Slovakya'lı göçmen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Andy Warhol'un asıl adı Andrew Warhola'dır. Çocukluk yılları hastalıkla geçtiği için eğitimine devam edememiş, annesi ile resimler çizmiştir. 1949'da eğitimini tamamlayıp New York'a gitti ve burada adını Andy Warhol olarak değiştirdi. Reklam illüstratörü olarak işe başlayan Warhol sonrasında yaptığı resimlerde teknikler geliştirerek onları çoğaltmaya başladı. Kendine has bir çizgi oluşturan Warhol makineleşme diye tabir edilen terimi kullandı. Güzel sanatlar alanında ilerlemeyi hedefledi ve reklamlar için sanat yapmak yerine reklamları sanat haline getirdi. Warhol'un en önemli noktası da budur ve bu sayede Pop Art'ın konularını belirleyen kişi olmuştur. Bunlar arasında başta gelenler Camplell's Soup, Coco Cola'dır. Tüm bu yapılan resimleri daha doğrusu çoğaltılan resimleri ortak bir dil olarak görüyordu. Kendisine ait şu söz de dikkat çekicidir: '' Amerika hakkındaki en güzel şey, en zenginle en fakirin aynı ürünü aldığı bir geleneği başlatmış olmasıdır.'' Bunların hepsi seri üretim ve savaş sonrasındaki tüketim çılgınlığı ile alakalıydı. Warhol yaptığı resimleri çoğaltmak için serigrafi tekniğinden yararlanmıştır. Ardından fabrika kurdu. Ayrıca ünlülerin resimlerini de yapıp çoğaltmaya başladı. Tanıtım fotoğrafları, gazete ve dergilerden topladığı görüntüler ile yeniden şekillendirdi. Ünlüleri ticari bir ürün olarak görmesi yönünde vurucu bir yorumda bulundu. Warhol'un eserlerinde tekrar tekrar karşımıza çıkan konular şunlar: Ayakkabılar, ürünler, ünlüler, zengin insanlar, para, felaketler, ölüm ve kendisi... Bunlar sadece Warhol'un takıntıları olarak karşımıza çıkmıyor o içinde bulunduğu kültürü de yansıtıyor. Eserleri Amerikan yaşamındaki ticarileşme ve tek tipleşmeyi kanıtlar niteliktedir. Bir modern sanat eserine baktığınızda aklınıza pek çok şey gelir ve farklı şeyleri çağrıştırır. Fakat eğer bu yapılan işi gördüğümüz yer bir müze olmasaydı, Campbell's Çorbaları şirketinin pazarlama departmanında görmüş olsaydık bir ilan veya afiş olarak algılayabilirdik. Andy Warhol'un stüdyosundan çıktığına göre artık reklam olarak algılanmayacak, çünkü burada sanatçı buna farklı bir bakış açısıyla bakmamız gerektiğini söylüyor. Şunu diyebiliriz ki modern sanat eserleri bir şeyi dönüştürüyor ve onu farklı şekilde algılamamızı sağlıyor. Burada da sanatçı son derece sıradan, herkesin dolabında bulunabilecek bir nesneyi almış ve onu odak noktası haline getirmiş. Eserin ne zaman yapıldığı ayrıca önemlidir. Yapılan dönemde tam olarak insanların eserleri sanat olduğunu düşünmeye başladıkları bir zamandan, yani seri üretimin, fabrikaların döneminde meydana gelmiştir. Daha hızlı ve sonuç alabilecek bir şey düşünmüş, bu çiçek için plastikten bir stampa üretmiş ve bunları mekanik olarak basmış. Makineleşme! O dönem için bir sanatçının, 'bunları boyamak için canımı sıkmak istemiyorum ve bu işi kolaylaştırmak için mekanik bir yöntem bulacağım' demesi dönemini yansıtmıyor mu? Warhol'un yaptığı gerçekten bu anlamda önemlidir. Zira onun bu düşünce tarzı dönemin nasıl ürettiği ve dünyayı nasıl şekillendirdiğimizi yansıtıyor. İnsanlar Warhol'un eksantrik mi yoksa sanatsal bir dahi mi olduğuna karar vermekte zorlandıysa da sonunda yaptıklarının sanatsal üstünlüğünün göstergesi olduğuna karar verdiler. Burada 'printer çizmek yerine, printer kullanmak' endüstri devrimini yansıtan bir durum. Aslında burada bahsedilen, avangard bir sanatçı olmanın ne anlama geldiğidir. Sanatsal dili değiştirmek, sanatın içinde yaşadığımız ana doğrudan ve özgün bağlantı kurmasını sağlayacak yeni yollar bulmaya çalışmaktır.


Nur Yoldaş 4 Ocak 1956 İstanbul doğumludur. Asıl adı ise Nur Belda olan sanatçı, Yoldaş soyismini, besteleriyle tanıdığımız Ergüdar Yoldaş ile olan evliliğinden sonra almıştır. Türk Müziğinin en güçlü seslerinden biri olarak nitelendirilen Nur Yoldaş'ın sesi, bizce de kendine has yapısıyla Türk Müziğinde asırlar geçse de unutulamayacak bir seviyededir. Kimi müzik yazarları tarafından asla taklit edilemez bir ses olarak tanımlanan Nur Yoldaş'ın iz bırakan şarkılarını Gazete Sanat okuyucuları için derledik. Nur Yoldaş'ın ilk 45'liği A yüzünde Aşk bir fantazi B yüzünde ise Bile bile isimli şarkıları barındıran 45'liktir. Bu 45'lik 1974 yılında piyasaya sürülse de, Nur Yoldaş'ın sansasyon yaratacak sesinin tanınmasına daha bir süre vardır. Nur Yoldaş ilk 45'liğinden 7 sene sonra, 1981'de hepimizin kulaklarına bir kez de olsa çarpmış olan Sultan-ı Yegah ismiyle doldurduğu 45'lik ile tanındı. Bir Atilla İlhan şiiri olan Sultan'ı Yegah şarkısını Ergüdar Yoldaş bestelemiştir. Daha sonralarda çeşitli grup ve sanatçılar tarafından da yorumlanmış olan bu şarkı, Nur Yoldaş'ın bıraktığı etkiyi asla bırakamamıştır. Zaten o dönemlerde de bu şarkı çok büyük ses getirmiş ve müzik dergilerince pop müziğinde çığır açan şarkı olarak yazılmıştır. Sultan-ı Yegah 45'liği hala müzik piyasalarını sallarken, Nur Yoldaş aynı yılın Aralık ayında yine alışık olunmayan tarzda bir albümle karşımıza çıkmıştır. Yine Sultan-ı Yegah adını taşıyan bu albüm, Türk ve Batı müziğini sentezleyerek çeşitli makamlarda okunmuş 10 adet şarkıyı bünyesinde barındırmıştır. Albüm o zamana kadar çok nadir ulaşılabilen bir başarıya ulaşmış, içinde yer alan her şarkı hit olmuş ve 1982 yılının müzik piyasasında bolca adından söz ettirmiştir. O şarkılardan bazıları; Mihrimak, Saki, Kömür Gözlüm, Sa'd-Abad, Disko Segah ve Sultan-ı Yegah'tır. Nur Yoldaş, Sultan-ı Yegah albümünün yarattığı etkiyle birlikte yurt dışında turnelere de çıkmaya başlamıştır. 2001 yılında Dıcovery Varna Uluslararası Beste ve Şarkı yarışmasına katıldı ve bu yarışmada 2.'lik kazandı. - Aşk Bir Fantazi / Bile Bile (1974) - Sultan-ı Yegah / Anadolu (1981) - Sultan-ı Yegah (1981) - Elde Var Hüzün (1983) - Dönüş (1992) - Bir Gamlı Hazan (2014) - Sahiden (2014) - Masal (2017)


PoPuP tiyatro topluluğu, ilk oyunu Yedi VII nin Şubat ayı gelirlerini Elazığ'da meydana gelen 6.8'lik depremden etkilenen depremzedelere bağışlayacak. Salih Coşkun'un yazıp yönettiği ve başrolünde Volkan Sümbül'ün yer aldığı Yedi VII, 11-20-25 Şubat 2020 tarihlerinde saat 20.30'da Gayrettepe KATS Sahne'de Elazığ için seyirci ile buluşacak. Yedi-VIInin yardımcı yönetmenliği ve dış seslerini Serkan Kıranta, Müzik-Işık-Tasarım ve Uygulamasını Hakan Özkan ve Gökay Demirbilek, dekor ve afiş tasarımını Dome Asya, fotoğrafçılığını Fatih Doğan, Fulya Doğankara üstleniyor. Biletinial. com dan satışa sunulan oyunun biletlerini aynı zamanda KATS Sahne Gişesinden de temin edebilirsiniz.


Prado Müzesi iklim değişikliği sonrası neler yaşayabileceğimizi göstermek için çok değerli 4 başyapıtını güncelledi. Kıyamet sonrası bir dünyanın kapılarını aralayan bu güncelleme, Madrid'deki COP25 İklim Değişimi Zirvesi ile aynı zamana denk geldi! 2019 BM İklim Değişikliği Konferansı COP25 İspanya'nın Madrid kentinde 13 Aralık'a kadar devam edecek. Konferansla aynı tarihe denk gelen bir çalışma ise İspanyol Prado Müzesi ve WWF ekiplerinin bir araya gelmesiyle oluşturuldu. Değişen gezegenimizin potansiyel sonuçlarını göstermek amacıyla 4 başyapıt yeniden güncellendi.


Gönüllü bir girişim sonucunda, karantina günlerinde ortaya çıkan ve önümüzdeki günlerde dağıtımına başlanacak olan kitap iki bölümden oluşuyor. İlk bölüm, pandemi döneminde sanatçıların yaşadıkları güvencesizlik iklimini inceleyen ayrıntılı bir araştırma raporu; ikinci bölüm ise aynı dönemde ortaya çıkan kolektif sanatsal üretimlerini ve dayanışma pratiklerini konu alan kapsamlı bir makale. Araştırma raporu, Eda Yiğit'in 16 Ağustos-16 Eylül tarihleri arasında açık çağrı yaparak ulaşabildiği, çoğunluğu güncel sanat alanında üretim yapan 150 sanatçıyla gerçekleştirdiği bir anket çalışmasına dayanıyor. Anket kapsamında, kısaca sosyal güvenceden ve sürdürülebilir ekonomik kaynaklardan yoksun, yani prekarya olarak tanımlanabilecek sanatçıların salgının birinci dalgası süresince yaşamlarındaki değişime, sanatsal üretimlerinin dönüşümüne ve kırılganlaşma süreçlerine odaklanıyor. Çalışma, güvencesizliği uzaktan izlenecek bir muamma ve tüm sanatçıları aynı sınıfsal pozisyona sahipmiş gibi görmek yerine, kanıksanmış bilinmezliğinden kurtarmayı öneriyor. Yazar bu kitap çalışmasını, prekarya olarak sanatçılar üzerine düşünmeyi ve sanat alanında prekariteyi analiz etmeyi hedefleyen alçakgönüllü bir çaba olarak görüyor. Sponsor desteği ve yazarın kişisel gayretiyle basılmış olan kitap, güvencesizlik konusunda kültür sanat kurumlarında, yerel yönetimlerde ve kamu kurumlarında karar vericiler ve çözüm üretme sorumluluğu olanlara fikir vermesi ve daha geniş çaplı araştırmalara ilham vermesi umuduyla, ücretsiz olarak dağıtılacak ve e-kitap olarak da erişilebilecektir.


Mixer, gelenekselleşen ve çağdaş sanatın ulaşılabilir olmasını hedefleyerek hayata geçirdiği sergi serisi Printed 2020'de usta sanatçılar ile genç kuşağın dikkat çeken isimlerini buluşturan seçkisi ile baskı sanatının tarihine ışık tutuyor. Mixer'in, ilki 2015 yılında hayata geçirilen ve baskı sanatına odaklanan sergi serisi Printed, bu yıl altıncı edisyonu ile 7 Kasım 2020'de ziyarete açılıyor. Sanat dünyasında iş birliğinin gücüne inanan Mixer, bu yılki seçkinin kürasyonu için x-ist'in kurucu ortağı ve The Empire Project'in sahibi ve yöneticisi Kerimcan Güleryüz'ü davet etti. Bu sene seçki, alternatif sanatsal üretim yöntemleri ile kendilerini ifade eden sanatçıların özellikle baskı alanındaki uygulamalarına daha derinlemesine bir bakış sunmayı hedefliyor. Daha önceki edisyonlarında, izleyiciye baskı tekniklerinin olasılıklarını ve çeşitliliğini tanıtmak için bir temel oluşturan Printed sergileri gravür, linolyum baskı, litografi, serigrafi, fotoğrafçılık ve heykel gibi farklı disiplinlerde üretilen çalışmaları izleyici ile buluşturdu. Bu yıl, Printed'20 ile usta sanatçıların eserlerinin yanı sıra yepyeni yeteneklere de yer vererek izleyiciye, sanatçıların üretimlerinde baskı ile kurdukları ilişki ile ilgili derinlemesine bir inceleme fırsatı sunuyor. Sergi özgün eserlerin üretimi ile başlayarak, eserlerin çoğalma süreçlerindeki yolculuğuna izleyiciyi de ortak etmeyi hedefliyor. 7 Kasım 12 Aralık tarihleri arasında Mixer'de gerçekleşecek olan Printed'20 sergisi, linolyum baskıdan gravüre, fotoğraftan heykele farklı nesiller ve medyumlarda üretim yapan sanatçıların baskı ve çoğaltılabilir eserlerinin dönemsel olarak değişimlerini görme fırsatı sunuyor.


İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erdinç Öztürk'ün Travma ve Dissosiyasyon: Psikotravmatoloji Temel Kitabı Nobel Tıp Kitabevleri etiketiyle raflardaki yerini aldı. Psikoloji Profesörü Erdinç Öztürk, uluslararası düzeyde tanınan bir psikotravmatoloji uzmanı olarak kabul edilmekte olup dissosiyatif bozukluklar ve travma sonrası stres bozukluğu başta olmak üzere hem Türkiye'de hem de dünyada en fazla sayıda travma hastası tedavi eden bir klinik psikolog olarak travma ile ilişkili ruhsal hastalıkların hem klinik hem de adli psikolojik değerlendirilmesinde uzmanlaşmıştır. Prof. Dr. Öztürk'ün araştırmacı ve yazar olarak içerisinde yer aldığı psikotravmatoloji yönelimli ve çoklu mağduriyetlerle karakterize olan dissosiyatif bozukluklar ile ilgili bilimsel çalışmaları, dünyanın en prestijli üniversitelerinde görevlerini sürdüren akademisyenler tarafından refere edilmekte ve bu alanda temel çalışmalar olarak kabul edilmektedir. Bir travma psikoterapisti olan Prof. Dr. Erdinç Öztürk, Türk Psikoloji Akademisinde verdiği çok sayıda konferans ve seminerle son çeyrek asır içerisinde; psikotravmatoloji, çocuk yetiştirme stilleri, psikotarih, kuşaklararası travma geçişi ve dissosiyasyon kavramlarını on binlerce ruh sağlığı uzman ve öğrencisine tanıtmıştır. Bu kitabın 2. baskısı, bir psikotravmatoloji temel kitabı kapsamında büyük ölçülerde yenilenerek ve genişletilerek yapılandırılmış olup bu psikotravmatoloji temel kitabı; klinik psikologlar, psikolojik danışmanlar, adli psikologlar, doktorlar, adli tıp uzmanları, sosyologlar, tarihçiler, antropologlar, sosyal hizmet uzmanları, psikiyatrlar, ruh sağlığı hemşireleri, aile danışmanları, halk sağlığı uzmanları, avukatlar, hakim ve savcılar için hem klinik hem de adli açılardan önemli bir bilimsel başvuru kaynağıdır. Bu eser, travma ve dissosiyasyon yani psikotravmatoloji alanında hem ilk yazılan bilimsel kitap olması hem de alanında 2. baskıya ulaşan ilk kitap olması yönüyle Türk Akademi Tarihi'ne geçmiştir. Prof. Dr. Erdinç Öztürk'ün Travma ve Dissosiyasyon: Psikotravmatoloji Temel Kitabı Nobel Tıp Kitabevleri web sitesi üzerinden satın alınabilir.


