Madalyonun bize gösterilen yüzü şudur: Medusa, yılandan saçlarıyla kendisine bakan herkesi taşa çevirerek öldüren gorgon adında bir yaratıktır. Yunancada gorgon kelimesinin kökü iğrenç, berbat, korkunç anlamları taşır. Yunan mitolojisinde Medusa'ya yüklenen anlamlar da bunlardır. Yaşadığı topraklardan sürülmüş, başına ödüller koyularak öldürülmeye çalışılmış ve nihayetinde kendisi için hazırlanan sondan kaçamamış bir kadın. Toplum tarafından dışlandığı için onun gerçek hikayesi hiç anlatılmamıştır. Ölümsüzleştirilerek, nesilden nesile aktarılan mit Medusa'nın canavarlığı ve o canavarın öldürülüşüdür. Medusa'ya duyulan korku adının ünlenmesini sağlar. Medusa'yı öldürerek şöhrete kavuşma isteği duyan tüm savaşçıların yenilgiye uğraması, Medusa'ya yönelik negatif ilgiyi daha fazla körükler. Medusa'nın öldürülüşü ise mitolojiye göre Seriphos kralı Polidektes, yarı tanrı olan Perseus'tan Medusa'nın başını getirmesini istemesiyle başlar. Athena, Perseus'a yardım ederek ona parlak bir kalkan verir ve ona Gözlerine direkt bakarsan ölürsün, bu kalkanı kullanarak onu öldür der. Athena'nın dediğini yapan Perseus, Medusa'yı öldürmeyi başarır. Caravaggio, Medusa adlı eserinde hikayenin tam da bu kısmını konu alır. Caravaggio, Medusa'nın kesilen başının havada savrulduğu sırada Perseus'un parlak kalkanında görüldüğü anı resmetmiştir. Başından kanlar akan Medusa kalkanın yansımasından kendi ölümünü görür. Kafası kesilmesine rağmen bilinçli olarak görülen Medusa'nın yüzünde şaşkınlık ve korku vardır. Yaşam ile ölüm arasındaki o kısa anın hüznü hissedilir. Eseri özel kılan bir başka özellik Medusa resmi için sanatçının kendi yüzünü model olarak kullanmasıdır. Burada Caravaggio'nun ince düşündüğünü kabul etmek gerek. O ölümcül bakışlardan Medusa'nın kendisi olarak korunmaktadır. Ancak tıpkı Medusa'nın kalkanda kendi ölümünü görmesi gibi Caravaggio da esere baktığında kendi ölümünü görür. Medusa doğrudan seyircisine bakmaz. Duyamadığımız ancak görebildiğimiz sessiz bir çığlık atar. Eser seyircisine korku değil, ölümü hissettirir. Bernini'nin yapmış olduğu Medusa heykeli ise ölümü değil hüznü hissettirir. Sanatçı Medusa'nın kafasının kesildiği o anı yapmayarak, yenilgisini vurgulamamıştır. Bernini, kendisine bakan herkesi taşa çeviren bir canavarı taştan yaratmıştır. Kimi sanat tarihçileri eseri yorumlarken Bernini'nin bu şekilde Medusa'yı cezalandırdığını söyler. Ancak Bernini eserinde çok dramatik bir anı anlatır. Medusa'nın canavara dönüştüğü o anı. Alışılageldik ve toplum tarafından yaygın olarak bilinen mit burada biter. Daha az bilinen ve anlatılan madalyonun diğer yüzü ise buradan sonra başlar. Medusa, her zaman bir canavar değildir. Güzelliği dillere destan olmuş genç bir kadındır. Athena'nın tapınağında rahibe olan Medusa'nın güzelliği sadece insanların diline dolanmamıştır. Tanrıların da kıskandığı ve aşık olduğu bir güzelliğe sahiptir. Ondan etkilenen Tanrılardan biri de Athena'nın sevgilisi Poseidon'dur. Poseidon, Athena'nın tapınağında Medusa'yı tecavüz eder. Tapınağında böyle bir durumun gerçekleşmesine çok sinirlenen Athena, Medusa'ya cezalandırır. Onu gorgon adında bir canavara dönüştürür. Luciano Garbati, Medusa'nın hiçbir suçu olmadığı halde cezalandırılması ve öldürülmesine üzülerek onun ölümü üzerine yapılan zafer heykel ve resimlerinin tam tersi bir heykel yapar. Bu heykelde zafer Perseus'un değil de Medusa'nındır. Medusa ayakta ve çıplakken, bir elinde kılıç öteki elinde Perseus'un kafasını tutar. Güçlü ve sert bakışlarla seyirciyi büyüler. Medusa'nın çıplaklığı masumiyetine bir göndermedir. Eserde var olan düzenin bir kurbanı değil, o düzeni yıkarak varlığını koruyan bir kadın olarak görülür. Yunan mitolojisinin sınırsız hayal gücü aslında o dönem kadınlarının hayatlarına büyük bir ışık tutar. Antik Yunan'da bir kadın tecavüze uğrarsa çoğu zaman asılırdı. Tecavüzcüsü ise cezalandırılmayabilirdi. Aslında geçmişin çok uzak dönemlerine bakmaya gerek bile yok. Bu mit günümüz kadınlarının hala yaşamakta olduğu bir sorun. Aradan yüzyılların geçmiş olmasına rağmen kapanmayan ama zaten kapatılmak da istemeyen bir yara. Ulaşılamadığı için güzelliğinden iğrenilen her kadının üzücü sonu! Aslında yaratığa dönüştürülmesi gereken o iğrenç vakanın faili mütecaviz Poseidon'du. Ancak faili değil de maktulü suçlama ve cezalandırmanın tarihi de bir hayli eskilere dayanıyor.


Kadının Değişmeyen Tarihi adlı yazımda da bahsettiğim gibi, Medusa hakkında daha az bilinen bir bilgiyi sizinle paylaşayım; her zaman gorgon adında o korkunç canavar değildi. Bir zamanlar güzelliğiyle tüm yunan halkını etkileyen bir kadındı. Athena'nın tapınağında rahibe olan Medusa'nın güzelliğinden tanrılar da etkilenmişti. O tanrılardan biri olan Poseidon, Athena'nın tapınağında Medusa'ya tecavüz etti. Tapınağında böylesine korkunç bir olayın yaşanmasına sinirlenen Athena, Medusa'yı gorgon adındaki bir yaratığa çevirerek cezalandırdı. Y. N. Harrari, Sapiens adlı kitabında dinin, toplumsal düzeni organize edebilme yetisinden bahseder. Din, toplumun ortak bir amaç çerçevesinde uyumlu bir şekilde hareket edebilmesini sağlar. Harrari, bu sebepten ötürü dinin devamlı olarak değiştiğine vurgu yapar. İlkel inanç sistemleri yerini çok tanrılı dinlere bırakırken, çok tanrılı dinler ise zamanla tek tanrılı dinlere tercih edilmiştir. Günümüzde ise tek tanrılı inanç sistemleri ateizm, deizm ile yer değiştiriyor. Toplumsal düzen, belli kurallar çerçevesinde şekillenirken toplumlar, belirlenen yasalara uygun hareket etmek durumundadır. Mitlerde ve dinlerde karşımıza çıkan kadın ve erkek rolleri idealize edilmiştir. Din, cinsiyetler arası düzeni oluşturmak ve topluma kabul ettirmek için kullanılan önemli araçlardan biridir. kavanozun kapağını açar. Böylece dünyaya kötülüğü serbest bırakır. Yunan mitolojisinde kadının, insanlığı cezalandırmak için yaratıldığı anlatılmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yaratılan Pandora, amacına uygun bir şekilde merakına yenik düşerek insanlığı kötü bir sona sürüklemektedir. Olayları Pandora'dan dinleyebilseydik bize ne derdi acaba? Kadına biçilmiş kader, toplumun kadına bakış açısını şekillendirmiştir. Yunan mitolojisi kadını hem yüceltir hem de tehlikeli görür. Çoğu dinde kadın kontrol altında tutulması gereken bir şey olarak anlatılmaktadır. Medusa'nın dönüşüm mitinde ise kadının kadına düşmanlığı görülmektedir. Ataerkil toplum yapısı, erkeğin suçunu bastırırken kadını cezalandırmaktadır. Kadının cezalandırılması ise yine başka bir kadının elinden olmaktadır. Tek tanrılı inanç sistemlerinde de kadına benzer roller yüklenmiştir. Tevrat'ın Tekvin bölümünde insanın yaratılışı şu şekilde aktarılır; Tanrı, insanı kendi suretinde dişil ve eril olarak yarattı. Tevrat, bu bilginin ardından Havva'nın yaratılışını anlatmaktadır. İnsanın eril ve dişil olarak aynı zamanda tanrı suretinde yaratıldığı iddia edilirken aynı kitap kadının sonradan yaratıldığını söylemektedir. Buradaki eksiklik Ben Sira Alfabesi incelendiğinde ortadan kalkar. Buna göre yaratılan ilk kadın Lilith'tir. Mite göre Lilith, Adem'le birlikte ve eşit şekilde yaratılır. Ancak kısa bir süre sonra kavga etmeye başlarlar. Lilith, her zaman altta olmak istemez, Adem ise Lilith'in altta olması gerektiğini, kendisininse üstte olmayı hak ettiğini söyler. Eşit olduklarını savunan Lilith, Adem'i terk ederek şeytanların arasına katılır. Tanrı, Adem'in isteğiyle Lilith'in dönmesi gerektiğini, dönmemesi halinde şeytanlardan olma çocuklarını öldüreceğini bildirir. Lilith, buna rağmen Adem'e dönmez. Ölen her çocuğu için Adem'den intikam alacağına yemin eder. Yalnız kalan Adem üzgündür. Tanrı onun için yeni bir eş yaratır. İkinci eşi Havva'yı Adem'in kaburgasından yaratır. Böylece kadın, erkeğine tabi olur. İlk günah mitine göre Havva, erkeğine bağlı, itaatkar bir kadın olmasına rağmen yılan kılığına giren şeytana uyarak, Tanrı'nın yasakladığı bilgelik ağacından meyve yer ve ardından Adem'e de ikram eder. Böylece insan, cezalandırılarak cennetten yeryüzüne indirilir. Yaratılış mitlerinde yer alan iki kadın da kusurludur. Lilith, Adem'e karşı gelerek şeytanların arasına karışmış, Yahudi atasözünün ilk bölümünde bahsi geçen kadın olmuştur. Havva ise Adem'e tabi olmasına rağmen şeytana inanarak Adem'i de günaha sürüklemiştir. İyi kadınlardan da siz kendinizi koruyun derken Havva'nın soyundan gelen kadınlar kast edilir. Tıpkı Yunan mitolojisinde olduğu gibi tek tanrılı inançlarda da kadın yüceltilirken bir yandan da kontrol altında tutulması gerektiğine vurgu yapılmaktadır. Lilith, Medusa kötülüğün simgesi haline gelirken Pandora, Havva, günahkar olarak görülmektedir. Saçlarım öfkeden kıvrıldı; Aklımda sadece nefret kaldı. İntikamı düşünmeye başladım ve sadece onun için yaşamaya. Medusa. Otur Söyle. Kafandaki yılanların ağırlığından kurtul önce. Emine Kef, Cinsiyet Algısının Mitsel Kökeni adlı araştırma yazısında ilk günahın sebebi olduğuna inanılan kadının, varoluş gayesindeki esası unutarak kendi hakikatine yabancılaştığından bahseder. Bu hikayede erkeğin payına düşense ebedi suça mahkumiyet olmuştur. Toplumsal ve siyasi kurallar çerçevesinde ataerkil toplumda kadına biçilen rol, dini öğretilerle pekiştirilmektedir. Çoğu toplumda kadının iki hali vardır. Birincisi yaratılışı gereği kötü olanla bağdaştırılan kadın, ikincisi ise iyi olsa dahi yaratılışındaki noksanlık nedeniyle kötülüğe meyilli kadın. İki kadın da toplum için tehlike arz etmektedir. Dini, siyasi ya da toplumsal kurallarda kadınların bir adım geride kalmasının sebebi kontrol altında tutulmaları gerektiği düşüncesidir. Bu kuralların dışına çıkan özgür ruhlu kadınlar ise toplumu yeniden şekillendirecek olanlardır.


Otobiyografik izler taşıyan ilk romanı Kadının Sesi Yokta Etaf Rum, edebiyatın zayıflar ile ezilenler için özgürleştirici gücüne ve gelenekler arasında sıkışıp kalmış günümüz kadınlarının iç çatışmalarına ve özlemlerine incelikle bakıyor. FİLİSTİN, 1990. 17 yaşındaki İsra, babasının seçtiği taliplerle evlenmektense gizlice kitap okumayı ve okuduklarının büyüsüne kapılmayı ister. Ancak kısa bir süre sonra evlendirilip kocasıyla yeni ailesinin yaşadığı Brooklyn'e göçmeye zorlanır. İsra, ABD'de daha iyi bir yaşam bulmayı umsa da hayal kırıklıkları peşini bırakmaz. Gençliğinin baharındaki kız, kayınvalidesinin zulmü ve bir oğul doğurmak zorunda olmanın baskısı karşısında yaşama sevincini yitirir. Ardı ardına doğurduğu kız çocukları ise İsra'nın kurtuluşu olmaz. BROOKLYN, 2008. İsra'nın en büyük kızı, 18 yaşındaki Deya'nın tek arzusu üniversiteye gitmek olsa da, babaannesi Feride'nin ısrarı üzerine koca adaylarıyla görüşmek zorunda kalır. Deya, annesi ve babası hayatta olsa seçeneklerinin farklı olup olmayacağını merak etmekten kendini alamaz. Ancak babaannesi kararlıdır: Deya için iyi bir gelecek sağlamanın tek yolu, doğru adamla evliliktir. Fakat çok geçmeden Deya, kendisini ailesiyle ilgili şoke edici gerçeklere götüren beklenmedik bir yolda bulur. Ailesini, geçmişini, bildiğini sandığı her şeyi ve kendi geleceğini sorgulamaktan başka çaresi yoktur artık. Filistinli göçmen bir ailenin kızı olan Etaf Rum 8 Mayıs 1989'da Brooklyn, New York'ta doğdu. Genç yaşta görücü usulü evlendirilen yazar, Kuzey Carolina'ya taşındı ve burada iki çocuğu oldu. Çocuklarını yetiştirirken bir yandan kendini eğitimine adayan Rum, Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi'nde İngiliz Dili ve Edebiyatı, Felsefe ve Amerikan Dili ve Edebiyatı alanlarında lisans ve yüksek lisans eğitimi aldı. Bir Filistinli göçmen olarak kendi tecrübelerini kaleme aldığı Kadının Sesi Yok kitabı 2019 yılında yayımlandığında büyük ses getirdi. Bir yandan eğitmenlik yapan, bir yandan da Books and Beans isimli kitapçısını işleten yazar, aynı zamanda 2022 yılında yayımlamayı planladığı ikinci romanı üzerinde çalışmaya devam etmektedir.


Geçtiğimiz mart ayında Urla'da açılan Gru Sanat Galerisi, dijital eşikte kağıda bir saygı duruşu ya da veda göndermesiyle tekrar bakan kolektif sergi Kağıttan Kaplan'ı 21 Mayıs 11 Temmuz 2021 tarihleri arasında ağırlıyor. Gru Sanat Galerisi, on çağdaş sanatçının kağıt üzerine gerçekleştirdikleri çalışmaları bir araya getiren Kağıttan Kaplan isimli kolektif sergiyi 21 Mayıs 11 Temmuz 2021 tarihleri arasında Urla'daki mekanında izleyiciyle buluşturuyor. Sanatçı Cemal Demir'in seçkisini gerçekleştirdiği ve ismini verdiği sergi; Basako, Beyza Boynudelik, Gökhan Deniz, Bedia Ekiz, Güler Güçlü, Horasan, Ali İbrahim Öcal, Meltem Sarıkaya ve Şevket Sönmez'in kağıt üzerine gerçekleştirdiği çalışmaları izleyiciye sunuyor. Kağıt, materyal olarak tüm mütevaziliğine rağmen sanatta temel bir yere sahiptir. Bu, plastik sanatlarda desen çalışmalarıyla başlar, ardından sanatçının düşüncelerini aktaracağı ilk alana dönüşmesiyle devam eder. Kağıt üzerine yapılan çalışmalar diğer materyallere göre sanat tarihinde daha arka planda konumlanırken, sanatçıyla daha samimi bir ilişki kurabilmişlerdir. Günümüzde ise -pandemiyle beraber- her alanda yaşanılan dijitalleşme sanata da yansıyor, artık tablet kağıda bir alternatif, sanatçılar yeni teknolojik araçları hızla benimsiyor. Bu noktada Kağıttan Kaplan, zamanın sergiye getireceği yanıtı beklerken, sanatçıların kağıtla olan teknik, düşünsel ve yaratımsal diyaloglarına bakan bir seçki sunuyor.


