Yunus Emre'nin söylemeyi hayati bir zorunluluk olarak gördüğünü, Mevlana'nın ise Mesnevisi'ni inmiş bir kitap olarak nitelediğini biliyoruz. Bu durumu, vahiy, ilham, sezgi terimleri üzerinden yorumlayarak, metafizik bir düzeyde sözü yüceltme hatta deyim yerindeyse kutsallaştırma yoluna gidip, onları mal terimi üzerinden ihsan, nimet, cömertlik terimleri eşliğinde cüz'i aklın, külli akla bağlanma vasıtası şeklinde değerlendirmiyoruz. Sözümü, dile ilişkin teknik izahlarla zorlaştırmamak için kısa yoldan belirtmeliyim ki, buradaki, deve, koyun, at şeklinde sınıflandırılan mal terimi hizmetçilerin de eklenmesiyle zaten anlam genişlemesine uğradığından, libas teriminin Arapça'da örtülebilir her şeye ad olabildiğini özellikle belirtmek isterim. Örneğin karanlık, ışık bir örtüdür; tokluk, açlık, sabır, acı, sevinç, hüzün, zafer, başarısızlık, konuşmak, suskunluk... hepsi birer örtüdür. Ayrıca Hadis'teki muhatap ve mal açısından öznellik arz eden sözün, Şari'den neş'et etmesi nedeniyle, genelleştiğini de yine burada hemen ifade etmeliyim. İhsan, Arapça hsn kökünden gelen, "güzellik yapma, karşılıksız hediye verme, hediye" kelimesinden alıntıdır; hüsn 'güzel olma' kelimesinin de masdarıdır. İslami terminolojide ihsan, 1)Allah'ı görüyor gibi, 2) O, seni görüyor gibi, Allah'a ibaret etmek demektir. Buna göre, sana verilmiş olan şey son tahlilde Allah ile senin arandaki bir bağ ve bu bağı oluşturan ilişkilerin tümü olarak Tevhid doktrinin içinde yer almalıdır. Nimet ise n'm kökünden gelen ni'ma olarak, "ihsan, refah, bolluk" demektir. İslami terminolojide nimet, Allah tarafından, insanın iyi yaşamasını sağlayacak servet, refah, dirlik, düzenlik, sağlık vb. her türlü şeydir ; Allah'ın insanları yaşamın yumuşaklığının, letafetinin ve kolaylığının içine almasıdır. . Cömertliğe gelince. Yine fiziki ilişkiler kadar kimi hallere karşılık düşen bu kelime feyiz, ikram, keramet, müsamaha, bezm vb. kelimelerin anlamlarını da içkin olarak, el-Kerim, el-Ekrem, el-Berr... olan Allah'tan insanlara yönelen ihsan ve nimetin yine O'nun en güzel ahlakı olmakla, insanlar arasında da bir ahlak olarak yaşatılmasıdır. Kelimeler ve onlarla erişilen mana da Allah'ın insana ihsanı, nimeti ve cömertliğidir. Tıpkı, insan bu üç şeye eşit olmadığı gibi, kelimenin sahibi kılınması bakımından da eşit değildir. Akılda, malda, sağlıkta... seçilmiş olunduğu gibi, isan kelimede de seçilmiş, aralarında insan olmak bakımından değil ihsana, nimete ve cömertliğe muhatap olmak bakımından farklılıklar doğmuştur. Örneğin Mevlana, aynı dönemde yaşamış binlerce Mevlana'dan kelime'ye muhatap olmuşken, bir diğer Mevlana mala, bir diğeri sağlığa... muhatap olmuştur. Kendisine bir ihsan, nimet ve cömertlik olarak kelime bahşedilmiş insanın, bunları da bir libası giyinmişçesine üzerinde görünür hale getirmesi gerekir. Bu nedenle Müslüman nezdinde sanat, kimi Batılıların ya da bizdeki Batıcıların hayatın acılarına tahammül etmek, aklını dengede tutmak vs. şeklinde ifade ettikleri nedenlerden dolayı değil, doğrudan sanat için seçilmiş kul olduğuna inanmanın zorunluluğundan dolayı yapılan / gösterilen bir şeydir. Bu manada insan Allah tarafından yazgılandığı şeyi yapmakla yükümlüdür. Sanatçının bu bahisteki durumu da malının zekatını vermek zorunda olan zenginin durumu gibidir. Dolayısıyla kelimenin zengini kılınanın da, buna özgü libasıyla görünmesi, bu yöndeki varını paylaşması, onu başkalarına hediye etmesi, aynı zamanda onun sorumluluğudur. Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


- Gönderilen hikayelerin; Saltıkname adlı eserde geçen Sarı Saltık Gazi'nin hayatını, menkıbelerini veya efsanelerini konu edinmesi gerekmektedir. - Her katılımcı 1 hikaye ile yarışmaya katılabilir. - Hikayelerde sayfa sınırlaması yoktur. - Gönderilen hikayeler daha önceden herhangi bir yerde yayınlanmamış ve herhangi bir yarışmaya katılmamış olmalıdır. - Yarışmaya gönderilen hikayelerden uygun görülenler hazırlanacak kitap içinde yayınlanacaktır. - Kitaba girecek hikayeler için ayrıca telif ödenmeyecektir, kitabın sonraki baskıları için de telif ödenmeyecektir. - Hikayelerin bütün kullanım hakları Bursa Büyükşehir Belediyesi'ne ait olacaktır ancak kitabın ilk baskısı bittikten sonra yazarlar hikayelerini başka yerlerde de yayınlayabilecektir. - Hikayelerde isim ve soy isim yerine, müstear isim yer alması gerekmektedir. - Gönderilen hikayelerle birlikte, hikaye sahibinin özgeçmişinin ve irtibat bilgilerinin de yer alması gerekmektedir. - Hikayeler, 6 nüsha olarak belirtilen adrese posta/kargo yoluyla gönderilmeli veya şahsen teslim edilmelidir. - Hikayelerin imla ve noktalamaları da dikkate alınacaktır. - Son başvuru tarihinden sonra gönderilen hikayeler dikkate alınmayacaktır. - Yarışmanın dili Türkçedir, yarışmaya katılım için yaş ve uyruk sınırlaması yoktur. - Yarışmaya, Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Belediyeye bağlı kuruluş çalışanları, Seçici Kurul Üyeleri ve bunların birinci derece yakınları katılamazlar. - Dereceye giren hikayeler ve ödül töreni ile ilgili daha sonra açıklama yapılacaktır. - Yarışmaya katılan adaylar bu şartları peşinen kabul etmiş sayılır ve sonradan bir hak iddia edemez.


Sevgili Esma! Sen daha on yedisinde gencecik bir kızken şehadet mektebinin öğretmeni oldun. Mısır Firavunlarını tebessümünle boğacak bir dirilişin ateşini yaktın. Sen şehid olduğunda baban Muhammed el Biltaci sana 'sevgili kızım ve değerli öğretmenim...' diye bir mektup yazdı. İnanıyorum ki melekler Harun makamında okudular bu mektubu sana. Baban, sen şehid olmadan iki gün önce rüyasında gelinlikler içinde görmüştü seni. Bu gece senin düğün gecen mi? demiş, sen de düğünüm akşam vakitlerinde değil öğlen olacak demişsin. Aynen dediğin gibi oldu, bir öğlen vakti zalimlerin göğsüne sapladıkları kurşunla şehid oldun. Sevgili Esma! Sen masum bir genç olarak kutlu bir davaya inanıyordun. Davan o kadar ulvi ki, şehadetinden sonra da gözlerine bakanlar o derin anlamlar içinde yıkanıyor, arınıyor ve kendilerine geliyorlar. Tebessümün, umutsuzluklar içinde çaresiz kalanlara umut aşılıyor. Hüznün, gözyaşları kurumuş, merhameti unutmuş kalplere yumuşaklık bahşediyor. Sevgili Esma! Sen ardından tertemiz bir ölüm bırakarak bu imtihan dünyasından ayrıldın. Asıl biz kendi halimize ağlamalıyız. Çünkü bizler, hayat rasyonalizm üzerine kuruludur, pragmatizm hesap edilebilir bir öngörüdür kurnazlığıyla hareket ediyoruz. Oysa sen kimsenin hesap edemeyeceği bir ödülle rabbine kavuştun. Sevgili Esma! İslam tarihi kahraman erkek ve kadınlarla doludur. İsmini tabiinden Rabiatü'l Adeviyye'den alan Meydanda sen de bu kahramanlar kervanına katıldın. O Rabia ki ahireti için dünyasını terk etmişti. Mısır zindanlarında işkence gören Zeynep Gazaliler, Safine Kazımlar hep bu yolun yolcularıydılar. Şimdi sen de asil bir yolcu olarak aynı yoldan yürüdün ve senden sonra bu yolda yürüyecek insanlara örnek oldun. Sevgili Esma! Zalimler öldürdükçe sindirir, azaltır, tüketiriz zannediyorlar. Halbuki şehadet yıkar, temizler ve diriltir. Onlar korktukları için yok ediyorlar, halbuki sizler yokken de onları korkutuyorsunuz. Onlar şehadetin ab-ı hayat olduğunu bilmiyorlar. Onu tadanların geride kalanlara ışık saçtıklarını nereden bilecekler? Nereden bilecekler daha on yedi yaşında şehit olan bir kızın babasına öğretmenlik yaptığını! Sevgili Esma! İslam aleminin içinde bulunduğu durum, küffarın topyekun yaptıklarından daha fazla insanın içini acıtıyor. Senin toprağa düşen kanın bereketiyle inşallah bu sinmiş, pörsümüş, üzerine ölü toprağı serpilmiş yığınlar kendi özlerine dönerler. Mezhepçilik, ırkçılık, particilik, taassup, cehalet İslam aleminin önünde büyük bir barikat örmüş. Senin gibi öğretmenlerin aydınlık düşünceleri inşallah bu talihsizliği değiştirecektir. Sevgili Esma! Uğrunda canını feda ettiğin İslam'ın ilk öğretmeni olan Peygamberimiz her konuda örnek alınsaydı, bugün içinde boğuştuğumuz sorunlar olmayacaktı. Onun mesajları netti, tüm insanlığı kucaklıyordu. O'nun insani erdemleri, karşısındaki düşmanını dahi dilsiz bırakacak kadar güçlüydü. O'nu öldürmeye gelenler Onda diriliyorlardı. Onun kişiliğini gencecik yaşlarında kendilerine örnek alan senin gibi güzel Müslümanlar inşallah bu çağın sağırlarına seslerini işittirecektir. Sevgili Esma! O içten bakışın, o mütebessim çehren, o kararlı duruşun yıkasın kirli nefislerimizi. Susuşun, çok konuşan dillerimizin yıktığı gönülleri tamir etsin. Göğsüne saplanan kurşunla bir öğlen vakti içtiğin şehadet şerbeti, vicdanımıza ayna tutsun! Şehadetin bereketi, ben ben diyen hevamızın güçlü ellerinden kurtarsın bizi. Selam sana, selam sana ey şehid...


Yazar Selvigül Kandoğmuş Şahin 4. Deneme kitabı Ahir Zaman Notları 'nda, bugünün dünyası içinde cereyan eden savaşlardan, zulümlerden, işleyen ekranlardan ve kitle iletişim araçları karmaşasından, olay ve durumlardan okuru hassasiyetlerin serin iklimine çağırıyor. Mavi Marmara Şehidi Furkan Doğan'a ithaf ettiği yeni deneme kitabında Şahin, 15 Temmuz Darbe girişiminden Kudüs'e, birlik ve beraberlik çağrısından şehitlerimizin vatan savunusuna çoğu ahir zamanlarda tanık olduğumuz, maruz bırakıldığımız ateş çemberine dair geniş bir düşünce-duyarlılık evreninden okuru haberdar ediyor... Yazar bu algı ve duyarlılık genişliğinin yanında, derin bir Türkiye ve Dünya hassasiyetiyle durmaksızın ses vermeye, ses olmaya, makes bulmaya ve Ümmetin yaralarına merhem olmaya, Kelam'ın ve Kalem'in dizi dibinde gözyaşı ve dua ile karılmış kelimeleriyle dinmeyen bir çağıltı olmaya devam ediyor. Hassas bir kalem erbabı olan Şahin'in Ahir Zaman Notları, zamanın ruhuna, dünyanın ahvaline dair tuttuğu içtenlikli notlardan oluşuyor... Sonra teslimiyetin derin soluğuyla yalvardık Rabbimize Kudüs'ün Mescidi Aksa' nın yetimleri için. İbrahim Peygamber, tek başına ümmetti biz O'na inandık. Nemrut'un ateşine yürüyen kavi imanının gücüne inandık. Biz İbrahim Peygamber'in çöllerde döne döne yaptığı duaların gücüne inandık. Çaresiz kaldığı anda, Rabbine dönüp yalvarmasına, gözyaşlarına, teslimiyetine ve ateşleri gül eyleyen o eşsiz imanına inandık. İbrahim Peygamber'in narı nur eyleyen eşsiz teslimiyetine bizler de teslim olduk hayret makamında. Biz Musa Peygamber'in derinden sessiz ırmaklar gibi akan sırlı imanına, sabrına, tevekkülüne, Firavun karşısındaki mert ve cesur duruşuna inandık. Koynundan çıkarttığı par par yanan beyaz eline, dünyanın tüm sahte sihirlerini yutan asasına, yanan topuklarına, yalnız yüreğine, Tur Dağı'ndaki kırgın, incinmiş o denli de yürekten dualarına inandık. Biz o merhamet Peygamberi, güzel ahlakın eşsiz timsali ahir zaman ümmetinin kurtuluş sakası, Efendimiz Muhammed Mustafa Aleyhisselamın' ın, çileli günlerden geçerek ümmetine sahip çıkmasına, eşsiz mücadelesine, çile dolu yıllardan sonra eşsiz bir teselli gibi gelen Miracına, hicretine, eşsiz Risalet'ine inandık. Kudüs'e olan aşkına, sadakatine, bağlılığına inandık.