Yeni bir kalp? Peki kendi kalbim nerede? Beni yarı yolda bırakan, artık vücuduma yetmeyen kalbim... Ona ne oldu? Şimdi, uyum sağladı denilen bu kalp kimin? Kalp ve Damar Cerrahı Profesör Doktor Gökçen Orhan'ın ilk romanı Emanet Kalp, hep kitap logosuyla raflardaki yerini aldı. Sakin olun, her şey yolunda. Artık yeni bir kalbiniz var. Hayatının yeni dönemine bu sözleri işiterek başladı Ömer. Gece yarısı şehrin diğer ucundaki bir eve düşen haber, getirdiği büyük acılarla beraber, başka hayatlara umudu taşıyordu. Kalbin atmaya başladığı ilk an gibi, en başından bu yana sarmaş dolaş olan ikilik o gece de hüküm sürüyordu: keder ve sevinç, kayıp ve kazanç, bitiş ve başlangıç, düğün ve cenaze. Kalp ve Damar Cerrahı Profesör Doktor Gökçen Orhan'ın, uzun yılların tecrübesi ve birikimiyle kaleme aldığı Emanet Kalp; yapılan her organ bağışının, tükenen çarelere umut oluşunu anlatıyor. Her satırıyla, hayatın bize bağışlanmış büyük bir armağan olduğunu ve her şey tamamlandığında, bu kez armağan sunmanın sırasının belki de bizlere geldiğini anımsatıyor. Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Gökçen Orhan'ın ilk romanı Emanet Kalp, 26 Mart'tan itibaren hep kitap logosuyla raflardaki yerini aldı.


Disiplinlerarası sanat ve araştırmayı, ortak mekan ve projelerde buluşturan, İstanbul ve Toronto merkezli, bağımsız bir platform olan Project Encountered online yayınlarına başlıyor. Varlığını uluslararası tabanda ve sahada sürdürerek başlatmayı hedefleyen oluşum, toplumsal ve bilimsel projelerle geniş bir kitleye seslenmeyi arzuluyor. Sanat piyasasının içerisinde bulunduğu tekelleşme ve bireyselleşme yapısına alternatif olarak, özgür ve samimi bir üretim ortamını savunuyor. Branş, teknik ve konu sınırlamadan, farklı disiplinlerde üreten bireyleri bir araya getirerek, geniş bir kitleye seslenmeyi düşünüyor. Yaratıcı ekibini; Gizem Candan, Yağmur Doğan ve Zeynep Sümerval oluşturuyor. Online ve fiziksel olarak bir çok kanalda varlığını sürdürürken, oluşturduğu içeriklerle farklı bakış açıları sunarak, çağdaş sanat piyasasında farklı diyalektikler ve perspektifler üzerinden, ulaşılabilirlik ve görünürlük yaratan bir platform olmayı hedefliyor. Project Encountered hedefleri doğrultusunda; konuşma ve yazı dizileri, online oturumlar, proje bazlı fiziksel sergiler ve atölye programları sunmaya hazırlanıyor. Oluşum ilk projesini Ekolojik bir yıkım olan Madra Barajı çevresindeki madencilik problemi üzerinden kurguluyor. Doğal su kaynakları başta olmak üzere doğanın değerinin anlaşılmasını ve korunması gerektiğini sanatsal bir bakış açısı ile anlatmayı, doğa ile madeni karşı karşıya getiren ve hepimizi ilgilendiren ekolojik bir yıkımı ele alıp, buna bir ses getirmeyi hedefliyor. Encountered; uzmanlar, ekolojik örgütler ve olayların gelişimine birinci dereceden tanıklık etmiş yerel halk ile işbirliği içinde olmayı, konuşma ve tartışma dizilerini belgeleme yoluyla devam eden yıkımı arşivleyerek gelecek nesillere bırakmayı amaçlıyor. Projenin sonunda, toplanan verileri sanatsal pratik ile birleştirip, fiziksel bir sergi oluşturmayı planlıyor. Yarattıkları üretim ve araştırma ortamı ile geleceğe yönelik bir arşiv oluşturabilmek üzere madra barajı ve çevresine odaklanıyor. Encountered, kolektif çalışma ruhunu benimsemiş, beraber üretmekten ve tartışmaktan zevk alacak herkese alan açıyor.


Decollage Art Space sezonun ikinci sergisinde bir karma seçkiyi ağırlıyor. Emine Şenses, Melike Kılıç, Ömer Koçağ, Pelin Bayçelebi, Sayat Uşaklıgil ve Yağmur Yılan'ın eserlerinden oluşan, 22 Kasım'da izleyiciyle buluşacak olan Promesse adlı sergi, Serap Atala sergi danışmanlığı ve koordinatörlüğünde hayata geçiyor. Sergideki sanatçılardan Emine Şenses'in uzaktan bakıldığında yağlı boya resim etkisi gösteren kolajları, Melike Kılıç'ın çok katmanlı geleneksel kat'ı sanatından yola çıkarak yaptığı görsel hikayeler, Ömer Koçağ'ın Rembrandt ve Goya gibi büyük ustalara çağdaş bir saygı niteliğindeki resimleri, Sayat Uşaklıgil'in zamansız ve mekansız zıtlıkları, o anda donmuş kalmış gibi görünen nostaljik figürleri, Pelin Bayçelebi'nin doğanın mükemmel dengesinden aldığı ilhamla yaptığı resimler ve Yağmur Yılan'ın kadına ait duyguları dramatik bir yaklaşımla yeni bir gerçeklik yaratarak tuvaline aktarması bizi sanatçıları tanımaya, anlamaya ve araştırmaya davet ediyor. Günümüz Türk resminin ustalaşmış ve ustalaşma yolundaki genç kuşak sanatçılarını bir araya getiren sergi, umut teması etrafında şekilleniyor. Biçimsel ve kavramsal yaklaşımla ziyaretçileri düşündürmeyi ve sorgulamaya alan açmayı amaçlıyor. Çeşitli medyumları kullanan, sanat üretimine farklı açılardan bakan sanatçıların; çeşitli üslupların ve farklı eser boyutlarının beraberliği ile ritmi getiren gelenekten moderne, kağıt malzemeden tuvale uzanan eserlerinden oluşuyor. Promesse, 9 Ocak tarihine dek Decollage Art Space'te ziyaret edilebilir.


Kitabım çıktığı günden bu yana mesaj kutuma çokça depresyon ne işe yarar sorusu düşüyor. Bu anlamda insanların merakını uyandırdığını düşünmekteyim. Muhtemelen fazlasıyla olumsuz çağrışımları olan bir hastalığın yararı olma ihtimali pek çok insanı heyecanlandırmış. Kitabımda evrimsel ve sosyolojik kuramlardan hareketle muhtemel faydaları üzerine bazı görüşleri dile getiriyorum. İşin aslı depresyon diye bir hastalığın olup olmadığı bile zaman zaman tartışma konusu olabiliyor. Bazı büyük psikiyatristler depresyon diye bir hastalık olmadığı eskiden ifade edilen ''melankoli''nin bir hastalık olduğunun altını çiziyorlar. Ruhsal hastalıklar diğer tıbbi hastalıklara göre çağa ve kültüre göre büyük değişiklik gösteriyor. Bütün bunları bir araya getirdiğimizde depresyon teşhisi bir profesyonel tarafından dahi zor konan bir teşhis. Bu tartışmaları bir kenara bıraktığımızda kişinin ıstırabı üzerine düşünmek herkes için daha faydalı olacaktır. Bir önceki soruda kısmen değindiğim gibi ruhsal hastalıklar döneme göre büyük değişiklik gösteriyor. Örneğin Sigmund Freud'un ilk yazılarını yazdığı dönemde histeriden mustarip ayılıp bayılanlar oldukça sık görülürken bugün böyle tablolar ile daha nadir karşılaşıyoruz. Depresyon da bu dönemde performans toplumu içerisinde yüksek beklentiler ile ilişkili bir şekilde artış göstermiş olabilir. Yoğun iş tempoları, emeğin karşılığını alamamak, hayal kırıklıklarının artması aklıma ilk gelenler ama herhalde artışın en büyük nedeni depresyon teşhisi için daha yumuşak tanı kriterlerinin kullanılıyor olması. İnsanlar bu konuda eskiye göre daha bilinçli ve oldukça meraklı. Popüler dizi ve kitapların bunda etkisi yadsınamaz. Terapiye gitmek gözü kapalı şekilde faydalıdır demem mümkün değil. Ne yazık ki ülkemizde bu konuda yetkin olmayan ancak ısrarlar Batılı ülkeleri örnek göstererek yanlış akıl yürütmelerle yetkin olduğunu iddia eden kişiler ve kurumlar var. Bu konuyu Türkiye özelinde yanıtlarsam terapinin faydaları açısından büyük şüphelerim var. Therapy Culture kitabında Frank Furedi terapinin nasıl bir istismar alanı hale getirilebileceğinden bahseder. O nedenle ihtiyatlı bir yanıt vermeyi tercih ediyorum. 500'den fazla terapi çeşidi var ve temelde ikiyi ayırmak mümkün: içgörü kazandırmayı hedefleyen terapiler ve problem odaklı terapiler. İkisinin de duruma ve kişiye göre öne çıktığı zamanlar var. Her bir başka alanlarda fayda sağlamayı hedefliyor. Terapi insanın bazı çatışmalarını gözden geçirebileceği, güçlenebileceği ve yeni şeyler öğrenebileceği alan. Ancak tüm bu saydıklarım biraz karamsar olacak belki ama az sayıda terapist ve terapi ortamı ile sağlanabilecek faydalar. Daha önce bahsettiğim gibi sahiden istismara çok açık bir alan. İnsanlar kanıta dayalı tedaviler yerine kişisel deneyimlerini çok büyük kanıtlar gibi görmeyi tercih edip olmaması gereken şeyler yapıyorlar. Ruhsal hastalıklarla ilgili metodolojik ve epistemolojik anlamda büyük bir eksiklik var. Bu nedenle herkes bu alanlara sızmaya çalışıyor. İnanın ben de her gün yeni bir şaşkınlık yaşıyorum. Destek alacakları kişileri reklamlardan değil güvenilir referanslar aracılığı ile bulmalarını tavsiye ederim. Hastalardan örnek vermek suistimal edilmeye çok açık bir konu. İşin aslı kitabımda böyle örneklerin yer alabileceği çok hasta gördüm ancak kitabımın böyle bir tartışmanın içinde yer almasını istemedim. Faydalanabileceğim onlarca kaynak olduğu için örnekler bulmakta pek güçlük de yaşamadım.


İlk kitabı İmkansız İlişkilerden Mümkün İlişkilere ile sağlıklı ilişkilere giden yolun haritasını veren Psikiyatrist Dr. Bahar Tezcan ile okurunu, terapi odasında derin iç yolculuklara yönlendirdiği yeni kitabı Terapi Odasında İyileşen İlişkiler üzerine konuştuk. - İlk kitabınız İmkansız İlişkilerden Mümkün İlişkilere'nin önsözünde şöyle yazmıştınız: Tıp fakültesini bitirdikten sonra psikiyatri ihtisasını seçerken kendime bir söz verdim. İnsan psikolojisine ve sorunlarına dair öğrendiklerimi sadece seanslarda bana başvuranlara değil, kitap yazarak pek çok kişiye aktaracaktım. Bu kitapla kendime sözümü tuttum. İlk kitabınız 11 baskı yaptı ve pek çok okura ulaştı, ikinci kitabınız Terapi Odasında İyileşen İlişkiler de yakın zamanda raflardaki yerini aldı. Böylece kendinize verdiğiniz söz tamamlandı mı yoksa yeni kitaplar da gelecek mi? Benim için çok özel ve anlamlı bir konuya değindiğiniz için teşekkür ederim. Evet kendime sözüm tamamlandı ama kitaplarım tamamlanmadı. Üçüncü kitabın hazırlıklarına yakın zamanda başlayalım diye kıymetli editörüm Büşra Aksak'la plan yapmaya başladık bile. Küsurat Yayınları ile yolculuğumuz devam edecek. Ben kitap yazmadan önce de hayatım boyunca yazdım. Yazmak benim hayatla konuşma biçimimdi. Artık yazdıklarımı başkalarıyla da paylaşmak istiyorum. - Peki, bizi yine vakalardan oluşan bir kitap mı karşılayacak yoksa roman yazmayı düşünür müsünüz? Doğrusu karakterlerin derinlikli iç çözümlemesinin yapıldığı bir roman okumak isteriz kaleminizden... Bu söyleyeceğimi ilk kez sizinle paylaşıyorum. Aslında üçüncü kitap da niyetimiz psikolojik romanla devam etmek. Üstelik bunu daha ikinci kitabı tasarlarken planlamaya başlamıştık. Güzel yakaladınız bizi. - İlk kitabınız İmkansız İlişkilerden Mümkün İlişkilere'de daha çok imkansız ilişkileri nasıl sonlandırıp mümkün olan başka bir ilişkiye nasıl geçeceğimizin yol haritası vardı. Terapi Odasında İyileşen İlişkiler'de ise yeteri kadar emek ve çabayla kurtarılabilecek ilişkilere rastlıyoruz çoğunlukla. Peki imkansız bir ilişki ile kurtarmaya değer ilişkileri nasıl ayırt edebiliriz? Her iki kitapta da ilişkilerde referans olarak sunduğum nokta bir ilişkide duygusal, fiziksel, cinsel şiddet görüp görmediğinizdir. Şiddetin olduğu yerde sevgiden de sağlıktan da bahsedemeyiz. Burada en doğru yaklaşım kişilerin ilişkiden uzaklaşıp kendi yolculuklarında iyileşmeyi seçmeleridir. Yani kurtarılmaya değer bir ilişkide şiddet yoktur öncelikle. Fiziksel ve cinsel şiddet ise ayırt etmesi görece daha kolay unsurlar olurken duygusal şiddet pek çok kimse tarafından sınırlarının ve içeriğinin bulanık olduğu bir alan. Sözleriyle ve davranışlarıyla sizi değersizleştiren, yargılayan, ihtiyaçlarınızı önemsemeyen, size kendi doğrularını dayatan, empati kurmayan, sürekli bir korku, endişe, utanç, suçluluk duygusu yaşamanıza neden olan, ona her anlamda hizmet ettiğiniz sürece sizi onaylayan, aksi takdirde varlığınızı reddeden, benlik saygınızı, sevginizi yaralayan birisi ile birlikteyseniz duygusal şiddete maruz kalıyorsunuz demektir. Bu durumun örnekleri çoğaltılabilir. İç dünyanızla konuşun, neler yaşadığınızı size en doğru tanımlayacak olan mecra orasıdır. Böyle bir durumda uzaklaşın ve iyileşmeye karar verin. Ancak neyse ki kurtarılmaya değer ilişkiler diğer gruptan hayli fazla. Kendi yaraları nedeniyle bir ilişkide sorunlar yaşamış ve yaşatmış ancak neler olduğunu anlamaya ve değiştirmeye cesaret edebilmiş kişiler çatışmalı ilişkilerden sağ çıkıyor. Konu başlığı bağlanamamak, aldatmak, aldatılmak gibi çok büyük olsa bile. Yeterince ve iyi niyetle üstelik de doğru emeği veriyorsanız çok umut vaat edici bir durumdasınızdır. - Bazen çevremizde, Biz hiç tartışmayız, hiç sorun yaşamayız, diyen çiftlere rastlarız. Sizce bu bir ilişki adına sağlıklı bir durum mudur? Bir klişe olarak, böyle çiftlerden Sağlıksız mı acaba? diye şüphe edilir. Bu tanımlamaya bakıp ezberden hüküm vermemek lazım. Bu ilişkileri incelediğimde ben farklı içerikler tespit ediyorum. Mesela bu çiftler de bir fikri tartışıyorlar, fikir birliğine varamadıkları oluyor ama bunu kavgaya dönüştürmeden yapıyorlar ve düşünce ayrılığını da bir sorun olarak görmüyorlar. Ya da ancak çok büyük çatışmaları ve olayları sorun olarak görüyorlar ve pek çok şeyi ilişkinin doğal sendelemesi gibi algılayıp iyimser bir penceren bakabiliyorlar. Ama bir başka grup da var ki birbirinden çoktan duygusal yatırımını çekmiş ve sistemin yürümesi adına aşırı uyumlanmayı tercih etmiş oluyor. Bir nevi sorunun ta kendisi tartışmamak oluyor işte o zaman. - İkinci kitabınız Terapi Odasında İyileşen İlişkiler'in önsözünde, Ben, o terapi odalarından birinde iyileşmeleri sırasında insanlara eşlik eden bir terapistim, diyorsunuz. Aynı zamanda kitapta, Dr. Bahar karakterini görüyoruz. Peki Dr. Bahar karakterinin kurgu olduğunu söyleyebilir miyiz yoksa tamamen kendinizi mi anlattınız? Tamamen benim. Kitapta kurgu olmayan tek karakter psikoterapist zaten, yani ben. Çünkü kendimi gizlemeye gerek duymadım. Terapi kültürümü, hayata duruşumu paylaşmanın yazdığım seansların doğru iletilmesine hizmet edeceğini düşündüm. Ancak hastalarıma ve bana terapi amaçlı başvuran bireylere olan saygımdan, etik değerlerden ve yasalardan dolayı hiçbirinin öyküsüne ve kimliğine yer vermedim. Hepsi de kurgu karakterler. - 'Geleneksel anne'nin mesafe bırakamayan sevgisi, kaygılı bağlanma stili, aşırı koruyucu kollayıcı halleri bireyin, sınırlarını korumak adına daha sonra hayatına girecek kadınlara tepkisel olarak uzak ve soğuk durmasına sebep olacaktır. Annelik üzerine pek çok şey söyleniyor, herkes çocuğunu, mümkün olabilecek en iyi şekilde yetiştirmek istiyor. Peki bu yapılmak istenirken farkında olunmadan mesafe göz ardı edilebiliyor olabilir mi? Çocuk yetiştirirken gözetilmesi gereken en mühim konu, onun bağımsız bir birey ve özgün bir kişiliğe sahip olmasına niyetlenmektir. Ancak bu alt yapıda onu, kendini gerçekleştirebileceği, özgür, anlamlı bir hayat bekleyebilir. Aşırı koruyucu, kollayıcı ve bizim 'yutucu ebeveynler' diye tabir ettiğimiz kişiler çocuğa alan tanımayarak, kendi kaygılarını bulaştırarak, kendine ve dünyaya güvensiz, çok kaygılı bireyler yetiştirirler. Bu bir bağlanma bozukluğu olarak da tezahür edebilir sonrasında. Erişkin olduğunda tekrar yutulmaya karşı savunmalar geliştirerek kaçıngan bağlanan birine dönüşebilir ya da aynı döngüyü tekrarlayarak başka yapışma alanları bulup, partnerlerine kaygılı bağlanan biri olabilir. Aslında her şey bir iyi niyetle başlar. Ama maalesef iyi niyet yetmez. Çocuk yetiştirmek çok incelikli ve eğitim gerektiren bir meseledir. Keşke anne babalık okulları açılabilse. - Sizin de bildiğiniz gibi bir pandemi sürecinden geçiyoruz. Böyle bir dönemde aşırı koruyucu davranılmadan ya da kaygıyı hissettirmeden çocuk yetiştirmek mümkün mü? Bu durum çocuklara sağlıklı bir şekilde nasıl anlatılabilir? Konu pandemi de olsa başka bir büyük yaşam olayı da her durumda zaten amaç çocuğu yetiştirirken kendi patolojilerimizi onlara aktarmamak olmalı. Kaygılı ve aşırı koruyucu olmak ebeveynin kendi patolojisidir. Bununla baş etmesi, gerekirse bir uzman yardımı alması onun sorumluluğundadır. Çocuğa herhangi bir zorlu yaşam olayını açıklamak için yaşı ve becerilerini göz önüne almak gerekir. Bu durumda her yaş aralığına yapılacak açıklamalar çok değişir. Onun anlayacağı bir dilde ama asla yalan söylemeden konuşmak çok mühim. Duygularını anlayın ve yadsımayın. Sezgilerinin doğru olduğundan emin olarak büyüsün ve kendine güvenmeyi öğrensin. Ona dayanıklılığı öğretin, acı çekmemeyi değil. - Terapi Odasında İyileşen İlişkiler'de herkesin futbol ve kadın-erkek ilişkisi hakkında söyleyecek sözü olduğunu belirtmişsiniz. Aslında oldukça ciddi bir konu olan kadın-erkek ilişkileri hakkında bu kadar rahat bir şekilde konuşabilmemizin ve genellemeler yapabilmemizin bir nedeni var mı? Nedeni hepimizin birebir yaşamın her anında deneyimliyor oluşumuz. Söyleyecek sözleriniz olması elbette çok doğaldır. Ancak önemli nokta nelerin sorunlu olabildiğini açıklayan görüşlere kapalı olmamak, kendi doğrunu tek doğru gibi kabul etmemek, en önemlisi bilimsel açıklamalara ve bu konuda çalışan deneyimli profesyonellere de kulak kabartmaktır. - Son olarak... Kaybolduğumuzu zannettiğimiz, rotasız kaldığımız o tünelin ucunda gerçekten bir ışık var mı? Nasıl ulaşırız o ışığa? Tünelin dışında her yerde ışık var. Yeter ki yola devam edin. Her karanlık kendi içinde fırsatlar saklar. Yeter ki gözleriniz karanlığa alışmasın.


