Osman Bayraktar iktisat okudu. Yönetim alanında yüksek lisans ve doktora yaptı. Bir grup arkadaşı ile birlikte Yedi İklim dergisinin çıkışında yer aldı. Yazıları Yönelişler, Mavera, İlim ve Sanat, Yedi İklim, Hece, Türk Dili ve Mahalle Mektebi dergilerinde yayımlandı. Kitapları: İzlek, Yol Hakkı, Ağaçlar ve Şirketler, Modern Çağda Ulema. Yedi İklim dergisinde yazmayı sürdürüyor. İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde öğretim üyesi. -Öncelikle söyleşi için teşekkürlerimi sunuyorum. ' İzlek'ten sonra 'Şiir ve Hayat' kitabınız da İz Yayıncılıktan okuyucuyla buluştu hayırlı olsun. Şiir ve Hayat ile başlayalım. Niçin Şiir ve Hayat? -Kitabın başlığını bir soru olarak da alabilirsiniz, bir cevap olarak da. Zaten hayatta soru ve cevaplar her zaman iç içe değil midir? Doğru soruyu sorabilmişseniz, cevabın yarısını da bulmuşsunuz demektir. Sana her ne kadar özünde bir soyutlama olsa da, eser hayat akışı içinde bir yerlerde şekilleniyor. Eserle yazarın hayatı arasında ne kadar bir ilişki kurulabileceği konusu, teorik olarak tartışmalı bir alan. Ben, eserin bütünüyle yazarın kendisinden bağımsız olduğu kanaatinde değilim. Bu nitelikte eserler de var elbet, ancak onlar sanat eserinden çok bir reklam malzemesi ya da dizi filim senaryosu niteliğinde eserler. Bu nitelikteki eserleri küçümsemek için söylemiyorum. Bazıları gerçekten çok yüksek düzeyli zeka ürünü çalışmalar. Ne kadar güzel ve nitelikli olsa da bunlar ısmarlama ürünler. Başkaları esas alınarak üretilmiş. Bütün dünyaya pazarlanmak üzere tasarlanmış popüler nitelikli romanlar da böyle. Bu yüzden yüksek satış rakamlarına ulaşsalar da edebiyat dünyasında pek fazla yankısı olmuyor bu eserlerin. Sanat ürünü, özellikle şiir, şairin hayatıyla ne kadar bağlantılıysa etkisi de o denli yüksek oluyor. Bununla şiirden çıkıp, biyografiye ulaşmayı söylemiyorum. Şiirin içindeki o yaşanmışlık özünü, şiiri zihinsel bir tasarım olmaktan çıkartıp, sanat eserine dönüştüren o insani sıcaklığı anlamaya çalışıyorum. - Yazabildiğiniz kadar çok yazın! Parmaklarınız kırılana dek yazın, yazın, yazın! diyor Çehov 1886 yılında Marya Kiselyova' ya yazdığı mektupta. Bu bağlamda soracak olsam sizin yazıyla, kalemle muhataplığınız nasıldır, yazmaya dair bize neler söylersiniz? -Yazmak ve belki daha çok da okumak, bizim için bir araya gelmenin, bir arada bulunmanın, birlikte düşünmenin bir yolu gibi oldu. Yazma eyleminin bireysel bir uğraş olması yanında bu tutum biraz ironik durmakta, bunun farkındayım. Profesyonel yanı öne çıkmış, kendini sadece 'yazar' olarak gören bazı kalem erbabı için bu betimleme uygun olmayabilir. Ama benim, belki biraz daha cesaretle söylersem 'bizim' gerçeğimiz bu. Yazı yazıyorsak, bunu bir takım arkadaşlarla bir arada bulunmaya, dergilerin çevresinde bir araya gelmeye, kendimizi hep birlikte belli konularda sorumlu tutmaya borçluyuz. Yazmak, benim için bir düşünme biçimi, bir problem çözme yöntemi. Yazıya başlarken zihnimde dağınık halde, bazen sadece çağrışımlar düzeyinde bulunan düşünceler, yazım sürecinde derlenir, toparlanır, tutarlı bir bütün oluşturur. Yazı bir keşif sürecidir. Sanki kelimeler, cümleler alır sizi götürür düşüncenin saklı labirentlerine, yaşamın keşfedilmemiş yanlarına. Yazı ürüne dönüştüğü zaman okuyucunun bir malzemesi haline gelir; okuyucu kimi zaman tutar yüceltir bu malzemeyi, kimi zaman görmezlikten gelir. Sonuç ne olursa olsun, yazar için yazma sürecinin bizatihi kendisi değerlidir. Yazının yayımlanmasının belki, yazının sürekliliği anlamında bir katkısından söz edilebilir. Tabii bir de yazıdan sonra gelen geribildirimlerin katkısı. -İzlek, 'Sükut Sancısıyla' başlıyor. Söz hakikati dile getiremiyorsa eğer, hakikati korumak için sükut girer devreye. Kalem yıkıcı bir kılıçtır; acıyla birlikte şifa getirir. diyorsunuz. Bu bağlamda soracak olsam yaşadığımız dönemde, yazın dünyasına ve yazarlara dair neler söylersiniz? -Yazıda bahsedilen Mehmet Akif'in, 1923'den sonraki durumalışı ile ilgili. Sözünü istediği gibi söylemenin anlamını kaybettiği bir ortamda, suskunluğu seçmek. En zor koşullarda destan boyutunda şiirler söyleyen bir şair susmuşsa, elbette bu suskunluğun doğurgan bir anlamı olmalı. Mehmet Akif gibi bir söz ustası, yazmak, konuşmak isteseydi, her şeye rağmen günün koşullarında bunun bir yolunu bulabilirdi. Ancak içinde bulundukları ortam o kadar absürt ki, sözün bir anlamının olmayacağının farkında. Bu durumu biraz da Mehmet Akif ve kuşağının macerasıyla birlikte düşünmek gerekir. Onların şahsi deneyimlerinden çıkarak genellemeler yapmak anlamlı da olmayabilir. Nitekim onlardan sonra farklı yazarlar, aydınlar çıktı, sözlerini farklı biçimlerde söylediler. Sözlerine karşılık dergilerinin, gazetelerinin kapatılması, kitaplarının toplatılması, özgürlüklerinin kısıtlanması gibi yaptırımlarla karşılatışlar. Buna rağmen, söyleyecek sözü olan, sözünü hayatı kadar değerli bulan yazarlar bir şekilde sözlerini söylemekten geri durmadılar. Günümüz koşullarından baktığımızda sadece bir söz söylemenin yaşamsal bir bedelinin olmasını hakkıyla kavrayamayabiliriz. Geçmişteki olguları, realiteleri bildiğimiz halde kavrayamayabiliriz. İki binli yıllara kadar da bu şartlar farklı şekillerde varlığını sürdürdü. Şimdi aydın olarak, düşünen insanlar olarak muhatap olduğumuz durum daha farklı. Savcı, polis baskısı yok üzerimizde çok şükür. Ancak yaşadığımız dönemde adına ister modernizm ister çağdaşlık diyelim Batı değerleri öylesine çevremizi kuşatıp kurumsallaştı ki, bu çemberi yüzeysel eleştiriler, hamasi söylemlerle aşma imkanımız yok. Daha kapsamlı, daha derin ve bütüncül durumalışlara ihtiyacımız var. -Eşik Yayınlarından çıkan Yol Hakkı adlı gezi yazılarından müteşekkil olan kitabın girişinde; Yolda olmayı hep sevdim. Öyle çok özel, iyi tasarlanmış gezilere çıkmayı başaramadım ama ne zaman önüme seyahat gerektiren bir fırsat çıksa buna hiç hayır demedim. diye başlıyorsunuz. Seyahatleriniz yazın dünyanıza nasıl yansıdı diye sorsam neler söylersiniz? Yazarlara gezmeyi tavsiye eder misiniz? -Gezmek, birincil olarak sınır kavramından kurtulmakla ilgili. Her ne kadar direndiğimizi, korunduğumuzu düşünsek de muhatap olduğumuz eğitim, zihnimize sınır kavramını öylesine yerleştirdi ki, sanki dört bir yanımız Çin Seddi gibi duvarlarla çevrili. Ben birçok alandaki trajik durumumuzun, sadece fiili durum olarak değil, kavrayış olarak da küçük devlet fikrine teslim oluşumuzla ilgili olduğunu düşünüyorum. Gezmek, benim için her şeyden önce sınır kavramının çürüklüğüne işaret eden bir eylem. Yeryüzü, geçmişi ve geleceğiyle bir imkan olarak önümüzde. İnsanlık macerası, birikimi bir yanıyla taşa, toprağa, yapılara kazınmış olarak sürdürüyor varlığını. Bu hayatın durağan yanı. Bir yanıyla, sınırın ötesinde, çarşıda pazarda hayat sürüyor. Sürekli bir devingenlik. Başka güçler tarafından çizilen sınırlara hapsolmuş toplumların zihinsel yapılarının benzer çembere alınmış olduğunu gözlemlemek hem trajik hem umut verici. Bu sıkıştırılmışlık durumu, niçin bir çıkış yolunu aramanın da bir başlangıcı olmasın? Yeryüzünün bütünlüğü gibi, zaman da bir bütün. Büyük ihtişamını taşa toprağa kazımış bir takım değerlerin, filmlerle, kitaplarla ne kadar cilalanırsa cilalansın artık dirilme şansı yok. Ben gördüm: Yunan ölü bir uygarlık. Roma da öyle. Endülüs'te, bir yangından arta kalan az sayıda yapıda ise İslam dinamizmi bütün haşmeti ile varlığını sürdürüyor. Sanki taş çatlayacak da içinden hayat veren güller fışkıracak gibi. İdil'in suları da öyle; beş yüz yılın özlemi, yalnızlığı, umudu ve coşkusu ile akıp duruyor. -Mehmet Akif, içinde hapsolan, bir cehenneme dönüşen söz okyanusunu muhafaza etmek için derin acılar çekti; ama ne kendini ne de hakikati değiştirdi. diyorsunuz ve bu yolun yolcusu olan Necip Fazıl, Sezai Karakoç, Aliya İzzet Begoviç, Ramazan Dikmem, Hasan Aycın, Ebubekir Eroğlu, Arif Ay, Ali Göçer, İbrahim Demirci hakkında yazılarınızı okuyoruz. Medeniyet tasavvurumuzu oluştururken, hakikat eri olmaya aday yolunda adım alırken mihmandar eylediğimiz eylem adamı, düşünür ve sanatçılar hakkında adeta şerh düşerek yazdıklarınızla yol haritamızı da belirlemiş oluyorsunuz. Bu mümtaz şahsiyetlerin sizde uyandırdığı ortak özellikleri nelerdir bu konuda bize neler söylersiniz? -Yüz elli yıldır bizim toplumuzda düşünceyi en güçlü biçimde yazar ve sanatçılar, özellikle de şairler temsil ediyor. Toplumumuzun, kıyaslamalı olarak Batı karşısında zayıf kalmasından itibaren aydınlar arasında çözüm arayışlarına yönelik çabalar da çoğaldı, çeşitlendi. Bir kısım aydınımız çıkış yolunu bütünüyle üstün olanın, Batı'nın değerlerini kabul etmekte buldu. Yeni devletin kurumsal yapısı da bu düşünce etrafında şekillendi. Mehmet Akif'in de içinde bulunduğu bir kısım aydınlar grubu ise toplumun yeniden ayağa kalkmasının ancak bin yıldır toplumumuzu şekillendiren temel değerlerin özümsenmesi ve yeniden yorumlanması ile mümkün olacağı temel tezine bağlı kaldılar. Burada zikredilen Mehmet Akif, Necip Fazıl ve Sezai Karakoç'un edebiyat anlayışlarına baktığımızda, bu konuda aynı tutuma sahip olmadıklarını rahatlıkla söyleyebiliriz. Aralarındaki bağ, edebiyat bağı değil, düşünce ve yönelim bağıdır. Daha açık bir ifade ile geriye doğru bu tanımlamayı yapan ve bundan gelecek için bir perspektif çıkaran Sezai Karakoç'tur. Sezai Karakoç, temel yönelimleri esas alarak, bu çizgiyi Diriliş düşüncesinin esası haline getirdi. Bugün bu yaklaşım temelinde oluşan bir edebiyat ve düşünce akımının varlığından söz etmek mümkün hale geldi. Sezai Karakoç'tan sonra zikrettiğiniz isimler bu temel yönelime bağlı kalarak eser veren, bu durumalışı koruyan yazar ve sanatçılar. -Yakın zamanda bizleri inşa eden, derin ve duyarlı söylemlerle hakikat yolunu gösteren kitaplarınıza yenileri eklenecek mi? Son çalışmalarınız hakkında okuyucularımıza neler söylersiniz? -'Kalem Hakkı' isimli dosyanın bu günlerde yayınlaması gündemde. Edebiyat merkezli, hayata, yaşadığımız günleri kavramaya dönük denemeler. Yedi İklim'de, Ahmet Mithat Efendi'den günümüze öykü serüvenimize ilişkin bir dizi yazı yayımlamıştım. Bir-iki ekleme ile o dosyanın da önümüzdeki aylarda tamamlanmasını ümit ediyorum. -Dolu dolu ve samimi bir şekilde gerçekleşen bereketli söyleşi için teşekkürlerimi sunuyorum. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.