Usul usul akan, derin vadileri aşıp gelmiş, berrak kar suları ile köpük köpük arıtan nehirler gibi yürüse yaşam damarlarımıza. Sen bilmez misin derin vadilerin suları yataklarını bir gün bulur, sancılar durulur, sızılar diner, yolculuklar biter bir gün, bitmeyen kalp ağrısıdır. Sen ey yolcu arınma zamanlarına doğru yola revan olduğunda başlar her şey. Zor zamanların içinden sesleniyor; çetin yollarda birlikte yürümeye davet ediyor Selvigül Kandoğmuş Şahin ve sorular, hasbihaller, derinlikli bir iç yolculuk eşliğinde; zamanı anlamlı ve yaşanılır kılacak insan hallerinin ve yaşanmışlığın peşine düşüyor. Yaşanılan tüm zorluklara, acılara rağmen; umutla, düşle, düşünceyle örülmüş anlamlı zamanlara doğru bir yürüyüş çağrısı: Arınma Zamanlarına.


Meydandayım işte, bir sen varsın, bir de ben varım. Yaşamın içinden alınmış kesitler, öykülerin sade dili okuru güçlü duygusu içine çekerek o öykülerin bir parçası yapıyor. Gerek konuların, gerek mekanların seçilişinde gerekse de dilin kullanılışında yerel unsurları ustalıkla kullanan yazar evrensel bir anlatım imkanına da ulaşarak okuru öykülerin güzelliğine ve samimiyetine çekiyor.


Gezdiği şehirlerle kurduğu bağı toplumsal ve ruhani yönleriyle ele alan yazar, okurlarını da kendi yolculuğuna yoldaş etmekte. Okur, yazarın akıcı ve derinlikli üslubuyla hem bu şehirlerin tarihi, coğrafyası ve sosyal yapısı hakkında bilgiler edinecek hem de bu deneyimin bir gezginin ruhunda yarattığı yansımalarını görecek. Kadim Şehirler, şehirleri sadece turistik birer durak olarak görmeyen, mekanla manevi ve maddi bağını gözetmek isteyen okurlar için bir rehber ve dolaylı bir şahitlik imkanı sunarken, Avrupa ve Ortadoğu'nun çeşitli şehirlerini Müslüman duyarlılığı ile gezen, gören, deneyimleyen bir yazarın kalemine yansıyanları sunmaktadır.


Zamanı sen mi gölgelemiştin? Biz zamanı esir mi etmiştik? İçinden çıkılması mümkün olmayan soruların cevabını nasıl vermiştin? İnsafı kaybolmuş cümlelerin hayatımıza hangi boşlukta girdiğini unutturmuşlardı... Gözlerinin içine bakmaya korkuyorlardı en çok... Düne dair yarım kalan ne varsa, saklandıkları yerden bir gün çıkacağını biliyorlardı. Gözlerin umuttu. Çölün ortasında susuz kalmış çocuklara gözlerinden taşanlar ufuktu. Yürekleri yangın yerine dönmüş annelerin kulaklarındaydı sesin. Sesin susturulmuş diyarların insanlarına ulaşan bir çağrıydı. Kalkın diyordun. Kalkın ve dimdik durun ayakta... Sesin yalnız coğrafyalarda zulümden titreyen nice canlar için hayattı. Sen konuşunca nefsi ile boğuşanlar kulaklarını tıkamaya devam ediyordu. Sen konuşunca asırlar boyunca dilimizi kilitleyenler sana diş biliyordu. Sen cesaretimizdin. Güçsüz olduğumuzu hissettirenlere inat şaha kalkmış cümlelerin vardı. Hayatın yokuşlarında yorulmamayı senden öğrendik. İrademize sahip çıkmayı, haksızlığın karşısında susmamayı, zayıfın yanında olmayı, mazlumu yüceltmeyi senden öğrendik. Hayallerimizi ezip geçmeye çalıştıklarında köşeye çekilip içli içli ağlamayı bildik. Hülyamızı kanatanlar vardı. Gökkuşağımızı çalanlar vardı. Düşüncelerimize zincir vuranlar... Orta Çağ adetlerine bizleri mahkum etmeye çalışanlar vardı. Dünyanın gözü kararmıştı. Biz senin gözlerinin ışığıyla yola devam ettik. Yürüdük. Yorulmadan yürüdük. Durmadan yürüdük. Sesin sesimiz oldu. Sözlerinle diri tuttuk ümitlerimizi... Sen konuştukça dünya kulaklarını tıkadı. Senin gözlerinden dünyaya bakmayı bilmeyenler Orta Doğu'nun kanını emmeye çabaladı. Masumların gözbebeğiydin sen... Yetimlerin babası... Öksüzlerin, yolda kalmışların durağıydın. Sen, kurulmuş tuzakları bozandın. Engelleri aşandın. Halimizden anlayan, bir kuru sofraya oturan, çatlamış dudaklarımıza gönül çeşmenden su taşıyandın. Dünün şahidi olan, yalnızlığımızı avutan, bizi biz yapan gözlerinden başlamalıydık seni anlatmaya... Seni anlatmaya bizi biz yapan sözlerinden başlamalıydık. Sen konuştun ve dünya sustu. Sen bugünümüzsün. Sen yarınımızsın. Sen bütün coğrafyaları kucaklayan yanınla yüreğimizin ufkundasın. Biz çocuklarımıza seni sevmeyi öğrettik. Biz çocuklarımıza dünyanın karşısında dimdik duran bir liderin cesaretini gösterdik. Biz çocuklarımızın geleceğini önce Allah'a sonra Efendiler Efendisi'nin sözlerinden cesaret alan bir güzel yüreğe teslim ettik.


7. Edebiyat mevsimi, şimdiye kadar izleyici olarak katıldığım en güzel edebiyat mevsimi idi. Konu itibariyle dergileri işliyor olmalarının da bunda büyük payı olmalı. Edebiyata, sanata yakın duruşumuz, kültürel etkinliklerin İstanbul'da daha yoğun gerçekleşiyor olması bizim için büyük avantajdı kuşkusuz. Bu imkanların bu yıl Sultanahmet'te TYB'nin İstanbul şubesinin bulunduğu o güzel medresede bizi buluşturması, önümüze kaçırılmayacak bir fırsat olarak çıkmış oldu. Bir hafta boyunca açılıştan itibaren bütün programları baştan sona büyük bir dikkatle izleme imkanı bulduk. Bazı programlarda not tutmaya çalıştıysam da yetiştiremediğim için bir şey yazamadım ne yazık ki. Her güne 4 ayrı oturum planlanmış. Bazı oturumların biraz uzaması bir sonraki oturumu izlemeye gelenleri sevindirdi; zira ucundan kıyısından da olsa bambaşka bir atmosferi salondaki sanatseverlerle beraber soluma imkanı buldular. Burada her gecikme ve uzamanın bir avantaja dönüştüğünü gördüm. Çünkü görebildiğim kadarıyla gelen izleyicilerin büyük çoğunluğu gençlerden, dikkatli, ilgili edebiyatseverlerden oluşuyordu. Hiç tereddütsüz, geçen yıllara göre edebiyat mevsimi daha genç ve coşkuluydu. İzleyicilerin gençlerden oluşmasının, bu coşkuyu beslediği muhakkak. Bu kadar söz yeter deyip, Sezai Karakoç paneli çerçevesinde düşüncelerimi ifade ederek izlenimlerimizi aktarmaya devam edelim.. 7. Edebiyat Mevsimi programı yayınlandığında en çok izlemek istediğim programlardan birinin üzerini Sezai Karakoç paneli olarak çerçevelemiştim. TYB İstanbul Şubesi Başkanı Mahmut Bıyıklı'nın moderatörlüğünde başlayan panelin konuşmacıları Prof. Dr. Turan Karataş ve Yüksel Kanar idi. Şimdiye kadar Sezai Karakoç'la ilgili pek çok program yaptığını kaydeden Mahmut Bıyıklı, buna rağmen bu tür programlara devam edeceğini belirterek Sezai Karakoç'un genç nesillerce tanınması açısından bu tür çalışmaların artarak sürmesi gerektiğini söyledi. Bıyıklı, daha fazla gencimizin, Sezai Karakoç'u ve Diriliş dergisi etrafında mayalanan fikriyatı tanıması ve okumasını sağlamak açısından bu tür etkinliklerin önemli olduğunu vurguladı. Prof. Turan Karataş, Sezai Karakoç üzerine çalışma yapmasının kendisini fevkalade beslediğini ifade ederek, onu okumakla diriliş ruhunu daha iyi kavrama, soluma imkanı bulduğunu ve beslenme kaynaklarının zenginleştiğini söyledi. Sezai Bey'i bürosunda birçok kez ziyaret ettiğini, onun sürekli düşündüğünü, büyük bir sanat ve fikir adamı gibi sancı duyduğunu kaydederek, bu büyük şairi çoğu kez önünde bir gazete ve okuduğu bir haber üzerinde düşünürken müşahade ettiğini vurguladı. İslam aleminin perişan haline üzülen, ona çözümler üretmek isteyen, sürekli bu meselelerimiz üzerine kafa yoran bir naif bir dava insanı görüyordum' dedi. Diriliş dergisinin yayımını güçlükle sürdürmesine rağmen Sezai Karakoç'un dergiyi yayınlamak konusunda ısrarlı olduğunu; çünkü Diriliş dergisinin bir mektep özelliği taşıdığını, oranın bir buluşma ocağı olduğunu kaydederek bugün edebiyat dünyasında bulunan pek çok yazarın ya dergide yazdığını veya bir şekilde o atmosfere temas ederek oradan beslendiğini söyledi. Edebiyat dergilerinin heyecanını duymadan, edebiyat dergilerine uğramadan edebiyatı sevemezsiniz, ilk kalp atışları orada başlıyor diyen Karataş, Diriliş dergisinin bu manada her zaman gençlerin yol almalarına imkan sağladığını söyledi. Diriliş Dergisi şayet çıkmasaydı bugün edebiyat dünyasında var olan isimlerin daha az beslenmiş olarak var olabileceklerini ifade eden Karataş, derginin bu açıdan bereketli bir kapı, bir ocak olarak önem taşıdığını söyledi. Prof. Turan Karataş, Sezai Karakoç'un dünyayla bir işi olmadığını bu yüzden dünyaya ait en küçük bir kaygı duymadığını çok açıklıkla söyleyebileceğini ifade ederek şöyle konuştu: Sezai Bey bir yazısında der ki, Ben dünyaya kazara gelmiş bir kazazedeyim. Aslında Sezai Bey'in dünyayla bir işi yok. Dünyaya ait bir ödevi var, o ödevi yapmak için dünyayı nasıl kullanacağını biliyor ve bunun için dergi çıkarıyor, kitap yayınlıyor, yayınevi kuruyor, bunları bir ödev olarak kabul ederek yaşıyor. Diriliş kendisinden sonra gelen dergilere önderlik yapmıştır. Arkasından gelen dergiler Diriliş ışığını takip etmişler, Diriliş adeta bir besleyicilik görevi ifa etmiştir. Bunun da altını çizmek gerekiyor. Sezai Karakoç'un kapısının daima ve gelen herkese açık olduğunun altını çizen Yüksel Kanar, gelenlerin en basit sorularına bile çok anlamlıymış gibi ciddiyetle cevaplar verdiğini, bu özelliği ile çok kibar ve nezaket sahibi bir insan davranışı sergileyerek örnek insan olduğunu ifade etti. Dergilerin belli bir düşünceyi açıklamak, yaymak için çıktığını belirten Kanar, Sezai Karakoç'un da Diriliş dergisini bu amaçla çıkardığını fakat tamamen öz sermaye ile yayın yaptığını, asla hiçbir yerden yardım kabul etmeden doğrudan kendi imkanlarıyla yayın yaptığını söyledi.


Şiar Dergisi Ocak-Şubat Sayısıyla 8. Kez Okurlarıyla Buluştu! Derginin Genel Yayın Yönetmeni Serap Kadıoğlu'nun gündem hakkındaki düşüncelerinin yer aldığı Şiarımız yazısıyla okuyucu sayfaları açmaya başlıyor. Edebiyatımızın önemli isimlerinden şair Nurullah Genç, G ve Z isimli yeni şiiriyle Şiar8'de okuyucularla buluşuyor. Şair-yazar Recep Garip, Hasret şiiriyle okuyucuyu kıyama davet etmekte. Berat Demirci, 15 Temmuz Koçaklaması adlı epik bir şiirle dergideki yerini almış. Derginin bu sayısında kültür-sanat adamı Özcan Ünlü'nün Kara Haber adlı bir şiiri de var. Behçet Necatigil'in 'Şiirde Yenilik' Tercihi başlıklı poetik yazısıyla Celal Fedai, okuyucusunu aydınlatıyor. Bu sayıda Hüzn-ü Şah isimli bir şiiri de bulunan Serap Kadıoğlu, Hasbihal köşesinde Yeni Şafak gazetesi yazarı ve usta eleştirmen Ömer Lekesiz ile tenkit konusunda kılavuz niteliğinde bir söyleşi gerçekleştirmiş. Muhammed Ebrar Alar, Kafkasya Kartalı olarak bilinen Şeyh Şamilin onurlu mücadelesini kaleme almış. Yunus Emre Yıldız, dünya edebiyatında ses getirmiş isimlerden Johann Wolfgang Von Goethenin hayatını ve Batı dünyasını rahatsız eden İslam'a hayranlığını anlatmış. Yusuf Yasir, Mutasavvıf Şairler köşesinde bu sayıda Eşrefoğlu Rumiyi misafir etmekte. Bu sayının diğer yazıları: Yasemin Yaşar, Esma Nur Erken, Berat Tekindağ, Canan Karahan, Songül Özel ve Yasin Şahin'e ait.


