Hırıltılı nefesiyle hatırlıyorum, yanımdaydı, koltukta. Yolda görüp onu almakla iyi mi ettim bilemiyorum ama başına bir gelecek vardıysa bunu çoktan yaşamış olmalıydı. Kendimi, bile bile hiç tanımadığım birinin yazgısının parçası haline getiren şu iyimserliğim. Ama başka türlü davranamazdım. gördüğüm şeyi düşünerek geri dönmüş ve onu yol kıyısında beklerken bulmuştum. Camı araladım gideceği yere bırakabileceğimi söyledim. Fakat oralı olmayıp bana sırtını döndü. Ne vardı, sırası mıydı şimdi endişenin. Tekrar seslendim. Elinde çantası böyle sabaha dek beklese, hadi buz kesip heykele dönmedi diyelim, yardımına kim koşacaktı onun. Aşağı indim, park lambalarını kontrol edip bir sigara uzattım. Çakmağa doğru eğildi, tutuşan bir tutam saç telinin kokusunu duydum. Kumral ya da siyah ateş için hiç fark etmiyordu. 'Bırakın inadı' dedim... Durumu açıklayacak bir şeyler söyleyebilirdi ama o öksürmekle yetindi. Sonunda ikna olmuş içeri geçmişti. Kapıyı üstüne kapatırken gökyüzünde asılı gibi duran ayın o solgun yüzünü görüyorum. İçine iyice sindiği bulut katmanından ancak dikkatle bakıldığı zaman seçilebilen bu yüzün beni tedirginliğe ittiğine yemin edebilirim. Etrafı son kez kolaçan ettim. Gecede canlılık belirtisi olarak şu öksürükler dışında hiç bir şey yoktu, ben de hemen direksiyona geçtim. Geri dönüp onu en yakın şehre bırakabileceğimi ve sorun neyse isterse bunu orada birlikte çözebileceğimizi söylüyorum. Anlıyor. Fakat ben sola sinyal verince, daha önce değil. Gözleri faltaşı gibi açılıyor bir an. Sonra yine sessizliğine gömülüyor. Ona derdimi kuracağım cümlelerle anlatamayacaksam durum gerçekten kötüydü demek. Zavallı kim bilir neler yaşamıştı Öğrenmek istiyorum. Bence yaptığı şey yanlış. Oraya dönmeli. Kendi gerçeğiyle yüzleşmeli. Çünkü bu yapılmadığında korku daha derin bir yerine çörekleniyor insanın. Kuyuya taş atmak gibi. Taş hızla düşerken bize ait şeyleri nasıl alıp götürüyorsa, aynen öyle. Şimdi yolculuğun yalnızca keyfini sürebilsek ne iyi olurdu bu. Motorun uğultusuna kulak verse. Şu kar yığınına, anılarına ya da kendi cinsine özgü başka başka düşüncelere dalsa. Ama gergindim, yorgundum. Günlerce direksiyon başındaydım. Ve sessizlik belirsizlik iyice bunaltıyordu beni. Dakikalarca dolaştıktan sonra kanalın birinde karımın sevdiği şarkıya rastlıyorum. O ses bir çeşit bağımlılığa dönüşmüştü, ister istemez kulak veriyorum. Yanımdaki çoktan uyumuştu. Önce iyi bir dinlenmeli, ilk molada hikayesini anlatır belki. Şarkı hüzünlü bitiyor. Telefona uzanıyorum. Gecikeceğimi söylemeliyim. Fakat bir türlü elim tuşlara gitmiyor. Şarkıya sırf onun hatırı için katlanırdım. Hezeyanına çoğu kez yenilirdi. Ve zamanla karşıma bambaşka biri olup çıkacağını o günlerdeyken bilemezdik. Evden uzakta kalışımın nedenini biraz da kendinde aramalıydı, buna gerçekten değmişse eğer. Kadın uyuyordu ve acınacak haldeydi. Sanırım yol ortasına öylece bırakılmıştı. Kolunda mor lekeler, belki yara izleriydi. arkamızda beliren araç bir uzun bir kısa far yakıp kendisine yol vermemi istiyordu. Yavaşlayamazdım. Başıma bela sarmışsam henüz çok erkendi. Araçtaki yaptığı şeyi tekrarlayıp durdu. Pedalı dibine dek kökledim ben de. Ama araba ensemdeydi. Böyle durumlarda ne yapılır fikrim yok, kenara yanaşıp yavaşladım. Hatta pencereyi araladım, gerekirse konuşacağım. Araçtaki el kol işaretiyle yanımızdan geçip gidiyor. Beyaz renk bir araba. Plakasını hatırlayabilirim. Geçen yıl, alacağımdan değil sırf satıcı kıza yakınlaşmak için fiyatını sorduğum da küçük dilimi yutacaktım duyduğum rakam karşısında. O modelden ve unutması güç. İçindekiyle görülecek hesabımın olmaması beni rahatlatmıştı. Öte yandan kadının gerek üst baş seçimindeki özeni ve gerekse bu türden pahalı elbiseler alabilmesi bana belki akla en son gelecek olasılığın bu olayla ilişkisi bulunduğunu düşündürüyor. Öyle arabaya ancak böyle bir kadının yakışabileceğini. Karşılaşma rastgele olmayabilirdi. Öfkesi yatıştığı için geri dönen, olup biteni saklandığı yerde izleyen ve utancından bir türlü ortaya çıkamayan koca tarafından takip edilmiştim belki. Sayıklıyor kadın. Bölük pörçük söz dizimi şeklinde. Hem anlaşılmaz hem de zaman aralığı kestirilemeyen bir periyotta tekrarlardan ibaretti bu. Hiç açık vermemişti. Aksanı sadece, dikkatimi çekiyor. Bir de kimi sözcükler. Başından sonundan rastgele diğerine eklemlenirken yabancıydılar bana. Kasıt yoktu elbette. Tamamen rastlantısal bir karşılaşma bizimkisi. Adam için de öyle olmalı. Bilmeden fena halde işi bozmuştum sanırım, araya girerek. Hani ikisi bir olup yoldan gelip geçene bu şekil tuzak kuruyorlar desem, olmayacak. Çürük bir gerekçeyle vicdanımı rahatlatamam ki. Ama kadın öksürüyor. Tamam, yolda bunu bilerek durmadım. Ve tamam kadın başına öyle yerde yapayalnız olamazdı, bir düşüncesizliktir ettim. Hırıltı, öksürük nöbetleri geliyor peşi sıra. Bu iyiydi bir taraftan yoksa ben de uyuyacaktım. Parfüm kokusunu farketmemişim, ılık ılık genzime doluyor başını yaklaştırınca. Çakmağım normalden uzun yanıyor. Ve tekrarlıyorum bunu, defalarca. Gözleri hep kapalı kadının. Kucağına bıraktığım çantası yumuşacık, deriden. Usul usul deri çantanın fermuarını çekiyor elimi içine sokuyorum. Gözümüz açıkken dahi göremediğimiz onca şey var. Körlükse eğer, bir biçimde bize dayatıldığını bile bile bunu kabullenişimizin yanında şu yaptığım pek çirkin sayılmamalı, yokluyordum içindekileri. Not defteri sandığım nesneyi çekip ışığı açıyorum. Ciltli kapağı yeşil. Bir pasaport bu. Sayfayı çevirince vesikalık fotoğrafı, güleç yüzü ve en az beş yıl öncesinin gençliğiyle o çıkıyor karşıma. Bir sürü damga. Farklı tarihler, mürekkep lekeleri. Ve bunlardan birine odaklanıyorum, kargacık burgacık damganın ortasındaki mor yazıya. Şekline değil ama. Bende çağrıştırdığı olumsuzluğa. Bir yer adı bu. Tamam da, nereden takılmıştı aklıma. Hangi belaya yataklık etmiş, ne tür sansasyonel olayla çalkalanmıştı da haberi bunca ülkeyi, sınırları aşıp buralara kadar ulaşmış ve belleğime böylesine saplanıvermişti. İlk sözcük, Sierra... Peş peşe aslan figürünün dizildiği küçük yol resmi kalan kısmı örtüyor, harfleri okumak dahi mümkün olmuyor. Fakat kolayca hatırlanır böylesi. Yakın zamanlı gazete manşetlerini, eğip büktüğü ağzıyla şu spiker kadının sunduğu haber akışını düşünüyorum, yoktu bir iz. Çantaya tekrar bakacaktım ki... Ama şimdi ona nasılsınız demem gerekiyor. Gözler çakmak çakmak. Tepeden tırnağa beni tararken yüzüme sabitleniyorlar. Elimdekini vermek istiyorum, kendi uzanıp alıyor. Ne istersem çekinmeden sorabilirmişim. 'Türkçe'yi' dediğim de ben daha sözümü bitirmeden konuşabildiğini söylüyor cevap olarak. Bir de dil kursunu, iki yıl önce falan. İstanbul muydu. Değilmiş. Neresiyse neresi, umrumdaydı sanki çok. Öksürüklerini cam aralayıp sigara yakışım karşılıyor. O çanta bu kez diz üstünden kapı tarafına alınıyor, eldeki mendil önce alında sonra daldığı boyun yakasından aşağı uzanıp orada iyice bir hareketleniyor. Yaraymış gördüğüm leke. Kabuk bağlamış. Çatlak çatlak. Gerginleşmişti cildi. Kimi yer iltihap yüzünden şişkinleşip bezeye dönüşmüştü. Patlayacak, pisliğini dışa akıtacaktı. Çünkü olgunlaşmış yaraydı bunlar. Işık açıktı. Uzanıp kapatıyor. Kusura bakma dedim, unutmuşum. 'Evet' dedim sonra yine, 'ben de rahatsızım ışıktan', dalgınlık işte. El bir kaç kez daha gitti geldi; bazen saçları geriye atmak için, bazen küpe düzeltme bahanesiyle. Ama her defasında mendille. Karanlığı delip hızla ilerliyoruz. Farlar önümüzü aydınlatırken ay ışık huzmesiyle sağlı sollu çizikler atıyor geceye. Geniş kavisli, dar. Beni dolunayına yakınlaştırırcasına kimi yükselerek. Ya da şimdiki gibi hep ama hep öteye uzanırken yitip gittiği yeri bir türlü aydınlatmayı başaramayarak. Kimbilir nasıl düşüyordu oralara. Yorulsa koca dili bir karış sarkmış, göz çukurları iyice pörtlemiş olacak. Kimi kez bir güzel eriyip incelir, bunu zaten biliriz. O hantallığından sıyrılarak üstündeki tüm ağırlığı atar. Yola kuş gibi koyulmak, yeni menziline rahatça kavuşabilmek içindir bu. Ama ilerleyişindeki yeknesaklığa bakınca ve çoğumuzun bir an yanılıp kendisini bu çekime kaptırdığı gerçeğini hatırladığımda ürperti duyuyorum. Nereye gidiyorduk böyle. Ve hangi şartlardaydı yolculuğumuz. 'Depo dolacak mı abi?'. 'Evet'. 'Arka camı da silersin, iyisi mi dur sen baştan aşağı yıka arabayı' diyorum... Orada, park alanına sıralı araçların biri tıpa tıp benzerliğiyle o olmasın. O, evet. Adım kadar eminim bundan. Adama parayı uzatırken arabayı gösterip ikimizin on yıllık kazancını bir araya koysalar bunun gibisini almaya yetip yetmeyeceğini soruyorum. Sürücü nasıl biriydi. Orta yaşta, genççe biraz. Uzun ya da kısa. Görmüş müydü içindekini. Gülümsemesi kesiliyor pompacının. Sırtını dönüyor, bunu hatırlamıyormuş. Bir kadın çıkmış içinden, kesinmiş ama yalnız mıydı değil miydi orasını bilmiyormuş. Elde pompa yine o gülümsemeyle bir araca doğru ilerliyor, ben de diğerine. Eğiliyorum camına. Lüksünün dışında içinde dikkat çeken hiç bir şey yok. Fakat camda bir amblem. Onda da aslanlı yol var. Ve bir dergi, koltuğa öylece bırakılmış. Üzerinde çeşitli yazılar. Sonra maskeli bilim adamlarına ait bir fotoğraf. Kapakta, hemen ortaya yakın yerinde, bakmaya bile değmez. Oyalanmıştım ama o da işini görüp yemek salonuna belki ancak geçmişti. Masaları geziniyorum, alışveriş yapanlara bakıyorum. Kadın yok ortalıkta. Düşündüğüm şeye bak, ne duruyordum çek git dedim kendime. Biri çıkar onu farkederdi. O yüzden içim rahat arabaya doğru ilerledim. Hem araçtakiyle tanışıyorsa bu daha iyiydi. Başbaşa verip sorunu nasılsa çözerlerdi. Yorgun yüzü, mendili, bu kez elinde küçük pet şişesiyle ki biraz azalmıştı, beni beklerken buldum onu. Kapı kitli olduğu için kadın soğukta kalmıştı. Aklıma takılanı soracaktım bir kere ve şimdi bunun tam sırasıydı. Elindeki yarayı işaret edip sana bunu biri mi yaptı dedim. Beni cevaplamadı. Yine de kapıyı açtım geçti içeri. Küllüğe uzanırken bu kez, peki dedim hiç değilse bana uyuşturucu falan kullanmadığını söylesen, sakın bu yaralar iğne yüzünden olmasın. Başı zaten eğikti daha da eğildi ve bir süre o şekilde kaldı. Kapı koluna uzanırken bak dedim, anlamaya çalış. Sorun yaşamak istemiyorum, hem de hiç. Bunu sen de istememelisin, daha gençsin çünkü. Işığı açtım torpido gözünde duran fotoğrafı uzatıp ailen var mı dedim, eve dönüşünü bekleyen bir yakının. Bakışı omzumu aşıp ötelere kaydı. Orada bir yerlere takılıp kaldı sonra, sanki karşısında hiç yokmuşum gibi. Küllüğü alıp dışarı çıktım, yakındaki çöp kutusuna boşaltacaktım. Orada, park etmiş şu araç çıkıyor karşıma. Sürücüsü işini bitirmiş ayrılıyordu demek. Tam önümden geçerken camda aslanlı amblemi tekrar görüyorum. Bunun benzeri pasaportta da vardı. İster misin kadının bununla bir sıkıntısı olup peşimize düşsün. Bizi yol boyu bir durakta bekleyip sonra diğerine geçsin. Kıskançlık mı olurdu nedeni. Siyam ikizi değillerdi ki kader bağı ikisini zorlasın ve biri diğerinden hep böyle ayrışmaya çabalasın. Öyleyse sancı var demekti. Her şeyi unut. Korkma seni bırakmayacağım, diyorum ama sen de bana güçlük çıkarmamalısın. Terini siliyordu. Ve bu giderek sıklaştı sonra. Gösterişli arabaya yakıştırdığım o kadın gitmiş yerine başkası gelmişti. Lastikler yeni, depo dolu olduğuna göre yola devam edebilecektik. Bir sigara uzattım. Esnedim. Parmaklarımı kütürdetip direksiyonu kavradım. Yine radyo kanallarını kurcalıyordum. Bir haber kanalına gelince kaldım. Onca insan hayatını kaybetmişti. Soba zehirlenmeleri, trafik kazaları, göçükte ulaşılan cesetlerin kimlikleri. Karantinaya alınan bir bölgedeki hastalık anlatılıyordu ki kadın kulak kesilmişti bu habere. Hepi topu birkaç cümle. Demek çoğumuz sancıyan tarafıyla bakıyorduk yaşama. Peki dedim bana hikayeni anlatmayacak mısın. Cevap vereceğine oturduğu yere gevşeyerek iyice yayıldı. Elindekini aldıktan sonra 'neymiş' dedim 'seni bunca üzen, söyle ki bileyim'. Olay bilmece olmaktan çıkmıştı artık. Akışa benim gibi o da uymuş taşıdığı gizemi her dönemeçte biraz daha yitirmişti. Direksiyon başında halüsinasyon görüyor gibiydim, üstelik yaptığını yapıp ilaç falan kullanmadan. Fakat asıl yanılsamayı, bunun ne menem şey olduğunu az sonra, o hiç beklenmedik gelişme ortaya çıkacağı zaman anlayacaktım. Onu gördüğüm an yoluma devam etmeliydim. Durmadan, dinlenmeden bir başıma. Açıkçası bu cesaretten hep yoksundum, bedeliyse şimdi katlanarak ödenecekti. Hem, feci şekilde. Ya da o sıra ben öyle sanmıştım. Tepeyi aşmış, farların düştüğü her dönemeçte bize kendini nazlana nazlana gösterip vadinin derinliklerine çekilen yol girişine henüz varmıştık ki önümüzü kestiler. O sıra ne kadının söyleyecekleri, ne beni endişeye düşüren sorgulamaların bir anlamı kalmıştı. Işık çepe çevre kuşattı bizi. Karşımızda önce bir siren lambasının sarı mavi renkte yanıp dönüşünü bulduk. Sonra arttı lambalı araç sayısı. Kavşağı dönen, diğerinin soluna ardına yanaştı hep. Biz daha olup biteni izlerken biri yanımızdan geçip arkamızda durmuştu. Kaportası kırmızı şeritli olan diğer ikisinden farklıydı bu. Bizi durduran araçtaki gibi kahverengi ve haki renklerde iç içe geçen damalı şekiller vardı üzerinde. Ara ara korna çalındı. Durmamız için kısa uzun farlar yakıldı. Ve biz bu komuta sonunda uyabilmiştik. Artık geri dönemezdim. Aşağı inip çamur buz kaplı zeminde koşup uzaklaşmak için ne bir gerekçem ne de bacaklarımda buna yetecek bir güç vardı. İlk şaşkınlık uzun sürmedi. Dışarı çıkmamızı isteyen o sese kulak verdik, ellerimiz ensemizde kadınla ikimiz bir araca doğru yaklaşmıştık. Astronota benzettiğim iki kişi gelip bize maske taktılar. Ama hızlı davranmışlardı, filmdeki gibi yavaş değillerdi. O tuhaf giysileri sarıydı hep. Dikkat ettim, bizden yapılması istenene, ben harfi harfine uyarken, o çok rahattı. Mesela, yetkili kişiyle görüşmek istediğini, adamlara henüz bir şeyler için erken olduğunu söylüyordu, bir kaç sağlık kuruluşunun adını verip istenirse telefon edebileceğini. Biri koşup uzaklaşmıştı yanımızdan. Omuz başı apoletli başka biriyle geri döndü sonra. Az öteye gittikleri için konuşmaları duyamasam da adamın baş sallamaları kadını onayladığını gösteriyordu. Bir araca bindirilmiştim. Çok zoruma gitse de giysilerim çekip alınmıştı üzerimden. Lekeyi o sıra görmüştüm. Kesindi bu. Sağ kolumdaydı. Ve karşımda, o maskeli kişinin her eğilişinde okumayı sürdürdüğüm çerçeveli o yazı vardı. Fakat, dilerim kimse okumaz bunu. Belki yalnızca kadın. Ya da işaretiyle yeri göğü oynatacağına inanan şu adamcağız. Hayır, iyisi mi kimse okumasın. Örtü çekilmişti üzerime ve yalnız kalmıştım. Ama benimle işleri daha bitmiş olamazdı, kavanoz dolmamıştı çünkü. Hala nefes alıp verebiliyordum. Evet bunu yapabiliyordum. O giysiyle ben de astronota benzemiştim. Ama biri kalk diyecek bana, haydi göreve, şimdi yatmanın sırası mı.


