Kahramanmaraşlı şair Cahit Zarifoğlu, vefatının 29. yılında 2-4 Haziran tarihlerinde memleketinde gerçekleştirilen "Cahit Zarifoğlu Sempozyumu"nda anıldı. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi'nin Kahramanmaraşlı şair, eğitimci Duran Boz'un desteğiyle, usta öykücü Rasim Özdenören'in açılış konuşmasıyla düzenlediği sempozyumda iki gün boyunca onlarca şair, yazar ve akademisyen Zarifoğlu'nu anlattı. Sempozyumda tebliğlerin yanı sıra, Duran Boz'un hazırladığı "Cahit Zarifoğlu" belgeselinin gösterimi yapıldı. Ayrıca, Duran Boz, Erdoğan Aydoğan, Ahmet Türk tarafından yayıma hazırlanan "Şiirin Zarif Prensi Cahit Zarifoğlu Seçkisi" de katılımcılara armağan edildi. Sempozyum boyunca düzenlenen çeşitli oturumlarda, Zarifoğlu'yla ilgili sunulan tebliğler, Kahramanmaraş Belediyesi tarafından yayımlanarak, okuyucuyla buluşacak. - BİRİNCİ GÜN - Özdenören: "O, hep gülümserdi" Sempozyumun açılış konuşmasını yapan, Zarifoğlu'nun yakın dostu, öykücü ve yazar Rasim Özdenören, sempozyumun Türkiye ve Kahramanmaraş için çok manidar olduğunu söyledi. - Andı: "Bütün büyük yazarlar gibi kuralları yıkmıştır" Sempozyumun ilk oturumunda konuşan Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Andı, Cahit Zarifoğlu'nun Eserlerinde Türlerarasılık başlıklı bir tebliğ sundu. Zarifoğlu'nun yazdığı edebi türlerde çeşitlilik olduğunu söyleyen Prof. Dr. Andı, aynı zamanda bu türler arasında geçişkenlik taşıdığına da değinerek, "Zarifoğlu, bütün büyük yazarlar gibi türün kurallarını yıkıyor, dışına çıkıyor, kurallara pek itibar etmiyor." dedi. Andı, edebi türlerin yazarı daraltan kurallar koyduğunu, ortalama, acemi yazarın bu kuralların etkisinde kaldığını ifade ederek, Zarifoğlu'nun türlerin bir çoğuna yayıldığının görüldüğünün altını çizdi. Zarifoğlu'nun pek çok türde eser vermesinden daha çok, verdiği türdeki eserlerdeki bütün türlerin iç içe geçmişliğinin üstünde durulması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Andı, "Edebiyat sanattır, sanat güzelliktir. Ortalamanın üstüne çıkana harikulade diyoruz. Özünde bir kural tanımazlık vardır güzelin. Zarifoğlu'nda da bu yüzden bir kural dışılık vardır." açıklamasını yaptı. - Daşçıoğlu: "Onu Afgan şairi diye sınırlamak haksızlık olur" Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yılmaz Daşçıoğlu da, Cahit Zarifoğlu Ve Şiir Anlayışı Üzerine Notlar başlıklı tebliğinde Zarifoğlu'nu "bir mahallenin şairi" olarak sınırlandırmanın ona haksızlık etmek anlamına geleceği görüşünü ileri sürdü. Zarifoğlu'nun Türk dili ve edebiyatının modern, Müslüman şairi olduğunu söyleyen Daşçıoğlu, "Onu Afgan şiirlerinin şairi olarak sınırlandırmak, onu hak ettiği yerden aşağı indirmek olur. Zarifoğlu İkinci Yeni'nin başladığı yerden şiire başlar. Zarifoğlu ve İsmet Özel 60'lı yıllarda ortaya çıkmasaydı, muhtemelen bugün İkinci Yeni şiiri de pek konuşulur olmayacaktı. Bu iki şair, İkinci Yeni'yi de ehlileştiren ve kabul görmesini sağlayan şairler oldu." dedi. - Elmas: "Yıllar sonra Zarifoğlu tezimin yerinde bir çalışma olduğunu gördüm" Sempozyumun üçüncü oturumunda konuşmacı olan, Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazım Elmas, Cahit Zarifoğlu'nun Şiir Köşkü Ve İşaret Çocuklarının Dünyası konulu tebliğine edebiyat fakültesinde öğrenciyken Zarifoğlu'nun Mavera dergisiyle tanıştığını aktararak başladı. Elmas, "Üniversitede okurken bir yandan da Mavera dergisinin öğrencisiydim. Mavera dergisi sayesinde dönemin birçok edebiyatçısını tanıma fırsatı buldum. Yüksek lisansımı da Zarifoğlu üzerine yapmaya karar verdim." dedi. Tezini, hocası Prof. Dr. Celal Tarakçı'nın da desteklediğini paylaşan Elmas, "Yazdığım tez daha sonra kitap oldu. Yıllar sonra, tezimin eksikleriyle beraber yerinde bir çalışma olduğunu ve edebiyat tarihinde yerini aldığını gördüm." ifadelerini kullandı. - Orhanoğlu: "Batı ve Doğu edebiyatını iyi bilen birisidir" - Narlı: "Ustası olmadığını söylediği halde Cansever'i okuyormuş" Sempozyumun dördüncü oturumunda söz alan, Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Narlı, İnsanca Ve Artistçe Poetik Çerçevede Cahit Zarifoğlu tebliğinde, birçok kişinin Zarifoğlu'nun şiire şair olarak başladığını düşündüğünü anlatarak başladı. Narlı, "Hakikaten ilk şiirlerinde çok ustaca bir şiir dili var ama gerçekten bunun arka planı yok mu? Bütün şairler bir geleneğin ve dilin içine doğarlar, onu tedris ederler, meydana getirirler şiirlerini." diye konuştu. - Boz: "Yeniden onların yolunda yürümek hepimizin görevidir" Şair-yazar Duran Boz da, Zarif Hüzünlerin Şairi Cahit Zarifoğlu tebliğinde şairin biyografisini aktardı. Zarifoğlu'nun ailesinin 300 yıl önce Orta Asya'dan Kafkasya'ya, oradan da Kahramanmaraş'a yerleştiği bilgisini veren Boz, "Şiirlerinde tarihsel macerasının, yürüyüşünün macerasını koyar ortaya. Zarifoğlu'nun erken yaşlarda başlayan içine dönük, kendini fark etmeye yönelik çabası, o başıboşmuş gibi görünen hali, onun dış dünyayı tanıma, fark etme, tabiata açılma ve tabiatla birlikte yolculuklar düzenleme hadisesine bir hazırlık olarak okunmalıdır." değerlendirmesinde bulundu. Boz, Zarifoğlu'nun, Erdem Bayazıt, Rasim Özdenören, Akif İnam gibi arkadaşlarının dirilişle bütünleşen, sözü kavramaya yönelik çalışmalarının iyi anlaşılması gerektiğini söyleyerek, "Onların yürüyüşlerini bir bilinç haline dönüştürmek, yeniden bu yolda yürümek hepimizin ödevidir." dedi. - Emre: "Son kitabında toplumcu mısralar olduğu söylenebilir" Şair-yazar Ali Emre de, Cahit Zarfoğlu Şiirinde Ortadoğu başlıklı tebliğinde Zarifoğlu'nun şiirinde Ortadoğu'ya verdiği öneme değindi. Emre, kitaptaki şiirlerin ritim, sesleniş ve içerik yönünden "modern bir koçaklama" denilebilecek özellikler taşıdığını ifade ederek, "Bu kitapta bireysel sorunlar görece aşılmış, kimlik aşılayıcı bir perspektif öne çıkmaya başlamıştır. Zarifoğlu, son şiirlerini bir medeniyet çatışması ekseninde saf tutarak yazmıştır. Müslüman kimlik şiirle aynı hizada tutulur hatta bazen kimliğin öne geçtiği duyulabilir." diye konuştu. Sempozyum, katılımcıların Kahramanmaraş gezisiyle son buldu.


Hilye-i Şerif, suret yasağından, bir zorunluluktan ortaya çıkan bir estetik üretim midir? Hiç ilgisi yok. Bu bir tercih. Bu tercihin arkasında ontolojik anlayışı olan bir zemin var. Allah'ın hilkatten önce üzerinde boşluk, altında boşluk bulunan, ama denen koyu bir bulutta olduğunu söyleyen bir hadis-i şerif var. Tıpkı insanın nefesinde sözlerin şekil kazanması gibi, Allah, bu bulutun içinden nefesiyle, Kün emriyle bütün evreni üflüyor. Nefesu'r-rahman. Dolayısıyla evreninin bizatihi kendisi harflerden oluşuyor. Evrenin harflerden, Tanrı'nın soluğuyla oluşması bana harikulade geliyor. Harfler Tanrı'nın soluğuna sahip. Böyle bakınca bu harfleri birer Çin ideogramı gibi aynı anda okunmak ve bakmak için yapılmış olan canlı varlıklar olduğunu görüyoruz. Aynen Tao Te Ching'in yazdığı gibi. Chi enerjisi, gibi... Reiki'nin ki'si gibi... Harfler, evreni canlandırma yetisine sahip olan enerji düğümleri, potansiyellikleri. Dolayısıyla suret yasağı hurafesinin yanısıra İslamiyette yaratıcılık da yasaktır da bir hurafe. Harflerin, hilyelerde ya da yazı resimlerde bir araya gelmesi, ontolojik bir tasavvurdan kaynaklanan bir şey. Suret yasağından değil. Suret yasağı diye bir şey yok. Olsaydı, Hz. Muhammed'in peçesiz tavsirlerinden başlayarak geriye kalan bütün kutsal kişilerin görselleri olmazdı. Siyer-i nebiler, miraç tavsirleri olmazdı. Hilye, suretin yokluğundan değil, harfin yaratıcılığından kaynaklanıyor. Peygamber suretleri gani gani var yoksa... Sadece Şiada değil, Osmanlı'da, Emeviler'den başlayarak her yerde, her çağda... Hilye-i Şerif ise peygamberin güzel niteliklerini betimlerken ontolojik bir tasavvurdan hareket ediyor. Bu sergide Hilye-i Şerif'in yeni örnekleriyle karşı karşıyayız. Gelenek nasıl güncellenir? Bunu yaparken başka bir şeye dönüşmez mi? Güzel bir soru. Gelenek sürdürülür. Nasıl ayakkabı yapmak sürdürülüyorsa... Burada şuna dikkat etmek gerekiyor. Hilye-i Şerif geleneğini, olmadığı bir alana atfederek sanat alanına sokmamak. Yani Hz. Muhammed'in özelliklerini betimleyen Hilye-i Şerif'i sanat yapıtı diye duvara asmak bana meselenin kendisiyle çelişiyor gibi geliyor. Böyle bir koleksiyonun, çok sayıda hilyenin yan yana sergilenmesi onu okumaktan ziyade bakmaya indirgemek değil mi? Hilye-i şerif bir imge ve iki şey üzerine kurulu. Figüratif bir değer olan harf, bakmak ve aynı zamanda okunmak için. Ama harfler bir araya gelip figürasyona dönüştüğünde, kim ne derse desin bütün bu hilye-i şerifler sonuçta plastik değerler olarak kaligrama özgü bir çelişkiden solup alıp veriyorlar: Okundukları anda bakılamıyorlar, bakıldıkları anda okunamıyorlar. Bizler Arapça bilmiyoruz. Biz Türkler, Arapça bilmediğimiz noktada bunların o gerilimini yok ederek onları tümüyle bakılabilir değerlere indirgiyoruz. Bu da bana tuhaf geliyor. Son derece oryantalist bir tavır bence. Avrupalı'dan bu anlamda farkımız yok. Muhafazakarmış gibi görünüyorum belki bu sözlerimle ama öyle... Bu da dindarlıkla yüzde yüz örtüşmeyen bir tavır bence. Sizin çağdaş resimde geleneği kullananlara karşı bir tavrınız var. Erol Akyavaş'tan itibaren bu tavrı sorunlu buluyorsunuz... İran'daki ve Arap dünyasındaki çağdaş sanat da bunu yapıyor maalesef... Resimlerini kendi folklorik öğelerine indirgeyerek kendilerine bir kimlik tesis etmeye çalışıyorlar. Lam'ı, vav'ı birebir alıp tuvalde kullanmak harfin ontolojik canlılığını ölü bir plastik figüre indirgemek, natürmort yapmak demek. Geçmişi, tarihi de öldürmüş oluyor bunu yapan... Erol Akyavaş başta olmak üzere herkes bunu yaptı. İçsel bir sorumluluktan, tepkiden gelerek yapmış olsa bile yaptığı budur. Erol Akyavaş, Arapça bilmiyor mesela... Bütün bu harfleri Türkiye'de plastik öge olarak kullananlar Arapça bilmiyor.


Anların içinde, peşinde takılıp kaybolduğumuz gölgelerin esaretinde yaşadığımız hayatı sorgulamak için gelmiş karşıma oturmuş. Anlatıyor. Tükenmiş, lakin bilfiil hareket içinde. İnanılmaz bir potansiyele sahip ve tükenmesi mümkün olmayan kendisini, aslında bir nevi tükenmişliğini anlatıyor. Tükenmek kelimesini kullanacak en son insan olarak düşünüyorum onu. Tükendim, diyor. Yorulmuş. Hayatı zormuş. Anlamsızmış. Öyle söylüyor. Korkulardan bahsediyor. Korkularının esiri olduğundan. Korkunun insan üzerinde çok büyük etkisi olduğunu, insana hükmedebilecek kadar güçlü bir duygu olduğunu söylüyor. Odada sadece ben varım. Oysa amfide ders anlatır gibi ve ben amfideki bir öğrenci gibiyim. Sadece ara ara bakıyor bana. Bense gözümü ondan ayırmıyorum. Devam ediyor. Başka çözüm bulamamış. Oysa her zaman bir sorun karşısında; ne yapabilirim, bu işten nasıl çıkarım mantığı ile yaklaşıyormuş olaylara. Kaşları inanılmaz biçimli. Parmakları uzun ve bakımlı. Çocuklarının bakımını bir vakıf üstlenmiş. Küçük olan üç büyük olan yedi yaşındaydı, ben hastanede yatarken sadece bir imza attırdıklarını hatırlıyorum, diyor. En fazla kaç parçaya bölünebilirsiniz ki, hele bir de anneyseniz, diyor. Anlayamıyorum tam olarak. Baba olarak anlamaya çalışıyorum ben de. Korkunçtu diyor. Kahkaha atıyor. Birlikte gülüyoruz. Parmaklarını birbirine geçiriyor, dizine dayıyor. Dalıyor. Sonra yine amfiye anlatır gibi, Siz olsaydınız ne yapardınız, diyor. Cümleyi bitirdikten sonra gözlerime bakıyor. Susuyor cevap bekliyor. Susuyorum. Tekrar gözlerimin içine bakarak aynı soruyu soruyor. Siz olsaydınız ne yapardınız? Düşünüyorum. Yine düşünüyorum ama susuyorum. Çok mu konuştum diyor. Hayır anlamında başımı sallıyorum, devam ediyor. Cevap beklediğini unutuyor. Hayatta zor olan sıfırı bir yapmaktır, biri iki, ikiyi üç yapmak kolaydır diyor. Söylediklerini başımı aşağı yukarı sallayarak teyit ediyorum. Evet demek oluyor bu. Saatine bakıyor. Az bir zamanımız kalmış diyor. Kendisini dinlediğim için çok teşekkür ediyor. Bir sonraki seans için tarih belirliyoruz. Çantasını açıp bir kağıt çıkartıyor. Dediğim gibi yapmış, yazmak rahatlattı diyor. Vaktiniz olunca belki okursunuz. Bana uzatıyor. Okuyacağımı söylüyorum. Nazikçe tokalaşıyor ve çıkıyor odamdan. Asistanıma bir sonraki seansı otuz dakika ertelemesini söylüyorum. Kapıyı kilitliyorum içeriden. Kalktığı koltuğa oturup amfinin karşısına çıkıyorum. Anlatmaya başlıyorum. Kelimeler susuyor. Anlatıyorum. Kelimeler konuşmuyor. Bağırıyorum. Ağzımdan bağırışla çıkanlar tekrar ağzıma doluyor. Tükeniyorum diyorum amfiye tüm öğrencilere bakarak. Ayağa kalkıyorum az önce oturduğum deri koltuğa bakıyorum. Organlarım parçalanmış halde birbirleri ile münakaşa ediyorlar. Gözlerim avuçlarımın içinde, avuçlarım gözlerimi sektiriyor. Bir kulağım diğerini kovalıyor. Burnum koltuk kenarındaki kahve lekesini kokluyor. Geri geri adımlıyorum odada. Ortadaki sehpaya çarpıyor sol bacağım. Kravatımı gevşetiyorum. Nefes alamıyorum. Tükeniyorum. Tek gövdemde iki tane baş taşıyan yaratık tekrar zuhur ediyor bedenimde. Biri kendi kel başım, diğeri ızdırap. Sağ elimle ızdırapı tokatlıyorum. Sol elim sağ elime engel oluyor. İkinci tokadı atamıyorum. Tam bu esnada bir çığlık duyuyorum. Koltuktaki elim gözümü sektirirken gözüm yere düşüp parçalanıyor. Gözlerimde bir yumuşaklık hissediyorum. Alnımı öpüyor biri. Bebeğiimmm su almaya kalkmıştın yine kanepede uyuya kalmışsın. Belgin. Belgin'in öpüşü bu. Terlemişsin hasta mı olacaksın diyor. Uyanıyorum. Elimden tutup kalkmama yardım ediyor. Beline sarılıyorum. Odaya doğru ilerliyoruz. İyi misin diyor. Uykusuzum diyorum. Çok yoruluyorsun diyor. Kapıyı hızla çekerken son düşüncemi karanlık holde bırakıyorum. Kaçan uykularımın nerde biriktiğini bulmalıyım.


