svevo'nun doğup büyüdükleri kentlere gidilir. Fiziken bir araya gelme şansının olmadığı, çoktan yitirdiği edebi dostlarıyla anlatıcının dostluğu görülür. Özlü'nün ruhsal olarak yakınlık beslediği bu büyük isimler, toplumun kimi kesimleri nezdinde ''öteki'' olan, verili sınırların ötesine gitmekten korkmayan kalemlerdir. Özlü, bu üç isimle arasında kurduğu bağı Yaşamın Ucuna Yolculuk'ta bir kaderdaş misali aktarır. Zürih'te sevdiği adamla beraber olan Özlü, kızının da yanına gelmesiyle mutluluğunu pekiştirir. Ancak var olmanın acısı, toplumsal kabullerin reddi, ruhsal akrabalıklar derken içine düşen kurt onu rahat bırakmaz. Buna sebep olan hadiseyi keşfedemeden göğüs kanseri hastalığına yakalandığını öğrenen Tezer Hanım ''Ölümüm'' diye anlattığı son sevgilisinin yanında, 1986 yılında hayatını kaybeder. Mezarı, birçok edebiyatçımızın da yattığı Aşiyan Mezarlığı'ndadır. Bugün Tezer Özlü'yü okumak, ilk gençlikte okunduysa ileride tekrar okunmak üzere zihnimizde muhafaza etmek oldukça elzemdir. Neden, derseniz; ilk gençliğinizde okuduğunuz zaman size ''gamlı prenses'' olarak gözükebilecek bir yazarın, ileriki yıllarda tekrar okunduğunda aslında ne kadar da inatçı, asi, avangart bir kaleme sahip olduğunu söylemek yeterli olacaktır. Yakın dönem Türk edebiyatında, kendini yerleşik düşünceleri sarsmak pahasına keşfetme yoluna giden Sevgi Soysal'ı da okumak kadın edebiyatımızı anlamak açısından önemlidir.


Okurken nefes almayı bile unutturan, 2020 Locus Magazine en iyi roman ödülü adaylığı ve The Guardian'ın yılın en iyi bilimkurgu kitabı seçilen Sonsuz Ayrıntı The Roman Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı.


Martin Scorsese, Netflix'e film çekecek dendiğinde bu zaten başlı başına izleyicisini heyecanlandırmıştı. Üstüne üstlük Robert De Niro, Al Pacino ve Joe Pesci gibi isimler kadroyu oluşturacak dendiğinde ise heyecan ve merak ayyuka çıktı diyebiliriz. Netflix'in bu hamlesinden sonra Irishman, ABD'de sinema sektörünü vurdu mu? başlıklı birçok haber dünya gazetelerinin manşetinde yerini aldı. Hatta sizlere şöyle birde istatistik paylaşayım. The Irishman'nin vizyona girdiği tarihte geçen yılın aynı dönemine göre sinema bilet satışlarında %16 azalma gözlemlendi. Beyaz perdenin, sinema salonlarının geleceği konusu elbette konumuz dışında fakat bilinmesi gereken bir gerçeği sizlerle paylaşmadan incelemeye geçmek istemedim. Steven Speilberg'in Netflix'e olan tutumunu; Netflix'in sinema olmadığını öne sürüp o mecrada yapılan filmlerin Oscar'da yeri olmaması gerektiğini söyleyince ortalığı yaygaraya verdi resmen. şeklinde açıklaması oldukça tepki çekti. Açıklamadan hemen sonra Apple için film çekeceği duyurulunca ortalık iyiden iyiye karıştı. Sinema olarak kabul etmiyorum. açıklaması fitili ateşlenmiş bir tartışmanın yalnızca çok daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağlamaktan başka bir şey değildi. Zaten açıklamada O mecrada film çekilmez. gibi bir şey denmemişti. Yine de gayet tepki topladı ve bu açıklamadan hemen sonra Martin'in Netflix için bir film çekmesi ile sanıyorum ki Netflix ve benzeri platformların artık tartışmasız olarak sektördeki varlıkları, sanat ve sanatçıya dair tutumu tartışmasız olarak ilan edilmiş oldu. The Irishman'in yayınlanmasıyla birlikte, Metacritic ortalaması 94 oldu ve izleyen çoğu kişi beğendi. Belirtmeliyim ki The Irishman'i izlemeden evvel hikayesi hakkında hiçbir bilgim gerçekten yoktu. Yalnızca birkaç yapımdan dolayı biriktirdiğim hayal kırıklıkları yüzünden beklentimi en alt seviyede tutarak başladım filmi izlemeye. Hikaye filmde birçok kez kullanılacak olan The Five Satins'in In The Still of the Night parçası ile açılışını yapıyor. Robert De Niro'nun karakteri Frank Sheeran'ı görüyoruz karşımızda ve oldukça yaşlı. Frank kendi hikayesini anlatmaya başlıyor. Hikayesine başlamasıyla birlikte orta yaşlarına geri dönüyor. Flashbackler filmde önemli bir yere sahip bu sebeple üzerinde durmam gerektiğini düşünerek belirtmeliyim; her geri dönüşte De Niro'nun zoraki gençleştirilmelerine film boyunca pek sıcak bakamadım. Ayrıca hikayenin bu kısımları ana karakterlerden biri olan Pesci'nin karakteri Russel Buffalino'nun ufak tefek fiziki yapısına rağmen kişiliğinde yatan takıntılarını öğrenmemiz ile geçiyor. Bir süre sonra Russel karakterini önde tutan sahneler dizisi ile Russel'ın Frank ile ilişkisinin yakın olduğunu düşünmeye başlayıp Bu karakter kimin nesi de bu kadar önemli biriymiş gibi muamele görüyor? çıkmazından kendimizi alamadığımız sahnelerle karşılaşıyoruz. Sebebi ise; yıllarca gangster filmleri izlemesek anlayamayacağımız bağlar kuruluyor film boyunca. Yani eğer racona hakim değilseniz kişiler arası iletişimi anlamanıza iman yok bu sebeple de Frank ile olan ilişkisi tam olarak ne diye merakla takipte kalıyorsunuz. Filmin birden fazla odak noktası var. Filmde saf gizem ya da gangster filmi vb. etiketlerden uzakta işlenen bir mesaj var ve bu sayede farkını rahatlıkla ortaya koyabilmekte. İleride bahsedeceğim gibi filmde normalde alışık olmadığımız bir durum var. Bu tip numaralar daha çok bana olayları işlerken anlık tempoda tutacak ufak tefek şeyler gibi gelirdi fakat bu filmde asıl meselenin işte tam olarak o bahsettiğim mesaj üzerinde döndüğünü anlamak biraz zaman alıyor. Bu tip gizemli ve gizemli olmayan birçok hadiseyi hızlı hızlı sunup cevaplandırarak olayların gidişatı sırasında sürekli farklı yerlerden yakalamayı başarabilmesi sayesinde olay örgüsü akıcı bir şekilde genel olarak ilerliyor. Asıl hikayenin başlaması Russel ile Frank'in benzinlikte tanıştıkları zamanı anımsamalarıyla gerçekleşir. Film ikinci kez geçmişe doğru gider. Flashback üstüne flashback. Burası da Frank'in gençliğini anlatan kısımlardan oluşmaktadır. Tam olarak şöyle işliyor; hikayenin genelini anlatan yaşlı Frank var timeline çizgisinin sonunda, ortada da araba yolculuğu yapan yaşlanmaya başlamış Frank ile Russel konumlanmış durumda ve en geride ise gençlik dönemleri ele alınıyor. Flashbackle delikanlı dönemlerine gider Frank ve bu kısımda dahi De Niro'nun gençleştirilmiş hali vardır. Bana ilk anda epey gülünç gelmişti. Kısacası fani bir insanın hayatının belirli dönemlerine gidip gelen bir zaman skalası mevcut. Filmin en büyük sıkıntısı sanırım tarih vermemesi. Onun dışında dönemin vurucu olayları sayesinde bazı sahnelerin hangi yıllarda geçtiğini anlayabiliyoruz. Kennedy olaylarının olduğu sahneler bulunmakta. Bilinçli olarak mı tarih vermiyor Martin diye düşünmedim değil. Sonuç olarak Goodfellas ve The Wolf of the Wall Street filmindeki gibi yine anlatıcı ile akan bir film olmuş The Irishman. Fakat bu sefer anlatıcıyı başında görebilmekteyiz. Kimisi yer yer Godfather gibi demiş. Goodfellas da zaten Godfather gibi hissettiriyordu. Tabii hala izlemediğim birçok Martin Scorsese filmi var ve bu yüzden filmde esintisini fark edemediğim önemli etmenlerin olduğunun muhtemel olduğunu düşünüyorum. Birçok olay çok uzatılmadan işlenip hemen diğer sahneye geçilmiş. Bu o kadar çok yapılmış ki artık sahneler arasındaki geçişler geçiş gibi gelmemeye başlayıp 3-4 sahne toplamı ile tek sahne geçmiş gibi hissettirmeye başlıyor. Bunun iyi ya da kötü olup olmadığı ise tamamen size kalmış bir durum bana kalırsa. Filmde çok fazla sahnenin yer alması ve bunların kısa kısa olması filmin o anlardaki çoğu anın kalıcılığını ve özel olmasını öldürüyor. Aynı zamanda da bu sahnelerin kısa kısa temiz bir şekilde sıkmadan izlettirmesi sayesinde de sevindirici bir haber. Olaylar arasındaki geçişler çok fazla olunca yarım saat sonra Herhalde 1 saat falan geçmiştir. demiştim kendime. O kadar çok fazla olay yaşanıyor. The Irishman, ilk yarısında olan biten şeyler ikinci yarı için oluşturulmuş bir merdiven gibi düşünülebilir. Karakterleri hızlıca tanıtalım da esas filmimize geçelim der gibi. Çünkü asıl film ikinci yarıda başlıyor. Filmin ilk yarısı için karakterleri ve aralarındaki ilişkiyi tanımlaması diyebiliriz. Onlara iyice değiniyor ve nasıl biri olduklarını anlamış oluyorsunuz. Yalnız aynı şeyi aralarındaki ilişkilerin oluşumu için diyemiyorum. Karakterlerin nasıl tanıştıklarını film gösterse de aralarındaki ilişki köprüsünün temellerinin nasıl kurulduğunu ya biz göremiyoruz ya da bunu yapmakta başarısız olunmuş. Hemen sıkı fıkı olarak görüyoruz karakterleri. Al Pacino'nun oynadığı Jimmy Hoffa karakteri ile Frank ne ara sıkı dost seviyesinde bir ilişki kurdu ben hala anlayabilmiş değilim. Bu şöyle bir soruna yol açıyor; filmin ikinci yarısında izleyicinin dramaya kayıtsız kalabilme potansiyelini gerçekten çok yüksek bir ihtimale taşıyor. İkinci yarı karakter ilişkilerini konu almakta ve ilk yarıda karakterlerin arasındaki güven ve dostluk bağının nasıl kazanıldığı işlenmediğinden ya da işlenemediğinden bağları kendinizin kurması gerekiyor. Filmin çok olay örgüsüne sahip olması ile film sizi alıp götürebiliyor tabii. Sonlara doğru gelmeye başladığınızda Nereden başladık nereye geldik? hissiyatını verebiliyor o yüzden. Uzun bir yolculuktan dönmüşsünüz hissi. Bana gerçekten eski kült filmlerin bıraktığı etkiyi bıraktığı için mutluluk duydum. Onlarda da bir yola çıkardım, bu filmde de öyle oldu. The Irishman bu tür bir açlığınız bulunuyorsa bunu giderecek bir film. The Irishman, gençken görmek istemediğimiz, görmezden geldiğimiz bir sonucu hatırlamamızı sağlıyor. Bir similasyon görevi üstlenmiş gibi nasihatte bulunuyor. Dünyada varabileceğimiz en son nokta olsakta sonumuzun herkesin sonuyla aynı olacağını gözler önüne seriyor. Kennedy suikasti gibi olayları da hikayeye katarak hikayenin olay hikayesi boyutunu ve gerçekçiliğini artırmış. Russel karakteri filmin ilk yarısında yan karakter hissiyatı verecek kadar görünüyor ve Jimmy karakteri ise sonradan karşımıza çıkıyor. Şampiyonlar Ligi olarak kabaca tabir ettiğimiz durum gerçekleşmiş durumda olduğundan bu konunun üzerinde fazla durmaya pek gerek görmüyorum. Buna yeteceğimi de düşünmüyorum ama Robert de Niro'nun oyunculuğu konusunda birkaç söz söylemek gerekiyor. Üç farklı zaman diliminde de karakterin farklı karakterlerdeki dönemlerine hayat veriyor film boyunca. Karakterin en genç hali ama yine de Robert oynuyor. Pesci, genç haliyle bile 50'li yaşlarında ama dipdiri. Sonra hemen hemen artık eli ayağı o kadar tutmayan bunamış olan bir yaşlı oluveriyor. Al Pacino'nun ise görünüş yaşı ve karakterin kişiliği de aynı olduğu için rolünün zorlamadığı aşikar.