Ontolojik sorunları olan bir evliyayım ben. Adım Mahmut. Pirezadelerin Mahmut diye bilinirdim zamanında sonradan Sultan oldum\olmuşum. Evin sahibi mezarıma iyi bakardı. Eve kim gelirse gelsin balkondan başını aşağı uzatır bana okur üfler sonra içeri gidip hakkımdaki hikayeleri dinlerdi. Bir hikayem var mıydı hiç öğrenemedim. Eve giren hırsızları kovalamışım, evin kızı başını örtmüyormuş ona görünmüşüm, üstüme işeyen çocukları taşlamışım, namazları seyrek kılan gelinin rüyasına girip onu korkutmuşum. Ben de inanamıyordum da ya yaptıysam! Ya varsam! Hani bedenim ama. Varlık bedenle ispat edilmez mi? Sonra bütün komşuları sabah namazında uyandırıyormuşum. Kapılarını çalıp evlerini sarsıyormuşum uyanmayanların. Lakin kimseye çocuk verebildim mi? Geri dönüp de başımda kurban kesen olmadı. Var olduğuma bir inansam neler yaparım neler de. O greyder enseme enseme kepçeyi vurdukça benden bir şey eksilmedi. İşçilere mezarımı tarif eden adam geldi hani kemikleri erimiyordu evliyaların burada bir şey yok, demek hepsi efsaneymiş dedi. Hadi şimdi de efsane olduk. Çıkaydı o kemiklerim de bileydim var mıyım yok muyum? Her şeyden de haberdarım ama elimden bir şey gelmiyor. Yok olsam bunları düşünebilir miydim? Düşüncem var öyleyse ama bedenim yok. Ben neredeyim şimdi? Ara sıra parasını, altınını kaybedenler olursa okuyup çağırıyorlar gözlerinin önündeki şeyi görmediklerinden gidip başlarını çeviriyorum çoğu zaman. Çoğu da koyduğu yeri unutuyor. Sabah namazına kimseyi kaldırabildiğim de yok artık. O şaşaalı günler geride kaldı. Üstümde koca site ben kapı kapı dolaşmaya kalksam öğlen olur. Binayı sarsmaya kalksam gücüm yetmez. Lakin bir kız var biliyorum onu, çocukken de başıma gelip mumları alır, çaputları yolardı hurafe diye. O hala çorabını kaybetse beni çağırıyor. Kitaplarının arasına sakladığı paraları unutuyor sonra gelsin Kayıp Mahmut Sultan arasın. Bir gün ona görünsen var olur muyum ki? Korkar da dili tutulursa. Zaten ağlardı çocukken de başıma yanaşıp. Anlatırdı da anlatırdı. Kederindendi belli gözyaşları. Cesurdu çünkü korkmazdı hiç. Bazen sesler yükselirdi yere yakın evlerinden. Huzursuz muydu acaba. Bilemem ki evlerinin halini. Herkesin evi bir kabir derler ya öyle mi gerçekten. O zaman benimki ne? Daha var mıyım yok muyum bilmiyorum. Bir mezar bari dilesem ben de kendimden. En azından dua edenim olur. Şimdi üstümde onca ağırlıkla nasıl baş ederim kendi yokluğumla. Ya varsam! Herkes bana dua eder ben Allah'a yalvarırım. Kıyameti bekliyorum da bir bilsem işte. Allah'ım var et varlığından haberdar et, bir ete kemiğe bürüneyim şu kıza görüneyim. - Sen de kimsin? - Sen çağırdın ya beni Kayıp Mahmut Sultan'ım ben. - Bismillah! Çağırmadım sadece kalemimi bul, yani hissettir neredeyse oraya yönelt. Hep yaptığın gibi işte. Bak ben hasta derecede takıntılıyım. O kalem olmazsa uyuyamam. Hiçbir şey yapamam. - Sakin ol be kızım. Çantanın yırtılan astarı var ya bak bakalım içeri kayıp gitmiş mi? - Aaa! Buldum. Teşekkürler Mahmut amca! - - Şimdi git annem korkar, sese gelirse. Sahi sadece ben mi duyuyorum acaba. Filmlerde öyle olur ya. Duvardan da geçebiliyor musun? Beni uçursana. Bir de geleceği göremiyorsunuz değil mi? Ben senin olduğuna hep inandım ama Allah var sen onun sevgili kulusun sadece senden dua rica ediyoruz. Seni kırmaz ya o bakımdan. Üniversite sınavında da gelmiştim sana yardım ettin di mi hissettim ben. Neyse şimdi git yine gel. Sakallar falan da tam yatırsın yani. Yalnız kıyafet beyaz değil. O uymadı. Hadi hadi git annem cin gibidir. Töbe üç harfli demem lazımdı ya gelirlerse şimdi? - Korkma bir şey olmaz. - Senden korkmadım tamam da o kadar da değil. İnsanız en nihayetinde. - Sen ne çok bilmişsin. - Ya Mahmut amca bir de bazı dualarım var sen de icabet et de olsun ya. Bu dünya nereye gidiyor böyle. Bir el atsanız da yatırlar olarak düzeltseniz. Yani bak bana göründün. Ben de senden korkmadım. Ne korkacağım ki nur yüzlü dedesin işte. Neyse lütfen dünyayı düzelt. Onlara ölümü hatırlat. Büyük hesaplara girmek için fazla zamanımızın olmayacağını hatırlat. - İlk defa varım işte ben de varım diyorum. Lakin çekip gideceğim de şimdi nereye? Mezarımı da diplerde göremediler. Az daha inseydi sarı makine göreceklerdi de inmedi. Bu kız neler anlatıyor böyle? Az sussa da cevap versem. - Amca, dede mi hoşuna gider dede diyeyim istersen, lütfen insanlar ölmesin, kimse kimsenin ayağını kaydırmasın, insanlar birbirlerinin canını yakmasın. İnsanlar sözlerinde dursun. Bak yirmi üç yaşıma geldim yirmi üç senedir sana dert yanarım. Kendimden geçtim. Lütfen bütün evliyaları çağır bir şeyler yapın bak istesen neler yapıyorsun. - Kızım müsaade et iki dakika, ölümü ben hatırlatsam ne ki insanoğluna birilerine en son acı olarak ölümü layık görenlerin de layık olacağı şey ölümdür. Dünya ise bir imtihan yeridir. Yoksa imtihan edilmeyecek olsak cennetten hiç kovulmazdık. Önemli olan kişinin hayat ve ölüm karşısında sağlam durup ona göre davranmayı bilmesi. Can yakanın canı yanmayacak mı, öldüren ölmeyecek mi? - Ama böyle ölmesinler, açlıktan, savaştan işte. - Bunlara bizim de gücümüz yetmez kızım, duaya devam et ama geride kalanların akıllanması için imtihan ediliyor onlar. - İşte Kayıp Mahmut Dede haksızlık değil mi? Ben akıllanayım diye kimse ölmesin. - Varmışım meğer anladım, bir genç kızın dualarında ne de güzel yoldaşmışım. Şimdi ben bu soruya nasıl cevap vereyim elimden ne gelir. Kaçak Mahmut Sultan der de bu kız adımı madara eder. Şimdi ne desem. İyilik de kötülük de kişinin tercihidir kızım. Herkes de tercihinin bedelini öder.


Ertesi gün, her zamanki gibi erkenden açtı sahaf dükkanını. Kepengi kaldırıp ahşap kapıyı açmasıyla güneş ışığı altında savrulan toz kümeleri gözüne çarptı. Dükkan rengini kaybetmişti sanki. Yılların verdiği esriklik, yaşlı bir adamın çürük ve seyrek dişleriyle dolu bir ağız gibi kovuklaştırmıştı burayı. Rafları düzenleyecek takati kalmamıştı pek. Dükkanın her yanına dağılmış eski kokan sararmış kitaplar, atıl ve düzensizdiler. Adam biraz çay demledi. Alnının kırışıklarına binlerce düşünce ve vesvese gizlenmişti. Yaptığı her hareket şuurunun perdeler arkasında gömüldüğüne dalalet eden ağırlıktaydı. Kağıt, kalem alıp masasının başına geçti. Dalgın dalgın bir şeyler karalıyordu. Senin çayın da pek güzel olur dedi. Bir bardak kapıp oturdu yanına. Önündeki kalem, kağıdı görünce yüz ifadesi değişti. Yoksa yazmaya mı başladın sen yine? diye sözünü sakınmadan girdi konuya. Sesinde hissedilir bir öfke vardı. Vakti gelmedi mi? dedi. Sanki bu soru kendi ağzından çıkmamış gibiydi. Adam, ihtiyar sesinin yettiğince çık diye bağırdı. Gidiniz, sizi görmek istemiyorum. Ragıp Bey isterikli bakışlarla çıktı ve gözden kayboldu. Adamın gözleri kitaptaki raflardan birine dalmış gitmişti. Kitabın ötesine geçiyordu bakışları. O da neler çektiğimi bilmiyor diye mırıldandı. Bir şeyler yazmak için tekrar masasının başına geçti. Kapıda bir siluet belirdi. Hızlıca içeri girdi; fakat adım attığı bile belli olmuyor, su gibi akarak ilerliyordu. Adam bu ela gözlü, kumral saçlı kızı tanıdı. Geldin mi? dedi tebessüm ederek. Geldim dedi. Gencecik bir kızdı. Diri göğüsleri elbisesine sığmıyor gibiydi. Hoş bulduk; ama çok kalmayacağım. Yine su gibi ilerleyip adamın yanındaki tabureye oturdu. Aldırmıyorum zaten. Neler çektiğimi bilmiyor. O kendimi yiyip bitirdiğim günlerde doktorların veremediği şifayı, teselliyi, nerede ve nasıl bulduğumu anlayamıyor. Masadan biraz geri çekilip bacağını gösterdi: Kestiler. Nüzhet taburesini yanına çekip elini yarım bacağın üzerine koydu. Dirseği de onun koluna değiyor, adamın içini bir hoş ediyordu. Hiçbir şey söylemeden öyle sessizce beklediler. Çok güzel diye düşündü adam. Sanki bir mıknatıs, daha da kısaltıyordu ikisi arasındaki mesafeyi. Konuşmaya gerek yoktu. Sonra doğrulup kayar gibi kapıya gitti kız: Vakti gelmedi mi? dedi. Yine o sesi duydu. Rafların arkasından geliyordu. Hayır, hayır tavandan geliyordu. Zeminden de olabilirdi. Omzunun üzerinde kıvrılan bir kurtçuğun varlığını hissetti. Kendini kalınlaştırıp incelterek kulağına doğru ilerliyordu kurtçuk. Adam kurtçuğun kımıldanmalarını hissetti beyninde. Elini hareket ettiremiyordu. Bir şeyler yazıyordu. Raflardan biri yere düştü. Açılan duvarın sıvası dökülmeye, küçük bir çatlak oluşmaya başlamıştı. O geliyordu. Çatlağın içinden büyüyerek gelen başını görebiliyordu. Gözleri masasına sabitlenmiş olsa bile her hareketi ayan beyan görebiliyordu. Dili, damağı kurumuştu. Sanki ağzında bir avuç kızgın kum vardı. Dükkana tesadüfen gelen bir müşteri fark etti olayı. Hemen ambulansı aradı. Gördüğü manzara korkunçtan öteydi. Ortalık hercümerç olmuş, bütün kitap rafları yıkılmış, sayfalar birbirine girmişti. O karmaşa içinde adamı fark etmesi biraz zaman almıştı. Ocağın üstündeki çaydanlık kararmış, kömür olmuştu kısık ateşte. Söndürmek için yöneldiğinde fark etti o şeyi. O insanı diyemiyordu. Adam, kurumuş bir yaprak gibi sararmıştı. Yüzündeki damarlar koyulaşmış, kafa derisi sanki geriye çekilmişti. Sargılarından kurtulmuş bir mumya kadar çirkin ve kuru bir yüze bakıyordu. Doktor hipernatremik dehidratasyon diyecekti hastanede. Demek ki günlerce susuz kalmıştı. Suratını metal mandallarla germişlerdi sanki. Morarmış ve çatlamış dudakları arasında sonsuzluğa uzanan bir karanlık... Çenesi büyümüş, kemikleri kalınlaşmış gibiydi. Gözleri, çukurlarının içinde kaybolmuştu. Önce bir cesede baktığını zannetti; ancak parmakları hareket ediyordu ve önündeki sayfayı karalıyor gibiydi. Kağıdın üzerinde anlamsız şekiller vardı; fakat yere dağılmış binlerce sayfaya baktığında karalamanın yarım kalmış bir kelime olduğunu anladı. Cesetleşen adamın etrafında yığılan öbek öbek sayfalar bir kum fırtınası sonrasını andırıyordu. O da dizlerine kadar bu sarı sayfalara batmıştı. Masa ve zemin, kağıttan bir selin altında kalmıştı. Yapraklardan birini eline alıp baktığında Ya Kebikec yazdığını gördü. Başka bir yaprak daha çekti. Onda da aynı yazı vardı. Bir tane daha... Binlerce sayfayı bu yazıyla doldurmuştu. Önünde karaladığı son yaprakta kef harfine kadar gelmiş, gerisini anlamsız çiziktirmelere bırakmıştı.


