Bir yazarın/şairin/öykücünün ilk kitabı, sonraki kitabının referansı gibidir. İlk kitap, sonraki kitabın kaderini belirler demek biraz fazla iddialı bir cümle gibi gözükse de öyledir. Okur, ilk kitaptan sonra sıkı bir takibe alır yazarı. İlk kitap beğenilmişse ikinci kitap da ilgiyle beklenir. Ali Işık'ın Beni Hikayeden Çıkart kitabını bu hislerle bekledim ve bu hislerle okudum. Baştan sona damıtılmış bir cümle olduğunu düşünüyorum Beni Hikayeden Çıkart'ın. Hikayelerin birbiri içinde gezinmesi, anlatıcının hayal dünyasının sınırlı olduğu izlenimi uyandırabilir. Ali Işık bu ezberi bozuyor. Karakterlerini bir hikayeden alıp başka bir hikayede karşımıza çıkarmakla ve onları aynı mekanlardan geçirmekle hayal dünyamızın sınırlarını zorluyor. İstesek de bir önceki hikayenin atmosferinden çıkamıyor, bir sonraki hikayede önceki hikayelere dönüşler yapıyoruz. Dolayısıyla kitap bitiyor ama hikaye bir türlü bitmiyor. Zehralan manevi kirlerden arınmak, şifa bulmak anlamında Beni Hikayeden Çıkart'ın efsanesi. Artık okurun da efsanesi olacak gibi duruyor. Ali Işık'la yaptığımız bu söyleşi, hikayeyi konuştuğumuz bir söyleşi oldu. -Bekleme Salonu'nun (2014) öykülerinde ve Beni Hikayeden Çıkart'ın (2017) öykülerinde düğümlü bir dil var. Olumlu anlamda kullanıyorum bu ifadeyi. Kullandığınız dile bakılırsa düğümün çözülmesini, öykülerdeki anlamın açılmasını hiç istememişsiniz gibi. Yanılıyor muyum, neler söylersiniz bu konuda? -Öykülerimde okur için, kendi yürüyebileceği bir alan bırakmayı önemsiyorum. Hatta bir yerden sonra okurla birlikte yürümek istiyorum. Tabii bu istemekle olmuyor. Öykü dilinin ve atmosferinin de müsaade etmesi gerekiyor. Öykünün sözcükleri bittikten sonra da okurun zihninde devam etmesini her yazar gibi ben de istiyorum. Sizin bahsettiğiniz düğümlerin çözülemez tarafları yok. Belki bunlara düğümde dememek gerekiyor. Öykülerimin yolları bitmemiş diyebiliriz. Bekleme Salonu'ndaki öykülerle Beni Hikayeden Çıkart'taki öykülerin aynı kalemden çıkmalarından başka benzerliklerinin olduğunu sanmıyorum. İkisinde de düğümden söz edeceksek, belki öykü dilimin düğümünden söz edebiliriz. Kullandığım her sözcüğün gölgesinin metinde kapladığı alandan daha genişine düşmesini dikkat ediyorum. Bundan dolayı bahse konu düğümler oluşuyor olabilir. -İçinizde oluşan bir duyguyu beklemeye almayı, onun izini sürmeyi, bir meseleyi/duyguyu/yaşanmışlığı sıcağı sıcağına değil de soğumaya bırakarak yazmayı tercih ettiğinizi öykülerinizdeki anlatım/kurgu/dil üçlüsüne bakarak anlayabiliyoruz. Bu küçük değerlendirme bağlamında öykü yazma ve yayınlatma konusunda aceleci davranan genç öykücülere neler söylersiniz? -Etrafımıza baktığımızda, kulağımızı biraz uzattığımızda yazılacak o kadar hikaye ile karşılaşıyoruz ki. Bizim toplumumuzun paçalarından hikaye akıyor. Ama biz hangi hikayenin peşinden gideceğiz. Hangisini takip edip, nasıl yazacağız. Mühim olan bu. Yazmaya değer olanı nasıl belirleyeceğiz. En fazla zorlandığım mesele bu. Her aklımıza düşeni yazamayacağımıza göre neyi yazacağız. Yazabileceğim öykünün beni uzun süre terk etmemesine dikkat ediyorum. Sizin de belirttiğiniz gibi öyküyü beklemeye almayı, onun izini sürmeyi, bir meseleyi/duyguyu/yaşanmışlığı sıcağı sıcağına değil de soğumaya bırakarak yazmayı tercih ediyorum. Bazen çok uzun sürebiliyor. Bazen öykünün gitmeyeceğini yazabileceğim bir öykü olduğunu kısa sürede anlıyorum. Çok yazabilen bir yazar değilim. Bundan şikayetçi de değilim. Elbette bu süreçte yazabileceğim birçok öyküyü de kaçırıyor olabilirim. Ne yapalım nasip değilmiş der geçeriz. Ayrıca bir meseleyi ben yazmazsam dünya ne kaybeder. Genç öykücülere herkes bir şeyler söylüyor zaten. Ben sadece ellerinden gelenin en iyisine ulaşıncaya kadar sabırla emek vermelerini tavsiye edebilirim. -Beni Hikayeden Çıkart'ın öykülerinde, aramızdan yavaş yavaş çekilen ve bugün el sanatları kategorisinde pek de rağbet görmeyen zanaatlar var: ciltçilik, oymacılık, saatçilik... Bu işlerle uğraşan ustaların karşısında da maddedeki manayı göremeyen karakterler var. Ya da manayı görmek için çabalayan karakterler de diyebiliriz. Örnek olarak şehrin yuttuğu insanlardan biri olan fotoğrafçı, oymacının yanına çırak olarak giren şehir kaçkını bir öykü sakini. Zıt yaşantıları/bakışları karşılaştırmaya çalıştığınızı söyleyebilir miyiz? -Zıt yaşantıları/bakışları karşılaştırmak gibi bir amacım yoktu başta. Yazmak istediklerimi nasıl yazacağımı düşünürken karşılaştım o zanaatlarla. Yoluma çıktılar yani. Tehlikeli olan şuydu: öykülerimin ana izleği o zanaatlar değildi. Ama zanaatların dolayısıyla ona bağlı yaşantıların belirgin bir yaşama biçimi var. O yaşantıları/bakışları öykünün bir formu olarak bırakabilmek zordu. Yaşantının bizatihi kendisi öyküye müdahale ediyordu. Ama benim derdim öyle bir yaşantıyı geçmişe nazire olsun diye tekrar gündeme taşımak, öykümün konusu yapmak değildi. Bu noktada zorlandığımı söyleyebilirim. Öyküden öyküye atlayan karakterlerin birinden diğerine bulaşan bir zehir vardı orta. Benim dertlerimden biri de o zehirdi. -Elinden neredeyse kusursuz güzellikte çıkan oyma desenleri göstererek bu dikkatinin nedenini sorardım. Kendimi hazır tutuyorum derdi. (Beni Hikayeden Çıkart, s.100) Ben de size sorsam, neredeyse kusursuz güzellikte cümleleriniz var. Öykülük bir cümle için kendinizi daima hazır tutar ve notlar alır mısınız? -Kaçırmamaya çalışırım. Not aldığım zamanlarda oluyor elbet. Ama hayatın tamamını kayıt altına alamayız. Duyduğumuz gördüğümüz her güzelliği not alacak olursak hayatı kaçırırız. Ben hayata bir yazar gözüyle ya da yazmak için bakmayı doğru bulmuyorum. Ama yazdıklarımız da hayatın içinden elbette. Dengeyi sağlamak gerekiyor. Aslında 'Kabuk' öyküsünde bunu da anlatmaya gayret ettim. Orada fotoğrafçının yaptığı böyle bir şeydi. Ben de kendimi hazır tutmaya çabalıyorum elbette. Ama sadece yazmak için değil nasibi kaçırmamak için. -Beni Hikayeden Çıkart'ın hangi sayfasına dokunsak Zehralan karşımıza çıkıyor. Ali Işık'ın öykü dünyasında bir efsane midir Zehralan yoksa gerçek bir dağ tepesi midir? -Dünyada 'Zehralan' isminde bir dağ var mı bilmiyorum. Ama benim dünyamda var. Hepimizin zihninde gidip temizlenebileceğimiz, kirlerimizden kurtulabileceğimizi düşündüğümüz dağlar ya benzer yerler vardır. Olmasa bu kirle nasıl yaşarız. Kitabın başından sonuna Zehir ve Zehiralan kavramlarına bazen uzaktan bazen yakından bakmaya çabaladım. Neyi ne kadar görebildim bilmiyorum. -Son zamanlarda okuduğum öykü kitapları arasında, teknik ve kurgu bakımından farklılığı yönüyle öne çıkıyor Beni Hikayeden Çıkart. Kitaba son hikayeyi okuyarak da başlanılabilir gibi geldi bana. Bu konuda neler söylersiniz? -Beni Hikayeden Çıkart kitabımın ilk öyküsü Şiraze'dir. Bir ciltevini, daha çok ciltçiyi anlatır. Diğer öykülerin kahramanları da mutlaka bu ciltevine uğrarlar. Şiraze bir bakıma kitabın ana öyküsü oldu. Diğer öyküler oradan fışkırdı. Kitaptaki öykülerin sıralandığı şekilde okunmasında fayda görüyorum. İçindekiler kısmında on öykü görünüyor olabilir. Kitap aslında on bir öyküden oluşuyor. On öykünün tamamı -ayrıca- on birinci uzun öyküyü oluşturuyor. -Hikayeden bir türlü çıkamayan, bir hikayede silikleşse bile bir sonraki hikayede tekrar karşımıza çıkan karakterler var. En çok da ciltçi... Bazen de anlatıcı, bir hikayenin karakterini bir başka hikayede hatırlatıyor. Dolayısıyla kitabınızın isminde bir ironi var gibi geldi bana, neler söylersiniz? -Sanırım var. Ben konuştukça öykülerin daralacağına dair bir his var içimde. Okura haksızlık yapmak istemem. -Bir önceki soruyla bağlantılı olarak karakterlerin birbirlerinin hikayelerinde gezinmeleri zaman zaman aynı cümlelerin tekrar edilmesini zorunlu kılmış gibi görünüyor. Tekrarlar ve geri dönüşler iyi bir taktik ve kurgu gözetilerek yapılırsa metni güzelleştirir. Ama yine de riskli bir durum olduğunu düşünüyorum. Şiirde tekrar ahenk unsuru olarak algılanırken nesirde kendini tekrar olarak algılanıyor. Dolayısıyla aynı cümleleri farklı hikayelerde kullanmak tekrar bahsi açısından biraz tedirginlik oluşturmadı mı? -Elbette tedirginlik oldu. Dediğinize katılıyorum riskli bir durumdu. Ama öyküler böyle bir tercihi zorunlu kıldı. Bir odada üç kişinin konuştuğunu düşünelim. Bu üç kişiden her biri ayrı öykülerin karakterleriyse orada konuşulanlar elbette üç öykünün de parçası haline geliyor. Konuşulanlar üç ayrı yoldan başka mecralara akıp gidiyor. O konuşulanların başka zamanlarda ve mekanlarda nerelere ve nasıl evrildiğini takip ettim ben. Burada sarf edilmiş cümlelerin bambaşka mekanlarda ne ifade ettiğine, bugün söylenmiş bir cümlenin uzun yıllar sonra neye tekabül ettiğine baktım. -Hikayeyi burada da bitirse olurmuş dediğim anlar oldu Beni Hikayeden Çıkart'ı okurken. Hikayelerinizi tekrar dönüp okuduğunuzda Burada da bitirebilirmişim yahut Şu da eklenebilirmiş dediğiniz oluyor mu? -Elbette olabilir. Ben özellikle öyküde fazlalıkları atmak için özel gayret sarf ediyorum. Daha da atmam gerekenler elbette olabilir. Tek kelime fazlalık dahi öykünün insicamını bozuyor. Beni Hikayeden Çıkart'ın tamamlaması gereken bir yolculuğu vardı. Estetik ya da sanatsal kaygılarla hikayeyi burada da bitirsem olurmuş dediğim çok yer olabilir elbette. Ama öyküler yarı yolda kalmış olacaklardı. Yolculuklarını tamamlamaları daha önemliydi. Varsa da bu sebepten orada kesilmemişlerdir. İskenderun'da doğdu. Kahramanmaraşlı. Hece Öykü, İtibar, Yedi İklim, Türk Dili dergilerinde öykü ve deneme yazdı. Milli Gazete, Dünya Bizim ve Edebistan isimli kültür sanat sitelerinde, kitap incelemeleri ve söyleşiler yaptı. Nuri Pakdil'in Tiyatrolarında Vicdan isimli yüksek lisans tezini hazırladı.


