İlmi Etüdler Derneği önemli bir sempozyuma daha imza atıyor. İslam medeniyetinin kitapla kurduğu ilişki, değerli bir Osmanlı alimi olan Veliyyüddin Carullah Efendi'nin kütüphanesi ve derkenar notları üzerinden inceleniyor. Dünyanın en büyük yazma eser kütüphanesi olan Süleymaniye Kütüphanesi'ndeki zengin bir koleksiyona ismini veren Veliyyüddin Carullah Efendi (1659-1738), on yedinci ve on sekizinci yüzyılda yaşamış, dönemin meşhur alimlerinden biridir. Edirne ve Galata kadılıklarında bulunmuş olan Veliyyüddin Efendi, kırkı aşkın eser kaleme aldığını ifade etmiştir. Birçoğu İstanbul'da yazıldığı anlaşılan eserler mantık, belagat ve kelam başta olmak üzere birçok alanı kapsamaktadır. Carullah Efendi, İstanbul'da bir kütüphane kurmuş ve bu kütüphanede yer alan eserlerin tamamına yakınını okuyarak kenarlarına notlar düşmüştür. Bu notlar, kütüphanesindeki eserleri dönemin kitap kültürünü anlama noktasında canlı birer tanık haline getirmiştir. Kitap kültürü, son zamanlarda revaç bulan bir araştırma konusu olmakla beraber Türkiye'de hak ettiği ilgiyi uyandıramamıştır. Osmanlı kitap kültürüyle ilgili herhangi bir kitap bulunmadığı gibi makale sayısı da oldukça sınırlıdır. Bir yazı medeniyeti olarak tanımlanabilecek İslam medeniyetinin Osmanlı özelinde kitapla kurduğu ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu tarz çalışmaların hem kemiyet hem de keyfiyet açısından artması zaruridir. Bu düşünceden hareketle İlmi Etüdler Derneği olarak, bu alanda bir ilk olma özelliğini taşıyan Osmanlı Kitap Kültürü Projesi'ni ve proje nihayetinde de Osmanlı Kitap Kültürü: Carullah Efendi Sempozyumu'nu gerçekleştirmekteyiz. Bu sempozyumun mezkur konuya yönelik cılız ilgiyi artıracağını ve benzer çalışmaların yapılacağını umut etmekteyiz. Sempozyumda, Carullah Efendi'nin koleksiyonunu derinlikli bir incelemeye tabi tutan birbirinden farklı alanlarda uzman akademisyenlerin elde ettikleri sonuçları paylaşacağı sunumların yanında, Süleymaniye Kütüphanesinde yer alan bu yazma eserlerden örneklerin sunulacağı bir sergi de konukların dikkatine sunulacaktır.


Günümüzde mektup hükmünü yitirdi. İnsanlar çeşitli haberleşme araçlarıyla birbirinden anında haberdar olabiliyorlar. Dünyanın neresinde olursanız olun birbirinizi istediğiniz anda ekranda görebiliyor, konuşabiliyorsunuz. Teknolojinin getirdiği bu imkan yerinde kullanıldığı vakit şüphesiz faydalıdır. Lakin mektuplu yılların insan ilişkilerindeki safiyet aynı seviyede değil ne yazık ki. Bundan yirmi otuz sene evvel hayatımızda internet yoktu. Dünyada olup bitenleri ya gazetelerden, televizyonlardan ya da radyodan takip ederdik. Günümüzde ise bilgiye çok daha kolay ulaşabiliyoruz. Cebimizde taşıdığımız akıllı bir telefonla dünyanın her tarafında ne olup bittiğinden haberdar olabiliyoruz. Hızlı iletişim araçları mekanik anlamda uzağı yakın etti lakin his ve duygu bakımından da yakını uzak etti. Teknolojiyi bir hasreti gidermek için kullanmıyoruz artık, hissiz ve duygusuz haberler almak için kullanıyoruz bugün. Eskiden bir büyüğe yazılmışsa, başlangıcında ve bitişinde 'selam eder mübarek ellerinizden hasretle öperim'; şayet bir küçüğe yazılmış ise 'selam eder hasretle ve muhabbetle gözlerinden öperim' ifadeleri yer alırdı mektupta. Şimdi anlık konuşmalarda ses tonlarına yansıyan soğuk ifadelerle başlangıçta 'selam', biterken ise 'bye bye'a dönüşmüş vaziyette. Eskiden bir yakınımıza olan özlemimizi özenle yazılmış bir mektupla giderirdik. Beyaz kağıda düşürdüğümüz ifadeler yüreğimizin taa derinlerinden kopup gelirdi. Mektubu açan büyük bir özlemle açardı ve nemli gözlerle okurdu. Hele mektup babadan, anadan veya yarden gelmiş ise ıslak kirpiğinizden düşen damlalar kağıdı ıslatırdı. İletişim araçlarının getirdiği imkanlar sadece insanların birbirleriyle rahat konuşma yapmalarıyla sınırlı değil elbette. Bugün adına 'sosyal medya' dedikleri büyük bir ağ söz konusu. Burada insanlar iletmek istedikleri mesajları dünyanın her tarafına çok kolay ve rahat biçimde ulaştırabiliyorlar. Twetter, facebook gibi 'sosyal medya' araçları ile anlık haberleşme yapabilir, bilgi paylaşabilirsiniz. Tabi, twetter veya facebook logosunda durduğu gibi masum durmuyor, sizin benliğinize yerleştirdiği görünmez ciplerle benliğinizi ortaya çıkartıyor ve sizi vitrinde yaşamaya icbar ediyor. Temelde geniş bir özgürlük alanı gibi görünse de, aslında sizi herkesin izlediği bir hapishaneye mahkum ediyor. Kendinizi görünür kılma arzunuz sizi izleyen takipçilerinizin beklentilerini dikkate almanıza imkan vermiyor. İçinde bulunduğunuz psikolojik duruma göre reflektif bir hareketle o an bir 'paylaşım' yapabiliyorsunuz. Paylaştığınız 'şeyin' sizi takip edenlerin ilgisini çekeceğini düşünüyor olabilirsiniz, ancak paylaştığınız 'şeyin' karşı tarafa nasıl bir mesaj verdiğini karşıdan görmenizi perdeleyebiliyor çoğu zaman. Sizi duygu seline boğan bir video, bir paylaşım karşı tarafta pekala çok sıradan bir paylaşım gibi karşılanabiliyor. Bu tür paylaşım ağları açık bir istihbarat birimi gibi çalışsa bile, bunun ötesinde insanın dürtüsünü kontrol etmede zaafa düşüren bir çekiciliğe sahip. Örneğin, twetter'i, facebook'u çok aktif kullanan bir insan, bilgisayarının fişini çekse, belki de onun için hayat durmuş gibi olacaktır. Kendini derin bir boşlukta, yalnızlığın kucağında hissedecektir. Amacı sadece 'güzel söz' aktararak tebliğ yapmak olan kullanıcılar bile bu paylaşma şehvetine esir olabiliyorlar. Eskiden bir takvim yaprağına veya bir cep defterine yazılmış bir kelam-ı kibarın hayatımızda bıraktığı derin iz, şimdi bir anlık gözümüze değmesiyle sınırlı kalıyor. İnsanı kendine mahkum eden her şey iyi niyeti aşarak bir tuzağa dönüşmüştür bugün. Özgürlüğünüzü elinizden alan bu şey ister bir nesne olsun, ister bir duygu, isterse bir insan olsun hiç fark etmez. Dinler insanlara taşıdıkları mesajlarla onları özgür seçim yapmaya ve inandıkları değerleri özgürce yaşamaya teşvik eder. Günümüzün putları ise eski kavramları tedavülden kaldırarak yerine yeni kavramlar ikame ederek yollarına devam ediyorlar.


16 Mart 2003 tarihinde Corrie'nin bedeninin çelik dişliler arasında parçalanıp saçlarının bir tutam başak gibi toprağa kök salışını dostum Cemal Şakar'ın öyküsünü okurken bir kez daha yaşadım. Hece Öykü'nün Şubat-Mart 2013 sayısında çıkan 'Cennet Güzeli' başlıklı öyküsü asil bir direnişi dile getirmiş. Bu haftaki 'Cumartesi yazısı'nda bu anlamlı metni paylaşmak istedim. Herhangi bir gün. Güneş doğuyor. Bildiğimiz güneş, bildiğimiz gibi. Formasını giymiş çocuklar okul yollarında. Sabah mahmurluğu. Yürürken açılan kasların vücuda yaydığı ılıklık. Baharın habercisi papatyalar ve gelincikler, güneşe doğru dönüp uyanıyorlar. Kırağı yavaşça kalkıyor. Yükselen buharlar. Toprak gevşiyor, kendini güneşe açıyor. Yaşlı bir kadın, kendisiyle birlikte yıpranmış sandalyesini alıp sırtını bahçe duvarına veriyor. Güneşi kucağına alıyor. Önünde uzanan geniş çayırlara bakıyor. Her sabah bir mucize oluyor; güneş doğuyor, çayırlar uyanıyor. Kış boyu ölmüş ağaçlar, bitkiler yeniden canlanıyor. Güneşin doğuşuna, ağaçlara özsuyun yürümesine şaşıyor. İki oğlu, bir torunu sabahları uyanamıyor artık. Yıllardır kendisinden haber alınamayan, karanlık bir kuyuya atılmış kardeşi. Şaşıyor. Olsun. Yoksulların tek yoldaşı güneş doğuyor nasılsa. Hamdolsun. Kepenkler açıldı. Dükkanlar süpürüldü. Masalar silindi. Bulaşıklar yıkandı. Ders zili çaldı. Hayat böyledir işte. Durmaz. Başlar ve ilerler. Zaman sürükler onu da. Sıcacık yatağından çıkmasan da, uyanmasan da böyledir. Sürükler, sürüklenirsin. Gün doğar. Sesler yükselmeye başlar. Sesler hayatın başladığının delaleti olur. Herkes tanır bu sesleri. Çayırın diğer ucundan ciplerin sesi. Telaşlı, korkuya bulanmış asker sesleri. Derinden derine telsiz sesleri. Buldozerin paletlerinden çıkan gıcırtılar. Bu sesleri herkes tanımaz. Yaşlı kadın tanır bu sesleri, oğlu, gelini, komşuları, halkı. İrkilir. Kuşlar uçuşur. Buldozerin egzozundan çıkan kara duman güneşi lekeler. Akşam için ayıklamaya çalıştığı... Bırakır her şeyi. Korku. Endişe. Kaygı. Gelin nefes nefese. Kendisiyle birlikte yıpranmış sandalyede iyice küçülen, kendi içine doğru büzülen annesine sokulur. Elleri nohut kokuyordur. Sesler tarlalarda, çarşılarda, okullarda da duyulur. Tanınır. Bilinir. Her şey öylece bırakılır. Burada, bu da hayatın bir parçasıdır. Hayat işte. Alır. Çeker. Sürükler. İstesen de, istemesen de. Bu sesler sadece buraya aittir. Şehrin kıyısına, uzun çayırların başladığı son mahallelere doğru koşulur. Askerler ciplerden inip konuşlanmışlardır. Kimi zırhlı kapıların arkasında, kimi diz çökerek yerde, kimi kalkanların arkasında ayakta. Önde. Tam ortada buldozer. Papatyalar, gelincikler çiğnenmiştir. Toprak ezilmiştir. Özsular ağaçların damarlarında donakalmıştır. Güneş solgunlaşır kara dumanların ardında. Öfke büyür. Taşlar tükenir. Büyüyen öfke dinmez; sükun bulacağı bir melce, bir mecra bulamaz. Gittikçe kararan göğün altında her şey grinin tonlarına bürünür. Sesler, sadece ciğerleri söken sesler, şimşek gibi çakar, her yan, bir an aydınlar ve söner, sonrası daha karanlık. Buldozer yürür. İnsanlar bir adım daha öne çıkarlar. El ele, omuz omuza. Bu sesleri tanımayan, buradaki hayatın ritmini bilmeyenler de vardır aralarında. Taşlar durmuştur. Çocuklar bir adım geridedir. Yaşlı kadın sandalyesini duvarın dibinde bırakmış, geliniyle kucak kucağa sokağın başına doğru çekilmiştir. Bir kişi durur. Elinde megafon, boynunda poşu, sırtında kırmızı ikaz yeleği, çapraz astığı çantası, atkuyruğu yaptığı sarı saçlarıyla. Sürücüye güvenir. O da bilir çeliğe karşı durulmayacağını. Hala insana inanıyordur. Önce askerler çekilir: Geriye kirletilmiş toprak kalır. Sonra buldozer çekilir: Geriye Sarı Saçlarla temizlenmiş toprak kalır.


Her yazarın ilk öykü kitabı heyecan vericidir. Çünkü en azından yepyeni bir yazarla karşıyayızdır. Ancak çok az yazarın 12. kitabı heyecan vericidir. Zira birkaç kitap yayınlandıktan sonra üslubu bir hapishaneye dönüşür yazar için. Ancak bu mahkumiyet yazarın kendi kendisine verdiği bir ceza gibidir. Yazarın yazması halinde kendine ihanet edeceğini zannettiği tema ve üsluplar listesi her kitapta, hatta her öyküde biraz daha uzar. Cemal Şakar, tam da böyle bir yazar değil işte. Bu sebeple 12. kitabı da ilk kitabı kadar heyecan verici oldu. Her yazdığında seçtiği tema, biçim veya diliyle kendini o güne dek yazdıklarıyla sınırlamadan öykü dünyasını büyütmeye devam etti. Bu yüzden de bir öykü daha kaleme aldığında sadece niceliksel bir artış olmadı. Cemal Şakar'ın 1982'de yayınlanan ilk kitabı Gidenler Gidenlerden 2020'de yayınlanan en güncel öykü kitabı Utança dek yayınlanan 12 öykü kitabı Bir Avuç Dünya ismiyle iki ciltte bir araya getirildi. Bir Avuç Dünya, hem işlediği temalarla hem de bu temaları işleme biçimiyle ufuk açan öykülerden oluşuyor. Gidenler Gidenler, Yol Düşleri, Esenlik Zamanları, Pencere, Hikayat, Sular Tutuştuğunda, Mürekkep, Portakal Bahçeleri, Kara, Adı Leyla Olsun, Utanç bir araya gelip Bir Avuç Dünya oluyor.