Bayramın da yaklaşmasıyla bizim de kültürümüzde önemli yeri olmasıyla birlikte bayramlarda daha da bir ön plana çıkan kahve; yine tüm dünyada artık kabul gören bir yiyecek ekosistemi yaratan ve yine bizim bayramlarımızda yerini sağlamlaştıran çikolata hakkında bir yazı kaleme alıp sizlerle paylaşmak istedim. Çoğumuz kahvenin ve çikolatanın tarihlerini ve serüvenlerini bilsek de yine de özellikle kahvenin bizim kültürümüzdeki yerinden bahsetmek isabetli olacaktır. Serüvenimiz bitmiyor tabii. Sonrasında ise keşişler/din adamları deniyorlar bu kahveyi. Kahve çekirdeği yediyseniz bilirsiniz, insanın damağında acı bir tat bırakır. İşte bizim keşişler de bu tattan hoşlanmıyorlar ve ellerindeki kahvenin hepsini orada bulunan ateşe atıyorlar. Tahmin edebileceğiniz gibi kahve yandıkça güzel bir koku yayıyor, yayılan bu koku keşişlerin hoşuna gidiyor ve bundan bir içecek yapma yolunu deniyorlar. Bugüne kadar bulunan en eski çikolatanın kalıntısı arkeolojik kazılar esnasında bulunan 2600 yıllık (M. S 6. YY) bir çömleğin içinde bulunuyor. Tabi çikolatanın serüveni bundan da eski. Çikolatanın tarihi için ise Amerika kıtasına, Orta Amerika'ya gitmemiz gerekiyor. Her şey yaklaşık 4000 yıl önce kakao çekirdeklerinden bir içecek üretilmesi ile başlıyor. 18. Yüzyıla kadar ise aslında çikolata dediğimiz şey bir içecekten ibaret. Kakao yağının bulunmasıyla bizim şimdi bildiğimiz katı çikolata üretimine başlanıyor. Aslında bu bir nevi çikolatanın aristokrasiden halka inmesine de sebep oluyor. Gerek anavatanı olan Amerika topraklarında, gerek ünlendiği Avrupa topraklarında olsun çikolata ilk başlarda sadece aristokrasiye, soylulara, zenginlere hitap eden bir gıda olarak yerini tutuyor. Amerika'daki Aztek Krallarının soyluluk göstergesi ve libido yükseltmesine inanılarak içtiği çikolata, Avrupalı aristokratlarda ise bir ayrıcalık, soyluluk belirtisi ve zevk düşkünlüğünün bir yansıması olarak gün yüzüne çıkıyor. Tüm bu aristokrasi-burjuvazi savaşını biz Fransız İhtilali üzerinden yetersiz ama anlaşılır basitlikte inceleyebiliriz. Zevke, sefaya, üstünlüğe bürünen bir aristokrasi ve güçlenmek için çalışmak, disiplin kazanmak, çeşitli yollarla emek göstermek zorunda olan bir burjuvazi var elimizde. Aslında bu cümle vesilesiyle biz sonuca ulaşmış oluyoruz: Kahve burjuvaziyle, çikolata ise aristokrasiyle bütünleşiyor. Orta çağın ardından burjuva sınıfının güçlenmesiyle aristokrasi doğal olarak bir zayıflama içine giriyor ve bununla birlikte dünya dengesinde de önemli değişmeler yaşanıyor. Konumuzla alakası ise burada aslında bir sektörel, kültürel farklılaşma ve değişimin de yer alması. Tarihçi Emrah Safa Gürkan'dan aktarmak gerekirse O dönemde Akdeniz'de Barok kültürü hakimdir. Barok renkli, abartılı, kavisli bir şeydir ve yaşamla, zevkle, tatla alakalıdır. Barok'un hakim olduğu Akdeniz'de çikolata yaygınlaşıyor. Çünkü çikolata vücutsal zevklerle, hazla alakalı bir şey. Kahve disiplini, içe dönmeyi ve daha çok çalışmayı getirdiği için burjuvaziyle bütünleşirken; çikolata, şeker ve renkli kıyafetler o dönemde aristokrasiyle ve burjuvazinin de aristokrasiyi küçültme çabalarının sonucuyla birlikte çocuklarla bütünleşiyor. Bu noktada son olarak ise kahvenin kültürümüzdeki yerinden bahsetmek gerekebilir. Aslında kahvaltı sözcüğü bile buradaki önemi bize aktarmakta yeterli oluyor. Kahve altı anlamında gelen sözcük, kültürümüzde kahvenin kahvaltıdan sonra ayrılmaz bir parça olduğuna çağrı yapar nitelikte. Özellikle Osmanlı'da kahvehane kültürü ise çok önemli. Halkın devlet meselelerini rahatlıkla tartışabildiği, çeşitli neşriyatları buradan edinip okuduğu, baskıdan uzak bir mahal özelliği göstermekte. Kahvenin Osmanlı'dan Avrupa'ya geçişinden sonra Avrupa'da yayılmaya başlayan kahvehane kültürünün Avrupa için de böyle bir etkisinden söz etmek mümkün. Edebiyatçılarımızın uğrak noktası olan kahvehaneler, eski spor kulüplerinin kurulma noktası olan kahvehaneler, Osmanlı'nın son dönemlerinde protestoların ve isyanların başlangıç noktaları olan yine kahvehaneler... Yani anlayacağınız kahvenin kendisi de, kahvenin bir araç olarak kullanıldıkları yerler de hem toplumsal yaşantımızın, hem kültürümüzün ayrılmaz birer parçası olarak geçmişten geleceğe bir rol oynar vaziyette.


Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, disiplinlerarası bir üretim ve buluşma noktası olacak. Kale Grubu'nun, İstanbul Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle Karaköy'deki ilk merkez binasında faaliyete geçirdiği Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, henüz daha ilk yılında farklı entelektüel birikime ve derinliğe sahip fikirleri bir araya getiren önemli bir cazibe merkezi olma yolunda mesafe kat etti. Mekana anlam katan insandır görüşüyle 8 katlı KTSM binasının her metrekaresi, farklı bir üretim ve öğrenme platformu olarak tasarlandı. KTSM'nin, yenilikçi, yaratıcı ve yerel fikirlerin oluşması için ilham ve cesaret verirken, sanat ve tasarımın halkla buluşmasında da önemli rol oynaması öngörülüyor. Köklerine ve geleneklerine bağlılığıyla öne çıkan, bu kapsamda anılara ev sahipliği yapmış mekanları yaşatmaya değer veren Kale Grubu'nun, Karaköy'deki ilk genel merkez binasını ruhuna ve özüne uygun şekilde dönüştürerek hayata geçirdiği Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, ilk yılında disiplinlerarası bir üretim ve buluşma noktası olma yolunda önemli bir mesafe kat etti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda çalışan İstanbul Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle kültür ve düşün hayatına kazandırılan KTSM'de şimdiye dek 7 tasarım ve 7 sanat çalıştayı, 4 disiplinlerarası buluşma, 4 atölye çalışması, 2 mekan tasarım çalıştayı ve 2 tasarım yarışması gerçekleştirildi. Çalıştayların çıktılarından oluşan 8 sergi bu süre zarfında ziyaretçilerle buluştu. Proje, 25 Ağustos- 15 Eylül 2020 tarihleri arasında düzenlenen karma sergiyle sona eriyor. KTSM'nin gelecek vizyonunu paylaşmak üzere bir basın toplantısı düzenleyen Kale Grubu Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Zeynep Bodur Okyay, merkezin başta öğrenciler ve yeni mezunlar olmak üzere, dünyanın sanat ve tasarımla daha yaşanabilir olacağına inananlar ve bu amaç uğrunda çalışanlar için bir paylaşım ve buluşma alanı olmasını hedeflediklerini söyledi. Merkezin kamuoyunda sanat ve tasarıma olan bakış açısının değişmesi için de misyon üstlenmesi gerektiğine inandıklarını vurgulayan Zeynep Bodur Okyay, Biz KTSM'yi herkesin, kendi özel alanından çıkarak; ister aynı ister farklı bir disiplin olsun yanındakine değerek çalıştığı bir alan olarak hayal ediyoruz. Burada komşumuzla, esnafımızla, ustamızla, zanaatkarımızla bağ kurabilmeli, birlikte ürettiğimiz değeri paylaşabilmeliyiz. KTSM'yi aynı zamanda sosyal girişimcilere de açacağız. Bu merkezden Öz-e değen, Öz-gün ve Öz-gür işler çıkması gerektiğine inanıyoruz. Köklerimize, bizi biz yapan değerlere ayna tutmalıyız şeklinde konuştu. Mekana anlam katan insandır görüşüyle 8 katlı KTSM binasının her metrekaresi farklı bir üretim ve öğrenme platformu olarak tasarlandı. Bu sayede 'mimar x sosyal girişimci', 'tasarımcı x sanatçı', 'sanatçı x usta', 'duayen mimar x öğrenci', 'tasarımcı x maker' gibi disiplinler arası karşılaşmalara ve buluşmalara alan açıldı. Kale Grubu, seramikten tasarıma, gastronomiden mimariye, müzikten kitaba kadar farklı entelektüel derinliğe ve birikime sahip fikirleri bir araya getiren KTSM'yi aynı zamanda bir Savunuculuk Merkezi olarak da konumlandırıyor. Zeynep Bodur Okyay, Burada tasarım ve sanat alanında ekosistemi geliştirmek için, sektörel sorunlar hakkında farkındalık yaratacak savunuculuk çalışmaları yürütülmesini amaçlıyoruz. Örneğin, tasarımcılar çok büyük sorunlarla karşılaşıyor ve bize gelip bunları anlatıyorlar. Bu konulara dair söz sahibi olduğumuz alanlarda savunuculuk çalışmaları yürüteceğiz. Ekosistemin sorunlarını gündeme getirip önünü açmaya çalışacağız dedi. Zeynep Bodur Okyay, KTSM'nin her şeyden önce ilham veren bir merkez olmasını amaçladıklarını dile getirirken, Biz bu merkezi, birlikte hayal kurmak, yan yana can cana olmak için bir nefes alanı kurguladık. Bu hayali gerçeğe dönüştürdüğümüz ölçüde Kale Grubu olarak bu topraklara karşı sorumluluğumuzu yerine getirdiğimize inanacağız. Tabii ki dile getirdiğim bu hayalleri tek başımıza gerçeğe dönüştüremeyiz. Tüm sanatçıların, tasarımcıların, sanata ve hayata dair söyleyecek sözü olan herkesin, KTSM'ye sahip çıkmasını ve bu mekanı yaşatmak için el ele vermesini bekliyoruz çağrısında da bulundu. İstanbul Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle 1 Ekim 2018 tarihinde başlatılan Kale Tasarım ve Sanat Merkezi Projesi, bina tadilatının tamamlanmasının ardından geçtiğimiz yıl 24 Temmuz'da hizmete girdi. Yaklaşık 500 metrekareye yayılan Kale Tasarım ve Sanat Merkezi'nin her katı, farklı bir üretim ve öğrenme alanını içerecek şekilde tasarlandı. Tasarım ve sanat çalıştaylarının yanı sıra konuşma ve sunumların da düzenlendiği merkezin bodrum katında, bir seramik fırınının da bulunduğu seramik üretim alanı; giriş katında atölyelerin çıktılarının paylaşılacağı bir sergi alanı; birinci katta konuşma ve sunumlar ile grup çalışmalarına imkan verecek bir ortak alan; ikinci katta tasarım ve sanat ağırlıklı 1.500 kitaptan oluşan bir kütüphane ve son olarak, üçüncü katta herkesin kullanımına açık bir üç boyutlu yazıcı ile farklı maket ve üretim malzemelerinin bulunduğu bir atölye yer alıyor. Sadece sanat ve tasarımda değil, yaşamın her alanında sürdürülebilirliğe inanan Kale Grubu, KTSM içerisinde özel bir mekana da yer ayırdı: Teras Cafe. Yerli üreticiyi destekleyen, sıfır atık felsefesiyle yola çıkılan kafede yemek tasarımı konusunda zihin açıcı uzun masa sohbetler yapılması planlanıyor. Kale Tasarım ve Sanat Merkezi, Grubun kurucusu İbrahim Bodur'un anılarına, eşyalarına, deneyimlerine de ev sahipliği yapıyor. Bu vesileyle bina içerisinde yakın zamanda açılması planlanan bir anı müzesi de hazırlanıyor. - Aslı Kıyak İngin'in yürütücülüğünde 'Açık Kaynak: Perşembe Pazarı' atölye çalışması - Pınar Akkurt yürütücülüğünde 'İleri Dönüşüm Atölyesi: Gündelik Atıklarla Çalışma Yöntemleri İleri Dönüşüm' atölye çalışması, - Osman Şişman yürütücülüğünde online olarak gerçekleşen 'Bir Fotografik Yazı Atölyesi: Photo Graphos' atölye çalışması, - Engin Kapkın yürütücülüğünde online olarak gerçekleştirilen 'Tasarımda Form ve Anlam' atölye çalışması - Serra Akıncı yürütücülüğünde 'Mozaik Atölyesi' çalıştayı - Murat Başol yürütücülüğünde 'Yerinde Çizmek: Çizim ve Suluboya' çalıştayı - Çağla Köseoğlulları yürütücülüğünde 'Oy ve Bas: Linol Baskı' çalıştayı, - Nalan Yırtmaç yürütücülüğünde 'Perşembe Pazarı'nda Kolaj' çalıştayı - Cansu Çakan yürütücülüğünde 'Bir Başka Görme Biçimi: Minyatür' çalıştayları - Ayça Telgeren yürütücülüğünde 'Kağıt ve Diğer İşler' çalıştayı - M. Emin Arslan yürütücülüğünde online 'Yaratıcı Endüstrilerde Portfolyo Tasarımı' çalıştayı - Gökçe Dervişoğlu Okandan'ın moderatörlüğünde 'Tasarımda Ortak Öğrenme Alanı: KTM'den KTSM'ye' çalıştayı - Engin Akbaba, Gizem Aytaç, Mehmet Mert Sezer, Okan Halis'in katılımıyla gerçekleştirilen 'Lisanstan Sonra İş Bulmak Mı? İşini Kurmak Mı?' çalıştayı - Empati Derneği/Beyoğlu Belediyesi desteğiyle gerçekleştirilen 'Sosyal Fayda İçin Tasarım: Kedi Evi' çalıştayı - Ayça Bildik, Pınar Gökbayrak, Sevcan Ekmekçioğlu, Ulaş Tigin'in katılımıyla gerçekleştirilen 'Lisanstan Sora Bekle diklerim' çalıştayı - Murad Babadağ'ın yürütücülüğünde gerçekleştirilen 'Hafızanın Açılması: Eskiz I&II' çalıştayı - Burçin Çevik, Büke Vancı, Özlem Serdar, Sinecan Çirişoğlu, Rezzan Uçar'ın katılımıyla gerçekleştirilen 'Lisanstan Sonra Yeni Bir Yol' çalıştayı - Ebru Baranseli yürütücülüğünde gerçekleştirilen online 'Yaratıcı Endüstrilerde Sunum Teknikleri' çalıştayı - Aslı Kıyak İngin'in moderatörlüğünde Ayşenaz Toker, Seza Sinanlar Uslu, Özgü Karcı'nın katılımlarıyla gerçekleştirilen 'Disiplinlerarası Çalışmalarda Tasarım X Zanaat Kesişimi' buluşması - Sibel Kutlusoy'un moderatörlüğünde Burçak Kazdal, Lale Çırakoğlu, Elif Umut'un katılımlarıyla gerçekleştirilen 'Tasarımcı Şefler' buluşması - Tuna Özçuhada, Pınar Öncel, Pınar Akkurt katılımlarıyla gerçekleştirilen 'Sürdürülebilirlik İçin Döngüsel Ekonomide Tasarımın Rolü' buluşması - Osman Şişman ve Engin Kapkın'ın katılımlarıyla online gerçekleştirilen 'Yaratıcı Endüstrilerin Neşesi X Derdi' buluşması - Atilla Galatalı'nın Organik Yüzeyler sergisi - 'Açık Kaynak: Perşembe Pazarı Işıklı İşler' sergisi - 'Alternatif Nesneler: Gündelik Atıkların Yeniden Kullanımı' sergisi - 'Mekan Tasarım' ve 'Poster Tasarım' yarışmalarını kazanan ve dereceye giren eserlerin yer aldığı sergiler - Bir Fotografik Yazı Atölye Sergisi: Photo Graphos' sergisi - 'Tasarımda Form ve Anlam: Yeni Nesil Kraft' sergisi Kale Grubu'nun kurucusu Dr. İbrahim Bodur, babası Hasan Bodur'un tütün tüccarlığı yaptığı Karaköy'de bulunan ilk ofisinde, 1950'li yıllarda Çanakkale Seramik'in kuruluş çalışmalarına başladı. İbrahim Bodur, şu anki binanın bulunduğu yerde iki katlı, iki ahşap bina satın alarak şirket merkezini buraya taşıdı ve bina, 1986 yılına kadar Kale Grubu'nun Genel Merkezi olarak kullanıldı. Galeri olarak tasarlanan binanın giriş katı, bir yandan üretilen ürünlerin sergilendiği bir alan olarak kullanılırken; 1976 yılından sonra bir yandan da seramik sanatçılarının eserlerinin sergilendiği bir galeri olarak sanata hizmet verdi. - Karaköy binasında başlanan sanat galerisi uygulaması, 1977'de Kale Grubu'nun Ankara Kızılay, İzmir Lozan Meydanı ve 1978'de İstanbul Mecidiyeköy galerilerinde devam etti. Bu galerilerde Kale Grubu'ndaki tüm ürünlerin diğer tesisat ürünleriyle birlikte doğru kullanımlarını gösterme imkanı sağlanırken, bayilere de teşhir konusunda örnek olmak amaçlandı. Ayrıca bu galeriler, işin profesyonellerinin rahatlıkla yardım alabilecekleri merkezler olarak planlandı. Galerilerin bir bölümü sanatçılara açılarak seramik sanatının gelişmesine katkı hedeflendi. - Bu gelenek Levent'te yapılan merkez binada da sürdürüldü. 1986 yılında açılan binanın giriş katının bir bölümü, 1994 yılına kadar sanat galerisi olarak sanatçılar ve sanatseverlerin hizmetine sunuldu. - Şirketin kuruluş çalışmaları esnasında Ankara ve İstanbul'daki okulların seramik bölümleriyle irtibata geçen İbrahim Bodur, 1957 yılında, İstanbul Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu'nun kurucularından Hakkı İzzet'le tanışarak, kendisinin önerdiği öğrencileri işe aldı. Öğrenciler tekniğin yanı sıra sanat yönünü de bilenler arasından seçildi. Bodur, üniversitelerle eş zamanlı olarak seramik sanatçılarıyla da irtibata geçti. Çan'daki fabrika bir yandan üretim faaliyetini sürdürürken, diğer yandan açılan Kaleseramik Sanat Atölyesi'nde pek çok sanatçıyı ağırladı. Seramik sanatçıları Türkiye'nin önemli torna ustaları ve seramik zanaatkarlarıyla bir araya getirilerek çalıştaylar düzenlendi. - Özellikle 70'li yıllarda sanatçılarla ürün tasarımı konusunda da çalışmalar yapıldı ve bu tasarımlar üretilerek piyasaya sunuldu. - Kale Grubu 1995 yılından başlayarak seramik sanatçılarının yaşamlarını ve eserlerini konu alan kitaplar yayınlayarak, seramik sanatına katkılarını sürdürdü. - Seramik alanında sanatçıları bir araya getiren seramik sempozyumları düzenlendi. 1997 yılında yapılan Uluslararası Seramik Sempozyumu'nda 11 ülkeden ve Türkiye'den 100'ün üzerinde sanatçı ve öğrenciler buluştu. Geleneksel hale gelen sempozyumlar 2007 yılına kadar düzenlendi. - İpekyolu projesi ve İpekyolu'nda Son Kervan kitabı, Piri Reis seramik sergisi ve kitabı, Füreya sergisi ve kitabı, kültür alanında yapılan önemli projeler olarak başarıyla gerçekleştirildi. - Kale Grubu, Arkitera Mimarlık Veritabanı, AMV Platform toplantıları, Genç Mimar Ödülleri, Mimarlık Buluşmaları, Uluslarası Mimarlık Birliği UIA, Pekin- İstanbul ve Berlin projelerinde sponsorluğun ötesinde projelerin aktif yürütülmesini de sağladı. - Kale Grubu'nun başından itibaren önem verdiği ve şirket kültürünün bir parçası haline gelen tasarım alanında pek çok proje desteklendi. - Bilgi Üniversitesi ile Santral İstanbul içinde Kale Tasarım Merkezi kuruldu. - Kale Tasarım Merkezi'nde yapılan etkinliklerde tasarımcılar, tasarım ofisleri ve tasarım deneyimi olan sanayicilerle öğrencileri bir araya getiren etkinlikler düzenlendi. Konferans, sergi ve atölyeler gerçekleştirildi. - Radikal Gazetesi ile ortak 5 yıl süreyle Tasarım Gazetesi çıkarıldı. İstanbul Kalkınma Ajansı tarafından desteklenen KTSM Projesi kapsamında hazırlanan bu yayının içeriği İstanbul Kalkınma Ajansı veya Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın görüşlerini yansıtmamakta olup, içerik ile ilgili tek sorumluluk Dr. İbrahim Bodur Kaleseramik Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı'a aittir.