Mitoloji insanlığın geçmişten bugüne geçirdiği gelişimin aşamalarını ve düşünme atılımlarını gösteren önemli bilgi kaynaklarından biridir. Mitoloji, insanın evrensel bilinç ile iletişime geçme isteğinden beslenir ve neden, nasıl gibi sorulara yanıt arar. İnsan, var oluşundan itibaren hep arayış içinde olmuştur. Soru sormuş, gerekli cevapları kendisine sağlayacak verilere ihtiyaç duymuş ve hayal gücünün eseri olan bu cevap ve verilere inanma eğiliminde olmuştur. Başta düşünen ve bir anlam arayan insanın ürünü olan mitler, zaman ve mekan sınırlarını aşarak evrensel boyut kazanmışlardır. Psikolojinin bir bilim dalı olarak var olmasından önce mitler vasıtasıyla insanların doğasına, içtepilerine, yaşam dinamiklerine ışık tutulduğunu söylemek mümkündür. Mitoloji ve psikoloji arasındaki bu anlambilimsel ortaklık psikoloji terminolojisinde mitsel ögelerin kullanılmasını mümkün kılmıştır. Mitolojik öğeler, semboller insanın varoluşsal oluşumuna ışık tuttukları ve anlatım kolaylığı sağladıkları için psikoloji alanında kullanılmıştır. Bu noktada psikoloji literatüründe geniş bir kullanım alanına sahip olan mitsel ögeler, psikomitolojinin temelini teşkil etmektedir. Psikomitoloji, insanın kendi bilgisi olan psikolojiyi, masalların ve mitlerin unsurlarını kullanarak aktarma yöntemi olarak tanımlanabilir. Bu psikomitolojik terimlerden yalnız birinin öznesi olan İkarus, Yunan mitolojisinde kral soyundan gelme olduğu düşünülen heykeltıraş, mimar ve mekanik araçlar yapan Daidalos isimli Giritli bir zanaatkarın oğludur. İkarus ve Daidalos'un talihsiz serüveni Daidalos'un, Girit kralı Minos'un eşi Pasiphae'ye bir boğa ile çiftleşebilmesi için bir düzenek yapmasıyla başlar. Kral Minos, eşinin yaşadığı bu sapık ilişkiyi ve bu ilişki sonucu doğan Minotaur'u gizlemek ister. Minotaur'un hapsedileceği yer olan Labyrinthos'un yapımını da yine Daidalos üstlenir. Labyrinthos içinden hiç kimsenin çıkamayacağı şekilde karmaşık bir yapıdır ve Minatour bu labirentin merkezine hapsedilir. Theseus'un Minotaur'u öldürmek için gelişi ve Minos'un kızı Ariadne'nin labirente kolayca girip yolunu kaybetmeden Minotaur'u öldürebilmesi için Theseus'a bir ip yumağı verişi ile olaylar gelişir. Minotaur Theseus tarafından öldürülür. Bunu sineye çekemeyen Minos, labirenti inşa eden Daidalos'u sorumlu tutarak oğlu İkarus ile birlikte onları o labirente hapseder. Daidalos uzun uğraşlarına rağmen oradan kaçmanın bir yolunu bir türlü bulamaz. Burada geçirdikleri uzun bir süre sonunda Daidalos'un aklına bal mumu ve tüylerden kanatlar yaparak havalanmak ve labirentten kaçmak fikri gelir. Bu fikri başarılı bir şekilde hayata geçiren Daidalos ile oğlu İkarus nihayet havalanarak labirentten kaçarlar. Denizi de yasaklayabilir, gökyüzü açıktır oysa. Oradan giderim; orası bağlı değil Minos'a, dünya gibi, Yardım dilemiş doğadan, kuş tüylerini dizmiş yan yana. Gökle yer arasında orta yolda git, Belli bir bölgede uç, ne Bootis'e, ne Helis'e, Ne de yalın kılıçlı Orion'a bak. Daidalos, İkarus'a uçarken çok alçalırsa deniz köpüğünün tüyleri ıslatarak ağırlaştıracağını, çok yükselirse de güneşin tüyleri birbirine bağlayan bal mumunu eriteceğini söyleyerek onu uyarır. İkarus bu uyarılara rağmen uçmanın cazibesi, başarısından duyduğu gurur, özgürlük sarhoşluğu ve doğayı yenme arzusu ile yükseldikçe yükselir. Güneşe fazlasıyla yakınlaşan İkarus güneş tanrısı Helios'un gazabından nasibini alır ve o balmumu kanatlar eridiğinde İkarus denize düşer, boğularak ölür. Güneş yumuşattı kanatların bağlarını, eridi mumlar, Onu tutan kanatlar yok, artık duramazdı havada daha, Talihsiz İkarus'un bu hazin öyküsü psikolojide bir kişinin doyumsuz hırsına ve her şeyde aşırılığa ulaşma ihtiyacına odaklanan bir kavram olan İkarus Kompleksi ile karşılık bulur. En basit haliyle kibir olarak tanımlanabilecek bu kompleks, yukarıda bahsettiğimiz klasik trajedide kahramanın düşüşüne yol açan yegane unsurdur. Psikanaliz ve kişilik teorisinde ilk kez Henry A. Murray tarafından aşırı hırslı karakterleri tanımlamak için kullanılan bu terim, ruhsal hırsın kişilik sınırlarını aşarak bir tepkiye yol açtığı kişileri ifade eder. İkarus'un düşüşü, ılımlı olmanın kıymetini anlatmak ve insanları anlık tatmin arayışına karşı ikaz etmek için didaktik bir masal haline gelir. İkarus Kompleksi kavramı, idealize edilmiş hedef ile gerçeklik arasındaki uçurumun büyümesi durumunda çabanın başarısızlıkla sonuçlanma olasılığının kuvvetli olduğunu ortaya koyar. İkarus, tutkuların esiri olmamak ve becerilerini rasyonaliteye uygun bir biçimde kullanabilmek, orta yoldan gitmek konularında insanlara yol gösteren bir mitolojik kahramandır. İkarus'un uçuşu, kimseden yardım almaksızın, kendi çabasıyla iş görebilmek ya da yaşamını kendi kazanmaya başlamak, işini herhangi bir destek olmaksızın yapmak, yürütmek gibi anlamlara gelen kendi kanatlarıyla uçmak deyimine esin kaynağı olmanın yanında, kişinin yasak olana ve izin verilmeyene karşı duyacağı olası bir çekimi de ifade eder.


Zorlu PSM'nin kültür sanat ekosisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak üzere ilk adımı atarak tiyatroya yeni yetenekler kazandırmak hedefiyle hayata geçirdiği PSM Atölye'de eğitimler başladı. Dramatik Yazarlık, Tiyatro Yönetmenliği ve Tiyatro Yapımcılığı başlıklı üç ayrı bölümden oluşan program 7 ay sonunda tamamlanacak. Program sonunda genç yetenekler kültür sanat sektörüne kazandırılacak ve tecrübeli isimler genç yeteneklerle bir araya getirilerek yeni nesil bir sektörel ağ oluşturulacak. Türkiye'nin kültür sanat hayatına katkı sağlamayı kendine amaç edinen Zorlu PSM, tiyatroya yeni yetenekler kazandırmak, sektörün sürdürülebilirliğine katkıda bulunmak, tiyatro külliyatının özgün içeriklerle zenginleşmesini sağlamak ve yüzde 100 Zorlu PSM prodüksiyonuyla yeni oyunlar çıkarmak hedefiyle PSM Atölye'yi hayata geçirdi. Tiyatro alanından ulusal ve uluslararası yazar, yönetmen ve yapımcıların eğitmen olarak yer aldığı PSM Atölye'de 7 ay sürecek eğitim programına 18-30 yaş arasında gelecek vadeden 26 öğrenci kabul edildi. Atölye programı Zorlu PSM iş ağı ve prodüksiyon gücüyle gençlerin kültür ve sanatın en önemli alanlarından biri olan tiyatroda, uzman kişilerin tecrübe ve bilgi birikiminden yararlanarak kendi yetenek ve kapasitelerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Bir yetenek havuzu oluşturarak yeni nesil yazar, yapımcı ve yönetmenlerin yetişmesini amaçlayan program, tiyatronun sahne arkasına odaklanarak gençlerin yaratıcı tiyatro yapımlarını beraber üretmesini sağlayacak. PSM Atölye; Türkiye'nin alanında öncü yönetmenleri, oyun yazarları ve yapımcılarının katılımıyla; Dramatik Yazarlık, Tiyatro Yönetmenliği ve Tiyatro Yapımcılığı olmak üzere 3 farklı sınıftan oluşuyor. Dramatik Yazarlık derslerinde yazarın kendi serüveninden, oyunları nasıl hayal ettiğinden hareketle dramatik metin yazmak isteyen ya da ilgi duyan katılımcıların önündeki engeller, sorular, istekler tartışılıyor ve kısa bir oyun yazmak üzere çeşitli alıştırmalar yapılıyor. Yeni dünya düzeni beraberinde izleyici profilini, sanatın formlarını ve tüketim biçimini de değiştiriyor. 'Yapımcılık' her şeyden daha önem kazanıyor. Üstelik, daha yaratıcı bir meslek haline geliyor. Tiyatro Yapımcılığı derslerinde öğrenciler, 'yaparken yaratmak' konusuna bakarken, ayrıntıların ne kadar önemli bilgilerle dolu olduğunu deneyimliyor. Bilimsel araştırma ve sanatsal yaratıcılık gerektiren Tiyatro Yönetmenliği derslerinde ise, reji oluşturmanın incelikleri ve başarıya açılan kapıları anlatılıyor. PSM Atölye ile deneyim alışverişine imkan sağlanması, bu alandaki yetkinliklerin artırılması ve sahne profesyonellerine yönelik yeni bir yetenek ağının geliştirilmesi amaçlanırken; bir diğer büyük hedef ise, programın katılımcısı olan yeni yeteneklerin PSM prodüksiyonlarında yer almasına teşvik etmek ve yüzde 100 PSM prodüksiyonuyla oyunlar sahneye koymak. Zorlu PSM'nin ilk yetenek geliştirme programı olan PSM Atölye'de; senarist ve dramaturg Aylin Alıveren, çağdaş dansçı, tasarımcı, yürütücü yapımcı, sahne ve turne yöneticisi olarak çalışan Cem Görk, senarist Murat Mahmut Yazıcıoğlu, Kadir Has Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi'nde akademisyen olarak görev yapan yazar Özlem Hemiş, yönetmen Serdar Biliş, yapımcı Zeynep Özbatur Atakan gibi sektörün deneyimli isimleri yer alırken, İngiliz yönetmen Blanche McIntyre ve İngiliz dramaturg Suzanne Bell gibi önemli uluslararası isimler de PSM Atölye'de eğitim verecek isimler arasında bulunuyor.