Hasibe Çerko, Leyla, Büyüyen Ay Yay., 2015. Aslında bu denli zor metinler yazdığımı düşünmemiştim. Her Şey Bir Derekuşu adlı öyküm dışında diğer öyküleri örneğin, soyut bir biçim hedef alınmaksızın yazdım. Kaldı ki bu öyküdeki anlatıcının etkilendiği bütün biçimler canlıydılar. Bir kere, yalnız dile getirmekle kalınmıyor, biçim verici bir uğraşının içinde bulunuyorsunuz. Biçim vermeden dile getiremiyorsunuz. Bu da belli duyusal ortamlarda ortaya çıkmaktadır. Biçimlerin uzamında gezinmek nesnelerin, çevremizdeki deneysel objelerin alanında yaşamakla aynı şey değil kuşkusuz; anlatıcı o mekanda canlı ve devingen bir güçle karşılaştı ki o ürkünç yolculuğa çıkmayı göze aldı. Belki de o garip güçle anlatıcı, öyküdeki mekanın doğasından duyulur, dokunulur şeyleri çıkarıp oluşturdu. Her Şey Bir Derekuşuna dönersek doğaya içkin gücül bir güç, nous ile karşılaşmalar var burada. Bir sözcük anlatıcıdan ise diğerleri nous'tan sızıntılardır. Bazen soğuk ve aldırışsız, bazen sıcak ve sarıp sarmalayıcı his bırakan bir akıcılık nous. Aristoteles'in metafiziğinde kendi kendine bakan Tanrılık, Tanrı'nın öncesiz ve sonrasız mutluluğu. Evrenin özlemesiyle ona aktığı şey. Buna, bu immaterial akışa kapılıyorsunuz. Bu kapılma yalnız acı veya haz duyma değil. Yalnız duygu yoğunluğu asla değil. Düşünmek, sezmek, biçimlere yönelik garip bir gönül çalkantısı ile dışlaştırma tutkusu. Tek başına duygu ne canlandırılır ne de dünyasallaştırılır. Bu yüzden işte, her canlandırma bir dokunmadır. İmgelemin oyunu burada ortaya çıkıyor ve az evvel değindiğim gibi, gerçek bir imgelem, tek başına bir öykücünün işi değil. Seslerin, ritimlerin, renklerin açığa çıkması yani. Tek başına değil. Friedrich Schlegel'e göre modern ozanın en büyük görevi, kendisinin transsendental şiir diye betimlediği, yeni bir şiir biçimi yaratmak için çalışmaktır. Başka hiçbir poetik tür bize poetik tinin özünü, şiirin şiirini veremez. Nitekim romantik düşünürlerin en büyük amacı felsefeyi şiirleştirme ve şiiri felsefeleştirme idi. Böyle bir düşünceyle öykü yazmaya başladığımı söylemiyorum. Aslolan yazının imgelemimin özgür oyununun bir sonucu olmasıdır. Salt duyguyu değil, devinimi vermek istemesinden, tartımı sezdirmek istemesindendir öykünün zorluğu veya okuru zorlaması. Ve burada, bu isteğin sınır tanımamasıyla ilgili olmalı. Sorunuza geri dönersek, beni buraya neyin getirdiği sorusu oldukça karmaşık bir deneyimler ağını içermekle beraber bilinçdışını, masumiyeti ve derin içsel deneyimi çağrıştırıyor. Korkunç derecede utangaç ve içekapanık ilk çocukluk evresini yalnızlık hissiyle büyüyen hayalperest, maceraperest bir çocukluk izledi. O dönemde tattığım duyguların en sarsıcı olanı insan oluştu. Fantastik, masalsı bir şeydi insan. Acıklı bir masalın içinde oradan oraya koşuşturup ürün yetiştiriyor, savaşıyor, öldürüyor, onarıyor, secde ediyor, bir sürü şeyden keyif alıyor, yorgun düşüyordu. Giysileri içinde ölüyordu. Ölünüyordu. Yani dünya fantastik bir anlatıydı. Dünya fantastik ama dünya her şey değil. Her şey olmayan bu dünyada edebiyatın gerçekliğine inanıyor ve bu yüzden düşlemek istiyorum. Ayrıca edebiyat bir eğlence değil. Sanatsal değer gücümün ve biçimsel beğenimin sınırları bir eğlence gereksinimine yanıt vermeye yanaşmıyor. Bir edebiyat eserinin güzelliği hiçbir zaman kolay bir güzellik değildir. Leyla'da, eserin dışlaşma sürecindeki ve bitimindeki haz, hiçbir zaman yumuşak bir etki bırakmadı bende. Uyarıcı, tedirgin ediciydi. Demek ki imgenin oyunu eğlendirmeyip, aksine bir gerilim yaratıyor. Seyir, sanatsal değeri dayatıyor. Bu da tam bir düşünce yoğunluğu istiyor. Yani yalnızca haz veren duyguların yoğunluğunu arar ve çağrışımların keyfiliği ile yetinirsem yazık ki bir eserin doğumu gerçekleşmemiş olur; az çok hınçlı kırık değinilerdir ortaya çıkan. Öncelikle, sevgili Necip Tosun'a Günümüz Öyküsünde değerlendirdiği için çok teşekkürler. Us Lekesi için oldukça güçlü, işin zorluğunu kavrayan geniş bir tahlil yapmış. Hepsi öte dünyaya geçmiş on yedi erkeğin tarihi olması ve bir de filozoflar olması ister istemez aklın öne çıkmasını dayatacaktı. Ne var ki bu kitap bir kurmaca. Ve temel karakteristiğin zemininden bütünüyle akılsal, sezgisel motiflerden sökülüp kitaba girdiler. Aklın sıkı denetiminde bir dünya hayal, alegori, metafor, fantazya işte. Leyla için yaptığı değerlendirme ayrıca kıymetli. Duygu ağırlıklı diyor Leyla için ne güzel. Kitabın ruhuna uygun, derin. Öykülerini zevkle okuduğum arkadaşım Mehmet Kahraman'a Heceöyküde yayınladığı o kuşatıcı yazı için çok teşekkürler. Leyla hakkında hayal ağırlıklı diyor. Bu kelime yine sarıp sarmalıyor kitabı. Eser böylesine hoş okuyucusunun gözünden bambaşka yorumlarla çoğalıyor. Sıradaki taşıyıcı sözcüğe gelince, hiçbir zaman soyut bir birliği açıklamayı düşünmüyorum. Canlı, renkli bir çoklukla dolu metinleri seviyorum. Nous'u değil, nous'un çok renkli dünyasal belirlenimlerine dokunmayı düşlüyorum. İnsan ölümlü tabii. Ama gene de eser eskimez olsun istiyorsunuz. Yeni bir vücudun kendi doğumuna has algısı, titreşimleri, tartımı olacağını sezdiren insan merkezli öyküler gelecek gibi. Daha çok ritim, resim ve büyüye, derinlikli algılara ihtiyacım var gibi. Bunun dışında doğayla katiyen bir yarış amacı gütmediğimi belirteyim. Bundan korkmak gerek. Nitekim Goethe, Sanat kendi derinliği ve genişliği içinde doğayla yarışmaya kalkışmaz. Doğal olayların yüzeyine bağlı kalır. Ama onun da kendi derinliği ve kendi gücü vardır. Bu yüzeysel olayların en üstün durumda olanlarını onlarda, bir yasalılığı, uyumlu bir bütünün yetkinliğini, güzelliğin doruğunu, duygunun yüksekliğini onaylayarak kristalleştirir diye söylüyor. Bir sorunuzun cevabı içinde bahsetmiştim; yazın sürecinde beni kavrayan şeylere bakarım daha çok. Bunun bir tür olarak ne olduğuyla pek ilgilenmem. Yazarken içimdeki derin karşıtlıkların farkına varmam için bu özgürlüğün beni bulması, sorumluluklardan çekip alması olmalıdır yazmak. Masalsı olana çok fazla vurgu yapmak, anlattıklarımızı bu dünyadan tamamen soyutlamak, öykü türünü hayatın gerçekliğinden uzaklaştırıp insana ve hayata dokunmamıza engel olacak olumsuz bir durum yaratabilir mi? İlk öyküde yaptığınız gibi, masalsı olanı bir şekilde gerçek dünya ile buluşturmak mı gerekiyor? Bunlar benim zihnimde sorular sadece. Dediğim gibi. İnsanın dünyadaki varlığı su katılmamış bir masal. Hem de epeyi hüzünlü. Novalis'e öykünerek bir de şu: ne kadar imgesel, o kadar gerçek. Daha önceleri sözlük çalışmışlığım vardır. Şimdi yok. O eski kelimeler nasıl çıkıyor ben de şaşıyorum. Edebiyatın yanında felsefe, tarih, insan ve kültür antropolojisi, dinsel ve mitolojik metinler her zaman dikkatimi çekmiştir. Bir şey söylemeden geçmeyeyim: sese, kelimelere karşı aşırı bir duyarlık vardır bende. Çocuklukta da şimdi de. Yazarken kelimelerin tozu siliniyor sanki. Eskiler hatırlanıveriyor. Bu hatırlama bilinçdışıdır diyorum ben. Birincisi, iki nokta yalnızca bu kitaba belki de bu baskıya özel. Meydana geliş koşullarındaki eksiklikleri, yoksunlukları vurgulamak içindir. İkincisi biçimseldir. Bir önceki paragrafı başka bir nüansa bağlamak, bazen de ayırmak içindir.


