-Evini çok merak ediyorum kızım, diye çekingen bir tavırla seslenmişti. Bunalmıştı, aynı odada günlerini geçirip durmaktan. Mekan değiştirmek, iyi olacaktı, vücudunun dörtte üçüyle kalmış bir yatalak için. -Kolay mı seni götürmek anne? Boş ver! Görmesen de olur, dedi Safiye acımasız bir kararlılıkla. Daha yumuşak bir cevap beklerdi. Hassas oluyordu ne de olsa insan, hasta oluca. Çaresizce muhatap bırakıldığı yer yatağının içinde, hassas olmak en büyük lüksü sayılırdı. Alınganlığı bu yüzdendi. Doğrulmak için duvara sağlamca iliştirilmiş tokmağın ipine yüklendi. Bedeninin yanında mahcubiyetinin ağırlığı, tartılsa daha fazla çekerdi. Safiye gözleriyle, annesinin hantallaşan vücudunu rahatsız edecek şekilde gezindi. Yordamsız rüyaların hayra çıkmamış sabahındaydı sanki. Yattıkça artıyordu kilosu gibi mutsuzluğu da. Ne canının istediğini yiyebiliyor ne de istediği bir yere gidebiliyordu. Şeker hastasıydı! Bu hastalık onu sağlığından ve dahası bacağından etmişti. Bacağını dizinden itibaren kesmişlerdi. İyileşmeyen bir yara inatla yayılmaya başlayınca doktorlar başka çare bulamamışlardı. Simsiyah bir yara gün geçtikçe derinleşmiş tarifsiz acılar yaşatmıştı Sacide teyzeye. Istırabı yüzünün bütün çizgilerine derin imzalar atıyordu. Ağrı kesiciler yetersiz kalıyordu acısını dindirmeye. İniltileri, odada bulunan torunlarını annelerinin eteklerine saklanmaya mecbur bırakıyordu. Şahit olan herkesin yüzüne büyük bir acı yerleşip kalıyordu. Ama canı ziyadesiyle yanan Sacide teyze oluyordu. Yanında bulunanların gönlüne büyük bir yorgunluk armağan eden bu serencamı büyük bir operasyonla hafifleteceklerdi. Doktorlar heyet kararıyla bacağının kesilmesine karar vermişlerdi. Yaranın ilerleyişini ve bir zaman sonra da ıstırabını ancak bu yolla dindirebileceklerdi. Ameliyathanenin kapısından sedyeyle çıkarken narkozdan değil talihsizliğinden baygın düşmüştü sanki yaşlı kadın. Uyandığında beyaz çarşafın altındaki eksikliği fark etmişti. Gelinin yardımıyla yatağında oturunca elleriyle yoklamıştı sol bacağını. Artık yoktu. El yordamıyla gezinirken kesinlik kazanan acısıyla kalan ömründe başa çıkmayı öğrenmeliydi. Artık bir bacağı yoktu. Kabullenmiş gözüküyordu ama içindeki gelgitleri herkes tahmin edebiliyordu. Sacide teyzenin eşi İbrahim Amca üzüldüğünü belli etmemenin bir yolunu bulmaya çalışırken desteğini en güzel şekilde hissettirmeye çalışıyordu. Canını sağ olması daha önemliydi sevdikleri için. Acıları aralarında ortaklaşa bölüşeceklerdi. En büyük pay istemeseler de artık yatalak olan Sacide teyzeye ayrılmıştı. Ahmet Bey doktorların yeşil bir beze sarılı halde, eline tutuşturdukları parçayı evlerinin çok uzağında bulunan kabristana götürüp defnetmişti. Bunları yaparken düşünceleri bir sürü tefekküre çokça hüzne ve bolca gözyaşına karışmıştı. Aile mezarlığına vücudundan bir parça gömülmüştü Sacide teyzenin. Kalan azaları kim bilir ne zaman gireceklerdi toprağa. Hala pembelik barındıran yüzü, yaşına göre gergin sayılırdı. Gülümsemeye değer hiçbir fırsatı kaçırmıyordu. Tebessümü, 'yıldızlara nergis kokusu taşıyan güzelliğinden' kalan son hatıralardandı. Parıltılı, koyu kahve gözleri matlaşmaya başlamıştı. Bir zamanlar tükenişlerin yanından yel gibi geçen bacağını, kendisine iptila olmuş bir hastalığa kaptırmıştı. Görkemli bedeni yataklara mahkum olacak gibi değildi. Güzelliğini konuşan diller; 'vah'lar 'tüh'ler eşliğinde, yakalandığı çaresiz hastalıklarını öykünüyorlardı peyderpey. Kimileri nazar diyorlardı bu olanlara. Kıvırcık saçları rengini beyaza terk edeli canlılığını da yitirmişti. Yemenisinin altından çıkan grilik onu yeterince yaşlı oldukça eprimiş gösteriyordu. Geçen yıllara gömülüp kalmış gençliği de sağlığı gibi şimdi dönülmesi zor uzaklıklardaydı. Yine de umut sık sık kalbini yokluyordu. Arnavut kaldırımlarına, aceleci kundura sesleri bırakan genç ve güzel kadının, ihtişamlı cüssesini, 'kanser' habersizce, sinsice devirmişti. İkinci ölümcül hastalığından haberdar değildi. Kanserden bihaber, evlatlarının insafında ömür çilesini dolduracaktı. Yaptığı dokuz doğumun ardından elinde yalnızca yaşayan iki evlat kalmıştı. Birçok kez boş beşiklere bakıp ağlamış, az giyilmiş patikleri koklamıştı. İlk göz ağrısı Safiye'nin göstermelik ziyaretleri, mesafeli duruşu, nedense canını başına gelenlerden daha çok acıtıyordu. Oğlu Ahmet ve gelini Emel seve seve ilgileniyorlardı. Safiye'yi en çok seviyordu yinede. Vefasızdı. Kırıcıydı da... Olsun! Buğulu camlarda terleyen bekleyişini, arada bir dindiriyordu ya. Her anne gibi mantıksızca seviyordu yavrusunu. Bir yandan da kim aile mezarlığına uğrasa, bacağını soruyordu geriye takılacakmış hassasiyetiyle. Nereye gömüldüğünü, kimin mezarına ne kadar yakın olduğunu... Beyhude sorulara, sabır tavsiyeli cevaplar alıyordu. Sessiz hıçkırıklara, yatağına olduğu kadar mahkumdu. Ömrünce muti, sevgi dolu bir eş olmuştu. Bu tahminsiz hasat zamanında huzurluydu... Evvel zaman içinde, kol kola girdiklerinde çok yakıştırılan, çiftin diğer teki, elinden geleni yapıyordu müebbet sevdiğine. Tülbent inin beyazlığında yolunu kaybediyor ve kızıl ötesi bir maharetle tüm acılarını, mahcubiyetini, sıkılganlığını, umutsuzluğunu kendi içinde hissediyordu. Torun, oğul, gelin ve misafirler açısından dinamik bir ev sayılırdı. Diğer ahali için pişirilen, tadı tuzu yerinde yemekler, burnuna alaycı kokular taşıyordu. O da etimeklerine ve tatlandırıcılarına bakıyor, odasında eskittiği havayı içine çekiyordu. Seslerle avunabiliyordu. Can hıraş çalışan motosikletin pedalına takılıyordu bazen hayalleri. Bazen şaşkın bir martının kanadına... Düzensiz anten siluetlerini, çanaklardan görünmez olan çatıların maviliğe başkaldırışını, şehrin beton soğukluğunu, kalabalığını geziyor, geliyordu yine, imdat kokan nevresimlerinin içine. Her fırsatta değiştiriyordu Emel, hizmet ederken hiç şikayet etmiyor, en doğal göreviymiş gibi huzurla yapıyordu. Ailesinden böyle öğrenmişti. Annesi Sacide teyzeyi ziyarete geliyor ve dönerken de kızı Emel'i saygıda kusur etmemesi için sık sık tembihliyordu. Duasını almasını sevgiyle bakmasını öğütlüyordu. Gelin hanımın en zorlandığı şey; pijamaların sol tarafını keserken ve katlayıp içinden dikerken içinin çok acımasıydı. İyi niyetli akça pakça, sabun kokulu bir gelindi Emel. Bezdirmeyen dozda titiz sayılırdı. Kayınvalidesini yatağa savuran hastalığa üzülüyordu. Sayılı zenginlerden, düzeyli hayatların kadını Safiye'den daha merhametli bakışlarla ona gülümsüyor sohbetler ediyordu fırsat buldukça. Çocuklarını nur yüzlü bir ninenin masallarıyla büyütüyordu ya daha ne isteyebilirdi. Yıllar birbirini hızla kovalarken, olmayan bacağıyla geceleri, dünyaya çelme takıp, namazla yardım alma hakkını kullanıyordu Sacide teyze. Tevazu ile secdeye kapanıyordu aklı, fikri. 'Bedeninin acizliğine inat.' Rahatlık tuzağına düştüğü günler için af diliyordu. Geçirdiği günlerin tövbesinden sonra, gökleri tutuşturan bir yangınla, Allah'a yakarıyordu. İçine düştüğü bu durumdan, ışıktan bir ip sarkıtması ve çekip kurtarması için kendisini. Zaman ipinden kurtulmuş bir topaç gibi dönmeye devam etti... Safiye anladı geç kalmışlığın ıstırabını. 'Şefkatli annesinin' O'nu her koşulda affedebileceğini bilmeden ince bir sızı duydu ömrü boyunca.


-Beyaz, dedi uzun boylu olan. -Bembeyaz, dedi ikinci adam. -Bu iş sana kalır, dedi uzun boylu. Gözü üçüncünün üzerindeydi. -Aldırma dedi ikinci adam. Hatırlanmayacak bir vaka olarak kalacak nasılsa. İş olsun diye bir şeyler yaz ve amirlerine teslim et. İkisi uzaklaştı bir şey söylemeden. Üçüncü orada kaldı. Yere baktı. Hiçbir delil yok gibi görünse de ortada bir cinayet kokusu vardı. Kalbi çarpıyordu çünkü yerdeki beyazlığa baktıkça. Tıpkı yirmi üç gün önce, yol ortasında uzanmış ya da yayılmış olan o siyahlığa bakarken olduğu gibi. O gün saçları bir anda ağarmıştı. Sanki başındaki siyah bir su kütlesi gibi yerdeki benzerine dalıp kaybolmuştu. İşini bitirmeye çalışan memurun elinden tebeşiri aldı. Beyazlığın etrafını çizgiyle döndü. Başladığı yeri ıskalamıştı. Aldırmadı. -Sen gidebilirsin, dedi memura. Memur olduğu yerde selam durdu. Sonra eriyerek dakikalar önce kesilmiş yağmurun ıslattığı parke taşlarının arasındaki küçük nehirlere karıştı. Üçüncü gitmek istiyordu. Ortada delil denecek hiçbir şey yoktu. Ama kalbindeki çarpıntı da neyin nesiydi? Biraz düşündü. Bu ağrı için yarına kadar bir sebep bulabilir o da olmazsa bir doktorun açıklamalarını ciddiye alabilirdi. Reklam afişlerindeki kızlar da artık toparlanıyordu. Bu soğuk havada incecik elbiselerle saatlerce bir reklam panosunda sadece afiş kağıdının sıcaklığına sığınarak beklemek de ne garip bir meslekti. İnce bir kağıt gibi indiler kaldırıma. İkisi aceleyle gitti. Biri arkada kaldı. Yavaştı. Hasta gibi. Rüzgar bir an sokağı tokatlayınca kız az kalsın düşüyordu. Üçüncü şimşek gibi yetişip kızı tutmasaydı su birikintisinin üstüne yayılacaktı. -Bugün burada garip bir şey gördünüz mü? Size garip gelen bir şey ya da birisi? -Hayır, dedi kız. Biz çok fazla şey göremeyiz ki... Ama sabah işe başladığımızdan hemen sonra bir karartı görür gibi oldum. Yanımdaki kızların tüm renkleri titreyiverdi bir an. Kalbim fena çarptı. Kıza baktı dikkatlice. Siyah beyaz bir elbisesi vardı. Üçüncü durdu. Kızı kolundan tuttu. Etsiz, kansız kağıttan bir kızın ince kolunu. -Kolumu yırtacaksın, dedi kız öfkeyle. -Aa, şey. -Nasıl biriydi şu karartı? Ya da nasıl bir şeydi? -Detaysız, karartı işte. Hızla uzaklaştı buradan. Üçüncü dalgın baktı yere. Düşünüyor sandı kendini. Ayakkabıları da bir görünüp bir kayboluyordu. Bir sağ vardı bir sol, bir sağ yoktu bir sol. Belki de herkes tek ayaklıdır diye geçirdi içinden. Kendisininkinden farklı adımlar vardı yanıbaşında. Kızın yürüyüşündeki kağıt hışırtısını duyuyordu. -İşte gidiyor diye haykırdı kız. Kağıttan kolunu ileri doğru uzatarak. Üçüncü, parmağın gösterdiği yere baktı. Gördü. Karartı hızla köşeyi dönüp gözden kayboldu. Peşinden koştu. Kız mı? Artık umurunda değildi. Kız arkasından koştu. Üçüncü, koşarak girdiği her sokağın sonunda görünüp kaybolan karartının peşindeydi. Neyi kovaladığını bile bilmeden koşuyordu. Nefesi ileriye doğru atılan saydam bir perdeye çaldı. Soluk borusu gittikçe ısınıyordu. İşte orada, köşede. Koştu, karartı kayboldu. Kız da üçüncünün hemen arkasındaydı. Kağıt bedeni ayakta durmakta zorlanıyordu. Uzunca bir sokağa girdiler. Üçü. Karartı sokağın tam ortasındaydı. Üçüncü ona yakındı. Sokağın başında ya da sonunda da kağıt kız vardı. Üçüncü karartıya iyice yaklaşmıştı. Karartının gözden kaybolduğu yere geldi, durdu. Yandaki apartmanın içine uzanan su boruları. Kapının hemen yanındakilerden birinde bir delikten çıkan ince, iplik gibi bir sızıntı var. Havada kavis çiziyor. Kavis çizerken suları dağılıyor, ince bir duman gibi. Kağıt sesi duydu. Kağıt nefesiyle birlikte. Kız yetişmişti. -Kaçırdınız mı yoksa? -Bilmiyorum dedi düşünceli. Tam burada kayboldu. -Belki de başka zaman aramalısınız. Aslında yakalasaydınız çok heyecanlı olurdu. -Bu arada saçlarınız niye bu kadar beyaz? -Siyah olduklarını unutturacak bir gün yaşadılar belki, kim bilir? -Bakın benim elbisemde de beyaz var. Sizinle bir fotoğraf çektirmeliyim. Harika olabilir. Canı iyice sıkıldı üçüncünün. Aradığını, bildiklerini, elinde olanları hızlıca düşündü. Karartı kayboldu burada. Su ve gökkuşağı var. Yağmur sonrası. Yarı bulutlu yarı berrak bir hava. Kağıt bir çığlık duydu. Kulağının dibinde. -İşte! Kızın kağıt parmağının işaret ettiği yere baktı. Karartı yerden bir duman gibi yükseliyordu. Ayağının dibinden. Yükseldi, su kavisine doğru. Ağır ağır kavisteki küçük gökkuşağına karıştı. Üçüncü eliyle yakalamaya çalıştı. Eli ıslandı. Hiçbir şey yakalayamadı. Tekrar denedi. Eli hep boş döndü gözünün önüne. Dondu kaldı. Anlayamıyordu. Kıza döndü. -Saçlarınız, dedi. İyice aralanmış dudaklarının arasından birkaç kelime daha döküldü. -Saçlarınız rengarenk olmuş... -Bakın.