Pürlen Kıyat Karakuş'un heyecan verici romanı Tanrı'nın Uyumadığı Gece; Türkiye'den Suudi Arabistan'a, Amerika'dan Endonezya'ya uzanan satırları ile soluk soluğa okuyacağınız bir hikaye. İlk kitabım sosyal sorumluluk projesi kapsamında Çocuk Kalp Vakfı ile yürüttüğümüz bir girişimdi. Doğuştan kalp hastalıklarıyla doğmuş bebeklerin ve ailelerin yaşadıklarını konu alan, gerçek yaşam öykülerinden oluşuyordu. 2013 yılında Benim Küçük Kalbim ismiyle okurlarla buluştu. Yazma eylemine geçmeme vesile olan bu kitaptı, lakin hikayelerden biri oğlumun ve bizim yaşadıklarımızdı. Yazma sürecinde inanılmaz bir iyileşme yaşadım. Bir nevi ruhumu sağaltmayı böylece başarabilmiştim. Bu nedenle yazmaya yazarken aşık oldum. İlk kitabım dışındakiler roman ama bu böyle devam edecek diye bir iddiam yok. Beni delicesine şaşırtan bir olay yakalama fırsatı bulduğumda bu konu yazılmalı diyorum önce ve kitabın omurgası belli oluyor. Fakat enteresan bir şekilde kitap ismini bulmadan fiili olarak yazamıyorum. Hatta kapak dizaynı da dahil buna. Fiili yazamıyorum lakin zihnimde yazmalar başlıyor. Bazen bulduğum isim ve kapak dizaynının değişebileceği opsiyonunu bilsem de, o isim çıkmadan klavye başına oturamıyorum. Bu söylediklerim oluşunca karakterleri oluşturmaya başlıyorum. Bu çok sorulan bir soru ve nedenini anlayabiliyorum. Güçlü ve çelişkili bir isim ama kesinlikle tasarlanmadı. Rüyamda geldi bu isim. Derinden hem de çok derinden gelen bir sesle. Heyecan ve nefes nefese uyanmıştım. Birbirinden binlerce kilometrelerce uzakta iki kadının yaşadığı, onlara yaşatılan yoksunluk hayatları boyunca bir mücadelenin içine girmelerine neden olur. Biri Arabistan Prenses'i Sahra, diğeri Türkiye'de Nil Soylu. Bu iki kadının yolları bir uçak kazasıyla kesişir ve ardından akılalmaz gelişmeler yaşanır. Sadece Türkiye'de değil ama dünyada da kadına erkekler tarafından uygulanan şiddet ve zulüm her zaman gündem başlığıdır. Ben bu romanla şiddetin doğuşunun kaynağını göstermeyi hedefledim. Kadının kadına, hatta en yakınımızda olan ve en güvendiğimiz annelerin kızlarına uyguladıkları şiddete parmak bastım. Hepimiz çok iyi biliyoruz ki kadın her ne şartta olursa olsun kendini geliştirir, çağdaşlaşırsa toplumu değiştirme gücüne sahiptir. Hatta dünyayı... Modern ve çağdaş kadınlar bile gizli bir cinsiyet ayrımı içindeler. Erkek evlatlarıyla kız evlatlarını yetiştirme tarzları bunun en açık örneği. Eğer bir anne oğluna henüz küçük yaşlarda kadınlara özenli davranmaları gerektiğini öğretirse, dünyada kadına şiddet sona erer. Olmaz mı... Ama bu bir ilk. Genelde diğer kitaplarımda editörle birebir çalışmayı deneyimlememiştim. Yayıncıların politikaları ne ise öyle bir gidişat olmuştu. Fakat hep kitap beni Sallinger gibi bir yazar-editör ilişkisi içine soktu ve bunun için çok minnettarım. İki ay satır satır çalıştık sevgili editörümle. Bu çalışma sonuca çok olumlu şekilde yansıdı. İnanılmaz güzel tepkiler alıyorum. Henüz kitap çıkmadan bile kimi okurlar büyük heyecan içinde beklediklerini bildirdiler. Okuyanlar ise tek solukta okuduklarını, ellerinden bırakamadıklarını, özellikle Sahra ve Nil'in karşılaşmasından sonra olayın hiç tahmin edilemeyecek boyutta bir heyecana evrildiğini söyleyenler çok. Yazarlığım için cesur kelimesi çok kullanıldı. Hatta bir okurum, Siz romanlarınızda hem psikoloji hem fantastik hem toplumsal olayları konu alıp, rönesans betimlemeleri kullanıyorsunuz dedi. Bu da sizi sıradanlığın dışına taşıyor diye ekledi. Sosyal bir projede yazar olmam rica edildi ve seve seve kabul ettim. Yeni yazacağım kitapla alakalı olarak fikirlerim var ancak zihnim şu anda yorgun. Biraz zaman alabilir.


3. Nesil Almanyalı Türk olarak Almanya'da doğdum. Kurucusu olduğum QARA mimarlık bürosuyla Almanya ve Fransa'dan sonra Türkiye'de çalışmalarımı sürdürüyorum. Okul hayatımın tümü ve mimarlık eğitimimi Almanya'da tamamladım. Stuttgart Teknik Üniversitesi Mimarlık bölümü mezunuyum. Daha öğrenciyken Stuttgart'taki mimarlık bürolarında çalışmaya başladım. Mezun olduğumda ise Bordeaux Fransa'da uluslararası bir mimarlık bürosunda çalışmaya başladım. O sırada Fransa'da yaşadım. Kariyerim boyunca, otel ve restoran zincirleri, mağaza ve kafe tasarımları gibi pek çok büyük ve uluslararası projede çalışma fırsatı buldum. 2017'den itibaren de bir kadın girişimci olarak QARA interior | architecture'ı kurdum. İstanbul'da yaşıyorum. QARA çatısı altında, mimarlık, iç mimarlık, mimari tasarım gibi alanlarda Almanya ve Türkiye başta olmak üzere uluslararası projeler gerçekleştiriyoruz. Yurtdışı projelerde Türkiye'de üretim yaptırarak Türk üreticilerine de fayda sağlamaya, ülkemizi yurtdışında da tanıtmaya çalışıyorum. Evliyim, üç köpeğim var. Doğduğum Kirchheim adlı küçük Alman kasabasında ilkokula giderken, okulla ev arasında bir sokaktan geçerdim. Çok güzel tasarımlı evleri olan bir sokaktı. Sokakta hep müstakil evler vardı. Alman aileler yaşardı genelde. Oradan geçerken hep evlere dikkatle bakardım. Hayal kurardım. Rengi böyle mi olsaydı, şurada bir pencere daha mı olsaydı, arkasında acaba ne var diye merak ederdim. Bir gün mimarlık mesleğinden haberdar oldum. İlkokul 2. sınıftaydım. İşte ben bunu yapmak istiyorum dedim. O anda mimar olmaya karar verdim. Yıllar sonra eşimi de mimar olma kararımda beni etkileyen o sokağa götürdüm. Hiç değişmemiş bir şekilde, aynı güzelliğiyle duruyordu o sokak: Kirchheim kasabasındaki Liststrasse. Bir mimarlık bürosunda çalışıyordum. Yaratıcılığımı kullandığım, tamamen özgür ve kendime ait projeler yapmak istiyordum. Tasarımda özgürlüğü çok seviyorum çünkü. Girişimcilik kitapları okumaya başladım öğle tatillerinde. Tasarımlarımda kullanacağım bilgisayarı ise taksitle, zar zor aldım, maaşımın yarısına yakınını ona yatırıyordum. O sıralarda kimseden maddi yardım almadan, kendi çabalarımla kurdum firmayı. Kendime, vizyonuma güveniyordum. QARA ismine karar verirken, tasarımlarda da çok sevdiğim siyah renkten yola çıktım. Kara kelimesine benzeyen QARA ismi önüme çıktı. O anda karar verip websitesi için domain ismini satın aldım. O sırada. com adresi daha pahalıydı, param. worke yetti. www. qara. work bu şekilde doğdu. Websitesinin ilk halini iki arkadaşımla beraber hazırladım. Logomu da tasarladılar. Ücretini de tabii ki ödedim arkadaşlarım olsalar bile, dişimden tırnağımdan arttırıp düzgün bir marka oluşturmaya çalıştım. O sıralarda gündüzleri de çalıştığım için geceleri uykusuz kalarak firmamın altyapısını oluşturdum. İlk projemi aldığım anda da istifa ettim, tamamen yeni projeye odaklandım. Berlin'de bir nargile kafeydi. Sonrasında da ikinci müşterim, uluslararası bir müşteriydi. Yeni bir firma olmama rağmen, vizyonuma, yeteneğime, tecrübeme güvendiler. Hindistan'dan, Çin'e, Avustralya'dan, Meksika'ya tüm mağazalarının tasarımını bana verdiler. Bu şekilde QARA hızlı bir şekilde hayata geçmiş oldu. Yine de büyük cesaret gerektirdiğini söyleyebilirim. Müşterilerimin isteklerini, hayallerini anlamak çok önemli. Modayı, trendi dayatmak yerine, onların gerçekten ne istediğini bulmalarını sağlıyorum. Bazen ifade edemeyebiliyorlar. Müşterilerim, konuşurken onları anladığımı hissederler, bana güvenirler. Empati kurarım. Nasıl bir tasarım istendiğini çabuk anlarım. Konuşurken, insanların tarzını, beğenilerini seziyorum. Kendilerini ne iyi hissettirir, buna bakıyorum. Eksikliğini hissettikleri neyse, onu tamamlamaya çalışıyorum. Müşterilerimi ifade eden, onları yansıtan mekanlar yapmak benim için bir zevk. Ve haklısınız, güçlü bir hayal gücü kesinlikle gerekiyor mesleğimde. Sıradan işler çıkmaması için bu önemli. Farklı, dikkat çekici tasarımlar için hayal gücü olmazsa olmaz bir bileşen. Son olarak, markayı kurduktan sonra ona inanmak ve geliştirmek için çok çalışmak gerekiyor. Söylediğiniz gibi markayı kurmak yetmiyor. Markanızla fark yaratmanız, yeni bir şeyler yapmanız gerekiyor ki dikkat çeksin. Hele yeni bir markaysanız bu çok önemli. Şirketi kurduktan sonra ilk büyük projem uluslararası bir mağazalar zinciri oldu. Genç bir mimarlık bürosu olarak bu proje için seçilmem büyük prestij kazandırdı ve pek çok yeni müşteriye ulaşmamı sağladı. 4 yıl boyunca uluslararası ünlü bir yapı ve endüstri malzemeleri şirketi için yüzden fazla mağazalarını tasarladım Avustralya, Çin, Hindistan, Meksika, İtalya gibi tüm ülkelerindeki mağazalarını tasarladım. Berlin'de iç mimarlığını yaptığım ilk nargile cafe çok beğenilmişti, çok hit bir yer oldu, sonrasında beni pek çok restoran ve nargile cafe sahibi aradı. Berlin'de pek çok nargile, steak house ve cafe tasarımları gerçekleştirdim. Ayrıca restoranların yenilenme projeleri yaptım. Almanya'da, Bodrum'da, Toronto'da özel ev projeleri gerçekleştirdim. Proje sonraları geri dönüşler oluyor. Berlin'deki Türk girişimciler arasında mimar hanım olarak ünlendim. Projelere başlarken mutlaka beni arıyorlar. Bu güveni yaratmış olmak beni mutlu ediyor. Projelerde önce belli bir tarz/tema belirledikten sonra, o tema hakkında bilgi toplamayı seviyorum. Belgesel izlerim, kitabını okurum, araştırırım. Yoğun bir görsel araştırma döneminden sonra projeye başlarım. Modellemeyi de kendim yapıyorum. Sürekli üreten biriyim, çantamda hep not defteri vardır. Alakasız yerde aklıma bir şey gelir onu hemen not alırım, eskizler yaparım çalışma odamdaki panoda yer alır ve orada büyümeye devam eder. Hayal dünyam çok geniştir. İlham kaynaklarım filmler, sanat, kitaplar, moda dergileri, belgeseller... bazen bir arkadaşla bir sohbet bile bir ilham kaynağı olabiliyor. Minimalist, mimari tasarımdaki zevkimi de yansıttığım resimler yapıyorum. Açık renkler kullanıyorum. Malzeme olarak akrilik ve suluboya kullanıyorum. Hat kursuna gitmiştim, ebru çalışmaları da gerçekleştirdiğim oluyor, ama ağırlıklı sade ve soyut akrilik çalışıyorum. Figüratif olmayan, açık renkli dokular çalışmayı, izleyiciyi istediği anlamı yüklemesi için özgür bırakmayı seviyorum. Sanat eserlerini koleksiyonuma dahil ederken, onlarla özel bir bağ kurmuş olmaya dikkat ediyorum. Sezgilerime, zevkime güvenerek, iç sesimi dinleyerek seçimlerimi yapıyorum. Hayatıma sanat eseri dahil etmek günlük hayatımda bana ilham veriyor. En son Contemporary Istanbul'da koleksiyonuma eklediğim Melek Anqi'nin işi mesela, gördüğüm anda benle bir bağlantı kurdu, beni bırakmadı. Ayrıca, hattatların yaptığı kaligrafik işler beni çok cezbediyor. Mümkün olduğunda hat sanatçılarının sergilerine de katılmaya çalışıyorum. Bu aralar Osmanlı minyatür sanatını araştırıyorum. Sanat beni çok besliyor, ilham veriyor, bu nedenle sanat hayatımın önemli bir parçası. Fotoğraf çektiğim zamanlarda, herkes hangi programları, filtreleri kullandığımı sorar. Oysaki işin o programlarda değil, bakış açısında olduğunu düşünüyorum. Normal bir görüntüde bir kompozisyon yakalayarak, değişik bir bakış açısı yakalayarak bambaşka bir hikaye anlatmayı seviyorum. Bu nedenle Ara Güler'in sözüne kalpten katılıyorum. Aslında herhangi bir önceliklendirmem yok. Bir manzara da, sokaktan bir görüntü veya bir çiçek de olabiliyor. Doğal, önceden kurgulanmamış şekilde çekmeyi seviyorum. Herhangi bir özellendiğinden etkilendiğim bir görüntüde, örneğin bir renk, bir doku, onu mutlaka çekmem gerekiyor. Bu soru bana başka bir durumu hatırlattı. İzninizle bir görüşümü paylaşmak istiyorum. Türk mimarlarının ve yapıtlarının yeterince tanınmadığını, çok iyi tarihi ve güncel eserlerimiz olduğunu düşünüyorum. Almanya'da mimarlık eğitimi alırken, hocaya, Mimar Sinanı ne zaman işleyeceğimizi sormuştum. Onun kim olduğunu bilmediğini söyleyince şaşırmıştım. Yabancı yayınlarda da en etkileyici mimarlar ve yapılarında, Türk isimlerinin geçmediğini, bir anlamda haksızlık yapıldığını düşünüyorum. Bu anlamda, Türkiye'de keşfedilecek çok iyi yapılar var, Selçuklu ve Osmanlı mimarisi çok ilgimi çekiyor, eski Osmanlıdan kalan yalılar, Cumbalı Osmanlı evleri gibi. Yurtdışında da bir Louvre Müzesi, bir Central Park kadar Washington'da gezdiğim bir sokak bile beni o kadar farklı etkileyebiliyor ki, birini ön plana çıkartamıyorum. İç mimari projelerimi tamamlayacak mobilya ve dekoratif aksesuar tasarımları yapmaya odaklandım. Yine Türkiye'deki üreticilerle bu tasarımlarımı ürettirmeyi planlıyorum. Uluslararası mimarlık projelerimize de müşterilerimizle olan anlaşma gereği isimlerini paylaşamasak da devam edeceğiz. Sosyal medyanın, günümüzde mimarlık için önemli olduğunu gözlemledim. Özellikle Türk müşterilerin sosyal medyada tasarımların 3D modellemelerini görmekten çok etkilendiklerini fark ettim. Bir mimarlık ofisinin gerçekleştirmiş olduğu projeler kadar, 3D modellemelerine de dikkat ediyorlar. Hatta proje gerçekleşmemiş, hayali bir proje bile olsa, bu bazen fark etmiyor. Bu ilginç bir durum ve beni sosyal medyayı Türk müşteriler için daha farklı kullanmaya teşvik ediyor. Gerçekleşmiş projelerimi ve modellemelerimi 2022'de daha fazla paylaşma kararı aldım. Bu anlamda sosyal medyada modellemelerimi ve tasarımlarımı daha fazla görebileceksiniz. IG: www. instagram. com/qara. work 'te ve www. qara. work sitemde tasarımlarım takip edilebilir.