Susmak, dile getirmeden konuşmak demektir. Konuşmak fıtriyse susmak tercihtir. Murat Pay'ın Dilsiz'i, bu anlamda tercih edilmiş bir söze dökmeyiştir. Susmak derinleştikçe hikaye geri çekilmeye; metaforlar, simgeler, remizler öne çıkmaya başlar. Bu kitap görsel dille yazısal dilin birbirini açma, birbirinde saklı kimi imkanları mümkün kılma gayretidir. Karesi İlkokulu'nu (1973), Atatürk Ortaokulu'nu (1976), Muharrem Hasbi Lisesi'ni (1979), Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ni bitirdi (1983). Balıkesir'de aile şirketinde çalıştı. Halen İstanbul'da bir kamu kuruluşunda çalışıyor; e-edebiyat dergisi www. edebistan. com'un yayın yönetmenliğini ve Muhayyel Dergisinin yayın danışmanlığını yürütüyor. Edebiyat hayatına, 1982'de Güldeste Dergisinde yayımlanan "Beyaz Gömlek" adlı öyküsüyle başladı. Bir grup arkadaşıyla birlikte Kayıtlar, Hece ve Hece Öykü'nün çıkışında yer aldı. Portakal Bahçeleri ve Pencere adlı öykü kitapları Arnavutça'ya; bazı öyküleri de Farsça, Korece ve Azerice'ye çevrildi. İlk öykü kitabı Gidenler Gidenler adıyla Yedi İklim Yayınları tarafından basıldı. "Esenlik Zamanları"yla Türkiye Yazarlar Birliği 1999 Hikaye Ödülü'nü kazandı. 2012'de çıkan kitaplar içinden yapılan değerlendirmede "Mürekkep" adlı öykü kitabı; Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği ve Ömer Seyfettin Hikaye ödülünü aldı. 2016 yılında Dede Korkut Edebiyat Ödülüne layık görüldü. Şu sıralar Şakar'ın bütün eserleri İz Yayıncılık tarafından basılmaktadır.


On dokuz başlık altında ontolojik bir mecburiyetle ortaya çıkan Fragmanlar; dil, hakikat, kurmaca, bilinç, imge, muhayyile, gerçekçilik, üslup, biçim, buluş gibi kavramlara dikkat çekiyor. Okuyucusunu kendini inşa etme sürecindeki kavramların her haline tanıklık etmeye davet eden Cemal Şakar, insanın kendi kimliğine yönelik arayışı için müşterek bir alan oluşturuyor. Karesi İlkokulu'nu (1973), Atatürk Ortaokulu'nu (1976), Muharrem Hasbi Lisesi'ni (1979), Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ni bitirdi (1983). Balıkesir'de aile şirketinde çalıştı. Halen İstanbul'da bir kamu kuruluşunda çalışıyor; e-edebiyat dergisi www. edebistan. com'un yayın yönetmenliğini ve Muhayyel Dergisinin yayın danışmanlığını yürütüyor. Edebiyat hayatına, 1982'de Güldeste Dergisinde yayımlanan "Beyaz Gömlek" adlı öyküsüyle başladı. Bir grup arkadaşıyla birlikte Kayıtlar, Hece ve Hece Öykü'nün çıkışında yer aldı. Portakal Bahçeleri ve Pencere adlı öykü kitapları Arnavutça'ya; bazı öyküleri de Farsça, Korece ve Azerice'ye çevrildi. İlk öykü kitabı Gidenler Gidenler adıyla Yedi İklim Yayınları tarafından basıldı. "Esenlik Zamanları"yla Türkiye Yazarlar Birliği 1999 Hikaye Ödülü'nü kazandı. 2012'de çıkan kitaplar içinden yapılan değerlendirmede "Mürekkep" adlı öykü kitabı; Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği ve Ömer Seyfettin Hikaye ödülünü aldı. 2016 yılında Dede Korkut Edebiyat Ödülüne layık görüldü. Şu sıralar Şakar'ın bütün eserleri İz Yayıncılık tarafından basılmaktadır.


Herkes içinde anlatmak istediği hikayeleri taşır. Sanat da bu hikayeleri anlatma formudur. Ancak bu formlar donmuş kalıplar halinde değil, organiktir. Sorun tam olarak bu noktada ortaya çıkar; eğer formlar donmuş kalıplardan oluşsaydı herkes duygu ve düşüncelerini söz konusu formlara dökerek sanatı icra edebilirdi. Böylesi bir vasatta ortaya çıkan eserler belirli işlemlerden geçerek birbirine eşitlenmiş olurdu. Halbuki sanat, formların doğal yapısını, biçimsel sınırlarını enine boyuna kavrayıp yeni türler, tarzlar ve tavırlar bulmaktır. Cemal Şakar'ın yayıma hazırladığı Kurmacanın Grameri; Kurmacanın Doğası, Kurmaca Yalan Mı ve Kurmacanın Sınırları olmak üzere üç ayrı konu başlığını ele alıyor. Felsefecilerin, akademisyenlerin, romancıların ve şairlerin yazılarıyla çoğul bir bakış açısı yakalayan çalışma, kurmaca kavramı etrafında dönen tartışmaları zenginleştirirken olası yeni tartışmaların da kapılarını aralıyor.


Ön söz yazmak adetim değildir. Yazdıklarım ortadayken onları takdim etmeyi, hele hele savunmayı hiç sevmem. Yayımlamak eldeki malzemenin ortaya dökülmesidir. Bundan sonra söz hakkı okurun ve eleştirmenindir. Yazar istediği kadar durumu kurtarmaya çalışsın, nafiledir. Ok yaydan çıkmıştır. Ama bu kez elinizdeki yeni kitabımla ilgili 'bir şey' yazmak istedim ya da kendimi yazarken buldum. Yine de yazdığım 'şey' kitap hakkında olmayacak. Yaşadığım bir duygu durumu var, bunu uzun zamandır aşamıyorum; belki onu aşamayışım beni 'bu şeyi' yazmaya itiyor. Öykü kitaplarımın oniki adet olmasını nedense önemsemiş bunu da yer yer söylemiştim. Hatta abartarak söylemiş olmalıyım ki İrem Ertuğrul bir gün, Hocam lütfen bunu söyleyip durmayın! Sanki ölecekmişsiniz gibi! diye uyardıktan sonra söylememeye gayret ettim. Sonra Oniki öykü kitabım olsun istiyorum demeyip arzumu İrem'in anekdotu üzerinde anlatırken yakaladım kendimi. Oldu da ne oldu? Hiçbir şey. Sadece niceliksel bir artış. Sanat işinde niteliğin önemli olduğu açıktır, ama insan niceliksel olarak da bir yer tutmak istiyor galiba. . Birçok öykücünün ömründen daha uzun bir yazı hayatım oldu hamdolsun. Gerek öykü gerekse sanat-edebiyat üzerine yazdıklarımla ilgili olarak bir itminan duygusu yaşıyorum. Bu itminan bence önemli; insan, yıllar süren emeğine bakıp da İyi oldu. Değdi. diyebilmeli. Buradaki büyük tehlike, söz konusu itminanın 'züğürt tesellisi' olmasıdır. Kendi çalışmalarıma karşı acımasız olabiliyorum, hepsinin tek tek 'sıkletini' biliyorum ve bundan sonra İyi oldu diyebiliyorum. Ancak benim böyle demem, başkalarının züğürt tesellisi demesine mani değildir; zaten niyetimin de onları savunmak olmadığını söyledim. İtminan duygusunun tuzağı, insanı yıllarca gösterdiği çaba ve gayretten biraz uzaklaştırmasıdır. 'İyi oldu' duygusu beraberinde 'daha ne olsun'u getirebilir. Asla getirmemeli. Çünkü anlatılacak daha çok hikaye ve aranacak çok biçim var, yoksa ne diye yazılsın ki! Ama bunları bilmek yine de yaşadığım itminanı ve dolayısıyla bir rehaveti engellemiyor. Çocuk için bir dönem her nesne yenidir, bu nedenle nesneyi hayretle karşılar, eliyle ve özellikle dişleriyle deneyimlemeye çalışır. Onun için öğrenmenin başkaca yolu yoktur. Bu manada kitaplar karşısında hayretim hiç geçmedi; her birinden ayrı şeyler öğrendim. Çocukça bir hayret ve merakla hepsine el atmaya çalıştım, buna güç yetiremeyeceğimi bilsem de. İşte belki bu hayret beni yazmak konusunda diri tutacaktır diye umuyorum, yoksa bu itminandan kurtuluş olmayabilir. Söylediklerim öyküye bir veda değil. Allah aklımı korudukça masa başında öykü yazarak ölmek isterim. Ama söylemesem hiç olmayacaktı, çünkü bu oniki meselesi benim için giderek bir engele dönüşmeye başlamıştı. Allah'ın eli engellerimizi aşarken hep elimizin üzerinde olur inşallah.


Cevdet Said'in kitaplarıyla ilk üniversite yıllarında tanıştım. Süleymaniye'nin serin caddelerinde Ensar Vakfı'nın mütevazı binasında toplu okumalar yaparak alternatif bir ortam oluşturma telaşındayız. Düşünce ve inanç ekseninde hayatımızda meydana gelen değişimleri yaşarken kalabalık caddelerden, miting meydanlarından, cesaret ve ümit aşılayan aktivist ağabeylerin ve ablaların konuşmalarından yüreklerimiz hız ve ilham alıyor. Şimdiki devasa binanın aksine, pencerelerinden rüzgarlar esen, bahçesinde abdest alarak sık saflara durduğumuz vakıf binası aynı zamanda bizim okumalar yaptığımız sıcacık bir mekan. Bazı kitaplar vardır, öncüdür rehberdir. O kitaplar yarınlara yürüyüşünüzde mihmandarlık yaparken hayat yolculuğunuzda manifesto gibi adeta sizin adımlarınızı sabitleyip, ayaklarınızı kaygan zeminlerden alıkoyar. Siz o kitaplardan aldığınız ilhamla bugünlerinizi ve yarınlarınızı hakikat duraklarına taşıma telaşına düşersiniz. Yine öyle ayetler vardır ki; sizin hesaplaşmalarınızın, iç seslerinizin, ayartıcılarınızın tam ortasında seslenişleriyle hayata karşı zayıf ve, naif duruşunuzu değişmez hakikatlere, inanmanın soylu duraklarına taşır. Doğulu bir okur olma bahtiyarlığını, mütevazı vakıf binasında ilk o yıllarda yaşamaya başladım. Hala bu eylemimi sürdürme gayretiyle, toplu okumaların bereketinden faydalanmaya çalışıyorum. Yine yakından tanıdığım, okumanın zor zamanlarında, tüm ayartıcılardan kendilerini soyutlamaya çalışarak toplu okuma yapan bir grup arkadaşın en son okudukları Ademin Oğlu Habil Gibi Ol adlı kitabı okumaları sonucu, üstadı Bayrampaşa Belediyesine misafir etmeleri vesilesiyle kıymetli düşünürü dinleme şansına sahip oldum. Müslüman dünyanın genç kuşağı, İslam uğruna malını ve canını fedaya hazır; ne var ki içlerinde yıllarını kapsamlı araştırmalar yapmaya, bir konuyu kotarmak ya da aydınlatmaya adamak isteyenler pek nadir. Diyerek görüşlerini belirtiyor yıllar önce yazdığı kitabında. Aklıma üstadın satırlarını okurken, Musa Peygamber'in hakikat yolculuğuyla ilgili; Hani Musa yardımcısına: İki denizin birleştiği yere kadar yoluma devam edeceğim' demişti, yıllar harcamam gerekse bile! ( Kehf-60) diyerek, inanç yürüyüşündeki azim ve sabır dolu yakarışı geliyor. Düşünce özgürlüğünün önde gelen savunucularından Cevdet Said 1931 doğumlu. Onun tüm çalışmalarında öne çıkan görüşleri: İslami şuurun yeniden tashih edilerek inşası, düzeltilmesi, şiddetin gereksizliği, afaki ve enfüsi ayetlerin araştırılarak hayata yön verme noktasındaki sahih anlayışın benimsenmesi, birlikte yaşama, karşılıklı anlayışla, düşünce özgürlüğünün ümmet üzerine derin tesirinin görülmesi. Yine araştırmalarının merkezini, Arap ve İslam aleminin yaşadığı düşünsel sorunlar üzerinde yoğunlaştırdığı görülür. Seksenbir yaşındaki iman gücüyle konuşan, tercüman Fethi Güngör Bey'in zaman zaman hızına yetişemediği, ömrünü barış ve esenlik dininin mesajını yaymaya adamış düşünürü dinlerken yıllar önce kaybettiğim başı sarıklı dedem gibi kendime yakın buldum. O'nun heyecanı, tüm salonu hayretle dikkatle dinlemeye sürükledi. Baskıyla insanların kanaatlerini değiştiremezsiniz. Dinde zorlama yoktur. Kura'an bize zorbalara tabii olmamamızı tavsiye ediyor. Derken yaşadığı coğrafyanın acılarını, zorbalıklarını anlatır gibiydi. Yine sorunların kaba kuvvetle değil sivil çalışmalarla çözülebileceğini dile getiren Cevdet Said, yıllardır büyük mücadeleler veren Türk halkına takdirlerini bildirdi. Kardeşinin şehit edilerek doğduğu köyden Türkiye'ye hicret etmek zorunda kalan düşünür; Suriye'de sadece Müslümanların değil, farklı dine mensup olan halk kitlelerinin de köylerini terk etmek zorunda kaldıklarını, büyük zulümler ve sıkıntılar gördüklerini aktardı. Kur'an bize zorbalara teslim olmamamız gerektiğini söylüyor derken yine tek kurtuluşun ve felahın Allah'ın ayetlerine sıkı sıkıya bağlı kalmanın öneminden bahsetti. İslam coğrafyasında, adaletin hakim olduğu toplumsal anlaşmaların yaşandığı ilişkiler kurulması noktasında adımlar atılması gerektiğinin vurgusunu yaparken; Adaletin gerçek anlamını ezilmiş halk daha iyi bilir. Geniş halk kitlelerinin sindirildiği devirler artık geride kaldı diyerek adaletin gerekliliğine vurgu yaptı. Avrupa başkentlerinin işgal altında olduğu zamanlara şahitlik yaptığını yaşı gereği belirten Said, Avrupa halklarının, güç ve silah kullanmadan büyük bir birlik ve beraberlik yaşadıklarına değindi. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.