Çok okuyorsun evladım delleneceksin dedim, dinlemedi. Dellendi. Kitap kitap diye sayıklıyormuş yine. Okumalıyım, okumalıyım... Yazık değil mi doktor? Üstünü başını yırtıyormuş. Bak çocuğum senin hiçbir şeyin yok aslında, niye böyle davranıyorsun? Yazık ama senin gençliğine. Doktorun yakasına yapışmış iki eliyle sıkıca. Yalvarıyorum Doktor Bey kitaplarımı verin. Çemberiyle gözyaşlarını siliyor. Allah belasını versin kitapların, yazanların, dellettiler oğlumu. Git gide nabzı iyice yükseliyor. Abla gözünü seveyim bela okuma. Bak belayı yer de gök de kabullenmez. Komşusu konuştukça basıyor feryat figanı. Yakasını yırtmış, pörsümüş memesi bile görünüyor. Allah belasını versin. Oğlumu dellettiler diyor başka da bir şey demiyor. Kolonyalıyor komşulardan biri. Abla bak çarpılacaksın ha. Bizim Kuran'ımız kitap değil midir? Geçen caminin imamı cumada anlatmış. Oku, demiş bize Rabbimiz. Bak ye dememiş, gez dememiş, oku demiş. Senin oğlan ne mübarek çocukmuş. İtiyor komşusunu uzağına. Kıpkırmızı oluyor kadın. Kolanyayı bırakıyor elinden. Neyse acılısın. Ama elbet bilirim sana hatırlatmasını bunu. Geçip oturuyor yerine. Ağzını bir daha da bıçak açmıyor. Ocağıma incir ağacı diktiler. Canım oğlumu, tek evladımı benden çaldılar. Belasını versin. Abla, kız ben ne diyorum sana. Gözünün yağını yiyeyim bela okuma. Bela sahibini yedi kat yerin dibine de gömülse gelir bulur. Oğlum çıkıp gezsen ya biraz. He mi oğlum? Anne bıktım aynı şeyi gelip her gün demenden. Yavrum, kuzum bak betin benzin soldu evladım. Karın mı doyuruyor kitaplar. Anne lütfen. Yine başlama. Evin her yanı kitap. Bozmuş kafayı kitap kitap, tövbe! Allah'ım sen bana sabır ver. Sen eski haline çevir oğlumu. O gavur öğretmenleri yüzünden böyle oldu. Kendileri okusun. Kendiniz okuyun. Bulaşıkları yıkamayı bırakıyor. Kasabanın imamıyla konuşacak. Bu böyle gitmez. Gözümün nuru gidecek böyle giderse. Muskalar, yemeğine dökülen okunmuş tuzlar, üflenmiş sular, saç kılına yapılan türlü türlü devalar. Yok anam her şeyi yaptım. Bulamadım dermanını bu illetin. Oy Allah'ım niye benim oğluma musallat ettin bu gavur hastalığı. Benim on tane evladım mı var ki kitaplara tekini feda edeyim? Kız öyleme deme Allah'ın ağırına gider. Bulunur dermanı elbet. İmtihandır bu dünya. Yakasını bağrını yırtıyor. Ellerini göğe açıyor, söyleniyor söyleniyor, dizlerini dövüyor. Komşular teselli etmeye çalışıyor. Allah'tan ümit kesilmez denilince beter oluyor daha bir, yerinden tavana zıplıyor. Allah'a isyan ettiğinin farkında bile değil kız bu. Komşularının dudakları uçukluyor. İçlerinden sabır diliyorlar kadına. Allah büyüktür affeder diyorlar. Acısı var acısı. Ne dediğini bilmiyor. Allah büyük, affeder. Doktor diyor, oğlum diyor, ağlama. Ağlama bana anlat. Sana kitaplarını vereyim. Yalvarırım doktor kitaplarımı verin, benim bir şeyim yok. Çok mu seviyorsun kitap okumayı? Bir şeyim yok benim, diyor. Yazdığın bir şey var mı okumak isterim diyor doktor. Ben yazmam, diyor. Ben yazmam. Kimse yazmasın artık, diyor. Doktor seviniyor cevabına. Niye diyor. Okuyamam ki, diyor. Hesapladım, diyor. Yazık. Okuyamam ki. Kimse artık yazmasın. Hepsini okuyamam ki. Doktor anlıyor. Peki sana söz kimseye yazdırtmayacağız bundan böyle. Söz mü diyor genç adam. Söz diyor doktor. Geç kaldım diyor. Çok geç kaldım. Okumalıyım. Yetiştiremeyeceğim, diyor. Doktor düğmeye basıyor. Gelip çocuğu alıyorlar. Psikolog çıkaracak olduğu kitaba yeni bir vakayı ekliyor. Trabzon doğumlu, İstanbul'da yaşıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı mezunu. İtibar, Hece, Muhit dergilerinde şiirleri yayımlandı. Öyküleri ise İtibar, Aşkar, Hece Öykü, Post Öykü, Dergah, Muhayyel adlı dergilerde yer aldı. Az Hüzünlü Bir Yer adlı öykü kitabı İz yayıncılıktan 2018'de çıktı.


Dikenli telde bir gömlek parçası dalgalanıyor. Çamura saplanıp kalmış ayakkabılar. Arkalarından esen soğuk bir rüzgar... Zeytin ağaçlarının hışırtısını duymuyorlar. Korku her şeyi bastırıyor. Gün akşama göndü. Gecenin zulmeti çökecek birazdan. Rüzgar, inadına sert esecek. Belki üç-beş çadırın iplerini koparacak yine, kazıklarını sökecek. Geceyi, korkmuş çocuk çığlıkları bölecek; çaresiz babalar yumruklarını sıkacak; sıktıkları yumrukları ısıracak; tam bir şeyler söyleyecekken, isyan olur korkusuyla susacak; dişleri gıcırdayacak; o susuşları da duaya sayılacak belki. Akşam olmasın nine! Akşam olmasın; ben daha çok acıkıyorum o zaman, daha çok üşüyorum. Kadın, Ali'ye sarılıyor. Eli, sınırı geçerken dikenli tellere takılarak yırtılan gömleğinin açıkta bıraktığı soğuk omzuna değiyor. Ali en çok omzundan üşüyor. Nine, hep çadırın o yuvarlak girişine bakıyor. Omzunda çuvalla biri çıkıp gelse? Cırrrrttttt diye açılsa fermuar. Ali, kaçarken çamura batıp ayağından çıkan ayakkabılarına üzülüyor. Üşüdükçe aklına geliyor. Almak için geri dönmek istedi ama ninesi tuttu onu. Yürü oğlum dedi. Zaman yok. Kardeş bildikleri, kurt köpekleri gibi peşlerindeydi. Yaşlı kadın sarıyor torununu eski çullara. İyice sokuluyor, sıkı sıkıya sarılıyor. Bir şeyler söyleyecek oluyor; hep yarım kalıyor cümleleri. Masal anlatsa? Çocukluğunun çöl akşamlarının uzayıp giden sessizliğinden başlasa... İncir ağaçlarının kırılgan dallarında serçeler gibi sektiğini... Mükellef sofralarda bütün aile şen şakrak yenen akşam yemeklerini... Yıldızlar yeryüzüne inmişti, sanki elini uzatsan tutacak kadar yakındı dese... Uzun uzun anlatsa çocukluğunu. Sabaha kadar o içini ısıtan sıcacık günleri konuşsa, konuşsa... Vazgeçse artık şu çadırın girişine bakmaktan. Gece elbet bitecek, elbet sabah olacak. Zaten aç yattı Ali. Sabah daha çok acıkacak. Belki alabilecekler yemek, belki de alamayacaklar. Herkes aynı. Çöplerden de bir şey çıkmıyor. Dışarıda rüzgar nasıl da sert esiyor. Çadırın ipleri gıcırdıyor. Ali kıpırdanıyor. Omzundan, ayaklarından üşüyor. Bir melek giriyor çadıra sessizce. Kadının içine bir ürperti... Euzübesmele çekiyor. Melek sarıyor Ali'yi. Küçük bedeni azıcık ısınıyor sanki. Midesinden bir doygunluk hissi. Isınıyor sanki... Sanki eli babasının avucunda, her pazar gittikleri fırına gidiyorlar. Ekmek kokusu, babasının kokusuna karışıyor. Az sonra bütün aile kahvaltıya oturacaklar. Kız kardeşi yaramazlık yapacak, annesi ona gülerek kızıyormuş gibi yapacak. Bu paylamaya kimse inanmayacak. Gülecekler hep beraber. Zeytin bir başka lezzetli olacak. Ekmek bir başka güzel kokacak. Neşeyle yürüyorlar eve doğru. Kuşlar uçak oluyor; uçaklar bomba kusuyor... Saklanacak yer bulamıyorlar. Eve koşuyorlar. Nefes nefese varıyorlar. Yıkılmış. Yıkıntının ortasından yükselen ince bir duman. Ayağının dibinde kız kardeşinin bebeği. Yüzünün bir tarafı yanmış oyuncağı alıyor. Yıllarca saklayacağını, kardeşinden geriye bir tek bu bebeğin kalacağını bilmeden alıyor. Şu dağı da aştık mı tamam diyor ninesi. Tamam diyor Ali. Sessiz olmalılar. Bir kurma kolu çekiliyor. Bastıramadıkları bir ürperti kaplıyor bedenlerini. Kurma kolu bırakılıyor. Mekanizma mermiyi atım yatağına itiyor. Kahkahalar duyuyorlar; alaylı konuşmalar sürüp gidiyor. Sesler köpek ulumalarına dönüyor, karga çığlıkları kaplıyor geceyi. Bir el silah sesi... her şeyi bir an susturuyor. Yemek kamyonu gelir az sonra. Biraz çorba alabilse? Ama ayakkabıları... Ninesi bezlerle sarıyor Ali'nin ayaklarını. Sonra poşetleri geçiriyor. Sıkı sıkı bağlıyor. Bastığın yere dikkat et. Poşetler delinmezse ayakların ıslanmaz. Üşümezsin, diyor. Çadır kentin çamurlu yollarında, elinde çorba kabı yürüyor. Her adımda hışır hışır poşet sesi. Her adımında bir melek kanadını uzatıyor Ali'nin ayağının altına. Her yer melek oluyor. Çamurlu sokakları melekler kaplıyor. Ali gökyüzüne bakıyor. Bir buluttan annesi gülümsüyor, bir buluttan kız kardeşi el sallıyor. Uzaktan uzağa babasının kokusu: Tütün kolonyası ve tıraş sabununa karışmış ter kokusu geliyor burnuna.


Yeterince dikkatli dinlersem bir ses duyabileceğime inandırmıştım kendimi. Tüm varlığımla uzun uzun dinledim. Başta konuşmalar duyduğumu sandım. Deli olacaktım sevinçten. Kalbim küt küt atmaya başladı. Sesler yaklaşsın diye bekledim, ta ki hiçbir şey duyamadığımı kabul edinceye kadar. Sonra haykırarak ağlamaya başladım. Ama ağzımdan ses çıkmadı. Gözyaşlarım tozla dolan gözlerimi biraz temizledi. Fakat sonra ağlamanın iyi bir fikir olmadığına kanaat getirdim. Su lazımdı bana. O panik halinde bunu düşünebilmiştim evet. Boynumun üzerine ne düşmüştü bilmiyorum ama çok acıyordu. Vücudumun hiçbir yerini kıpırdatamıyordum. Ayağımın üzerindeki ağırlık kitaplığım olmalıydı. Kitaplarım, defalarca kuduklarım, kapağını açmaya fırsat bulamadıklarım, okumaya başlayıp hep 50. Sayfasında takıldığım, sonra yeniden başlayıp yine 50. Sayfasında kaldıklarım, bir dönem vücudumun bir uzvuymuşçasına elimde taşıdığım Işığın Elleri sonra Umut'un kitapları... En azından onlar yanımdaydı. Umut benimleydi. Aslında şöyle bir düşündüm de bütün eşyalarım yanımdaydı! Firavunlar gibi. Nasıl onlar öte aleme geçiş için değerli eşyalarıyla gömülmüşse ben de tüm varlığımla gömülmüştüm 3 oda bir salon mezarıma. Dehşete kapıldım, yeniden... Küçük asansörlerde bile içim daralırdı benim. Bir keresinde emara girmiştim de bitinceye kadar hatim indirmiştim neredeyse. Hatim! Ah evet! Dudaklarım kıpırdamıyordu ama kalbim tekrar tekrar yineliyordu. Ya Allah! Biraz ferahladım. Sanki yerim de genişledi biraz. Umut nasıl merak etmiştir beni. Deli olmuştur. Telefonla defalarca aramış olmalı. Duymadığımda hep kızardı. Telefonu açmayacaksan niye kullanıyorsun ki diye az azarlamadı beni. Gerçi şu an mazeretim var. Bir şey demez herhalde. Ne yapayım Umut'um. Kolumu bile kaldıramıyorum ki. Elimde olsa seni merakta bırakır mıyım? Bir keresinde telefonu duymadım diye tee kalkıp nerelerden gelmiştin eve. Şimdi de gelmişsindir mutlaka. Ama evi yerinde bulamamışsındır bu sefer. Şu boğazımızdan artırıp taksitlerini ödediğimiz ev. İşte onun altındayım ben. 5 kat var üzerimde. Ne tuhaf! Ne tuhaf! Söyleyecek söz bulamıyorum. Zaman hiç geçmiyor burada. Oysa bir çırpıda beş bölüm dizi izlerdim, nasıl akşam olmuş fark etmezdim. Einstein haklıymış. Küçükken annem bir hikaye anlatırdı. Adamın biri gün çok çabuk geçiyor diye hayıflanırmış. Bilge biri kocaman bir tekerlek takmış demire, eline vermiş. Bu tekerleği döndürdükçe gün uzayacak demiş. Adamın aklına yatmamış ama almış başlamış ittirmeye. Teker ağır, büyük, ittirdikçe ağırlaşmış, ittirdikçe ağırlaşmış. Adam akşamı