Nermin Tenekeci, İnsan Hatırlar, Büyüyen Ay, 2015. Her gün elime bir tomar gazete alıp günlük fal okur gibi üçüncü sayfalarını karıştırmıyorum tabii. Kaldı ki 'üçüncü sayfa' dediğimiz şey, ayrı bir sekans, apayrı bir dünya da değil: TV'de, sosyal medyada, sokakta, komşuda, dolmuşta iç içe, dip dibe yaşayıp gittiğimiz ve hatta bir anlık basiret bağlanmasıyla kendimizi bile o sayfada buluvereceğimiz bir dünya hali. Böyle anılmaya başlandım galiba ama 'üçüncü sayfa hikayecisi' gibi özel bir unvan biçmedim kendime. Aslına bakarsanız, çok yazıp çok yayınlayan biri değilim. İlk öyküler Dergah'ta çıktı çoğunlukla; son yayımladıklarımsa Aşkar'da; seyrek aralarla birkaç başka dergi. Bu biraz da mizaç meselesi. Şimdi de samimi bir gayret var mutlaka ama bir zamanlar bir ocak, mektep medrese vazifesi gördüğü o muhkem yapının yerinde, günümüzde sosyal medya hesapları, kişisel bloglar vs. saltanat sürüyor, malum; kendi dili, ifade biçimleri ve kendi imajinatif evreniyle üstelik. Entelektüel der miyiz bilmem ama en azından okumuş-yazmış ve kan grubu ortalamanınkiyle pek uyuşmayan kişiler de var aslında: Ceviz Ağacı'ndaki ağabey, İnsan Hatırlar'daki mühendis, Cinnet'teki yazar, Kurşun Yarası'ndaki oğul, Bu Böyledir'deki Suat, Eşik'teki Necmi; sonra Baran. Yine de öyle görünüyorsa bir itirazım yok ama 'ülke ortalaması', niyet-cüret etmediğim ve fazla iddialı bir ifade sanki. Mutlaka ve 'coğrafya kaderdir' sözünü bu minvalde ele almak da mümkün ama bu, ana gövdede büyük bir değişikliğe yol açar mıydı, bilmiyorum. İnsan her yerde insan çünkü. Tabii şu da var: bizde, Cumhuriyet kurulalı beri, ilerlemekten-gelişmekten kasıt dikey bir yükselme ve aynılaşma; habire 'format' atma yani. Evlerimiz, eşyalarımız, ihtiyaçlarımız hepsi birbirine benzemeye başladı bu yüzden; korkarım köylere değin böyle. Ve en ücra köyde bile başköşede TV var bugün. Bu soruya gönülden evet diyebilmek için Pollyanna olmak lazım; ama bu tartışma eskiden de vardı ve gelecekte de devam edecek. Geçmişteki kalem kavgaları, edebiyat polemikleri gibi. İşin, ısrarla görmezden gelme ya da haddinden fazla yüceltme veya gruplaşma gibi magazin tarafını geçelim, en büyük eksikliğimiz kendi metnimizi bile eleştiremeyişimiz bizim; kıyıp da içinden iki cümle atamayışımız. Bu bir yana, kaba bir tasnifle, ister Mehmet Kaplan isterse Berna Moran ekolünden olsun, eleştiri ve kuram mevzuunda gayret sarf edenler iki elin parmaklarını geçmiyor maalesef. 'Sadece güzide metinler' yazarına gelince o zaten tercihini yapmış ve işin illüzyon tarafını bir kenara itmiştir. Makus talihini yener de henüz hayattayken tutunduğunu görebilirse ne ala. Yalnız, şimdi adlarını altın harflerle andığımız yerli-yabancı kimi sanatçıların, ancak öldükten sonra bu payeye erdiğini, hayattayken talihin yüzlerine pek gülmediğini hatırdan çıkarmamak gerekir. Tercihini değiştirdiğinde ise şöhretin yollarından birini illaki bulur. Tüm bunlar, %99'u Müslüman diye tanımlanan bir ülkenin hayli kanıksanan haber vtr'leri bir yandan da. Ve edebiyatın yolu da insanlığın bu en 'derin', en öznel tarafını aynı incelikle kuşatıp işlemekten geçiyor belki de; bilincine, bilinçaltına inebilmekten. İslam coğrafyasının her geçen gün biraz daha batağa saplandığı dibimizdeki savaş, bundan çok daha endişe verici ve çok daha vahşi. İslami hassasiyetler, Müslümanlık meselesine gelince, bunun bize, yazarken daha nezih bir ortam, daha steril bir estetik ve kurtarılmış bölgeler sunduğu kanısında değilim açıkçası; tıpkı yaşarken sunmadığı gibi. Tam tersine, asıl büyük imtihan, muhasebe, yüzleşme burada başlıyor. Güncel siyasi, toplumsal meselelerde bu tartışma en hararetli biçimde devam ediyor nitekim. Muhafazakarlık, kültürel iktidar vs. Gen meselesi midir nedir, sonradan feminist olunmuyor, feminist doğuluyor galiba. İşin şakası bir yana, dördüncü sorunun cevabında kısmen bu soruyu da yanıtlamıştım aslında. Orada andığım isimler nezdinde bir iç dramdan, didiklemeden de bahsedilebilir belki diyeceğim ama bir kitap, okuyucunun eline geçtiği andan itibaren takdir onundur artık. Olmasını arzu ediyorum. Her yeni seferde, öncekinden bir adım ileriye gidebilmek yazmanın en büyük hazlarından biri. Yazma uğraşısı denen şey de bu belki: mahalleden şehre, şehirden metropole vites değiştirebilmek. Yazmak, Ali topu at cümlesini yedi değişik şekilde kurabilme becerisi bir yerde; maharet, top kelimesini kullanmadan topu anlatabilmekte yani ve üstüne, ondan ikinci üçüncü anlamlar devşirebilmekte. Benim daha soyut ya da sanatlıdan anladığım bu; yani çokanlamlılık. Bu kaygıyı ne kadar taşırsanız diliniz, kurgunuz, üslubunuz o derece incelir; incelmeli de. Fantastiğin kendisinde değil ama her türlü öykü, biçim deneyi nin bu başlık altında gidebileceği anlayışında bir sıkıntı var sanki: hiçbir şartı şurtu yok ve istediğin manevrayı yapabilirsin gibi bir adrenalin. Yeni başlayanlara bu daha cazip geliyor. Tabii, bilmem hatırlatmaya gerek var mıydı ama, böyle düşündürten kısmi örnekler özelinde yazılmış bir mızıldanma bu; yüzeye çıkanlar müstesna.