Sanatçılar ne konuşur? Aslında sanatçılar genelde kendi kendine konuşur; ama ilginçtir ki bu muhabbet nihayetinde bir ürüne dönüşür ve ortaya çıkan eser topluma mal olur. Toplum içine akar, topluma ait olur. Bu durum toplumla sanatçı arasındaki ilginç bir tanışıklık halini ortaya çıkarıyor. Özelde birbirini tanımayan; fakat ben ve sen olmaktan çıkıp biz kavramı etrafında toplanılabilen ilginç bir tanışıklık hali... Sanatçı ve toplum arasındaki bu bağın düğümü de elbette sanatçının ortaya koyabildiği ürünlerdir ve elbette izleyicinin de sürece dahil olması gerekiyor. Delacroix'in 1789 Fransız Devrimi'nin sembolü haline gelen Halka Yol Gösteren Özgürlük tablosunu düşünün. Hani elinde bir bayrakla barikatların üzerinden geçen kadının olduğu tablo. O sanat eserinin kime ait olduğunu söyleyebiliriz ki. Mayakovski'nin Omurganın Fülütü şiiri, Goya'nın İspanya'daki kaosu belgelediği gravürleri, Dvorak'ın Yeni yüzyıl senfonisi adlı eserini ve aslında en önemlisi anonim halk edebiyatı. Her dilde milyonlarca anonim şarkı ya da hikaye vardır, üreteni bilinmeyen. Daha önceki yazılarımdan birinde değinmiştim, sanat ürünü sanatçıdan kopar ve kendi başına bir özne olur, anonim eserler bunun en bariz örnekleridir. Hakeza anonim olan desenler, ikonlar, mimari eserler, yapanı unutuldu ama onlar ne kendilerinden bir şey eksilerek ne de onlara bir şey eklenerek var olmaya devam ediyorlar. Sanatçı kendiliğinden var oluyor. Sanatın reel dünyaya paralel ekolojisi var ve bu canlı organizma durmadan bir sanatçı bedeninde kendini görünür kılıyor. Sanatçı bu yüzden hep kendi kendine konuşur. Delilik değil, ilhamdır bu.


Kalyon Kültür, Nişantaşı Taş Konak'ta devam etmekte olan Flora sergisiyle doğa ve sanat ilişkisine dikkat çekerken ziyaretçilerini nefes alan bir dünya için birlikte hareket etmeye davet ediyor. Sürdürülebilir bir gelecek için somut adımlar atmanın önemine inanan Kalyon Kültür, 16 Nisan 2022 tarihine kadar görülebilecek Flora sergisine gelen her ziyaretçi için bir fidan dikiyor. Sergiye gelerek form dolduran ziyaretçiler adına dikilecek her fidan ile Kalyon Kültür, gelecek kuşaklara daha yeşil bir dünya bırakmanın önemini vurguluyor. Bu proje ile iklim krizinin altını çizen Kalyon Kültür, dünyamıza bir hediye sunmayı amaçlıyor. Flora sergisine paralel olarak, sanatseverlerin katılımıyla gerçekleşecek projede yer alan herkes, sergi bitiminde isimlerine özel hazırlanan fidan sertifikasına sahip olabilecek. Ceren ve Irmak Arkman küratörlüğünde, dijital sanat alanının öncü isimleri Anna Ridler, Clement Valla, François Quevillon, Mat Collishaw, Mustafa Hulusi, Pascual Sisto, Quayola, Ryoichi Kurokawa, ve Sabrina Ratte'nin işlerini bir araya getiren Flora sergisi insanların sanat çerçevesinde doğayı nasıl yorumladığına odaklanırken, bitki tasvirleri özelinde dijital sanatçıların doğaya getirdiği yenilikçi ve değişik yorumlara eğiliyor. Sanatın farklı disiplinlerine alan açan Kalyon Kültür'de gerçekleşen Flora, dijital sanatın çok yakın durduğu doğa teması etrafında düzenlenecek sergi serisinin ilk ayağını oluşturuyor. Serinin bir sonraki etkinliği 17. İstanbul Bienali'ne paralel olarak Eylül ayında gerçekleşecek, günümüzün en önemli problemlerinden biri olan iklim krizine dikkat çeken ve insanların doğa üzerindeki etkilerine odaklanan İnsan Eli Değmiş isimli sergi olacak. Uluslararası 9 sanatçıyı bir araya getiren sergi Kalyon Kültür'ün Nişantaşı Taş Konak binasının her iki katında ziyaret edilebilir. Kalyon Kültür sosyal medya hesaplarından ve internet sitesi üzerinden sergi ve etkinlik programları ile ilgili detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.


Dziga Vertov ismi çoğu zaman, çağdaşları olan; Eisenstein ve Pudovkin gibi Rus kuramcıları ile birlikte anılır. Sinema kuramcıları ve sinema severler tarafından, belgesel sinemanın babası ve 1960'larda popülerlik kazanacak olan cinema verite akımının da en büyük ilham kaynağı olarak tanınır. Bu saptamalar gayet doğru olmak ile beraber aynı zamanda yetersizlerdir. Dziga Vertov belgesel sinemanın temellerini atmanın dışında, kurucusu olduğu Kinoki ile beraber yaptığı çalışmalar ile sinema estetiğinin gelişmesi ve şekil değiştirmesinde büyük bir rol oynamıştır. Bu çalışmalardan bahsetmeden önce, Dziga Vertov'un hayatı üzerinde kısaca durmak yararlı olacaktır. Dziga Vertov 2 Ocak 1896 tarihinde, Rusya'nın Belostok şehrinde doğmuş, Sovyet-Rusya film yönetmenidir. Kino-Glaz teorisi ile tanınır. Bu teoriye göre kamera, insan gözü temel alınarak oluşturulmuş bir makinadır ve bu sebepten ötürü kamerayı, insan gözü gibi gerçek olayları, gerçek zamanda ve gerçek insanlar ile görüntülemek için kullanmak en doğru olanıdır. Bundan kast edilen, film sanatının; stüdyolarda yapılan suni bir işlem olmaktan uzaklaştırılması, oyuncular yerine gerçek insanlardan faydalanılması ve klasik dramın kalıplaşmış yapısını reddedip yeni bir anlatım dili oluşturulmasıdır. Vertov'un, adeta belgesel film anlayışını tanımlayan bu sinema anlayışına ulaşmasında Rus İç Savaşı sırasında kameraman olarak görev yapmasının etkisi büyüktür mutlaka. Bu savaş sırasında çektiği görüntüler, Godovschina revolyutsii (1919) filmini oluşturur. Bu filmin başarısının da etkisi ile, 22 yaşında, Devlet Sinema Departmanın başına getirilir. Kinoki grubu da bu departmanda kurulur. Vertov ve Kinoki grubu, Kino-Glaz teorisini temel alan bir seri manifestolar yayınlarlar. Bu manifestolar zamanında çok radikal bulunduğu için Sovyet-Rusya dışında çok ses getirmese de gelecek yüzyıl içerisinde dünya sinemasını derinden etkileyecektir. - Dram, halkın afyonudur! Vertov'a göre; klasik dram yapısında ortaya koyulan eserler izleyiciyi düşünmeye ve izlediği yapıyı analiz etmek yerine edilgen bir rol üstlenmeye iter. Yani, antik Yunan geleneğinden gelen 90 dakikalık klasik yapı, izleyiciyi uyuşturmaya yönelik dizayn edilmiştir. - Kahrolsun beyaz perdenin ölümsüz kralları ve kraliçeleri. Yaşasın sıradan, günlük işlerin başındaki ölümlü insanlar! Vertov'un, Sovyet-Rusya'da yaşayan bir yönetmen ve tutkulu bir Lenin destekçisi olduğu düşünülürse Hollywood endüstrisi ile ilgili düşünceleri tahmin edilebilir. Beyaz perdenin ölümsüz kralları ve kraliçeleri diye adlandırdığı Hollywood yıldızları ve bu Hollywood yıldızlarının idealize edilmiş güzellikleri, Vertov'a göre; sunidir ve izleyiciyi kendi gerçekliklerine yabancılaştırır. Bu yüzden, günlük yaşamdan, oyuncu olmayan insanlar sinemada yer edinmelidir. Bu görüş gelecekte İtalyan Yeni Gerçekçileri tarafından benimsenecektir ve İtalyan Yeni Gerçekçileri filmlerinde profesyonel oyunculardansa, sıradan insanları kullanmayı tercih edeceklerdir. - Kahrolsun burjuva senaryoları! Ağırlıklı olarak burjuvasi üyelerinin hayatlarını konu almaktansa, işçi sınıfının hayatları dert edinilmelidir. Bu görüş de İtalyan Yeni Gerçekçileri tarafından benimsenecektir. Hatta, Türk Sinemasında bile yıllarca bu anlayışta filmler yapılacak ve bu filmler Türk sinemasının dünya çapında saygınlık kazanmasında rol oynayacaklardır. Metin Erksan ve Yılmaz Güney filmleri bu filmlere örnek olarak verilebilir. - Drama kapitalistlerin elinde ölümcül bir silahtır. Biz bu silahla devrimci günlük yaşamımızı sergileyerek silahı düşmanımızın elinden alacağız! Yukarıda da değinildiği üzere; Vertov, dramı uyuşturucu olarak görür ve bu düşünceyi bir kademe daha ileri götürerek, kapitalistlerin bu uyuşturucuyu halkı cahillik ve kritik düşünmeden yoksun bireylere dönüştürmek adına bir silah olarak kullandığını savunur. Devrimci toplumun günlük hayatını katıksız bir şekilde gözler önüne sererek halkın gözlerini açmayı hedefler. - Modern drama da eski dünyanın bir artığı, devrimci gerçeğimizi eski şekillere sokma çabasıdır. Antik Yunan Drama geleneğinden gelen Modern drama, vadesini doldurmuş bir hikaye anlatım yöntemidir. Vertov, kapitalist düzenin ürünü olan bu modern drama kalıplarının, devrimci gerçekçiliği anlatmakta yetersiz kalacağına inanmaktadır. Bunun için yeni bir anlatım dilinin inşasını zorunlu görür. - Kahrolsun günlük yaşamımızın tiyatroda sahnelenmesi. Bizi olduğumuz yerde yakalayıp çekin! Vertov'un burada tiyatrodan kastı, Hollywood filmlerinde sıkça rastlanan stüdyo çekimleridir. Vertov'a göre insanlığın gerçekliği yapay bir ortamda yansıtılamaz, sadece gerçek insanları günlük hayatları sırasında onlara müdahale etmeden görüntüleyerek yansıtılabilir. Bu fikir, modifiye edilerek İtalyan Yeni Gerçekçileri tarafından da benimsenecektir. İtalyan Yeni Gerçekçileri stüdyolardan çıkıp sokaklara dökülerek ve doğal ışıktan yararlanarak filmlerini yapacaklardır. Fakat, modern dramanın kalıplarına bağlı kalarak Vertov'dan ayrılacaklardır. Başka bir ilginç nokta ise; Vertov'un bu anlayışı İtalyan Yeni Gerçekçileri yolu ile Fransız Yeni Dalgasında da yer bulacaktır. - Senaryo üzerinde uydurulmuş bir masaldır. Biz kendi yaşamımızı yaşarken üzerimize biçilen görüntülere boyun eğmeyeceğiz! Vertov'a göre; senaryo, insan gerçekliğini yapay kalıplara zorladığı ve gerçek insanları belirli arketiplere indirgediği için zararlıdır. Vertov'un sinema anlayışına göre filmin konusu gerçekliğin uydurmaca bir çarpıtılması değil, gerçekliğin ta kendisi ise anlatılmaya değerdir. Bu yüzden senaryo kavramı tamamıyla sinemadan atılmalıdır. Bazı film teoristleri, İtalyan Yeni Gerçekçilerinin senaryo kullanmadan film yaptıklarını iddia eder. Kişisel görüşüm: bunun bir rivayetten başka bir şey olmadığıdır. İtalyan Yeni Gerçekçilerinin diyaloglarda ağırlıklı olarak doğaçlamayı teşvik ettikleri doğrudur ama herhangi bir Yeni Gerçekçi filme bakıldığında hikayenin belirli bir strüktüre sahip olduğu görülebilir. Yani en azından bir senaryo taslağı kullanıldığı barizdir. Sonuç olarak; Vertov'un bu radikal fikirleri zamanında, klasik dramatik yapının sağladığı izlemesi kolay ve keyifli filmlerden kopamayan izleyiciler tarafından kabul görmese de dünya sinemasını gelecek yıllarda bariz bir şekilde etkilemiştir. Vertov'u sadece belgesel türünün babası olarak görmek haksızlık olacaktır kanısındayım. Daha önce benzerine rastlamadıkları bir sinema türünden birkaç örnek izlemek isteyen sinema severlerin Vertov'un filmlerine bir göz gezdirmesini tavsiye ederim.