zor etmiş. Nasıl diye sorunca bilge, gerçekten günü uzattı demiş. O hesap benimkisi. Ah, gittikçe ağırlaşıyor mu bu duvarlar! Nefes alamıyorum. Dün Mualla'nın getirdiği o poğaçaları yemedim diye gurur duymuştum kendimle. Keşke yeseymişim. Çıkarsam bi daha diyet yaparsam! Nah şuraya yazıyorum, şu duvara. Duvara. Duvar. Duvarları boyayacaktık daha. İçimden kahkahalarla gülmek geliyor. İyi ki boyamamışız. Boşa gidecekti. Bi de Umut asla boyacı çağırmaz. İlla kendi boyayacak. Sanki anlıyormuş gibi! Her yeri batırır. Yüzünü gözünü boyaması da cabası. Sanat eseri gibi saatlerce uğraşır. Geçen yıl bir de iki renk çıkardı başıma. Fıstık yeşili ile eflatun. Kızdım. Bu ne böyle düğün salonu gibi dedim. Bıyık altından gülümsedi, ses etmedi ama yaptı yine yapacağını. Bir gün eve bir geldim. Salonun duvarlar fıstık yeşiliyle eflatun. Bu neeee demişim. Gülerek düğün salonu demez mi! Sonra karşılıklı kahkaha atmıştık. Ya işte böyle. Bu duvarlarda kahkahalarımız yankılanırdı bizim hep. İyice arabeske bağladım değil mi? Ne yapayım çeneme vurdu. Yalnızlıktan korkarım çünkü ben. Yani böyle bir yalnızlıktan. Derin, sessiz, karanlık... Acaba her yer mi yıkıldı? Yoksa sadece bizim apartman mı? Son hatırladığım salonda oturduğum. Birden yer ayağımın altından kaydı. Toz ve o uğultu. Umut neredesin? Sağ mısın? Yoksa sen de o çok sevdiğin ofisinin enkazı altında mısın? Değilsen yanı başımda bir yerde çaresizce bekliyor olmalısın. Bekle beni! Ya ölsem ya çıksam. Ah bir çıksam, bir çıksam şu enkazdan. Çıkarsam öyle bir yaşayacağım ki! Nasıl çıkacağım? Seslenmek istiyorum sesim çıkmıyor nedense. Ağzımı açıyorum sanki büyük bir boşluk sesimi yutuyor. Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda. Ahaha esprinin sırası mı şimdi. Gülüyor muyum? Yok sanırım ağlıyorum. Ne bileyim sesim çıkmayınca gülüyor muyum ağlıyor muyum anlaşılmıyor. Zaten hep böyle olurdu. Çok gülünce çok ağlayınca katılır kalırdım, sesim de çıkmazdı. Neyse vazgeçtim. Gülmenin de ağlamanın da anlamı yok şimdi. Neydi o dua. Anneannem küçükken okuturdu sürekli. Rabbi yessir vela tuassir... gerisini hatırlayamadım. Ama bu kadarı bile yetiyor. En sonunda Ya Rabbim sen bizi kayır derdi anneannem. Yani koru kolla... Rabbi yessir, vela tuassir... Dur, o ne? Bir ses mi duydum. Yoksa yine zihnim bana oyun mu oynuyor? İçim geçmiş biraz, sese mi uyandım acaba? İnsanın böyle bir durumda bile uyuyabilmesi Allah'ın verdiği müthiş bir uyum yeteneği olmalı. Aman Allah'ım yine duydum! Beni bulmuş olmalılar! Avazım çıktığı kadar haykırmak istiyorum. Yok! Sesim beni terk etmiş. Elim kolum da sıkışmış olmalı. Oynatmayı başaramıyorum. Ama ses, o ses gittikçe yakınlaşıyor. Heyecandan bayılacağım şimdi. Temiz hava. Ciğerlerime doldu. Başımı döndürdü. Nasıl bir mutluluk! Molozların arasından sıyrılıp bana kadar ulaştı. Artık rahatça duyuyorum sesleri. Çok heyecanlılar. Galiba bulduk dediklerini duyabiliyorum. Gözümün önünden Umut geçiyor, Mualla'nın poğaçaları, rahmetli annem. Anne? Birden sessizleştiler. Halbuki beni bulduklarını biliyorum. Çabucak çıkarsalar artık. Dayanacak gücüm kalmadı. Ah, işte son moloz parçasını da aldılar. Görebiliyorum şimdi. 30'larında kumral bir delikanlı. Ağlıyor galiba. Kıyamam, ağlama sen. Bak işte çıktım çok şükür, demek istedim ama diyemedim, ağzım itaat etmiyor bana nedense. Umut nerede acaba. Şimdi sedye getirip alırlar beni. Kumral çocuk bana baktı, arkasına dönüp maalesef dedi. Nasıl yani? Hey, beni bırakmayın burada. Hah neyse sedyeyi getirdiler işte. Yavaşça kaldırdılar beni, incitmekten korkuyorlar sanki, hoop, sedyedeyim şimdi. Oh bu nasıl bir ferahlık! Aaa işte Umut da orada. Kolumu kaldırmak istiyorum, kalkmıyor. Umut da ağlıyor. Kurban olduğum. Kumral çocuk şimdi Umut'un yanında. Sarılıyor ona. Ben sarılacaktım! Ensesine kiriş düşmüş. Hemen vefat etmiş. Hiçbir şey hissetmemiştir. N A S I L? Nasıl? Kim ölmüş? Kim? O ne? Yanlış tarafa, ambulans bu tarafta. Nereye götürüyorsunuz beni! Ben ölmüş müyüm? İçimden gülmek geliyor. Öldüğünü bile anlamayan ölü mü olur? İlahi kızım sen var yaa. Yıldızlar gökyüzünde göz kırpıyor. Bense son bir kez Umut'u ve gökyüzünü gördüğüm için mutluyum. 1978 yılında Eskişehir'de doğdu. Üniversite eğitimimi Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü'nde tamamladı. Yeni Şafak gazetesinin kültür servisi, kitap ve pazar eklerinde muhabirlik yaptı. Uzun süre Pazar Eki'nin editörlüğünü üstlendi. Yeni Şafak gündem sayfalarında editörlük yaptı. Yeni Şafak gazetesi için Biraz Muhabbet başlığı altında haftalık röportajlar kaleme aldı. Bu röportajları Zamanın Tanıkları ve Türkiye'de Din Algısı isimleriyle kitaplaştı. 2016-2019 yılları arasında Gerçek Hayat dergisinin yayın koordinatörlüğünü yürüttü. Şu an TRT Haber kanalında görev yapıyor.


Duyamamanın ıstırabına alışamadım. Kaybettiklerimin yanında hiçbir şey oysa. Bir aksesuar belki. Ama tahammül edemiyorum. Bir insanı elbiseleri olmadan görmenin utancı gibi bir şey gelip oturuyor kalbime. Titreyen dudakları, oynayan çenesi, şişip duran ademelması... Ama ses yok. Belki duyarım ümidiyle bağırdıklarını anlıyorum. Bağırma diyorum, bir faydası yok. Sesin bir sünger tarafından emilip yok oluyor gibi, anlasana. Anlıyor. Kahretsin, beni anlıyor. Beni duyuyor çünkü. Sesim var bunu biliyorum. Şüpheye düşüyorum, umuda kapılıyorum, sesim varsa diyorum, beni duydukları gibi ben de onları duyarım elbet. Delik deşik olmuş duvarlara bağıra bağıra kaç sabah oldu, hatırlamıyorum. Anlatıyorum, yılmadan anlatıyorum, usanmadan anlatıyorum. Hiç bitmeyen bir hikayem varmış meğer. Anlattıkça açılıyorum, hangisine başladığımı, niçin konuştuğumu, kime seslendiğimi unutuyorum. Sanki kulaklarım sağır olmamış gibi, sanki o el bombasını oğlumun avuçlarında hiç görmemişim gibi... Birazdan kapı tıklayacak, kapının o muhteşem sesine, işaret parmağının eklem yerinin kapının gövdesine değişinin o kutsal sesine dalıp gidecekmişim gibi, karımın o narin o ince o mağrur elinin kapı koluna asılmasının ardından mekanizmanın dilini içeri doğru çekişiyle çıkan o büyülü ses, bir masala başlayacak gibi, yorgun menteşeler, sesindeki pürüze aldırmaksızın, şöyle birkaç defa mahsustan öksürerek boğazını temizleyip Ümmü Gülsüm'ü yad edercesine uzun bir ya leyl'e düşecek gibi, hayat hiç yaşanmamış gibi, olanlar olmamış gibi... Anlatıyorum. Anlatıyorum. Anlatıyorum. Fakat sesim bana dönmüyor. Sokaklar dolaşıyor, evleri aşıyor ama bana ulaşmıyor. Sokakta yürürken ayağımı sürtüyorum, adımlarımı sertçe basıyorum, kapıları çarpıyorum girip çıkarken, olur da bir ses duyarım diye. Rüzgarda bir saman çöpü oynasa gözlerim peşinde, birbirine değen ne varsa iz sürüyorum. Sarmaşığın yapraklarına kapılıp akşamı ettiğim az değil. Bin yaprağından biri ses verse diye. Dünyanın bir köşesinde saklanmış bir ses kırıntısı arıyorum. Bu zamana kadar benden kaçmış, karşıma çıkmaya cesaret edememiş ya da tenezzül etmediğim, umursamadığım bir ses yok muydu, şimdi can kulağımı açmaya varım, ömrümün geri kalanı üzerine pazarlık edebilirim. Ulu camiye çıkan sokağın başında rastlıyorum köre. Sıvası dökülmüş duvarın boşluklarında yitiğini arıyor. Saatimiz şaşmıyor, öğleye doğru, aynı yerden komut almışız gibi düşüyoruz yola. Buralıdır, buradan başka yer bilmez. Parmak uçlarıyla görür, yönünü şaşırmaz. Damarları şişmiş, kapkara elleriyle dokunur duvarın girintilerine. Burnunu yaklaştırır, tırnaklarıyla kazır un ufak olmuş taş parçalarını, muzipçe güler bazen, bir sırra ermiş gibi sırıtır memnuniyetle. Duvardan kopardığı bir taş parçasını dudaklarına götürürken duruyor, yanından geçtiğimi fark ediyor. Kıllı, iri kulaklarını dikip kımıltısız bekliyor. İhtiyar bunak diyorum, kör olacağına ölseydin daha iyiydi. Doktorun teselli eden bakışları geliyor gözümün önüne. Masadan kağıt çekip hızlıca bir şeyler yazıyor. Ulu caminin bahçesinde bir iskemleye yerleşiyorum. Beni görünce gözlerini kaçırıyorlar. Bana borçları varmış da ödeyecek halleri yokmuş gibi utançla kaçırıyorlar gözlerini. Köre karşı öyle değiller. Rahatlar. Bacak bacak üstüne atıyorlar. Burunlarını karıştırıyorlar yanında. Yine üzgünler ama belli etmek için çaba harcamıyorlar. Yürürken yol açıyorlar, çarpmasın diye önüne çıkan masayı iskemleyi kenara çekiyorlar. Taşları duvar dibine itiyorlar ama benden kaçıyor namussuzlar. Savaşı ben çıkarmışım gibi. Silahları ben icat etmişim gibi. Kabil benmişim gibi. Ezan okunuyor, vücutların kıpırdanmasından anlıyorum. Camiye yönelen kalabalığa karışıyorum. Kubbeden düşen toz toprak alnıma çizgiler çekiyor. Ezanın bitmesine rağmen kimse kımıldamıyor. Herkesi benim çölüme düşüren bu müthiş sessizlik, kimseyi Allah'la buluşturmaya yetmiyor. Allah'tan mı jetlerden mi olduğunu itiraf edemediğimiz bir korku gizli bu sessizlikte. Cemaatin eğilip kalkmasıyla eğilip kalkıyorum. Kör nasıl oluyorsa yanımda bitiyor her vakit. O görmediği imama uyuyor, ben duymadığım... Gözümün ucuyla izliyorum onu, kendinden emin bekliyor. Allahuekber nidasını duyar duymaz büküyor belini. Bükemiyor da. Bir kolunu hızara kaptırmış bir marangoz kalfasının ekmeğe, hep olmayan koluyla uzanmak istemesi gibi, uyanır uyanmaz ortalığı dinliyorum ilkin. Gözlerim kapalı. Çocukluğumdan beri böyledir. Kulak fikir edinir, göz hizaya dizer, akıl karar verirdi. Şimdi kuyunun dibindeyim. Varılacak bir karar yok, hizaya dizilecek şey kalmadı, ses kesildi. Herkese yetiyor da bana gelince nazenin bedeni bitap düşüp yere çakılıyor. Pıt demeden, puf demeden, inlemeden. Lanetler yağdırıyorum. Sonra yeniden yatışıyorum. Yaklaşıyorum. İnsanlara, eşyalara, duvarlara, radyoya, karıncaların üç yüz bin beyitlik destanını gösteren televizyona... Yaklaşıyorum. Ses yorulmasın, üşenmesin, eksilmesin, yanlış yollara sapmasın, sırt üstü yüzer gibi gelip konsun diye kulaklarıma... yaklaşıyorum. Avluda, merdiven altında, zeytinlerin arasında ne bulursam birbirine çarpıyorum. Belki bu zaman kadar keşfedilmemiş bir ses bulurum, yönünü şaşırır da bana uğrar diye. Her an yaratmakta olan Allah o an yeni bir ses yaratır ve o ses, yabancı olduğu şu dünyada ona en çok özlem duyanın ben olduğumu anlar da bana teslim olur diye. Annesi tarafından terk edilmiş bir kurt yavrusunun ormanda yolunu kaybedip bir ceylanın memesine yapışıp onu anne bellemesi gibi kainatın uzak bir noktasından kopup gelen bir ses, olur ya, yuva yapmak için hasarlı kulaklarımı seçer diye bekliyorum, bekliyorum, bekliyorum.