Son TÜYAP Kitap Fuarı'nın hemen ardından 'TÜYAP'ın kültürel kimlik zulmüne artık yeter demeli mi?' başlıklı bir yazı yazmıştım. Doğru kitapları iyi okurlarla buluşturmak maksadıyla yapılan hiçbir faaliyeti olumsuzlamak aklımın köşesinden bile geçmez. Nitekim söz konusu başlık altında, TÜYAP'ın Batıcı kültürel kimliğin temsilcisi olarak değişen Türkiye'nin ihtiyaçlarına artık cevap veremediğini, ideolojik bir şartlanmanın ötesine geçerek yayıncıların ve okurların tamamını kuşatacak yeni bir kitap fuarının gerekli olduğunu belirtmiştim. Bu yazının ardından Basın Yayın Birliği Başkanı Münir Üstün bu yönde bir gayret içinde olduklarını müjdelemişti. Seyahatteyken Alparslan Durmuş'tan gelen 'Biz buradayız, sen neredesin?' mealindeki mesaj, Tayfur Esen'in bilgilendirme mailiyle birleşince İstanbul'a gelir gelmez soluğu CNR Kitap Fuarı'nda aldım. Evet yeni kitap fuarının adı: CNR Kitap Fuarı. Deyim yerindeyse dört dörtlük bir yerde açılmış: Dünya Ticaret Merkezi'nin yanı başındaki kongre ve fuar merkezinde. Marmaray, Metrobüs, Tramvay ve Metronun birleştiği Zeytinburnu ya da Şirinevler duraklarına on dakikalık bir uzaklıkta; park keşmekeşinden, araçların işgalinden kurtarılmış bir mekanda açılmış CNR Kitap Fuarı. Fuar, adı üstünde bir ürünü ya da ürünleri belli tarihlerde toplu bir mekanda satış için çoğunluğa sunma eylemidir. Diğer bir söyleyişle belirli bir süre içerisinde alıcıyla satıcının buluşturulduğu bir pazarlama faaliyetidir. Modern dünyada pazarlamanın kendisi zaten bir ideoloji olduğundan, ideoloji üzerinden ikinci bir ideolojiye hizmeti amaçlamak ilk bakışta açgözlülük, yakın bakışta ise gericiliktir. TÜYAP bu açgözlülülüğün, gericiliğin kıskacına Batıcı kültürel kimliğin bayraktarlığını yapmak uğruna bile isteye saplandığı için ihtiyaçlara cevap veremez hale gelmiştir. Dolayısıyla bugün katılmayan ancak yarın tıpış tıpış gelecek olan Metis, Ayrıntı, Can, İletişim gibi kemalist-sol yayınevlerinin nasıl bir ideolojik bağnazlık, gericilik hali içinde debelendiklerine de açık bir karine oluşturmaktadır CNR Kitap Fuarı. Son birkaç yıldır Batılı ve Batıcı olmayan yazarların kitaplarını da yayınlayarak hinterlant genişletme gayretine düşen bu yayınevleri, bu noktada sektörel çarka nasıl teslim olmuşlarsa, pazarlamada da yine kapitalizmin çarkına teslim olacaklardır. Çünkü dönmeler bağnaz olur ve dönen bir daha dönme potansiyeline her zaman sahiptir. İş bu nedenle CNR Kitap Fuarı, TÜYAP Kitap Fuarı'na bir rakip olarak değil, açgözlü, gerici ideolojik bir yapıya karşı yeni bir açılım, genişleme, çoğulcu bir atılım olarak görülmelidir. Yukarıda da belirttiğim gibi Modern pazarın kendisi bir ideolojidir ve suyun kabına göre renk aldığı gibi, kimin elindeyse ona göre renk alacaktır. Dolayısıyla TÜYAP'ın rengi kızıldır, CNR Kitap Fuarı ise çok renklidir. Ayrıca TÜYAP da malum kültürel kimlik dayatmasından, gericilikten kurtularak yoluna devam etmelidir. Hoş, birkaç Kemalist-sol yayıneviyle, bir avuç okura hitap ederek sürmesinde de aslında bir problem yoktur. Çünkü Kemalist-sol'da bu ülkenin bir gerçeğidir ve üç beş kişi de olsalar kendilerini ifade etme imkanından, araçlarından mahrum bırakılmamalıdır. CNR Kitap Fuarı tamamdır. İstanbul'a, yayınevilerine ve okurlara hayırlı olsun. Emeği geçenlere teşekkür ediyorum. Elbette daha üç günlük bir Fuar olarak, 34 yıldır yapılan diğer fuarın hareketliliğine, maddi kazancına denk bir durumda olmayacaktır. Ama değil mi ki, doğmuştur artık CNR Kitap Fuarı, tekeri tümsekte kalmayacak, her yeni yılda her açıdan daha da serpilecek, gelişecektir. Ama bitmedi. Bir işimiz daha var abiler. Yine Batıcı bir kültürel kimliğin dayatması olarak maruz kaldığımız İKSV Bienali'nin yerine de klasik, modern, Avrupalı, Ortadoğulu ayrımlarını aşabilecek nitelikte bir 'Uluslararası Türkiye Sanatlar Bienali'ne ihtiyacımız var. CNR Kitap Fuarı'nda açılabilecek sergilerden elde edilecek birikim, söz konusu bienale ilişkin hazırlıklara da ivme kazandırabilecektir. Kitapta malum gerici kıskacı kırmayı başaran CNR ile Basın Yayın Birliği yetkililerinden bu konuda da öncülük etmelerini bekliyorum. Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Bu yıl 14.'sü düzenlenecek Contemporary Istanbul, hem ekibe katılan yeni isimler hem de yeni sergi projeleriyle Eylül ayına güçlenerek hazırlanıyor. 13 yıldır Akbank'ın ana sponsorluğunda düzenlenen Contemporary Istanbul'un sanat direktörlüğünü bu yıl Anissa Touati ve Plugin sergisinin küratörlüğünü ise Esra Özkan üstleniyor. Türkiye'de bir ilkin gerçekleştirileceği Recent Acquisitions I / Collectors' Stories sergisinin küratörlüğü ise Hasan Bülent Kahraman tarafından yapılacak. CI sanat fuarı kapsamında Siemens Ev Aletleri'nin sponsorluğunda düzenlenecek olan ve yeni medya ve dijital sanatlara odaklanan Plugin sergisinin küratörlüğünü bu yıl Esra Özkan üstleniyor. Bu yıl yedincisi gerçekleştirilecek olan Plugin, uluslararası bir sanat fuarının geleneksel formatı içinde yeni medyanın farklı sunum olasılıklarını araştıran bir sergi. CI 14. yılında Recent Acquisitions I / Collectors' Stories sergisiyle Türkiye'de bir ilki de gerçekleştirecek Küratörlüğünü Hasan Bülent Kahraman'ın üstlendiği sergi Türkiye'nin önde gelen koleksiyonerlerinin son dönemde satın aldıkları sanat eserlerini CI'19 fuar alanı içerisinde bir araya getirecek.


Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şubesi ve Küçükçekmece Belediyesi Yazarlığa Ve Yazarlara Adanmış Bir Ömür başlığıyla TYB Şeref Başkanı Yazar Mehmet Doğan adına özel bir program düzenliyor. Sunuculuğunu Selahaddin Kocaslan'ın, oturum yöneticiliğini TYB İstanbul Şubesi Başkanı Mahmut Bıyıklı'nın yapacağı programda, Beşir Ayvazoğlu, Dr. İbrahim Demirci, Prof. Dr. Hicabi Kırlangıç Mustafa Miyasoğlu, Muhsin Mete, Dr. Mehmet Sılay, gibi yazar dostları D. Mehmet Doğan'a ait tanıklıklarını ve duygu düşüncelerinipaylaşacaklar. Kuruluşuna öncülük ettiği Türkiye Yazarlar Birliği 35. Yılını kutlayan D. Mehmet Doğan'ın Büyük Türkçe Sözlük, Batılılaşma İhaneti, Dil Kültür Yabancılaşma, Camideki Şair: Mehmet Akif, Halka Karşı Demokrasi, Bir Lügat Bulamadım, Devlet Sözlük Yazar mı?, Kültürel Savaş ve Savaş Kültürü, Yüzyılın Soykırımı, Türk Kimliğinin Coğrafyaları, Son Darbe Ergenekon başta olmak üzere birçok eseri bulunmakta. Küçükçekmece Belediye Başkanı Aziz Yeniay ve seçkin misafirlerin katılacağı etkinlik 6 Nisan Cumartesi günü saat 14.00'te Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şubesi Kızlarağası Medresesi'nde gerçekleşecek.


Demirhan Kadıoğlu 1966 yılında İstanbul'da doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini tamamladıktan sonra, 1984 yılında Yeni Nesil Gazetesi kamera bölümünde çalışmaya başladı. Hemen arkasından 1985'in başlarında Can Kardeş Çocuk Dergisi'nde bant ve çizgi romanlar çizmeye başladı. Daha sonraları Yeni Asya gazetesinde Davut Şahin müstearıyla medyaya eleştirmenliğiyle birlikte Can Kardeş Dergisi'nin yayın koordinatörlüğünü üslendi. Radyo ve televizyon programcığı alanında da çalışmalar yapan yazar çeşitli kurumlarda karikatür dersleri de vererek eğitimcilik yapmaktadır. Daha çok çocuk kitapları alanında eserlere imza atan yazarın Küçük Beylere Masallar, Küçük Hanımlara Masallar, Mevlana Hikaye Serisi eserlerinden bir kaçı. -Demirhan Bey öncelikle söyleşi için teşekkürlerimi sunuyorum. Yetiştirilmiş Hayatlar yakın bir zamanda okuyucuyla buluştu. Hayırlı olsun. İlk olarak, kitapla ilgili geri dönüşümleri nasıl buluyorsunuz, alışılmışın dışında biyografik bir roman olması hasebiyle beklediğiniz ilgiyi görebildiniz mi? -Siz de bilirsiniz ki, kitap hazırlamak başlı başına zor bir süreçtir. Hatta kitabın bittiğine bile inanamaz, sürekli acaba üzerine ne ilave edebilirim düşüncesi beyninizi kemirir durur. Hele kendi hayatınızdan kesitler anlatıyorsanız, o başlı başına bir süreçtir. Bitmeyen bir süreç... Esasen yazarlar aslında hep kendi hayatından kesitler sunar okurlarına. İsimler değişiktir, mekanlar değişiktir, ama özne aynıdır. Kendi hayatını merkez alır yazar. Öyle olmak zorunda, aksi halde yazamazlar. Başkalarının hayatından çok kendi hayatı konunun öznesidir. Ben burada biraz cesur davranıp kendi ismimi deşifre ettim. Roman ve otobiyografik tür arasında gel/git yaşadım. Olumlu geri dönüşler aldım diyebilirim. Özellikle yetiştirme yurtlarında veya çocuk evleri ve sevgi evlerinde eğitim veren sosyal hizmet uzmanları çok ilgilendi bu kitapla... Birçoğunun ortak görüşü, bu kitabın hem kendi derslerine hem de pratikte kaynak eser olduğu yönünde. Çünkü geçmişte yetiştirme yurtlarında görevli insanların nasıl davrandığı noktasında bilgi sahibi olamayanlar, bu kitapla bu bilgiye sahip oluyor ve çocuklara nasıl davranış sergileyecekleri konusunda bilinç sahibi olabiliyorlar. - Beklemek sıkıcıdır... Bir gün mutlaka gelecek! umuduyla annenizi veya babanızı yıllarca beklediniz mi? Oysa biz bekledik... kitabınızın arka kapağındaki dokunaklı ve yaralayıcı ifadelerle zorlu ve çaresiz bir süreci konu alan hayat hikayenizi yazma ihtiyacı nasıl hasıl oldu diye sorsam neler söylersiniz? -Madem yaşadım, yazmalıydım. Yetiştirme Yurdunda barınan her çocuğun ayrı hikayeleri olduğu gibi, benim de bu konuda söyleyeceklerim olmalıydı. Geçmişimi hafızanın bir köşesinde gizlememeliydim. Raflardan kağıtlara indirdim, aktardım. Aynı zamanda yaşadıklarımız sosyal bir yara... Bu yaranın zaman aşımına uğradıkça kapanmadığını, aksine daha da büyük yaralara yol açtığını düşündüm. Geçmişte boşanmış anne ve babalar iki elin parmakları kadar varken, şimdi bu durum kapanmayan bir yaraya dönüştü. Evli insanların birbirine tahammülü azaldı. Kadına şiddet arttı. Ya çocuklara uygulanan şiddet? Bunlar hiç düşünülmüyor. İnsanlar bencilleştikçe, arkasında bıraktıklarını hiç düşünmüyor. Baba ayrı bencillik içinde, anne ayrı bir tahammülsüzlük içinde ve boşanmanın ardından çocuklar adeta fazlalık gibi görülüyor. Dışlanıyor. Yok sayılıyor. Toplumun önyargısı da devreye girince, iş büsbütün tahammül edilemez noktalara geliyor. Toplumun önyargısı derken; ya fazlasıyla şefkat göstererek eziyor yahut büsbütün dışlıyor. Beklemek derken, kendilerini korumakla mükellef aile büyüklerinin çocuklarını yurtlara bırakmasıyla birlikte belki de pişmanlık duygusuyla geri dönebilecekleri umudunu taşıyordu bu satırlar. Yıllarca bekledik, ama yaşlandık. Yıllar bizim kadar sabırlı değil. Biz beklemeye devam ettik. -Duyarlı bir sanatçısınız, özellikle çizgiyle hemhal olmanız yurt ortamının yalnızlığında, bazen acımasız ve duyarsız havasında sığındığınız bir hal olarak yeteneğiniz ortaya çıkıyor. Siz farklı arayışların ve sancıların eşiğinde ürünler vermeye başladığınızda Yetiştirme Yurdu ortamında destek görebildiniz mi? -Acımasız bir hayat, sizi olgunlaştırıyor. Sert esen rüzgar karşısında eğer tutunabileceğiniz bir dal varsa, korkmayın. Bu dal, bir kaçış sonrası ortaya çıkan çizgi dünyasıydı benim için. Bol bol portre, manzara ve ödev resimleri çizerdim. Bu yönümü keşfeden öğretmenlerim bana destek verdi. Görmezden gelenler de vardı, önemli değildi. Zaten eğer yaptığınız işten emin iseniz, başkalarının önemsizliği çok önemli değil... -Yazmaya ve çizmeye çocukluğunuzun aile sıcaklığından yoksun hüzün yüklü yıllarında başlamanız bana, Aliya İzzet Begoviç'in: Din de, ihtilal de acılar ve ıstıraplar içinde doğar. İkisi de refah ve konfor içinde yok olup gider. İfadelerini hatırlattı. Sizin ruh ihtilalleriniz, kendi küçük dünyanızda maneviyatla ve sanatla muhataplığınız acıların ve hüzünlerin beslediği bir içsel serüvenle başlıyor diyebilir miyiz? -Sanatın beslendiği ana nokta, hüzündür. Şiirde, resimde, müzikte ve sanatın birçok dalında bunu görmek mümkündür. Sanatçı iç dünyasında kaos yaşamazsa, duygu patlaması yaşayamaz. Sanat duygusu aslında bakış açılarımızı dürten bir şeydir. Sanatçı duyarlılığı denilen şey aslında bir tepkinin veya bir yorumun yansımasıdır. Üretimden yoksun bir sanatçı sadece hassas bir insan olabilir. Hassas insan ile sanatçının arasındaki fark sanatçı duyarlılığı denen bir duyguyu üzerinde taşımasından ibarettir. Yani farkındalık meydana getirmektir... Ki, bu itici güç olmasa üretim de olmaz. Yani, her bir sanat eseri sanatçının bir yorumudur. Duygularımızın kaynağıdır. Sanatçı, üretim ve izleyici üçgeninde temel nesne, şüphesiz sanatçının içsel değerleri ve ruhsallığıdır. Şunu söylemeliyim ki, eğer sanat maneviyata dayanmazsa, o sanat anarşi doğurur. Allah'ın pek çok sıfatı var ve bu sıfatlar farklı insanlarda farklı şekilde tecelli eder. Allah'ın yarattıklarını örnek alarak, yani temelde yaratılanlardan yola çıkarak Allah'ın izni ve dilemesi ile bir şeyler yapan insan aslında Rabbimizin San'i yani sanatçı sıfatı tecelli eder. -Çok yönlü bir sanatçısınız, çocuk kitapları, Can Kardeş Dergisi yine Bilgi Evlerinde eğitimcilik ve Televizyon Radyo programları. Tüm bu çalışmalarla çocukların dünyasına çok daha yakın çalışmalar içindesiniz. Bu bağlamda soracak olsam, çocuk edebiyatı alanında yapılan çalışmaları nasıl buluyorsunuz? -Çocuk edebiyatı konusunu tartışmaya açmak isterim şahsen. Çünkü çocuk edebiyatı kavramı nedir sahi? Çocuk edebiyatı varsa, gençlik edebiyatı da var mı? Veya yetişkinlere uygun edebiyat mı var? Nereden çıktı bu? Robinson Cruoso yazıldığı dönem, yazar para kazanmak amacıyla ve yetişkinlere yazmıştı. Ama şimdi çocuk edebiyatı kategorisinde değerlendiriliyor. Pinokyo bile yazılırken, büyüklere yazılmıştı. Hatta şimdiki gibi mutlu sonla bitmiyor ve Pinokyo karakteri romanın sonunda idam ediliyordu. Çocuk edebiyatı sınıfına giren birçok eser, çocuklara yönelik yazılmamıştı. Ama son otuz yıldır, çocuk edebiyatı diye bir kavram icat edildi ve birçok eser pedogojik formasyona feda edilerek deforme edildi. Bence edebiyatı özgür bırakmalı. Kategorileştirmemeli. Gelelim çocuk yayınlarındaki eserlere. Hepsi birbirinden değerli, güzel ve özgün çalışmalar var. Türkiye'de sayılı çocuk dergilerin yayınlandığı dönemde, bu kadar yerli üretim yoktu. Hep yabancı ve tercüme eserler yayınlanıyordu. Ama şimdi, basılı materyallerde birbirinden değerli eserler mevcut. En çok sevindiğim nokta; yerli çizerlerimizin artış göstermesi. Çoğu da kendine özgü tiplemeler. Yani tamamen bağımsız yapıtlar bunlar ve bir eksene bağlı değil. -Yetiştirme Yurdunda büyümüş birisi olarak, anne baba ve aile sevgisine hasret çocukların sanat ve edebiyatla, kitaplarla buluşması sizce onların dünyasına neler katar bu konuda bize neler söylersiniz? -Çok olumlu şeyler katacağına şüphem yok. Hükumetin bu konudaki çalışmalarından biri olan Yetim buluşmasının İzmir Çalıştayı'nda sunduğum raporda Yetiştirme yurtlarında rehabilite merkezleri kurulmasını önermiştim. Sanatın her dalının mutlak olması gerektiğini hatta sporda da yeteneği olanların bu alanda değerlendirilmesi gerektiğini şifahen belirtmiştim. Zaten sanatın bir dalıyla uğraşacaksa, öncelikle okuması gerekiyor bir insanın. Okumak, beyni besler ve yazmayı güçlendirir. -Söyleşi için teşekkür ederim. Son olarak tezgahta neler var çalışmalarınız hakkında okuyucularımıza neler söylersiniz? -Şu an, Can Kardeş çocuk dergisine devam... Bir-iki çocuk dergisine de dışarıdan hem danışmanlık yapıyor, hem de çizgilerle destek vermeye devam ediyorum. Yeni bir romana başladım. Sokak çocuklarıyla ilgili bir çalışma bu... Öte yandan, masal kitapları yazmaya devam ediyorum. Yayınlanmaya hazır birkaç çizgi roman çalışmalarım da tezgahta bekliyor. Ayrıca bu fırsatı verdiğiniz için ben teşekkür ediyorum, çalışmalarınızda kolaylıklar diliyorum. Rabbim yar ve yardımcınız olsun. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.