Kültür, sanat ve edebiyat, insanın hayatına anlam katan her şey, insanların ortak değerlerinden oluşmaktadır. Ortaya konan düşünce ve duygular, segilenen duruş ve tavırlar, kullanılan dil ve üsluplar, bunların yansıdığı ürünler, zamanla kalıcı hale gelmekte, ulusal ve uluslararası düzeyde kabul görmekte, yerleşik ve kalıcı bir biçime dönüşmektedir. Yeni Zelanda'da çizilen bir resim, yerel ve ulusal sınırların dışına çıkmakta, dünyanın bir çok şehrinde, bölgesinde yankı bulmaktadır. Pink Floyd'un 1979'un son aylarında çıkan The Wall albümü/şarkısı, barındırdığı insancıl ögelerden dolayı, dünyanın bir çok yerinde büyük bir ilgi görmüştür. Şarkı, bir şarkı olmanın ötesinde, insana olan toplumsal ve psikolojik yaklaşımıyla bir merkezi çekim noktası olmuştur. Joan Baez'in savaş karşıtı, sosyal muhtevalı şarkıları da, insanı ve insani değerleri önemseyen kesimler tarafından ilgi ve alakayla dinlenmiştir. Bu bağlamda bir çok örnek zikredebiliriz. Hakikati, doğruyu, insani olanı öne çıkaran her ürün, mutlaka muhatabını bulur. Bu, geçmişte böyleydi, bugün böyledir, yarın da böyle olacaktır. İnsan, güzele, doğruya, iyiye, gerçeğe bigane kalamaz. İnsani değerlerini, özelliklerini yitirmemişse, böyledir, böyle olmalıdır. Bir sanatçı, bir yazar, bir insan, kendi değer dünyasından uzak, ancak insanlığın ortak mirasına katkı sağlayan, bu hususta ürünler ortaya koyan kişilere saygı duyar, ilgi gösterir. Gerektiğinde bunlardan yararlanır. Kültür tarihimiz, bunun sayısız misalleriyle doludur. Tefsirde Cahiliye arap şiirinden yararlanmaktan tutun da Yunan düşüncesinden istifade etmeye kadar gidin. Burada asıl olan, aldıklarınıza nasıl baktığınız, onlara nasıl yaklaştığınız, onlara nasıl bir biçim verdiğiniz, onlara nasıl bir ruh üflediğinizdir. İslam dünyasının, müslümanların dışındaki dünyadaki her şey, kötü değildir, buradaki her şey, şirkle malul değildir. Tevhide aykırı düşmeyen ürünler, çalışmalar, düşünceler, yaklaşımlar, sözler mutlaka vardır. Ve bunların bize sağlayacağı katkı, az değildir. Modern kültürün inşa edicilerinin ve taşıyıcılarının en önemlilerinden biri, sinemadır. İslam aleminin sinema alanındaki durumu ise ortadır. Sinemayı örnek olarak zikretmemizin sebebi, bu sahada diğerlerine nazaran oldukça zayıf olmamızdır. Biçim ve biçem olarak, dil ve üslup olarak, Ruslardan, Japonlardan gibi kendilerinden yararlanabileceğimiz adını sayamayacağımız bir çok ülke ve kişi vardır. Diyelim ki, İslam dünyasının özgürleşmesinden söz ediyorsunuz. Ahmed bin Bella'yı, Ömer Muhtar'ı, Ahmed Sukarno'yu tanımak ne kadar elzemse, Mahatma Gandi'yi, Ho Chi Minh'i, Che Guevara'yı tanımak da o kadar elzemdir. Her bölgenin, ülkenin, coğrafyanın bağımsızlık ve özgürlük meselesinde kendine özgü şartları, yöntemleri, tarzları olabilir. Özgürlük ve bağımsızlık konusunu ciddiye alan bir kişi veya grup yada toplum, kendinden önce bunları yaşamış kişi ve toplumlardan çıkaracağı dersler olmalıdır, bu dersleri çok iyi okumalıdır. Biz, bize yeteriz cümlesi, bir aldanıştan, bir yanılsamadan ibarettir. Bunun yerine, Biz, mutlaka, bir biçimde, hangi koşullarda olursa olsun, kendimizi geliştirmenin bir yolunu bulmalıyız cümlesi, öne çıkarılmalıdır. Müslüman edebiyatçı, müslüman sanatçı, müslüman mütefekkir kendi kıymetlerini, hislerini, fikirlerini anlatırken her ülkeden, her coğrafyadan yararlanmayı bilir, bilmelidir. Böylelikle kendini geliştirir, mensup olduğu kültür havzasını zenginleştirir.


Elazığ'ın Keban ilçesinde doğdu. Temrin, Aşkar, Semaver Öykü, Hece, Hece Öykü dergilerinde deneme ve öyküleri yayımlandı. Farklı edebiyat dergilerinde yürüttüğü düzeltmenlik görevini, akademik alanı da ekleyerek sürdürmekte.


Hiçbir nesnenin çerçevesi yoktu bakışlarında. Çerçeveler silik, çizgiler de. Net olan o varlığın anlamıydı. Neden var edilmiş olabileceği? Burada ne aradığı? Neye ulaştıracağı... Bir saklambaç tadıyla sakladığı... Amaçsız olamazdı ya... Sakın! İstisnasız herşeyde bu derece anlam aramak niye? Yolda yürürken ayağına takılan bir ağaç dalından hayaline bir orman düşürmek. Ya da küçük bir su birikintisinde büyük gemilerle yol alan bir kaptan ı deryaya sevgili oluvermek. Herkesin görüverdiği ilk anlamla yetinmeyip iç gözlerinin açlığındasürünmek. Varılan ilk mecazda yetinilse iyi ya... dahasını aramak ve buldukça bulduğunu söndürüp gözünde henüz yanmayan yeni bir anlamın daha geceden peşine düşmek... Nedendi?... Gözleri görebiliyorken dış dünyayı körce yaşıyordu. Biliyor musun senin baktığın bir varlık olmak istemezdim. dedim. Yarı yarıya yok olmak olurdu benim için bu. Ki kendin bile yarımsın bu şekilde... Küçümseyerek baktım. Savaşıyordum artık. Kılıçlarım çoktan kınlarını terketmişlerdi. O bugün ne kadar silahsızdı. Yumuşadım biraz. Alttan almak istedim. Hayat ta bıktı senin onu görmeyişinden. Yansımalarına dalıp gitmesinden gözlerinin. Onunla göz göze gelemiyor musun yoksa? Onu yaşamak istemiyor musun? dedim. Oturttum bir çocuk gibi önüme. Ezber yaptırdım ona. Güneş en azından bugünlüğüne hakikat değil. Her sabah yeryüzünü aydınlatmak için yakılan somut bir evren lambası. Isı kaynağı. Işık kaynağı. Devam ettim. Bu gerçek inkarcısını imana getirecektim bugün. Beş duyusunu doğru dürüst kullanmayı bilmeyen bu zavallı dostuma görmeyi, işitmeyi, koklamayı, dokunmayı öğretecektim. Banka tersinden ilişti. Arkasında deniz. Ne yapıyorsun? diye sorduğumda bütün içtenliğiyle Denizi düşünüyordum dedi. Sanki ayaklarımı batırmışım içine... Deniz sırtında... Şimdi sen, seni mecaza götüren hakikatin inkarcısısın... Tam bir inkarcı. Vapurdaydık. Uzun bir suskunluktan sonra bir çocuk gibi sordu: Bu ne? Parmağının işaret ettiği noktaya baktım. Bir kara batak şıpır şıpır hayatı oynuyordu. Dalmasın diye içimden yalvardım. Dalmasın....


Feryat figan içli içli ağlarken, konuşmamı bile toparlayamıyordum "Ni oldu neye ağlayıveyyon cocuk" sorusuna... Kuracağım cümle kafamda beliriyor ama ilk hecesi ağzımdan çıkar çıkmaz böğrümdeki o baskı, heceyi tekrar tekrar durdurulamaz bir hıçkırık misali tekrarlatıyordu, ne kadar içlenmişsem... Tanımadığım bu adamcağız, hemen iki adım atıp, şehirde görmenin hayal olduğu bir su akarının başına çömelip, onun yakınındaki tasa biraz su doldurup içmemi telkin etti sonra... Çocuğum işte... Çocukluk, ne vardı o kadar içerleyecek, ahh ah! Neyse, o bir daha yüzünü bile görmediğim amca ben suyumu içip sakinleyene ve çenemin ağlamaklı titreyişi durana kadar yanımda sessizce oturup etrafı süzdü, ben de başımı öne eğmiştim epeydir, ağlamanın verdiği bir utanç vardı üzerimde demek ki, öyle ya, referansım, her ağlayışımda "erkek adam ağlamaz" sözünü söyleyen büyüklerimdi, ağlamak benim için onur kırıcı bir şeydi o yaşlarda... Yanıma oturan adamın etrafa bakınmasını fırsat bilmiştim de yeni yeni kaldırabilmiştim başımı, sonra adamın duvara dayalı bisikletini izlerken gözlerim dalmış ve biraz da yine olayı hatırlamanın etkisiyle dolmuştu... Bu süre zarfında değişmeyen tek şey ise elimde delicesine sıktığım kartlardı, onlardan nefret ediyordum artık, halbuki ben onları bütün bir yıl ne büyük umutlarla biriktirmiştim... Adam bisikletini alıp kalktı gitti yanımdan, belki de ben umurunda bile değildim, sadece biraz soluklanası vardı... Ya da beni sakinleştirmeyi görev edinmişti sadece kendine, ne kadar mekanik bir duygu, ne yaşadığımı nasıl önemsemez? Önemsemediği bu olay yaşanmadan önceki yıl, buradaki çocukların kibrit kutularıyla oynadığı bir oyun beni pek bir heveslendirmişti, öyle ahım şahım bir şey de değil ha, bir sürü kibrit kutusu modeli vardı değişik değişik, ön yüzünü kesip, pişti oyunu gibi aynılarını denk getiren "ütüyordu", daha doğrusu onlar öyle biliyorlardı onun ismi bizim mahallede "kökmek"ti, şimdi ise bana göre doğrusu "yenmek"tir tabii... O amca yanımdan gitmeden bir yarım saat kadar önce olacak, köydeki çocuklarla oynarım diye, heyecanla tüm yıl biriktirdiğim kibrit kutusu kartlarımı alıp yanlarına süzülmüştüm... Aman yarabbi o ne gergin bekleyişti öyle, bütün yıl yedek kulübesinde oturup da hocanın gözünün içine yalvarır gözlerle bakan futbolcu misali... İlk adımı hep karşı taraftan bekleyen karakterime lanet olsun nasıl riske edebilmiştim tüm yılımı bilmiyorum, ne olacaktı o çocuklar beni hiç aralarına almasa peki, tüm yıl heyecanla biriktirdiğin kartlar, kafan kibritin ucundaki kibrit kutusunun yanına sürttüğünde yanan ovalimsi kısım gibi yanıp çürütmez miydi tüm gövdeni!?. Neyse ki çocuklar cana yakındı da hemen başlamıştık oynamaya... Ben o gün ne ağlamıştım yalnız, hepsi de cana yakın çocuklar yüzündendi, hep bir şeyleri kazanmak isterken diğerlerini kaybetmiştim zaten, çocuktum, kaybetmek beni yaralardı, kaybettim, dakikalarca ağladım... Kibrit kartları, karşılıklı oynayacağım çocuğun da benim de iki elimizle bile zar zor zaptedeceğimiz kadar çoktu, minnacık ellerimizle kocaman bir desteye mukayyet olmaya çalışıyorduk, şimdi görsem ne çok gülerdim o halime... Kartları seri bir biçimde sırasıyla ve büyük bir konsantrasyonla atmaya başladık yere, ikimizin de elindekiler erimeye başlamıştı ama elimizdekiler azalmaya başladıkça tuhaf bir gerçekle yüzyüze kalmış, birbirimize de elimizdeki kartlar bitene kadar yeni tanışmanın verdiği çekingenlikten olsa gerek söyleyememiştik... Başımızda oyunu izlemek isteyen kalabalık, onların ortasında ise bizim gibi şaşkın iki tane alık... Benim biriktirdiğim hiç bir kibrit kartının orada olmayacağını nereden bilirdim. Ne yapılacaktı? Kartları karıştırıp ortadan bölüp dağıtalım dediler, başka bir oyun oynayın onun galibi hepsini alsın dediler, yağma yapın biz kapışalım dediler, o kadar çok şey dediler ki... Onlar ne derlerse desinler kartlar sonunda benim ellerimde kalmıştı; fakat, mutlu değildim... Kabul etmedim hiç bir sunulan seçeneği, bunlar beni enayi buldular kandıracaklar diyordum, bu nasıl bir güven eksikliği değil mi, ben onların arasına evdekilerin yoğun baskısını aşarak gitmiştim, ne kadar korumacı aileniz varsa o kadar korkak oluyorsunuz demek ki! "Yarı yarıya bölüşem gari ne yapalım" dedi oynadığım çocuk, ben önyargımı kırmaya henüz hazır değildim, yüzüğünü koruyan Gollum gibi ben hiç bir şeyi değil, o andan itibaren sadece kendi kartlarımı istiyordum, bütün kartlar ortada kalakalmıştı, tuhaf bir şekilde bana bakıyordu tüm hepsi, kandıramadınız tabii yaa diyordum o an içimden... Kandıramadılar beni işte! Hani öyle bir an gelir de, beklemediğiniz bir tepki alır buz dağının içine gömerler sizi... İşte öyle... "Al len hepsi senin olsun o zaman gali, sen de ne uyuz çıkıverdin, de git bi daha gelme yanımıza, haydin çocuklar" Onlar gittiler; bütün kartlar benim oldu, ben ise mutsuz oldum... Bu değildi istediğim, hiç birini bir daha görmedim... Bana hayatımın en büyük dersini vermediler belki ama o kibrit kartlarının yeri bende ayrıcalıklı olmuştu... Geçen yaz eşimle tatil için ayarladığımız bir dağ evinde, şömineyi yakmak için hiç bir şey bulamayıp, tüm odaları arayıp tarayıp bir çekmecede bulduğumuz kibrite sığındığımızda, kibritle yaktığımız şöminenin başında yüzüme vuran sıcak dalga eşliğinde gözlerim daldığında aklımdan işte bu anı geçmişti, şimdi ise satırlara sığdı, çocukken gözyaşlarıma sığanlar...