Edebiyat dünyasında ikinci yılındaki Şiar Dergisi, 6. sayısında okuyucusuyla tekrar buluştu. Temmuz-Ağustos-Eylül sayısıyla raflardaki yerini alan dergi, bu sayısında da edebiyatseverleri şiire, öyküye ve muhabbete doyuracağa benziyor. Kendine özgü kapaklarıyla adından sıkça söz ettiren Şiar'ın bu sayısındaki kapağı da bir hayli dikkat çekiyor. Muhammed Ali'nin haksızlığa karşı savurduğu temsili yumruğun kalemle daha güçlü hale geldiğini anlatan bir görsel tasarlanmış ve En güçlü yumruk kalemle atılandır. denerek edebiyatın gücüne dikkat çekilmiş. Şiar imzasıyla yazılan Şiarımız sayfasında hakikati bulma yolunda çekilecek çileleri göğüslemek ve hür tefekkürün sesini yükseltmek için çabalamayı dert edinmek gerektiği vurgulanmış. Artık toplumun diriliş şuuruna vardığı ve doğrulup kıyama geçme vaktinin geldiği de hatırlatılmış. Derginin ilk sayfasında Hukuk Profesörü şair-yazar Hüseyin Hatemi'nin 1979'da yazmış olduğu Hamburg'da adlı şiiri ilk kez yayımlanmakta. Sayfa dizaynında kardeşleri birbirinden ayırmayan derginin hemen yan sayfasında Tıp Profesörü şair-yazar Hüsrev Hatemi, Özür Dilerim Cevad Bey isimli yazısıyla okuyucuların zihinlerinde musikinin ve estetiğin gücü hakkında ufuklar açıyor. Bamteli sayfasında ise usta isim Berat Demirci, Kitap Gibi Adam Olmak adlı yazısında okumak faaliyetinin ehemmiyetine dikkat çekmekte ve kitapseverleri hayatlarında kitap gibi şahsiyet sahibi olmaya davet etmekte. Hasbihal köşesinde derginin Genel Yayın Yönetmeni Serap Kadıoğlu, usta şair-yazar ve ressam Recep Garip ile dolu dolu bir söyleşi yapmış. Şair ve yazar adaylarında olması gereken nitelikler hakkında bilgiler veren Recep Garip, okuyucunun istifadesine sunmak niyetiyle nezih bir kitap listesi de hazırlamış. Hüseyin Kaya, Yayla Dumanlarında Türküleri Kaybolan Şair: Hasan Akçay yazısında münbit coğrafyamızın esaslı şairini kendine has şairane üslubuyla anlatıyor. Derginin Almanya'da psikiyatrist olarak görev yapan şair-yazarlarından Züleyha Tufangil'in bir hastasını konu edindiği Call me Ishmael adlı öyküsü oldukça etkileyici. Derginin diğer öykücüleri Muhammed Talha Kabaş ve Edanur Yüsra Kodalak ise farklı tema ve üsluplarıyla dikkat çekiyor. Yusuf-u Züleyha serisine bu sayıda da devam eden Mümin Munis, kuyu ve zindan imtihanlarının sultanlığa tahvil sürecini kaleme almış. Muhammed Ebrar Alar, Müslüman öncülerdenHasan el-Bennanın hayatını, çektiği çileleri, Müslüman Kardeşler cemiyetini kurma sürecini ve şehadetini anlattıktan sonra gençlere 20 tavsiyesini de okuyucularla buluşturmuş. Mutasavvıf Şairler köşesinde ise Yusuf Yasir, dünyevi makamları terk edip uhrevi hakikate erme faziletine nail olmanın hayat bulmuş hali, Celvetiyye piri Aziz Mahmud Hüdayiden ve ibret dolu kıssalarından bahsetmiş. Canan Karahan, Sadece Bi' Uğradılar yazısında ülkemizde misafir ettiğimiz mazlum ve mağdur Suriyeli kardeşlerimizle sıkıntıları ve istekleri hakkında mülakat yaparak bir farkındalık oluşmasını temenni etmekte. Diyarbakır Mala Mine isimli yazısıyla Tuba Batmaz, kültürümüze olduğu kadar edebiyatımıza da birçok eser ve edib kazandıran güzide şehrimiz Diyarbakır hakkında bilinmeyenleri anlatıyor. Parasızlığa Övgü başlıklı yazısında eleştirel bir bakışla Tuğba Çoşkuner, zengin-fakir ayrımına ve bunun edebiyata etkilerine değinmiş. Derginin en renkli satırlarının yer aldığı Su Akar Yolunu Bulur köşesinde Su Kadıoğlu, Barselona hakkında okuyuculara bilgiler vermekte ve seyahat sırasında nelere dikkat etmeleri gerektiği konusunda faydalı uyarılarda bulunmakta. Sinema köşesinde ise Oğuzhan Ceylan ve Samet Baş ortak bir çalışmayla İran Sineması ve Mecidi hakkındaki notlarını aktarıyor. Kamus Namustur sloganıyla oluşturulan yeni köşelerden Dağarcıkta unutulmaya yüz tutmuş kelimeler okuyucunun bilgisine sunulmuş. Derginin son sayfasında bulunan Sarraf köşesinde ise Fatma Atmaca, Esma Portlakkaya ve İrem Öztürk tavsiye ettikleri eserlerden bahisle okuyucuyu kitaba çağırıyor. Derginin arka kapağında, büyük Allah dostu Aziz Mahmud Hüdayi Hz. nin Nasihatnamesine yer verilmiş. Hazret, Biz bu dünyada misafiriz, yolcuyuz. Sonunda ayrılıp gideceğiz. Sıkıntın varsa üzülme. Bir an sonra ne olacağımız belli değil. diyerek asırlar öncesinden hakikati hatırlatmakta. Dolgun içeriği, muhabbeti ve samimiyetiyle Şiar Dergisi, bu sayıda da okuyucunun gönlüne taht kurmaya kararlı görünüyor.


Şiraze'nin ilk sayısına gösterdiğiniz teveccüh için şükranlarımızı sunarken, ikinci sayımızın da muhteva ve tasarım açısından titizlikle oluşturulduğunu ifade etmek isteriz. Niyetimiz ve gayretimiz kitabın hayatımızdaki yerini daha merkeze çekmek ve kitap dünyasının nabzını tutabilmekti. İlk sayımız için aldığımız olumlu ve güzel geri dönüşler maksadımızın hasıl olmaya başladığını göstermektedir. Kitap tahlilini ve tenkidini içeren yazıların, dergimizin temelini ve büyük çoğunluğunu teşkil ettiğini, ara sayfalarında da yine kitap ile ilgili farklı yazıların veya tasarımların yer aldığını belirtmiş olalım. Dergimizde, okurların merakla okuyacağı yazıların yer almasını hedefliyoruz. Çünkü herkesin okuma zevki, ilgi duyduğu konu ve araştırma alanı elbette farklıdır. Biz de meseleye bu açıdan bakıp, çeşitliliği sağlamaya çalışıyoruz. Bu sayımızda Dosya Konusunun Tercüme Eserler hakkında olmasını istedik. Çünkü farklı kültürleri ve medeniyetleri tanımanın en önemli yolu tercüme eserlerden geçmektedir. Bu durum asırlar öncesinde de böyleydi, günümüzde de böyle. Ancak kitap dünyasında okurlara sunulan tercüme eserler içerik ve nitelik açısından ne derece güvenilir ve iyi? Zira tercüme eserlerin, telif eserlerin sayısını geçtiği günleri yaşamaktayız. Hal böyle olunca da tercüme konusunu etraflıca ele almakta fayda gördük. Bu alanın uzmanı olan kıymetli isimlerin katkılarıyla oluşturduğumuz dosyamızı istifadenize sunuyoruz. Şiar edindiğimiz bir haslet de 'vefa'mızı yitirmemektir. Bu noktadan hareketle Vefa Köşesinde; şair, yazar, edebiyat araştırmacısı ve kültür tarihçisi Beşir Ayvazoğlu'nu misafir ediyoruz. Beşir Bey'in yıllardır ortaya koyduğu eserler, bizler için artık kaynak niteliğinde. Kendilerine ne kadar teşekkür etsek azdır. İkinci sayımıza katkı sağlayan; Abdullah Uçman, Ahmet Ayhan Çitil, Ahmet Özcan, Alaattin Karaca, Ali Utku, Atabey Kılıç, Bedia Demiriş, Belma Aksun, Birol Emil, Cevat Çapan, Erhan Karasüleymanoğlu, Hakan Yılmaz, İclal Cankorel, İsmail Yakıt, Kudret Ayşe Yılmaz, M. Kayahan Özgül, M. Sedat Sert, Mehmet Emin Katırcı, Mehmet Fatih Birgül, Mehmet Nuri Yardım, Metin Savaş, Mevlüt Çam, Muhittin Macit, Murat Erşen, Mustafa Özçelik, Necmettin Turinay, Nevzat Çalıkuşu, Oğuz Adanır, Oğuz Ünalmış, Osman Çeviksoy, Ömer Lekesiz, Sefer Göltekin, Senail Özkan, Tanıl Bora, Yusuf Turan Günaydın, Zeki Gürel ve Zeynep Şenel'e ayrı ayrı teşekkürlerimizi arz ediyoruz. Önümüzdeki sayıda görüşmek ümidiyle iyi okumalar dileriz.


Dördüncü yılımızın ilk sayısıyla sizleri selamlıyoruz. Yayıncılık dünyasını derinden etkileyen kağıt, matbaa ve kargo masrafları, bizim gibi kendi imkanlarıyla okuyuculara ulaşmaya çalışan dergilere daha çok yansımaktadır. Her sayı yükselen fiyatlarla karşılaşıyoruz. Ayrıca kitap eleştiri dergisi olmamıza rağmen reklam konusunda gerekli desteği şu ana kadar göremedik. Bu konuda tek çıkar yol, abone sayısının artmasıdır. Şayet dergimiz istediğimiz abone sayısına ulaşamazsa yıl sonu itibariyle dergimizin yayın hayatına son vermek zorunda kalacağız. Şartlar bizi karar vermeye mecbur ediyor. Şiraze yaşasın istiyorsanız, sizleri dergimize abone olmaya/bulmaya davet ediyoruz. Türk milleti, binlerce yıllık devlet geleneğine ve köklü kültüre sahip. Hunlardan Göktürklere, Karahanlılardan Gaznelilere, Selçuklulardan Osmanlılara kadar birçok devlet ile dünya tarihine damga vurduk. Bu geleneğin son durağı Türkiye Cumhuriyeti de bir asrı geride bırakıyor. Biz de bu sayımızda yüzyıllık süreci kitaplarla değerlendirmek istedik. Kitabı merkeze alan sorularla oluşturduğumuz Bir Asra Kitapla Bakmak adlı dosyamızın yüzüncü yıla yakışır ve arşivlik olduğuna inanıyoruz. On dokuzuncu sayımıza katkı sağlayan; Ahmet Özcan, Ali Ayçil, Ali Sali, Ali Utku, Atabey Kılıç, Ayfer Tunç, Erkan Şimşek, Fahri Aral, Gülten Dayıoğlu, H. Abdullah Şengül, Hakan Yılmaz, Hakkı Özdemir, Halil Solak, İsmail Alper Kumsar, Kudret Ayşe Yılmaz, M. Sedat Sert, Mehmet Çağan Azizoğlu, Mehmet Fatih Birgül, Mukadder Gemici, Mustafa Kara, Mustafa Özçelik, Münir Üstün, Necmettin Turinay, Nevzat Çalıkuşu, Osman Fikri Sertkaya, Ömer Lekesiz, Sefer Göltekin, Tahsin Yıldırım, Taner Ay, Taner Beyoğlu, Tuba Yavuz, Yakup Öztürk, Yunus Emre Özsaray, Yusuf Turan Günaydın ve Zeynep Şenel'e ayrı ayrı teşekkürlerimizi arz ediyoruz. Önümüzdeki sayıda görüşmek ümidiyle iyi okumalar dileriz.


