Fransız piyanist Matthieu Esnult sahip olduğu çarpıcı eğitimi ve dikkat çekici tekniği ile çağdaşları arasında çok farklı bir konuma bir sanatçı. Genç sanatçı her ne kadar sanat hayatını İngiltere'de sürdürüyor olsa da sürekli sanatıyla iyilik peşinde dünyayı dolaşan gerçek bir idealist ve sıra dışı bir piyanist. Matthieu Esnult şanslı dinleyecileri Avusturya Kültür Ofisi ev sahipliğinde 12 Nisan 2022 Salı günü Palais Yeniköyde vereceği konsere davet ediyor. Matthieu Esnult tarafından gerçekleştirilecek Müzik & Hayaller temalı bu konserde dinleyiciler romantik ve izlenimci müziğin başyapıtlarından oluşan virtüözite gerektiren bir seçkiyi Palais Yeniköy'ün büyüleyici salonunda dinleme ayrıcalığına sahip olacakalar. Esnult, Liszt'in müziği ile aşk hayallerini, Ravel ile efsanevi masallarının hayallerini, Schumann ile kaybedilen çocukluk ve cennet hayallerini ve Debussy ile gece ve doğanın tasvir edildiği hayalleri piyanosuyla dinleyicilerine anlatacak. Österreichisches Kulturforum Istanbul / Avusturya Kültür Ofisi ve KAM MANAGEMENT 'ın katkılarıyla gerçekleşecek bu konsere katılmak için istanbul-kf@bmeia. gv. at e-posta yollamanız gerekmektedir. Pandemi koşulları sebebiyle seyrici kapasitesi 150 kişi ile sınırlıdır. - Von fremden Landern und Menschen - Kuriose Geschichte - Hasche-Mann - Bittendes Kind - Glückes genug - Wichtige Begebenheit - Traumerei - Am Kamin - Ritter vom Steckenpferd - Fast zu ernst - Fürchtenmachen - Kind im Einschlummern - Der Dichter spricht


Hayatta her şey planlandığı gibi gitmeyebilir. İnsanın uzun süredir planladığı, hayal ettiği şey tam da ona ulaşmak üzereyken yerle bir olabilir. Başımıza gelen şeyleri her zaman kontrol edemeyiz, ancak mücadele etmek ve çözüm aramak bizim elimizde. Hatta bazen içinde bulunduğumuz bu durumun bizi olmadığımız bir şeye dönüştürmeye çalıştığını görebiliriz. Hayallerimizin denizin dibini boylamasına ve sesini kaybetmesine kayıtsız kalıp kaderimizi kabullenebilir ya da son dakikaya kadar mücadeleyi sürdürüp boğulmaktan kurtulabiliriz. Melis Sena Yılmaz'ın Günışığı Kitaplığı'ndan yayımlanan Mayısın Üçüncü Haftası işte tam da böyle bir mücadelenin ağına düşmüş Cenk'in macerasını bize anlatıyor. Heyecanla Antalya tatilini bekleyen Cenk bu tatilin iptal olmasıyla, Bozcaada'daki büyükhalasının oteline gönderilir ve zaten canı sıkkınken bir de adaya adımını atar atmaz otelin suratsız bahçıvanı Hüsnü tarafından karşılanır. Otele vardığında, dinlenme fırsatı bile bulamadan eline temizlik malzemeleri tutuşturulur. Duruma isyan eden Cenk, gizemli tekerlemeye ve uyarılara aldırmaz, ardından havlusunu da alarak yılın bu zamanında denize girer. Denizde başına gelen şey, Cenk'i günbegün tüketmeye başlar. Adada tanıştığı arkadaşı Büşra ise onun bu mücadelesini görebilen tek kişidir ve yardım için elinden geleni yapar. Cenk kendisini hayal ettiği bir tatilin aksine amansız bir koşuşturmacada bulur. Bu beklenmedik durum Cenk'i yeni hikayelerle ve çözülecek gizemlerle tanıştırır. Tabii bir de yeni insanlarla; Büşra, huysuz bir bahçıvan, neşeli bir aşçı, tuhaf bir tuhafiyeci, her şeyi tersine çevirmeye çalışan bir adam, burnu havada bir ressam ve birbirlerine bilenmiş bir çift gürültücü meslektaş... Otelin karanlık bodrumunda bulduklarıysa, soruya cevap vermekten ziyade yeni sorular doğurur. Cenk'in deneyimleri bize gösteriyor ki bazen yaşadığımız değişimi herkes göremez, ama görmeyi ve inanmayı seçenler de olacaktır. Hayatın içinde kendimiz olmaktan uzaklaşmaya başladığımızı, kötü bir şeye dönüştüğümüzü hissedebiliriz. Ancak bizi biz yapan şey, mücadele edip etmediğimiz ve bunu yapma biçimimizdir. Cenk pes etmenin eşiğinde olduğunda bile arkadaşının cesaretlendirmesiyle devam etmeyi seçti. İnsanlara, diğer canlılara, hatta biraz korkutucu görünenlere bile elinden geldiğince iyi olmaya çalıştı. Kendisini kurtarmak için başkalarının acılarına sessiz kalan gerçek canavarlardan biri olmadı. Başkalarının ihtiyacına sessiz kalmadı ve kendi ihtiyaç anında da yardım sirenleri çaldı. Herkesin kendi hayatında bir Mayısın Üçüncü Haftası dönemi oldu ve olmaya devam ediyor. Verdiğimiz emeklerin boşa gitmesi, hayal kırıklığına uğramak bazen gerçek canavarlardan daha korkutucu olup bizi pes etmeye itebiliyor. Ancak Melis Sena Yılmaz'ın akıcı dili, yaratıcı sözcük oyunları ve birbirinden özgün karakterleriyle bezeli bu roman, bize mücadelelerimizin boşa gitmeyeceğine dair küçük, tatlı bir hatırlatma yapıyor. Belki de karanlıkta önümüzü göremiyoruz, belki sonun nerede ve nasıl olacağını bilemiyoruz, ama en azından pes etmediğimiz sürece neye dönüşmeyeceğimizi seçebiliyoruz.


Türkiye'nin önde gelen sanat ve etkinlik alanlarından biri olan UniqExpo, ilk sanat kuluçka merkezi olan McArt. ist Art Incubation Center İstanbul ve sanat yatırımlarının önde gelen kurumlarından TTLC Sanat Danışmanlığı iş birliği ile çağdaş sanat alanında eser üreten sanatçıları bir araya getiriyor. Proje kapsamında UniqExpo, McArt. Ist ve TTLC Sanat Danışmanlığı önderliğinde gerçekleştirilen McArt Awards 2020 Çağdaş Sanat Yarışması'nın sonuçları açıklandı. Pandemiden olumsuz etkilenen sanatçıları desteklemek amacıyla UniqExpo, McArt. Ist ve TTLC Sanat Danışmanlığı önderliğinde organize edilen McArt Awards 2020 Çağdaş Sanat Yarışması, resim, heykel, fotoğraf ve dijital sanat başlıkları altında dört ayrı kategoride gerçekleştirildi. Çağdaş sanat alanında yaratılmak istenilen farklılık ve farkındalık çalışmaları ile Türkiye'nin dört bir yanından yeni nesil multi disipliner sanatçılar bir araya getirildi. FSSEM Koordinatörü Yeşim Tokcan moderatörlüğünde gerçekleşen McArt Awards 2020 Çağdaş Sanat Yarışması'nda jüri koltuğunda, Ressam ve Eğitimci Recep Çiftçi, Sanatçı ve Heykeltraş Serdar Kaynak, MPozitif Ajans Başkanı Muzaffer Malkoç, TTLC Kurucusu Dr. Gizem Tatlıcı yer aldı. Resim, heykel, fotoğraf ve dijital sanat başlıkları altında değerlendirilen eserler arasından dört sanatçı, maddi ödülün yanı sıra, kişisel sergi ayrıcalığıyla ödüllendirildi. Resim kategorisinde İsimsiz adlı eseriyle Enes Ali Sağdıç, heykel kategorisinde Akvaryum adlı eseriyle Barkın Coşkun, fotoğraf kategorisinde Kavuşma adlı eseriyle Mehmet Akkuş ve dijital sanat kategorisinde Karanlığın İçinde adlı eseriyle Uğur Doğaner kazanan isimler oldu. Ödül alan sanatçıların eserlerinden oluşan bir seçki, Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri'ne tanıtım desteği veren İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Kültür A. Ş. ev sahipliğinde 2021 yılında Taksim Sanat'ta özel bir sergiyle İstanbullular ile buluşacak. Jüri tarafından sergilenmeye değer bulunan sanat eserlerinin lojistik çalışmaları, lider teknoloji ve lojistik kuruluşlarından biri olan Borusan Lojistik platformu eTA'nın tecrübe ve güvencesiyle gerçekleştirildi. Teknoloji ile sanatı bir araya getiren ve katkı yaratan birliktelik ile sanatçılara büyük bir destekte bulunuluyor. Sanatın her alanında farklı sesleri, ifade biçimlerini sergilemek üzere yapısal süreci başlatılan Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri projesi, ilk Sanat Pazaryeri teması ile 21 Aralık itibariyle sanatseverler ile buluşacak! Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri her alanda üretim yapan sanatçıları buluşturuyor. Bu bağlamda, sanatseverler, sanata yön veren kişi ve kurumlar, yeni nesil çocuk ve gençler gibi ilgili tüm hedef kitleler ülkemizde ilk kez 1500 m2 bir alanda erişilebilir sanat konsepti ile yüzlerce sanatçı ve sanat eseriyle buluşulabilecek. Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri projesi ile her bütçeye uygun birçok farklı alandan eserler sergilenecek. McArt Awards 2020 Çağdaş Sanat Yarışması sergisi ile başlayacak olan Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri projesi 12 ay boyunca süreklilik arz edecek. Yıl boyunca açık kalacak Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri'nde satın alınabilecek bir sanat deneyimi yaşanacak. Art. Ist Sauna Sanat Pazaryeri, kar amacı gütmeden tamamıyla sponsorlar aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Yapı çalışmalarında ve malzeme tedarikinde Ege Yapı, kurumsal içeriklerde Gulf Sigorta, Hopi, Bretz Mobilya, teknoloji bağlamında Arçelik, iletişim çalışmalarında ise Manifesto tarafından destekleniyor. McArt Awards 2020 Çağdaş Sanat Yarışması ise FSSEM, HERDEM LAW, MPozitif Ajans, Başpınar&Partners Hukuk, Dent Health Istanbul, Canan Yolaç Stamboul'un ödül sponsorluğu desteğinde gerçekleştirildi.


Dank Laboratuvar Tiyatrosu Medea'nın Parmak İzleri isimli oyunla prömiyer yapmaya hazırlanıyor. Oyunlarını sahnelerken araştırmalarını farklı alanlarla destekleyen ekip, bu oyunlarında Medea mitinden yola çıkarak dans, kukla ve oyunculuk performanslarını birleştiriyor. Ali Bircan TEKE'nin yazıp yönettiği oyun, Ezgi ENEÇ'in koreografisi ve tek kişilik performansıyla seyirci karşısına çıkmaktadır. Dramaturgluğunu Burak Çağatay SERİNBAŞ'ın yaptığı oyunun kuklaları Hilal AKCAN ve Dilan Mine UĞURLU'nun tasarımlarıyla oyuna katılırken, müzikler Burak BOZKURT'a aittir. Medea'nın Parmak İzleri, 22 Nisan Cuma günü 20.30'da Üsküdar Tekel Sahnesinde sizleri bekliyor. Yaklaşık 1 saat süren oyunun biletleri tiyatrolar. com. tr adresinden satışa sunulmaktadır. Medea'nın parmak izleri her yerde hala. Ve tüm vazgeçişlerinizde, hala onun parmak izleri var. Oyun, Dank Laboratuvar Tiyatrosu'nun dans, kukla ve oyunculuk performansını birleştirdiği bir araştırma projesidir. Medea mitinden yola çıkılarak tek kişilik yalın bir anlatımla seyirci karşısına çıkmaktadır.