-Ali Işık'ın edebiyata nasıl girdiği, kimlerle tanıştığı, hangi dergilerde yazdığı, neden öyküyü seçtiği, ilk kitabına gelene kadar yazma ve yayınlama anlamında yaşadıklarını merak ediyoruz öncelikle... -İnsanın edebiyata nasıl ve ne zaman ilgi duymaya başladığını tespit edebilmesi oldukça zor olsa gerek. Öykü yazmaya Viyana'da çıkardığımız 'Magrib' dergisinde başladım. Dergide öykü yazacak kimse yoktu. Arkadaşların ısrarıyla öykü işi bana kaldı. Ben de o zamana kadar yazdıklarımın öyküye benzer metinler olduğunu o günlerde anladım. Magrib on sayı çıktı. İlk sayısı hariç her sayısında öykü yazdım. Öyküye yaklaştıkça kafamdaki gürültünün söndüğünü hissediyordum. Öykü yazmak, kendine duracak bir yer belirlemeyi de beraberinde getiriyor. Yaşamak istediğiniz gibi yazıyorsunuz bir süre. Sonra yazdığınız gibi yaşamaya başlıyorsunuz. Edebiyatın, daha çok hem okuma hem de yazma bağlamında bana katacağı değeriyle ilgileniyorum diyebilirim. Edebiyat kendimi deşmede, anlamada ve keşfetmede tutunduğum dallardan biri oldu. Öyküyle vakit geçirdiğim zamanlar müthiş derecede kendi kendimle olabiliyorum. Tatillerde Balıkesir'e gelip gittiğimde Cemal Şakar ile tanıştım. Öykülerimi gönderdim. Bir kaç kez Mustafa Kutlu'ya gittim. Viyana'ya Hüseyin Su geldi. Uzun uzun öykü üzerine konuştuk. Türkiye'ye döndüğümde işim gereği Ankara'ya yerleşmek zorunda kaldım. Hece'ye dolayısıyla Hüseyin Su'ya gittim. Hece o vakitler sığınak gibiydi benim için. Sık sık İstanbul'a gitmeye çalışıyorum. Orada da Cemal Şakar ve diğer arkadaşlar var. Bekleme Salonu'ndaki öykülerin bir kısmı Heceöykü'de bir kısmı da Dergah'ta yayımlandı. Sonra öykülerimi Melamet dergisinde yazdım. Öykü benim yazabileceğim tek türmüş desem abartmış olmam herhalde. Öykü büyük, iddialı laflara gerek duymayan bir tür. Kendi halinde. Yaşadığınız gibi yazıyorsunuz. Yazma sürecinizi yaşayarak belirliyorsunuz bir bakıma. -Viyana'da okuduğunuzu öğreniyoruz kitabınızdaki özgeçmişinizden. Viyana'da okumak nasıl bir şeydir? Viyana'da bir Müslüman nasıl yaşar? Hayat nasıl akıp gider? Benim bu kentte sadece bir gün kaldığım ve doğrusu kadim şehrin sokaklarında büyük bir hayranlıkla dolaştığım vakidir... Viyana sizi etkilemedi mi? J Viyana öykülerinizde neden yok? -Viyana'da okumak benim için bilinçli bir tercih değildi. Biraz zorunluluktan oldu. Üniversiteyi İstanbul'da okumak isterdim ama Viyana nasip oldu. Ezansız bir şehirde bir Müslüman nasıl yaşarsa öyle yaşadım. Geçici olarak. İşimi bitirip ayrılmak üzere. Öyle de oldu çok şükür. Viyana'nın bir kimseyi etkilememesi mümkün değil. Büyüleyici bir şehir. Öyküsü olan bir şehir. Hayat durgundur Viyana'da. Hiçbir şeyin acelesi yoktur. Zaman sizden bağımsız akar. Rastgele daldığınız sokaklarında sürprizler bitmez. Şehrin söyleyecek çok şeyi vardır. Ama ne söyleyeceğini kendisi belirler. Ağzından laf almak zordur yani. Viyana bugüne kadar yazdığım öykülerin atmosferine denk düşmedi nedense. Viyana'yı ilk kitabımda girmek istemedim. Ama bu hiç yazmayacağım anlamına gelmiyor. İnşallah nasip olur. Orada çok uzun öyküler yaşadım çünkü. Çok öyküler gördüm, dinledim. Peşinden yürüdüm. Soğumasını bekliyorum. Bir de ilk kitabımda Bursa, İstanbul, Şam, Travnik olsun istedim. Okurun karşısına ilk kitapta Viyana ile çıkmak istemedim. -Ali Işık'ın yeniden yeniden okunmayı isteyeceğimiz türden, ilk okunuşta kolayca künhüne erilemeyecek bir öykü dili var. Siz dünya öyküsünden ve bizim öykücülüğümüzden kimleri okuyarak bu ilk kitaba ulaştınız? Yazdıklarınızı gizemli kılmanız, kılabilmeniz nasıl açıklanabilir? -Yazdıklarımı özellikle gizemli kılmak gibi bir derde büründüğümü söyleyemem. Ama elbette her yazar gibi ben de yazdıklarımın okur tarafından ikinci kez okunmasını isterim. Bir kez okunup kenara bırakılan metinden bol ne var yaşadığımız çağda. İkinci kez okunur muyum bilemiyorum ama yazarken bu durumu aklımda tutuyorum. Ortalıkta kağıttan oluşmuş bir çöp yığını var. Okunup atılan. Oradan uzaklaşmaya çalışıyorum. Ben öykü okurken o öykünün içinde olmak isterim. Yani yazarın bana bir şeyler bırakmasını, her şeyi ortalığa dökmemesini isterim. Yazarken de buna dikkat etmeye çalışıyorum. Bazı öyküleri döner döner okurum. Bunlar sanırım katmanlı dediğim cinsten öyküler. Bu öyküler her okura göre de değişebilir. Biraz tat meselesi. Ramazan Dikmen'i, Hüseyin Su'yu, Tomris Uyar'ı ve Cemal Şakar'ı tekrar tekrar okurum. Dünya edebiyatından KatherineMansfield, Vladimir Nabokov, İtaloCalvino, Virginia Woolf, Dostoyevski, Tolstoy ve Borges'i okurum. Gizemli öykünün peşinde değilim ama katmanlı öyküyü önemsiyorum. Ucu açık, okurun da katkı sağlayacağı öyküleri. -Leke öyküsünde Eşref beyin müdür olmak istemesi ve yaşadığı hayal kırıklığı okurda bir iz bırakacak şekilde anlatılıyor. İnsanın hırs içinde dünyaya kapılışı... Bekleme Salonu ise bir ölümün, gene okurun hafızasından silinmeyecek bir biçimde aktarımı... Bunlarda gözlemin, deneyimin, yaşanmışlığın etkisi var mı? İyi bir öyküyü neye, nelere borçluyuz? -İyi bir öyküyü nelere borçluyuz tam kestiremiyorum. Siz de takdir edersiniz ki bunun bir formülü yok. Gözlemin, deneyimin, yaşanmışlığın etkisi elbette vardır. Hırs herkesi ilgilendiren bir meseledir. Bu mesele ben de Leke öyküsünde zuhur etti. Böyle bir mesele bana kendini yazdırmak istediğinde Eşref Bey yoktu. Hırstan yola çıkarak başladım. Bekleme Salonu ise yaşanmışlığın etkisinin yüksek olduğu bir öykü. Dedem ölmüştü. Direndim ama yazmadan edemedim. Şu an zihnimde yazmak istediğim meseleler var ama ne zaman ve nasıl yazarım onu ben de bilmiyorum. Akışına bırakmak da sağlıklı oluyor. İyi bir öyküyü sanırım iyi öyküler okumaya ve etrafımızda akıp giden iyi öyküleri fark etmeye borçluyuz. Genç arkadaşlardan çok iyi öykücüler var. Merakla öyküsünü beklediğim arkadaş var. -Yazı'nın -ve yazın'ın elbette- bir eylem olduğunu düşünüyor musunuz? İki öykünüzde İslam coğrafyasında akan kan anlatılıyor. Bunları öyküleştirmek, Müslüman kardeşlerimiz için nispeten de olsa- bir şeyler yapmışlık duygusu yaratıyor mu sizde? -Elbette eylem olduğunu düşünüyorum. Yazı ve yazın bir eylem değilse nedir? Bir eylem olduğunu düşünmezsek kalem oynatmaya değer mi? Yazdıklarımızın bir sorumluluğu var. Bu sorumluluğa girmeye değer mi? Bence değmez. -Öykülerinizde Anadolu köyleri, kasabaları daha çok ön planda... Otobiyografik bir tarafı var mı bu yaklaşımınızın? Bir de, yaşadığımız çağda köy ve kasaba hala var mı? Modern insanın açmazlarını, sorunlarını anlatmak isteyen bir yazar için Anadolu taşrasını seçmesi bir engel midir? Benim çocukluğum köyde geçti çok şükür. Annem babam köyde yaşıyorlar ve ben fırsat buldukça orada olmaya çalışıyorum. Köy ve kasaba yaşantısının yazdığım metinlere sirayet etmesi çok doğal. Bir de öykünün mekanı biraz kasaba gibi geliyor bana. Kentte de geçse bir kasaba havasına ihtiyacı var öykünün. Modern insanın açmazlarını anlatan yazarlar çözümlerini hep köye, kasabaya ve tabiata yasladılar. Katılmamak mümkün değil. Modern hastalıkların bunalımların hatırı sayılır bir kısmı tabiata uzaklıktan kaynaklandığını herkes kabul ediyor. Ama yaşadığımız reel bir dünya var ve bu dünyada insanlar bunalımda da olsa şehirlerde yaşıyor. Dolayısıyla modern insanın açmazlarını, sorunlarını anlatmak isteyen bir yazar için Anadolu taşrasını seçmesi bana biraz kaçak güreşmek gibi de geliyor. İnsanı merkeze alan öykünün merkezi yine insanın nerede olduğudur. Dolayısıyla şehirleri öykünün dışında bırakmak bana pek sağlıklı gelmiyor. Bir de öykünün nereden sesleneceğine biraz da kendisi karar veriyor. -Sosyal medyayla aranız nasıl? Sosyal medya bir öykücünün dünyasında neleri değiştirdi? Sosyal medyanın hayatımıza girmesi insan olarak ve edebiyatçı olarak sizin dünyanızda ne gibi değişikliklere sebep oldu? Ayrıca son olarak: Tezgahta neler var? -Sosyal medyaya hiç bulaşmayanlara çok imreniyorum. Yararı ve zararı meselesini tartışmak benim boyumu aşar. Ben güzel tarafından bakıyorum. Sosyal medyadan çok şeyi, çok çabuk öğreniyoruz. Öğrendiklerimizi aynı çabuklukta unutuyoruz. Bir öykücünün gözlemlerine mutlaka katkısı olacağını düşünüyorum. Yaşadığımız çağın ruhunu görmek mümkün orada. Sosyal medyanın hayatımıza girmesi ile her şeyden daha hızlı haber alıyoruz. Gündem hızlı değişiyor. Ama hepimiz bu hızdan korkuyoruz. Sosyal medyanın çöplük olduğunu unutmadıktan sonra orada olmanın çok da sorun olduğunu düşünmüyorum. İkinci öykü kitabımı bitirdim sayılır. Son düzlükteyim.


