Biricik oğluydu. Nice yıl sonra Allah'ın bir lütfü olarak görmüştü doğumunu. Sonrasında başka çocuğu olmamıştı. Adını İsmail koyarken İbrahim peygamberin yıllar sonra çocuk sahibi olmasına öykünmüştü. İsmail'i çok sevdi. Buna sevgi demek doğru değildi belki. Aşk daha uygundu. Öylesine, ölesiye seviyordu. Mal varlığı yerindeydi. Muhtaçlık çekmedi. Çocuğuna da çektirmedi. Malı mülkü, torunlarının bile yokluk görmeden yaşamasına yeterdi. Düğününde ne kadar sevinmiş, kabına sığamamış, olgunluğuna yakışır davranışları aşmamak için sabırlı davranmıştı. Mutluluğu paylaşmak için uzak yakın, fakir zengin demeden herkesi davet etmiş, ikramda bulunmuş, hocalara dualar ettirmişti tıpkı doğduğunda yaptığı gibi. O şimdi askerdi. Askerliğini bir an önce yapması en büyük dileğiydi. Askerlikten sonra bütün işlerini oğluna devredecek, oğlunun yaptıklarıyla gizliden gizliye gurur duyarak eşiyle mutlu bir emeklilik dönemi yaşayacaktı. Hele askerlik bir bitsin... Bak neler olacak, diyerek, oğlunun moralini yüksek tutuyordu. Ertesi gün biletini alacak, otobüsle yolcu edecekti. Aslında otogarlarda yapılan uğurlama törenlerindeki patırtıyı da hiç sevmezdi. Ağırbaşlı olunması gerektiğini, söylerdi. -Kocaman adam, bırak kendi işini kendi yapsın, demişti. -Tamam, dedi birlikte gideriz. Birliğine teslim olunca biz de döneriz, demesiyle oğlu İsmail de sevinmişti. İsmail'in birliğine teslim olmasıyla geri dönüş başladı. Hüzünlüydü gelini Merve. Henüz birkaç aylık hamileydi. Annesi biricik oğlundan ayrılmada zorlandı. Gözleri nemliydi. Babası sakin görüntüsünün altındaki çalkantıları ve ayrılık hüznünü gizlemeyi başardı. Cip konforluydu. Dışarıdaki sıcağa inat içerisi buz gibi soğuktu; efil efil esiyordu. Yol yarı olmuştu. Cep telefonu çalıyordu ısrarla. Arayan kardeşiydi. Duyduklarıyla yüzü değişti. Endişe ve heyecan kapladı. Sesi titredi. Bir anda durgunlaştı. Karşıdaki ses ciyak ciyak bağırıyor, azarlıyordu. -Ben kaç defa dedim sana, abim bu gün yarın gider, diye. Gitme, dedim beni dinlemedin. Abim öldüüüü... Adam direksiyon başında ne diyeceğini şaşırdı. -Geliyoruz, yoldayız, diyebildi. -Kenara çekelim de biraz nefeslen istersen, dedi. -Olmaz, abimin cenazesine yetişmeliyiz. Eşinin birkaç dakika nefeslen, ısrarı boşa gitti. Kardeşinin sözleri kulaklarındaydı. Sürekli tekrar eden kesintisiz bir sesti çınlayan. Gaz pedalı sonundaydı. Artık yol, önünde bir şerit kadar daralmış, ip üzerindeki cambaz gibi her an ipten düşme ile karşı karşıyaydı. En son duydukları büyük bir gürültüydü.


Aslında gereğinden fazla düşünmüştü. Vakit yoktu. Daha fazla incelerse mühim bir fırsatı kaçırmış olabilirdi. Yoksa gene faydasız, upuzun, yıldıran, öldüren ama bir türlü ondurmayan sefil bekleyişler içine girecekti. Vicdan azabı duymadı, çelişik duygularla çırpınmadı değil. Ama her seferinde O yetişmişti. Büyük Karar'ın da onun oynadığı rol inkar edilemezdi. Söylediği her söz gururunu okşuyor, garip bir enerji veriyordu. Hangi mektepten olduğunu bilemese de, adam bilgiliydi. En müstesna medreselerden yetişmiş gibi bir üslubu vardı, hitabeti etkiliydi. Yeninin, değişimin öneminden bahsediyordu. İstikbalde seçkinliği, itibarı, yönetme gücü, her faniye nasip olmayan meziyetleri daha iyi ortaya çıkabilirdi. Şimdi yaptığı bütün işler gölgedeydi, kendini yeterince gösteremiyordu. O; sabırsızlığını körüklüyor, kaderinin Sahibi olarak harekete geçmesini, altın fırsatları tepmemesini salık veriyor; gizli aşikar çeşitli ima ve işaretlerde bulunuyordu.. Zaman.. zaman bir türlü ilerlemiyordu. Ve Dahhak bazen ümitsizliğe düşüyordu. Oysa tarihin akışı hızlandırılmalıydı. Nihayet bir gece... Meşum ve tatlı, kötü ve mükemmel, hain ve sevimli, akla ziyan ve gerekli... Çukur, karanlık sular, batak, kuyu aranırsa bulunurdu. Uykusu kaçan ihtiyar adam, gece bahçeye çıkmış, dolaşıyordu. Yanına yaklaştı. Cana yakın konuşuyordu, sonra dostça saygıyla sırtını okşadı, kol kola dolaştılar. Bahçenin kuytu bir yerine gelmişlerdi. Hükümdar Mirdas bir önseziyle ürperdi ama kuşkuyu, kötü zan ve aniden çöken sıkıntıyı dini bütünlüğüne, insanlığına yakıştıramadı. Ahırdan, cins atlarının olduğu bölümden huzursuz kişnemeler duyuldu. Dışarıda çakallar uluyordu. Ufku baykuşlar kaplamıştı. Mirdas irkildi. İki çelik pençe birden onu, önceden hazırlanılmış kuyuya itiverdi. Ses bile çıkmamıştı. Kısa bir an, o kadar. Kolayca. Dahhak, birlikte kuyuya atılmış gibi; batıcı, tedirginlik yaratan bir his duydu. Sanki birisi kurtulmak için çabalıyordu. Kuyunun derinliklerindeki öz babası mıydı yoksa kendisi mi? Belki kalbi de yerinden söküp atmak lazımdı. Ancak bir güç perdesiyle sızıların, baş göstermeye çalışan aptal, safderun duyguların üstü örtülüyordu. Dahhak kuyuya atladı, geri çıktı, atladı, tekrar çıktı. Fakat dünya kuyu doluydu ve bu ilk düşüş değildi. Muzaffer Dahhak, kuyudan kurtulduğunu sandığında artık bambaşka bir kimliği taşıyordu. Sanki biraz küçülmüştü. Kısık gözlerinde hilekar, gayri insani anlamlar gizliydi. Bodur, çirkin, adaletsiz, obur, yalancı, kötü dilli, korkak, utanmaz esasen akılsızdı. Şerli, iyi yahut güzel, biçimsiz, iğrenç, rezil... ne olursa olsun her duruma, tersliğe güler gibiydi. Sonraları sadece fenalığa güldü. Tek duygusu vardı. Ya da hissizdi. İnsanlar en neşeli, sakin, zararsız gözüken anlarında bile ondan korkar oldu. Her hareketinde, jestinde, mimiklerinde tehlikeli bir yan, zulüm işareti, bir remiz arıyorlardı. Söz gelişi tesadüfen bir yoldan geçtiğinde, askerlerinin, mahiyetinin sesi işitildiğinde paniklemeler başlıyor, derin bir korku eseriyle, başkalarınca merhamet uyandıran saygı gösterileri, çığırından çıkmış güzellemeler yapılıyordu. Memlekette dalkavuklar habire ürüyordu. Civarındaki siyasi başların, maskaralığına ise diyecek yoktu. Kendinden daha değerli bir şey yoktu DÜNYADA. Hayatı böyle ele alınca her şey nesneleşiyor, insanlar başta tüm varlık manasını yitiriyordu. O, bir müddet yanından ayrılmış, izni kaybettirmişti. Bazen çok yakınında olduğunu zannetse de, baş gözüyle göremediği için Dahhak müthiş bir özlemle kavrulduğunu hissediyor; büyük bir aklın, yoldaşın hasretini çekiyordu. Nihayet bir gün.. hizmetkarları saraya yeni bir aşçının başvurduğunu Dahhak'a haber verdiler. Fakat bu genç delikanlı, O'na çok benziyordu. Bin türlü karabasanla sıkışmış ruhu yatışmaya başladı. Dahhak günler geçtikçe, geçmişteki benzeri bir cazibeye tutulduğunu görüyordu. Aşçıdan ziyade, bir gönül aşinasıydı. Asil Kral; esrarlı, kara bir kazana atılmış pişiyor da pişiyordu. Derken bir vaktin, kıvamın geldiğine hükmeden Aşçı; yakınlığın verdiği bir teklifsizlikle, tuhaf bir öneride bulundu. Bir nebze duraklayan ama onu aşkla dinleyen soylu hükümdar, nedense hiç itiraz etmedi. Aşçı, onu omuzlarından öpüvermişti. Dahhak zehirli bir acıyla gün boyu kıvrandı, lakin çapkın bir neşe de boy gösteriyordu. Sinsi gecedeyse, derin bir uykuya daldı. Sabahleyin kendini kuş gibi hafiflemiş hissediyordu. Pek yakınında acayip sesler duyduysa da evvela hiç aldırmadı. Dünkü sızıdan eser yoktu, öpücük lezzetiyle küplerce içki devirmişçesine başı hoştu. Kafasını sola çevirdi, yılan benzeri siyahi bir hayalet gördü; mutlaka gözleri de dumanlanmıştı, sonra sola baktı. Hayret! Orada da kıvır kıvır, şirin bir sürüngen görüntüsü yer alıyordu. Gözlerini ve gövdesini kontrol etti. İnkarı mümkün değildi, yılanlar sahiciydi. Akıl almaz olaya ve duruma rağmen; sevgili aşçının hatırasına saygılıydı. Bir tür armağan gibi kabullenmeye eğilimliydi belki de. Beyninde bütün yadırgatıcı, tepki verilecek olayları da normalleştirip olağanlaştıran bir yan vardı. Yine de.. herhalde hastaydı; hemen doktorları çağırdı, çaresi yoktu, tavsiyeleri doğrultusunda yılanları kökünden kestirdi. Ancak öpücüğün şiddeti ve nefasetinden olsa gerek, ertesi güne uğursuz arsız bir tohum gibi yaratıklar derhal bitiyordu. Aşçı da, Bilgin'i gibi kaybolmuştu. Günler tükendi gitti, Dahhak'ın mahluklarının ardı arkası kesilmedi. Üç başlıydılar adeta. Sanki çeşitleniyorlardı. Başın biri sivrildiğinde, Dahhak'ın gazabı artıyordu mesela. Bazen ihtirası, ve şehveti, ve kibri, bencillik ve şirki, ve..... Dahhak'ın aslında bu kıymetli yadigarlara kıymak da içinden gelmiyor, zorlanıyordu. Ona hayvanlara eziyet ediyormuş gibi geliyordu, hiç etik değildi. Ne yapacağını şaşırmıştı ki, sarayın görkemli kapısını, uzak diyarlardan gelmiş hazık bir hekim çaldı. Bilgin ve Aşçının cezp edici gözlerinin aynısı; tapınılası yakışıklı sehhar Doktorda da bulunuyordu; birbirinin devamı gibiydiler. Dahhak bu sırlı zincirden hoşlandı, bir halkası olmayı çok istiyordu. Özellikle doktor ona böyle sevecenlikle, arzuyla bakarken. Böylesine büyüleciyken. Çarpılmış, prangalanmıştı adeta. Ancak bir kısım halk, kendini nasıl tanıtırsa tanıtsın Doktor'dan hiç hazzetmiyor, arkasından derin bir kaygıyla karışık, fısıltıyla: İbliso! İblis'O! diyordu. Doktor ısrar ve ciddiyetle, yılanları kesmemesini, beraber yaşamaya alışmasını söyledi. Sıradan, basit, fuzuli insanlarla dolu bir dünyada; bu bir üstünlük ve imtiyazdı, kıymetini bilmeliydi. Bilakis onları beslemeli; hem de insan beyniyle kan, can vermeliydi. O öptükçe yeni bir Dahhak doğuyor, kötülük anlamlarına ve yollarına bayılıyordu. Sadece omuz başları değil, tüm bedeni ağulu bir lezzetin iştiyakıyla tepeden tırnağa titriyordu. İlla kalbi, kömür rengi bir öpücükle mühürlenmişti. Dahhak bir değersizleştirme ve hayata muhalif tavrıyla gittikçe baştan çıkıyordu. Alın yazısı üzerinde iddia ettiği bu hak, yarı tanrılık ayrı bir ilhamın ve zevkin kaynağı, göstergesiydi. İstikballeri, vücutları, hayalleri bitirip mahvetmekten devasa bir lezzet alıyordu. Bir gün kendi canına kıyacak olsa bile bu, arkasında epey kabarık bir liste meydana geldikten sonra gerçekleşecekti. Zamanla yeni bir teknikle, insanları öldürmeden de zihinleri elde etmenin yolunu keşfetmişlerdi. Beyinleri foslaştırıp koflaştırmanın tadını harika bulsa da Dahhak;ne yazık ki, eylemleri sonucu bir tatmin duygusu ve huzura bir türlü kavuşamamıştı. Cehennemden gelen bir Ses, hep Yetmez! diyordu; malum, nihai özgürlüğün, kıyamın sonu yoktu. Sokaklar idraki körelmiş, beyni boşalmış ölülerle doluydu. İlk başlarda tepkiler geldiyse de sonra kanıksanmaya başlanmıştı. İşin garibi beyinlerini bizzat Dahhak'a sunanların artışıydı. Bunların ekserisi halktan ziyade, yüksek sınıflara mensup asilzadeler, medreselerin ilmin tozunu yalayıp yutmuş entel dantelli takımdı. Bu beyefendiler etraflarına pek bi aydın bay'dın bakardı. Zoraki değil de böyle kendiliğinden gelen, en yüksek fiyatı verene beynini kiralatıp, azıcık ucundan baktırabilecek fiyakalı şahıslar pek çoktu. Kafalarında beyin yerine ağır bir Frengi'stan şalı taşıyorlardı. Tabii hükümdardan apaçık para isteyemeseler de; Dahhak adamakıllı incelip, demokratikleştiği için; hem de reklam olsun, şan olsun, görevlilere fazla zahmet çıkmasın diye bu gönüllü alımlarının bedelini, şimdilik bayağı yüksek tutuyordu. Hekimleri o derece ustalaşmışlardı ki, beynin en işe yarar kısımlarını aldıktan sonra, insan suretindeki düşünen hayvancıkları sokağa salıyorlardı. Dahhak kıs kıs gülerek, Yani bu körpe kuzu beyinleri yenilmez, yem edilmez de ne yapılır. diyordu. Evrendeki her canlı, potansiyel beyin salatasıydı. Ya da beyin safsatasıydı. Nasılsa yarı kemirilmiş, hatta tımtıkır bir kafayla da idare edilebiliyor, yaşayıp gidiliyordu. Zamanla daha iyi mevki, kaliteli yaşam, ikbal, hatta çocuklarının cakalı yabancı ülkelerdeki tahsil zahmetleri için, haşmetlu yılanların huzurunda sıraya girenler, hiç değilse atmosferi görüp, ufkunu genişletsin diye şöyle bir önünden geçirenler çıktı. Beyinler sünger toplaş. Dahhak eline alıyor, stres topu gibi atıyor tutuyordu. Hatta çok saygın veziri de yarım akıllıydı, bazen ona fırlatıyordu. Zaten Dahhak yeni sporlara düşkün, uygar bir kraldı. Her sabah yürüyüşünü muntazaman yapar, kilosuna dikkat eder; bazıları yoldan çıkmasınlar diye kanaat taşısalar da kadınlarının önden gitmesine, cıvıl cıvıl boş lakırdılar etmesine önem ve izin verirdi. Eğlence oluyordu işte. Yalnız çocuk sayısında diretmiyordu, zira hayvan beslemek daha şık ve masrafsızdı. Yapılan bazı araştırma sonuçlarına göre de ahali, durumdan memnun gözüküyordu. Referandum diye bir şey icat edilmiş, neticeler bekleniyordu. Üstelik memleketi halk idare ediyordu. Fakat her zaman oyun dışına çıkan, arıza birileri bulunurdu. İki muzır saray vazifelisi, insan beyni yerine, sofraya sığır beynini koydu, cesaretle esir gençlerden birini de serbest bıraktı. Ancak çocukluktan çıkmış, azmanlaşmış yılan beyefendiler kıyameti kopardı. Her zaman yedikleri, emdikleri akıl ürünlerinden daha ağır gelmişti sığır beyni. Dahhak bir baba, hami, veli olarak fevkalade üzüldü. Bir başka imalat hatası; 18 oğlundan 17'sini Dahhak ve ejderlerine zoraki olarak teslim eden Demirci Kave'ydi. İş önlüğünü bayrak yaparak isyan etti; halktan sağlam akıllı bazıları da yardımını esirgemiyordu. Bir çoban tarafından dağda yetiştirilmiş Feridun isimli bir genç onlara öncülük yapıyordu. En nihayet Dahhak'ı tahttan indirdiler. Feridun'u tahta geçirdiler. Dahhak öldürülecekti. Fakat isli küflü bir melek, onlara Dahhak'ın canına dokunmayıp, zincire vurmalarını tavsiye etti. Feridun kabul etti, şer izlerini silmedi, nasılsa egemendi. Dahhak varlığını sürdürdü; sonraları simgeleşecek, azizleştirilecekti. Zamanın yürüyüşüne; yeni Dahhaklar ve lanetli Hoca'ları katıldı. Yılanların bir türlü kökü kazınmadı, hatta çağdaş bir moda sonucu dil öğretmeye başladılar. Dili öğrenmiş şahısların belirgin özellikleri, yanından geçtiğinizde ağızdan da, kafadan da bir Tısss! ve Fıss! sesinin duyulmasıydı. İki omuzdaki meleklerin yerini her yöne kıvrılabilen, muzaffer her kişiye, her havaya şarta şıkır şıkır oynayan şebek sürüngenler, yüzsüz renksiz bukalemun dişiler aldı. Ejder, beyinlerde ve kalplerde çöreklendi. Yuvalandı, evlendi. Her köşe başında melun bir ağız, dışarı fırlamış şaklayan bir dil, bir ifrit bekliyordu. İbliso, öpücüğe doymuyordu. Bedenler, ruhlar habire onunla bütünleşip çiftleşiyordu. Yetenekli kişi ve kurumlarda, sıkı bir öpücükten bir batında beşiz yılancıklar bile doğdu. Kadın erkek, pis bir busenin kurbanı oldu.