Beni yıllar önce Mehmet Güreli'nin varlığıyla buluşturan bir resim olmuştu aslında. Onun Hayaller ve Sokaklar adlı öykü kitabının kapağını süsleyen resmi ve kitabın adını oluşturan imgeler. Sonra öykünün içindeki yazarlığı... Yanılmıyorsam, 2010 yılıydı. O tarihten bu yana şarkıları olsun, yaptığı röportajlar olsun, kocaman gözleriyle bir yerlere bakarken yakalanan kadınlarıyla olsun, kendisini takipteyim. Sanatın en sevilen alanlarına bir ahtapot gibi kollarını uzatmış, her birinde yaratmanın ve yarattıklarını paylaşmanın esrikliğine sahip bu insanı yakından tanımak için; bir cumartesi günü kapısındayım. Telefon konuşmamız sırasında, dakik bir adam olduğunun altını adeta kırmızı kalemle çizmiş olduğundan, 25 dakika öncesinde Cihangir'deyim. Buralara ayak basmayalı çok zaman olmuş. Yeni Savoy Pastanesi'nin önünden geçerken, bir şeyler alıp götürme arzusuna kapılıyorum. Henüz tanışmadığınız birine yiyecek götürmek ciddi bir samimiyet gerektirir, vazgeçiyorum. Diğer yandan, ilk kez evine gidilen kişiye bir şey götürmek, eski bir İstanbul geleneğidir. Birinin mahremiyetine, belli sınırlar içinde de olsa, davet edilmeye karşı gösterilen bir saygıdır, hediye. Mehmet Güreli'ye iki kitabımı vereceğim. Kitapların çantamdaki varlıkları beni rahatlatıyor. Pastaneyi sağımda bırakarak yukarıya doğru çıkıyorum. Yürürken, babamın bana huşu içinde anlattığı Cihangir'i düşünüyorum ve dinliyorum onun sesinden. Cihangir Yokuşu'ndaki Altan Apartmanı bizimdi bir zamanlar. Fransız bir mimarın yaptığı bu binayı Dedem Muharrem Altan 1940 yılında satın almıştı. Babamın çocukluğu ve gençliği buralarda geçmişti. Ben genç kızken, apartman hala bizimdi ve nadiren de olsa, en üst kattaki daireye çıkar, balkonundan bakardım. Denizin üzerindeki gemilerin geçişine, martıların çığlıklarına hayran kalırdım. Cihangir, bir zamanlar, İstanbul'un bir tepeden kendine seslenişiydi. Çok sesli bir melodiydi. Müziğin o çok sesliliği içerisinde notaların birbiriyle kucaklaşmasıydı. Cihangir; Rum'du, Ermeni'ydi, Yahudi'ydi, Türk'tü. Müslüman'dı, Hıristiyan'dı. Birbirini tutan notalar gibi, bu insanlar da birlikte yaşardı. Eskiden. Cihangir, bir yokuştu: Adı, Cihangir yokuşu. Cihangir, bir yokuştu: Adı, Tavukuçmaz. Cihangir bir yokuştu: Adı, İtalyan yokuşu. Cihangir bir sesti, içimizden çıkan. Sevgiyle donatılmış bir sesti. Geceleri başka, gündüzleri başkaydı. Cihangir yağmur yağdığı zaman bir alemdi: Güneşli Sokak'ta patlayan yağmur parkın önünden ve diğer sokaklardan gelir, gelir ve Cihangir yokuşunda bir dere olurdu ta ki Salı Pazar'ına kadar. Akardı gürül gürül. Cihangir kıştı; kar yağardı. Hele yokuşlarından çıkmaya kalkarsan, düşerdin. Cihangir'de bahar pek güzeldi; erguvanlar açardı. Cihangir camisinin bahçesindeki o ıhlamur ağacından gelen kokular seni mest ederdi; yokuşu kokudan çıkamazdın. Cihangir ezandı. Hoca Baba'nın merdivenleri tırmanıp o tek minareli camiden ezan okuması bir başkaydı; arkasından evine gidip de sabah ezanından sonra, güneşin doğuşunu neyiyle beraber karşılaması bir başka alemdi. Burası cennet miydi? Cennet değildi ama, insanı sarıp sarmalardı sevgili gibi. Bir denizi vardı, bir fırtınası vardı, Marmara'sı vardı, gemileri vardı. Topkapı'sı vardı. Cihangir'de çok da güzel içilirdi. Cihangir güzellikleriyle, aşkıyla içirirdi insanı. Aşık da olunurdu Cihangir'de. Konaklar vardı dizi dizi. O taş binalar konmadan önce. Arasta evleri vardı Rumların oturduğu. Ekalliyet dediğimiz kişilerin oturduğu. Hepsi de komşumuzdu. Madam Teresa, Madam Korona, Madam Luna dostlarımızdı. Piyanolarının sesleri kulaklarımızı doldururdu. En güzel likörlerini ikram ederlerdi. Bir Cihangir vardı, 6 Eylül'e kadar. Birbirine yaslanmış hayatlar yaşayan güzel insanlar vardı. O kötü günde kalplerimiz kırıldı. O günleri anmak zor. O günler bir lekedir Cihangir'de. Karşı komşumuz Pamuk Hanım'ın konağından bir mor salkım çıkardı en azından 120 senelik. Dev bir piton yılanı gibi; yan komşuların konaklarını sarar, konakları dolaşır da dolaşırdı. Baharda konakların önünden mor bir sel akardı. Sarhoş olup da geçerdin Kumrulu sokaktan. Sonra bir dozer geldi, Pamuk Hanım'ın konağını yerle bir etti. Çok geçmeden ilk ruhsuz binayı diktiler yerine: Mavi mozaikli çirkin binayı. Herkes ağladı, kimse durduramadı. Mor salkımların gidişi gibi, bir Cihangir yok oldu. O Cihangir'den bir izlenim kaldı bize. Aslında romanla buluştuğum kimi yerler var. Bu imgeler benim her filmimde olabilecek şeyler. Hepsine çok yakınım. Sigara mesela. Dostu olmayan bir insan için anlatılacak en güzel metafordur. Özellikle orada Gauloises sigarasını kullandık. Ağır bir sigaradır. Benim ilk sigaraya başladığım yıllarda elime geçmişti. Onun kokusu bana mutluluk rüzgarları estirirdi odalarda. Sonra 19 yaşında Paris'e gittim; sanki Paris Gauloises kokusuyla doluydu. Bütün her yerde Gauloises içiliyor gibiydi. Gauloises, Gitanes çok ağırlıkta olan sigara parfümlerinin kokusuydu. Parfümdü yani. Oralara yolculuklar yapıyorsun kokularla. İşte böyle yalnızlığını duyuruyorsun adamın. Onun aslında yanlışları bile doğru gibi gelebiliyor insana. Dolaşıyor İstanbul'da. Hep bir şey arıyormuş gibi. Aslında belki de hiçbir şey aramıyor. Hayatı, dolaşmak adamın. Böyle insanlar da vardır. Bir yere gidiyor zannedersin. Bir yerde okumuştum. Diyor ki; Bir kara kedi geçiyorsa, bunu hemen uğursuzluk olarak yorumlamayın. Belki de bir yere gidiyordur o kedi. Bu bakışla eğildiğim yerler var. Salah'ın o dünyasını değiştirmediğimi düşünüyorum ama, bir yorum kattığımı da söylemeliyim. Kitabın satır aralarında dolaşmaya çalıştım. Çünkü kitap aslında çok da sinematografik değil. Ben roman yazılırken, yanı başındaydım Salah'ın. Ne yazdığını elbette bilmiyordum. Ufaktım. Birkaç sene sonra ilk baskısını aldım. Salah her kitabını imzalardı bana. Bir Salah arşivim var. Sinema defterlerini de bana bıraktı. O, benim için aslında o kadar fazla önem taşıyan bir insan ki! Anlatmaya bile gücüm yok. Anlatamayacakmışım gibi geliyor birdenbire. Böyle milyonlarca anı... Ondan aldığım referanslar birdenbire odayı dolduruyor. Anladığım kadarıyla bu, kan bağından kaynaklanan bir miras değil. Tamamen sizin onunla kurduğunuz ilişkinin mirası. Bu, entelektüel bir yolculuk beraber yürüdüğümüz. Yani ben onun entelektüel yolculuğuna bir çocuğun gözüyle katılmış ve daha sonra da katkılarıyla bir şeyler yapmaya çalışan bir adam gibi hissederim kendimi. Bir sürü yerde onun etkileri var. Sevmediğim bir şeyi yapmaya çalışmadım hiç hayatımda. Önce bir ilişki kurmam gerekiyor kitapla. Kahramanlarla konuşmak gibi. Ben kahramanlarla konuşuyor gibiyim aslında kendi kendimi. Yani onları tanıyorum. Onlara çok büyük bir şeyler ilave etmek yerine, onlar kendilerini ifade ediyor gibi oluyorlar. Çalıştığım oyuncular da benim seçtiğim, sevdiğim insanlar. Onlarla da çok kolay çalıştığım için, bazen iyi sonuçlara vardığımı söylüyorlar. Yani oyunculuk yönetmenlik ilişkisinde. Ben, yok olmayı seven insanları seviyorum galiba. Gürültücü, patırtıcı adamları sevmiyorum. Kendi dünyasını koruyan, ama o sırada belki dünyasını kaybeden bir adam benim için kayıp da değildir aslında. Mesela çöle gidiyorsun. Diyorlar ki; Nereye gidiyorsun ya? Çölde ne var? Belli bir şey yok. Ama çekmek istemiyorsan eğer hayatın o bölümünü, çöle gitmekte de bir sakınca görmeyecek insanlar. Bu insanlardan, kendini yok edenlerden biri de Nietzsche mesela. Bu tip insanları daha önemli buluyorum. Ama o Salah'ın da kayırdığı şeylerden biridir. Bazı anlamsızlıklara anlam yüklüyormuş gibi yapar romanda. Mesela hayat içinde tasvip etmediği bir şeyi de yükleyebilir birine. Yani romanın içinde kahramanlara dağıtılan, böyle negatif bulduğu şeyler de olabilir. Mesela, akılla ilgili çok gönderme var romanda. Filmde bunları eritmeye çalıştım. Bir çok yeri yoruma açık. Bazı değişiklikler de yaptım ama, onların altını pek de çizmek istemiyorum. İzleyenler karar versin. Ben böyle çok konuşmalar yaptım bir yerlerde filmden sonra. Çok farklı okumalar da var filme dair. Ne anlıyorsa insanlar, o da doğrudur gibime geliyor. Ayrıca roman da zor bir romandır zaten. Başkası başka bir şeye dönüştürebilirdi. Ben romana bağlı kaldım. Bağlı kaldığım için de zor oldu. Yazı ile sinema bambaşka şeyler. Daha anlaşılır bir şey haline getirme ucuzluğuna kapılmamaya çalıştım. O yüzden film zorlanıyor ve izleyiciyi zorluyor. Zorlamalı da zaten. Filmin sonunu değiştirdim, mesela. Şimdi sonunu değiştirdim demek bana mı düşer? Keşke Salah da burada olsa, müdahale etse. Ne güzel olurdu! Cümleler birbirinin karşısında söylenmiş gibi de olsa, hepsi ayrı ayrı bir şeyi temsil ediyor filmde. Tek bir görüş hakim değil. Anlatabiliyor muyum? Burada aylaklık söz konusu. Yalnız bir adam esprisi var. Yeraltı adamı söz konusu. Aslında kahramanımızı da bir anti-kahraman olarak düşünebilirim ben. Mesela, çok ters bir şey de yapıyor; kadınlar tuvaletine giriyor. Arkadaşının sevgilisini gammazlıyor. Bunlar negatif unsurlar. Ama romanın içinde de böyle şeyler vardı. Özünde ele avuca gelen bir karakter değil, bu adam: Dünyanın herhangi bir noktasından dünyaya bakan insanların toplamı diyebiliriz. Tek bir şeyin altını çizmemek gerekiyor. Çok olumlu gibi görünen bir şey biraz sonra karşımıza olumsuz bir şey olarak çıkabilir. Biz aslında olumluyu da sorgulamalıyız, olumsuzu da. Ana tema bence bu. Yani, her iki tarafı da dinleyecek kadar açık olmalıyız dünyaya. Birdenbire, ilk görüşte aşk gibi bir şey. Bir ara öyle bir delilik yaşadım ki, bir baktım bankada para kalmamış; hepsini amazona vermişim. Neler neler gelmedi ki amazondan! 30 yıldır aradığım filmler, cd'ler, kitaplar. Resim kitapları, sinema kitapları. Evde yer kalmamıştı koyacak. Bir çocuk geliyordu kargo şirketinden. Hep aynı kişi geliyor, her gün bir kutu getiriyor. İşte o ara, delirdiğim zamanlar... Bana dedi ki; Abi, sana bir şey söyleyeceğim. Kızmazsın inşallah! Söyle bakayım, dedim. Bu kadar yere, her gün binlerce kutu getiriyorum ama senin kadar sevineni görmedim. dedi. Kapıyı açtığımda, yüzümde bir ifade görüyormuş; gözlerim fena parlıyormuş. Doğrudur! O kadar çok seviniyorum ki yeni kitapları, filmleri görünce, anlatamam. Sinemaya da, edebiyata da bağlılığım derin. Bana bir gün dergi teklif ettiler: Gazeteciler Cemiyeti'nden Dergi çıkaralım diyen iki adam geldi. Sözleştik, buluştuk. Benim de bir dergi vardı elimde, koydum masaya. Rakı içiyoruz. Bardağını benim derginin üstüne koydu mu adam? Dedim ki; Sizle dergi çıkarmam! Niye? dediler. Bunun üzerine bardak koyan adamla dergi çıkarılmaz! dedim. Bu kadar takıntı olur mu? diye çıkıştılar şaşırarak ve gücendiler biraz da. Takıntı değil, dedim. Bu da benim için bir tabu. Evet, böyle ince göstergeler pek çok şey söyler insana. Yataktan kalkmıyorum, düşünüyorum akşama kadar diyecektim. Demeyeyim. Sabah kalkıyorum. On buçuk, on bir gibi. Ancak 9.17'de telefonum çalar. Uyandırma alarmım kurulu. Uyanırım. Bir on saniye, aklımdan şöyle geçer: Bugün nasıl bir gün? Yani acil kalkmam gerekiyor mu, gerekmiyor mu gibilerinden. Artık otomatik bir şey. O sırada diyorum ki, Yat aşağı! Bir şey yok. Bir şey olmadığı zaman, saat on biri buluyor rahatlıkla. Bazen okumaktan perişan yorulurum, gözüm bitmiştir. Ya okuyorum ya film izliyorum. Gece yarısı saat 6'da kalkıp resim yapıyorum. Öğleden sonra gitar çalıyorum. Gitar çalmadığım bir gün de pek yok. Her gün de resim yaparım. Bazen suluboya yapıyorum, bazen yağlıboya. Bunları oturduğum yerde yapıyorum. Mesela, şu yüz sayfalık defter dolacak. Bunlar, belki 5 senede dolacak. Sen sıkılmadın mı hala dinlemekten? Benim hikayelerim böyle anlatılırsa güzel olabilir. Ama yazıya geldiği zaman, absürt bir şey oluyor. Hayatta ne ekersen, onu biçersin. Benim mottom, bu. Elia Kazan mesela. Ektiğini biçenlerden. Ama olumsuz anlamda. Biliyorsundur, belki: Elia Kazan İstanbullu bir yönetmen. İstanbul film festivalinde jürideydim o zaman. Birlikte oturup bir yemek yedik. Sıkıntısını yüzünden okumak hiç zor olmadı. Atamamış yüzünden yıkımı. İhaneti, adama dostlarını kaybettirdi. Pek çok dostu gibi, Arthur Miller de affetmiyor onu. McCarthy döneminde bazı adamları komünist diye içeri atıyorlar: Bazılarını da işsiz bırakıyorlar. Bazıları kaçıyor. Hatta bir on yönetmen vardır ki, onlar ciddi hedef oldular. Bunların içinde, sonradan ideolojilerinden dönenler de var. 1938'de kurulmuş olan Amerika Karşıtı Faaliyetleri Soruşturma Komitesi'nin eylemleri sonucunda bir çok insan telef oluyor. Amerikan Komünist partiye üye, bunlar. Elia Kazan da oraya üye olmuş zamanında. Toplantılarda kim vardı? diye soruyorlar. O da isimleri tek tek sayıyor. Affedilmeyen şey, bu. Herkesin başına bir iş açılıyor. Düpedüz ihanet! O zamanlar Hollywood'un en iyi yönetmenlerinden biri sayılıyor ve hakikaten de öyledir. Ama, ondan sonra, ruhunu kaybediyor; İhtiras Tramvay'ını, Rıhtımlar Üstünde'yi yaptığı zamanlardan sonrası düşüş. Böyle öbür tarafa geçen kişiler var tarihte. Acıklı da gelir bana. İnsanoğlu kendini taşıyabilmek için inkar mekanizmasını kullanıyor gibime geliyor. İstediğin kadar kullan! Arkadaşlarını ihbar edersen, istediğin kadar kendini savun! Arthur Miller de sana selam vermez, bir başkası da. Yuhalanırsın! Yanlış yere de yuhalanabilirsin ama, orada o bu nedenden dolayı yuhalandığını bilir. Kazan'ın kitabını okuyorsun, hala kendini savunuyor. Epey uzun da yaşadı. Kendisiyle hesaplaşması uzun sürmüştür. İhanetin ve suçun hikayesi, bu! Jean-Pierre Melville'in Kiralık Katil filmi. Filmin kahramanı bir kiralık katildir. Adamın bir kuşu vardır. Senin başına bir şeyler geldiğini anlatıyor gibidir. Evine gelir, birileri girer. Kuş sesi acayip çıkmaya başlar. Sen tehlikedesin demek istiyordur çıkardığı seslerle. Mesela, burada; o kuşun ölümünü anlatır film. Bana sorarsan, Alain Delon ile kuş arasındaki yakınlığın şiirini yansıtır film zaman zaman. Samurayın yalnızlığından daha büyük bir yalnızlık yoktur, belki ormandaki kaplanınki hariç. diyen bir alıntıyla başlar, film. Melville çok büyük bir yönetmendir. Ona şu anda bile, gözümden yaş gelecek kadar saygı duyuyorum. Hayata dokunan, temas eden insanlardan biri. Benim sevdiğim insanlar bunlar aslında. Van Gogh'u niye seviyorum? Van Gogh'u sadece sanatıyla değil, insanlığıyla, tutkularıyla seviyorum. Van Gogh'u en iyi anlatan film Anthony Quinn ile Kirk Douglas'ın oynadığı filmdi. Lust for Life: Ölmeyen İnsanlar. 1956 yapımı bir filmdir, çok güzeldir. Vincente Minelli'nin yani Lisa Minelli'nin babasının yönettiği bir filmdir. Bir film daha söyleyeceğim Van Gogh'la ilgili: Maurice Pialat'nın yönettiği bir film. 1991 yapımı. Adı: Van Gogh. Ve son olarak yönetmenliğini Paul Cox'un yaptığı Vincent adlı film var. 1987 yapımı bu film; Van Gogh'un mektuplarıyla yaşadığı, gezdiği yerler arasındaki örtüşmeleri yansıtan belgesel tarzında bir yapıt. Anlatıcı, John Hurt. Ressamı canlandıran oyuncu ise Jacques Dutronc. Sanatla uğraşanların insan olabilmekle ilgili duyarlılıkları daha fazla olabilir. Hiç uğraşmayanların farkındalıkları, hayata dair hassasiyetleri daha kolay zayıflayabilir. Çello sesi ile büyümüş bir çocuk düşün. Diğer tarafta itilip kakılan, güvensiz bir ortamda büyümüş bir çocuk. Kakafonik bir dünyada yaşayanlarla Nasılsın, canım? diyen bir evde büyüyenlerin halini düşün. Bu iki çocuk arasındaki farkı fazla konuşmaya bile gerek yok. O çocuklar zaten size bir bakışlarıyla her şeyi anlatır. İnsanın içinde büyüdüğü ev ortamı, ebeveynlerinin yaklaşımı; hayatı algılamak söz konusu olduğunda öyle önemlidir ki. Babam benim ilk kahramanımdı. Dayımla aynı evde oturuyoruz, o zamanlar. 10 yaşına kadar, Salah bizle beraberdi. Sonra İstanbul'dan gitti. Eskiden temel bilgiler ansiklopedileri vardı. Küçük küçük, fasikül fasikül çıkardı. Babam, tek elinde bu ansiklopediler, diğerinde yiyecek taşırdı bize. Böyle bir adamdı. Evde matematik problemi çözerdik biz çılgınlar gibi. Oyun olsun diye. Çok zor problemlerdi bunlar. Babam bize bir oyun bulmuştu aslında. Bu işe yarayan da bir şey. Felsefeyi öğrenmeye yarıyor ve daha pek çok şeye. Bir de baba korkusuyla değil de, matematik problemini çözme kaygısıyla geçmiş bir çocukluğum var sanki. Ünlü yönetmenlerin film çekme serüvenlerinin başlangıcını takip ettiğinizde, paranın önemi gün ışığı gibi ortadadır. Mesela, Theo Angelopoulos'un ilk filmininin parasını fabrikatör bir arkadaşı verdi. Luis Bunuel'e annesi vermiştir film parasını. Benzer biçimde arkadaşları, John Cassavetes'e filmleri için parasal destek vermişlerdir. Amerikan bağımsız sinemasının ilk örneklerinden olan Gölgeler filminden itibaren Peter Falk, Gena Rowlands, Seymour Cassel ve Ben Gazzara'dan oluşan oyuncu grubuyla birlikte başyapıtlarını vermeye başlamıştır, Cassavetes. Bence dünyanın ilk 10 yönetmeni arasına gireceklerden biridir. Dağıtıma bile sokmamışlar filmlerini. Hayatı boyunca bir filmi dağıtıma girmiş. Filmin adı Gloria. Başrolü de karısı, Gena Rowlands oynamış. Bugün bakıyorlar; Cassavetes'in bütün filmleri harika. Şimdi farkına vardılar dehasını. Ama, Cassavetes öleli 30 sene oldu. Bu videolar, amazon falan ne sağladı, biliyor musun? Aradığın her şeyi buluyorsun. Mesela, Godard üzerine Amerika'da bir kitap yayınlanıyor. Biraz gecikirsen kitap tükeniyor. Diyorsun ki; Godard'ı mı okuyor Amerika? Öyleyse, Amerika çöktü demektir bir anlamda. Okuyorlar. Dünya küçüldü. Ve senin yürürlüğe sokmadığın herhangi bir şeyi, başka bir şey devreye sokuyor. Sen diyorsun ki; Bunu yayınlamam! Bir bakıyorsun, orada! Andre Gide çok sevdiğim bir yazardır. Çok da kaliteli bir adamdır. Marcel Proust'un kitabını reddetmiş zamanında. Yayınevinde yöneticilik yaptığı sırada. Bugün Proust dediğinizde, elbette tartışmasız biçimde Gide'in çok önündedir. O zaman Gide bu yetkinliği görememiş ya da isteyerek görmemiş. Belki talihsizlik, belki kıskançlık, belki başka bir şey. Bilemiyoruz. Hasetten ne olacak? Seni burada engellerler, şuradan çıkarsın. Bizim milletin zaten alkışladığı kişinin yerine geçme planı vardır. Roma'da falan da böyle. Yunan'da da. Olağanüstü bir kıskançlık var. Sokrates'i neden öldürdüler? Sokrates'in en zeki adamlardan biri olduğunu bilmiyorlar mıydı? Bile bile zeki bir adam öldürülür mü? Öldürüyorlar. Karısı ne diyor Sokrates'e? Ama sen kaç, sen suçsuzsun! O ne diyor: Ya suçlu olsam, daha mı iyi? Kimi filozofların ölümle konuşma tarzı bile başka. Öldürenler kim? Onunla ilgili çalışmak lazım. Sokrates'in niye öldürüldüğünü bile yorumlayamıyoruz bugün. Bir adam dünyada kendi başına bir şeyler yapıyor. Cezasız kalmaması gereken bir şeyler yapıyor. Cezasız da kalabilir ama, cezasız kalmaması gerektiğini düşünen merciiler olabilir. Bizim görmediğimiz, karanlık dediğimiz bir bölgeler var dünyada. Bu, biraz evrensel bir bakış aslında. Anlatabiliyor muyum? Roman biraz daha farklı. Ben; delirmiş bir adamı, yanlışlarla dolu yalnız bir adama dönüştürdüm. Tımarhanede değil de, hayatı Mars'ta geçen bir deli de olabilirdi. Daracık bir yerden bakmamamız gerektiğini düşündüm kahramana. Özgür olabilmenin zorluğu üzerine de bir romandır, bu. Birdenbire mesela, adam senin özel hayatına da girdiği zaman; bugünün aslında tartışma konusu olan facebooklar, instagramlar üzerine de konuşmuş oluyor orada. O zamanlar yoktu, bunların hiçbiri. Çok ileride bir romandır, bu bağlamda düşünüldüğünde. Hulki Aktunç, o zamanlar ilk düşünce romanı demişti dört köşeli üçgen için. Her film kendi hikayesini içinde taşır. Her film bağımsız bir yapıttır. Şöyle diyebiliriz: Ben Gölge filmi ile uğraşırken, Gölge benim için femme fatale bir kadını çizmek değildi yalnızca. O dönem için bu betimleme meşhur kadın demek. Kötü kadın anlamına da geliyor. Kötülükler yapabilecek kadar canileşmiş kadın tiplemesi. Film noir türünün aslında temel unsurlarından biri. Burada da Selma karakteri o etkiler altında yazılmış bir karakterdir. Başka karakterlerle de tamamlıyoruz Selma'yı. Başka bir karakteri de içinde taşımaya başlıyor. Dört Köşeli Üçgen'deki adam da mesela, yalnız başına bir adam. Neden bu kadar gözlem yapma ve onları yazma ihtiyacı duyuyor? Bu, insanın arayışıyla ilgili bir espri bence romanda. Bazen insan bilmediği yolculuğa da çıkabilir. İnsanın bilinemezliğiyle de ilgili bir bağlantı oluşturmaya çalıştım. Bu, şu da olabilir, tercihinizi yapın. gibi bir açıklıktan söz ediyorum. Hoşa gitmek meselesine gelince; bazı yerler çok hoşa da gitti. Onları çoğaltabilirdim, daha sempatik bir hale getirebilirdim. Ama o zaman, bütün büyüsü kaybolacaktı romanın. Gözlemci, kendini denetleyen her şeyin dışında düşünen bir adam. Denetlemeyi kaybediyor. Denetlemeyi kaybettiğin zaman, tehlikeli bir adam olabilirsin. Film bunu da gösteriyor aslında. Kendi yalnızlığını daha da çoğaltabilirsin, tehlikeli hale getirebilirsin. İçindeki ikiliği yaşamak anlamına geliyor, bu. Hem başına gelecekleri bilmek, hem de özgürlüğünden vazgeçmemek. Çağdaş insan belki de böyle bir durumda. Yani savaşa giden bir insan gibi düşünmek lazım. Savaş üzerine küçük bir anekdot geliyor aklıma: Biri siperde sigara yakıyor. Öbürü de diyor ki: Sigara sağlığa zararlı, içme! Sonra dan diye bir kurşun sesi geliyor, adam ölüyor. Yani söylenen şeyle, hayat örtüşmüyor. Bunu bir yere koyduğun zaman, ölümden yana bir tavır veya Sigara zararlıdır gibi bir şey çıkmaz ortaya. Başka bir sürü şey çıkar: Hayatın aslında ele geçemeyecek kadar zengin veya derin olduğu da çıkar. Belki de bir kuyunun içinde yaşıyoruz. Platon'un mağara istiaresi dediğimiz şey, belki de hayatımız ve biz bunu bilmiyoruz. Belki de çok derinleşiyormuş gibi oluyoruz ama, her gün aynıyız. Sabah kalkıyorsun, ne yapıyorsun? dediğin yere dönebilirsek şimdi kurgu olarak; orada kahve içip, çok sevdiğim müzikler dinleyip -Bach olabilir, Handel olabilir, Geminiani olabilir. Şu anda dinlediğimiz gibi- onlarla yolculuk yapıp sokağa çıktığımda, kendimi çok güçlü hissediyorum. Beynimde uçuşan güzel melodiler aslında bana hem güç hem de esrarlı bir hal veriyor. Kendimi onlarla beraber yolculuğa çıkmış gibi hissediyorum. Bu da bizim çağın bir avantajı. Eskiden sabah kalktıklarında Bach dinleyemiyordu insanlar. Ben bunu elektriğe bağlıyorum. Eskiden en fazla yapılan şey şuydu: Bir orkestra şefi orkestrasını kapıya getirir, serenat yaptırırdı sevgilisine. Bu, binlerce kişi içinde bir kişinin yapabileceği bir şeydi. Şimdi evinde, kendine bir şölen sunabilme imkanına sahipsin. Bilgini arttırdıkça, olanağın artacaktır. Bunu biliyorsun. Bir film seyrediyorsun mesela; orada bir yere bir gönderme yapılıyor, hemen o filmin peşine düşüyorsun. Orada bir kitaptan bahsediliyor, gidiyorsun o kitabın peşine düşüyorsun. Bu aslında belki de serüvenimizin en güzel tarafı. Benim aslında yapmak istediğim de hayatta, bu: Bir sürü kapıları açıp, bir sürü odalara girip dolaşmak istiyorum! Bunu yapmaya çalışıyorum. Her yerde bir sürpriz olacağına inanıyorum. Bazen o sürprizi bulamıyorum ama, o sürprizi bulamamak da bir sürpriz! Canlılardan bir tek insan biliyor öleceğini. Ama, belli bir süre yaşayıp ölmeyi bilmekle; yaşarken, onurlu bir şekilde bildiğin bir şeyi yapmanın arasında çok büyük bir fark var. Yoksa hepimiz herkese benzeyebilirdik aslında. O zaman hiç kimseyi ayırt edemezsin. Kimseye dürüst de diyemezsin. O zaman, sözlüğü olduğu gibi değiştirmemiz lazım. İnsan yolculuğundan da vazgeçebilir o halde: Diyeceksin ki; Nasıl olsa varacağımız sonuç aynı! Bir sürü cevherler buluyoruz hayatın içinde, oysa. Bunun karşılığı sadece ölüm değil. Ama ölüm, insanı en çok derinden yakalayan bir şey. Sanki bütün bunları yapacağız ama, en sonunda ölmeyecekmişiz gibi bir cümlenin esiri de olabiliyorsun. Ben o esirlikte değilim. Ben ölümü düşünmüyorum, ölümü biliyorum sadece. Öyle olması da gerekiyor. Ben yaşamımı değerlendirmek ve onu anlamlı kılmak istiyorum. Ama, anlamsız bir şeyin peşine de düşebilirim. Ben; ne yapmamasından çok, ne yapmasını söyleyen bir adamım. Tarihten yana korkum yok. Şu anda Roma tarihi üzerine çalışıyorum. Bundan bir ay önce de Floransa'ya gitmiştim. Orada da Mediciler üzerine çalışmaya başlamıştım. Bir yeri gördüğün zaman, tarihle olan ilişkin çok daha zenginleşiyor, çok daha başka katmanlara ulaşıyorsun. Gözünde canlandırarak okumaya başlıyorsun metinleri. Çok güzel diziler hazırlıyorlar özellikle Roma üzerine. Medici üzerine de bir dizi izledim. O da çok güzeldi. Şimdi oralarda dolaşmak isteyebilirim ama, dediğim gibi, elektriksiz bir yerde yaşayamam. Elektrik benim için çok büyük bir icat. Matbaa da öyle. Kitap olmayan bir kasabada da yaşayamam. Bunlar benim olmazsa olmazlarım. Hani her şeyden fedakarlık edebilirim. Su olsun, elektrik olsun. Bir de kitabevi olsun. Sinemadan elbette vazgeçemem ama, okuyarak film hayal etme şansım var. Zaman makinesini seni kırmamak için kullanırım. Gideriz bir yerlere. Mesela, Pardayanlar Çağına gitmek isterim. Pardayan yaşamamış bir adam da olabilir ama, Pardayan diye bir adam mutlaka vardır. Onun gittiği hanlardan birine gidip, kaz ciğeriyle bir şarap içmek isterim. Onları böyle uzaktan izleyip nasıl oturuyorlar orada, ne yapıyorlar, önce kılıçlarını mı çekip oturuyorlar yoksa kılıçlarını çıkarıp mı oturuyorlar acaba, diye bakmak isterim. Gözlem olmadan hiçbir şey olmaz. Gözlemcileri Gözlemleyenin Gözlemi adlı kitabı tavsiye ediyorum sana. Friedrich Dürrenmatt'ın eseri. Bütün bu anlattığımız her şey aslında gözlemlerden çıkmadır. Yalnızca Salah'ın teması değil, bu gözlemleme hikayesi. Ama Salah'ın kahramanı bir gözlemci. Gözlemci tiplemesi çok fazla yok dünya edebiyatında. Dört Köşeli Üçgen uluslararası bir gözlemcinin altını çiziyor. Beni sınırlamayın, diyor. Benim düşünmek olanağım çok fazla. demek istiyor. Bu da bir hayal aslında! Film çekmeyi istemenin ötesinde, aykırı bir şey söyleyecek durumda değilim. Yaptığım işlerin devamını getirmeyi istiyorum. Dört tane dal seçtim kendime: Edebiyat, müzik, resim ve sinema. Bütün bunlarla uğraşmak zaten hayatının her yerini kapsayan bir şey. Bunun üstüne bir de yürümek koyabilirim. Yemeğe bile, az zaman ayırmaya çalışıyorum. Çok severim. Her gün yaptığım şey o. Yürüyerek ayakta duruyorum. Yürürken de düşünmek. Bunları hayal ediyorum. Sonra, kitapçılarda çok güzel dostlarım var; onlara uğruyorum. Onlar zaten beni görünce heyecanlanıyorlar. Bu çıktı! diyorlar. Sohbet etmek çok kıymetli. Beyoğlu benim için aslında bütün olumsuzluklarına rağmen çok özel bir yer. Oradan vazgeçmek çok zor benim için. Onun dışında ayrı bir hayalim yok. Hani biri şöyle diyebilir: Şunu almak istiyorum, şu ödülü! Böyle şeylerim hiç yok. Sadece yapmak istediklerimi, elim ayağım tuttuğu ölçüde devam ettirmek istiyorum. Aklıma hakim olmak istiyorum. Saatimle de yaptığım işler çünkü bunlar benim. Gitar çalmak... Ellerim, gözlerim. Bunlardan mahrum kalmamaya çalışıyorum. Yuvasını bulmuş olup olmamayı tayin etmek çok kolay değil. İnsan başka bir yerde olsaydı, başka bir yuvayı da bulmuş olacaktı. Bu kesindir, demiyorum. New York'ta da doğmuş olabilirdim. Ve derdim ki; Burası benim kentim. New York'a gitmeyi arzu bile etmiyorum. Anlatabiliyor muyum? Cihangir benim için top oynadığım, bütün arkadaşlıklarımı kurduğum yer: Varlığımın nedeni. O yüzden başkasını bilmediğim için Cihangir demeyeceğim; Cihangir'i çok sevdiğim için, Cihangir diyeceğim. Burası benim nefes aldığım yer. Ve bir çocukluğum var ki, unutulmaz. Bir terasımız vardı, oradan manzara seyrettiğim ve hayallere daldığım. Sen söylediğin zaman düşündüğüm şeyler, bunlar. Altını çok da çizmiyorum. Normal şeyler, bunlar. Çocukluk çok önemli. Çocukluğun ilk 20 yılını; nerede yaşarsan yaşa, nereye gidersen git, unutamazsın! diye bir söz vardır. Bu, Max Yacob'un sözüdür. Ben buna çok inanan biriyim. Çünkü o dönemin yetişme tarzı ve sende bıraktığı bütün o sevinç dolu veya tam tersi de olabilen duygusal iklim etkilidir insan hayatında. Çocukluğu iyi olanlar, iyi olur diye de bir şey yok elbette. Ben hasbelkader öyle olduğunu zannediyorum. 19 yaşındayım; bir kıza aşık oldum. Paris'e gitti, kız. Bizim ailemiz de orta halli; fazla paramız yok. Bana sürekli mektuplar geliyor kızdan. Ben aniden sarılık oldum. O sene de beni lise sonda sınıfta bıraktılar. Bir sene boyunca, tek ders sınavı hakkını çıkarmadılar. Neyse, sonunda geçti hastalık. Mektuplar geliyor, gidiyor bana durmadan. Tam senlik bir yer, Paris. Haydi, gel! diyen satırlar. Benim hiç bir yere gidecek halim yok elbette. Annem babam çok duyarlı insanlar. Evde bir şeylerin döndüğünü anlıyorlar. Dahası benim kafamda bir şeyler olup bitiyor. Nedir vaziyet? diyorlar. Ben de Arkadaşım Paris'te ve bana mektup yazıyor. diyorum. Fazla da bir şey anlatmıyorum. Babam diyor ki; Kaça gidilir Paris'e? Bilmiyorum, diyorum. Bir öğren de, gel bakalım. diyor babam. Sağdan soldan öğreniyorum: O zamanki parayla, dört bin beş yüz lira. Hiç unutmuyorum. Bir gün geliyor, babam masaya bu parayı bırakıyor! Pasaport almaya gidiyorum. Birlikte çalıştığı arkadaşlarından borç almış babam ve beni Paris'e gönderiyor. Anlatılacak bir şey mi, bu? Çok acıklı değil mi? Gittim. 19 yaşımda Louvre'u geziyorum. Ve bana nasıl iyi geldi Paris! Hani Cihangir diyoruz ya; Paris de olmasa, hikaye üç duvarlı bir ev gibi olacakmış. Bir tarafı açık kalacakmış yani. Bir duvar da Paris'miş. Paris beni bir uçurdu! Ben buralıyım, dedim. Gitarımla gittim Paris'e. Barlarda çalıyorum. Alain Delon'un gittiği barda bile çaldım. Bir de böyle el üstünde tutuldum ki, anlatamam. Bu sözünü ettiğim, 50 yıllık hikaye! Orada aslında benim onun için gitmediğim anlaşıldı. O beni aslında Paris'i yaşamam için çağırmış. Birlikte çok gezdik. Ama aşk bitmişti. Bir cümleden anladım diyeceğim ama, Hayat öyle bir cümleye sığmaz! diyeceksin sen şimdi. Ben bir cümleden anladım. Bir şey sana hayatının başka bir yola girdiğini gösteriverir. Alakasız bir şey sana duyurur onu; bir kahve fincanı görürsün ve dersin ki; Bu benim gittiğim kahve yeri değil. Onun dışında hiçbir şey sana bir şey çağrıştırmayabilir. Ama o kahve fincanı, senin yanlış kafenin önünden geçtiğini anlatabilir sana. Bunun gibi bir şey. Bazı şeyleri izah edecek motifler, her zaman gözümüze girecek olan motifler değildir. Bazen garsonun yüzüğünden anlarsın hayatın ters gittiğini. Bundan sonrasında, ben bir hikaye anlatıyorum Mehmet Güreli'ye ve röportajın bittiğini anlıyoruz.