The Letter Art Gallery, farklı sanatçıların doğayla birlikte varoluşa dair çalışmalarını E-C-O-E-X-I-S-T sergisi kapsamında, 24 Ekim'den itibaren İzmir'de Cleantech Hub'ta sanatseverlerle buluşturuyor. The Letter Art Gallery'nin 24 Ekim 3 Aralık 2022 tarihlerinde, temiz teknoloji merkezi Cleantech Hub ev sahipliğinde ve sponsorluğunda gerçekleştirdiği E-C-O-E-X-I-S-T sergisi, farklı nesillerden on üç sanatçının; insanın diğer canlılarla birlikte varoluşuna ve ilişkilerine dair imgelemlerine, bunun yanı sıra yüzleşmeler içeren çalışmalarına odaklanıyor. E-C-O-E-X-I-S-T, Cleantech Hub'ın açılış sergisi olmakla birlikte, sergiye mural sanatçısı Berkanfo'nun binanın ön cephesine gerçekleştirdiği çalışması eşlik ediyor. 21. yüzyıl çevrebilimciler tarafından doğayı restore etme çağı olarak değerlendiriliyor. Sanayi devriminin tarihsel evriminin vahşi kapitalizmle ve doğanın tahribatıyla sonuçlanması, insanın çevreyle ve diğer canlılarla ilişkisini kaçınamayacağı ve acil çözümler bulması gereken bir konu haline getirmiştir. Çevre sorunlarının fiziksel ve psikososyal sağlık üzerindeki tehdidi literatürde eko-kaygı olarak yerini almıştır. Gelecek vizyonunun değiştiği, yeni dünyanın belirdiği bu eşikte insan sadece doğayla beraber var olabileceğini tekrar hatırlıyor. Sergi, ismini birlikte varoluş kavramından ve canlılarla çevreleri arasındaki yaşamsal ilişkileri inceleyen ekolojiden alıyor. Ekolojinin öncü düşünürü Aldo Leopold'un toprak etiği olarak adlandırdığı doğadaki canlıları etik alana dahil ederek insanın da içinde yer aldığı genişletilmiş bir toplum anlayışı fikrinden esinlenerek, E-C-O-E-X-I-S-T sergisi sanatçıların doğayla ve diğer canlılarla birlikte varoluşa dair imgelemlerinden ve düşüncelerinden güncel bir kesit sunuyor. Sergi, izleyiciyi bu düşünsel bağlamda sanatçılarla beraber doğayla ilişkilenmeye davet ediyor. Ali Kanal'ın insan ve ağaç suretlerini birleştirdiği masklarında (Suret, 2020), Ceylan Eşit'in ağaç ve kadını bir bedende bir araya getirmesinde (Akl-ı Kaynak, 2022), Gizem Güler'in ağaca sığınmış figüründe (İçeriye Yolculuk, 2018) ve Gizem Hız'ın gökyüzü ve denizi dünyayla bağ kurmanın bir yolu olarak soyutladığı çalışmasında (Eutierria: Mavi, 2022) okunabileceği gibi, sanatçılar doğayla tekrar birleşmeye yönelen yollar arıyor. Benzer şekilde Başak Özkutlu'nun kağıt üzerindeki çalışması (Kurtlar, 2019) hayvanlarla paylaştığımız duyguları yansıtıyor. Öte yandan, Emirkan Cörüt'ün pandeminin ilk imgelerini belgelediği fotoğraf serisinde (Disinfection, 2020); Murat Ateşli'nin insanın hayvanlarla ve doğayla ilişkisinin son halini Life dergisinin kapağında plastik giydirilmiş bir ceylan ile gösterdiği resminde (Life, 2022) ve Borga Kantürk'ün doğadan kopmuş insanın kendi yarattığı yaşam alanında bir halının kenarında doğayı düşlemesine atıfta bulunduğu fotoğraflarında olduğu gibi, sergide insanın doğayla olan sorunlu ilişkisinin farklı yüzleri gösteriliyor. Hazal Arol'un balık şeklindeki gemisi insanları kurtarmak için yola çıkarken (Cruise, 2022); Kaybid'in video çalışmasında Foça Foku (Silent Steps Of Some Wild Instincts In The City, 2021) yaşayabileceği bir yer bulma ümidiyle şehri dolaşıyor. Berkanfo'nun bina yüzeyine resmettiği illüstrasyon tasarımı robotik kaplumbağa doğa için çalışıyor. Mehmet Dere, yaprak imgesinde kendi yüce arayışını ortaya koyma çalışırken imgelerin makineler tarafından üretildiği günümüz gerçekliğine bir meydan okumada bulunuyor (Self Drawing, 2021). Son olarak, Talha Demiral kullandığı toprak ve kemik materyallerinin sadeliği ve kuvvetiyle bir memento mori oluşturarak (Küp, 2022), insanın doğada tüm diğer canlılarla beraber yaşam ve ölüm döngüsünde yer aldığını hissettiriyor. The Letter Art Gallery yeni nesil ve gezgin bir sanat galerisi. 2022'nin Haziran ayında İzmir'de kuruldu. Farklı fiziksel mekanları süreli sergiler düzenlemek üzere değerlendiriyor ve çevrimiçi imkanlardan daha çok sanatsevere ulaşmak için faydalanıyor. Galerinin düzenlediği sergilerde ve web sitesinde, yurt içi ve yurt dışındaki güzel sanatlar fakültelerinden mezun kariyerlerinde ilerlemekte olan sanatçıların ve eğitimlerini sürdüren genç sanatçıların çalışmalarını keşfedebilirsiniz.


Altı sanatçının The Art Room projesiyle, bir ay boyunca atölyelerini kurduğu The Marmara Pera'da şimdi sergi zamanı! Sanatçıların, ziyaretçilerle bir araya gelerek ortaya çıkardıkları eserler 10 28 Şubat tarihleri arasında The Marmara Pera'da Playground sergisiyle sanatseverlerle buluşacak. Sanatın her ayrıntıda kendini gösterdiği The Marmara Pera'nın altı sanatçıya ev sahipliği yaptığı Sanatçıya Ait Bir Oda The Art Room projesinde atölye sürecinin sonuna gelindi. Cubis Art İstanbul ile iş birliği yapan The Marmara Pera, sanatın hayata ve şehre karışarak sanatseverlerle bir araya geldiği proje kapsamında salonunu sanatçılar için atölyeye dönüştürdü. Atölye sürecinin sonunda ortaya çıkan eserler ise 10-28 Şubat tarihlerinde The Marmara Pera'da sergilenecek. Proje boyunca sanatçıların çalışmalarına ve yaratım süreçlerine yakından şahit olma fırsatı yakalayan sanatseverler, bu sergi ile ortaya çıkan eserleri görebilecek.


The Metropolitan Museum of Art, dünyanın en büyük ve en önemli müzelerinden biridir. Manhattan, New York'taki Central Park'ın yanında yer alan müze, The Cloisters adı verilen orta çağ sanatı bölümünü bünyesinde bulundurur. Müzede eski doğu, Mısır, Yunan ve Roma dönemlerine ait eserler bulunmaktadır. The Metropolitan Museum Of Art'ı sanal tur ile gezinmek için aşağıdaki linke tıklayın. - Tasarım Parkı Birbirinden Farklı İki Özel Sergi ile Yılı Tamamlıyor! - Patchwork 5 Adlı Karma Sergi, Gala Sanat Galerisinde - RS Sanat Alanı'nın İkinci Sergisi 'Zihni Manzaralar' 7 Ekim'de Açılıyor - Cem Güventürk ile İlk Kişisel Sergisi Üzerine Söyleşi - Mehmet Güreli'nin Karganın Düşü İsimli Solo Sergisi Patan Art Gallery'de


The Museum Of Islamic art İslam Eserleri Müzesi Katar'ın başkenti Doha'da yer alıyor. Mimar leoh Ming Pei tarafından tasarlanan müze 8 Aralık 2008 tarihinde ziyarete açıldı ve Doha'nın simgelerinden biri haline geldi. The Museum Of Islamic Art'ı online gezinmek için aşağıdaki linke tıklayın. - Tasarım Parkı Birbirinden Farklı İki Özel Sergi ile Yılı Tamamlıyor! - Ressam Adyali, Projelerine Bir Yenisini Daha Ekledi: As Beni - Duygulara Dokunan Enerji: İstanbul'dan Cosmic Crooner Geçti! - Füruzan, Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülü'nün Sahibi Oldu - Gazeteci Hakan Özbek ile Uzun Yol, Kısa Hikaye Kitabını Konuştuk


The New York Times'da en çok satan yazarlar arasında bulunan yazar Cristina Alger'ın finans dünyasındaki entrikaların işlendiği gerilimi yüksek ve sürükleyici romanı Kirli Para The Roman Yayınları etiketiyle okurlarıyla buluştu! Ünlü yazar Cristina Alger gerilim üzerine yazdığı romanlar ile dünya kitap listelerini zorlamaya devam ediyor. The New York Times'ın en çok satanlar listesindeki Girls Like Us, The Darlings ve This Was Not the Plan kitabından sonra Kirli Para kitabı da okurlarıyla buluştu. The Roman Yayınları etiketiyle çıkan kitap, finans dünyasıdaki entrikaları konu ediniyor. İsviçre'nin en önemli bankalarından Swiss United Bank adına çalışan başarılı bankacı Matthew Werner'in bulunduğu jet'in şüpheli şekilde düşmesi ve esrarengiz ölümü ile eşi Annabel'i bankacılık dünyasının sırlarını ortaya çıkarmak için yola koyuluşunu ve bu yolda dünyayı sarsacak gerçeklerin ortaya çıkışı yer alıyor. Her bir sayfasında gerilim ve merak dolu Kirli Para romanında okuyucular, Annabel yeniden başlayabilecek miydi? Yoksa Matthew'a gerçekte ne olduğunu hep merak mı edecekti? Dünyaya açıklamak için hayatını riske attığı şeyin ne olduğunu asla bilememek hep aklında mı kalacaktı? Bildiği gerçekleri sürekli gözden geçirip daha önce kaçırdığı işaretleri, ipuçlarını mı arayacaktı sorularının cevaplarını arayacak. Kirli Para, dünyada birçok ünlü gazeteci ve yazar tarafından beğenilen yorumlar aldı. Yazar Hakkında: Cristina Alger, The New York Times'ın en çok satanlar listesindeki Girls Like Us, The Darlings ve This Was Not the Plan kitaplarının yazarıdır. Harvard College ve NYU Law School mezunu olan Alger, yazar olmadan önce mali analist ve şirket avukatı olarak çalıştı. Halen New York'ta eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşıyor.