Şehrin ışıklarının uzaklardan ağarak içeriye yansıdığı loş otel odasında başını yastığına gömmüş, uykuyla sıkı bir pazarlığa tutuşmuştu. Otelin yanıp sönen neon tabelasından duvarına yansıyan kırmızı ışıkla beraber çoğu tek perdelik birer dram olan hayatların fonunda çalan şehrin müziği de sızıyordu aralık pencereden içeri: Caz. Önünden sıklıkla geçse de içeriden gelen müziği duyduğu o geceye kadar içine girmeyi hiç düşünmediği, köhne bir şarap mahzeninden devşirilmiş o küçük kulüpte keşfetmişti ilk kez büyülü notaların kendisine bir şeyler anlatmak istediğini. Kapalı kapıdan gelen armoninin çağrısına karşı koyamayıp gün battıkça uzayan bir gölge misali sızmıştı bir gece büyük kapıdan içeri. Dörtlünün bir dakikalığına bile olsa ara vermesini istemediği, her biri ayrı bir müzikal ziyafet olan setlerin sonunda sonsuz bir caz denizinde yüzme hissi kaplamıştı içini. Düşük tempoda duraksız çalınan piyanoya, zillerin alçalıp yükselen ritimlerine, aralıklarla sololar yapan kontrbasın tok sesine ve fırçanın trampetin yüzeyinde gezerken çıkardığı dalga sesine benzeyen o teskin edici hışırtısına bırakmıştı kendini. Belli belirsiz duyulan siren seslerini ve günlerdir dinmek bilmeyen yağmurun sesini de duyabiliyordu şimdi yattığı yerden. Tüm bu seslerin bir araya gelerek oluşturduğu doğaçlama senfoninin çocukluğunun huzurlu öğlen uykularından birinin habercisi olmadığını iyi biliyordu. Yine de yalvarıyordu uykuya, bir an önce elinden tutup acılarını bir kaç saatliğine de olsa unutturması için. Karanlık çıkmaz sokaklarının yamalı asfaltlarından yükselen buharıyla ve heybetli gökdelenleriyle Büyük Elma diye adlandırdıkları bu şehre geleli çok olmamıştı henüz. Her şeyi geride bıraktığına inanmış, beyaz bir sayfa açmak için uçak korkusuyla birlikte o güne kadar hiç geçmediği okyanusu da aşmıştı Adem. New York'taydı. O günlük hayata nasıl uyum sağlayacağını düşünürken insanlar onu Adam ismiyle çağırmaya başlamışlardı bile. Burada yapabilirse her yerde yapabilirdi Sinatra'nın şarkısında söylediği gibi. Herkesin elmadan bir ısırık almak isteyebileceğini düşünemeyecek kadar saftı ilk aylarında. Kısa bir süre sonra bu zor kentin iniş çıkışlarını yıllarca yaşadıktan sonra hızla düşüşe geçmiş, bir süre sonra dibe çakılacağını bilen biri gibi hissetmeye başlamıştı kendini. Hayatının daha beter bir hale gelemeyeceğini düşünürken kendisine sıklıkla "Ameller niyetlere göredir oğlum" diyerek nasihat eden babasına "Asıl hayatlar niyetlere göredir baba!" diye bağırarak baba ocağını terk ettiği o soğuk Şubat gecesini anımsadı. Yanına sığınabileceği, yalnız yaşamaya başlamış tek bir arkadaşı bile yoktu henüz. Yirminci yaşının getirdiği umursamazlık ve özgürlük hissi korkularını yenmiş, evden ayrılalı henüz bir kaç hafta olmadan kısa bir süre sonra hayatını birleştireceği kadınla tanışmıştı. Haz veren bir melankolinin peşinde olanların varacağı nihai yer belliydi annesinin hep söylediği gibi: "İstediğin kadar çırpın, hayat seni kendi kabına koyup istediği şekli verecek!". Annesinin kulağına fısıldadığı, aklına kazınan bu cümle bir süredir tekrarlıyordu kendisini zihninde. Işıklı bulvar mağazalarının camlarına yansıyan aksine bakarken alkolik bir annenin ve sonradan mütedeyyin bir babanın garip meyvesi oluşunu sorgulardı içten içe. Gözleri cansız vitrin mankenlerinin ellerine tutturulmuş telli enstrümanlara takıldığında "Yıllarca aradım kendi kendimi, hiç bir türlü bulamadım ben beni" diyen Aşık Veysel'i hatırlar, onca yıl sonra bir garip doğu batı sentezine dönüşmüş olmasına hayıflanırdı. Herkesten önce kendinden kaçmaya çalıştığını anlayamamış, hataları için hep başkalarını suçlamış ve yanıtların peşine düşmüşken dünyanın bir ucundaki bu şehrin kucağında bulmuştu kendini. Kentin kendisine dışarıdan bakanları içine davet eden, bir girdap olduğu ancak numaralardan oluşan sokaklarıyla hemhal olunduğunda anlaşılan cazibeli bir kadın olduğunu geç de olsa öğrenecekti. Bir diğer adı da yalnızlıktı şehrin. Her gün onlarca ulustan binlerce insan sonsuz yalnızlıklarını tescilletmek ve sadece barınabilmek için ölümüne çalışmaya geliyorlardı buraya. Yükselen kiralar sadece cepleri değil hayalleri ve emekleri de yakıp kül ediyordu her geçen gün. Kapitalizmin yeniden yorumlanmasının zorunluluğuna işaret eden bir konuşmayı anımsadı koşulların zorluğunu düşünürken. Bir elma kurdu kadar küçük hissediyordu çoğu zaman kendini. "Ya bu deveyi güdeceksin ya da elmadan gideceksin" diye mırıldandı cebinde kalan son bozuklukları çıkartırken. Yataktan hangi ara fırladığını hatırlamasa da bir yıl önce gittiği o caz kulübünü bulmak için yola çıktığını biliyordu. Hangi hattan hangisine geçmesi gerektiğini tam olarak bilmese de önce yeraltından dolaştığı sokakların üstüne çıkmış, kilometrelerce yol yürüyüp sevdiği baharatları doyasıya koklayabileceği o köşeye yeniden gelmişti. Çin mahallesinin kıyısında, hafif bir rüzgarla dağılan soya ve köri kokularının burunları sızlattığı, evsizlerin mesken edindiği bir sokağın girişinde durmuş, sokaktan gelip geçenleri izlemeye dalmıştı. Yine annesi düştü aklına. Ne zaman bir yerlere dalıp gitse "Daldın yine... Bir gelecek var herhalde!" derdi. "Evet yavaş yavaş geliyorlar" diyerek içinden değil dışından konuştu bu kez. Sinsi bir gülümseme yerleşti dudaklarına. Akıllı olup dünyanın derdini çekmektense deli olup dünyaya dert çektirme fikriydi gülümsemesinin nedeni. Evsizlerin kendisinden daha evsiz göründüklerini düşünmüştü buraya en son gelişinde. Uzun zamandır bir otele yetecek paralarının olmadığını biliyordu. Evleri artık oluklu kartondan olsa da bir zamanlar onların da kendisi gibi olduğunu, gerçek bir çatının altında sevdikleriyle vakit geçirme şansına sahip olduklarını düşünerek hüzünlendi. "Evlerinin iskambil kağıtlarından olmamasına şükrediyorlardır belki de!" diye geçirdi içinden. İnsanın uyum hamurunun bu koşullarda bile umursamazlıkla iyimserlik arasında gidip gelen bir savunma mekanizmasına dönüşebileceğini düşündü. Kim bilebilirdi ki, belki sevdikleri onları da terk etmişlerdi. Karısı iki çocuklarını da kaçırır gibi yanına alarak gideli tam bir yıl dört ay olmuştu. Haksız sayılmazdı kadın. Genelin beklentilere uygun bir hayatın rotasından her gün biraz daha çıkan bir adamdan daha da geç olmadan kaçmalıydı. Adama da haksız demek doğru olmazdı. Akşamdan akşama buluşulan yemek masalarının sahte mutluluğundan ve takmak zorunda kaldığı maskelerden sıkılmış, gençliğinde gönlünce yaşayamadığı hayatını uygun ekonomik şartlara kavuşmuşken yaşamak istemiş, evinden uzaklaşmıştı. Sonrası ise hep o bilindik sorulardı. Soru tümcesi demek de doğru olmazdı bu buyurgan ifadelere: "Belki de bu kadar çok içmemelisin?" "Biraz daha özverili olsan?" "Çocuklara yeterince vakit ayırsak?" Karısının babasının elma ihracatından kazandığı serveti yedi kuşaklarına yetecek kadar çok olsa da artık bu konuda yapabileceği bir şey yoktu. En azından çocuklarının geleceğinin iyi olabileceğini düşünüp rahatlamaya çalıştı. Otelin mini barından votka sanarak aldığı son küçük şişe suyu pardösüsünün cebinden çıkartıp yudumlamaya başladı. Kasım ayazı içini ürpertirken yüzüne küçük damlalar çarpıyordu şimdi. "Küçük, muttarid, muhteriz damlalar" diye bağırdı kollarını açabildiği kadar açıp. Yüzünü kül rengi göğe doğru kaldırdı. New York'ta her şey mümkündü. Her tür hareket kolayca bir gösteriye dönüşebilir, kısa sürede önünde bozuk paralardan bir yığın bile oluşabilirdi. Dram çoğu zaman kendi dekorunu kurar, seyircilerini beklemese de oyuncuların sahnedeki yerlerini almasını sabırla beklerdi bu şehirde. Hikayeleri insanları kendi uçurumlarından aşağıya yuvarlar, mutsuzluğun bile anlamını unutturan ağır bir yalnızlığa iterdi. Peygamberlerin terk edildiklerini düşündüklerinde hissettikleri türden bir yalnızlık hissine benzer bir hüznün pençesindeydi o da. Sokaklarda, bir ay önce işten atıldığı için artık kapısından içeri giremediği işyerinde, duşta ve hatta yatağında bile kendisini sürekli takip ettiğine inandığı o kara bulut görünmüyordu etrafta her nedense bu gece. "Ölümüne melankoli için geldim bu şehre..." dediğini anımsadı otelin kayıt masasında çalışan ve kendisinden basit bir form doldurmasını isteyen güler yüzlü güzel kadına. Amerikalıların dediği gibi "peynirimsi", "mısırımsı", basmakalıp bile denemeyecek kadar vasat bir cümleydi bu. Söyledikten hemen sonra fark etti havalı olduğunu düşündüğü tümcesinin ne kadar aptalca olduğunu. Kendini her zaman fazlasıyla ciddiye aldığı için yine yıkılmıştı. Oysa her gece yatağına uzandığında düşünmeden edemediği -gün içinde öyle değil de keşke şu şekilde yapmış olsaydım- dediği pişmanlıklarına yeni bir tanesi daha eklenmişti sadece. "Ölümüne Melankoli"nin hayatını anlatacak film için iyi bir başlık olduğuna inanıyordu. Melankoli sandığıysa bir kaç terk edilmişlikten ve sert düşüşten ibaretti. O da bir çokları gibi gerçek çaresizliğin ne olduğunu bilmiyordu. Hayatını anlatan filmin fonunda "Hiç tüm dünyanın gidip de seni geride bıraktığını hissettiğin oldu mu? Aklını kaybetmeye hiç bu kadar yakın oldun mu?" diye soran o şarkının çalınması isteğini vasiyetine yazmaya karar verdi. Büyük elmanın içindeyken ısırılacağından, yutulup sindirileceğinden emindi artık. Vasiyetini hiç bilemeyeceği babası uzaklarda son nefesini verirken artık otele dönmesin anlamlı olmayacağını düşünmeye başlamıştı. İçinde bir türlü uyuyamadığı odasında bir gece daha geçirmek için verebileceği parası kalmamıştı. Sokağın girişinde bulduğu tahta kasayı ters çevirip kolunun altına sıkıştırdı. Pardösüsünün yakalarını yukarı kaldırarak karanlık çıkmaz sokağın ortasına kadar yürüdü. Yeni arkadaşlarına selam verip buz kesmiş ellerini içinde harlı bir ateşin çıtırdayarak yandığı teneke varile doğru uzattı. Bundan tam bir yıl üç ay önce artık büyük elmadan da bir ısırık almasının zamanının geldiğini öğütleyen şeytanına neden uyduğunu düşünürken içinde kendine kızacak gücü bulamadı Adem.