Türk asıllı Hollandalı sanatçı R. E. N. A. N'ın yeni single'ı Tiki Taka dijital platformlardaki yerini aldı! Daha önce çıkardığı Maden isimli şarkısı, Spotfiy'ın Los Turcos resmi listesine girince yıldızı parlamaya başlayan Türk asıllı Hollandalı sanatçı Renan Bakker, yaptığı işlerde R. E. N. A. N etiketini kullanıyor. Temmuz 2020'de çıkardığı Manita isimli şarkısıyla birlikte farklı yeteneklerini özgürce sergilemeye karar veren Renan, müzik prodüktörlüğünün yanısıra söz yazarlığı ve mix-master mühendisliği de yapıyor. Bazıları onu Tonguç Akademi için yaptığı şarkılardan tanıyor. Japonya'dan ödülle dönen ANI The Rememberence isimli kısa filmin mastering işlerini yaparak adını dünya çapında duyuran sanatçı, Işın Karaca ile birlikte çalıştığı günlerin de kariyerinde etkisi olduğunu söylüyor. Revealed Recordings için yazdığı şarkı sözleriyle de yeteneklerinin geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteriyor. Tüm bu yeteneklerinden ötürü, kendisini tek kişilik ordu olarak tanımlasa da, ihtiyacı olduğu zamanlarda dışarıdan yardım almaktan çekinmiyor. Tiki Taka buna güzel bir örnek. Sözlerini Taşkın Genç'in yazdığı şarkının, müziğini yaparken, kelimelerle oynamaktan çekinmiyor. Tamamen kendisine ait olan eserin mix ve mastering işlerini de yaparak, her işte usta olduğunu kanıtlıyor. R. E. N. A. N Tiki Takayı ; Evrende olup biten her şeyle olan bağlantısını keşfettiği, ruhunun derinlikleriyle ilgili merakının peşinden gittiği ve bilinçaltındaki korkularıyla yüzleştiği bir eser olarak açıklıyor. Potansiyelinin farkına varıp, klasikleşen müzik duvarlarının arkasına saklanmadan, güçlü melodilerle herkesin ruhuna dokunmaya çalıştığını anlatıyor. Taşkın'ın yazdığı her harfi, notalara ve melodilere dönüştürdüğünü söylüyor. Şarkının prodüksiyon, kayıt, mix ve mastering işlerini Hollanda'daki, kendisine ait stüdyosunda yapan ve şarkıyı kendi plak şirketi Renan Bakker Music etiketiyle yayınlayan R. E. N. A. N, yurtdışında birçok kişiyle birlikte çalışmaya devam ediyor. Yeteneklerini sınırların ve zamanın ötesinde sergilemekten vazgeçmeyeceğini ifade ediyor.


Türk asıllı Hollandalı sanatçı R. E. N. A. N'ın yeni single'ı 32 Leaves dijital platformlardaki yerini aldı! Çin'den ödülle dönen ANI The Rememberence isimli kısa filmin mastering işlerini yaparak adını dünya çapında duyuran sanatçı (China International Green Film Week 2018), Ayrıca Türkiye'de, Işın Karaca ile birlikte çalıştığı günlerden de bahsediyor. Bazıları onu Tonguç Akademi için yaptığı motivasyon ve ders şarkılarından tanıyor. Ya da 2018 yılında Revealed Recordings için yazdığı şarkı sözleri ve yaptığı mixlerle. Efsanevi grup Boney M'den Bobby Farrell'ın kızı Zanillya Farrell için yaptığı işle de adından bahsettiriyor R. E. N. A. N. 32 Leaves ise R. E. N. A. N. ile Taşkın Genç arasındaki inanılmaz bağın net bir örneği. Sözlerde her ikisinin de imzası var fakat bu kez prodüksiyona son dokunuş, suç ortağı Taşkın tarafından yapılmış. Kayıt, mix ve master Renan'a ait. Ekim 2021'de çıkardıkları son şarkıları Tiki Takanın dinlenme sayısı ile kişisel rekorunu geliştiren Renan, 32 Leaves ile kendisini tamamen özgür bıraktığını söylüyor. Şarkıda söylediği gibi; Kendi önünden çekiliyor Renan. Zamana güveniyor. R. E. N. A. N 32 Leaves şarkısının ilk iki bölümünü yazarken daha önce hissetmediği kadar minnet ve güven duygusu hissetmiş. Hayat yolculuğu, müzik kariyeri ve sevdiği her şeyle derin bir bağ kurmuş. 32 Leavesin yeni hayatının başladığını ilan eden ve kutlayan bir şarkı olduğunu söylüyor. Her şey istemediği yönde ilerlerken bile onu destekleyen, yalnız hissetmesine izin vermeyen yeni hayranlarına, arkadaşlarına ve ailesine destekleri için teşekkür ediyor. Son iki yıldır tanıdığı ama kısa zamanda birlikte bir çok güzel projelere imza attıkları Taşkın için ayrı bir parantez açıyor Renan. 32 Leaves şarkısında her zaman yaptıklarının aksine, şarkıyı yazarken hissettiklerini anlatmadan, hatta şarkı yaptığı hakkında konuşmadan, direkt demoyu Taşkın'a gönderiyor ve üçüncü bölüme söz yazmasını istiyor. 2 saat sonra yepyeni sözler, demoya pilot olarak okunmuş haliyle geliyor Taşkın'dan. Aralarındaki sükunet ve güveni, Taşkın'ın eksiksiz hissediyor olması şaşırtmıyor Renan'ı. Biraz fikir alışverişinden sonra Renan şarkıyı son haline getirmek için çalışırken; Buğra Atlı / BoogieDesignCo ise albüm kapağını tasarlıyor. Şarkının prodüksiyon, kayıt, mix ve mastering işlerini Hollanda'daki, kendisine ait stüdyosunda yapan ve şarkıyı kendi plak şirketi Renan Bakker Music etiketiyle yayınlayan R. E. N. A. N, uluslararası sanatçılar, prodüktörler ve şirketlerle birlikte çalışmaya devam ediyor. Yeteneklerini sınırların ve zamanın ötesinde sergilemekten vazgeçmeyeceğini, her işte usta denebilecek seviyeye gelmek için kendini geliştirmeye devam ettiğini söylüyor. Bu yolda yaşadığı tüm tecrübelere şükranlarını sunuyor Renan. 32 Leaves, Renan ve Taşkın için; aralarındaki zaman bağına şükür ve teşekkürdür.


R. E. N. A. N'nın yeni teklisi Panik Atak tüm dijital platfromlarda yerini aldı. Son teklisi 32 Leaves ile 100.000 dinlenmeyi kısa sürede aşan R. E. N. A. N, hız kesmeden üretmeye devam ediyor. Yeni teklisi Panik Atakta söz yazarı olarak yine Taşkın Genç ile çalışan sanatçı, bu kez alışılmış tarzının dışında bir şarkıyla karşımıza çıkıyor. Ozan H. Özcan, saksafonuyla şarkının duygusal derinliğini arttırırken, Taşkın'ın aranje fikirleri şarkıyı son haline getiriyor. Renan yine Hollanda'daki kendisine ait stüdyosunda kayıt, mix ve mastering işlerini tamamlıyor. Daha önce Tiki Taka, Toka ve 32 Leaves şarkılarının albüm kapaklarını tasarlayan Buğra Atlı, Panik Atakın kapak tasarımında da kendisini gösteriyor. Renan Panik Ataktan; korkularıyla yüzleştiği ve duygularını kontrol etmeye çalışmaktan vazgeçip, kendini her haliyle sevmeye başladığı bir evrene adım attığı şarkı olarak bahsediyor. Renan; Taşkın, Ozan, Buğra ve tüm hayranlarına teşekkür ediyor.


İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nin, geçtiğimiz sezon prömiyerini yaptığı ve izleyicilerin büyük beğenisini toplayan, Aleko Operası, 15 Kasım 2019'dan itibaren sahnede olacak. Aleko; Romantik döneme ait çok ünlü eserlerin sahibi, Rus besteci ve piyano virtüözü Sergei Rachmaninov'un hayatı boyunca tamamlayabildiği üç opera eserinden ilki olma özelliğini taşıyor. Librettosunu, Vladimir Nemirovich Danchenko'nun, A. Puşkin'in dramatik Çingeneler şiirinden uyarlayarak yazdığı Operanın ilk sahnelenişi 1892 yılında Moskova'da olurken, Bolşoy Tiyatrosundaki prömiyeri ise 1983 yılında gerçekleşti. Kıskançlık, öfke, intikam... Aleko'da; Rus genci Aleko'nun çingene kızı Zemfira'ya olan trajik aşkı konu ediliyor. Sayın Doğan Çelik'in sahneye koyduğu eserin, orkestra şefi ise sayın Zdravko Lazarov. Eserin dekoru sayın Zeki Sarayoğlu, kostümleri ise sayın Serdar Başbuğ tarafından tasarlandı. Koreografi sayın Nil Berkan'a, ışık tasarımı ise sayın Taner Aydın'a ait. Koro şefi ise sayın Paolo Villa. Aleko rolünde Alper Göçeri, Utku Bayburt, Zafer Erdaş; Genç Çingene rolünde Ali Murat Erengül, Yoel Keşap, Muzaffer Soydan; Zemfira rolünde Maria Otilia Radulescu İpek, Ayten Telek, Hande Soner Ürben; Zemfira'nın Babası rolünde Kenan Dağaşan, Göktuğ Alpaşar, Ali Haydar Taş; Yaşlı Çingene rolünde Arzu Bozkurt, Nursel Dinler Yazman dönüşümlü olarak rol alıyorlar.