Rüya yahut hayal. Fazlası olamazdı. Hatta rüyaların bile bir yaşanmışlık değeri olduğu varsayılırsa bu, gerçeklikten bir kırmızı şeritle ayrılmış sanrıların, yanılgıların eseri olmalıydı. Zaten böyle bir olay şu koskoca dünyada kimsenin başına gelmeyecek de kendisi gibi yalnızlığının gölgesine sığınıp kepazeliklerini bununla örtmeye çalışan bir aylağın başına gelecekti öyle mi? O halde hayalleri bile fazla ileri gitmişti. Şimdi eve dönüp kendisine izlettikleri bu ödüllük senaryoyu yüzlerine vurması şart olmuş gibiydi. Etrafında başka kimsenin olmadığını hatırlaması üzerine bir kez daha sustu, yüzündeki gülümsemeyi kaldırdı ve bir çözümsüz bilmeceyi evinin ortasına atıp giden uzaylı kardeşlerine için için kızmaya başladı. Zaten o hilkat garibelerine nasıl hitap edeceğini de bilmediğinden şaşkınlığının kilitlediği ağzını hiç açamamıştı. Şimdi de iç sesiyle kendi kendini kemiriyordu ancak esas meselenin yanında tüm bunların büyüklü küçüklü teferruatlar olduğunu da biliyordu. İstemsizce konuşan dilini ve ses tellerini hayretle izledi. Düşüncelerinin bir yan etkisi olan bu refleksini de şimdilik göz ardı etti. Önündeki kulaklık ve kumandasına küçümser bir bakış attı öncelikle, şu hurdalığın kendini asla bir uzay aracı veya bir Tardis'le karşılaştırmaması için şöyle etkileyici bir çift de söz söylemek istedi ancak sonra bundan da vazgeçtiğine karar verdi hatta bunu hiç düşünmemiş olmayı yeğledi. Hızla evden çıkarken bu utancı gerisinde bırakacağını umuyordu. Evden çıkınca gidebileceği bir yer varmış gibi bir de kapıyı çarparak etrafındaki hangi yaşam formuna tavır aldığını kendisi de bilmiyordu. Sanki eninde sonunda caddeye varıp trafik lambasının önce kırmızıya, sonra yeşile, sonra tekrar kırmızıya, sonra tekrar yeşile dönmesini beklemeyecekti. Boş bir zihinle boş yere dikilerek boş boş etrafına bakınma etkinliğini uzaylı kardeşlerinin de görmüş olmasını dilerdi şimdi; şu manzarayı izledikten sonra dünyayı kurtaracak zeki ve kaslı bir adam arayışı içine girmeleri işten bile olmazdı. Yolun karşısına baktı tekrar, trafik ışığını seyretmeye devam etmekte karar kıldı. Fakat gözleri, bundan evvel karşıda bekleyen iki kişiye kaydı; bir kadın bir de erkek, aralarındaki hararetli tartışmayla seslerini Orta Asya'dan Balkanlara kadar duyuruyorlardı. Başını çevirip görmezlikten geldi, zaten bin bir çeşit düşünceyle karışmış hafızasına bir yeni hikayeyi daha eklerse bunun, eski bilgilerinin üzerine yazılacağını düşüyor; eninde sonunda bir bunak olup çıkacağını zannediyordu bu genç yaşında. Fakat bir saniye geçmeden şiddetli bir çığlık kulaklarına çarpınca şaşkınlığı, aksini yapmasına müsaade vermeyerek gözlerini tekrar o ikisinin olduğu yere zorla sürükledi. Gördüğü manzara karşısında ikinci kez hayrete düşünce bu defa ayakları da kendisini dinlemeden karşıya doğru koşmaya başladı. Gözlerinin çevresi simsiyah bir perdeyle kapanmış, yalnızca önündeki manzaraya şahitlik ediyor, başka hiçbir varlığın önceliğine fırsat tanımıyordu. Tam yolun ortasında beyninin yine ani bir sarsıntı geçirdiğini hissetti, olduğu yere mıhlandı kaldı. Buradaki meydanda birazdan neler olacağını az çok tahmin ediyordu; polisler, kalabalıklar, kameralar, spikerler, trafikler... Karşıya varmasının, gördüklerini doğrulamak dışında hiçbir yararı da olmayacaktı. Şu halde bu koşuşu anlamsız, doldurma bir eylemden başka ne sayılırdı! Böylece gözlerinin etrafındaki siyah perdeyi yırttı. Hemen sağında bir arabanın durmakta olduğunu da yeni fark edebildi fakat bu idraki, şoförün kornaya basmasını engelleyemedi. Kulaklarını patlatacak kuvvetteki bu sesin şiddetini gerisinde bırakarak tam tersi yöne, evine doğru hızla koştu. Yapılacak şey basitti: sadece kulaklığı aşina olduğu gibi kulaklarının üzerine yerleştirmek ve kumandanın üzerinde kaç tane tuş varsa hepsine aynı anda basmak. Korkunun heyecana, heyecanın vicdana, vicdanın endişeye karıştığı adeta bir kimyasal tepkime yaşanan vücudunda yönetebildiği tek azası olan ellerini kullanarak yapılması gerekeni gerçekleştirdi. Bir uykudan uyanır gibi açtı gözlerini. Saniyenin onda biri kadar bir süre geçtikten sonra kulakları da etrafını işitmeye başladı. Çok geçmeden trafik ışıklarını beklediği kaldırımda olduğunu anladı. Biraz önce olanları, biraz önce olduğu netliğiyle hatırlıyordu. Buna sevindi çünkü hedeflediği şeyi yapabilirdi. Hemen karşı kaldırımdaki trafik lambasının çevresini taradı gözleri. Çok geçmeden aynı ikiliyi tartışırlarken buldu fakat istediği kadar erken gelememiş olmalıydı ki tartışma hızla alevleniyor, sesler, herkesin dikkatini çekecek kadar yükseliyordu. Yine de yetişebileceğini düşünürken zaten karşıya doğru istemsizce koşuyordu. Fakat bir kez daha tam yolun ortasındayken hiç beklemediği bir şey oldu; hızla önünden geçerken kornasını da bağırtabildiği kadar bağırtan bir kamyona çarpmaktan kıl payı kurtuldu ve o sesi de korna çığlıklarının arasında yine de duydu. Nitekim kamyon gittiğinde karşısındaki manzara bunu vahşice kanıtlıyordu. Yapılacak şey basitti: sadece kulaklığı aşina olduğu gibi kulaklarının üzerine yerleştirmek ve kumandanın üzerinde kaç tane tuş varsa hepsine aynı anda basmak. Zaten bunu bilmiyor olsaydı da zihninden bağımsızca hareket eden elleri bir şekilde bunu yapıyor olacaktı. Gözlerini açtıktan saniyenin onda biri kadar bir süre geçtikten sonra kulaklarının da duymasıyla karşıya doğru koşması bir oldu. Bu defa hiçbir aksilik olmamalıydı, koşabilir, yetişebilir, sonunu izlemekten veya dinlemekten kendini, herkesi kurtarabilirdi. Şansına birkaç saniye içinde yetişmişti de. İkilinin tartışması hala devam ediyor, biraz önce iki kez şahit olduğu sona hızla ilerliyordu. Tüm cesaretini toplayarak adama doğru okkalı bir yumruk savurdu. Ardından kadına dönüp bağırdı; Kaç!. Fakat kadın, bir açıklama bekler gibi olduğu yerde duruyor, gözleriyle neden bunu yapması gerektiğini soruyordu. Bir kez daha kaçmasını söylemek için ağzını açtı ancak elmacık kemiklerinden başlayarak tüm yüzünü sızlatan derin bir ağrıyla yüzünün sağ yarısının sol yarısına karışmasını engelleyemedi, gözleri hiçbir şey göremeden yere devrildi. Ardından o sesi işitmesi için hiç de uzun bir süre geçmedi. Yapılacak şey basitti: sadece kulaklığı aşina olduğu gibi kulaklarının üzerine yerleştirmek... Bunu kaçıncı kez gerçekleştiriyordu? Beş? On? Bir videoyu başa sarıp tekrar tekrar izler gibi zamanla oynama hakkını ona kimin verdiğini düşünüyordu? Ellerinin şiddetle titrediğini yeni fark edebildi. Kalbinin saniyede kaç kez çırpındığını tahmin bile edemiyordu. Stresin bir zehir gibi tüm vücudunu sarıp sarmalamasını sanki büyük bir istekle kabul ediyordu. Nihayet kumanda, şiddetle titreyen ellerinde sabit duramadı ve yere düştü, şekilsiz iki parçaya bölündü. Kumandayla birlikte aklı da yere düştü, sert zemine şiddetle çarptı. Bu depremle aklında bir fikre daha yer açıldı. Yere eğilerek kumandanın iki parçasını bir araya getirdi, aklını da ruhunun elleriyle birleştirdi. Bir yandan da kumandada basabildiği kadar tuşa basıyordu, yine bu sırada aklı, bu yeni fikrin elinden tutuyor, zamanın mizacının bu fikirde gizli olduğunu biliyordu. Bir uykudan uyanır gibi açtı gözlerini. Saniyenin onda biri kadar bir süre geçtikten sonra kulakları da etrafını işitmeye başladı. Çok geçmeden trafik ışıklarını beklediği kaldırımda olduğunu anladı. Karşıya doğru tereddütle çevirdi gözlerini. Fakat birbirine kenetlenmiş iki el görünce tüm tereddüdü suya yazılan bir yazı gibi silindi. Sözlerini olabildiğince etkileyici kılmaya çalışarak, bunu sağlamak için de boğazını ağrıtacak derecede kalın ve gür bir ses kullanarak konuştu; Biliyordum! Dünyayı kurtaracak yegane zeka ve ferasete sahip tek insan olduğumu kabul etmeyenlere bir uyarı... Gülümseyerek kelimeleri israf etmekten vazgeçti. Eve dönmek üzere ters istikamete doğru yola koyuldu. Ne var ki geri dönünce masada kulaklık ve kumandasını bir daha göremeyecekti. 20 Temmuz 2000, Pendik, İstanbul doğumlu. Çukurova Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde öğrenci. Öyküleri Aşkar dergisinde yayınlanıyor ve 2017 yılında Sivas'ta düzenlenen Türkiye geneli öykü yarışmasında birinci oldu.


Zeyneeeeeeep.... Zeyneeeeeeep... Zeynep gel yanıma. Uzat ellerini bırakma kendini böyle. Kendini bana bırak. Kardeşim benim ya ağlama böyle. Ağlama diyorum. Korkma. Rabbim biliyor biliyor Zeynebim Rabbim her şeyi biliyor. Tamam... Tamam, sen örtünü açmak istemiyorsun. Açma o zaman. Açma. Tamam. Sakin ol. Zeynep güzel arkadaşım. Gel gel hadi. Haa şimdi oldu. Tamam, tamam sakin sakin. Eve dönemezsin. Esmer yüzü daha bir kararır... Yüreğinin yangınlarını, ellerinin yalazını söndüren soğuk sesi babasının... Örtemezsin başını. Sol kaşı seğirmeye başlamıştır muhtemelen. Sinirlenince gözlerinin griliği koyulaşır. Kırlaşmış saç diplerine, şakaklarına doğru kırmızı damarlar yürür. Gözleri kanlanır, elleri istem dışı titrer. Sonuna kadar radyoyu açar birazdan. Annem çoktan gitmiştir yan komşuya. Ben kararlıyım baba. Ne olursa olsun. Açmayacağım örtümü. Tamam ruhsatımı da almayayım. Tamam... Tabiii anlıyorum... Tabiii. Yok baba. Öyle dediğin gibi olmuyor baba. Yok ben kararlayım baba. Rabbime dua ediyorum artık. Tamam baba. Evet son olarak bunu bilmenizi isterim. Nurten danışman olmuş diyordu Hayriye. Şu seçimler bir geçsin. Bu sefer olmadı bir dahaki sefere meclis üyesi olmam garanti. Bazı arkadaşlarının devlet kademelerine yerleştiğini haber alıyordu ara ara. Ruhsatını aldıktan sonra eşleriyle beraber büro açanlar da oldu. Nezahet çok hırslıydı gördün mü bak şimdi o hırsı onu nerelere getirdi. Ara ara zor olsa da toplanıyorlar... Arkadaşlarının çoğu çalıştığı için vakit darlığından şikayetçiler. Kimisi özel arabayla geliyor toplantıya... Zeynep suskun dinliyor konuşulanları. Herkes işlerin zorluğundan, yoğunluktan şikayetçi. Uzaklardan, gurbetlerden gelmiş bir yabancı gibi dinliyor konuşulanları. Nurten ona takılır gibi. Ay Zeynepciğim en rahatımız sensin. Evde keyfine bak. Bak saçlarımız ağardı dosyaların arkasında. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.


Türkiye'de kanonik edebiyat tümüyle dergilerde gerçekleşiyor diyebiliriz. Bizim de öykü dünyasındaki varlığımızı ispat etmemiz dergiler sayesinde oldu. Dergilere çok şey borçluyuz elbette. Ama aynı dergilerin zaman zaman edebi yetenekleri sınırladıklarını, çerçevelediklerini, yazılan öykü tarzından, yazılan denemenin konusuna kadar belirleyici olduklarını da görebilmek lazım. Dergi ile yazarın ilişkisi karşılıklı bir ilişkidir. Dergi sadece avantaj sağlayan bir alan değil. Edebi ürünlerin okurla buluşmasını sağlayan bir alan değil. Dergi aynı zamanda edebi ürünlerin nasıl bir şey olacağını da belirler. Kendi yazı hikayem için söylemiyorum bunu. Hiçbir zaman hiçbir dergi için kalemimi yontmadım. Ama diyelim ki yazdığım yazının konusundan yazının hacmine kadar pek çok şeyi dergi belirler. Bunu anlatmak istiyorum. Evet. Öykülerimin soyuttan somuta ilerleyen bir çizgisi var. Giderek daha sert, daha agresif bir şekilde yazıyorum. Öykülerim giderek uzuyor. Hep bir önceki adıma kıyasla daha derin bir şeyler yazmak istiyorsunuz. Bence sebep bu. Konya da giderek daha yoğun geçiyor öykülerimde. İnsan yaş aldığı her sene geçmişine daha çok bakıyor. Başı öne değil arkaya dönük bir hayat yaşamaya başlıyor. Belki sebep bu olabilir. Ama Konya hakkında hiçbir fikri olmayan kişilerin de öykülerden zevk alması söz konusu. Bu bence önemli. Yerelliği ulusala ve evrensele çevirmek gerekiyor. Bence öykünün net bir çerçevesi olmalı. Olay çerçevesi. Başı sonu. Okurun kafası karışmamalı. Ne yaptığınızı anlamalı. Bu çerçevenin içinde ise kahramanınızın bilinci dilediğince akabilir. Oradan oraya geçebilir. Dostoyevski de böyle yaptı. Sokakta giden adam bırakın da düşünsün. Kendi kendine fikirler üretsin. Ben bu bilinç akışını yazıyorum. Deneme denen şey muhtemelen bu iç akıntısının tutanakları. Bütün öykülerinde çerçeve çok sağlamdır. Olay nettir. Bu arada derin bir dip akıntısı vardır. Bu akıntıya bakıp düşünce akışına bakıp deneme demek bence aceleci davranmaktır. Öykü ve hikaye terimleri arasından öyküyü seçiyorum. Minimal öykü, kısa kısa öykü ve küçürek öykü terimleri arasından ise sonuncusunu seçiyorum. Türkçede kullanıma girmiş ve yaygınlaşmış ise Avrupa kökenli kelimelere baraj çekmenin anlamlı olmadığını düşünüyorum. Ama yaygınlaşmış bir Türkçe kelime varsa elbette onu öncelerim. Öykü terimi bir olayın formlaşmış haline denk gelir. Hikaye ise özü, özeti, olay kısmı, çekirdeği anlamına gelir. Hikayesini filanca kişiden aldığım bu çocuk öyküsünde diyorum mesela. 1930'lu senelerde gerçekleştirilen dil devriminin -garip bir şekilde- olumlu sonuçlarının da olduğunu düşünüyorum. Bugün yaşanabilecek kavram kargaşasını kısmen de olsa bu dil devriminde önerilen kelimeler gideriyor. Ulus ve millet ayrımı gibi. Öykü ve hikaye ayrımı gibi. Ben şiirle başladım. Sonra şiirle devam edemeyeceğime kanaat getirdim ve romana yöneldim. 