Açıldığı günden bu yana şehrin müzik anlayışını değiştirmesinin yanı sıra hem yerel hem de küresel müzik kültürünü yaşatan bir merkez haline getiren Babylon, Chinawoman adıyla başladığı kariyerine 2016 yılından beri kendi ismi ile devam eden ve 2020 Mayıs'ında altıncı albümü Ecstasy in the Shadow of Ecstasyyi sevenleriyle buluşturan Kanadalı müzisyen ve şarkı yazarı Michelle Gurevich'i 2-3 Mart 2023'te sahnesinde ağırlamaya hazırlanıyor. Mühendis bir baba ve balerin bir annenin çocuğu olarak Toronto, Kanada'da dünyaya gelen Michelle Gurevich, profesyonel müzik kariyerine başlamadan önce uzun yıllar boyunca müziğinde yadsınamaz etkilerinin olduğunu söylediği sinema sektöründe çalıştı. Ailesinin geniş Sovyetler ve 70'ler Avrupa müziği arşivinden beslenerek büyüyen Michelle Gurevich, yoğun şarkı sözleri ve duru vokaline eşlik eden baladlarıyla art-pop ve slowcore türlerinde geziniyor. İlk albümü Party Girlü 2007'de yayımlayan sanatçı, 2010'da paylaştığı ikinci albümü Show Me The Face ile dikkatleri üzerine topladı. Trajikomik, içten, melodi odaklı ve farklı duygu durumları arasında gezinen şarkıları; içinde karanlık ve ışıltılı retro motifleri barındırıyor. Chinawoman adıyla başladığı kariyerine 2016 yılından beri kendi ismi ile devam eden Michelle Gurevich; etkileyici sesi, farklı vokal tarzı ve üstün söz yazma yeteneğiyle ile kısa sürede kendi dinleyici kitlesini oluşturdu. Konserlerinin aksine müzikal üretimlerini yalın ve alternatif tekniklerle kaydeden sanatçı, yatak odasından çıkan samimi parçalarını dinleyicisiyle buluşturmayı sürdürüyor. Son albümü Ecstasy in the Shadow of Ecstasyi 2020 Mayıs'ında yayımlayan Michelle Gurevich, bu albümün ardından tekli üretimlerini de dinleyicisiyle paylaşmaya devam ediyor. Nico ve Leonard Cohen gibi isimlerle karşılaştırılan müziği ve Alla Pugacheva gibi Sovyet dönemi yıldızlarını andıran sesi ile dikkat çeken Gurevich; Charles Aznavour, Zeki Müren, Lucio Dalla'nın melodramatik eserlerini sevenleri dinleyicisi yapmayı başardı. Kiss in Taksim Square, First Six Months of Love, Lovers Are Strangers gibi sevilen parçalarını seslendirdiği ilgi çeken performanslarının; Türkiye, Almanya, Polonya ve Yunanistan'da birçok kez biletleri tükenen Michelle Gurevich ile 2-3 Mart 2023'te Babylon'da buluşuyoruz. Bu hafızalarda yer edecek performansın biletlerine bugün (25 Kasım) itibariyle Biletix ve Mobilet üzerinden ulaşabilirsiniz.


İstanbul Modern Sinema, çevrimiçi gösterimlerine devam ediyor. İtalya'dan Japonya'ya farklı coğrafyalarda geçen film seçkisi, 11-30 Haziran tarihleri arasında müzenin web sitesi üzerinden yayınlanmaya devam ediyor. İstanbul Modern Sinema, Türk Tuborg A. Ş'nin katkılarıyla Kapı Açık adlı film seçkisini çevirimiçi olarak sinemaseverlere sunmaya devam ediyor. İtalya'dan Japonya'ya farklı coğrafyalarda geçen seçki, önemli bir olay sonucu yaşamları değişen karakterlere odaklanıyor. Ev ile dışarısının, kapının ötesindeki gerçeklikle yüzleşmenin, sosyal ilişki kavramının yeni anlamlar kazandığı bu günleri de yansıtan durumlara bakıyor. Her hafta bir film, 6 gün boyunca Türkçe ve İngilizce altyazılı olarak müzenin web sitesi üzerinden izlenebiliyor. İsviçreli yönetmen Ursula Meier'in yazıp yönettiği Yuva'nın merkezinde, atıl bir otobanın kenarında yaşayan mutlu bir aile var. Marthe, Michel ve üç çocuklarının kendi halinde sürüp giden mutlu hayatları, evlerinin hemen yanı başında 10 yıldır atıl duran otoyolun trafiğe açılmasıyla alt üst olur. Issız bir bölgedeki evlerinin hemen önünden geçen bu yolun işlevsizliğinin aileye tanıdığı özgürlük ve yalıtılmışlık hissi birden ellerinden alınınca normal hayatlarının akışı da sekteye uğrar. Gün geçtikçe artan trafiğin sesi, oluşturduğu kirlilik, yok olan mahremiyetleri ve daralan yaşam alanlarının içinde giderek daha da sıkışan aile, kendilerine bir çıkış yolu aramak zorunda kalır.


Vacilando Kitap etiketi ile okuyucuyu dördüncü kez selamlayan Recep KAYALI, hikayeleri ile bizleri sarsmaya devam ediyor. Kitap ismini içindeki hikayelerin birinden almış. Her ne kadar kitabın kapağını süsleyen hikayenin Kayalı için ayrı bir yer tuttuğunu düşünsek de eserdeki tüm hikayelerin büyük bir edebi olgunluk ve zevki taşıdığını söyleyebiliriz. Recep KAYALI, kalemi gerçeklikle keskinleşmiş bir yazar. Hikayelerinde belirgin olan gözlem gücü, üst düzey kurgu ve sağlam atmosferler bize bunu açık bir şekilde yansıtıyor. Bilinen Tüm Zamanlar içindeki öykülerde de genellikle birçoğumuzun karşılaştığı fakat fark etmediği fırtınalı yaşantılar gözler önüne seriliyor. Ekonomik zorlukları göğüsleyen insanlar, çocuksu hayallere kapılanlar, terk edilenler, yaşlılar gibi hepimizin bildiği ancak görüp duyamadığı insanlar bir öykücük de olsa başrol oluyor. Kendine has, özgün bir tarzı olan Kayalı, sıradan insanlardan gösterişli öyküler çıkartıyor. Kitaptaki her hikaye kendi başına bir film gibi tasarlanmış. Aslında bu, Kayalı'nın kendisini çok yönlü olarak geliştirdiğinin de bir göstergesi. Süt Üçlemesi'ni okurken hepimizin aklına elbette Semih Kaplanoğlu geliyor. Keza diğer hikayelerin alt metinlerinde de yer alan felsefik ve psikolojik derinlik bizlere tek yönlü olmayan bir anlatı sunuyor. Kayalı, okuru metinlerin içerisinde büyük bir maharetle dolaştırabiliyor. Öyle ki Yumurtacı Ragıp ile beraber eyleme katılıp Metin ile birlikte bu hayatı göğüsleyebiliyoruz. Bir metnin okuyucuda imaj uyandırabilmesi için metinde kullanılan bağlamlar, kelimeler, tipler, atmosfer, jargon -ki bence en önemlisi- bütün oluşturabilmelidir. İyi metnin arkasında parlak bir zihin ve kelimelerle örülmüş yaşam vardır. Kayalı Bilinen Tüm Zamanlar'da bunu fazlasıyla başarmış. Kayalı'nın hikayelerinde sadece dil ve üslup yönünden değil aynı zamanda postmodern teknikler yönünden de derinlemesine çaba verildiğini anlaşılıyor. Yazar, özellikle epifaniyi oldukça başarılı kullanmış. Bir olay, bir göz göze gelme anlarında hikaye kahramanının yaşaması gereken o aydınlanma anını okuyuculara kolaylıkla geçirebiliyor. Örneğin Süt Üçlemesi hikayesinde Tufan'ın sağlık durumu ya da Kara Ulak Ensar'da hissettiğimiz o öfke karakterle birlikte okuyucuyu da diriltiyor. Karakterlerin öz hayatının karanlığında getirilen bu aydınlanış klasik öykü kalıplarına takılmadan özgünlüğün yakaladığını belirtiyor. Öyküler arasında dikkat edilmesi gereken diğer bölüm ise üçlemeler. Recep Kayalı'nın öykü çeşitliliğinin bir parçası olan üçlemeler bu eserinde de karşımıza çıkıyor. Hikayelerin zamanını sabitleyip atmosfer kurulumuna ağırlık verebilme sebebiyle metni üçe bölme tercihi aynı zamanda yazara da bir metin içerisinde üç farklı hikaye yazma fırsatı da getiriyor. Kayalı, kullanmış olduğu bu teknikle her hikayede kendine has bir döngü sağlıyor. Metinlerin içeriklerinde yaşamsal gerçeklik kırpılmadan veriliyor. Bu durum yazarın kaleminden korkmadığının göstergesi. Son dönemlerde hayattan kopuk, çiçeklerle böceklerle, kötü mizahla, öykümsü metinlerle karşılaştığımız düşünüldüğünde Bilinen Tüm Zamanlar'ın farklı ve özel bir öykü kitabı olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Edebiyatın uluslar ve uygarlık tarihi yönünden yükümlenmiş olduğu aktarıcı vazifesi dikkate alındığında Kayalı'nın edebiyatın gücüne ne kadar da inanmış olduğunu açıklamak gerekmez diye düşünüyorum. Hayatın herkese parıltılı bir selamlama yapmadığını, karanlık sabahlara uyanan bir yaşantının da var olduğu, yaralarımızı kanatsa da bize gösteriliyor. Bugünler elbet geçecek ama nesiller bu günlerin nasıl geçtiğini hatırlasalar fena olmaz. Kayalı ve Vacilando ekibi tam gaz çalışmaya devam eder umarız.


Senede iki kez başvurulabilen ve ülkemiz edebiyatına yeni boyutlar kazandıracağına inanılan az sayıda eserin layık görüldüğü Kültür Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü tarafından EDES Projesi kapsamında verilen İlk Eser Desteği'ni, KaplumbaA Kitap etiketiyle okura ulaşan İdil Acar'ın Eskisi Gibi Değil adlı romanı aldı. İdil Acar, yazarlık kariyerinin ilk eseri olan romanı Eskisi Gibi Değil'deaile teması üzerine felsefi bir bakış atıyor ve görsel sanatlardan tanıdığımız üç perdeli dramatik kurgu yapısını edebi metinde yeniden şekillendiriyor. Merkezine Artık tanımakta zorlandığınız bir kişiyi sevmeye devam edebilir misiniz? sorusunu alan romanın üst metni, Türk Edebiyatı'nda yaygın kullanılmayan ucu açık bir şekilde sonlanıyor. Alt metinde ise; konu edilen ev, rüyalar ve karakterlerin, bilinçdışının davranışlarına etkilerini irdelerken psikanaliz öğretileri temel alınıyor. Anlatıya edebiyat-psikoloji-felsefe üçgeninde interdisipliner bir kimlik kazandırılıyor. Akıcı bir dille, kolayca okunup anlaşılabilecek bir şekilde yazılan roman, okuyucunun zihin dünyasını besleyip zenginleştirebilecek fikirler de sunuyor. Edebiyatı ve sanatsal ifadeyi böylesine ciddiye alıp insan ilişkilerine dair evrensel bir sorunu samimiyetle masaya yatıran yazarımızın, okuyucusunun gönlünde kalıcı bir yere sahip olacağına ve vereceği eserlerle edebiyatımızı ileriye taşıyacağına inanıyoruz. 1989 yılında Ankara'da doğdu. Lisans eğitimini ODTÜ Felsefe Bölümü'nde tamamladı. Ankara'da yaşıyor. Öğrencilik yıllarında sinema yazarlığına başladı. Mezuniyetinin ardından dramaturg olarak çalışmaya başladı. Daha sonra yayıncılık dünyasına girdi. Son dönemde sinema yazarlığı, eleştirmenliği ve çeşitli platformlar için altyazı çevirmenliği yaptı. Öyküleri çeşitli yarışmalarda ödüller kazandı. Dandika isimli öyküsü Yunus Emre Edebiyat Ödülü'ne layık bulundu. İlk romanı Eskisi Gibi Değil Ekim 2022'de KAPLUMBaA Kitap'tan çıktı. KAPLUMBaA 2017 Kasım ayında kurulan bağımsız ve butik bir yayınevidir. Kurmaca çizgisi olarak herhangi bir türü veya tarzı sahiplenmez, disiplinsizdir. Kendi edebiyatını yaratabilen yerli ve yabancı yazarları Türkçeye kazandırma gayesi güder. Kurmaca dışında sosyal bilimler ve popüler bilim üzerine eğilir. Meramını hikayeleştirerek anlatan yazarların kitaplarını yayınlar. İdil Acar ile ilk romanı Eskisi Gibi Değil üzerine söyleşi için tıklayın!