Ödüllü fotoğrafçı Mehmet Turgut, geçtiğimiz yıl yaşamını yitiren babası ve ustası Ahmet Turgut'un anısına, ödüllü bir fotoğraf kupası düzenliyor! Babalar ve Çocukları temasıyla PhotoCup üzerinden düzenlenen Ahmet Turgut Fotoğraf Kupası'na başvurular, usta fotoğrafçının ölüm yıldönümü olan 21 Ocak'ta başlayıp 7 Şubat'a kadar sürecek. İsteyen herkesin kendi çektiği fotoğraflarla katılabileceği kupada oylamalar, başvuruların bitmesinin ardından 7 Şubat'ta başlayacak. Ahmet Turgut Fotoğraf Kupası'nın sonucunu ise halkın ve fotoğraf eğitmenlerinden oluşan PhotoCup Masters ekibinin oyları belirleyecek. Fotoğrafçılığa, babası Ahmet Turgut'un 1971'de Ankara'da kurduğu Stüdyo Büyük'te adım atan ve üç kuşaktır devam eden aile mesleğini büyük başarıyla sürdüren Mehmet Turgut, geçtiğimiz yıl 21 Ocak'ta kaybettiği babası ve ustası anısına kupa formatında ödüllü bir fotoğraf yarışması düzenliyor. Bu yıl ilki düzenlenen ve her yıl aynı tarihte düzenlenerek gelenekselleştirilmesi arzu edilen bu anlamlı fotoğraf kupasının ilk teması ise Mehmet Turgut tarafından Babalar ve Çocukları olarak belirlendi. Ahmet Turgut Fotoğraf Kupası, fotoğraf yarışmalarını dünyada ilk defa kupa formatında düzenleyen PhotoCup üzerinden gerçekleşecek. 21 Ocak 2021 Perşembe günü başlayacak olan başvurular, 7 Şubat 2021 Pazar günü itibarıyla sona erecek. Eleme usulüyle ilerleyen yarışmanın oylaması ise başvuruların sonlanmasının ardından aynı gün başlayacak. Halktan ve değerli fotoğraf eğitmenlerinden oluşan PhotoCup Masters'dan en çok oyu alarak tüm turları geçen fotoğraf birinci olacak. Kazananlara toplam 5.000 TL ödül verilecek olan Ahmet Turgut Fotoğraf Kupası'nda; birinci, ikinci ve üçüncü olan fotoğrafçıların yanı sıra, en iyi oy veren bir kişi de para ödülü kazanacak. Mehmet Turgut Özel Ödülü'nü kazanan fotoğrafçıya ise, Mehmet Turgut'un imzalı 30 adlı kitabı ve baskılı bir fotoğrafı hediye edilecek.