-Şiirinde çocukluğa ait göndermeler önemli yer tutmakta. Ancak kitabındaki çocukluk göndermelerinin geçmişe duyulan özlemle bağlantılı olduğu kanısında değilim. Daha çok bir uyumsuzluk arketipi, daha doğrusu tecrübesi ve iklimi olarak çocukluğunu şiirinin idrak alanına taşıdığın söylenebilir. Soru şu: Sen nasıl bir çocuk idin? Bu çocuk şimdi ne halde, n'apar? -Şairi, hep yaramaz bir çocuk gibi algılarım. Şiiri de yaramaz çocuğun oyuncağı. Şairin dünyaya bakışı bir yap-boz oyunu gibidir. Dünyayı, verili bilgilerin dışına taşır;hayatı ve hayata dair ne varsa her şeyi yeniden yorumlar. Her şiirde yeni bir dünya inşa eder, bir sonraki şiirde yıkabileceğini düşünerek. Ben de dünyayı ve hayatı, çocuk gözüyle yorumlamayı seviyorum galiba. Böylece dünyayı yıkıp, yeniden yapmak kolaylaşıyor. Belki de bu yüzden, şiirimde sık sık çocuk imgesine, çocukluğa ya da çocuğun imgelediği bir dünyaya göndermeler yapıyorum. Ama hemen belirteyim, şiirimdeki çocuk, hani şu büyümüş de küçülmüş diye sevilen çocuklardan. Dediğin gibi, çocukluğuma bir özlem değil. Ama kendi çocukluğumdan hareketle yazdığım dizeler de elbette mevcut. Çocukluğum Elbistan'da geçti. Şimdi o günlere dönünce, sadece büyüdüğüm mahalleyi ve çocukluk arkadaşlıklarımı özlemle anıyorum. Çocukların karakterinin şekillenmesinde mahalle kültürünün önemine, kendi tecrübemden hareketle çok inanırım. Ne yazık ki artık, oralarda da bir mahalle kültüründen bahsetmek mümkün değil. Nasıl bir çocuk olduğuma gelince, hep efendi olmak zorunda kalan bir çocuktum diyebilirim. Efendi ve uslu olmak, bizim toplumumuzda 'iyi çocuk' payesinin verilmesinin koşulu galiba. En iyi çocuk, en az sorun çıkaran çocuktur. Ne gariptir ki ailede ve toplumda haylaz olan çocuğa, gizli bir sevgi ve ilgi beslenir. Belki de çocuklar, bu gizli ilgiyi keşfedince yaramaz oluyorlar. Belki şair de, bu gizli ilgi ve sevgiyi keşfettiği için yaramaz oluyordur. Elbistan'da büyüdüğü sanılan çocuk, şimdi efendi görünümlü haylaz şiirler yazmaya çalışan bir çocuk olarak Ankara'da. - haylaz bir çocuğum ben / bir tanrıya geçmedi nazım mısraların, Kapı Aralığından Bakarken'in duygu ve imgelem dünyasını neredeyse bütün olarak yansıtabilecek özsel bir derinlik içinde okunabilir. Bu duygu ve/ya imgelem kökünün, şairi varsın bir beden büyük olsun hayat varsın bir beden küçük olsun aşk mısralarıyla karşılaması elbette olağan. Ne ki hayatın şaire büyük geldiği yerde şiir de hayatın gerisine düşme tehlikesi yaşamaz mı? Genelde şiirin, özelde kendi şiirinin hayata naz yapma hakkı olduğunu düşünüyor musun? -Şiirin hayatın gerisine düşmesi, ancak muhafazakar bir şiir yazıyorsanız mümkündür bence. Sadece bu durumda, hayat şiire de şaire de büyük gelir. Bense şiirin, aynen dil gibi, evren gibi sürekli bir değişim içinde olduğuna inanırım. Bu nedenle de şiirde zaman ve mekanın kullanımına, özellikle dikkat ederim. Zamana ve mekana mahkum olmamak adına, insan hallerine dayalı bir şiir yazmaya çalışırım. Biliyorum ki insanlar bu ülkede de, dünyanın öbür ucunda da benzer varoluşsal sorunlarla yaşıyor. Ya da sadece yaşıyor olmanın hüznüyle, pratikleriyle bir dünya örgütleniyor diyebiliriz. Dünyanın her yerinde aşık oluyor insan, öfkeleniyor, bunalıyor, gülüyor, öldürüyor, sevişiyor, suç üretiyor, suç işliyor; yani benzer tepkiler gösteriyor hayata karşı. Ben de bu tepkileri, mümkün olduğunca en ilkel haliyle ele almaya çalışıyorum. Belki bu nedenle, hayatı ve şiir bulantı ve baş dönmesi olarak görüyorum. Belki bu nedenle güleç sözcüklerim, güler yüzlü şiirim yok; okuyucuya da bir vaadim yok. Okuyucuya çok imgeli, çoktan seçmeli bir dünya sunuyorum; seçeneklerimiz olduğu yanılgısı biraz olsun rahatlatır ve tebessüm ettirir belki diye. Okuyucunun benim gösterdiğim noktanın, anlamların, anlamsızlıkların ötesine geçerek şiirime bir tebessüm katmasını bekliyorum. Çok şey bekliyorum her halde. Ancak bazen şiiri nazlı bir kadın gibi algılamanın hoşuma gittiğini söyleyebilirim. Ki naz kadının hem hakkı hem de albenisidir. Belki de güler yüzlü kelimelerimi, bu şiirlere saklıyorumdur. - Kapı Aralığından Bakarken kitabında, bir yanıyla modernlikle gelenek arasında sıkışmış, bir yanıyla da bu iki var oluşsal referans arasında gelgitler yaşayan özne hallerinden bahsetmemiz mümkün. Bu aradalık hali biçeme de yansımış gözüküyor. Burada modern ile gelenekselin birbirine karıştığı zihinsel, yaşantısal ve poetik aura'yı kastederek sorarsak, gerek ontolojik gerekse poetik anlamda bir kararsızlık hali yaşadığını düşünüyor musun? -Şiirde ilhamı önemseyenlerdenim. Bir kararsızlık, aradalık hali var gibi görünüyorsa da, şiir kendini öyle kurguladığı içindir. Şiir poetikalarına da aslında şairin kendi şiirini yorumlaması olarak bakarım. Poetikadan önce şiir vardır. Yazdığımız şiir üzerine, bir kurgulamadır aslında poetika. Poetikama uygun bir şiir yazayım deyip, şiir yazılabilir belki. Böyle yazanlar da vardır herhalde. Ama benim şiirlerin omurgası, genelde tek seferde çıkar. Bu omurga üzerine çalışırım elbette. İşte poetika dediğimiz şey, bu çalışma döneminde kendini gösterir. Şiir üzerine çalışırken omurgayı bozmamaya çalışırım, çünkü benim için önemli olan o ilk haldir Bu çalışma ile varoluş sorunları etrafında kendini var eden, bir insan ya da dünya modeli sunmayan, ideolojik gözlük kullanmayan, okuyucuyu şiir karşısında aktif kılmaya çalışan bir şiir üretmeye çalışıyorum. Bunu yaparken de, tabii ki içinde yoğrulduğum toplum ve coğrafya beni etkiliyor. Eğer bir arada kalmışlık varsa, işte o, kendini bağlı hissettiğim coğrafyanın ve toplumun genel karakteridir. Benim için şiirin özünde değişim vardır, deney vardır. Bu düşünceyle şiirimde biçemle, özneyle oynarım; deneyler yapmayı da severim. Bu hal dışarıdan kararsızlık gibi de algılanabilir. Sonra üzerinde çalışmayı bitirdiğim şiiri dinlenmeye bırakırım, çünkü bu çalışma sırasında yorulur ve kendine gelmesi zaman alır. Kendini bulduğuna inandığım zaman da yayımlayarak, şiiri öldürürüm. Yeni bir şiir deneyebilmek için, varolanı öldürmek gerekir bence. Yoksa elimizdeki şiir, kendine benzer şiirler doğurur; eğer doğurgan bir şiir ise tabii ki. - İzleksel düzeyde olmasa bile 'intihar' imgesine şiirinde sıkça rastlıyoruz. Şiirine bakarak düşünürsek, intihar imgesinin bilişsel bir bunalımla ilgisi olmadığı, olsa olsa ontolojik yani eylemsel bir çıkmazı imleyebileceği anlaşılmaktadır. akamadım üzgünüm hak bellediğim yolda mısrasıyla intihar imgesi arasındaki ilişki konusunda nasıl bir ipucu verebilirsin? -Aslında bu mısra ile şiirimde betimlediğim intihar arasında sıkı bir ilişki olduğunu söyleyemem. İntihar, yani ölüm iradesi hep insanoğlunun gündeminde olmuştur. Semavi dinler tarafından yasaklanan bir ölüm şeklidir aynı zamanda. Çoğu zaman tanrıya küfür veya şirk olarak görülmüş. Yaratan ve ölümü belirleyenin Tanrı olduğu düşüncesinin bir sonucu tabii ki bu. Şiirimde, intiharı bir seçenek olarak gördüğüm de oldu. Tavsiye değil tabii ki. İçinde yaşadığımız toplumda bir seçenek haline dönüşmesinden dolayı, intihar şiirime de ilginç bir seçenek olarak girmiştir. Bizi kuşatan zaman için konuşursak, insanı hayata bağlayan seçeneklerin azaldığı düşüncesi ben de hep canlıdır. Varoluş sıkıntısı ve farkındalığın ağırlığı, bence her zamankinden daha ağır günümüzde. Farkındalık diyorum, ki bu olup bitenler karşısında susabilirsiniz, ama görmezden, duymazdan gelemezsiniz demek. Bu direnmek demek, bu tırnaklarınızı yemenizin bile bir direnme şekli olduğunun kabulü demek. Bu aynı zaman diliminde bir yandan Irak'ta, insanoğlunun yaptığı en gelişmiş silahlarla insanların öldürüldüğüne; Afrika'da en ilkel silahlarla yapılan katliamlara tanık olmanın ağırlığı demek. Bu hayatı bir çıkmaz sokak olarak algılamak, ana caddeleri sevmeyen bir şiiri betimlemek demek. İnsan hallerinden bahsederken yolunuz mutlaka intihardan da geçer. Ama benim ilgilendiğim iradi ölümden çok diğer intihar çeşitleri. Benim için, bir çocuğun annesini öldürmesi veya çocukluğunu yok sayması da o çocuğun intiharı demek. - Sevimsiz ama kurcalayıcı bir soru daha: Kitabına neden Firar Hazırlıkları adını vermedin ki? Kitap boyunca kendisini hissettiren varoluşsal bir devinim ve teyakkuz söz konusu. Oysa kitabının adından bu çağrışımı edinmek zor. Haksızsak, de ki haksızsınız. Kitabın ismi, dosya bitmeden çok önce hazırdı. Kapı aralığından Bakarken ismini, kitapta yer alan şiirlerin ortak ifadesi olarak görüyorum. Çünkü bu kitapla kapı aralığından dünyaya bakarak, bir yandan dünyayı varoluşsal sorunlarla ilişkili olarak yeniden kurguluyor, hayat üzerine yargılarda bulunuyorum, diğer yandan tam da bunların ortasında kendimi bir oyuna dahil ediyorum. Kapı aralığından bakıldığında hayat; kurgular, yargılar ve oyunlardan ibaret kısaca. Ama kitap, kapı aralığından görünenle yetinmeyen, ötelere gitmeye çalışan şiirlerden oluşuyor benim gözümde. Firar Hazırlıkları, kapı aralığından gördükleriyle bile firar hayalini hayatın merkezine koyan bir şiir. Aslında yazılan her şiirde, bir firar yaşandığımız yanılgısına olan inancımız, hala şiir yazmamızın, şiiri önemsememizin bir nedeni diyebilirim. Ama gerçekte firar edebilen çok az. Selam olsun firar edebilenlere!


Aslında temel olarak gerçek ya da gerçekçilik geri planda diye böyle bir girişimim olmadı. Anlatmak ve araştırmak istediğim şeyler insanların yaşam mücadeleleriyle ilgili olduğu için böyle öyküler ortaya çıktı. Popüler kültürün pompaladığı varsayılan hayat biçiminin yanında, tüm bu modern hayatın yaşanmasını sağlamak için çalışmak zorunda olan insanların varlığı belki de bu poetik duruşun temelini atmış oldu. Gerçek zamanlı bir araştırmadan bahsedebiliriz, yaşarken araştırmak... Yaşadıklarımızı belli bir analize tabi tutmak, kokuları, sesleri, kıyafetlerin rengini ve insanların yüzündeki ifadeleri belli bir bütün içinde anlatabilmeyi başarmak için araştırmak... Zamandan ve plandan bağımsız, doğaçlama bir çalışma bahsettiğim. Yaşayarak. Yaşamaya çalışan insanların yanında bulunarak. Onlara hüzünlenerek değil, onları belirginleştirmek için fark edilmeyen özelliklerini ortaya çıkarmaya çalışarak. Koruma kısmı da biraz yazıya bakışımla alakalı sanırım. Yazıyor olmanın toplum içindeki konumuyla değil de anlatmak istediklerimi ifade edebilmekle ilgilendiğim için bir tür standart oluşmuş oluyor. Yazma uğraşının henüz başında biri için öncelik ekosisteme yönelik bir tepki geliştirmekten ziyade, arkasında durulacak kelimeler üretmek oluyor bana kalırsa. O yüzden kendi gündemime odaklandım ve elimden gelenin en iyisini yapmaya çalıştım. Kitaptaki öyküleri 2019-2020 yılları arasında yazmıştım ve 2020 Mart ayında bu öykü dosyasını hazırlamıştım. Bu dosyanın bir kitaba dönüşmesini beklemeden anlatmak istediklerimi anlatmaya devam etmek için bir roman üzerinde çalışmaya başladım ve 2022 Nisan'ında bitirdim. Bu sıralarda da ikinci roman dosyası üzerinde çalışıyorum. Yani ufuktan daha yakında, çekmecemde bir roman var ve en kısa zamanda okuruyla buluşacak diye düşünüyorum. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


Şiirin vitamini var mı bilmiyorum. Ben edebiyatın şifasız birimi olarak şiirle ilgiliyim. Yoksa beyaz yakalıların teslis'i konumuna gelmiş sağlık, başarı ve para üçlemesi ilgi alanım değil. Bu bakımdan şiir şifasız, işe yaramaz bir bilme biçimidir. Size toplum önünde para, sağlık ya da başarı kazandırmaz. Hatta Gazzali'nin El Munkız'daki ifadesiyle mevki kaybettirici bir tarafı var modern şiirin. Benim bildiğim şiir mevki kazandırmaz. Kazandırıyorsa ya o şiir sahtedir ya da mevki. Şiir faydasız olduğu için, yani konvansiyonel dil ve zihin dünyasına itibar talebiyle yerleşmediği için, müdanasız olduğu için insanı özgürleştirme potansiyelini de elinde bulundurur. Şöyle kitap yorumları okursun: Dizisi ünlü olduğu için kitabını okuyayım dedim; çok güzel ve akıcı. Kılçıksız kitabın en güzel tarifi. Çok güzel ve akıcı ise neden okuyayım ki? Bana yeni bir boyut, bir değer katmayacaksa bu külfete değer mi? Beni rahatsız etmeyecekse, köşeye sıkıştırmayacaksa? Kitaba başladığımız ve bitirdiğimiz anda aynı kişi olacaksak neden vaktimizi israf edelim? Sektör olarak kitap piyasası yazarla okur arasında böyle bir kolaycılık sözleşmesine dayanıyor. Okur, 'insani' oldukları söylenen yazarların üzerine üşüşür; onlardan çekinecek bir şey olmadığını bilir: Kendisi gibi yarı yolda durmuşlardır, diyor filozof. Bu insani yazarlar merkeze alınırken bize birkaç hakikat kırıntısı iletebilecek kılçıklı metinler giderek kıyıya itiliyor. Oysa yeni kıyıdan, dışardan, ötelerden gelir. Şiir de ilkel fenomenolojidir, Bachelard'ın dediği üzere. Hazmı zordur, kılçıklıdır. Öyle olmalıdır. Bir kez hazmedilirse içinde yaşamakta olduğumuz dünya sahte ve sathi gelmeye başlar. Düz insanlardan oluşan bir düz dünyaya dönüşür; vitamini kaçar, iyi de olur. Şiir, evet, kaygılı bir çabanın ürünüdür. Daha doğarken zihnimizin hapsedildiği zindanlardan çıkış arayışı. Ama ters olan, normal olmayan şiir değil gündelik hayatın ta kendisi. Mesela bir kıymeti olmayan kağıt paranın haksız bir metafor düzeneği ile her şeyi her şeye eşitlemesi, dünyayı hareket ettirmesi normal mi? Bunca yoksulluk, yeryüzünün yakılıp yıkılması normal mi? Markete gidip "güzel gözlerinin hatrı için dilediğini satın almak isteyen" şairin talebi daha normal değil mi? Normal olmayan yani ters olan normalliğin kendisidir bana göre, sırf onlar kalabalık diye normalin sınırlarını belirleme hakları olduğunu zannediyorlar. Yaşadığımız bütün bu yıkımları yaratan normalin iktidarı değil mi? Ezra Pound akıl sağlığı yerinde olan hiçbir insan banka sistemini ve mevcut vergi sistemini kabul edemez, demişti. Yani gündelik hayatımıza yön veren, mekanları, anlamları ve ruhları disipline eden modern kurumların ve bilimlerin akıl sağlığı ölçüsü ile şiirinki farklı oluyor. Bana göre terslik öbür tarafta. Normal dediğimiz ruh hali kişiliğinden ve kendilik bilincinden vazgeçmekle mümkün olan bir heba olma biçimidir. Kötülüğün kaynağı da bu normallik daha doğrusu her şeyin normalmiş gibi davranılması. İçi yıkıntılarla dolu gezenler bunu da saldırganlıkla telafi etmeye çalışıyor. Özetle bu ters yüz etme meselesi benim şiirime has değil, modern şiirin doğasında var. Öyle özel bir çabam yok açıkçası. Bazen fotoğrafa girmeyip uzaktan oradaki telaşı, görünmek için verilen itiş kakışı izleyen birilerini görürsünüz. Bu faydasız telaşeyi gülümseyerek izleyen o kişi şairdir işte. Uzaktan bakınca, dışardan her şey gülünçtür. Yakına geldikçe trajediye dönüşür. İroni eleştirel, mesafeli bakışın bir ürünü olsa gerek. Bilemedim, böyle bir şeyler söylemek geldi içimden, doğrusunu biz bilemeyiz, öyle olsun diye yapmadım belki. Bu sadece acemilikten de kaynaklanmış olabilir; yaşam acemiliği. Dünyaya her şair gibi ben de acemice, alışamadan, olup bitenleri onaylamadan