Buradaki, siret'in 'karşıtı: SURET' kaydının doğru olmadığını istidraden ifade ederek her iki kelimenin de semavi dinlerdeki kültürel karşılığının, yapılmış ve halen yapılabilecek potansiyel tanımların fevkinde bir tanıma sahip olduğunu öncelikle söylemeliyim. Çünkü, 'Hüviyet, fiil bakımından eşyanın en güçlüsüdür' ki, siret ve suret'ten başka hüviyeti belirleyen bir şey de yoktur. Bu nedenle, siretin ve suretin toplamına verdiğimiz isim 'hikaye'dir ve sadece yaratılmış olanların hikayesi vardır. Bu yanıyla alem ve Hz. Adem'le birlikte var olan siret ve surete ait ilk bilgi bir ümmetten diğer ümmetlere naklolunurken, 'ilk bilgi' hiç değişmez, değişiklik ümmetlerin onunla kurduğu ilgide gerçekleşir. Hemen aklıma geliveren bir örnekle, Hz. İsa'nın tebliği kendi kulluğunu beyanıyla (bkz: Meryem Suresi, 19:22-33), Hz. Peygamber'in tebliği ise okuma emriyle başlar. Bu farkın önemini şöyle verebilirim: 'Din, tevhit ile dindarlığı ve kulluğu yerine getirmektir.' . Bu yerine getiriş inanmayı ve ameli zorunlu kılar. İnanmak bir sirete tabi olmaktır. Amel etmek ise 'emri ve itaati' tabi olunan İlahi buyruğa göre suretlendirmeyi süreklileştirmektir. Bu cümleden olarak siret 'özel', suret ise geneldir. Çünkü düşünmemiz, ifade etmemiz, eylem emrini anlamamız ve onu uygulamamız ancak suretle mümkündür. Suretin bu kapsayıcılığına göre siret 'surette özel seçimi' gerektirmesiyle yine surete göre özelleşir. İseviler Hz. İsa'yı suretlendirmede bir sakınca görmediler çünkü Hz. İsa zaten 'Ruhullah'tı ve müminleri onu suretlendirmede özel bir ruhsata sahiptiler. Bu nedenle 'ikona', bir 'idol etkisi yaratmaksızın, inanmanın bir aracı olarak Hristiyanlık'ta var olabildi. Muhammedi şeriatta ise her şey tasavvura sokulabildiği ve akli tasavvurun sonsuzluğuyla ortaya çıkan özgürlüğün fiili suretlendirmeyle sınırlanıyor olması nedeniyle suretlendirmeye son verildi. İslam sanatları açısından da 'kurucu düşünce' olma özelliği taşıyan bu tutum, Mongoloit ırkların İslam'la tanışmaları esnasında mevcut kültürel kabuller nedeniyle oluşan heterodoks yapı içinde dönüşerek ancak İslamlaşabildi ve ancak ondan sonra İslam sanatı soyut ve sonsuzluk ilişkisi içinde mekanlara mührünü vurabildi. 'Her isim bir surettir' gerçeğinden hareketle baktığımızda gerek tecdit devirlerinde, gerekse normal zamanlarda İslam ümmetine hizmet etmiş olan velilerin de siret ve suretlerinin ayrıştırılmaksızın kendilerinden sonrakileri aydınlattığına hükmedişimiz siret-suret ikilisindeki sırlardan biridir. Onların suretleri, ahirete göçmelerinden artık yoktur ancak siretleri üzerinden bir suret tasavvur ederek, onları kendi zamanımızda bilgi esaslı olarak yaşatırız ve böylece suret-siret ilişkisi hem sanatımızda hem de düşünce hayatımızda şekle indirgenerek sınırlandırılmaksızın, tasavvur özgürlüğü içinde süreklilik kazanır. İslam nezdinde, bu siret ve suret idrakini merkeze alarak günlük hayatta zevk verici, öğretici, terbiye edici nitelikleriyle son tahlilde Allah'ı hatırlatmayan bir sanatın değeri olmadığı gibi, aynı bağlamda sireti suretinin tasavvurunda problem oluşturan bir velinin aydınlatıcılığının da bir kıymeti olmaz. Çünkü Hz. Peygamber'e 'veli kimdir?' diye sorulduğunda 'Kendisine baktığınızda Allah'ı hatırlatan kimsedir' buyurdukları için sanatla kemalatın hükmü birleşmiştir. O halde siret-suret ilişkisinde dini tutumu bilmeyenlerin İslam sanatından ve doğru suretlendirilmeyi hak ederek bugüne ve geleceğe taşınacak olan velilerden söz etmeleri çok sakıncalı olacaktır. Hele o velinin 'bir örgüt lideri olarak' sireti insanların belleğine 'beddua yüklenen bir harddisk sureti' olarak kazınmışsa! Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Meğer AK Parti, demirden bir zırha bürünerek kendisini eleştirilere kapatmışmış da haberimiz yokmuş. Bünyesindeki kurulların, komisyonların, kolların, il ve ilçe yönetimlerinin, dere-tepe demeden ülkeyi karış karış gezen milletvekili adaylarının hiçbir değeri bulunmuyormuş. Orada ne istişarenin bir karşılığı varmış, ne uyarının bir adresi, ne de parti içi anketlerin bir hükmü. Tepedeki başkanlık heveslisi bir liderden, hikmet buyurdunuz efendim diyerek onun her taleplerini ululayan kavuk sallayıcı bir kadrodan, yeni oranı % 41 olan gözü kapalı seçmenden ibaretmiş meğer AK Parti. AK Parti'nin tek başına iktidar olamayacağının anlaşıldığı ilk dakikadan itibaren patlayan eleştirinin ortak noktası, söz konusu demirden zırhın varlığı ve onun nihayet delinmiş olması kaydıyla ortalığa saçılan bu ve benzeri yorumlardır. Seçimlerdeki sonucu üreten biziz. Dershanelerimizi geri verin; okullarda ve yurtlarda uğradığımız zararı karşılayın; bankamızı iade edin; 17/25 Aralık'taki yenilgimizin hesabını sorun ve bizim ürettiğimiz dosyaları işleme koyun; yargıda, emniyette, istihbaratta kesilen kolumuza diyet ödeyin diyenler, bu patlayan eleştiriye ne kadar dahilseler, 2023, 2071 vizyonunu ti'ye alarak, büyük ve çok uzun vadeli düşündünüz, bu günü unuttunuz, onu size hatırlatacak olan falanca abinizi dışladınız, başınıza bunlar geldi; reçetenizi yazıyorum, hemen gidip onun elini öpmeniz sizi iyileştirecektir yollu nadide öğütlerini, doktorculuk oynama arzusuyla birlikte sergileyenler de patlayan eleştiriye aynı oranda dahildirler. Ayrıca ömründe bir kez olsun tek kale maç bile yapmamış olanların seçmen size sarı kart gösterdi şeklindeki seslenişleriyle, Gezi'dekileri anlayacaktınız; intikamlarını hesap edecektiniz diyerek aba altından sopa gösterenler de eleştiri de aynı hizaya geldiler. Bu eleştirilerin, belirtilen içerikle patlamasından ve giderek eleştirel saldırganlığa dönüşmesinden dolayı, ilgilileri nezdinde ciddi bir kıymet taşıyacağını sanmıyorum. Elbette saldırganın saldırışından da not edilebilecek, günü geldiğinde işleme konulabilecek kimi hususlar olabilir. Ancak son tahlilde AK Parti'yi eleştirisizlik zırhı giymiş olmakla damgalayıp, eleştirisini kendi ideolojisine, siyasi hırslarına, kuyruk acılarına, akıllarını ipotek ettikleri uzaktaki kara çukura, hizmetinde bulundukları kimi abilere göre konumlandıranların eleştirileri, sopalı eleştiri olmaları bakımından, daha yapanlarınca değersizleştirilmiş eleştiriler olmaktan öteye gitmeyecektir. AK Parti'nin kastedilen eleştirisizlik zırhına bürünmediği, bilakis müesses bir şura üzerinden değilse de istişareye daima önem verdiği aşikardır. Ancak görülen odur ki, bu istişare partili olanlarla sınırlı tutulmuştur. Oysa ki AK Parti, on iki yıl boyunca kendi örgütünce olduğu kadar, siyasete olan mesafeleri nedeniyle o örgütte hiç yer almamış ve yer almak gibi bir niyet de taşımayan geniş bir sessiz ve akil kitle tarafından taşınmıştır. Asıl şimdi bunlarla istişare edilmesi, eleştirilerinin dinlenmesi önemlidir. Zaten bunların getireceği eleştiriler de üç beş başlığı geçmeyecek ve başkası nedeniyle yapılan eleştiriler niteliğinde olacaktır. Örneğin, Fakir sofrasında yemek yiyen Recep Tayyip Erdoğan'ı, Ahmet Davutoğlu'nu, milletvekillerini özledik diyeceklerdir. Ya da Doğan'ın AVM kapılarında kurdele kesen ele değil, hastane yanındaki imarethanede kepçe tutan ele hasret kaldık diyeceklerdir. Veya Volkan Bozkır, bakanmış da üstelik ama kendisini tanımıyoruz; onu biz mahallemizde hiç görmedik, çocuklarının bizim çocuklarımızla birlikte naylon top sektirdiği de vaki olmadı. Bu nedenle kendisine oy vermekte tereddüt göstermişsek, mazur görünüz diyeceklerdir. Bu insanların sözleri fazla olmaz; sizden herhangi bir talepleri de bulunmaz. Onlar darasız konuşurlar ve dua eder gibi bakarlar gözlerinize. İhanet yer almaz lugatlarında; düşüşü sezince köşelerini bırakıp kaçmazlar; ihale vermediniz, oğullarını, kızlarını milletvekili yapmadınız diye ruhlarını satmazlar; kırılırlar size ama asla küsmezler. Onlar müstazaflardır; küçük esnaftır; idealist öğretmenlerdir, memurlardır, toprağa hürmetle basan köylülerdir; üç kuruş burs için vakıflarda, derneklerde masaların tozlarını alan, yerleri süpüren ve akıllı binaların camlarında ancak saçlarını tarayabilen gençlerdir; AVM'lerin önlerindeki banklarda ellerini boş ceplerine saklayarak oturan zencilerdir; cami avlularında maaş günlerini ve ölümlerini düşünerek vakti bekleyen emeklilerdir. Onlar AK davanın içinde oldukları için, partinin uzağında duranlardır. Ve az ama dosdoğru eleştiriler de onlardadır. Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Sertaç Şehlikoğlu Hanım'ın Takım Elbiseli Müslümanlar: Edep, Kulluk ve Dönüşüm adlı ufuk açıcı yazısını (Zaman, 28 Eylül 2013, s. 22) büyük bir dikkatle okudum. Soru sordurma becerisini haiz yazının temel iddia/tespitlerine katılmakla birlikte, meselenin kadının görünürlüğü probleminin karşısına konumlandırılmış bir erkek görünmezliği problemine indirgenmiş olmasını ciddi bir eksiklik olarak gördüğümü belirtmeliyim öncelikle. Zira asıl ele alınması gereken sorun, bizatihi müslümanın modern dönemle birlikte karşı karşıya kaldığı görsellik. Yani mezkur yazının temel sorunsalı, daha külli bir okumayla, modern müslümanın yaşadığı görsellik problemi ile bu problemden hareketle erkeğin görünmezliği ve bunun tezahürleri olmalıydı. Aksi takdirde yazarın düştüğü hataların benzerlerine düşmek mukadder. Bu tarz bir tutum ise feminizmin de etkisiyle sosyal hayatta daha fazla/farklı taleplerle var olmaya çalışan ve türlü problemlerle karşılaşan ülkemiz müslüman kadınının karşısına, bazı zorlayıcı durumlardan hareketle şekli özelliklerinde birtakım değişikliklerde bulunan ve bu durumu türlü argümanlarla desteklemesine rağmen dini hassasiyetlerinde türlü aşınmalara maruz kalan erkeği yerleştirmek anlamına gelecektir. Yani kadın problemi karşısına, erkek problemini vaz etmek. Her iki durum da büyük resmin ancak bir kısmını ifade edebilecektir. Konu hakkındaki genel kanaatlere geçmeden önce yazının bazı aksaklıklarına dikkat çekmek faydalı olacaktır sanırım. Yazının bazı tezlerinin, kaynak kullanımı ve ikna kabiliyeti bakımından yeterince kuvvetli olmadığı dikkat çekiyor. Bu tarz metinlerde dahi en azından atıfta bulunulan müelliflerin kendisine başvurmak ve onların kavram dünyasına nüfuz etmek gerekli. İbrahim Hakkı ve İbnü'l-Arabi gibi zirve şahsiyetlere yapılan atıflar, sadece akademik iddiaların desteklenmesi sadedinde, zaman zaman asli bağlamlarından da koparılan basit başvurular olmaktan kurtarılıp, ıstılahların yerli yerinde kullanılması ve müelliflerin dünya görüşünü tamamıyla verebilme becerisi gibi birtakım özellikleri de barındırabilmeli. Temel bir sorun olduğu ileri sürülen İslam'ın görünürlüğünün cinsiyetlendirilmiş olması, dahası kadınların İslami kıyafetinin başörtüsü ile sınırlandırılması ifadesi kanaatimce sorunlu. Bu ifade, kadın ve erkeğin insan olma noktasındaki ayniliklerinden ayrıştırılarak iki farklı kutup gibi konumlandırıldığı içinde bulunduğumuz çağ ile doğrudan ilgili. Yüz sene öncesinde hiç kimsenin dillendirmeyeceği bu iddia, kadının tesettürünün eda ve seda ile doğrudan ilişkilendirildiği ayet ve hadislerle nakzedilebileceği gibi, erkeğin İslami kimliğinin tezahürü olan birtakım ritüellerin klasik fıkıh kitap kitaplarında helam-haram bağlamında ele alınmasıyla da anlamsızlaştırılabilir. Edebin İslamileştirilmesi gibi bazı kavramsallaştırmalar üzerinde ise pek düşünülmemiş gibi. Zira bilindiği üzere erken dönemlerden beri ayet ve hadislerden hareketle İslami ahlakı tasvir etmeyi amaçlayan ve aynı zamanda günümüze değin uzanan bir yazın türü de olan edeb üst başlıklı pek çok çalışma vardır. Buralarda müslümanın ne gibi hassasiyetlerle hayatını idame ettireceği ayrıntıları ile anlatılır. Ancak yazarın kastettiği Batı veya diğer kültürlerden devşirilerek türlü cazip etiketler altında müslümanlara benimsetilmeye çalışılan kültür öğeleri ise durum farklıdır. Eğer bu öğelerin İslamileştirilmesinden bahsediliyorsa buna gerek olmadığı rahatlıkla ifade edilebilir. Çünkü zaten müslümanlar bir hal olarak yaşayageldikleri bir edebe sahiptirler. Modern dünyanın görselliği önceleyen tavrı tabiidir ki Müslüman erkekleri de etkiledi. Bu durum, müslüman kadınlarda daha farklı tesettür modelleri ile görünürlük kazanma; kimliği, giysinin imkanları ile ikameye çalışma ve başörtüsünün emr-i ilahi'den moda unsuruna evriltilmesi şeklinde tezahür ederken, müslüman erkeklerin İslami kimliğin göstergeleri olan sakal, giysi gibi ritüellerden arınması ve tam da yazarın bahsettiği tarzda diğerlerinden ayırt edilemeyen ve bunu bir imkan/ayrıcalık/mutluluk vesilesi olarak gören bir anlayışa kayması ile belirginleşti. Aslında sorun aynıydı: Görselliğin cazibesi. Bu durumu tetikleyen unsurlar irdelendiğinde birtakım donelere rastlanabilmektedir. Öncelikle seküler bir devlette müslüman olmanın ve hayatın her alanında tam da tevhid öğretisinin istediği tarzda müslüman olarak yaşamanın imkanı sorgulanmalıdır. Dini her türlü tavrın ötelendiği ve cemaat, tarikat yapılarının yeraltına inmek durumunda kaldığı bir tarihi vasatta müslüman kadınların eve kapanması, erkeklerin ise yaşantılarını idame ettirme adına arzulanan giyim-kuşam tarzına yanaşması yani bir tür takiyyeye başvurması, çok cazip ve teşvik edilmesi gereken bir hal olmasa da, pek garip bir durum değil. Bu durumun her zaman mutlak olarak kimlik yitimi anlamına gelmeyeceğini, Endülüs'te Moriskolar örneğindeki gibi, en azından İslam tarihinin bazı kesitlerinde görebiliyoruz. Ancak asıl sorun türlü baskıların olduğu dönemlerde feda edilen giysilere ve ritüellere rağmen İslami bir şuurla hareket eden cemaat/tarikat müntesiplerinin, nisbi rahatlamaların olduğu son yirmi senede bilinçli olarak kimlik oluşturan İslami göstergelerden ayrılmayı tercih etmeleri ve artık bunu yadsımamalarıdır. Hatta toplum içinde ağırlığı olan bazı cemaatlerdeki sakala mesafeli duruş da aynı bağlamda anlaşılabilir. Görünen o ki, yazarın işaret ettiği zahir-batın birlikteliği bazı noktalardan zedelenmiştir ve bu durum, insan kazanma, önemli yerlere gelme gibi bazı açılardan dünyevi olan hedeflerle meşrulaştırılmaktadır. Sanırım kimdir bu, muhtelif mekanlarda karşılaştığımız, dindarlıkları yahut İslamilikleri ile 'görünmez' olan yeni mütedeyyin erkekler? sorusu da bu cevapla bir yere kadar belirginleşmektedir. Yazarın tam da çalıştığı branş ile doğrudan ilintili olan soruları ve yeni çalışma alanları açma çabaları takdirle karşılanmalı. Ancak meselenin bu tekliflerde dahi bir erkek meselesi olarak tasvir edilmesi, resmin tamamının görülmesini engelleyecektir. Yani sorun erkeğin giydiği takım elbise olmadığı gibi içeriği boşaltılan başörtüsü de değil. Zira açık olduğu üzere takım elbise vb. giysilerle bir tür görünürlük kazanan ve aynı zamanda kimliğini gizleme imkanı bulan müslüman erkek ile, toplumda, karakteri ile elde edemediği farklılığı moda unsuru haline getirilen tesettürü ile elde etmeyi bir problem olarak görmeyen ve görünür olmaktan herhangi bir şikayeti bulunmayan müslüman kadın aynı ıstırabın meyveleridirler. Sorun ise müslümanın değer kriterinin gönülden göze kaymasıdır.