Bana inanmıyorlar. Haklılar da. Çok inandırıcı değilim. İkna kabiliyeti olmayanın inandırıcılığı da olmazmış. İkisi aynı şey değil mi zaten. Ne saçmalıyorum. Onu bulmalıyım. Geçen gece rüyamda görmüştüm. Yolculuğa çıkmıştık. Arka arkaya iki koltuğa oturmuşuz. Sen yanıma oturma demişti. Zaten benimle pek konuşmaz. Öfkeli bana. Neden bilmem. Onu tarif etsem belki bilirler. Gözlük takar. Küçücük gözleri var. Ama her alem sığar içine. Sarraf kumaşından. İnsanları iyi tanır. Gülümsemesi sizin yüzünüze de yansıyacak kadar etkili. Güçlü kolları var. Hangi boşluğa düşse birisi hemen koşar yakalar. O geniş omuzlarında koca bir dünya taşır. Yine dünyanın bütün yükü omuzlarında uyanır sabaha. Besmeleyle kalkar yataktan. Bir de salat-ü selam. Yünlü terliklerini giyer hemen. Ayakları çok üşür. Elleri de. Nefesini avuçlarına derin derin hohlar. İyice ovuşturur ellerini. O zaman kendine gelmiş demektir. Hemen komodinin üzerindeki gözlüklerine uzanır. Komik adam. Az sonra banyoda yüzünü yıkarken yine çıkaracaksın. Sık sık tansiyonu düşer. Gözünün önünden ışıklar falan geçiyormuş. Uzun bir yol uzanıyormuş böyle. Sonra havai fişek patlar gibi yine yıldız yıldız oluyormuş gözlerinde mekan. Eğer öte aleme varıp dönmüyorsa doktora görünmeli. Banyodan hemen sonra çalışma masasına yönelir. Ahşap bir masa. Babasından kalmış. Her türlü kağıt masanın üzerinde ama muntazam. Üzerinde Nasreddin Hoca figürü bulunan kalemlikte envai çeşit kalem. Kalemi sever, kelamı sevdiği kadar. Kitaplar masaya sabitlenmiş raflara dizilmiş. Rafların birinde bir hokka var. Hocası vermiş ona. Hatıra. Mürekkep parmaklarına değecek ki yazar olduğunu hissedesin dermiş. Artık kullanmaz onu. Ama yazarken yeşil dolmakalemini kullanır. Mürekkep kokusunu burnuna çekenlerden hala. Kahvaltı bile etmeden yazmaya koyulur. Her zaman yaptığı şey. Midesi ağrıyana kadar yazacak yine. Sonra yardımcısına seslenir. Evin içinde dolaşıyorum. Belki bana ilham verecek bir şeye rastlarım diye. Mutfakta asılı nazarlık, halıdaki desen, duvardaki çizik, oda kapısındaki çatlak, avizedeki metal parça. Keşke bir esin perim olsaydı. Kafamda yazma fikri sabitlenmiş bir haldeyim. Sabah sabah midem ağrıyor ama bir şey yiyesim yok. Sabrımın son kertesindeyim. Gözlerimi ovuşturarak doğruluyorum yatakta. Eğer yine yazamazsam nehrin kıyısına gidip birikmeyi planlıyorum. Kalkıp sandalyeyi çekiyorum. Raftaki kitaplar birbirinin üzerine devrilmiş. Bende hatırası olan hokka kitapların arasında kaybolmuş. Üzerinde Nasrettin Hoca olan kalemlikte tek kalem yok. Hepsi bir yerlere dağılmış. Yeşil dolmakalemin de kapağı ortada yok. Çalışma alanım harp alanına dönmüş. Masamın üzerinde hiçbir zaman düzenli olmayan kağıtları üst üste yığıyorum. Bir tanesi yazıcının altına sıkışmış. Çıkarıp diğerlerinin yanına koyuyorum.


Alıştılar onlar da. Onlar alışıktı zaten. Alıştım ben de. Geçti. Yeni yüzümün eskimesi çabuk geçti. Şimdi mi? Her şey mükemmel. Papito'yla anlaştık ve o kazandı. Maketten yaptığım evlerde, kapılar ve pencereler dışarıya açılmıştı. Oysa kilisedeki tüm kapılar ve pencereler içeriye açılıyor. İçime açılıyor pencereler, içime içime açılıyor. Kahve fallarına inanmıyorum ama bulutların şekillerine inanıyorum hala. Yan yan yürüyordu. Bacakları sadece bir yöne bükülüyordu. Kalın bir dış iskelete sahipti. Yürüyüşüyle ve gösterişli vücuduyla tıpkı bir yengece benziyordu. Onu, kendisini defterimin son sayfalarına kıskaçlarken fark edebildim. Sigarayı söndürdükten sonra şarabını yudumluyor. Bu diyorum şarapla içilmez. Neden çay demlemiyorsun. Sen diyor çok mu şiir okuyorsun. Burası bir kilise ve ben buranın en saygıdeğer papazıyım. Ben Papito'yum diyor. Papito. Bu işler bu kadar basit değil. Bilmiyorsun. Bir öykü üstünde aylarca çalışanlar olduğunu bilmiyorsun. Kimse senin gibi bir kalemde oturup öykü yazmıyor. Sonra her akşam mailine bakıp dönmüşler mi diye kontrol ediyorsun. Dönseler de verecekleri cevabı bile bile üstelik. Doğruları kabul etmek bu kadar zor olmamalı dostum. Ardındaki dolaba uzanıyor. Al oku diyor fırlatıyor önüme. Yüzyıldır yalnızlık çekiyorum bu kilisede. Ve bitirip bitirip tekrar başladığım kitap bu. Hep bekledim. Yıllardır bekledim. Biri içeriye girip günahını anlatsın diye bekledim. Bütün günahkarlar bir birine benzer ama her birinin günahının ayrı bir asaleti vardır. İnsan yeniden dinlemek istiyor diyor. Eskiden olduğu gibi. O lanet güne kadar günahlarla dolu bir cemaatim vardı. Her günah ayrı ayrı güzel ve özeldi. Bir gün, perdenin ardındaki bir günahkarım bana, bir öykü okuduğunu ve geceleri uyuyamadığını, aslında yeşil olan arabasını kırmızı zannettiğini söyledi. Hayır hayır renk körü değildi. Köpekleri de çok severdi. Beyaz tüylü, masmavi gözlü bir Alman kurdu gezdirirdi parkta. İntihar etmek istediğini hatta bunu birkaç kez denediğini fakat köpeğini çok özleyeceğini düşünerek bundan vaz geçtiğini anlatıyordu. Perdenin arkasından onu bu hale getiren öyküyü uzattı. Nereden bulduğunu eline nasıl geçtiğini sormak aklıma gelmedi o an. Her şeyin sebebi o öyküydü. O günden sonra da kimse uğramadı kiliseye. Yürüyüşüm o öyküyü okuduktan sonra değişti ve bir daha da dışarıya çıkamadım. Gittikçe halsizleşiyordum. Uykum gelmişti anlattıklarından. Papaza değil büyüğe saygım olduğu için dinliyordum. Yüzyıl yalnız yaşamak herkese nasip olmazdı. Yüzyıl yaşamış birinin anlattıklarını dinlemek de herkese nasip olmazdı. Sabah olmak üzereydi. Şarabı bırakıp elimdeki kalemi elimden aldı ve alnımdaki terleri sildi. Defter bitmek üzereydi. Son sayfasına gelince öykü kendiliğinden bitti. Hem zaten kimse okumazdı. Belki Müceddidul okur hatta yorum yapardı. Müceddidul mu kimdi? O, Papito'nun yaşadığı Yüz Yıl'ın Müceddidiydi. Bir Rahibeyi sevmiş ama onu sevdiğini bir türlü söyleyememiş. Rahibenin öldüğünü öğrendiği gün, günahı da ölmüş içinde. Dul kalmış evlenemeden. Müceddid Dul zamanla Müceddidul oluvermiş. Dulluğu da unutulup gitmiş. Hüngür hünhür ağlayacak zannettim. Omzumda uyuya kaldı.