bakıyorum. Bu Prens Mişkin şaşkınlığı, kendini bir bakışa yerleştirememe, bu yaşama beceriksizliği ironi olarak yansımış olabilir. Kitabın değil ama bildiğimiz nesne kitabın, şiirin değil ama bildiğimiz şiirin sonuna geldiğimizi söyleyebilirim. Kitap sadece bir arşiv ya da prestij nesnesi olarak yaşar bundan sonra. Buna bağlı olarak düşünme ve ifade etme biçimlerinin değişeceği aşikardır. Marks matbaanın icadından sonra İlyada yazılamayacağını söylemişti. Matbaa İlyada'yı aldı elimizden ama Dante'yi, İlahi Komedya'yı, Yunus'u ve Karacaoğlan'ı, Çanakkale ve Kurtuluş Savaşı Destanını verdi. Yani kahraman ortadan kalkmadı, cüsse değiştirdi, ulus/millet olarak geri döndü. Epik şiir ise romanda devam etti. Demek ki tarih Marks'ı tasdik ederken tashih de etti. Dijitalleşerek zihni saçaklı, dağınık, yüzeyde tutan hiperbağlantı üzerinden- devam edecek olan okuma ediminde nesne olan kitap yani mekan algısı olmayınca bir yersiz yurtsuzluk hissiyle okuyacağız sanırım. Hiperbağlantılarla yüzeyde kalarak okuma alışkanlığı, zihin işleyişini, ruh hallerini ve düşünme biçimlerini; buna bağlı olarak söylem ve elbette edebiyat yapma biçimlerini değiştirecek. Bunu eserin yerini giderek performansa bırakmaya başlamasından anlayabiliriz. Aslında serbest şiir dediğimiz Endüstri devriminin getirdiği bireyleşme, özgürlük, hız ve fragmanlaşmanın doğal bir neticesi idi. Yani mazmunları öncü şairler yıkmadı, onlar sadece durumu önceden sezip adını koydular. Mazmunları buhar makinesi buharlaştırdı, diyebiliriz. Biçim içeriği değiştirip dönüştürdü, yeni sınıflar ve hayat biçimleri kendisini anlatacak ifade kalıpları buldu. vb. Şimdi yazılan şiiri de güvencesiz, geleceksiz ve kaygılı prekarya sınıfından bağımsız düşünemeyiz. Şiir kazazedenin kaderidir demişliğim var. Artık böyle iri ve iddialı şeyler söylemek istemiyorum. Dünyaya kazara gelmiş ve aynı şekilde gidecek olan her insan bir kazazededir. Dünyada olmak kazazede olmaktır yani. Şiirin bununla ilgisi nedir, dersen şöyle anlatayım. Bir görüşe göre ilk insanın ilk çığlığı bir şiir idi. Son insanın son çığlığı da öyle olacak gibi. Bir yoğunlaşma, bir şaşkınlık, bir isyan, bir hayranlık anında tutunduğumuz şeye şiir diyoruz. Bu taşma anı bazen kelimeler ve çizgiler üzerinden sayfaya, hak arayışı üzerinden kavgaya, dua olarak fizik ötesine, ritim üzerinden dans eden bedene, bedenin henüz tamamlanmamış olduğunun acı sezgisiyle aşka diğer yarıya/ sılaya doğru yürüyüşe- dönüşür. Kaza anlarındaki şiir potansiyeline kendimizi açarsak yazgımız da bize kendisini açar. Olmamız gereken insana, kendi masalımızın kahramanına dönüşürüz. İnsan kendisiyle bu kaza anlarında karşılaşır. Şunu eklemek isterim: Sadece yüzeyde kalmak için değil hakkıyla dibe batmak için de şiire tutunmaya ihtiyacımız vardır. Kazazedenin şiiri dışında ciddiye alınacak bir şiir yoktur. Gerisi gevezeliktir. Elbette hiçbir çeviri bizi orijinal şiirin tadına, anlam dünyasına ve atmosferine taşıyamaz. Ama bütün dilleri bilme şansımız yok. Bu imkansızlığın yükünü alarak çeviri metinler okumak durumunda kalıyoruz. Bütün teorik tartışmaları yaparken ısrarla çeviri yapmak durumundayız. Çeviri vasıtasıyla sadece kaynak dili/ kültürü değil kendi kültürümüzü tanırız. Demek ki çeviri faaliyeti zayıf bir toplum kendisini tanıma ve özne olma fırsatını da kaçırmış bir toplumdur. Kültürel olgunluktan, buna bağlı olarak demokratik ve eleştiriye tahammülü olan bir toplumdan bahsedeceksek bunun çeviriden bağımsız olduğunu iddia edemeyiz. Ötekini tanımadan kendimizi bilemeyiz. Ulusal özne de kaliteli çevirilerden doğan kültürel çatışma içinde doğar. Bizde sağ ve solun vasatlığı yani sağın kendini güncelleyememesi solun ise Batı akademilerinde şıpınişi üretilen moda kavramların kolay müşterisine dönüşmesi ile çeviri çeşitliliği ve kalitesi arasında doğrudan bir bağ görüyorum ben. Biz çeviri yaparken Agamben'in Hölderlin'in yaptığı Sophokles çevirisi için kullandığı kavramdan cesaret alıyoruz: Yaratıcı yanlışlık. (Schiller, Goethe'ye yazdığı bir mektupta Sophokles çevirisindeki tercihlerini Hölderlin'in akıl sağlığını kaybettiğine delil sayarak latife yaparken Agamaben bunun aksine Hölderlin'in bilinçli olarak yaratıcı yanlışlar yaptığını söyler. Edebiyat dergilerinde eksikliğini hissettiğimiz şey güncel şiirdi. Hala Rilke, Eliot gibi isimleri çevirmenin güncel şiire doğrudan bir katkısı olmadığını düşündük. Buzdokuz'un en bariz farklarından birisi doğrudan yaşayan şairlerle temas halinde olması ve ortak projeler yapması. Esc dediğimiz ilk bölüm daha riskli bir şiire zemin hazırlamayı hedefledi. Bunu yaparken elimizden geldiği kadar kaynak metnin anlam ve estetik kaygılarını hedef metne taşımak istiyoruz. İşleyen mesaiye gelince oldukça titiz ve dikkatli çalışıyoruz. Şiirde ve teoride öne çıkan isimleri takip ediyoruz. Geçmiş dönemdeki önemli şairler ve eleştirmenlerle bu isimlerin arasındaki bağ bizim için önemli. Yani referans ve sınama yoluyla hareket ediyoruz. Böylece Türk şiirinin geldiği noktayı da test etmiş oluyoruz. Çevirmeye karar verdiğimiz iyi ve güncel metinlerin anlam bütünlüğünü, yerleşik/ genel kabul görmüş kavramların tutarlı bir şekilde Türkçeye aktarılmasını gözetiyoruz. Bu sürecin dergiye çok şey kattığını şahsen tecrübe ediyoruz. Dünyanın her yerinden pek çok şair dostumuz oldu. Yeni şiirleriyle, yazılarıyla, soruşturmalara cevap vererek aktif katkı sunuyorlar. Özellikle Batı şiirinde etkin olan ve eleştirmenlerin ciddiye aldığı pek çok çağdaş isme yer verdik. Christian Bök, Daniel Harris, Charles Bernstein, Anthony Etherin, Ken Hunt... Yaşayan önemli şiir eleştirmenlerinden Morjorie Perloff ile söyleşi yaptık mesela. Günümüz edebiyatına artık klasikleşmiş Yeni Eleştiri ve Bloom estetiğinden farklı bir gözle bakmak isteyenler için önemli bir kaynaktı bu. Benim şahsen çok önemsediği Sanat Eleştirmeni Boris Groys'la söyleşi yaptık. Bu söyleşi daha sonra Koç Üniversitesi Yayınlarının dijital ve matbu olarak yurt içi ve yurt dışında dağıtımını yaptığı katalogda yer aldı, ülkemizdeki on bin akademisyene posta sistemiyle ulaştırıldı, pek çok kurum ve kuruluşa dağıtıldı. Bunun yazara olan ilgiyi artırdığını da söyledi yayınevi. Sonra Buzdokuz'da yer alan Charles Bernstein'ın bir şiirinin Türkçe çevirisi ABD'nin önemli dijital platformlarından biri olan Jacket2 Magazine'de Fransızca, İspanyolca, Portekizce, Fince çevirileriyle yan yana duruyor. Bunlar ilk aklıma gelenler. Gülten Akın, şiiri düzde kuşatmak demişti şiir üzerine yazılarına yer verdiği kitabına. Şiir düzde kuşatılan bir şey, yoksa teslim alamazsınız. Tabii Fazıl Hüsnü gibi bunun aksini söyleyenler, şiir dilim bozulmasın diye mektup bile yazmaya yanaşmayanlar da var. Turgut Uyar da bu işe sıcak bakmayanlardan. Tam tersini düşünenler de var elbette. Nesir benim için şiir öncesi düz koşu gibi. Motivasyon kaynağıma gelince; yazmak bana göre bir şehri daha iyi tanıyabilmek için adım adım yürüyerek dolaşmak gibidir. Yürümeden tanıyamazsınız, o şehir size sırlarını açmaz, sizinle konuşmaz. Okumak başkasının aklında yapılan gezinti ise yazmak da kendi aklında yapılan bir gezinti sayılır. Aslında çok özel bir sebebi yok. Servet-i Fünun dönemini çalışmak istiyordum, o kadar. Cenap Bey'in biyografisine çalışırken bir yıl boyunca onunla yürüdüm, onunla dolaştım sokakları, onunla konuştum. İmparatorluğun, sadece şiirde değil her alanda temel kırılmaların yaşandığı bir dönemi, hala tartışmalı olan cumbalı odalardaki yaşlı teyzelerin verdiği unvanla- Sultan Hamid zamanı edebiyatını ancak bir şairin rehberliğinde öğrenebilirim, diye düşündüm. Dante'nin İlahi Komedya'da yolculuğuna Şair Vergilius'la başlayıp sonrasında aşkla devam etmesi gibi, ben de tarihin bu en ilginç dönemlerinden birine Cenap Bey'le indim. Bir süredir düzenli şiiri, yani bir düzeni, Aristo'nun terimiyle prepon'u olan şiiri yazmayı bıraktım. Külçe şiirler bitmek üzere. Deneme kitabı çıkarmayı da iki kitaptan sonra bırakmıştım zaten. Buzdokuz için alternatif şair portreleri bir kitaba dönüşene kadar yazıp bırakacağım. Şifasız Bilgiler Ansiklopedisi yarım kaldı, onu bitirmek istiyorum. Bunca bırakış arasında neye başlayacağıma ise henüz bilmiyorum. Bilmemek erdemdir, demişler. Nereye gideceğimi bilmiyorsam doğru yoldayım, diyorum ben de. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


Aşkar'ın yazarlarından Aykut Ertuğrul, uzun yıllardır dergilerde yayımladığı öykü birikimlerini kitaplaştırdı. 'Keyfekader Kahvesi' Okur Kitaplığı Yayınları arasında çıktı. Kendisiyle hem kitabı, hem de öyküyü konuştuk. Cevizci'nin felsefe sözlüğünde postmodern sanat anlayışının tanımına baktığımızda; postmodernizmin sanat için sanat, yüksek sanat kavramlarına karşı çıktığını, sanatla hayatın ayrı düşünülemeyeceğini, sanatla gündelik hayat arasındaki sınırların ortadan kaldırılması gerektiğini savunduğunu görürüz. Bir de şu: Kodların karışımını yeğleyen bir üslup karışıklığı, hiç kuşku yok ki parodi, pastiş, ironi, oyun ve kültürün yüzeydeki sığlığının kutsanması, postmodern sanat anlayışının karakteristik özellikleri olarak ortaya çıkar. Genel olarak postmodernizmin hakikatin parçalanmışlığına, öznelliğine hatta yokluğuna vurgu yaptığı da sıkça söylenir. Aslında bu konuda herkesin kafasının karışık olduğunu düşünüyorum. Mesela üst kurmaca ya da metinlerarasılık için kimi eleştirmenler modern tekniklerdir dese de postmodern diyenler de yok mu? Vasata razı arabulucularsa, bunları kullanan yazarları postmodernist saymasa da, postmodernizmin işaretçileri olarak görüyorlar. Belki kendi kafa karışıklığımdan dolayı etrafı toz duman görüyorumdur, geçelim. Bu öykü deneysel bir öykü mü? Yazılan her yeni öykü kadar... Yapılmamış şeyleri yaptığımı iddia edemem, ama her öykümde daha önce yapmadığım bir şeyi denemeye çalıştığım söylenebilir, bu da beni deneyselci yapmaz zaten. Fantastik ve büyülü gerçekçilik başlığı altında toplanabilecek metinleri, bu türlerde eser veren yazarları hevesle takip ettim, ediyorum. Masalları, destanları, çeşitli kültürlerin mitlerini ezelden beri keyif alarak okudum; beslendim. Bu yüzden de önemli bir yer tutuyor öykülerimde. Neden sevdiğim, kapıldığım sorusunaysa verecek net bir cevabım yine yok, tek sebebi çocukluğumdan bugüne yaptığım savruk okumalar olabilir; kutsal bir sebebi olmadığı kesin. Böyle devam edecek mi dersen, azalarak, değişerek, evrilerek evet. Sürekli yeni şeyler okuyup yeni şeyler öğreniyoruz, bu da yeni sorumluluklar, yeni temalar, yeni alanlar demek. 1. Sanat araç değil bir amaçtır. 3. Toplum için sanat yahut toplumsal gerçekçilik komiktir, alay edilesidir. Sanat bir ideolojiye ram edilemeyecek kadar kutsaldır. 4. Sanatın kendisi bilfiil bir ideolojidir. 5. Sanat kutsaldır, çok kutsaldır, en kutsaldır. 6. Sanatçı dahidir, sanat eseri özgün, eşsiz, değiştirilemez, müdahale edilemezdir. Bir kalemde aklıma gelenleri sıraladım. Liste genişletilebilir rahatlıkla. Hakikat yani asıl hikaye, evin kaba hatlarında değil ayrıntıda gizli oysa; onun ruhunda, henüz dokunamadığımız kısımlarında. Kanonun dayattıklarından sıyrılabilmeli, İsmet Özel'in Üç Mesele'de bize önce zemini yoklamayı, gerekirse yok saymayı öğrettiği gibi, ön kabullerimizden kurtulup yaralarımızı sarmalıyız. Ondan sonra cevap vermeye, enstrümanlarımızı kullanmaya devam edebiliriz. Bunu halihazırda yapanlar var ama şu an ben cevap verebilecek kadar ilerlemiş değilim. Sadece hala evin içinde kaybolmadan dolaşmaya ve kendim-iz-e ait odayı bulmaya çalışıyorum. Tereddütlerim oluyor evet, Dimyad'a pirince giderken eldeki bulgurdan olmak da var işin ucunda. Yani bildiğimiz kıssalara yeni bir boyut katmak, farklı bir açıdan okunmasına katkıda bulunmak isterken kelimeleriyle hakikatin üstünü örtenlerle bir safta gözümü açmak istemem. Ay öyküsünü yazılıp bittikten sonra bile yayımlamakta tereddüt ettim. Yanlış okumalarla acaba ayetleri tahrif ediyormuş gibi görünebilir miyim diye. Ama hayır vicdanımı yoklayınca öyle olmadığını gördüm. Bu öyküde Kur'an'ın mesajına aykırı bir durum söz konusu değil. Ölçü bu olmalı, bu olmasına çalışıyorum. Bu hassasiyet içinde kıssaları kendi bilgimiz oranında yeniden yorumlamakta bir beis görmüyorum. Ki yeniden yorumlama hep yeni şeyler söyleme mecburiyetini de doğurmuyor, mesajı çoğaltmak, yeniden söylemek de hikayeye dahil. Modern bir tür olan öykü hala genç sayılabilir -bunu da söylemesek ölürüz- Yüz yıllık bir tarihi ya var ya yok. Doğası gereği öykü de diğer türlerle daimi bir etkileşim halinde; biraz romanla çokça şiirle, kökü asırlara dayanan hikayeyle, sinemayla... Ayrıca gelenekle ve çağ ile çağın dayattıkları, öğrettikleri, imkanlarıyla. Her çağ kendi dilini oluşturduğu gibi kendi türünü de oluşturur aslına bakarsan. Öykü bu hengamede nasıl bir serüven izleyecek hangi mecralarda seyredecek, bunu söyleyebilmek kahinlik olur ama öykülerin gittikçe kısaldığını, bunalım öyküleri denen bize 50 kuşağından miras bencil öykülere her geçen gün daha az meyledildiğini, daha kıvrak, daha kısa, parlak metinlere bundan sonra daha sık rastlayacağımızı düşünüyorum. Işığını düpedüz hayattan alan öyküler olacak bunlar, sırf bu yüzden kaba bir bakışla toplumsalcı bile sayılabilecek metinler. Öykü kısaldıkça zeka gösterisi, absürde meyil, iğneli bir dil arayışı da giderek daha çok göze çarpacak. Denge, kıvam, sahicilik, ritim ve görüş gücü her zaman bir öyküyü öykü yapan unsurlar olmaya devam edecek ama. Kitaptaki başka bir öykü olan, Hata Benim, Borges'in bir öyküsünden aldığım şu epigrafla başlıyordu: Herhangi bir yaşam istediği kadar uzun ya da karmaşık olsun tek bir andan oluşur aslında; kişinin kim olduğunu öğrendiği andan. Bütün çabalamalar, komik hırslarımız, debelenmelerimiz tek bir an için aslında, ya da tek bir anda yok olsun için. Ve o tek an, zamanın sonunda ya da belli bir noktasında değil. Aramakla bulunacak gibi değil yani. Her an yeniden yaratılan kainat içinde her an yeri değişen, kavranamayan, kavranamadığı oranda yanıbaşımızda, parmakuçlarımızda olan hakikatten bahsediyorum. Kendilik bilgisi. Kendini bilmek. Sır öyküsünün kahramanı ihtiyar bilgenin ölümsüzlüğü ararken aslında aradığı şey bu bilgi belki de. Azrail'le yaptığı savaş, oynadığı oyun bunun için ve bizimkilerden farklı değil. Bir deveran evet. Çünkü aradığını bulduğunu sandığı an aslında başlangıç noktasına da geri dönmüş oluyor, hikaye başa sarıyor. Uğruna ömrünü adadığı, yıllarını harcadığı muhteşem an, aslında arayışıyla, emeği, ömrüyle büyüttüğü bir şey. O an, tüm o sözde enerjiyi kendi bünyesinde barındırıp bir pilin enerjiyi hapsetmesi gibi hapsediyor görünse de değil. O an, o anı oluşturan yıllardan oluşuyor. O an, bir ömür. Bir ömür, o an. Hakikatin yüzüne bakmaya hak kazandığı an. Oyunun başladığı, bilinmezlik sisinin çöktüğü, hiçlik anı/mertebesi. Dönüp duran o an, zaman, hakikat, biziz.