Prova yok, yönetmen yok, bilinmeyen, mühürlü bir senaryo ve her gece farklı bir sanatçı. White Rabbit Red Rabbit, İranlı yazar Nassim Soleimanpour tarafından yazılan, tiyatronun ne kadar etkileyici olabileceğinin hatırlatmasıdır. İranlı yazar Nassim Soleimanpour'un provasız, yönetmensiz, her gece farklı bir aktörün daha önce görmediği bir senaryo doğrultusunda sahnelediği uluslararası üne sahip oyunu White Rabbit Red Rabbit, cüretkar bir teatral deneyin sunumudur. Anavatanı İran'dan ayrılması yasak olan Soleimanpour, kendisi yerine dünyayı dolaşması için bir oyun yazdı. Seyirci, bilinmeyene doğru bir yolculukta her gece, farklı bir oyuncuya katılır. Oyun, kişisel ve derinlikli olup, özgürlüğün sınırlarını ve tiyatronun sizi nereye götürebileceğini gösterir. 2011'deki ortak galasından bu yana oyun 25'in üzerinde farklı dile çevrildi ve aktörler Whoopi Goldberg, Nathan Lane, John Hurt, Simon McBurney, Stephen Fry, Sinead Cusack, Marcus Brigstocke ve Ken Loach dahil olmak üzere tiyatro ve sinemanın en büyük isimlerinden bazıları tarafından 1000'den fazla kez oynandı. Aurora Nova'nın daveti olarak bu performans, 13 Mart'ta Let There Be Theatre A Call to Action'ın bir parçası olarak sergilendi. 13 Mart 2020 Cuma, dünyadaki çoğu tiyatronun kapanmak zorunda kaldığı gündü. Başlangıçta, kapatmanın sadece bir ay, belki iki ya da en son Temmuz'a kadar süreceği düşünülüyordu. Çok geçmeden modern tarihin en uzun tiyatro kapanışı oldu. Canlı tiyatroyu ve sektörümüzün direncini kutlayan olağanüstü bir küresel etkinlik yaratarak o günün yıldönümünü kutlamak istiyoruz. Bu belirsizlik ve izolasyon günlerinde çok ihtiyaç duyulan gelirin yanı sıra umut ve ilham veren bir olay olacaktır. 13 Mart 2021'de dünyanın tüm ülkelerinde bir oyunun sahnelenmesini istiyoruz. Yaratıcılığın zorlukların üstesinden gelebileceğinin canlı kanıtı olan bir oyun. Her saat diliminde akşam 8'de, 24 saat boyunca aynı anda başlayan çok sayıda gösteri olacak ve böylece büyük bir tiyatro topluluğu yaratılacak. Yüzlerce sanatçı, daha önce görmedikleri bir metni canlı bir izleyici kitlesine okumak için cüretkar bir görevle karşı karşıya kalacak ve herkes aynı anda orada olacak. Wolfgang Aurora Nova 2021 yılında 33 ülkede 92 tiyatro bu girişime katıldı ve oyunu aynı gün sahneledi. Etkinlik 2022'de daha fazla tiyatronun yer alması umuduyla tekrar gerçekleşti. Et Alia Theater, farklı ülkelerden kadınlar tarafından kurulup yönetilen New York merkezli bir kuruluştur. Amacımız sanatçıları esinlendiren, uluslararası sesleri ve farklı kültürleri bir araya getiren bir topluluk yaratmaktır. Et Alia, Latince'de Ve Diğerleri anlamına gelir... Bizim de amacımız diğerleri için, diğerleri tarafından ve diğerleri hakkında sanat yapmaktır. Nassim Soleimanpour, İran'ın Tahran kenti doğumlu, bağımsız, çok disiplinli bir tiyatro yapımcısıdır. Oyunları toplam 20 dile çevrilmiştir. En çok ülkeden çıkamadığı dönemde dünyayı dolaşması için yazdığı White Rabbit Red Rabbit adlı oyunuyla tanınmaktadır. Bu eseri Dublin Fringe Festivali En İyi Yeni Performans, Summerworks Üstün Yeni Performans Metin Ödülü ve The Arches Brick ödüllerine layık görülmesinin yanısıra Total Theatre ve Brighton Fringe Pick of Edinburgh Ödülü için de aday gösterilmiştir. Nassim'in 2013 yılının başlarında ilk kez seyahat etmesine izin verildiğinde, White Rabbit Red Rabbit adlı oyunu 20 dilde 1000'den fazla kez oynanmıştı. O zamandan beri Nassim, Dünya Tiyatro Festivali, Tolhuistuin, SESC Vila Mariana, Schauspielhaus, DPAC, Theatertreffen, British Council, Asia House ve Bremen Üniversitesi dahil olmak üzere farklı ülkelerde atölye çalışmaları ve paneller düzenlemiştir. Nassim'in Londra merkezli Actors Touring Company için ikinci oyunu Blind Hamlet, 2014 Edinburgh Festival Fringe'de gösterilmiş ve o zamandan beri Birleşik Krallık'ta kapsamlı bir turneye çıkmış Bükreş ve Kopenhag'da da çok iyi karşılanmıştır. Üçüncü oyunu BLANK, Kasım 2015'te Amsterdam ve Utrecht'teki Dancing on the Edge Festivali'nde ve ardından Londra'daki Radar Festivali'nde sahnelenmiştir. 2017'de, Nassim kendi adını verdiği ve oyunculuğunu kendisinin üstlendiği NASSIM adlı son oyunu sergilemeye başladı. Londra'daki Bush Theatre tarafından ortaklaşa üretilen oyun, Edinburgh Festival Fringe'de büyük beğeni topladı ve prestijli Scotsman Fringe First Ödülü'nü kazandı. Nassim şimdi eşi Shirin ve köpeği Echo ile Berlin'de yaşıyor ve sahne için yeni materyaller üzerinde çalışırken NASSIM ile dünyayı geziyor. Maria Müller Romanya doğumlu ve New York'ta yaşayan bir aktör, yazar ve yapımcıdır. Farklı ülkelerden kadın sanatçıların kurup yönettiği Et Alia adlı tiyatronun Eş-Sanat Yönetmenidir. Debora Balardini tarafından yönetilen This is Me Eating___, Mabou Mines' 2020 SUITE/Space programının bir parçası olan Where Are You? , ve kendisi tarafından yazılıp Federica Borlenghi tarafından yönetilen On How To Be A Monster önemli tiyatro özgeçmişinde yer almaktadır. Kamera karşısında ise Alexis Cahill Sweet tarafından yönetilen Queen Marie of Romania adlı filmle rol almanın yanı sıra, kendi yazdığı, yapımcılığını üstlendiği kısa film Where Are You from Again?'de rol almış, bu rol için Indie Short Fest Los Angeles Uluslararası film festivalinde En İyi Kadın Oyuncu ödülüne layık görülmüş ve aynı dalda Paris Film Festivalinde aday gösterilmiştir.


Tilki Sanat | Atölye, altıncı sergisi Homo Sacer Disiplinlerarası Karma Sergi ile pandemi döneminde verdiği aranın ardından tekrar kapılarını açıyor. Yirmi dokuz sanatçının resim, heykel, enstalasyon, performans, kısa film ve dijital çalışmalarından oluşan koleksiyonda, Giorgio Agamben'in Pompeius Festus'tan alıntı yaparak çağdaş literatüre kazandırdığı Homo Sacer kavramına odaklanılıyor. Egemenlik, istisna, beden ihlalleri ve çağdaşlık krizlerinin ele alındığı sergide, ziyaretçiler sanatçıların mevcut konjonktür karşısındaki sorgulamaları ve çözüm arayışlarına tanık oluyor. Biçimsel sorgulamaların yaşama dair sorulara dönüştüğü izleyici ile etkileşimli olarak inşa edilen pratikler, Homo Sacer'ın yeryüzü yolculuğunda yeni deneyimlere olanak sağlıyor. Tehlikede olan çok şey var. Birkaç gün sonra başımıza ne geleceğini bilmiyoruz. Bir dahaki sefere kim, ne şekilde ve hangi sonuçlarla karşılaşacak? Ortak bir maruz kalma durumunu paylaşıyoruz. Hiç bitmeyen endişe, yanlış bir var olma hali. Üretilmiş kusurlu özneleriz. Aç bırakılabilir, işkence görebilir, dövülebilir, çalıştırılabilir, tecavüz edilebilir veya öldürülebiliriz. Hepimiz nedenini bilmeden düzenin dışına itilip yok sayılabiliriz. Bu kimin normali? Bu kimin sapması? Bu istisna panayır ne zamandır bir kural? Bilginin sıfır noktasındayız. Cevaplar soruları temsil etmiyor. Egemen için tüm insanlar potansiyel olarak Homo Sacer'dır ve Homo Sacer ile karşı karşıya kalan herkes bir Egemen gibi davranabilir. Hepimiz maruz kalıyoruz, ama aynı zamanda maruz kalanlara istediğimizi yapabiliriz. Seçim bizim. Seçmeme şansımız yok. Delilik, özgürlüğünü yitirdi. Sanatın ve yaşamın politik denklemi ise burada başlıyor. Agamben'in dediği gibi, siyaset, yaşam çıplakken ortaya çıkar, çünkü gücü o kadar kapsayıcıdır ki ölüm üzerinde iktidar olur. Sanat ise tüm çıplaklığı ile yaşam ve ölüm üzerine düşünmek değil midir? Metalin çamurdan, pigmentin kandan, bedenin ihlalden, ölümün yaşamdan muaf olmadığı bir dünyada, sanat eski bir Homo Sacer dansıdır: tanıdık ama yabancı, içsel ama dışarıda, bizden ama öteki, öldürülebilir ama kurban edilemeyen. Ayşe Avcı, Ayşe Önel, Azra Gürsoy İnceoğlu, Bertan Ekici, Cem Demirel, Cüneyt Işık, Çetin Akmeşe, Çiğdem Yola, Deniz Sak, Ege Doğan, Ercan Vural, Fırat Karapınar, Halil Ergin, Işıl Arısoy Kaya, Lale Madenoğlu, Melek Kocasinan, Merve Gezer, Nermin Balıkçı, Oğuz Han Ayaz, Ozan Alp Hiçyılmaz, Özcan Karabulut, Özge Demir, Özlem Sülüden, Pınar Soytürk, Polvo, Serghei Gulpea, Selvi Pınar Çoker, Şevval Başalan, Yusuf Akyol. 2019 Ağustos ayında İzmir Alsancak'ta kuruldan Tilki Sanat I Atölye, İzmir'in kültür ve sanat yaşamında alternatif bir sosyal alan olma iddiası taşıyor. Atölye'nin odak noktası, sanat alanında disiplinlerarası ilişkiler kurarak üretim ve eleştiri süreçlerine çok yönlü bakış açıları geliştirmek. Etkinlik ve atölyelerde, farklı disiplinlerdeki sanatçıların birlikte çalışması için uygun alanlar sunulurken, çeşitli mesleki grupların yaklaşım ve bakış açılarından yararlanarak, sanatın günlük hayatta etkin rol oynamasına yönelik etkinlikler tasarlanıyor. Böylece, sanatçı ve sanatseverlere yeni sanat olanakları yaratılmış oluyor. Başlıca çalışma alanları arasında edebiyat, fotoğraf, sinema, resim, heykel, işitsel sanatlar, sanat eleştirisi ve sanat tarihi dalları yer alıyor. Ayrıca, kurum, galeri ve sanatçılara yönelik sanat danışmanlığı hizmetleri ve alanında uzman ekibi ile sergi ve sanat yönetimindeki çağdaş standartlara uygun olarak koleksiyon, organizasyon ve envanter çalışmalarına profesyonel çözümler getiriyor. Co-working alanında ise, sanatçı ve sanat topluluklarının yaratıcı faaliyetlerine yönelik alternatif bir çalışma ortamı yer alıyor.