Çok yüksek bir binadan inmek zorundalar. Karanlıkta yüzleri çok belli olmayan kadın kalabalığı var. Savaş bir kadının ardından berbat bir telaffuzla kötü bir şey söyledi. Kadın duydu. Arkasına döndü ve sertçe çıkıştı. Elif Biket kalakaldı. Suçlandığı konuda masumdu, o ağzını bile açmamıştı. Savaş pişkin ve Biket'in masumiyetini teslim etmiyor. Kadın yaşlılıkla itham edilmişliğin acısıyla Biket'in güzel yüzüne bakıyor. Biket ezildi, ama söylemekten geri durmadı: hanımefendi, her gün bunun acısıyla ben de yaşıyorum. Kadının anlayıp anlamadığını bilemedi o an. Zamanın kendisi üzerinde de çalıştığını nasıl anlatabilir o kadına? Zaman kadınların yüzü üzerinde yapar bütün dansını. Savaş'la binadan çıkmak zorundalar. Savaş fırsatçı gibi davranıyor. Dirseğini memesine değdiriyor yanlışlıkla çarpmış gibi. Sorun değil. Muhtemelen Elif Biket öyle sandı sadece. Distopik filmlerde robotlara geçmiş ve anı yüklemesi yaptıkları gibi Savaş'a erkeklik yüklemek hoşuna gidiyor. Karşılığı olmayan bir şeyin bedendeki eklentisi, duygusal siborglar... Asansöre binemediler. Teknik bir sorun var ortada. Periyodik asansör bakımı yapılıyor. Bütün cihazlar bozuluyor. Gerginlik had safhada. Bina karışık ve çok büyük. Birkaç ayrı çıkış olduğunu fısıldadı Savaş. Koşarak birine yöneldiler. Düşmanca havayı sezinledi Elif Biket. Birileri hızlı hızlı haber iletiyor birbirine gibi. Havada bir ispiyon kokusu. İnmeye başladıklarında onuncu katta geçişin daraltılmış olduğunu gördü kız, kalbi hızlı hızlı atmaya başladı. Kabuslarında geçmek zorunda kaldığı dar geçitler, kanalizasyon borusu değil de, uzun dolapvari gizli geçitleri anımsadı. Kalbi sıkıştı iyice, Savaş elini sıktı Elif Biket'in. Savaş'ın umursamazlığına deli oluyordu. Başka bir çıkışa yönelmek üzere üst katlara tırmandılar yeniden. Elif Biket'in kalbi artık çıldırmış gibi, göğsünü delecek. Koah hastası Biket. Nöbet geleceğini anlıyor, nöbet tuttuğu anda bir anda gündüz düşü yokluyor. Çok sert. Havaya ihtiyacı var. Eski binadaki tüm partiküller içine doluşmuş gibi. Nöbet başladı. Çok hava, çok hava lazım. Savaş ve Elif Biket kırlarda oturup öpüşüyorlar. Savaş'ın eli Biket'in her yerini yokluyor. Biket içinden bunun niçin böyle olduğunu düşünüyor. Anlayamıyor. Sonra Savaş'la karın doyurdukları loş bir kafe-restoran arası mekandan çıkacaklar. Savaş'ın arsızca ilgisi hoşuna gidiyor. Onun erkek olduğunu her saniye anlayabiliyor. Bu çok güzel. Düş olabilir bu kısım. Emin değiliz. Yalanlanabilir düşler kurmayı sever Elif Biket. Çünkü Savaş cinsiyetsiz gibidir. Çalıştırmak için gerekli düğmenin bir türlü bulunamadığı bir alet gibi. Bir ömür geçti Savaş. Yaşam kısa olabilir, fakat yeterince üzüntü vardı. Savaş'ı bir on yıl daha hiç göremeyecek olabilir Biket. Fakat ona söyleyemiyor. Bunu kendi ağzından duymayı kendi kaldıramazken ona nasıl söyleyecek. Yol boyunca falcı kafe ilanları dağıtan kızlar tarafından durduruldu. Dört ayrı kahveyi içip okuttu. Falcılar ağız birliği edebiliyordu demek, içinde ağır dert vardı, uzayan yolun sonunda ölüm vardı, üniformalı biri vardı, dönüş yolu kana bulanacaktı. Ufak tefek bir Arap Elif Biket'in boştaki sağ elini tuttu, bırakmıyor. Biket sıkıntılı. Arap eline yapıştırılmış gibi. Çektikçe Arap canını yakıyor sıkarak. Arap'ın derdini anlayamıyor. Neden bırakmıyorsun dedi, Arap anlamadı, fakat Biket'e bakarak video dedi. Video filan yok bende diye tısladı Biket. Savaş'ın aymazca öbür tarafta yürüyüşü, Arap'ı fark etmemiş oluşu ayrı bir tuhaflık. Kafenin çıkışında havanın karardığını fark etti Biket. Uzun bir yokuşun başına açılıyor kafenin kapısı, yokuşun dibinde sokak bitiyor. Çıkmaz sokak. Arap videoda ısrarcı. Biket terledi. Sağ cebini gösterdi burnuyla. Arap elini cebe daldırdı ve ordaki küçük kağıt parçasını gösterdi Biket'e. Bu bir kargo fişi. Savaş'ın adını görünce bembeyaz kesiliyor kız. Kağıdı alan Arap hızla ilerleyerek bir onay bakışı ile Biket'e serbestsin demek istiyor. Fakat kızın içine düştü bir kere kurt. Savaş'ın hainliğini anlayamıyor. Kendisine bir tabak güzel meyve gibi açlıkla bakan Savaş'ın onun aleyhinde bir misak içinde oluşunu nasıl bağışlayacak. Bunu açıklıyor: Düğme halen kayıp. Yokuş aşağı inen Arap aslında bir silah taşıyor ve Biket'in hızla anladığı gibi taşınabilir bellekteki onun ölüm belgesi. Kargodan alınan paketin muhtevasını aniden anladı. Arap'ın ani bir hareketle Yurtiçi kargodan çıkıp kendi istikametinde döndüğünü gördü, karanlıkta hedef olmamak için koşarak ve eğilerek yokuşu gerisin geri tırmanmaya çalıştı. Savaş'ın ne halt etmeye duyarsız kaldığı artık apaçık olduğundan sol eliyle tuttuğu elini bırakıp gitmekte beis görmedi. Savaş'ın kayıtsızlığı Arap'ın becerikliliğine güvenmesindendi. Arap kesin kararlıysa, diye geçirdi içinden Biket, peşinden gelecekti. Saklanabildiği ilk yer inşaat alanında bir kum yığını arkası oldu. Arap'ın gözünden kaybolabilmesi içini ferahlatmadı. Kumlar ciğerine dolacakmış gibi sıkılıyor yüreği. Uzaklaşan ayak seslerini dinledi, bacaklarını cenin gibi büzerek uyumaya çalıştı. Bu ilk satılışı değildi. Alkolün etkisi olsa gerek, çabucak daldı. Elif Biket afallamış kimselere mahsus ağız açıklığı ile buzlar üzerinde yürüyor, ait olmayı istediği adama hiçbir şey söylememekte kararlı olarak, ilkelliğini koruyordu. Savaş'ın amansız saygısı Biket'i öfkelendiriyordu. Savaş sınırları koruyordu, kesinlikle terslenmekten ürkerek. Biket'se ağzının içine zorla soktuğunda parmaklarını Savaş'ın hiç değilse kızması için yürekten dua ediyordu. Savaş'ın hayır dememesi, kızmaması, tepki vermemesi, Biket'i ölçüsüzleştiriyor, Biket sinirlendikçe daha da saçma hareketlere imza atıyordu. Çocuk olduğunu fark etti, orada saçma bir anda bitiveren bir aynada. Savaş'a baktı, gülümsemiyor. Şapkayı biri koydu kafasına. Bir veda sahnesi bu. Şapka yavaşça yuvarlandığı yerden havalandı, kafaya oturdu. Savaş birazdan ağlayacak mı? Senin gözünün pınarı da ıslanır mı? Pınar demeleri bundan aptal, ıslanması gerek. Bunun doğru olmasını neden bu kadar istiyorum. Elif Biket oradan uzaklaştığında ona ne olacağını bilmiyor. Kendisine ne olacağını çok iyi biliyor. Elinde ağır çantalarla merdivene yöneldi, ilk katı yavaşça inebildi. En alt kata inen merdivenlerin sonuna geldiğinde dizleri büküldü ve yere düştü. Gözlerini açık tutmaya çalışırken kolundan tutan birinin başını çarpmasın seslerini hayal meyal duyuyor. Oracıkta bağıra çağıra ağlasa. Hava lazım, ışık lazım. Bu karanlık basınç yapıyor. Çok hava lazım. Uykuya kendini bırakırken karanlık merdivenlerde bacaklar seçiliyor. Savaş'ın neye ihtiyacı olduğunu hiç bilemedi. Nasılsın? dedi Biket. İçinden ölüyorum dedi. Nasılsın'ı nasılım'dı. O sorsun istiyordu. Fakat Savaş doldurulmuş bir av hayvanı gibidir. Güzel durur ona bakarsan. Kıpırdamadan durduğunda ona saatlerce bakabilir Biket. Savaş için sözcükler kullanışlı arkadaşlara benzer. Savaş'ı mezardan çekip çıkardığını hiç anımsamıyor Elif Biket. O nasıl burada olabilir ki, evet, bütün çabaları boşa gitmişti, cesedi görmesine asla izin verilmeyecekti. O örtünün altında göreceği her şeye razıydı. Bu konudaki kurallar çok katıydı. Hızını alamayıp karşısına çıktığı komutan hafiften gözdağı vererek onu aklıselime davet etmişti. Savaş için yaşamın pratik zorlukları ön planda görünüyor. Askerlik sonrası iş, geçim derdi. Kendisine bağlı hiç kimse yok fakat serseri görünen bu yaşam görünmez iplerle kırk yere bağlıdır. Savaş aslında yerleşik ruhlu ve duygusaldır. İsyankar görünümü Elif Biket'in delici gözleriyle içini görebildiği bir kaplama sadece. Bir mobilya gibi kaplanmış Savaş. Nüfuz edilemiyor. Savaş, Biket'in neler yapabileceğinin hiç farkında değil. Kendisine olanlarla ilgili. Kabul görmeyi istiyor. Reel yaşama uygun bir şekilde sokulabilmek istiyor. Aslında tüm kalbiyle normal olmayı istiyor. Herhangi biri olabilmek, akşamları demlenebilmek, ekmek derdine düşmemek istiyor. Onun için kız hiçbir zihinsel manevrasını kavrayamayacağı karanlık bir şey. Biket bunları görebiliyor. Biket'in hiçbir ayağı yere basmıyor. Otonom bir bölge yaratabildiğini sanıyor sahrasında. Zaman ve mekanın sınırlandığı, özgürlüğün etrafa doğru fazla yayılmadan tadıldığı, kalbin ve bedenin bu birliktelikle durulandığını, kutsandığını algılıyor. Fakat yanılıyor. Savaş bunları algılamıyor. Biket için özgürlük bölgesi, Savaş'ın esaretidir. Onlar bir ara fark etmedikleri bir anda birlikte lanete uğradılar. Ancak Biket çekip gittiğinde nefes alabilir Savaş. Öteki onu yoruyor. Zihnini tümüyle öteki kimsenin hareketlerine adapte eder Savaş. Her hareketi karşılayacağı bir refleksi olmalıdır. İki hayvan gibi algılar Savaş kendini başkasıyla iken. Bir eskrimci gibi çevik hareketlerle karşı koyabilmelidir. Gözleriyle bakmasa bile diğerinin hareketlerini izlemeye ara vermez hiç. Hep bir rolün içindedir bu nedenle. Rafting yapar gibi ilerler Savaş ilişkinin içinde. Hep o andadır. Bütün gücünü o ana teksif eder. Fakat yine de hep güçsüzdür. Savaş Elif Biket'i bıçaklıyor. Soyut bir bıçakla Biket'i delik deşik ediyor. Savaş yalnızca kendisini koruyor. Silopi'ye askerlik için gidecek, Biket daralıyor. İç dünyaları yoksullukla kaplı. Savaş yoksulluğunu bir dünya arkadaşla kapatıyor. Biket kapatamıyor, Biket'in astarı yırtılmış iç dünyası akıtıyor. Savaş'ın yaşadığı dünyayı Biket anlayamıyor. Biket için her şey çok zor. Sabah olduğunda birbirlerini uzun bir süre görmeyeceklerini bildikleri bir dünyaya uyanacaklar. Savaş bunu dert ediyor mu bunu bile bilmiyor Biket. Biket için hayat o anda alması gerekli ağır doz içeren bir tablet gibi. Bu tableti isteyerek yutuyor. Savaş'ın yanındayken dünyanın durduğunu düşünebiliyor. Savaş var olduğu sürece, hiç konuşmasalar da olur. Savaş ile başlayan yoksulluğun tanımını çok düşündü Biket. Ondan öncesinde tam mıydı, belki değildi, fakat varsıldı, çoktu, eksiksiz hissediyordu. Savaş'ı tanıdıktan sonra eskisi gibi tamam olamadı. Savaş bozuk bir makine gibi bol bol konuşurdu. O gün ağzını bıçak açmadı, hayret! Yanında kestiği parmak veya kulakları anı olarak getiren insanlar varmış. Elif Biket gözlerini kapatıp kanındaki alkolün bozduğu dengesini toplamaya çalıştı. Her şeyi aklı başında bir şekilde anımsayabilmek için zorluyor kendini. Hayatının geri kalanı boyunca detaylarını düşünerek tekrar tekrar bunu yaratacak. Yaşamak, yazıya geçerken eski filmlerin yeniden çekilen versiyonları gibi kusursuz oluyor belki, fakat gerçeği herkes unutmuş oluyor. Gerçek neyin çekirdeğidir? Gerçeğin hiçbir önemi yok. Çekmek zorunda bu fotoğrafı. Işık düşük yazıyor ekranda. Bunu kaydetmek zorunda. Bıçağı yerinden çıkarmaya çabaladı. Veda sahnesinden bir önceki sahnedeyiz. Kalemi eline aldığında Savaş'a saygısızlık olduğu geçiyor aklından. Savaş bu hakkı vermemek için çok direndi. Hep savunmada değil miydi o? Kısa Camel paketindeki sigaradan caydırıcı sözlere bakıyor. Kısa Camel yazabildi kağıda. İştiyakla içe çekilen ve dibine dek tüketilen o üç tek sigara Biket'i günlerce nöbette tutabilir. Savaş aldı kalemi travmalar Elfa Biket yazdı. Biket, Henkel promosyonu not defterine kötü el yazısıyla tutulan notun altına, üç değişik imzasından attı, Savaş'ın parmağını tükenmezle boyadı, bastırdı. Sık sık kokusunu duyduğu yanığın yanına koyacak bu izi. Meskenlerin tamamı yakılmıştı. Biket için acı artık dile getirilmemesi gerekli olandır. Yapacağı her neyse artık söylemeyecek. Adım adım yapacak. Sonuçlar ne olursa olsun. Hiç erkek kardeşim olmadığı için olabilir. Şırnak 1629 km. dir, arabayla 19 saat 17 dakika sürecektir. Savaş bir bilse! Elif Biket'e kardeş geliyor.


Durdu ve cebinden anahtarlarını çıkardı. Ne vakittir buna alışamamıştı. Oysa merdivenleri çıkarken kapı çoktan aralanmış olurdu. Yüreğine hoş bir sıcaklık dolardı. Bir bekleyeninin varlığını düşünmek. Dönerken yollar nasıl da kısalırdı. Tozla kaplanmış ayakkabıların, yerini rengi soluk terliklere hızlıca bırakışı. Kaç yıldır sahibinden ayrılmayan pardösünün, askılıkları sallanan vestiyere emanet edilişi. Korkuyla sevincin garip birlikteliği... Kapının eşiğinde göz göze geldiler. Uykudan yenice uyanmış. Her şeye rağmen hayat dolu bakışları. Birbirlerine hasretle sarıldılar. Görüşmeyeli yıllar olmuş gibi. Filiz'in bir an için bile annesini bırakmak istemeyişi. Her geçen gün kollarının arasında artan boşluğun ağırlığı. Genç kız yatağın başucundaki ahşap sandalyeye oturdu. Rahatı kaçmışçasına yine garip garip iniltiler çıkardı. Filiz iş yerinde olup bitenlerden bahsetti. Yurtdışından büyük bir sipariş almışlar. Vakitleri darmış. Fazla mesai yapmaları gerekiyormuş. Patronları işçilerine havlu ve bornozlardan birer çift hediye edecekmiş. Yumuşacıklarmış, annesinin teni gibi. Benimkiler de beyaz olsun genç bir kızın coşkusunun ses tonuna sinişi. Filiz bir an durgunlaştı. Duvarlar gelip dört bir yanını kuşattı. Hemşirelerin sus işaretli fotoğraflarına asılı kaldı bakışları. Hücum eden beyazın başka başka çağrışımları. Yine o garip sessizlik. Nefesi kesilir gibi oldu. Annesinin, ciğerlerini yırtarcasına acı acı öksürüşü. Gitmesiyle gelmesi bir oldu, Odaya geri döndüğünde umut dolu bakışlarla karşılandı. Kalbinde garip bir sızı. Kızının olduğu vakitlerde gözünü bile kırpmak istemiyordu. Daha imkan varken onunla doya doya sohbet etmek, ona sarılmak, onu koklamak... Bardağı, cilası aşınmış komodinin üzerine bıraktı. Yastığı ve yorganı düzeltti. Rüzgar esti, siyah siyah dalgalar yatağına değdi. Daha düne kadar onun da böyle upuzun saçları vardı. Yıllar ne çabuk geride kalmıştı. Daha dün gibi birlikte ilkokula gidişleri. Bazen bir abi gibi kollardı. Babası rahmetli olmasaydı belki liseye de birlikte giderlerdi. Ve belki de... Ayrılık. Bir hayalden bile olsa ne zor. Anlatmaya nereden başlayacağını bilememenin tedirginliği solgun yüzünde. Neler kaynattınız aranızda bakalım? diye sordu. Olur mu kızım, o nasıl söz. Sabahları senden ayrılmak ne zor bir bilsen. Akşamları kulağım kapıda oluyor. Filiz bir daha bırakmamak istercesine annesine sarıldı. Yaşananlara tanık eşyalar alacakaranlıkta silinmeye yüz tuttu. Hüzünler sürüklendi gözyaşlarıyla. Abajurun cılız ışığı titredi donuk yüzünde. Ağır adımlarla pencereye doğru yürüdü. Karanlıkta sert çizgileri kaybolmuş evler esrarengiz bir dekora dönüşmüştü. Sokak lambalarının ışığında hayal meyal yüzü bir kez daha belirdi. Sonra bir gölge gibi usul usul önünden geçip gitti. Genç kız pencereden bir süre öylece bakakaldı. Ardından yavaşça perdeleri kapattı.