İkinci olarak, ceplerine doldurduğu taşlarla evinin yakınındaki nehre yürüyen Wirginia Woolf'u hatırladım. Ben onlar gibi suya falan atlayamazdım. Haliç dibimde ama reflekslerim yüzmeye meyilli olduğundan boğulamazdım bile. Cesare Pavese gibi 21 tane uyku hapı içmeyi denesem midem anında reaksiyon gösterir kusmaya başlarım. Hem 21 benim uğursuz rakamımdır. O kadar uğursuzdur ki öldürmez bile. Beşir Fuad gibi bileklerimi kessem, evde tek jilet bulamayacağımı bilirim. Sadık Hidayet gibi cicilerimi giyip ceplerimi banknotla doldursam, dünyaya 'her şeyi tıkırındaydı da huzuru yoktu' mesajı vermeyi ihmal etmezdim, ama ben daha işimi bitirmeden işgüzar komşular binanın gazını keser benim mesaj başarısız olurdu. Hemingway gibi kendimi av tüfeğiyle vurmaya kalksam ne tabancam vardı ne tüfeğim. Marcus Lucanus gibi atar damarımı kessem, ya da asil Japon kadınları gibi boğazımı kessem, evdeki bıçakların körlüğü yüzünden misliyle acı çekerdim. Ayrıca asil falan da değilim, neden boğazımı kesmek isteyeyim ki? Boğaz kesmek için bilek kuvveti gerekir. Kavanoz kapağı açamayan ben böyle bir aptallığa kalkışırsam arkamdan gülerler. Bıçak olmaz, hem etraf kan gölüne döner; halılar, duvarlar batar, her yer yapış yapış pislik içinde kalır. Giderayak annemin dırdırını çekemem. Bence en temizi Karl Marx'ın torunu gibi siyanür içmek. Ama zehirlenmek istemiyorum. Hain miyim ki kendimi zehirleyeyim. Ha, eğer intihar hayata karşı bir ihanetse, gerçekte ihanete uğrayan kim peki? Asıl gözü yaşlı olan, ruhu tiftik edilen kim? Omuzlarındaki yükü çekemeyip altında ezilen benim. Çiçeği burnunda biri olarak canımdan vazgeçiyorum, hayallerimden vazgeçiyorum. Ben de herkes gibi güle oynaya yaşamak isterim. Beni de hayata bağlayan amacım, hayalim, işim olsa, ben de yaşamak için mücadele etsem... ama işte bir hamakta oturmuş nasıl ölsem diye düşünüyorum. Ben düşünürken Haliç'in gri karnı şişip duruyor. Dalgalar çarşaf çarşaf kıyıya seriliyor, göğün yüzünü karalar bürüyor. Sütlüce vapuru Üsküdar'dan dönüyor, sonra bir kayık, peşinden bayrağı çırpınan bir motor. Onların gürültülü gelişleri martıları kaçırıyor. Bir balık tam ortada bir yerde zıplıyor. Bir karabatak Haliç'in karnına batıp çıkıyor. Köprünün en yoğun olduğu saatler. Havanın giderek bozulması balıkçıları kaçırıyor. Onların azalmasıyla kıyıların yüzü gözü açılıyor. Çocuklar için eve dönme vakti gelmiştir artık. Beş dakika daha istemek kaşları çatık annelere kar etmiyor. Köpekler çimlerde yuvarlanıyor, kumrular çatılarda bitleniyor, martılar rızık bekliyor; bir karakarga minarenin tepesinden gökyüzünü kokluyor: Haliç'e yağmur yağacak. Keyfi olanlara manzara son derece iç açıcı gelebilir, ama işte insanın bir kere tadı kaçmaya görsün. Hep derim: Aklına ölüm düşüncesi saplanan bir insan artık hiç kimse değildir. Zerreciklerin dahi gözüne batmıştır; herkes, her şey el ele verip başına üşüşürler, ayağını kaydırmak için türlü entrikalar çevirirler, elini çabuk tutmasını isterler. Oturduğu hamağın dahi oyununa gelir, en lüzumsuz vakitte üstünden atar şahsı. Şahıs yılmaz. Oturma eylemine taşlık yerde devam eder ve şu gitme işinin bir kestirme yolu var mı düşünür durur. Düşündüğü salt yolun kısalığı değildir, kolaylığını, farklılığını da önemser. Bezginliklerini değişik yollarla gözler önüne serenleri anlamaya çalışır. Şimdi bir hamakta oturmuş yaşamı gözden çıkarıyor. Hayatı iplik eğirir gibi eğiriyor, yumak sarar gibi doluyor, örgü söker gibi söküyor. Dışarıdan bakan keyfinin yerinde olduğunu sanabilir; çıplak ayakları mavi fayansların serinliğinde gidip geliyor ve Beşiktaş amblemli kupa bardağına doldurduğu kajuları ağzındaki dolgulara aldırış etmeden takır tukur yiyor. Oysa her takırdayış yaşamla olan mesafesini artırıyor. İnsanlar onun içinde olmadığı bir şeyi sürdürüyorlar, neyi yaşadıklarını giderayak bile kavrayamıyor. Elbette insan bu tür düşüncelere sabah yataktan kalkar gibi saplanmıyor. Zehir yavaşça, ufak dozlarla enjekte ediliyor. Sonunda o gün gelip çatıyor. Bünyeniz daha fazlasını kaldıramadığından bir bakıyorsunuz genişçe bir koltukta, karşınızda saçları güzel, gözleri güzel bir adama kendinizi anlatıyorsunuz. Adam soruyor. Siz de itiraz etmeden tıpış tıpış anlatıyorsunuz. Koltuğun fazlasıyla rahat oluşundan ağzınız bir açılıyor pir açılıyor. Muhatabınız da tahmin ettiğiniz gibi kel, gözlüklü, şişko falan değil, daha ne olsun, tek sıkıcı yanı söylediklerinizi not etmesi. Onun, her cümlenizin sonunda kağıda eğilmesinden, siyah mürekkepli şık bir kalemi bronz, ince parmaklarının arasında döndürüp, sizin kendiniz hakkındaki analizlerinizi, kendiniz için seçtiğiniz kelimeleri kağıda nakşetmesinden tuhafça bir gerginlik hissediyorsunuz, bu esnada perçemlerinden bir tutam yerinden ayrılıp sizi selamlıyor. Üç beş beyaz tel gözünüzü aydınlatıyor. Biraz rahatlar gibi oluyorsunuz. Saçların kıvrımlarını, tellerin karakterini incelemeye koyuluyorsunuz. Bu perçemlerin sahibini yumuşak huylu, sakin yapılı biri olarak tarif edebilirsiniz artık. Tam o sırada masanın üstündeki takvim rahatınıza çomak sokmak için üç kusurlu hareketten birini yapıyor: Kırmızı şerit doğum gününüzü gösteriyor. Hayır, bu kez kolay pabuç olmadığınızı göstermelisiniz ona. Kalkıp yerine oturan perçeme nazikçe soruyorsunuz: Acaba bu takvim doğru mu? Perçem eğilip bir kontrol ediyor. Kalbiniz shinmoon davulu gibi tüm şikayet güftelerini çalmaya başlıyor. Elleriniz ayaklarınız halinizi ifşa edercesine titriyor. Sırtınızın orta şeridinden belinize doğru bir ılıklık kayıyor. Kazanmak için oturduğunuz koltuktan daha yeni bir iflasa gebe kalarak kalkıyorsunuz. Sonunda ne bakan gözlerin güzelliği, ne yerini bir türlü bulamayan perçemlerin ahengi umurunuzda oluyor, ne de söyledikleri: Sizin uyumaya ihtiyacınız var, otuz yaşınıza kadar gerçek bir uyku uyumamışsınız, şimdi size vereceğim ilaçl..... İçime çektiğim havanın etimi kuruttuğunu hissediyordum, doktor bey. Hani lastik bir ipi iyice gerer de sonra bırakırsın ya, işte ben de bu yıkıcı, hücremsi atmosferin içine aynen öyle çekilip fırlatılmış gibiydim. Karın boşluğumdan yukarı, göğüs kafesime doğru bir şey yükseliyor, alçalıyor, duruyor, sıkıyor ama asla defolup gitmiyordu. Kırk haramilerin mağarasındaymışım gibi çıkışı bulamıyor, o duvardan bu duvara çarpıp duruyordum. Yaşamak gözüme sevimsiz, sümüklü, eli yüzü kir pas içinde bir çocuk gibi görünüyordu. Her şey sevimsizdi. Kediler sevimsizdi, bulutlar sevimsizdi, ben sevimsizdim. Kendimi yok edecektim. Ne olacaksa tek seferde olsun bitsindi. Yedi ay boyunca uyudum da ne oldu? Uyandığımda her şey bıraktığım gibiydi. Şimdi ölümlerden ölüm beğenmem bu yüzünden. Biri yaşamımı otomatiğe bağlamış. Sabah olduğu için kalkıyorum, akşam olunca uyuyorum, yemek saati diyorlar yemek yiyorum, düzen gerekli diyorlar öteberiyi topluyorum, çiçekler su ister diyorlar çiçeklere su veriyorum, kuşlar yesin diyorlar küflenmiş ekmekleri ıslatıp çatıya atıyorum, balkon kirlenmiş diyorlar hortumla su tutup kirini akıtıyorum, halıların da beklentisi olur diyorlar çıkarıp havalandırıyorum, camların yüzünü parlat diyorlar yükseklik korkumu yeniyorum, eşyaların tozunu al diyorlar toz beziyle ahbap oluyorum, kapıcı su istiyor diyorlar kovayla banyoya koşuyorum, yarına acil giyinecek gömlekler, pantolonlar var diyorlar ütüyü prize takıyorum, dişçi için randevu alınacak diyorlar ahizeyi kavrıyorum, patates soğan bitmişti diyorlar sepeti sokağa salıyorum, bulaşıklar makineden çıkacak diyorlar bulaşıkları yerleştiriyorum, tuvalet banyo bir kez daha akıtılmalı diyorlar eldivenleri takıp ciflemeye koyuluyorum, misafir gelecek diyorlar kurabiye poğaça yapıp kek çırpıyorum, Melahat teyzenin şeker iğnesi hatırlatılıyor terlikleri ayağıma taktığım gibi merdivenlere seğirtiyorum. Bütün bunlar öylesine oluyor, her şey sırasını şaşmadan kurulu bir saat gibi işliyor. Buradan bakınca düzenli bir hayatım var gibi ama maalesef bugün bu işleyişi bozmuş bulunuyorum. Sabahtan beri bu saydıklarımdan yalnızca birkaçını yaptım, hiç hesapta olmayan bir eylem yüzünden bütün gün hamakta oturdum ve bir ileri bir geri, yaşamıma nasıl bir nokta koysam diye düşündüm: virgül üstünde bir nokta mı olsun, tek nokta mı olsun, yan yana üç nokta mı olsun, alt alta iki nokta mı olsun. Virgül üstü nokta Kanca. Düğüm. Titrek. Çırpınış. Tek nokta Bum. Kesinlik. Sürat. Çelik. Üç nokta Tane. Minimize. Pembe beyaz. Uyuşukluk. İki nokta üst üste Basamak. Her çıkışın bir inişi vardır hatırlatması. Dip.


Tamam, tamam hanımım şimdi sizi kaldırıyorum, tamam Allah'a şükür ki ucuz atlattınız... Kadının iniltileri eşliğinde Firuze ne kadar zayıflamak için uğraşsa da bir türlü incelemeyen hanımını adeta koltuklarının altından tutarak kaldırmaya çalıştı. Ama genç kadının incecik bedeni, zayıf çelimsiz kolları neredeyse bu uğraş sonunda kopacak gibi oluyor, Ay Ay tamam şimdi kaldırıyorum... Derken, al al olmuş yanaklarından, saç diplerinden, tülbendinin düğüm yerinden terler sızıyordu. Yerde hala debelenme halinde olan Emine Hanım birden hışımla bağırdı: Yeter yeter Allah aşkına, kaldıramıyorsun beni işte. Şu çelimsiz halinle beceremiyorsun bir türlü. Çekiştirmekten kollarımı acıttın. Git aşağıya Elmas Yengeni çağır. Beti benzi atan Firuze, hanımının bu sert çıkışı karşısında bir an neye uğradığını şaşırdı. Emine Hanım'ın derin dekoltesinin açıkta bıraktığı sırtından, ensesine yapışan saç buklelerinden aşağıya doğru terler akıyor, gülkurusu parlak ışıltılı elbisenin yer yer yansımaları ile açıkta kalan kolları ve bacaklarındaki kızarıklıkların koyuluğu daha bir çoğalıyordu. Minibüste eve dönerken, ara ara radyoda çalan Sezen'nin şarkısı. Hep o şarkı... Hasan küçük bakkalda hep bu şarkıyı çalardı. Firuze utangaç tebessümlerle çay, şeker, sakız, ekmek almaya her gidişinde şarkının büyüsüne kapılmış halde Hasan'ın bakışlarını üzerinde gezinir hisseder ama başını kaldıramazdı. Hasan bir yaprak gibi titreyen bu komşu kızın ne zaman büyüyüp serpildiğine şaşırıyor, onun üst dudağının hep kalkık gülümser gibi duran kıvrımına gözü kayıyor bir tuhaf oluyor, genç kızın bakışlarıyla bulaşmayı bekliyordu. Firuze yüzündeki derin kederi gizleyen tebessümlerle neredeyse günde iki kez uğruyor küçük bakkala... Firuze, babamı göndereceğim. Bak bana yüzüme bak kimseler yok, babamı göndereceğim sizinkilere anladın mı? Askerden dönüşte inşallah, alacağım seni... Tam da bunu bekliyordu Firuze, yüreği inip inip kalkıyor, yer kayıyordu ayaklarından. Tamam, tamam... diyerek yine o tebessümü dudaklarında neredeyse ilk defa bu kadar uzun Hasan'a bakmış ve kaçar gibi gitmişti. Gitmişti Firuze... Hasan askerden dönüşte göremedi onu ve ailesine dair hiç kimseyi. Taşınmışlardı. Firuzeyi de akrabalarından yaşı oldukça büyük birisine gelin etmişlerdi. Hasan neye uğradığını şaşırmıştı. Halbuki söz vermişlerdi. Alacaktı sevdiğini. Kavuşacaktı asker dönüşü. Sık sık gelen mektuplar önce seyrekleşmiş sonra da hiç gelmez olmuştu. Evdekilere ara ara sorsa da onlar da kaçamak cevaplar veriyordu. Birşeyler olduğunu anlamıştı ya bu kadarını beklemiyordu. Köklü bir aileden olup da Firuze'nin babasına sevdalanarak kaçan, zarif, yorgun çehreli, hep incecik bir endamla Arnavut kaldırımlar da düşecekmiş gibi yürüyen annesini kaybettiğini, ailenin dağıldığını ve genç kızın alelacele gelin edildiğini sonradan öğrenecekti Hasan. Okuldan gelir gelmez yanındayım. Demişti sabah çıkarken. Eşarbını düzeltecek tek ayna bile bırakmamıştı küçük, rutubet kokan evde. Evdeki tüm aynaları arka kömürlükte kırmıştı. Sanki Emine Hanım'ın duvardan duvara uzanan her gün silmekten kollarını dermansız bırakan yekpare aynalarını kırıyordu, evinin küçük aynalarını kırarken. Nisan ince yüzündeki tedirgin tebessümle annesinin incele incele adeta kalem gibi olan parmaklarını öpmüş; Geç kalma anne korkuyorum karanlıktan demişti. Sirke kat mobilyaları silerken, masif bunlar kaç kere söylüyorum sana kaç kere unutma artık unutma! Sicim gibi yağan yağmurla terden yapış yapış olmuş tülbendi, paltosu sırılsıklam, sitenin dışına doğru koşuyordu. Nefese nefese ter içinde koşarken elleri yanıyordu. Kendisini minibüsse attığında akşam ezanları okunuyor, ezanlar yüreğinde bir yerleri eritiyor, üzerine tatlı bir rehavet çöküyordu. Evden nasıl çıktı, kendini dışarı nasıl attı hala anlamış değil. Evin beyi solgun sararmış yüzüne kanayan ellerine öylece bakarken, kalk kızım, temizletirim ben buraları Emine Hanım'la beraber seni de götüreyim doktora ellerin kanıyor baktıralım. diyerek sevecen ve merhamet dolu sesle onu yavaşça kaldırmış, adeta bir baba dokunuşuyla ellerini temizlemişti. Elleri temizlenince neyse ki ufak sıyrıklar olduğunu görmüş ve çocuğunun beklediğini söyleyerek kendini dışarı atmıştı. Geldim Nisan geldim derken koşuyor, tülbendinden çıkan saçlar rüzgardan ve yağmurdan buz kesmiş al al olmuş yanaklarını kamçı gibi dövüyordu. Koşarken karşıdan esen rüzgar ince bedenini adeta savuruyor, esen soğuk yele meydan okuyor, soluk soluğa yüreği yanıyordu. Dar taş sokaklardan, kirli birikintilerden, kaçışan kedilerden geçti. Ne çok sokak vardı ne çok ev. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.