Suavi Kemal Yazgıç'ın 2001'de yayınlanan Sebepsiz Serçe ve 2007'de yayınlanan Taş Suya Değince isimli şiir kitapları Serçe ve Taş ismiyle bir başlık altında toplanarak yayınlandı. Böylece Yazgıç'ın bütün şiir kitapları Profil Kitap bünyesinde okurla buluştu. Serçe ve Taş, 1990'lı yıllardan itibaren dergilerde yer alan Suavi Kemal Yazgıç'ın ilk dönem şiirlerine topluca bakma fırsatı veren bir kitap. Onun şiirin de nelerin değişip, nelerin aynı kaldığını gözlemleme fırsatı veriyor. Şairin genç olarak portresine daha dolaysız bir bakış yakalama imkanı sunuyor. Her ne kadar iki kitaptan oluşsa da üç bölümden oluşuyor Serçe ve Taş. Üçüncü bölümü teşkil eden Muzlimler, Taş Suya Değince de yer alsa da ilk iki kitaptaki ses ve biçim tercihlerinin dışında bir denemeye işaret ediyor. Böylece şairin gitmemeyi tercih ettiği bir seçeneği nasıl tecrübe ettiğine şahit oluyoruz. Kitabın bir sürprizi ise ilk iki kitapta yer almayan, Haziran 1992'de Yedi İklim dergisinin sayfaları arasında kalmış Hayat isimli şiirin de bulunması. İlhami Çiçek'e ithaf edilen şiir, böylece yeniden gün yüzü gördü.