Kaptan H. Davran ile müzik ve sanat camiasına dair keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik. Müzik insanın kendi içsel benliğinin içerisinde susturamadığı sözlerin, ritimlerin dışa vurumu diyen Kaptan H. Davran; geçmişindeki, yaşadığı andaki ve hayallerindeki duyguları müzikle ifade eden başarılı bir müzisyen. Yıllardır birçok notaya seyahat etmiş, yüzlerce hatta binlerce müzik üretmiş sevgili Davran'a sorularımızı uzattık, kendisinden yanıtları aldık. -Kaptan H. Davran kimdir? Kendinizden bahseder misiniz? Dünya yaşım 34, yedi tepe gül şehri İstanbulluyum. Bu yaşıma kadar havasını soluduğum Emirgan'da ikamet ediyorum. Sanat adına merakım, Emirgan'ın aurasından ve babamın yazdığı karalamalardan kodlanmıştı. Ortaokuldayken mahallemizde okuyan yabancı uyruklu öğrencilerin grafiti ile ilgilendiklerine şahit oluyordum ki grafiti nedir onu bile bilmezken -Yunanca graphein kelimesinden gelmiş ve İtalyanca sgraffio kelimesinden türemiş- spreyin renk cümbüşünden kaynaklı olsa gerek beni kendisine davet ediyordu sanki. Birkaç deneme yaptıktan sonra bana AERO demeye başladılar. Sebebi fazla mavi renk kullandığım içinmiş. İsmi o zamandan bu zamana nişane gibi taşıyorum. AERO ismi benim graffiti kimliğim olmuştu. Grafiti'nin bir seslenme sanatı olduğundan mütevellit müziğe olan ilgim beraberinde geldi. HipHop kültürü de armonisinde grafiti ile eşdeğer. Her iki dalda da alaylı yetkinliğim böyle başladı. Mütemadiyen çizdiğim kadar da dinleyerek, keşfederek sonsuz bir yolculuğa çıktım. Aramızdaki bağ; aidiyet ve teslimiyet. 2008 İTÜ Elektronik mezunu olsam da, grafiti ve aranjör-mix-mastering ve ses üzerine alaylı kimliğimle aktif olarak sürekli üretim halindeyim. Yine aktif olarak film, dizi, solo çalışmalara bu anlamda amatör ruh ve profesyonel olarak hizmet veriyorum. Ayrıca tüm dijital platformlarda kendi single ve albümlerimi de yayınlamış bulunmaktayım. -Müziğe nasıl başladınız? 1995 yılı, Cartel müzik grubu ülkemize yeni bir soluk getirmiş. Buna akım demek yerine kültür demeyi tercih edenlerdenim. Nedeni, benim gibi birçok insana ışık niteliğinde olduğu. Bir önceki soruda cevapladığım üzere seslenmek sanatı grafiti ve hiphop. Ama bu aykırı bir sesleniş. Klişeye dayalı olmayan, normların, argümanların dışında. Yalın, maskesiz, gerçekçi! Grafiti renkleri ile nasıl vaveyla gibi çağrıda bulunuyorsa hiphop müziğinin sözleri de aynı mesajları içeriyor. Müzik; insanın kendi içsel benliğinin içerisinde susturamadığı sözlerin, ritimlerin dışa vurumu ve beni en iyi yansıtan sanat biçimi. 1998 yılında kurduğumuz grubun içerisinde MC Writer, BBoy-BGirl kısaca hiphop kültürüne ait ne kadar bölüm varsa o sanatı icra eden herkesi bünyemize aldık. 2004 yılına kadar kendi imkanlarımızla grubumuzdaki mc sanatçılarının kayıtlarını aldık. Fazlasıyla amatör ruh ile ilerliyorduk. Profesyonel olarak ilerlemek kanaatiyle, yüzde yüz hakimiyet bilinciyle hareket etmeye başladım. Önemli yetkinlik ve nitelikler elde ettim; çeşitlilik, zenginlik arz edecek şekilde etmeye devam ediyorum. Çin atasözünde olduğu gibi İşinizi severek yaparsanız, hiç çalışmazsınız. Beraberinde 2005 yılında Aerosol Productionsu kurdum. 2008 yılında da tek olarak devam etme kararı aldım. Çözüm ortaklarımla birlikte daha üst düzeye taşıma gayreti içerisinde, sonsuzlukla adımlamaya devam ediyoruz. -Yaptığınız albümleri, müzikleri anlatır mısınız? Hiphop ama bütünüyle özgün! İçinde barındırdığı tüm tınılar, armonisi, akışkanlığı, ritmi her zerresiyle özgün. Kopyala-yapıştır'a karşı ince nüanslarla sentezlenmiş, mesaj ya da dinlenme kaygısı içermeyen sadece üretime dayalı ve kendi iç sesimin somut hali. Ben kelimelere anlam yüklemeyi çok sevdiğim için single ve albüm isimleri ile paralel. Kendi jenerasyonumu sevmemdeki en önemli etken yine o dönemin albümlerine şahit olmamdır. Ve kendi müziklerimi hep o yönde mayaladım. Hem lezzeti, hem kalitesi açısından. Örnek; Kemal Sunal serisi, Kai serisi, Turkish Battle style, Ateş-i Bestem, Horror Type gibi... Her albümün kendine ait bir tarzı var. Kimisi 70 ve80'lerin esintilerini barındırırken, kimisi de medite edecek duygu yoğunluğu temaları barındırıyor. Aralarında etkileşimin çok olduğu üç seri albüm Kemal Sunal, Kai ve Ateş-i Bestem. 14.000 bine yakın çalışmayı mühürlemiş durumdayım. Müziklerimin özütünde yatan; bir iskeletin üzerinde dünya mutfağından tatları yamak gibi ele alıp, mahir bir aşçı gibi pişirmek. -Yapmış olduğunuz Kai albümü büyük ilgi gördü. Albümü hazırlarken ilham kaynağınız neydi? Başarısını neye bağlıyorsunuz? Türk müziğinin zenginliği, enstrümanları hep hayranlık sebebim. Türk müziğinin mitolojisine indiğimde gani gani zenginliklerle karşılaşıyorum. O dönemin kısır şartlarında yüksek kalite ve sözlerin içermesi, bu çağın zenginliklerine üç aylık ömrü olan çalışmaların yapılması zaman zaman bende travma yaratabiliyor. Soruya dönecek olursam; 2017 yılında bilgi birikimine güvendiğim Tamer Cihan'ın neden bize ait olan müzikleri yapmıyorsun? sorusu bir ışık haznesine neden oldu. Aynı yıl çıkardığım ama bir yıl sonra keşfedilen Kai albümü iki sezonluk ve toplam 14 adet eserden oluşuyor. Planlarım dahilinde üçüncü sezonu umarım en kısa sürede hazır ederim. -Başlangıçtan şu güne müzik sektöründe neler değişti? -Sanatınızı icra ederken ne gibi zorluklarla karşılaştınız? Ülkemizin en temel sorunu ön yargı. Acil statüsünde, yıkılması gereken. Eserin, içeriğine, geçişine, oluşuna, olmayışına kayıtsız, şartsız bakılmaksızın akıma kapılıyorlar. Tekrar söylüyorum esas alınması gereken tek olgu sanat! Yapmak için yapılmış olanın arkasından gitmek yerine altı ne ile doldurulmuş olduğuna bakarak sahiplenmeleri. Gerçekten hakkının teslim edilmesi gerekenler için. Zorluğun başladığı nokta burası. Ünlü diye tabir ettiğimiz isim ve yüzlerin yaptığı müziği dinletmeye çalıştığınızda ortaya çıkıyor. Aslında kendi yolunu akışıyla bulması gerek. Ama tek başınıza belli bir yere kadar kendinizi gösterebiliyorsunuz. Müzik şirketlerine ya da konuyla ilgili kişilerle temas kurmaya çalıştığınızda geri dönüş alamıyor veya muhatap bulamıyorsunuz. Es kaza geri dönüş aldığınızda ise sizi sanatınızdan çok ürün, obje olarak görüp direkt maddiyat özelinde değerlendiriyorlar. Kısacası yeteneğinden ziyade sosyal medya gücünüz baz alınıyor. -Türkiye'de müzik yapmanın avantajları ve dezavantajları neler? Maalesef ülkemizde sanatla ya da sanatın herhangi bir dalıyla uğraşıyorsanız 1-0 yenik başlıyorsunuz. Ne kadar yeteneğiniz olursa olsun, ne kadar işinizi iyi yaparsanız yapın, kendinizi ne kadar göstermeye çalışırsanız çalışın torpil kavramı yoksa izbe köşelerde kalıyorsunuz. Sadece bununla da kalmıyor, çevrenizdeki insanlar da buna büyük bir etken katıyor. Objektif, görüş bildiren, eleştiren, fikir yürütebilen insan sayısı yok denilecek kadar az! Vizyon sahibi yapımcılara, yatırımcılara, yetenek avcısı insanlara ihtiyacımız var. Beynelmilel sahada temsil etmelerine olanak sağlayan, hayatını idame edecek kaygılardan soyutlamış, sadece ve sadece üretime destekleyen isimlere. Ülkemizde sanatçının değeri nekrofili sevicilerden dolayı -üzülerek söylüyorum bunu- öldüğü zaman anlaşılmakta. Çok acı ve elem dolu! İnancımı yitirmeden, kaygısız, endişesiz. Hakkaniyetli, hakkının teslim edildiği tüm sanatçılara yollarının açık olmasını en kalbi duygularımla temenni ediyorum. -Şarkılarınızda yer alan baskın duygular nedir? Sizi dinleyen ve eşlik eden kişilere ne tür duygular hissettirmek istiyorsunuz? Bu yılın üçüncü çeyreğinde çıkartmayı planladığım 6 adet enstrümantal albümüm var. En eğlencelisi, saz ve oyun havası teması barındıran trap/hiphop tarzında angara enstrumendals isimli albüm olacak. Yine bu yıl içerinde diğer planladığım, son zamanlarda bana koşulsuz destek veren, yalnız bırakmayan Engin Dal'a sizin aracılığınızla teşekkür ederim. Severek prodüktörlüğünü üstlendiğim, yol arkadaşım Engin Dal'ın şiir ve şarkı sentezinden oluşan Kimsenin Görmediği isimli Bektaş Şenel'e ait, müziği Piano Turca'nın olan çalışması yakında yayında olacak. Son olarak, içinde olduğunuz ve muazzam sevgiyle takip ettiğim ütopyanız Gazete Sanat platformuna mutlu sonsuzlukla, sıcacık teşekkür ediyorum.


Yeşim Kale'nin 3. kişisel resim sergisi Kar Fırtınasında Bahar Çiçekleri 29 Ocak 2022 Cumartesi günü Kuzguncuk Yeşim Kale Art Gallery'de saygın bir ziyaretçi topluluğunun katılımıyla gerçekleşti. 29 Ocak 28 Şubat 2022 tarihleri arasında gezilebilecek olan sergi, çok renkli ve kar beyazı görüntüsüyle kış mevsiminde baharı yaşatıyor. Sarı, mavi, mor, yeşil ve beyazın hakim olduğu resimler sanatseverler tarafından çok beğenildi ve yarısı açılış günü satıldı. Ayrıca sanatçı Yeşim Kale'nin mücevher takı tasarımları ve desenlerinin baskısıyla yapılan fincan ve muglar da sergilenen çalışmalar arasında yerini aldı. Açılışta, arp sanatçısı Verda Ferah, bir saatlik bir arp dinletisi icra etti ve açılış günü sonunda konuklar müzik, resim, takılar ve renklerle muhteşem bir gün geçirdiklerini dile getirdiler. Yeşim Kale'nin Kar Fırtınasında Bahar Çiçekleri adlı kişisel resim sergisi 28 Şubat 2022 tarihine kadar Kuzguncuk'ta bulunan Yeşim Kale Art Gallery'de görülebilir.


Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, 7'den 70'e herkese hitap edecek bir karagöz sergisine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Geleneksel Türk Gölge Tiyatrosu'nun önemli temsilcilerinden Ragıp Tuğtekin'in Yapı Kredi Müzesi Koleksiyonu'nda yer alan orijinal tasvirlerinin, karagöz sanatına hayat veren üstatların ve günümüz karagöz sanatçılarının tasvirlerinin yer aldığı Karagözüm İki Gözüm sergisi, 15 Eylül 2020 ve 21 Şubat 2021 tarihleri arasında Yapı Kredi Kültür Sanat'ta sanatseverleri bekliyor olacak. Beyoğlu'ndaki Yapı Kredi Kültür Sanat'ın 1. katında yer alan Yapı Kredi Müzesi, hazırladığı arkeoloji ve geleneksel sanat sergileri ve yayınlarla kültürel mirasımızın yaşatılması için gece gündüz çalışıyor. Önemli pek çok kültür sanat projesine ev sahipliği yapan Yapı Kredi, henüz tarihi eserleri ve kültür varlıklarını korumaya ilişkin yasaların olmadığı 1950'li yıllarda, hem korumak hem de çalışmaların gelişmesine imkan sağlamak amacıyla madalya, kumaş, sikke, saat, nişan, işleme, tombak, tespih, karagöz tasvirleri gibi çok çeşitli nümizmatik ve etnografik eseri bünyesinde bir araya getirdi. Yapı Kredi Müzesi Koleksiyonu'nda bulunan, Ragıp Tuğtekin'in 1930'lu yıllarda yaptığı 187 karagöz tasviri en son 2004 yılında Yıktın Perdeyi Eyledin Viran sergisinde gösterilmişti. Koleksiyonda yer alan tasvirler, küratörlüğünü Cengiz Özek'in, koordinatörlüğünü ise Nihat Tekdemir ve Elif Erdoğan'ın yaptığı Karagözüm İki Gözüm sergisiyle, bu sefer Ragıp Tuğtekin'in etkilendiği ve etkilediği sanatçıların işleriyle birlikte izleyiciyle buluşuyor. Tasarımı Karşılaşmalar ekibine ait Karagözüm İki Gözüm sergisinde 20'den fazla karagöz sanatçısının 350 tasviri, dünya gölge tiyatrosu içerisinde karagöz oyunlarının yeri, dünyada karagöz oyunlarının nerelerde oynatıldığı, gerçeküstü figürlerin ve halk efsanelerinin karagöz tasvirlerine yansımaları, günümüz karagöz sanatçıları gibi tematik başlıklar altında ele alınıyor. 15 Eylül 2020 21 Şubat 2021 tarihleri arasında gezilebilecek olan Karagözüm İki Gözüm sergisine çevrimiçi etkinlikler de eşlik edecek! Serginin Yapı Kredi Yayınları tarafından İngilizce ve Türkçe basılan bir sergi kitabı da var.