1993 senesinde ise kesin bir biçimde öyküye yöneldim. Son yirmi sekiz yılda yedi öykü kitabı çıkardım ve bu kitaplarda 170 kadar öykü var. Roman denemeleri yaptım. Roman türünün bana göre bir tür olmadığını anladım. Şimdilerde çocuklar için yazdığım metinler bir hayli uzun olabiliyor. Ama gene roman değil. Uzun öykü. Roman benim mizacıma uygun bir tür değil. Ben duygusal, kısa, etkileyici, şiirimsi metinler yazmaya bayılıyorum. Çoğunlukla bir veya iki oturmada bitiriyorum bu metinleri. Hasan'ın metinleri bana oranla daha cür'etkar ve agresif. Ağabeyimin metinleri ise bana oranla daha uhrevi ve hikemi. Bense galiba zaman zaman bu iki nokta arasında salınan bir sarkacım. Zaman zaman metinlerimiz birbirine çok yakın. Zaman zaman ise çatışıyor. Zıtlaşıyor. Sanırım olay aktarımı, tahkiye unsurları bu kitapta çok fazla öne çıktı. Kendi çevremde olup bitenlere daha çok kulak kesildim. İnsan en son kendini görür derler. Öyle oldu. Daha yerli ve yerel örnekler ve daha baskın bir anlatımcılık belirdi. Kayısı Ağacı öyküsü belki bundan sonra yazacaklarımla ilgili fikir verebilir. Kalemimin uzunda torunlarına şehri gezdiren bir dede var. 2003 yılında yazdığım bir çocuk öyküsü var. Ama son senelerde yoğunlaştı. Yeni yönelmedimse de olaya bakışım son senelerde kavileşti diyelim. Evet, kitaplaşmaları 2021 yılını buldu. Bu yıl tahminim toplamda sekiz çocuk kitabım çıkmış olacak. Bence yetişkin öyküsü yazarken metinlerimin sahip olduğu birçok özellik, çocuk edebiyatı ürünleri verirken işime yaradı. Çocuklara hitap ediyor olduğunuzu unutmadan yazarsınız. Hızlı, akışkan, eğlenceli, merak ettirici olmak lazım. İdeal, kusursuz, toz pembe bir dünya çizmek sakıncalıdır. Şiddet veya hüzün dolu bir dünyayı çocuğun başından aşağı boca etmek de sakıncalıdır. İkisinin arasında bir yerde durmak lazım. Çocuğu pasif ve cahil bir dinleyici var sayıp ona parmak sallayarak otoriter bir tavır sergilemek de yanlıştır. Bu kırmızı çizgiler içinde kalmak lazım. Ama ben hiçbir zaman yazarken bunları düşünmem. Bitirdiğim zaman metne o gözle bakarım. Raci adlı kahramanımızı on yaşına indirdim. Ama şüpheci kişiliğini korudum. Yirmi dört bölüm içeren ana metnin sadece yedi bölümünü aldım. Bunları özetledim. Fantastik ve macera unsurlarını ön plana çıkardım. Derin tasavvufi konuları elbette ya hiç işlemedim ya da birkaç kelime ile geçiştirdim. Ana metin oldukça dağınık ve zorlayıcıdır. Defalarca okuduğum ve sınıflarda işlediğim bu ana metnin modern roman anlamında çok fazla kusuru olduğunu biliyordum. Bunları gidererek metni bütüncül bir şekle soktum. Bence ana metin de zaten bir hayli fantastik ve çocuksu idi. Zaten beni bu romanı çocuk edebiyatı bağlamında yeniden yazmaya iten de buydu. Aslında benim çocuklar için yazdığım metinler genelde sözlü kültürün edebiyata kazandırılmasıdır. Dinlediğim, duyduğum hikayeleri öyküleştiriyorum. İslam anlatı geleneğinin merkezinde Kuran kıssaları ve bilgelerin menkıbeleri vardır. Bu menkıbeleri çocuk edebiyatının çok ilginç bir enstrümanı haline dönüştürebiliriz. Ben 1974 doğumluyum. Merhum Mustafa Kurucu Hocamız 1960'ta vefat etti. Bizi yetiştiren insanlar veya onların hocaları, Mustafa Kurucu'nun öğrencileriydi. Ya da cemaatiydi. Dolayısıyla aklım erdiği andan itibaren bize Hacıveyiszade diye ünlenmiş olan Mustafa hocamızın hal ve hareketleri, sözleri aktarıldı. Mustafa Kurucu hocamız için İkinci Mevlana derler. Medrese hocası idi. Sonradan Konya'nın büyük camilerinde imamlık yaptı. İmam Hatip okulunda ders verdi. Yirmi dört saatini çevresindeki insanlara adamıştı. Kuran öğretmek, vaaz etmek, dua etmek, insanları güzelliklere çağırmak dışında bir derdi olmadı. Hakkında binlerce menkıbe anlatıldı. Ben bu menkıbeleri birazcık olsun yazıya geçirmeye çalıştım. Ama bunun bir de çerçevesi var: Dede ve torunu şehrin sokaklarında dolaşırlar. Torun nereye gittiğini bilmemektedir. Dedesinin bahsettiği Bilge'yi de tanımaz. Hep meraklanır. Her adımda merakını biraz doyurur. Ama hep bir adım sonrasında bir şeyler olacaktır. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


-Edebiyata girişin nasıl oldu? Nasıl başladı bu aşk? -Bir akraba kızının şiir yazdığını duymuştum. Karaman'da orta mektep öğrencisiydim. 1986 filan. Ondan sitayişle bahsediliyordu. Ona çok imrenmiştim. Okulda Türkçe derslerinde ben kompozisyon okurken, sınıf gülmekten bir hal oluyordu. Millet bana yazdıklarını okutup düşüncelerimi soruyordu. O günlerde durmadan dinlenmeden Çile okuyordum. Necip Fazıl vari şiirler yazmaya başladım. Hece ölçüsünü muntazaman uyguladığımı hatırlıyorum. Şiirlerimi okuyanların bana bir şaşkınlıkla baktıklarını hatırlıyorum. Bu iyiydi. Böyle böyle şiire uzun seneler asıldım. Konya'nın mahalli gazeteleri benim şiirlerimle doluydu. Özellikle 90-91 yılları. Hatta bazı antolojilerde o şiirler yer aldı. Ama ben şairliği/şiir yazma mücadelesini ömrümün sonuna kadar götüremeyeceğim zehabına kapıldım. Belki saçma sapan bir kuruntuydu. Belki bir sezgiydi. Ama ben şiiri bırakıp romanlar yazmaya başladım. 1992 gibi. Altınapa Barajı'nın kenarında Değirmen Köy vardır. Orada geçen bir çocuk romanı yazdım mesela. İki çocuğun birbirine duydukları aşk. Bir yaz boyunca süren. Sonunda kız ölecekti. Kızın mutlaka ölmesi gerekiyordu. Bunu daha romana başlamadan kesin olarak belirlemiştim. Neden? Romanın bitebilmesi için böyle bir acının şart olduğunu düşünüyordum. Çok ilginç. Öykülerimde de var bu kaygı. İllaki öyküyü nasıl bitireceğim sorusunun cevabını bulmadan kaleme sarılmam. Bu durum, sanırım, bazı öykülerimi yeterince işleyemememe neden oldu. Neyse. Epeyce roman denemesi yaptım o zamanlar. Üniversiteye girişimin ilk seneleri. 1993'te öykü yazmaya karar kıldım. O gün bugün, kendimi yazıya/öyküye adadım. Çok iddialı bir cümle oldu bu, ama bu iddiaya sahibim, iyi şeyler yazdım, demiyorum, yazıyı çok önemsedim, buna eminim. -Edebiyat dergileri ile olan alakan, yazı hayatın boyunca, nasıl ilerledi? -1994 yılının aralık ayında, Dergah'a bir öykü yolladım. Hemen birkaç hafta sonra, Ocak 1995'te yayınlandı öyküm. Geçenlerde arkadaşlar bana bir sürpriz parti düzenlediler, orada da sözü edildi, herkes benim yayınlanan ilk öykümün Kinetiks olduğunu sanıyor. Halbuki Kinetiks yayınlanmadan önce, bir buçuk sene kadar önce, Dergah'ta Ezilmiş Bakırdan Yapraklar yayınlanmıştı. Kısacık, iki katmanlı, ama duygusallık oranı abartılmış bir öyküydü. O gün bugün, başta Dergah olmak üzere, pek çok dergide öyküler yayınladım. Hece, Jurnal, Aşiyan, Çerağ, Yediiklim, Kırklar, Düşçınarı... gibi dergileri saymak lazım. Hece Öykü, ilk sayısından beri neredeyse her sayısında yer aldığım bir dergi. Edebiyat dergileri, yakın zamana kadar yazar olmanın, yaratıcı yazarlık anlamında yazar olmanın tek şartı gibiydi. Bugün artık bu profilde olmayan yazarların da edebiyat dünyasında var olduklarını görüyoruz. Ama bizim için büyük bir şanstı. Hala da öyle. -Seni yazmaya sevk eden şey nedir? 2007'nin son cuma günüydü galiba. Eski bir öğrencimin kendini astığını öğrendim. Sebep... Bir çeşit namus intiharı... Çevresinde çıkan söylentilere tahammül edememiş. Kim tahammül edebilir ki? Bu olay beni çok sarstı. Ben çok sayıda namus öyküsü yazdım. Hatta yukarıda bahsettiğim Ezilmiş Bakırdan Yapraklar öyküsü, ilk öyküm, kötü yola düşmüş bir kadını anlatıyordu. Yerlere Göklere'de böyle öyküler var. Simit satan bir öğrencim kalbimi burdu. Onu yazdım. Yanımızdaki apartmanın önüne koskocaman bir market diktiler, adamın evi zindana döndü. Kimdirler, necidirler, bilmiyorum, ama onlar için çok üzüldüm. Onların öyküsünü yazdım. Başlarını örttükleri için akademik hayatları sönen Müslüman entelektüellerin durumları içimi yaktı. Onları yazdım. Yazmak bir çaresizliktir. Cemal Süreya Küfür bir saldırmama eylemidir. demiş. Yazmak da öyle. Yazmak bir eylemsizliğin eylemi... Buraya kadar söylediklerim neden yazıyor olduğum sorusunu büyük oranda açıklıyor sanırım. Ama başka noktalar da var. Bazen sadece biçimsel bir yapıya ulaşma isteğinin beni öyküye götürdüğünü sanıyorum. Bir biçim içinizde canlanıyor. Her şey o biçimin hatırına oluşuyor. Ne anlattığınız bu noktada çok da önemli olmuyor açıkçası. Yani, biçim özü var ediyor. Genelde söylendiğinin aksine... -Bu söylediklerinden hareketle, seni biçimci bir öykücü olarak görebilir miyiz? -Her sanatkar biçimcidir. Yaratıcı yazarlık bağlamında düşünüyorsanız, eserin biçimi hakkında kaygılara sahip olmayan bir sanatkar olamaz. Öykü türü, biçimsel titizliği çok fazla gerektiren bir türdür. Belki de, öykü türünde biçimsel denemeler yapılması, öykü türünün yapısı bakımından sanki daha kolaydır, demek istiyorum. Asıl söylemek istediğim başka bir şey daha var: Ben bir gün, kendimle ilgili olarak bir şeyin farkına vardım: Yazdığım öykülere, okuduğum öykülere, izlediğim filmlere, daima, daima biçimi, üslubu açısından bakmışım. Ne anlatıyor? Bunun pek farkında olmamışım. İşlediği şey nedir? Yazdığım yazılara bakıyorum. Bazı öykü kitapları hakkında yazdığım eleştiri yazılarına. Bunlara izlenim yazıları demek daha doğrudur. Onlar da öyle. Bir anlatım problemi hep kafamda yaşadı durdu. Peki neyin anlatımı? Belki size garip gelecek ama bu soruya yeni yeni kafa yormaya başladım. Sadece yazdıklarım açısından demiyorum. Okuduğum, izlediğim pek çok eser için söylüyorum bunu. Neyin anlatımı? İçimi burkan şeyin anlatımı. Öze yönelik olarak kafa yormamış olmam, yazdıklarımın bir öze sahip olmadığı anlamına gelmiyor elbette. Hakkımda yazılan yazılar, bu konuda oldukça çok veri sunuyor bizlere. Ama her zaman hayatı ıskalamak gibi bir korkuya sahip olmuşum... -Yani? -Hayatı ıskalamak birkaç türlü olabiliyor. Biçim deneylerine boğulmuş öyküler görüyoruz. Bu anlamda biçimci bir yazar olduğumu elbette kabul edemem. İnsanın acısını, sevincini, derinliğini yakalamaktır amaç. Öz budur. İnsanoğlu var oldukça hangi edebiyat akımı gelirse gelsin, hangi edebiyat dönemine girilirse girilsin, insan ruhunun derinliklerine girmek, insanın o şaşırtmacalı, karmaşık dünyasını yansıtmak, edebiyatın odağı olacaktır. Enstrümanlar değişebilir. Yazı türlere göre, çağlara göre... Hayatı, insanı ıskalamanın bir başka türü daha vardır. Edebiyat vasıtasıyla insana doğru yolu göstermek gayreti... Tabii ben bu cümleyi kurar kurmaz, okuyucuların aklına, hidayet romanları gelmiş olabilir. Ya da bir dönem Türkiye'de sosyal gerçekçi olarak adlandırılabilecek olan romancılar bir çeşit ideolojik şematizme düştüler. Onlar da hatırlanmış olabilir. Ama bu kadar değil. Daha başka örnekler de var. Öykü türü, temelinde öykü anlatmayı barındırır. Bunu hepimiz biliyoruz. Fakat öykü türünün nihayetinde bir öykü anlatımı olduğunu unutan yazarların, öykünün bünyesine alamayacağı kadar çok şeyi sığdırmak istediklerini görüyorum. Elbette ki bir öykü insanın varoluşsal bağlarına vurgu yapar, elbette ki bir eserin derinliği onu edebileştiren vasıflarındandır. Ancak öykünün bünyesine alabileceği yükün ve bu yükü alış biçiminin bir sınırı, bir usulü olmalıdır. Ona çekemeyeceği kadar büyük oranda bir fikir, bir mesaj, bir hikmet yüklemek, onu kendisinden uzaklaştırmak anlamına gelir. Öykü, öyküdür. Öykünün temel araç ve gereçleri vardır. Onları yok sayamazsınız. Onları görmezden gelemezsiniz. Bu da insanı ıskalamaktır. Hayatı ıskalamaktır. -Hece Öykü 24'te yayınlanan Öykücünün Korkuları ilginç bir yazıydı. Ne çok korkuları varmış bir yazarın, diye düşündüm... -2006 yılında uzun bir öykü yazdım. Kitap sayfasıyla yetmiş seksen sayfayı geçti galiba. Orada genç bir öykücünün, edebiyata attığı ilk adımlar, ilk heyecanlar, zaman içinde, yazar olma adına başından geçen tecrübeler anlatılıyordu. Orada aşama aşama bir yazarın öykü yazma yolunda karşısına çıkan problemler, bu problemleri giderme anlamında kendi kendine aldığı kararlar filan vardı. Bir nevi seyr ü süluk idi bu. Bahsettiğiniz yazı, bu uzun öyküden aklımda kalan nirengi noktalarıdır, denebilir. Bir öykücü metin içi ve metin dışı anlamıyla nelerden korkar, nelere titizlenir? Yeni yeni öyküler yayınladığım günlerde, bana bir arkadaşımın, öykülerimdeki yoğunluk probleminden bahsettiğini hatırlıyorum. Yoğun metinler yazmadığımı söylenmişti bana. Örneğin bir Sadık Yalsızuçanlar'ın Hece'de de yayınlanan Neco öyküsü, yoğunluk denilen şeyin ne olduğunu ve benim o zamanlar neyi başaramadığımı çok nefis bir biçimde gösterebilir. Yani bir şey kafanıza dank! ediyor ve siz artık o hatayı yinelemiyorsunuz. Yanıla yanıla öğrenmek. Size yöneltilen her türlü eleştirinin doğru olduğunu düşünüp bunları ciddiye almak elbette ki mantıklı bir hareket olmaz. Ama ben Yerlere Göklere'yi yayınladıktan sonra, kitaptaki kısa kısa öyküler hakkında düşünmeye başladım. Daha doğrusu, kısa kısa öykü türü üzerine düşünmeye başladım. Aslında daha önceden de düşündüğüm bazı problemlerin kendi metinlerim için de söz konusu olabileceğini düşündüm. Nedir? Kısa kısa öykü türü çok kolay bir şekilde zekanın oyuncağı haline gelebiliyor. Yani bir zeka oyununu öykü zannedip hemen kaleme sarılmanız mümkün olabiliyor. Bir atasözü, bir vecize, bir fıkra, bir hikmetli söz, sözümona, kısa kısa öyküye dönüşebiliyor. Kendi kendime kısa kısa öykü yazma konusunda bu kadar