-Yeni kitabınızın ismi Mümkün Öykülerin En İyisi oldukça iddialı bir isim gibi görünse de hemen arka kapakta aslında öyle olmadığını söylüyorsunuz. Mümkün öykülerin en iyisi yazılabilir mi peki bu durumda? Yazıldıysa da sizce kim yazdı? -Yaptığı işleri hayranlıkla izlediğim şair, sabık dergici Salim Nacar, geçenlerde Yolları Çatallanan Bahçe'den bir bölümü hatırlattı bana; Bir an düşündükten sonra cevap verdim: Satranç sözcüğü diyordu Borges. Mümkün öykülerin en iyisi yazılamayandır herhalde. En azından benim tarafımdan. Kitabın adı ulaşılmış bir hedefi değil, bir çeşit Simurg'u işaret ediyor belki de. Tabi tüm bunlar ben bu adı bir kere beğendikten sonra düşünülmüş şeyler. Önce söz vardı sonra anlam uydurdum o söze. -İlk öykünüzde ilk okuyuşta dikkati çekmese de peygamber isimlerinin kullanıldığını görüyoruz. Bu öykünün derinliklerinde modern bir peygamber menkıbesi aramalı mıyız? -Bu kıssaların anlatılmış olmasının bir sebebi var ise -ki öyle olduğuna inanıyoruz- onları her an yorumlamakta kendi hayatlarımıza, hikayelerimize uyarlamakta bir beis yoktur diye düşünüyorum. Modernlik, Bedri Gencer'in çarpıcı ifadesiyle zaten başlıbaşına hikmetin kaybı demektir, dolayısıyla modern menkıbeler yazıyorum demekten ar ederim; bu pek çok açıdan uygunsuz görünüyor. Pek çok kez bu hikayeleri yeniden düşünmeye çalıştım, hiçbir işe yaramadılarsa bile böyle bir hikaye yazmaya çalıştığım her seferinde kıssaların aslına Kur'an'a geri dönüp yeniden okumak ihtiyacı hissettim. Bu bile yeter. Çünkü bunlar fantastik hikayeler, çocuklara yatmadan önce uykuları gelsin diye anlatılacak hikayeler değil; biz onlardan ders alabilelim diye orada yazılılar hatta belki bu yüzden yaşandılar. -Öyküleri okuduğumuzda derin acılar ve üzüntüyle karşılaşıyoruz önce, ilerledikçe de birden gülümseyeceğimiz cümleler çıkıyor karşımıza. Buffon Üslup insanın ta kendisidir, der Aykut Ertuğrul da hem duyarlı hem de muzip biri mi? -Buradan öykülerimdeki üslubun duyarlı ve muzip olduğu sonucuna vardığınız sonucuna vardım. Sevindim. Eğer başka biri de -mesela karım- duyarlı ve muzip biri olduğumu söylerse ona da sevinirim. Ben dersem ne duyarlı sayılırım ne de muzip. İtici ve mizah duygusundan yoksun biri olurum. J -Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, Urdn Medeniyeti Hakkında Birkaç Mühim Belge, Yok Kimse Yok ve Son Anahtar ve Başka İhtimaller öyküleri alışılagelmiş öyküden farklı biçimsel özellikler taşıyor. Öykücünün bu arayışının sebebi nedir? Bu biraz fıtratla alakalı sanırım. Okuduğum her iyi öyküden sonra bunun bir benzerini de ben yazabilir miyim diye düşünmeden edemiyorum. Acaba haset mi diye epey sorguladım kendimi; testler olumlu çıktı. İmrenme adını verdim. Dolayısıyla sürekli denemek durumunda kalıyorum. Bugün Sait Faik öyküsünden, Bilge Karasu'dan, Ramazan Dikmen'den, Oğuz Atay'dan, Rasim Özdenören'den, Mustafa Kutlu'dan bahsederken eksik de olsa birkaç cümleyle öyküsünü genelleyebiliyoruz; çünkü kendine has öykü anlayışlarına sahip öykücüler onlar. Bir gün biri de benim öyküm için denemelerle dolu, kararsız, karakterden yoksun bir öykü anlayışı var, derse diye ödüm kopuyor dersem yalan olmaz. Söylediğiniz gibi deniyorum, nereye kadar gidecek böyle bilmem. -Mahir Ressam ya da Babamı nasıl öldürdüm öyküsünde metinlerarasılığın sırası değil atayını da al git cümlesi bizi gülümsetiyor ama bu öyküde de diğer bazı öykülerde de metinlerarasılığı görüyoruz. Sizce metinlerarasılık kurguyu ve anlatımı zenginleştirmek için mi yoksa sizce daha özel anlamları var mı? -Biz ve özellikle bizden sonraki kuşaklar metne daha yakın yaşıyoruz da o yüzden. Bu şahsi bir yargı, yanılıyor olabilirim ama hayatla ilişkimiz minimuma indirgenmiş durumda; bir tarladan bahsettiğimizde gerçek bir tarladan değil okuduğumuz metinlerdeki tarla imgesinden bahsediyoruz aslında. Zihnimizde gerçek bir karşılığı yok bunun. Tarla topraktan değil harflerden oluşan bir şey bizim için. Bu işin genel yanı; özel olarak da bunu kibirlenmek için söylemiyorum bugüne kadar çok okuduğumu söyleyebilirim. Hala da kitabı elimden düşürmemeye çalışıyorum. Bu alışkanlığımın, fıtratımdaki herşeyi birbirine bağlama özelliğiyle bir araya gelmesiyle ölümcül bir denkleme dönüştüğünü varsayıyorum. Yani yazarken, kendimi azıcık bıraksam hemen daha önce okuduğum başka metinlerin tacizine uğruyorum. Bu labirentten kafamı uzatabilip, azıcık kendime ait bir üslupla bir iki öykü çıkarabilirsem şükredeceğim. -Kan, ölüm, acı, kız kardeş, Adem, Kenan, mürekkep, çocukluk, kirpik sözcüklerini ya da bazen metaforlarını sıklıkla kullandığınızı fark ettim, bunların bilinçaltınızdaki anlamı nedir? -Bu söyleşi bittikten sonra oturup bu tespitiniz üzerinde kara kara düşüneceğim. Gerçekten öyle mi, öyleyse bu bendeki hangi garip arızaya tekabül eder? Bunu ilk siz söylediniz ama kitabımı, bunu söyleyebilecek kadar dikkatle okumuş olmanız beni gururlandırdı. Ama ille istiyorsanız, çok da ciddiye almayacağınıza söz verirseniz bir terkip yapayım. Bir kuple: Kirpiklerimin güzel olduğunu düşünüyorum, kızkardeşimi bir ağabeyin bir kızkardeşi sevebileceğinden çok sevdiğimi düşünüyorum, babam erken yaşta öldüğü için Adem'e, ilk babaya yöneldim belki. Çocukluğum acılarla geçti, elime mürekkep bulaşması hala bana çok havalı geliyor, Yusuf kıssasını; kıssaların en güzeli olduğu ve okuyanların nice hikmetler görebileceği bir kıssa olduğu için çok okurum. Kan ve ölüme gelince, malum insanoğluyuz, onlardan yapılıyız. -Öykülerin bir kısmında ülkemizin ve dünyanın geçirdiği badirelere tanık oluyoruz. Bu durumlara sanatçı duyarlılığıyla yaklaşımınız dikkate değer. Dünya için yorum istemek belki çok uzak olur ama ülkemiz için bazı konularda yol ayrımına geldiğimiz zamanlardayız. Sizce daha umutlu öyküler yazılabilir mi artık? -Ben umutluyum, eğer bu konuda öyküler yazacak olursam daha umutlu öyküler yazacağım. diyecekken aslında artık bu konuda öykü yazmak istemediğimi düşündüm, çok sloganik gelebilir size ama şu an barışın öyküsü yazılmaz, barış yaşanır gibi geldi bana. Ama onları aşabilmek için yaşadığımız derin travmanın öyküleri yazılabilir. Rehabilite olabilelim diye. İnsan önce cinneti yaşar sonra yazar; cinnet içindeyken onu yazmak mümkün değildir; ol mahiler ki kuramına göre. Şimdi sudan çıkıyoruz, bunca zaman nerede yaşadığımıza şöyle bir bakmanın vakti. Biz yine acılara yoğunlaşacağız, çünkü Zarifoğlu'nun dediği gibi ne çok acı var! Dünya hala acı çeken insanlarla dolu, dört yanımız kan gölü. Dileyelim ki, bize malzeme kalmasın da, kalemleri kırıp atalım. -Askerlik mesleğinden ayrıldığınızı biliyoruz ve öykülerden de bunu çok net anlayabiliyoruz. Bu deneyiminiz size sadece öykü konusu anlamında mı katkı sağladı yoksa başka getirileri ya da götürüleri oldu mu? -Birşeylere hele de öyküye katkı olsun diye yaşamadım tabi yaşadıklarımı. Bazen arkadaşlarımla şakalaşırken elimde, 'bir yazarın yaşaması gereken acılar' diye bir check list var; onları yaşadıkça yanına artı koyuyorum; yetimlik, kaçaklık, hapis, sürgün, baskı gibi diyorum ama öyle değil tabi. Renkli bir biyografi oluşturmak için yaşamıyoruz sonuçta değil mi? Sonuç olarak beni iyisiyle kötüsüyle şu anki insan yapan yaşadıklarımdır; kişisel tarihimde neyi değiştirirsem sonucun ne olacağını anlayabilmek imkansız. Belki askeriyede yaşadıklarımdı beni bugünlere getiren, belki yıllar yıllar önce bir parkta ihtiyar bir adama sunduğum bir avuç çekirdek karşılığında aldığım dua. Bilemeyiz.