Bu yıl 75. yaşına giren Yunus Nadi Ödülleri, Cumhuriyet Gazetesi'nin kurucusu Yunus Nadi'ye olan saygı ve sevginin bir ifadesi. 1946 yılından bugüne öykü, roman, şiir, karikatür, fotoğraf gibi dallarda verilen bu ödüllerden birini, Yunus Nadi Şiir Ödülü'nü bu yıl iki kişi paylaştı. Gonca Özmen'in Bile İsteye kitabıyla ödülü paylaşan diğer şiir kitabı incirin içindeki arı. Yazar, müzisyen Mehtap Meral, Mona Kitap'tan çıkan ve kapak tasarımını Neslihan Bilge'nin yaptığı şiir kitabıyla bu kıymetli ödüle 2020'de layık görülen iki kişiden biri oldu. Ankara doğumlu olan Mehtap Meral, Marmara Üniversitesi Müzik Eğitimi Bölümü Keman Anadalı'ndan mezun olup uzun yıllar Ruhi Su Dostlar Korosu'nda korist olarak görev aldı. Farklı pek çok mekandaki konserleriyle de dinleyicileri ile buluşan müzisyen, şiir yazmaya ve şairliğe de aynı derece aşkla bağlı. 2010 yılında ilk şiir kitabı Kedi Mevsimi ile edebiyat camiasına adım atan yazar, Ses ve Toz adlı ikinci şiir kitabıyla da şairliğini pekiştirdi. Müzik ve şiire olan bağı sayesinde çok yönlü bir sanatçı olarak karşımıza çıkan Mehtap Meral 2011'de ise tango formunda şarkılardan oluşan ilk albümü Aşk'ı çıkarmıştı. O günden bugüne farklı albümleriyle de boy gösteren müzisyen, 2020 Yunus Nadi Şiir Ödülü'ne layık görülen incirin içindeki arı şiir kitabıyla da şu an sanat gündeminde. Üstelik, kitaba adını veren şiirini, İlhan Şeşen'in yaptığı müzik ile şarkı formunda da okudu. Lafı daha da uzatmadan, Mehtap Meral ile yaptığımız röportajı aşağıda okuyabilirsiniz. Cumhuriyet gazetesiyle de özdeşleşmiş, 75 yıllık geçmişi olan böyle önemli bir ödülü almak gerçekten çok mutlu etti beni. Üretmek ve ürettiklerinizin yansımalarını görmek çok kıymetli. Mutlulukla beraber bir sorumluluk duygusu da hissettiğimi söylemeliyim. Gülten Akın insan sorumluluktur der. Bu dizeye çok inanırım. Edebiyat dünyasıyla olan gönül bağım ve emeğim bundan sonra bu sorumluluk duygusuyla da şekillenecek. Ayrıca sevdiğim bir şairle ve bir kadınla bu ödülü paylaşmış olmak mutluluk benim için. İnsan yaşadıklarının toplamı aynı zamanda. Biriktiriyorsunuz. Anılar birikiyor, bilgi birikiyor, okuduklarınız birikiyor ve bunların hepsi şekillendiriyor da sizi. Değiştiriyor. Bunun ürettiklerinize yansımaması imkansız. Benim ilk kitabım Kedi Mevsimi, ikinci kitabım Ses ve Toz, üçüncü kitabım ise İncirin İçindeki Arı. Her kitabımın arasında beş yıl var. İlk kitabıma baktığımda yirmi yaşlarında, hala hayatı anlamaya çalışan genç bir kadın, ikinci kitabımda bambaşka bir kadın görüyorum. Üçüncü kitabımdaysa bambaşka bir dil ve kadın var. Artık dilim daha cesur. Duygularımı aktarmakta başka bir yola geçtim. Dünyayı, kendimi, gördüklerimi bu yepyeni dille anlatıyorum. Uyumsuz bir şiirim. Dünyayla derdim var. Durmadan oyuyorum kendimi Edip Cansever'in Gelmiş Bulundum şiirinde olduğu gibi ve yolculuğum devam ediyor. Şimdi olsa başka türlü ifade ederdim, dediğim elbette oluyor. Ama zamanın kibrinden uzak durmalı insan. O gün öyleydi. En doğru sözcük oydu, o gün o kadardım. Bu kabulleniş gelişmenin de yolunu açan bir şey aslında. Hiçbir şey eksik değil. Daha iyisi de yok belki. Ama daha başkası var. Aramakla ilgileniyorum bu sebeple. Daha çok okumakla, dili başka başka kurmakla, sözcükleri eksiltmekle, arttırmakla. Hayat gibi. Bir gün diğerinin aynı değil. Bu sebeple şiirimle hayata ayna olmak istiyorum. Elbette gözlerimin ve kalbimin gördüğü kadar ve başka insanları, taşı, doğayı hissederek. Böylece bir sonsuzluk uzanıyor önümde. Eski yazılarımı da eksik değil geçmişin olabileceği en tam hali olarak duyumsuyorum. Aldığınız müzik eğitimi ve uzun yıllar Ruhi Su Dostlar Korosu'nda yer almanız da şiirinizi beslemiş olsa gerek. Aşk benim tango formunda bestelerimden oluşan bir albüm. İçinde söz ve müziğini benim yazdığım şarkıların dışında bir Aysel Gürel- Selmi Andak bestesi olan Ben Her Bahar Aşık Olurum ve benim bestelediğim bir Furuğ Feerruhzad şiiri de var: Kayıp. Tango o dönem kendimi en rahat ifade edebildiğim, dansında olduğu gibi müziğinde de özgür adımlar atabildiğim bir alan oldu. Müzik dünyasına bu sebeple yeni tangolar besteleyip söyleyerek adım atmak istedim. Baki Duyarlar şarkılarımı aranje etti. Besteler zaten üniversite yıllarında yapmış olduğum halihazırda var olan şarkılardı. Türkçe sözlü tangoları hep çok sevdim. Kendi müzikal birikimimle de yeni şeyler üretmek istedim onlardan feyz alarak... Yana Yana ve Yanlışlar Kraliçesi adlı albümlerimdeyse tango formundan uzaklaştım. Daha özgür ve içimden geldiği gibi kendi şarkılarımı yazdım, söyledim. Sesimin sınırlarını da arıyorum bir şarkıcı olarak. Tıpkı şiirde olduğu gibi. Ben önce şiir kitabım çıksın çok istedim. Albümüm hazır olmasına rağmen beklettim bu sebeple. Sanırım benim için önce söz var. Bir şarkıcı olarak da şarkının sözlerine kalpten bağlıyım. Hikaye anlatıcısı gibi hissediyorum kendimi. Gördüklerimi, hissettiklerimi sesimle ve bir ritim eşliğinde anlatıyorum dünyaya. Her zaman yan yanaydı şiir ve müzik. Şiirimde müzik, müziğimde şiir var bu yüzden. Şarkıcı benim kendi bestelerimi seslendirdiğim üç albümden sonra çok sevdiğim, Türkiye'nin en önemli şarkıcılarının eserlerini seslendirdiğim ve seslendireceğim bir proje. Ülkenin benim gözümle şarkılı bir tarihi de aynı zamanda. Bir Ali Ekber Çiçek ve Pir Sultan Abdal eseri olan Gurbet Elde Bir Hal Geldi Başıma ile başladım. Bir Ahmet Kaya eseri olan Söyle ile devam ettim. Sırada Zeki Müren, Müzeyyen Senar, Müslüm Gürses, Zülfü Livaneli ve daha birçok önemli şarkıcının eserleri var. Artık eserleri de kendime ait Youtube kanalımdan yayınlıyorum. Şiir besteleri benim ilk verdiğim konserimin de teması. Değerli müzisyen Vedat Sakman'ın mekanında sahne almıştım ilk olarak. Furuğ Ferruhzad, Ataol Behramoğlu, Gülten Akın, Metin Altıok ve Şükrü Erbaş şiirlerinden yaptığım besteleri yayınladım şimdiye kadar. Elbette her şiir bestelenebilir değil. Bu yüzden ben şarkı sözlerimi şiirden ayırıyorum. Başucu şairlerime gelince: Benim çok çeşitli bir okuma listem var. Nazım Hikmet'ten İkinci Yeni şairlerine, Orhan Veli'den Hasan Hüseyin Korkmazgil'e, günümüz şairlerinden dünya şiirine doymak ve durmak bilmeden okuyorum ve yolun çok başında hissediyorum kendimi. Varoluş problemleri ve bunun hayattaki bütün olaylara ve duygulara yansıması diyebilirim. Aşkı da acıları da, doğum ve ölümü de hep bu anlam arayışıyla algılamaya ve anlatmaya çalışıyorum. Sezgisel bir bilgi, bulma ve kaybetme haliyle... Aşk, varoluş ve kayboluş şiirleri diyebilirim şiirlerim ve şarkılarım için. Elbette oluyor ancak farklı disiplinlerle ilgilenmenin faydasını tam da burada görüyorum çünkü biri mutlaka elimden tutuyor. Sinemayı çok seviyorum, sergilere gitmeyi çok seviyorum. Yoga beni çok besliyor. Yani şarkı söyleyemediğim ve yazamadığım dönemleri doğayı, kendimi, etrafımdaki her şeyi izleme ve biriktirme dönemi olarak görüyorum. Mutlaka bir yerden başlıyorum sonra. Bazen sesten bazen sözden. Bunun sadece müzikle ilgili olduğunu düşünmüyorum. Kolay ulaşmak herkes ve her şey için bir değer yitimine sahip oldu. Ancak dijitalleşme bir yandan da aracısız olarak kitlelere ulaşma şansı verdi bizlere. Çıtayı belirlemek, konumunuzu belirlemek de burada sanatçıya düşüyor. Zorluklarını kabul ediyorum. Üretimin maddi karşılığını bulmak çok zor. Ancak bir yandan da artık sadece sevgiyle yapılan bir şey müzik. Para kazanmadığınız, sürekli harcadığınız ve sanata da yeterli saygının gösterilmediği bir yerde kalmanızın tek sebebi o işe aşkla bağlı olmanız olabilir. Bizlerin bu sebeple başka yolu yok. Karşılığı ne olursa olsun. Bunu şu anda tahmin etme şansımızın olduğunu düşünmüyorum. Cevabını sadece zamanın verebileceği bir soru bu. Ama neden olmasın. Şiir dışında başka bir edebi türde üretemeyeceğimi düşünürdüm ancak şu anda bir roman üzerinde çalışıyorum. Dünya seyircisiyim. Hevesle bakıyorum dünya üzerindeki her şeye. Bütün insanlara, duygularına, doğaya, içime... Dünya üstündeki her şey yazdırabilir bu sebeple bana. Her şey siyasi. Öncelikle bunu görmemiz gerekiyor. Ülkenin bir kültür sanat politikasına ihtiyacı var. Ancak böyle aşabiliriz. Yoksa sanatın ve sanatçının kaderini bir insanın iki dudağının arasından çıkacak cümlelere bağlar, bir dünya görüşünün kalıplarıyla sınırlı tutarsak zaten orada sanattan da sanatçıdan da bahsedemeyiz. Sanat eğitimi ve bu eğitimin gösterilebileceği ve süreklilik arz edecek alanlar bir an önce oluşturulmalı. Sadece müzik de değil bütün sanat dalları için geçerli bu. Hepimizin bildiğimiz ve halihazırda yaşadığımız bir ömrü var. Yazmak, şarkı söylemek, sevmek kısaca yaşamak istiyorum. Sanatla. Gerisi başı, sonu öyle ya da böyle olacak bir hikaye olacak zaten. Edebi eser gibi bir röportaj olmuş. Sorularıyla, cevaplarıyla şiir gibi, şarkı gibi.. Hep varolun, kültür, sanat hep olsun hayatımızda..