hevesli davranmama kararı aldım. Öykücünün korkuları saymakla bitecek şeyler değil doğrusu... -Yukarıda bir yerde, kendi eleştiri yazıların için izlenim yazıları dedin. Bu cümleyi açar mısın? Ve buradan hareketle, günümüzde edebiyat eleştirisinin yönünü nasıl görüyorsun? -Ben öykü yazıyorum. Öykü yazdığım için, yayınlanan bir öykü kitabı benim ilgimi çekiyor. Okuyorum. Okuduğum zaman, çok olumlu veya çok olumsuz tarafları dikkatimi çekiyor. Bu noktalara değinen bir yazı yazıyorum. Bu eleştiri mi şimdi? Değil. Ben izlenimlerimi yazıyorum. Abdullah Harmancı'nın özellikle biçimsel noktada odaklanan huzursuzlukları... Bu eleştirmek değildir. İlk diyeceğim bu. İkincisi: Türkiye'de eleştirmenlerin büyük bir bölümü, William Faulkner'ın, başarısız şairlerin öykü, başarısız öykücülerin roman yazdığı gibi bir genellemesini abartırsak anlayabileceğimiz bir geçmişe sahiptirler! Yani üniversiteden değildirler. Bunun olumlu ve olumsuz sonuçları mevcuttur. Olumlu sonucu, eleştirmenin yaratıcı yazarlıkla iştigal etmiş olmasının kendisine sağlayacağı avantajlarla ilgilidir. Şiiri en azından denemiş birisi şairleri daha iyi anlayacaktır. Olumsuz tarafı ise... Elbette ki bu problemin çok farklı sebepleri olabilir. Ama ortada bir gerçek var. Belli bir eleştiri anlayışını, teorisini benimseyerek o eleştiri disiplini çerçevesinde eserler vermiş, adını o disiplin ya da disiplinlerle özdeşleştirmiş isimlerin azlığıdır. Bir başka husus da: Eleştirmenin düne kadar var olan kısmi gücü bugün yok denecek mertebeye inmiştir. Eleştiri, bir eserin değerini tayin ederek okurları yönlendirme gücünü yitirmiştir. Okurla yazar arasına medya girmiş, medya, okuru seçiminde özgür bırakmamış, iyiyi ve kötüyü belirleme ekabirliğini göstermiştir. Buna rağmen, örneğin Osman Özbahçe'nin dergilerde şiir başlıklı yazılarının sanatçılar arasında sebep olduğu heyecanı, tartışmaları, hareketlenmeyi düşünürsek, eleştirmene elbette ki ihtiyacımız var. Eleştiriye elbette ki muhtacız. -TYB 2007 Yılın Hikayecisi Ödülünü Yerlere Göklere ile aldın. Bu kitabın oluşum sürecinden bahsedebilir misin biraz da? -2003, 2004 ve 2005 yıllarında yazdığım öykülerden yapılmış bir seçme bu. Neredeyse tamamı kitap yayınlanmadan önce dergilerde yayınlandı. Fakat kitap geç yayınlanmış da olsa, 2006'da yazdığım öyküleri buraya dahil etmedim. -Neden? -Tabii bir kitap ne zaman kitap olur, demek istiyorsunuz. Yazarı yeni temalara yöneldiğinde. Başka bir şey anlatmaya başladığında. Kendi öykü/şiir serüveni içerisinde yeni bir durağa geldiğinde, yeni bir kitap da başlamıştır şüphesiz. Bir önceki kitabı buradan kesip atabilirsiniz. Bu ideal olandır. Yani tam da bunu uyguluyorum, demek istemiyorum. Ama böyle olması sizi kendinizi yinelemekten de alıkoyar. Ben son yıllarda daha sosyal içerikli metinler yazmaya başladım. Önceki senelerden gelen izlekler de bir taraftan sürmeye devam ediyor. Bu sosyal içerikli öyküler bir başlarına bir kitap olurlar mı, bilemiyorum. Ancak giderek sayıları artmaya başladı. Dolayısıyla ben dördüncü öykü kitabımı biraz da buradan başlatmış oldum. Ama kendime hiç güvenmiyorum. Yaşadıklarım, okuduklarım, izlediklerim, bana çok başka şeyler yazdırabilir, beni çok farklı temalara çekebilir. Bazen yazdıklarınız için ya da sizin için söylenmiş tek bir kelime bile buna sebep olabilir. Neyse. Sözümüzün başına dönersek 2003-2005 senelerinde yazıldığım öyküler Yerlere Göklere'yi oluşturdu. -Kitabın Manzara Resmi ile başlayıp Bir Cumartesi ile devam edip İlk Cinayete ulaşması ve Aralıkla sona ermesi bana anlamlı geldi. Kitabın adıyla da ilişkili bir düzenleme galiba bu. -Ali Şeriati'nin Sanat'ı, Paul Klee'nin Modern Sanat Üzerine'si, Nasr'ın sanatın derin yönü üzerine yazdıkları, pek çok film, pek çok resim, tabii ki Doğu Öyküleri'nin o unutulmaz cümleleri, Manzara Resmi gibi bir öyküyü yazmama neden oldu galiba. Başka bir dünya mümkün müdür? diye soruyor Klee. Benim aradığım da böyle bir şeydi. Başka bir dünyanın rengini, kokusunu hissettirebilir miyiz, yazdıklarımızı okuyanlara. Şeriati'ye göre sanat zaten bu. Yitirilmiş cennetin hatırlanması. Rüyalarımızda gördüklerimiz belki işte o sanatla oluşturmaya çalıştığımız atmosfere ait yerler. Ben öyle rüyalar gördüm ki, bir değin bin Tarkovski, bir değin bin Salvador Dali öylesi harikulade görüntüleri sanatında var edemez. Çocukluğumun bir kısmını zorunlu olarak geçirdiğim Sivas'ın bir kasabasını rüyamda yeniden gördüm... Ama sanırım izlediğim filmlerin de etkisiyle, hala beni rahatsız eden yoğun bir görsel cümbüştü içine düştüğüm... Kasabayı baştanbaşa kat eden muhteşem kameralar gibi çalışan gözlerim, daha önce hiçbir yerde görmediğim pastel renklere bürünmüş sokaklar, evler, duvarlar... Hala o rüyayı zaman zaman hatırlıyor ve yeniden bir şaşkınlık yaşıyorum. Demek ki bu rüya, sanat eserinin işlevini üstlenmiş oluyor. Bizi etkiliyor. Bizi şaşırtıyor. Buraya kadar anlattıklarımız, kitabın ilk birkaç öyküsü için geçerli. Sizin de belirttiğiniz gibi, kitap giderek gerçeğe ve hatta çirkine, çirkefe, bayağıya doğru evrilen öyküler anlatıyor. Bir karı kocanın kavgasını anlattığım Bir Cumartesi çoğu okurun dikkatini çekti. Ama hemen herkes Yokuş Aşağıdan bahsetti. -Fatma Karabıyık Barbarosoğlu da, bu öyküden hareketle iki yazı yazdı. Ve sana bazı sorular yöneltti. Sense suskun kalmayı tercih ettin. -Aslında Fatma Hanım'ın hareket noktası, bu öykü değil. Bu öyküyle ilgili olarak bana sorulmuş bir soruyu cevaplandırırken, ben, Türk erkeğinin gönlünde modern hanımlar vardır ama hepsi geleneksel hanımları tercih eder, çünkü geleneksel hanımlar daha az maliyetlidir, gibi bir cümle kurdum. Bu cümlenin üzerine kimi yorumlar yapıldı. Ben hikayeciyim ve benim bir amacım da toplumun tipik reflekslerini yakalamaktır sanırım. Kavramlarla terimlerle de konuşmak durumunda değilim. Yokuş Aşağıda, modern eğilimler taşıyan sevgilisi ile geleneksel denebilecek bir eşe sahip olan karısı arasında kalmış ve ne yapacağı konusunda iyiden iyiye şaşalamış bir entelektüeli yazmıştım. Fatma Hanım'ın da belirttiği gibi, yaşadığımız dünyada, kendisine her anlamıyla geleneksel yaftasını vurabileceğimiz insanlar ya yoklar ya da onları bulmak çok zor. Peki ben neden bir grup kadına modern, bir grup kadına da geleneksel diyebiliyorum. Nasıl diyebiliyorum? Hepimiz hayatın içerisinde birtakım mukayeseler yaparız. Her şey bir başka şeyle kıyaslanır. Bir şeye verdiğimiz değer bir başka şeye göredir. Böyle düşününce elbette Yokuş Aşağıdaki Kısmet, Nazan'a göre gelenekseldir. Televizyonun var olduğu bir çağda, tam anlamıyla geleneksel denebilecek kimsenin kalmadığını söylemek yanlış olmaz. Varsa bile çok ekstrem bir örnektir. Bu arada, geleneksel kadınla İslami kaygılara sahip, örtülü, ama entelektüel bir çizgisi de olan, en azından üniversite okumuş kadınları birbirinden ayırıyorum. Türkiye'de zorunlu eğitimini bitiren kızını liseye göndermeyen, okumasının çocuğuna zarar vereceğini düşünen, dini eğitim almasını yeterli bulan ve kendileri öğretmen, avukat filan olan muhafazakar erkekler var. Yani bu beni çok şaşırtıyor. Kızının geleneksel çizgiden uzaklaşmasını istemiyorlar. Müslüman feminist mi olacak Allah'ını seversen, diyor adam. Bunu diyen kişi üniversite okumuş. Ne demek istediğim, bilmiyorum ki anlaşılıyor mu? Üçüncü bir kadın tipi var. Benim geleneksel kadın derken kastettiğim çizgi başka, bu çizgi başka. Ve tabii bu bana ait bir keşif değil... -Necip Tosun'un son öykü kitabı için yazdığın yazıda: Necip Tosun, bir yazar olarak kendi iç dünyasının heyecanlarına kapılıp hep oradan beslenmek yoluna gitmiyor. Bence Türk öyküsünde ya da şiirinde var olduğu düşünülen sıkışmanın, hayatsızlaşmanın, özellikle öykü türü özelinde sokaksızlaşmanın bir sebebi de bu. Yazarların kendi iç dünyalarından aldıkları rüzgarın peşinden ayrılmamaları... diyorsun. Bu cümlelerden ne anlamalıyız? -Her yazarın, sebepleri uzun psikanaliz seanslarıyla bile tam olarak belirlenemeyecek konuları vardır. Zaafları demeliyiz belki de buna. Otomatik bir şekilde bu konulara yüklenir yazar. Bu bir çeşit kolaycılıktır. Yani zaten ruhunuz, zihniniz kendiliğinden sizi o konulara çeker, sizi oraya götürür. Yazarlar, bu içlerinden gelen rüzgarlara başlangıçta bol bol kapılma hakkına sahiptirler. Ama yıllar ilerledikçe, başkasına yönelmek gerekir. Gene kendinizi de anlatsanız, artık başka birinin, bedenine ruh vermeyi öğrenmelisiniz. Bu zaaf, çok farklı konulara yayılmış da olabilir. Kimseye sosyal gerçekçi öyküler yazmasını öğütleyecek halimiz yok. Ama hiç kimse de bize, iç boşaltmalarını öykü olarak sunamaz. Yukarıda eleştiriyi konuştuk ya. İşte eleştirmen burada devreye girip herkese haddini bildirmelidir. Bunu yapan eleştirmenler de var bugün. Hala var. Şükür ki var. -Bu günkü edebiyat ortamının içinde bulunduğu durumu nasıl görüyorsun? -Otorite yok oldu. Herkes kendi krallığını ilan etti. Herkesin yayınevi var. Herkes yazar. Herkes şair. Herkes editör. Daha hiç adını duymadığınız kişilerin, edebiyat anılarım filan diyerek kitaplar yayınlamaları yakındır. İç bulandırıcı. Çok güçlü enstrümanlarla, popüler kültürün seviyesizliklerine düşmeden, savaşmak gerek. Güçlü enstrümanlara ihtiyacımız var. Bu, pespayeleşme anlamına gelmiyor. Köşemizde mırıldanıp durmanın bir anlamı yok. Varsa da daha fazlası yapılmalı. Diyeceklerimin birincisi bu. İkincisi: Şairler birkaç Türk şairinin, öykücüler birkaç Türk öykücüsünün çevresinde/dünyasında dönüp duruyor. Genç şairlerimizin ağzında üç dört şair var. Öykü ile uğraşanların da dilinde birkaç isim. Nedir sorun? Hem yatay anlamıyla hem de dikey anlamıyla bir ufuksuzluk söz konusu. Bırakın yabancı dil bilmeyi, Türkçede bile son yıllarda önemli çeviriler yapıldı. Bu çevirilerin olsun dikkatlice izlenmesi gerek. Bunca dergi, bunca gazete, bunca televizyon, internet imkanları, hepsi, hepsi, cehaletimizi azaltacağı yerde adeta artırıyor. Örneğin Hakan Arslanbenzer ve arkadaşlarının çıkardıkları dergilerde, ufuksuzluğumuzun giderilmesi anlamında yabancı edebiyatçıların dünyasına açılan önemli adımlar atılmıştı. Böylesi örneklerin çoğalması gerek. Tabii birileri çıkıp, şu şu şu dünya edebiyatçılarını okudum, okuyorum, diyebilir. Bundan bahsetmiyorum. Mesele edinmek gerek. O dünyada boğulmak gerek. Sadece gençlere değil sözüm. Adam Öykü dergisinde 58 sayı boyunca yapılmış tüm söyleşileri okumak gibi işe girişmiştim bir ara. İlginç bir şey tespit etmiştim. Emektar öykücülere referansları soruluyor. 40. sayıda kendisiyle söyleşi yapılmış olan Mustafa Kutlu dışında, doğu anlatılarına göndermeler yapan, geleneğimizdeki anlatı örgüsüyle hesaplaşmış öykücü bulmak çok güçtü. İslam tasavvufunun bizi götüreceği metinleri/anlatıları bir düşünelim. Hepsinin yıldız isimleri, belliydi. Sait Faik. Memduh Şevket. Sabahattin Ali vs. Buradan çok temel meselelere doğru ilerleyebiliriz. Sevdiğiniz öykücüler kimlerdir? gibi bir sorudan yola çıkarak çok derin noktalara inebiliriz. -Son olarak, hazır ödül de almışken, edebiyat ve ödül bağlamında neler düşündüğünü sorabilir miyim? -Türkiye'de edebiyat dünyasının resmi çevreler ve bu tanımlamanın dışında kalan çevreler olmak üzere iki bölümde düşünülmesi gerektiğini söylersek, bilmem ki itiraz edenler çıkar mı? Resmi edebiyat çevrelerinin dışında yer alan edebiyatçıların, dergi çıkarma, yayınevi kurma, sanatçı yetiştirme vs gibi hususlarda çok olumlu adımlar atmış olmalarına rağmen, ödül düzenleme ve bu ödülün kurumsallaştırılması anlamında yeterince başarılı olamadıkları görülüyor. Mesela ben, yıllar önce Emine Işınsu ile yapılmış bir radyo programı dinlemiştim. Emine Işınsu, kendisine aldığı ödüllerle ilgili olarak sorulan bir soruya, onlar ideolojik/taraflı ödüllerdi. Türkiye'de politik anlamda çok yoğun günler yaşamıştık ve bana da o dönemde ideolojik yaklaşımlarla bazı ödüller verilmişti, mealinde şeyler söylemişti. Emine Işınsu ile hayatım boyunca hiç karşılaşmadım. Liseli yıllarımda romanlarını imrenerek okurdum. Diyeceğim şu ki, Türkiye'de kaç yazar böylesine açık sözlü ve açık yürekli olabilir? Işınsu'ya bir zamanlar verilmiş olan o ödüller nelerdi ve bugün devam ettirilen ödüller midir? Araştırmak gerek ama bir kurumsallaşmanın gerçekleştirilemediği görülüyor. İşte TYB ödüllerinin bu bağlamda önemli olduğunu düşünüyorum. Her şeyden önce resmi edebiyat çevrelerinin ödüllerine karşılık, bu taraftan olup da kurumsallaşmayı başarmış tek ödüldür denebilir. Ben listelere şöyle bir baktım. Mesela 1981'den beri yılın hikayecisi ödülü verilmiş. Kimlerin aldığına baktığınızda görüyorsunuz ki, ister istemez Türkiye'deki diğer ödüller gibi, TYB ödülleri de çevresini kollamış. Öykü ödülü, muhafazakar, sağcı, İslamcı bir çizgiye sahip yazarlara verilmiş genelde. Ama mesela Cemil Kavukçu da almış. Buna rağmen, TYB ödüllerinin tüm dallarına baktığımızda, Türkiye'de böylesine geneli kapsayan, taraf, çevre gözetmeyen başka bir edebiyat ödülünün olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz gene de. Edebiyat ve ödül konusunun ülkemiz bağlamında, etraflıca bir araştırılması gerektiğini düşünüyorum...