Perdenin dantel işlemelerinin arasından odaya gün ışığı doluyor. Halının solgun renkleri canlanıyor. Pencere kenarındaki dağınık çalışma masasından toz zerreleri havalanıyor. Işıkta bir süre parlıyor, sonra yok oluyor. Ağacın gölgesi, salon kapısına kadar uzanıyor. Ağaç gölgeleri insana ne çok şey söylüyor. Salkım söğüdün gölgesine bir kerecik olsun değince aşk oluyor. Gönlü dağa düşenin hali anlaşılıyor. İnsan sırtını bir dosta yaslamanın, kalbini sevgiliye açmanın sırrına eriyor. Birine güvenmek ne demekmiş, biliyor. Asma yapraklarının gölgesinde dinlenen meğer dünyada bir murat var imiş, görüyor. Karaağaç'ın gölgesinde soluklanan, ümidin zorluklara direnmek olduğunu anlıyor. Sığla'ya, Çınar'a, Meşe'ye uğrayan ömrün bereketi ne demekmiş, kavrıyor. Servi ağaçlarına bir kez olsun selam veren, vakur bir edaya rastlayınca onu hemen tanıyor. Gölgeler, gölgelerimiz daima bir şeyler anlatıyor ama gölge ışıktan bihaber. Kendine hayat veren, kendini var eden ışıktan habersiz. Gölge kendi hikayesini bilmiyor, ışığı anlatamıyor. İnsan da başkalarının hikayesini görüyor, okuyor, yazıyor ama kendi hikayesini anlatamıyor. Rüzgar esiyor, dalların duvardaki gölgeleri bir uzuyor, bir kısalıyor. Uzayan gölgeleri, odanın içinde bir ince kol gibi geziniyor. İçinden hiçbir şey yapmak gelmiyor. Başını leylak renkli yastığından kaldırmak istemiyor. Kanepede yuvarlacık olmuş, uzanmakla oturmak arasında duruyor. Bir şeyler yapmayınca durduğu yerde kalıyor insan. Sayıklayamıyor bile. İnsan bir şey yapmayınca katılaşıyor. Akmıyor, ilerlemiyor, kök salamıyor. Hayatın içinde hayata rağmen yürüyemiyor. Toprağın altında toprağa rağmen büyüyen, serpilen kök gibi olamıyor. Battaniyenin altından istemsizce ayaklarını çıkarıyor. Üşüyünce uykusu dağılıyor. Saçları kanepenin kenarından tel tel dökülüyor. Hiç acele etmiyor. Başını pencereye çevirip bakıyor. Suyun damarlanıp camdan ince ince aktığını görüyor. Kalkıp bir süre odayı dolaşıyor, çekmeceleri karıştırıyor. Her yana yaydığı not kağıtlarına bakıyor. Nasıl olsa bir gün yazarım diye istifleyip bir kenara bıraktığı notları canını sıkıyor. Kendini başarısız, değersiz ve işe yaramaz hissediyor. Damlaya damlaya göl olur ama biriktirmekle bir yere varılmazmış, anlıyor. Sadece okuyor, not alıyor; sonra onları çekmecede, sehpada, masada, çantada, kitap aralarında, kıyıda, köşede unutuyor. Bazen en güzel cümlelerini yırtıp attığı kağıtlar arasında yitiriyor. Günleri, geceleri art arda uğurluyor. Bir parça ekmek ve bir bardak çayla pencerenin önüne geliyor. Kar tanelerini görüyor. İnsan yağan kara bakınca gayriihtiyari kaderine boyun büken bir ceylan yavrusunu anımsıyor. Her biri farklı suretlerde iniyor yeryüzüne. Kimisi başka çaresi kalmamışçasına zaruret haliyle yere düşüyor. Kimisi naz u işve velvele-i şan ile. Kimisi düşmenin hazzıyla sona erecek olan hayatın kararsızlığı içinde. Keder ve coşku, umut ve karamsarlık içinde. Kar yağıyor, kül ve kehribar rengiyle. Gökyüzünün kar ile birlikte ruh haline eşlik etmesi hoşuna gidiyor. Tozların, pencereye uzanan mermer zeminde kir bağladığını görüyor. Aldırış etmeksizin dirseklerini mermer zemine dayıyor. Karşı evin camlarına, kapısına bakıyor. Pencerelerin iç tarafında ıtırlar, kaktüsler, rengarenk kalanşolar... Pencere sokağa değil de sokak pencereye açılıyor. Yokuşun tepesinde oturan ev, bu çıkmaz sokağa bir ferahlık ve huzur veriyor. Şehrin ortasında böyle bir eve bakabildiği, sokak boyunca dizilmiş ağaçları görebildiği için kendini çok şanslı hissediyor. Adresini yazarken de bu hisse kapılıyor. İntizam sokağı diye yazmak nedense garip bir mutluluk veriyor. Apartmanların kargacık burgacık ettiği bu sokak, birbirine karşı müstakil duran bu iki evle asalete bürünüyor. Nazik bir el, pencere önündeki çiçeklere bakırdan bir ibrikle su veriyor. Saksıların her biri farklı miktarda sulanıyor. O soru yine aklına geliyor: Suyunu versen, hiçbir şeyini eksik etmesen de neden tutunamıyor? Bazen olmuyor işte. Tüm benliğinle sevgini, ilgini, özverini versen de büyümüyor, filizlenmiyor. Her gün bir cümleyi bir cümleye eklesen de tam bir metin olmuyor. Ne kadar yürüsen de yol bazen hiçbir şey vermiyor. Yürümek yolun vefası ama yol çoğu zaman bivefa oluyor. Biraz ilerideki ağaca takılıyor gözleri. Nasıl da kurumuş. Dalları göğe ulanan damarlı eller gibi. Ağaç orada duruyor, yaşamak ağrısı gibi. Göz de nadiren takılıyor bir şeye, akıl nadiren gidiyor bir şeyin peşinden. Ağacın duruşu içine oturuyor. Hem dimdik duruyor hem bir o kadar mağrur. Hem imreniyor ağaca hem de bir ağaç olarak yaratılmadığına şükrediyor. Kış diyor, nasıl da ciddileşti. Anlıyor ki bir şeylerin değişmesi için hiç de öyle uzun bir zaman gerekmiyor. Bildikleri, ezberleri, tanıdığını sandığı bir insan, bir ev, herhangi bir şey göz açıp kapayıncaya kadar bambaşka oluveriyor. Arkasını döner dönmez tanınmayacak hale gelen, tanınmayacak kadar değişen şeyler biliyor. Olsun, her şeye rağmen kar teselliyi de beraberinde getiriyor. Kar, güvenilen dağlara yağınca masumiyetini kaybediyor. Kuşlar nedendir bilinmez, insanlardan ürküyor. Kaçıp gitmesinler diye kıpırdamadan bekliyor. Birisi içine sıcaklık doldurmuş, heyecanlanmayı unutmuş kalbine bir kıpırtı vermiş gibi. Bu anı içinde tutup saklamak istiyor. Mümkünse yazmak istiyor. Yazınca zaman dokunulabilir, sarıp sarmalanabilir, elle tutulabilir bir şeye dönüşüyor. Fotoğraf gibi saklayabileceği, dönüp tekrar bakabileceği bir şeye. Ama fotoğrafı bozamıyor, düzeltemiyor, değiştiremiyor. Yazıya defaatle dokunuyor, siliyor, yeniden yazıyor. Yazmak bu yüzden sonu gelmeyen bir yol gibi. Yazmak, kurduğu bütün iyi cümleleri kaybettiğinde tekrar yürümesi imkansız bir yol gibi. Bazı insanların, ömürlerinde bir kez olsun bir kuşa hayretler içerisinde bakmadığını düşünüyor. Bu kadar narin nazenin, bu kadar yumuşak bir varlık, nasıl olur da bu dünyanın bir canlısı olabiliyor. Hayat, bu soru üzerine düşünecek kadar uzun. Hayat, bir kuşu sevemeyecek kadar kısa. Ne yazık ki kendisiyle dolu olmak, kendisiyle bu kadar meşgul olmak başka bir canlıya hayret edecek kadar bir zaman tanımıyor insana. Konup göçmeleri, oradan oraya uçmaları, nerede bir kırıntı varsa orayı konak bilmeleri... Kuşlar, kayıp zamanların ve sahip olduğunu zannettiği şeylerin hiçbir zaman kendisine ait olmadığını ustalıkla anlatıyor. Hayatın ele avuca sığmaz, dize gelmez bir kuş olduğuna inanıyor. Güvercinler kuğuruyor. Başlarını bir o tarafa bir bu tarafa çevirip etrafı izliyorlar. Belki de kar onları pek sevindirmiyor. Bugüne dek kuşların da bir ifade, bir duygu taşıyabileceğini düşünmediğini fark ediyor. Fakat bu kuşların yüzünde ne olduğunu kestiremediği ama hissettiği bir ifade yakalıyor. Pencereyi açıp ekmeğini güvercinlerle bölüşmek istiyor. Acele etmeden, usulca pencereyi açıyor. Parçacık ettiği ekmeği, üzerlerine serpiyor. Güvercinler, başlarını indirip kaldırıyor. Aynı tür, aynı cinste de olsa her kuşun başkalığını keşfediyor. Kumrusu, üveyiği, tahtalısı, gökçesi. Her biri ayrı güzel. Pencere kenarından gaga ve pençe sesleri geliyor. Kuşların azim ve sadakatle önlerindeki yeme odaklanması ona çok sevdiği bir yüzü hatırlatıyor. Güvercin ve kar pencereye birlikte geldiğinde çocukluğundaki gibi kendisini yapayalnız hissediyor. Soğuyan sanki hava değil, üşüyen sanki güvercinler değil, kendisi oluyor. Kuşlar birbirini itip kakarak kanat çırpıyor, bazen içlerinden biri havalanıyor, sonra tekrar arkadaşlarının arasına dönüyor. Kuş tüyü kokusu burnuna geliyor, önce yadırgıyor kokuyu, sonra seviyor. Pencereler yüzünden diyor, pencereler yüzünden içeri kuş doluyor. Güvercinler gidiyor, geriye yalnızca tüyler ve gri bir boşluk kalıyor. İskenderun'da doğdu. Kahramanmaraşlı. Hece Öykü, İtibar, Yedi İklim, Türk Dili dergilerinde öykü ve deneme yazdı. Milli Gazete, Dünya Bizim ve Edebistan isimli kültür sanat sitelerinde, kitap incelemeleri ve söyleşiler yaptı. Nuri Pakdil'in Tiyatrolarında Vicdan isimli yüksek lisans tezini hazırladı.


Tren, müthiş gürültüsüyle yirmi yıldır görmediği memleketine doğru yol alıyordu. Leyla, camdan bir sinema şölenini andıran manzaralara bakıyordu. Gözüne çarpan her varlık heyecan veriyor, onların hallerinde kendi alemine yansıyan bir şeyler buluyordu. Ona göre dağların vakarında, ağaçların duruşunda, kuşların uçuşundabir iç huzura ermiş olmanın verdiği candan bir neşe vardı. Toros dağlarının ihtişamı göz görebildiği kadar genişliyordu. Eteklerindeki küçük bir ot parçası bile bu ihtişamdan payına düşeni alıyor, nazarlardan kaçmıyordu. Dağların zirvesinde gezinen bulutlar ise yarı kaçık bir deliye benziyor, cismiyle dağların yanında ufacık olmalarına rağmen onun cesametinden incinmiyor, arkadaşlık ediyorlar. Büyük, küçükle arkadaşlık edebiliyormuş. Tren tünelden geçerken karanlık her yeri istila etti. İnce bir çizik atıldı korku adına yüzlere. Gözler boşluğa bakarken koskoca bir dağın altında bulunmak hissiyatı delip geçti karanlığı. Orada dehşeti buldu, ürktü. Ne zaman tünelin sonunda ışık göründü, bütün yolcuların derinden oh çektikleri sessizce duyuldu. Bakışlarında tatlı bir tebessümü saklayan memleketinin sıcağı vurmaya başladı. Sanki bu şehir diğer şehirlerden farklı bir libas giymişti. Onun libasında yelpazeye ihtiyaç duyulurken diğer şehirlerde hırkaya ihtiyaç duyuluyordu. Nar gibi yüzleri kızartan güneşin ışıkları Çukurova'da daha bir keskin yayılıyor, aylarca devam ediyordu. Başka şehirlerde sobalar evlerin baş köşesine kurulurken burada henüz kurulmuyor, kurulsa da salondaki saltanatı uzun sürmüyordu. Aslında Leyla'nın yolculuğu Konya'da bitecekti. Nerden aklına geldi, hangi sebep ilham etti bilmiyordu. Aniden, bir gün de olsa Adana'yı görmek istemişti. Tren, Adana garına geldiğinde heyecanı artmıştı. Ne de olsa yirmi yıldır memleketini görmüyordu. Gardan çıkarken bedeninin yandığını hissetti. Yirmi yıl önce haşir neşir olduğu sıcaklar şimdi onu terletmiş, Konya'nın soğuğuna alışan bedenini alev alev yakmıştı. İnsanın yaylalara kaçası geliyordu bu sıcaklardan. Bir zamanlar ailece az kaçmamışlardı yaylara. Muhteşem bir aydınlık şehrin üzerinde geziniyordu. Her günü böyle olan, grileşmiş bir gökyüzüne asık suratla bakan bir yerdir Çukurova. İnsanları da bulutlu havaları pek sevmez. Her sabah uyandıklarında güneşi görmeyi bir ikram sayarlar. İlk önce Ulu Camii'ye gitmek istiyordu. O istikamete giden bir otobüse bindi. Her iki yoldan uzanan narenciye ağaçlarının enfes görüntüsüyle mest oldu. Bu şehir bir zamanlar portakal kokusuyla adını duyurmuş. Şehre ilk kez gelen biri portakal kokusunu hemen alırmış. Çoğu kökünden sökülüp atılan portakal ağaçları binalara kurban edildiği için sonraları o mis koku duyulmaz olmuş. Ama ne olursa olsun onun gönlünde Adana hep portakal kokan şehirdir. Çok değişmiş bu şehir diye düşündü. Otobüsle üstünden geçtiği Atilla Altıkat Köprüsü yirmi yıl önce yoktu. Binalar, iş yerleri yabancı geliyordu. Beş Ocak Meydanı'na yaklaşıyordu otobüs. Çarşının kalabalığı dikkatini çekti. Son yirmi yılda bir hayli nüfusu artmış memleketinin. İnsanların birbirlerine çarpa çarpa yürümek zorunda kaldığı bu kalabalıkta Mestan Hamam'ı uzaktan gördü. Çok eski bir yapı. Önünden trafik akıp giderken o tarihi görüntüsüyle muazzam bir dekorun tam ortasında. Kubbeli damıyla farklı bir desen çiziyor, bir antikacının elinden çıkmış gibi şaha kalkıyordu. "Bir muazzam eserdir ki misli yok, naziri yok. Zahiren saat çalar, manen hükümet seslenir. Ol Abidine eyler dua; Çünkü, andan ruz-u şeb vakt-i ibadet seslenir". Büyük Saat'in uzun kulesi göründüğünde Fani Efendi'nin şiirini hatırladı. Büyük Saat'ten sonraki durakta indi. Karşıya geçti. Büyük Saat'in özlemiş olmanın verdiği huşu ile önce gövdesine sonra başını kaldırıp kulenin saatine baktı. Büyüktü, gösterişliydi, alımlıydı. Apoletleri omzundan düşmeyen yüksek rütbeli bir askere benziyordu. Yukarıdan bölgeyi temaşa ediyor, gözetliyor, koruyor gibiydi. Akrebi yelkovanın peşinetakarken vakarını arz-ı endam etmeyi de ihmal etmiyordu. Leyla, kendisindeki dağa taşa sığmaz dedikleri gururunu ondan gördü. Sanki onun gibi yalnız olduğunu biliyor, Üzülme, büyükler hep yalnız kalır, dercesine kulağına fısıldıyordu. Yanındaki ağaç efendi efendi duruyor, eski dükkanlara düşen kulenin gölgesinde serinliyordu. Yine büyükle küçüğün arkadaşlığına şahit olmuştu. Büyük Saat'e ayırdığı zaman yeterdi. Kol saatine bakarken mahcup oldu. Unuttu karşısındaki devasa büyüklükteki saati. Diönüp utangaç bir edayla son kez baktıktan sonra Ulu Camii'ye doğru yürümeye başladı. Geniş bir alana kurulmuş Ramazanoğlu Konağı, Türbe, Kümbet, Medrese ve Camii. Yıldız gibi parlayan geçmişin incileri dökülüyordu etrafa. O incilerden nasiplenmek niyetiyle yürümeye devam etti. Kulağına uzaktan ney sesi geliyordu. Medresenin kapısında bu sese dikkat kesildi. Bu ses karşısında hücrelerine kadar işleyen bir istiğrak hali peyda oluyor, adeta kendinden geçiyordu. Avluya girdi. Tam karşısında bir Şadırvan vardı: Ağaçların ortasında, yeşilliğin çemberinde yalnız duruyor, huzura çıkmadan önce temizlenmek niyetinde olanların yüzüne, ellerine, ayaklarına suyunu bahşediyordu. Avlunun duvarında ve damdaki kiremitlerde dolaşan güvercinler, kanat çırpınışlarıyla manevi bir dalgalanma meydana getiriyorlardı. Bir süre güvercinleri seyre daldı. Avluda ona yakın kapı bulunuyordu. Kapıların küçük oluşu odalarında küçük olduğunu gösteriyordu. Müritlerin zamanlarını ibadete, ilim öğrenmeye ayırdıkları bu hücrelerde şimdi ney dersi veriliyordu. Önlerine kurulmuş iskemle ve masa bir kahve yerini hatırlatıyor ama burada kağıt oynanmıyor yerine kültür sohbetleri yapılıyordu. İskemlenin birini çekip oturdu. Geniş avlunun ortasındaki bahçede envai çeşit bitkiler kaside yüklü beyitler okuyor gibiydiler. Leyla, aynı anda hem ney dinletisinin hem de güvercinlerin kanat çırpınışlarının çıkardığı sesin eşliğinde sıcacık çayını yudumluyordu. Bu iki ses birbirine çarpıyor, orada bulunan diğer insanların kulağından girip en son Leyla'nın kalbinde duruyordu. Çünkü onun kadar bu manevi sesleri dikkatle dinleyen kimse yoktu. Tam karşıda geniş pencereli bir oda vardı. Leyla, odaya girdiğinde tamamen başka bir ufka bakar olmuştu. Zihnine takılan sorunlar kendiliğinden yok olmuş, hayatın meşgalesi bir süreliğine kolaylaşmış, tasa, geçim derdi yutulacak kadar parçalara bölünmüştü. O kadar ki ruh bedenden çıkmış yıldızlarda geziyor gibiydi. Leyla, odada Mesnevi derslerini dinlerken oturmuş dünya düzeninde sıyrıldığını, ahrete kapı araladığını hissetti. Bir süre Mesnevi dersleri dinledikten sonra camiye girdi. Bayanlar bölümünde yere kadar uzanan pencereler vardı. Bu pencereler eski bir mezarlığa açılıyordu. Dervişler burada halvete dururken karanlığın çıldırtan sessizliğinde mezar taşlarına bakarak uykuya dalmışlardır. İpi çekilen gecenin son demleri aydınlığa dönüşürken yavaş yavaş açılan gözler yine mezarları görmüştür. Leyla, pencereye adımını attı. Tahtadan iki kanatlı kapıyı üzerine çekti. Dizlerini kırıp oturdu. Kabir gibi daracık yerde nefsiyle baş başa kalırken pencereden baktığı mezarlar lisan-ı halleriyle ona sen fanisin diye haykırdılar. Her gün, binlerce insanı mezaristana boşaltan ölüm senden ırak kalacak değil ya!. dediklerini duyar gibi oldu. Mezar taşlarının yekunu karalar bağlayacak kadar onu etkiledi. Son durağı Taş Köprü ve yirmi yıl önce gördüğünde inşaat halinde olan Sabancı Merkez Camii. Yola koyuldu. Taş Köprü'nün tam önüne geldi. Devlet Hastanesi'ne gitmek için bu yolu kullanırdı. Trafiğe kapanmış. Karşıda Merkez Camii ona bakıyordu. Ona doğru yürürken daha önceleri Lunapark olan dinlenme parkından geçti. Çocukluğunun güzel anılarıyla doludur yıkılan Lunapark. Bayramlarda ailece gelirlerdi buraya. Caminin avlusuna geldiğinde adeta büyülendi. Hayatında hiç bu kadar büyük bir cami görmemişti. Övgüsünü çok duymuştu. Ve merakta ediyordu. Büyüklüğü başını döndürdü. Binlerce insanın sığabileceği kadar geniş bir ibadet yeri. Dışarı çıkıp Şadırvanın önündeki bankta bir süre oturdu. Birde camiyi dış cepheden seyretti. Gözüne değen her noktasını bir Seyyah gözüyle yazmayı çok isterdi. Seyhan Nehri'nin kenarına kurulmuş bu muhteşem abideyi gezmeyi bütün seyyahlar mutlaka isterler diye düşündü. Başta Merkez Camii olmak üzere yeni yapılar şehre inanılmaz bir zenginlik katmıştı. Arada eskiler yapılar da bayram çocukları gibi cicili bicili giyinmişler, kendilerini gösteriyorlar, unutturmuyorlardı. Bu portakal kokan şehre bir daha ne zaman gelecekti? Bilmiyordu. Ama Ulu Camii'nin medresesinde dinlediği ney sesini hep arayacağını, Çukurova'ya gelmek iştiyakını hep duyacağını biliyordu.