Ulu Caminin avlusuna ulu çınarların yakıştığını sonradan öğrendim. Haziran başı gibi yaprakların altında mordan bordoya rengarenk doldururlardı dut ağacını kırmızı dutlar. Cami cemaati hiç heder etmezdi yere düşen dutları. Öğle ve ikindi, namaz öncesi ve sonrası bir tepside kapı kenarına konur, cemaate ikram edilirdi. Sabah dışında diğer vakitlerde camide olurduk. Cami avlusu cıvıl cıvıl olunca cemaat ışıl ışıl bakardı bize. Ezana kadar olan kısa zaman içinde kahkahalarımızla avluyu şenlendirirdik. Dut mevsimi gelince bize bırakılan bölümde dut toplardık. Bir öğle namazı öncesi yine dut topluyoruz, elime bir dut aldım, kıpkırmızı! Tam kıvamında, biraz daha beklerse bordoya sonrada siyaha dönecek. Yenebilecek en iyi zamanı şimdi. Elime aldığım dut, avucumun ortasında daha önce görmediğim mordan siyaha dönmüş bir uçuruma düştü. Sonra o dutu, koridora yan yana sıra olmuş çocukların arasından düşerken gördüm sanki. Korkudan tirtir titreyen, kapı camının ışığı önünde elinde bir sopayla bekleyen gölgenin bağırışından ürkmüş bir alay serçe. Bir elinde sopa diğer elindeki kırılmış çiçek yaprağını sallaya sallaya gölge bir hiddete sonra da şiddete dönüyordu. Çiçek henüz kornişe uzanacak kadar büyümemişti daha. Babam her devlet dairesine girerken yaptığı gibi şapkasını çıkarmıştı. Tık tık yapıp girdiği kapının kenarında hazır ol vaziyetinde bekliyordu. Şapkasının kenarında terden oluşmuş kir izi, asıl rengi nerdeyse kaybolmuş ceketi, temmuzun sıcağına inat kadife pantolonu ve lastik ayakkabıları, her yanından rençperlik, köylülük akıyordu. Çağrılmasıyla karşısındaki koltuğa oturdu. Arkasına yaslanmadan yarı eğilmiş vaziyette elleri bacaklarının arasında gölgenin ne diyeceğini bekliyor. Bir başka koltukta ben, önüme bakıyorum. Son derece sıcak ve güleçti o gün gölge. Babamı rahatlatan bir hoşbeşten sonra hafızlığın ne güzel ne önemli olduğunu anlatan o hadisten sahneler anlatmaya başladı. Babam, Efendimizin adı geçince gözleri dolan adam, ortam müsait olsa gene hıçkırıklara boğulacak. Kendini tutuyor lakin gözleri gene dolu dolu. Hafızların anne babasına giydirilecek taç kısmına gelince gözünde zorla tuttuğu yaş süzülüyor kendince aşağıya. Benim ne kadar zeki olduğumla başlayan övgüler hafız olmamın iyi olacağıyla bitti. Yeme, içme, giyinme hiç birine karışmayacaktı babam. Yazdı. Yazlık sinemada Mine vardı. Eski binanın boş olan sınıfları, inşaat halindeki yeni binanın her yeri ezber yapmak için bize verilmişti. Kaçıp Ilıca'da yüzmek vardı. Bizden daha eski olan Çerkez Sami rehberliğinde teravih saatlerinde sinemaya gitmek soluk soluğa yatak hanenin penceresinden yatağa sokulmak vardı. Böyle gecelerin sabahında kaçan sabah namazının hüznüne ezber verilmeyince uzun nasihatler eklenirdi. Beklenirdi. Kuşluk vakti, çiçeğe yüzü, çocuklara sırtı dönük gölgeye ezberler verilirdi. Ayrılmaya karar verdiğimde anladım çiçeği ne çok kıskandığımı. Her gün çiçeğin saksıya dökülen yapraklarını toplardı, ben çiçekten elime düşen uçurumu. /Ana elimi tut, öp elimi! Uçsun bu uçurum uç uç böceği gibi elimden. İçine düşüyor her şey tutamıyorum. Uvuna uvuna döndüğüm koridordan al beni sıcak kucağına. Ana sarıl bana, başımı okşa elimi tut! Korkuyorum. Koluma siliyorum diye burnumu kızma, gel gözlerimi sen sil!/ Gölge de fark etti benim uçurumdan onu terk ettiğimi. Teyzemin Radyosu ve Ölünün Yeri adlı hikaye kitaplarının yazarı...


Doğru ya! Günün tam ortası 12'dir de demişti öğretmen. Köyde küçük bir okul vardı. Üçüncü sınıfa kadar burada okuyan çocuklar, geri kalan sınıflara ilçeye servisle taşınarak devam ediyorlardı. İlk üç seneyi birleşik sınıfta okuyorlardı. Köyde tek öğretmen vardı. Öğretmenin ilk görev yeriydi burası. Üç seneyi doldursam da gitsem diye gün sayıyordu. İsmail, okumaya çok hevesliydi. Kendinden üç yaş büyük olan ablasıyla beraber okula gideceğim diye kılı kırk yarmıştı da öğretmen kıyamamıştı ona. "Gelsin bakalım şimdilik" demişti. Zaten üç sınıf bir aradaydı. Bir de üzerine dört yaşında bir veletle uğraşmayı göze almıştı ama muvaffak olamamıştı. Diğer çocuklar başlarda oynamışlardı İsmail'le. Sonra kendi akıllarına sokamadıkları bilgileri ufacık yaşında o anlıyor diye kızmışlardı ona. Ardından teneffüslerde vurmaya kalktılar. Onu korumaya çalışan ablasına da vuranlar olunca ablası İsmail'i doğruca eve götürdü. "Tutun bunu burda. Onun yüzünden beni dövdüler okulda" diye söylenmişti. İsmail bir gün ağladı, ikinci gün de ağladı ama üçüncü gün unuttu okulu. Şimdi yaşı da gelmişti zaten. Gidiyordu işte okula. Sınıfta ilk o sökmüştü okumayı. Yazmada biraz zorluk çekiyordu ama olsun. Evde takvim yapraklarını koparıyor, yüzünü iyice yanaştırıp, bir de gözlerini kısınca ancak okuyabiliyordu. Bu merasimi neredeyse her gün yapıyordu artık. Ablası kızıyordu ama babasıyla annesinin hoşuna gidiyordu. İsmail de kendini sevdirtmek için fırsat bu ya, yapıyordu işte şirinliğini. İsmail de annesiyle babasının ardından indi ahıra. Birinci inek, ikinci inek... Kapı açıldığında buzağı heyecanla fırladı yerinden, İsmail kenara çekilmese onu da yıkıp geçecekti neredeyse. İsmail de aynı heyecanla buzağının arkasından koştu. Annesi "Dur, düşcen len" diye bağırmasa İsmail kendini buzağı sanıp, ineğin memelerine yanaşacaktı az kalsın... Sıra ev halkına gelince ortaya bir kasnak attı İsmail. Kasnağı mutfaktan odaya taşırken boynuna geçirip oyun oynamayı seviyordu. Yine oyun yapıp annesine yardım etmişti işte. Getirdiği sofra bezini yere serdi. Annesi de arkasından, bir tabakta peynirin olduğu, bir alüminyum tencerede tarhana çorbasının dumanının tüttüğü tepsiyle beraber odaya girdi. Sobanın üzerinde duran sütü de tarhanaya ekledikten sonra mayalı ekmekten içine doğrayıp yemeğe koyuldular. Annesi sordu; "Süleyman'dan haber va' mı?" "Yok. Zaten haber o'sa ne o'cek! Bu ay da borçlu çıkartır bizi kahpenin dölü!" "Deme öle. Bak inekle sayesinde boğazımızdan bi' şeyler geçyo. İnekle de yemle veryo işte sütü!" Bu lafın üzerine herkes sustu. Süleyman'a sövüldü içten içe... İsmail uysal çocuktu, annesi süt sağarken buzağıya göz kulak oldu. İnek de huysuzluk yapmasın diye hayvancağızın burnunun dibine oturup bir geçen gün okuduğu Nasreddin Hoca fıkralarından birisini anlattı. O konuştukça inek de şaşkın şaşkın gözünü ayırmadan yüzüne bakıyordu. Annesinin dudaklarında istemsiz, aynı çorak topraklarda açan çiçek gibi, bir gülümseme belirdi. Çocuk aklı işte diye geçirdi aklından. Ama olsun işe yarıyordu ya, hayvan huysuzlanmadan salıverdi ya sütü... İsmail okula gidince, zaten hiç anlaşamadığı Ramiz yüzünü ekşitti. İlk dersin sonunda İsmail'in yanına gelip "sen pis kokuyon! Tıpkın inek gibi! İnek, ineeek" dediğinde, İsmail hiddetle yerinden kalkıp Ramiz'e vurmaya başladı. Diğer çocuklar da Ramiz'e arka çıkmışlardı. İsmail, tıpkı ablasıyla okula gittiği zamanlardaki gibi bir güzel dayak yiyince burnundan akan kanı elinin tersiyle sile sile eve koştu. Annesinin şevkatli kollarına bırakacaktı kendini... Eve geldiğinde bir de ne görsündü İsmail! Takım elbiseli adamlar sarmıştı evin etrafını. Annesinin yüzünden acı okunuyordu. Kendisine bir şeyler anlatmaya çalışan memura bakıyordu. İsmail, adamın ne söylediğini duyacak kadar yaklaşınca durdu. Memur kendini tanıtıyordu. Memur, kendini tanıtırken gülümsemesine rağmen hiç de hoş bir yanıt alamadı. İlk iş günüydü, gülümsersem eğer belki işler kolaylaşır diye düşünmüştü. Ama işe yaramamıştı... Yeni memur İsmail'in sözünü ineğin böğürtüsü bastırdı. Burnuna, buzağının o taze süt ve tezek karışımı kokusu geldi. Gözünden bir damla yaş yanağına doğru yol aldığı zaman annesinin inek kokan nasırlı elleri değer gibi oldu yanağına. Kendini yere bıraktı... 1996 yılında Manisa'nın Gördes ilçesinde doğdum. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmet bölümünü bitirdim. Denizli'de bir kamu kurumunda Sosyal Hizmet Uzmanı olarak çalışmaktayım. Yazdıklarım, Firuze Fanzin ve Deruhte, Üslup, Ze, Temmuz, Muhayyel gibi dergilerde yayımlandı. Bir e-dergi olan Deruhte Dergi'nin kurucu ekibinde yer aldım ve hala aynı derginin yayın kurulunda görev üstleniyorum.


Basık. Rutubetli. Kesif sigara dumanı ve alkol. Ağır parfümlerin yaydığı baygın kokular. Berbat bir akustik içinde keşmekeşe dönüşen sesler: Orkestra notaların arasında kayboluyor; solistler yarı doğru-yarı yanlış, sadece sözleri okuyor. Dipte. Paravanla bölünmüş masalarının en izbesinde. Utanç içinde. Sigarasının dumanlarının ardından bakıyor. Şuh kahkahalar; homurdanmalar; ara ara böğürenler. Bir ses, içinde, çok derinlerde, tanıdığı, çok iyi bildiği... hatırlayamıyor, isimlendiremiyor; sadece karanlıklardan aydınlığa doğru bir imge. Sesler birbirine karışıyor. Ayıramıyor. Karanlıktan aydınlığa uzanan imge de zayıflıyor. Son anda, sokağın başındaki evin çatısının ucuna tutunmuş. Sanki sadece o görsün diye oraya tutunuyor. Şehrin ışıklarına inat, parlak birkaç yıldız. Derin nefesler alıyor. Derin. Bir daha. Derin. Ay. Yıldızlar. Kapıdan girer girmez kızı kucağına atlıyor; bacaklarını beline, kollarını boynuna doluyor: Babacığım. Sıkıyor iyice kızını. İyice. Kıvır kıvır sarı saçlarında dolaştırıyor parmaklarını. Kızı geri çekiliyor. Gözlerinin içi gülüyor. Babasının gözlerinde masmavi bir gök görüyor. Bulutları da. Güneş parlıyordu. Babasının gözlerinin tam ortasında bir gölge. Titrek. Hiçbir şeye, hiçbir yere, hiçbir zamana ait olmayan. Baba hasreti, diye koridordan buz gibi bir ses. Kesif sigara dumanı ve alkol kokusunu duyuyor kadın. Tamam diyor adam, tamam; ağır parfümlerin yaydığı baygın kokular altında. Yemek masasının etrafında dizili onca sandalyeden birinin üzerinde hacdan alınmış mantoyu. Sözlerinin hala bir değerinin olup olmadığını anlamak için bakışlarını hanımının gözlerine doğru kaldırıyor. Hadi diyor. Müşterisini bekleyen taksi sıcacık. Basık. Rutubetli. Kesif sigara dumanı ve alkol. Ağır parfümlerin yaydığı baygın kokular. Berbat bir akustik içinde keşmekeşe dönüşen sesler: Orkestra notaların arasında kayboluyor; solistler yarı doğru-yarı yanlış, sadece sözleri okuyor; şuh kahkahalar; homurdanmalar; ara ara böğürenler; delikanlılığın en bıçkın hali, naralar. Boğazı parçalanıyor. Sesi enikonu tarazlanmış. Kaburgaları ciğerine batıyor. Önü ve arkası açık, yüzdeyüz naylon elbisesinin üzerine geçirdiği sahte kürküne biraz daha sarınıyor. Taksinin buğulanmış camını elinin tersiyle siliyor: Daracık sokakları yalayan poyraz. Birkaç akasyanın çıplak dalları titreşiyor. Ortalıkta sadece taksilere üşüşen birkaç meslektaşı ve siyah giyimli adamlar. Çoktan kapanmış pastanenin kaldırımdaki ızgaralarında, naylonlara sarılmış biri uyuyakalmış. Kediler sonra. Eve gidince soyunup dökünmeden hemen balkona çıkacak. Derin nefesler alacak. Derin. Bir daha. Derin. Belki ay. Yıldızlar belki. Geldiği kasabanın insanı ferahlatan havası sonra. Bu bile iyi diye düşünecek. İstanbul'un nemli, gazlı, küflenmiş, çürümüş havası bile. Genişleyecek. Otoparka giderken her zaman kullandığı cami avlusunda tuhaf bir titreme yaşıyor. Şadırvanda abdest alanlara bakıyor; kollarından, yüzlerinden buharlar yükseliyor. Son cemaat mahallinin mermerlerine yan olarak oturuyor. Ayaklarını yere sallıyor. Ceketinin yenlerinden bir dil gibi dışarıya sarkmış kolalı, bembeyaz gömleğinin kolağızlarını toparlayıp içeriye sokmaya çalışıyor. Açık kalmış kolağızlarını bugün kaç kez toparlamaya çalışmıştı. Pencerenin içinde yaşlı biri Kur'an okuyor. İkindi güneşine yakalanmış. Ters ışıkta siyah bir gölgeye dönüşüyor. Sakalları rahledeki Kur'an'a değiyor. Yerle gök arasında uzanan bir köprü görüyor: Uzanıyor. Sakallara tutunuyor. Tutuna tutuna güçleniyor. Ayakları yere değiyor. Çınarlar geliyor aklına. Tutuna tutuna yükseliyor. Yukarıya doğru. Hafifliyor. Bulutlar geliyor aklına. Yükseliyor. Nefesi daralıyor. İkindi güneşi üzerinde toplanıyor. Bir gölge şimdi. Dönmeyecek. Gökle yerin arasında. Üniversitede öğrenciydi, sabah ezanlarıyla uyanmaya başlamıştı. Günlerce sordu, soruşturdu. Uyanma değil dedi birisi, uyandırılma. Yüksek tavanlı taş bina hiçbir zaman yeterince ısınmıyor. Kulağında unuttuğu küpelerini komodinin üzerine bırakırken, orada unutulmuş kol düğmelerini görüyor. Kim acaba... Hep böyle oluyordu: İnsanlar çekip gidiyor ve geriye kendilerinden hiçbir şey bırakmıyorlardı. O da inatla izin vermiyordu kendisinden bir şeyler koparıp götürmelerine. Sigarasının dumanlarının arasından son kez görmek istemişti. Utançla. Hızla çıktı, poyrazın yaladığı sokaklara. Taksicilerden başka kimse yoktu. Ayağına dolanan kediyi tekmeledi. Birisi naylonlarla örtünmeye çalışıyordu, bir ızgaranın üzerine uzanmış. Bu gece erken çıktın abi dedi. Taksi sıcacıktı. Başını koltuğa yasladığı an fark etti: Hayır dedi, bu gece oraya değil, sağa dön, sağa! Karesi İlkokulu'nu (1973), Atatürk Ortaokulu'nu (1976), Muharrem Hasbi Lisesi'ni (1979), Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ni bitirdi (1983). Balıkesir'de aile şirketinde çalıştı. Halen İstanbul'da bir kamu kuruluşunda çalışıyor; e-edebiyat dergisi www. edebistan. com'un yayın yönetmenliğini ve Muhayyel Dergisinin yayın danışmanlığını yürütüyor. Edebiyat hayatına, 1982'de Güldeste Dergisinde yayımlanan "Beyaz Gömlek" adlı öyküsüyle başladı. Bir grup arkadaşıyla birlikte Kayıtlar, Hece ve Hece Öykü'nün çıkışında yer aldı. Portakal Bahçeleri ve Pencere adlı öykü kitapları Arnavutça'ya; bazı öyküleri de Farsça, Korece ve Azerice'ye çevrildi. İlk öykü kitabı Gidenler Gidenler adıyla Yedi İklim Yayınları tarafından basıldı. "Esenlik Zamanları"yla Türkiye Yazarlar Birliği 1999 Hikaye Ödülü'nü kazandı. 2012'de çıkan kitaplar içinden yapılan değerlendirmede "Mürekkep" adlı öykü kitabı; Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği ve Ömer Seyfettin Hikaye ödülünü aldı. 2016 yılında Dede Korkut Edebiyat Ödülüne layık görüldü. Şu sıralar Şakar'ın bütün eserleri İz Yayıncılık tarafından basılmaktadır.