Gençliğimde en çok etkilendiğim kitaplardan biri Alex Haley'in kaleme aldığı Malcom X biyografisiydi. Üzerinden uzun yıllar geçmiş olmasına rağmen; askerden yırtmak için doktora deli numarası yaptığında, doktorun hiç şüphe etmeyişini bir siyahın beyazı kandıracak kadar zeki olamayacağına ilişkin önyargıyla açıklaması ve bir kadının kaybetmek istemiyorsa zor durumda olduğunu ifşa etmemesi gerektiğine ilişkin tavsiyesini hiç unutmadım. Biz de bu ülkenin zencisiyiz hamasetine yüz vermem. Kendimi zenci gibi görmedim de... Ancak mücadele biçimi olarak Merhumun söylem ve söyleme biçimini her zaman önemsemişimdir. Küçük gibi görünen haksızlıkların arkasındaki devasa cüret ve kibrin kaynağına yaptığı vurgu önemliydi. Zaman zaman en yakın arkadaşlarınızın bile istihzasına neden olan küçük haksızlıklara karşı kavga etmenin kişiyi küçültmeyeceğine dair sarsılmaz inancı ondan örnek aldım, yoksa biz kişisel taleplerimizden kolayca vazgeçebilirdik, dünyayı düzeltmeye taliptik ve kendini mesele etmenin bir miktar ayıp sayıldığı iklimlerde büyümüştük. İşte şimdi her ay maaş bordrosunu kontrol edip eksik yatan her kuruş için itiraz eden emekçiyi, hastane kuyruğundaki iltimasa itiraz eden kadını, haksız tahsil edilen verginin iadesi için iki kat masrafla dava açan mükellefi takdir ediyorum. Sen sensen ben de benim mesajıdır ve çok değerlidir. Verilen kavga, kibre ve cüretkarlığadır. İtirazın kaçınılmaz olduğu zamanlar olur, koruduğunuz değer, uğradığınız zararın giderilmesi değil, cüretkarlık karşısında zedelenen değerlere duyduğunuz saygıyı muhafaza edebilmektir. Haksızlık, dört temel işlemle hesaplanabilen sonuçlardan ibaret değildir. Haksızlık yapanı cüretkar kılan arka planla birlikte düşünmek gerekir. İyilik yapmak için sinsice etrafı kollamak, yandaş aramak gerekmez. Halbuki kötülük, iyiliğe benzemez, tek başına insan tekinin cüret edebileceği bir şey değildir, bir organizasyonun sonucudur. Mücadelenin zorluğu komplike olmasındandır. Usul esastan önce gelir derken sadece biçimselliği tabulaştırmaz insan. Faydacı yaklaşıma tavır koyar. Kaf dağının ardındakine ulaşamasa da - atın önündeki eti itin önündeki otla değiştirebilir-Yürünen yolun varılan yerden önemli oluşu ya da sadece yola talip olmak, menzili yüce iradenin takdirine bırakmak mümin olmamızın temel esaslarındandır aynı zamanda. Tanımlama meselesi, yöntemin sıhhatini belirleyen en önemli iştir. Bir 28 Şubat yıldönümünde uzun yıllara yayılan başörtü yasağı meselesinde bir türlü sonuç alınamayışını, sorunu sadece mağduriyet üzerinden tanımlamakla açıklayamam şüphesiz, ancak bu tanımlamanın en büyük hatalardan biri olduğunu düşünüyorum. Bizler -başörtü mağduru- değiliz. Devletin kadim anlayışı ve kurumları karşısında verdiğimiz mücadeleyi kaybeden- iz. Ne yapabilirdik, devlete hiçbir faninin gücü yetmez, bizim de yetmedi... Mağdur olanı edilgen kıldığı için, mağdur ile mağdura yardım eden - iyi niyetle bile olsa arasında hiyerarşi yarattığı için, eşitsizliği üretip beslediği için, Mağduru istismar edilmeye, el atılmaya müsait konuma düşürdüğü için, dilsizleştirdiği için, yaftaladığı için, çıplak bıraktığı için ve hepsinden önemlisi bütün bu tartışmaların Müslüman kadını dile düşürdüğü için başörtü mağduru kavramını tiksindirici buluyorum. Sözü bir anekdotla bitirmek isterim. 1996 yılında, baronun hakkımda açtığı soruşturma avukatlık yaptığım kasabada günün olayı olmuştu. Herkes bunu konuşuyordu. Yine bir kahvehanede söz başörtü nedeniyle açılan soruşturmaya gelince, kahvehanede oturan delikanlılardan birinin ayağa kalkıp şöyle bağırdığını anlattılar. Maalesef son yıllarda yaşananlar yüzünden, Müslüman kadın değil kahvehanede, bütün ülke sathında hakkında herkesin kolayca kelam üretmeye cüret ettiği insan haline geldi. Bu yasağın da mağduriyet tanımlamasının da en büyük zararı bu olmuştur. Bunun sonuçlarını hangi sürede tamir edebileceğimiz ise belli değildir.