Çünkü son zamanlarda sık sık beni ele geçiren hissiyatı neredeyse eksiksiz anlatan ifade bu. Daha önce de söylemiştim. Galiba Necip Fazıl Ödül töreninde: Olaylar nasıl bu noktaya geldi, anlamak mümkün değil. Hakikaten geriye doğru her baktığımda şaşırıyorum, şükrediyorum. Tevazu göstermeyeceğim Suavi abi, çok emek verdim. Emek vermedim, hayatım, işim gücüm edebiyat oldu. Edebiyatla nefes alıp verdim, savaştım, yenildim, yendim, barıştım, küstüm, okudum, yazdım, yayımladım, dergi çıkardım, sırtımda paket paket dergi taşıdım, kapattım, okudum, tekrar dergi çıkardım, edebiyat programlarına, ulusal ve uluslararası fuarlara atölyelere katıldım, okudum, atölyeler yaptım, kültür sanat sayfası editörlüğü, bir kültür merkezinde sanat yönetmenliği, edebiyat festivali direktörlüğü yaptım, ödüller aldım, okudum, musahhihlikten yönetici editörlüğe kitap yayınının -metinsel anlamda- çeşitli aşamalarında çalıştım. Ve hepsini çok uzun bir süre, yaşamak için başka bir mesleği yürütürken, ondan artakalan zamanda yaptım. Battalname'de Hamzaname'lerde, Hazreti Ali Cenkleri'nde yazının/öykünün imkanlarını sınayarak geleneği ihya etmeye çalışmak, ateşi iletmek yeterince yeni bir eylem değil mi? Google, Netflix ya da yaşadığımız zamana damgasını vuran başka şeyler bizi, istesek de istemesek de az ya da çok değiştiriyor ve biz ne / kim olduysak o kişi olarak geleneğe döndüğümüzde ondan bir şey çıkarmak istediğimizde ortaya yeni bir şey çıkıyor, çıkmalı. Elbette bu sınırsız bir etkileşim ya da sınırsız bir yenilik arayışı değil. Öncelikle, en temelde kim olduğumuz, etkilenen özne'nin kim olduğu önemli. Bir etken, bizi ne kadar değiştirebilir, nereye kadar değiştirmesine izin vermeliyiz. İkinci olarak kayaya dokunan su bizken yani geleneksel metinleri değiştirirken nerede durmalıyız? Değişmemesi gereken öz, iletilmesi gereken ateş nedir? Kaya suyun dokunuşlarıyla şekil değiştirebilir ama nereye kadar kaya olmaklığını muhafaza eder, özü nerededir? İşte böyle. Tüm bu çabayı, bir içtima; bazen suyun karşısında kaya, bazen kayanın karşısında su olduğumuz ama daima bizi biz, Hamzaname'yi Hamzaname yapan özü kolladığımız bir büyük içtima olarak görüyorum. İyi eser her zaman yolunu bulur. Buna kalpten inanıyorum. Ama evet elbette bir tehlike var. Yığılma, yolu tamamen tıkayamasa bile geçilmesi, ilerlenmesi zor bir hale getirebilir. O yazıyı yazdığımda yükselme değil yığılma demiştim, bugün yani aradan geçen beş yılda yığılmanın arttığını iyi eserin gittikçe azaldığını görüyoruz. O yazıda söylediğimi şimdi kendime tekrar edeyim, iyi de ne zaman parlak eserler çokluktaydı ki? Sonuçta edebiyat tarihine baktığımızda gördüğümüz resim, öyle ya da böyle molozların zaman tarafından, eleştirmenler, kanon vs tarafından ortadan kaldırıldığı, parıltılı ve iyi olanların ise yerine koyulduğu bir tarihin resmi. Kendi zamanımıza bakarken bu mümkün olmadığı için insan karamsarlığa kapılabiliyor. Ama enseyi karartmaya gerek yok. Yığılma tespitini menfi bir kanaatle değil de yükselmenin olmadığını vurgulamak için söylemiştim ben de. Elimizde kalem ve kağıt ve klavye ve dünyayı dolaşan ve hep dolaşacak olan hikayeler hep mevcut. Bellek ve Başka Tuzaklar, ilginç bir deneyimdi benim için. Tadı damağımda kaldı desem yeridir. Şöyle oldu: Bir dergi benden yazı / deneme istediğinde elim ayağım birbirine dolaşıyordu. Ne söyleyeceğim? Öyküyü zor yazıyorum zaten insanlara başka bir formda söyleyecek neyim var? Sonra içinde eser miktarda hikaye barındıran denemeler yazmaya karar verdim. Yazmaya başladığımda, öykü türünde yazarken saklamayı becerebildiğim kendi hikayemin açığa çıktığını fark ettim. Öykü yazarken nerede duracağını bilen hatıralarım, deneme yazarken kalemime sızdılar. Önce ürktüm, tedirgin oldum fakat sonra içlerine biraz yalan biraz mübalağa biraz edebiyat katarak onları hatıra olmaktan uzaklaştırmaya çalıştım. Bu da metinleri öyküye biraz daha yaklaştırdı sanırım. Bilmiyorum iyi mi oldu? Ortaya çıkan manzara doğrusunu isterseniz beni sevindirdi, tatmin etti. Hatta yenilerini yazmaya dair cesaretim arttı. Peki yazılan şey, Bellek ve Başka Tuzaklar özelinde tam olarak nerede öykü nerede deneme oluyor? İnanın emin değilim. Öykünün sınırlarını genişlettiği, anlatının sınırlarında dolaştığı günümüzde hele! Sanıyorum, anlamlı ve reddedilemez tek cevap: yazarın niyeti. Yazarı, türüne ne dediyse ona itibar etmeliyiz. Editör cephesinden bakınca da yazar merkezli bir değerlendirmenin bizi makul bir sonuca ulaştırabileceğini düşünüyorum. Soru şu olmalı: Yazarın yazdığı diğer metinler arasında bu metinler nerede duruyor? Mesela yazar, herhangi bir meseleyi, kavramı bir kurmaca metninde bu kadar uzun boylu tartışmayıp söz konusu metinlerde tartıştıysa demek ki bu metinler diğerlerinden farklı bir yerde duruyor. Yazarın önceki öykülerinde kullanmaktan sakındığı unsurları bu metinde kullanmayışı eğer öyküde yeni bir şeyler denediğini iddia etmiyorsa başka bir formda eser verdiğinin ispatı sayılabilir. Öte yandan Bellek ve Başka Tuzaklar'daki metinlerin benim öykülerime göre biçimsel olarak klasik öyküye daha yakın olduğunu da itiraf edeyim. Ukalalık saymazsan, Picasso'nun otoportrelerini örnek vermek istiyorum. Kübik resimle kendisine kadar olan resim anlayışını yerle bir eden Picasso'nun, otoportrelerinde klasik resme ister istemez bir adım daha yaklaştığını görüyoruz. Elbette kendi üslubunu koruyarak. Bilmem ki buradan nereye varmak istiyorum. Otoportre denemeleri mimari oyunlara tahammül edemiyor, sanatçıyı klasik çizgiye çekiyor gibi bir şeyler demek niyetindeydim. Kendimi Picasso'yla kıyaslayınca bi'gülme geldi devam edemedim. Galiba kökü bende diye düşündüm. Gittikçe daha az yazsam da anlatılacak hikayeyi bulmak konusunda bir sıkıntı hiç yaşamadım. Hayat, metinler, dünya hikayeyle dolu. Hem söz konusu sanat olunca bir tomurcuktan bin filiz bin çiçek bin ağaç çıkarmakta şahsen bir beis görmüyorum. Yani yarın bir gün birini alır yeniden yazarım. Öyle ya, nasılsa o tomurcuğa bilmem kaç zaman sonra su veren ben ilk zamanki ben olmayacağım. Ortaya istesem de ötekinin aynısı bir eser çıkmayacak. Öykü yazılır abi, o kolay. İnsan var oldukça hikaye de varolacak. Hikaye var oldukça anlatılmak için kendisine bir form bulacak. Bu öykü, roman ya da yarın başka bir form olur... Asıl soru, bizim halimiz ne olacak? Dünya, gitgide anlaşılması daha zor bir yer haline geliyor gibi. Bize kendini açmak konusunda her gün biraz daha gönülsüzleşen dünyayı yorumlama yeteneğimizi, onu izleme şevkimizi yitirirsek hikaye de bizden uzaklaşır. Ama bizden uzaklaştığı, olmadığı ve başkalarına yaklaşmadığı anlamına gelmez. Sadece bizden uzaklaştığı anlamına gelir. O yüzden ben bizim ahvalimiz konusunda daha çok endişeliyim. Bu röportaj daha önce Muhayyel Dergisi'nin Ağustos 2020 sayısında yayınlandı. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


Galiba kitabı anlayamadıkça, öyküyü yazmaya çalışırken kendi zihnimde uçuşan fikirlerle ortaklıklar aradım, bulduğumu sandım. Tam burada Adorno'nun yazmak üzerine söylediği şu müthiş sözleri hatırlatmak istiyorum. Gerektiği gibi yazılmış metin örümcek ağına benzer: Gergin, eşmerkezli, saydam, sıkı örgülü. Uçuşan her şeyi kendine çeker. Arasından geçmeye çalışırken ağa yapışıp kalan metaforlar, onu besleyen avlardır. Konu ve malzeme kendiliğinden ona doğru kanat çırpıyordur. Kendi öykümü, gergin, eş merkezli, gerektiği gibi yazılmış olmakla övmeye çalışmıyorum ama Süruş'un Evrenin Yatışmaz Yapısı öyle veya böyle iri eşsiz cüssesiyle bu ağa takıldı. Ben de hoşnutlukla bunu izledim. Bir türlü yatışmayan karakterlerin ve yatışmayacak bir Hikaye'nin olduğu bu öyküye isim olarak Evrenin Yatışmaz Yapısını kullanma hakkını kazanmış mıydım? Umarım. Sonuçta her şeyi, bu üç kelimenin bir araya gelişindeki şiirsel ahengin parlaklığı başlattı. İlk defa hacimce bu kadar uzun bir metin yazdım. Kısa denilecek bir öykü yazmak üzere oturmuştum masa başına. Oğuz Atay'ın Korkuyu Beklerken'indeki Ubor Metenga'yı ve Borges'in Kongre'siyle bilhassa Otuzlar Mezhebi'ni oldum olası çok sever ve kıskanırım. Kurmaca dünyaya bir örgüt de ben neden katmayacaktım ki? Adı bile belliydi: Bir hikayenin peşine düşmüş, adlarını da bu tutkularından alan Esatirilerin. Yani masum niyetim, kendine ait bir odaya sahip olmak isteyen yazarlardan birazcık fazlasıydı; kendime ait bir örgüt kurmaktı. Dört beş sayfada bu işin altından kalkabileceğimi düşündüm önce. Her ne olduysa, yazmaya başlar başlamaz kendimi metinlerarası bir cehennemin içinde buldum; her zamankinden daha mütecaviz ve hükmeden bir baskıydı zihnimdeki. Öykü ve örgüt ve mezarlıktakiler ve Korkut Molla ve elbette bugüne kadar okuyup sevdiğim bütün metinler, karakterler, yazarlar bir türlü ehlileşmeyen bir aygır gibi zihnimde ve kağıt üzerinde tepişip duruyorlardı. Kendimi savunmak üzere sahneye hemen şen anlatıcıyı çağırdım. Karakter Aykut Ertuğrul'un sesi, elimi bir nebze güçlendirmişti. Peki madem bir metinlerarası saldırı altındaydım, bunu neden bugüne kadar bana kendini dayatan metinlerle yazarlarla bir cenge, aynı anda hem neşe hem rekabet içeren bir gösteri maçına dönüştürmeyecektim ki? Meydan ortaya çıktığında modern edebiyatın ustaları yetmiyormuş gibi Korkut Molla kılığında bütün bir anlatıcılar geleneği de dahil oldu işe. Bunca ustayı, bunca sesi, bunca hesaplaşmayı, tek bir katman ve olaylar zinciriyle öyküleştiremezdim. Hikayenin uzama teklifini kabul ettim ve benim için aylar hatta yıllar süren bir maraton başladı. Ne zaman öykünün bittiğini düşünsem kurguda yeni bir açık ortaya çıktı, ne zaman az kaldı desem, kurgu bir açmaza saplandı; böylece uzadı gitti öykü. Evet öykü. Ne novella ne de romandı yazdığım. Çünkü tam da bu uzun metin yazma deneyimi sırasında anladım ki roman bir açılma formu. Karakterlerin geçmişine, ruh hallerine, mekanların ayrıntılarına kadar genişleyen dört başı mamur bir itiraflar silsilesi. Aralıklarla, ayrıntılarla, mesafe ayarlarıyla, tasvirlerle, boşluk ve doluluk alanlarıyla bir dünya tasarımı. Düşününce yazdığım öykü, bir romancının bakış ve iş yapış biçimiyle ortaya çıkmadı; böylelikle olup olabileceği şey ancak uzun öykü. Bu onu basit ya da alelade kılmaz; güçlü bir eser hangi formda olursa olsun gücünü muhafaza edebilir. Evrenin Yatışmaz Yapısı'nın iyi düşünülmemiş, savruk bir roman olarak görülmesindense sınırları genişleyen bir dünyanın öyküsü olarak görülmesini yeğlerim. Bu yüzden de kitabın kapağında öykü yazıyor. Ekrem Demirli Hoca'nın Klasik Düşünce Okulu'nda gerçekleştirdiği Füsus'ül Hikem Okumaları'nda dinlemiştim. Anlayabildiğim kadarıyla, Şeyh-ül Ekber, insanın yaratılışını ve yaratılışındaki gayeyi hatta mahlukatlar arasındaki yerini ifade ederken yeryüzü ve insanın birbirinden bağımsız yaratılmadığını, yeryüzünün bizzat insan için yaratıldığını vurguluyor. Bu, insanın eşref-i mahlukat oluşu bilgisini daha derinleştiren bir hikmet. Nesneler, şeyler yaratılmış da bunların arasında bir hiyerarşiden bahsediliyormuş gibi düşünmeye meyilliyiz; oysa dünyanın bizatihi insan için yaratılmış olması fikri bize bambaşka şeyler de söylüyor. Bildiğimiz bilim kurgu öykü roman ve filmlerinde insanın varlığı, pamuk ipliğiyle bağlıdır hayata. Bu kurgular, ondan üstün bir varlık dünyaya geldiğinde insanı yok olma tehlikesi içinde görmeyi severler. Saylonlar, yapay zekalar, uzaylılara karşı insan. Varlığını ve dünyayı korumak için savaşan insanlık fikrinin asil bir tarafı da var elbette. Adem'den Önce'de, insanı yeryüzünün gerek şartı olarak düşünmeyi yeğledim. Nasıl ruh olmadığında beden bir cesede dönüşüyorsa, insan olmadığında da yeryüzü çürümeye yok olmaya yazgılı bir cesettir fikri çıkış noktamdı. Evet evet, tam da söylediğin gibi abi. İnsanı eşref-i mahlukat yapan şeylerden biri de bu değil mi zaten, ad verme kabiliyeti. Ad vermek, var etmek haddimi aşmak istemiyorum ama yaratma eyleminin cüzlerinden biri olsa gerek. Allah'ın bizi yaratırken ve yeryüzündeki halifesi kılarken ruhumuza üflediği nefesin bir parçası... İnsanı, keşfeden, icat eden, isim veren eyleyen bu lütfun kendisini gösterdiği alanlardan birisi de haliyle edebiyat. Bin bir cevapsız çağrı aslında yazma eyleminin doğasını; yazar ve ilham yazar ve gelenek arasındaki bağı sorgulayan bir öykü desek herhalde abartmış olmayız. Bilmem ki, bu öyküdeki ustaya özel bir anlam yüklemedim aslında. Tam olarak bütün bir edebiyat geleneğimizde usta kimse o da o. Ama Kuyularda Dolaşan öyküsünü benim için ayrıcalıklı kılan ustanın kimliği değil, zamanın kuşatılamaz, ele geçirilemez göreceliliği. Bir anın genişleyip sonsuzluğa doğru açılabilmesindeki muhteşem sır. Dünyada olup biten değiştiremediğim bütün zulümlere, haksızlıklara karşı Allah'ın adaletine duyduğum sonsuz iman. Yetişkinler için yazarken ister istemez, rasyonel aklın gölgesinde, onun kesin inançlarıyla bir ateşkes anlaşması imzalamış gibi tedirgin yazmaya meylediyoruz. Hayatın alelade akışını bozan her bir şey için mantıklı açıklamalar üretmek zorunda hissediyoruz. Onu davet ettiğimiz oyunda tutabilmenin, itici olmadan hikayemizi ona aktarabilmenin yolu nedensellik ilkesine sadakatten geçiyormuş gibi davranmaya meyilliyiz. Oysa çocuklar için yazarken bahsettiğim gölgenin boyu hayli kısalıyor ve boşalan yeri hayal gücü, muhayyile, hikaye anlatma coşkusu dolduruyor. Okurla yazar, dinleyiciyle anlatıcı arasında sürüp giden bu hikaye oyununa çocuklar daima daha büyük bir istek ve şevkle katılıyorlar. Bu şevk yazara da bulaşıyor. Öğrenmek denir mi buna bilemem ama hikaye anlatmaya duyduğum coşkulu sevgi Son Oyuncak Mağarasını yazarken daha da arttı. Yazarken sık sık kendi kendime güldüm, eğlendim... Cevap şu olabilir evet, hikaye anlatmanın ne kadar keyifli bir şey olduğunu yeniden hatırladım. Öğrendiğim şey kesinlikle buydu. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


Kelimeler mi muharrik, insan mı ölü sevici burası meçhul. Sanat kendi adını tanıyamaz oldu. Belkide mahlas isimlerle imgelerin arasına saklanıyordur kimbilir. Tiyatro, Sinema, Şiir, Felsefe, Edebiyat düşünmeyi adet edinenin uğraşılarındandır. Heleki eser vermeyi bir görev addeden nadir insanların sürekli evine aldığı beş özel misafiridir. SinemaTerspektif Dergisi olarak ve bizatihi kendi şahsımla estetiğe olan merakımızdan ne zamandır görmeyi ve konuşmayı arzuladığım okumayı ve bilgilenmeyi hiç bırakmayan Türkiye'nin nadide kadın oyuncu-öğretmen-müzisyen-düşünürlerinden birisi olan Ayla Algan'ın evine ru be ru misafir oldum. Kendisi aklımın işaretlediği bir şahsiyetti. Elbetteki onunla olan konuşmamıza geçmeden sizlere kendisinin biyografisinden aktarımda bulunacağım. 1937 doğumlu. 54 sene Beklan Algan'la evli kalmış. Yunus Emre çalışmalarında öğrendiği Seviismini 75 doğumlu kızına koymuş. Yunus Emre şiirlerini Almanca-İngilizce-Fransızca okumuş. Muhsin Ertuğrul Rumeli Hisarı'nda keçileri kaçırarak ki -gerçekten keçiler yaşıyormuş-orada bir tiyatro açmış. Muhsin hocanın arzusuyla o tiyatroda arkadaşları Müjdat Gezen ve Ali Poyrazoğlu şaşırsalar da Ayla Algan Hamletve Ophelia karakterini oynamış. Bundan sonra Erkek Hamlet diyerek anılmıştır. Şan dersi aldığı için şarkılar söylemiş, yarışmalara katılmış, piyano çalmış. Zeki Müren'in özel isteğiyle ondan sonra sahneye çıkmış ve bir müdet şarkılar söylemiş, Yunus'u seslendirmiş. 72 de devlet sanatçısı olmuş. Ressam olan annesi, tüccar olan babası ona bale eğitimi de aldırmışlar. Belki de sanatın diğer dallarıyla bu kadar ilgili olması estetik kodlarını bu denli sağlamlaştırmasına vesile olmuştur. Eşi ile başka üniversitelerde okuyacak iken ikisi de oyunculuk eğitimi almaya karar verirler ve Amerika da büyük oyuncularla M. Brando ile de tanışarak, vakıf gibi iş gören stüdyoda Elia Kazan gibi hocalardan ders alırlar. Türkiye'ye 61 yılında Tarla Kuşu adlı oyunla geri dönerler. Muhsin Ertuğrul ile çalışır. 61 yılında kurulan LCC 'de tiyatro öğretmenliği yapar. Rutkay Aziz, Macit Koper o sırada öğrencidir. 64 Yılında senaryosu Vedat Türk Ali'ye ait olan Karanlıkta Uyananlar oyununu oynar. 66 Yılında Atıf Yılmaz'ın yönettiği Ah Güzel İstanbul filminde oynar. 66 yılında hocası istifa edince, şehir tiyatrolarından ayrılır. 71 Yılında Paris'te Olimpia'da sahne alır.72 yılında Yunus Emre'nin 650. yılı için bir albüm hazırlar. 73 Yılında Bulgaristan'da savaş karşıtı şarkılar söyler. 77 Yılında Polonya'da Kızılderililer üzerine söylediği şarkı birinci olur. 72-79 arası müzik, hayatında revaçta olmuştur. 80 Yılında Berlin'de Tuncel Kurtiz, Macit Koper, Şener Şen'le işçi tiyatrosunu kurmuştur. 84 Yılında Cevat Çapan hocamızla, Macit Koperle, Beklan Algan'la Bilsak Atölyesini kurmuştur. 88 Yılında Tiyatro Araştırmaları Merkezini TAL'I açmışlardır. 96 Yılında İstanbul Şehir Tiyatrosunda genel sanat yönetmeni yardımcısı olmuştur. 99-2001 yılında Şeyh Galip'in Aşk Hastası oyununu Kenan Işıkla birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosunda oynamış ve sonra da emekli olmuştur. 2011 de İstanbul Drama Sanat Akademisi genel yönetmenliğini yapmıştır. İngilizce tiyatro sertifika programı da vermiştir. Yaratıcı Çağdaş Tiyatro Teknikleri dersleri vermeye hep devam etmiş ve özellikle Türkiye'nin kamera önü insanı yetiştiriciliğinde bir eksiklik farkettiğinden beri, 15 senedir de öğrenci yetiştirmeye devam etmektedir. Pek çok oynadığı filmlerden ve dizilerden seçkileri ayrı bir çerçevede size vereceğim. İlk önce Ayla Hanım evinize bizleri konuk ettiğiniz için teşekkür ederiz. Mail üzerinden yapılan röportajlar sıcak bir metin sağlamıyor, ben gözlerinizi görmek istedim. Tabi ben de istemezdim zaten, artık bu kadar da olmaz, olmamalı. Zamanın geçiçiliğine ve her şeyin yok olabileceğine inanmadığımdan, akademik geçmişiniz ve biyografiniz her yerde var. Bizimse fikirlerinize ihtiyacımız var. Onları istiyorum. Zaten şöhretli insansınız. Geçmişinize herkes ulaşabilir. Sizin de istediğiniz şeyin bu olduğunu düşünüyorum. Marifetli sorular sormamı istersiniz. Süleyman Hocam da böyle derdi, kendisi yaratma ediminin sözcüsüdür. Sanat ontolojisini İsmail Tunalı Hocam özellikle çalışmış ve Süleyman Hocam da Çapa'da resimle terapi yapıyordu. Ölümsüzlük ya da gündelik üstü diye kullanıyordu. Yani ölümün gölgesi yoktur. İnsan yaratıcıdır. Yeganedir. Asıl hayatta olmayınca, mutsuz olmamaları için sanatı tercih etmelidirler. Zaman istenilirse her şeye vakit ayrılır. İstidadlı olmak gerek. İstidadlı demek; zamanını istediği şey içinde geçirmek. Onun için az uyumak, az yemek, o dersi alabilmek için para kazanmak, istidad budur. Devlet tiyatrosundan zamanında bize yardım edilerek bir mekan tahsis edildi ve biz Hacettepe'den İnci Hocayla bir yer açtık. Manifestosunu Süleyman Hoca verdi, yaratma ediminin, ölüm korkusunu yenme oldugunu anlattı. İnsanın yaratma edimi onun çalışmasıydı. İnsan bu konuyu iyi öğrenirse öleceğini bilerek, arkamadan ne bıraktım-geriye ne bırakmalıyım? diyor ve gergefini bilinçli bir şekilde dokumuş oluyor. Gündelik üstü olmak çelişkilere dizayn sağlar. Ayakkabının içine kum girse onunla uğraşırsın diyor, yani başka bir şeyle uğraşacağına onunla uğraşırsın. Ömür de içine konduğumuz bir ayakkabı misali bizi ölüme taşıyor. Yaratma uğraşısı, ölüme karşı kompansasyondur. Kim ki yaratıcıdır, bunun adı insandır der Süleyman Hocam. Sanat ontolojisi de öğrenip öğreterek, Tiyatronun ontik olan durumuyla kolektif bir sanat oluşunu inceleriz. Ne sanatçı yazara, ne yazar oyuncuya benzemez, ne de oyuncu rejisöre benzer. Bu mevzuya antolojiye bakar gibi sırayla bakamazsın. Ontoloji demek aynı anda çok şeyin konuşulması demek. Yani bu kavram akümülasyona tabidir. Hakiki yaratıcı kendini bilmez. Her yaratıcı yalnızdır. Kritiğin yoktur, yeganeyi yaratırsın. Bunu ben değil Süleyman hoca söyler. İnsan nihilist değildir yalnızdır ve yeganeyi yaratmıştır der. Ben ne zaman mutsuz oluyorum; kadınları dövdükleri zaman, bir çok profesör arkadaşım var kocaları tarafından dövülüyor, kendi makamlarından dolayı durumlarını gizliyorlar. Suriyelilerin ülkemize getirdiği hastalıklara üzülüyorum. Amel yaygınlaştı ve sonucu tifo. Hemen aşıya başlanmalı. Başka 72 de okumuştum ne biliyorum ya da ne bilmiyorum adlı dandik bir kitap vardı. Ortadoğunun hudutları değişecek diyordu. Anadoluyu koruyamamak beni oldukça üzüyor ve mutsuz ediyor, çaresiz kalıyorum. Evet. Söke'de Priene Antik Tiyatro'da üç bin kişinin izlediği Anadolu Tanrıları oyununu oynadık. Dikkat edin, yunan tanrıları değil. Azra Erhat köken karmaşası olmasın diye iyonca öğrendi. Athenanın Zeusun hayatları iyonca yazılmış yunanca. değil. Kültürlerimiz o kadar çok benziyorki. Avrupa bizim kadar iyi oynayamaz. Deniz tanrısı ile başladım. 12 çocuklu, kibirli Niobe kıskanç bir kadın. Diğer kadınlara laf atınca Apollon ve Artemis oğullarını oklarıyla öldürünce çaresiz bir ananın çırpınışı içindeyken Niobe'ye, O sırada oyunun içinde Galatasaray'a git, Galatasarayaa. Kaybolan çocuklarını orada bulursun denir, izleyici oyunda kendinden bir şeyler bulmalı. Bu durumda kolektif sanat da kendini göstermiş olur. Beni anlamayan pek çıkmadı. Felsefi okumalarım hep oldu. Sartre, Rimbaud, Heidegger, Hegel okuyan ama Yunus Emre'yi bilmeyen birisiydim. Hakiki Yunusu bana Ankara'da yaşlı bir büyüğüm öğretti. Kim Yunus kim değil bu vesileyle öğrenmiş oldum. Yunus'un öğrencileri de Yunus gibi anılmış, Lakin yunus padişah demez. Yani hakkın üstüne bir şey koymaz. Yaratılış destanını iyi öğrenmek gerek. Bizde havva yerilmez. Günahkar değildir. Dağlardan taşlara seherden kuşlara sonra Tur dağında Musa ile diyerek geçmişi ve ol Muhammed Mahbub ile diyerek tüm evreni ve şimdiyi kucaklayan bir kültüre sahibiz. İnsana dair esas ontolojiyi Yunus'dan öğrendim. Yunus, Yalancı dünyaya konup göçenler, Ne söylerler ne bir haber verirler. Üzerinde türlü otlar bitenler, Ne söylerler ne bir haber verirler. Kiminin başında biter ağaçlar, Kiminin başında sararır otlar derken yaratma edimini anlatır. Sartre'ın egzistansiyalizminden, Freud'dan daha tesirli laflar söylemiş. Bana seni gerek seniifadesiyle de Muhammedin felsefesine girer. Gerçi Ona hazret demediğim için yargılanmıştım Oysa hazret; beyefendi demektir. Ben Aristoyla, Platonla Muhammed'i karşılaştırıyorum ve onlardan daha üstün bilgiler verdiğini söylüyorum. Ama kızmadım tabi ki. Öfke sonuçtur. Bense süreçten yanayım, niye o öfkeye gittim? . Ben niye müsade ettim diye kızarım kendime. Nereye götürdüm kendimi bunu düşünürüm. Sartre'da, Nietzsche'de hiçlik yoktur Hiçliği kendiniz yaratıyorsunuz. Kızmadan ve aptalca polyannacılık oynamadan ki- sevmem o kızın tavrını yalancıdır çünkü- bazen susarım, hiddetlenmem. Eskiden kader diyorlardı, buna biz şimdi tesadüfler diyoruz. Biri Amerika'dan gelmiş uçaktan inmiş, biri Berlin'e gidecek, ikisi çarpışıyorlar. Al sana kader. Tesadüfen bu duruma kızdınsa ki kızmaman lazımdı. İşte o zaman olur ne olacaksa. Bazen insanın elinde gibi oluyor her şey. Yazgı diye bir şey yok gibi Yunus'ta. Daha dinamik bir felsefesi var. Mehmet Bozdağ Yunus Emre'yi dizi yaptı biliyorsunuz. Kendisi benim arkadaşım. Ona söyledim eleştirilerimi. Pek Yunus'a benzememiş. Bilgilerde dikkatli olmak gerek. Danışman ekibi tekrar kursalar iyi olabilir. Peter Ustinov İnce Mehmed'i çekmiş. Senaryosunun bize uygun olmadığını mehmed'in By by mother diyebilecek bir insan olmadığını ani hippi yaşayışı bizim ülkenin evlatlarının bilmediğini, karakterin annesinden izin almadan bir yere gitmeyeceğini söyledim. Am ben sizin kuzeninize de danıştım dedi. Benim kuzenim ne bilsin o da kültürüne yabancı. Böylece eleştirimi dikkate almıştı. Bir karakteri kendi toprağıyla beraber oynamak lazım. Ayla Hanım deme bana Ayla abla de sinemacılar da, öyle der. Ayla Abla görünge düzleminde görüntümle imge dilini çözemiyor gibiyim. Şu an politik konuşuyorum sanırım. Sosyal kimliğinle konuşuyorsun. Politik kimliğinle sosyal kimliğini karıştırma. Ben seni bilginle dinliyorum, zaten böyle olmazsa at kendini aşağıya, sen bir felsefecisin. Kenan Işık'la şehir tiyatrosunu idare ediyorduk. Ümraniye'ye cami yapılacaktı. Oraya