Gitmiceem! diye bağırarak yatağına kaçmış, yorganı tepesine kadar çekmişti. Arada bir yorganı indirip, Gitmiceem! diye bağırıyor, sonra tekrar yorganın altında küçücük bir topa dönüşüyordu. Gönül için giderek oyuna dönüşen bu inatlaşma, Esma'yı iyiden iyiye germişti. Yatağın kenarına oturdu, yorganı okşadı, Hadi benim bitanem! Hadi Gönülcüm! dedi, becerebildiğince sakin bir sesle. Ertesi sabah hastaneye doğru yürürlerken Emin Abi'nin söyledikleri geldi aklına. Keşke üç kuruşluk bayramlıkla kalsaydı. Daha bayramlaşması vardı bunun; el öpmeler, dedelerin verdiği harçlıklar, teyzelerin aldığı oyuncaklar, babaların götürdüğü parklar, sinemalar... Bilmez miydi yoksa o da biliyordu, aklı gidiyordu kızı için. Başhekimin odasının olduğu kata beraber çıktılar. Gönül'e Burada bekle sen. deyip içeri girdi. Dizleri titriyordu. Başhekim, beyaz tenli, toparlak yüzlü, yaşlıca bir adamdı. Tepesindeki saçlar, iyiden iyiye dökülmüştü. Masanın üç dört adım gerisinde durdu. Adam, önündeki kağıtlara bir şeyler yazıyordu, Esma'yı fark etmedi bile. Ha şu, bizim Emin'in bahsettiği mesele... diye kesti sözünü yaşlı adam, gözlüklerin üzerinden şöyle bir bakıp, önünde yığılı evraklara döndü tekrar. Odadan çıkana kadar da Çocuğun kimliği yanında mı? dışında bir şey sormadı. Onun bu tavrı rahatlatmıştı Esma'yı. En azından bir kez daha anlatmak zorunda kalmamıştı. Yine de elleri, birbirini kemirip durmuştu beklerken. O kısacık beş dakika, büyüyüp büyüyüp beş asır olmuştu başhekim odasında. Birbirini kemiren elleri, ellerinin arasında geçmiş, gelecek ve an, yoğurdu da yoğurdu Esma. Kimse, ellerinde çoğalan çaresizliği, ellerinde çoğalan kimsesizliği görmedi. Belki Başhekim... İnsan adam! dı sonuçta. Kadın, çapraz yatakta uyuyan çocuğun saçlarını okşayarak Apandisit ameliyatı olduk dün, diye anlatmaya başladı, acil getirdik. Biraz daha geç kalsanız patlardı dedi doktor, Allah korusun. Sonra gözleri ışıl ışıl Senin neyin var tatlı kız? diye soruverdi Gönül'e. Sedef. diye atıldı Esma, Gönül'e fırsat bırakmadan. Sesi titremişti. Anne kız göz göze geldiler. Gönül, ela gözlerini kırpmadan bakıyordu annesinin gözlerine; biliyorum, der gibi; neden burada olduğumu, neden şimdi burada olduğumu biliyorum. Esma derin bir nefes alıp yutkundu. Gönül'ün üstünden çıkardığı kıyafetleri katlayıp dolaba yerleştirirken, Sağ olun. Halleder benim kızım, alışkındır o, di mi Gönülcüm? deyip, kızına baktı. Gönül, konuşmaları dinlemiyor, alnını pencereye dayamış bahçedeki insanları seyrediyordu. Bayram sabahı, odaya dolan kahkaha sesleriyle uyandı Gönül. İri yarı iki adam, arkalarında elinde uçan balon olan bir kadın. Çapraz yataktaki çocuk da uyanmıştı. Gelenler, önce çocuğu, sonra kadını sarılıp öptüler. Ziyaretçi kadın, elindeki uçan balonu çocuğun yatağına bağlarken, Gönül'e bakarak refakatçi kadına bir şeyler fısıldadı. Refakatçi kadın, eliyle ağzını kapatarak cevap verdi. Adamlardan biri, elindeki beyaz torbadan büyükçe bir paket çıkarıp yatağın üzerine koydu. Bak bakalım, bu muydu beğendiğin? Çocuk yırtarak açtı paketi: Siyah bir araba. Yüzü aydınlandı. Hediyeyi veren adam, çocuğun başını okşarken, Amcasının koçu bu be! dedi, Bir an önce büyü de gezdir bizi! Koro halinde bir inşallah! yükseldi yatağın etrafından. O sırada iki çocuk göz göze geldi. Çocuk içtenlikle gülümsedi. Gönül, yattığı yerde pencereye dönüp yorganı omuzlarına kadar çekti. Esma, nefes nefese kapıdan girdiğinde; Gönül'ün yüzü hala pencereye dönüktü. Yatakla pencere arasındaki boşluğa geçip eğildi; yüzünü, kızının yüzüne yasladı. Sesine yine o zoraki bir ışıltıyı vererek; İyi bayramlar! Kalkmadın mı daha tembel teneke! diye fısıldadı. Gözlerini açtı Gönül. Ana kız bir süre birbirlerine baktılar konuşmadan. Odadaki kalabalık, çocuğu tekerlekli sandalyeye oturtup koridora çıkarınca, Esma kapıyı kapattı. Gözüyle bir yandan kapıyı kolluyor, bir yandan da çantasının içinden bir şey çıkarmaya çalışıyordu. Üzerinde beyaz kalpler olan parlak kırmızı ambalaj kağıdına sarılı minik bir paket. Gönül, annesinin söylediklerine anlam veremiyor, şaşkın şakın gözlerini kırpıştırıyordu. Esma gittikten sonra, çapraz yataktaki çocuk ve annesi odaya geri döndüler. Gönül o gün yüzünü odaya hiç çevirmedi. Oturdu, yattı, hatta bir ara yataktan çıktı, ama yüzünü odaya hiç çevirmedi. Hava kararıp perdeler çekilince, paketi yastığının altına koydu. Tırnakları, kağıdı delmek üzereyken birden durdu. Başlıca kitapları alfabetik sırayla: Taşı Kim Atacak, Çifte Açmaz, Çünkü Hayat Bulaşıcıdır.


Sokağı dolduran kanepeler, koltuklar, masalar. Çoğu boş. Bir kağıda alelacele yazılmış Sahibinden satılık komple bina yazısı. Zeki Paşa Apartmanı'nın girişindeki metal isimlikler. Pejo marka minibüslerin işgal ettiği bir cadde. İnsanlar onların arasında geçecek yer arıyorlar kendilerine. Açık yeşil kıyafetler içinde bir kadın bir elini beline dayamış merakla etrafa bakınıyor, kendini gideceği yere ulaştıracağı aracı bulmaya çalışıyor. Kenarda kapalı bir lokanta ve üst katında Salon de Cahahrazed var. Şehrazat mı acaba? Biraz ileride iki kafe ve bir eczane. Sonra da manav. Sokak bir büyük kavis şeklinde. Bir tarafta metal bir çit. Diğer tarafta apartmanlar. BİM kamyonu. Ebatlama Bantlama yazan bir tabela. Apartmanların zemin katlarında boş veya kiralık tabelası asılmış dükkanlar. Balkonda asılı turuncu yolluk. Üç-beş ağaç. Park etmiş arabalar. Sahte deri ceketli, kot pantolonlu delikanlı. Kurumayı bekleyen çamaşırlar. İçinde süt güğümü bulunan üç tekerlekli bir araç. Boyası kısmen dökülmüş kırmızı eski bir serçe. Caddenin iki tarafı grafitilerle dolu duvarlardan ibaret. Yazılar, şekiller, resimler. Anarşinin simgesi olan A harfi. Ray Charles duvarda kocaman bir kahkaha atıyor. Biraz yürüyünce bir hediyelik eşya mağazası var. Paket taş döşeli bir sokak. Bir taraf boş, ot ve bodur bitkilerle kaplı büyük bir alan. Vadinin bir yamacında bu sokak yer alıyor, uzakta vadinin diğer yamacında başka evler, yapılar göze çarpıyor. Diğer tarafta iki, üç katlı villaların yer aldığı bir site var. Sitenin görkemli ve güvenlikli girişi sokağın önemli bir bölümünü kaplıyor. Yol kenarında metal çöp konteynerinin üstüne iri, kötü bir yazı ile baba yazmışlar. Güzel bir asfalt yol. Tek katlı evler. Güzel bahçeler. Evlerin önüne park eden otomobiller. Palmiyeler. Bahçıvanların emek verip makaslarıyla heykelleştirdiği çalı ve ağaçlar. İri saksılar. Taş döşeli veya çimin halı gibi olduğu bahçeler Küçük çiçekler. Bir kreş veya gündüz bakımevi. Ancak hiç çocuk yok. Bir başka evin önünde amaçsızca bırakılmış bir karavan. Biçilmiş çimler siyah plastik poşetlere doldurulmuş. Atılmayı bekliyorlar. Neye karşı uyardığı anlaşılmayan bir WARNING yazısı. Üzerinde STOP yazan trafik lambası. Burada yürümek için tasarlanmış bir kaldırım, oturup dinlenilebilecek bir bank yok. Onca ev, onca park etmiş araç ama sokak tamamen insansız. Toprak, çamur bir yol. Kenarda üstü tahta parçalarıyla örtülü kırk santimetre genişliğinde birkanal. Bir internetkafe. Pencereleri tahtalarla kapatılmış, asma kilitlerle korunuyor. Kapısı açık. Bir tabela. Downloading, telefon tamir edilir, müzik, video, aplication. Duvardaki raflara sıralanmış CD'ler, DVD'ler... İçeride bir tahta sıraya iki adam ilişmiş. İnternetkafenin hemen önüne park etmiş lüks ve devasa bir cip. Cipin yanından bir kadın geçiyor. Hemen yanında saçak altında bir takım tencereler, küçük ocaklar var. Saçak altında dört kişi var. Yoldan pembe gömlekli, motosikletli bir adam geçiyor. Sarı, kapalı bir triportör kullanan adam dirseğini olabildiğince dışarı çıkarmış. Duvara asılmış bez bir pankartta seçilmiş kişi ve düşmanları yazıyor. Jesus is a lord ifadesi okunuyor onun altında. Diğerlerinden kolayca ayırt edilebilecek muhkem bir bina var. Yüksek duvarların üstünde dikenli teller var. Duvarın üstüne belli aralıklarla Buraya işemeyin yazmışlar. Fazlıoğulları Apartmanı BTB kaplı. Binaların çoğu sıvasız ve tekrar tekrar yeni katlar eklenmiş. Bir servis minibüsü, bir de kapalı kasa kamyon var sokakta. Bir ağaç beyaz ve küçük çiçeklerle dolmuş. Diğer ağaçlar da yeşil. Üç çocuk yol kenarında muhabbet ediyor. Birinin sırtında okul çantası var. Her nasılsa sıvalı duvarın üstüne iri harflerle satılık arsa yazıyor. Az bakımlı bir yol. Evler sokaktan çok bahçelerine bakıyor. Küçük pencereler dışında sadece duvarlar var yol tarafında. Kaldırımlar toprakla ve rastgele bitkilerle kaplı. Evlerin bahçe duvarlarından birine yaslanmış barakanın üstünde taze yumurta ve tahıl yazıyor. Hava parçalı bulutlu ve yürüyen tek kişi var. Sonra pembe gömlekli bir kadın ve cep telefonuyla konuşan bir adam. Yol kenarına oturmuş birkaç kadın muhabbet ediyor. Üstünde temiz su yazan bir tanker geçiyor neden sonra. Çarşı gibi bir yere varınca ortalık kalabalıklaşıyor. Üstünde Aile Salonu yazan bir bakkal dükkanı, bir sağlık merkezi, bir manava meskenlik yapan baraka, giyim mağazası ve bir tahil laboratuvarı ilk göze çarpan mekanlar. Başka dükkanlar da var. Daha da ileride bir benzin istasyonu. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


Gözlerini kapadı. Sandalın küreklerini bıraktı. Ellerini yana saldı. Nehrin yavaş akıntısında boşlukta süzülüyormuş gibi salınan sandalının ucuna usulca başını yasladı. Gökyüzünün maviliğine parça parça beyazlık düşen bulutlar içine süzülüyor. Derinlerde, bir kemanın ses izine takılmış balık, kelebek kanadına binmiş o şarkıyı arıyor. Parmak uçlarında suyun serinliği, parmaklarından önce nehre düşmüş bir çift salkım söğüdün yaprakları geziniyor sandalı. Yüzünü okşayıp geçen bu salkım söğüt yaprağı, yeşile boyuyor içine akan gökyüzünün mavisini, bulutlar kenara çekilip hale oluyor. Yeşil tüm tonlarını yamaçlardaki ağaçlardan derip nehre buket yapmış. Kıyıda kalan papatya, gelincik bam telinden ödünç alınmış bir yasın hışırtısını salmış yele. Nefesine heyecanı yansımasın diye yarı tebessüm bakıyor söğüdün dallarına. Dallarından çocukluğu, geçmişi dolmasa avucuna, dalıp kaybolmasa yeşilinde, konuşacak. Konuşacak bir bozlak çığlık çığlığa kesmese yüreğini. Diyeceği lal oluyor akıp giden zümrüdün girdabında.-Sen geçmiş zaman efsanelerine benziyorsun. Umudunu yitirmiş bir yitiğin son umudu gibi şişeye yazılıp bırakılan çağrı. Geçmişi bir ayna suretinde bugünümün sahiline böyle zalim vurma. Ben bana daha güzel şeyler koyabilseydim şişeye. Sen geldin. Kıyılarımı yitirdim. Tüm yollarım tufana çıkıyor.- Nehrin akıntısı sakin, gurbet akşamında içindeki fırtınayı sessizce yutan yabancı kadar sakin. Salkım söğüdün salınışına vurgun çağlayan, uğultusunu siper etmiş bir aha. Sandalın salınışına uyan parmakları suya yazı yazmayı bırakıp bu akışın ritmini tutuyor. Bir daldan diğerine kanat çırpan kuş aşağılarda küçücük bir sandalın içindeki adamın eline su alıp yüzüne vuruşunu görmedi. Söğüdün geride kaldığını fark etmedi. Nehrin tüm kıyılarına uzaktı artık. Bir şarkının başından aşağıya döküldüğünü düşündü. Bir şiirin parmaklarından kalbine aktığını hissetti. İçinde bir gül açtı. Turuncu bir alev tutuşturdu yangınını zümrüt şelalelerin. Hızla küreklere sarıldı. Kıyıları yitik nehrin akıntısı hızlanmış, tersine çekilen küreklere aldırmıyor. Omzuna bir el dokundu. Gözlerini açtı. -Baba kardeşim uyuyamıyormuş. Müziğin sesini biraz kıssın diyor annem... Teyzemin Radyosu ve Ölünün Yeri adlı hikaye kitaplarının yazarı...