Şiirin doğumu acıyı duyumsama özü ile örtüşebiliyorsa, bu gerekliliğin sesi ilk adımımızdır. Şiir ruhunun çözümleyici statüsünü belirlemek için ruhun çıplaklığı da tek öngörüdür. Ruhtan kopan parçaları yapıştırmak için kelimeye olan ihtiyacı önce kalp karşılar. Zihin daim hareketlidir. Kendini tamamlama, arama, yapılandırma ya da arada kalışları ruhunda süzme ve bu daire içini emir telakki edip iç beni konuşturmak şiirin halleridir. Konuya farklı bir noktadan bakmayı deneyeceğim... İnsanda iki temel tip özdeşleştirme gözlemliyorum: 1) Gönlünü Allah ile özdeşleştirir ve orada kelamı terennüm eder... 2) Zihnini kainat ile özdeşleştirir ve orada dili terennüm eder... Bebekliğimizde, dil ile tanışmadan önce, tecrübe ettiğimiz kelamdır aslında. Kendimizi ve çevremizdekileri Yaratan'ımızdan ve kendimizden ayrı görmediğimiz tam tevhit halini yaşarken tecrübe ettiğimiz ve anlam farklılıklarından çok varlığın birliğini işaret eden sesler ve bütünsel bir manadır bizden yansıyan.. Zaman içinde zihnimizle ve dille tanıştıkça yitirdiğimiz mana alemi ve kelamın büyüsü hepimizde kalır az ya da çok derecede... şair çocukluğundan kalan o dil cennetinin hayaliyle yaşamaya çalışan adamdır. o hayal tarlasından mısra çiçekleri devşirir. Lakin dilini kelamla yarışa soktuğu anda dalalete düşüverir. Çünkü artık kelamı olduğu gibi ve tevhit içinde kavramaktan çok uzaktır... Meseleyi kavrayabilmesi ve kelama ulaşabilmesi için artık mürşidin dizi dibinde oturup tecelliler yaşamak zorundadır. Çoğunun buna gücü yetmez. Ya taklit imanda kalır ya da taklit küfre girer ve maymunluğuna devam eder. Şuara Suresindeki "illellezine amenu" istisnası mürşidin dizi dibinde kalabilenler için getirilmiş olsa gerektir. Etkilenme endişesi konusunda Bloom gibi düşünmüyorum, Sevgili Zeynep. Her zaman, iyi ve duyarlı bir okur olmanın önemli bir meziyet olduğunu düşünmüşümdür. Bu konuda Şeyh Galib'in, beytince davranırım. Şiirin estetik oluşumu ve yapılandırılması konusunda ne Necip Fazıl gibi, ne Sezai Karakoç gibi, ne de İsmet Özel gibi seçilmişlik iddiasındayım. İşimi iyi yapmak ve güzel olanı, "Allah güzeldir; güzeli sever" hadis-i şerifi mucibince, yakalamaya ve ifadeye çalışmak gibi iflah olmaz bir "hastalığım" var. Hele toplum içinde "şair nereye gidiyorsun?" diye böbürlenerek, Amaury d'Argenton tiplemesi edası ile dolaşmayı gülünç bulurum. Örneğin, ortaöğretimde, Türkçe Kompozisyon derslerinde cinlik ve şairanelik kusan ve herkesin beğenebileceği sıradanlıkları yazmayı hiçbir zaman sevmemişimdir. Her türlü sanatsal kompozisyonun mutlaka sağlam bir mimariye ve alt yapıya sahip olması gerektiğini düşünürüm. Şiir yazarken o sağlam mimariyi kurgulamayı en temel problem olarak ön gördüğüm gibi, okuduklarımda da aynı sağlamlığı bulmayı arzu ederim. Güçlü olma konusuna gelince, şiirde de düzyazıda da yeterince güçlü olduğumu biliyorum. Lakin bu beni başka şairleri incelemekten ve onlarla hemhal olmaktan alıkoyan bir durum olmadı hiçbir zaman. Etkilenme endişesini ise hiç taşımadım. Zira etkilenme hatta o etkilenme ile dil çalışması yapmanın, örneğin Baki gibi ya da Yahya Kemal gibi yazma temrinlerinin, bir şair için elzem olduğunu düşünmüşümdür her zaman. Şiir de, tüm diğer sanatlar gibi, usta çırak ilişkisini gerekli kılar. Bugünün usta çırak ilişkisi de etkilenme endişesi taşımadan yazma temrinleri ve çalışmaları yapabilmeyi gerektiriyor. Ne ki, şair olacak kimsenin bu işe çocuk yaşta başlaması ve sebat ve sabırla kendini yoğurmaya devam etmesinin şart olduğunu düşünüyorum. Dilde virtüozite kazanmanın yegane yolu budur. Emprovizasyon yani lirik kullanım ancak dilde virtüozite noktasına erişildiğinde yapılabilecek bir şeydir. O noktaya kadar şair, uzletinde kalarak, alkışlara da yergilere de aldırmadan, sadece çalışır, çalışır, çalışır. Zira kişi, ancak ne yaptığını biliyorsa övgülerin aldatıcılığından ve anlayış özürlü yergilerin idraksizliklerinden kendisini koruyabilir. Şair, yapıp-ettiğiyle hedefi olan biri midir? Öz değerlerin gelecek kuşaklara aktarılması konusunda kendine bir hedef ya da hedef alan belirler mi? Bu sorularla şunu demek istemiyorum: O işine bakar ve olup bitenler veya olacaklarla ilgilenmez. Bana göre şair, sahibinin sesidir. İnancı, değerleri, dünyası, hayat algısı, farkediş biçimi vs. ile sahibinin sesi. Burada sahibinin sesi nitelemesine daha uygun olarak, şair değil de şiirmiş gibi gözükebilir. Ancak buna bilerek şair diyorum. Esasında bu bütün insanlar için geçerli olan bir husustur. Ve herkes aldığını öyle ya da böyle sızdırır; dar veya geniş halkalar çizerek. Kendi şiir anlayışım ve ona yüklediğim manayı, kulluk algım ve müslümanlığımdan kesinlikle ayrı görmediğim ve göremeyeceğim için günlük hayatımda bir bardak su içerken öncesinde çekmem gereken besmelenin önemi, vaktinde kılmam gereken namaz, şükrüm, hatalarım, tevbem vs. nasıl günümü dolduran kulluk faaliyetlerim ve bu faaliyetlerin bana dönen hasılası ile bir şey ifade ediyorlarsa, şiir de böyledir. Rabbe arz edemeyeceğim bir şeyi yapmak istemem. Kaldı ki şiir, saydığım şeylere göre ihtiyari bir keyfiyet arz eder. Ancak, Hazreti Allah'ın verdiği bir yeteneğin, Onun rızasına uygun bir düzlemde seyretmesini de kulluğumuza pekala dahil edebiliriz. Şiir tabii ki kendi dil dokusu içinde var olur. Öbür türlü yatağını kaybeder. Şair de diğer özneler gibi bir coğrafyanın, bir mıntıkanın içine doğar. Yaratılış özellikleriyle diğerlerinden farklı bir duyuşa bir etkileşime bir eyleme yönelebilir. Esasında bu, her ferdi diğerlerinden, fıtri hususiyetleriyle ayıran yaratış yasasına bağlı genel bir durumdur. Yani herkes için böyle bir durum söz konusudur. Yoksa şair, kainattaki ayrıcalıklı özne değildir ve böyle anlaşılmamalıdır. Şayet yeteneğinin hakkını vermiş ve bununla kayda değer bir şey ortaya koymuşsa, niçin ve nasıl şuuruna sahip olan kişinin yapması gerekeni yapmıştır. Rolün çağrışımlarına bir bakalım: Rol yapmak, rol almak, rol kesmek, rol çalmak, rolünü oynamak vs... Öncesinde ezberlenme, hadi buna eğitilme/öğretilme diyelim, misyon yüklenme ve hatta sufle edilme gibi süreçlerin sonucunda sahne alma gibi verili hatta hatırı sayılır biçimde de zorunluluk içeren bir rol mü verir bize şiir? Kendiliğindenlik, tabiilik yani fıtrilik esas olandır. Şiir rol vermez, şairin tabiatından sızandır. Bu sızıntının işlevini şair ne kadar belirleyebilir? Onu şairin ortaya koyduklarına zamanın verdiği hüküm belirler. Harold Blomm kitabında dickinson, Whitman, Stevens i özgün dilde ayrıcalıklı tutarken bazı şairlerin şansızlığını neredeyse taklit reformu olarak öne çıkaracak kadar karmaşık bir tutum içine girmiştir. Bu göndermeyi ince bir ironi olarak ele alırsak şairin şiir dünyasını önce esin dışında incelememiz gerekir ki şiir bunu açıkça reddeder. Esin, zaten kişide var olan yani hazır olandır. Şiir genel-geçer kabulün aksine ilhama dayalı olarak yazılan bir metin değildir bana göre. O şairde doğuştan var olan, ona verilmiş bir yetenektir. Her insan, diğer insanlarda olmayan bir farka sahiptir mutlaka. Bu kanun-u ilahidir. Parmak izlerinin benzeşmemesi gibi. Çünkü kişinin, Rabbine en yakın olduğu nokta en yetenekli olduğu veya onu diğerlerinden ayıran noktadır. Bu, en derin yanılgı ya da daha ileri derecelerde dalalete düşebileceği noktadır aynı zamanda. Zira şeytan hakikat kapısını kullanır insana sızmak için. Burada yetenek gerçek manada bir işlevsellik kazanır. Kişi ister ve isteğine uygun hareket eder de azimkar olursa o yetenekli olduğu nokta harekete geçecektir. İşte ilham dediğimiz şey burada devreye girer. Bizi şok derecesinde veya şok derecesinde olmasa da fazlaca etkileyen bir olayın, durumun anında kalbimize indirdiği ve adına ilham dediğimiz şey değildir şiir. O zaten bizde mevcuttur ve harekete geçer. Aksi takdirde aynı durum, onu yaşayan veya içinde olan herkese aynı şeyi yaptırmalıydı. insan etkilenen ve etkileşimde bulunan varlıktır. Etkilenmeyen bir bünye, tabiatıyla bilmeye, keşfetmeye, hissetmeye de kapalıdır. Etkilenme doğal olarak etkileşimi doğurur. Bu son derece tabiidir. Etkileşimin, esini harekete geçiren, onun kımıldamasına sebep olan bir fonksiyonu olduğu gibi esinin de etkileşime form kazandıran bir özelliği vardır. Burada takliti bir taraf bırakıyorum. Taklit belki, başlangıçta mazur görülebilir ama sonrasında kendi tabiatının sesini vermelidir. İntihali çalmak, olduğu gibi kopyalamak olarak anlıyorsak bu yenilenme!!! İlanihaye devam edecek demektir. Bahsi geçen intihal süslemesinden ben doğrusu bir şey anlamadım. Belki de anlamak istemiyorum. İntihalin her türlüsü bana bir metaı haksız bir biçimde üstüne geçirmek gibi geliyor. Bu her dönem için söz konusu olabilecek bir tehlike. En güçlü ses veya sesler yaşamaya devam eder diğerleri kaybolur. Aynı dönemde aynı coğrafyada yaşayan şairlerin elbette hassasiyetlerinde bir yakınlaşma neredeyse kaçınılmazdır. Bunun da bir ses benzeşmesine yol açması söz konusu olabilir. Ancak biraz önce de söylediğim gibi güçlü ses zamanla diğerlerinden ayrılır ve yaşamaya devam eder. Yaranın durağanlığından kastınız sızısı kesilmiş bir yara mıdır? Sızısı kesilmiş bir yaraya yara diyebilir miyiz? Şayet bununla yara haline gelmeye müsait bir şeyden bahsediyorsanız, etkilenme elbette bunu deşeleyebilir. Bu belki de hayra vesiledir, kimbilir. Doğum kendisiyle tanıştırılan insanın dilinin tutulmasıdır. Doğuşun ağıtıdır bu. İnsan asli kendilikinden ayrılıp varlığın şiddeti zuhuruna bırakılmasıyla hayrete düşüp tasalansa, sılaya hasretle yanıp tutuşsa da yeni doğan bu çocuğun ağlaması kesilir bir süre sonra ve dünyaya gelişin, varoluştalığın talebine kulak kesilir. Bu talep insanın saklı özünün korunmuşluğudur aslında. Bu korunmuşluktur ki insanı olmaya kılavuzlayan dilde yurtlanır. Dil, insanı olmaya bırakan talebi açığa çıkaran, bu açık edişle aynı zamanda onu gizleyerek koruyandır. Dil insan fıtratının iskan ettiği yurttur. İşte çocuk dili çözülür çözülmez şiir söyler. Şiir insanı saklı özünün izleriyle buluşturur. Çünkü sıla'dan getirdiği taptazedir. Asliyetimiz, kendilik'imiz insan oluşumuz içerisinde işlerlik halindedir. Varlığın şiddeti zuhuru insanın saklı özünü onun keşfine açık tutarak gizler. Her şey o denli ortadadır ki artık görül mezler, dikkat çekmezler. Bu gizleyiş, bu hayal iz ve işaretlerdir. Remiz ve sembollerle konuşur. Görünen görünmeyendir artık. Mutlak Hakikat'e göre hem görünen, hem görünmeyen hayaldir, ikisi de hakikati veremezler. Hayal alemi ya da berzah görünen ve görünmeyenin varlık kaynağıdır. Asliyete açılan, kendilik hakikatine varacak yol buradan geçer. Oluşa gelmek, varoluştalık Rahmani Nefes'in şefkatli nefesiyle mümkün olur. Hayal alemi, Rahmani Nefes'in iz ve işaretlerini taşır. Rahmani Nefes'in varlık veren Kelam'ı teneffüsü bu sebeple remiz ve semboller kuşağıdır. Hayal alemi her biri bir İlahi İsmin tecellisi olan bu teneffüslerle dolup taşan şiir madenidir. İşte şair bu nefesi içine çekebilen, yüksek seyir yerlerinde tenezzüh eden, tenefüsün remiz ve sembollerini aslına iade edip, döndürüp bize sunabilen kişidir. Şiir bir yetenek değildir, hayal içre düşte görüşteliktir. Rüyadayız. Yusuf'un şiir ülkesinedir şairin komşuluğu. Bundandır; şair rüya yorumcusudur, rüyayı hayra yorar. 'Van Den Berg insan hareketinin önemi üzerine şaşırtıcı denemesinde bu tür öneme sahip üç alandan bahseder : manzara, iç benlik bir başkasının bakışı. Şiirsel hareketin önemini aradığımızda, üç şeye ayrıştığını görürüz: yabancılaşma, tekbencilik ve selefin hayali bakışı' Şairin iç duvarlar adını verdiğimiz o gizli alanı ' şiir evini' keşfetmemiz için üsluba dikkat ederiz. İç benin korunması, hayallerin saklanmasına şairin sesi ne kadar izin verebilir ki... Her şair, ' şiir evini' koruma altına almak ister. O doğumun mahremiyetini gizliliğe gömdükten sonra gür bir sesle akışın içinde olur. Bir yandan ilk hislerin kesip biçildiği gizli 'şiir evi 'diğer yandan sesin yankısı... Bloom'un üzerinde durduğu etkilenme endişesine yoğunlaştığımızda - şair bu süreçte iç serüvenini tamamlarken 'etkilenme endişesi ' ile nasıl bir paylaşım içine girer? 'Endişeyi' uzağına sürüklemeyi isterken hangi gerçeklerle karşılaşır? Şair ve etkilenme endişesi dediğimizde neler söylemek isterseniz. Şiir bir yanından tutulabilecek, bir yönden dahil olabilecek bir süreç değil varlıkta sürekli bir oluş halidir. Her dem yenilenir ve her dem biriciktir. Bu her dem yenilenen akışın görüşe değen bir anından devşirilenler şiirin şefkatiyle mahrum bırakmadığı şiir sezişler, şiirzenişlerdir ancak. Şiir varoluşta her dem biricik ve yeni olanın hakiki tecrübesine ait hayali oluş ve tecellilere sadakatle onları yorumlayıp aslına iade ederek şiir evinde halisane ikamettir. Kendini açıklıkta olagelen varlıksal salınıma niçin'siz teslim eden özgür göçebelerdir yakınlar. Her gelişlerinde onu şen bulsunlar diye arayan yakınlar, gümüşsü tepelerde sarp açıklıkları beklerler. Her şey için, herkesçe hemen anlaşılır açıklamaları ellerinin altında bulundurup piyasaya süren hesaplayan düşünceden de korurlar özgüleyen şen açıklığı. Anayurda dönen şair, geçilip giden, göze çarpmayan bu şen açıklığın türküsünü söyler. Şen açıklıkta yakın el sallayıp gülümseyerek karşılar onu. Şair, bize evimizi açan yeryüzü meleğine ve evimizde kendiliğinde olabileceğimiz barınma süresini bağışlayan yıl meleğine seslenir ve ilk yer açan, saf ışıldayan açık şen'e... Onun türküsü açıklığıyla gizleyenin gizemini korur. Aşikar yakınlık sırrının bekçisidir. Şen türkü en açık olanın bağışını süreklileyerek ve yeryüzüne serperek neşeyle korur. Onu yitirmekten sakınarak, açıklığın karşılayan selamını alamamak endişesiyle titreyerek, özenen özenli bir tasayla söylenir türkü. İnsanın özgürlüğünü, varlık ve dünyayla bağlantısını açık eden tasanın aydınlık gecesinnde yankılanır ezgi. Bundandır sözü eksiktir ezginin. Adlandırılmamıştır daha. En saf, en açık haliyle kutsal olanın yaklaşması bulunmayan Tanrı selamını taşır içinde. Yokluk yokuyla bulunur yakınlık. Yokluğun bulunuşu elden kaçırılmamalı, Tanrı adlandırılmamalıdır. Şair kendinden geçercesine bu yokluğun yakınlığında barınmalı ki yücelikleri dileveren başlangıçtaki söz bağışlansın.


Edebistan. com, 1998 yılının Ağustos ayında yayına başladığında internet dergiciliğinin sıcak ilgi ve yoğun izlenme oranlarıyla bugünkü boyutlarına ulaşacağını henüz kimse tahmin etmiyordu. Biz edebistan. com ekibi olarak ta o zamanlar İnternet dergiciliği basılı dergilerin önüne mi geçiyor? ya da İnternet derciliği basılı dergiciliğin sonunu mu getiriyor? şeklindeki soruların gün gelip sorulacağını sezerek yola çıkmış ve bu soruları öne alma telaşına düşmeksizin, basılı dergilerle bir rekabeti değil, nitelikli ve doygun içerikli bir siteyi gerçekleştirmeyi sessizce hedeflemiştik. Teknik ekibimizin reisi ve en çalışkanı Selçuk Engin'in sabrıyla 15. yayın yılını idrak eden bir e-dergi olarak, bugün basılı dergilerinkiyle mukayese kabul etmez bir okur ilgisine, beğenisine mazhar olan Edebistan. com'un taklitçilerinin de türeyeceği öngörülerimiz arasındaydı. Edebistan. com'a 21.03.2013 tarihi itibariyle Marka Tecsil Belgesi'ni de kazandırarak taklitçilerimizle aramızda güvenli bir set oluşturduk. İyi olan herşeyin taklit edilmesi doğaldır ancak biz daima kendi adımızla ve farkımızla varlığımızı sürdürmek istiyor ve taklitçilerimizle uğraşarak zaman kaybetmek istemiyorduk. Artık tescilli bir marka olan Edebistan. comgerek içerik gerekse teknik yöneticileriyle, kıymetli yazarlarıyla, sayıları yüzbinlere ulaşan değerli okurlarıyla nitelikli ve şovdan uzak yürüyüşünü sürdürmeye devam edecektir inşallah.