Aksini yaşamaktan kendimi alamasam da günlük telaşlara feda edilemeyecek kadar değerli bir düş olduğuna inandığım hayatımı yeniden sorgulamaya başladığım o geceyi henüz dün yaşanmış gibi hatırlıyorum. Gerçek mi yoksa rüya mı olduğunu uzunca bir süre çıkartamadığım -belki de günlük dertlerin içinde kaybolup anımsayacak vakit bulamadığım- bir kesiti karşıma aldığım o ilk geceden sonra hayatımın bir daha eskisi gibi olmayacağını anlamıştım. Yarı karanlık odamın dibinde duran büyük masanın üzerine üst üste yığılmış, açık duran yüzlerce kitabın, okunmuş binlerce sayfanın arasından zihnime bir deniz feneri gibi yol gösteren boş nano-şırıngamın sadece kendim için değil, tüm insanlık için de büyük bir anlam taşıyacağını biliyordum. O geceyi takip eden diğer gecelerde de birçok hatıram gibi karşısına sıklıkla geçtiğim bir çocukluk düşüm ve o düşümün tetiklediği hatıralarım beni hızlıca hayallerimin ötesindeki bir hayata doğru sürüklemişti. Büyük keşfime değin umutsuzluğun ve bilinçli bir unutma ediminin hakim olduğu küçük dünyam unutmayı seçtiğim yüzlerle yeniden yüzleştiğimde uzayın derinliklerindeki bir solucan deliğine dönüşmüştü. Şimdi, bir gün o rüyayı unutmak istesem bile buluşumun buna izin vermeyeceğine ve o sonsuz gençlik duygusunu tekrar yaşatmak için şu an olduğu gibi beni çalışma odama kapatacağına eminim. Gözlüğümde gelen iletiler kutusuna düşen mesajların başlıklarını görüntülediğimde artık kırmızı bültenle arandığımı anlıyorum. Bu uyarıları kolayca alabildiğime göre halen yeterince anonim olmadığımı düşünüyor, sağ camın üst köşesindeki saati gördüğümde uzun süredir saatlere bakmadığımı fark ediyorum. Tıpkı yıllar öncesinde amansız bir hastalığa yenik düşen babam gibi yataklarında ölebilme şansına sahip olmuş milyonlarca insanın ölürken neden saati sordukları düşüyor aklıma. Görmezden geldiğim sonsuz hayatın yaklaştığı gerçeğini hatırlattığı için saatlerden yüz çeviriyor olmalıyım. Pencerenin kenarına yaklaşıp çocukluğumda içine, yıllar sonra geri dönüp seyrine daldığım derin suyun yüzeyine bakıyorum. Şairin dediği gibi hep peşimden gelen bu kentin boğazının soğuk ve karanlık suyu kendi hafızasıyla içinde hatıraların yüzdüğü bir zaman denizine dönüşüyor karşımda. 2097 depreminde yıkılanın yerine yapılan boğaz köprüsünün görüntüsüne bir türlü alışamayan gözlerimi ovuşturuyorum. Karanlık bulutlar sabahın gelişini gizlemeye çalışsalar da suyun yüzeyinde kendini göstermeye başlayan kurşuni rengi fark ettiğimde günün kapıda olduğunu anlıyorum. Geceden bu yana çalışma odamın cam tavanına vuran siyah asit yağmuru damlalarının sesi çalışma odamı dolduran tek sese, saatin tik tak sesine karışıyor. Kırmızı renkli bir ışık huzmesinin yanımdan aniden geçerek karşımdaki duvarda yansıyıp kaybolduğunu gördüğümü sanıyorum. Gecenin yorgunluğunu taşıyan gözlerimin günün ilk dakikalarındaki bir yanılsaması olmalı bu durum. Tek basamaklı yaşlarımdan kalma o aynı çocukluk düşüm katılaşmış, üç boyutlu bir hologram halinde, büyük bir küp olarak odamın ortasında yerden tavana doğru yükseliyor. Vücudumdaki tüm hücrelerle birlikte ruhumu da durmaksızın yenileyen bir gençlik iksirinin damarlarımda dolaştığını bana şimdi bile kuvvetle duyumsatabilen düşüm tüm gerçekliğiyle yeniden karşımda. Ayağa kalkıp önce kesitin sağına, sonra soluna doğru yavaşça yürüyorum. Bunu kaçıncı kez yaptığımı bilmesem de tüm detayları sanki onlara ilk kez bakıyormuşum gibi büyük bir dikkatle inceliyorum. Onu henüz katılaştırmadan, yeniden anımsamaya başladıktan sonra ne zaman bir cennet tasviri duysam hep bu düşümü anımsardım. Böyle düşünmekte ne kadar haklı olduğumu şimdi daha iyi görebiliyorum. Hafifçe esen bir meltemin yüzümü okşadığı bir ilkbahar sabahında misinalı tahta oltamı attığım nehrin dalgalanan yüzeyinde gördüğüm yüzümü bu kez daha dikkatli bir şekilde inceliyorum. Suya yansıyan yüzümün ifadesini yine seninkine benzetiyor, soğuk mavi tonda pastel renklerin hakim olduğu bir dünyadan diğerine geçme ve seni tekrar görme isteğime karşı koyamıyorum. İsteğimle beraber suyun hafızasında bir kez daha yer ediyor yüzün. Anılarımdan ve -henüz kimse bilmese de- bazı rüyalarımdan derlediğim disklerden oluşan gizli seçkimde bekleyen ortak anımızı etkinleştiriyorum. Başımı sağa doğru eğip gözlerimi hafifçe kısıyorum. Her fırsat bulduğumda yeniden izlediğim bu üç boyutlu hologramda herhangi bir detayın gözümden kaçmış olması ihtimalini yeniden değerlendiriyorum. Etrafa iyice göz gezdirdikten sonra kırmızı boyası yer yer soyulmuş o eski ahşap bankın üzerinde otururken izlemeye doyamadığım gözlerine bir süre daha bakabilirim. Bir gün seni tanıyacağımı ve kısa bir süre sonra unutacağımı henüz bilmediğim çocukluk yıllarımda bazı geceler gördüğüm o düş kadar canlısın şimdi karşımda. Yeniden duyumsadığım ucuz parfümünün kokusu bir gün anı kesitlerindeki kokuların da alınmasını sağlayabileceğime inandırıyor beni. Işık huzmelerinden oluşan yüzüne dokunsam, hologramın kırılan ışıkları ellerime yansımakla kalmayacak ve benimle konuşmaya başlayacaksın sanki. Henüz gelmiş bir ilkbaharın taze sabahlarından birinde, onca rengin içerisinde genceciksin. Sonsuz gençlik arzumun yegane simgesi sen, içinde zamanın donduğu bu üç boyutlu küpte hep bu yaşında kalacak -tıpkı seni zihnimde öldürdüğüm günden bu yana olduğu gibi- hiç yaşlanmayacaksın. Eşim uyanıp yanıma gelmeden ve uykulu gözleriyle boynuma sarılmadan önce en çok on- on beş dakikam kalmış olmalı. Gizli kimliklerimizle kaçak hayatı yaşamaya başlamadan önce onu epey uzunca bir süre ihmal ettiğimi itiraf etmeliyim. İstanbul' a geri dönmeden önce dünyanın büyük şehirlerinde yaşadığımız birkaç yıl içerisinde sabahlara kadar süren çalışmalarımın sebebini herkes gibi o da tahmin edemiyordu. Buluşumu onun dışında kimseye açıklamamaya karar verdiğim ki nihayetinde bu kararımı yüklü miktarda bir nakit karşılığında değiştirmiştim- güne kadar sayıları hızla azalan dostlarım gibi onun da başarılı olabileceğimi düşünmediğini anlamıştım. Kıskançlık krizlerinin sona ermesinden ve eve döndüğüm bazı sabahlarda havada uçuşan tabak-çanakların kırılma seslerinin zengin olduğum o günlerden bu yana kesilmiş olmasından elbette şikayetçi değilim. Uzunca bir süredir sadece onun değil bir zamanlar tanıdığım tüm insanların da beni artık param için sevmek gibi bir şanslarının olmadığını bilmenin huzurunu hissediyorum. Aynı zamanda bir ölü olmanın da. Evet, bir süredir tüm dünya için bir ölüyüm ben. Buna rağmen kim olduklarını bilmediğim insanlar gizledikleri telefon numaralarıyla, garip mahlaslarla gönderdikleri e-postalarıyla halen yeni seanslar talep ediyorlar. Beni yakalamakla görevli olmadıklarına emin olduktan sonra onlara eğer konuşurlarsa her şeylerini alabileceğime dair bir sözleşme imzalatıyorum. Tüm sırlarını bizzat kendilerinden öğrenmiş olmama rağmen yeraltında ünümü bu hızda nasıl yaydıklarını sanırım hiç bilemeyeceğim. Bir kez boşalttığımda bir daha asla geri dönmediğim, sürekli yerlerini değiştirdiğim gizli çalışma odalarıma bazılarını davet ediyor, kendileri için küçük rakamlar olan birkaç milyon dolarları karşılığında onlara yüzümü göstermeden istediklerini veriyorum. Şimdilik sadece anılarıyla yetinmek ve benliklerinde iz bırakan rüyalarını izleyebilmek için beklemek zorundalar. Rüya anılarının ön izleme imkanını isteklilere sunmadan önce yapılması gereken testleri bir süredir kendi üzerimde deniyorum. Şimdilik o konuda her şeyin sorunsuz ilerlediğini söyleyebilirim. Anıların üç boyutlu bir şekilde katılaştırılmasını ve izlenebilmesini sağladığım o altın yıldan bu yana bilim insanlarının tarih boyunca ödediği bedellerin ne olduğu hakkında gerçek bir fikir edindim. Diğerleri gibi ben de birçok bedel ödedim. Bir şehir efsanesi olduğuma inanmayan ve idamımı isteyen kimileri tarafından günah keçisi ilan edilmiş olsam da ara sıra insanlığa yapığım katkılardan bahseden bazı tarafsız blog yazılarını okuyarak rahatlamaya çalışıyorum. Anı Taciri, Karaborsa Hatıracı ve hatta Bilimin Yüzkarası gibi birçok acımasız lakap takıldı bana. Deccal olduğumu bile iddia edenler oldu. Bunca haksız eleştiriye göğüs gererken ortaçağda doğmadığıma bolca dua ettim. Buluşumun büyüklüğünü anlamayanları fotoğraf makinelerinin ruhlarını hapsedeceğine inandıkları için fotoğraf çektirmeyen Kızılderililere benzetiyorum. Onca imkana rağmen fotoğraf veya video çekmeyip anılarını sadece hatırladıkları şekliyle zihinlerinde yaşatmak isteyenlere saygı duysam da çocukluğumdan bu yana onlardan biri olmayacağımı biliyordum. Zamanın içinde yolculuğun mümkün olduğunu anlatan çocukluğumun hikaye kitaplarından yine aynı konuyu işleyen bilimsel makalelerin içinde kaybolduğum günümüze nasıl geldiğimi düşünürken aslında hayat yolculuğumun da bu tipte bir yolculuktan ibaret olduğunun farkına varmıştım. Zamanda yolculuğu gerçekleştirebilmemizin yakın bir zamanda mümkün olmadığına ikna olduğumda zihnimde başka türlü soru işaretleri türemişti. İnsanların en büyük ortak paydalarından biri olan geçmişe duydukları özlemleri konusunda bir şeyler yapmalı, anıların tekrar nasıl canlandırılabileceği üzerine çalışmaya başlamalıydım. Hatıraların canlandırılması zamanda yolculuğa farklı bir bakış açısı getirecek ve bir anlamda bu yolculuğu mümkün kılacaktı. Aziz Augustin' in Zaman geçmiş bir şey midir yoksa her zaman mevcut mudur? sorusu kafamın içinde yankılanırken dışarıda bir yerlerde henüz kimsenin göremediği, düşünemediği bir yolun mutlaka var olduğuna kendimi inandırmıştım. Günler ve geceler birbirini takip edip mevsimler değişirken somut bir ilerleme kaydedememiş, kendimi tuhaf bir umutsuzluk girdabının içinde bulmuştum. Tüm ümitlerimi yitirmek üzereyken araştırmalarım esnasında karşıma bir doktor çıkmış ve bir asır önce yaptığı deneyleriyle dünyamı değiştirmişti. Doktor Masaru Emoto'nun Su Molekülleri deneyi benim için tünelin sonunda beliren gün ışığıydı. Doktor, su damlalarını önce saf halleriyle daha sonra da onlara çeşitli sesler vererek donduruyor ve üzerlerinde oluşan kristalleri özel mikroskoplarla inceliyordu. Su damlalarının molekülleri farklı duygu durumlarında kendilerine doğru söylenen kelimelerle veya çalınan notalarla farklı şekiller alıyordu. Olumlu sesler ve duygular karşısında suyun aldığı şekil ve bünyesinde oluşturduğu benzersiz güzellikteki motifler bana tekrar umut aşılayan kıvılcımlar olmuştu. Onun çalışmalarını bir sonraki adıma taşımak için beklediğim ilhamın gelmesi uzun zaman almış olsa da suda oluşan kristalleri yüzde sekseni su olan insan beyni ile nasıl ilişkilendirebileceğimi deneyleri gördüğüm ilk andan itibaren düşünmeye başlamıştım. Ameliyat yapan bir cerrah titizliğiyle insanların anı kesitlerini katılaştırıp önlerine sunduğum ve dünyanın tüm ilgisini çekmeyi başardığım o günden bu yana gördüğüm saygıya, nefrete ve dolup taşan banka hesaplarıma halen alışamadığımı söylemeliyim. Aşırı ilgiden bunaldığımda çalışmalarımı artık sürdürmeyeceğimi açıklayıp kendi kabuğuma çekilmek istemiş olsam da bu mümkün olmadı ve eşim tüm dünyaya vefat ettiğim yalanını söylemek zorunda kaldı. Henüz herkesin gözünde bir ölü değilken, hayatımdaki asıl kırılma noktası katılaştırıcıyı tamamladığım o gün olmuştu. Beynin amigdala bölgesindeki su moleküllerinin zihinde en çok iz bırakan anıları ve rüyaları depolayan birer katı disk gibi çalıştığını keşfettiğim an insanlık için de bir dönüm noktasıydı. Beynin bu bölümünden bir nano-şırınga yardımıyla çektiğim suyu dondurup kristallerini mors alfabesine benzer bir sistemde kodlamış ve anıları görüntülere dönüştürmeyi başarmıştım. Tek boyutlu görüntülerle yetinmemiş, anıların içine girilebilir bir şekilde üç boyutlu halde modellenmelerini de sağlamıştım. Buluşuma tınısı kulağıma halen tuhaf gelen Katılaştırıcı ismi verildi. Geçen yıllar içerisinde ünlü olmanın doğal bir sonucu olan meraklı gözlerden ve nostalji meraklısı milyarderlerin tekliflerinden sıkılmıştım. Her bilim insanı gibi sıra dışı buluşların iyiliğin yanında kötülüğü de beraberinde getireceğini bilsem de içimde kök salan bilinmeyeni her ne pahasına olursa olsun ortaya çıkartma isteğine engel olamamış ve moda haline gelen tabiriyle kaybolacak olanları düşünmemiştim. Çocuğu şu veya bu sebeple ölen ebeveynler, aşık olduğu kadın veya adam hayatından çıktıktan sonra bir daha kendilerini toparlayamayanlar, hayatlarının kırılma noktası olabileceğine inandıkları fırsatları kaçırmış olanların geçmişlerini izlerken yok olup gidebileceklerini bilemezdim. İzlerken kendilerinden geçtikleri hologramları karşısında kafalarında kurşun deliği açanları, gerçeklikten koparak hologramın içinde yaşadıklarına inanmaya başlayanları ve yaşıyor görünseler de geçmişlerinin kara deliklerinde kaybolarak birer hayalete dönüşecek olanları öngörememiştim. Bu kaybolma kavramı da tıpkı katılaştırıcı ismi gibi tuhaf geliyor halen kulağıma. Bu ismi kaybolanlar başlıklarıyla haber yapan yayın organları koymuştu. Kaybolanların yakınlarını peşime düşürenler de yaptıkları izlenme oranı kaygılı ve kötü niyetli haberlerle yine onlardı. Özünde hiçbir zaman mükemmel olamayacak hayatın mükemmele en yakın noktalarını sürekli yaşama arzusu insanlar üzerinde bir nevi uyuşturucu bağımlılığı etkisi yapıyordu. Benim uyuşturucum ise insanlara bu imkanı sunmak için sürekli çalışmak ve bu yolla tanrı kompleksimi tatmin etmekti. Kaybolacak olanları tahmin edebilseydim bile ulaştığım noktayı insanlığa açıklamadan göçüp gitmeyeceğime emindim. Bunca düşman kazanmamın, yakalanıp idam edilmek istenmemin ve herkese öldüğümün söylenmesinin sebebi keşfettiklerimi kendime saklayamamamdı. Ölen çocuklarını, eşlerini, bataklığa batmadan önceki hayatlarını anılarını katılaştırarak geri getirdiğim devlet adamlarının koruması altında olmasam ölümümü anlatan onca haber şimdiye kadar çoktan gerçek olmuştu. Şimdi, hologramın içerisinde hapsolmuş gençliğimize bakıp pişmanlıkların ve vicdan azabının getirdiği burukluğu hissederken günün birinde diğerleri gibi kaybolma ihtimalimi düşünüyorum. Huzmelerin arasından geçen kırmızı ışık demetinin halen tam olarak aydınlanmamış odamın duvarına tekrar yansıdığını fark ediyorum. Yorgun gözlerimin beni bu kez yanılttığını sanmıyorum. Ayağa kalkıp sırtımı duvara yasladığım anda ince lazer ışığının önce alnıma oradan da göğsüme doğru indiğini görüyorum. Beresiyle kapadığı yüzünü göremediğim katilimin silahının dürbününe doğru düz bir örümcek ağı gibi uzayan yoğun ve keskin ışığa şaşkınlıkla bakıyorum. Susturuculu silahının tetiğini çektiğinde çıkan tiz sesi hızını artıran asit yağmuruna rağmen duyabiliyorum. Gömleğimin orta yerinden etrafına doğru yayılan koyu kıvamlı kanın izine ve sesten birkaç milisaniye sonra camda açılan kurşun deliğine takılıyor sırasıyla gözlerim. Düşmemek için yalpalıyor, masaya tutunmaya çalışıyorum. Hayatım boyunca onlara tutunarak yaşamaya çalıştığım, çalışmalarımla dolu defterlerimden birkaç tanesi benimle birlikte yere düşüp etrafa saçılıyor. Zemine sert bir şekilde kapaklanıyorum. Hayatım en önemli anlarıyla gözlerimin önünden bir film şeridi gibi geçerken perdede nedense Doktor Emoto'yu değil Doktor Frankenstein'ı ve Boris Karloff'u görüyorum. Çocukluğumda babamın dokunmamı yasakladığı manyetik bantlı videokasetlerden oluşan arşivinden kaçırarak defalarca izlediğim ilk Frankenstein filmini anımsıyorum. Başımı kaldırıp hologramıma, ellerimle yarattığım canavara son kez baktığımda o ilkbahar sabahında oltamı attığım nehrin yüzeyinde yine yüzünü görüyorum. Hiç kimsenin ömür boyu bir başkasına hasret duyarak yaşadığımı görmesini istemediğim için anı ve rüya disklerini ellerimde kalan son bir güçle kırıyorum. Hayatı sürdüren suyun hafızasında bu kez kendi sonumla yer ediyor, ikinci ve son kez ölüyorum.


Bilim ve Sanat Vakfı Sanat Araştırmaları Merkezi bünyesinde Dr. Nicole Nur Kançal-Ferrari ve Dr. Ayşe Taşkent yönetiminde 2010 yılından bu yana düzenlenen İslam Sanatı ve Sanat Düşüncesi Araştırma Atölyesi'nde İslam Sanatındaki Tasvir Geleneği ve sanat düşüncesi araştırılarak bir görsel arşiv oluşturulması ve İslam Sanatı üst başlığı altında söz konusu geleneğingörsel kültür ve görsel deneyimi, disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alınarak tasvir geleneğinin; felsefi, tarihi, sosyal, kültürel ve sanat tarihi çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştı. Atölyenin iki yıllık çalışmalarının birikimi 16 Şubat 2013 tarihinde, 14:00 19:00 saatleri arasında Bilim ve Sanat Vakfı Zeyrek Binası Zeyrek Salonu'nda gerçekleştirilecek "Tasvir: İslam Görsel Kültüründe Yasak, Gelenek ve Pratikler" başlıklı ihtisas sempozyumu ile paylaşılacak.


Edebiyat, Sanat ve Fikriyat dergisi Temmuz, Ağustos 2016 tarihli ilk sayısı ile okurlarına merhaba diyor. Şiir, öykü, deneme, inceleme, çeviri ve çizgi türünden eserlerin yer aldığı dergide ayrıca Temmuz Direnişi ve Edebiyat başlıklı dosya ile 15 Temmuz darbe girişimi lanetlenirken halkın kutlu direnişi selamlanıyor. Dergide Cemal Şakar ile konu üzerine yapılmış bir de söyleşi yer alıyor. Derginin çıkış serüveni ile birlikte hedeflerini özetleyen Kahramanın Dönüşü başlıklı sunuş yazısında, 15 Temmuz direnişine dair vurgular yer alıyor. Genel yayın yönetmenliği Ali Emre tarafından yapılan derginin ilk sayısı usta sanatçı Hasan Aycın'ın bir çizgisiyle açılıyor. Ardından derginin editörlük görevini de üstlenen Mustafa Yılmaz'ın Yollardan Geçeceksiniz, Yıllardan başlıklı yazısı geliyor. Temmuz'un şiir sayfaları Arif Ay imzası taşıyan ve Temmuz direnişine ışıklar düşüren Gökyüzü Bayramı ile başlıyor. Dilek Kartal'ın, Tekvir, Ali Emre'nin, Bir İftitah Tekbiri Gibi şiirleriyle yer aldıkları derginin diğer şairleri ise İsmail Söylemez, Sinan Ceran, M. Akif Şahin, Mustafa Halil, Ahmet Laçin ve Tuncay Yerlikaya. Derginin ilk sayısının öykü sayfalarında Abdullah Harmancı'ya ait Nefes ve Akif Hasan Kaya'ya ait Bu Bir Aşk Hikayesi Değildir adlı eserler yer alıyor. Serkan Akın'ın, Nizar Kabbani ile ilgili El Öpmeyen Şiirler yazısıyla katkıda bulunduğu Temmuz'da, ünlü şairin Aydın Ünlü tarafından Türkçe'ye tercüme edilen Ey Gazze'nin Öğrencileri adlı şiiri de dikkat çekiyor. Eyüp Sabri Togan'ın Dostoyevski'de Doğu Sorunu ve Kur'an başlıklı yazısının bulunduğu dergide Süleyman Ceran son dönemin önemli romancılarından Ayşegül Genç'in Kuğu Boynu adlı kitabını ele alıyor. Ümit Kudbay'ın Edward Said'in eleştirmenliği üzerinde durduğu yazısını, yine Said'in ünlü yazarlar Sartre, de Beauvoir ve Foucault ile karşılaşmasını resmeden önemli bir çeviri izliyor. Dergide Hülya Şekerci Can Sıkıntısı yazısıyla konu üzerine sıra dışı tespitleriyle yer alırken Murat Kurt Foto Kritik ile ilk sayıya ayrı bir renk katıyor. Erdoğan Aydoğan ve Zeliha Nisan Önder dergiye denemeleriyle katkıda bulunan isimler. Dergide Resimli Edebiyat Tarihi başlıklı farklı bir bölüm daha bulunuyor. Son sayfada ise Necmettin Asma'nın Sürgün adlı çizgisi bulunuyor. Temmuz'un ilk sayısı, adına ve çıkış amacına uygun bir dosya ile dikkat çekiyor. Çok kısa denebilecek bir süre içerisinde hazırlanmasına rağmen farklı isimlere yer verilen dosyanın sunuşunda 15 Temmuz'daki darbe girişimi ve ardından gelen destansı direniş, hesapların üstünde bir hesap olduğunu dosta düşmana gösterdi ve darbeciler dahil herkesi şaşırttı. Tarihte eşine az rastlanır bu mücadele; birçok alanda yeni değerlendirmelere, sorgulamalara, arayışlara da kapı açtı. Meydanlara koşan halk; sadece kendisiyle göz hizasında durmaktan inatla kaçınan kirli ve kibirli aydın tayfasına değil, kötülüğe, zorbalığa, buyurganlığa arka çıkan herkese haddini bildiren temiz ve açık bir rest çekti. tespitleri yer alıyor. Dosyada Murat Koç Sana Armağan Olsun Bütün Güzellikler, Güray Süngü Şehadet Parmağı, İsmail Kılıçarslan Ne Büyüksün ki Kanın Kurtarıyor Tevhidi ya da O Gece Büyük Türk Şiiri, Peren Birsaygılı Dile Gelen Ey Şehir, Hale Beyza Yeni Bir Gün, Asım Gültekin Güzel Köprü başlıklı yazılarıyla konuyu işliyorlar. Şair Hüseyin Atlansoy, özlü bir açıklama ile Temmuz'a not düşerken, İsmail Isparta Her Şey Tiyatroydu öyküsüyle dikkatimizi vakıanın başka bir yönüne çekiyor. Adem Özköse'nin, direnişin sembol isimlerinden ve şehitlerinden olan Halil Kantarcı'yı anlattığı Bir Halil Destanı da dosyaya kıymetli bir katkı sunuyor.