-Mesut bey, biz sizi şair yönünüzle tanıyoruz. Öykü kitabınız yayınlandığında Acaba bu şiirleriyle bildiğimiz Mesut Doğan mı? diye sordum kendi kendime. Öyküyle yolunuzun kesişmesi nasıl oldu? -Her yazar gibi ben de şiirle başladım yazmaya. Ama bir yerde tıkanma oluyor zaman zaman. Bu tamamen benimle ilgili. En büyük kusur belki de derinleşerek okumamak. Sonuçta yazamıyorsunuz. Geleceği bilmek kolaydır, zor olan geçmişi bilmektir çünkü geçmiş mütemadiyen değişir. şeklinde bir Balkan sözü var. Geçmişte yaşananlar, unutulmaya yüz tutan önemli karakterler sizi rahat bırakmıyor. Şehirlerin ve insanların birbirine benzediği günümüzde bu değerleri yeniden canlandırma düşüncesi bir yazarı rahatsız eden önemli bir faktör. Birçok karakteri, olayı ve yaşanmışlıkları şiirle ifade etmek kolay değil elbette. Bu yüzden birçok yazarın yol ayrımında tercihi olan ikinci yola sapmayı uygun buldum. Aslında ilk öykü denemelerim İstanbul'da iken ortaya çıktı. Şiir yazarken öyküyü deneme dürtüsünün altında tasavvufla ilgili başımdan geçen bazı olaylar vardı. Kitapta yer alan ve almayan bazı öyküler o dönemde amatörce denenmiş öykülerdi. -Şiirle öykü arasında nasıl bir bağ kuruyorsunuz? -Öykü daha rafineri ve üzerinde titizlikle çalışılmış bir metin olduğundan şiire daha yakın duruyor. Kelime seçimi, karakter seçimi, olaylara farklı açılardan bakmak yönüyle neredeyse şiirle aynı çaba ve işçiliğe sahip. Her ne kadar şiirin bir basamak altı gibi yorumlansa da bana göre sadece kategori farklılığı var. Şiirle ifade edilemeyen, insanların görüp anlayacağı yüksekliğe çıkarılamayan olayların öykü ile başarılması, öyküye ikincil bir önem yerine farklı bir yol ve malzeme hüviyeti kazandırıyor. Şiire oranla öykü ile daha fazla okuyucuya daha etkin ve kalıcı bir biçimde ulaşılacağına inanıyorum. -Öykü ve genelde edebiyat dünyasının sizi daha yakından tanıması bakımından, yazı ve yayım geçmişinizden biraz ayrıntılı bahseder misiniz? Dergiler, kitaplar, kişiler? -Yazmaya yatılı okulda başladım. Bursa Ziraat Lisesi'nde okurken Bursa'da Sanat Edebiyat dergisi çıkıyordu. 1982-1986 yılları arası. Mücahit Koca'nın bir kitapçı dükkanı vardı ve dergiyi o çıkarıyordu. Ben de bu dergide ve Yaşar Kaplan'ın çıkardığı Aylık Dergi'de şiir yazmaya başladım. Ayrıca yatılı okuldan hocam Aydın Talay'ın cesaret vermesi ile Bursa Marmara Gazetesi'nde köşe yazıları yazıyordum. Yatılı okuldan sonra İstanbul'da hem okuyup hem çalışmaya başladım. Orada Mürsel Sönmez'le tanıştım. Mavera Dergisi ve Mürsel Sönmez'le birlikte diğer arkadaşlarla çıkardığımız Kardelen Dergisi'nde yazmaya başladım. 1988-1995 yılları arasıydı. Aynı yıllarda Dergah Dergisi, İkindi Yazıları, Kayıtlar gibi dergilerde de yazdım. Sonra Kardelen Dergisi kapandı ve Düş Çınarı ismi ile yoluna devam etti. Ben de bu dergide yazdım bir süre. Üniversite öğrencisiyken ilk şiir kitabım Kardelen Dergisi Yayınları'ndan çıkmıştı. Yaşar Kaplan'ın bir süre çıkardığı Bu Meydan Dergisi'nde de yazdığımı hatırlıyorum. Yaşar Kaplan sürekli genç şairlerin kendi kişisel sıkıntılarını aşamayan şiirler yazdıklarından yakınırdı. Hastanede çalışırken doktor arkadaşlar Kardelen için şiir veriyorlardı. Nurettin Durman ise bu şiirler bakıyor ve beğenmediği yerleri makasla keserek atıyordu. Mesleğinden mülhem! Doktor arkadaşlar buna çok sinirlenmişti. Sonunda onlarla beraber Şadırvan isimli bir dergi çıkardık. İki sayı sonra dergi kapandı. İstanbul'da iken Kitabevi'nin sahibi Mehmet Varış ağabeyin de kitap okumamda büyük emekleri oldu. Bana hediye ve ucuz kitap vererek yazmaya tutunmamı sağlamıştı. İstanbul'dan sonra Eskişehir'e taşındım ve edebiyat ortamından koptum. Yaklaşık 15 yıl yazmaya ara verdim. Mürsel Sönmez'in ısrarlı aramalarıyla tekrar yazmaya başladım. İstanbul Bir Nokta Dergisi çıkıyordu artık. Orada seyahat yazıları yazmaya başladım. Hiç iddiam yoktu. Bazı arkadaşlar teşvik edince bu türe devam ettim. Bu alanda iki kitabım yayınlandı. Sonra öykü yazmaya başlayınca Hece Dergisi ile tanıştım. Bu süreçte Dergah Dergisi'nden Mustafa Kutlu'nun da yazıları ve konuşmalarıyla desteği oldu. -Öykülerinizde iki genel mekandan bahsedebiliriz. Birisi Anadolu köyü diğeri İstanbul... Bunun otobiyografik uzantıları var mı? -Elbette. Anadolu köyü çocukluğumun geçtiği bize ait olmayan bir köydü. Babam memur olduğundan tayini o köye çıkmıştı. Başkasının köyünde geçen bir çocukluk, her evde farklı kişilikler ve lakapları olan insanlar. Çok zengin bir kültür kaynağıydı. Sonra köyden bir sabah vakti ayrılış. Kardeşimle ben çocuktuk o zaman. Elli adet koyunla birlikte ikimiz ilçeye yürüyerek gitmiştik. Çok zorlu bir yolculuktu. İstanbul ise ilk işe ve üniversiteye başladığım şehirdi. Her şeyi yutan, silen ve yok eden. İstanbul'da hastane içinde ve çevresinde meczup ve yarı meczup olmak üzere birçok karakter yaşıyordu. Hayatı üç evreye bölersek; yirmi, kırk ve altmış yaş şeklinde, ilk evreyi köy yaşamı ve ikincisini büyük şehir etkisi altına almıştı. -Öykülerde meczuplar dikkat çekici bir biçimde ön planda. Meczuplara halkımızın benimseyici bakışı ile bakıyorsunuz. Meczupların sizin dünyanızdaki yeri, karşılığı nedir? -Meczupların yakın çevresinde geçti İstanbul'daki yaşamım. Ama ben de çoğu insan gibi onların bir görevi olmadığına inanırdım. Geçen gün vefat eden psikiyatri uzmanı Dr. Emin Acar'ın yanına gidip gelen doktor arkadaşlarım vardı. Onların vesilesiyle Ankara'da görev yaptığım sıralarda bazı akşamlar ben de gitmeye başlamıştım. Orada söz meczuplardan açılmıştı. Onların hepsinin bir görevi olduğunu, her il ve ilçenin bir veya birkaç meczubu olduğunu duyduğumda inanmamıştım. Aklı başında olan insanlar vizyonsuz ve hedefsiz yaşarken, meczupların nasıl görevi olur diye düşündüm. Dinleyenler arasında bir meczup vardı. Cenaze ve defin işlerine bakıyormuş. Bir akşam vakti Hacı Bayram Camii'nde onu gördüm ve bu gün kaç cenazen var dedim. Çünkü inanmıyordum. Hışımla cebinden buruşmuş bir kağıt parçası çıkardı ve bana uzattı. Dört kişinin ismi vardı kağıtta. O zaman her şeyi anlamıştım. İstanbul'da tarihi mezarlıkta yağan karın altında çıplak ayaklarla yatan ve asla üşümeyen meczup Mustafa'yı her şeyi her şeyi anlamıştım. Onun aslında tarihi mezarlığı beklediğini, onların bakımını yaptığını çok sonradan anlayabilmiştim. Günümüzde sürekli kişilik ve maske değiştiren, bütün değerlerinden küçük şeyler için vazgeçen insanlara karşılık, sabit-kadem bir çizgide ömürlerini sürdüren, kimsenin söylemeye cesaret edemediği şeyleri söyleyen meczupların dünyasına sığınmak ve orada değişmez olanı, saflığı ve doğallığı bulma adına meczuplara yakınlaştığımı gördüm. Hasılı, hayatta insanlık için kalıcı eserler bırakan çoğu insana baktığımızda meczup özelliklerine sahip olduğunu görüyoruz. Sürekliliği sağlayan, odaklaşan ve hedeften sapmadan çalışan insanlar genelde meczup, işinin ve görevinin delisi insanlardır. -Kitaptaki Mavi Boncuk öyküsü çok derinlikli ve bir yandan da insanın içini acıtan bir bilgelikle yazılmış. Bu öyküden ve öykünün derin mesajından bahseder misiniz? -Öyküde anlatılan mekan çocukluğumun geçtiği ama bize ait olmayan bir köy. Geriye dönüşümlerle ve çağrışımlarla yabancılık, çaresizlik, yoksulluk, korku ve sayısız faktörün kuşattığı bir yaşamı anlatıyor. Bir sığıntı gibi yaşıyorsunuz. Köyün en dışındaki evde. Çünkü baba imamdır ve onun ek işi olamaz, hayvanları, tarlası olamaz. Bunlar varsa üzerinizdeki tarassut ve ceberut daha da artar. Daracık çemberlere hapsolmuş bir çocukluk kısaca. Köyün zengin profilini oluşturan kalabalık nüfus, her ailenin bir lakabı ve özelliği olması vb. diğer fenomenler ve buna düşman üç faktör; ölüm, şehirleşme ve Yıkımcı Uzun Mustafa. Bu üç düşmanın saldırılarıyla yok edilen bir sosyal hayat ve kültür. Kitabın bütününde yer yer bu üç faktöre yer veriliyor. Mavi Boncuk'ta ise ölüm ve örtülü olarak şehirleşmenin yıkıcı etkisi anlatılıyor. Yaşadığım köyün örneğiyle içi boşalan ve kimsesizleşen köylerimiz de dramatize ediliyor bir bakıma. Öyküde esas verilmek istenen mesajlardan birisi de, yaşamın ne kadar aldatıcı olduğu ve her insana mavi bir boncuk vererek bir ömür boyu onu kandırdığı gerçeğidir. Koca bir ömür, hayatlar, kurulu düzen ve her şey bir dalga ile yıkılan kumdan kaleler gibi yıkılıveriyor. Ama biz bunu ancak yıkıldığında anlıyoruz. Yıkıldığında geçen sürenin hiç öneminin olmadığı belki de insanın içini acıtan en sert gerçek. -Aynı şekilde Yük öyküsü de çok başarılı. Duygularımız ve düşüncelerimiz üzerinde iz bırakıyor. Tasavvufun Türk öykücülüğüne yansıma biçimleri hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizde bu nasıl oluyor? İrfani geleneğimizi edebiyata aktarmak gibi bir niyetle mi hareket etmektesiniz? Bu bazen içgüdüsel bir biçimde de gerçekleşebiliyor. -Kitaptaki bu tür öyküler birebir yaşanmış olaylar. Tasavvuf, öykücülüğümüze sınırlı olarak ve dolaylı olarak yansıyor gibi bence. Aslında öykünün özünde olan şey; anlat madıklarımız anlattıklarımızdan daha acı, iç yakıcı ve sır dolu değil mi? Benim bunu öyküye taşıma nedenlerime baktığımda, yine insanlara faydalı olabilme ve içgüdüsel faktörleri görüyorum. Bir geleneği öyküleştirmek elbette işin çok uzağında olan birisi için zaten imkansız bir çabadır. -Öykülerinizde portrelemelere sıkça rastlıyoruz ve bu portrelerin genellikle sizin hayatınızdan bazı gözlemlerle oluştuğunu düşünüyoruz. Ayrıca bu kişiler genellikle aykırı, sıra dışı portreler... Özellikle Morgcu, oldukça etkileyici ve unutulmaz bir tip... Bu bağlamda neler söylersiniz? -Tespitleriniz doğru. Öykü yazmaya karar verdiğimde başka öyküleri de okumaya ağırlık verdim. Ama çoğunda bir karakter yerine kısa bir anın etkisi, betimlenmesi ya da bazı olaylar ve onların yorumlanması ve daha farklı yaklaşımlar sergilendiğini gördüm. Yazdıklarımla kalıcı bir şeyler bırakmak, insanları düşünmeye zorlamak gibi bir amacım olduğundan belki de içgüdüsel olarak portrelemeye yönelmiş olabilirim. Morgcu portresi hayatın hep uçlarında yaşamış, sürekli kendini sorgulayan, kendisine yaşamı ve rahatı dar eden ilginç bir kişilik. Birçok insanın yaşamına dokunmuş ve onlardan aldığı seslerle kendi yaşamına yön vermeye çalışan sıra dışı bir tip. Aslında yaşamı roman olabilecek birisiydi. Ben yalnızca dar bir perspektiften yaklaşmaya çalıştım.