Türk-Tayvan kökenli uluslararası sanatçı Melek Anqi, geçtiğimiz günlerde Ankara'daki ikinci HIROMITA sergisini açtı. Mayıs ayında Kavaklıdere'de bir galeride sergilenen ve yoğun ilgi gören Hiromita sergisi, yeni resimlerle Ankara'nın yeni sanat odağı Ümitköy / Çayyolu bölgesinde yer alan Üzüm Boutique Cafe'de açıldı. Sergi, 25 Haziran'a dek bölge sakinleri ve sanatseverlerle buluşmaya devam edecek. Son dönemde, Ankara'nın Çayyolu/Ümitköy yerleşim bölgesinde, köklü galerilerin şubelerinin açılmakta olduğu, sanat etkinliklerinin arttığı gözlemleniyor. Bu bölgede oturan semt sakinleri, şehir merkezine yakın galeriler dışında, bölgelerinde yeni açılan sanat galerilerinin ve sanat odaklı merkezlerin varlığını, sanata ulaşılabilirlik açısından kıymetli buluyor. Bölgede gerçekleşen en yeni sanat etkinliklerinden biri de sanatçı Melek Anqi'nin Hiromita sergisi. Ümitköy'ün sevilen mekanı Üzüm Boutique Cafe, Melek Anqi'nin ünlü karakteri Hiromita temalı bir sergi gerçekleştirmenin heyecanını yaşıyor. Kafenin kurucusu ve tasarımcısı İlknur Kale, Ümitköy/Çayyolu yerleşim bölgesindeki sanat severleri Melek Anqi'nin ünlü karakteri Hiromita'yla buluşturuyor. Kiremit kedisi Hiromita karakterinin birbirinden farklı ve eğlenceli resimleriyle renklenen sergi, bizi eşsiz ve güzel yapan şeyin farklılıklarımız olduğunu ve bu farklılıklarımızı kucaklayarak, başka bir deyişle kendimize ait olarak gerçek aidiyeti bulabileceğimizi hatırlatıyor. Çocukluğu Tayvan'da ve Türkiye'de geçen, yüksek lisansını ABD'nin Yale Üniversitesi'nde tamamlayan Melek Anqi'nin sanatı, kültürel sınırları aşan ve insanları bir araya getiren ortak bir deneyim yaratmayı amaçlıyor. Hiromita karakteri, Çin'de çatılara konulan, kötülükleri yediğine ve evlere şans getirdiğine inanılan kiremit kedisi/wamao heykellerinden ve sanatçının çocukluğunda Tayvan'da Çince öğrendiği çizgi romanlardan ilham alıyor. Hiromita, 2022'de ilk kez New York'ta, NowHere Galeri'de sergilenmişti. Melek Anqi, 2023 yılının başında, global fintech şirketi CoolBitX için özel bir Hiromita NFT koleksiyonu hazırlamıştı ve koleksiyon, sanatçının uluslararası tanınırlığını artıran bir marka-sanatçı işbirliği olarak hayata geçmişti. Hiromita, Türkiye'de ilk kez Mart ayındaki ARTAnkara Çağdaş Sanat Fuarı'nda sergilendi. Eylül'de Güney Koreli AB Gallery Korea ile Contemporary Istanbul'da özel bir Hiromita seçkisi sergilenecek. Melek Anqi, Hiromita'yı aynı zamanda kişisel sergileriyle de Türk sanatseverlerle buluşturuyor. Melek Anqi Kocasinan'ın popüler kedi karakteri Hiromita, kadın girişimci ve tasarımcı İlknur Kale'nin kurucusu olduğu ve oğlu Alper Türkcan ile birlikte işlettikleri, Ümitköy'ün ve çevre semtlerin sevilen mekanı Üzüm Boutique Cafe'de Haziran ayının başında sergilenmeye başladı. Üzüm Boutique Cafe ev sahipliğinde gerçekleşen sergi, sanat tutkunlarını ve kafe kültürü severleri bir araya getiriyor. Tasarımıyla ve sıcak atmosferiyle fark yaratan Üzüm Boutique Cafe, bir kültür-sanat kafesi olma yolundaki vizyonuyla Hiromita sergisini gerçekleştiriyor. Sergide vahşi ve sevimli kiremit kedisi Hiromita resimleri, izleyenlere farklılıkları kucaklayıp kendin olma cesareti veriyor. Hiromita başlıklı kişisel sergi, semt sakinleri ve ziyaretçiler için Melek Anqi'nin Asya ve Batı kültürlerini ve Tayvan'daki çocukluğunu sentezleyen hayal dünyasına kendilerini kaptırmaları için keyifli bir fırsat sunuyor. Bu serginin ayırt edici yönlerinden biri de semt halkı tarafından sevilen Üzüm Boutique Cafe'de yer alması. Kafenin sahibi İlknur Kale, sergilere ev sahipliği yaparak, herkes için erişilebilirlik ve kapsayıcılık sağlayarak sanat ve günlük yaşam arasındaki uçurumu kapatmayı amaçlıyor. Kafeler, tarih boyunca farklı insan gruplarının bir araya geldiği, topluluk ve bağ kurma duygusunu besleyen değerli sosyal merkezler olmuştur. Bu sergi sayesinde Üzüm Boutique Cafe, bölgede bir sanat-kültür mekanı olma rolünü içten bir şekilde benimsiyor ve ziyaretçileri davetkar ve cana yakın bir atmosferde sanatla iç içe olmaya davet ediyor. Kafeye gelen çocuklardan pek çoğunun gezdikleri ilk resim sergisi olduğunu söylediklerini ve resim yapma konusunda heveslerinin arttığını belirten Melek Anqi, çocuklarla sanat ve yaratıcılık üzerine olan sohbetlerin onu çok mutlu ettiğini paylaştı. Üzüm Boutique Cafe, gerçekleştirdiği Hiromita Sergisi ile hem sanat tutkunlarını hem de kafe kültürü severleri içten bir yolculuğa davet ediyor. Ümitköy'ün kalbinde sanatın, kahvenin, sohbetin ve lezzetli tatlıların keyfini yaşamak için Hiromita Sergisi'ni kaçırmayın. Sergi, 25 Haziran'a kadar Ankara Ümitköy'de Üzüm Boutique Cafe'de ziyaret edilebilir. Melek Anqi Kocasinan, Asya ve Batı kültürünü sentezleyen karışık teknik resimleri ve yarattığı Hiromita karakteriyle tanınan, Türk-Tayvan kökenli çağdaş bir sanatçıdır. Amerika'da Yale Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimini tamamlayan sanatçı, moda tasarımı ve illüstrasyon eğitimi de aldı. Eserleri New York, İstanbul başta olmak üzere, Contemporary Istanbul ve ArtweeksAkaretler de dahil olmak üzere uluslararası düzeyde çeşitli sergi ve fuarlarda sergilendi. Melek Anqi, resme ilgisini çocukken ailesiyle yerleştiği Tayvan'da, Çince yazı karakterlerini resim gibi çizerken keşfetti. Küçük yaşta Asya sanatıyla tanışan sanatçı, renkli anime ve manga karakterlerle dolu Tayvan'ın popüler kültüründen de etkilendi. Çağdaş Asya sanatının dikkat çeken genç temsilcilerinden olan sanatçı, ağırlıklı Türkiye olmak üzere Amerika ve Tayvan arasında çalışmalarını sürdürüyor. Sanatçının çalışmalarına, Robb Report, Artdog Istanbul, Milliyet Sanat, Elle, Art Emperor, Onedio, Anadolu Ajansı, Benzinga, Yahoo Finance, Tayvan Kültür Bakanlığı websitesi, Oggusto, Para Dergisi gibi çeşitli yayınlarda yer verildi. Hiromita, 2022'de ilk kez New York'ta, NowHere Galeri'de sergilenmişti. Sanatçı, 2023 yılının başında, global fintech şirketi CoolBitX için özel bir Hiromita NFT koleksiyonu hazırladı. Koleksiyon, sanatçının uluslararası tanınırlığını artıran bir marka-sanatçı işbirliği olarak hayata geçti. Mart 2023'te ART Ankara Çağdaş Sanat Fuarı'nda Türkiye'de ilk kez sergilenen ve yoğun ilgi gören Hiromita, Mayıs ayında Deppo29 Sanat Galerisi'ndeki yine Hiromita başlıklı kişisel sergiyle başkentlilerle buluşmuştu. Sergi, Haziran ayında Ankara Ümitköy'deki Üzüm Boutique Cafe'ye taşındı. Sanatçı Melek Anqi, Eylül ayında Güney Koreli AB Gallery Korea ile Contemporary Istanbul'da özel bir Hiromita seçkisi sergileyecek.


Güçlü yorumu ile büyük bir dinleyici kitlesine sahip olan ünlü sanatçı Melek Mosso, şimdi de yeni teklisi ile hayranlarıyla buluştu. Sony Music etiketiyle yayınlanan Sarıla Sarılanın sözü Melek Mosso'ya, bestesi Kaan Karataş ve Melek Mosso'ya ait. Gölgen Yeter ve Kedi şarkıları ve Vursalar Ölemem, Keklik Gibi yeniden yorumlamalarıyla da ilgiyi üzerine çeken sanatçı, Sarıla Sarılada bu kez farklı bir müzikal lezzet sunuyor. Düzenlemesini Sabi Saltıel'in yaptığı şarkı ile kendine has yorumunu ortaya koyan sanatçı, yine dikkatleri üzerine çekmeyi başaracak. Sanatçı, Sarıla Sarılanın klibinde ise çok renkli bir dünyaya izleyenleri davet ediyor. Yönetmenliğini ve sanat yönetmenliğini Anıl Can'ın üstlendiği klipte görüntü yönetmenliğini ise Eren Yıldız üstleniyor. Bir çiftin sıradan bir gününü anlatan klip, duygularımızın dijital çağa yenik düşüşünü, robotlaşmayı, iletişim eksikliğini konu alıyor. Amerikan rüyası mutlu çift kavramını ti'ye alan klipte, günümüz dejenere ilişkilerine de bir gönderme görüyoruz. Sosyal medya için süslenip hazırlanmış mekanlarda yaşadığımız mutsuzluklar, ilgisizlikler ve kalp kırıklıkları da mizahi bir dille klipte anlatılmaya çalışılmış. Ünlü sanatçı Melek Mosso'nun yeni çalışması 'Sarıla Sarıla' tüm dijital platformlarda ve pop art bir dünyayı yansıtan klibi de sanatçının vevo kanalında yayında!


Melek Zeynep Bulut'un performatif, deneysel bir mekan kurgusu olan eseri Açık Yapıt, 1-25 Haziran 2023 tarihleri arasında Londra Tasarım Bienali'nde Somerset House'da yer aldı. Londra Tasarım Bienali'nde Türkiye'yi temsil eden, ironik bir anıtı simgeleyen Açık Yapıt, 47 ülke ve çeşitli üniversiteler arasından seçilerek Public Award'ı kazandı. Eşik, dönüşüm metaforlarının etrafında şekillenen, performatif bir mekan, tiyatral bir geçişler sergilemesi olan Açık Yapıt, insanlık tarihi boyunca güç, sınırları belirleme, toplumsal hiyerarşi temsili olan kavramların anlamları üzerine tartışmayı temel alıyor. Tıpkı bir enstrüman gibi çalışan hareketli ve sesli yüzeylerin oluşturduğu soyut kapılar ve dolaşım planı ziyaretçiyle etkileşime geçerek yerleşimin bir parçası haline dönüştürüyor. Algı ve madde üzerinden bir deneyim sunan Açık Yapıt, temellerinikapı, geçiş ve eşik kavramları üzerine kuruyor. Yerleştirme, anıtsal bir diziliş ve büyüklükte öne çıkarken ziyaretçilerin bu deneysel mekana temas etmesi ile dokunulmazlık yerini sessellik ve esneklikliğe devrediyor. Yerleştirme bir diğer taraftan yeni dünyaya dair nazik bir soru işareti bırakan bir oyun alanına davet ediyor. Açık bir karşılamanın temsili olarak kapıların birbiriyle bağlanıp bir duvar ya da koridor oluşturmasından öte yerleştirme bir forma dönüşmekten uzak duruyor. İnsanlık tarihi boyunca yerleşmiş formlar Açık Yapıt üzerinde konuşuyor. Melek Zeynep Bulut'un çalışmaları mimarlık, heykel, psikoloji ve davranış bilimlerinin bir sentezidir. Yapıtlarında soyut ve somut deneyimler, heykel-mekan, mekan-içgüdüsel deneyim analizleri ile işlenir ve yapıtlarını kamusal alana bir temas nesnesi olarak yerleştirir, sahneler yaratır. Görsel algıyı fiziksel ve ruhsal boyutta sorgulatır, bu deneyim yeni dünya, insan ve toplum için bir yeni iletişimdir. 1989 İstanbul, Beyoğlu doğumlu sanatçı, resim ve heykel temelli eğitiminin ardından mimarlık ve tasarım alanında lisans ve yüksek lisans eğitimlerini tamamladı. Halen hem İstanbul hem de Paris'te multidisipliner bir stüdyo olarak üretimlerini sürdürmektedir.


Melek Zeynep Bulut'un performatif, deneysel bir mekan kurgusu olan eseri Açık Yapıt, 1-25 Haziran 2023 tarihleri arasında Londra Tasarım Bienali'nde Somerset House'da yer alacak. Bienalin bu yıl gerçekleşecek dördüncü edisyonunun teması; tasarımı sınırların ötesinde ele alan, yeni uluslararası iş birliği biçimlerini keşfeden ve multidisipliner tasarım aracılığıyla katılımı teşvik eden Küresel Oyun: İşbirliklerini Yeniden Eşlemek olacak. Eşik, dönüşüm metaforlarının etrafında şekillenen, performatif bir mekan, tiyatral bir geçişler sergilemesi olan Açık Yapıt, insanlık tarihi boyunca güç, sınırları belirleme, toplumsal hiyerarşi temsili olan kavramların anlamları üzerine tartışmayı temel alıyor. Tıpkı bir enstrüman gibi çalışan hareketli ve sesli yüzeylerin oluşturduğu soyut kapılar ve dolaşım planı ziyaretçiyle etkileşime geçerek yerleşimin bir parçası haline dönüştürüyor. Algı ve madde üzerinden bir deneyim sunan Açık Yapıt, temellerinikapı, geçiş ve eşik kavramları üzerine kuruyor. Yerleştirme, anıtsal bir diziliş ve büyüklükte öne çıkarken ziyaretçilerin bu deneysel mekana temas etmesi ile dokunulmazlık yerini sessellik ve esneklikliğe devrediyor. Yerleştirme bir diğer taraftan yeni dünyaya dair nazik bir soru işareti bırakan bir oyun alanına davet ediyor. Açık bir karşılamanın temsili olarak kapıların birbiriyle bağlanıp bir duvar ya da koridor oluşturmasından öte yerleştirme bir forma dönüşmekten uzak duruyor. İnsanlık tarihi boyunca yerleşmiş formlar Açık Yapıt üzerinde konuşuyor. Melek Zeynep Bulut'un çalışmaları mimarlık, heykel, psikoloji ve davranış bilimlerinin bir sentezidir. Yapıtlarında soyut ve somut deneyimler, heykel-mekan, mekan-içgüdüsel deneyim analizleri ile işlenir ve yapıtlarını kamusal alana bir temas nesnesi olarak yerleştirir, sahneler yaratır. Görsel algıyı fiziksel ve ruhsal boyutta sorgulatır, bu deneyim yeni dünya, insan ve toplum için bir yeni iletişimdir. 1989 İstanbul, Beyoğlu doğumlu sanatçı, resim ve heykel temelli eğitiminin ardından mimarlık ve tasarım alanında lisans ve yüksek lisans eğitimlerini tamamladı. Halen hem İstanbul hem de Paris'te multidisipliner bir stüdyo olarak üretimlerini sürdürmektedir.