Başlamadan önce: Bu metnin şahsi bir fikirler silsilesi olmasından elimden geldiğince imtina edeceğim. Ancak öyle ya da böyle radyonun güzelliği, işitsel içeriğin bizi nasıl da beslediğine dair görüşlerim de aralardan bir yerlerden sızacaktır, ki an itibarıyla bunu yapmış oldum bile. Bir nostaljik hava yaratmak ya da eskiye övgüler dizmek derdinde değilim. Bugünün dünyasında hepimizi kendi yarattığımız vitrinlerdeki mankenler olmaya zorlayan ''görsel şenlik''lere karşı radyonun hala nasıl mucizevi bir aygıt olarak kalabildiğine işaret edebilirim belki. Nispeten yüzeyde kalarak anlatacağım radyo tarihçesinden sonra Türkiye'deki radyolara gelerek bir ''dünden bugüne'' portresi çizmeyi deneyeceğim. Radio, etimolojik açıdan Fransızca ve İngilizce bir kelime. Kökenlerini ise ''ışımak'' anlamına gelen Latincedeki ''radiare'' kelimesine kadar götürebiliriz. Radyonun icadında ise birden fazla mucidin, bilimcinin yıllar içerisinde verdikleri bir çaba söz konusu. Alman bilimci Heinrich Hertz (1857 1894) 1888'de elektromanyetik radyasyonun üretilip takip edileceğini kanıtlayan çalışmalar gerçekleştirir. O dönem bu radyasyonlara ''Hertzian dalgaları'' denilmektedir. Kar topunun çığa dönüşmesi misali; bu kez de karşımıza Amerikalı bilimci David Edward Hughes (1831 1900) çıkar. 1879'da kablosuz sinyaller yayınlayıp almaya başlayan mucidi bugün de oldukça meşhur bir isim olan Nikola Tesla'nın (1856 1943) çalışmaları takip eder. Tesla, 1898'de New York'ta bulunan Madison Square Garden'da bir gösteri düzenler. Bir tekneyi uzaktan kontrol etmek adına radyo sinyallerini kullanır. Hatta çeşitli hukuksal süreçlerin ardından bu teknolojinin patentini de ilk kez Tesla alır. 1906'da ise Reginald Fessenden (1866 1932) Noel öncesi ilk radyo yayınını yaparak tarihe geçer. Geçmişte yaptıkları deney ve çalışmalarıyla göçüp gidenlerin yerine gelenler mevcut birikimi kullanıp mirası devralmayı ve var olanı geliştirmeyi sürdürür. 1907'de ABD'li bilimci Lee de Forest (1873 1961) ''Audion'' adını verdiği elektronik cihazının patentini alır. Hakikaten, başkasına kaptırmanın hiç mi hiç istenmeyeceği bu buluş insan sesi, müzik ya da farklı herhangi bir yayının yüksek sinyalli, açıkça duyulmasını sağlar. Bu buluş ayrıca Amplitude Modulation radyo türünün de ortaya çıkmasına vesile olur. Bizim bugün daha sık duyduğumuz FM radyolar gibi Amplitude Modulation radyolar da popüler veri aktarımlarından biridir. Eller taşın altına sırasıyla koyulmaya devam eder ve gelişmeler sonucunda 2 Kasım 1920'de ilk radyo naklen yayını ABD'de gerçekleştirilir. ABD Başkanlık Seçimleri'nin sonucunun yayınlandığı bu ilk naklen yayınıyla beraber Türkiye de bu gelişmelere kulak verir. 1921'de İstanbul'da başlayan ilk radyoculuk deneyimlerinin ardından iki sene kadar geçmiştir ki halka açık ilk radyo deneyiminin de kapıları aralanır. İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Bölümü'nde Doktor Öğretim Üyesi olan İbrahim Sena Arvas'ın da dediği üzere; 1923'te Çapa Öğretmen Okulu'nun bodrum katında davetliler ve basın huzurunda ilk radyo yayını gerçekleştirilir. Yayın İstanbul Üniversitesi'ndeki o dönemki adıyla Zeynep Kamil Konağı'nda toplananlarca dinlenir. 1925'te çıkan ''Telsiz Tesisi Hakkında Kanun'' ile beraber uluslararası bir ihaleyi kazanan bir Fransız şirketi İstanbul ve Ankara'da telsiz telgraf vericileri kurmayı üstlenir. İstanbul'da düzenli radyo yayınlarının başladığı 1927 yılıyla beraber radyo stüdyosu için seçilen yer de Sirkeci'deki Büyük Postanedir. Çoğunluğun da kabul ettiği üzere; İstanbul Radyosu'nun buradaki yayını 6 Mayıs 1927'de başlar. Her gün 4 5 saat kadar süren bu yayınlar henüz kimsenin bir radyo alıcısına sahip olmaması nedeniyle Postane binasının kapısının üzerine takılan hoparlörle vatandaşlara sunulur. Dünya'daki gelişmelerden gerçekten geri kalmadığımız bu radyo macerası artık kurumsallaşmaya başlar. Türkiye İş Bankası ve Anadolu Ajansı'nın da büyük katkılarıyla 8 Eylül 1927'de (1926 da olabilir) Türk Telsiz Telefon Anonim Şirketi kurulur. Banka ve ajansımızın yanı sıra ortaklar Sedat Nuri Bey, Falih Rıfkı Atay ve Cemal Hüsnü Taray'dır. Böylece Fransızların kurduğu istasyonlar işletilmeye başlanır. İlk naklen yayınımız ise Şubat 1932'de Atatürk'ün talimatı doğrultusunda Ayasofya Camii'nden ve Kadir Gecesi okunan Türkçe ezan ile başlar ve mevlitle devam eder. Gel zaman git zaman, çeşitli mali problemler yaşayan İstanbul Radyosu 1937 senesinde PTT'ye devredilir. İstanbul Radyosu'nun ilk spikerlerinin de görünmeye başladığı bu yıllardan birkaç anekdot aktaralım. 1917 doğumlu Selahattin Küçük İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nü bitiren bir spikerdir. 1943'te İstanbul Radyo'sunun Galatasaray Postanesi üstündeki yayını kendisinin anonsuyla başlar. Üsküdar Amerikan Kız Koleji mezunu Mekşufe Ekeman da ilk radyo spikerlerimiz arasındadır. O dönem radyonun açtığı sınavı Selahattin Küçük, Mekşufe Ekeman ile beraber Tarık Gürcan da kazanır ve kendileri de ilk spikerlerimizden biri olarak tarihe geçer. Artık 20. asrın ilk yarısını tamamlamış bulunuyoruz. Yoksul, zengin, mektep görmüş, görmemiş envaiçeşit insanın evine sesleriyle giren insanların yola ilk çıktıklarında hissettikleri heyecan kim bilir nasıldı. Orhan Boran mesela. Eski nesiller onu yarattığı radyo karakteri ''YUKİ'' ile çok iyi bilirler. Türkiye'deki Stand-Up ve gösteri işlerinin de öncü isimlerinden biri olan Orhan Bey, 1960'larda başladığı ve parodi dolu yayınlarıyla çıkar dinleyicisinin karşısına. İstanbul Radyo'sunun ilk sanatçı kadroları arasında kimler var dersiniz? Tambur virtüözü, viyolonselist ve koro şefi, Tanburi Cemil Bey'in oğlu Mesut Cemil, edebiyatımızda taşlamalarıyla meşhur Neyzen Tevfik, kemençe virtüözü Ruşen Ferit Kam, kanun enstrümanı uzmanı Ahmet Yatman, kemani Cevdet Çağla ve ilk hanende Zeki Çağlarman. Eşref Şefik'le Halit Kıvanç dinleyiciyi kendinden geçirecek kadar heyecanlı maçlar mı anlatmazlar, muhteşem etkileyici sesiyle Yıldırım Önal radyo tiyatroları mı yapmaz, Fehmi Ege tango besteleriyle mi peyda olmaz... Hepsi vardır. Artık ilk denemelerin yerini düzenli, planlanmış, şahane sanatçıların ve spikerlerin yer aldığı yayınlar almıştır. Türkiye radyoyla çoktan tanışmış ve her dinleyici kendi sevdiği yayını takip eder olmuştur. Hafta içleri sabah 10.00'da ''Arkası Yarın'' öyküleriyle Türk ve dünya edebiyatından eserler okunur. Yirmi dakikalık bu seslendirmeler, dönemin teknolojisinin elverdiği derece efektlerle de bezenir. Anlatıma gerçeklik, heyecan katan en önemli efektörlerden birini ise yine eskiler Ertuğrul İmer adıyla anımsar. İnternetten edindiğim kaynaklara göre; Türkiye'nin ilk özel radyosu Kent FM, yayın hayatına 4 Haziran 1992'de başlar. Ancak yine internette, Türk televizyonlarının en iyi canlı yayın sunucularından, şovmen ve sanatkar Okan Bayülgen'in de Kent FM'de 1991'de Son Saatler adlı programı yaptığı yazılı. Tiyatrodan radyoya doğru geçerken özel radyoların başlangıcındaki birkaç isimden biri olan Bayülgen kendi deyimiyle: Bir radyo efsanesi. Bu tarih karışıklığını bir kenara bırakırsak yine Kent FM'in en sevilen, bugün hala eski kayıtlarının dinlendiği programlardan biri ise Kaybedenler Kulübü. Kaan Çaydamlı ve Mete Avunduk'un sunduğu ''kulüp'', 1990'larda sayısız dinleyiciyi radyoya kilitleyen, birçoklarının yalnızlığını avuttuğu, hatta bazılarının da yaşama isteklerini geri kazandığı bir programdı. Bugün hala ara ara da olsa internetteki radyo yayınlarıyla boy gösteren ikili aradan geçen onca seneye rağmen, radyo dünyasının en merak edilen iki ismi olmaya devam ediyor. İlk özel radyolarımızdan bir diğeri 5 Şubat 1993'te kurulan Best FM. Yayın hayatına Ajda Pekkan'ın Kimler Geldi Kimler Geçti şarkısıyla başlayan Best FM de bugün geniş bir dinleyici ağına sahip olarak varlığını sürdürüyor. 13 Kasım 1995'te yayına başlayan ve dünden bugüne müzikten yaşama, kültür sanattan haber formatlı yayınlarına kadar müthiş bir çizgide ilerleyen Açık Radyo bugün radyo severlerin ''İyi ki var!'' dediği kanallardan biri. Şahsen; Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde öğretim üyesi olan Seval Şahin'in Günün ve Güncelin Edebiyatı programını ve psikoloji, felsefe, toplum, birey gibi kavramları açmaya çalışan, bunu da layıkıyla yapan Normalin Sınırlarını kaçırmam. Kaçırsam da kayıtları mutlaka dinlerim. Yazının başında şahsi olmamaya gayret edeceğimi boşa demedim. Burada belli başlı ve erken dönem yayın hayatına başlayan radyolar arasında kendi bildiğim, dinlediklerimi derliyorum. Bunlardan biri de Radyo Eksen! 2000 yılında yayın hayatına atılan Radyo Eksen modern rock, indie, heavy metal, elektronik müzik gibi oldukça geniş bir müzik skalasına sahip. Müzik kültürünü geliştirmek isteyenlerin ya da halihazırda geniş bir müzik bilgisine sahip olanların severek dinlediği nadide kanallardan biridir kendisi. 2009'da doğan Radyo Voyage da özellikle klasik müzik eserlerinin deneysel, sıra dışı yorumları ve etnik temel üzerine oturtulan New Age Music anlayışına çok sık yer veriyor. Dünyanın Müziğine Yolculuk sloganıyla da tanınan Radyo Voyage, gezegenimizin dört bir yanındaki yerel, evrensel pek çok eseri dinleyiciyle buluşturmayı sürdürüyor. Şahane bir müzik zevkini yakalamak isteyenler Radyo Voyage'ı da kaçırmamalı. Tabii, daha çok İstanbul ve çevresi çapında yayın yapan bu radyolar, internetle beraber her yerden dinlenilme şansına da erişti. Ancak ülkemizin dört bir yanındaki yerel radyolar da dinleyicisiyle buluşmayı sürdürüyor. Öyle ki, RTÜK verileri 2012'de toplam 1058 radyomuz olduğunu, bunların 922'sinin yerel, 98'inin bölgesel, 38'inin ulusal olduğunu gösteriyor. Yine 2011'den bu yana dinlediğim, seveni bol, senelerdir Stand Up adamı olarak da bilinen Mesut Süre, yıllardır değişmeyen kadrosu ve temposuyla Modern Sabahlar'ın sunucuları Ege Kayacan, Fahir Öğünç, Oktay Demirci, radyo efsanesi olarak Show Radyo'da programlarını sürdüren Okan Bayülgen sayılmadan geçilemeyecek isimlerden yalnızca birkaçı. Son olarak; Ayça ve Toni ile Ev Hali programlarıyla dijitalde yer alan, ev ortamından yaptıkları samimi yayınlarıyla bilinen Ayça Şen ve Toni Drosa'yı da unutmamak gerek. Not: Tüm yazıyı hazırlama ve yazma sürecinde Radio Paradise'ı dinledim. Harika bir yazıydı. Bu güzel yazının yapımında ve yayınlanmasında emeği geçen tüm kişi/platformlara teşekkürler.


Rahmi M. Koç Müzesi, 28 Eylül'den itibaren 'Dünya Bebekleri Sergisi'ne ev sahipliği yapıyor. Oyuncak sanayisinin en önemli kilometre taşı olan bebeklerin Antik Çağ'dan günümüze uzanan yolculuğuna ışık tutan sergi, 18'inci yüzyılın ahşap bebeklerinden Anadolu'nun bez bebeklerine, Asya ve Afrika inanç bebeklerinden moda bebeklerine, hatta Uzakdoğu'nun ipek elbiseli festival bebeklerine kadar çok özel bir seçkiyi ziyaretçilerin beğenisine sunuyor. Bebekler, antik çağlardan 21'inci yüzyıla kadar insanın kendi benzeri olarak biçimlendirdiği, inanç ve kültür objesi, aynı zamanda da çocukların oyuncağı. Batı'da, Ortaçağ'da cadılıkla ilgili kullanılan balmumu bebekler varken, Rönesans ile birlikte soylu kadınların moda merakı için yapılan, süslü dantelli elbiseleri olan ahşap bebekler ortaya çıkıyor. Farklı coğrafyaların yerel halklarının geleneksel yöntemlerle elde ürettiği bebekler, sanayi devrimiyle birlikte yerini büyük fabrikalarda porselen ve plastikten seri üretilen, daha ucuza mal edilen bebeklere bırakıyor. Rahmi M. Koç Müzesi'nin üç yıla yayılan kapsamlı ve titiz bir hazırlık sürecinin ardından Rahmi M. Koç Müzesi Restoratörü Serra Kanyak'ın küratörlüğünde gerçekleştirdiği Dünya Bebekleri Sergisi, 18'inci yüzyılın ahşap bebeklerinden Anadolu'nun bez bebeklerine, Asya ve Afrika inanç bebeklerinden moda bebeklerine, korku bebeklerinden geleneksel dünya bebeklerine, otomat bebeklere kadar literatüre girmiş farklı bebek türlerini özel bir seçki ile sunuyor. Sergi, hem bebek kavramının tarih öncesinden bu yana kullanım amaçlarını anlatıyor hem de yüzyıllar içinde bebek sanayisinin geçirdiği büyük dönüşüm ziyaretçilerin deneyimine açılıyor. Müzenin kurucusu Rahmi M. Koç, Dünya Bebekleri Sergisinin hayata geçmesine öncülük etti. Kişisel koleksiyonunda bulunan bebekleri sergilenmesi için projeye dahil eden Koç, bu süreçte yurt dışına yaptığı seyahatlerde de eksiklerin tamamlanması için çeşitli bebekler satın aldı. Koç'un kişisel koleksiyonunda 18'inci yüzyıl Napoliten bebekleri, 19'uncu yüzyıl Asya bebekleri ve kuklaları ve 20'nci yüzyılın başına tarihlenen kıymetli porselen bebekler, otomat bebekler, Santon bebekler ve kuklalar bulunuyor. Bebeklere sadece oyuncak gözüyle bakmamak gerektiğini söyleyen Koç, Vaktiyle müzeler sadece kendi ihtisas konularında veya sahalarında sergiler açarken, şimdi alaka çekebilecek hemen her konuda sergi açıyorlar. İlk bakışta bebek sergisinin sanayicilikle ne ilgisi var diye akla gelse de, unutmamak gerekir ki oyuncak yapımı da kendi başına bir sanayidir. Biz, Rahmi M. Koç Müzesi olarak çeyrek asırlık tarihimizde, İstanbul halkına ve devamlı ziyaretçilerimize değişik bir kulvarda hareket getirmek istedik. Bu vesileyle çok geniş ve derin olan bebek konusunu ele aldık. Ne tür bebek olursa olsun, hangi ülkede yapılırsa yapılsın, hangi derde deva olursa olsun, bebek yapımı, giysisi, kalitesi, prezantasyonu ile başlı başına bir meşgale, sanat ve sektördür. Adeta ülke kültürünün yansımasıdır. Üç yıllık sıkı bir çalışma, satın alma, ödünç alma, hediye alma, konuyu derinliğine araştırma ve çeşitli seyahatler sonucunda bu sergiyi bir araya getirebildik. Her milletten, her yaşta, kız olsun, erkek olsun, ziyaretçilerimizin merak ve beğeniyle sergimizi gezeceklerini ve bu vesileyle bebekler hakkında pek çok yeni bilgi edineceklerini ümit ediyorum. Neticede hepimiz bir gün bebek olduk, sevildik ve o küçüklük safhasını yaşadık. Dolayısıyla, 'bebek' deyip geçmemek lazım dedi. Dünya Bebekleri Sergisinin açılışı, 28 Eylül'de Rahmi M. Koç Müzesi'nde düzenlenen basın toplantısıyla yapıldı. Basın toplantısında Rahmi M. Koç Müzesi Genel Müdürü Mine Sofuoğlu, Küratör Serra Kanyak, serginin ana sponsoru Zen Pırlanta ile eş sponsorları Boyner Grup ve Ülker bir araya geldi. Rahmi M. Koç Müzesi Genel Müdürü Mine Sofuoğlu yaptığı konuşmada üç yıllık titiz bir çalışma sonucu hayat bulan serginin kendileri için büyük anlam taşıdığını söyledi. Sofuoğlu, Rahmi M. Koç Müzesi olarak kurulduğumuz günden bu yana ziyaretçilerimize, birçok farklı alana ait objeyle ev sahipliği yaparak hayatı bütün yönleriyle keşfedecek, hayal gücü ve araştırma duygularını harekete geçirecek anlar yaşatmaya çalışıyoruz. Pandemi nedeniyle geçen yıl tüm müzeler gibi biz de uzun süre kapalı kaldık. Kültür ve sanat tutkunlarıyla fiziki olarak ayrı düşsek de dijital dünya aramızdaki bağı korumamızı sağladı. Bu süreçte müzeler olarak farklı bir deneyim alanı daha kazandığımızı düşünüyorum. Dijitalleşmeyle özellikle genç kitlemize ulaşmak daha kolaylaştı. Her alanda olduğu gibi müzecilikte de bir değişim yaşanıyor. Ancak fiziksel bir deneyime hepimizin ihtiyacı var. Pandemi iklimini yavaş yavaş arkamızda bıraktığımız bu günlerde Dünya Bebekleri Sergisi ile ziyaretçilerimize daha farklı bir deneyim sunuyoruz. Bir sanayi müzesi olarak oyuncak yapımının da başlı başına bir sanayi kolu olduğu bilinciyle bebek konusunu çok geniş ve derinlemesine ele aldık. Bebeklerin yalnızca birer oyuncak olmasının ötesinde birer sosyolojik unsur, sanat yapıtı ve seri üretim ile birlikte de oyuncak endüstrisinin önemli bir kolu olduğunu düşünüyoruz. Bebeklerin, geçmişten bugüne uzanan gelişiminin güzel örneklerinden oluşan sergimizi herkesin merak ve beğeniyle gezeceklerine inanıyorum. Kurucumuz Sayın Rahmi M. Koç'a sergi projesine verdiği çok kıymetli katkı ve destekleri için tüm müze ekibimiz adına bir kez daha şükranlarımızı sunuyor, Küratörümüz Serra Kanyak'a titizlikle yürüttüğü çalışmalar, gösterdiği yoğun çaba için teşekkür ediyorum dedi. Serginin ana sponsoru Zen Pırlanta Yönetim Kurulu Üyesi Şükran Güzeliş ise Değerli Rahmi M. Koç Müzesi ile yıllar içinde çok güzel iş birliklerimiz oldu ve artık ilişkimiz dostluğa dönüştü. Bu anlamda, Dünya Bebekleri Sergisi'nin ana sponsorluğunu büyük bir memnuniyetle üstlendik. Bu bebeklerin, geçmiş ve gelecek arasında kurulmuş zamansal bir köprüyü temsil etmesinden dolayı onları mücevhere benzetiyorum. Aslında mücevher de geçmiş ve geleceği birbirine bağlayan, şimdiki zamansalda kurulmuş bir köprüdür. Bu köprü, anlamları, değerleri, mutlulukları ve aynı zamanda prensipleri, özeni ve titizliği taşıyor. Bebek yapımında gerekli olan usta bir işçilik mücevher yapımında da elzem. El yapımı bebeklere baktığımızda, tıpkı mücevher yapımında olduğu gibi her birinin arkasında büyük bir emek, yaratıcılık ve ince işçilik olduğunu görüyoruz. Hepimizin hayatında çok anlamlı bir yere sahip olan bebekleri, tarihi ve kültürel perspektiften görmemizi sağlayan bu serginin ana sponsoru olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz diye konuştu. Rahmi M. Koç Müzesi Türkiye'nin ulaşım, endüstri ve iletişim tarihindeki gelişmeleri yansıtan ilk ve tek sanayi müzesidir. 14 binin üzerinde objeden oluşan koleksiyonu, çocuklara yönelik eğitimleri ve atölyeleri ile kültür ve eğlenceyi bir arada sunabilen tek adres olan Rahmi M. Koç Müzesi Mustafa V. Koç/Lengerhane binası ve Hasköy Tersanesi olmak üzere iki tarihi bina ile halihazırda 11 bin 250 m2'lik kapalı alana ve yaklaşık 17 bin metrekarelik açık alana sahiptir. Müze, salı-cuma 10.00 17.30, cumartesi-pazar 10.00 19.00 saatleri arasında ziyaret edilebilir.