İçinde bulunduğumuz bu zamanlarda tüm dünya olarak yeni bir süreci deneyimliyoruz. Covid-19'un yarattığı kriz/belirsizlik/izolasyon etkileri içinde hislerimiz sürekli değişkenlik gösteriyor ve dalgalanıyor. Bu süreçte duyguları dönüştürerek yeni anlamları mümkün kılmak, kavramlar arasında yeni köprüler kurmak ve ifadeyle sağalmak adına performans sanatçısı Ayça Ceylan'ın kurucusu olduğu, Emel Pilavcı'nın direktörlüğünü üstlendiği performans sanatı platformu Body in Perform, iki yıldır devam eden Beni ait olduğum eve götür! performans serisini, karantina kapsamında bir açık çağrıya dönüştürdü. 17 Nisan 2020 tarihinden itibaren gelen performans taslaklarının değerlendirilerek canlı yayın veya kayıt yoluyla paylaşıldığı proje kapsamında, şimdiye dek 16 farklı ülkeden 32 sanatçı, performansları, sanatçı konuşmaları, canlı yayınlarıyla projenin parçası oldular. Açık çağrı süreci halen devam etmekte olan Body in Perform, ulusal ve uluslararası katılımın gerçekleştiği performatif üretimleri yayınlamaya devam ediyor. Karantina günlerinde performans sanatının sağaltıcı gücüne inanarak başlayan proje, süreç boyunca ulusal ve uluslararası yayılım alanının genişlemesi ile COVID-19 günleri, performans sanatı, beden politikaları ve sanatın iyileştiriciliği üzerine açık erişim dijital bir arşive de evrilecek. Performans sanatı alanında büyük bir katılım ve ilgi uyandıran proje, yönetmen Pelin Kaçar'ın yürütücülüğünde, meslek, lokasyon veya herhangi bir ayrım gözetmeksizin, duygularını beden diline dönüştürebilen herkesin katılımına açık bir belgesele de dönüşüyor. Sosyal medya kanallarından yapılan duyurunun ardından gelen birçok başvurusunun akabinde, Pelin Kaçar, çevrimiçi ve fiziksel olarak belgesel hazırlıklarına ve çekimlere başladı. Başvuruları devam eden açık çağrıya ve belgesele katılım için sosyal izolasyon günleri boyunca ürettiğiniz hareket, metin okuması, görsel ya da o anki gerçekliğinize dair performatif süreçlerinizi içeren taslaklarınızı bodyinperform@gmail. com ve kacarpelin@gmail. com adresine iletebilirsiniz. Taslaklarınız, performansınızın ismini, süresini, kavramsal içeriğini ve kendinizi tanıttığınız bir paragraflık metni içermelidir. Performans programını takip etmek için platformun instagram sayfası bodyinperform'u takip edebilir ve açık çağrı sonucu kabulu gerçekleşen performanslar hakkında da bilgi sahibi olabilirsiniz. 2018 yılında Ayça Ceylan tarafından kurulan uluslararası performans sanatı platformu Body in Perform, performans sanatının görünürlüğünü ve bilinirliğini arttırmayı amaçlıyor. Performans, sergi, atölye, konuşma, film ve kitap olmak üzere 6 bölümü olan platformun direktörlüğünü Emel Pilavcı, yaratıcı direktörlüğünü ise Ayça Ceylan üstlenmektedir.


Kargalar Tanrı'nın cennetinden kovulup yeryüzüne gönderilen dilsiz şeytanlardır. Bitmek bilmez ömrü hayatlarında bunca kötülüğe ve vahşete şahit olmuş ve ölememiş canlılar. Bu yüzdendir ki en çok mezarlıkları severler. Yaşamın bitmek bilmez kaosuna şahit olmaktan bıkıp sığındıkları yerdir mezarlıklar. Oradaki sessizlik onları arındırır. Bundandır ki mezarlıklarda en çok kargalar bağırır. Gördüklerinin acısını mezarların içinden yükselen ağaçların arasından, haykırarak unutmaya çalışırlar. Fakat ölüler onları duyamaz. Yankılanan kendi seslerinin içinde, cehennemi yaşarlar. Kargalar, çıkamayan canlarıyla, cehennemde yaşayan kara bahtlı kuşlardır. Yüz yıl önce işlenen suçlardan bugün işlenen suçlara kadar her şeye şahit olmuşlardır. Bir karga ile konuşmayı ve ona sorular sormayı çok isterdim. Mesela; İnsanlar mı daha acımasız, hayvanlar mı? diye sorabilirdim. O da, İnsanlar. Çünkü, hayvanlar hala ilkel yollarla savaşıyorlar diyebilirdi. Bence haklı olabilirdi, çünkü insanlar her türlü hile ve ölümcül icat ile katlediyorlar birbirlerini. Sahi silahı ilk icat eden insan, onu ne öldürmek için kullandı acaba? Öldürmek için mi, hayatta kalmak için mi? Bence hayvanlar her zaman daha dürüst. Bir hayvan, kendisine yaklaşan bir diğer hayvanın ona ne için yaklaştığını bilir. Doğada şeffaflık esastır. Bir hayvan, bir diğer hayvanın kendisine ne yapacağını da bilir ve gardını o an, ona göre alır. Ya kaçar, ya kendini korur ya da saldırır. Fakat insan öyle mi? Değil. Tanrı insana ruh verir, şeytan da o ruhu ele geçirmeye çalışır. Ruhu ele geçirilen insan şeffaflıktan uzaklaşır, sahteleşir. İşte o zaman kurbanlar, hazırlıksız yakalanır şeytanın beslediği katillerine. İnsanlar hiçbir zaman hayvanlar kadar dürüst ve şeffaf olamaz. Ben de olamadım. Kendime çoğu zaman dürüst oldum ama başkalarına olamadım. Mesela önce, iki tane karga öldürdüğümü kendimden saklamadım. Kargaları yeni ölmüş bir insanın mezarının içine gömdüğümü de kendimden saklamadım. Ama sonra babamı öldürmek istediğimi kendimden sakladım. Çünkü kendime söylersem, bedenimle zihnim bir olup onu öldürürdü. Kargalar fark etti ama. O iki karga fark etti. O yüzden onları kendi cehennemlerinden kurtarıp, tanrının cehennemine yolladım. Tıpkı babamın, zamanında annemi yolladığı gibi. Annem, babamın cehenneminde yaşıyordu. Yaşadığı her gün ona eziyetti. Babamın koyduğu kurallarla dönen bir dünyada, nefes almak yaşamaksa tabii... Ben de annemin, maruz kaldığı kötülüğe şahit olduğum dünyasının dilsiz şeytanıydım, kargalar gibi... Evdeki kaosa şahit olmaktan bıkıp, sokağımızın sonundaki mezarlıkta kargalarla birlikte oturuyordum bütün gün. Ta ki annem ölene kadar. Annem öldükten sonra mezarlık, evimiz olmuştu. Annemin ruhunun gömülü olduğu bir mezarlık. Katilin her gün aynı mezarı ziyaret ettiği bir mezarlık. Katilin cinayet mahalline her gün yeniden döndüğü bir mezarlık. Katilin de eninde sonunda aynı mezara gireceği bir mezarlık. Babamı öldürecektim. Çünkü bu dünyada nefes almasının hiçbir anlamı ve gerekliliği yoktu. Aslında, ben babamı, annemin ölürken gözünden akıttığı gözyaşında boğarak öldürmüştüm. O günden sonra babam yaşayan bir ölüydü. Kendimden sakladığım, zihnimde işlediğim ilk cinayetimdi. Kargalar hariç. Babam, kendi cehenneminin şeytanıydı ve aynı zamanda her gün benim gözlerimden çıkan ateşle yanan bir günahkardı. Her akşam eve sarhoş gelirdi. Annemin, onun yüzünden intihar ettiğinin gerçeğini unutmak için her gün içerdi. Annemin ruhundan, kanından, canından yaratılmış olan bedenimle her karşılaştığında ise yeniden hatırlardı. Annemin ruhunu taşıyordum ben. Annemin yaşadığı cehennemin ve işkencelerin izleri yüzümde ve gözlerimde duruyordu. Her gün aynaya bakar gibi bana bakıp, yaşattığı zulüm ile yeniden yüzleşiyordu. Yine bütün gün kargaları izleyeceğim bir günün sabahında, mezarlığa giderken yolda ölmüş bir karga gördüm. İlk kez kendiliğinden ölen bir karga görüyordum. Belki de o da yaşadığı cehenneme dayanamayıp kendini öldürmüştü. Toprağın altına gömmek istemedim. Yerden alıp eve getirdim. Yemek masasının üstüne koydum. Ne kan vardı üstünde ne de bir yara. Tertemiz ölmüştü. Annem gibi. Annem intihar etmişti. İlaç içmişti. Gözündeki yaşla ölmüştü. Karganın da gözü yaşlıydı. Masanın üstünde o, karşısında ben saatlerce oturduk. Akşam olunca cehennemin en sadık müşterisi, babam geldi. İkimizi o şekilde gördü fakat hiçbir şey söylemedi. Baktı, baktı, bir daha baktı... Sessizce odasına gitti. İstedim ki o gece babam ölsün. O gece babamı öldüreyim, sonra bu kargayı da babamın mezarına gömeyim. Çok istedim, delicesine istedim. Gidip o gece onu öldürmemek için kendimi zor tuttum. Olay sonrası iki ay cezaevinde kaldım. Ben yapmamıştım ama tek şahidim ölü bir kargaydı. Bu yüzden pek inanmamışlardı bana. Ama iki ay sonra benim öldürmediğimi nasıl olduysa anlayıp beni salmışlardı. Eve döndüğümde kargayı bıraktığım masada bulamamıştım. Mecburen başka bir karga öldürüp, babamın mezarını ziyaret etmiştim. Elim boş gidecek halim yoktu tabii ki. Kargayı babamın mezarına gömdüm. Tek cehennem yetmezdi ona. İki cehenneme de birden gitmeliydi. Hem kendi cehennemine hem de kargaların cehennemine.


1982 yılında Edirne'de doğan Nuri Çetin'i bilenler zaten biliyor. Uzun yıllardır bir karikatürist olarak mizah dünyasında gördüğümüz, Kemik'ten Leman'a kadar farklı birçok karikatür dergisinde çalışan Nuri Çetin, Beyaz Baykuş Yayınları tarafından Gevşek adlı karikatür kitabını da çıkarmıştı. Karikatür dergilerini yakından takip edenlerin bilip sevdiği Nuri Çetin, radyoda Mesut Süre'nin Rabarba programına konuk olarak katılımıyla da adından söz ettirdi. Günümüzde de sağlam bir kitlenin takip ettiği Nuri Çetin uzun süredir sosyal medyada ürettiği Nurikatür adını verdiği çizimli videolara verdi kendini. Çok erken yaşlarında eline kalem alıp bir şeyler çiziktirerek başlayan karikatür yolculuğunda Nuri Çetin bugün hem çizimleri & videoları hem sosyal medyada katıldığı & ürettiği içerikleri ile sıkı bir kitleye sahip. Lafı daha da uzatmadan, Çetin'le yaptığımız sohbeti aşağıda bulabilirsiniz. 82 senesinde doğdum. Tamamen hissiz, amaçsız bir çocukluk ve ergenlik geçirdim. Bebeklikten beri bir şeyler çizip durdum ama meslek olması gerçekçi gelmiyordu. Mizah dergilerine amatör olarak gitmeye başladığım anda sanki hayatımda bir on/off tuşuna ilk defa basılmış gibi oldu. Bir can suyu geldi, yanaklara kan geldi, kulaklarım ısındı. O saatten sonra da istesen de bırakamazsın zaten. Dergilerde çalışmaya başladım. Bir çizer arkadaşımın vesilesiyle Mesut Süre'yle tanıştım. Radyo programına konuk olmaya başladım. Dergi ve radyo birlikte sürdü gitti. Sonra sosyal medya trenini yakalamak için ardından koşup kaçak bindim. Yaptığım Nurikatür videolarını Instagram, Twitter ve Youtube'da paylaşıyorum. Evde 3 kedim var. Her yer tüy. Çok bıktım. Arz ederim. Üniversitede okurken 2003 senesinde Penguen dergisinin amatör çizer toplantılarına giderek başladım. 3 ay sonra ilk karikatürüm yayımlandı. 1 buçuk yıl sonra her hafta bir bant çizmeye başladım amatör sayfada. 2005'te Kemik dergisinden çağırdılar. İlk profesyonel işim oydu. Gerçi amatörken daha çok para veriyorlardı ama olsun. Bir dergi kadrosunda olmak çok kıyak bir histi. Kimse itmedi ben yuvarlandım. 18 yaşımda ne olacağıma dair bir fikrim yoktu. Tamamen açıkta kalmama endişesiyle yazılmış bir tercihle İstanbul Üniversitesi İktisat bölümüne yerleştim. Okuldan kafamda en ufak bir bilgi kırıntısı dahi kalmadı. Ben de herkes gibi ekonomi cahiliyim. Şaak! bir 10 milyar dolar daha seviyesinde ekonomi bilgim. Okul bitince askerden kaçmak için Trakya Üniversitesi İktisat Yüksek Lisans programına başvurmuştum. 5 kişi alınacak, 8 başvuru var. Kağıt üzerinde okuduğum okul ve mezuniyet ortalaması açısından açık ara en iyi aday bendim. Mülakatta hoca cebinden 20 lira çıkarıp Bu para Merkez Bankası'nın aktifinde midir yoksa pasifinde mi? diye sordu. Aktif dedim. Aktif mi? Dedi. Pasif dedim. Tamam çıkabilirsiniz. dedi. 2 ay sonra Erzincan'da mühimmat bölüğünde tekmil veriyordum. İşin çizim kısmıyla alakalı okullar var. Orada alınacak eğitimler büyük bir artı olur ama karikatür çizmeyi amaçlayarak bu okullara giren yoktur diye tahmin ediyorum. Haddinden fazla bir eğitim almış olursunuz çünkü. Halı sahaya Messi çağırmak gibi bir şey. Okullu katır bilek çizerler de var tabii. Onlar da genelde çizgi romanda kullanırlar bu yetilerini. Haftalık mizah dergiciliğinde alaylı bir yetişme geleneği var. Hem çizgi hem mizah tarzı her hafta çizdikçe geliştiriliyor. Karikatür çizmek isteyen gençler ilk başta hayran oldukları bir çizerin hem çizgisini hem mizah tarzını taklit ederek başlar. Bu kural hiç sekmez. Biraz ışık veren genç git gide daha çok şans bulur dergide. Yavaş yavaş işleri ister istemez evrim geçirip şahsileşmeye başlar. Hem işe de hakim olur, bir tarz oturtup fark yaratmazsa bir numara olamayacağını da anlar. Büyük oranda bilinçsiz, biraz gözü açılınca da kasıtlı olarak kendi tarzını farklılaştırarak yoluna devam eder. Mizahın temeli belki bir nebze öğretilebilir ama okulu sanki olmaz gibi geliyor bana. Bir yandan bu işi çok kişisel ve özgün bir sanat dalı gibi tanımlayıp aşırı romantize etmek de istemiyorum. Zaten sanatçıların da yaptığı işi yüceltmesi bana müthiş itici geliyor. Ben yemiyorum o afra tafrayı. Boş tuvalde bir imge görüyorum falan bırak bu işleri aga! Sanatçı imajını satmak için edilen beylik laflar bunlar. Yapılan iş ne kadar özgün olursa olsun herkes işinde ustalaşırken kendine göre bir formül bulup sürekli onu uygulayarak ekmeğine bakıyor. Şöyle diyelim; mizahın üniversitesi olmaz ama anaokulu olur. Berbat bir cevap oldu ama olsun. Tahminim öyle ki bütün yaratıcı işlerle uğraşanların asıl motivasyonu ilgi isteği. Bebekken sokaktaki yabancı bile bizi görünce sever, kucaklar, öperdi ama büyüdükten sonra kimse yanağımızdan makas almaz oldu. Aynı ilgiyi tekrar kazanmak için ne yapabiliriz acaba diye dört dönen ilgi arsızı insanlar bunlar. Eve sokulmayacak tipler. Karikatürcüler de ne takla atsak seviliriz diye kendinde bu yatkınlığı bulup geliştirmiş insanlar işte. Aslında herkeste olan bir beceriyi kas çalıştırır gibi geliştirmişler. Kafası basan herkes karikatürcü olabilir diye düşünüyorum ben. Herkes bizim gibi ilgi arsızı olmadığı için ne yapsak diye aranmıyor ve bu işlere el atmıyor sadece. Çok özel insanların mesleği falan değil yani. Sosyal konular işliyorum sanırım genelde. Bazen de absürd öyküler oluyor, hikayenin nereye gideceği belli olmuyor. İnsan ilişkileri, gündemdeki konular falan. Naif ve temiz bir mizah yapmıyorum. Beni sert buluyorlar ama yapmak istediğim mizahın 10'da 1'ini yapabiliyorum belki de. Sebebi de lanet olası postmodernizm rüzgarı. Konu öyle yanlış anlaşıldı ki memlekette, ne olduğunu anlamadan Ayrımcı, cinsiyetçi, hayvan hakları karşıtı gibi duyarlılık çığı altında kalınıyor. Mesela bir espri içinde cinsiyetçi bir tipleme yapılınca muhakkak ki o karakterin cinsiyetçi ifadeler kullanması gerekiyor. Esprinin geneline bakarsanız aslında o cinsiyetçi karakterin cahilliği vurgulanıyor. Ama duyar kası aşırı gelişmiş insanlar asıl meseleyi ıskalayıp o cinsiyetçi ifadelere takılarak üzerinizde baskı oluşturuyor. Artık yabancı komedyenlerin mizahına çok daha kolay ulaşabiliyoruz. Çocuk tacizi veya din gibi bizim konu başlığını açmaya dahi çekineceğimiz tartışmalı mevzularda çatır çatır sert mizah yapabiliyorlar. Çünkü ifade özgürlüğü konusunu özümsemiş bir kültür var. Bu bir şaka, gerçek bir fikir değil. ayrımını yapabilmiş ve çiğ duyarlılık reflekslerini çoktan aşmış bir kültür var. Yakın zamanda iki genç komedyenin Alevilik ve Atatürk konulu şakalarından dolayı nasıl linç edildiklerini hatırlarsınız. Yine neyin şaka, neyin gerçek bir fikir olabileceğinin ayrımına varamadık. Şu konunun mizahı yapılamaz gibi kibir, baskı ve sansür kokan cümleler duyduk. Ve maalesef bu baskılar eğitimli, özgürlükçü, seküler ve kültür sanat ürünlerini tüketen kitleden geliyor. Benim de bir eğlendirici olarak hem işlerimin ilgi görmesinden şahsi tatmin için, hem de ekonomik açıdan sürdürülebilir şekilde işime devam edebilmek için geniş kitlelere ulaşma zorunluluğum var. Bu duyarlılık çığının altında kalmamak için çok fazla otosansür uyguluyorum ve bu durumdan hiç memnun değilim. Dergicilik çoktan beridir inişte olduğu için akacak başka mecra gerekti ve orası da tabii ki sosyal medya. Sosyal medyanın diline uygun, karikatürden farklı yeni bir yöntem bulmaya çalıştım. İçinde illa çizgi olsun istedim. İlkin Mukavva isminde gerçek hayat boyutlarında çizim yaptığım bir YouTube işi tasarladım. 10 tane video yaptım ama tek başına altından kalkamayacağım bir iş olduğunu gördüm, nefessiz kalıp bıraktım. Sonra aynısının daha küçük ölçeklisi denilebilecek olan Nurikatür ismini verdiğim yeni işe başladım. Kısa bir öykü yazıp, çizdiğim karelerin içine canlı olarak kendimi kattığım, amatör oyunculuğumla canlandırdığım basit animasyonlu videolar şeklinde tanımlayabilirim herhalde Nurikatür'ü. Stand-up mizah yapmak için en zor ve en riskli yöntem. Başarılı olması çok zor ve başarısızlığı da yıkım getiren bir yer stand-up sahnesi. Mesut'un teşvikiyle epeyce arkadaşım sahneye atladı ve artık hepsi başarılı ve tecrübeli stand-up'çılar olarak yetişmiş durumdalar. Hepsi de bana nispeten çok daha dışa dönük insanlar. Bana da aynı şekilde ısrarcı oldular ama ben halimden memnunum. Asla yapmam diye çok net konuşmayayım ama hala sahne direnişimi sürdürüyorum. En sevdiğim çizer Emrah Ablak'tır. Çok eski bir okur olmadığım için Emrah Ablak'ı Kemik dergisinde tanımıştım. Köşesinde çizdiği her karikatür sektirmeden kahkaha attırıyordu bana. O kadar istikrarlı bir şekilde komik ve kaliteli işler o güne kadar görmemiştim. Garip de bir imzası var bilirsiniz, kaligraf edasıyla fırça kalem veya tarama ucuyla attığı. Düzgün okuyamayıp Empay Ablak ne biçim isim lan diye geçirmiştim içimden. Onun haricinde Umut Sarıkaya, Memo Tembelçizer ve Cengiz Üstün'ü çok severek okuyorum. Yeni jenerasyon çizer pek çıkmayabilir artık çünkü mizah dergiciliği bitme noktasında. Dergilerde çıkmasa da sosyal medyada görebiliriz yenilerini. Yeni jenerasyon sayılmayabilir belki ama en genç Cihan Kılıç ve Özer Aydoğan geliyor aklıma. Gayet iyiler. Salgından en az etkilenen şanslı içe dönük güruha dahilim. Salgın öncesinde de zamanımın %80'ini evde geçiren, evden çalışan bir insandım. Salgının ardından bu süre %95'e yükseldi. Evle yekvücut oldum. Evin tesisatıyla benim dolaşım sistemim bir oldu. Damarlarımda elektrik, su, doğalgaz dolaşıyor. Nefes alıp veren bir gayrimenkul oldum, hiç şikayetçi değilim.