Elleri beyaz önlüğünün yakasına asılı içeri giriyor genç doktor. Soluk, sarı ışığın zar zor aydınlattığı odanın dağınık yatağıyla eski dolabından ibaret eşyasının sessizliğinde bakınıyor. Gece ayazının dokunamadığı penceresiz, küçük odanın boş olduğuna kanaat getiriyor. Kapıdan çıkıp gidecekken görüyor hastayı; iki büklüm duruyor yatağın köşesinde, kucağında dizleri, parmaklarının altına saklanmış kıpkırmızı gözleriyle... İrkiliyor. Genç doktor, başhekimi beklerken sinirli hareketlerle ikide bir eteğini çekiştirip saçını düzeltiyor. Yeni gelen hastayla ilgilenmek istemediğini söyleyecek, nöbeti bittiği halde evine gitmedi bu yüzden. Gergin olması için bir neden olmadığını telkin etti kendine, haklı olduğunu... Başhekimin bu hastayla ilgili özel talimatı varmış, eski bir politikacı mıymış neymiş, hiçbiri onu ilgilendirmiyor. Dün gece de hissetmişti bunu... onu ilk defa gördüğünde; odasına girip yatağının yanında iki büklüm bulduğunda, bütün o acizliğinin içinde bile hissetmişti... Yanılmamıştı işte. Bugün sabahtan beri yaşananlar; hasta değildi sadece o, kötüydü. Salonda, bahçede herkes kendi halindeyken, kimi kendiyle, kimi kendinden habersiz... Bir aşağı, bir yukarı, daireler çizerek bir avcı gibi dolaşmış, girmiş çıkmış, önüne çıkan, ayağına dolanan birinin, ikisinin, üçünün karşısına geçip dikilmiş, konuşup durmuştu. Konuşmaları bir vaiz edasıyla başlıyor, gittikçe hakarete, aşağılamaya, tacize varıyordu. Hastalar huysuzlaşıyor, bağrışıp kaçışmaya başlıyordu her seferinde. Üstelik kimini kimine karşı kışkırtıyor, kulaklarına fısıldadıktan sonra kenara çekilip birbirlerini incitmelerini seyrediyordu keyifle. Bu kadar kısa zamanda tek bir hastanın koskoca hastanede böylesi bir karışıklığa sebep olması kabul edilemezdi. Her seferinde onlarca hasta bakıcı gerekmişti yeniden düzeni sağlamak için. Sonunda bizzat müdahale etmek zorunda kalmış karşısına çıkmıştı. Bir kez daha görmüştü ruhunun kötülüğünü gözlerinin içine bakınca. Yüz yüzeydi. Genç doktoru dimdik gözlerine bakarken bulunca susmak bilmeyen hasta önce kekelemiş sonra dili tutulup sus pus olmuştu. Hemen ardından şiddetli bir atak geçirmiş ilaç verilerek tecrit odasına sokulmuştu. Hasta bakıcılar hastayı yatırırken terk etmişti genç doktor odayı. 'Ellerini değil ağzını bağlayın' demişti öfkeyle kapıyı kapatırken. Ne dediğini anlamasa da hala sesini duyabiliyordu hastanın. Hızla uzaklaşmıştı. Haksız mıydı? Sakinleşmişti sonunda koridorlar. İnsan, nasıl yalnız diliyle bu denli zarar verebilirdi! Başhekimle konuşacak, açıkça onun doktoru olmayacağını söyleyecekti. Hatta bu hastanede kalacaksa tecrit edilmesi gerektiğini de... Neredeydi başhekim? Daha fazla duramadı, başhekimin odasından acele adımlarla çıktı. Koridorun sonundaki kalabalığı gördü. Polislerle, adli tabiplikten adamlar vardı. Gördüğü ilk hasta bakıcıyı çevirdi. Ne oldu, neden gelmiş bunlar? Dehşetle baktı adam yüzüne. Bilmiyor musunuz? dedi. Yeni gelen hasta gözlerini oymuş. Kimin?! diye haykırdı genç doktor ellerini ağzına kapatırken. Kendi gözlerini. dedi adam. Kendi elleriyle, kendi gözlerini çıkarmış. Nasıl? diye sordu. Nasıl olur, tecrit odasında değil miydi? Kolları bağlı değil miydi? Adam dehşeti katlanarak baktı doktora. Kekeledi. Ellerini bağlamayın... ağzını bağlayın demiştiniz ya... o yüzden... bağlamamıştık... Saçlarını sıvazladı genç doktor, ellerini yüzüne kapattı. Dehşet çoktan onun gözlerine de bulaşmıştı. Yatırırken... diye devam etti hasta bakıcı. Yatırırken bağırıyordu, çıldırmış gibi. 'Gözlerimden girdi o kadın, gözlerimde...' diyordu sürekli. Ağzını bağladık biz de... sustu o zaman...


demir sandalyelerin üzerine birikmiş karın aldığı şekle bakarken dalıp gitmeden bir iki dakika öncesi. saatler. O an. İşte tam o an. önünden geçecek. Bir yılı devirerek geçecek. köşelerinden tutup genişletmeye, sonsuz hale getirmeye uğraşacak. Var gücüyle. Olmayacak tabii ki. Dışarıdan genişlemeyecek. Belki. Biraz. İçeriden. Yatay değil dikey. Yetecek ona. İkisine de yetecek. zamanı görecek. Görecek, bu kısacık durma ve yükselmeyle. Nehri seyredecek, biraz yükselerek. Nehrin taşıdıklarını. Nehre düşmüş cam kırıklarını. Yüzen dilleri. Kulaç atan kuyrukları. Cesetleri. doğmamış çocuklar yanlarına toplanacak. Birlikte yapamadıkları bütün kahvaltılar toplanacak, olmayan akşam yorgunu eve dönüşleri de. Hiç gerçekleşmemiş akşam gezmeleri, küçük sürprizleri, akmaya devam edecek. Her şey sıradanlaşacak. vermeyi düşünürken etrafına bakmayı ihmal etmeyecek. Etrafındaki bütün renkler mavide toplanacak. paltosuna daha diri bir mavi yürüyecek. Zaman mavide duracak. Son yirmi yıl mavide karışacak, arasından bir şelale çağıldayacak gürültüyle. Bir kuş tüyü gelip alnına konacak adamın. Yumuşacık. için. Kadın, gözlerini önüne eğecek. Gözleri kaybolacak kadının. Vakit dolunca yürümeye başlayacak. başını çıkartacak. Belki nefes almak belki de gittiği yerden dönmek için. Yüzdüğü denizden çıkarken, duran mavi suya bakacak yoksul gözlerle. götürdüğü iki sandalyeden birine oturup diğerine gelen çayı koyacak. Saklamaya çalıştığı sırrı çaycı, akışında. Şiir tepesinden ayakuçlarına doğru akıyordu. Hangi mısraının hangi adımda söyleneceği, dair tek alışkanlığı buydu. Son dörtlüğe başlamadan şehre şöyle bir baktı. Bir yıl sonra tekrar hatırlamak üzere katlayıp cebine koyacaktı. 1979'da Balıkesir/İvrindi'de doğdu. İlköğrenimini Balıkesir'de, ortaöğretimini Bursa'datamamladı. Üniversiteyi Viyana'da okudu. Heceöykü, Dergah, Post Öykü, Karabatak, İtibar, MahalleMektebi, Muhayyel, Magrib ve Melamet dergilerinde öykü, deneme, röportaj ve soruşturmalarıyayımlandı. Viyana'da yaşadığı yıllarda arkadaşlarıyla birlikte Arz ve Magrib dergilerini çıkarttı. Melamet dergisinde öykü editörlüğü yaptı. İlk kitabı, 'Bekleme Salonu' 2013 yılında HeceYayınları'ndan (İkinci baskı 2017 yılında Şule Yayınları'ndan), ikinci kitabı 'Beni Hikayeden Çıkart' 2017yılında Şule Yayınları'ndan ve üçüncü Kitabı 'Uzaklık Yaralar' Pruva Yayınları'ndan çıktı. Kitaplarından'Bekleme Salonu' Arnavutçaya çevrildi. Ankara'da yaşıyor. Pruva Yayınları'nın kurgu editörlüğünüyürütüyor.


Vehbi Koç Vakfı'na bağlı bir kültür kurumu olarak hizmet veren Sadberk Hanım Müzesi, Vakfın 50. kuruluş yıldönümünü kutladığı 2019 yılında, koleksiyonları arasında önemli bir eser grubunu oluşturan kitap sanatları ve hat koleksiyonundan bir seçkiyi Yazıda Ahenk ve Renk sergisiyle tanıtmayı arzu etti. Serginin küratörlüğü, aynı zamanda sergi kataloğunu da hazırlayan Prof. Dr. Zeren Tanındı tarafından yapıldı. Sadberk Hanım Müzesi kitap sanatları ve hat koleksiyonu Sevgi Gönül'ün özel ilgisiyle oluşturuldu. Kendisi de hüsn-i hat levhalarını kapsayan seçkin bir koleksiyona sahip olan Sevgi Gönül, 2003'te vefatına kadar Sadberk Hanım Müzesi'nin İcra Komitesi Başkanlığını yürütmüştü. Müze koleksiyonunu nadide el yazması Kur'an-ı Kerimlerle, dua kitaplarıyla, murakkalarla, ferman, berat ve vakfiye gibi belgelerle, Osmanlı döneminin ünlü hattatlarının elinden çıkma Hilye-i Şerifler, kıt'a ve icazetler, hüsn-i hat levhalarıyla zenginleştirdi. Tarikat levhalarına özel bir ilgisi vardı. Bu ilgi, alanının nadide örneklerini toplamasına yol açmıştı. Zaman içinde iki koleksiyon dikkat çekici düzeyde gelişti ve zenginleşti. Sevgi Hanım'ın tutkuyla oluşturduğu şahsi hat koleksiyonu ise, onun zamansız aramızdan ayrılmasıyla, arzusu üzerine 2004'te Sadberk Hanım Müzesi'ne intikal etti. Sadberk Hanım Müzesi el yazma kitap ve hat koleksiyonundaki eser sayısı 2019 yılının başında 915'e ulaştı. Koleksiyon kapsamında 157 adet hüsn-i hat levhadan oluşan Sevgi Gönül koleksiyonu dışında, Hüseyin Kocabaş koleksiyonu, Pirizade koleksiyonu ve tek tek yurtiçi ve yurtdışı müzayedelerinden satın alınan eserler ile hibe edilenler bulunuyor. Hüseyin Kocabaş koleksiyonu Kur'an-ı Kerim, Dela'ilü'l-Hayrat, mecmualar, kanunname, icazetname ve edebi eserlerinden oluşan toplam 601 parçadan oluşuyor. Pirizade koleksiyonu ise dokuzu Kur'an-ı Kerim olmak üzere toplam 28 el yazma kitabı kapsıyor. Tezhipli Kur'an nüshaları, zengin tasarımlarıyla seyredeni derinden etkileyen dua mecmuaları, murakkalar, vakfiye, mülkname, ferman gibi belgeler Osmanlı sosyal ve ekonomik tarihinin, mimarisinin, sanatının kaynaklarıdır. Sadberk Hanım Müzesi'ndeki eserler, 15. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın ilk yarısı arasındaki zaman diliminde, Osmanlı hattatlarının yazı üslup özellikleri konusunda bilgi vermekle kalmaz, taşıdıkları imzalar sayesinde üstat hattat, ressam ve müzehhipleri tanımamızı da sağlar.