-Hızır ile Musa dendikte, ilk akla gelen Sezai Karakoç'un Hızırla Kırk Saat adlı, Kur'an'daki ilgili kıssadan mülhem olan şiiridir. Kıssa'dan mülhem oluşuyla da şiirsel biçim ve içeriğe uygun olarak bu şiir bir tahkiyeyi içerir. Sizin alt başlığı Olmak ve Aramak olan kitabınızın esasını oluşturan Hızır ile Musanız ise ilk bakışta manzum bir forma sahip olmasına rağmen, tahkiyeye yaslanmıyor. Bu biçimi ve tahkiye içermeyen öz'ü sormalıyım ilkin: Siz metninizi nasıl tanımlıyorsunuz? Düşüncelerinizin zorunlu kıldığı bir dil-mimarisinin bilinçli olarak belirlediği bir şiirsel tutumu mu yoksa dizginlenmesi zor bir zihni akışın kendi kendine edindiği bir suret mi? -Kitapta Hızır ile Musa başlıklı kısmı daha ziyade manzum bir formda kaleme aldım ve bu kısmı alttan alta bütünlediğini düşündüğüm Olmak ve Aramak başlıklı bir metinle tamamladım. Bu iki kısım, dolayısıyla bunlardan müteşekkil olan kitap, farklı zamanlarda kaleme alınmakla ve farklı formatlara sahip olmakla birlikte, beni son zamanlarda zihnen, ruhen ve şahsen meşgul eden meselelerin sonucu olarak kitaplaştı. Felsefe formasyonuna sahibim, tasavvufa derin bir ilgi duyuyorum ve bize bir tür kendilik bilgisi sağladığına inandığımdan şiire ve şiirsel düşünme diyebileceğimiz şeye en az analitik ve gidimli düşünceye olduğu kadar kendimi açık tutmaya çalışıyorum. Ve eğer bu topraklarda yaşıyorsak, bu toprakların bir kavli varsa, bu kavlin muhakkak düşünmemizin tarzını, yönünü, ufkunu ve imkanlarını belirlediğini ya da belirlemesi gerektiğini düşünüyorum. Bu kavil şiirle yoğrulmuş, şiirle meşbu. Bilmenin gidimli olmayan tarzlarına kendimizi açık tutmalıyız. Evet, Hızır ile Musa bildik anlamda tahkiyeye yaslanmıyor, çünkü gidimli değil, adım adım ilerlemiyor. Aslında bu doğrudan doğruya metnin nasıl yazıldığı ile alakalı. Planlanmadan, tasarlanmadan, hiç hesapta yokken, yaderk bir şekilde, düşüne-düşleye yazıldı, bir başka kitabın hazırlıkları esnasında ortaya çıkıverdi. Kandinsky'nin sanat eserini tanımlarken kullandığı bir ifade var: içsel zorunluluk. Doğrusu, hem biçimi hem de muhtevası itibariyle bu kitap tam da böyle ortaya çıktı. Düş'ünme'nin özerk bir etkinlik olduğu kesin değildir. Kelimeye dikkat edersek, düşünmenin düşlemeyle akrabalığını fark ederiz. Belki de düş'ünsel 'etkinlik'lerimiz edilgin bir alırlık temelinde mümkün oluyor demek lazım. Hızır ile Musa bir proje olarak değil, infialen ortaya çıktı. Metin, bir insanlık durumunun, temel bir deneyimin, bir nevi fenomenolojik tasviri olarak, keza kendi'nin ontolojisi üzerine bir düş-ünüm olarak okunabilir. -İlk metninizde sabır ve sabırsızlık, ikinci metninizde özlem, hayal, korku ve ümit neyi işaret ediyor; ontolojik bir yapılanma mı söz konusu? Yine zikrettiğim kavramların izin sürerek sorarsam Hızır ile Musa bizde önceden oluşmuş imgeler bakımından ne'ye tekabül ediyorlar? -Önce şunu ifade etmeliyim: Sabır ve sabırsızlık, bunlar birer haletiruhiye, birer duygu-durumu ya da afeksiyon. Yine de bunları dar ve psikolojik çerçevede düşünmemek lazım. Olmak ve Aramakta da, keza, özleme, korku ve ümit gibi başka haletiruhiyeler söz konusu ediliyor. İnsanın zamansallığının ya da dünyeviliğinin tezahürleri olan bu haletiruhiyeler bizim varlıkla, onun çeşitli düzeyleri, veçheleri veya tezahürleri ile ilişkimizi belirliyor. Bu anlamda onlar yeryüzünde bulunuşumuzun nasıllığı ile ilgili olma tarzlarımız. Mesela ölen bir yakınımızın ardından kederlenirken varlık bize bir veçhesini açıyordur. Üzülürüz, seviniriz, korkarız, umarız, sabırsızlanırız... yeryüzünde böyle varoluruz. Bu bakımdan varlıkla hemhalliğimiz ve onu anlamamız, Heidegger'in de diyeceği gibi, bilişsel olmaktan öte ve önce afektiftir. Zamanla sarmalanmış varlığa oluş dersek ve bizim zaman içre varlıklar olduğumuzu göz önünde bulundurursak, kendilik dediğimiz şeyin, aslında bir kend'oluş olduğunu teslim etmek gerekiyor. Ve eğer ben yani kendilik bir oluşsa, kendiliği sabit ve zaman-üstü bir töz olarak değil de, bir oluşum, bir imkan, bir tekevvün olarak, dolayısıyla bir yolculuk, bir ma-cera olarak anlamak gerekiyor. Bu durumda sabır ve sabırsızlık gibi durumları psikolojik bir anlayış derekesinden ontolojik bir anlayış derecesine yani birer olma tarzına yükseltmemiz gerekiyor ki kendiliğin varlıkla irtibatını bu yolla açıklığa kavuşturabilelim. Sabır, insanı ve onun yolculuğunu anlamamızda çok temel bir haletiruhiye, çok temel bir olma tarzı. Kaşani'nin ifadesiyle, sabır bütün halleri içerir ve hiçbir şey sabır olmadan tamamlanmaz. Hızır ile Musa kıssasını hatırlarsak, burada bir yolculuk söz konusu, temelde içsel bir yolculuktur bu, bir seyrusüluk. Kendinden kendine bu yolculukta insan varlığı da yani varlığın düzeylerini de kat etmektedir. Burada temel bir kavram karşımıza çıkar, sabır ve onun eksikli kipi olan sabırsızlık. Sabır ve sabrı öğretmek Hızır'ın payına düşer, sabırsızlık ise Musa'nın. Biliyorsunuz Hızır zaman-üstü'dür, oluşunu çoktan ya da daha baştan tamamlamıştır, onun için bir arayış, kat edilecek bir yol söz konusu değildir, o zaten ne ise o olmuş olandır; oysa Musa zamansal bir varlıktır, oluş, arayış ve yolculuk halindedir, olmakta olandır; o, sabır-sızlana sabır-sızlana sabrı, sabretmeyi öğrenendir. Hepimiz Musayız. Yolcuyuz, yoldayız çünkü. Tabii, hepimiz Musa isek, her birimizin Hızır ile karşılaşma imkanı da var demektir. Hiç olmazsa, geçip gidene arkasından bakma şansımız vardır. -Olan aslında çoktan olmuş olsa da bizim onun tekrarına tanıklığımız, tekrar edeni ikrarımız hep sonradan. cümlesiyle başlıyor metniniz ve ardından karn, ol, çevren, varlık, oluş bozuluş kavramları birbirini izliyor. Biliyorum zaman canınızı çekecek ve sabır-sızlanı-yorum diyeceksiniz birazdan ama kelimeleriniz zaman'a ve sabır-sızlanmaya yürürken söz konusu kavramlarla nasıl bir düşünsel ateşin içinden geçiyorsunuz? Diğer bir söyleyişle sizi Hızır ile Musa metnini kurmaya sevk eden düşüncenizin ikliminde metni kurmaya hazırlanırken neler olup bitiyor? -Sondan başlarsak, yazmak da bir olma tarzıdır ve hele hele içsel zorunluluk eseri yazmak muhakkak bir olma tarzıdır, meğer ki yazmak, geçelim mesleki vs. ilgileri, entelektüel ilgilerin de ötesinde varoluşsal ilgilerden kaynaklanıyor olsun. Ben kimim? Burası neresi?, Burada işim ne? gibi basit ve naif görünen temel sorulara ya da bunları soracak bir bilince, dahası bir bulunca sahip değilsek dinle, felsefeyle ve sanatla hiçbir asli irtibat kuramayız. Arama ve araştırma kabiliyeti geciken bilinçten ziyade sabırla pişen buluncun karıdır, çoktan olanı ikrar ve onun tekrarındaki yenilenişi fark etme kabiliyeti de keza onun karıdır. Sonuç olarak, içsel zorunluluk eseri okuyor ve yazıyorsak, sözünü ettiğimiz temel sorularla irtibatlıyız demektir. Bu zorunluluk da, bilinç düzeyinde farkında olalım ya da olmayalım, nereden atıldıysak oraya doğru atılma ihtiyacını özbuluncumuzda duyma ile alakalı, atılım ruhunu içimizde taşımakla alakalı. Böyle bir zorunluluktan bahsedebilmek için sanırım önce bir için söz konusu olması lazım. Bir iç, bir derun, bir gönül mekanı, bir derinlik... Bu söz gelimi ortodoks psikanalizin hiçbir şekilde kuşatamayacağı, dahası haberdar bile olmadığı mahçup bir alan. İster paçozlaşma deyin, ister takozlaşma, çepeçevre kuşatıldığımız şu bayağılaşma hali, şu hedonistik nihilizm, şu uydumculuk bugün zamanın ruhu haline gelmiş halde. İçimiz geçmiş adeta. Bir tür genel haletiruhiye