tiyatro yapsak kütüphane kursak, camiden sonra kahveye gideceklerine, gelir kitap karıştırırlar diye düşündük. Erdoğan, 500 kişilik tiyatro yaptı. İçinde kütüphanesi ve spor merkezi olan. Bedenimizi de düşündü sağolsun. Ben ona ölümsüzlük diyorum. Ne bıraktım? Büyük annem böreğini bıraktı. Özgürlüğü insan gerçek dünyada değil de irreel dünyada bulabilir, öyle diyordu Süleyman Bey. Onu da oluşturabilirse tabi. Gariban insan elli yaşına kadar yaratıcı olmazsa, onu adetler ve şeyler ele geçirir. Yartıcılık öyle bir şey ki, namaz bunu en güzel şekliyle ifade ediyor. Zihinle bedeni ayırmadığı için. Hiç bir dinde namaz yoktur. Katolik, ortodoks sadece diliyle bırbırlar. Beden ilgisiz kalır. Temsil yok ifade var. Göstermiyor, namazla yapıyor. Burada Eric Morris'in oyuncu tekniğine girdik. Yunus Andan içeri derken, bu namazla imge diliyle aynen bir şair gibi, bedeni ve zihni bir tutarak, cuma namazında gideceği kafeyi, ödeyeceği borçları düşünmeden sevgi ile yönelebilmektir esas istenen. Aa güzel kızım evet hiper gerçeklik kavramı çok önemli. Hep saklanan bir şey var. Ama insanlar yaşamamışsa, tatmamışsa örtülü olanı bilmiyor, anlamıyor. Gabilik var. Elbette. İmge yedinci sanatta çok konuşkan olduğu kadar, tutukdur da. Zannettim ki ben bizim toplum İsveç, Norveç ve Kuzeyliler gibi olmaz, ama olduk. Tiyatro oynarken göz oyunu alamıyorum, ilişki alamıyorum. Kolektif etkilenmeyi engellemiş oluyoruz. Gabi olana şiiri göstermek zor. İnsanlarımızda eksik olan bir şey var. Sonuçları biliyorlar, tavırlılar, kardeşçe el tutmayı bilmiyorlar. Mekanik olduğumuz için insandaki bu gücü daha çok makineler otadan kaldırabilir. Eskiden konak ilişkisi vardı, büyükanneler vardı. Psikolog gibiydi. Baba tokat atınca, gel bakim, al şu parayı git bakkaldan kendine bir şey al ve babanın sözünü dinle baban haklı derlerdi. Şimdi çocuklara bir sürü kuyruk takan büyükler, onların geleceğini karartıyor. Beyin katmanları oluşuncaya kada sıfat takılmamalı. 12 yaşına kadar onlara tembel demeyin, kansız olabilirler. Tembel dedin mi bir çocuğa bir daha kaldıramazsın yerinden. Muhabbet terapisi demokratik sistemde yok oldu ve gittikçe küçüldü. Ailenin yerini bilgisayar, televizyon ve telefon aldı. Böylece sahte kişilikler yerleştirildi. Özbenlikleri sağlam zannediyorsun, bir bakıyorsun ki çoğunda anksiyete bozukluğu, yalnızlık hissi, kendini beğenmemek, bir hiç zannetmek var. İstanbul'da hem de çalışkan bir lisede iki kişi kendini astı Ayla Abla. Bunlar aşık oluyorlar da söyleyemiyorlar mı? Yaratıcı drama dersleri ile beş yaşındaki çocuklarımıza kadar ulaşmaya çalışıyoruz. İnsana kaybettiklerini geri vermek gerekiyor. Jerzy Grotowski mesleğini şandan şöhretten paradan daha değerli tutan oyuncuya asil oyuncu derdi. Ben de öyle diyorum. İnsan biyo-psiko-sosyal bir varlık. Sinemada bir film seyrederken Tiyatro oyununu izlerken, gördüğüme üzülüyorum, ben başka anlıyorum, Lena başka anlıyor, Meral başka. Sorunlu olan daha da başka. İmgeyi seyirciye veriyoruz demiştiniz. Sinemada, tiyatroda tek salondayız okuyana-bilinçliye ayrı koltuklar diye farklı bir sistem yok. Acaba halk, korunaksız mı herkes aynı şeyi aynı yerde izleyebiliyor. Tiyatro koltuğu en çok sevdiğim şeydir. Lakin eski oyunlarımda ne bıraktım seyircime sorusu sorulmadan yüce hisler alabiliyordum. Bilinçli bir izleyen vardı. Şimdi ise ben bu bilete kaç lira verdim, bu oyundan kaç lira aldım diyen bir uykulu sürü var. Bu durumda kimseyi yaratıcı kılmıyor. Tiyatroyu bazı kesimlerin sevmesini hiç anlayamadım. Hepsi birarada olmalı. Hayvanı doğa korur, insanı ise kültür. Öğrenmeye mecbur bir şeye inanmaya mecbur hangi şey olursa olsun. Felsefe okuyan ve düşünür edebiyatçılar için bir film çekildi mi? Sadece akademililere bir film yapılsın. Bu dediğin tez konusu. Çeksene ne duruyorsun. İnsan yetiştirmeye çalışıyorum. Trt de radyo tiyatrosu yaparak çocukların zihinlerine ulaşmaya çalışıyorum. Trt yi biz kurduk sayılır. Önceleri Ankara'da maden fakültesinin salonunu stüdyo olarak kullanıyorduk. Nesil yetişirse bu istenilen ilerleme olabilecek. Grotowski sadece yönetmen ve bir oyuncusuna film yaptı ve başka bir kişiyi seyretmeye almadı. Sen de yap. Magazin üretmeyi mecburiyet olarak görüyorlar. Malum bilirsin. Gazetecilikte de adam köpeği ısırınca haber oluyor. Flash şeyler arıyorlar. Ayla Abla, halka çok ağır kaçar diyerek, varlık sahasında yapmak istediğimiz şeyleri engelleyenler oluyor. Kibirli mi yaklaştık, belki anlatmasını mı bilemedik. Belki bilmediği bir şeydir. İnsanlar bazen o kadar güzel anlıyor ki, basit dille anlatmak lazım. Büyükannenin böreği diyerek ölümsüzlükkavramını anlatmış oluyorsun işte. İlla Leonardo da Vinci olmana gerek yok. Tiyatro kişiye özel dersler vermiş oluyor. Ama sinemanın kalıcılığı daha çok. Evet okuldur. Yalnız J. Baudrillard sanat öldü demişti. Biz ölünce ne olacak. O yüzden ben öğrenci bırakıyorum seyirci de çocuğunu bırakıyor. O yüzden sinema filmi yapmak ve kamera önü eğitim vererek, bu sanat için insanları hazırlamak çok mühim. Hazzın kalmadığı çağımızda, imzalar fikirlerden daha önemli hale geldi. Sezgilerinize zaman verin diyen bir filozof vardı. En iyi iş adamı sezgiyle karar veriyor, doğrusu budur. Fikirlerini değiştirmeden kendi içinde olan güzelliklerini doğurtmaya çalışıyoruz. Actors Stüdyo'ya alınmamız için bizden elma ağacı olmamız istendi. Leyla Gencer öğrenci alırken arya söylettiriyordu. Sınav kitapçığı elimize tutuşturulmadı. Hissetmeyi öğrenmek ve göstermeye çalışmak sanat için çok önemli. Vasconcelos'un Kayığım Rosinhaadlı kitabını hatırladım. Ze Oroco kayığı Rosinha ile dolaşır ve sürekli onunla konuşurdu. Ağaç ağaç değildi böylece. Bu dediğin Foucault'unbu bir pipo değildirsözüyle aynı konu. Adablı mı diye bakıyorum. Turabi geldi en son bana alma o çocuğu dediler. Çağırdım sordum kazandığın paraları ne yaptın? Araba aldıysa almayacaktım. Anababam, ablama ev aldım dedi. Neden onu almayayım. Bu cevap önemliydi benim için. Sevgilisi yanında olmayınca boks maçında oynayamayan komik bir mafya oynattım ona. Bunu kim için derler biliyor musun? Donkişot için. Onun da zırhı var ama içi yumuşacık bir adam, şiir dolu. Nicolai Hartmann'ın fenomenoloji iyi okumalı. Kendi içindeki göstergeleri çıkar sonra öpüştür başka bir taneyle. Bu durum Matematikte ekonomiye benziyor. İstatistik çıkarmayla fabrikanın rölövesi aynı şey değil. Gerçi bizim rejisörler daha yunan epiği ile Brecht'in epiği arasındaki farkı bilmiyor. Sağ hemisferini kullanmayı bilmeyen insanlara ne sunacaklarına dair bir bilgileri yok. Oysa şairin gün düşlemesi gibi, karanlılar içine doğan güneştabiriyle taşlaşmış gözlere ışık getirebiliriz. Behavior davranışı ile gözlemci olarak, insanı korkutmadan çalışmalar yapabiliriz. En uzunu bizimkiydi. Biz birbimizi tamamlıyorduk. Aşk İmge dışı bir fantazm. Bilmiyor. Mesele çocuk olunca her şeyini ona vermek istiyorlar. Parası olmayan aileler daha iyi, parası varsa en ufak bir sorunda psikiyatra götürüyorlar. Halk deyince sosyal sınıfları psikolojik olarak kodlamak da gerekir. Yaratıcı drama dersleri almaları lazım. Yaratıcı drama ile matematik öğrenme bile var. Oyunculuk anlamında ilköğretim ve liselerde sanırım bazı çalışmalar başladı ama üniversitelere isteyenlere özel dersler veriyoruz. Özellikle Boğaziçi Üniveristesi ve Marmara Üniversitesi bizi çağırıyor. Ayla Abla, Teoloji okulu olsun mu camiler? o tarihi yapı geceleri yalnız kalmamış olsa. Duvarlar ağlamasa. Keşke. Olsun. Ama her yerde öyle. Beşten sonra da kilise yi kapatıyorlar. Önceden Büyük Ada'da anahtar kullanmazdık, kapılar açıktı. İmam Hatiplerde neden teoloji dersi yok. Neyden korkuluyor ki? Ben Fransa da edebiyat hocamdan öğrendim Taha suresini. Gestalt'ın teorisini ne güzel anlatır. Kelimelerin bedenini de bilmeye çalıştığın için sana bir sürü soru sormak istiyorum. Bir puanla bırakıp, öğrencilerine sene tekrarı yaptıran parasever sözüm ona hocalar çok yaygın. Ah Güzel istanbul Filmini 66 yılında çektiniz. Ayla abla filmin baş karakterleri Ayşe ile Haşim tam bugunün gençliğini anlatıyor. Filmden karelerle o karelere dair yapılan resimlerle farklı türde fenomenoloji sergilense, kültürümüze bahar gelse? Sinematografiye fırça konuşsa. Yeşilçamda filmlere kolaj yapılıyordu. Muhsin Hoca bu durumu düzeltti. Kimsenin zaman vermeye tahammülü yok. Ben video art yaptım. Ev kadınına, sinemacıya, hasta kadına tabloları gösterip, ne görüyorsun dedim ve çektim. Görünmeyen yerleri görünür kılma oyunu biraz da ortaoyununu çağrıştırır. Video art çalışmamı eleştirenler oldu böyle sanat mı olur diyerek, şimdi Marmara Üniversitesin'de ders olarak veriliyor. Martin Luther; Ben yörüngesiz bir yıldızım o yüzden kimseye rehberlik edemem diyordu. Düşünen ve okuyan insan bu. Hamlet'i ben koysam, Martin Luther'le aynı sınıfta olduğunu yazarım. Shakespeare yollama yapmış, ben de gönderme yapardım. Rönesans lazım bize. Pre-Rönesans tiplerimiz yok. Felsefe.. kaldırılan şey. Ben Aristoteles'i film yapmak istiyorum. Dört yıl Asos'ta akademi kurdu. Onun Platon'dan farkı sadece baş ve düşünce demiyordu, bedeni de işe katıyordu. Fizik dersleriyle diyalektiği getirdi. Ormanın buluta, bulutun ormana ihtiyacı var. Asos'ta seninle kuralım felsefe okulu. Kendi benim ve sosyal benim var. Göstergeleri daha naif bir biçimde sunalım. Büyük bir dram var her yerde. Fransızlar bir dönem hayvan toplar gibi işçileri kamyona koyuyorlardı. Gerçek olan saklansa da bizim bunları göstermemiz lazım. Metropollere göç etmek dünyanın her yerinde var. Ama onların duyguları sanatta pek de göz önüne getirilmiyor. Biz Türkan Saylan'la beraber çalışıp kırsaldan gelen çocuklarla ilgili 17 film çektik. Gecekondularda bir okulu tiyatro haline getirdik. Bu gibi şeyler yapalım. Gerçi burjuvanın bir kısmı -bize de olduğu gibi -engelmeye çalışacaktır. Hatta bilet ve araç temini sağlanmalı. Mekana para harcarken, yani yaldızlı asansör yaptırırken, oraya gelecek topal çocuğun ulaşımını ihmal ediyorlar. Milli burjuvayı da korumayı ihmal etmemek gerek. İşçisini de düşünen insanlar var. Modernizmin gelmesiyle bu insanlar neyi kaybettiklerini bilmeden bedenlerini de bozdular mı? Kentteki kadınlar dudağını ısırıyor yeni tikler oluştu ve çok sinirli gözüküyorlar. Bu stres herkes te var. Dünyadakiler doğadan koparsa olacağı o. Hegel Marx'a Kapital'i yazarken, insan sadece işçi değil demişti. Tasavvuf doğa içindeki insanın doğal haklarını kodluyor. Araştırma bütün dünyada yok. Görme biçimleri çeşidi az. Korkuyorum, denetleyecek olan kim? Biz de senato yok mecliste. O yüzden oligarşi oluyor. Şakir Eczacıbaşı yaptı işte. Eskiden Taksim'de bedava film izleyebiliyorduk. Böyle faaliyeti de vardı. Müze açan burjuvaları tutmak lazım. İnsanlık için lazım. Sinema senaryo demek, senaryo rejisör demek, senaryo olmayınca rejisör ne yapsın. Biz Karanlıkta Uyananlar ı oynadık. Senaryosunu Barışın babası Abdülkadir yazdı. Sendika gelip oynadı kendi kumanyalarını getirdiler. Lütfİ Akad'ı müdürümüz yaptık. Beklan bedava oynadı. Bazı şeyler için fedakarlık yapmamız şarttır. Kültüre para harcamak gerekiyor. Haz duymayanlar parayı eğlenceye yatırıyorlar. Bunu engellemek zor. Olmasa çok iyi olur. Pek değil sanırım, ama ben öğrencilerime meraklıyım. Sizden sonra onları onların annelerini dinleyeceğim. Görüyorsun çokdan geldiler yan odaya geçtiler. Fiilen oynayabileceğim sözcükler lazım. Bu karakterin geçmişi benim mütevazi bir burjuva olan kayınpederimin geçmişine çok benziyor. Bor madenleri var, Eti Bank'a veriyorlar. Sonra Amerika'ya satılıyor. Amerika ve İngiltere araya girince topraklarımızda marul bile ekemiyoruz. Tohumu kendisine sicillleyen gasbcılar var. Sonra dizide anlatılanlar beni de çok şaşırtıyor. Ben suriyelilerin kalplerini sattıklarını bilmiyordum. Yani ismi de güzel olan Adalet rolu bana çok oturdu. Öyleydi. Bir nilüfer çiçeği gibi olabilmek gerekti. Belki yedi gün ömrü vardı su üstünde, ama kökleri iki yüz yıl suyun altında yaşamaya devam ediyordu. Güneş batarken, başka yerde doğuyordu evet.