Ninemin şallarına heveslendiğimde on dört, on beş yaşlarındaydım. Abdest almak için omuzundan indirdiğinde bir kaç dakikalık örtünür sonra kimse görmeden aldığım yere bırakırdım. Şalla kaçamak buluşmalarımı ninemin fark etmediğini sanıyordum. Bir gün çoğu rengi içinde barındıran ebruli ip yumağı ile şal örmeye başladı. Küçük motifleri örümcek biçiminde birleştirdi. Saçaklarına da boncuk dizdi. Çok beğendiğim şalı başkasına hediye edeceğini sanırken bir anda omuzlarıma örttü. İlk şalımın şaşkınlığı aylarca sürdü. Uzun bir müddet kullandığım şalım eskimeye meyillenirken ninem yeniden şal örmeye başladı. Bu defa sarı simli beyaz ip ile örüyordu. Ona en görkemli motifleri itina ile yerleştirdi. Sonra boğazındaki sıralı mavi boncukların arasından kocaman altını çıkarıp şalın kenarına iliştirdi. Sormadım... O şalın benim olduğunu biliyordum. Dantel ve taşlarla bezenmiş, beyaz kabarık bir kostüm giyindim. Beyaz ve sıradan... Her genç kızın giydiği gibi. Annem tam yüz örtümü kapatırken ninem beyaz şalı omuzlarıma örterek sımsıkı sarıldı. Tüm bahaneleri barındıran gözlerim ıslanmaya başladı. Beyaz şalımla çok uzaklara gittim. Aylar sonra memleketime ilk gidişimde yine beyaz şalımı örttüm. Ninem beni öyle görünce çok sevindi. "Sana vakti geldikçe başka şallarda örerim." dedi. Sormadım hangi vakitte... O günden sonra beyaz şalı hiç kullanmadım. Büyük şehirde pek modası yoktu. Özenle katlayıp, arasına lavanta serpip dolapta ki ebruli şalımın yanına yerleştirdim. Beyaz şalın cicim aylarını unutmak üzereyken anne oldum. Kimseye benzetemediğim minik insanı sarıp sarmaladım. Annem geldi memleketten. Oda sevinmişti. Hepimiz Mutlu olduk. Hediyelerini verdi. Mini mini tulumlar, zıbınlar, örgü kıyafetler, dedesinden özel armağan... En sonunda "Ninenin selamı var." diyerek bir hediye paketi uzattı. Pembe renkli tüylü bir şal... Biraz farklıydı. Meğer lohusa şalıymış. Kollarımı omuzlarımı sımsıkı kavradı. Ninem, usulca sarılıp "Ne de güzel yakıştı." diye fısıldadı sanki. Ağlamak istedim, izin vermediler. "Kırkı çıkana kadar örtsün." demiş. Örtmez miyim? Günlerce omuzlarımdan indirmedim. Sonra ninemi yad ederek lavanta serpip ebruli ve beyaz şalın yanına yerleştirdim. Bu defa aradan yıllar geçti. Bir kez daha anne olacağımı öğrendim. Nineme söylemeye utandım. Anneme söyledim. Güzel haberi aldığında buruk bir sevinç ile mavi ip istemiş. Şalı örerken sık sık rahatsızlanmış. Telefonla konuşurken "Nineciğim sağlığın sıhhatin nasıl?" dediğimde, "Gözlerim zor görüyor, ellerim titriyor..." diye yakınırdı. Sonra iyice perişanladığı haberini aldım. Üzülmeye vakit bulamadan acı duymaya başladım. Ağlarken çokça dua etmeyi unutmadım. Ninem için de dua mırıldandım. En çok kıvrandığım an da ağlayarak doğdu. Kucağıma verdiler. Öpmeye kıyamadım. Birkaç gün sonra annem geldi. Çok sevindim. Oda sevinmişti. Yine hediyeler, altınlar... Öğütleriyle birlikte ninemin hediyesini de verdi. Turkuaz mavisi, yumuşacık bir şal... Bu defa en basit bir modeli seçmiş. Kenarlarını da süsleyememiş. Annem; "Çok yorgun, ara sıra başı ağrıyor." dedi. Mavi şalın iki kenarından tutarak omuzlarıma örtüp sıkı sıkı sarıldım. Biran onun da bana sarıldığını sandım. Sonra kokusunu içime çektim bir müddet. Genzim bir tuhaf oldu. Annem; "Ninen yorgun bana ihtiyacı var." diyerek gitti. Mavi şalımı kırkım çıkana kadar örtmem gerektiğini tembihlemişti. Kırk birinci gün onu da omuzlarımdan indirip; ebruli, beyaz ve pembe şalımın yanına katlayıp iliştirdim. Ona da diğerleri gibi lavanta serptim. Çocuklarımı büyütürken bir gün telefon çaldı. Açtım. Annem ağlamaklıydı. "Yoksa... " dedim. "Evet!" dedi bu defa ağlayarak. Benimde ağlamam gerekiyordu. Siyah ve acı kelimeye dilim dönmedi. "Nasıl oldu?" diye sordum. "Şal örmeye çalışıyordu. Aniden başı ağrımaya başladı." diyerek yutkundu ve durakladı. Rengini ve kime ördüğünü sormadan, "Sonra!" dedim. "Bir anda fenalaştı. Kendinden geçerken omuzlarından siyah şalı düştü." dedi.


Gıcırdayarak açılan çift kanatlı tahta kapıdan adımımı attığımda, üzerime doğru sökün eden hatıralar buyur ediyor beni içeriye; çocukluk anılarım, ahtapot kollarıyla hemencecik sarıveriyor ruhumu. İki basamaklı merdiveni çıkıp beton avluda birkaç adım ilerlediğimde ayaklarımın önündeki kahverengi boşluğu fark ediyorum. Tepesinden inmediğim, ipekböceklerimi yapraklarıyla beslediğim dut ağacının boşluğu, içimden bir şeyleri söküp alıyor. Önümde, yedi sekiz metre ilerde, betonun bittiği yerden başlayıp karşıdaki duvara kadar sıralanmış, hafızamdaki yerini muhafaza eden ve fakat artık iyice yaşlanmış, bakımsız kalmış vişne ağaçları... Solda, kömürlüğün yanında, yukarıya doğru uzanan çürümeye yüz tutmuş tahta merdiven... Yanında, sabahları yüzümüzü yıkamak için sıraya girdiğimiz evimizin tek çeşmesi... Başımı kaldırdığımda tüm görkemiyle üzerime hücum eden, çoğu geceler hala koynuma düşmekte olduğu kabusunu gördüğüm örümceğin kocaman yuvarlak yuvasını yaptığı ahşap balkonun korkuluğu... Bir araya toplanmışlar, ergenliğe yürüyen bir çocuğun bugüne uzanan hikayesini anlatmaya başlıyorlar sanki hep bir ağızdan. Binanın giriş kapısının açıklığında küçük bir koridor, sağında üç somya ve sobadan müteşekkil orta büyüklükte bir odaya açılan kapı. Zamanımın çoğunu somyaların üzerinde zıplayarak, olmadı kilimin üzerine uzun atlayışlar yaparak, benden beş yaş büyük ağabeyime kıyasla çocuk sayıldığımdan onun başka arkadaşları vardı artık- yalnız başıma türlü türlü oyunlar icat ederek geçirdiğim oturma odası. Koridorun sonunda, hem mutfak olarak tasarlanmış hem de banyo olarak kullanılmak üzere tabanı kara betondan yapılmış, şimdilerde duş kabini dediklerine benzer iptidai bir kısımla bölünmüş uzunca diğer bir oda. Planı aynı olan ve yandan ahşap merdivenle çıkılan ikinci kat. İşte, çocukluğuma ait olan ve hafızamdan silmek için on yılımı verdiğim halde hala beynimde çakılı duran hatıralarıma ev sahipliği yapan mekanlar... Aslında daha avlu kapısına yaklaşırken başlamıştı dile gelen hatıraların kulağıma fısıldaması, iliklerime kadar ürperten sedanın kulaklarımda çınlaması. On yılı aşkın süredir uyumak için gözlerimi her yumduğumda yankılandı beynimin içinde bu ses. Kolay olmadı bu sedayla yaşamaya alışmak. Esaretin en büyüğü kendine tutsak olmakmış meğer, her yeni günün sabahına bir katil olarak gözlerini açmak zorunda kalmak. Babam mükemmel birisi değildi, olmaya da çalışmadı zaten hiçbir zaman. Hatta küçük dünyamın inşasını kurdu farkında olmadan; mukavim surlar ördü etrafıma, ağır ağır, sessizce, kendine bile duyurmadan. İnsanlar içinde yalnız bir insan olmayı öğretti, kanadığımda elimi bile kıpırdatmamayı. Yine de babalar, çocukları için ne sağlam bir kaleymiş meğer. Kaybedince anlıyor insan. Babam bazen döverdi bizi, yalan değil. Bir akşam yemeğindeyiz, zaman ve mekan yavaşça şekilleniyor hafızamda, evet, ilkokul beşteyim. Ölümünden sadece üç ay öncesi. Sıralandığımız yer sofrasının etrafında sol yanımda yerini alıyor babam, tam karşımda bağdaş kurmuş annem, sağımda ise uyuşan dizlerine verdiği ağırlığı ikide birde değiştirerek oturmaya çalışan ağabeyim. Yatılı okuduğu liseden evci izniyle çıkıp geldiği bir hafta sonu... Bir cuma yahut cumartesi akşamı olmalı. Neden kızdı babam, ne yaptım da tepesini attırdım, bilemiyorum. Hatırladığım, sağ elindeki kaşığın sapını kemerli burnumun tam çıkıntılı olduğu yere yukarıdan aşağıya doğru kuvvetlice vurmasıydı. Zaten biraz kabarık duran burnumun ortası iyice şişmiş, morarmış, bir hafta sonra okuldan istedikleri için çektirmek zorunda kaldığım vesikalık fotoğrafta da bir süs gibi yerini almıştı. Her hatırlayışımda olduğu gibi otomatik olarak burnuma gidiyor elim. Morluğu hala duruyormuşçasına hafızamdaki tazeliğini koruyan süsümü okşuyorum hafifçe. Derin bir nefesle çıkmaya başlıyorum yılların ağırlığını taşımaktan bitap düşmüş merdivenin adımımı her attığımda inleyen çürümüş basamaklarını. Son basamağı geçip eşiği atladıktan sonra soluklanıyorum biraz. Sağdaki kapısı açık duran odanın önüne geldiğimde ise heykel kesiliyorum. Babamların yattığı oda... Gözlerim nemleniyor yavaştan. O meşum olayı yeniden yaşıyorum adeta. Günlerden pazardı, aslında hiç hatırlamıyorum, çocukluğumdan beri balık hafızalıyımdır, fakat bu olaya gelince adım gibi eminim. Babamı pazar günü haricinde gündüz evde görme imkanından mahrumduk çünkü. İğne ile kuyu kazar dururdu ve söylenenin aksine kendi söküğünü de dikmeye fırsat bulurdu. Önceleri istisnasız her gün çalışırken, ihtilal, zorunlu 'tatil günü' sunmuştu. Pazar günü açık dükkan gördüklerinde, zabıtalar, -affetmek, lügatlerinde yoktu o zamanlar- hemen karalarlardı ceza makbuzunu; ancak özel izinle açılabiliyordu iş yerleri, o da sadece lokanta, pastane, kahvehane gibi yerler. Herkese nasip olmuyordu öyle çalışma izni alabilmek. İşte ne olduysa, ihtilal yüzünden olmuştu olanlar; öyle bir kıskacına almıştı ki çocuk beynimi, İskender'in düğümüne rahmet okutuyordu. İhtilalden dolayı benim için biraz farklıdır pazar günlerinin anlamı. Tatildir, lakin biraz da çocukluğumun katilidir aynı zamanda. Babam daha yataktaydı ben uyandığımda. İçimde bin neşe. Bir hafta kalmıştı okulların kapanmasına ve ben ortaokullu olacaktım seneye. Ortaokul demek büyümek demekti, siyah önlüğü çıkarıp üzerinden takım elbise giyme imtiyazına sahip olabilmekti. Ömrümün en ağır oyununu oynamak düşmüştü bahtıma o gün çocuk neşemle. Yatağa atlayıp babamın taht misali karnı üzerine kurulmuştum. Bir yandan onu uyandırmaya, yataktan kaldırmaya çalışıyor bir yandan da nefes alıp verdikçe inip çıkan kocaman göbeğinin üstünde, belediyenin parkında oynayan, tahterevallinin bir ucunda yükselip göklere uçuyormuşçasına haz duyan bir çocuğun sevincini yaşıyordum. Birden ne olduğunu anlayamadan babamın beni üstünden atıp kalktığını, yalpalayarak banyoya doğru gittiğini, bu arada anneme 'Bana bir şey oluyor, başıma su dökün.' diye seslendiğini ve yarı yolda yere yığılıp kaldığını hatırlıyorum. Annem hemen içine soğuk su doldurduğu tası babamın kafasına boca etmişti. Düşerken başını çarpmış olmalıydı ki alnının sol şakağına yakın yerinden kan sızıyordu. Kaçıncı tas suydu annemin döktüğü sayamadım; hafiften gözünü açmıştı babam. Nasıl sevindiğimi anlatamam. Benim yüzümden bayıldığını düşünmüş, sevincimi bile göstermeye korkarak mutfağın bir köşesine sinmiştim. Bildiğim tüm duaları sıralıyordum peş peşe; akşama babamı sağ salim görürsem, bir daha yaramazlık yapmayacağıma dair yeminler ediyordum Allah'a. Altan amca, iki ev sağımızda oturan ve sokağımızdaki tek otomobili olan komşumuz. Sabah akşam arabasıyla evine her geliş gidişinde bütün çocukların imrenerek baktığı, komşulukların henüz can çekişmeye başlamadığı demlerde mahallelinin kolu kanadı. Çakıldı kaldı çocuk beynime, bir daha sökülmemecesine. Annem odasına kapanıp ağladı bir süre daha, sesi kalbimin güm gümleriyle yarışıyordu. Sabaha kadar çıkmadı odadan. Acıkmıştım ama yemek yemeği düşünecek halde de değildim. Saatlerce kapısının açılıp üzerime yürümesini bekledim annemin, 'Katil!' diye atılıp dövmesini. Ama olmadı. Sabah odadan çıktığında tuhaf bir durgunluk vardı üzerinde. Onu son gördüğüm güne kadar da geçmedi bu hal. Babamı öldürmüş, annemi ise canlı cenazeye çevirmiştim. Nasıl taşıyacaktım bu yükü küçücük yüreğimde? Şaşkınlıktan ne yapacağımı, ne düşüneceğimi bilemiyordum. Sabah beraber gittik hastaneye, susarak. Annem cenazeyi teslim alırken tek damla yaş dökmedi gözlerinden. Sanki gece boyunca gözpınarları kuruyuncaya kadar ağlamış, bir damlasını bile bırakmamıştı geriye. Çok tuhaf bakıyordu. Benim içim acıyor ama o bunu görmüyordu. Babamın ölümüyle ilgili tek kelime konuşmadık. Başka konularda da konuşmadı zaten. Benimse sormaya cesaretim yoktu. Mecbur kalmadıkça pek sesini duyurmamış kimseye. Sessiz sedasız tamamlamış ömrünü. Sonradan öğrendim, üzülmedim. Babamı ebediyete uğurladıktan sonra bir ay zor dayanabildim annemin her şeye bigane, suskun dünyasına. Yüzüne her baktığımda, gözlerinin içinde akseden baba katiliyle burun buruna gelmenin acısına daha fazla katlanamadım. Nereye gideceğimi bilmez bir halde, otogara, bitkin adımlarla sürüklendim adeta ama yine de bir kez olsun ardıma dönüp bakmadım. Büyüktü otobüsün beni bıraktığı şehir. Yaşadığım küçük Anadolu kentine göre devasaydı. Çaresizce ıssız ve soğuk sokaklarda yürüdüm, yürüdüm. İçimde pişmanlık kıvılcımları çakıyor, geri dönmenin cazibesine meyleder gibi oluyordum ki bir tokat patlattım kendime. Öyle şiddetli bir tokat ki acısını iki gün hissetmiştim yanağımda. 'Hayır!' dedim kendime. 'Kesinlikle dönmeyeceğim.' Vazgeçmekten öyle korkmuş olacağım ki diğer yanağıma da aynı şiddette bir tokat yapıştırdım. Gözlerimden yaş boşaldı. Daha on bir yaşındaydım. Tinercilerin sahiplendiği zavallı çocuğu almıştı birkaç ay sonra polisler, bir köprü altında soğuktan titrerken. Kaçamamıştım diğerleri gibi, yakalanmıştım. Bir yetiştirme yurdunun sıcak yatakhanesine kavuştuğumda duyduğum his, galiba sevinçti. Fakat ana kucağının yerini tutmuyordu hiçbir yer ve ana gibi yar da olamıyordu kimse. Çok da mutlu bir ergenlik yaşayamadan büyümüştüm. Üniversitenin son gününde geldi telefon, mezuniyet törenindeki buruk sevincimin ortasına düşüverdi aldığım haber. Son nefesini vermiş annem, ismimi sayıklayarak. Ne bir üzüntü duydum, ne bir hasret sızısı. Annemdi, beni doğuran kadındı nihayetinde; geldim cenazesine, hafızamdaki suretinden on yıl daha yaşlanmış olan yüzünü son bir kez daha görmek için. Dalgın dalgın dolaşıyorum çocukluğumun geçtiği mekanlarda. Aynalarda, arkamda bıraktığım anılarımı arıyorum buğulu gözlerle. Yatak odasına giriyorum, ölüm uykusuna daldığı yatağını -görüştüğü tek komşusu Hafize teyze söylemişti- seyrediyorum gözlerimi kırpmadan. Çekmeceleri açıyorum, kapatıyorum, pufa oturup bakınıyorum odanın her köşesine. Duvarda, işlemeli örme çantasının içindeki Kur'an-ı Kerim'de dolaşıyor gözlerim. Annemin alırken ve yerine asarken üç defa öpüp alnına götürüşleri, hafızamda o kadar canlı ki hala. Dünün, hatıralarımla örülmüş akisleriyle dalıp gidiyorum. Aheste bir kıpırdanışla uzanıp alıyorum duvardan. Çantanın kapağını açıp dokunuyorum biraz çekinerek. Çıkarıp sahifelerini karıştırıyorum, okuyamadığım yazılarını inceliyorum. Elimde Elifba, camiye, yaz tatilinde düzenlenen Kur'an Kursu'na gittiğim günü düşünüyorum. Abdest almayı unuttuğum için diğer çocukların alay edip kahkahalarla gülüştüğü, benimse öfkeden arkama bile bakmadan geri döndüğüm anı yaşıyorum yeniden. Gözpınarlarımdaki akmak için fırsat kollayan birkaç damlayı siliyorum yavaşça gömleğimin yenine. Ağlamamak için sıkıyorum kendimi bütün gücümle. Burnumu çekerek yavaşça iniyorum merdivenin basamaklarını. Ellerim ceplerimde geçiyorum avludan. Eskimiş, yıpranmış, yıkılmaya ramak kalmış kapının ardında bırakmak istiyorum ergenliğe adım atmakta olan çocuğu. Bir an önce uzaklaşmak istiyorum bu yerden, kaçmak, rahat yüzü göstermeyen mazimden. Koşarcasına atıyorum adımlarımı. Fakat ne yapsam olmuyor, yitirdiğim çocukluğum uğulduyor kulaklarımda. Çankırı'da doğdu. İlk, orta ve liseyi Çankırı'da okudu. Anadolu Üniversitesi. İş İdaresi bölümünü ve Konya Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesini bitirdi. Konya'da ikamet ediyor. Salih Elyesa müstearıyla Konya'da yerel bir gazetede köşe yazıları yazdı.