Yazarların çalışmalarını türlerine göre ilgili editörlerimize göndermeleri gerekir. Editörlerimiz gönderilen ürünleri yayınlayıp yayınlamama kararında tek başlarına yetkilidirler. Editörlerimiz ürün gönderenlere kendi takdirleri doğrultusunda, şahsi yoğunluklarına göre cevap verebilirler. Ürünlerin yayınlanması halinde her türlü sorumluluk yazarına aittir.


Zaman su gibi akıp gidiyor deriz, bu sözün de o su gibi akıp gittiğini fark etmeksizin. Oysa ki, zamanla ve sözle birlikte akan, aynı zamanda kendi hayatımızdır. Kendi hayatımız, yani umutlarımız, umutsuzluklarımız, projelerimiz, emeklerimiz, başarılarımız, başarısızlıklarımız...'dır aslında akıp giden. Akıp giden ama aynı zamanda kişisel, kurumsal tarihlerimizi yapan / kuran şeydir bu aynı zamanda. Tıpkı, Hacı Bayram Veli'nin Nagehan ol şara vardım/ Ol şarı yapılır gördüm / Ben dahi bile yapıldım / Taş u toprak arasında deyişindeki gibi, yaptığımızla yapılır, kurduğumuzla kuruluruz o tarihin içinde. Bugün itibariyle yirmi birinci yılına erişen Edebistan'nın hikayesi de bu minvalde bir hikayedir, doğal olarak. İstanbul'da bir dostlar iftarında tanıştığım Selçuk Engin, yaz tatilinde dönüş güzergahını değiştirip Mersin'e uğruyor... İki günlük misafirliğinde sürekli internet ve edebiyat ilişkisi üzerine konuşuyoruz Selçuk Engin'le... O, Yıldız Mühendislikte makina okuyor ama aklı internetin yeni kuşaklara sunduğu iş imkanlarında... Benim aklımsa, gençliğin giderek daha çok teveccüh göstereceği internet ordamında edebi planda neler yapılabileceğinde... Edebiyattaki usta-çırak ilişkisi yok olmaya yüz tutmuş; yeni yazarlar çok zor yetişiyor; basılı edebiyat dergileri bu yüzden belli isimlerle sınırlı olarak çıkıyor; mevcut dergiler zorunlu olarak kaliteden taviz veremedikleri için yazıya gönül veren gençlerin kendilerini sınayacakları yeni bir alan bulunmuyor... Bunları da konuşuyoruz Selçuk Engin'le... İnternetin, edebiyat için aranan yeni alanı mümkün kılıp kılamayacağını sorguluyoruz birlikte. Tüm sorularımız ve cevaplarımız bize bunun denemeye değer bir şey olduğunu söylüyor. ... Ve böylece başlıyoruz edebistan. com'u inşa etmeye... Benim elimde ünlü yazarlardan 500'e yakın öykünün metni bulunuyor... 1999 Temmuz'unda önce bunlarla deneme yayınına başlıyoruz... Ardından, çabamızı yakından izleyen merhum Hasan Ali Kasır, Aşk Şiirleri Antolojisinin edebistan'da yayınlanmasına imkan sağlıyor... Edebiyatı ilgi alanı olarak seçen gençlere, öykü ve şiir türünün en yetkin örneklerini sunarak, kendi edebi çalışmalarında doğru örneklerden beslenmelerini ve iyi metinler üretmelerini sağlamak... O günkü şartlarda internet ortamındaki edebiyat sitelerinin, daha çok basılı dergilerde yayımlanamayan şiirlerden ve yazılardan oluşması ve bunların da çoğunlukla ortalama bir edebi kaliteden yoksun bulunması, bizi yeni çalışmaların yayınlanmasına karşı ürkek bir tutuma itiyor. Bu yüzden metin alıntılarını, aylık edebiyat dergilerinden önemli gördüğümüz yazıları ve edebiyatla ilgili basında yer alan makaleleri yayımlamayı önceleyen bir faaliyeti tercih ediyoruz. Bugünden bakıldığında, pek de önemli görülmeyen bu yönelişimiz, internet edebiyat ilişkisinin kurulması bakımından değerli olduğu için, kısa bir süre içinde edebiyat çevrelerinin yoğun ilgisine mazhar oluyor ve Edebistan, 2002 yılında Türkiye Yazarlar Birliği'nin Elektronik Yayıncılık Ödülü'nü kazanıyor... Selçuk Engin, hemen her yıl, internet sitesi programlarındaki gelişmeler paralelinde Edebistan'ın data altyapısını ve yüzünü yeniliyor... Bu yenilemeler esnasında, okurun dikkatini çekmeyen dosyaları ve dolayısıyla metinleri temizleyerek, yepyeni dosyalarla yürüyüşümüzü sürdürüyoruz... Benim 2003'te İstanbul'da ikamet etmeye başlamamla birlikte, yukarıda belirttiğim nedenlerle tipik bir edebiyat arşivi olmayı gerçekleştiren Edebistan da artık doğrudan telif eserlerin yayınlandığı ve medyadaki edebiyat çalışmalarının günü-birlik izlendiği bir edebiyat seçkisine dönüşüyor... 2006 yılından itibarense Edebistan edebiyat seçkisi niteliğini korumakla birlikte, tıpkı basılı edebiyat dergilerindeki gibi editör denetimli bir site haline geliyor; öykü editörlüğünü öykücü Cemal Şakar, şiir editörlüğünü şair Mehmet Solak, nesir editörlüğünü ise Mustafa Balcı'nın üstlendiği Edebistan, bu safhadan itibaren yoğun olarak telif eserlerinin, az sayıda alıntı yazıların yayınlandığı müstakil bir edebiyat dergisi olarak kendisini yeniden konumlandırıyor. Atıf Bedir, Ayşe Kara, Cemal Şakar, Ceyhun Emre Teoman, Duran Çetin, Fatma Pekşen, Hayriye Ünal, Hüseyin Avni Cinozoğlu, Hüzeyme Yeşim Koçak, İffet Oral, İsmail Bingöl, Kadir Canatan, Mehmet Solak, Mete Çamdereli, Mihriban İnan Karatepe, Mustafa Aydoğan, Mustafa Balcı, Nalan Barbarosoğlu, Necip Tosun, Nurettin Durman, Osman Alagöz, Ömer Lekesiz, Recep Şükrü Güngör, Reyhan Yıldırım, Sevda Dıraga Canbaz, Sibel Eraslan, Vehbi Başer ve Yılmaz Yılmaz gibi profesyonel yazarlarla, Abdurrahman Çiçek, Akif Hasan Kaya, Asude Zeynep Toprak, Bedran Yoldaş, Betül Solak, Bilal Can, Bilal Yavuz, Bilgehan Taha, Biricik E. Doğan, Bülent Gündoğan, Canan Özkılıç, Cihat Albayrak, Davut Karagöl, Deniz Yaşar, Esra Özdemir Demirci, Fadime Kaya, Fuat Türker, Gönül Yonar, Güçer Kafa, Gül Saba Taka, Gürsel Çopur, Handan Güler, İlker Gören, İsmail Isparta, İsmail Okutan, Kübra Demiray, Leyla Karaca, Leyla Marankoz, Meral Afacan Bayrak, Merve Koçak Kurt, Muhammet Enes Topgül, Muharrem Sönmez, Mustafa Burak Sezer, Mustafa Celep, Necla Orhan, Nur Siçimoğlu, Semiha Kavak, Sibel Giray Özşirin, Turan Yıldırım, Uğur Aksoy, Ümmügülsüm Tat, Vedat Aydın, Yunus Emre Tozal, Yusuf Kenan Çağlar, Zehra Betül Bulut, Zeynep Arıkan, Zeynep Gül, Zeynep Hicret, Zeynep Kuriş, Zülküf Bayındır ve Zülküf Koç gibi büyük çoğunluğu bilahare basılı edebiyat dergilerinde de yazan yeni isimlerle varlığını pekiştiriyor. Şimdi 21. yaşını idrak eden edebistan, yerli internet ortamının en istikrarlı, bu zamana ve geleceğe yönelik en fazla projesi olan bir e-edebiyat dergisi olarak varolma kararlılığını yazarları, okurları, teknik yönetmenleri ve sponsoruyla birlikte sürdürüyor... Edebistan'ın doğumundan iki yıl sonra, Selçuk Engin üniversite öğrenimini tamamlayarak, eşi İclal Engin''le birlikte, bir ticari site tasarım ve yayım şirketi de olan Engintasarımı kurarak, Edebistan'ı ilk bina eden olmanın ötesinde, sponsorluğunu da üstleniyor. Zamanla, internet ortamı için yapılan yeni yasal düzenlemeler gereğince, sahiplik, isim tescili ve markanın korunması vb. gibi zorunlulukların ortaya çıkması üzerine, Edebistan, doğrudan Engintasarım'ın bünyesine alınarak, yasal ve kurumsal yönden onun bir kültür hizmetine dönüşüyor. Bugün itibariyle de Edebistan, tescilli bir isimle bu bağını, yasal ve kurumsal bir zeminde sürdürüyor. Uzun bir süre öykü editörlüğünü yürüten Cemal Şakar, Balıkesir'den İstanbul'a taşındıktan sonra Edebistan'ın Genel yayın Yönetmenliği'ni üstleniyor ve adları belli aralıklarla değişen editörlerin katkılarıyla, bugün de Edebistan'ı yönetmeye devam ediyor. Güray Süngü, Aykut Ertuğrul, Ali Emre, Dilek Kartal, Hasibe Çerko ve Selvigül Kandoğmuş Şahin geçmişteki editörler olarak kayda geçerlerken, bugün itibariyle bu görevi Dilek Kartal, Mahmut Coşkun, Hatice Ebrar Akbulut, Enes Şakar ve Ömer Lekesiz üstlenmiş bulunuyor. 24 Mayıs 2020 tarihi itibariyle yüzü ve data sitemi değiştirilen Edebistan'da, kimi teknik nedenlerle, kimi de ilgili yazar talebiyle gerçekleşen eksiltmeler dışında yirmi yıllık arşivinin yüzde yetmişi, sadeleştirilmiş kategoriler altında muhafaza edilmiş bulunuyor. Edebistan'ın yeni dönemindeki en önemli kategorilerden biri kuşkusuz Öykücüler Sözlüğü'dür. Bilindiği gibi, ekonomik, sosyal, kültürel, tarihsel ve edebi her konuda olduğu gibi yerli öykü konusunda da ciddi bir zihin aşınmasıyla, belge ve bilgi kaybıyla yüz yüzdeyiz. Latin alfabesinin kabulüyle başlayan bilinçli yoksama/unutturma çabasına bağlı kayıplarımız bir yana, Cumhuriyet dönemi için bile sağlam ve sabit kayıtlar bulunmamaktadır. Hüseyin Su ile birlikte hazırladığımız, Hece Öykü'nün Şubat 2004- Nisan 2008 tarihleri arasındaki ilk 26 sayısında yayınlanan Öykücüler ve Öykü Kitapları Sözlüğü söz konusu ihtiyaçtan doğmuştu. Kitaplaşması umulan, ancak Hüseyin Su'nun Hece dergisinden ayrılmasıyla gerçekleşmeyen bu sözlüğü, şimdi yine ondan izin alarak Edebistan'a taşıdık. Öykücüler ve Öykü Kitapları Sözlüğü'nde ikibine yakın öykücü ve beş bine yakın öykü kitabı yer almıştır. Öykücülerin özgeçmişleriyle, öykü kitaplarının içerik bilgilerine ulaşabilmek için yoğun bir çaba gösterilmiştir. Aynı dizinin yeni eklemelerle Adam Öykü dergisinde (sayı: 3; Mart/Nisan 1996) yayınlanan "Başlangıcından Bugüne Türk Öykü Kitapları Zaman Dizini ", İbrahim Çelik'in Hece dergisi Türk Öykücülüğü Özel Sayısı'nda (sayı: 46/47; Ekim/Kasım 2000) yayınlanan "Türk Öykü Yazarları ve Öykü Kitapları Dizini ", Behçet Necatigil'in Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (Varlık, İstanbul 1978) ile Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü (Varlık, İstanbul 1979), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (Dergah Yayınları, İstanbul, 1977-1998), Ramazan Dikmen'in özel kitaplığından, Milli Kütüphaneden, Bayezıd Kütüphanesinden, Zaman Kitap Zamanı, Yeni Şafak Kitap, Radikal Kitap, Kitap-lık, Dünya Kitap, Cumhuriyet Kitap eklerinden, Kitap Haber, Hece, Hece Öykü, Adam Öykü, Üçüncü Öyküler, Düşler Öyküler, Dergah, Virgül, Varlık, Kitap Rehberi, İmge Öykü, Kül Öykü, Kum Öykü, Eşik Cini, Notos Öykü dergileriyle, edebistan. com, simurg. com. tr, yenisayfa. com, pandora. com, kirkindi. com, kitapyurdu. com, imgekitabevi. com. tr, adanasanat. com internet sitelerinden yararlanılmıştır. 1) Yazarların kullandıkları son isimler esas alınmış, öykü kitaplarında kullandıkları farklı isimler ilgili kitap isimlerinin yanına işlenmiştir. Örnek: Hakan, Fikret, Tellak Ali 1953. 2) Sürekli müstear isim kullanan öykücülerle, soyadlarını hiç kullanmayan öykücüler ön adlarıyla alınmıştır. 3) Kadın öykücüler, maruf ad ve soyadlarıyla, kızlık soyadlarını evlilik soyadlarıyla birlikte kullananlar kızlık soyadı önde olmak üzere iki soyadıyla, ilk adlarıyla maruf kadın öykücülerin bilinen kızlık ya da evlilik soyadları ise özgeçmişlerinde belirtilerek alınmıştır. 4) Birleştirilerek yayınlanan öykü kitaplarının öncelikle ilk müstakil basımları esas alınmış, yeni basımlar, yeni bir ad da taşımıyor ve yeni öykü de içermiyorsa tekrar zikredilmemiştir. Örneğin. Hulki Aktunç, Ten ve Gölge - Bir Yer Göstericinin Hayatı (1996) zikredilmezken, Haldun Taner, Konçinalar (Şişhaneye Yağmur Yağıyordu ve Onikiye Bir Var'dan seçmeler, 1967) zikredilmiştir. 5) Önceki öykü kitaplarıyla birleştirilerek farklı bir adla yayınlanan yeni öykü kitaplarına yer verilmiş; birleştirilen öykü kitaplarının isimleri içerik bilgilerinde aynen korunmuştur. 6) Öykü ödüllerinden Sait Faik, Haldun Taner, Türkiye Yazarlar Birligi... gibi herkesçe bilinen ödüllere yer verilmiş, Halkevleri vb. siyasi amaçlı öykü ödülleriyle, belediye, dernek, vakıf, dergi ve şirket ödüllerine yer verilmediği gibi öykücülerin öykü dışındaki edebi ve sanatsal ödüllerine de yer verilmemiştir. 7) Yayınevi kayıtlarında, yayınevlerinin sadece adlarına yer verilmiş olup, kitabevi, kitap gibi ekler taşıyan yayınevleri de bu şekilde belirtilmiştir. Ancak takdir edileceği üzere hangi tematik çerçeve ya da maksatla hazırlanmış olursa olsun sözlükler sürekli olarak değişmeye ve yenilenmeye açıktır. Nitekim Öyküler ve Öykü Kitapları Sözlüğü de en son Nisan 2008 tarihine kadar olan kayıtları ihtiva etmekte olup, yeni öykücüleri ve yeni kitap bilgilerini içermemektedir. Bu manada halen çalışmamıza açık olan Öykücüler ve Öykü Kitapları Sözlüğü, aynı zamanda öykücülerin katkısına daima açık bulunmaktadır. Vefat bilgilerinin, yeni kitapların içerikleri öykülerin eklenmesi bakımından bize iletilecek olan her talep, aynı zamanda bir kültür hizmetine katkı olması bakımından teşekkürümüze neden olacaktır. Sağlık, sıhhat ve huzur içinde nice yeni yıllara erişmek dileğiyle.... Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Edebiyatın mahiyeti, ilgi alanları ve gündelik yaşamımızdaki yer tutuşuyla ilgili konular üzerinde düşünmek; onun düşünceyle, inançla, toplumsal değişmelerle bağlantıları hakkında yazmak, bu alanlardaki yansımaları, salınımlarıyla ilgili eleştiriler getirmek, yeni ve daha sahici bir perspektif önermek öteden beri epeyce netameli bir konudur. Tanımlanmaya çalışıldıkça, konuşulup tartışıldıkça hem kendine özgü evreni genişleyen hem de sıkıntıları, sorunları ve aynı zamanda etkinliği artıp çoğalan bir alandır söz konusu olan. Bu tartışmalarda; edebiyatı çok etkin ve alternatifi olmayan bir kurtarıcı katına çıkaranlar olduğu gibi, nitelikli ve erdemli insanları da kirlenme ve yozlaşma ekseninde dönüştürerek oldukça işlevsel ve tehlikeli bir araç konumuna indirgeyenler de bulunmaktadır. Kuşkusuz ister egemen söylemlerden etkilensin isterse muhalif yaklaşımlar eşliğinde biçimlensin, varlığı ve var oluşu açıklamaya, yorumlamaya, onun izdüşümlerini yansıtmaya çalışan bütün girişimler ya da onlara getirilen eleştiriler, öneriler; sonuçta bir dünya görüşünün uzantısı olarak görünürlük kazanmaktadır. Bu açıdan bakıldığında açıkça ifade edilsin ya da edilmesin, sanata ve onun mahiyetine ilişkin tartışmaların kendisi de başlangıçtan beri en az sanat kadar felsefi, ideolojik bir zeminde ortaya çıkmakta; temelde belli bir felsefenin ve dünya görüşünün ürünü olarak dolaşıma girmektedir. Sevindirici olan şudur ki bu konuda egemen söyleme teslim olmayan, zokayı yutmayan, komplekse kapılmadan bize hem edebi bir perspektif hem de düşünsel bir istikamet göstermeye çalışan yazarlar da çıkmaktadır. 1962 doğumlu Cemal Şakar, daha çok öykücülüğü ile tanınan bir yazar olmakla birlikte edebiyat, kültür, sanat, din, medeniyet, dil, modernizm-postmodernizm gibi çeşitli alanlarda da önemli yazılar kaleme alan, yoğun bir okuma ve düşünme ameliyesi eşliğinde çeşitli inceleme, eleştiri ve çözümlemeleriyle de karşımıza çıkan bir isim. Daha önce okuyucuyla buluşan Yazı Bilinci, Yazının Gizledikleri, Edebiyatın Sırça Kulesi, İmge, Gerçeklik ve Kültür adlı kitapları, onun söz konusu alanlardaki düşünsel çabalarının bir hasılası olarak görülebilir. Bu çabalar bütününe, bu halkaya eklenen son kitabı da Edebiyat Ne Söyler adını taşıyor. Geçtiğimiz ay, İz Yayınları'ndan çıkan kitap, 164 sayfa. 24 yazı içeriyor. Kısa tespit, değini ve düşünce sekmeleriyle çatılan yazıların yanı sıra; uzun sayılabilecek, oylumlu, derinlikli yazılar da var kitapta. Modern Zamanlarda İslam Sanatı ve Estetiği Ne Söyler? , kitaptaki ilk yazı. Başlığından da anlaşılacağı gibi, öncelikle bu alandaki yetersizlikten, kolektif ve aktüel düşünme eksikliğinden, mevcut çalışmaların daha çok retrospektif bir boyut taşımasından söz ederek başlıyor bu önemli konuda konuşmaya Cemal Şakar. Önceki çalışmaların genellikle İslam'ın siyasette ve sanatta belirleyici olduğu dönemlerden hareketle yapıldığını belirtiyor. Bu zemin üzerinde yükselen İslam sanatının temelde tevhid ilkesine dayandığını, Allah'ın yarattığı güzelliklere gözünü kapamadığını ve mimetik olmadığını dile getiriyor. Ardından özetle- şu önemli tespiti paylaşıyor okuyucuyla: İslam estetiğine dair genel kabuller, günümüz modern sanatıyla ve estetiğiyle herhangi bir şekilde bağdaşmamaktadır, bunlar, günümüz sanatını bütünüyle ve yeterince ifade etmekten uzaktır. Zira egemen paradigma değişmiştir. Son bir iki asırdır Müslümanlar kendilerini, hiç tanımadıkları, bilmedikleri bir dünyanın içinde bulmuşlardır. Tevhidi ilkenin belirlediği bütünsel tasavvur da aynı dönemde yıkılmış, her şey bölünüp parçalanmıştır. Belki insanlık tarihinde ilk kez karşı estetik başlığı altında kötünün, sahtenin ve çirkinin güzelliğinden / estetiğinden söz edilir olmuştur. Metropollerde neredeyse tabii olanla yüz yüze gelme imkanımızı bunca yitirmişken, atalarımız gibi bir sanat ve estetik ortaya koymamız da artık muhaldir. Öyleyse tamamen dışına çıkma imkanımızın olmadığı bu hayat içerisinde yeni bir ilmihal, yeni bir bakış ve kavrayış, yeni bir anlam dizgesi ortaya koymak gerekmektedir. Baudelaire ve Modern Kent: Çirkinin Güzelliği, Kötünün İyiliği, başlıklı yazı da ilk yazıyı anlamca bütünleyen, önemli bir metin. Edebiyat Ne Söyler; bireyselleşme, sanal medeniyet, görmek ve görsellik, edebiyat ortamındaki melezleşme, simgelerin sınırsız özgürlüğü gibi konulardan da söz ediyor. Siret ve Suret Arasında başlıklı yazı, bu bağlamda özellikle dikkat çekici. Konuyla ilgilenenlerin muhakkak okuması gereken bir yazı. Edebiyatın anlatım olanaklarını ve sınırlarını tartışan yazılar da var kitapta. Sanat ve edebiyatı, mesafeli ve soğuk bakışlarla izleyip küçümseyen içe kapanık cemaatlerin tutumunu da eleştiren Muhayyile Sınırı başlıklı yazı bu bağlamda zikredilebilir. Edebiyatın siyaset ve iktidarla ilişkileri konusunu tartışan Naif Edebiyat yazısı da önemli tespitler içermekte. Kitabın sonlarında yer alan altı yedi yazı ise daha çok yazarın bizzat kendisinin de içinde yer aldığı öykü-hikaye merkezli metinler. Kısa, rahat okunan ve fakat çok sağlam yorum ve öneriler içeren bu yazıları, bu türde yoğunlaşmak isteyen gençlerin de okumasında, özümsemesinde, öncelemesinde yarar var. Hele kitabın sonunda yer alan Hikaye Anlatırken başlıklı bir yazı var ki söz konusu türle ilgili bir kılavuz yahut mini bir ansiklopedi gibi okunabilir bu yazı. Bir edebiyatçı için yola çıkış bilgileri de içeren yazıda kısa, aforizma benzeri nefis cümle ve parçalar, dönüp dönüp okunabilecek ufuk açıcı belirleme ve çözümlemeler yer alıyor. Edebiyat Ne Söyler'de Cemal Şakar, hem kendi anlayışının, çizgisinin, çabalarının ipuçların veriyor hem de bütün o mağlup, yılışık, kirli ve bungun telakkilerin ötesine geçerek edebiyat için yeni bir omurga, yeni bir ev, yeni bir diskur kurmayı başarıyor. Modern dünyada bir edebiyat ilmihali olarak da okunabilecek bu kitabın, hem genel okuyucu hem de yazar-çizerler için bir bilinç aşısı etkisi yaratacağı, bir iklim değişikliğine yol açacağı, yeni bir kimlik ve kimya önerisiyle düşünmeye yönelteceği kesin. Yeter ki kitaba ad olarak da seçilen soruya ve cevaplar bütününe kulak verilsin.