Televizyon izlerken vaktin nasıl geçtiğini anlamazdık. Eski Türk filmlerini severdi, en çok da siyah beyaz olanları. Apartmanların istilasına henüz uğramamış ormanlar. Gençliğimizde az mı dolaşmıştık el ele tutuşup oralarda. Ufacık ekranda akıp giden gri tonlara hatıralarımızın rengi karışırdı. Derken simsiyah bir fon belirir Son yazısı ile kendimize gelirdik. Kare çerçevelere yerleştirilmiş hayaller bitiverirdi, hayat gibi. Mehparemin yüzüne hasret sihirli kutu şimdi derin uykusunda. Şehir tiyatrosu uzun zaman avuntum oldu. Tül perdenin gerisinde uzanan koskoca meydan. Salonda tek kişilik koltuk. Doktor kendimi yormamamı tenbihledi durdu. Merdivenleri inip çıkmak çoğu kez sorundu. Bir bıçak gibi göğsüme saplanan o ağrı. Vücudumu parça parça edecek cinsten. Eski günlerdeki gibi kahve içmek nerede. Müsade edilen günde sadece bir fincan. Pencerenin önünde yudumlamanın keyfi başkadır. Yanında da birkaç tane bisküvi. Sizleri soluksuz izliyorum. Genelde telaşlısınız. Benim durumumla ne büyük bir tezat. Şu arabaların gürültüsüne nasıl dayanıyorsunuz peki? Ben rahatsız olmuyorum artık. Varlığımın farkında değilsiniz elbet. Yoksa bu kadar doğal olabilir miydiniz? Kim bilir daha kaç kez sahneye çıkacaksınız benden habersiz. Dizlerimi örten battaniye. Bedenimi ısıtmaktan aciz. Biricik kızım renklerine bayılırdı. Sanki bir gökkuşağına sarılmış gibi uyurdu. Üzeri açılmış mı diye usulca kapısını aralar bakardım. Bazen uyanıverirdi. Tatlı tatlı gülümserdi. Hoş bir sıcaklık dolardı içime. Beni bu halde görse kim bilir ne çok üzülür. O kocası olacak kesin bırakmıyordur. Yoksa beni arayıp sormaz mi hiç. Annesinin son günlerinde bile gizli gizli uğrardı. Rahmetli, oğlumuza bir ayrı düşkündü. Küçükken kitaplarımı karıştırır Baba bunların hepsini okudun mu? diye sorardı. Şimdi kapakları tozdan. Daha o yaşlarda öğrenmeye merakı vardı. Ablası gibi değildi. Pek severdi okulunu. Uzun yıllar evden uzak kaldı. Dirsek çürüttü. Şimdi meyvelerini topluyor. Kolay mı üniversitede hoca olmak? Son telefon görüşmemizde yoğunluğundan şikayet etmişti. O da istemez mi babasıyla doya doya sohbet etmeyi, dertleşmeyi. İnsan kimi hatıraları gözünün önünde olsun istiyor. Pencerenin pervazındaki çiçekler. Dışarıdaki yağmurla sulanıp güneşte kavrulmuş hayali bahçemin vazgeçilmezleri. Uzun zaman önce soldular. Ailecek yaptığımız pikniklerin hayali camdan yansıyor bazen. Yol boyunca şakalaşmalarımız. Bir kuş gibi kendimizi özgür hissettiğimiz anlar. Maviş son şarkısını söyledi ve sustu. Kafesinden kurtarıp toprağa kavuşturacak bir eli beklemekte. Sessizlik. Herşeyi yutup yok eden bir canavar adeta. Duvar saati de sonunda teslim oldu. Kim bilir kaç kez günleri doladı kollarına. Yelkovanla akrep birbirini takip etmekten yorgun. Farkında olmadan geçmişle gelecek arasında yavaş yavaş öğütüldüler. Varlıklarının önemsiz hale geldiği odada dört bir yana savruldular. Kahvem buz gibi. Tabaktaki bisküviler çoktan tek hücrelilerin hücumuna uğramış. Direnen son birkaç kuru yaprak da zaman seline kapılıp gitti. Bir tıkırtı. Çocuklarım mı geldi yoksa? Saklanabilsem. Beni böyle görmeseler. Belki de varlığımla yoklugumu farketmiş olan komşulardır. Ya da bir süredir dairemi gözetleyen birisi. Ne zamandır ışıkları yanmayan katın uyandırdığı ilgi. Sahipleri tatile çıkmış olabilir mi? Soruların ardından fitili ateşlenen cesaret. Bir gölge, herkesin uykuda olduğu bir vakitte uyanık, kapımın önünde. Deneyimlerinin verdiği rahatlıkla anahtara ihtiyaç duymadan eşikten geçecek. Burnuna dolan leş gibi bir koku. Yanında getirdiği torbaya midesindekileri boşaltacak şiddette. El fenerinin cılız ışığında titreyen eşyalar. Herhangi bir saldırıya karşı korunaksızlar. Ses çıkarmamaya özen gösteren karaltı, garip bir durumun olduğunu sezecek. Defalarca sokak lambasının aydınlığında yıkanmış bedenim. Koltuğa gömülü. Birkaç adım daha atmak ya da hızlıca geriye dönmek. Koca bir el gibi arkasından ittiren merak duygusunun artan gücü. Bana dokunmaya cesaret eder mi bilmem. Ayaklarının dibine düşen çürümüş bir baş. Ağır adımlarla tırmandığı merdivenlerden uçarcasına inecek. Koşacak, koşacak, koşacak. Ta ki nefessiz kalıncaya dek. İnsanlık namına diye yükselen bir ses vicdanında. Bir ihbarda bulunacağım diye başlayacak söze ve polis memuru söylediklerini dikkatlice kaydedecek. İsmini söylemek istemeyecek. İçeriye ne niyetle girdiğini de. Telefon kulübesinden hızlıca çıkıp karanlığa karışacak. Belki de bu olasılıkların hiçbiri. Ama umutsuz değilim. Birgün birileri gelip beni koltuğumdan kaldıracak. O zaman çok ilgi göreceğim. Birkaç gün sürer sanırım ya da bir iki hafta. Sonra tekrar unutulacağım. Donuk bir hayalim gazete sayfalarında görünüp kaybolacak ve siz hayattakiler için kim bilir daha neler neler yazılacak.


Gününde ne güzel kadın olduğunu anlatmana, hiç gerek yoktu. Yapmadın da bunu zaten. Her yaş orada duran menevişler varken gözlerinde, bakışların yeterince dilli; konuşkandı nasılsa. 20li, 30lu, hele 40lı hatta 50li yaşlarının saltanatı, aşkları ve hiç bir kimseyi boş geçmeyip sana bile isabet etmiş büyük yalnızlıkları, şimdi iki koca birer kadın olan kızlarının bebeklikleri, onlara yaptığın o annelik, bir hayat kısacası, uzunca bir ömür, malumumuzdu hepimizin; biz apartman komşularının. Yanında olmadığımız zamanların özetini ve hikayesini, senden ve kızlarından dinlemiştik, bazen bir masal, bazen de hayli dramatik bir senaryoyu dinler gibi, çok önceleri. Biz derken... Aslında topu topu bir avuç kişinin malumuydu tüm bunlar; tek daireli katları, işe yaramazmış gibi katlanıp, perte çıkmışcasına bir köşeye ayrıldığından beri, bu apartmanın. Kalan sağlar bizimdi; kendi kendimizin bereketi de birbirimize yeterdi zaten. Yetiyordu. Yeni yapılmış evler varken, bir bina için 35 40 yaş, miadının sonu demekti, bizi bırakıp gidenlere göre. Olsun. Dedim ya, kalan sağlar bizimdi işte. Hele ki sen bizim, biz birbirimizindik. Akşam kahveleri ve sabah kahvaltılarıyla bir günümüzü, tüm hayatımızı, psikolojimizi ve mahalleyi kurtarırdık, nasılsa. Geceleri rüyalarına giren şeytana, ne elimiz ne de kolumuz uzanabilirdi. Uzanamadı da. Bir şeytani rüya sırasında, tüm hayatını film şeridi gibi izledin, bir filmi ekrandan izler gibi tıpkı, elinde patlamış mısırın ve içeceğinle birlikte bir gece. 'Hayatım film şeridi gibi gözlerimin önünden geçti, geçiyor'lara başladın sonra aniden, o geceden sonra. Aniden... Belli ki, filmin uzunluğu, rüya vaktiyle tam senin yaşın; yaşanmış yılların kadardı. Yaşını öğrendin. O mısır da pek tuzlu olmalıydı ki, yüksek tansiyon hastası olarak uyanıp, öyle devam ettin... patlamış mısır gibi aniden baş gösteren o hastalıkların... Bilgiyle zehirleniştin artık; yaşını öğrenmenin verdiği şok ve yükle birlikte, belli. İçeceğin ise, pek şekerliydi ki, şeker hastalığı sahibi de olmuştun, o uğursuz geceden, uykudan, rüyadan sonra. Yıllardır aramızda gizlice sakladığımız sır, sessizce tuttuğumuz yemin, bir anda bozuluvermişti işte, o melunun pis yüzünden.


Kapıyı açan uşak, içeriye ünledi geleni. Uzun koridorda yol alırken aynalardan birinde kendini süzdü. Gördükleri; aşırı pudralı bir yüz, abartılı makyaj, korseye sıkıştırılmış bir vücut. Salondakiler Devlet Ana'nın gözleriyle verdiği selamı, başlarıyla aldılar. Bilmeyenler bilenlere Kim bu Devlet Ana? diye sordular. Bilenler Hasta Adam'ın dulu dediler. Kendisine gösterilen yere oturmaya çalıştı. Sığamayınca eteklerini toplayıp bir daha denedi, bir daha... Olmadı. Bu iş onu yordu. Yüzünün kızardığını pudralar da gizleyemedi. Vazgeçti uğraşmaktan. Bahçeye çıkınca açık hava onu biraz ferahlattı. Ağaçların arasına doğru yürüdü. Geniş gövdeli bir çınarın kovuğuna sığındı. Başını öne doğru eğip eteklerini kaldırdı. Ikındı, ıkındı... Kasılmalar bitince terli başını geriye attı. Hasta Adam'dan olma çocuklarının dört bir tarafa kaçışlarını izledi. Onlar gözden yitince; Devlet Ana ıkınmaktan yorgun, tatlı bir uykuya daldı. Uzun uzun esnedi. Gerindi. Hafiflemişti. Önünde uyandığı evin kapısını çaldı. İçeri girip zorlanmadan yerine oturdu. Elazığ'ın Keban ilçesinde doğdu. Temrin, Aşkar, Semaver Öykü, Hece, Hece Öykü dergilerinde deneme ve öyküleri yayımlandı. Farklı edebiyat dergilerinde yürüttüğü düzeltmenlik görevini, akademik alanı da ekleyerek sürdürmekte.


Ne zamandan beridir bunu yaptığı hakkında ufacık bir fikri... aslında vardı; belki yüzyıllardır koşuyor, bazen ölüyor, sonra tekrar doğuyor, bir başka bedende koşmaya devam ediyordu. Bazen peşi sıra yuvarlanan taşlardan biri olarak dünyaya geliyordu belki, birkaç canı ezip gömüyor, aynı hızla yoluna devam ediyor, neden sonra büyük balığın küçük balığı yutması hesabı büyükçe bir taşla çarpışıp parçalarına ayrılıyor, tekrar ölüyor, tekrar diriliyordu. Hoş, belki de bu düşüncesinin mimarı, en az yolun sonuna olduğu kadar yolun başına dair de korkularıydı. Kendini bildi bileli koşuyor, kaçıyordu peşi sıra sürüklenen taşlar, çığlar, evler, kara deliklerden. Bir anlığına durup ya ben ne yapıyorum diyecek olsa bir şey mutlaka bedenini ezecek, çizgi filmlerde kağıt gibi yere yapışan bir karakterin gerçek hayattaki kanlı revanlı görüntüsüne kavuşturacaktı. Aklında sadece koşmak vardı; önünde akan yollar, sağında ve solunda bir arabanın camında yol boyu art arda baş gösterir gibi sıralanmış ağaçlar, yokuş aşağı devam eden zemine her an düşebilecek olmanın damarlarına yaydığı ürperti, durmaksızın koşuyordu sonunu düşünmeden. Ara sıra yolda başka simalara da rastlıyordu ancak herkes o kadar hızlı, birbirlerinden o kadar habersizdi ki gözün gözü görmediği, çıplak bedenlerin kimsenin dikkatini çekmediği mahşer meydanında gibilerdi. Birbirlerine çarpma korkusuyla kimse kimseye yanaşmıyordu zaten, her koyun kendi bacağından asılıyordu. Muhakkak bu esnada düşen, kalkan oluyordu ama bunların kimseyi ilgilendirmediği de aşikardı. İşin ilginç tarafı ise kimsenin koşmaktan yorulmamasıydı. Sanki hepsi de sonsuz bir enerjiyle sonsuza kadar koşabileceklerini zanneden korku filmi figüranlarıydı. Ansızın sağ ayağı içe bükülüverdi, sol ayağı sağ ayağına takıldı ve yere yüz üstü kapaklanırken iki elini yere uzatarak yüzünün parçalanmasını engelledi. Yine de göğsünü sivri taşlarla dolu zemine çarpmış, bu da bedeninde simetrik olmayan, acısı sırtına kadar vuran izler bırakmıştı. Öleceğine neredeyse emin olmuştu ancak şaşırtıcıydı ki hala nefes alıyordu, peşi sıra yuvarlanan çığlar onu ıskalamıştı. Dönüp bakınca yenilerinin de hemen onların peşinde sürüklendiği görülüyordu. Bu sahneye şahit olmasıyla tekrar ayağa kalkıp koşmaya devam etmesi bir oldu. Hayatta kalışının kaç sıfırlı bir evrensel kümedeki olasılıksız bir tesadüf olduğuna kanaat getirdi. Zaten başka bir ihtimali düşünecek vakti de olmadı tekrar. Ara sıra dönüp arkasına baktı ancak bu bakış, durup dinlenebileceği, düşünebileceği bir alan tahsis etmek için değil, düşerse kalkacak zamana sahip olup olmayacağını hesaplamak içindi. Böylece gerideki taşların hızına göre koşusunu yavaşlatmayı ya da hızlandırmayı, kimi zaman da taşları yolda gördüğü bir başkasına yönlendirip kendini kurtarmayı öğrendi. Zamanla bu iş keyifli bir hal bile almaya başlamıştı; hava şartlarının uygun olmadığı dönemlerde kendini riske atmıyor, çamurlu ya da sisli yolları tercih etmiyordu. Güneşli günlerdeyse bir çocuk gibi neşeleniyor, ayak parmaklarının üzerinde yokuş yola dans ediyordu. Bazen yolda rastladıklarının ellerini tutuyor, bazen de bir kalkan niyetine arkalarına sığınıyordu. İster uzun ister kısa sürse de bu birliktelikler, eninde sonunda hepsiyle de ilişiği kesiliyordu. Birbirlerini tekrar görecek olsalar şu maraton içinde bu anıları hatırlayacakları bir muammaydı. Neticede her günün sonunda yalnız başına koşmaya devam ediyordu bir dakika olsun durmadan. Belki yine düşerse aynı şansa ikinci defa sahip olamazdı, kim bilir. Koşusunun bilmem kaçıncı yılının hangi ayında, herkesin kendi düzeninde ayaklarını yere vurmaya devam ettiği sıradan bir günde üzerine büyük bir ivmeyle yaklaşan kayayı yalnızca birkaç saniye görebildi. Sonrası derin bir acıyla başlayarak bir televizyonun aniden kapanması gibi hızlı bir karartıyla bitti. 20 Temmuz 2000, Pendik, İstanbul doğumlu. Çukurova Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde öğrenci. Öyküleri Aşkar dergisinde yayınlanıyor ve 2017 yılında Sivas'ta düzenlenen Türkiye geneli öykü yarışmasında birinci oldu.