Şeker koymadığı çayını karıştırdı. Yıllar önce çayına şeker atma alışkanlığını bırakmasına rağmen çayını karıştırma alışkanlığını bir türlü terk edememişti. Çayı da illa ki kaşığını çıkarmadan içerdi. Sanki kaşığın çaya lezzet kattığını düşünüyordu. Yahut düşünmüyordu. Umurunda bile değildi kaşığın nerede olduğu. Sesini tamamen kapattığı televizyondaki haber bültenine baktı. Altyazıdaki Düğünde katliam ifadesinden ve ekrandaki dehşetli görüntülerden bir anlam çıkarmaya çalıştı. Kamera düğün salonunda ağır ağır dolaşırken muhabir de eliyle bir yerleri göstererek olan biteni anlatıyordu. Ancak televizyonun sesini açmadığı için duyamıyordu muhabiri. Altyazıdaki yedi kişi öldü 25 yaralı var ibaresi bile ona elini uzaktan kumandaya uzatmasını sağlamadı. Haber bitti ve beş dakika süren reklamlardan sonra bir tartışma programı başladı. Sunucu ve dört kişi konuşuyorlardı. Sakallı sunucu, kel kafalı sosyolog, siyah kaşlarıyla dikkat çeken sarışın gazeteci, profesör psikiyatrist ve adli tıp uzmanı yazar kadın az önce haberini dinlemediği kanlı düğünü tartışıyorlardı besbelli. Nasılda hararetle konuşuyorlardı. Jest ve mimikleri bütün ekranı dolduruyordu. Zaman zaman birbirlerinin sözlerini kesiyorlardı. Bazen de sakallı moderatör müdahale etmek zorunda kalıyordu. Yine de televizyonun sesini açmadı. Duyacaklarını anlayabilecek takati yoktu. Televizyonu kapatacak yahut başka kanala geçecek bir enerjisi de yoktu. Tavanda, tam köşede bir örümcek ağını tamamlamak üzereydi. Yerde bir kalorifer böceğinin ağır ağır yürüdüğünü gördü sonra. Son yudumunu aldığı bardağa tekrar çay koydu. Hafif ılımıştı çay. Yine de aldırmadı ve şeker koymadan karıştırıp içmeye başladı. Kapı çaldı. Yerinden kalkmadı bile. Kapı bir kaç kez daha çaldı. Sonra sessize aldığı telefonunun ışığı uzun uzun yanıp söndü. Cevapsız aramaya bakınca onun ismini gördü ve telefonu oturduğu kanepeye yavaşça bıraktı. Pencerenin pervazına bir martı konmuştu. Biraz sonra da uçup gitti. Sehpadaki market bülteninin sayfalarına uzun uzun baktı. Peynir fotoğraflarının bulunduğu sayfada nedense daha çok oyalandı. Çocukken bu kadar çok çeşit peynir mi var mıydı? sorusuna cevap bulamadı. Eve sadece beyaz peynir ve nadiren kaşar peynir girerdi. Beyaz peynir ve sarı peynir yani. Rahmetli babası sarı peynirden fazla yemesinden rahatsız olur, onu uyarırdı. Dışarıda bir ambulansın sesi duyuldu tam bu sırada. Nihayet pencereden baktı. Karşıdaki apartmanın önünde durdu ambulans. Apartmanın kapısı açıldı. Annesini taşıyan sedye ambulansa bindirilirken onu endişeyle ambulansa bakarken gördü. Tam taksiye binerken telefonunu eline uzattı ve onu aradı. Taksi uzaklaşırken o cevap verdi telefona. Daha doğrusu Numune Hastanesi dedi ve kapadı telefonu. Birden gardırobun önünde sokak kıyafetlerini giyinirken buldu kendini. Sanki iradesiyle yapmamıştı bunu. Telefonunu ve evin anahtarlarını almayı ihmal etmedi yine de. Ve evden çıktı. Kapının önünde günlerdir onu bekleyen ayakkabılarını giydi. Merdivenlerden hızla indi. Kapıcı onu görünce çok şaşırdı. Hayırdır beyim dedi o şaşkınlıkla. Cevapsız bıraktı kapıcıyı. Şimdi en azından nereye gideceğini biliyordu. televizyon açık kalmıştı. Ekranda cümbüşlü bir reklam vardı. 1972 İstanbul doğumlu. İlk şiiri 1991 ekim ayında Türk Edebiyatı dergisi okur mektupları sayfasında yayınlandı. Pek çok dergide dergi ve gazetede yazı, şiir ve röportajlarıyla yer aldı. Sebepsiz Serçe, Taş Suya Değince, Heves ve Tövbe Gölgeliği isminde dört şiir kitabına, Kırk Gri Hırka ve Dünyanın Çekmeceleri isminde iki hikaye kitabına imza attı. Ayrıca Pierre Karton namı-ı müstearıyla Horkhaymır'dan Alzhaymır'a Türk Aydını isimli bir de mizah kitabı mevcut.