Gece lambasının loş ışığı gözümü alıyordu. Koltukta rahatsız kıpırdanışlarla uyumaya çalışıyordum. Oldum olası severim bu koltukta uyumayı, uykum olmasa da uyumaya çalışmayı. Yatak bana rahatsızlık veriyor niyeyse. Çocukluğumda da böyleydi. Annem uyuyakaldığım kanepeden kaldırıp yatağıma yatırır, üzerime yorganı örttükten sonra gece lambasını yakıp giderdi. O gittikten sonra yatağımdan usulca kalkar salondaki koltuğun üstüne kıvrılıp yatardım. Aslında hiçbir özelliği yoktu bu koltuğun. Her evde bulunabilecek, sıradan bir koltuktu işte. Aksine, iyice eskimiş, tahtası çıkmıştı. Annem-babam öldükten sonra bana miras kalan evi satmış, o evden yalnızca bu koltuğu almıştım. Yüzü sigara yanıklarıyla yer yer delinmişti ama atmaya kıyamıyordum. Böyle bir isteğim de yoktu zaten. Susadığımı hissettim. Ama su içmemekte diretiyordum. Annem çok inat olduğumu söylerdi. İnat değildim; uyuşuktum, daha doğrusu tembeldim. Bazen sırf tembelliğimden sigaram bittiği halde apartmanın altındaki bakkala gitmeye üşenir, nikotin krizleri geçirirdim. Durağanlığı seviyordum. Değişen hiçbir şey ilgimi çekmiyordu. Aynaya baktığımda yüzümü hep aynı görmek istiyor, dökülen saçlarıma, kırçıllaşan sakallarıma hırçınlıkla bakıyordum. Gitmek istediğim bir yer yoktu doğrusu. Olduğum yer merakımı daha çok cezbediyordu. Herkes kendine, ''Bundan on yıl sonra nerede olacağım acaba?'' diye sorarken, ben on dakika sonrasını bile düşünmekten imtina ediyordum. Uyuyamayacağımı anlayınca koltuktan kalkıp masanın üstündeki sigara paketinden bir sigara çıkarıp yaktım. Ağır adımlarla pencerenin önüne geldim. Perdeyi hafifçe aralayıp sokağa baktım. Herkes uykunun kollarında, bilmem kaçıncı rüyalarını görüyorlardı kim bilir. Aklıma bir anda Bayan Ç. geldi. Sarı saçları, kemerli burnu, dolgun dudaklarıyla bir afet-i devrandı bana göre. Nurettin'e göreyse çirkindi. ''Ne buluyorsun bu kadında Allah aşkına? Ağzı bozuk, pavyon karısının teki. Lan dünyada başka kadın mı yok?'' diye söylenip dururdu. Kendine has bir büyüsü vardı Bayan Ç. nin. Sol yanağındaki ben gül gibi görünürdü gözüme. Kahkahası dünyaya bedeldi. Öyle bir kahkaha atardı ki, içim bir garip olur, iki yetmişlik devirmişim gibi sarhoş olurdum. Mavi Pavyon'da konsomatristi. Olsun, iyi insanlar iyi meslekler edinecek diye bir kural yoktu ya. Mezopotamya gibi geniş yüreği bereketli tarlalara benzerdi. Bir çocuk görünce ağlar, çocuğa şeker alıp verirdi mesela. Merhametli kadındı vesselam. Pavyonda kullandığı adı Yeliz, gerçek adı Naciye'ydi. Yakın arkadaşları Bayan Ç. diyorlardı. Takma adını sevmiyordum, gerçek adını yakıştıramıyordum bu güzelliğe. Bu yüzden ben de Bayan Ç. diyorum. O böyle dememi sevmezdi ama sesini de çıkarmazdı. Yavaş adımlarla odanın içinde volta atmaya başladım. Duvardaki saatin sesi adımlarıma yön veriyordu. Bayan Ç. ye gitmeliydim. Bugün izinliydi. Uyuyor olmalıydı. İzin günlerinde bütün günü uyuyarak geçirirdi. Nasıl olur da bir insan gözkapaklarına dibek taşı çökmüş gibi uyuyabilirdi? Yıllar vardı ki, uyumak bana acı veriyordu. Bölük pörçük uyuyordum. O anlarda da uykunun koridorlarında sıkışıp kalıyor, 12 Eylül'ün darbeci generallerinden biri olan dedemin hizaya getiren bakışlarıyla karşılaşıyordum rüyamda. Dedemle ilgili pek güzel anım yoktu doğrusu. Bayram sabahları, nizami bir şekilde ip gibi sıralanır, sırayla elini öperdik. O da bir çocuğun hayalini aşacak kadar harçlık verirdi bütün torunlarına. Dedeme dair tek güzel anım buydu. Onun dışında hep resmi, hep asık suratlı bir adamdı. Dedemin yüzünden devletle ilgili işleri hiç sevmedim. Çünkü dedem devletin asık yüzünü temsil ediyordu benim nazarımda. Sarsılarak, zehirlenmiş gibi kıvranarak uyanıyordum. O kadar güçlü bir istek duydum ki Bayan Ç. ye gitmeye, genzimden aşağı bir alev topu yürüdü sanki. Bu böyle olmayacaktı. Gardıroptan ceketimi alıp sokağa çıktım. Nisan ayının üşüten serinliği havada dolanıyordu. Şehrin üstüne çöken sessizlik bir kuyunun dibine çekiyordu her şeyi. Sokak lambasının titreşen ışığı sokağı tamamen aydınlatmaya yetmiyordu. ''Ne olur sanki şu sokağa bir direk daha dikseniz,'' diyerek belediyeye sunturlu bir küfür salladım. Belimdeki silahı yokladım. Ne olur ne olmaz diyerek almıştım; iti var uğursuzu var. Şehrin en kötü mahallesinde yaşıyordum. Haraç istemek, adam yaralamak, hırsızlık olağandı bu mahallede. Bayan Ç. nin evi dört sokak aşağıdaydı. Hızlı adımlarla yürümeye başladım. Penceresi açık evin birinden Mark Eliyahu'nun bir şarkısı duyuluyordu. Böyle bir mahallede kim dinlerdi ki böyle bir şarkıyı? Üstünde fazla durmanın manası yoktu. Adımlarımı sıklaştırıp yürümeye devam ettim. Sokağın köşesini dönmek üzereydim ki bir sarhoşla yüz yüze geldim. Leş gibi şarap kokuyordu. Yüzümü buruşturdum. O ise ağzını yayarak gülümsedi. ''Ben senin peygamberinim, yüzün gözün ayrı oynamasın,'' dedi kelimeleri ağzının içinde gevşek gevşek dolaştırarak. Bir an kan beynime sıçradı. ''Allah'tan korkmayacaksın, sıkacaksın kafasına,'' diye öfkeyle söylendim. Ayakta durmakta zorlanıyordu. Sol kolunu duvara dayamış hala suratıma bakıyordu açık tutmakta zorlandığı gözleriyle. ''Hadi işine hemşerim,'' diyerek itekleyip yürüdüm. ''Ah ulan karı, senin yüzünden gecenin şu vakti iş alacağız başımıza,'' diye Bayan Ç. ye söylendim. Boş sokakta ayak seslerim yankı yapıyordu. Tak tak tak... Sevmiştim bu sesi. Ayak sesleri olmasa insanların bize doğru yürüdüğünü yahut bizden uzaklaştığını nasıl bilebilirdik ki. Ayak sesleri yaşayan bir şeydi. Yere daha sert basmaya başladım. Gülümsedim. Bir kedi önümden aheste adımlarla geçti. Sonra bir çöp tenekesine vücudunun yarısını daldırarak karıştırmaya başladı. Yırtılan poşetin hışırtısını duyabiliyordum. Kediyi korkutmak geldi içimden. Sonra aklıma nerde duyduğumu bilmediğim bir söz geldi. ''Rızıkla oynayan rızkından olur, bu hayvanın rızkı olsa da.'' Vazgeçtim. Bayan Ç. nin evine yaklaşmıştım. Soluma düşen sokağın girişinde bir arabanın ön kısmını gördüm. Dikkatimi çeken araba değildi tabi ki. Arabanın camında gördüğüm ''olur'' kelimesiydi merakımı o tarafa yönlendiren. Garip bir istek duydum. O kelimenin öncesi neydi acaba? Hızlıca birkaç adım attım. Camda yazan cümleyi okumamla içime tuhaf bir sızının düşmesi bir oldu. ''Allah'ın dediği olur,'' yazıyordu arabanın camında. Bu sözü ilk kez babaannemden duymuştum. Şehirden yirmi-otuz kilometre uzaklıktaki baraja arkadaşlarıyla balık tutmaya giden amcamın barajda boğulduğu gündü. Uzunca bir süre bulunamadı cesedi amcamın. Akıntıya kapılıp yaklaşık üç kilometre sürüklenmişti. Dört saatlik bir aramadan sonra bulunabilmişti. Cenaze eve getirildiğinde babaannem bembeyaz yüzüne yakışan bir metanetle, ''Allah'ın dediği olur,'' demişti. Daha on iki yaşındaydım ama bu sözdeki derin tevekkülü, razılığın getirdiği demirden sabrı hissetmiştim. İnsan taş olsa çatlardı bu olay karşısında ama babaannem, kesilmiş dallarına yeniden can vermeye hazırlanan dev bir çınar gibi dikilmişti ölümün karşısına. Bir yandan ağlıyor, bir yandan da o sözü imanını sağlamlaştırmak ister gibi huşu ile tekrarlayıp duruyordu. Ne büyük bir cümleydi o. O günü bir kez daha yaşamıştım. Olduğum yerde kasılıp kalmıştım. Birileri ayaklarımdan çivilemiş gibi hareketsizdim. Vücuduma bir uyuşukluk çökmüştü. Amcamın acısıyla babaannemin dağları sırtlayan metaneti arasında gidip geliyordu kalbim. Nice zaman sonra yürüyebildim. Bayan Ç. nin apartmanından içeri girip oturduğu dairenin kapısının önüne geldim. Bir an zili çalmakla çalmamak arasında tereddüt ettim. Beni sarsan, amcamın acısı değildi; Bayan Ç. ye dert yanmaktan, ağlamaktan korkmuş falan da değildim. Yalnız kalma isteği içimi kasıp kavuruyordu. Babaannemin metanetiydi kalbimin ortasına mızrak gibi oturan. Kısa bir tereddütten sonra zile bastım. Beş dakika kadar bekledim. Tahminim doğru çıkmıştı, Bayan Ç. uyuyordu. Bir kere daha ama bu sefer parmağımı zilden çekmeden bastım. Bayan Ç. nin yaklaşan ayak seslerini duyabiliyordum. Anahtar mekanik sesler çıkararak kilidin içinde iki kere döndü. Kapıyı hafifçe aralayıp gözünün biriyle dışarıya baktı. Kapının zincirini çıkarmamıştı. ''Aa sen miydin?'' dedi uykulu bir sesle. Kapının zincirini çıkartıp kapıyı açtı. Ben kapının önünde dut yemiş bülbül gibi susuyor, içeri girmeye yeltenmiyordum. Uykudan şişmiş gözlerle bana bakıyordu. Üstünde kısa, siyah, göğüs dekolteli geceliği vardı. Bu haliyle o kadar çirkin göründü ki gözüme, yüzümden simsiyah bir bulut geçti. ''Ayol ne dikiliyorsun be kapıda, girsene içeri. Sabaha kadar orada mı bekleyeceksin?'' dedi. Yorgun adımlarla salona doğru yürüdüm. Kanepeye oturup ceketimin iç cebinden sigaramı çıkarıp sehpanın üstüne koydum. Paketten bir sigara alıp yaktım. Bayan Ç. meraklı gözlerle kapının eşiğinde dikilmiş bana bakıyordu. Gelip yanıma usulca oturdu. ''Neyin var senin, suratından düşen bin parça? Kiminle takıştın yine?'' dedi. Ağzımdan çıkacak laf mermer zemine düşse paramparça olurdu. Kelimeler buz kütlesi gibi çıkardı ağzımdan. Bayan Ç. yüzüme endişeyle bakıyordu. Etli elleriyle saçlarımı okşadı. Parmaklarıyla enseme dokundu. ''Meraktan çatlamak üzereyim. Ne oldu söylesene,'' dedi endişeyle.


Emlakçının tarif ettiği sokağa girdiğimde içimde; tuhaf bir endişe ve taşımakta epey zorlandığım kocaman bir gelecek kaygısı, elimde yeni kiraladığım evin anahtarı vardı. Son kalan paramla bir çatı katını anca kiralayabilmiş, eğer iş bulamazsam burada bile en fazla iki ay kalabileceğimi zar zor kabullenebilmiştim. Üstelik kiraladığım odayı hiç görmeden sadece tarifle kiralamam beni ayrıca korkutuyordu. Emlakçının Biraz yıpranmış ama oturulur yani. tarifi zaten oldukça endişe vericiydi. Ev sahibini hiç görmeden emlakçının bana evi kiralamasına da gıcık olmuştum. Bakalım neler olacak daha bu hayatta? dedim içimden. Hızlı hızlı yürüyüp tarif edilen apartmanın önüne geldim. Eşyalarımı getirecek kamyonet henüz ortalıkta yoktu. Binanın dış kapısının açık olduğunu görünce kiraladığım daireye çıkmaya karar verdim. Üzerinde bir karış toz olan gıcırtılı ahşap basamakları çıkmaya başladım. Her yerde örümcek ağları vardı. Sanki çok uzun zamandır kimse bu merdivenlerden çıkmamış gibiydi. Bir korkuyla kiraladığım dairenin kapısına vardığımda, biraz da hamladığımdam soluk soluğa kalmıştım. Bu apartmanda kimse oturmuyor muydu acaba? Emlakçı: Ev sahibi de sizin apartmanınızda oturuyor. Komşu olacaksınız. demişti bana. Halbuki bu apartmanda birileri oturuyor gibi görünmemişti bana. Birden kapı tarafından bir ses geldi. Sanki biri kapıyı anahtarla açmaya çalışıyordu. Korkuyla baktım. Ne yapacağımı bilemedim. Sonra birden kapı açıldı ve bir kadın girdi. Kırmızılı morlu yemenisiyle otuzlu yaşlarındaydı. Kimsiniz? diye sordum. Neden bir anahtarınız var? Hiç cevap vermeden yüzüme baktı. Elinde çocuk kıyafetleri vardı. Kutudaki kıyafetler gibi diye düşündüm. Kadın ben yokmuşum gibi davranarak gidip elindeki giysileri kutuya bıraktı. Ne istiyorsunuz? dedim. Buraya ben taşındım. Bu şekilde giremezsiniz. Kadın yine cevap vermedi. Sonra geldiği hızda geri geri yürüyerek çıktı. Elinizdeki anahtarı bana verin. Bu şekilde içeri giremezsiniz. diye bağırdım arkasından. Hayatımda ilk defa geri geri yürüyerek merdivenleri inen birini görüyordum. Korkuyla kapattım kapıyı. Ne yapacağımı bilemiyordum. Bir müddet oturup eşyalarımı getirecek kamyoneti beklemeye karar verdim. Hem bütün bunların muhakkak mantıklı bir açıklaması vardı öyle değil mi? Belki gelen kadın, ev sahibinin sağır ve dilsiz kızıydı. Sağır ve dilsiz olduğu için de benimle konuşamamıştı. Gerçi ev sahibinin bir kızı var mıydı bilmiyorum ama sonuçta olmadığını da bilmiyordum. Bu şekilde kendimi teselli etmeye çalıştım bir süre. Bir yandan da kadının yürüme şeklini düşünmemeye çalışıyordum. Sonra yeniden aynı kilit sesini duydum. Biri yine kapıyı zorluyordu. Ben ne olduğunu anlayamadan kapı, kendiliğinden açıldı. Kapının kulak tırmalayıcı gıcırtıları eşliğinde Güven Kıraç'a benzeyen bir adam geldi. Daha doğrusu Güven Kıraç'ın İngilizce öğrenmeye çalıştığı filmdeki haline benzeyen bir adam. Sahi neydi o filmin adı? Ne güzel filmdi oysa. Büyük bir kibirle bana baktı Güven Kıraç'a benzeyen adam. Buraya da hep ukalalar taşınıyor. İşte bir tane daha gelmiş. dedi söylenerek. Sonra kedinin olduğu tarafa doğru bakıp: Üstelik ben kedi falan göremiyorum. Siz şaka falan yapıyor olmayasınız? dedi gülerek. Alemsiniz valla. dedi. adam. Duvardan geçen kedi duymuştum da sinsi sinsi bakan kedi ilk defa duyuyorum. Kediler sinsi sinsi bakmaz. Bakamaz. Size öyle gelmiştir. dedi şaşırarak. Adamın ısrarla görmediği kedi, bu sefer de mırıldanarak kayıtsızca yanıma geldi. Tam önümde oturdu. Kedinin kuyruğu yavaş yavaş sallanıp gövdesine çarpıyordu. Bakın. dedim. Kedi orada. Görmüyor musunuz? Orada bir kedi var işte. Kuyruğunu sallıyor. diye ilave ettim telaşla. Bize baktığını da nereden çıkardınız? dedi adam. Belki sadece gözleri dalmıştır. diye de ekledi sinir bozucu şakacı ses tonuyla. Derken başka bir kadın daha geldi. Bir elinde üstünde küçük mavi çiçekler olan bir çocuk kıyafeti diğer elinde turuncu bir patik. Ayakları süzülür gibi sanki yere hiç basmıyormuş gibi geçti yanımızdan. Umutsuz gözlerle baktım kadına. Burada ne işiniz var? Buraya ben taşındım. Gelmeyin artık. dedim sözüm ona kararlı bir ses tonuyla. Hiç oralı olmadı kadın. Giysileri bırakıp yine aynı süzülen adımlarla çıktı. Ne yapacaksınız bu çocuk kıyafetleriyle? Neden biriktiriyorsunuz? diye sordum. Bu kıyafetleri yetim çocuklar için topluyoruz. Yeteri kadar kıyafete ulaşınca onları ihtiyaç sahiplerine vereceğiz. dedi adam. Hem siz biraz sinirlisiniz galiba. Ben sizi yalnız bırakayım da dinlenin biraz. deyip kedinin az önce girdiği duvardan süzülerek çıktı. Ne yapacağımı şaşırmış halde Güven Kıraç'a benzeyen adamın arkasından bakakaldım. Duvarlardan bu şekilde geçebildiklerine göre onlardan ısrarla anahtarı istememin de bir faydası olmayacaktı. Ne de olsa istedikleri gibi girip çıkabilirlerdi evime. Bu şekilde düşününce birden anlamsız bir umursamazlık geldi üzerime. İyi insanlara benziyorlardı aslında. Hem yetim çocuklar için kıyafet toplayan insanlardan zarar gelmezdi herhalde. Aslına bakarsanız bu kısmı tam olarak bilemiyordum. Yaşayınca görecektim artık. Hem zaten yeni bir ev tutacak param da kalmamıştı. Gidecek bir yerim de yoktu. Mecburen bir süreliğine de olsa burada, bu tuhaf insanlarla birlikte kalacaktım. O halde buraya alışmaya çalışmaktan başka da çarem yoktu. Taşınma telaşı ve gördüğüm bu tuhaf şeyler beni çok yormuştu. Belki de Güven Kıraç'a benzeyen adamın tavsiyesine uyup dinlenmenin vakti geldi de geçiyordu bile. Kimsenin gelmemesini umut ederek, odadaki çekyatın üzerine uzandım. Akşam olmuştu. Güneş de benim gibi yavaş yavaş uzanmaya başlamıştı. Kendimi çok yorgun hissediyordum. Eşyalarım gelmediği için bir yatağım da yoktu. Demek ki bu gece bu çekyat bana kalmıştı. Gece üstüme örtecek hiçbir şey yoktu yanımda. Keşke şu yetim çocuklara yardım eden komşular, bana da en azından bir battaniye getirselermiş diye düşündüm. Yetimlikse ben de yetimdim. Neden bana yardım etmemişlerdi? Gözlerimi kapadım. Yarın sabah güneşle birlikte doğacak umutlarım olsun diye dileyerek zar zor derin bir uykuya dalmayı başardım. 1982 yılında İstanbul'da doğdu. Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nü bitirdi. İzdiham, Hece dergilerinde ve çeşitli internet sitelerinde tiyatroyla ilgili yazıları yayımlandı. 2018 yılında Shakespeare Kitabı isimli biyografi çalışması yayımlandı. https://medium. com/@deryayazg adresinden yazılarını yayımlamaya devam etmekte.