İzmir'in yenilikçi galerilerinden Tilki Sanat | Atölye, DeForm Disiplinlerarası Karma Sergi'yle 24 Eylül 22 Ekim 2022 tarihleri arasında İzmir'deki Antikacılar Çarşısı'ndaki yeni mekanında sanatseverlerle buluşuyor. Tilki Sanat | Atölye, dokuzuncu sergisi DeForm Disiplinlerarası Karma Sergi ile deformasyon/biçim bozma kavramına odaklanıyor. 18 sanatçının resim, heykel, fotoğraf, seramik, dijital kolaj, performans, kısa film ve enstalasyon çalışmalarından oluşan koleksiyon kapsamında 35 eser yer alıyor. Sergide toplumsal yaşam, beden algısı ve güncel-kültürel problemler deformasyon kavramı çerçevesinde sorgulanıyor. Sergiyi 22 Ekim tarihine kadar ziyaret edebilirsiniz. Kültürün icadı, doğaya yabancılaşmayla başlar. İdeal ölçüler, güzeller ve çirkinler, normlar ve anlamsız normaller, dayatılmış algılar, günahkarlar ve makul kimlikler! İdeal olan ancak doğayı unutmakla mümkündür. Oysa deformasyon, kültür karşısında yenilmiş doğamızın hatırası, bastırılmış olana geri dönüştür. Aklın katılığından kurtuluş, altın varaklardan kaçıştır. Deformasyon yabancılaşmış olanın tarihe tanıklığıdır. Adorno'nun dediği gibi İnsanın doğaya karşı baskısı ortadan kalktığında, çirkinlik diye bir kavram kalmaz. Toplumsal normal, deformasyona karşı savunmasızdır ve kültürün hegemonik dayatması yalnızca deformasyon ile aşılabilir. Tahakkümden kurtulan form sanatçının kültür karşısında özgürlük alanı olur. Çünkü sanat, egemene rağmen sanattır! Tam da bu yüzden deformasyon, sanatın özerklik alanıdır.


Uzay, bir insanın inceleyebileceği en büyük, en eski, en sıcak, en soğuk, en tuhaf yapı. O halde bilimin en şaşırtıcı gerçeklerinin astrofizik ve kozmolojiye ait olması, insanlığın da bu esrarengiz yapıyı keşfetme çabası pek şaşırtıcı değil. Önümüzde keşfedilmeyi bekleyen koca bir gerçeklik var. Ve keşfedilecek. Sizin, benim gibi insanlar tarafından. Bilim bizi mağaralardan çıkardığı gibi, yıldızlara da taşıyacak. Yazar Tim James, Türkçede Timaş Yayınları etiketi ve Eylül Doğramacı çevirisiyle yayımlanan yeni kitabı Gökbilimsel'de böyle diyor. Tim James, Elementsel ve Parçacıksal'ın ardından Gökbilimsel'de seriyi tamamlıyor: Evrenin uçsuz bucaksız sularına dalıyor ve uzaylılardan ötegezegenlere, beyaz deliklerden solucan deliklerine, kuasarlardan kuark yıldızlarına karşılaşabileceğimiz en büyük gizemlere ışık tutmak üzere kolları sıvıyor. Hem astronomi tarihçesini ve konuya ilişkin en güncel kuramları detaylarıyla anlatıyor, hem de Düz Dünya dahil kamuoyunu meşgul eden tartışmalara parmak basıyor.


Timaş Yayınları, 40 yıllık yayıncılık deneyimi ve birikimini yeni markası 'Timaş Akademi' ile taçlandırıyor. Yayın hayatına başladığı 1982 yılından bugüne binlerce kitap ve milyonlarca okura ulaşan Timaş Yayınları, 'Timaş Akademi' ile sosyal bilimlerin önemli alanlarında yayımlayacağı yepyeni kitaplarla yine okurların büyük ilgisini çekecek. Timaş Akademi, Ekim ayıyla birlikte okurların karşısına sosyal ve beşeri bilimlerin felsefe, tarih, edebiyat araştırmaları, sosyoloji, ilahiyat, filoloji, antropoloji, siyaset bilimi, Türkoloji, psikoloji, uluslararası ilişkiler ve hukuk gibi alanlarında Türkiye'den ve dünyadan özgün, kaliteli çalışmalarla çıkmayı hedefliyor. Timaş Akademi ile yayına hazırlanacak tüm çalışmalar birbirinden değerli, alanlarında yetkin isimlerin yayın danışmanlığında değerlendirilecek. Timaş Akademi'nin danışma kurulunda Prof. Dr. Ali Akyıldız, Prof. Dr. Asım Cüneyd Köksal, Dr. Kaan Durukan ve Dr. Hakan Erdem yer alıyor. Timaş Akademi'de yayına hazırlanacak eserler, akademik kriterlere uygunlukları onaylandıktan sonra editör masasındaki yerini alacak. Titiz editöryal çalışmanın ardından ise eserler okuyucusuyla buluşacak. Böylece akademi dünyasının birbirinden kıymetli çalışmaları akademinin kütüphanesinden bu alanlara ilgisi olan tüm okurların kütüphanesine Timaş Akademi etiketiyle taşınacak.


Sonra düşündüm; karantinada belki kötü düşüncelere de sosyal mesafe koymalı insan. Anılar diye güvenli bir alan var. Özlemini sağaltmanın bir yolunu buluyorsun. Belki bazen abartıp çoğaltıyorsun; ama böyle böyle yaşamdan koptuğunu zannederken tekrar tekrar bağlanıyorsun. Çünkü düşündükçe her şey bambaşka bir surete bürünüyor. Ama şimdi kötü düşüncelere mesafe en iyisi!


Tiyatro sezonunun başlamasıyla birlikte tiyatrolar bir bir perdelerini açmaya başladı. Tiyatro Ak'la Kara'da bu tiyatrolar arasında. 16 Ekim Cuma günü ''Döktür Bi Şekspir'' oyunuyla COVİD-19 tedbirleri kapsamında sezona başlayacak olan Ak'la Kara koltuklardan başlayarak tüm havalandırma sistemini yeniledi. 160 kişilik koltuk kapasitesini 100 kişiye düşüren tiyatro, Vip salon olarak ikişer kişilik kanapelerde bir metre koltuk mesafesiyle güven içinde oyun izlenmesini sağlıyor.


Bugün sizlere harika bir tiyatro oyunundan bahsetmek istiyorum. Adı Sizi Tanıyorum. Hayvan Çiftliği, Sineklerin Tanrısı, Fareler ve İnsanlar gibi ödüllü oyunlar sahneleyen Tiyatro Ansambl'ın Sizi Tanıyorum adlı oyunu, ilk andan itibaren izleyiciyi sarıp sarmalayan neşeli ve bir o kadar da etkileyici bir oyun. Geçtiğimiz yıl ilk sezonuyla tiyatro severler ile buluşan, Özdemir Nutku Tiyatro ödüllerinde Yılın Yönetmeni, Yılın Sahne Tasarımı ve Yılın Ekibi ödüllerini alan Sizi Tanıyorum, ikinci sezonuyla yeniden sahnede. İtiraf etmeliyim ki, güzel bir tiyatro oyunu izleyince insan gerçekten mutlu oluyor. Son yıllarda seyrettiğim yerli yapımların içinde, farklı ve etkileyici bir oyundu Sizi Tanıyorum. Oyuncuları sahnede ilmek ilmek işleyen, üzerinde çok emek verilmiş bu oyunu bizlerle buluşturduğu için ilk olarak yazar-yönetmen Mustafa Onur Atacan'ı tebrik ediyorum. Hafızalardan kolay silinmeyecek bir oyun ortaya çıkartmış. Kendisiyle anlaşmakta zorluk çeken bir yazarın hikayesini konu edinen Sizi Tanıyorum, çok karakterli tuhaf bir oyun aslında! Komedi türünde bir oyun olmasına rağmen izleyiciyi çokça kez düşünmeye sevk ediyor. Hani, bazen Keşke daha önce izleseydim dediğiniz oyunlar vardır ya, Sizi Tanıyorum da işte öyle bir oyun. Hak ettiği izleyici ilgisini, beğenisini fazlasıyla bulacağından hiç kuşkum yok. Tiyatro Ansambl son derece güzel bir çalışmaya imza atmış. Bravo! Berkay Habib, Simge Akyel, İlayda Düzova, Burak Şeker, Binali Keskin, Meriç Şahin ve Mustafa Onur Atacan'ın başarılı oyunculukları, sahne tasarımı ve Turap Başel'in ışık tasarımıyla harmanlanan Sizi Tanıyorum'u hayranlıkla ve mutlulukla izledim. Enerjileri hep yüksek ve pozitif bir ekibi sahnede görmek büyük bir keyif. İnsan bu harikulade oyunu izlerken tarifi mümkün olmayan bir mutluluk hissediyor. Oyun için yazılacak çokça cümle var. Sizi Tanıyorum bu yüzden övgüyü hak eden bir oyun. Gidip izlememek, o harika oyunculuklara hayran kalmamak, her bir oyuncuyu beğeniyle alkışlamamak, kısacası yazarın dünyasına girmemek olmaz. Oyunda emeği geçen herkese teşekkürler, bize tiyatrodan ayrılırken 'Ne güzel bir oyundu' dedirttikleri için. Son olarak, Tiyatro Ansambl yeni sezonda Franz Kafka'nın Dönüşüm adlı romanını da sahneye uyarlıyor. Her geçen sezon çok daha başarılı işlere imza atan Tiyatro Ansambl'ı takip etmek faydalı olacaktır.


Özel tiyatroların sanatsal üretimini zenginleştirirken ekonomik, sosyal ve hukuki açıdan güçlenmesi ve sürdürülebilir hale gelmesi için çalışan, İstanbul'un 2 yakasından 70 tiyatronun ortağı olduğu Tiyatro Kooperatifi, 13 Nisan 2022'de 3. Olağan Genel Kurul'unu gerçekleştirdi; önümüzdeki yıl boyunca gönüllülük esasıyla çalışacak yeni Yönetim Kurulu'nu belirledi. Sosyal kooperatifçiliğin ilkelerine uygun olarak tüm ortakların eşit oy hakkına sahip olduğu seçimde Yeşim Özsoy Yönetim Kurulu Başkanı seçilirken; Yönetim Kurulu Üyeleri Ersin Umut Güler, Hakan Silahsızoğlu, Mert Fırat, Muharrem Uğurlu, Vildan Güleç ve Volkan Yosunlu olarak belirlendi. Tiyatro Kooperatifi ortaklarından DasDas ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda, kooperatifin kuruluş aşamasından bu yana Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev alan Iraz Yöntem, 2. Dönem Faaliyet Raporu'nu ortaklarla paylaştı. Önümüzdeki süreçte de özel tiyatroların çalışma koşullarının ve ihtiyaçlarının gözetildiği yeni bir yasal statü oluşturulması hedefiyle gönüllü çalışmalarına devam edeceğini belirten Yöntem, dayanışmanın bir parçası olan tüm tiyatro temsilcilerine ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti. Mayıs 2018'de 13 özel tiyatronun girişimiyle çalışmalarına başlayan ve bugün İstanbul'da 70 tiyatronun dahil olduğu büyük ve güçlü bir yapı olarak yola devam eden Tiyatro Kooperatifi'nde 2 dönem başkan yardımcılığı yapan ve 3. dönemde başkanlık görevini devralan Yeşim Özsoy ise, Tiyatro alanının hukuki ve ekonomik sorunları ancak temelden çözüldüğü sürece sürdürülebilir bir çalışma zemini oluşturabileceğimizin bilinciyle çalışmalarımıza devam ediyoruz. Pandemi sürecinin etkileri ve mevcut ekonomik koşullar sebebiyle yaşam savaşı verdiğimiz bu dönemde, somut bir değişim için bir arada hareket etmemiz elzem. ifadelerini kullandı. - Mevcut mevzatta tacir sayılan ancak kamusal faaliyet yürüten özel tiyatroların faaliyetlerine özgü bir mevzuata kavuşması için savunuculuk çalışmalarına devam edilmesi ve özel tiyatroların çalışma alanına dair farkındalığın artırılması - Türkiye'nin farklı bölgelerinde tiyatro alanında faaliyet gösteren 7 sosyal kooperatifin bir araya gelerek oluşturduğu ve bugün 119 tiyatroyu kapsayan Kooperatif Birliği Girişimi ile birlikte temsil gücünün artırılması - Tiyatro Kooperatifi ortağı olan özel tiyatroların yararlanacağı, ortak fayda yaratacak özgün projeler geliştirilmesi olarak açıklayan yeni Yönetim Kurulu, önümüzdeki dönemde de başta Kooperatif ortakları olmak üzere Türkiye çapındaki tüm özel tiyatrolar için çalışmaya devam edeceklerini aktardı. Tiyatro Kooperatifi, İstanbul'da bulunan tüm özel tiyatroları kooperatif çatısı altında buluşmaya ve ilgili tüm kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını iş birliğine davet etti.