-Öncelikle merhaba. '... mesela bana sadece kitaplardan bahis açılsın istemiyorum herhangi bir sohbetimizde. Edebiyat camiasının böyle bir durumu da söz konusu. Siz yazar olarak olduğunuz müddetçe varsınız o dünyanın içinde. Yoksanız, içten bir nasılsın sorusundan da mahrum kalıyorsunuz', diyorsunuz bir söyleşide. Size içten bir nasılsınız diye sorarak başlamak istiyorum. İmam-ı Gazali buyurur ya hani; merak etmediği, dert etmediği halde nasılsın diye sormak, münafıklıkta bir mertebedir diye... Bu şekilde içten bir nasılsın sorusuna yanıtım da içten bir iyiyim olacaktır elbette, çok teşekkür ederim. -Uzun zamandır öykü yazıyorsunuz. Halihazırda, yaşadığınız yer de olan, Konya merkezli Mahalle Mektebi dergisinin yazı işleri müdürüsünüz. Öyküden önce sinema üzerine editörlüğünü yürüttüğünüz kolektif bir kitabınız yayımlandı: Perdenin Ötesine Bakmak. Edebiyatla, sanatla içli dışlı bir evde mi doğdunuz? Her şey nasıl başladı? -İlk öykü kitabınız uzun bir zaman aralığında birçoğunu dergilerde yayımladığınız on üç öyküden oluşuyor. Kitap adını bir öyküden alıyor. Fakat öyküler Mutlak Bir Çıkmaz ve Yol olarak iki bölüme ayrılmış. Bu tasnifin bir sebebi var mı? Nedir çıkmaz ve neresidir yol? -Mutlak Bir Çıkmaz Yol 'da kimi öykülere yansıyan çocuk bakış açısı, Sinema'da Çocuk Çizgiler / Sinemada Çizgi Çocuklar gibi eserleriniz aynı zamanda ilkokul öğretmeni oluşunuz... Bütün bunlar bağlantılı kuşkusuz. Çocuklarla aranız çok iyi olmalı. Çocuklara olan ilginizin sebebi nedir? Biyografinizde de özellikle kız babası olduğunuzun vurgulandığını görüyorum. Evet bir kız babasıyım, Zeyneb Gülru... Ve öğretmenim, sayısız çocuğum var... Mesleğin getirdiği bir çocuk sevgi ve ilgisi elbette etkili ancak kız babası olunca işler biraz farklı yöne evriliyor. Öğrencilere temas ettikçe daha çok yapmak istediklerim, ortaya koymaya çalıştıklarımsa hız kazanıyor. Görselle yoğrulan bir nesil var önümüzde. Ne okuyacağız sorusundan ziyade çocukların ya da biz yetişkinlerin ne izleyeceğiz problemi var artık. Hangi yaş grubundan olursak olalım seçimlerimizde zorlanıyoruz. Bu durum çocuklar ya da gençler içinse daha güç... Dolayısıyla bu alanda yoğunlaşan bazı çalışmalar devam ediyor bir kısmı da yakında kitaplaştı... Öğretmenlik ikliminin dinamikleri bir edebiyatçı için elbette çok daha itici bir güç. Fakat bu tetikleyicilik; metnin kendisini beslediği, içinde insanın kalmadığı bir sanatın peşinden koşmak adına bizi diri tutan bir yere tekabül etmemeli. Yani öncelikle hayatıma kattıklarını önemsiyorum sonrasında olması gerekeni, olan kadarlarla sürdürürken, olmasını beklediğimizden çok daha fazlasını sunuyor bana tüm bu hayatıma katışlar. Dolayısıyla söyleşilerden ya da farklı kültür farklı duygulardan insanlarla, çocuklarla gençlerle bir araya gelmenin hayret duygumu pekiştirmesini önceliyorum daimen. -Anlatmaya değer olanı sizce nasıl belirleyeceğiz? Sinema kuramlarında iki ayrım vardır; biçimcilik ve gerçekçilik ayrımı. Biçimcilik nasıl anlatmalıyım, gerçekçilik ne anlatmalıyım diye sorar. Her yaşanmışlık anlatmaya değer bence. Ne anlatmamız gerektiği gerçektir ve bizi değerli olana götürür. Bir insan bir acıyı yaşarken o sizin için sıradan bir olay olabilir, ancak o kişi bu acıyı yaşarkenki hali, buhranları, ruhaniyeti, manevi yönleri vs. hepsi gerçektir ve bunu kendisi yaşamıştır. İşte bu noktada da nasıl anlatmalıyım devreye girer. Siz dışardan biri gibi yaşananları ya da bir olayı, olguyu anlatırsanız bir etkileyiciliği olmayabilir elbet ancak yerine kendinizi koyduğunuzda ıstırabını yaşadığınızda satırlardan sadırlara dolarsınız. -İletişim ve basın yayın olanaklarının artışıyla birlikte eskiden gizli saklı yazan insanlar bunları bir şekilde yayımlamaya ve görünür olmaya başladılar. Bu durum wattpad writer, blogger gibi dijital mecralar doğurduğu gibi dergilere eser gönderenlerin sayısında da nicel bir artış sağladı. Öte yandan ekonomik bunalım kağıt fiyatlarını dolayısıyla dergiciliği de oldukça etkilemiş görünüyor. Gidişatı nasıl görüyorsunuz? Bu durum görülmeye değer olanı daha ince bir eleğe mi sokar yoksa dergi okurları yazarlarla mı sınırlı kalır? Çağımızda yazın dünyasının handikabı, nasıl görünür olmamız gerektiği... Elbette görünür olacak olan yazar mı eser mi? Hangisi hangisini kimlik kazandırıyor. Esas mesele biraz da bu. Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla elbette görünür olanlar çoğalmış durumda. Bu bağlamda biz dergicilere de elbette çok büyük iş düşüyor. Sizin de söylediğiniz gibi dergilere gönderilen eser sayısı da günden güne artıyor. Haliyle nitelikli olanı ortaya çıkarmak dergicileri biraz zorlasa da yeni yazarların yetişmesi için dergiler bir mektep olmaya devam etmeli, ediyor da. Dergiler bitiyor, bitecek gibi bazı söylemler elbette artık daha fazla dile getirilmiş durumda. Dergiler özelinde de değil artık sadece durum. Fakat bir dönüşüm olduğu mutlak. Tüm bu dönüşümler aslında bazen aslına, esasına, ilkine olumlu katkılarda bulunuyor. Dijital dünyanın karmaşasında elde tutulacakların hakimiyeti sizde değil. Hem eşya ile kurduğumuz münasebetten hem de insanın fıtratı gereği bu böyle... Dolayısıyla dergiler de kitaplar da elde tutulmaya devam edilecek. Fakat tek başına durması değil, bazı mecralarla da etkileşime girmesi gerekiyor misal dergilerin. Bu nasıl olur ne derece münkün olur, insanlara bir bıkkınlık gelir mi sonunda? Yaşayıp göreceğiz elbette. Edebistan gibi güzel örneklerin çokluğu, belki bu etkileşim dediğim kısmı daha anlaşılır kılacaktır. -Sinema ve yazarlık. Farklı disiplinler olsa da birbirine çok da uzak değil ve birbirini nasıl etkilediğini öykülerinizde görüyoruz. Sinema ilginiz sizi bir gün yönetmen koltuğuna oturtur mu? Yoksa sizden öykü okumaya devam mı edeceğiz? -Sorularıma cevap verdiğiniz için teşekkür ederim. 1996 yılında Adana'da doğdu. Ortaöğreniminin büyük kısmını Seyhan Çukurova Anadolu Lisesi'nde tamamladı. Haziran 2019'da Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi bölümünden mezun oldu. Öykü ve yazıları Muhayyel, Aşkar, Mahalle Mektebi dergilerinde ve Edebiyat Burada sitesinde yayınlandı. Şimdilik Kayseri'de ikamet ediyor.


-Öncelikle merhaba. Sus Yeri adlı ilk öykü kitabınız 2020 'de yayımlandı ve o zamana kadar çeşitli dergilerde okuduğumuz öykülerinizi bir araya getirdiniz. Yazma serüveninizle, öyküyü sizin için çekici kılanın ne olduğunu sorarak başlamak isterim. -Okurun kitaba dair karşılaştığı ilk şey eserin adı ve kitabın kapağı oluyor. Eseriniz adını herhangi bir hikayeden almıyor. Sus Yeri ne anlam ifade ediyor? Bu imgesel bir başlık... Eserde başlık meselesi benim önemsediğim meselelerdendir. Genellikle tematik veya imgesel başlıklar hoşuma gider. Bu hikaye yazarken de böyledir. Başlık önce gelir bende sonra hikaye yazılır. Sus Yeri benim bu dünyayı algılama biçimim diyebilirim. Çünkü Müslümanlar olarak bu dünyaya söz almak üzere geldiğimizi düşünmüyorum. Hz. Adem'e esmayı öğrettiğini söylüyor Allah. Yani her şeyi... Biz eksiğiz, gediğiz, hatalıyız, yanlışlar yapıyoruz adımız bile insan düşünsenize. Böyle bir varlığın söz almaya gelmiş olması çok inandırıcı gelmiyor bana. Onun için buraya Sus Yeri demeyi tercih ediyorum. Bundan dolayı da kitabın ismi Sus Yeri oldu. -Sus Yeri üç ana bölüme ayrılmış. Bu tasnif yalnızca tema bağlamında mı yapıldı yoksa başka sebepleri de var mı? Bu hikayelerin türleriyle ilgili bir tercihti. Bu arada her bölüm için seçilmiş isimler de imgesel aslında. Örneğin Başka Yerden bölümündeki hikayeler gerçeküstü veya büyülü gerçeklik türünde hikayeler veya Günün Sonundan bölümündeki hikayeler daha gerçekçi hikayeler diyebilirim. Siyaha ve Beyaza Dairdir bölümündeki hikayeler ise tematik olarak öteki meselesini ele aldığı için tercih edilen serial hikayeler. -Gerçeküstü ya da büyülü gerçeklik, adına ne derseniz, hikayelerinizde rastladığımız bir durum. Fakat günün sonunda gerçeklik ağır basıyor gibi. Sizce bu tarz anlatım sert gerçekliği yumuşatmak için bir imkan mı? Yoksa gerçeküstü evren her şeyin mümkün olduğu, asıl dünyamızla bağlantılı bir baş aşağı dünya mı? Bu ikisi arasında kati bir tercih söz konusu olabilir mi? Ben aslında ister büyülü gerçeklik veya gerçeküstü olsun, isterse salt gerçekçi hikayeler olsun tür olarak hikayenin çok geniş imkanlara sahip olduğunu düşünmüşümdür hep. Bunu yazmaya başlayınca daha iyi anlıyorsunuz. Size değen bir insanlık durumunu veya bir duyguyu hikaye formuna dönüştürmeye başladığınızda önünüzde geniş bir konfor alanı olduğunu görebiliyorsunuz. Ha bunun sert gerçekliği yumuşatıp yumuşatmadığına gelecek olursak ben ona yumuşatma demeyelim de sert gerçekliği türün kendi dili içerisine alıp dönüştürmesi diyelim derim. Yani hikayenin bir kendi dili ve atmosferi vardır ve bu dil insana ait ne kadar sert bir durum olursa olsun onu olduğu gibi almaz- öyle olsa bu belgesel olurdu- aksine onu kendine alarak dönüştürür ve size öyle yansıtır. Genel olarak her bir sanat dalının kendi dili vardır zaten. Önemli olan bir insanlık durumunu o sanatın dalının diline dönüştürbiliyor muyuz? Mevzu bu bence. Gelelim gerçeküstü evrende her şeyin mümkün olup olmadığı meselesine. Bence ne kadar sürreel, ne kadar deneysel bir dünya hayal edersek edelim o dünyanın bizim yaşadığımız dünya ile bir ilişkisi, çağrışımı vardır. Bu en avangart veya en marjinal kurgularda da böyledir. Çünkü sonuçta o kurgu bizim zihnimizin tasavvur ettiği bir kurgudur. Ve doğal olarak bizden bağımsız olamaz. Bu iki evren arasında tercih yapmaya gerek yok bence. Kalemi rahat bırakalım o nereye gideceğini bilir. -Sus Yeri biçimsel anlamda tahkiyede farklı yollar deneyen öykülere sahip. Öte yandan yazarın sesini de tanıyoruz. Kurmaca süreci sizde nasıl ilerliyor? İlham, sıkı çalışma veyahut bir etkilenme sonrası dile geliş... Size İşte bu anlatmaya değer bir hikaye veya bu böyle anlatılır dedirten şey nedir? Bu soru için teşekkür ederim öncelikle. Ben bu hikayelere çalışırken biraz doğaçlama ilerledim diyebilirim. Su aktı ve yatağını buldu da diyebiliriz. Bende hikayeyi ortaya çıkaran onu tetikleyen bir şey olması gerekir. Oturayım da hikaye çalışayım gibi bir durum yok yani. Bu ilham geldikçe yazdığım anlamına gelmez öbür taraftan. Zaten sürekli okumaya gayret ettiğim için beni tetikleyecek bir şeyler karşıma çıkıyor. Örneğin Dostoyevski okumaları yapıyorum son birkaç aydır. Bir Dostoyevski hikayesi yazıyorum mesela şu günlerde. Böyle bir okuma gayreti içerisine girmeseydim böyle bir hikaye çıkmayacaktı kuşkusuz. Öbür yandan bazen bir film karakteri, bir replik, bir şiir mısraı veya sokakta rast geldiğimiz bir enstantane... Bunların hepsi tetikleyici bir unsur olabiliyor bende. İşin kalan kısmını ise tabi ki çalışma oluşturuyor. Çalışma- her alanda olduğu gibi- yazarlıkta da çok önemli bir yere sahip. Diyelim ki nefret konulu müthiş bir kurgu belirmeye başladı zihninizde. Bu işin anahtarı bana göre. İşin geri kalanını ise çalışmak oluşturur şüphesiz. -Bir de sosyal medya var. Günümüz dünyasında maalesef yazdım bitti demek yeterli olmuyor. Çoğu zaman niteliksiz eserler baskı üstüne baskı görürken nitelikli ama kıyıda köşede kalmış kitaplar okunmayabiliyor. Bu konuda tek suçlu sosyal medya mı? Tiraj- açık söyleyeyim- çok takıldığım bir konu değil. Bunu hakikaten böyle düşündüğüm için söylüyorum. Yayınevinin düşünmesi gereken bir konu bu. Bunu söylerken okunmak umrumda değil anlamında söylemiyorum elbette. Her yazar okunmak ister. Aksi halde neden yazsın ki? Burada mevzu çok okunmak bence. Bunu günümüzde etkileyen unsurların başında da sosyal medya geliyor hiç şüphesiz. Ama ben sosyal medyayı taşıma su olarak görüyorum. Yani sosyal medya üç beş gün, birkaç ay bilemedin bir yıl senin okunmana vesile olabilir. Peki ya sonra? Sonrası Allah kerim mi diyeceğiz? Bir de ister kabul edelim ister kabul etmeyelim yazarın yazma serüveninde içinde bulunduğu çevre bu durumu etkileyen bir unsur olabiliyor. Örneğin bir dergi çevresi veya bir belediyenin kültür departmanı içerisinde yer almak kitabınızın baskı sayısını arttırabiliyor veya daha fazla duyulmanızı sağlayabiliyor. Ben bunlara da aldırmıyorum. Emin olun. Ben zamanın en önemli eleştirmen olduğunu savunanlardanım. Ben yazdığım hikayeden eminsem gerisi artık laf-ı güzaf. -Birçok hikaye yazarı hikayenin ardından daha uzun türler deniyor. Roman yahut novella gibi. Sus Yeri'nde son bölüm olan Siyah ve Beyaza Dair'de yer alan beş öykü birbiriyle bağlantılıydı. Bu bir türler arası geçiş denemesi miydi? Var mı böyle bir düşünceniz? Bu bölümdeki hikayeler daha önce de söylediğim gibi ilk hikayelerimdi benim. Öteki konusu etrafında ve bir bütün olarak doğmuştu o hikayeler. Bu bir romanın ayak sesleri midir? Ben en azından bu düşünce ile yazmamıştım o hikayeleri. Ama gelecekte ne olacağını ancak Allah bilir tabi ki. Ben sadece hikayeciyim sadece hikaye yazarım gibi bir düşünce yok aklımda. Ayrıca zihnimde bir roman konusu var. Kötüyü anlatmak istiyorum. Biraz netameli bir konu biliyorum ama bunu yapmayı istiyorum. Bu en azından beni heyecanlandırıyor. Yazmak ne zaman nasip olur bilmiyorum ama istediğim gibi anlatabilirsem- biraz iddialı olacak biliyorum ama inşallah diyelim- ses getireceğini düşünüyorum. -Sorularımı yanıtladığınız için çok teşekkür ederim. İlginiz için asıl ben teşekkür ederim. 1996 yılında Adana'da doğdu. Ortaöğreniminin büyük kısmını Seyhan Çukurova Anadolu Lisesi'nde tamamladı. Haziran 2019'da Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi bölümünden mezun oldu. Öykü ve yazıları Muhayyel, Aşkar, Mahalle Mektebi dergilerinde ve Edebiyat Burada sitesinde yayınlandı. Şimdilik Kayseri'de ikamet ediyor.