İtibar, 59. sayısı olan Ağustos sayısında 15 Temmuz bağımsızlık direnişini selamlıyor! O gece darbecilere karşı sokağa çıkan yazarlar, yaşananları kaleme alıp tarihe kayıt düştüler. 15 Temmuz için çok özel bir dosya hazırlayan İtibar, arşivlik bir sayı ile okurunun karşısında. İbrahim Tenekeci'nin yönetimindeki İtibar, usta çizer Hasan Aycın'ın çizgilerini yayınlamaya devam ediyor. Bu özel sayıya şiirlerle başlayan dergi, Hüseyin Atlansoy'un Mısmıl İstatistik isimli eseriyle sayfalarını açıyor. Said Yavuz'un Üzülmekten Gelirken, Erdal Çakır'ın Bir Yanım Kalp Ağrısı Bir Yanım Oralı Değil ve Ömer Yalçınova'nın Tel Örgü başlıklı şiirleriyle devam ediyor. Bu sayının diğer şairleri ise Fatih Zorlu, Emel Özkan, Seyyid Ensar, Tuba Kaplan, Nurettin Durman ve Mustafa Akar. İtibar, Ağustos sayısında da değerli öykülere yer veriyor. Aykut Ertuğrul'un Yüzyıldan Son Çıkış, Handan Acar Yıldız'ın Dinmeyen İyilik, Selma Aksoy Türköz'ün Tematik Bir Resim ve Mustafa Çiftci'nin Sürmeli Kırık öyküleri okuyucularını bekliyor. İtibar Ağustos sayısında, Türkiye'nin istiklal mücadelesinin darbecilere karşı verildiği 15 Temmuz gecesini dosya konusu olarak belirledi. Her yazıda bir şahitlik yapma çabası görüyoruz. Dosya Mehmet Şeker'in yakın arkadaşı Şehit Mustafa Cambaz'ı anlattığı yazı ile başlıyor. Hemen arkasından Sibel Eraslan yine başka bir şehidimiz Yasin Naci Ağaroğlu'nu ve o gecenin uhrevi anlamını yazmış. Samet Doğan ise Köprü direnişinin Beyaz Atletli Kahramanlarını yerinden anlatıyor. Murat Koparan da Çengelköy'de şehit düşen Halil Kantarcı'ya dair şahitliğini dile getirmiş. Furkan Çalışkan, direnişin haleti ruhiyesini anlatarak dosyaya katkıda bulunuyor: Köprüde Türk Gecesi. Ayhan Demir, Memleket Meselesi'nin 15 Temmuz özelinde derinliğine inen bir yazı kaleme almış. Mehmet Dinç o gece gördüklerimizi ve öğrendiklerimizi değerlendiriyor. Gökhan Ergür, Taksim'deki direnişi içeriden anlatan bir yazı ile dergide yer alıyor. Kazım Berkay Özkardaş, Genelkurmay'ın önünde uzun süren bir gecenin şahitliğini yaparken Raşit Ulaş da selaların ve istiklalin anlamını arayan bir yazı ile tarihe şahitlik ediyor. Tuba Kaplan ve Seyyid Ensar şiirleriyle, Güray Süngü de öyküsüyle 15 Temmuz dosyasına katkıda bulunmuşlar. Bu ayın söyleşisini ise M. Dilek Erdem, genç öykücü Güzide Ertürk ile yapmış. Cihan Aktaş, Mustafa Ruhi Şirin, Hüsrev Hatemi, Erol Yılmaz, Ercan Yıldırım, Yahya İncetahtacı, Necip Tosun, Güven Adıgüzel ve Mustafa Özel yazılarıyla İtibar'ın Ağustos sayısına katılan diğer isimler.


Beyoğlu'ndaki Yapı Kredi Kültür Sanat'ın birinci katında bulunan Yapı Kredi Müzesi, kendi koleksiyonundaki tombaklardan yola çıkarak hazırladığı ve T. C Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı'nın ortaklığında açtığı Tombak: Altından Süzülen Zarafet sergisiyle, Osmanlıların unutulmuş bir sanat dalını ve gizli kalmış bir hazineyi tarih ve sanat meraklılarıyla buluşturuyor. Sergide, başta Yapı Kredi Koleksiyonu olmak üzere, Topkapı Sarayı Müzesi, Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi, Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığı, Semahat ve Nusret Arsel Koleksiyonu, Çiğdem Simavi Koleksiyonu, Gökhan Turhan ve Göksel Turhan Koleksiyonu, A. Naim Arnas Koleksiyonu, Ercan Topçu Koleksiyonu ve Adell Ab-ı Hayat Koleksiyonu gibi Türkiye'nin önemli müze ve koleksiyonlarından ödünç alınan 138 adet Osmanlı tombağı ilk kez bir arada sergileniyor. 21 Kasım 2018 - 28 Nisan 2019 tarihleri arasında gezilebilecek sergi, Osmanlı Dönemi'nde eşyalara altın görünümü vermek için altınla kaplanan ve tombak olarak adlandırılan yemek kapları, fincan zarfları, leğen-ibrikler, buhurdanlar, gülabdanlar ve şamdanlar ile ziyaretçilere Osmanlı saray hayatının zarafetini sunarken; Osmanlı ordusu için üretilen; tombak miğfer, kalkan, at alınlığı ve koşum takımları ile askeri törenlerin ihtişamını gözler önüne seriyor. Osmanlı'ya özgü bu altın kaplama sanatının en nadide örneklerinin yer aldığı sergi, estetik ve kalite açısından Osmanlı zanaatkarlarının eriştiği seviyeyi de görmeye imkan tanıyor. Osmanlı İmparatorluğu'nda, 16. yüzyılda altın çağına ulaşmış ancak günümüzde artık icra edilmeyen Tombak sanatının müzeler ve özel koleksiyonlardan seçilen en nadide örneklerin yer aldığı sergi; Sofra ve Yemek Sunumu, Su, Temizlik ve Güzel Koku, Giyim Kuşamda Tombak, Osmanlı'nın Altın Ordusu ve Işığın Kaynağı başlıkları altında toplamda beş bölümden oluşuyor ve tombakları kullanım alanlarına göre sanatseverlere tanıtmayı amaçlıyor. Serginin küratörlüğünü Nihat Tekdemir, danışmanlığını Prof. Dr. Sümer Atasoy ve Güner Liman, tasarımını ise Yeşim Demir yaptı.


Türkiye Yazarlar Birliği'nin o yılın kültür-sanat birikimini değerlendirme amacıyla 39 yıldır düzenli olarak verdiği ödüllerine hak kazananlar ilan edildi. TYB Genel Merkezi'nde yapılan basın toplantısı ile açıklanan ödüller önümüzdeki günlerde yeri ve tarihi ilan edilecek bir törenle sahiplerine takdim edilecek. TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan'ın düzenlediği basın toplantısında 2021 yılının Mehmet Akif Ersoy Yılı ilan edilmesinden duyulan memnuniyet de ifade edildi. Bu sene TYB ödülüne değer bulunan isimler arasında Mustafa Şahin, Gömleği Yalnız adlı kitabıyla Hikaye; Ayşegül Genç Kalbin Arka Odası ile roman, Dursun Çiçek Kalbin Dağları ile deneme, Alim Kahraman Mehmet Akif Tutuşmuş Bir Yürek, Adanmış Bir Hayat ile biyografi, İbrahim Kavaz Necip Fazıl Kısakürek'in Şiirleri ve Şiirlerindeki Değişmeler ile edebi tenkit dalında ödüle değer bulundu. Sitemizin şiir editörü Suavi Kemal Yazgıç, Bütün Ayrılıklar kitabıyla şiir, deneme ve öyküleriyle Edebistan'a katkıda bulunan Hüzeyme Yeşim Koçak'ın basın-fıkra dalında çalışmalarıyla ödüle değer bulundu. Ödüller hakkında detaylı bilgi ve tam listeye TYB'nin 2020 ödüllerinin sahipleri belli oldu ulaşabilirsiniz.


Yazar Ömer Lekesiz, The Times'daki ilana karşı yayımlanan bildiriye ilişkin, "Amacımız Başbakanımızı ve onun şahsında ülkemizi hedef alan ilana itirazımızı ortaya koymaktı" dedi. İngiliz The Times gazetesinde yayımlanan ilana karşı Türkiye'den 140 kadar akademisyen, yazar ve gazetecinin imzaladığı "Bizde çok adam bulunur!" başlıklı bildirinin öncülerinden yazar Ömer Lekesiz, AA muhabirine açıklama yaptı. Lekesiz, Sean Penn, Ben Kingsley, David Lynch'in de aralarında bulunduğu bazı ünlü isimlerin imza koyduğu The Times'a yayımlanan ilan karşısında, Celal Fedai, Ali Ural, Sibel Eraslan ve Cemal Şakar ile "Bizde çok adam bulunur" başlıklı bildiriyi oluşturduklarını ve bu bildiriye sanatçı, yazar, akademisyenlerin de imza koyduğunu aktardı. Bildiride Leyla İpekçi'nin imzasının bulunmasına ilişkin olarak ise Lekesiz, "Küçük bir problem olarak, Leyla İpekçi'nin adı, mail trafiğinden kaynaklanan bir olumsuzlukla ve benim hüsnü niyetimle sehven liseye eklenmişti; Bildirinin yayımından sonra listede adının yer almasını istemediğini iletti" ifadelerini kullandı. Lekesiz, bildiride çok sayıda ismin ise yer alamadığını kaydederek, "Belirlenen zamanda bildiriyi yayınlama zorunluluğumuz nedeniyle bizim kendilerine ulaşamadığımız ya da kendilerinin bize ulaşamadığı yüzlerce isim bildiride yer alamadı. Bu manada bize gönülleriyle katılanlarla bildirimize bizzat imza koyan kıymetli isimlere çok çok teşekkür ediyoruz" diye konuştu. Ömer Lekesiz, sözlerini "Biz buralıyız ve buradayız. Tepkimizi de burada ortaya koyduk ve benzeri işbirlikçi tutum ve nefret diliyle yapılabilecek benzeri olaylara, oluşumlara karşı da yine ve daima buradayız. Biz ancak kendi kapımızın eşiğinde oturur, kendi insanımızla birlikte hareket ederiz. Çünkü 'Bizde çok adam bulunur!" diyerek tamamladı.