Karşıtları dengeleyen sergi Balance, 22-29 Ocak 2020 tarihlerinde Kadıköy Kaş Sanat Galerisi'nde sanatseverlerle buluşacak. Sibel Tetik Organizasyonu ve Sinan Yenilmez iş birliği ile Carl Gustay Jung'ın Yaşamın amacı karşıtlar arasında denge kurmaktır sözünden yola çıkan 33 sanatçı heykel ve resimlerini 22-29 Ocak 2020 tarihlerinde Kaş Sanat Galerisi'nde sergileyecek. Sibel Tetik sergiyle ilgili olarak; Denge sözcüğü tutarlılığı, düzeni ve ölçüyü temsil eder. İnsanlığın erdemleri olan iyilik, güzellik, doğruluk, faydacılık ve farkındalık olguları sanatla çoğalabilir. Günlük yaşamda birbirine karşıt iki kuvvetin eşitliği ile elde edilen uyum durumudur. Çin Felsefesinde Yin ve Yang doğada var olan iki zıt gücü kuralı temsil eder ve denge ilkesine dayanır. Kadın-erkek, gece-gündüz, siyah beyaz gibi... Denge, her şeyden önce insani bir kelimedir, doğrudan insan ve yaşamla ilgili bir sözcüktür. Denge, tasarımda estetik ilkelerden sadece biridir. Genel hatlarıyla kompozisyon, simetrik ya da asimetrik dengeye uygun olarak düzenlenir. Hayatın içinde ise birey olarak bu dengeyi kurmak elbette çok zor ama hepimizin hedefi böyle bir dengeye ulaşmak olmalıdır. Hayat ancak bunu başardığımızda yaşamaya değer olur. Sanatın hayatı dengeleyen ve daha yaşanır hale gelmesini sağlayan en önemli etken olduğunu düşünerek DENGE / BALANCE sergisini sergiliyoruz dedi. Açılış kokteyli 22 Ocak 2020 Çarşamba günü saat 18.30 da olacak olan sergi 29 Ocak 2020 Çarşamba gününe kadar Pazar hariç her gün sanatseverler tarafından görülebilir.


Anne karnında nasıl geliştiğimizin şaşırtıcı hikayesi hakkında eğlenceli ve erişilebilir bir kitap yazmak istedim, diyen Katharina Vestre'nin ülkemizde Büyük Muamma: Doğmadan Önceki Hikayen adıyla yer alan kitabı, 24 dile çevrildi. Biz bu röportajı aslında yapalı biraz zaman oldu. Ancak her şeyin bir zamanı var ya, şimdi yayındayız. Aslında bu kitabın anlatmak istediği şeyin tam karşılığı diyebiliriz. Katharina'yla sohbet etmek öyle keyifliydi ki aklımdakilerin yarısını bile soramadım. Ama çok lezzetli bir röportaj oldu. Size de bir kahve eşliğinde keyfini çıkarmak kalıyor. Ve emin olun, dünyaya gelişimiz üzerine pek çok şey düşüneceksiniz. A bu arada, bir de sürprizi var yazarımızın; ablasıyla birlikte hazırladığı çocuk kitabı da yakında Türkçede yer alacak. Okumayı ve yazmayı her zaman sevmişimdir. Biyoloji okuduğumda, bunu özlemeye başlamıştım. Derslerde laboratuvar raporları dışında pek bir şey yazmadık. Ama sonra üniversitemde bana biyolojideki en büyüleyici konular hakkında yazma fırsatı veren bir bilim iletişimi kursu buldum. Aslında o kurs sırasında, daha sonra kitabım olacak bir metin yazmaya başladım. Ve şimdi aynı kursta öğretmenim. Umarım öğrencilerim de benim yaşadığım güzel deneyimi yaşar. Sanırım öyleyim, evet. Bilimde çalışmanın en sevdiğim yanı bu. Biyoloji okuduktan sonra dünyaya farklı bir gözle bakmaya başladım. Vücuduma baktığımda, onun tüm çalışkan hücrelerini düşünüyorum. Bağışıklık hücrelerinin cildimde gezindiğini ve kalp hücrelerinin attığını hayal ediyorum. Ve arkadaşlarımla doğanın küçük ve büyük gizemlerini tartışmayı seviyorum. Mesela avokado çekirdekleri neden bu kadar büyük? Erkeklerde neden meme uçları var? Devam edebiliriz; bunu seviyorum. Anne karnında nasıl geliştiğimizin şaşırtıcı hikayesi hakkında eğlenceli ve erişilebilir bir kitap yazmak istedim. Sonuçta, hepimiz bu ilk bölümü paylaşıyoruz hepimizin başına geldi. Amacım herkesin, hiç biyoloji okumamış ve hücrenin ne olduğundan tam olarak emin olmayan erkek arkadaşımın bile bu kitabı anlayabilmesiydi. Evet! Şu anda yeni bir kitap yazıyorum. Üzerinde çalışmak için hala daha fazla zamana ihtiyacım var, ancak size bunun hakkında daha fazla bilgi vermek için sabırsızlanıyorum! Bu arada ablamla yaptığım çocuk kitabına da bir göz atın. Çok yakında Türkçe yayımlanacak. Beynin gelişimini çok etkileyici buluyorum; hücrelerinizin inşa etmeye başladığı ilk şeylerden biri olmasına rağmen, en son bitirilen şeydir. Doğumda bile tam olmaktan uzaktır. Aslında beyniniz asla tamamen bitmez. Öğrendiğiniz ve hatırladığınız her şey, sinir hücreleriniz arasındaki bağlantılarda fiziksel değişikliklere yol açar. Beyniniz sizin yaşam projenizdir. Kitabımı dünyada görmek ve uluslararası okuyuculardan geri bildirim almak her zaman çok heyecan verici. Bu konuyu dünyanın en heyecan verici gizemlerinden biri olarak görüyorum. Ancak bilimsel dergileri okuduğunuzda, genellikle karmaşık bir dilde yazılırlar. Bu da araştırdıkları ilginç konuları anlamayı ve takdir etmeyi zorlaştırır. Dürüst olmak gerekirse, bilimsel dergileri ve ders kitaplarını okumak oldukça sıkıcı olabilir. Amacım, bilimin anlaşılmasını kolaylaştırmak için günlük kelimeleri, karşılaştırmaları ve açıklamaları kullanarak bu konular hakkında farklı bir şekilde yazmaktı. Bu sayede bilim eğlenceli hale gelir ve yormaz, umarım! İlk olarak, hücreler bölünmeye başlar ve birçok özdeş yuvarlak hücreye dönüşür. Mikroskopta küçük bir ahududu gibi görünüyorsunuz. Ama yakında hücreler şekil değiştirmeye başlayacak ve giderek daha farklı hale gelecek. Devam edebilirdim, ama kitaptaki her şeyi de vermek istemiyorum. Mitokondrilerimizi babamızdan değil annemizden aldığımız doğrudur. Ama onları miras alan sadece kızlar değil; erkeklerin de mitokondriye ihtiyacı var! Mitokondri, hücrelerin güç santralleri olarak hareket eder ve bize enerji sağlar. Böylece hem kızlar hem de oğullar annelerinden mitokondriyi miras alacaklardır. Mitokondri hakkında çok havalı olan şey, kendi genlerine sahip olmalarıdır. Bunun nedeni, daha önce daha büyük bir hücre tarafından alınan bakteriler olmalarıydı! Dolayısıyla annenizden, büyükannenize, büyük anneannenize vb. genetik bir bağ olduğu doğrudur. Mitokondrileri nesilden nesile aktarılmıştır. Bir insanı inşa etmek için gereken tüm bilgilerin DNA molekülünde yer almasını büyülü buluyorum. Ve vücudumuzdaki her küçücük hücreye iki metre DNA sığdırabiliyoruz! Tam olarak kardeşlik değil, ama uzak akraba olduğumuz doğru. Aslında insan, meşe ağacı veya sinek olsun, yeryüzünde yaşayan her organizmanın ortak bir tarihi var. Hepimiz dünyada ortaya çıkan ilk ilkel hücrelerden geliyoruz. Milyonlarca yıllık evrim boyunca bu hücreler farklı yollar izledi ve bugün sahip olduğumuz tüm farklı yaşam formlarıyla sonuçlandık. Ama bu ilk hücreler nereden geldi? İşte bunu kimse bilmiyor. Büyüleyici bulduğum şey, fetüsün erkek mi yoksa kadın bedeni mi olacağını görmenin üçüncü aya kadar mümkün olmaması. Başlangıçta, cinsiyetler arasında hiçbir fark yok. Bu nedenle erkeklerin meme uçları var yani biz farklı olmadan önce onlar zaten yerlerinde. Fetüsün bir Y kromozomu varsa, o kromozomdaki bir gen testis oluşumunu başlatır. Bundan sonra testisler sırayla, hücrelere bir erkek vücudu oluşturmaları gerektiğini söyleyen testosteronu yapacaktır. Bu sinyaller olmadan ise hücreler otomatik olarak bir kadın bedeni oluşturacaktır. Bu kulağa basit gelebilir, ancak aslında Y kromozomundan çok daha fazlasına bağlı olan oldukça karmaşık bir süreçtir. Örneğin, bu sinyalleşme sürecinde bir şey değiştirilirse, kişi dışarıdan dişi görünen, ancak içeride testis gibi davranan bir beze sahip bir bedende olabilir. Haha! Merak etmene sevindim. Kesin olarak kimse bilmiyor, ancak plasentaları bizimkine benzer olduğu için olabilir. Çoğu memelide, plasenta annenin kan damarlarını yok etmeden sadece etrafını sarar. Ama insanlarda ve yarasalarda değil. Annemizin rahminin derinliklerine iner ve onun kan kaynağına doğrudan erişim sağlarız. Bu, anne için çok daha risklidir. Bu nedenle, bir bebeğin anne karnında büyümesine ancak zamanında doğru sinyalleri gönderirse izin verecektir. Aksi takdirde mukozadan kurtulur ve regl olur. Hayat bu bizim ve yarasalar için. Ben de kitabımı yazdıktan sonra meyve sineklerine farklı bakıyorum. Bu küçük böceklerle genlerimizin yarısından fazlasını paylaşmamız inanılmaz. Bir biyolog için çok faydalıdırlar, çünkü hızlı çoğalırlar ve laboratuvarda muhafaza edilmeleri kolaydır. Ama itiraf etmeliyim ki geçen yaz mutfağımı işgal ettiklerinde onlardan pek hoşlanmadım! Beynimizin oluşumu, gelişimimiz sırasında en uzun zaman alan şeydir. En gelişmiş beyin işlevlerinden sorumlu olan beynin en dış yüzeyi, en son oluşur. Beynin bu kısmı insanlarda o kadar büyür ki, sığması için kıvrılması gerekir. Bu yüzden beynimiz karakteristik katlanmış yüzeye sahiptir. Ancak gelişimin ilk altı ayında beynimiz bir farenin beyni gibi pürüzsüzdür. Cenin gelişiminin sonuna kadar beynin daha gelişmiş bölümleri oluşmaz ve fetüs bazı şeyleri deneyimlemeye başlayabilir. Fetus, altıncı ay boyunca bir noktada seslere tepki vermeye başlayacaktır. Ancak her şeyi duyamaz, çünkü birçok ses deriden ve kastan geçtikten sonra kısılır ve bozulur. Yine de anne karnında duyduğumuz seslerin anılarıyla doğuyormuşuz gibi görünüyor. Örneğin, yeni doğan bebekler kalp atışını duyabiliyorlarsa daha az ağlar ve daha sakin nefes alır. Ve bir çalışmada, annenin hamileyken düzenli olarak izlediği pembe dizinin melodisini çaldıklarında bebeklerinin sakinleştiğini buldular. Yani hamileyseniz, dinleyeceğiniz müziği akıllıca seçin! Daha sonra bebeğiniz ağladığında hayat kurtarıcınız olabilir. Muhtemelen bir kombinasyon, ama birine oy vermem gerekirse, Bebek karar verir, derim. Fare fetüslerinin akciğerlerinde doğumu başlatmaya yardımcı olan bir sinyal oluşturduğunu biliyoruz. Akciğerlerin çıkar çıkmaz nefes almaya hazır olması önemli olduğundan, benzer bir şeyin insanlarda da olması mümkündür. Beyinden gelen sinyaller de doğumu başlatmak için önemlidir. Kesin olan bir şey var: Bir noktada rahmi gerçekten terk etmek zorunda kalıyoruz, çünkü daha da büyümemiz için yer yok! Keşke insanlar kanguru gibi doğum yapsa, çok daha kolay görünüyor. Bu çok güzel sohbet için teşekkürler Damla! Türk okuyucularıma: Kitabımı okuduğunuz için teşekkür ederim ve gerçekten beğeneceğinizi umuyorum! Benimle iletişime geçmek isterseniz, Instagram'da fotoğraf paylaşmaktan ve beni etiketlemekten çekinmeyin. Kitabımı dünyada görmek çok eğlenceli!