Rahmi M. Koç Müzesi, Fatih'te tarihi yarımadanın en çok ilgi çeken yerlerinden olan Haliç'te düzenlediği tekne turlarıyla ziyaretçilerine açık havada eşsiz bir deneyim yaşatıyor. Kurban Bayramı tatilini İstanbul'da geçirmeye hazırlananları da müzede eğlence ve keşif dolu anlar bekliyor! Türkiye'nin ilk ve tek sanayi müzesi Rahmi M. Koç Müzesi, ziyaretçilerine açık havada Haliç keyfi yaşatıyor. Müze envanterindeki nostaljik teknelerle gerçekleştirilen turlar Golden Horn yani 'Altın Boynuz' olarak bilinen Haliç'in tarihi ve kültürel kimliğine farklı bir bakış açısı sunuyor. 14 binin üzerindeki koleksiyonunu sosyal mesafe ve hijyen kurallarını gözeterek kültür-sanat tutkunlarıyla buluşturan müzenin tekne turları restorasyon görmüş bir balıkçı teknesi olan Kont Ostrorog ile yapılıyor. İstanbul'un binlerce yıllık cazibesinin gözler önüne serildiği turlar pazartesi ve salı günleri hariç hafta içi iki sefer, hafta sonu ise üç sefer gerçekleştirilmekte. 30'ar dakikalık turlara katılım Covid-19 önlemleri kapsamında 10 kişi ile sınırlı tutuluyor.


Rahmi M. Koç Müzesi, 'Müze Dostu' kart uygulamasıyla müze gezmenin keyfini yeni bir boyuta taşıyor. 'Müze Dostu' kart, müzede vakit geçirmekten keyif alan, farklı objelere karşı ilgi duyan ziyaretçilere 1 yıl boyunca çeşitli fırsatlar sunuyor. Kültür-sanat tutkunlarını sınırsız müze ve sergi ziyaretinin yanı sıra Müze Mağaza ve atölyelerde de indirimler bekliyor. İletişim, endüstri ve ulaşım tarihine ışık tutan Rahmi M. Koç Müzesi, herkesi 'Müze Dostu' yapmak için yeni bir uygulamayı hayata geçirdi. 26 yıldır insanlığın ortak mirasına sahip çıkan, müzelerin ve müzeciliğin gelişmesi için hizmet veren Rahmi M. Koç Müzesi, 'Müze Dostu' kart ile kültür-sanat meraklılarının da yanında... Müzede vakit geçirmeyi seven ve farklı objelere karşı ilgisi olanları 'Müze Dostu' kart ile avantajlarla dolu bir yıl bekliyor. 'Müze Dostu' kart sahibi olmak isteyenlere Öğrenci, Aile ve Tam olarak üç alternatif sunuluyor. Öğrenci ve Tam kartlar bir kişi için geçerli olurken, Aile Kart iki yetişkin ve iki çocuğu kapsıyor. 'Müze Dostu' kart ile üyeliğin başladığı tarihten itibaren bir yıl boyunca müzeye ve sergilere sınırsız giriş hakkı tanınıyor. Yılda birer kez olmak üzere Ankara ve Ayvalık Rahmi M. Koç Müzeleri de ücretsiz olarak ziyaret edilebiliyor. Müze Dostu kart sahipleri, ücretsiz müze ziyaretinin yanı sıra yılda bir kez olmak üzere Denizaltı veya Haliç Turu'na da ücretsiz katılma hakkı elde ediyor. 'Müze Dostu' kart ile Müze Mağaza, hafta sonu atölyeleri ile yarıyıl ve yaz sanat atölyelerinde de %10 indirimden faydalanma imkanı bulunuyor. Ülkemizin en eski sanayi bölgesi İstanbul Hasköy'de büyük bir tarihi mirasın tam ortasında yer alan Rahmi M. Koç Müzesi, 26 yıldır kültürü ve eğlenceyi bir arada sunabilen tek adres olma özelliğini koruyor. Müze, zengin koleksiyonuyla farklı alanlara ilgi duyan, 7'den 70'e her yaş grubuna hitap ediyor. Koleksiyondaki objelerin bir kısmı Ankara ve Cunda'daki Rahmi M. Koç Müzeleri arasında rotasyonlu olarak sergilenebiliyor; böylelikle ziyaretçiler her ziyaretlerinde farklı objeler ile karşılaşıyor. 27 bin metrekarelik alana kurulu olan Rahmi M. Koç Müzesi, 1898 model Malden Buharlı Otomobil'den 1963 model ilk Anadol'a; buharlı gemi makinesi modellerinden 1384'te yapılan gök küresine; transit teleskoptan Edison telgrafının patentlenmiş orijinal modeline kadar farklı dönemlerden farklı objelerle endüstri tarihine ayna tutuyor. Klasik otomobiller, savaş araçları, uçaklar, iki tekerlekli ulaşım araçları, İstanbul'un adeta simgelerinden biri olan tarihi Fenerbahçe Vapuru gibi büyük objeler ile ziyaretçilerine her gelişlerinde yeni keşifler yapma imkanı sunuyor. Korona virüsü nedeniyle hijyen ve güvenlik önlemlerinin üst düzeyde uygulandığı müzede ateş ölçümü yapılıyor ve içeriye maskesiz ziyaretçi alınmıyor. Aynı anda 500 ziyaretçi müzeye kabul edilirken, her ziyaret sonrasında dezenfeksiyon işlemi de yapılıyor.


Türkiye'nin ilk ve tek sanayi müzesi olan Rahmi M. Koç Müzesi, demiryolu ulaşımının tarihine bu defa Londra Bilim Müzesi ile ortaklık ediyor. Rahmi M. Koç Müzesi'nin koleksiyonunda yer alan üç lokomotif modeli, dünyanın önde gelen müzelerinden Bilim Müzesi'nde sergilenmeye başlandı. Sergi, zanaatlarıyla modern dünyanın inşasında ilham olan model ustalarının eserlerini meraklılarıyla buluşturuyor. Ulaşım, endüstri ve iletişim tarihinin efsanelerine ev sahipliği yapan Türkiye'nin İlk ve tek sanayi müzesi Rahmi M. Koç Müzesi, 'sınırsız müzecilik' anlayışıyla sürdürdüğü kültürel çalışmalara bir yenisini daha ekledi. Müzenin zengin koleksiyonunda bulunan lokomotif modellerinden üçü, London Science Museum'da sergilenmek için yapılan davet üzerine İngiltere'ye gitti. Science Museum'da sanatseverlerle buluşan Brass, Steel and Fire / Pirinç, Çelik ve Ateş başlıklı sergi, 100 yıllık model yapımı ve lokomotif mühendisliğinin hikayesini aktarıyor. 1800'lü yılların başlarında ilk olarak İngiltere'de kullanılmaya başlanan trenler, Sanayi Devrimi'nin göz bebeği oldu, teknolojik gelişmelerle birlikte bugün en hızlı ulaşım araçlarından biri haline geldi. Bu değişime en büyük katkıyı sağlayan ise mühendislere ilham veren, yeni fikirler doğuran lokomotif modelleri oldu. Science Museum da yeni sergisi ile ziyaretçilerini dünyanın en eski model lokomotifleri ve el yapımı bu modelleri ustalıkla işleyenlerin hikayeleri ile buluşturuyor. Model ustalarının kullandığı araç gereçlerin de yer aldığı sergi, görsel bir zenginlik sunmanın yanı sıra model yapımındaki tutku ve mutluluk hakkında fikir veriyor. Dünyanın en eski model lokomotifi Salamanca'nın da yer aldığı sergide, ziyaretçiler dünyanın en eski çalışan buhar makinesini de bir video eşliğinde görme imkanı buluyor. - Güney Doğu & Chatham Demiryolları 4-4-0 Wainwright E Class Lokomotif Modeli, 1905. - 2-2-2 Bahçe Tipi Lokomotif Modeli, 1860 yılında Ransome, Sims & Co. tarafından Ipswich, Suffolk'ta üretildi. - Fire King 2-2-2 düzenekli model, 1841 yılında Josiah Evans Haydock tarafından yapıldı, imzalandı ve tarihlendi.


Cihangir Atölye Sahnesi'nin ilk profesyonel oyunu olan RAİF İLE LETAFET 20 Kasım 2019 Perşembe akşamı saat 20.30'da Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'nde izleyiciyle buluşacak. Kıvanç Kılınç'ın yazdığı, Muhammet Uzuner'in yönettiği, dekor tasarımını Veli Kahraman, kostüm tasarımını F. Nihan Şen, dansları Hicran Akın, müzikleri Ali Seçkiner Alıcı ve ışık tasarımını Onur Alagöz'ün yaptığı RAİF İLE LETAFET oyununda; Aras Cem Güler, Bülent Düzgünoğlu, Barış Özgenç, Sinem Ünsal ve Kıvanç Kılınç rol alıyorlar. Oyun 19. yüzyılın ikinci yarısında İstanbul'da geçiyor. Paranın ve gücün peşinde koşan Banker Veli ve yine zenginlik ve güç peşindeki baba Müşerref ile güzel kızı Letafet'in masum, romantik ancak parasız aşığı şair Raif döngüsündeki komik olayları aktarıyor. Raif ve Letafet birbirlerine aşıktır ve çok yakında evleneceklerdir. Ancak iflas eden Letafet'in babası kızını para için bir başkasıyla evlendirmeye karar verir. Aşıkların kavuşmak için buldukları çözüm yolları onları eğlenceli bir biçimde biraraya getirecektir. Raif ile Letafet adlı müzikli oyun 21 Kasım 2019 Kadıköy Halk Eğitim Merkezi'nde ve 29 Kasım 2019 tarihinde Cihangir Atölye Sahnesi'nde seyirciyle buluşacak. Muhammet Uzuner ve Arzu Gamze Kılınç tarafından 2017 yılında kurulan Cihangir Atölye Sahnesi yalnız kendi sahnesinde değil farklı şehirlerde de seyirci karşısına çıkmaya devam edecek.


Anna Laudel'in Kazancı Yokuşu'nda yer alan yeni galeri mekanında, sanatçı Ramazan Can'ın Ne Yerdeyim, Ne Gökte isimli kapsamlı kişisel sergisi açıldı. 18 Kasım 2021 tarihine kadar ziyaret edilebilecek ve Anna Laudel'in yeni galeri mekanında yer alan ilk sergi olan Ne Yerdeyim, Ne Gökte, sanatçının son 7 yıl içerisinde farklı materyallerle ürettiği eserleri bir araya getiriyor. Ramazan Can'ın 2018'de yine Anna Laudel'de gerçekleşen Evvel Zaman İşi sergisinin devamı niteliğinde olan Ne Yerdeyim, Ne Gökte, yörüklerin yaşadığı bölgede, kendi belleğinde yer etmiş anılarının peşine düşen Ramazan Can'ın yıllar içindeki serüvenini izleyici ile buluşturuyor. Konmak eylemini kuşlarla özdeşleştiren sanatçı, yörüklerin göç etmeye devam ettikleri müddetçe bir kuş kadar özgür olduklarına ancak uygulanan iskan politikaları neticesinde bu özgürlüklerinin ellerinden alındığına vurgu yapıyor ve günümüzde ne yere ne de göğe sığdırılamayan yörükleri bizlere aktarabilmek için kendi belleğindeki anılarını, geçmişle bugün arasında köprü vazifesi gören eserlerinde yansıtıyor. Sergi aynı zamanda ismiyle de yörükleri tanımlamak için kullanılan konmak ve göçmek eylemlerine gönderme yapıyor. Galerinin iki katında, farklı materyallerle üretilmiş eserlerin yer aldığı sergi sanatçının bakış açısından Göçebelik, Şamanizm ve Kimlik Konuları ve Temellük temaları etrafında üç bölümden oluşuyor. Serginin ilk bölümünde Can, göçebelik temasını ele alıyor ve eski halılar, neon işler ve heykelleriyle Anadolu kültürüne ve geleneksel el sanatlarına atıfta bulunuyor. Eserlerinde Jacques Derrida'nın bir kavramın diğer kavram olmadan ele alınamadığı, çünkü birinci kavramın ikinciyle anlam kazandığı anlamına gelen 'Sözmerkezcilik' kavramına getirdiği eleştiriden yola çıkan Can, yarı neon yarı halı işlerle birlikte bu iki ifade aracı arasındaki ilişkiyi ve bunlar arasındaki, eski-yeni, yukarı-aşağı, yerde-gökte, sanat nesnesi-sıradan nesne, hiyerarşisini de sorguluyor. Bu bağlamda zamansal açıdan birbirine zıt iki malzemeyi bir araya getirerek ortaya çıkardığı eserlerinde, bir tarafta geleneksel motiflerle oluşturulmuş bir kullanım nesnesi olan halı, diğer tarafta ise neon, tamamlayıcı bir pratik olarak yer alıyor. Derrida'nın bakış açısından bu iki malzeme birbirini destekliyor ve dolayısıyla eski bir ifade aracı olan halı yeni bir ifade aracı olan neonu besliyor. Bu pratiğin üzerine yoğunlaşmasıyla birlikte, bir kültürün yok olma sürecini o kültüre ait en önemli gelenekler üzerinden gösteriyor. dizisinde, çağımızın çılgınlığı ve bireyin aklını yitirmemek için verdiği mücadele vurgulanıyor. Sanatçının bu serisinde pek çok otoportresinde çerçeveler, süslemeli yapılar ve figüre günlük yaşamın kültürel referanslarını eklemeye yönelik yazılar bulunuyor. Heykel, neon, resim ve yerleştirme işleri dahil olmak üzere farklı tekniklerde üretilmiş, zengin bir seçkiyi bir araya getiren Ramazan Can'ın Ne Yerdeyim Ne Gökte isimli kişisel sergisi 18 Kasım 2021 tarihine kadar Anna Laudel'in Kazancı Yokuşu, 45 adresinde yer alan yeni galeri mekanında ziyaret edilebilir.


VakıfBank Kültür Yayınları, İstanbul'un en büyük kütüphanesi olarak hizmete açılan Rami Kışlası'nın tarihini, akademisyen Yüksel Çelik'in kaleminden okurlarıyla buluşturuyor. VBKY tarih kitaplığı külliyatını yeni yapıtlarla genişletmeye devam ediyor. 19'uncu yüzyılda gerçekleştirdiği reformlarla imparatorluğun çehresini değiştiren Sultan II. Mahmud'un, Yeniçeriler'in yerine kurulan Asakir-i Mansure Ordusu için Eyüp civarında inşasını başlattığı (Temmuz 1826-Mart 1828), Rami Çiftliği kışlasının hikayesi yayımlandı. Akademisyen Yüksek Çelik'in, Rami Kışlası II. Mahmud Devrinde Aydın-Despotik Modernleşmenin Karargahı isimli kitabı, kapıları iki yüzyıl sonra kütüphane olarak halka açılan kışlanın tarihine dair kapsamlı bir çalışma olma özelliği taşıyor. Kitap, XIX. Yüzyılın İlk Çeyreğinde Osmanlı İmparatorluğu, Doğuda ve Batıda İlk Kışla Yapıları, İstanbul'da Modern Kışla Yapılarının Teşekkül Süreci, Rami Çiftlik-i Hümayunu Kışlağı ve Kırım Savaşı'ndan Günümüze Rami Kışlası genel başlıkları altında beş bölümden oluşuyor. 1828-29 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında II. Mahmud'un yaklaşık iki yıl idari ve askeri bir üs olarak kullandığı Rami Kışlası ismini, II. Mustafa döneminde reisülküttaplık, ardından da sadrazamlık yapan Rami Mehmed Paşa'nın bu bölgedeki çiftliğinden alıyor. Rami Çiftliği'nin padişahların saray dışı saltanat gezilerinde sık uğradıkları yerler arasında olduğunu anlatan yazar Yüksel Çelik, Saray mutfakları ve İstanbul halkının et ihtiyacını karşılamak için Rami Çiftliği'nin batısındaki mandıraya getirilen koyun sürüleri nedeniyle Rami semtinin de taze süt ve et satın almak ya da kebap yemek için sık uğranılan yerlerden biri olduğunu belirtiyor. Osmanlı arşiv belgeleri ve dönem kaynakları ışığında kaleme alınan eser, dönemin idari ve askeri bir üssü olarak kullanılan Rami Kışlası'na dair sosyal, kültürel ve tarihi bağları mimarlık tarihi literatürü çerçevesinde işlerken; Rami Kışlası'nın inşası, geçirdiği onarımlar, modernleşme sürecinde ifade ettiği politik-ideolojik anlam, askeri eğitim tarihi açısından önemi ve kışla etrafında zamanla oluşan yerleşim gibi konulara odaklanıyor. 1971 yılında İstanbul'da doğdu, 1994 yılında Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun oldu. Bir yıl sonra araştırma görevlisi olarak yüksek lisans eğitimini aynı üniversitenin Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde, doktora eğitimini ise İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde tamamladı. Doktora sürecinde kazandığı bursla İskoçya ve İngiltere'de alanıyla ilgili çalışmalar yaptı. 2011 yılında Yakınçağ Tarihi alanında doçent, 2017 yılında profesör unvanı aldı. 2019-21 yılları arasında Kazakistan'da Ahmet Yesevi Üniversitesi'nde öğretim üyesi ve Sosyal Bilimler Fakültesi dekanı olarak görev yaptı. 2007 yılında Tanzimat Devrinde Rüşvet-Hediye İkilemi ve Bu Alandaki Yolsuzlukları Önleme Çabaları başlıklı makalesi ile Osmanlı Bankası Arşiv Araştırma Merkezi ile Tarih Vakfı tarafından verilen European Association for Banking and Financial History ödülüne, 2009 yılında doktora tezleri için verilen Prof. Dr. Işın Demirkent Tarih Ödülü'ne, 2015 yılında ise Şeyhü'l-Vüzera Koca Hüsrev Paşa -II. Mahmud Devrinin Perde Arkası künyeli eseriyle telif eser dalında Türkiye Bilimler Akademisi ödülüne layık görülmüştür. Temel ilgi alanları olan Yakınçağ Osmanlı Tarihi, XIX. yüzyılda Osmanlı dünyasında bilim-sanat, mimarlık, modernleşme ve askeri reform tarihi konularında yayımlanmış çok sayıda çalışması mevcuttur.