Mekana özgü olarak ürettiği projelerle dikkatleri çeken TiyatroPOL ekibinin yeni oyunu bir halk otobüsünde gerçekleşiyor. Biletinizi aldıktan sonra Kadıköy'de Sahil ve Altıyol duraklarından size özel tasarlanan otobüs kartlarınızla dahil olabileceğiniz bu oyun izleyicisine yepyeni bir tiyatro deneyimi sunuyor. Kimin oyuncu kimin yolcu olduğu belirsiz olan bu yolculuğa siz de dahil olabilirsiniz!


Tiyatro sanatı için İnsana insanlığı anlatan bir sanat koludur. ifadesine yer veriyor duayen sanatçı Haldun Dormen. İnsanlık tarihi kadar eski, amacı da aracı da insan olan bir sanat için ne kadar anlamlı ve yalın bir tanımlama. Peki, tiyatro bizim için ne ifade ediyor? Bu soruyu aklımızda tutalım. Yazının sonunda soruya geri döneceğiz. Şimdi ise İnsan toplumsal bir varlık, tiyatro ise toplumsal olana yönelik bir sanattır. diyerek sözcüklerin kökenine inmeyi sevenler için etimolojik bir bilgi paylaşımı ile başlayalım. Tiyatro sözcüğü, kökenini Yunanca theatron sözcüğünden almakta ve seyir yeri anlamına gelmektedir. Tiyatronun doğuşu ve bugün tiyatro sanatından ne anladığımız pek tabii ki tarihsel süreçle ve medeniyetlerin gelişimiyle iç içedir. Kısaca tiyatro tarihine değinecek olursak teatral etkinliklerin ilkel insan toplulukların ortaya çıkışından itibaren görülmeye başlandığına dair antropolojik bulgular mevcuttur. Tiyatronun dinsel törenlerden özerkleşerek estetik ölçütlerle değerlendirilen bir oyun ve sanat halini alması ise İ. Ö. 6 yüzyılda Antik Yunan toplumunda gerçekleşmiştir. Orta Çağ, Rönesans, modern-sanayi toplumu ve sanayi sonrası toplumsal dönüşümler bütün sanatlar gibi tiyatro sanatını da etkilemiş ve kendi içerisinde çeşitli akımların doğmasına vesile olmuştur. Akademisyen dramaturg Şener Tiyatro, her zaman toplumsal ilişkilerin içinde yer alır. şeklinde belirtir. Toplumbilimci Kongar ise Toplum içinde oluşan her olay gibi, tiyatro da toplumsal bir nitelik taşır. ifadelerine yer vererek tiyatro olayının toplumbilimsel çözümlemesini ele alır. Kongar'a göre her tiyatro olayı, üç açıdan toplumbilimin alanına girer. Bunlar; tiyatro olayının toplumsal bir ürün olması, bu ürünün kendisini üretmiş olan toplumsal yapıyı etkilemesi ve soyutlamaya dayanan bir model olmasıdır, bir bildirisi vardır. Bu noktada ilk kez sosyolog Durkheim tarafından kullanılan Kolektif bilinç terimine değinmek istiyorum. Kolektif bilinç; toplumsal bir olgudur ve insanın bireyselliğini aşan, onun dışında gelişen, toplumun ortak isteklerini, heyecanlarını, inançlarını, düşüncelerini temsil eden ortak bir bilinçtir. Yazılan ve izlenen karakterlerin, olayların, hep birlikte gülünen ağlanan durumların kolektif bilince işaret ettiğini söyleyebiliriz. Sanat, kolektif bilinci etkileyebilecek ve dönüştürebilecek güce sahiptir. Tiyatronun tüm sanatlar içinde ayırıcı bir özelliği vardır. İnsan ilişkilerini, çelişkilerini, çözüm ya da çözümsüzlükleri ele alan bir hikaye; sanatsal ölçütlerle hareketli bir şekilde, canlı olarak oyuncu tarafından oynanır ve seyirciye aktarılır. Şener, Sinema sanatının çok geliştiği çağımızda tiyatro, en büyük ayırıcı özelliği olan insanı, aktörün somut gerçeğinde doğrudan doğruya göz önünde ve hayata en yaklaşık olarak yaşatma olanağından yararlanmalıdır. ifadeleriyle bu farka dikkat çeker. Konumuz Tiyatro mu sinema mı? münazarası olmamakla birlikte günümüzde tiyatro sanatının sinema ve televizyon karşısında giderek yok olmaya başladığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu gerçeği irdelerken içinde yaşadığımız çağdaki teknolojik gelişmelerin zihinsel alışkanlıklarımızı ve fiziksel gerçeklikle ilgili algılarımızı değiştirdiğini göz önünde bulundurmamız gerektiğine inanıyorum çünkü biliyoruz ki tiyatro ve sinema arasındaki en büyük farklardan biri de sinemanın zamansal ve uzamsal süreklilikle sınırlanmamış olmasıdır. Sevginin egemen olduğu bir dünya dileği ile... Yuregine sağlık. Çok teşekkür ederim. Umarım sevgi dolu günler! İdil, geçen hafta ilk yazını okumuştum, ama yorum yazamamıştım. Hem geçen haftaki hem de bu haftaki yazılarından dolayı, hem içerik hem de biçimsel yönden, içten tebriklerimi sunuyorum. Akıcı, güzel yazılarını sabırsızlıkla bekliyorum. Esenlikler diliyorum. İdil, geçen haftaki ilk yazını da okumuştum, ama yorum gönderememiştim. Hem geçen haftaki hem de bu haftaki yazılarından dolayı, gerek içerik gerekse biçimsel yönden, seni içten kutlarım. Çok teşekkür ederim. Saygı ve sevgilerimle. Yine çok güzel bir yazı, teşekkürler. Tiyatroların, o sanatı icra edenlerin verdikleri emek ve sevgi kadar bizlerin de ilgi ve sevgisine çok ihtiyacı var. Kesinlikle çok doğru. Teşekkür ederim 🙂 Sevgiyle. Sizin yazınız vesilesi ile tüm tiyatrolara, sanatçılara sevgi ve saygımı gönderiyorum. İdil hanim aydinlatici yazinizi keyifle okudum. Basarilarinizin devamini dilerim.


Perde Sanat Tiyatrosu Kurucularından Caner Karadağ'a tiyatro yaşamına dair merak ettiklerimizi sorduk. Keyifli okumalar. Caner Karadağ 1991 Ankara doğumludur. Tiyatroya 2006 yılında drama eğitimi ile Büyükşehir Tiyatrosunda başlamıştır. 2009 yılında Müjdat Gezen sanat merkezi ile tiyatro eğitimine devam etmiştir. 2011 yılında Sadri Alışık sanat merkezinde eğitimini bitirmiştir. Devlet Tiyatrolarında 5 sezon görev yapmıştır. Devlet tiyatrolarında Shakespeare Zorda, Kerbela, son kuşlar oyunlarında oynamıştır. Özel tiyatrolar dahil olmak üzere birçok tiyatro oyunlarında görev almıştır. 2010 yılında kamera karşısına geçen Caner Karadağ reklam, dizi ve sinema filmlerinde görev almıştır. Behzat Ç., Unutma Beni, Beni Affet, Deniz Yıldızı, Darbe, Fatih Sultan Mehmet belgeseli gibi projelerde çalışmıştır. Oyun ve Tiyatro Akademisi, İstanbul Üniversitesi'nde, Selçuk Üniversitesi'nde, Adnan Menderes Üniversitesi'nde Drama eğitimi almıştır. Şu an özel bir kolejde drama öğretmeni olarak çalışmaktadır. Küçük yaşta Türk tiyatrosuna büyük emekleri olan ustalarımızı hep izliyordum ve tiyatronun ne olduğunu anlamaya çalışıyordum. Orta okul yıllarında bitirme oyunlarında oynamaya başladım. 13 yaşında drama eğitimi almaya başladım. Liseye geçtikten sonra okul tiyatro kulübüne katıldım ve okullar arası tiyatro yarışmalarına katılıyorduk. Serüvenim öyle başladı, sonra tiyatro okudum. İlerleyen yıllarda mesleğim olacakmış meğer. İstibdat Kumpanyası geleneksel Türk tiyatrosu ve modern tiyatronun karışımı bir oyundur. İki tiyatro türünden de tatlı dokunuşlar izliyoruz. Eğlenceli bir oyun olmakla beraber ustaca kaleme alınmış bir eserdir. Yönetmesi gayet eğlenceli ama bir o kadar da zor bir oyundu. Ben oyunda Samuel karakterini canlandırıyorum. Fransa'dan gelmiş, annesi Türk, babası Fransız bir yönetmen. Kibar ve naif bir karakteri var. Modern bir yapıdan ilginç bir tiyatro topluluğunun içine zorla itilen bir karakter. Eğlenerek ve çok severek oynuyorum. Provalarımız bütün tiyatroların yaptığı gibi okuma provası ile başladı. Bir karakter için birden çok kişiyi denedik ve o rolü okuttuk, sonra roller dağıtıldı, ezberler yapıldı, sahneye geçtik. Mizansenler verildi ve iş ince detay işçiliğine kaldı. Sadece yönetmenin değil oyuncuların da oyunun bu noktaya gelmesinde emeği yüksektir. Çünkü onlarda kendi tecrübelerinden hareketle çok güzel şeyler kattılar oyuna. Ben rolüme çok çalışamadım çünkü oyunu aynı zamanda dışarıdan izliyordum ama oyunlar oynandıkça rolüm oturdu ve şu an güzel gidiyor. Tiyatronun dışında, bir özel okulda drama öğretmenliği yapıyorum ve bir sanat okulunda drama derslerine giriyorum. At binmeyi çok severim. Kamp yapmayı severim. Zamanımı genellikle böyle değerlendiriyorum. Tiyatro sahne, dekor, kostüm olmasa da oynanabilir. Fakat oyuncu ve seyirci olmazsa oynanamaz işte. Ayrılmaz ikiliyiz bizler. Bizi yalnız bırakmasınlar. Özel tiyatrolar zor şartlarda mücadele veriyor, devlet desteği yok. Belki devlete bağlı kurumların bir kostüm bütçesine 1 yıl geçiriyor özel tiyatrolar. O yüzden yaşasın özel tiyatrolar!