Boncukları kopuk küpeye bakarak dudağını büktü Esra. Kullanılamaz durumda olan küpeyi niçin sakladığını anımsamaya çalıştı. Parasal değeri son derece düşük bu küpenin sağlam tekiyle birlikte gümüş ve altın takıların yanındaki kurumu canını sıktı. Bu can sıkıntısında hatırlamaya çalıştığı şeyin sevimsizliği rol oynuyor olsa gerek. Kopuk kopuk zihnine düşen her anı parçası bir başka anıyı çekip çıkarıyor olduğu yerden. Esra oldum olası geçmişi düşünmemesiyle övünür. O anda elindeki kırmızı küpelerin baskısına yenik düştü. Tek bir nesne! Kafasındaki eksik deseni kocaman bir fırça hızla tamamlamaya başladı. Bir kenara fırlatıp atmadan önce, bir anının yaşandığı zamanki duyguyu sonraları niçin hissedemediğini düşündü. Bu küpeleri kutsal bir emanet gibi sarıp sarmaladığı gün aynı kadın değil miydi, aynı eksikler aynı fazlalar... Ama şimdi küpenin gözünün önüne üşüştürdüğü tüm olayları sanki başka biri yaşamış gibi. Çok uzak, uzak olduğu kadar yabancı. Başka bir çağın kesiti belki. Esra başına sinsice sokulan ağrıya rağmen küpeleri terli avucunda tuttu ve ısrarla kaldı geçmişte. Bu küpeler vardı kulağımda senle ilk karşılaştığımızda. Küpelerin her salınışında başını nasıl döndürdüğümü sonradan anlatmıştın bana. Mum Kafe'de saatlerce konuşmaya doymaksızın süren ayinler esnasında biliyordum ki ben artık sen vardın yaşamımda. Sen varken ölüm bile işlemeyecekti bana. O gün Nejat Eser Aydın'ı büyülemişse bunda küpenin tesirini inkar edemezdi Esra, ama küpenin tek başına gösterdiği bir performans değildir bu. Esra'nın olağanüstü hareketli yapısı YMM olarak çalışan, 45 yaşlarında yakışıklı fakat sıkıcı bir adam olan Nejat Eser'i çarpıvermiştir. Henüz beş yıl önce evlenmiş, tipik bir başak burcu olan Eser, düzenliliği, temizliği ile hayatını da raf raf düzenlemiş ve sıra dışı hiçbir olayın bu akışı bozmasına izin vermemekle övünmektedir. İyi halt ediyorsun demiştim sana. Benim ilk olağan tepkimdi bu. Biliyorsun, ağzı bozuk biri sayılmam, fakat ara sıra kibar olmayı gerekli bulduğum bir yaşamım ve işim vardı. Sık sık ölümü düşünürdüm o tarihte. Sense işinde yükselmeyi bütün ideallerinin önüne koymuştun. Seni sıkıcı bulsam da nüfuzlu ve güçlü duruşundan etkilendim. Sana duyduğum dehşetli gereksinim aşk paravanı arkasında ne güzel gizlenmişti. Nasıl da anlamadım. Senin gereksinimin bence genç bir beynin faaliyetini izlemekti, hemen ardından cinsel yaşamına renk katmak geliyordu. Babacandın. İhtiyacı olanı korumak kollamak duyguların ağır basardı. Benim yiğit hallerimin yanı sıra kendimi kollamayı bilmeyişim seni fena halde çekmişti. Tabii bu renk katışta müzmin bir kitabilik olduğunu söylemek gerekir. Çünkü doğrusu kaynayan kanım senin sakin mizacında durulamadı. Durulmadıkça hırçınlaştım. Tedbirsiz biriydim, iyi bilirsin. Senin üşenmeden taşıdığın DVD'leri izledim, verdiğin kitapları okudum, çektiğin fotoğrafları inceledim, tartıştım. Bu minik akademinin verdiği coşkunun da katkısıyla kendimi kaptırmak için hiç tereddüt etmedim. Senin kollayıcı ilgin çocukluğumda eksik kalan boyutumu onarıyordu. Ben hep eksiktim. Sen birlikte geçirilen zamanlarda cömertçe davranıyordun, fakat bunun dar zamana sıkıştırılmış bir cömertlik olduğunu ilk anda anlamadıysam da şimdi düşündüğümde bu aldatıcı göstermelik cömertliğin paradan zamana, sevgiden dostluğa uzanan geniş hikayesini çözebiliyorum. Nejat Eser Aydın, tüm yaşamında, kendisi için gerekli bulduğu bir davranışı karşıdakinin ihtiyacı olduğu için yaptığına muhatabını inandırmak için ne gerekiyorsa yapardı. Büyülü bir aşk atmosferi olarak çizip Esra'ya sunduğu, edebiyat bilgisiyle ölümsüzlük geyiği eklediği bu birliktelik onun için bir aşamaydı. Esra ona lazımdı. Hayır, aslında Nejat Eser, Esra'yı kandırmıyordu. Fakat Esra, bir insanda var saydığı doğuştan dürüstlüğün Eser'de hiç bulunmadığını anlayıncaya kadar kesintisiz şekilde kandırıldı. Sen küçük başarılarla, gündelik zevklerle mutlu olmayı bildiğin kadar bunları etrafına ballandırarak satmayı da severdin. Bunların sağladığı tuhaf ışıkla hakikaten kendi karanlığımdan ayrılır gibi olurdum. Aynısını kendimde varsa bile tanıyamaz, senin bulunduğun semtlere yaklaşmayı dilerdim. Geri kalan her yeri eşitleyen ışıklı bir bölge olmuştu senin yaşadığın yer. Bu aşk merkezi dışında her yer çorak, her yer çöldü. Bazen sen bilmeden yakınlarına gelir, oralarda dolaşırdım. Kalbime ve hırslarıma denk düşen tutumunla o günlerde yaşadığımız ortak kavgalarımızla doğuştan getirdiğim açlığım biraz diner gibi olurdu. Fakat iyi günlerde bile, işte o evliliğinin getirdiği uysallıkla sen benim yaşadığım ümitsiz çırpınma hallerimi çok anlamazdın. Kolay tüketilebilir gündelik şeyler üretirdin, insanların zayıf taraflarına hitap ederdin. Onlara her an yardım etmek için hazır olduğunu ihsas ederdin. Ben bile, benim gibi müzmin bir ümitsiz bile, senin yaşadığın bir dünyada bütün açıklarımın kapanacağı hissini tadardım. Dünyaya ilk kez kanabilmiştim. Sen varken bana kimse bir zarar eriştiremezdi. Ateşli yazışmalarımızda edindiğim doluluk hissi bu ilahi diyalogu daha da gösterişli kılıyor, beni coşkuya boğuyordu. Gücümü ikiye katlayan bu durumla kanat takmış gibi iş alanında başarıdan başarıya koşabildim. Bir sonbahar günü bir yanlış anlaşılma neticesi kavga etmiştik, yollarımızı ayırmaya karar vermiştin. O günü hiç unutmuyorum. Ekim olmalı. On gün boyunca canlı bir cenaze gibi dolaştım. Bu senin için radikal bir hareket sayılırdı, fakat bunu o zaman bilemiyordum tabii. Seni geri döndüren şeyi hiç bilemedim, çok sonra gündelik işlerin peşinde koşarken o ara zaman ayıramayacağın için bunu bana ayrılık gibi gösterdiğini düşündüm. Böylece beni cezalandırıyor, hem de kendini kıymete bindiriyordun. Çok muhtemeldi. On gün sonunda hiçbir şey olmamış gibi çıktın geldin. Fakat ben o fetret devrini zihnime nakşettim. Terk edilebileceğimi, bu olasılığı bana yaşattın. Gücünü, müstağniliğini bana kanıtladın. Sonraki her şey, o bozulandan daha farklı seyredecekti. Virüs kanıma girmişti. Gövdem ruh değiştirmişti. Kalbimin rotası büyük yalanın artçısı minik yalanlarla sağa sola çekebilecekti artık. Hayranı olduğun Sherman'a atıfta bulunarak adını bana taktığın Cindy'n, senin Cindy'n yılanlar gibi sadece taşların gölgesinde rahat edecekti bundan böyle. Anımsarsın, Arjantin caddesinde daha sonra hiç gitmediğim bir restoranda çıkıp gittiğin günü. Kesinlikle inanmadım gideceğine. Ama -bu şekilde çıkmaya utanmıyor musun, şu anda kalkıp gideceğim deyip beni restoran ortasında sırf eteğim biraz kısa diye yalnız bırakıp gidecek kadar kasabalıydın işte. Eteğin kısa oluşuna tepki göstermen değildi beni üzen, kalkıp gidecek kadar bensiz idare edebilmendi. Oysa orada küçük bir miraç addettiğimiz, yarım saatlik bir süre bize bahşedilmiş tek iyi şeydi. Ben korkunç acılarla boğuşurdum. Aşıktım ve bu aşkın kaynağını henüz teşhis etmemiştim. Esra kaynağı teşhis ettiği anda, ilk darbeyi vurdu Eser'e. Eser'e aşık değildi, sadece Eser sayesinde henüz giremediği bir dünyaya bakış atabiliyordu. Nejat Eser'in allayıp pullayıp anlattığı iş gezileri, iş davetleri, sanatsal etkinlikler Eser'i yabancı ama cazip bir dünyanın anahtarı olarak gösteriyordu Esra'ya. Eser bir koridordu sanki ve Esra bu koridordan geçerek ulaşacaktı istediği pırıltıya. Kendinde bunu anlayınca Eser'i de kendi hakikati içinde görmeye başladı. Gördüğü bu hakikati hiç sevmedi. Son derece yalın, bencil, düz ve aptal buldu onu. Kadınları ondan kıskanmayacak kadar Eser'den tiksinmişti Esra. Zoraki süren iş ilişkisi çerçevesinde her görüştüğünde ondan kurtulduğu için bir kez daha kutluyordu kendisini. Küpeye baktı ve midesinin bulandığını fark etti, banyoya koştu, kustu. Galiba sonuncu kusmasıydı bu. Sana -sen budalasın diyebildiğimde ferahladığım gündü, o günden bu yana ne zaman seni görsem midem bulanıyordu. Ciddi ciddi. Sana samimiyetle itiraf etmeliydim, sen sahiden ilginç bir varlıktın. Aslında oldukça özel bir tasarım sayabiliyordum seni. Çünkü tuhaf zıtlar sende birleşiyordu. Tüm dünyanın bir göz olduğunu ve kendinin de bu göze sunulmuş bakış nesnesi olduğunu düşünerek tatmin olabiliyordun. Sendeki bu kadınca eğilim, sanata düşkünlüğünün sonucu muydu, bilmiyorum. Fakat tiksinti vericiydi. Elbette homofobik filan değildim. Ama pür erkekliği seviyordum. Sanatın adının geçmesi bile sende heyecan yaratırdı, fakat Allah vergisi sanatsal incelikten yoksundun. Senin dramın da burada yatıyordu, sen sanatın değerinin farkında olan ama bu değeri kendi gözüyle seçemeyen biriydin. Senin en çok istediğin şey yetenekti, ondan mahrumdun. Sanat alanında zirve isimlerin ne anlama geldiğini biliyordun, fakat onların yakınına yaklaşamazdın bile. Nejat Eser'in müthiş bir albüm koleksiyonu vardı, birkaç çalgı aleti çalışma odasını süslerdi, ama onları çalacak müzikal yetenekten yoksundu. Çeşitli düzeyler arasındaki farkı bilen, bir üste atlamak için gerekli her donanıma sahip fakat bir türlü geçemeyen birinin dramı acıtıcı idi. Binbir çabayla açtığı fotoğraf sergisi Cumhuriyet, Radikal, Taraf gibi çeşitli görüşlere ait gazetelerde haber yapılmıştı, edebiyat dergilerinde sıkça eleştirileri yayımlanan bir edebiyatçı tarafından mekanın şiirselliğini ortaya çıkardığı gerekçesiyle övgüye değer bulunmuştu. Hatta Mülkiye'den eski bir arkadaşının önayak oluşuyla Maison Française'de bir röportajı yayımlandı. İç mekan çekimlerinde abartısız dekoratif öğeler minimalizm esintili yeni gerçekçi stile uygun bulunmuştu. Eser içten içe bunlarla yırtamayacağını biliyordu. Kalıcılıkla bozduğu kafası, gerçekte hiç beğenmediği kimselerin, geçkin kadınların, ahbapların dostluk adına yapılan iltifatlarına mazhar olmakla günübirlik avunabilirdi; oysa kendine bile itiraf edemediği o gerçek onu nasıl yakıp durmaz: o vasattı! O birine isteyerek kötülük yapmayacak kadar iyi yürekliydi de. Esra şöyle bir düşündüğünde tüm kalbiyle acıdığını fark ediyordu ona. Hani adil olması gerekirse Esra'nın, Eser'in gerçekte var olan tek kusurunu teslim ederdi, bu kusur insan sevmemesiydi. Diğer şeyler yalnızca onun yoksunluklarıydı. Nasıl yoksul biri parasızlığı nedeniyle ayıplanamazsa Eser de yeteneksiz diye ayıplanamazdı. Hatta vasat üretimin bile kullanılacağı yerler çoktu. Eser'in emeğine bu açıdan saygı duyulabilirdi. Bunları kendisi fark etmiyorsa onu uyandırma gücüne de Esra sahip değildi. Oysa Eser, sevgili Nejat Eser, küçük ve sayısız yalanlar büyük o dev yalanı kalabalık ederek örtmeye çalışıyordu. Sen dozu düşük bile olsa gerçek bir sevgiyle kimseyi sevmediğin için arkadaşını seven bir adamın nasıl davranacağını bilemiyordun, seven birinin abartılı sevgi gösterisi yapması gerektiğini sanıyor ve bu nedenle iltifatta aşırıya kaçıyordun. Yakışıksız kibrin bu nedenle komikti. Gerçi bu kibri kolay kolay fark edemezdi kimse, ustalıkla saklardın onu. Ama ne azgın bir kibirdi o. Nefret etmeyi bilemiyordun. Kızdığın zaman verdiğin abartılı tepkiler bir gün sonra gerçekliğini yitiriyordu. Bu nedenle korkunç ağır ithamlarla üstüne gittiğin biriyle ertesi hafta yemekte buluşabilirdin. Bunları sana gösterebilmeyi çok istedim. Böyle olmanın seni düşürdüğü durumları insanlar kendi aralarında konuşuyordu. Bu üzücüydü. Sana yardım edebilmek istedim. Başka insanların alay konusu olman bende hüzün yaratıyordu. Ama çok güçsüzdüm artık. Beni güçsüzleştirmiştin. Esra kararını vermişti, Eser insanca yaşamayı sadece dış göstergelerle taklit edebilirdi. Ona iyice acıdı. Öfkesi geçti, bulantısı azaldı, fakat ondan uzak kalmadıkça 'bir zamanlar sevilmiş adam'ın zavallı yeni portresi kendi aptallığının belgesi olarak gözünün önünde olacaktı. Senin için vatan sevgisi yoktu, herhangi bir konuda içsel bir ahlaki algın yoktu, Anadolu'nun esasen bir kasaba sayılan şehrinden getirdiğin boş inançların tamamen göstermelik olarak vardı. Onları bile uygulamaya koymuyordun. Bu hakikaten sosyolojik bir vakaydı. Boş bir kılıftın, çağın yükselen değerleri ile doldurulan. Gösterdiğin şey bir oğlan çocuğunun onaylanma arzusu içinde kıvrandığı zaman erkekliğe hiç geçiş yapamıyor olduğu idi. Sen sürekli kendini sahneye koyuyordun. Kendini baştan başa yaratamıyor, taklit edecek bir sürü model üzerinden bir imaj tasarlıyor, bunu insanlara yediriyordun. İş çevren ve geniş sanat çevrenden oluşan bir kamuoyu senin kendini peşkeş çekmek üzere seçtiğin müşteri portföyü idi. Onlara azar azar koparıp verdiğin parçalarla büyük fotoğrafın daha tatminkar olduğunu hissettiriyor, onları sahaya çekiyor, sonra da parçalardan oluşan kendini pazarlıyordun. Benim içinse gerçek olmayan bir şeydi bu. Saygı ve sevgi duyamayacağım, ama ilgili küçük topluluğun tüketebileceği türde bir şey. Anlıyor musun beni, bu yeni Nejat Eser Aydın'ın gideri vardı, fakat benim için sığ ve az gelişmiş bir türün mensubuydun artık sen. Ne yazık, kendini maymun etmiştin. Bunları böyle düşünüp anladığımda sevişmelerimizin de tümden sahte olduğunu anladım. Ne dokunaklı! Kendimi kaptırarak kadın olarak sunduğum her şey, senin tarafından gözden geçirilmiş, süzülmüş, değerlendirmeye tabi tutulmuş olmalıydı, sen sevişme anında hep kendindeydin demek. Belki de beni nasıl da etkiliyor olduğun düşüncesine saplı kalarak bedenimi bir sıçrama tahtası yapıyordun. Benimle birleşmiyor, benim de parçası olduğum bir kadın imgesine giriş yapıyordun, bunu öğreniyordun. Ben eskiz masası idim yalnızca. Kadınlığın o sırada tecessüm ettiği bir ikonaydım sadece. Ama tuhaf bir itirafta bulunayım: Bunu anlamak hiç üzmedi beni. Hatta tahrik bile etti. Aşksız kullanılmış olma duygusu oldukça cinseldi. Esra, Karanfil Sokaktaki bir bijuteriden 30 Tl'ye aldığı kırmızı küpeyle başlayan insani coşkunun bugün, henüz yaşarken bu kadar köhneleşmesini anlamayacak kadar boş değildi, fakat bu sahiden de tuhaftı. Görüşlerinin doğal değişimiyle Eser'in fiziksel çöküşü paralel gidiyordu. Elindeki küpenin tozlu dağılmış kullanılamaz hali bunu somutlayan bir delildi sanki. Bu küpeler toprağa gömülen sihirli sabunlar gibi temsil ettikleri kişiyi etkiliyor olabilirdi. Seni son gördüğümde Esercik çökmüş omuzların, derinleşmiş yüz çizgilerin, zevksiz giyimin, yalancı bir üzüntüyü takmıştın suratına yine, o böbürlenen ses tonu, nasıl da iyi tanırım o sahte sesi, bana Antep'te yaşayan müflis şarap fabrikatörü amcamı anımsattın. Bacakları iyice kalınlaşmış ve varisleri birer parmak enine ulaşmış yengemle ikisi durmaksızın hayattan şikayet ederlerdi. Oysa toplamda tükettikleri kebap ve baklava miktarıyla otuz kadar Afrikalı çocuk ömür boyu doyardı. Kadın toplamının bir üyesi olarak konuşuyorum işte, sadece bu, pilin bitmişti senin. Esra, kırmızı küpeyi klozete atıp sifonu çekti. Kusmuk parçalarıyla birlikte anaforlanıp insanlığın müthiş icadı kanalizasyon tarafından yutuldu küpe.


İnsan, bir zaman sonra kulaklarını sağır eden seslere alışıyor. Belki de sağır oluyor da, alıştığını zannediyor. Sarp kayalıkların ardından doğan güneşe bakıyorum. İki dudağımın arasında, son nefesimi bekleyen sigaram. Aylardan mayıs. Günlerden cumartesi. Şehir, fırtınalı akşamların, ayaz sabahlarını çoktan geride bıraktı. Oysa burada güneş daha yeni görünür oldu. Hala soğuk oluyor geceleri. Soğuk ve karanlık. Bazen öyle oluyor ki, gökyüzüne bir tane bile yıldız değmiyor. Onlarda yalnız bırakıyor bizi. Alınlarımızda, ölümün soğuk terlerini hissediyoruz, çoğu kez. Ve kalbimizde hayatın ahenksizliğini. Bazı geceler sabaha kadar susmuyor gürültüler. Kapatıyorum kulaklarımı sıkı sıkıya, ama nafile. Yer sarsılıyor, gök deliniyor adeta. Sonra kesiliyor gürültüler bir an. Annem geliyor aklıma. En çok kulaklarımdan öperdi beni. Parmakları, saçlarımda dolaşırken. Ah ne de güzel olurdu kış akşamları sobanın çevresinde oturmak. Huzurluyduk. Sonra gürültü sinsice aramıza girdi. Hiç fark etmemiştik oysa. Yerimizden, yurdumuzdan edildik. Kovulduk. Belki de kovulma sebebimiz kendimizdi. Sokmamalıydık aramıza onu. Ama girmişti bir kere. Fısıltıyla yaklaştı ilk zamanlar. Bir yılanın tıslaması gibi. Sonraları, fısıltılar konuşmaya, konuşmalar emir vermeye başladı. Hepimiz kölesi olmaya başlamıştık. Bizi büyüten artık annemiz, babamız, değildi. Yüreğimizin tam ortasına oturttuğumuz, kinimizdi. Ve onu dillendirdiğimiz silahlarımız. Eskisi gibi konuşmuyorduk birbirimizle. Kahramanlarımız değişmişti çoktan. Hoca Nasreddin'in mayası tutmamıştı. Aşklarımız artık Leyla'ya değildi. Ya benimsin ya toprağın şarkıları dinliyorduk. Biz bizi kaybetmiştik. Şimdi bu kayalıkların üstünde onu durdurmak için bekliyorum. Bir haftadır sesi çıkmıyor. Kuşların sesleri geliyor arada bir. Ne de çok özlemişim seslerini. Etrafıma bakma fırsatını yeni buluyorum. Siperin ardından bir vadi uzayıp gidiyor. Vahşi dağ çiçekleri selamlıyor hayatı. Bir türkü duyuluyor uzaklardan. Yankılanıyor dağ ova. Belli ki orayı da terk etmiş gürültü. Birden çok uzakmış gibi gelmiyor karşı taraf. Belki de sandığım kadar uzak değildir. Tekrar türküye kulak kesiliyorum. Gözlerimin dolduğunu hissediyorum. Daha önce duymadığım bir türkü. Ne zamandan beri söylüyordu acaba? Yeni mi başlamıştı? Yoksa gürültüden mi duyamamıştım? Anlaşılan çok şey kaçırmıştık, silahlar konuşurken.


Kasaba yokuşluydu. Her kasaba gibi bir aşağı mahallesi, bir yukarı mahallesi, Harman Yeri denilen meydanı, kahvehanesi... vardı işte. Her bir öyküde mekanı tasvir etme şartı olmamalı. Şartlarını çizeceğim zaten mekanın. Asıl, olanlarla çizilmez ve boyanmaz mı mekan? Zaman, bazen oynadığı sahnenin dekorunu yok edebilme gücüne sahiptir. Oyun, mekanı silebilir. Emmi kasabada grand tuvalet dolaşırdı. Yolda yürürken, kendisine yüklediği görevin kutsallığından gelen bir iç titremesiyle/cezbeyle, aniden cemaatin e dalar ve onları değişmez sorularından biriyle muhatap kılardı: İmanın şartı gaç? Bu bazen İslam'ın şartı da olabilirdi. Ya da şıklı bütün sorular. Sorulduğunda son şıkkın genellikle hatırlanamayıp muhatabı çevresine çaresizce baktıran sorular. Otuz iki veya elli dört farz. Namazın rükünleri. Altısı içinden ve dışından olanlar. Orucu bozanlar. Yeter ki şartlı olsundu. Şartlı, yeminli, ahidli, kurallı, yargılamalı bi şey olması makbuldü. İnsan Yüce'siyle içtenlikle söyleşeceği, dertleşeceği, sevgilerini dillendireceği, hayatı için birlikte karar alacağı zamanlarda, yabancı birinin O'nunla arasında durduğunu ve ne söylese kaşlarını kaldırarak yasak işareti verdiğini, ne yapsa, ne etse cıs-sus mimiğiyle araya girdiğini düşündüğünde deli oluyordu. İmanımın şartı kaç? Diye sorduğumda kendime, şartsız inanıyorum ben! diye bir ses bağırıyor içimde. Sevgiyle, emredilen bütün iyiliklere, o iyilikleri bana içten bir disiplin ve yaptırım gücüyle kolayca yaptıracak disiplinlere, şartlara koşmak mı gerek, bilmiyorum. Ah M... emmi ah... Ah benim dinimin siyah bıyıklı bekçisi ah! Polisim! Asayişim, berkemalim... Keşke un değirmenine sırtında çuvalla gelen köy kadınlarına karşı davranışlarında da biraz kural gözetmiş olaydın. Keşke her gün ahırdaki haycan'a öyle acımasız vurmasaydın. Ve kadınına; sevgine ve şefkatine şiddet uygulamasaydın. Keşke yargıda asıl sorun edilecek olanın dini emretmek, şartlı ezberletmek ve sonra göz kırpmaksızın insanların başında beklemekten çok, bireysel olarak yaşamak, kul olmak gerektiğini, en çok kendi başında beklemek, uyanık bir bilinçte olmak gerektiğini bilseydin.