Kel Hasan'dan bugüne geleneksel Türk tiyatrosunda bir sembol haline gelen kavuk, 20 Eylül'de hakkının teslim edildiği bir törenle, Beşinci Kavuklu Rasim Öztekin'den Altıncı Kavuklu Şevket Çoruh'a devredildi. Dün gece Türk tiyatrosu için yaşanan çok özel bir anın şahitlerinden birisiydim. Beşinci Kavuklu Rasim Öztekin, kavuğu Altıncı Kavuklu Şevket Çoruh'a kah duygu yüklü kah kahkahaların yükseldiği bir törenle devretti. Gözlerimizi dolduran bu gururlu anı size de kelimelerle resmetmek istedim. Öztekin, kavuğu ustası Dördüncü Kavuklu Ferhan Şensoy'dan teslim aldıktan üç ay sonra bir kalp rahatsızlığı yaşayınca doktoru İzzet Bey, canlı performans yapmasını yasaklamıştı. Hal böyle olunca Öztekin, hiç kavukla sahne alamadı. Belgeselin ardından Hakan Bilgin'in sunumuyla usta oyuncu sahneye davet edildi. Sevgili Beşinci Kavuklu Rasim Öztekin sahneye çıktığında seyircisi, onu ayakta dakikalarca alkışladı. Ne müthiş bir andı; gözlerinizi bir anlığına kapatıp düşleyerek hissedin isterim. 27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü'nde gerçekleşmesi planlanan tören, pandemi sebebiyle ertelendi ve nihayet bugüne dek Ses Tiyatrosu'nda yapılan bu tören, Harbiye'ye taşındı. Her şey Öztekin'in eşinin Ses Tiyatrosu şart mı, açık havada yapalım. fikriyle başladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu da, kavuğun İstanbul'dan çıktığını ve bunun İstanbul'un işi olduğunu vurgulayarak töreni üstleneceklerini söyledi. Biz tiyatroseverlere de bu anın tadını çıkarmak kaldı. Sonrası yine büyük alkışlar ve özenli bir devir. En başından beri kavuk, cam kabın içinde özenle bekliyordu. Öztekin, kavuğu çıkardı. Çoruh'un başına geçirdi. Sonrasında bir mizansen yaşandı. Çoruh, ustasının eline uzandı; öpmek için. Öztekin herkesin maske taktığını, pandemide olduğumuzu ve öpüşülmeyeceğini anlatırken çok tatlıydı. Madalyonun hangi yüzünden baktığımıza göre değişiyor sanırım. Ah! diyebilirsiniz; Pandemi yüzünden kavuk teslim töreninde bir sarılamadılar bile. Ancak bir başka yandan da tarihe özel bir anı olarak geçti bu an. Ben sanırım bu yönden bakmaya karar verdim ve duygularım da coştu böylece. Cümle cümle aktaramıyorum, ama daha sonra geleneksel Türk tiyatrosunun geçmişten bugüne geçtiği yollardan bahsetti. Ustalarının yeri geldiğinde ek işler yapmak zorunda kalışlarına da dikkat çeken Çoruh, Pandemi dönemi böyle devam ederse bizden simit almayı unutmayın! diye seslendi. Konuşmasını başladığı gibi bitiren Çoruh'un ardından törende bulunamayan Ferhan Şensoy ve Ekrem İmamoğlu'nun kaydettikleri videoları izledik. Öztekin, bu kez seyircisiyle birlikte gülüyordu. Umarım bu cümledeki sesi şimdi kulaklarınıza ulaşıyordur. Ardından sahne Baba Sahneye kaldı. Şevket Çoruh ve Murat Akkoyunlu, Bir Baba Hamlet oyunlarına başladı. Altıncı Kavuklu Şevket Çoruh, kavuğuyla ilk oyununu oynadı. Beşinci Kavuklu Rasim Öztekin, kavuğun dört yıl aradan sonra aldığı alkışa mutluydu ve gururla sonlandı gece. Canım Rasim Öztekin, tadımlık da olsa muhteşemdin. Dilerim her şey yolunda gider ve biz yine seni coşkuyla alkışlarız. Sevgili Şevket Çoruh, dilerim kavukla mis gibi coşkulu alkışların olsun.


13- 16 Mayıs 2022 tarihleri arasında Yunanistan'ın Atina şehrindeki Unesco Center'da Doç. Dr. İpek Fatma Çevik küratörlüğünde ve jürili REBUILD Kağıt İşler Öğrenci Sergisi gerçekleştirilecektir. Ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim gören tüm öğrencilere açık olan sergide konu sınırlaması bulunmamaktadır. Öğrenci sergisi video art, AR, dijital art, fotoğraf, grafik tasarım, tipografi gibi farklı tekniklerle hazırlanan sanat ve tasarım çalışmalarına açıktır. Konu sınırlaması olmayan sanat ve tasarım çalışmalarının A4 boyutunda renkli ve kuşe kağıda basılı olarak 04.05.2022 tarihine kadar Arş. Gör. Onur Coşkun adına, Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi, Güney Yerleşke C-Blok Altunizade, Kısıklı Cd. 16-1, 34662 Üsküdar/İstanbul adresine gönderilmesi gerekmektedir. Sergilenecek eserin arka yüzüne ad/soyad ve telefon numarası yazılmalıdır. Sergi Katılım Belgesi doldurularak dekontla birlikte iletcifa@gmail. com adresine gönderilmesi gerekmektedir. QNB FİNANSBANK Cem ÜSTÜNER adına belirtilen IBAN numarasına yatırılmalıdır. Sergi sonrası katılım belgeleri ve dijital katılım kitapçığı tüm katılımcılara elektronik posta ile gönderilecektir. Sergi dijital katılım kitapçığı https://24kare. uskudar. blog/ sitesinde de daimi olarak sergilenecektir.


Repertuvarı geniş bir öykücü Recep Kayalı ile Bilge Kültür Sanat etiketiyle yayımlanan Kamburuma Üç Sebep adlı öykü kitabı üzerine söyleştik. Eser, simgesel anlatımların bulunduğu, bilinen gerçekliğin içerisinden çıkan öykülerden oluşuyor. Teknik açıdan da çeşitliliğe özen gösteren bir yazar Kayalı. İç içe geçmiş katmanlı öykülerin yanında çok fazla örneğini görmediğimiz, üçlemeler de Kamburuma Üç Sebep'te yer alıyor. -Hayatlarını sırtlarında bir kambur gibi taşıyan karakterleriniz, insanın içine çöreklenen o huzursuzluğun üstesinden hikaye anlatarak geliyor. Hikaye anlatmak, görünmeyeni görünür kılmak mıdır? Öncelikle değerli yorumlarınız için teşekkür ederim. Hikaye anlatmak sadece insanoğluna has bir özellik. Ben de bunun kutsal olduğunu düşünüyorum. Konuya böyle romantik yaklaşıyorum sizin anlayacağınız. Sorunuza dönecek olursak hikaye anlatmayla ilgili pek çok tanımlama yapılabilir. Bunlardan bir tanesinin de görünmeyeni görünür kılmak olduğunu söyleyebiliriz. Ancak bu durumu biraz daha farklı bir açıdan ele alma taraftarıyım. Öncelikle görünmemek görünmeyenin problemi değildir. Çünkü görünebilmek için var olmak yeterlidir. Burada da sıkıntının görmeyenle ilgili olduğunu anlayabiliyoruz. Başka bir deyişle görünmeyeni görünür kılma çabası dışında, görünmeyenin neden görülmediğinin üzerine düşerek haksızlığı ve kabulleri hikaye anlatarak yıkmaya çalışıyoruz. Edebiyatın kişinin kendini özgün bir üslup ve başarılı bir teknikle ifşa etme sanatı olduğunu düşünmüşümdür hep. Hikaye kişinin bu dünyaya, topluma hatta kendisine karşı duyduğu rahatsızlığı, huzursuzluğu farklı bir atmosfer kurarak, kendine ait ancak içine başkalarını da dahil edebileceği yeni bir dünya yaratarak yenme yahut bu sorunlarla mücadele etme alanıdır. Ulusal dergilerde elli sayıdan fazla öykü ve edebiyat yazısı yayınlanmış bir yazarım. Fanzin kurdum, dergilerde yazdım. Kendi yolumu oluşturmaya çalıştım hep. Üslubumu, metne nasıl yaklaşmam gerektiğini, diyalog ya da atmosfer kurulumunu bu süreç içerisindeki deneyimlerim sonucunda öğrendim. Öncelikle dergiler bu konuda bana çok yardımcı oldu. Yazdığınız bir öykünün önce dergi kurulundan sonra okurdan geçmesini, her öykünün kendini kabul ettirme mücadelesi olarak okudum. Kendimin çırağı olmaya çalıştım. Bunların dışında özellikle birkaç isimden bahsetmem gerekiyor. Henüz yirmi yaşındayken tanıştığım ve öykülerimi gönderdiğim usta öykücüler Mehmet Fırat Pürselim ile Ethem Baran öykü yolculuğumda bana hep destek olmuşlardır. Onlardan metin ile ilgili eleştiri istediğimde hiç kırmayıp ne görüyorlarsa söylediler. Ben de bu eleştirileri ciddiye alıp zayıf yanlarımı düzeltmeye çalıştım. Onların bu genç yaşta kalemime inanmaları, eleştirel katkıları benim için önemliydi. Kendi metnime yabancılaşmamda ve dil titizliği oluşturmamda çok yardımcı oldular. Var olsunlar. Kamburuma Üç Sebep, üzerine konuşmaktan mutluluk duyduğum bir eser oldu. Onunla anılmak beni neşelendiriyor. Sizin aracılığınızla esere olan sevgi, beğenilerini dile getiren tüm okurlara teşekkür ederim. Süreci özetleyeyim. Hece Öykü dergisinde iki seneyi devirdim. Bu istikrar benim için önemli. Her sayı ciddi bir okur kitlesinin karşısına çıkıyor ve değerlendiriliyorsunuz. Bu süreç dil ve üslubumda bir standart yakalamamı sağladı. Yayınlanmış, kabul görmüş, beğenilmiş öykülerden bir dosya oluşturdum. Kendime bir jüri heyeti kurdum. Dosyamı az önce ismini zikrettiğim isimlerin yanında Cihan Aktaş ve değerli hocam Okan Koç'a gönderdim. Her birinden öyküleri puanlamasını ve değerlendirmesini istedim. Tabii onların bundan haberi yoktu. Hepsinin beğendiği öyküleri kafamdaki sıralamaya göre dizdim ve baskıya girdik. Metinlerimize değer gösterip satın alan, vaktini ayıran insanlara titiz bir çalışma sunmak istedim. Öyküleriniz, kendi içinde alt başlıklar barındıran, iç içe geçmiş bir yapı sergiliyor. Eser üzerinde teknik çalışmanın, yeni bir anlatım dili bulmanın ağırlığından konuşalım isterim. Her zaman repertuvarı geniş bir öykücü olmaya çalıştım. Bu sebeple bahsettiğiniz yapıdaki öykülerin yanında, bilinen gerçekliğin kırılımından oluşan, kara mizaha dönük, büyülü gerçeklik sınırlarında gezen, zaman geçişlerinin parçalı yapıyla aşılıp diğer meselelerin üzerinde daha fazla eğilebildiğim üçlemeler tarzında farklı kurgu, anlatım, teknikler gerektiren metinler oluşturmaya özen gösterdim. Her metin kendine özgü bir atmosfer ve ritim istiyor. Öykücünün kendi üslubunu oluşturduktan sonra rahatlıkla farklı anlatım teknikleri ve kurgulara adapte olabileceğini düşünüyorum. -Okuru metne dahil etmenin ve onu inandırmanın güçlüğünden söz açalım. Yazar ile okur arasındaki tek fark yazarın metindeki bir sonraki adımı biliyor olmasıdır. Okur akıllıdır. Kendisine anlatılan hikayeye inanmak ister. Ayırdığı zamanın karşılığını manevi olarak almanın arzusundadır. Yazarın işi zor görünse de temelde yapması gerekenleri yazıya geçirdiğinde her işin altından kalkabilir. Bana göre bir hikayedeki en önemli unsur atmosferdir. Yaptığınız her şey gerçekçi, karakterleri nefes alıp veren, içinizde dokunma, koklama, dinleme isteği uyandırabilen atmosferler yaratabilmek içindir. Daha sonra bu atmosfere uygun bir üslup ve ritim gerekiyor. Tüm bunları yapabildiğiniz takdirde okurun metnin içine girebilmesi, orada rahatlıkla gezinebilmesi kaçınılmazdır. Ancak tüm bunları hayata geçirseniz bile yazar metin ile arasına soğutmalı, en ufak bir çapak bırakmadan, defalarca kurgusunu gözden geçirmelidir. Bu titizliği metne ve okura karşı gösterdiğinizde alıcıya uygun bir okuma ortamı hazırlamış oluyoruz. İyi olgun metinler ortaya koymak için ille de acı çekmek gerekir demek çok iddialı ve abartı bir yorum olur. İnsan bilmediği şeyi yazamaz. Toplumu, insanı, acıyı, neşeyi, korkuyu bilen bunu sağlam bir atmosfer ve üslup ile hemhal edebilen kişiler edebiyatçı olarak anılıyor. İnsan olmak tamamen hissetmekle, vicdanla ilgili bir durum. Hissedebildiğimiz sürece kalbimizin varlığına, o her şeyden çok ihtiyacımız olan yumuşaklığa, huzura sahip olabiliriz. Acı da en uzun süren hislerin başında geliyor. Öfke, aşk, kin... Bunlar da süresi oldukça uzun duygular. Bir başkasının acısından canınız yandığında pek çok şeyi halletmiş oluyorsunuz. Bunların haricinde bir de üretim süreçlerimden önce araya giren süreden kaynaklanan kişisel sıkıntılarım oluyor. Öykü öncesi ağrısı diyelim. Büyük bir kaygı, korku hissediyorum. Yazamama düşüncesi sanırım bana en çok acı çektiren durumlardan biri. Ancak bir öykü ortaya çıktığında bu kaybetme korkusunun metnime fayda sağladığını da görmüş oluyorum.