Şeyma Çekici'nin yeni kitabı Ya Bir Gün Kavanoz Kapakları Biterse, Küsurat Yayınları etiketiyle okurlarıyla buluştu. Yokluğunu hissettiren, yakında nostaljik addedeceğimiz komşuluk mefhumunu hatırlıyoruz sayfaları çevirdikçe. Her öyküde tanıdık yüzlere denk geliyor, selamlaşıyor ve bizi birer yabancı haline getirip yalnızlaştıran şehir hayatından bir süreliğine sıyrılıyoruz. Birbirine temas eden hayatların eşliğinde, ağaçlar ve denizle çevrelenmiş bir yolu yürüyoruz. Türlü olumsuzluklara rağmen, bizi yaşamlarına konuk eden her karakter yüzümüzü güldürmeyi başarıyor. Samimi ve sürükleyici üslubuyla Şeyma Çekici, bizlere umudun yakınlarda bir yerlerde hep var olduğunu hatırlatıyor. Ya Bir Gün Kavanoz Kapakları Biterse; kendini yalnız hissedenlere, eski günleri özleyenlere, içinde ukde kalanlarla uyuyup uyananlara, Umut, iyi ki var! diyen bir dost sesi olacak.


Dünyaca ünlü yerleştirme sanatçısı Ilya Kabakov'un hayatını kaybettiği haberi sanat dünyasında büyük üzüntüye neden oldu. 88 yaşında vefat eden Kabakov, sanat dünyasında iz bırakan çalışmalarıyla tanınıyordu. Rus kökenli olan Ilya Kabakov, Sovyetler Birliği döneminde sanatını geliştirdi ve daha sonra 1980'lerde Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Kabakov'un çalışmaları, büyük ölçekli enstalasyonlar, yerleştirmeler ve çizimlerden oluşuyordu. Sanatçı, toplumun politik ve sosyal meselelerini ele alan eserleriyle tanınıyordu. Kabakov'un çalışmaları, dünya genelinde birçok prestijli müze ve galeride sergilendi. Sanatçının eserleri, izleyiciyi sanatsal deneyimlere davet ederken aynı zamanda düşündürmeyi hedefleyen derin mesajlar içeriyordu. Sanat dünyasında özgün ve etkileyici bir tarza sahip olan Kabakov, modern sanatın önemli isimlerinden biri olarak kabul edildi. Sanatçının kaybı, sanat camiası ve hayranları için büyük bir kayıp olarak değerlendiriliyor.


Türk Tiyatrosu'nun güldürü geleneğinin nişanesi sayılan Kavuk, dün akşam Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu'nda özel bir tören ve Bir Baba Hamlet oyununun gösterimiyle, Tiyatro Sanatçısı Rasim Öztekin'den Şevket Çoruh'a devredildi. Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu'nda gerçekleştirilen bu özel gecenin bilet geliri Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'ne bağışlandı. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği elde edilen gelir ile; üniversitede Oyunculuk eğitimi alan öğrenciler için Rasim Öztekin Tiyatro Öğrencilerini Destekleme Fonu oluşturarak öğrencilere burs imkanı sunacak. Rasim Öztekin başta olmak üzere tiyatro sanatçılarıyla buluşmalar gerçekleştirerek bursiyerlerin sahne sanatları konusunda deneyim kazanmalarını sağlayacak. Tören öncesi Rasim Öztekin ve Şevket Çoruh ile bir araya gelen ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel öğrencilerin eğitimine verdikleri destek için, tiyatro sanatçıları Rasim Öztekin ve Şevket Çoruh'a teşekkür plaketi takdim etti ve bu özel etkinliğe sosyal sorumluluk yaklaşımıyla ayrı bir anlam kattıkları için sanatçıları kutladı. Devir teslim töreninde Kavuk'un hikayesini ve gecenin önemini aktaran Rasim Öztekin, Bu güzel geceye bir güzellik daha yapalım dedik. Sanatın, tiyatronun ve hatta ülkenin geleceği için çağdaş beyinlere ihtiyaç var. İşte bu gecenin de gelirini Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği'ne bağışlama kararı verdik. dedi. Kavuk devir teslim törenine dair ayrıntıları buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.


Astronomi okuyan dört genç Harran'daki eski rasathaneye düzenlenen bir kamp gezisine katılırlar. Etrafta dolaşırken rasathanenin yakınında terk edilmiş bir evle karşılaşırlar. Evde buldukları günlükleri ve gizemli mektupları takip ederken sadece geceleri görülebilen lanetli Kefensizler Mezarlığı karşılarına çıkınca meraklarına yenik düşer ve kendilerini geçmişte saklı kalmış bir dizi esrarengiz olayı aydınlatmaya çalışırken bulurlar. Bu kabustan kurtulmanın tek yoluysa geçmişle yüzleşmektir, ancak bunun için önce Kefensizler Mezarlığı'nın içinden geçecek ve mezarlığın sakinleriyle tanışacaklardır. Kefensizler Mezarlığı, 2016'da FRPNET'in En İyi Kitaplar Ödülü kategorisinin finalistlerinden biri olmuş, 2018'de Kayıp Rıhtım En İyi Yerli Korku Romanı İkincilik Ödülüne layık görülmüştür; sinema, edebiyat ve bilim dünyasından akademisyen, yönetmen, yapımcı, senarist, yazar gibi işinde uzman kişi ve kurumlarca takdir toplamıştır. 100.000 üzerinde okunmaya ulaşarak Wattpad'de korku türünde en çok okunan kitap olmuştur. Kayahan Demir'in Pera Palas'ta Gölge Oyunu 3, Hafıza Koleksiyoncusu 6, İstanbul Portresi 2 baskı yaparak okurlar tarafından büyük beğeni toplamıştır. Kefensizler Mezarlığı, Şanlıurfa-Harran, Ulu Camii ve Harran Rasathanesi'nin kültürel tarihini, bilim tarihiyle birleştirerek hem bulunduğumuz coğrafyanın kültürel miraslarının önemine değiniyor hem de astronomi ve uzay bilimleriyle ilgili öğretici kavramlara yer veriyor. Kefensizler Mezarlığı, 2022'de aynı isimle dijital dizi olarak Kanal D Digital ekranlarında izleyiciyle buluşacak. Dizinin yönetmenlik koltuğunda Çocuklar Duymasın, Dadı gibi birçok projenin yönetmenliğini yapmış Günay Köker oturacak. Yapımcı olarak Mehmet Elçi, senarist olaraksa Yunus Elçi projede yer alırken dizinin danışmanlığınıysa Barbaroslar, Payitaht Abdülhamid dizilerinin de çalışan Ertan Özyiğit'in yapması planlanıyor.


Kayıp Rıhtım Aylık Öykü Seçkisi, Ekim 2021 tarihli 144. sayısında EŞKIYA temasıyla okurların karşısına çıkıyor. Her ay birbirinden farklı temalarda kaleme alınan fantastik, bilimkurgu, steam-punk, korku-gerilim, polisiye türlerdeki öyküleri sayfalarına konuk eden Seçki, ekim ayında yeni maceralarla internetteki yerini alıyor. Dijital yayıncılıkta 12 yılı geride bırakan ve çalışmalarına istikrarlı bir şekilde devam eden Öykü Seçkisi, yeni sayısında okurları eşkıyaların kestiği izbe yollara davet ediyor. Kayıp Rıhtım Aylık Öykü Seçkisi'nin 144. sayısı her zaman olduğu gibi çevrim içi ortamda, ücretsiz bir şekilde yayımlanıyor. Eşkıya temalı sayının kapak illüstrasyonu Buse Umut'un ellerinden çıkıyor. Kasım ayının teması ise ZÜMRÜDÜANKA KUŞU olarak belirlendi. Bu temada yazılan öyküler 18 Kasım 2021 tarihine kadar oykuseckisi@gmail. com adresinden Öykü Seçkisi editörlerine ulaştırılabilir.


Keçe Ali: Kuvay-i Milliye hareketinde Mustafa Kemal paşanın emriyle, Ege'nin Aydın dağlarına bakan Bademli beldesi dağlarında efe olarak bilinen büyük dedem Keçeci Ali Efe orduya destek için düze inen efelerden. Yedi kızanıyla birlikte, vatan için büyük fedakarlıklar vermiş bir memleket sevdalısı. Bu ismi o kadar severdim ki, 2017 yılında İstanbul'da açtığım kişisel sergimde bu ismi ilk kez kullandım. Yirmi yıllık sanat hayatımda beni en mutlu eden anlardan biriydi bu karar. Resim, heykel ya da sanatın bir çok dalı ilkokul sıralarından itibaren hep ilgimi çekti. Sınıf içinde iyi resim yaptığımı söyleyen arkadaşlarım olurdu. Bir gün Ulusal çapta bir resim yarışması kazandığımı öğrendiğimde, hayatımın tamamen resim olacağını tahmin etmiştim. Sanata olan tutkum, beni günde sekiz saat düzenli bir disiplin içinde atölyemde çalışan biri yaptı. Sağlıklı olduğum sürece böyle devam etmek istiyorum. Aslında sorunuza şöyle cevap verebilirim, evet yarışmalar lokomotif etkisi görüyor çoğu zaman. Fakat sanatla uğraşan çoğu kişi hassasiyetleri yüksek duygusal insanlardır. Kaybedilen yarışma sonuçları olumsuz yönde de etkileyebilir. Bir süre sergilerime ara vermiştim.2017 yılında İstanbul'da Derinlikler Sanat Galerisi bir sergi teklifinde bulununca, sandığımın içinde bulunan kağıt işlerimi sergilemek istedim. O yüzden serginin ismi 'Sandık İçi Haller' oldu. Keçe Ali işlerini de ilk kez o sergide görücüye çıkardım. Çalışmalarımda genellikle lekesel durumlar vardır. Bu lekeselliğin içinde, mutlaka figürü kullanmaya çalışırım. Arka planlarda kullandığım tekrarlar, geleneksel minyatür ve tezhibin içinden çıkıp gelir. Ben biraz da bizim toprakların dokusunu anlatmaya çalışıyorum. Lübbey köyü büyülü bir yer. Anadolu'daki hiçbir yere benzemiyor. Tek bir beton parçasının girmediği tarihi bir köy. Bu köy yıkılıyor ve harap vaziyette. Terk edilmiş köylere dikkat çekmek amacıyla açtım o sergiyi. Basında gerekli karşılığı buldu ve çorbada benimde tuzum oldu. Şimdilerde Kültür Bakanlığı tarafından ele alınmaya başladı. Sergiyi evet yedi kişiye açtım. Terk edilmiş kahvehanenin içinde, başında poşusu ile köylü dedeye basın bir suru sordu. Bu resimde ne görüyorsunuz diye? Dedenin cevabı, evlat ben resimden anlamam ama bu yaşımda bu renkleri ilk kez görüyorum oldu. Bu cevap benim resim hayatımdaki en güçlü cümleydi. Kesinlikle katılıyorum. Yeni sergi projelerim hazır yakın zamanda duyuracağım. Benzer projelere devam edeceğim. Ben hikayeleri severim, anlatmayı daha çok severim. İzleyiciye birer cümle verdim o sergide ve çok güzel tepkiler aldım. Nerde kahverengi bir tabela görsem oraya çeviririm aracımı ve arkeolojik bir alanı ziyeret ederim. Tarihin izinde serisi öyle çıktı. Evet hissetmeden yapmak mümkün değil. Lidyalılardan, Kilikyalılara, beylikler dönemine kadar bir sürü medeniyeti içselleştirmeye çalıştım o seride. Arkeolojiyi ve mitolojiyi o seride izleyiciyle paylaşmak istedim. Ben genellikle akrilik boya ve karışık teknik kullanıyorum. Tuval ve yağlı boya kağıtları bazen de duralit üzerine çalışmaktayım. Sandıkta kalmadığı sürece işlerim, evet benim için bir iletişim aracı. Yaptığım her iş benim adıma hikayeler anlatan birer meddah. Sizlerle iletişime ve bu röportaja neden olan birer imge. Teşekkür ediyorum sizlere. Gazete Sanat Ailesi olarak biz teşekkür ederiz.


Ressam Keçe Ali'nin ''8. Kıta-II' isimli solo sergisi 4 -13 Aralık tarihleri arasında İzmir -Kemeraltı'nda bulunan Eskiiz Sanat Galerisi'nde sanatseverlerle buluşuyor. 2019 yılında gerçekleşen İstanbul Bienali, Yelkenli Serisi resimlerime başlama tarihlerine denk gelir. Sergide iki adet büyük boyutta işim, Kuruçeşme'de bulunan Hamam art Hub-Binyıl Galeri'de sergilendi. Keşfetmenin insan hayatındaki önemi ve yine insan oğlunun bilinmezliğe olan merakından dolayı ortaya çıkan Yelkenliler, günümüz modern dünyasını değil biraz daha tarih içinde yolculuğa dikkat çekmeye çalışıyor. Tüm kıtaların keşfi Yelkenli gemilerle yapılmıştı ve yelkenliler hep bilinmeyene doğru yolculuk yaptılar. 7 adet Kıta bu şekilde keşfedildi.8. Kıta içimizdeki bilinmeyen ve keşfetmek istediğimiz taraf olabilir diye düşünüyorum. Doğan Cüceloğlu,''Gerçek Özgürlük kitabında şöyle der; Farkında olan insan kendini keşfetme yolculuğuna çıkabilir. Kendini keşfetmek kolay değildir, bazen yıllar alır. Çoğu insan kendini keşfetmeden ölür gider.'' Bu bakış açısıyla 2019 yılından bu yana ürettiğim Yelkenli Serisi işlerim, Köy hatırları Serisi ve Tarihin İzinde serisi işlerimle üst üste bir katman oluşturarak pür haline gelmeye çalışıyorlar. Evet 8. Kıta insan oğlunun kendini keşfetme ve içindeki bilinmeyene yolcuğu olurken, aynı zamanda yaşanmışlıklarının onu nasıl yönlendirdiği ile ilgili bize görseller oluşturuyor. Resimlerimde sıklıkla kullandığım imgeler, Kuşlar, Servi ağaçları, Figürler ve Geometrik çizgiler oldu. Her bir imgenin yaşanmışlıklarımız ve bağlarımızla alakalı olduğunu söyleyebilirim.''8. Kıta '' resimlerinin ilk solo sergisi Çeşme Alaçatı'da Ek Hizmet binası Galerisinde gerçekleşti. Aynı seriden hiç sergilenmemiş işlerim ''8. Kıta-II' ismiyle İzmir -Kemeraltı'nda bulunan Eskiiz Sanat Galerisi'nde 4 -13 Aralık tarihleri arasında gerçekleşecek. Tüm sanat severleri beklerim.