F. öğle yemeğini yolu bu mahalleye düştükçe uğradığı esnaf lokantasında yedi. Tavuk sote, pirinç pilavı, yoğurt ve tel kadayıf. Beyefendi tavırları ve her uğrayışında bıraktığı bahşişler sayesinde gözüne girdiği lokantacının çay konusundaki ısrarını reddetti. Bir ekonomi dergisinde yemekten hemen sonra içilen sıcak içeceklerin mideyi genişletip, göbeğin ihtişamına ihtişam kattığını okumuştu. Başka sefere! deyip yurtdışına yaptığı bir iş gezisinde aldığı göze batacak derecede alımlı deri çantasını omzuna taktı. Çıkış kapısına yakın bir kısımdaki kasaya ödemeyi yaptı. Üstü kalsın komplimanına kıllı bir tebessümle saygılarını arz eden pala bıyıklı lokantacının uzattığı kolonya şişesini reddettikten sonra dışarı çıktı. Öğle ezanı okunalı bir saat kadar olmuştu. Bu mahalleye yolu düştükçe uğradığı camiye doğru yola koyuldu. Bir buçuk seneden beri düzenli olarak namaz kılıyordu. F. Avrupa'ya yaptığı bir iş gezisi esnasında hava alanındaki basit bir büfeden aldığı incecik bir kitapta okuduklarından etkilenmiş, yaşamdan sonraki hayatı için bir şeyler yapması gerektiğini düşünmüştü. Belki çelişkilerini dindireceği bir liman arıyordu ve bu kitap liman yolunun kılavuzu olmuştu, belki de F. de heves enflasyonu ile sürekli yeni meşgaleler edinen o dimağlarının bir yanı hep boş okumuş züppelerdendi. Kendi hakkında, yaptıkları, yöneldikleri, kaçındıkları ya da hesapladıkları hakkında çok fazla düşünen birisi değildi zaten. İçindeki o seslere ara sıra onları umursamayacak kadar dengeli bir değer verirdi. Mesela onun gibi birisi namaza basit bir büfenin ucuz sepetinden aldığı kitap aracılığı ile başlamamalıydı. Hele esnaf lokantasında yemek yemek! Günün bu saatinde dosyalara gömülmüş olmalıydı, kulağından telefonlar inmemeliydi. Canı sıkkın bir yazarın buğulu öykülerinde gezinmek yerine, alımlı bir kadının hayran bakışları altında uzun ama anlamlı cümleler kurmalıydı İstanbul Boğazı'nın en manzaralı noktasında. Hayır, F. camiye vardığında o keskin sonbahar esintilerinin birinin serinliği ile irkildi. Allah'tan abdestliydi. İhale toplantısının sonunda otelden çıkarken beş yıldızlı tuvaletin sıcak sulu lavabosunda almıştı abdestini. Görüşme iyi geçmişti, görüşme esnasında ikram edilen bitki çayları çok lezzetliydi, oturduğu koltuk yumuşacıktı ve etrafındaki insanlar tüm ihtiraslarına rağmen kibar ve güleçti. Çıkışta, lavaboya girerken yüzüne, kollarına, ayaklarına değecek soğuk suyu düşünerek kaygılanmıştı ama hayır; kaygısı boşa çıktı, lavabodaki su sıcacıktı. Tene değen soğukluklardan nefret ederdi, eli ekmek tutana kadar üniversite yurtlarında, bekar evlerinde hep soğuğa sarılıp yatmıştı. Mücadelesi bakımsızlığın ve kimsesizliğin simgesi olan soğuğa karşıydı. Camide, minberin etrafında bağdaş kurarak oturmuş kuran okuyan birkaç ihtiyardan başka kimse yoktu. Cami yerden ısıtmalıydı, ayaklarına değen yumuşaklığın bedenine naklettiği ısı öyle hoşuna gitti ki. Huşu ile namazını kıldı, dizlerinin aşınmasına, pantolon ve gömleğinin kırışmasına aldırmadı, namazının bitiminde yüz bir kere Allah'ın Vedud ismini ucuz, plastik tespihin şıkırtısının ahengi ile zikretti. Sonunda F. dua niyetine Nas Suresi'ni okudu. İnsanlardan korkuyordu çünkü, bütün iyi niyetlerin ahmaklık sayıldığı ve insanın herhangi bir dünyevi metaya indirgendiği tarihsel acılığı hem birkaç kez tatmış hem de tadan çoğu kişinin öyküsüne şahit olmuştu. Her şeyin olmasa da en azından, yüreklerdeki yangınların başka yüreklerin bahçelerini ferahlatan bir sinik yağmur olduğunun farkındaydı ve bundan ara sıra utanmaktaydı. Namaz bitince çıktı, ihtiyarlara selam verdi, kuran okumayı sonlandırmış çekik gözlü bir ihtiyar gülümseyerek selamını aldı. Caminin önünde uzayıp giden caddenin sonuna doğru yürümeye başladı, karton fincanlarda satılan Türk kahvesinden aldı, acıydı. Kahve ara sıra tepesinde nükseden o korkutucu ağrının, yüksek tansiyonunun sıkı dostlarındandı ama olsun, her insanın huysuzluk yapacağı ufak tefek zevkleri olmalıydı. Bir gün ondan da vazgeçerdi, üniversite yıllarında da sigaradan vazgeçemeyeceğini beyan ediyordu. Üç yıl önce onu da bırakmıştı işte! Göbek yapmıştı, abur cubura biraz düşmüştü ama olsun. Yokuşları, merdivenleri çıkarken tıkanmıyor, geceleri korkuya kesen kalp çarpıntılarıyla uyanmıyordu artık. Asıl gitmesi gereken yerin sokağına doğru saptığında kahvesi bitmişti. Kağıt fincanı buruşturup üzerinde belediye amblemi olan minik, plastik bir çöp kutusuna attı. Caddeden kopup, sokağın içine ilerledikçe etrafındaki her şeyin kalitesi düşüyordu. Az önce omzuna çarptığı kişiler işsiz sanatçılar ve birbirleriyle koklaşarak yürüyen üniversite öğrencileriydi. Şimdi martı kanatları tepesini gölgelerken güzel kıyafetlerine, asil duruşuna ve pahalı çantasına gözlerini diken eğitimsiz, çirkin ve saldırgan insanları aşmaya çalışıyordu. İnsan donlu timsahları, bakışlarından en yüce değerlerin bile bir paket sigaradan daha değersiz kaldığı ve kıyasıya ve sürekli aç o tundra hayvanları gibi hareket eden her şeye bir av muamelesi yapan yarı hayvan insanları. Hepsi ama hepsi aymazlıklarıyla çağın acılarını damaklarında eşsiz bir lezzete çevirmiş yüzlerinde katre nur olmayan etten birer öğütme makinesiydi. Aştı hepsini F. şimdiye kadar aştığı engellerin hepsinden daha az bir emek lakin daha somut bir tiksintiyle. Demir kapının önünde kirli sokağa girenleri kontrol eden polis noktasına ulaştığında polislerin bakışları donuklaştı. -Buyurun! -Müsaadeniz olursa içeri gireceğim! Polisler onun gibi kibar ve varlıklı olduğu her halinden belli olan bir beyefendinin bu mezbelede ne aradığına şaşırdılar. Onun gibi birisinin bedenini tatmin etmek için böylesi çöplüklere ihtiyacı yoktu ki. Ne kadınlar vardı kim bilir etrafında! Düşünceleri görevlerinden daha önemli değildi polislerin, kapıyı açmak zorundaydılar. -Teşekkür ederim. F. Üzerindeki lekeler zamanın esintiden elleriyle yozlaşmışlığa dair önemli mi önemli bir sanat eserine dönüşmüş demir kapıdan içeri girdi ve diğer günlere nazaran seyrek olan sokakta ağırca ilerlemeye başladı. Ceplerini ve çantasını kolluyordu çünkü yankesicilerin ustalıklarını göstermekten çekinmeyecekleri bir ortamdı burası. Camekanları el izleri ile kirlenmiş çerçeveleri cırtlak boyalı geniş pencerelerin ardında en çetrefilli savaşta rolleri esaretten başka bir şey olmayan garibanların kendilerini düşmanlarına sunma çabalarına göz ucuyla bir baktı. Etrafındakiler kış uykusundan yeni uyanmış ayılar gibi yalanırken F. içinden bir Nas Suresi daha okudu. Pencereleri mavi demirli sarı eve yanaştıkça içindeki heyecan arttı. Ne zaman hasretini çektiği şeylere kavuşmanın heyecanına kapılsa boğazı ile göğsü arasındaki etlerde bir karıncalanma olurdu, hafiflerdi. Mavi demirlere tutunarak dışarıdakilere çürümüşlüklerini sergileyen çaresiz kadınları izleyen yığını güçlükle aştı. Kulağına çalınan kelimeler midesini bulandırıyordu ama olsun. Az sonra bu çirkin tınıları duymayacağı pembeden pamuktan bir dünyanın en bulutlu göğünde olacaktı. Kapıdan içeri girdiğinde iç çamaşırlarıyla oturan kadınlar etrafını sardılar. Böylesi paralı ve bakımlı bir keklik asırdan asıra düşerdi martıların yağmaya doymadığı bu çöplüğe! F. etrafını saran kadınlarla ilgilenmedi, en genç ve en bakımlısıyla bile. Başını salonun her köşesinde gezdirdi, aradığı ortalıkta yoktu. Salonun derinliğinde bir koltuğa kurulmuş gazete okuyan tüccarın yanına gitti. -Selamlar! -Ooo abicim, hoş geldiniz. Nerelerdesiniz aylardır. -Eh uğrayamadım, işler güçler, vakitsizlik. -Allah hepimize bol kazanç versin. Tabi ki F'nin bu herifle muhabbet etmeye niyeti yoktu. Sabırsızlanıyordu. -Nerede o? -Şimdi gelir güzel abim, bekle. Bir çay ikram edeyim sana. -Teşekkür ederim. -Olur mu yahu! -Hayır gerçekten, teşekkür ederim. Müşterisi mi var? Tüccar daha sorusuna cevap vermeden O başı balık kafası, gövdesi öküz gövdesine benzeyen terden gök rengi gömleği sırılsıklam olmuş nursuz bir adamın koluna girmiş aşağı iniyordu. Adam elini onun omzuna atmıştı, ve sırf laf olsun diye somut bir yapmacıklıkla kahkaha atıyorlardı. O, F'yi görünce duraksadı. Gülümsedi, kaybettiği bir şeyi bulmuş gibiydi. F. onu görünce tüccarın yüzüne baktı. Gözleri umutla doldu, bu bakımlı ve azametli adam şimdi yerinde duramayan uçarı bir çocuğa dönüşmüştü. O, biçimsiz müşterisinin açık alnına bir öpücük kondurdu, adamı abartılı iltifatlarla sepetledi. -Nerdesin aylardır be hayırsız? -Boş ver, konuşma şimdi sabırsızlanıyorum, haydi hemen yukarı çıkalım. -Acele etme be civanım, bir ikramımızı kabul etseydin! -Ne olur ısrar etme, ne diyorsam onu yap, hadi acele et yukarı çıkalım. F'nin cümlesinin ardından tüccar kadına göz kırptı. Kadın F.'nin koluna girdi, yukarı çıktılar. Odada ağır bir ter ve rutubet kokusu vardı. Küçük bir sehpanın üzerindeki minik bakır tabakta sigara izmaritleri, çiğnenmiş bir sakız ve ufak birkaç kağıt parçası... Bir iç çamaşırı duruyordu yatağın üzerinde, dantelleri sökük, yıkana yıkana yıpranmış ve kirli. -Amaan bu naleti nasıl unutmuşum burada, kusura kalma. F. hiçbir şey söylemedi, acıyla tebessüm etti. Yatağın üzerindeki çamaşırı alıp bir çekmeceye tıkıştırdı. Ellerini etrafı sapsarı kesilmiş kara taştan bir lavaboda yıkadı. F. kadının ellerine baktı, tırnakları turuncuya sarılı bir ojeyle kaplanmıştı. Üzüldü, bir şey demedi. -İşlerin nasıl? -Çok iyi, geçen hafta bir ihale aldık, onun koşuşturmacası. Sen nasılsın? -Kötüyüm, ülser olmuşum, geçen ay hep hastane hastane süründüm. Çekiyoruz işte. Doktor olacak kör olası ilaç verdi ama ilaç ne etsin. Yaş oldu elli bir be yiğidim. -Geçmiş olsun. Tırnaklarını boyamışsın, neden yaptın bunu? O gülümsedi, karşısındaki adamın dikkatine şaşırdı, böyle adamların olabildiği bir dünyada, böylesi zeki ve dikkatli bir adamın kollarında bir ömür tüketmek varken, alık ve kıllı, soluk dahi almayı beceremeyen öküzden bozma canavarların birkaç dakikalık eğlencesi olduğu için üzüldü. Kader dedi içinden. -Dün bizim kızlardan biri almış, rengi hoşuma gitti, çalayım dedim tırnaklarıma. Olmamış mı? -Çıkarabilir misin onları? -Rengini mi beğenmedin? -Çıkarabiliyorsan çıkar ne olur! -Çıkarırım çıkarırım asetonum var, iste sen aslanım, emret yeter. O, az önce kirli iç çamaşırını tıkıştırdığı çekmecenin içerisinden ufak şeffaf bir şişe çıkardı ve de bir bez parçası. Tırnakları ile uğraşmaya başladı, F. o tırnaklarını temizliyorken odaya baktı. Birkaç metrekarelik bu mezbeleye ne ergen heyecanları, ne serseri şehvetleri ne haykırışlar ne tokat şakırtıları sinmişti acaba. Mavi, plastik, fileli bir sepete doluşturulmuş pis çamaşırlara baktı, yatağın üzerindeki lekelere, kapısı aralı duran gardrobun derinliğinde sıralanmış renkli çarşaflara. Duvardaki boynu bükük çiçek resmine baktı, çiçeğin içinde olduğu vazonun bile kulpu kırıktı. Kader dedi F. herkese göklerde bir rol biçilir ve herkes rolünü yerlerde yuvarlar. -Bitti yiğidim tamam! -Hazırlan o zaman! -Tırnaklarımı boyadığımı nereden fark ettin be canım, iki ay oldu neredeyse görüşeli. -Ben mimarım, ister istemez dikkat ediyorum böyle şeylere. -Okumak güzel şey be yiğidim, ne güzel şey şu okumak. -Her zamanki gibi mi? -Evet. F. çantasını yatağın kenarına koydu ve içinden minik siyah bir poşet çıkardı; poşetin içinden de mor renkli bir yazma! Kadına uzattı, kadın tecrübeyle yazmayı başına bağladı. Ardından F. serçe parmağı büyüklüğünde bir göz kalemi çıkardı çantasından. Yazmayı başına bağlamış kadının sol gözünün altına ve dudağının sağ kenarına koyu ve büyük birer et beni çizdi. -Tamamdır şimdi. Kadın alışık olmadığı bir ağırlıkla gidip yatağın sağ ucuna oturdu. F. Yatağa uzandı, başını kadının dizlerine denk getirdi. Kadın da mutluydu. Tatmadığı, tatmaya fırsat bulamadığı bir sevecenlikle bütünleşiyordu şimdi. -Başlayabilirsin. Kadın tombul parmaklı elleriyle F'nin saçlarını okşamaya başladı. Gerçekten sevecenlikle dokunuyordu, gerçekten dokunmayı istiyordu ve yine gerçekten her şey F'nin istediği gibiydi. -Yavrum, kınalı guzum, kurbanı olduğum, gadasını aldığım. Kadının kalın sesi kulaklarına dolmaya başlayınca F. gözlerini kapadı. Okşanmakta olan başını dizlere gömdü, her okşayışta biraz daha buharlaştı yüreği bedeninden, her okşayışta bir başka bulutta yer edindi kendine. Şimdi F. için her şey inanılmayacak kadar güzeldi ki bu ana inanamıyordu da zaten. -Yavrum, kınalı guzum, kurbanı olduğum, gadasını aldığım.