Merhaba Hacer Hanım. Arap baharı öncesinde, Doğu toplumlarına bakış biraz siyasi idi. Sonrasında da göç hareketleri ve siyasi değişimlerle dünyada farklı dalgalanmalar oldu. Bunlardan birisi de edebiyat alanı. Türkiye'de Arap romanına bakış, artık olumlu yönde. Arapça'dan Türkçe'ye çevirilen kitaplar gitgide artıyor. Son yıllarda farklı yayınevlerinden çıkan Arapça'dan Türkçeye çevrilmiş pek çok eser var. Hatta Zafer Ceylan Hocanın Kaptan çevirisi çeviri ödülü aldı. Bunlar, güzel şeyler. Doğuda Uman körfezinden, batıda Büyük okyanusa dayanan, 23 ülkeden oluşan toplam 13.868.171 km2'lik alana dahip bir coğrafya. Haliyle de bu kadar geniş bir coğrafyayı birkaç yazarla sınırlandırmamak lazım. Fransızlara karşı şanlı mücadeleler veren Tunus ve Cezayir gibi Kuzey Afrika ülkelerine de bakmak ve bu mücadeleler eserlere nasıl yansımış, onları da görmek gerek. Bu soruya, Arapça'dan Türkçe'ye çevirileri neler etkiledi? sorusu ile başlamak istiyorum. Eskiden, yayınevleri Arapçadan yapılan bir tercümeye satış konusundaki tereddütlerinden dolayı mesafeli duruyordu. Arapça ile ilgilenenlerin zihninde, Arapça'nın sadece din ile ilgili olduğu, yani neredeyse konuşulmayan bir dil olduğu algısı var. Göç dalgası ile ülkemize gelen Araplar bize, Arapçanın konuşulan bir dil olduğunu hissettirdiler. Bu da çeviri hareketini tetikledi. Kırıkkale Üniversitesi Arapça Mütercim Tercümanlık Bölümü'ndeki öğrencilerimize, yaptıkları çevirilerin bir amacı olması, bir gayeye hizmet etmesi gerektiği yönünde telkinler veriyoruz ve çeviri derslerinin ağırlıklı olması, öğrencilerin içindeki cevherleri ortaya çıkarttı. Öğrencilerim Merve Yaylacı'nın Sürgün Topraklarda Bir Suriye Hikayesi, Tuğbanur Akyol'un Kalıcı Hüzünler Diyarında Anlık Bir Kahkaha ve Aleyna Kaya'nın Aljamiado adlı tercümeleri Farabi Kitap'tan yayınlandı ayrıca bitmek üzere olan çeviriler de var. Öncelikle, tercümenin yetenek gerektiren bir iş olduğunu belirtmek isterim. İyi bir çeviri salt bilgiden ve dil öğrenmekten ibaret bir iş gibi görünebilir ama tercüme için dil bilmek yetmez. Aynı zamanda dilin barındırdığı sosyal, kültürel, ekonomik, terminolojik kavramları da bilmek gerekmektedir. Bu nedenle tercüme oldukça derin bir konudur. Ciddiyet istediği kadar dikkat de istemektedir. Her edebi eserin, kendi dilinde daha farklı anlamlar, düşünceler, söz oyunları, mecazlar, yerel söylemler, şiveler ve kültürel kodlar taşıdığını her daim hatırlamak gerekir. Edebi eserlerin, yazarlarının hayal dünyasını ve düşünce dünyasını yansıttığı fikri bir yere kadar doğru; bu noktadan ilerisine baktığımızda yazarın ortaya çıkarttığı bu eserde kültürünün özelliklerini, dilinin yapısını ve toplumsal normlarını görmekteyiz. Bu durumda, edebi eserlerde kelimeleri birebir şekilde çevirmek, sığ bir tercüme olur. Cümlenin, duygunun, düşüncenin anlamı ve eserin dünyasının da çevrilmesi gerekir. Yani, dilin zihnini okumak lazım. Bu eserden başka Modern Arap Romanına Sosyolojik Bir Bakış Denemeleri ve Edebiyat Kültür Çalışmaları adlı iki çalışmamız daha var. İnternetten indirilebiliyor. İslamiyetin, yayıldığı yerlerde dillere kaçınılmaz bir etkisi olmuştur. Osmanlı ile beraber aynı coğrafyayı, ekmeğimizi paylaşmışız. Bu da ruhen bir bağ kurmuş aramızda. Filistin, derken bizim mahalleden bahsediyoruz, uzak bir yer değil orası bizim için. Türkçemize, Arapça kelimeler girmiş, hatta, edebiyatlardaki usluplara ve sosyo kültürel, ekonomik etmenler da etki etmiştir. Mesela bu eserde, ilk konumuz, en ortak noktalarımızdan olan Kıraat alanında mahreç mehfumu. Kıraat, gündelik görevlerimizden biri olan namazın olmazsa olmazı. Üçüncü soruda dilin ve edebiyatın sosyal, kültürel, ekonomik, terminolojik kavramlar barındırdığından bahsetmiştik. Bizler, mazlum coğrafyaları genel olarak medyada bize yansıtıldığı şekilde ve kadarıyla biliyoruz. Mazlumun kendisinden dinlemiyoruz. Bu coğrafyadaki yazarlar bize, durumlarını en yaşanmış hali ile anlatmaktadırlar. Biz örneğin, Filistindeki olayları görüyoruz ama işgal askerlerinin eline düştükten sonrasını görmüyoruz. Peki, bundan sonrasını bize kim anlatacak. Artık söz, yazara düşüyor. Sosyal medyada çoğumuzun izldiği bir video var. Suriyeli yazar Michel Kilo, hapisteyken başına gelen bir olayı anlatıyor. Gardiyan, kendiğinden, hücrenin birinde annesiyle kalan küçük çocuğa hikaye anlatmasını istemesiyle başlayan bir hikaye. Masum genç bir kızın başına gelen gelen korkunç şeylerden bahsediyor. Sevgili öğrencim Merve Yaylacı'nın tercümesini yaptığı Sürgün Topraklarda & Bir Suriye Hikayesi adlı eserde Müfid Necm, Suriye'den Almanya'ya uzanan yolculuğu ve Almanya'da yaşadıklarını dile gitirmiş. Yine Suriyeli İbtisam Şakuş'un Vak'ul-Huta adlı romanında 2011 sonrası yaşadıklarını okuyucularna anlatmıştır. Geniş bir açıyla baktığımızda edebiyat, sesi kısılmaya çalışılanların gür sesi oluyor. Yayınevlerine ve tercümanlara bu sesi, başka bir dilde de yükseltmek için önemli bir görev düşüyor. Bu sesi, daha gür bir sada ile yaymak. Yazar, romana Saudade adını vermiş ve romanın ilk sayfalarında da bu kelimenin anlamını açıklamış. Bu kelime bir şeyin ya da aşık olunan bir kimsenin yokluğunda hissedilen derin duygusal durumu, özlemi ifade etmektedir. Bir de romanda Yasemin ismi öne çıkıyor. Yasemin, Farsça Allah'ın hediyesi anlamına geliyor. Peki neden başka bir isim değil deözellikle Yasemin? Çünkü çağlar boyunca Filistin, Ürdün, Lübnan ve Suriyeyi içine alan Şam bölgesi'nin sembollerinden biridir Yasemin. Aşkı, romantizmi, güzelliği, temizliği temsil eder, Arap aşkının çiçeğidir düşlerin balkonlarında. Bu romanda özellikle Filistini temsil etmektedir Yasemin. Filistinli genç Yasin'in ilk aşkı. Ama kavuşamayan bir aşk. Sonrasında çıkarttığı çocuk dergisinin adı da Yasemin. Kızı olduğunda da adı yasemin olacaktı. Yasemin, burada büyük hayaller ve hedefler. Bu romanda Arap tarihine gönderme de var. İslami fetihler önce Doğu'ya, İran'a doğru; sonra da Batı'ya Endülüs'e doğru oluyor. Arap ve İspanyol kültürleri birleşip yeni bir kültür oluşturuyor. Sonrasında her iki taftaki devletler çöküyor ve birleşemiyorlar. Roman kahramanımız da önce Doğu'ya Kuveyt'e gidiyor. Sonra Batı'ya, Endülüs'e gidiyor. İspanyol bir kızla takılıyor adı Gizela ve ona hayallerini anlatıyor. Sonrasında ayrılıyorlar. Gizela, Yasinden bir kız dünyaya getiriyor, adını da Yasemin koyuyor. Kız büyüyünce, ona babasını bulmasını söylüyor. Yasemin, amcasına ulaşıyor, ama babasına ulaşmak nasip olmuyor. Yasin de hem gençlik aşkı Yasemin, hem de kızı Yasemin'in adını sayıklayarak tek başına yaşadığı evinde ölüyor. Burada da iki tarafın kavuşamadığını görüyoruz. Richard Feynman'ın bir sözü var: Paradoks dediğiniz şey, gerçeklik ile sizin gerçeğin neye benzemesi gerektiğine dair hissiniz arasındaki çelişkiden ibarettir. Faruk Vadi de bu sözünde gerçeğin neye benzemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Kurgu, dediğimiz kavram aslında hayatta var olan olaylardır. Diğer bir tabirle kurgu, içinde bulunduğumuz dünyaya tutulan aynadır, gerçeğin yeniden yaratımıdır. Doğu'nun Balzac'ı olarak adlandırılan Necip Mahfuz, Cezayir'den Ahlam el-Musteğanemi, Filistin'den İbrahim Nasrallah ve Gassan Kenefani, genç yazarlardan Kuveytli Saud es-San'usi'yi tavsiye ederim. Ayrıca, her yıl düzenlenen Arap roman ve hikaye ödülleri var. https://arabicfiction. org/ adlı siteden oradaki kazananlar da takip edilebilir. Medeniyetimizin birikimini hem anlamak hem de çağın teçhizatıyla yeni nesillere aktarabilmek adına dile dair almamız gereken önlemler sizce nelerdir? Sürüp giden kültürel miras tartışmalarında dikkat etmemiz gereken unsurları bir de sizden duymak isteriz. Dil, insanın ana ihtiyaçlarından biri. Zamanla, nasıl insan değişiyorsa, teknoloji değişiyorsa bunlara bağlı olarak dil de değişiyor ve bu değişimi kontrol edemiyorsunuz. Miras, büyükten küçüğe kalan şeyler. Biz büyüklere bu anlamda büyük görevler düşüyor. Aile içinde, eğitim kurumlarında ve medyanın tüm kanalarında medeniyetimizi ve kültürel mirasımızı küçüklerimize aktaracağımız etkinlikler yapılmalı. Olaya, Arz-ı Mevud kavramı üzerinden baktığımızda, meselenin Filistin meselesi olmadığı açıkça görülecektir. Tüm müslümanlar olarak sahip çıkmamız gereken bir mesele. İslam kalelerinin düşmemesi için sahip çıkılmasıgereken bir msesele. İslam inancında üstünlük sadece takvadadır. Bu, aslında Toplumsal, evrensel ve kardeşlik hukukunu en iyi özetleyen bir ifade. Prof. Dr. Oliver Leaman'ın bir sözü var: Özgürlük, eşitlik ve kardeşlik Fransız Devriminin sloganıdır fakat gerçek olmaktan çok halkın zihnindedir. Yani bu kavramların resmi bir geçerliliği yok demek istiyor. Resmi olarak 1948'de başlayan hareketleri, bunu destekleyen milletleri, BM'nin bu konudaki söylemlerini ve eylemlerini irdelediğimizde Prof. Dr. Oliver Leaman'ın bir sözünün ne kadar doğru olduğu ortaya çıkmaktadır. 1983'te Konya'da doğdu. Ortaokul eğitimini Konya Maarif Koleji 'nin ortaokul bölümünde, lise eğitimini Konya-Meram Fen Lisesi'nde tamamladı. 2008'de İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden mezun oldu. Kentsel Dönüşüm ve Çevre Kontrolü alanındaki iki yıllık yüksek lisans eğitiminden sonra kurumsal şirketlerde ve çeşitli tasarım ofislerinde çalışmaya devam etti. 2018- 2023 yılları arasında Dünyabizim Kültür ve Sanat Portalı'nın genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Çeşitli edebiyat dergilerinde ve şehircilik/kültür yayın organlarında; deneme, makale, öykü türlerinde metinleri yayınlandı. Halen aktif mimarlık ve edebi yazın faaliyetine devam etmektedir.