bu. Toprağın kavlinden kopmanın bir sonucu belki de bu. Bizim bugün bu iç mekanı tevarüs ettiğimiz gelenekten istifadeyle yeniden tarif ve tasvire ihtiyacımız var. Bir ruh analizine değil de, daha ziyade bir nefs yani kendilik analizine ihtiyacımız var bizim. Nefs-i emmare'nin lağımlı labirentlerinde oyalanan ve insanın bilinç harici temel yapılarını benliğin bu derekesine irca ederek açıklayan psikanalize karşı benliğin bir üste, bir üste doğru katman be katman kat edilebilir oluşuna yani benliğin dönüştürülebilirliğine yeni bir dille işaret eden bir yaklaşıma, yeni bir formülasyona ihtiyaç var. Tabii bu varlık tasavvuruyla doğrudan ilintili, zira benliğin kat edilişi ile varlığın kat edilişi bir biriyle sıkı sıkıya irtibatlı. Belki de, bugün edebi ve santimantal olmayan bir tarzda ve işi vaaz üslubuna dökmeden bu iç mekanın, bu içselliğin ontolojisini yapmaya ihtiyaç var. Psikolojik olanı ontolojik olana doğru aşacak yeni türde bir ilm'ün-nefs'e ihtiyaç var. Her şey bir yana, tasavvuf bu bakımdan geniş olanaklar sunuyor bize, hem benliği tanımak, hem varlığı tanımak için, ya da belki benlik-varlık bağlılaşımını tanımak için. Evet, zamanın paçozlaştırıcı ruhuna teslim olmamak için toprağın kavline kulak vermemiz lazım. Kişisel benliğimizi olduğu kadar tarihsel benliğimizi, kişisel varlığımızı olduğu kadar tarihsel varlığımızı da kat etmemiz, keşfetmemiz lazım. Ben bunların ilginç bir biçimde örtüştüğünü, daha doğrusu birbirini talep ettiğini düşünüyorum. Zira varlıkla ilişkimiz ne zamandan yalıtık, ne de mekandan. Söz gelimi Heidegger'in de varlığı deneyimleme, tasvir ve tahlil etme tarzı ister istemez Alman'varidir, Yunan'varidir; onun düşüncesini kendi dilinden ve tarihinden, kendi zamanından ve muhitinden soyutlayarak düşünemeyiz. Bu kendi durumumuz için de geçerli. Dilimiz ve tarihimiz ontolojimize dahil ve bizim en temelde ihtiyacımız olan şey kendilik bilgisi. -Sabır-sızlan-mayı ya da sabrın sızlamasını en başa geç-kalmışlıkla ve aynı zamanda ora'ya rücu telaşına yoruyorsunuz. Bu yorumuzunu kimin makamından yapıyorsunuz. Musa'nın sabır-sızlanması'na tepki duyan Hızır'ın makamından mı yoksa sabır-sızlanmaya karşı duramayan Musa'nın makamından mı? Olmak ve Aramakta insanı bir kıstak, bir berzah, bir ara olarak tasvir etmeye çalışmıştım. Evet, insan bir ara; insan yerle gök, hayatla ölüm, şehvetle akıl, korkuyla ümit vs. arasında oluyor ne oluyorsa. Arada olmak, insan için tekevvünü, oluşumu yani bir oluş imkanını ifade ediyor ve bu aynı zamanda bir yolculuğu ve bir ara-yışı dile getiriyor. Hızır ile Musada da ara-da-olmak ve ara-yış söz konusu, çünkü benliği ve/veya varlığı kat etmek böyle mümkün olabiliyor. Keza biliyorsunuz tasavvufta el menziletü beynel menzileteyn diye sıkça atıfta bulunulan bir tabir vardır. Sonra, insanın kalbinin Rahman'ın iki parmağı arasında olduğunu ifade eden hadise işaret etmek isterim. Bir salınımın, bir gerilimin, bir atılımın, bir hareketin, kısacası oluşun söz konusu olabilmesi için bir araya ihtiyaç var, aralanmaya ihtiyaç var. Bu bakımdan insan arada olmaya bırakılmış varlık; keza arayan, araya araya olagelen bir varlık. Sabır ve sabırsızlık, arayışın temel halleri, tıpkı korku ve ümit gibi. Mebde ve mead arasındaki insan, bir yandan artık olmayana geç kalmış olmaktan ötürü sızlanma içindeyken, diğer yandan henüz olmayana yetişme telaşı içinde. Sabır ve sabırsızlanma basitçe psikolojik durumlar değil burada, bunlar kendilik dediğimiz şeyin ontolojisine içkin bizzat ve insanın zamansal bir varlık oluşunun ifadeleri. Şu halde elbette sabır-sızlana, sabır-sızlana ya da sabırsızlana sabırsızlana sabrı öğrenmeye çalışan Musa'nın makamından konuşuyoruz. Hızır için ara-yış söz konusu değildir, o tam-bulunuş makamındadır zira. - Kim-ve-Ne / olduğunu / bilen / elbet bilir: KENDİ, KİM-es-NE'dir kelimelerinizden hareketle anlam-ları cümle yükünden kurtarıp, kelimenin kendisine taşıtmaya çalıştığınızı söyleyebilir miyiz? Ve söz konusu kelimelerinizle Kendini/nefsini bilen Rabbini bilir hükmüne ulaşmak için cümlelerin çok da gerekli olmadığını, bir ya da birkaç kelimenin yeterli olacağını söylemek istediğinizi düşünebilir miyiz? - Bu sorunuz zor meselelere açılıyor. Başlangıçta kelime ve şey bir ve aynıydı ya da bitişikti belki. Nitekim Parmenides varlık ve düşüncenin bir ve aynı olduğunu söyler. Her halükarda kelimeler bizim gözümüz, varlığı onlarla algılıyoruz. Yine Adem'e isimlerin öğretilmesini, onun Rabbi'nden bir takım kelimeler almasını cümleler değil bu çerçevede düşünebiliriz. Kelimeleri illa fonetik birimler olarak almamız gerekmiyor, dil bir vasıta değil insanı insan yapan bir vasat daha ziyade. Kelimeler içinde var oluyoruz, balığın suda var olduğu gibi. İnsan zamansal bir varlık olduğu gibi, dilsel bir varlık aynı zamanda. Bu bakımdan kelam insanın da zati sıfatı. Tabi su bulanmış, kirlenmiş olabilir, ki öyle. Bize varlığı dil gösteriyorsa, dilin yozlaştığı noktada, varlığı bulanık, çarpık ya da şaşı biçimde görüyor olabiliriz, giderek varlığa körleşmiş olabiliriz. B-ilgi her şeyden önce varlıkla ilgiyi ifade eder ya da kurar. Modern zamanlarda güya bilgi çoğaldıkça daha çok şeyi gördüğümüzü iddia ediyoruz, gördüğümüz gözümüzde biriken çapaklar olmasın? Sorunuza göndermeyle, dil-varlık ilişkisinde temel mesele giderek çoğalan bu çapaklar belki de, sözü çoğaltmaktan, çoğaltırken de ucuzlatmaktan başka bir işe yaramayan çapaklar. Daha güncel anlamda şunu ilave etmek isterim: Bugün dile ihtimamsızlık ya da dilerseniz dildeki paçozlaşma bizim tarihsel ve milli varlığımızı tehdit eden en büyük tehlike. İnsan olarak, dille, dilde ve dilden kıymet buluyoruz. Peki dilin kıymetini biliyor muyuz? Dilin asliyetinden, doğru ve güzel kullanımından uzaklaştıkça insan ve millet olarak değersizleşiyoruz, bayağılaşıyoruz. Kendini bilen Rabbini bilir diyorsunuz, elbette. Dile hassasiyetin kendilik bilgisine bütünüyle içkin olduğunu düşünüyorum. Türkçede mutlu bir tevafuk sonucu Farsçadan gelen ve gönül anlamına gelen dil ile ve Türkçenin kendisinden gelen ve lisan anlamına gelen dil sesteş. Bu bize lisanın gönülde temellendiğini kavramada kolaylık sağlıyor. Dilimiz, insanlığımız; her iki manasıyla dilimize sahip çıkmamız, ihtimam göstermemiz lazım. Adem rabbine O'ndan aldığı kelimelerle yaklaşacaktır. Demek ki kelimelere ihtimam dini bir vazife aynı zamanda, bir ibadet. Dil yani lisan ve/veya gönül olmasaydı arınma ve yaklaşma, dolayısıyla marifetullah nasıl mümkün olacaktı? Yine, kimin ne olduğunu ve kendinin kimesne olduğunu biz dilden öğreniyoruz. Nihayet, dil sahibi varlıklar olduğumuz içindir ki kimesnenin nesinin nunla, dolayısıyla künle bağını keşfediyoruz. -Metninizin Sabr-ede-bili-yorum kısmıda Ol! a Durmaka geldiğimizde manzum söyleyişleriniz -ilk sorumdaki suret'e atfen belirtiyorum- ilginç bir görselliğe evriliyor. Sanki bir mermer kesme gibi duruyor kimi kısımlar, sanki bir anıtın kaidesine dönüşüyor kimi kelimeler, sanki bir merdiven kuruluyor gökyüzüne doğru, sanki bir kuş figürü oluşuyor (s. 73) ve bu hal Sabrın Döşüne Yatmaka da uzanıyor: sanki bir adam rüku ediyor (s. 81), sanki noktası nun olan bir soru işareti beliriyor, sanki bir adam dinelip yürümeye duruyor. O halde kime ne oluyor hocam ya da ne, kimi böyle kılıyor? -Kelime her ne kadar temelde sessel ise de, yazıya döküldüğünde görsel bir veçhe de kazanıyor. Çizginin de dili var, hatta bir şiirselliği var. Oradaki