Müzisyen Melih Onur, modern bir türkü lezzeti taşıyan ikinci tekliği Kar Etmiyor ile müzikseverlerle buluştu. Söz ve müziği Köksal Ekinci'ye ait olan parça günümüz elektronik altyapısıyla Anadolu'nun eşsiz ruhunu birleştirmeyi hedefliyor. Geçtiğimiz Mayıs ayında ilk teklisiyle müzik dünyasına hızlı bir giriş yapan Melih Onur yeni çalışmasıyla müzikseverlerle buluştu. Söz ve müziği Köksal Ekinci'ye ait olan Kar Etmiyor modern bir türkü lezzeti taşıyor. 80'li yıllarda, radyolarda sıkça duymaya alışık olduğumuz sade ve yalın bir müzikal anlatımla hazırlanan şarkı, günümüzün elektronik altyapısıyla daha da geniş bir dinleyici kitlesine, Anadolu'nun eşsiz ruhuyla ulaşmayı hedefliyor. Sanatçı Melih Onur'un güçlü vokal performansı, Eyüp Hamiş'in yürek yakan kaval tınıları ve İlkay Dinsever düzenlemesi ile dikkat çekiyor. Sinema-TV mezunu olan müzisyen, bu şarkısının klibini de yine kendisi çekti.


Melih Püskülcü: Merhaba Elif hanım, Üniversite yıllarından beri bazı teknolojik objelerin çizimlerini ve resimlerini yapmaktaydım. Daha sonra fotoğraf sanatına ilgi duydum ve bu ilgim yaklaşık on yıl devam etti. Fotoğraf yerine sanatsal anlamda resim yapmaya başlamam otuzlu yaşlarımın başlarında gerçekleşti. Paris seyahatlerim sırasında karşılaştığım büyük ustaların, özellikle Cezanne'ın orijinal yapıtlarından çok etkilendim. Kısa bir süre zarfında resim yapmak en büyük amacım oldu ve süratle kendi atölyemi oluşturdum. Büyük bir heyecan ve heves ile başladığım resim çalışmalarım sık sık yaptığım müze ve galeri ziyaretleriyle daha da yoğunluk kazanmaya başladı. Önemli ressamların eserlerini ve hayatlarını incelemenin yanı sıra sanat tarihi, sanat felsefesi ve estetik gibi teorik alanlarda da çalışmalarımı yürüttüm. Bu arada pek çok sanatçı ile ilişkilerim ve dostluklarım oluştu. Türk resminin önemli temsilcilerinden Avni Arbaş'tan gerek İstanbul'da, gerek yaz aylarında Foça'daki uzun beraberliklerimiz sırasında çok şey öğrendiğimi söylemem gerek. O benim için bir okul oldu! Çalışmalarınıza baktığımda ağırlıklı olarak portre çalıştığınızı görüyorum. Ancak geçmişte peyzaj ve ölü doğa konularından da beslendiniz. Sizin sanat hayatınızda peyzaj ve ölü doğa nerededir Bildiğim kadarıyla artık yapmıyorsunuz. Portre, peyzaj ve ölü doğa; Bunlar geleneksel anlamda figüratif resmin temel konuları arasında yer alıyor. Hemen hemen her sanatçının hayatının belli dönemlerinde bunların üçü ile de çalışmaları olmuştur. Peyaj ve ölü doğa birbirine daha yakın alanlardır. Burada objelerin yüzey üzerindeki yerleşiminin dengesi, tonal uyumu, kontrastların oluşumu ve benzeri plastik değerler ile ilgili oyunlar oynar ve estetik içeriği olan bir görsel oluşturmaya çabalarsınız. Bunun aynı zamanda resim sanatının temeline ilişkin çok da eğitici bir yanı vardır. Uzun yıllar bu iki alanda da çalıştım. Ancak bunların yanı sıra yaptığım portre çalışmaları beni zamanla daha çok tatmin etmeye başladı. İnsan yüzlerindeki anlam zenginliğinin peşine düştüm. Yaklaşık son on yıldır bu alandayım. Benim için, bir resmin, tekil bir resmin ön hazırlığı söz konusu değil. Hazırlık dediğimiz şey aslında hep var olan şey; resim ile ilgili düşünce dünyamızın yoğun tutulması! Çağdaş İngiliz resim sanatının önde gelen temsilcilerinden Howard Hodgkin sık sık Hindistan'a gider. Şehirlerin kalabalık meydanlarında bir köşede bir taburede saatlerce oturur ve başka hiç bir şey yapmaksızın etrafı seyreder. Kendisine burada öylece otururken ne yapıldığı sorulduğunda Şu an çalışıyorum cevabını verir. Şehir hatları vapurunda ya da başka bir yerde karşımda oturan bir insanı seyrederken ben de kendimi çalışıyor varsayıyorum. Ama sonuçta tuvalin karşısına geçtiğimde, bir imgeyi görünür kılmaya çalıştığımda o tekil izlenimlerden tümel olana yani bir insan idesine ya da kavramına doğru bir yolculuk başlıyor. Zorlu fakat heyecan verici bir yolculuk! İnsana dair öznel bir bakışın nesneleşmesi, elle tutulur gözle görülür hale getirilmesi ve bu sürecin yaşantılanması harika bir deneyim aynı zamanda. Galeri Selvin'deki 2018 yılı sergimde konu tamamen yüzlerdi. Genel izleyici için benim yüzlerimdeki ortak payda olan endişe duygusu bir tür tedirginlik yaratmış olabilir ancak resim sanatıyla yakınlığı olan deneyimli izleyici ya da kendisi de sanatçı olan izleyicilerden çok olumlu tepkiler aldım ve bundan büyük bir memnuniyet duydum. Evlerimizin sanat eserleri ile süslenmesi elbette çok güzel bir şey. Ancak değerli sanat eserlerinin sadece bir süs nesnesi olmadığını bilmemiz gerekir. İnsanı gündelik olandan başka bir duygusal zemine çekmesini, belli bir derinliğe sahip olmasını, kolay tüketilememesini ve esasen insanı heyecanlandırmasını bekleriz. Bu da o sanat eseriyle bir ilişki kurabilmeye bağlı. Burada da o eserin yapımı sırasında sanatçıya, izlenmesi sırasında da izleyiciye belli bir görev düşüyor. Bir sanat eserinden zevk alabilmek dahi sonuçta belki uzun soluklu bir çabayı gerektirmekte! Savaş, salgın hastalıklar, toplumsal/siyasi/dini baskılar, etnik çatışmalar, gelin bunlara açlığı, fakirliği, işsizliği ve diğer tüm olumsuzlukları ekleyelim; Türümüzün kabaca 150 bin yıllık tarihinde bu olgulardan tümüyle bağışık ne bir tarihsel süreç ne de bir coğrafya söz konusudur. İnsanlık hep bunlarla beraber yaşamak zorunda kalmıştır. Bugün de durum pek farklı değildir. İnsanda süreklilik kazanan bu stresi insan doğasının bir parçası olarak görebiliriz. Heidegger, bizim en temel varoluşsal hal ya da duygumuzun, bu yaşadığımız gerilimin yarattığı endişe olduğunu belirtir. Tabii olarak bu endişenin ya da kaygının en belirgin hale geldiği yer yüzlerimizdir. Bir insana başka bir insanın yüzü kadar çok şey ifade edebilecek bir şey bulmakta güçlük çekeriz. Dolayısıyla kendinize sanatınızda konu olarak insanı ve kaygıyı seçmişseniz insanın en çok anlam taşıyan yeri olan yüzlere odaklanmak doğal olmalıdır. Benim bir diğer ilgi alanım felsefedir. İnsan nedir sorusu ya da insan olmanın anlamı nedir sorusu önemlidir. İnsan doğasının ikili bir yapısı vardır. Bir taraftan fiziki doğanın nedenselliğe tabi determinist alanı içindeki bedensel varoluşumuz, diğer taraftan aklımızı kullandığımız özerk rasyonel failler olarak varoluşumuz. Bir tarafta bir bedene, onun sınırlarına ve gereksinimlerine olan tabiyetimiz ya da bağımlılığımız, diğer tarafta da insanın özgürlük alanı. Bu ikili yapının insanda oluşturduğu gerilimi aşmanın ya da daha doğru bir ifadeyle yumuşatmanın yolu insanın estetik deneyimleri oluyor. Bu estetik deneyimlerin yaşantılanması da bizim şıkkımızda sürdüregeldiğimiz sanatsal faaliyetlerimiz oluyor. Bundan da elbette memnuniyet duyuyoruz. Gelecekteki sanatsal faaliyetlerimin nasıl bir yön çizeceğini şimdiden kestiremiyorum. Yüzler ile ilgili çalışmalarım bir gün doyuma ulaşacak olursa muhtemelen ölü doğa çalışmalarım ağırlık kazanabilir. Amerikan avant-garde sanatının öncü isimlerinden Jim Dine belli bir yaştan sonra evinin bahçesine çekildi ve tüm zamanını bahçesindeki bitkilere, saksılara, köklere, dikenlere ve bahçe makası gibi şeylere yöneltti. Yaptığı desenler ve resimler belki de tüm kariyerinin en iyileriydi! Güncel sanatın VİP üçlüsü malesef hiç ilgimi çekmiyor. Boyalar, fırçalar ve yüzeylere olan ilgimin azalacağını düşünmüyorum. Plastik sanatlarda geleneksel malzeme ve tekniğin kullanımının ömrünü doldurduğu görüşüne katılmıyorum. Elbette yeni malzemelerin, yeni yaratım biçimlerinin, yeni anlayış ve değerlendirmelerin önemini yadsımıyorum ancak anlam ya da anlamlandırma potansiyelini görmek de istiyorum! Son olarak röportaj için teşekkür ederim. Ben de size çok teşekkür ederim.


Hem dinlendirici hem de harekete geçirici müziğiyle dinleyenlere farklı heyecanlar sunan Kum şarkısı, yönetmen Ali Kalyoncu'nun yaz tonlarındaki dokunuşlarıyla kliplendi. Pastel renklerin sakinlik ve ferahlık kattığı klip, etkileyci ses Melis Güven'in siyah ve sarı renklerindeki kostüm seçimleriyle, her ne kadar karamsarlığa kapılsak da bir noktada güneşin doğacağının umut dolu mesajını veriyor. Kendini arayanların yolculuğunu ekrana yansıtan Kum klibi, bizlere silkinip, hayal kırıkları üzerinde korkusuzca dans etmemiz gerektiğini hatırlatıyor. Söz ve bestesi güçlü ses Melis Güven'e ait teklinin klip yönetmenliğini Ali Kalyoncu üstlenirken, koreografisi Ekin Bernay'a ait. Çekimlerin Şile'de gerçekleştiği klibin moda editörlüğünü ise Ceyda Kartal üstlendi.


Indie pop, alternatif R&B, dancehall gibi tarzlardaki parçaları ile bilinen Melis Yelman, yeni single'ı Kollarımda Damgalar'ı yayımladı. 29 Eylül'de yayına giren Kollarımda Damgalar, Melis'in 2023'teki ikinci single'ı. Parçayı YouTube, Spotify, Apple Music gibi dijital platformlarda bulabilirsiniz. 1993 İstanbul doğumlu şarkı yazarı ve müzisyen Melis Yelman, üyesi olduğu çoksesli korolar ile yurt içi ve yurt dışı festivallerinde sahne aldı. 3 single yayımladıktan sonra Haziran 2022'de Yankı adlı albümüne imza attı. Albüm, trip hop Semazen ve techno pop Nergis gibi parçalar ile farklı tarzlara ait şarkılardan oluşuyor. Melis'in aynı albümde söylediği, Sezen Aksu'nun Kibir şarkısı da sevilen yorumlar arasına girdi. YouTube, Spotify, Apple Music, Deezer gibi müzik platformlarında yer alan Melis, İstanbul'dan Ankara'ya, İzmir'den Bolu'ya farklı pek çok kentteki konserleri ile de dinleyicileri ile buluşmaya devam ediyor.


TAKSAV tarafından düzenlenen 8. Uluslararası İzmir Tiyatro Festivali'nden ünlü oyuncu Meltem Cumbul'a onur ödülü verildi. Yer aldığı tiyatro oyunları, sinema ve dizi filmleri, müzikaller ile kültür sanat dünyasına ismini yazdıran sevilen oyuncu Meltem Cumbul, Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf tarafından düzenlenen 8. Uluslararası İzmir Tiyatro Festivalinde onur ödülüne layık görüldü. Türk sinemasının ve dünya sinemasının önemli yapımlarında aldığı rollerle hafızalarda yer edinen sanatçı, bu yıl 8. kez düzenlenen İzmir Tiyatro Festivali kapsamında verilen onur ödülüne layık görülmekten ötürü büyük bir onur duyduğunu belirterek konuşmasında; Öncelikle Taksav 8. İzmir Uluslararası Tiyatro Festivali'ne çok teşekkür ederim. Bu onur ödülü'nü fikri, vicdanı ve irfanı hür, bol okuyan, araştıran, bilime inanan, kendini hep geliştirmeye çalışan, öğrencilerim için alıyorum. Çok teşekkür ederim. dedi. TAKSAV tarafından düzenlenen 8. Uluslararası İzmir Tiyatro Festivali'nden ünlü oyuncu Meltem Cumbul'a onur ödülü verildi. - Tasarım Parkı Birbirinden Farklı İki Özel Sergi ile Yılı Tamamlıyor! - Ressam Adyali, Projelerine Bir Yenisini Daha Ekledi: As Beni - Duygulara Dokunan Enerji: İstanbul'dan Cosmic Crooner Geçti! - Füruzan, Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülü'nün Sahibi Oldu - Gazeteci Hakan Özbek ile Uzun Yol, Kısa Hikaye Kitabını Konuştuk