Tiyatrocu Deniz Bulat ile 19 Mart'ta Ankara Farabi Sahnesi'nde sahnelenecek olan Tangled adlı tek kişilik İngilizce oyun öncesi röportaj yapma fırsatımız oldu. Keyifli okumalar. -Deniz Hanım merhaba. Sizi tanımak isteriz. Bize kısaca kendinizden bahseder misiniz? Kimdir Deniz Bulat? Merhaba! Ben Ankara doğumlu film ve tiyatro oyuncusuyum. Ankara'da başlayan tiyatro tutkum beni üniversitede de takip etti. New York Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Tiyatro Bölümü mezunuyum. New York'da bulunduğum yıllarda Atlantik Tiyatro Okulu'nda sahne deneyimi, Stonestreet Stüdyoları'nda ise kamera oyunculuğu ve film yapımcılığı deneyimi kazandım. New York merkezli yapım şirketleri Invisible Disco Productions ve Et Alia Theater Company bünyelerinde ön ve arka planda çalışmalarda bulundum. Son olarak Gary O. Bennett'in yönettiği Enough About Love ve Esra Saydam ile Malik Isasis'in yönettiği Öte adlı filmler ile Et Alia Tiyatrosu yapımcılığında Debora Balardini'nin yönettiği This Is Me Eating __ adlı tiyatro oyununda rol aldım. -Sanat yaşamınız ne zaman ve nasıl başladı? Sanata karşı çok duyarlı bir okula gitmiş olmak büyük bir şanstı benim için. Okulda düzenlenen milli bayram törenlerimiz küçüklüğümden beri çok coşkulu olur ve öğrenciler tören sunuculuğu, şiir okuma, kısa bir drama gösterisi sunma gibi performanslarla görevlendirilirdi. İlkokulun sonlarına doğru bir törende sınıfımla beraber sahnede kısa bir drama oyunu sergiledik. Sonrasında çoğu arkadaşım benim rolümü çok sevdiklerini söylediler, ben bu tepki karşısında hem çok şaşırmış hem de çok etkilenmiştim. Benim sahnede, çok da farkında olmadan yaptığım küçük bir hareketin insanları ne kadar etkileyebileceğini fark ettim ve bu farkındalık beni çok mutlu etti. O günden sonra sahneyi bırakamadım. -28 Ocak'ta Ankara Farabi Sahnesi'nde prömiyeri gerçekleşen, Kadri Özcan'ın yazıp yönettiği tek kişilik İngilizce oyun Tangled ile 19 Mart günü yine Ankara Farabi Sahnesi'nde tiyatro severler ile buluşacaksınız. Öncelikle Ankara'da İngilizce bir oyun sahnelemek, hatta bir ilki gerçekleştirmek nasıl bir duygu anlatır mısınız? Böyle bir ilki gerçekleştirmek çok heyecan verici bir duygu. Bu benim tek kişilik ilk oyunum. Bir işte ilke imza atmak beraberinde büyük bir sorumluluk getiriyor, bu nedenle kendimi bilinmeyen bir yere doğru bir yolculukta gibi hissettim bütün prova süreci boyunca. Prömiyer gecesi ise seyircimizin heyecanı beni çok gururlandırdı. -Tiyatro Libra'nın yeni yapımı tek perdelik Tangled adlı oyundan bahseder misiniz? Oyun tiyatro severlere ne anlatıyor? Oyunumuz, Bulgaristan'ın Sofya kentinde doğmuş eğitimli bir genç kadın olan Andrea'nın hayat hikayesini ele alır. Andrea, çocukluğu boyunca hayalperestliğinin yanı sıra kendince bulduğu bir anı saklama yöntemi ile dikkat çeker. Küçük Andrea, hatıralarını unutmamak için geliştirdiği yöntemde her özel anısı için saçına bir düğüm atar ve saçlarını asla kestirmez. İkinci Dünya Savaşı ve ardından Bulgaristan'ın demir perde ülkesi oluşuyla özgürlüklerini yitiren Andrea ve eşi ülke ülke sürüklenir, çocukları olur ama iç huzurlarını bulamazlar. Ben tek perdede seyirciyi karakterimizin hayat öyküsünde, birbirinden farklı karakterlerle bir yolculuğuna çıkarıyorum. -Prova sürecinizi merak ediyorum, nasıl geçti, ne kadar sürdü? Bir buçuk ay kadar sürdü. Ana karakteri farklı yaşlarda ve yakınlarını canlandırdığım için karakterleri yatırmaya odaklandık. Özellikle karakterimin yaşlanmış halini yaratırken kullandığım kukla ve yaşlı Andrea'nın sesi üzerinde çalıştık. Tek oyuncu ben olduğum için alışılageldik bir prova süreci değildi fakat yönetmenim Kadri Özcan ve Yardımcı Yönetmenim Bemol Yılmaz prova süreci boyunca beni inanılmaz desteklediler. Kreatif anlamda da kendimi bu nedenle çok özgür hissettim. Aslında ilk başta bu çok korkutucuydu, normalde bir oyuncu olarak her provada yeni bir şeyler denemeye hazır biriyimdir fakat birden kendimi sahnede çok yalnız ve kilitlenmiş hissettim. Oyunculukta karakterim adına verdiğim kararların ya da kendi tekniğimin çevremdeki oyuncular ve onların karakterlerinden etkilenmesine izin veririm. Tiyatronun en önemli özelliği her an değişik bir şey olabilecek olması, bu nedenle bir sahne tekrar tekrar oynansa bile asla tıpa tıp aynı olmamalıdır. Sahnenin özüne sadık kalacak şekilde değişmesine yenilenmesine izin vermeliyiz ve bunu oyuncu olarak en kolay sahnedeki partnerimizden esinlenerek yaparız. Ben ilk başlarda sahnede bir partnerim olmamasından etkilenerek kendimi kısıtladım fakat ekibimizin desteği sayesinde, prova sürecinde kendime güvenim arttı. -Metinde sizi en çok heyecanlandıran fikir ve duygu neydi? Oyunun sonu! Sonuna yaklaşırken sahnede hatta provalarda bile çok heyecanlanıyorum. Sanki Ankara'dan yaz tatiline giderken denizi görmeden önceki son virajı dönüş heyecanı. Bu bir özgürlük hikayesi. Oyunun temelindeki fikir bu. Fakat karakterin hayat hikayesini dinlerken bunu kimi zaman unutuyoruz. Sonucunun nereye bağlanacağını bence tahmin etmek zor, sona yaklaşırken seyirciye yansıtmayı hedeflediğim duygu beni heyecanlandırıyor. Prömiyer sonrasında da seyircimiz oyunun sonunu etkileyici ve şaşırtıcı bulduklarını söylediklerinde çok mutlu oldum. -Amerika'da çok yoğun geçen bir sanat yaşamınız olduğunu biliyoruz. Türkiye ve Amerika'daki tiyatro anlayışına dair farklılıklar sizce neler? Her iki ülkede de sahneye çıkan biri olarak bu iki ülkede tiyatroya yaklaşımı nasıl değerlendirirsiniz? Bence New York'taki sanat anlayışı ABD'nin diğer eyaletlerinden de farklı. New York'ta çok fazla sanatçı var ve mottoları kendi sanatını kendin yap. Bir sanatçı olarak sürekli üretiyor olmak, büyük işler beklemek yerine kendin fırsat yaratıyor olmak çok önemli. Bu düşünce beni de çok etkiledi ve bir sanatçı olarak kendi kendime yetebilmeyi öğretti. Bu nedenle sanatçılar birçok işi kolayca aynı anda yürütebiliyor, aynı anda sinema ve tiyatro alanlarında çalışabiliyor, sadece oyunculukla kısıtlamak yerine kendilerini sanatın arka planında da var ediyorlar. Bu ABD'den çok, New York'a hitap eden bir sanat anlayışı. Türkiye'de de aslında bu tür sanatçılar var; yapım aşamasını sanattan ayrı tutmayarak yaratıcılıklarını genişletiyorlar ve onların ayak izlerini takip ederek sanatçılığımızı genişletebileceğimizi düşünüyorum. -Türkiye'de gerçekleştirmeyi düşündüğünüz başka projeleriniz var mı? Geçen yaz Türkiye'ye döner dönmez, Esra Saydam ile Malik Isasis'in yönetmenliği, Eda Çarıkcı'nın yapımcılığında Öte adlı bir film çektik. Filmde bir sahnede rol almanın yanı sıra asıl olarak yapım amirliğini üstlendim. Filmin çoğunu Kars'ta çektik. Hem Türk hem ABD'li sanatçıları Türkiye'de bir araya getiren bu filmin hem arka planı hem ön planında çalışmak bana inanılmaz bir deneyim kazandırdı. Son birkaç aydır tiyatroya odaklandım, ama asıl hayalim film ve tiyatro oyunculuğunu bir arada gerçekleştirmek. -Son olarak, tiyatro severlere neler söylemek istersiniz? Bence Türkiye'deki seyircimiz geleneksel tiyatroyu çok seviyor fakat bir yandan da yenilik istiyor. Yeni hikayeler, yeni anlatı biçimleri görmek istiyor ve bulamadıklarını belirtiyorlar. Bence yenilik arayışında olan ve bunu yerine getirmeye çalışan birçok sanatçı var, fakat bu yenilikler büyük tiyatrolarda gerçekleşmiyor, önce daha küçük alanlarda deneniyor. Umarım sanat severler bu oyunları takip eder ve desteklerler.


Perde Sanat Tiyatrosu oyuncularından Merve Parlak ile sanat yaşamı üzerine keyifli bir röportaj gerçekleştirdik. 27 Temmuz 1984 Ankara Doğumluyum. Gazi üniversitesi mezunuyum. Ankara'da ailemle birlikte yaşıyorum. 13 yıldır sağlık sektöründe tıbbi sekreter olarak çalışıyorum. Çok sıcak kanlı olduğumu ve çok güzel güldüğümü söylerler. Dost canlısıyım, sevdiğim insanlara çok değer veririm. Duygusal, merhametli bir yapım vardır. Tiyatroya lise yıllarımda başladım. Üniversite okurken belediye tiyatrosunda kursiyer olarak devam ettim. Bu dönemde büyük şehir belediyesinin deneyimli hocalarından Bayram bey ve Cengiz beyden tiyatro eğitimi aldım. Sonrasında Devlet sanatçısı olan Andaç hocamızdan da sahne ve tiyatro eğitimi aldım. Uzun yıllar belediye tiyatrosunda oyuncu kadrosunda yer aldım. Yaklaşık tiyatroya 10 yıl ara verdikten sonra Perde sanat tiyatrosu kurucularından İbrahim Sevinç ile tanışıp yoluma perde sanat tiyatrosu ile devam ediyorum. İstibdat Kumpanyası oyununda ortaoyuncu takımında Arsini karakterine hayat veriyorum. Arsini'nin sert bir duruşu, erkek gibi tavırları vardır. Aynı zamanda çok renkli, enerjisi bol ve eğlenceli bir karakter. Ben Arsini canlandırırken çok eğleniyor ve bunu seyirciye yansıttığımı düşünüyorum. Tiyatro dışında Yürüyüş yapmayı, Gezmeyi, seyahat etmeyi, müzik dinlemeyi, kitap okumayı, eğlenmeyi ve kahkaha atmayı çok severim. Yardımlaşmayı ve yardım etmeyi çok severim. Tiyatro izlemeyi çok severim. Tiyatro dışında Yağlı boya ve Türk halk müziği korosuna gidiyorum. Tiyatro severlere şöyle seslenmek istiyorum. Sağlıklı, mutlu, huzurlu ve tiyatrosuz kalmayın. Bu camiada bizi yalnız ve alkışsız bırakmasınlar. Sanatın her dalına her daim destek olsunlar.