Ooo; karşııı damdaaa bir kuş vaaar. Kanaadındaaa güümüş vaaar... Sen çıktın. Ben kaldım. Çık! Vuruldun! Hiç canın yok! İçimde çırpına çırpına yüzen hevesler var. Kolları yokmuş daha, bacakları da... Dur. Çırpındıkça batarsın! Kaç gün önceydi? İki gün kalmıştı. Ölmedim mi? Evin hesabı, çarşıyla bir değil mi? Dal mı kırılmış? İlmek mi çözülmüş? Neden beni arayıp da bulmadın anne! Bana neden sırrını verdin, hadi vur beni baba! Kolları varmış artık. Bacakları da... Bir de var olmak hevesleri çokmuş. Ben yokum. İçimde saklanamaz varlık. Tam vaktinde mi yetişmişler? Kurtulmak ne ki! Kime göre ki! Midem tertemiz! Kim yıkadı? Arkam sobe... Sağım sobe... Solum da. Karnımı gördü... ''Göbeğini gördüm! Saklanma çık! Sobe!'' Kalma git. Evden git. Köyden git. Otobüse bin. Şehirden kaç. Saklama, boğ bizi kuyu! Saklama, yut bizi balık!


Öğle yemeği için eve gelmiş, yemekten sonra işe gitmemiştim. O saatten sonra nedense canım gitmek de istemiyordu. İçimden bir ses Ne de olsa kendi işin. Boş ver, bugün de böyle olsun... Şimdilik işler yolunda. Önemli bir şey olursa, seni ararlar. Diyordu. İçimdeki sese uydum. Gitmedim. Evimiz iki katlıydı. Altta babamlar, üstte ben otuyordum. On iki yıllık evliydim; daha çocuğum yoktu. -Haydi, aşağıya inelim. Bizimkiler ne yapıyor bakalım, dedim. Annem salonda, pencerenin yanındaki koltuktaydı. Torunlarından birine kazak örüyordu. Ama hangisine? Bilmiyordum. Bu konuda meraklı da değildim. O gün, o illete yakalandığını eşim fark etti. Aaa! dedi Eşim. Annemin gözlerinin içi limon sarısı. Şaşırmıştık. Biran, içimden Acaba eşim yanlış mı görüyor? dedim. Zaten, annem de önce inanmak istemedi. Eşime hadi oradan, sana öyle geliyordur, dedi şaka yollu. Hemen gözlerimizi anneme çevirdik. Dikkatlice baktık. Evet, doğruydu. Eşim doğru söylüyordu. Limon sarısıydı gözlerinin akı. Durumunu hepimiz onaylayınca bu kez, kendisi de kuşkulandı. Çabucak koltuktan kalktı, elindeki örgüyü yan tarafındaki sehpanın üstüne koydu. Girişteki aynaya koştu... Gözlerine inanamadı. -Çocuklar! Dedi. Ben sarılığa yakalanmışım. Benden uzak durun, size bulaşmasın. Bu pek hayra alamet değil, dedi. Nedense annemin yüzü, vücuduna oranla daha esmerdi. O nedenle olsa gerek eşim, sarılığa yakalandığını yüzünden önce gözlerinden anlamış. Haksız da değildi. Önce kan ve idrar tahlilleri yapıldı... Bu arada, annemin girip çıktığı tuvalet -başkalarına da bulaşabilir endişesiyle- arınık edildi. Bu hastalığa yakalanmadan önce annem, yıllarca sırt ağrısı çekti. Hep rahatsızlığının fazla kilolarından ve buna bağlı aşırı terlemeden ileri geldiğine inandı. İkide bir yarnım ağrıyor diye sızlanıp durdu. Yarnım dediği yer sırtında, iki kürek kemiğinin arasıydı. Bu nedenle sık sık sağlık ocağına gitti geldi. Parasız bakıldığı için doktorlar da çoğu zaman üstünkörü muayene ettiler, birkaç ağrı kesici ilaçla baştan savdılar. Bir süre sonra, kullandığı haplar da ağrılarını kesmez oldu. Asıl sıkıntısı o zaman başladı. İlaçlardan umudunu kesince bu kez, başka çözüm arayışına girdi. Hemcinslerinden biri akıl vermiş. Ağrıyan yere bir müddet sıcaklık uygula. Bak göreceksin nasıl geçecek, demiş. Umut kapısı. Dediğini yapmaya başladı. Bunun için de pratik bir çözüm yolu buldu. Ütületme. Evet, bildiğimiz ütüyle ütületme. Ağrıyan sırtını yıllarca ütületerek ömür çürüttü. Doktor, ivedilikle tam teşekküllü bir hastaneye götürmemizi önerdi. Dediğini yaptık. Annemi hastaneye götürdük. Birçok tahliller yapıldı, filimler çekildi. Sonunda, hastanedeki doktorlar kesin teşhisi koydular: Safra kesesinde taş... Bölüm şefi, çok geç kalındığını, annemin acilen ameliyata alınması gerektiğini belirtti. Belirtmesine belirtti; ama ardından da boş yatak olmadığını, ameliyatlar için birçok sıra bekleyenler olduğunu, en az üç-dört aydan önce sıramızın gelemeyeceğini söyledi. Buyur buradan yak. Doktorun dilinin altında bir şey vardı; ama neydi? Onu bilemedik... Çaresiz, annemi hastaneden aldık; eve getirdik. O zamanlar, doktorlarla ilgili tam gün yasası yoktu; mesaileri saat 15'de bitiyordu. Ondan sonra, özel muayenehanelerinde paralı hastaları bakıyorlardı. Annemle soluğu muayenehanesinde aldık, usulen muayene etti. Hemen hastaneyi aradı. Yatak işini halletti. Muayene ücretinin hatırına ertesi günü tatil bile demeden, yatışını yaptırdı. Hastalıkla ilgili asıl süreç bundan sonra başladı. Aylarca hastanelere taşındık. Bir yıl içinde üç kez bıçak altına yattı. İkisinde safra kesesinden, birinde pankreastan ameliyat oldu. İlk ameliyatta safrakesesinden -leblebi büyüklüğünde- onlarca taş çıktı. Ameliyatlar sonrası, annemin durumu iyi olacağı yerde daha da kötüleşti. Doktorlar Tıbben ne gerekiyorsa yaptık. Bundan sonrası Allah'a emanet. Hastanızı taburcu edelim, son günlerini evinde geçirsin. Artık perhiz de yok. Canı ne isterse yesin, dediler. Tıbbi dilde, canı ne isterse yesin demenin; artık o hastanın geriye dönüşünün olamayacağı anlamına geldiğini biliyordum; ama yine de umut dünyası. Atalarımız Çıkmadık candan umut kesilmez. demişler. Elden geldiğince, gönlünü hoş etmeye çalışıyorduk. İki gün sonra, akşamüzeri birden ağırlaştı, komaya girdi. Telaşlandık. Kendimi toparladıktan sonra, çarçabuk doktorunun evini aradım. -Doktor Bey, dedim. Annem komaya girdi! Adresinizi verin! Acilen gelip sizi alayım! -Beyefendi sakin olun. Önce kimsiniz? Hastanızın adı ne? O an telaşla kim olduğumu, hastasının adını söylemeyi düşünemedim. Doktor uyarınca ayırdına vardım. Toparlandıktan sonra özür diledim. Kendimi tanıttım. Annemin durumunu kısaca anlattım. -Beyefendi sakin olun. Sizi çok iyi anlıyorum. Hemen eczaneden iki şişe dekstroz alın. Hastaya verin. Serumlar bitene dek başından ayrılmayın. Kontrol edin. Bittikten sonra göreceksiniz. Bir süre sonra kendine gelecek. -Sağ olun doktor bey. Görüşmek üzere, deyip telefonu kapadım. Salon eş-dost ve akrabayla tıklım tıklımdı. Hiç zaman yitirmeden nöbetçi eczaneye koştum; iki şişe serum tedarikledim. En yakın poliklinikten de yanıma bir hemşire aldım, eve geldim. Hemşire serumu taktı. Bittiğinde, ikinci serumu nasıl takacağımızı gösterdi. O anda, orada bulunanlar annemin sayıklamasını şaşkınlıkla dinlediler. -Amcamın kızlarından Hatice diye biri vardı. Çok güzel bir kızdı. Fatma'dan büyüktü. Fatma'yı çok severdi, Fatma da onu. Zengin oldukları halde, alçak gönüllüydü. Elinden geldiğince, hemen herkesin yardımına koşardı. Günü geldiğinde, sevdiğiyle evlendi. İlk çocuğunu doğururken kan kaybından öldü; ama çocuğu sapasağlam dünyaya geldi. Çocuğuna annesinin adı verildi. O da büyüdüğünde tıpkı annesi gibiydi. Hem güzellik, hem de huy olarak. Bizim dinimize göre doğum yaparken ölen kadın da bir nevi şehittir. Dolayısıyla Hatice de şehit olmuştur. Biliyorsunuz, şehitliğin de birçok dereceleri vardır. En yükseği Vatan ve din uğruna olandır. Bunun yanında yanarak, boğularak ve buna benzer şekilde ölen ve öldürülenler de dinimizce şehit sayılır. Sabaha karşıydı. Tan ağarmak üzereydi. Annem yavaş yavaş kendine geldi. Biraz sonra gözlerini açtı. Önceki haline döndü. Konuşmaya başladı. Sayıklamasını sorduk. Hatırlamadı. Birkaç saat sonra daha da iyi oldu. Sevinçten boynuna sarıldım. Öpücüklere boğdum. Benimle ve salondakilerle sabaha dek sohbet etti. Çıkmayan canda umut vardır, sözüne bir kez daha inandım. Bende hep annemin iyi olacağı umudu vardı. Oysa o umutsuzdu. -Oğlum, dedi. Hakkını helal et. En çok sen koşturdun. -Ne demek anne? Benim ne hakkım olabilir? Asıl sen helal et. Senin hakkın ödenmez, dedim. -Oğlum, dedi. Buna halk arasında ölüm iyiliği denir. Deden de böyle olmamış mıydı? -Yeter, yoruldum. Bu günlük bu kadar, dedi. Eve götürdüm. Yatağına yatırdım. Dinlen biraz. dedim. O günden sonra, her gün iş dönüşümde sokağa çıkarıyor, hem temiz hava aldırıyor, hem de beş-on dakika yürütüyordum. Bu ona moral oluyordu. On gün sonraydı. Bürodaydım. Gün devrilmek üzereydi. Telefonum çaldı. Açtım. Eşim. Sesi hüzünlüydü. -Hayatım, annen yine önceki gibi oldu. -Tamam. Hemen geliyorum. Bir şey lazım mı? -Bez lazım. Gelirken markete uğra. Yatalak hastalar için büyük boy bez al. Telefon görüşmesinden sonra bürodan hızla ayrıldım. Aracımla hemen markete gittim. Böyle durumlarda, insanın aracının olması bulunmaz bir nimet. Ismarladığı bezi aldım. Hemen eve geldim. -Annee! Ben geldim! Been! Beni duyuyor musun? Dedim yüksek sesle. Duymuştu; ama konuşamıyordu. Sesime vücut diliyle yanıt verdi. Artık kendimi tutamadım. İyice dolmuştum. Hıçkıra hıçkıra ağlamaya başladım. Benimle birlikte evdekiler de ağlıyorlardı. Aklım başıma gelince, yine doktorun evini aradım. -Doktor Bey annem yine önceki gibi oldu. Komaya girdi. Ben hemen sizi almaya geliyorum. -Bu kez yapılabilecek bir şey yok. Artık hastalığın son evresi. -Ama Doktor Bey... -Bak kardeşim, sizi anlıyorum, acınız büyük. Ama inanın yapabileceğim bir şey yok. Olsa gelmez miyim? Bu tür hastalıkların sonucu bellidir. Hastayı daha fazla eziyet etmeyelim. Kendi haline bırakalım. -Tamam, doğru söylüyorsunuz; ama benim içim rahat etmiyor. N'olur, beni anlayın. Aracımla sizi alır ve gene evinize bırakırım. Evdekiler de gelmenizi istiyorlar. Son durumunu bir kez daha görseniz... Doktor ısrarlarım karşısında dayanamadı. Sağ olsun, gelmeyi kabul etti. Aracıma atladım, bir solukta aldım geldim. -Yapabileceğimiz bir şey yok. Bekleyeceğiz. -Doktor Bey, öyle şey olur mu? Ölüme mi terk edeceğiz? Hemen hastaneye kaldıralım. -Gerek yok. Hasta sabaha ya çıkar ya çıkmaz. Boşuna uğraşmayın. Hastaya da kendinize de eziyet etmeyin. Bir de hastaneyle cebelleşmeyin. Yatış işlemi, morgdan alınışı. Her biri, ayrı birer dert, dedi. Sonunda, doktorun dediğini kabullenmek zorunda kaldım. Eve dönerken Artık tamam, annem gidiyor, sabaha ya çıkar ya çıkmaz. dedim içimden. Hemen telefona sarıldım. Köydeki dayımı aradım. -Dayı, dedim. Annem sekerata girdi. Sabaha ya çıkar ya çıkmaz. . Senden ricam, mezarını sabahtan hazırlamaya başlayalım. Annem öleceğini hissettikten sonra vasiyet etmişti. Cenazesinin köyümüze götürülmesini istiyordu. Köyümüz üç-dört saatlik yoldu. O gün cenazenin defni anca yetişeceği için akşamdan haber vermek zorunda kaldım dayıma. Annemin son anına dek başındaydım. Sabaha kadar ecel teri döktü. Can önce ayaklarından çekilmeye başladı; sonra bele kadar geldi, bir süre orada bekledi. Daha sonra boğazına gelip dayandı. Saatlerce can boğazında, hırıltı halinde nefes alıp verdi. Bu arada bir mucize oldu. Gece yarısına dek annemin başında bekleyen babam, uykusuzluğa dayanamayınca yatak odasına kestirmeye gitti. Uyandıktan sonra salonun kapısını açıp içeri giriyordu. Akşamdan beri gözlerini açmayan annem, tam o an gözlerini açtı, kapıdan giren babama dikti. Dişlerini sıkıp mmm diye ses çıkararak başını titretti. Sonra boynunu hafifçe sola yatırdı. Ağzından açık yeşil, sarıya çalan su geldi. Tan ağarırken ruhunu Rahmeti Rahman'a teslim etti. Annemin ölümünden sekiz ay sonra kızımız dünyaya geldi. Meğer eşim o günlerde yeni hamileymiş, bilmiyorduk. Öğrenince de annemin o günkü sayıklamasını eşimin hamileliğine bağladık.