İthaki Türkçe'nin Suat Derviş Serisi'nin yirminci kitabı olarak yayımlanan Şoför Mustafa, 1963 1964 yılları arasında tefrika edildiği göz önünde bulundurulduğunda gerek ele aldığı konular gerekse de anlatım tekniği bakımından oldukça çağdaş bir roman. Birçok Türk edebiyatı okurunun Fosforlu Cevriye ile olmasa Emine romanıyla tanıyacağı Suat Derviş, Şoför Mustafa'da da döneminde pay biçilmemiş insanların hikayelerini anlatıyor. Cumhuriyet'le gelişen iki büyük kadın yazar; Halide Edip ve Suat Derviş, her ikisi de edebiyat tarihimize farklı ve önemli noktalardan dokunuyorlar fakat Derviş'in dokunduğu yer biraz daha özel, biraz daha azınlık, biraz daha bireysel kalıyor. Şoför Mustafa, ancak modern zamanlarda kavuşabildiğimiz tarzda, nevi şahsına münhasır, büyük ukdelerle yola çıkan karakterlerin değil, normal zamanlarda sesine kulak vermeyeceğimiz, hayatın akışı içinde bazen karşılaştığımız fakat belki dönüp bir kere daha bakmaya ne zamanımız olan ne de ihtiyaç duyduğumuz kimseleri anlatıyor. Bu kimselere modern edebiyattan alışkınız. Büyük kahramanlıklar yapan, devleşmiş isimler değiller ve onların, ekmeğin aslanın ağzında olduğu dönemlerde hayatta kalma mücadelelerini de birçok kez dinledik fakat belki de onlara, hiç bu açıdan, tüm sıradan gerçeklikleriyle bakmamıştık. Romana ismini veren Mustafa karakterini izleyecekmişiz gibi açılıyor hikaye. Eski İstanbul'un, hala az çok benzer nitelikler taşıyan semtlerinde, hala az çok benzerlikler gösteren bir meslekle meşgul olduğunu dinliyoruz. Hayatı nasıl, neleri istiyor, neleri istemiyor, kavgası neyden kaynaklı; bunları öğreniyoruz. Sonra, romanın evirildiği yerde görüyoruz ki bu, ilk bakışta Mustafa'nın hikayesi gibi görünse de başkahramanımız, Mustafa değil. Suat Derviş'in, artık geride bıraktığımızı düşündüğümüz hikayelere kattığı yorum -onu çağdaşlaştıran asıl unsur- burada devreye giriyor. Mustafa'yı henüz tanımaya başlarken, birden, diğer karakterleri, kendi bağlamlarında dinlerken buluyoruz kendimizi. Suat Derviş'in karakterleri, günümüzde rastladığımızda övgüler yağdırdığımız o karakterlere benziyor: Siyah yahut beyaz değiller, gri alanlarda geziyorlar. Hepsinin, bir diğeri için siyah ya da beyaz gözükse de aslını, hikayenin tüm tarafları dinlendiğinde bulduğumuz anlamları var. Bir tanesi hakkında kesin bir hüküm vermeye kalktığınız anda, diğer köşeden bir başka yargı yetişiyor. Bu kısımlarda yazarın müdahalesini hissediyorsunuz. Yazar sizi, o karakterle ilgili ne düşüneceğinizden, neden böyle düşünmemeniz gerektiğine kadar, her aşamada yönlendiriyor. Aklınıza gelen soruların cevapları bir sonraki cümlede mutlaka veriliyor ve tanıştığınız her karakterin, her davranışının nedeni size sunuluyor. Tüm bunlar bir anlamda, yazarın karakterleri için bahaneler bulması, onlar için savaşması ve onlar adına konuşması demek: Hayal gücünüze, Yerinde olsam ne yapardım, demelerinize ve bu süreçten kaynağını alan empatinize yer yok. Diğer yandan romanın anlatım tekniği, bu denli kısıtlayıcı değil. Şoför Mustafa ile açtığımız hikayeye, eşi Munise ile devam ediyor; ondan sonra Mustafa'nın kardeşi Melek'e ve Melek'in düğümünü çözecek olan Zerrin'e geçiyoruz. Bu geçişler bazen insanın dikkatini dağıtacak kadar keskin bazen de birbirini tamamlayacak şekilde uyumlu nitelikteler. Romanın bugünlerde, artık geride bıraktığımızı düşündüğümüz olay örgüsüne kattığı değer bu yüzden anlattıklarından daha ziyade kullandığı anlatım tekniğiyle bağlantılı. Üçüncü ve hem okurun hem de karakterlerin dışında kalıp da her şeyi bilen bir anlatıcıdan dinlediğimiz hikayelerde, eğer doğrusal bir anlatımın içerisinde değilsek, merakı sürdürmek zordur. Karakterin henüz öğrenmediği pek çok şeyi bilirsiniz, olayların nereye bağlanacağı ile ilgili de bir fikriniz olmuştur. Şoför Mustafa'da tek tek, karakterlerin geçmişiyle ilgili muallakta kalan boşluklarımız olsa da romanın başından itibaren, bu hikayenin ne ile ilgili olduğunu biliyoruz. Başkarakter Mustafa'nın çevresindeki, iletişime geçtiği insanlarla olan son durumundan haberdarız. Fakat bir şekilde, ne olduğuyla değil de nasıl olduğuyla daha çok ilgileniyoruz. Roman bunu, okuruna ipuçlarını takip etmesi gereken çeşitli gizemler oluşturup, sonraki sayfalarda neler olacağını da bir şok unsuruna dönüştürmeden aktarabilmeyi başarıyor. Tıpkı yıllar öncesinde kalmış bir hatıranızı düşündüğünüzdeki gibi, zihninizin uzun dönemli hafızasından çıkartıp önünüze bir anda getirdiği anıları, zamanı ve yeri gelince sunuyor Suat Derviş; ne sündürüyor anlatımını ne de sizi gereğinden fazla uçurumun kenarında bırakıyor. Şoför Mustafa, anlattığı hikayenin tabiatı gereği, bugünden bakıldığında daha önceden dinlemediğiniz yahut bir şekilde içerisinde bulunmadığınız hikayeler vaat etmiyor size. Suat Derviş'in farklı medyalarda uyarlanan eserleri gibi, mesela hüzünlü bir Yeşilçam filminde rast geleceğinizi tahmin ettiğiniz bir hikaye bu. Arkasında bin yıllık mazinin bulunduğu bir şehrin kalabalığında kaybolan bireyler, birisi kökten değişim getiren iki büyük savaştan yeni çıkmış bir toplumun, büyük resimde unutulan halkından birkaçının yaşama tutunma çabası; süregelen düzenin gelenekleri ve yenilikleri, bütün bu çabanın ortasında dünyanın en eski mesleğini icra eden hayat kadınlarının iç burkan geçmişleri ve temelinde, her sabah uyanıp yeniden 'merhaba', dediğiniz bu coğrafyanın kalıntılarını soluyorsunuz romanda. Hiçbiri, her ne kadar tanıdık gelseler de gözünüze parmak sokmak amacında değiller. Tanıdıklığın getirdiği nostalji hissini aştığınızda elinizde, o nostaljinin içerisinde dahi, Derviş'in cesaretiyle adı anılmayanların sesi kalıyor.


Temelini üç nesil sanatçı bir ailenin yıllar içinde biriktirdiği fotoğraflar, resimler, kişisel eşyalar ve objelerden alan Memento İstanbul: Hristoff Aile Arşivi sergisi Yapı Kredi Kültür Sanat'ta açıldı. Bir ailenin olduğu kadar, bir şehrin de tarihine mercek tutan Memento İstanbul: Hristoff Aile Arşivi, 31 Mart 7 Ağustos 2022 tarihleri arasında ziyaret edilebilecek. Biriktirdiğimiz ve kıymet verdiğimiz objeler, zevk ve ilgi alanlarımızı, tarihimizi ve var oluşumuzu belirlerken; aile mirasımızın ve hikayelerimizin anlatılmasına da aracılık ederler. Maddi ve manevi olarak bizler için değerli olan bu hatıralar, aynı zamanda burada olduğumuzun da kanıtlarıdır. Üç nesil sanatçı bir ailenin yıllar içinde biriktirdiği fotoğraflar, resimler, kişisel eşyalar ve objelerden yola çıkan Memento İstanbul: Hristoff Aile Arşivi sergisi, bir ailenin olduğu kadar bir şehrin de tarihine ışık tutuyor. Küratörlüğünü Peter Hristoff, Elif Erdoğan, Yeşim Demir Pröhl'ün üstlendiği sergide Hristoff Aile Arşivi'nden derlenen objelere Pera Müzesi, Rahmi Koç Müzesi, Yapı Kredi, Nur ve Selçuk Altun, Ömer M. Koç, Emel ve Bülent Korman ile Ayşegül ve Ömer Özyürek koleksiyonlarından alınan resimler eşlik ediyor. 31 Mart 7 Ağustos 2022 tarihleri arasında Yapı Kredi Kültür Sanat'ın Galatasaray'daki binasının ikinci ve üçüncü katlarında ziyaret edilebilecek olan sergide arşiv malzemeleri eşliğinde Hristoff Ailesi'nin hikayesi ve dostları olan sanatçıların eserleri bulunuyor. Ailenin erken Cumhuriyet yılları sanat ortamıyla bağlarının anlatıldığı bu bölümde Aliye Berger, Ali Sami Boyar, İbrahim Çallı, Hayri Çizel, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Zeki Faik İzer, Zeki Kocamemi ve Şerif Renkgörür'ün eserleri görülebilecek. Sonraki kısımda ise Peter Hristoff'un İstanbul'dan ilham alarak ürettiği işler var. Sergi süresince Yapı Kredi Kültür Sanat'ın Galatasaray'daki merkezinde ve sosyal medya platformlarında konuşmalar, söyleşiler, atölyeler, dinletiler, performanslar ile şehir turlarını da kapsayan etkinlikler düzenlenecek. Serginin ayrıca Yapı Kredi Yayınları tarafından hazırlanan Türkçe-İngilizce bir kataloğu da var. Memento İstanbul: Hristoff Aile Arşivi, Raffles İstanbul, Can Carpet, Jotun ve New York School of Visual Arts desteğiyle hazırlandı. Hristoff Aile Arşivi'nin temelleri 1923 yılında Bulgaristan'dan İstanbul'a gelen Peter Dimiter Hristoff'un 1920-30'lu yılların İstanbulu'nu belgeleyen fotoğraflarıyla atıldı. Cumhuriyet'in ilk yıllarının sanat ortamının tam merkezinde yer alan Peter Dimiter'in başlattığı bu biriktirme, oğlu Dimiter ve torunu Peter tarafından da devam ettirildi. Arşivde yer alan kartpostal, resim, efemera ve fotoğraflar bir ailenin köklerini saldığı şehirle olan nostalji ve duygusallıkla harmanlanmış hikayesini anlatıyor. Resim ve baskı çalışmalarıyla tanınan sanatçıların yer aldığı Hristoff Ailesi'nin buluştukları nokta hep İstanbul olmuş. Ailenin üç kuşak sanatçısı, eserlerini İstanbul'un tarihinden, kültüründen ve insanından etkilenerek üretmişlerdir.


İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Bursiyer Konuşmaları dizisine Sinan Ekim'in 'Yeni Bir Türklüğe Doğru?: Başbakan Adnan Menderes Döneminde İslam, Eğitim ve İdeal Türkün Oluşumu' başlıklı sunumu ile devam ediyor. Dini unsurların tekrar gündeme geldiği Menderes döneminde eğitimin aktarmayı hedeflediği norm ve değerleri konu alan çevrimiçi konuşma, 21 Ekim Çarşamba günü Zoom uygulaması üzerinden izlenebilir. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü 2019 yılı sonunda başlattığı Bursiyer Konuşumaları'na kaldığı yerden devam ediyor. Farklı konuların yeni yaklaşımlarla ele alındığı etkinlik dizisinde, akademik çalışmalarıyla burs kazanan araştırmacılar incelemelerini daha geniş kitlelere ulaştırma fırsatı buluyor. London School of Economics Uluslararası Tarih Bölümü'nde doktora öğrencisi olan Sinan Ekim'in katılımıyla gerçekleşecek dördüncü konuşmada, Demokrat Parti'nin seçimleri kazanmasının ardından pek çok dini unsurun tekrar sahneye çıkması ve 'ideal Türk' kavramının atfedildiği değerler bütünü mercek altına alınacak. Cumhuriyet'in kuruluşundan bugüne ülkenin ulusal söylemi iki Türklük kavrayışı etrafında şekilleniyor. Bunlardan ilki Türkiye'yi seküler bir ülke olarak görürken, diğeri ülkenin dini temeller üzerinde yükseldiği görüşünü savunuyor. Sinan Ekim bu çekişmelerin ortaya çıktığı süreçte, 1950 yılında Adnan Menderes liderliğindeki Demokrat Parti 'nin iktidara gelmesiyle yaşanan gelişmeleri incelerken, ulusal kimliğin konumlandırılmasında karşı karşıya kalınan sorunlara da derinlemesine bir bakış açısı sunuyor. Bu yıllarda dini unsurların çokça gündemde olmasının etkilerine değinen konuşmacı, iktidarın din yoluyla ulusal kimliği İslami bir temelde yeniden şekillendirmeye mi çalıştığı, 'ideal Türk' kavramının dayandırıldığı erdemler kümesinde dinin ne kadarlık bir dilime sahip olduğu gibi sorulara yanıt arıyor. Analiz aracı olarak eğitimi kullanan Sinan Ekim, 1950 ve 1960 yılları arasında basılan ilköğretim tarih kitapları üzerinden DP'nin eğitim politikalarına mercek tutarken, dinle ilişkilendirilen unsurlar etrafında değişen pedagojik söylemi ele alıyor. Yeni Bir Türklüğe Doğru?: Başbakan Adnan Menderes Döneminde İslam, Eğitim ve İdeal Türkün Oluşumu başlıklı konuşma, 21 Ekim 2020 Çarşamba günü saat 18.00'de Zoom uygulaması üzerinden izlenebilir. Etkinlik dili İngilizce olup katılımcı sayısı sınırlıdır. Zoom uygulaması üzerinden gerçekleştirilecek etkinliğe İstanbul Araştırmaları Enstitüsü web sitesindeki rezervasyon formunu doldurarak kayıt olabilirsiniz.


Eleştiri derin bir kültür ile analiz ve sentez becerisi gerektirir. Ele alacağı işi eleştirecek kişinin bir dayanak noktası olur ve buna binaen işi yorumlar. Eleştirinin objektif olması adına da eleştirmen duygusal davranmaktan ya da kendini baz almaktan ziyade objeye ve objenin tarihsel diyalektiğine bakar. Bu yazımın başlığını seçerken, bir işin sahte olduğunu belirtmek için kullanılan merdiven altı tabirini kullandım. Son bir haftadır işi gücü bırakmış Türkiye'de sanat eleştirisi başlığı altında farklı kaynaklardan tarama yapıyorum. Gördüğüm şey şu ki bir yapı inşa etmekten ziyade batı geleneklerini iyi ezberlemiş olduğundan gözü başka bir şey göremeyen ya da yereli öteki bir dil kullanarak cılız sesle direten kişilerle, ayağı yere basmayan, laf salatası şeylerle dolu. Sanırım buralarda henüz kimse tam olarak global dünyanın geride kaldığını, yerel-evrensel çelişkisinin artık fazla bir anlam ifede etmediğini, interaktif bir dünyada yaşadığımızı ve bu yeni yapının her türlü sınırı zorladığını fark etmiş değil. Miami'deki fuarda duvara bantlanan muz bunun dan etkisiydi artık. İyi ya da kötü sanat dünyasını baya şok etti; ama benim konum bu değil. Muz olayından sonra İstanbul Hilton'da bir fuarda yine biri duvara muz falan yapıştırmıştı.


Anne, Baba ve Diğer Ölümcül Şeyler, Dokunma Dersleri, Peruk Gibi Hüzünlü, Bir Nedene Sunuldum ile günümüz öykücülüğünün en çok sevilen yazarları arasına giren Yalçın Tosun, 5 yıl aradan sonra, 5. öykü kitabı Mesafenin Şiddeti ile tekrar bizlerle. Aileyi, çocukluğu, anne ve babayı, evliliği, hep o kırılgan bakışla, hep bir ergen uyanışıyla ince ince işleyen, doyurucu öykülerden oluşmakta Mesafenin Şiddeti. Yazar Yalçın Tosun, mahremin çeperinde özgürce devinen duyuşları, düşünüşleri, düşleri, beklentileri anlatıyor. Gönlün kırıldığı yeri, zihnin sarsıldığı noktayı, hangi mesafeden olursa olsun şiddetin göründüğü aralıkları yakalarken anlatıcılığını giderek uçlara taşıyor.