Şair ve yazar İbrahim Tenekeci yönetiminde ilk yılını tamamlayan Muhit, her kuşaktan pek çok kıymetli ismin eserleriyle katkı sunduğu on üçüncü sayısıyla yürüyüşüne kaldığı yerden devam ediyor. Aralık sayısında Azerbaycan dosyasıyla dikkat çeken dergi, bu ay da yakın zamanda aramızdan ayrılan Ahmet Kekeç'i anıyor. Dergi, Selim Cerrah'ın İstikamet Üzere Yaşamak başlığını taşıyan yazısıyla selamlıyor okuyucuyu: Hazret-i İnsan olmak için gayret etmeliyiz. Cerrah'ı usta çizer Hasan Aycın'ın mana dolu çizgisi izliyor. Dosya, Necip Tosun'un Ahmet Kekeç'ten Dört Kitap başlıklı yazısıyla açılıyor. Tosun, Ahmet Kekeç'in yayımlanmış dört kitabı üzerinden edebiyatçı kimliğine ışık tutuyor: Öyküye, romana en üst basamaktan başlayan Ahmet Kekeç hep edebiyatın içinde kalmasına karşın kitap yayını konusunda ısrar etmeyen yazarlardandı. Hasan Aycın, Ahmet Kekeç ile geçen günlerini yazıyor. Hüseyin Atlansoy, Ahmet Kekeç kardeşim gibiydi. Dostumdu diyor yazısında. Sibel Eraslan, güzel şahitliğini dile getiriyor: Biz ne zaman onun yanına gitsek, onu her zaman kendimizden genç ve yeni bulduk. Ekrem Kızıltaş, Ahmet Kekeç'in gazeteciğini yazıyor: Edebiyatçı bakışını günlük olanla harmanladığı için hakikaten güzel yazılar yazıyordu Ahmet Kekeç. Hüseyin Akın, Ahmet Kekeç'in Kaleminden 'Kalanlar'ı anlatıyor. İbrahim Tenekeci, Bir Kitabın Hikayesini paylaşıyor. Yüksek zekasına rağmen kalbiyle yaşardı diyor Mustafa Şen Yağmur Yağarken başlığını taşıyan yazısında. Mehmet Şeker, Mustafa Akar ve Saadettin Acar, Ahmet Kekeç dosyasına katkı sunan diğer isimler. Mehmet Hakan Kekeç ise Gizlenecek bir dağım kalmadı diyor babası Ahmet Kekeç'in ardından. Ocak sayısının öykü sayfaları da oldukça zengin. Kararı Kim Verecek? isimli öyküsüyle Münire Daniş, Orada Kal öyküsüyle Betül Nurata, Dilrüba öyküsüyle Doğukan İşler ve Çiçekli Elbise öyküsüyle Özlem Göktaş bu sayının öykücüleri. Erol Göka, Can sıkıntısı, muhtemelen her devirde vardı ama modern zamanlarda çok arttı hatta günümüzün alametifarikası oldu diyor Ne İçindeyiz Zamanın... başlıklı yazısında. Celal Fedai, Küçük Şiirler Şiir Nasıl Okunmalı? üst başlığını taşıyan yazısında, Sezai Karakoç'un Pingpong Masası şiirinin okumasını yapıyor. Yardımın eli vardır, seyrin gözü. İyiye, güzele uzanır el; dokunmak ister diyor Zeynep Merdan Ruh Müzesi başlıklı yazısında. Haşim Şahin Ahlat'ı, Münire Rumeysa Çakan ise Bursa Ulu Camiyi yazıyor. Hüsrev Hatemi, Dursun Çiçek, Hatice Ebrar Akbulut, Ayşe Çelikkaya, Kamil Yeşil, Mustafa Muharrem, Ahmet Karacan ve Suavi Kemal Yazgıç Muhit'in Ocak sayısına yazılarıyla omuz veren diğer isimler.