Toprak yolda ilerleyen Fargo'nun hızlı adımlarını takip eden içi boşalmış kasaların yer aldığı at arabasının tekerlerinin çala çukur toprak yolda çıkardığı sesleri duyar duymaz yonttuğu söğüt dalını yere bırakarak iki yana açılan büyük, tahta bahçe kapısının önünde aldı soluğu. Kapının sol tarafını açmaya başladığında amcası, Fargo'yu zor zapt ediyordu. Dünyadaki en güçlü varlık hangisidir, diye soracak olsalar hiç düşünmeden at, diyebilirdi Fargo'nun etkisiyle. Kendine özgü manevrasıyla at arabasıyla her zamanki yerine, kayısı ağacının şemsiye etkisi yapan kısmına, yanaşmıştı amcası. Kürşat, hemen Fargo'yu çözüp kayısı ağacının geniş gövdesinin bir bölümüne sıkıştırdığı fırçayı alarak evin hemen yanı başındaki küçük gölete doğru yol aldı. Fargo, fırçayı görünce sanki nereye gideceğini anlamış gibi sakince takip etti onu. Göletin içinde bir saate yakın süren tımarın keyfiyle soylu adımlarını atarak göletten çıktılar. Kuruyunca cam gibi parlaması görülmeye değerdi. Daha tayken dağdan yakalamışlardı. İpe sapa gelmeyişi yabani oluşundandı belki de. Tam bir yılkı atı nesliydi. Yaşlanan, hizmetini tamamlayınca dağa salıverilen atların birleşerek çoğalmasıyla yabanileşmiş yılkı atları, liderleriyle gruplar halinde hayatta kalmaya çalışırlarmış. Kim bilir hangi soylu attan geliyordu Fargo? Yakalandığı dağlara mı kaçıp gitmek istiyordu? Bir türlü alışamamıştı. Arabaya bağlanmaya alıştırılıncaya kadar üç araba parçalamıştı. Hele üzerine binebilmek için amcası günlerce onu ipe bağlayıp çimende nasıl da koşturmuştu. Onu ehlileştirmek için onca emek vermişti. Ama o hala ehlileşmeyi kabullenemez bir durumdaydı. Durdu mu yerinden kalkmaz, kalktı mı da kimse onu tutamazdı. Güçlü omuzlu, her daim kısa kaküllü, kısa ve dik ense saçları olan parlak kızıla çalan kahverengi tüylü, boynunun her iki yanında hastalık zamanı yaşlı bir adam tarafından yapılan dağlama sonucu oluşan üç çizgi vardı yan yana duran. Bu çizgiler ona ayrı bir hava katıyordu. Tüm deliliğine rağmen ısırmaz ve tepmezdi. Tek rakibi de Hilal Abi'nin siyah Midilli'siydi. Bu at isimlerine de bir anlam verememişti. Cinsi midilli olmadığı halde atına neden Midilli dediğini anlayamamıştı. Kendi atlarına gelince amcasının neşeli kimliğinin etkisinden ya da futbola ilgisinden olsa gerek Fargo Diego Armando adını vermiş olabilirdi. Herkes sadece Fargo, derken amcası ısrarla ve kendine has neşeli telaffuzuyla Fargo Diego Armando, deyip kamçısını görülmeye değer şekilde şaklatırdı. Yüklenen malları pazar yerine götürürken Fargo ile Midilli'nin yarışı görülmeye değerdi. Yorucu bir günün ardından artık dinlenme alanına geçmişken Fargo, Kürşat da yere bıraktığı söğüt dalını tekrar eline almış çakısıyla yontmaya devam ediyordu. Kapıda elindeki yemekten arta kalan kemiklerle Terlan nene belirdi. Hiç ihmal etmezdi Sarıbaş'ı. Sarı, biraz narin, sarkık kulaklı, uzun burunlu, sarımtırak gözlü, kısa tüylü, gamsız yürüyüşlü ve oldukça akıllı bir köpekti Sarıbaş. Kul Abbas dedenin tasmasına bağladığı erik dallarını bahçeden köy içindeki eve sürükleyerek götürürdü. Şimdi bu merhametli kadının verdiği yemekleri şükreder gibi yiyordu. Sarıbaş'ın babasından gelen bir sadakati vardı. Köy içindeki evlerinin hemen arkasında karısını kaybeden ve üç kızıyla yaşama tutunmaya çalışan Terlan nenenin abisi Hamdullah dayı yaşıyordu. Bir gece üzüm bağlarını gözlerken vakit sabah namazına yaklaştığından abdest almak için Aras'tan su almaya gidince karanlıktan korkan kızları da onu takip etmişler. İyice kurumuş olan Aras'tan su almak için biraz ilerlemiş olacak ki Rus askerleri Hamdullah dayıyla birlikte kızları Nahiye, Bülbül ve Ayeti de alıkoymuşlar. Onların yokluğu çabuk fark edilmiş tabi. Her yere bakmışlar. En son Aras'ın kenarında almışlar soluğu. Bir de ne görsünler köpekleri sahibinin çıkardığı terliklerin başında öylece beklemiş saatlerce. İntihar edilmeyecek kadar sığmış su. Zaten böyle bir şeyi de yapacak insan değilmiş. Geriye tek bir seçenek kalıyordu. Birtakım bürokratik işlemlerin ardından geri alabilmişlerdi bir ay sonra. Bir ay boyunca rehin kalmışlardı yabancı ellerde. Ya İzzet amcaların köpeklerine ne demeli! Köye tutunamayıp büyük şehrin albenisine kapılarak tası tarağı toplayıp köylülerinin yerleştiği İstanbul'daki Camlı Kahve'ye doğru yola çıkarken köpeklerini de götürmeye karar vermişler. Gel gör ki hava öyle sıcak, öyle sıcak ki bu kadar uzun yolculuğu kapalı kamyon kasasında gidemeyeceğini anlayınca köylerinden altmış kilometre ötede Allah'a emanet diyerek salıvermişler sadık dostlarını. Aradan üç yıl geçtikten sonra Kul Abbas dede bahçeyi sulamak için İzzet amcaların evine gittiğinde köpeği aç susuz, perişan bir halde evin önünde uzanırken bulmuş. Bol tüylü, çekik gözlü, sarımsı kalın kuyruklu, sarkık kulaklı bu köpeğe ölene kadar yemeğini vermişler. Ölene kadar, kim bilir belki de dönerler umuduyla, o terk edilmiş, izbe evin önünden bir yere ayrılmamış. Bir gözü Sarıbaş'tayken bir taraftan da yeni ok - yayını yapma işini tamamlamıştı. Sapanını alarak mahalleden üç beş gençle yola koyulmuştu. Vakit, av vaktiydi. Köydeki hiç kimsede onunki gibi sapan yoktu. Olsa bile onun gibi kullanabilen yoktu. Attığını boş geçirmiyordu. Birbirinden değişik kuşlar attığı taşlara hedef olup düşüvermişti ayakları ucuna. Hemen arkadaşlarının topladığı çalı çırpılarla kamp ateşini yakıyor, minicik kuşların tüyünü yolup ateşte çeviriyordu. Güvecin, serçe, saksağan hatta kargayı bile tattırmıştı arkadaşlarına. Karga eti adeta süpürge sapı gibi sert ve tatsızdı. Serçenin tadı doyumsuzdu. Bir tek hacı leylek dokunulmazdı. Hacı dendiğinden günah olmasın diye leyleklere bulaşmazdı hiç. Avladığı kuşları önce dakikalarca izliyordu. Kanatlarını, desenlerini ve renklerini doğa bilimci gibi incelemekten geri kalmıyordu. O gün de rengarenk desenli, çok güzel bir kuş avlamıştı. Avladığı kuşun ayağındaki bir halka dikkatini çekmişti. Açıp baktığında içinde France yazıyordu. Tüh! Turist kuşu vurdum, diye söylenip eve doğru yol almıştı. Bahçeden içeri girdiğinde geniş kayısı ağacının altına yapılan tahta çardakta oturan halakızı sitemli bakışlarla yine zavallı kuşları yiyip geldin de mi, diyerek elindeki naylon poşette getirdiği kuş tüylerine dalıp gitti. Poşet şeffaf olduğundan kuşların eleğimsağma renkli kanatlarını görebiliyordu. Doğayı bu kadar severken kuşlardan ne istiyor, diye iç geçiriyordu. Halakızı kendi evlerinden çok bu bağ evinde kalıyordu yaz dönemleri. Bazen de ayak bağı oluyordu. Daha geçen gün saatlerce uğraştığı oyunu nasıl da bozmuştu. Bir kasayı erik dalına tutturarak havada tutup erik dalına ip bağlayarak uzakta pusuya yatmış döktüğü yemlere aldanıp kasanın altına gelecek kuşları bekliyordu. Dakikalarca üşenmeden beklemişti. Tam ipi çekecekken kuşlar hızla tuzağa kapılmadan uçuveriyorlardı. Onlar uçtukça halakızı da yaşasın, diyerek gülüyordu. Kendinden bu kadar küçük olmasa ve kız olmasa dövebilirdi onu. Üçüncü defada amacına ulaşmış, tuzağıyla bir kuş yakalamıştı. İçeriden bir şeyler almaya gitmişti ki halakızı yapacağını yapmıştı. Kasanın aralıklarından gördüğü yavru sayılacak tombul serçeye dayanamamış kasayı kaldırmasıyla kuş uçuvermişti. Kasayı tekrar öylece bırakmış kaderine razı bir şekilde hızla çardağın ucuna oturup ayaklarını sallamaya başlamıştı. Bir süre sonra Kürşat'ın ne yaptın sen, diye bağırmasıyla irkilmişti. Neyse ki zannettiği kadar kızmamıştı kendisine. Bir kuşu özgürlüğüne kavuşturmanın keyfiyle nenesiyle yumurtaları toplamaya gitmişti. Belki de köydeki en güzel keşfini de o hafta içinde yaşamıştı. Evden çıkıp bahçe içinde ağaçların arasından yürümeye başlamıştı. Tam bahçenin sonuna gelmişti ki kendilerine ait olmayan üzüm bağına da geçmek istemişti. Göy göz Ehmet'in bağıydı burası. Sanki köylere soyadı kanunu ulaşmamış gibi herkesin bir lakabı vardı. Baltacı Ehmet, Ayı Memmet, Mingo İsmail, Kör Yüsüp, Gara İrehim, Şeytan Veli... Bu köydeki çoğu kişinin lakapları fiziksel özelliklerinden ötürüydü. Bu bağın sahibi de mavi gözlü olduğundanBaltacı Ehmetle karışmasın diye Göy göz lakabını almıştı belli ki. Kendilerine ait olmayan arazide suç işlemiş gibi hissedip geri dönmüştü ki sınır sayılan ağaçların dibinde otlar arasından ışıldayan beyaz şeyler dikkatini çekmişti. Yaklaşıp otları araladığında öbek halinde kocaman beyaz yumurtalar gördü. Hayatında hiç bu kadar büyük yumurtalar görmemişti. İçlerinden birini alarak nenesine doğru koştu. Tandıra lavaşı yapıştıran nenesine, nefes nefese kalmış şekilde elindeki yumurtayı gösterdi. Men de bu hindiler ne yanda yumurtluyur diye gaç gündür aranırdım, diyerek gülümsedi nenesi. Demek elindekiler hindi yumurtasıydı. Lavaşlar bittikten sonra nenesini keşfettiği alana götürmüş yumurtaları sepete doldurarak eve gelmişlerdi. Nenesi yumurtalardan birini kırıp pişirmiş önüne getirmişti. Nedense bu hindi yumurtasını hiç sevememişti. Bir dönem sadece yumurtanın sarısını çıkarıp yemiş, bir dönem de sadece beyazını yemişti. Bu hindi yumurtasından sonra da hepten yumurtadan soğumuştu. İgo nenesinin komutunu alan Kürşat, hemen tavuğu yakalayıp nenesine teslim etti tavuğun başına gelecekleri bilmeden. Tavuğu alan İgo nene, ayaklarından tutarak baş aşağı çevirince tavuğun gaggıltısı köyü aldı. Horoz, sahte hücuma geçip geçip geri çekildi. İgo Nene parmağını ıslatıp kırmızı beyaz renkli İran zirinin içindeki koyu renkli kaya tuzuna batırıp sonra o tuzu korkudan üç buçuk atan tavuğun anüsüne iyice sürdü. Tuzun yangınıylayerinde duramayan tavuk, yumurta geliyor sanıp uça uça önce eyvanın üstüne, oradan dut ağacının dalına, oradan da üst üste yığılmış ot tayasının arasında bir yere sıçradı. Nihayetinde kaçak yumurtladığı yeri de ele vermiş oldu. İgo nenenin fendi ağ toyuğu yenmiş, Kürşat otuz kadar yumurtayla geri dönmüştü. Kül alanı kaptığı gibi barajın yanındaki dayıoğlunun yanına koşturdu. Gözlerine inanamadı. Barajın doluluk oranından korktu. Adımları geri geri giderken bir taraftan da Kürşat'ın ne yapmaya çalıştığını anlamaya çalışıyordu. Cesaretini toplayıp biraz ilerlediğinde korkuyla karışık mide bulantısı yaşadı. Suya kapılıp barajın girdabında dönüp duran bir yılan ve bir sürü yüzmekten yorulup can yeleği gibi kendini şişirerek akıntıya teslim olan kurbağalar vardı. Dayıoğlu kül alanı bir ağ gibi kullanıp hızlı hareketlerle kurbağalarla yılanı kurtarmaya çalışıyordu. Kuşları avlarken yılan ve kurbağayı kurtarma çabasına girmesine anlam veremiyordu. Suyla kanatları ağırlaşan sineği bile kurtardığına şahit olmuştu. İşte bunu anlayamıyordu. Eve döndüklerinde nenelerini söylenir vaziyette buldular. Günlerdir bir tilki dadanmıştı kümese. Dedesinin aldığı hindilerin gittikçe azalması Kürşat'ı iyice sinirlendirmişti. Ertesi gün kümesten aldığı çilli horoz ve dedesinin av tüfeğiyle haber vermeden yola koyuldu. Dedesinin söylediğine bakılırsa tilki mezarlık tarafından geliyordu. Ölülerin mezarlarına basmamaya özen göstererek otların uzun olduğu bir alanda pusuya yattı. Saat dört gibi bir karaltı belirdi. Tam heyecanla tüfeğine yönelmişti ki bir de ne görsün, bisikletinin arkasına bel küreğini yerleştirip tarlasını sulamaya giden adam horozu fark etmiş olacak ki durup horoza doğru yanaşınca onun Kürt İdris olduğunu anladı. Adam horozun ayağından bağlı olduğunu fark edince tedirgin bir şekilde etrafına bakıp Kürşat'ın hopp, demesiyle arkasına bakmadan bisikletine doğru koşturuverdi. Neyse