-Öykü yazmaya nasıl başladınız? -Beni yazmaya iten saiklerin ne olduğu üzerine düşündüm daha önce. İlk cevabımın mizacım olduğuna karar verdim. Çocukluktan beri içimdeki özel dünyanın farkındaydım. Orada bana ait bir dünya vardı. Ya kendimle ya da onunla; anlamadığım, üzüldüğüm, çözemediğim ya da olmasını istediğim, olmayan şeyler üzerine konuşurdum. İçimdeki dünya bir zaman geldi ki dışımdaki dünyadan ayrıştı. O dış dünya, beni karnından dışarıya attı ya da ben dünyanın karnında artık nefes alamaz oldum. Bu cümlenin ne manaya geldiğini biliyorum sanırım ve onu söylemeyi hak ettiğimi düşünüyorum. Çünkü insana dair yaşadığım yıkım, bana bir karar aldırdı. Yazarak yaşamaya karar verdim. Bu mizacım ile ilgili kısım. Üçüncü cevabım kitaplar ve atölyedeki arkadaşlarım olacak. Okuduğum kitaplar da beni yazabileceğime inandırdı. Çünkü onlar gibi düşünüyor ve hissediyordum. Bazen benzer cümleler kurduğumuza şahit oluyordum. Bu, yazmayı epey ilerlettikten sonra da böyle devam etti, ediyor. Atölyeye hikaye denemeleri yazıp gidiyorduk iki haftada bir. Arkadaşlar beğeniyordu ve gururum okşanıyordu doğrusu. Yani iyiden iyiye yazabileceğime inandım ve durmadan durmadan yazdım. -Trabzon'dan İstanbul'a uzanan bir hikayeniz var. Ancak öykülerinizde Trabzon'u bulmak güç. Daha çok İstanbul'un, caddelerin, bulvarların mutsuz kadınları ve meşgul erkekleri var. -Doğrudan değil ama detaylarda saklı bir Trabzon var. Yeşillik, dağ, deniz vs. İlk hikayem Üç Tek mekan olarak denizde geçer. Denizin içinde doğdum desem yeridir. Babamın omuzlarında denize girdiğim günlerden daha onlu yaşlardayken insanlar kıyıda karıncalar gibi küçücük kalana dek açılırdım. Her yaz memlekete gitmem, yüzmem, denizaltı gözlüğüyle balıkları, yosunları seyretmem, hep denizle kurduğum bağla ilgili ve bunun bir şekilde hikayelerde yer aldığını düşünüyorum. Mutsuz kadınlar, meşgul erkekler ifadesi Abdullah Harmancı Bey'in bir tespitiydi. Bizler genelde ilk eleştirilerden yola çıkarak hemen hemen benzer şeyleri zihnimizde tekrarlıyoruz. Aslında tamamen böyle değil. Mesela ilk öyküm Üç Tek'te mutsuz kadın ve meşgul erkek yok. Bir babanın yaptığı tek bir hatadan dolayı büyük bir bedel ödeyişi var. Tek bir hatanın, doğruya doğru dememenin, ucu sana dokununca doğru bildiğini yapmaktan vazgeçişin nelere yol açabileceğini anlatmak istedim. Tam üç can bedelini ödedi bu hatanın. İki kilolu kızın hikayesini anlattım Bazen adlı hikayemde. Gök Yıldızları Kabristanı nda en nihayetinde hep aynı hikaye içinde olduğumuzu, birinin ölümüyle öbürümüzün doğduğunu, zincirler şeklinde birbirimizle tamamladığımızı, son olarak da hepimizin aynı yaşta dirileceğini anlatmaya çalıştım. Kelebek Takvimi nde bir mahpushanede kendi mevsimlerine göre yaşayan mahkumların biraz gerçeküstü gelebilecek bir hikayesi var. Dışarıda hava eksi beş derece ise koğuşta hava bir bahar gününü andırabiliyor. İsim Defterleri kendine isimler bulan bir karakterin, bir kimlik arayışının hikayesi. Aynısı bir oğulun benzemek istemediği babasıyla bir psikolog tarafından yüzleştirilmesinin hikayesi. Mutsuz Aile Çocukları adlı hikayede ise esas mesele görmek le ilgilidir mutsuzlukla değil. Görmeye başlayınca her şey düzelir. Velhasıl mutsuz kadınlar ve meşgul erkeklere indirgemek haksızlık olur. Mutsuz kadın hikayelerinde de günümüz erkek kadın iletişimsizliğini, ilişkisini, karşılıksız aşkı anlatmaya çalıştım. Neden Trabzon yok, şöyle de cevap verebilirim: Bugün Trabzon'u, Malatya'dan ayıran pek bir şey var mı diye düşünüyorum da pek yok gibi. Dünyanın bir köy olarak addedildiği bir zamanda yaşıyoruz. Duyumsadığım dünyanın hikayesini yazıyorum. Ayrıca Faulkner gibi düşünüyorum bu konuda biraz. İnsanın başına gelen şeyler, dünyanın öbür ucunda dahi hemen hemen aynı şeylerdir. Birini kaybettiğimizde canımız yanıyor. Malatya'daki için de böyle Trabzon'daki için de. -Kendi yolunu çizmek güzeldir. Fakat birisinden bir konuda 'el almak' da güzeldir. Yazma konusunda, Güray Süngü'nün öğrencisi olmak, üzerinizde nasıl bir etki bırakıyor? -Kendi yolunu çizmek ve el almak birbiriyle çelişen şeyler değil aslında. El almak derken neyi kastediyorsunuz mesela? 2000'li yıllarda, hakiki manada el almak diye bir şey var mı? Var olduğunu sanmıyorum. Usta çırak ilişkisi kurulacak kadar özel bir zaman ve mekan yok bir kere. Çırak, her daim ustasının yanındadır gelenekte. Bizse haftada bir kere ve topluca yirmi- otuz kişi bir araya geliyoruz. Böyle bir ortamda kavramın işaret ettiği anlamda el almak pek mümkün değil. Süngü'nün öğrencisi olmayı benim tercih ettiğimin öncelikle bilinmesini isterim. Neden? Çünkü başka birinin öğrencisi olamazdım, olamadım da. Bunun sebebine az sonra değineceğim. O benim hocamdır en başta ama ben onu esasen oturup sohbet ederek tanımadım. Ben Güray Süngü'yü kitaplarını okuyup, orada anlattıklarına çarpılarak, kalbim delinerek ve o sayede kendimdeki eğriliği büğrülüğü severek, o eğriliği büğrülüğü bana sevdireni kendi iç dünyamda daha da severek, yücelterek tanıdım. Ben kendi adıma onun metinleriyle kurduğum bu ilişkiyi her türlü bağın ötesinde, hoca talebe ilişkisinin kat be kat üstünde, çok daha erişilemez, çok daha güzide bir yerde görüyorum. Onun dersine bir öğrenci olarak gittiğimde bile hocam olarak değil de hep bu nazarla baktım ona. Düş Kesiği'nin yazarı, Deli Gömleği'nin yazarı, Mehmet'i Sakatlayan Serçe Parmağı'nın yazarı. Ondan çok çok kıymetli şeyler öğrendim. Bunların daha azı öyküyle ilgilidir. Bu eserleri yazmış bir yazarın soluduğu havayı solumak elbette ki benim için müthiş bir ayrıcalıktı. Agathe, uçtuğu var mı ruhunun bambaşka denizlere, bambaşka semalara, diyor ya Baudelaire, Trabzon'dan İstanbul'a kalkmış gelmiş bir Aynur için Güray Süngü'nün dersleri o bambaşka semalar, bambaşka denizlere uçmak gibiydi. Hayata dair, insana dair, lekeye, eğriliğe büğrülüğe dair, karanlığa dair çok çok çok şeyi ağzından büyülenerek dinledim, dinledik. Büyülerdi bizi konuşurken. Gerçekten. Öyküye dair değil, insana dair. Sadece ben değil. Çoğu öğrencisi eminim benim gibi hissederdi. Kalbimizi doğrayıp elimize verirdi. Ben hamdım, pişiyordum onun derslerinde. Tohum sevdiği toprağı bulunca en sonunda yeşerirdi, ben de buldum toprağımı ve yeşermeye durdum. Hoca olarak Güray Süngü ise yasaklar koymayan, şöyle yaz, böyle yaz demeyen, müdahale etmeyen, dolayısıyla size kendi yolunuzu çizdiren hakikaten çok şefkatli, nazik, en çok da anlayışlı bir hocadır. Duygularınıza, düşüncelerinize saygı duyar, dinler sizi, onun yanında çok rahat hissettiğiniz için rahatça da konuşursunuz. Ona itiraz edebilirsiniz, katılmayabilirsiniz. Yani sorunuzdaki hoca talebe figürüne pek uymaz Güray Süngü. O öğrencilerine kendiniz olun, diyen, kendi yolunu buldurandır zaten. -Güray Süngü'nün öğrencisi olsanız bile kendi başarınızı külliyen ona ithaf edebilir misiniz? Evetse, bu biraz hastalıklı bir durum değil mi? Yani daha açık söylemek gerekirse Hocam, siz olmasanız, bugünlere gelemezdim, bu eserleri yazamazdım gibi bir tutum içerisinde olmak, yazar tavrıyla bağdaşabilir mi? -Güray Süngü de Hüseyin Su'nun öğrencisidir ki onların ilişkisi daha baş başa bir ilişkiydi. Güray Süngü'nün başarısını Hüseyin Su'ya atfedebilir miyiz sizce? Hayır. Ama üzerinde emeği vardır. Benim için de daha doğrusu tüm hoca talebe ilişkisi içinde olanlar için de böyle düşünebiliriz. Yahya Kemal Beyatlı'nın öğrencisi olan Ahmet Hamdi Tanpınar için de böyledir. Ben teşekkür etmeyi ibadet bilen bir inanca mensubum ayrıca. Sabah doğan güneşten gece beliren aya, yıldızlara dek her şeye şükretmemiz gerekirken üzerimizde hakkı olan, emeği geçen insanlara teşekkür etmemek, şükran duymamak büyük bir nankörlük olur. Ben o nankörlerden olmak istemem. Bunu vicdanım kaldırmaz. Hele Güray Süngü gibi bir insan olunca. Ama şunu da rahatlıkla söyleyebilirim ki Huzur'u nasıl Tanpınar yazmışsa Az Hüzünlü Bir Yer'i de ben yazdım. -Sadece öykü ve şiir yazıyorsunuz. Öykü kuramı ve eleştirisi üzerine hiç yazmadığınızı gözlemliyoruz. Özel bir sebebi var mı? -Roman, deneme, tiyatro, biyografi de yazmıyorum. Henüz yazmıyorum. Öykü kuramı ve eleştirisi üzerine yazılanları ise okuyorum. Şiir ve öykü yazmak ve çeşitli okumalar yapmak zaten yeterince zaman ve emek istiyor. Şimdilik zamanımı bunlara ayırmaktan yanayım. Bir de eleştiri gerçekten çok ciddi bir bilgi birikimi istiyor. Eleştirmenin o eseri veren yazardan daha donanımlı olması gerekir. Bugün ise yazarından daha donanımlı olan eleştirmen yok neredeyse. Handan Acar Yıldız'ın Muhayyeldergide Deklanşörün Sesi köşesinde iyi inceleme yazıları var. Onları önemsiyorum. -Öykü yazarken konu neden ve nasıl şiire geldi? -Çünkü ben heyecanlı, duyguları coşkun ve onları aşırı uçlarda yaşayan, melankolinin yanında sorgulayan bir insanım. Dünyaya sorduğum cevapsız sorular, gözüme batan şeyler var. O baskın duygulardan, öfkeden, arayıştan, melankoliden, sorulardan, acıdan hem kurtulmak hem onlarla yüzleşmek hem onlara cevap bulmak için bir şeyler yazıyordum zaten kendi kendime. Boğazıma yapışan duygunun, düşüncenin, acının, karamsarlığın parmaklarını bir bir açmayı deniyordum. Saklamayacağım. Hoşuma gidiyorlardı günler sonra durulunca okuduğumda. Dergilerde okuduğum pek çok şiir gibi olduklarını hatta ortalamadan daha iyi olduklarını düşündüm. Ciddi biçimde öykü gibi şiir üzerine eğilmeye karar verdim. Aslında yazar çevremden kimse buna pek sıcak bakmadı. Birinin ötekinin önüne geçebileceğini söyleyen oldu. Ama nasıl her insanın rızkı varsa her türün de kendi rızkı var. Kendi kararımı kendim verdim. Yayımlattım şiirleri. İtibar'da altı şiir, Eylül'de Hece'de bir şiirim yayımlandı. Çok güzel dönütler aldım. Bir şiir kitabı olacak kadar şiir de birikti doğrusu. Şiir benim için geçici bir heves değil. Kendimi, dünyayı anlamamda, anlatmamda öykü gibi bir imkan. -Dergilerde eser yayımlama konusunda, özel bir tutumunuz var mı? Örneğin, neye göre 'o dergi'de yayımlar veya yayımlamazsınız? -Nitelikli bulduğum dergilere eserlerimi gönderiyorum. Burada Allah yazıyor, bunu sil sonra gönder diyen hiçbir dergiye metin göndermek istemem. Bu tavır edebiyatın inceliğine sığmayacak kadar sakil çünkü. Gönül isterdi ki yazan insanlar bu ideolojik, dini bölünmeleri aşsın. Tek bir fikir, inanç yok ki yobazları, sapkınları olmasın. Aşmalıyız bunları. Herkesin elbette bir rengi olacak. Ama unutmamalıyız ki iki ayağı üstünde duran varlıklarız, insan kardeşiyiz, saygı duymak zorundayız birbirimize. -Bir öykünüzde, dere gider kumu kalır diyorsunuz. Bilinen atasözleri ve deyimlerin, bu şekilde değiştirilerek kullanılmasını eleştirenler var. Nasıl bakıyorsunuz? -Aslında annemden çok sık duyduğum için olsa gerek bu atasözünün bendeki doğru ifadesi bu olmuş. Bizim oralarda bu şekilde söyleniyor demek ki. Atasözleri ve deyimlerin asırlardır nasıl kullanıyorsa elbette öyle kullanılmasından yanayım. Kendim de deyim kurmayı denedim ayrıca. Dalları kuşlanmak diye bir ifadeyi çok sevinmek manasında öykülerimde kullandım. Çok sevenin gözüne yaş düşermiş, gönlüne yaş, hakeza. Bunlar tabii ki deyim, atasözü değil ama öyle sanan okurlar oldu. Benim bayağı hoşuma gitti. -Az Hüzünlü Bir Yer, kitaptaki herhangi bir öykünün başlığı değil ama genel olarak öykülerin tamamını kapsayan bir isim. Öfkeli ve kırık bir anlatıcı var öykülerde. Hüzünlü olmasını buna yorabilir miyiz? -Dostoyevski'den Proust'a kadar insanın hikayesini anlatmayı başarmış yazarlar ıstırabı, kederi, hüznü yüceltiyor. Hüzün benim arkadaşımdır diyen fahrikainat Hazreti Muhammet var en başta. Gerçekten insan nasıl mahzun olmasın bu dünyada. Bir yaprak dalından yere düşüyor, kuruyor, dağılıp gidiyor. Yok oluyor. Aklımız ve kalbimizle bunun üzerine biraz eğilince ağrı başlıyor. Biraz aklı ve kalbi olanın elbette hüznü de olacak. Ben buna yoruyorum. -Bazen öykünün başlığı güzel oluyor, kurgusu kötü oluyor. Bazen kurgu güzel oluyor, konusu sıkıcı oluyor. Bazen konusu güzel oluyor, anlatıcı lafı çok dolandırıyor. Derken, Aynur Dilber'in, bir öyküde ilk olarak aradığı, görmek istediği şey nedir? -Tek bir şey söylersem aynı şeyi söylemiş olacağız. Dili çok önemsiyorum elbette. Kelimelerin yarattıkları ahenge bayılıyorum. Divan edebiyatında biçim çok çok önemlidir. Fakat o biçime anlamı da pek ala giydirmiştir şairler. Yazar da o yaratıcı dille ister fantastik ister oldukça realist bir şekilde olsun hiç fark etmez, gerçekten insana değecek bir duygu dünyası yaratmayı başarabilmeli, bir şeyleri değiştirebilmeli bence okurunda. Neyi anlattığını nasıl anlattığı kadar önemsiyorum doğrusu. Sabah kalkıp iki yumurta kıran bir insan anlatılıyorsa orada benim görmem istenen başka bir şey daha olmalı. Metnin bu anlamda yaratıcı yönünü, farklı bir bakış sunmasını önemsiyorum. Dil, mana, yaratıcılık gibi kavramlarla özetleyebilirim. Bunları benim ne kadar yapabildiğim de ayrı bir mesele tabii. -Az Hüzünlü Bir Yer'e yazıldığı ve yayımlandığı halde giremeyen öyküler var mı? Kitaba almak istediğiniz öyküleri, neye göre belirlediniz? -Çok var. İçime daha çok sinenleri, daha başarılı bulduklarımı, çeşitliliği de düşünerek kitaba aldım. -Edebistan'da yayımlanan bir öykünüzü okumuştum. Başlığı Yeni Vakaydı. Bu öykünüzü, ilk kitabınızda göremedim. Bu kadar kısa, keyifli ve tatlı bir öyküyü neden kitabınıza almadığınızı merak ediyorum doğrusu. -Daha zayıf geldiği için. İlk yıl durmadan yazdığım öykülerden biriydi. Bana daha zayıf gelen bazen okuru daha çok etkileyebiliyor. Bunu kitaba yapılan dönüşlerden anladım. -Bu güzel söyleşi için teşekkür ederim. -Ben çok teşekkür ediyorum. İskenderun'da doğdu. Kahramanmaraşlı. Hece Öykü, İtibar, Yedi İklim, Türk Dili dergilerinde öykü ve deneme yazdı. Milli Gazete, Dünya Bizim ve Edebistan isimli kültür sanat sitelerinde, kitap incelemeleri ve söyleşiler yaptı. Nuri Pakdil'in Tiyatrolarında Vicdan isimli yüksek lisans tezini hazırladı.