figürler için, onları adeta metin talep etti diyebilirim. Mesela, diyelim bir malzemeye baktığınız zaman, bazen orada saklı bir figürün, bir şeklin, bir suretin size sanki oradan selam ettiğini hissedersiniz. Ben o selamı aldım ve saklı olanın açığa çıkmasına yardım ettim, hepsi bu. Yoksa kelimeleri en başta belli bir figüre doğru tertip etmiş, zorlamış değilim. Bilhassa, oradaki kuş figürü için geçerli bu söylediklerim. Sonradan o figürde iç içe birden fazla figürün yattığını fark ettim hayretle. -Hızır ile Musa'yı bir obelisk, Olmak ve Aramak başlıklı yoğun metninizi de onun bir tür kaidesi gibi okuduğumu itiraf etmeliyim. Ve Buradan tekrar kitabınızdaki ilk epigraflara dönerek ve son olarak şunu sormak istiyorum: Kaidenin öz'ünde hikmet arayanların birlikte kardıkları harcın olduğuna hükmedersek, obelisk'te Kelam'ın kendi semavi yurdunu arayışı mı var? -Evet, arayıştan bahsettik. Yazmak da aramanın bir tarzı. Bu bakımdan bu kitap bir araştırma. Platon'un Şölen diyaloğunda filozoftan sophos'u yani hikmeti arayan kişi olarak bahsedilir. Filozof, cehalet ile bilgelik arasında olan kişidir. Ama yönü, arayışı sizin tabirinizle kelamın semavi yurduna doğrudur. Biliyorsunuz filozofun tam karşılığı bilgeliği seven demek. Ya da benim hoşuma giden karşılıkla hikmetperver demek. Filozof hikmetin sahibi değildir ya da henüz sahibi değildir, öyle olsaydı ona hakim demek daha uygun olurdu. Ama aramadan hikmete sahip olmak mümkün mü? Bir de, aramak derken zihinsel faaliyetle mukayyet bir şeyden bahsetmediğimi bilhassa belirtmek isterim. Olmanın temel bir kipidir aramak. Ancak insan arar. Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Doğrusu kitabım ile ilgili olumsuz geri dönüşler almadım. Kitabımdaki çocukluk temalı öykülerle ilgili geri dönüşler daha çok oldu. Bizi geçmişe götürdün, eski günleri hatırladık, her şeyin ne kadar hızlı değiştiğini fark ettirdin gibi yorumlar geldi okurlardan. İlk kitaplar genelde ilk yazma deneyimleriyle oluşan metinlerden oluştuğu için ilk kitaplarda tema birliği çok olmaz. Ben biraz belki bu anlamda şanslıydım. Çocukluğum önce beni yazmalısın dedi. Yaşam ilerledikçe elimizde kalan en saf anlar zihnimizde daha öncelikli oluyor ve öykülerle yeniden dile geliyor. Çocukluk teması yanında kitaptaki bütün öykülerin rüya ile ilgili bağı vardır. Rüya ile gerçekliğin iç içe olmasını seven okurlar bu konuda bana geri dönüşlerde bulundular. Rüya günlükleri tutmalarını tavsiye ettim. Ben de yıllar önce gördüğüm rüyaları not etmiştim. Yıllar sonra onları yeniden okuyunca öykü yazma konusunda bana ilham oldular. Yazmak hep hayatımda vardı ama dergilerde yayınlatmak, kitap çıkarmak niyetinde değildim. Belki de yayınlatma konusunda cesaretim yoktu, yönlendiren olmadı, yazdıklarımı da yayınlatmaya değer görmedim galiba. Ben kendi yolculuğumu kaydetmek için yazıyordum ve bu kalemle, defterle benim aramda kalıyordu. Bu biraz da ortam işi, o zamanlar köyde öğretmenlik yapıyordum. Çevrenizde aynı duyguda, dertte insanlar olması da size çok şey öğretiyor. Ben hep yazdım, günlükler tuttum, rüyalarımı yazdım. Hayatın içinde beni sarsan durumları, bir gün unuturum diye değerli gördüğüm anları yazdım. Kaybolup gideceğine kaydedeyim diye düşündüm. Şimdi o günlükleri okumak, geriye doğru gitmek bana nerden nereye geldiğimi gösteriyor. Edebiyat dünyasında yaşın önemi yok diye düşünüyorum. Yazdığınız metin sağlamsa, geç de kalsanız okur onu bulacaktır. Geç yayınlatmanın da belki şöyle bir faydası oldu, hayat tecrübeleriniz sayesinde akıntıya kapılmadan, karanlık sokaklarda kaybolmadan adım atmaya çalışıyorsunuz. Doğru ve güzel insanlarla karşılaştım bu yolculukta. Öykü yazmanın, bir sanatsal metin oluşturmanın yanında insanın yazarken kendini de eğip bükmesi gerektiğini, metnimizdeki fazla kelimeleri atarken, kendi içimizi de temizlememiz gerektiğini anladım. Yirmili yaşlarda yazsam olaya böyle bakar mıydım bilemiyorum. Her şeyin zamanı var galiba. Hazır olmak gerekiyor. Hayatta üstlendiğimiz roller, yazarken bize kolaylıklar sağlıyor, daha farklı bakış açıları sunuyor, kahramanın duygusuna daha rahat girmemizi sağlıyor. Yaşamın içinde unutulmaz anları kaydediyor zihnimiz belki de kalbimiz. Yaşadıklarımız duygularımızla unutulmaz oluyor. Çocukluğumda, sokakta oyun oynarken oyunu bırakıp yemek yemeye gitmek istemezdik. Oyun çok zevkliydi. Eve koşup ekmeğin arasına helva koyup tekrar oyuna kaldığımız yerden devam ederdik. Ekmekle helva doyulmaz bir lezzet olurdu. Şimdi çeşit çeşit helva yesek de o günün duygusu olmayınca tadı olmuyor. Şimdi helvalı ekmek yerken hissettiğimiz duygular öykülerin oluşmasına vesile oluyor. Hislerim öykülerin en temelinde, bana öykü yazdıran duygularım. Bazen dinlediğim bir olay, beni derinden sarsan bir hadise beni öyküye yazmaya teşvik ediyor. Aslında duyduklarımız, dokunduklarımız, gördüklerimiz geçmişteki duygu dolu anları hatırlatıyor ve o an'lar yeniden canlanarak öyküleşiyor. Okur adına cevap vermek zor ama okur bakış açısından cevap vermeye çalışayım. Kuşlu Süveter kitabımdaki Balon, Ters Dönen Terlikler ve Yolculuk öykülerimin son bölümlerinde italik yazılmış kısımlar var. Bunlar benim rüyalarımdan etkilenerek yazdığım bölümlerdir. Rüyamda, benim ya da öykü kahramanının söylediği sözleri sabah uyanınca yazıya geçirmeye çalıştım. Öyküler bu rüyalar üzerine şekillenmiştir. Yazar olarak kahraman üzerinden hayatı, nesneleri, etrafımızda gördüğümüz olayları, kişileri, durumları bilinç yansımasıyla nasıl algıladığımızı okura sunmak istedim. Bazen gerçeği hayal üzerinden daha güzel anlatırız. Soyut anlatımlar somutun işlevini sağlamlaştırmak için metinde daha fazla görev üstlenebilirler. Bilinç akışı tekniğiyle kahramanın duygularını, değişen durumları, kararsızlıkları, aksayan halleri daha güzel yansıtabiliriz. Bu teknikle zamanın hızlı ve düzensiz akması, her şeyin sırayla olmaması, mantıksal bağ olmaması öyküyü daha akıcı yapar, diye düşünüyorum. İnsanın dış ve iç dünyasının birlikte verilmiş olması karakteri daha iyi tanımamızı sağlar. Okur da öyküde kendine dair halleri görür ve okurun kendi iç dünyasını keşfetmesine katkı sağlar. Bilinç akışı tekniği ayrıca öykünün okurun zihninde bir film gibi akmasını da sağlar. Öyküde, bilinç akışı tekniği kullanıldığında geçişlerde sorun yoksa olaylar, durumlar birbiriyle örtüşüyorsa öyküye bu tekniğin katkısı olacaktır. Yazar hangi tekniği kullanırsa kullansın anlatma biçimi iyiyse, öykünün bir atmosferi varsa ve okuru öykünün içine çekmişse başarılı bir öykü yazmış demektir. İyi kullanılmışsa her teknik, her yöntem avantaja, kullanılamamışsa dezavantaja dönüşebilir. Kuşlu Süveter'den sonra ikinci öykü kitabım için hazırlık yapıyorum. Öykülerimi defterlerden temize çekmeye çalışıyorum. Yakında inşallah ikinci öykü kitabım yayına hazır hale gelecek. Bunun yanında daha önce yazdığım rüyalarımı Rüya Günlükleri başlığı adı altında metine uygun görsel çalışmalar da ekleyerek bir dosya çalışıyorum. Şimdilik Rüya Günlükleri bir internet sitesinde aylık yayınlanıyor. Kitap olarak yayınlanacak yakında. 1996 yılında Adana'da doğdu. Ortaöğreniminin büyük kısmını Seyhan Çukurova Anadolu Lisesi'nde tamamladı. Haziran 2019'da Aksaray Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi bölümünden mezun oldu. Öykü ve yazıları Muhayyel, Aşkar, Mahalle Mektebi dergilerinde ve Edebiyat Burada sitesinde yayınlandı. Şimdilik Kayseri'de ikamet ediyor.