ki tilki yerine adamı avlamamıştı. Arada bir horoza taş fırlatıp ses çıkararak avını çekmeyi denediyse de o gün eli boş döndü. Üç dört gün süren pusudan umudunu kesmişti. Amcalarının yanına yardıma giderken öyle sıkışmıştı ki çölde uygun bir yer bulup pantolonunu sıyırmıştı. Bir de ne görsün, tilki karşısında rahat tavırlarla geziniyor. Kendisini de fark etmemişti. Usulca pantolonunu çekip bir haftadır yanından ayırmadığı tüfeğine asıldı. Tilkinin acılı sesi tüfeğin sesini bastırmıştı. Ölmediğini anlayınca bir mermi daha sıktı. Artık tilkinin öldüğüne emindi. Avını dize getirmenin sevinci yerine pişmanlık ifadesiyle tüfeği omzuna asıp tilkiyi de bacaklarından tutarak dedesinin yanında aldı soluğu. Çok büyük bir kahramanlık yapmış gibi herkese torunun avcılıktaki ustalığını anlatıp gururlandı durdu günlerce. Bahçesindeki üzümlere dadanan kuşları öldürme koşuluyla kendisine rüşvet teklif edenler de çıkmıştı o hafta. Kürşat ise günlerce vurduğu tilkinin acı seslerini işitti. Tek sevindirici yan artık kümes hayvanlarının rahatlamış olmasıydı. O hafta dedesinin övgüsü daha da artmıştı. Onu ödüllendirir gibi git karakolun önündeki yoncalığa bağladığım Fargo'u getir, demişti. Tabi Kürşat yerinde durur mu? Komutu alır almaz fırladı. En sevdiği şeylerden biriydi Fargo'ya eğer olmadan binmek. Atın bağlı olduğu mıhı güç bela sökebildi. Boynuna bağlı ipi binme pozisyonuna getirmek için burnuna dolayıp aradan geçirdi her zamanki gibi. Sonra atın yanına geçip boynunu sıvazlayarak tek hamlede üstüne bindi. Daha önce tecrübe edindiği için ilk defada binemezse atın huylanacağını ve işinin zorlaşacağını iyi biliyordu. Birkaç metre gittikten sonra Fargo, dörtnala öyle bir hızlandı ki ilk başlarda atın adımlarını duyarken şimdi rüzgarın sesinden başka duyduğu bir şey yoktu. Parlamalarıyla meşhur Fargo'yu durdur durdurabilirsen. Dörtnala çok dönemeçli bir yola girmişlerdi. Yol boyunca kavakağaçları vardı sık dizilmiş. Hızını alamayan ve durmak bilmeyen Fargo, ağaçlara dalmıştı. Çarpışma anında atın altında kalma korkusuyla ağaca sarılan Kürşat, sımsıkı sarıldığı ağaçtan kayarken panikleyerek kaçan Fargo gözden kaybolmuştu bile. Kürşat, vücudunda oluşan sıyrıklarını değil atı düşünüyordu. Yüzüne yansıyan korku ifadesi ve titreyen dizleriyle Fargo'yu evin önünde otlar vaziyette görünce derin bir nefes aldı. Günler günleri kovalıyordu. Kürşat'ın av tutkusu bitmek bilmiyordu. Boynunda künye gibi taşıdığı sapanıyla ayrılmaz bir bütünü oluşturuyordu. Yine çok sıcak bir gündü. Kavurucu sıcağın, toprak kokusunun ve arada bir burunda hissedilen saman tozlarının birbirine karıştığı öğlenle ikindi arası bir vakitti. Amarat'taki evin bahçesindeki söğüt ağacının altındaki çeşmede Mir Cafer'le oynuyorlardı. Ev halkı tarlaya gitmişti. Birden gökyüzünde keskin çığlıklar duyuldu. Söğüdün altından çıkıp şaşkınlıkla göğe çevirdiler bakışlarını. Adeta bir kuş fırtınasını andırıyordu Gökyüzü keskin uçuşları, sivri kanatları, ani manevralarıyla belirgin bir kuş sürüsü tarafından istila edilmişti. Birbirlerine hayretler içinde bakıp söğüdün altındaki sapanlarına koştular. Cepleri desen her daim şangur şungur taş dolu olurdu. İlk atışı Kürşat yaptı, sonra Mir Cafer. Sonra ikisi birden nişan aldılar. Kuşlar yüksekte olduğundan hedefine ulaşamayan taşları başlarına düşmesin diye taşı atar atmaz söğüdün altına sığınıyorlardı. O ana kadar hiç görmedikleri çeviklikte olan bu kuşlar gittikçe alçalmaya başladılar. Böyle konuşadursunlar sapan taşlarına rağmen gittikçe alçaldılar. Çığlıklar arttı iyice. Kafalarının üzerinden rüzgarlarını hissettirip yükselerek toplu saldırıya geçtiler. Sapanların işe yaramayacağını anlayarak koşup eyvanın önündeki mal otlatırken kullandıkları sopalarını aldılar. Avladıkları kuşların avı olmuşlardı sanki. Kuşlar çığlık çığlığa onlara doğru kamikaze dalışı yaparak iyice korku salmışlardı. Sopalarını gelişigüzel fırlatmaya başlamışlardı. O kadar çoklardı ki elbet isabet bulurdu. Gökyüzünde sopalar, çığlık atan kuşlar, sopaların fu fu fuuu eden dönüş sesleri birbirine karışmıştı. Bu seslere köpek de eşlik etmeye başlamıştı. Sopa fırlatmaktan kollarında derman kalmamıştı. Sıcağın, korkunun etkisiyle vücutlarındaki tüm sular ter olup akıyordu sanki. Terinin tuzunu dilinde hissedebiliyordu. Neyse ki uzun uğraşın ardından ikisi de ayaktaydı. Yerde kimi ölmüş, kimi kanadı kırılmış dokuz kahraman kuş vardı. Gökyüzü ise gittikçe uzaklaşan çığlıklarla sakinlemişti artık. Kırlangıca benzettikleri bu kuşların kırlangıç olmadıklarına emin olmuştu artık. Sivri ve hafif kavisli kanatları, kısa ama hafif ucu aşağı eğimli gagaları, sivri kuyrukları, siyaha çalan lekeli kahvemsi tüyleri, yok sayılabilecek kadar küçük bacakları vardı. Bir daha yıllarca görmeyecekti bu kuşu. Ta ki Beşparmak dağlarında sarp komando uçurumundan iple dağ inişi yaparken önündeki küçük çıkıntıdan uçup gidene kadar... Evet, bu kuş o gün savaştığımız kuştu. Nasıl bilemedim. Onun adı Ebabildi, diyerek çocukluğuna giderek inmişti dağdan. Dedelerinin mezarını ziyaret edip baraj yolu boyunca geçmişi konuşarak ara ara gülerek ara ara gözleri dolarak geçmişin izlerini sürmüşlerdi. Küçüklüğünden beri yeşilliğini koruyan karaağacı hala orada görmek içini ferahlatmıştı. Anıların ağırlığıyla oturdukları ağacın altında geçmişe yolculuğa başlamışlardı. Halakızı sordukça Kürşat da olayları dün olmuş gibi anlatıyordu. Anlatırken tebessüm ettiren bu doğa, neden yenik düşmüştü ki?.. Toprağın insanları, köklerini söküp saksı hayat yaşamaya neden mahkum olmuştular bir türlü anlamıyordu. Öldürdüğü binlerce kuşun tüylerinden yastık bile yaptırdığını bilen dayıoğluna yarı kızgın bir şekilde hiç mi vicdan azabı yaşamadın, diye sordu son kez. Kafası açık kahverengi, gövdesi sarı, kahveden griye geçiş yapıp uçlarındaki kırmızı ile sonlanan kanatlar, gri kuyruğunun uçlarını kavisli şekilde desenleyen sarı şeritli, tombulvücutlu bir kuş günlerdir aynı bölgede uçup duruyordu. Konduğu dalda o kadar güzel ötüyordu ki sesinden bile tanıyordu artık onu. Doyumsuz bir müzik şöleni ile baharı müjdeliyordu. Attığını yere seren Kürşat, bu kuşu bir türlü avlayamamıştı. Günlerce sürmüştü kovalamacası. Yine bir gün ağacın gölgesinde serinlerken aynı kuş gelip karşısındaki dala konuverdi. Yanından neredeyse hiç ayırmadığı sapanına davranarak hedefine doğrulttu. Günlerdir kovaladığı bu güzel ötücü kuş yarasının acısını hissettiren bir ötüşle yere düşüverdi. Kanadından yaralamıştı onu. Diğer kuşlara yaptığını buna yapamadı. Çırpınan kuşu, avuçlarının arasına alarak eve doğru koştu. Kanadını ılık suyla yıkayıp şifa olur diye kahverengi merhemi sürerek sardı kanadını. Üç gün aynı işlemleri özenle yaptı. Dördüncü gün olduğunda kuş ölmüştü. Hıçkıra hıçkıra ağlayarak kuşu avladığı ağacın altına koşarak bıçağı ile oracıkta bir çukur kazıp kuşu, yakınını kaybeden birinin acısıyla gömdü. Kederle gölgelenmiş yüzüyle dolandı günlerce. Daha bu olayın etkisinden kurtulamamışken çocuklardan birinin yaptığıyla çileden çıktı Kürşat. Kapanıyla yakaladığı kuşu avuçlarında sıkıp oh be, iyi ki bahar geldi. Bu leziz ardıç kuşunu yemek güzel olacak, deyip kuşu hızla yere çırpıverdi. Bu da onun kuş öldürme yöntemiydi. Yere çivilenen kuşun kendi avladığı kuşla birebir aynı olduğunu görünce demek Ardıç kuşuydu ha, diyerek o günden sonra o çocukla hiç konuşmadı. Halakızı vicdanında acı bir ses, acı bir sızı bırakanın güzel sesli ardıç olduğunu öğrenmişti. Kuş avından geriye kalan en hüzünlü anıydı ardıç kuşunun vicdanında bıraktığı ses.


Dördüncü dünyanın bilmem kaç milyonuncu insanı; bir şair. Sıradan, diğerleri gibi. Şiirleri de. Aynısı, tıpkısı olmasa da aynısı. Yazdıkları, yazamadıkları, düşündükleri, söyledikleri, yaşadıkları... Her şeyi bilmem kaç milyon insanla bilmem kaç bin şairle aynı. Her sabah geç kalkar. Çünkü gece boyunca; şiir yazmıştır, yazamamıştır, yazmaya çalışmıştır, sigara içmiştir, camdan bakmıştır, ağlamıştır. İlhamı, ona adını fısıldayan bir kadında aramıştır; Yaşaarr! Bu kadın Yaşar'ın arkasından ona seslenir sessizce. Sessizce ama duyurarak, a'ları yayarak. Hep arkasından... Hiç önünden seslenmemiştir. Çirkinmiş midir? Şairler çirkinlere aşık olmamıştır, üç dünya boyunca. Yüzünü şairin arkasında saklayan bu kadın, bazen en tepeden atlayan aşığının boşlukta da olsa-düşerken- elinden tutmak isteyerek ardından atlayacak kadar iyi; bazen şairi üçüncü tekil şahıs yapacak kadar kötüdür. Bu kadın yüzsüzdür. Yüzü yoktur. Vardır ama çoktur. Düşününce hiç yoktur. Yüzünü şairinden alır. Karakterini de. Gitmesine ya da kalmasına şairi karar verir. Bu kadın tüm şairlerin acziyetine uğramıştır. Yaşar'ın da. Aynısı. Tıpkısı olmasa da aynısı. Bir kadın; kahkaha atan mutlu bir kadın. Üstelik sesi uzaktan gelir. Öyleyse çok daha mutlu bir kadın. Şair sese doğru yaklaşır. Güzel de bir kadın. Kumral, yeşil gözlü, kirpikleri uzun, saçları dalgalı, güzel bir gülüşü var. Evet, evet mutlu olmalı. Onu izlerse aşırı mutlu bir şiir yazabilir. Dördüncü dünyanın bilmem kaç milyonuncu insanı ilk seferde bulduğunu düşünür, üç dünya boyunca olduğu gibi. Arkasından yürür kadının. Başrol kadın. Ona bir isim bulmalıdır; Ayşe. Klasik. Ayşe salına salına yürümeye başlar, o da. Bakkala girer, o da. Gazetelere bakarken kadını dinler. Hoş bir sesi vardır; mutlu bir ses. Çikolata alır, meyve suyu alır. Fasülye, prinç almadığına göre gerçekten mutlu bir kadın. Evine kadar gelir arkasından. Güzel bir ev. Kesin mutlu bir kadın. Birkaç mutlu an yakalamalıdır yazacak. Çikolatayı yazacak değil ya! Akşam olur, perde kapanır, göremez şair bir şey. Beklemeye başlar. Sabah olmak üzeredir, kapıya çıkacaktır muhakkak. Kapı açılır, başka bir kadın çıkar. Beklemeye başlar, Ayşe çıkacaktır. Ayşe hiç çıkmaz. Sabah çıkan kadına Fatma der. Daha klasik. Akşam Fatma'yı beklerken Zeynep gelir eve. Zeynep kim? Sabah olur, Ayşe çıkmaz, Fatma ve Zeynep de. İsimsiz bir kadın çıkar, şair bir isim vermez ona. Çünkü çirkindir. İsimsiz kadından sonra deliye dönen şair eve girer. Evin kapısı kolayca açılır ona. Dördüncü dünyanın tıpkısı olmasa da aynısı bir şairdir. Pencereye vurur, kapıdan atlar. Her şeyden bir tane vardır evde. Tek yatak, tek dolap hatta tek tabak, tek bardak. Ayşe ve Zeynep nerededir? Aynısı olduğu için bulamaz. 'Beni aşar bu mevzu' der Yaşar. Koyulur yollara tekrar. Bir halı sahada top sektiren genç bir adam görür. 'Hafta içi bu saatte buradaysa mutludur' der. Bir kadın kadar karışık da değildir hem. Mutluluk daha kolay bulunur erkeklerde. Yüzünde tebessümle top sektirişini izler. Bir şiir yazılabilir mi? Toptan bir şiir çıkar mı? İzler şair anlamsızca. Bir süre sonra topun gencin ayağında gidiş gelişi anlamsızlaşır. Top rengini kaybeder. Giderek topluktan da çıkar. Balon olur, taş olur, küçülür, sonra filiz olur, filiz adamın ayağında yeşerir, ayak uçlarına kökleri sarılan minik bir ağaç olur. Vurdukça şiir çıkar. Aşırı mutlu şiir, der Yaşar. Defterini kalemini çıkarır. Topu izler dikkatlice. Çiçek açar, arı gelir, polen alır, çiçek solar genç vurdukça. Vurdukça solan çiçek yerini taşa bırakır, vurdukça taş büyür. Sonunda kaya olur, genç sektiremez. 'Bir topa sahip çıkamadım, bir de dünyaya' der genç, ağlar. Yaşar selpak almadığına pişman olur. Koyulur yollara tekrar. Dördüncü dünyanın bilmem kaç milyonuncu insanı; bir şair. Üç dünya boyunca olanlar gibi. Aynısı. Tıpkısı olmasa da aynısı.