Şair ve yazar İbrahim Tenekeci yönetiminde, Ocak 2020'de yayın hayatına başlayan Muhit, her kuşaktan pek çok kıymetli ismin eserleriyle katkı sunduğu Şubat sayısıyla yürüyüşüne kaldığı yerden devam ediyor. İkinci yılının ilk sayısında Ahmet Kekeç dosyasıyla çıkan dergi, bu ay da Hz. Muhammed dosyasıyla okuyucuyla buluşuyor. Dergi, İbrahim Tenekeci'nin Seni Aramak isimli şiiriyle selamlıyor okuru: Göklerden geldim, hayretim sensin / Geceden gündüze devletim sensin / Kendinden saymıyor yaşamak beni / İbrahim olsam da milletim sensin. İbrahim Tenekeci'yi Kısa Metrajlı Şiiriyle Eren Safi, Sen Sadece Sen şiiriyle Melek Arslanbenzer, Yok-Orman isimli şiiriyle Hüseyin Atlansoy takip ediyor. Murat Güzel, Fatma Şengil Süzer, Seyyid Ensar, Mustafa Muharrem, Arif Ay, Mehmet Tepe, İbrahim Gökburun, Elyesa Koytak, Murat Küçükçifci, Mehmet Aycı, Süleyman Unutmaz, Mustafa Uçurum, Ayşe Çelikkaya, Mehmet Ali Yafez ve Mehmet Fatih Öz bu sayının diğer şairleri. Dosya, Saadettin Acar'ın Allah'ın Kulu ve Resulü başlıklı yazısıyla açılıyor: Batı'da İslamofobi dalgasıyla o mübarek şahsiyete yöneltilen nefret oklarına karşılık bize düşen hamasi nutuklar atmakla yetinmek olmamalıydı. Sibel Eraslan O'nun sevgisi, uzun ve nice çileli yollardan sonra eve dönmek gibiydi insanlar için. Yaraları sarar, çekilenleri avutur, hüzünleri teselli ederdi diyor Ey Hiç Görmeden Sevdiğimiz başlıklı yazısında. Mustafa Özel, Kur'an'ı Kerim Ayetleri Işığında Peygamber Efendimizi anlatıyor. Muhsin Macit, Baki'nin Mevahibü'l-ledünniye tercümesini Necip Fazıl'ın günümüz Türkçesine uyarlayışının izlerini sürüyor Baki'nin Tercümesi ve Necip Fazıl'ın Yorumuyla Bir Siret-i Nebi başlığını taşıyan yazısında. M. Fatih Andı, edebiyatımızdaki naat geleneğini işliyor ve günümüz Müslüman şairin Peygamber'i için yazdığı şiirlerin azlığına işaret ediyor. Haşim Şahin, Osmanlı Erken Döneminde Hz. Peygamber Algısını yazıyor. Alim Yıldız, Şair, Hz. Peygamber'le ilgili yazanlar arasında kendi isminin de olmasını ister. Bu onun için büyük bir şeref olacaktır diyor yazısında. Yunus Arifoğlu İslam Edebiyatında Şemailleri, Ömer Demirbağ Divan Şiirnde Hz. Perygamberi yazıyor. Mehmet Narlı, Ekrem Aytar, Hüsrev Hatemi, Selim Cerrah ve Senai Demirci Hz. Muhammed dosyasına yazılarıyla katkı sunan diğer isimler. Usta çizer Hasan Aycın çizgileriyle, Mustafa Cemil Efe hatlarıyla, Özlem Akgül ise fotoğraflarıyla dosyaya zenginlik katıyor. Necip Tosun Veda Şarkısı, Ayşegül Genç Müstesna ve Hüseyin Ahmet Çelik Şehre Ne Zaman Uzun Uzun Yağmur Yağsa isimli öyküsüyle bu sayıya katkı sunan isimler. Ömer Lekesiz, Ahlak halen bizden kendi hakkını talep etmektedir diyor Bizim Kelimelerimiz: Ahlak başlıklı yazısında. Hakan Arslanbenzer, Edebiyatın Kayıp Anakarasını yazıyor. Celal Fedai, Küçük Şiirler Nasıl Okunmalı? yazı dizisine devam ediyor. Geçen sayıda Hikmet Dağı: Rey ve Ru'yeti yazan Dursun Çiçek, bu ay Nazar ve Te'vili yazıyor. Erol Yılmaz, Leyla İpekçi, Ahmet Edip Başaran, Mustafa Köneçoğlu, Sercan Ceylan ve Soner Karakuş yazılarıyla Muhit'in Şubat sayısına omuz veren diğer isimler oluyor.


İtibar, yeni yayın döneminin ilk sayısı olan Ekim sayısında ilk kitabı ile dikkatleri üzerine çeken Betül Nurata ile yapılmış bir söyleşiye yer veriyor. Türk Edebiyatının her kuşaktan önemli isimlerinin ürünleriyle katkıda bulundukları İtibar, kapak tasarımında da değişikliğe giderek 61. sayısıyla okuyucusunu selamlıyor. İbrahim Tenekeci'nin yönetiminde İtibar, usta çizer Hasan Aycın'ın çizgilerini yayınlamaya devam ediyor. Her zaman olduğu gibi şiirleriyle dikkat çeken dergi, İbrahim Tenekeci'nin Otoparkta Bir Sığla isimli eseriyle şiir sayfalarını açıyor. Mustafa Ruhi Şirin'in Anka Gibi, Emel Özkan'ın Nerdedir ve Erdal Çakır'ın Öyledir başlıklı şiirleriyle devam ediyor. Bu sayının diğer şairleri ise, Seyyid Ensar, Said Yavuz, Mehmet Narlı, Enes Kılıç, İbrahim Gökburun, Ünsal Ünlü, Eray Sarıçam, Ayşe Çelikkaya, Bilal Can ve Mehmet Aycı. İtibar, Ekim sayısının öykü sayfaları da son derece zengin. Akif Hasan Kaya'ın Kafes, Senem Gezeroğlu'un Yara Tık Deyip, Emine Batar'ın Kör Bakış, Selma Aksoy Türköz'ün İki Mevsim Arasında, Mustafa Özel'in Sırası mı Şimdi? ve Seydi Alkan'ın Tarla öyküleri bulunuyor. İtibar'ın Ekim sayısında Osman Toprak, ilk öykü kitabıyla dikkatleri üzerine çeken Betül Nurata'yla konuşmuş. Nurata, İnsanın insanla ve kendisiyle yani çevresiyle iletişimindeki sıkıntıları göstermek istiyorum diyor. Leyla İpekçi, İki ile Bir; Sohbetlere devam ediyor ekim sayısında. Mustafa Çiftci sevilen yazılarına bir yenisini daha eklemiş: Kuşçu. Bu ayın sürpriz metinlerinden birisi de Ali Emre'nin merakla beklenen Nurettin Zengi romanından bir parça: Halep'in Aslanı. Necip Tosun da genç öykücülerin dikkatle okuması gerek bir metinle dergide yer alıyor: Genç Öykücüye Yol Haritası. İstikrarlı yazılarıyla derginin fikriyat sayfalarını omuzlayan Ercan Yıldırım siyasi kültürümüzün temellerini sorguluyor. Cemal Şakar, öykücülüğümüzün önemli isimlerinden Bahaeddin Özkişi'yi incelemiş. Tarık Tufan da sevilen yazılarına devam ediyor: Gökyüzüne Bakmak. Cihan Aktaş, Yahya İncetahtacı, Muhammed Emin Albayrak, Hayrettin Orhanoğlu, Beyzanur Turcihan, Derya Kuru, Kazım Berkay Özkardaş ve Ayşegül Uyar yazılarıyla İtibar'ın Ekim sayısına katılan diğer isimler.


İtibar, Eylül sayısında şair ve yazarlarıyla 15 Temmuz demeye devam ediyor. 15 Temmuz'a dair ürünlerin öne çıktığı dergide İbrahim Kalın'la yapılmış bir söyleşi de yer alıyor. Genel Yayın Yönetmenliğini İbrahim Tenekeci'nin yaptığı ve aylık olarak çıkan İtibar Eylül sayısını, usta çizer Hasan Aycın'ın bir çizgisi açıyor. Derginin şiir sayfaları ise Hüsrev Hatemi'nin Yetmiş Yıl Sonra, İbrahim Tenekeci'nin Ölmüşsün Ama Değilsin Üzgün, Nurettin Durman'ın Geceleyin Temmuzda ve Mehmet Aycı'nın Dolunayda Kurtlar isimli şiirleriyle devam ediyor. Bu sayının diğer şairleri ise, Berat Demirci, Murat Sözer, Ercan Yılmaz, Cengizhan Konuş, Gökhan Ergür, Ertuğrul Gazi Demir, Tuba Kaplan, Orhan Özekinci, Ünsal Ünlü, Rabia Gelincik, Mehmet Şamil, Nurcan Toprak, Zeynep Tuğçe Karadağ, Fatma Nur Yılmaz, Mustafa Uçurum, Raşit Ulaş, Mustafa Akar ve Ahmet Murat. Bu sayının arka kapağında ise Beyzanur Turcihan'ın Yeniden Gün Doğuyor Doğudan adlı şiiri yer alıyor. Derginin Eylül sayısının öykü sayfalarında Osman Cihangir'ın Koridor Ölümleri, Esra Erman'ın Diğerleri, Emre Ergin'in Ayaktakiler ve Aynur Dilber'in Beni Ayırın öyküleri bulunuyor. İtibar'ın Eylül sayısının söyleşisi İbrahim Kalın'la yapılmış. Yeni çıkan Ben, Öteki ve Ötesi kitabından hareketle, Harun Tan sordu, İbrahim Kalın cevapladı: Hikmete dönüşmüş bilgi ile sevgiye dönüşmüş bir hakikat arayışı, felsefenin temelidir. Bugünse hayatımızda hikmetten çok hüküm, sevgiden çok ihtiras ve arzu, hakikat arayışından ziyade kontrol etme ve tahakküm altına alma güdüsü var. Derginin fikriyat sayfaları son derece zengin. Özellikle de 15 Temmuz sonrasını irdeleyen yazılar dikkat çekiyor. Bu minvalde Ercan Yıldırım'ın Darbe Göstergeleri, Şehid Ömer Halisdemir'in kabrini ziyaret eden Yıldız Ramazanoğlu'nun Şehidin Taze Toprağına Doğru, yine Ömer Halisdemir ile tanışıklığına binaen Ömer olmanın ne olduğunu sorgulayan yazısı ile Aykut Ertuğrul okuyucuyla buluşuyor. Savaş Barkçin'in Meselesin Aslı, Ebubekir Kurban'ın Hu Hu Türkiye'm, Tarık Tufan'ın Gece Bitti, Sabah Oldu başlıklı yazıları da Eylül sayısının dikkat çeken diğer metinleri. Ekrem Aytar, Yahya İncetahtacı, Kemal Sayar, Mehmet Dinç, Berat Demirci, Ertuğrul Gazi Demir, Mustafa Çiftci, Necip Tosun, Mustafa Ruhi Şirin, Özkan Gözel, İsmail Özen ve Suavi Kemal Yazgıç yazılarıyla İtibar'ın Eylül sayısına katılan diğer isimler.


Temmuz, yeni sayısında kültür ve edebiyatla ilgili farklı metinlere yer vermenin yanında, 15 Temmuz direnişini işlemeye devam ediyor. Enkazdan çıkarılan Halepli Ümran'la ilgili bir çalışmanın kapağa çıkarıldığı dergide, Arif Ay ile yapılmış bir söyleşi yer alıyor. Bu sayıda, şiir ve öykü çevirileri de dikkat çekiyor. Genel Yayın Yönetmenliğini Ali Emre'nin yaptığı Temmuz'un Eylül sayısı, Hasan Aycın'ın bir çizgisiyle açılıyor. Genç şairlerin ağırlıklı bir yer tuttuğu bu sayıda; Dilek Kartal, Erdoğan Aydoğan, Suavi Kemal Yazgıç, Mustafa Halil, Sinan Ceran, İsmail Söylemez, Ahmet Laçin, Emre Söylemez, Mert Gökçe ve Mehmet Doruk Kandemir şiirleriyle öne çıkan isimler. Akif Hasan Kaya Devamı, Emine Batar Bir Gurup Vakti ve Abdullah Harmancı Pim adlı öyküleriyle yer alıyor Temmuz'da. Eylül sayısında her biri ayrı bir dosya konusu sayılabilecek önemli yazılar var: Cemal Şakar'ın Sanatın Değeri Üzerine, Murat Koç'un Erken Cumhuriyet Dönemi Romancılığında Ulus-Kimlik Sorunu, Serkan Akın'ın Bir Dorian Gray Portresi: Adonis, Ayşegül Genç'in Ötekinin Atı, Eyüp Sabri Togan'ın Dijital Dünyada Yeni Edebiyat başlıklı yazıları bunlardan bazıları. Temmuz, çevirilerle de dikkat çekiyor bu sayıda. Aydın Ünlü'nün Mahmut Derviş'ten çevirdiği Şamlı Güvercin Gerdanlığı ve İsmail Söylemez'in Sohrab-ı Sipihri'den aktardığı Efsane Kuşu bu çeviriler arasında. Ghassan Kanafani'nin Hüzünlü Portakallar Ülkesi adlı öyküsü ise Türkçeye Peren Birsaygılı tarafından aktarılmış. Çeviriden önceki Güneşin Altındaki Adam: Ghassan Kanafani yazısı da önemli. Birsaygılı, 1972'de 36 yaşındayken İsrail tarafından Beyrut'ta katledilen Kanafani'nin hayatına ışık tutuyor bu yazıda. Aynı zamanda Filistinli ünlü yazar adına Beyrut'ta kurulan vakfın etkinliklerine dair bilgi ve gözlemlerini paylaşıyor. Dergide, 15 Temmuz direnişini işleyen çeşitli yazılar da yer alıyor. Bahadır Kurbanoğlu'nun Ebabilleri Gökte Ararken Yerde Bulduk, Sinan Özyurt'un Yüzler, Adem Özköse'nin Kısıklı'da Kısılamayan Tekbirlerle Direnen Şehir, Hülya Şekerci'nin Seni Bekliyorduk Ey Halkım ve Mukadder Değirmenci'nin Temmuz Direnişinin Kadın Kahramanları başlıklı yazıları bu konuda yoğunlaşıyor. Sabri Soysal, Şehit Erkan Pala'yı anlatırken; Gökhan Ergöçün Halep'in Temmuzuna da değinen denemesinde Suriye direnişini ele alıyor. Süleyman Ceran'a ait Anadolu: Bir İnsan, Bir Destan başlıklı yazı da etkili bir insan ve ülke manzarası sunuyor okuyucuya. Murat Kurt imzalı Foto Kritik ile Resimli Edebiyat Tarihi ve Kitaplar Arasında bölümleri ilginç bilgiler ve kitap tanıtımları içeriyor. Son sayfada ise Necmettin Asma'nın bir çizgisi var. Derginin bu ayki söyleşi konuğu, Arif Ay. Kur'an'la Buluşmaya ve Köklü Bir Zihniyet Devrimine İhtiyacımız Var başlığıyla sunulan söyleşide Arif Ay; Temmuz direnişine, Ortadoğu'daki gelişmelere, mahalle bilincine, edebiyat algısına dair önemli tespitlerde bulunuyor. Ali Emre'nin Arif Ay Şiirinde Körfez Savaşı ve Bağdat Duyarlığı yazısı söyleşiyi zenginleştiriyor. Mustafa Uçurum imzalı Bağdat Ne Yana Düşer? başlıklı yazı da benzer kaygıları vurgulayan bir deneme.