Almanya Stuttgart'ta doğdum. Orada küçük yaşlarda sizi sahne sanatlarına yönlendiriyorlar. Sosyalleşmek ve çeşitli festivallerde şiirler ve gösteriler için sizi buna teşvik ediyorlar. Bu da aslında küçük yaşlardan gelen bir isteğin gelecekteki yolunu gösteriyor size. Tiyatro benim için bir yaşam biçimi. Aslında bir arınma aracı oldu. Çünkü tiyatro, duyguların bin bir renkleri ile ahenkli bir alan yaratıyor hayal dünyama. Bunları ortaya koymak ve içinizde olan düşlerin, eylemlerin, sözcüklerin yansıması o denli keyif veriyor. Yani Dünya içinde bir dünya yaratıyor olmak, rüya içinde rüya görmek gibi... Bunun keyifli kısmı da bu benim için. Bu yolda olmakta bana yeni deneyimler ile yaşamın sahnedeki yansımasını yeniden hayal ederek yaratıcı bir süreç oluşturuyor. Fikir, yaratı, hayal gücü ve sanatın biricik olması. İzmir Devlet Tiyatrosu'nda olmak güzel ve gurur verici. Özellikle Devlet Tiyatrosu çatısı altında çalışmak sizi büyük ve zorlu bir yaratım oluşturmaya itiyor. Beklenti büyük olunca çalışma süreci de yoğun oluyor. İzmir'de birçok oyun oynadım. Gölge Ustası, Hastalık Hastası, Kantocu, Moira'nın Gece Döngüsü, Medea ve daha birçok eser. Hepsinin zorluğu ve keyfi başka oldu. Seyirciyi tek bir şey etkiler, Samimiyet. Samimiyet ve doğallık seyircinin en büyük beklentisidir. Çünkü seyirci her şeyin farkında. Oynayan ile oynamayanın da. Yani samimiyet hakikatin en büyük sonucudur. Duygularınız samimiyse seyirci bunu satın alır. Aslında bilet alırken içgüdüsel olarak oyuncu seyirciye bunun karşılığında samimi bir karakter ve hakikat sunmak ister. Eğer duygularınız, sözcükleriniz, eylemleriniz samimiyse tamamdır. Yunus Emre'nin bende çok ayrı bir yeri var. Toplumumuzun, kültürümüzün, dilimizin en büyük temsilcilerinden biri. Onun yaşam biçimi, sözcükleri kullanışı, iç dünyasını ustalıkla cümlelere hayat vererek, düşsel ruhunun ne denli bilge biri olduğunun göstergesidir. Yunus Emre aslında bir kök ruh gibi bizim için. İçimizde olan, süre gelen duyguların, isteklerin, arzuların, inancın, umudun ve aşkın vücut bulmuş hali. Bu çok özel ve güzel bir şey. Halk insanı, bizim özümüz. Oyun onun yolda olan ve bu yolda ne türlü aşamalardan geçtiğini, ne türlü zorluklarla karşılaştığını, Hak'a olan aşkını ararken dem oluşunu, Emre oluşunu anlatıyor. Yunus Emre'yi oynamak benim için büyük bir lütuf. Onu anlayabilmek için büyük bir empati ve duygusal derinliği yakalamak gerek. Yunus Emre öyle bir şair, öyle irfan sahibi bir aşık ki, dili öyle sade ama samimi ki bir cümlesini bile söylemek size büyülü geliyor. Büyülüden kasıt aslında o size bir sirayet katıyor. Onun sade ve samimi dili zaten direkt olarak duygularla hitap ediyor. Empati kurmak, onun çağın ötesindeki şairliği size dümen oluyor. Sizi yoğuruyor ve biçimlendiriyor. Duygunun gücü sözcüklerin ahengini oluşturuyor. Yunus Emre'nin sözcüklerine teslim olabilmek, öze ulaşmayı sağlıyor. Hedefler çok. Bunları bir bir anlatmak zor. Ama şu an için Tiyatro ile yaşam ve çalışmak. Çalışmak zaten başarının yarısı.


Perde Sanat Tiyatrosu oyuncularından Umut Görkem Demir ile tiyatro yaşamı üzerine keyifli bir röportaj gerçekleştirdik. Merhaba, ben Umut Görkem Demir. 1993 yılında Uşak'ta doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Uşak'ta tamamladım. Üniversite eğitimim için 2011 yılında Ankara'ya geldim. Hacettepe Üniversitesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümü mezunuyum. 8 senedir İngilizce Öğretmeni olarak görev yapmaktayım. Bu mesleği edinmiş olmam benim için pek de sürpriz olmadı aslında. Çocukluğumdan beri yabancı dillere karşı çok büyük bir ilgim oldu. Dolayısıyla, zaten ilgi duyduğum bir alanda eğitimci olarak çalışmak da benim için tarifsiz bir zevk. Ben küçük yaş gruplarına İngilizce öğretmeye çalışıyorum. Bu oldukça zor olmasına karşın mesleki hazzı da doruklarda yaşamanıza olanak sağlıyor. Çünkü sınıfta sizin ağzınızdan çıkacak her kelimeyi öğrenmeye hevesli bir grup öğrenci var ve onlar için çok önemli bir rol modelsiniz. Öğretmenler olarak bu sorumluluğun altında kimi zaman ezilsek de, aslında sınıf ortamını her ders başlayıp biten bir gösteriye, öğretmeni de spot ışıkların her daim üzerinde olduğu bir oyuncuya benzetebiliriz. Bu benzetmeden hareketle şunu söyleyebilirim ki tiyatroya da mesleğim olan öğretmenliğe verdiğim önem ve değeri veririm. Tiyatronun yanı sıra sinema, edebiyat ve müzik başlıca ilgi alanlarım. Hayatın her alanında nostalji özlemi çektiğimi söyleyebilirim. Değişen ve gelişen dünyaya ayak uydurmak gerekebilir belki ama özümüzdeki insani duyguları kaybetmemek gerektiğine de inanıyorum. Ben oyunda Recai Efendi karakterini canlandırıyorum. Recai Efendi, Osmanlı İmparatorluğu'nun son zamanlarında, 30 sene sürecek olan İstibdat Dönemi'nde yaşamış hayali bir karakter. Bahtı zaten bu zorlu ve karanlık döneme denk gelecek kadar kara olan Recai Efendi'nin bir de tiyatrosu vardır, hiç oyunculuk eğitimi almamış ortaoyuncu arkadaşlarıyla beraber olduğu. Recai Efendi ve ekibi ilk defa batılı bir eseri oynayacaklardır. Hatta oyunda da geçtiği üzere, belki de ilk defa 'kitaplı tiyatro' yapacaklardır. Zira, o dönemde bırakın halkı, daha aydın varsayılan tiyatrocuların birçoğu okuma-yazma bilmemektedir. Onun için diyorum ya, belki de ilk defa teksti olan bir oyun sergileyeceklerdir Şeref Paşa'nın emriyle. Bu büyük sorumlulukla birlikte, Recai Efendi içindeki muzip ve muzır ortaoyuncu ruhunu, kellesini de kaybetmeden yaşatmaya çalışmaktadır. Ekip lideri olmanın verdiği ağırlık, tüm ekibin cehaleti ve beceriksizliği, işin ucunda hayatlarının olduğu gerçeği, Recai Efendi ve ekibini oyun boyunca oldukça zorlayacaktır. Bu trajikomik durum seyirciye sonu gelmeyen kahkahalar ve cevabını uzunca bir süre düşüneceği, belki de bulamayacağı, sorular bırakıyor.


Türkiye Tiyatro Vakfı'nın düzenlediği Tiyatromuzda Tarih Konuşmalarının sekizinci oturumu Lisansüstü Öğrencileri Anlatıyor: Tanzimat'tan 1950'ye İstanbul'da Tiyatro Mekanları başlığıyla 29 Mayıs Cumartesi ve 30 Mayıs Pazar saat 18:30'da gerçekleşiyor. Çalışmalarını gönüllü gençlerin katkısıyla sürdüren Vakıf, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Yüksek Lisans ve Doktora Öğrencilerinin yapacağı bu sunumla sezonu kapatıyor. TTV tarafından çok disiplinli bir çalışma yöntemiyle İstanbul'un tiyatro tarihini belgelemek ve bir kültürel bellek haritası çıkarmak üzere hazırlıkları süren projenin ilk ayağı, Prof. Dr. Kerem Karaboğa öncülüğünde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Yüksek lisans ve Doktora Öğrencileri tarafından gerçekleştirildi. 29 Mayıs Cumartesi ve 30 Mayıs Pazar günleri saat 18:30'da iki oturum halinde yapılacak sunumlarda lisansüstü öğrencileri çalışmalarının sonuçlarını paylaşacak, İstanbul'un tarihsel olarak kültür merkezleri olan Kadıköy, Üsküdar, Suriçi, Beyoğlu ve Beşiktaş bölgelerinin tiyatro belleğini, bu bölgelerde geçmişte var olan tiyatro mekanları üzerinden ele alacaklar. Etkinliğe katılmak için TTV sosyal medya hesaplarını ve web sitesini takip edebilirsiniz. Vakfın mayıs ayında gerçekleştirdiği diğer etkinlikler ise aşağıdaki linklerden ve youtube hesabından izlenebilir. TTV'nin Tiyatromuzda Tarih Konuşmaları kapsamında, 7 Mayıs Cuma günü, araştırmacı yazar Nesim Ovadya İzrail'in katılımıyla gerçekleştirdiği Osmanlı ve Türkiye Tiyatrosunda AŞOD MADATYAN başlıklı konuşması https://youtu. be/23rURbA1Wfg linkinden izlenebilir. TTV'nin Tiyatromuzda Toplumsal Cinsiyet Konuşmaları kapsamında 14 Mayıs Cuma günü, Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Hülya Adak'ın katılımıyla gerçekleştirdiği, Absürd Tiyatro Kanonu: Kadın Oyun Yazarları ve Politika başlıklı konuşması ise https://youtu. be/akazBZMPcb0 linkinden izlenebilir. Kulis: Bir Tiyatro Belleği, Hagop Ayvaz sergisi kapsamında yapılan etkinlikler genelde müzelerin özelde tiyatro müzesinin toplumsal işlevinin konuşulacağı söyleşiyle devam ediyor. 27 Mayıs Perşembe saat 18:00'de Yapı Kredi Kültür Sanat youtube kanalından canlı yayınlanacak söyleşinin moderatörlüğünü Esen Çamurdan üstlenirken Suay Aksoy, Gökçe Dervişoğlu ve Fulya Baran konuşmacı olarak yer alacak. Müzelerin günümüzde geçerliliklerini nasıl sağlayabildikleri, hayata nasıl ayak uydurdukları ve bunu nasıl sürdürecekleri üzerinde durulacak. Kültür sektörü içindeki rekabette müzelerin dayanma gücünün ellerindeki koleksiyonlar kadar, belki de daha fazla, yaptıkları araştırmalara, bilgi üretimlerine, gerçekleştirdikleri etkinliklere ve aslında bunlar sayesinde toplumun hayatına ne ölçüde dokunduklarına bağlı olduğu tartışılacak. Bir müze kimlerden oluşur? Müzenin sürdürülebilirliğini nasıl sağlayabiliriz, bunun yönetim araçları, bir kültür ekosistemi içinde nasıl konumlanabilir? Müzenin sürdürülebilirliği kadar sosyo-ekonomik kalkınmanın kolaylaştırıcı olması da beklenir. Bu doğrultuda kültür kurumlarının sorumlulukları nelerdir? Türkiye'de bir tiyatro müzesine neden gereksinim duyuyoruz? Tiyatro müzesinin yokluğu topluma nelere mal oluyor? Tiyatro müzesi ile toplumun kültür-sanat belleği, giderek toplumsal bellek ilişkisi irdelenecek.


Şehrin kültür-sanat, gastronomi ve iyi yaşam alanı Fişekhane'de tiyatro şöleni devam ediyor. Tarihi ambiyansı ve farklı ihtiyaçlara göre şekillenebilen tiyatro salonu, 6 Mart günü tiyatronun yıldızlarını bir araya getiren Sır oyununun galasına ev sahipliği yapacak. Fransa'da ve daha birçok ülkede büyük beğeni toplayan Cesar Ödüllü Alexandre De La Patelliere ve Matthieu Delaporte' nin yazdığı Le Prenomun, Hilal Arslangiray Kazanbal uyarlaması olan Sır, galasını 6 Mart'ta Fişekhane'de yapacak. Farklı, cesur ve iddialı yapımlara imza atan Gate Production tarafından sahneye konulan Sırda tiyatro severler, ulusal ve uluslararası ödüllere sahip oyuncular Tayanç Ayaydın, Emel Çölgeçen, Anıl Çelik, Tolga Güleç ve Şeyma Gökçe Cengiz'i bir arada izleyecek. Ahmet Kazanbal'ın yönettiği tek perdelik oyuna ayrıca müzik severlerin yakından tanıdığı Pinhani'nin şarkıları eşlik edecek.