İstanbul Araştırmaları Enstitüsü 2023'e, Cumhuriyet öncesi İstanbul'un işgal yıllarını mercek altına alan bir sergiyle giriyor. Cumhuriyet'in 100. yılında ziyarete açılan Meşgul Şehir: İşgal İstanbul'unda Siyaset ve Gündelik Hayat, 1918 1923 başlıklı sergi, İstanbul tarihinin en sıra dışı ve çalkantılı dönemlerinden birini zengin bir arşiv çalışmasıyla gözler önüne seriyor. Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün yeni sergisi, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından İngiliz, Fransız ve İtalyan orduları tarafından işgale uğrayan İstanbul'u yazılı ve görsel arşivlerin ışığında izleyiciye aktarıyor. Kasım 1918 Ekim 1923 arasında süren işgal; sergide, askeri, sosyal ve kültürel boyutlarıyla ele alınıyor. Meşgul Şehir: İşgal İstanbul'unda Siyaset ve Gündelik Hayat, 1918 1923 başlıklı sergi, Daniel-Joseph MacArthur-Seal ve Gizem Tongo'nun küratörlüğünde, uluslararası bir danışma kuruluyla birlikte hazırlandı. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü arşivinin yanı sıra Türkiye, Fransa, İngiltere, Yunanistan, Ermenistan ve Rusya'daki çeşitli kütüphane, arşiv ve koleksiyonlardan seçilmiş, birçoğu ilk kez sergilenecek belgeler arasında, resmi yazışmalardan resimlere, film ve fotoğraflara, bir dizi yazılı ve görsel malzeme yer alıyor. İtilaf devletlerinin İstanbul'dan ayrılışının ve Türk ordusunun şehre girişinin 100. yılı, kelimenin her anlamıyla meşgul bir şehri tanımlayan ama çoğu zaman unutulmuş olan bireylere, olaylara ve hareketlere yeniden bakmak için önemli bir fırsat sunuyor. Meşgul Şehir, işgal yılları boyunca yalnızca siyasal anlamda değil, toplumsal ve kültürel anlamda da sürekli bir hareketlilik halinde olan İstanbul'a ayna tutuyor. İstanbul o yıllarda kelimenin her anlamıyla meşgul bir şehirdi. Kimin kentte kalacağı ve kenti kimin yöneteceği söylenti ve spekülasyon konularıydı ve bunlar İtilaf devletleri başkanlarının, birbirini izleyen Osmanlı kabinelerinin ve Ankara Hükümeti'nin çelişen beyanlarıyla daha da şiddetleniyordu. Şehrin sakinleri, şiddeti ve işgali protesto eden kitlesel eylemlere; daha iyi ücret ve koşullara erişmek umuduyla yapılan ve tramvay, vapur, havagazı hizmetlerini felç eden grevlere; savaş suçu işlemekle, yahut da İtilaf devletlerine veya padişaha karşı gelmekle suçlanan subay ve görevlilerin evine yapılan seher vakti baskınlarına; kahvehane müdavimlerinin silah ve yasak neşriyat nedeniyle aranma ve tutuklanmasına; İtilaf devletlerinin askerleriyle siviller arasında barlarda ve genelevlerde kopan kavgalara; silahlı çetelerce işlenen cinayetlere, linçlere ve adam kaçırmalara tanık oluyor veya katılıyordu. Bu çalkantının ortasında insanlar hayatlarını ve başkalarınınkini iyileştirmek için çabalamaya devam ediyordu. Okullar, kurumlar ve cemaat dernekleri kuruluyor; muhtelif yetenekli kişilerin ve hamilerin katkılarıyla konserler ve sergiler düzenleniyor; yeni siyasal, edebi ve sanatsal fikirler canlı basın ve yayın hayatının sayfalarını renklendiriyor; hayır kurumları mültecilere, savaş malullerine, yetimlere ve kentin yoksullarına destek olmak için para topluyordu. İşgal döneminde İstanbul'un demografisi, Balkanlar'dan Ortadoğu'ya dünyanın çatışmalı coğrafyalardan gelip İstanbul'a sığınan mülteci, göçmen, esir ve işçilerle katmerlenerek baştan aşağı değişti. Birinci Dünya Savaşı'nda hayatını kaybeden 500 bin Osmanlı askerinin yanı sıra siviller de öldürülmüş; nüfusun önemli bir kısmı ise hastalık ve açlık gibi zor koşullar nedeniyle hayatını kaybetmişti. Öte yandan İstanbul cepheden, esaretten veya sürgünden dönenlerin sığınacakları bir liman olmuştu. Yabancı basın temsilcileri şehrin sokaklarında hasarlı ve yaralı bedenleriyle dolaşan askerlerin görüntülerini yürek parçalayıcı olarak niteliyordu. Yardım dernekleri çaresiz insanlar için hummalı biçimde çalışıyordu. İstanbul'a ulaşan en savunmasız kafileler ise yetim çocuklardan oluşuyordu. İşçi hareketleri açısından tarihin her döneminde merkez olan İstanbul, bu anlamda işgal yıllarında da hareketliydi. Meşgul Şehir sergisi, dönemin öne çıkan siyasi oluşumu Osmanlı Sosyalist Fırkası'nın liderliğinde işgal İstanbul'unda işçi örgütlenmelerinin seyrini izleyerek önemli belgeleri ziyaretçilere sunuyor. Birinci Dünya Savaşı ve devamında süregiden çatışmalar, kentin ekonomik anlamda yıkımına yol açtı. Ekonomik istikrarsızlık ve enflasyonun ezdiği kitlelerin iki yakayı bir araya getirmesi imkansızdı. İşgal yıllarında kentin çeşitli noktalarında çıkan yangınlar binlerce İstanbulluyu evsiz bırakmıştı. Azalan konut sayısı, göçmenler ve sığınmacılarla artan nüfusun barınma talebi, İstanbul'da yaşam maliyetini dünya ortalamalarının üstüne çıkartmıştı. 1920'lerde tüm dünyayı sarsan İspanyol Gribi başta olmak üzere, olağanüstü nüfus hareketliliği nedeniyle oraya çıkan tifo, tifüs, verem, kolera gibi salgın hastalıkların yanı sıra cinsel yolla bulaşan hastalıklar da hem kent otoritelerini hem de işgal güçlerini endişelendiriyordu. İstanbul'un müzikal eğlence sektörü askerlerin ve aralarında birçok müzisyenin ve önemli hamilerin de bulunduğu mültecilerin gelişiyle canlanmıştı. Klasik müzik İtilaf devletlerinin ve Osmanlıların hamiliğinde serpilip gelişiyor; Taksim Meydanı'nda kurulan Maxim gibi kulüplerde caz ve yeni müzik türleri çalınıyordu. Bu yıllar, Darültalim-i Musiki, Darülelhan, Bahriye Musiki Mektebi ve Darülbedayi'nin müzik bölümü gibi ateşkes öncesinde kurulmuş okullardan müzisyenleri bir araya getiren Şark Musiki Cemiyeti'nin ortaya çıkmasıyla alaturka müzik alanında da önemli gelişmelere sahne oldu. Resim alanında ise yerli ve göçmen sanatçılar icraları ve öğretimleriyle İstanbul'un sanat dünyasına ciddi katkılarda bulundu. Geleneksel konular çoğu ressamı meşgul etmeye devam etse de birçok sanatçı kentin yaşadığı dönüşümle etkileşime girdi. Mehmed Ruhi, Karelin Mitritch ve Georgios Theotokas çalışmalarında müttefik askerlerini betimlerken, Ermeni sanatçıların ortaya koyduğu birçok sanat eserinin konusu mülteciler ve yetimlerdi. Taksim Stadyumu'nda gerçekleştirilen olimpik etkinlik, Maslak'ta kurulan tilki avı kulübü, Kilyos ve Yeniköy'de düzenlenen yaz spor kampları, İtilaf devleti askerlerinin kentteki varlığının da yaygınlaşmasını tetiklediği spor dallarında müsabakalar, işgal İstanbul'unun bilinmedik öteki yüzünü gösteriyordu. Öte yandan, Birinci Dünya Savaşı'nın eğitim hayatında bıraktığı yıkıcı etki işgal döneminde de sürüyor; İmparatorluk şehrinde savaş zamanı Osmanlı'nın müttefikleri tarafından kurulan okullar kapatılıyor; bir bölümüne ise el konularak hastane ve kışlaya dönüştürülüyordu. Meşgul Şehir: İşgal İstanbul'unda Siyaset ve Gündelik Hayat, 1918 1923 sergisi, neredeyse beş yıl işgal altında kalan bir imparatorluk başkentinin askeri, sosyal ve kültürel boyutlarıyla yaşadığı tüm bu travmalara ve köklü dönüşümlere yeniden bakmak ve yorumlamak adına önemli bir fırsat sunuyor. Sergi, 11 Ocak 26 Aralık 2023 tarihleri arasında Beyoğlu, Tepebaşı'ndaki İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nde ziyarete açık olacak. Meşgul Şehir sergisi, işgalin farklı yönlerini ele alan akademik yazıların derlendiği özel bir dosyaya da vesile oldu. Sergi küratörleri Daniel-Joseph MacArthur-Seal ile Gizem Tongo'nun editörlüğünde hazırlanan dosyaya, Enstitü'nün akademik yayını YILLIK: Annual of Istanbul Studies'in geçtiğimiz günlerde yayımlanan 4. sayısından ulaşılabilir. Beyoğlu Tepebaşı'ndaki İstanbul Araştırmaları Enstitüsü sergi salonu pazar günleri hariç haftanın her günü 10.00 19.00 saatleri arasında gezilebilir.


inceleyen çocuklar dalgıç nedir, ne iş yapar gibi sorularla bu mesleği eğlenerek keşfediyor.


İstanbul Devlet Opera ve Balesi, Giuseppe Verdi'nin bestesi, Messa da Requiemi 9-10 Kasım 2019 tarihlerinde Kadıköy Süreyya Operası Sahnesinde seslendirecek. İlk defa 1874 yılında Milano'daki San Marco Kilisesi'nde seslendirilen Requiem, Verdi'nin en önemli ve büyük yankı uyandıran non-operatik çalışması olarak literatürde yerini almıştır. Requiem Mass olarak da adlandırılan Requiem, İtalya'nın önemli ismi, oyun yazarı ve şair Alessandro Manzoni'nin ölümünün ardından tüm ülke yas tutmuştu ve Verdi de bu kaybın ardından ağıt olarak Messa da Requiemi bestelemişti. En çok seslendirilen ve en tanınmış koral eserlerden biri olma unvanına sahip olan eserin seslendirileceği konserin orkestra şefi sayın Zdravko Lazarov, koro şefi ise sayın Volkan Akkoç. Solistler; Soprano Perihan Artan Evren Ekşi, Mezzosoprano Aylin Ateş -Barbora Hitay, Tenor Bülent Külekçi Aydın Uştuk ve Bas Suat Arıkan değişimli sahnede olacaklar. Eser, 9 Kasım 2019 Cumartesi ve 10 Kasım 2019 Pazar günü saat: 16.00'da Kadıköy Süreyya Operası sahnesinde seyircileri ile buluşacak.


Giorgio de Chirico, 20. yüzyılın en önemli İtalyan ressamlarından biri olarak kabul edilmekle birlikte, başta sürrealist sanatçılar olmak üzere pek çok sanatçıyı etkilemiştir. 1917 yılında bir araya geldiği Carlo Carra ile metafizik resim akımını meydana getiren Chirico, düş ve bilinçaltı yansımalarını taşıyan, Birinci Dünya Savaşı'nın getirdiği yalnızlık ve huzursuzluk ortamının etkilerini gerçeküstü bir üslupla betimlemeye çalışan bu sanat akımına dair önemli eserler ortaya koymuştur. Akımın öncülerinden Chirico'nun metafizik resmi, gündelik gerçekliği mitolojiyle birleştirerek; açıklanamayan, nostaljik, gergin beklenti ve yabancılaşma yüklü bir ruh halini yansıtan yeni bir resim anlayışı oluşturmuştur. Almanya'da aldığı eğitim Almanların karamsar dünya görüşünün resmine yansımasına sebep olurken, kullandığı temel düşünce ve temaların oluşumunda ise Arthur Schopenhauer ve Friedrich Nietzsche felsefesi etkili olmuştur. Bu sebepledir ki yokluk ve boşluk kavramları resimlerinde yoğun olarak hissedilmektedir. Ayrıca resimleri doğduğu yer olan Yunanistan'ın mitolojisinden izler taşımaktadır. Chirico'nun metafizik resimlerinin başlıca teması bilinç olmakla birlikte, resimleri bazen ürkünç, sessiz, melankolik ve çoğu zaman esrarengiz bir hava barındırmaktadırlar. Chirico resimlerinde genel olarak kimsesizlik ve boşluk görüntüleri yaratmıştır fakat bu resimler paradoksal olarak aynı zamanda güç ve özgürlük gibi duygular da ifade etmektedirler. Resimde kullanılan nesnelerin metafor ve çağrışımı yoluyla da bu duygu yoğunluğu güçlendirilmiştir. Betim repertuvarı klasik heykeller, İtalya meydanları, boş pasajlar, tekinsiz ve dramatik gölgeler, kuleler, antik çağlardan gelen mimari ögeler, vitrin mankenleri, geometrik objeler, ufukta ilerleyen kara trenler ve yaşamdan rastgele seçilmiş nesnelerden oluşurken ortaya alışılmışın dışında, rüya mekanlar çıkmaktadır. Mekanı çevreleyen, üstünü örten gökyüzünün çoğu zaman tekinsiz tonda yeşil oluşu, yaşadığımız bu dünyadan çok daha başka bir yerlerde olduğumuz hissini kuvvetlendiren unsurlardandır. Oluşturulan bu mekanlardaki fon ve form ilişkisi veya çelişkisi, izleyiciye tedirgin, kararsız hissettirmekle birlikte izleyiciyi bir gizem ve düş dünyasına çağırmaktadır. Düş ve bilinç, geçmiş, şimdiki zaman ve bazen de bir kehanet unsuru gibi duran gelecek zaman, aynı mekan kurgusu içinde sonsuz bir ahenkle bulunmaktadırlar. Resimlerinde perspektifi, mantıksız ve çelişkili bir biçimde kullanan Chirico, yarattığı farklı ufuk düzlemleri dolayısıyla görünürde sonsuzmuş izlenimi yaratan boşluklarla geleneksel görme alışkanlıklarını bozarak resmi izleyen kişinin algısını büyülemektedir. Chirico'nun yarattğı mekanlarda, yatay veya dikey düzlemde, art alanda veya ön planda, önemli veya önemsiz görünen her unsur ve nesne ağırlığını ve varlığı tek tek hissettirecek bir geometrik düzende karşımıza çıkmaktadır. Tüm bu nesneler sanki her an kaybolup gidecek büyülü bir dünyaya aitmiş gibi durmaktadırlar. Ama bir yandan da fantazyasını öyle inandırıcı bir biçimde sunmaktadır ki bu dünyanın her bir nesnesi şiirsel bir ebediyete sahipmiş gibi gelmektedir. Chirico, gördüklerinin ardında yatan gizemi, bilinçaltını ve bilincini, hayallerini, fantezilerini, korku, hüzün, sevinç ve umutlarını sakladığı o iç dünyasının keşfini rüya mekanlarda resmetmiş, bu resimler de bizim o yolculuğa iştirak biletlerimiz olmuştur.


Anadolu'nun 4 Mevsimi Fotoğraf Yarışması'nın kazanan fotoğraflarından oluşan ve Meta Türkiye tarafından hayata geçirilen VR sergisi hafta sonu açıldı. Sergi, 2-22 Nisan tarihleri arasında Müze Gazhane içerisinde bulunan İklim Müzesi'nde ziyaret edilebilecek. Meta Türkiye'nin FOTON ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirak şirketi Kültür AŞ iş birliği ile hayata geçirdiği Anadolu'nun 4 Mevsimi Fotoğraf Yarışması'nda kısa listeye alınan fotoğraflar, 2-22 Nisan tarihleri arasında Meta Türkiye'nin ilk VR sergisinde ziyaretçileriyle buluşuyor. Müze Gazhane içerisinde bulunan İklim Müzesi içerisinde konumlandırılacak VR sergisi, ziyaretçilerine metaverse deneyimine yeni bir adım atma imkanı sunuyor. Ziyaretçiler, yarışmanın kategorileri olan İlkbahar, Yaz, Sonbahar ve Kış temalı sanal alanlarda, sergiyi VR gözlükleriyle gezebilecek. Buna ek olarak sergide yer alan fotoğraflar, İstanbul Kitapçısı Karaköy, Kadıköy ve Mecidiyeköy şubelerinde de ücretsiz olarak ziyarete açık olacak. Bu seneki teması Çevre Kirliliği ve İklim Değişikliğinin Anadolu'daki Yansımaları olan yarışmanın sonucunda kazanan fotoğraflar 3 milyondan fazla takipçiye sahip olan Facebook Türkiye sayfasının kapak fotoğrafı olmaya hak kazandı. Fotoğraflarla çevre kirliliğinin ve iklim değişikliğinin Türkiye üzerindeki etkilerine dikkat çekmeyi amaçlayan yarışmanın jürisinde ise İBB Kültür A. Ş. Genel Müdürü Murat Abbas ve Fotoğraf Editörü Mesude Bülbül, Fotoğrafçı Sami Uçan, Foto Muhabiri Cem Kıvırcık, Fotoğrafçı Tanın Helvacı gibi fotoğrafçılık alanında tanınmış isimler yer almıştı. Meta Türkiye'nin ilk VR sergisi olmasıyla dikkat çekecek sergiye Müze Gazhane web sitesinde yer alan randevu sistemi üzerinden ücretsiz kayıt yaptırabilirsiniz.


Şair Metin Altıok'un anısına Kırmızı Kedi Yayınevi'nin Zeynep Altıok'la birlikte düzenlediği; seçici jürisinde Ali Cengizkan, Doğan Hızlan, Eray Canberk, Haydar Ergülen, Hilmi Yavuz, Salih Bolat ve Şükrü Erbaş'ın bulunduğu yarışmanın ödülü Kendinin Ağacı kitabı ile Seyyidhan Kömürcü'ye verildi. Ödülün takdim edileceği yer ve zaman daha sonra açıklanacaktır.