Elbisenin hışırtısını sevdi; sırf bu sesi duymak için odadan odaya dolaşıyor... Üzerinde, binlerce kelebeğin kanatlarından ve kalp atışlarından yapılmış ipekten bir elbise vardı. Şimdi daha çok seviyor. Elbiseden yükselen cılız kanat sesleri, kalp atışları umurunda değil. Duymuyor. Kahkahalar her şeyi bastırıyor. İnsanların güzel bulması önemli, gerisini boş veriyor. Daha doğmadan bir kere daha ölüyor kelebekler. Döne döne uçamadan gökyüzünde... Kaynar suya atılan kozaların sessizliği büyüyor. Kalp atışları, kanatlar ipek elbiselerde yok oluyor.


İnsanların kar soğuğu diye nitelendirdikleri bir soğuk vardı dışarıda. Tam ağzımın yırtılabileceği yerde bir kar tanesi hissettim. Ben, belki de bunun sadece bir yağmur damlası olduğunu düşünürken kafamı yerden kaldırdığımda bir eş kenar üçgen içinde altı köşeli kristal bulunan bir trafik levhası gördüm yol kenarında. Trafik işaretleri hava tahmininde de iyiydiler demek ki diye düşünürken kar bastırmadı bir anda. Kar bastırmaz zaten. Yağmur? Belki. Sadece bir taneydi. Kafamı tekrar yere indirdiğimde göz göze geldik onunla. 35 yaşında ya vardı ya yoktu. İki ihtimal vardı. Çok iyi saptama yaptım, bravo bana. Normal bir adamdı. Sıradan. Öyle belirgin bir özelliği yoktu dışardan bakınca. Koyu kahve saç, saçla uyumlu kaş, onla uyumlu göz. Uyum mükemmeldi. Ama sıradandı. Boyu uzundu. Ama sıradandı yine de. Gözleri açık kalmıştı. Yüzünde bir "Neden, nedeeeeeeeen!" ifadesi. Şaşkınlık ve korku da tuzu biberi olmuş cesedin sorusunun. Sordum görevli memura, ne buldunuz, diye. Görgü tanığı, kamera var mı diye sormadım. Issız bir yol kenarıydı. Takip etmiş, bıçaklamış, kaçmıştı büyük ihtimalle. Önemsemedim bu vakayı. O zamanlar hiçbir vakayı önemsemiyordum zaten. Önemsemediğim vakadan bir hafta sonraydı. Telefonum çaldı. Saat daha sabah körken hem de. Kaydırın dedi telefon. Kaydırdım, açtım. "Çabuk gel abi. Yeni bir vaka var. Önemli," dedi telefondaki ses. Olay yerine vardığımda bu sefer daha bir hareketli gördüm telefondaki ses ve diğer meslektaşlarımı. Sokak arasında bulunmuştu ceset bu sefer. Yanıma geldi telefondaki ses. Sezgileri kuvvetli bir gençti telefondaki ses. Ama gençti. Adı üstünde. Önemsemedim söylediklerini. Devam et, dedim. Maktule yaklaştım. Yüzünde bariz bir gülümseme vardı. Sırıtıyordu acayip bir şekilde. Sanki ölümü ona mutluluk getirmiş gibi. Kesikler farklı yerlerdeydi ama düzensiz ve derindi yine. Daha iyi iş çıkarmıştı diğerine göre katil. Profesyonelleşiyordu git gide. Ama eğitim alması şarttı. Diğerine göre daha gençti bu sefer maktul. Kimlik çıkmış üzerinden. Yirmi üç yaşında dediler. Sarışın mavi gözlüydü. Boy pos endam. Dışarıdan bakınca epeyce dikkat çekici bir tipe benziyordu. Diğer adam bir memurdu ve sıradandı. Bu bir öğrenciydi ve dikkat çekiciydi. İnsanları ne kadar da zekice ayırıyordum. Bağlantı kurmakta zorlandım. Hatta kuramadım. Seyirci joker hakkımı kullanmak istiyorum, dedim telefondaki sese. Tabi bu "Olayı gören duyan olmuş mu?" diye çıktı ağzımdan. Telefondaki ses yanıma geldi ben köşedeki kahvede oturmuş iki vaka dosyasını birbirine benzetmeye çalışırken. Kahraman meslektaşlarım ve telefondaki ses ne kadar da hızlıydı böyle. Gözlerim doldu. Sayın katilin evindeydik. Hali vakti yerinde bir evdi. Ama eşyalar yoktu. Evin hali yerindeydi sadece. Gözle görünür bir şekilde boştu ev. Karşımda ağlayan bir kadın vardı. Bir de onun oturduğu koltuk. Biz de tabureye oturmuştuk telefondaki sesle. Aynı tabureye değil tabi. Kadın oğlunun yaptıklarına anlam veremedi. Bu daha da şiddetlendirdi ağlamasını. Ağladıkça daha da korkunç görünüyordu gözüme. Konuşabilecek hale gelene kadar bekledik. Yani ben bekledim. Telefondaki ses beklemedi. O daha atikti. Sakinleştirmeye çalıştı kadını. Biraz sakinleyince anlattı kadın. Eşim yeni öldü, dedi. İntihar etmiş adam. Borç harç gırtlağa dayanmış tabi. Fabrika gitmiş elden. Para pul batmış. Hacizler, tehditler, bankalar. Ah o bankalar. Yediler insanların parmaklarını kıtır kıtır. Adam da, ya seninim ya kara toprağın demiş paraya. Sağ kalan işaret parmağıyla sıkmış kafasına. O parmakla neler yapılırdı daha halbuki. Oğlun nerede olabilir diye sorduk kadına. Yani telefondaki ses sordu. Bilmiyorum, dedi kadın. Babasını çok severdi, diye ağlayıp durdu biz çıkana kadar. Telefondaki ses babasının mezarına gitti. Sezgileri kuvvetli bir gençti ya. Ben fabrikaya gittim. Bence çocuk babası gibi paraya sevdalıydı. Fabrikaya baktığımda daha bir kaç ay önce bu devasa yapıdan dışarıya sızan sesleri düşündüm. Makinelerin homurtusu, insanların bağırtıları, usta başıların emirleri. Sıkıcı geldi. Bıraktım düşünmeyi. Ne bir güvenlik ne bir soran eden vardı etrafta. Elimi kolumu sallayarak ama elimi kolumu sallamadan girdim içeri. Zaten en fazla kimlik gösterirdim sorana. Kolumu sallamış olurdum ama o zaman. Dışarısı gibi insandan arınmıştı burası da. "İdare" yazan tabelaları takip edip patron odasına kadar gittim. Baka baka bulunuyordu artık Bağdat. Her taraf levha zaten. Karın yağacağını bile tahmin ediyorsa levhalar ne soracaksın elin adamına. Odaya girdiğimde patron koltuğunda oturuyordu genç adam. Öylece. Sahibinden satılık katil. Aptal bir surat ifadesiyle bakıyordu benim olduğum yöne. Beni bekliyormuş gibi ama karşısında ben yokmuşum gibi de. Masanın üstünde saçılmış beyaz küplerden birini aldı. Ağzına götürdü.


Masasını topladı. Çekmecede kalan son evraklarını da çantasına yerleştirdi. Üzgün değil, mutluluğunu göstermeye utanıyor gibiydi. İstifası gürültülü olmuştu. Yetişmesi gereken işler, planlanmış projeler aksayacaktı o gidince. Müdür öyle söylemişti. Aksamayacağını biliyordu. Artık hayat aksamıyor bir kişinin yokluğuyla. Başka biri bulunuyor. Sadece biraz süre alıyor. Yerine birisinin bulunacağını Esra da biliyordu. Masasında kalan tek çerçeveye baktı. İşe başladığı gün fotoğrafı ekipçe çekilmişlerdi. Herkes gülüyordu. Güleç insanlardı. Öyle düşündü ilk gün. Yanılmıştı. Hep yabancı kaldı gülüşlerine. Farklıydı gülüşleri. Onlar gibi gülemiyordu. Onlar daha gürültülü ve ağız dolusu gülerlerdi. Soğuk ve hızlıcaydı kahkahaları. Esra ise gözleriyle gülmeye alışıktı. Parmaklarını fotoğrafın üzerinde gezdirdi. Kutusunun üst tarafına koyup kutuyu kapattı. Vedalaşmak için tek tek masaları gezdi. Vedalaştıkları arasında ilk defa sarıldıkları da vardı, hayatına temas etmiş arkadaşları da vardı. Veda faslı kısa sürdü. Kimi başarılar diledi, kimi görüşelim dedi görüşmeyeceklerini bile bile. Ali dışında herkes işine döndü. Kutuya uzanırken seni yolcu edeyim dedi. Beraber indiler aşağı. Esra için Ali'nin özel bir yeri vardı. Ali'yle beraber başlamışlardı işe. İşi birlikte öğrenip, beraber uyum sağlamışlardı ekibe. Ekibin en genç ve sempatik üyesiydi, Ali. Esra'dan yedi yaş küçüktü. Belki de beraber başladıkları için kendisini hep Esra ile arkadaş gördü. Esra ablası sayılırdı. O arkadaşı sayardı. Zamanla daha kötüsü oldu: Esra'nın da kendisini arkadaş olarak gördüğüne inandı. İnsanın bir yanlışa kendisini inandırması o yanlıştan daha tehlikeli oluyor. Yanlış düzeltilebilir ancak inanılmış yanlış insanı mahvetmeden bırakmaz. Ali'de mahvoldu. Önce Esra'ya yakınlaştı, sonra Esra'nın kendisini sevdiğini düşünüp, konuştu. Esra kardeşimsin dedi, uzatmadı, uzattığı gülü bıraktı gitti ellerinde. O günden sonra Ali ne eskisi gibi konuştu ne de konuşmamayı becerdi. Esra oralı olmadı, ümit vermedi. Ümidin işleri daha da zorlaştıracağını biliyordu. Sonu olmayan ümit bir kızın elinden çıkınca erkeğin kalbine hançer gibi iner. Öldürmez, yara'lar. Bir ömür o yaranın kabuğuyla dolaşır insan. Ali yaralandı, alıştı yan yana olup aralarında mesafeler olmasına. Esra'nın ayrılacağını ekip arkadaşlarından duydu. Hiç konuşmadılar bu konuyla ilgili. Taksi'nin kapısını tutarken son bir kez göz göze geldiler. Gözlerin gözlerime değince felaketim olurdu dizesini bilmeden felaketini yaşıyordu Ali. Demedi bir şey. Esra otogar diyerek kapattı taksinin kapısını. Taksi yol aldı. Ali kalakaldı olduğu yerde. Duraksadı, Ne yukarı çıkabildi, ne de arkasında gidecek cesareti vardı. Cesaretin aşkın yolu olduğunu bilmiyordu. Esra bir türlü alışamadağı iş hayatından ayrılmıştı. Arkadaşlarına köye döneceğini söylemişti. Cesurca bir karar demişlerdi. Belki bir gün bende dönerim diyen bile olmuştu. Dönmeyeceklerini biliyorlardı. Çengelköy'e gidelim dedi şöföre. Şöför aynadan Esra'ya baktı. Çengelköy'e gideceğiz dedi Esra. Sözü uzatmadı. Camı açtı. Saçları rüzgarda uçuşan uçurtmalar gibi dalgalanıyordu. Her yeni karar gibi Esra'nın kararı da heyecanlandırmıştı kendisini. Şöförün düz devam edelim mi abla sözüyle Çengelköy'e vardıklarını farketti. Sağdan devam edelim diyip beş dakika sonra indi taksiden. Bavullarını çıkarıp yolun kenarındaki kafeden içeri girdi. Sade vitrinli, canlı renklerle boyanmış minicik bir kafeydi. Taksiciye parasını verdikten sonra kapıda durup cama baktılar. Bir masala açılan kapı gibi baktılar, susarak baktılar bir süre. İkisinin de gözleri gülüyordu. Birbirlerine bakıp gülümsediler. Arkadaşı sarıldı Esra'ya. Kucaklaştılar. Tüm dünya iki arkadaşın kucaklarının arasına sığmış gibiydi. Vitrine baktı Esra. Hadi ilk kurabiyelerimizi yiyelim dedi, Büşra. İçeri geçti. Dumanı tüten kurabiyeleri getirdi. Kurabiyelerin kokusu içeriye yayıldı. Kafe bayram hazırlığı yapan evler gibi kokuyordu. Esra gelene kadar etrafı bayağı toparlamıştı. Masalar temizlenmiş, rengarenk sandalyeler masalara konulmuştu. Şirkettekilere buraya geldiğini söyledin mi ? diye sordu Büşra. Ona da söylemedim. Vazgeçmez belki ama en azından çabalamaz artık dedi Esra. İkisi de sustu bir süre. Kapının üst kısmına da rengarenk çiçekler yerleştirelim dedi, Esra. Kurabiyesinin tadına baktı.