İnsanı en çok zorlayan şeylerin başında yalnızlık geliyor. Yalnızlığın mutlaklaşması ise ölüm. Yaşarken yalnız olmanın bedelleri var; ölüm de geride kalanlara bedeller ödetiyor. Bir ölünün gözünden geride bıraktığı yaşamı izlemek ise hayli fantastik ve bir o kadar da gerilim yüklü. Miri Yu, Tokyo Ueno İstasyonu başlıklı romanında yalnızlığı ve ölümü buluşturduğu bir hikayeye imza atıyor. Romanın başkarakteri Kazu, yalnızlığı en uç noktasına kadar tatmış ve hayatının kısa özeti olan kara talihi en derinlere dek yaşamış biri. Artık bir ölü olan Kazu'nun günlerini hatırlayarak geçirmesi ise Yu'nun metafizik ve melodram arasında gidip gelen romanının alametifarikası. Kazu, 1964 Tokyo Olimpiyatları'nın hazırlığında çalışmak üzere kente gelen ve evsizlerin kaldığı parkta ölen bir adam. 1933'te doğan Kazu'nun Tokyo'da geçirdiği zamanı ve kentteki günlük yaşamı okuyoruz romanda. Neredeyse tüm yaşamını eşitsizliklerin gölgesinde geçiren Kazu, otuz yedi yıl evli kalmış, iki çocuğu ve torunları var. Oğlunu çok küçük yaşta kaybetmesiyle kendisini ömrü boyunca izleyecek travmayla tanışıyor. Üstelik ailesiyle bir araya gelememesi bu travmayı derinleştiriyor ve ardından yalnız başına ölüyor. Kazu, ölümünden sonra insanların arasında geziniyor, günlük yaşamı izliyor, çaresizliğin ve yalnızlığın başkalarındaki yansımasını gözlemliyor. Yu, Kazu üzerinden 1930-1970 arasında Japonya'da hüküm süren ekonomik, kültürel ve sosyal şartları da anlatıyor. Toplum içindeki eşitsizlikleri, adalet yoksunluğunu ve hemen her an ortaya çıkabilecek toksikliği, başkarakterin yaşadığı ve yaşamadığı günler aracılığıyla sunuyor okura. Bir ülkenin hakiki yüzünün ışıltılı caddelerde değil, arka sokaklarda olduğunu hatırlatıyor. Kazu'nun yanlarında öldüğü evsizler, onları buluşturan park ve bunların ötesinde yaşanan başka hayatlar, Yu'nun romanda gerçeklerle kurmacayı bir araya getirişinin örneklerinden. Başka bir deyişle yaşam ve ölüm arasına sıkışarak sıtmaya razı şekilde hayatını sürdürenlere bir ölünün gözünden bakışla biçimlenen, biraz metafizik biraz gerçeküstü anlatım. Kazu'nun hikayesiyle Yu'nun anlatmaya çalıştığı esas mesele, gerek ölüm gerek yalnızlık gibi kaybedişlerin insan üzerindeki etkisi. Bu yönüyle varoluşçu öğeler barındıran Tokyo Ueno İstasyonu, bir anlamda kişinin kapıldığı girdapların ya da tutuklu kaldığı odaların anlatımı. Üstelik toplumsal karanlıkların veya çöküşlerin yıkıcı etkisini de dahil etmiş Yu tüm bunlara. Yu, Tokyo Ueno İstasyonu'nda gerçekleri kurmacayla ve metafizikle buluştururken toplumsal eşitsizlik ve adaletsizliklerden dem vuran, acılarla yoğrulmuş bir karakterle yüzleştiriyor bizi. Böylece hayat ve hikaye, ölü bir adamın anlatımında birleşiyor. Tokyo Ueno İstasyonu, Miri Yu, Çeviren: Barış Bayıksel, İthaki Yayınları, 120 s.


Tolga Gümüşay, Altın Kitaplar logosuyla çıkan, Kareli Öyküler ve Genç Kareli Öyküler'in ardından İstanbul Kareli Öyküler ile sanatseverlerin kalbini fethetmeye devam ediyor. Bugüne kadar 5 romanı ve 5 öykü kitabı bulunan başarılı yazar Tolga Gümüşay, Ecem Kodak'ın sorularını cevapladı. 2000 yılından bu yana yazıyorum. Bugüne dek 5 romanım 5 de öykü kitabım yayınlandı. Halen çok sevdiğim Galata'da, yalnızca bu iş için kullandığım bir mekanda yazıyorum. Bilindik olanla bilinmeyeni, hayalle gerçeği, geçmişle bugünü iç içe geçirip kavrayışı, hissiyatı büyütmeyi; şiirsel olanı fark edip, aktarılabilir hale getirmeyi seviyorum. Kendimi sorgularken aslında hepimize dair bir şeyleri açığa çıkarıyor olmayı; bana hiç benzemeyen birini anlamaya gayret ederken kendimle karşılaşıvermeyi; yazarken sandığımdan daha derin, daha bilge, daha cesur olduğumu keşfetmeyi; okura aslında kendisinin de öyle olduğunu hatırlatmayı seviyorum. Kısacası yazmayı seviyorum. 12 yaşındayken ilk kompozisyon sınavı esnasında yazmanın hayatta yapabileceğim en iyi şey olduğunu sezmiştim. Sonra ara ara bu sezgiyi doğrulayan tecrübeler yaşadım. 2000 yılında; 10 yıl öncesinde mezun olduğum Kadıköy Anadolu Lisesi yatakhanesinden ayrılmanın ne anlama geldiğini anlatan bir roman yazma ihtiyacı hissettim. 6 Yıl Tam Pansiyon adlı bu roman ilk ve en çok basımı gerçekleşen kitabım oldu. Aynı zamanda yazarlığı da hayatımın merkezine oturttu. Sanırım fotoğraflı öykü kitaplarım olan Kareli Öyküler serisi için bu soru. Ben bir yazarım. Dolayısıyla bu soruya verebileceğim kestirme yanıt; hikayeler olur. Diğer yandan bu projeyi özgün ve özel yapan öykü ile fotoğrafın iç içeliği. Öykünün içindeki bir anı fotoğraf olarak görebilmek; fotoğrafın arkasındaki hikayeyi öğrenebilmek şüphesiz kavrayışı derinleştiriyor, etkiyi büyütüyor. İstanbul dünyanın en eski metropolü. Bu şehirde dünyanın her hangi bir kentinde bulabileceğiniz her şey ve çok daha fazlası var. Yüzyıllara tanıklık etmiş olmanın bilgeliği var. Farklı imparatorlukların, milletlerin, dinlerin, göçlerin, kültürlerin izleri var. Görkemli zamanların, acı günlerin, büyük aşkların, zoraki göçlerin, her şeye rağmen iyiliklerin, huzur veren tevekküllerin gölgesi var. Boya katmanları gibi üst üste binmiş yaşamların renkleri, dokuları var. Apartman boşluklarında saklanan asırlık kokular var. İlk sahiplerinden uzak düşmüş binalarla, köylerinden ayrı düşmüş Anadolu insanlarının zoraki birlikteliği var. Farklı coğrafyalardan İstanbul kıyılarına sürüklenmiş Afrikalı, Orta Doğulu ve Asyalıların ayakta kalma gayretleri var. Tarihi bir dekorun içinde, onun hiç farkında olmaksızın hayatını sürdüren alçakgönüllü, muhafazakar insanlarımız var. İstanbul Kareli Öyküler'de ayak bastığım çocukluk yıllarımdan bu yana kendimi gönülden bağlı hissettiğim bu güzel şehrin bütün bu dokunaklı hikayelerini, zamanlarını, mekanlarını, insanlarını kucaklamaya çalıştım. Bu soruyu okurlara sormak lazım aslında. Bugüne dek bana ulaşan yorum ve eleştirilerinden yola çıkarak kısaca şöyle yanıtlayabilirim. Her gün kıyısından geçtiğimiz ama çok da üzerinde durmadığımız değerler hakkında düşünmek; kendimize uzak bulduğumuz insanların hikayelerini dinledikçe ne çok ortak duygumuzun olduğunu keşfetmek; Süleymaniye'de pencereleri kafesli bir Osmanlı evinin, Beyoğlu'nun arka sokaklarındaki bir levanten cumbasının, Arnavutköy semalarında süzülen bir martının, Balat'ta asırlık bir binanın penceresinden sarkan bir yoğurt kovasının, Boğaz'da tuttuğu balıkları yetim kardeşlerine götüren Suriyeli bir çocuğun bizlere söyleyebileceği çok şey olduğunu fark etmek; gündelik koşuşturmalarımız arasında ihmal ettiğimiz bu gözlem, kavrayış ve duyguların esasında önemli sandığımız pek çok şeyden; hemen hemen her şeyden daha değerli ve önemli olduğunu; bizi biz yapanın, İstanbul üzerinden insanlık okyanusuna bağlayanın bütün bu imgeler olduğunu idrak etmek hepimize iyi geliyor. Fotoğraflar hikayenin olabilirliğine kanıt oluşturuyor. Ve bu da kareli öyküleri daha inandırıcı hale getiriyor. Evet uzunca bir süredir yeni bir İstanbul romanı üzerinde çalışıyorum. 1920-90 arası İstanbul hayatından kesitler sunan; çok kimlikli, çok renkli, çok sarsıcı zamanlarda gezinen, 20. yüzyıl İstanbul'unun ruhunu karlı bir gecede, tarihi bir Tarlabaşı apartmanında yakalayan bir roman... Yıl sonuna kadar okurlarla buluşturmayı hedefliyorum.


Hürriyet Hafta Sonu eklerinde yaptığı söyleşilerle birlikte YouTube programında da konuklarını ağırlayan Hakan Gence'nin bu haftaki konuğu Tolgahan Sayışman oldu. Oyuncu Tolgahan Sayışman, Hakan Gence ile Sıkı Muhabbet programında kariyerini, Almeda Abazi ile olan evliliğini ve hakkında bilinmeyenleri anlattı. Eşi için Benim hem aşkım hem de huzurum diye bahseden ünlü oyuncu, Kalabalık bir aile, bol çocuk istiyorum. Almeda iki çocuktan sonra biraz durmak, kendi hayatına bakmak istiyor diye konuştu. Eşinin ve kendisinin lakaplarını da açıklayan oyuncu, Yumoş, Almeda'nın lakabı. Küçükken Arnavutluk'ta annesi onu Yumoş'la yıkamış, şampuan zannetmişler. Annem ve kız kardeşim de bana 'arush' der. İriyarıyım, yemeğe düşkünüm, ayı gibiyim; ondandır belki. Aslında kaba saba bir adam değilim. Ev hallerinde biraz öyle demek ki... Daha rahat olduğum ortamlarda içimdeki 'arush'u çıkarıyorum dedi.


Faruk Duman kısa denemeler kitabı Tom Sawyer'ın Kitap Okuduğu Kulübe'de bir yandan okumalarından çıkardığı yazınsal sorunlara, kültürel konulara güncel yorumlar getirirken öte yandan da çocukluğundan bu güne kadar kitaplarla, yazarlarla kurduğu düşünsel, düşsel ilişkilere değiniyor. Tom Sawyer'ın Kitap Okuduğu Kulübe, okuru, özgün bir yazarın okuma tutkusuyla kurulmuş dünyasında keyifli bir gezintiye çıkarıyor.