Uykuyla uyanıklık arasında duyumsadığım ağır koku kuvvetlice öksürmeme neden olacak kadar ağır bir hal aldığında aralayabildim gözlerimi. Diğer tüm duyularım da sanki onlara bağlıymış gibi ancak gözlerimi açabildiğimde harekete geçmişti. Kesif kokuyu anlamlandırmam uzun sürmedi. Metrelerce yukarıdan, bir iğne deliğinden geçer gibi süzülüp taşlara düşen bir ışık huzmesiydi kör karanlığı delen. Belleğimden silinmiş sepya bir çocukluk imgesini -hafta sonları soğuk bir odada gönülsüzce aldığım piyano derslerinden birinin sonunda tuşlara düşen o büyülü kış güneşi huzmelerini- bana hiç de olmayacak bir anda yeniden anımsatan ince bir huzme... Ellerimi uzattığımda dokunabileceğim bir yakınlıkta birbiri üzerine yığılı taşlarla çevriliydi etrafım. Yılların nemiyle demlendiğini duyumsadığım taşların ıslak yüzeylerini yoklayarak kendi etrafımda döndüm. Zifte benzer koyu bir sıvı bulaştı parmaklarıma. Köşeli değil yuvarlaktı etrafımı saran duvar. Koku olmasa kendimde değilken buraya getirildiğimi düşünebilir, taşların etrafımda üst üste konarak duvarın o an hızlıca yükseltildiğine inanabilirdim. Suyu iyice çekilmiş, derin ve zincirsiz bir kuyunun dibinde miydim yoksa ölüp de mezara mı konmuştum anlayamadım... Galiba eski çağlardan kalma, yerini artık kimsenin anımsamadığı bir kuyunun dibindeydim... Gün ışığı huzmesi de belleğimin kötü bir oyunu olmalıydı... Olsa olsa bir karabasan olabilir bu ancak... Peki ya nasıl uyanacağım? Kafamı bir metreyi bile bulmayan çamurlu suya sokup bir kaç dakika beklesem? Taşlara var gücümle kafa atıp ölmeye çalışsam? Yok yok kesin bir kabus olmalı bu... Bir an önce uyanıp yatağımdan çıkmalı, sabah yürüyüşümü yaparken kafamı toplamalıyım. Bir iki lokmadan sonra duş alıp yola koyulmalı, trafikte saatlerimi harcamalı, bir an önce beni artık benimkinden daha büyük bir iştahla ve ellerini ovuşturarak bekleyen onca işe -bedenime sahip olsalar da ruhuma asla!- vermeliyim kendimi. Yapacaklarımı, yapmak zorunda olduğumu sandığım onca şeyi düşündüğümde taşlar yavaş yavaş yerine oturuyor sanki. Evet evet hemen o büyük binaya gitmeli, dış dünyanın tüm gerçeklerinden gizlenmeliyim şimdi. Her zamanki düzenime dönersem birkaç hafta içinde tarih kadar eski taşlara yine dokunabileceğim yeni bir yurtdışı seyahati -içine her gün kapandığım o çok yüksek ve içini ve içimizi göstermeyen plaza katından çıkıp kendi memleketimi gezmeme hiç izin vermem- çıkacaktır diye umuyorum. Henüz bu karanlık kuyuya düşmemişken kendinden her gün biraz daha uzaklaşan kafamın taşlara duyduğu özleminin nedenini daha iyi anlıyorum şimdi. Yüksek katedral duvarlarının soğuk taşları, bulvarlar boyu uzayan, düzensizliğin düzeniyle şekillenmiş ve aşındırılmaktan hiç şikayetçi olmayan Arnavut Kaldırımı taşları... Taşlar... Anlamlarını şimdi daha iyi kavrıyorum sanki... Dibi görünen berrak suyun usanmadan dövdüğü, grinin her tonundan -elli değil- çakıl taşları... Köşe kahvelerinin dışındaki yuvarlak masalarda oynanmayı bekleyen akıl oyunlarının taşları... Ustasına herkesin siestada olduğunu söyleyen işgüzar çırağın bir sonraki durağı olacak mücevher işliğinde her anlamın üzerine yükleneceği ve geçici sahiplerinin taparcasına sevecekleri değerli taşlar... Hiçbiri şimdi etrafımı çevreleyen bu taşlar kadar değerli olamazlar. Keşke bilseydim... Keşke bilselerdi... Dostlarım beni bugüne kadar görmezden geldiklerimi keşfetmem için bu kuyunun dibine bırakmış olabilirler mi? Dostlarım? Benim hiç dostum olmadı sahi... Yine de benden beklendiğine inandığımı yapmaya çalışacağım... Aklımda tuhaf sorular olsa da gözlerimi kapayıp içindeyken yaşamadığım kadim kenti bir nefeste uçacak ve tıpkı ikinci ismini bana verdikleri Hezarfen misali keşfedeceğim şimdi. Taşlar... Hiçbiri etrafımı çevreleyen bu taşlar kadar değerli değil şimdi. Taşlar düşündüğümün aksine yılların nemiyle demlenmemişti. Etrafımda yükselen duvarı oluşturan her bir taş bir günüme eşitti. Günlerimi zararda, birbirinin aynı olacak şekilde geçirip kendim örmüştüm etrafımı saran bu duvarı. Parmaklarıma bulaşan koyu sıvı umursamazlığımdı. En korkuncu yüzleşmek zorunda kaldığın değil de belleğinde yaşattığın korkundur dediklerinde en çok korktuğumla yüzleşmek için kendimi bir taş gibi bırakmıştım kuyunun derinliğine... Bir deli de bendim, kırk akıllı da. Gözlerim kapanmadan ben kapadım onları.


Tüm rafine zevklerim birer hatıra şimdi. Fildişinden pipom, özenle saklayıp her gün tozunu aldığım plaklarım ve yalnızca yeter miktar parayı gözden çıkartabilenlerin duvarlarını süsleyen seçmece tablolarım... Beyaz sayfaları uzun ve ince metal çubuklarıyla geceler boyu hırpaladığım, işaret parmaklarımın uçlarını nasır bağlatan baba yadigarı daktilomu da unutmamalıyım. Luminolü saymazsak artık bir hatırlayıcısı olmayan geçmişimi oluşturan yapboz parçalarının bir daha birleştirilebileceğini sanmıyorum. Gerçeği ortaya çıkartması için yalnızca ona güvenebilirim artık. Sesimi duyamadıklarını anlayalı henüz bir kaç saat oldu. Ne tuhaf... Buna bu kadar kolay alışabileceğimi hiç düşünmezdim. Aynı karabasanın gelip göğsüme oturduğu kimi geceler var gücümle çığlık atmak ister, sesimi kimselere duyuramazdım. Uyanıp bir kabusun içinde olduğumu anladığımda telaşla öksürür, sesimin çıkıyor olmasına şükrederdim. Korkacak bir şey olmadığını ancak şimdi anlayabiliyorum. Sesimi kimseye duyuramasam da çevredeki sesleri halen işitebiliyorum. Telsizlerin birbirlerine karışan anons öncesi melodilerini, polis memurlarının aralarında fısıldayıp gülüştüklerini ve hatta loş salonumun duvarında parıldayan mavi luminolün kimsenin duyamadığı o uğuldayan sesini bile duyabiliyorum şimdi. Televizyonu kapatmayı kimse akıl etmemiş. Belki de Olay Yeri İnceleme Ekibi gelene kadar hiçbir şeye el sürülmemesi emredilmiştir memurlara. Pikaba da dokunulmamış. St. Petersburg Radyo Senfoni Orkestrası'nın çaldığı Allegro Non Molto'nun notaları yankılanıyor halen salonun duvarlarında. Kemanların anlam verdiği eserin adı gibi artık pek de neşeli olmayan evimin orta yerine düşüyor devriye aracının durmadan yanıp sönen mavi ve kırmızı ışıkları. Havuzun şavkı ahşap tavana vuruyor. İster istemez bir şarkıyı anımsıyorum, havuzdaki melekten ve camdaki örümcekten bahseden. Beklenmedik bir yaz yağmurunun tavana gömülü pencerede oluşturduğu aksak bir ritim "Konuşabilmeyi İsterdim..." diyen Sesler şarkısını anımsamamın nedeni. Ayna'yı da anımsıyorum sonra. Evet, o da aynama uzun bir süre baktı çünkü. Dahası, işimi bitirdikten sonra televizyonumun karşısında bir filmi baştan sona izledi. Bu sahneyi görene kadar romanlarımdaki katillerin soğukkanlı olduğuna inanırdım. İnsan dünyadaki günleri tükenince bile yeni bir şeyler öğrenebiliyormuş demek ki. Aynada kendisiyle ne hakkında konuştuğunu, yanındaki büyük tuvalin yüzeyine dokunup figürlerin üzerlerinde parmaklarını neden uzun uzun gezdirdiğini bilmiyorum. Aynayla konuşurken sadece -yazar tıkanması- dediğini duyabildiğimi anımsıyorum. Denizler içinde denizi bilmeyen ben zamanla birer yabancıya dönüşen eski dostlarla yaşadıklarımı hatırlarken odadaki yüzlerde çözümün gururunu okumaya başlıyorum. Henüz bu sabah kenarından tutuşturup ancak yarısına kadar yakabildiğim, şizofrenliğimi belgeleyen raporlarım ve luminol taramasının sonucuyla eşleşen parmak izlerimle birlikte üzerine -intihar- notunu düşeceklerini hiç düşünmediğim bir sayfa ile baş başa kalıyorum.


Mağaranın, karanlık ve nemli havasına iyice alışıyordu. Gözleri bazı nesneleri seçmeye başlamıştı artık. Acaba nasıl bir yerdi burası? Oturduğu taşın üzerinden kalktı. Boşluğu elleriyle yoklayarak ilerliyordu. Tavandan damlayan sular, küçük ve hoş sesler çıkararak düşüyordu zemine. Ayakkabıları da yeni almıştım diye düşündü bir an. Sonra böyle düşündüğü için şaşırdı kendine. Karanlığın ortasına doğru usul usul ilerliyordu. Biraz ilerledikten sonra, yorulduğunu hissetti. Bu kadar çabuk yorulduğuna inanamadı. Oysa dayanıklı ve sağlıklı olmak için az mı para harcamıştı spor salonlarına. Galiba mağaranın havasından diye düşündü. Bu sefer daha büyük bir taşa oturmuştu. Gözlerini gezdirdi, karanlığın derinlerinde. Boşluk hep boşluktu. Boğazını sıkan kravatı gevşetti. Etrafı sarıp sarmalayan soğuğa rağmen, bedeninden terler boşalıyordu. Yalnızlık kara bir bulut gibi çöküyordu üstüne. Bazen dedi fısıltıyla. Bazen yalancı ışıklardan kurtulmak için, mağara karanlığına ihtiyaç vardır. Elindeki son kibriti usulca söndürdü.


Her şey o kış gecesi olmuştu... 657'ye tabi devlet memuru Rüknettin Tellidere, zihninin en dip noktasına oyduğu karanlık mağarasında kendince yaşayıp giderken, İnsan Sevme Sanatı adlı kitaptan okudukları, aydınlığın müjdecisi olarak, düşünce ufkunun semalarında bir güneş gibi belirdi. Yüreği sevinçten bir hayli doldu taştı. Derin bir nefes aldı. Aldığı bu nefesle tüm hümanist yanları bahar yağmurunu görmüş başaklar gibi yeşillendi. Tüm insanlığa sevgiyle sarılmak istedi. Ancak tüm insanlığı yanı başında bulamayınca ayaklarının ucuna kıvrılmış, uyuşuk uyuşuk yatan Mırnav'ı kucakladı. Böyle bir duruma pek alışkın olmayan Mırnav, Ne oluyoruz! der gibisinden miyavladı. Hayata karşı bir duruşu olan insanlardandı Rüknettin Tellidere. Ama bu duruşun başkalarından farklı olmasına elinden geldiğince özen gösterirdi. Bu yüzden etraftaki insanımsılarla bu kendi tabiriydi - arasına sükutun ve ilgisizliğin aşılmaz duvarlarını örer; bu duvarları aşmak isteyen kendini bilmezlere karşı, dilinin ucunda devinip duran sivri kelimeleri batırmaktan çekinmezdi. Gündelik meselelerin boğucu gürültüsünde birbirine laf yetiştirmeye çalışan, en bayağı sözlere bile küçük dilini göstere göstere, göbeğini hoplata hoplata gülen insanları gördükçe çileden çıkıyor, aradaki duvarların üzerine her gün bir iki tuğla daha koyuyordu. Bu yüzden kafasının içindeki mağaraya her geçen gün biraz daha gömülüyor, gece geç vakitlere dek okuduğu kitaplardaki ışıltılı kelimelerle bir mağara adamı gibi, taşlara kendince güzel şekiller çizmeye çalışıyordu. Son zamanlarda sinirleri iyice bozulunca bir ruh doktoruna bilerek psikolog demiyordu gitmenin iyi olacağını düşündü. Doktor, insanın içine billur gibi akan sesiyle, Sevin! demişti. İnsanları, kuşları, ağaçları, her şeyi... Daha sonra, sık sık uğradığı sahaflardan birisine uğramış, kitapları karıştırırken o kitaba rastlamıştı. Kitabın kapağını kapattığında yüreği tüy gibi hafifledi. Tüm melan-kolilerini katlayıp arka cebine koydu. Bu bir işaret miydi mağaradan çıkmasını salık veren? Evet evet bir işaret, ilahi bir mesajdı bütün bunlar. İnsanları, kuşları, ağaçları, her şeyi... diye mırıldandı. O gece hayatının en tatlı uykusuna daldı. Bir arabanın yanından geçerken cama yapıştırılmış BU ARABADA DÜNYANIN EN PAHALI BENZİNİ KULLANILIYOR yazısı gözüne ilişti. Arabası olmadığı için sevindi. Yüzünü kaşıdı. Evden aceleyle çıktığı için tıraş olmayı unutmuştu. Yol üzerindeki berbere girdi. Saç mı sakal mı? diye sordu berber, erkekliğini tüm heybetiyle dışa vuran sesiyle. Sakal lütfen... dedi, gayet nazik. Berber sabunu köpürtürken, ben bu işleri tenezzülen yapıyorum, düşüncesinin bir belirtisi olarak kuru bir öksürük uçurttu. Usturayı zarif hareketlerle yüzünde dolaştırmaya başladı. Televizyonda haberler başlamıştı. Civelek bir sesle haber sunan kıza kulak verdi. Elli lira için bir taksiciyi bıçaklamışlar... Ne kadar kaba bu insanlar... diye söylendi. Başını ümitsizce sağa sola sallamak isterken.. yüzünde bir yanma... İnsanoğluna birazcık acıyayım derken bir anlık dalgınlıkla yüzünde dolaşan usturayı unutmuştu. Berberden çıktığında mesai başlamıştı. Adımlarını hızlandırdı. Berberin yüzüne yapıştırdığı bandın kenarından incecik kan sızıyordu. Tam, yolun kenarındaki çam ağacının altından geçerken bağırsaklarını bozmuş bir serçe kafasının ortasına bol sulu bir şaka yaptı. Kan beynine sıçradı. Yumruğunu sıkıp gözleriyle dalların arasındaki münasebetsiz serçeyi aradı. Ah bir görseydi! Bir çakıl taşıyla işini bitirebilirdi. Ama hayır: Kuşları, ağaçları... diye mırıldandı. Sevecekti... Münasebetsiz bir serçeye yenilmemeliydi. Beynine sıçrayan kan tekrar damarlarına çekildi. Yüzüne bozuk bir tebessüm iliştirdi. İşyerinde önce lavaboya girdi; üzerini temizledi. Yeni oturmuşken içeri giren bayan memurlardan birisi Rüknettin Tellidere'ye, müdürün çağırdığını söyledi. Olacakları önceden sezinledi. İçine bir korku çöreklendi. İçeri girer girmez müdür, yüzüne tepeleme bir bakış fırlattı; kırmızıyı görmüş boğalar koşuyordu gözlerinin içinde. Rüknettin, bu bakışlar karşısında eridi; küçüldü küçüldü. Müdür ise büyüdükçe büyüdü; devasa bir yaratığa dönüştü. Rük-net-tin! dedi, parmağını tabanca gibi uzatarak. Sinirlenince hep böyle kesik kesik konuşurdu. Yutkundu... Boğaların acımasız boynuz darbesine maruz kalan düşünceleri, avaz avaz can çekişiyordu. Sendeledi... Nereye bastığını bilmezcesine dışarı çıktı. Tekrar yerine oturdu. Masasına geveze insanımsılardan birisi yaklaştı. Elinde tuttuğu zarfı her zamanki gibi Rüknettin Tellidere'ye uzattı. Zarfı açtı. Ödenmeyen kredi kartı borçlarından dolayı evine yine haciz gelecekti. İçinde bir şeylerin koptuğunu hissetti. Masanın başında dikilirken çaktırmadan yazıyı okuyan insanımsı Artık bir kilo tatlını yeriz herhalde! dedi sırıtarak. Bir anda içindeki tüm hümanist duygulara bıçak çekti. Beyninin küflü mahzenlerindeki gün ışığı görmemiş hakaretlerin zembereğini boşalttı. Tüm gemilerini yakmış bir vaziyette ayağa kalktı. Zarfı eline alarak itiraz etmek için maliyenin yolunu tuttu. Yürürken Hümanizmmiş, pehh!.. diye söyleniyordu.