Unuttuk söz vermişliğimizi... Hakk'a boyun eğmeyi... Adaletten ayrılmamayı... Unuttuk merhamet katarlarının önü sıra gitmenin en şerefli yolculuk olduğunu... Yolda yürümeyi unuttuk... Çiçekleri ezmemeyi... Başkalarının ayağı takılıp düşmesin diye yol ortasında duran taşları kaldırmayı unuttuk. Huzuru kan ve gözyaşında arattırdılar bize... Ruhumuzu isyan eden sözcüklerle donattılar... İsyankar olduk ülkemize... Aldığımız nefese öfke, içtiğimiz suya zehir karıştı. Aklımız tutulup kaldı yalanlarla... Uğruna bağırıp, akranlarımızı taşlamamıza sebep olanlar bizi gün ortasında yalnız bıraktı. Dostluğumuzu elimizden aldılar. İnançlarımızı, hayatımızı, anılarımızı çaldılar. Aynı sokak aralarında birlikte büyüyen çocuklardık biz... Kurduğumuz oyunlarla pekişen samimiyetimiz vardı. Kirlenmemiş hayallerimiz... Aynı yağmurun altında ıslanırken, bir ekmeği bölüşürken tanıdık akranlarımızı... Yaşadığımız dünyanın hepimize yetecek kadar büyük olduğunu öğrenmiştik önce... Biz küçüktük ama uğruna yaşamayı bildiğimiz toprak büyüktü. Hepimiz birdik ve birlik olmaya söz vermiştik. El ele tutuştuğumuzda kimse aramıza girmesin diye sıkıca kenetlenmiştik akranlarımızla... Yan yana duruyor, omuz omuza veriyorduk. Ayaklarımız toprağa sağlam basıyordu. Çünkü biz birbirimize inanıyorduk. Birlikte yürüdüğümüzde yoldaki engelleri umursamazdı hiç kimse... Arkamızda bıraktığımız güzel izler olsun diye hep en iyisine taliptik. Çocuktuk... Hayallerimiz dünya kadar, dünya bizim kadardı. Zaferi biz yazıyorduk. Göğsümüz kabarıyordu sevinçten... Bizim küçücük yüreklerimiz, kocaman sevgilerimiz vardı. İmha edilmeden önce yarınlarımız, bozguna uğramadan yarına dair planlarımız, akranlarımızla aramıza kara bulutlar girmeden önce her şey gökkuşağı kadar eşsizdi. Türkiye'yi seyreder, dünya bizi kıskansın diye dualar ederdik her seher vakti... Ülkenin bütün karanlık sokaklarında bizim yaktığımız kandiller ışıldayacaktı. Kimsenin çılgın sözlerine aldanmayacak, ruhumuzun ayarıyla oynamalarına izin vermeyecektik. Nil Nehri, Ganj Nehri kana bulanmasın diye... Kızılırmak, Dicle, Fırat kurumasın diye... Annelerin gözünden bir damla yaş çıkmasın diye... Güller bin kere gülsün, karanfiller hoyrat eller tarafından ezilmesin diye söz vermiştik. İzbelerde yazılmadı bizim hikayemiz... Altına kardeşlik diye imza attık samimiyetimizin... Beraber hiç duraksamadan hüzünlü coğrafyaları isyandan uzak tutacak, kurtuluş ezgileri söyleyecektik. Kahramanların gülüşünde bir payımız olacaktı. Uykularını korkuyla bölmeyecekti çocuklar... Genç kızlar bir kabusa uyanmayacaktı. Genç erkekler yaşamlarının baharında ölüm uykusuna yatmayacaktı. Annelerin avuçlarına kan dolmayacak, babaların kaderi yalnızlık olmayacaktı. Ümitler talana uğramayacak, düşlerimize prangalar vurulmayacaktı. Unutulmuş duygularımızı hatırlamayı, rahatımızı kaçıranları gönül gözüyle görebilmeyi nasip eyle!.. Rabbimiz, huzurun ikliminde akran olanları el ele koştur yeniden. Dünyanın kocaman olduğunu ve herkese yeteceğini hatırlat anlayışı azalmış olan bizlere... Tökezleyerek yürüdüğümüz yolu koşarak bize tamamlattır. Birliğimizi bozanlara fırsat verme... Bize kaybettirilen değerlerden daha iyisini kuşanmayı bize nasip eyle!.. Kardeşliğimizi Ensar ve Muhacir kardeşliği gibi sağlam kıl... Bencilliğimizin üzerini ört ki, başkalarının yaralarını saracak dermanı kendimizde bulalım. Bize rahmetinin kapılarını arala ki, hatalarımız karşısında affına mazhar olalım.


30 Eylül 1 Ekim tarihlerinde Karabük Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından VI. Tasavvuf Anabilim Dalı Koordinasyon Toplantısı kapsamında Sosyalbilim-Tasavvuf Çalıştayı gerçekleştirilmiştir. Çalıştay tasavvuf akademisyenleri yanısıra sosyologlar ve sosyal bilimcilerden oluşan 125 akademisyenin katılımıyla icra edilmiştir. İlahiyat Fakültelerindeki Tasavvuf akademisyenleri tasavvuf tarihi, kültürü, düşüncesi üzerine çalışmalar yaparken, sosyoloji sahasındaki araştırmacılar güncel dini ve tasavvufi gruplar üzerine çalışmalar yapmakta, böylece iki grup akademisyenin çalışmaları birbirini tamamlamaktadır. Öte yandan büyük sosyolog İbn Haldun ömrünün son döneminde Şazeliyye tarikatına bağlanarak tasavvuf yoluna girmiş, her iki alanla ilgili önemli eserler vermiştir. Daha yakın dönemde Nureddin Topçu ve Sabri Ülgener her iki alandan istifade ile toplum yapımıza dair sağlıklı açıklamalarda bulunmuş ilim adamlarımızdır. Çalıştayda, tasavvuf ve sosyoloji bilim dallarının metodolojileri, Türk toplum yapısı, din, tasavvuf konuları yanında 15 Temmuz başarısız darbe girişimi sonucu değişen toplumsal gündem ve tartışma alanları, nevzuhur akım ve cemaatler ele alınmıştır. Konular her iki bilim dalını doğrudan ilgilendirdiği için icra edilen çalıştay sonucunda aşağıdaki açıklamanın yapılması gerekli görülmüştür. 1. Tasavvuf ve Sosyoloji öğretim üyeleri toplumu değerlendirirken kendi spesifik usul ve metodolojileri yerine daha bütüncül bir perspektif geliştirmelidirler. Birbirlerinin metodolojilerine ihtiyaçları vardır, biri diğerini görmezden gelemez. 2. Tasavvuf dinde sonradan çıkmış, dine eklemlenmiş ya da bir tepki hareketi olarak ortaya çıkmamıştır. Tasavvuf İslam maneviyatının adıdır. Dinin manevi, ahlaki boyutunu ele alan bir ilim ve hayat tarzıdır. Zamanla kurumsallaşmış, tekke ve dergahlarla, musikisi, edebiyatı, kültürü ile yaygın bir eğitim kurumu olmuş, ayrıca fakirlerin korunup gözetilmesi yardımlaşma kurumu özelliğiyle toplumsal birlikteliği ve rehabiliteyi sağlamıştır. Anadolu'nun kurucu damarı inşa hamuru olmuştur. Modern dönemde tarihsel tecrübe olumsuzlanarak mezhep ve tarikatların değersizleştirilmesi ve reddedilmesi Türkiye özelinde yeni bir olgudur, toplumun akışını ve sürekliliğini bozmaya yönelik bir eylemdir. Bu olgunun yükselen sesi dini simge ve ritüellerin hurafe, uydurma ve bid'at gibi karalamalarla itibarsızlaştırılması, yüzyılın başındaki ulusçulara paralel Vahhabizm türü yalınlığın savunulmasına benzemektedir. Bu savunular dindar nesillerin istendiği bir dönemde, dini ve dindarlığı korumasız bırakacaktır. Bu yeni dünyanın yeni yapıları dindarlaşmayı değil toplumu ya Vahhabizm üzerinden DAİŞ türü radikalizme ya da sekülerizme itmekten başka bir işe yaramayacaktır.


Yasemin Karahüseyin, engin bir deneyimin ve muhayyilenin sınırlarında gezinerek insana dair pek çok duyguyu hayranlık uyandıran doğallıkla billurlaştırır romanında. Fıtriliğin, bir bütün olarak insanın doğasının kitabı demekten kendimi alamadığım bu sarsıcı öyküde aşkı boyutlandırır, şaşırtıcı biçimde başka kimliklere, renklere bulayıp hüsranla bitirir. Romanda neredeyse doğru dürüst bir aşk yaşanmamasına rağmen beklenti dolu iç konuşmaların gücüyle okura doyumsuz bir tat sunar. Başarılı bir ilk kitaptan sonra kaleminin iyice kıvama gelmesinin, ilk kitabın etkisini gölgede bırakan ustalığının tadı bu. Kitabın enfes, sinematografik epigramlarla ilerlemesi bu tadı derinleştirir. Yasemin Karahüseyin, Şule Yayınları arasından çıkan kitabı Zan la derin bir kırgınlığın, yabancılaşmanın hatta parçalanmanın içine sürüklemektedir okurunu. Romanın kurşuni bir kasırganın içten içe okuru sarstığı, içine hapsettiği bir atmosferde sıcak kadınsı bir duygunun titreyişlerini hissettirerek başlaması ve bu minvalde varoluşunu sürdürmesinin tesadüf olmadığı aşikardır.


Çağdaş Türk Resminin önemli ustalarından Yavuz Tanyeli, uzun bir aradan sonra Akdeniz Etkisi isimli solo sergisi ile C. A. M. Galeri'de izleyiciyle buluşuyor. Sanat hayatı boyunca 54 kişisel sergi açan Tanyeli, kendini bir öykücü olarak nitelendiriyor. Sergi 28 Kasım 2019 - 11 Ocak 2020 tarihleri arasında C. A. M. Galeri'de izlenilebilir.


Ahilik, bilindiği gibi Ahi Evren (1175-1262, asıl adı Şeyh Nasıruddin el-Hoyi) tarafından kurulan esnaf dayanışma teşkilatıdır. İlkeleri; Herkesin bir sanatı ve mesleğinin olması, helalinden kazanılması, cömert ve yoksullara yardımcı olunması, alimlerin sevilmesi, alçak gönüllü olunması, zenginlerin kapısına gidilmemesi vs. Aslen Horasan kökenli olup Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Anadolu'da yaşayan Müslüman Türkmen halkın sanat, ticaret ve ekonomi gibi çeşitli meslek alanlarında yetişmelerini sağlayan, esnaf örgütlenmesini, kariyer standartlarını ve ilkelerini düzenleyen, üyelerini hem ekonomik hem de ahlaki yönden yetiştiren, çalışma yaşamını iyi insan meziyetlerini esas alarak düzenleyen bir örgütlenmedir. Çeşitli kaynaklar onu, bir gençlik teşkilatı olan fütüvvet üzerinden İslam Tarihi'ne kadar götürmekte. İster Türk, ister İslam nereye giderse gitsin, ahilik anlam itibariyle bu topraklarda; cömert, eli açık, temiz, cesur ve ahlaklı insan şeklinde hayatiyet kazanmıştır. Yeni Türkiye'nin önünde, hala çözülemeyen Alevilik, üretimi esas alan iktisadi ahlak, üretim, adil gelir bölüşümü ve refahı önceleyen düşünce ve felsefe eksikliği gelmektedir. Bu nedenle ahilik düşüncesinin yeniden yorumlanması gerekiyor. Yeniden yorumlanabilirse ancak, Türklerin Anadolu'da tutunmasını sağlayan Aydınlanma çağı, yeni yorumuyla Yeni Türkiye'yi var edecektir. Ahilik, bugün anladığımız anlamda ne sadece esnaf teşkilatı, ne de salt bir dini örgütlenmedir. Bu hususun anlaşılması gerekiyor. Ahilik, özü itibariyle paylaşmayı, her mahallede bir milyoner yaratmayı değil, her mahallede fakir bırakmamayı kendine ülkü edinen ve üretimi ön planda tutan, esnaf örgütünün lideri konumundaki şeyhine bağlı, her meslek örgütünün kendi içinde yükselme standartlarını belirlemiş ve içinde devlet-millet arasında arabuluculuk hizmeti de olan bir iktisadi yapıdır. Bugün bu özelliklerin ve görevlerin her biri, çeşitli kamu kurumları tarafından deruhte edilmektedir. Tarihsel olarak böyle bir kurumu kurup, geliştirdiğimizi bilmemiz önemlidir. Çünkü öz saygımızı artırır ve bizi komplekslerden kurtarır. Fakat ahilik kurumunun, bu topraklarda içinden geldiğimiz kültürel yapının son noktası olarak bizleri, sürgit bir övünme makinesine dönüştürme tuzağına düşürmesine izin vermemeliyiz. Tuzaktan kurtulmak için, öncelikle önümüzde bir tuzak olduğunu fark etmemiz gerekir. Daha sonra, konu hakkında ayrıntılı ve çok yönlü bir okumaya tabi tutmalıyız kendimizi. Yönlerinden ele alabilecek özgür bir Ahilik Araştırma Merkezi/Enstitüsü'nün kurulmasının faydalı olacağını düşünüyorum. Ya Ahi Evran Üniversitesi bünyesindeki Ahilik Kültürünü Araştırma Merkezi'nin akademik kadrosu, yukarıda anılan konularda uzman araştırmacı ve öğretim üyeleri/bilim adamları ile acilen desteklenmeli; ya da Başbakanlık Etik Kurulu'na bağlı Selçuklular dönemi tarihi, İktisat tarihi, İşletme, Yerel yönetimler maliyesi ve Felsefe alanları başta olmak üzere farklı bilim dallarından öğretim üyeleri ve kariyer uzmanlarının içinde olacağı bir Araştırma Merkezi kurulmalıdır. Görevlerinden birincisi, tavsiye niteliğindeki görüşlerdir. Görüşler, tüm devlet kurumları ve vatandaşlar için verilir. Verilen Görüşler re'sen olabileceği gibi, Merkez'e yapılan başvurular ve görüş talepleri neticesinde de olabilir. 1) Kamu kurumları, esnaf ve meslek örgütleri ve derneklerinin alacakları karar ve haklarında alınmış kararlara ve yasal düzenlemelere ilişkin verilen görüşlerdir. 2) Vatandaşlar haklarında alınmış kararlara, uygulama ve yasal düzenlemelere ilişkin verilen görüşlerdir. Merkez'in ikinci görevi de, belirlenen konularda hakemli ve süreli bir akademik dergi çıkartmak olmalıdır. Batı medeniyetini ve kapitalizmi yaratan zihni faktör burjuva zihniyeti iken, bizim özgün bir kültür ve medeniyet oluşturmamızın temelinde ahi zihniyeti vardır. Bu zihniyet, Türk toplumunun kapitalizme karşı direnebilmesinin de en önemli sebebidir. Bizde, toplum yararını kendi çıkarından üstün gören, kanaatkar fakat girişimci, siyasetten uzak fakat gereğinde devlet işlevlerini üstlenebilen insan tipi idealize edilmiştir. Ahiler, bunların somut örnekleridir. Yukarıda, yeni bir Ahilik Araştırma Merkezi kurulması önerilse de, geldiğimiz noktada şunları söyleyebiliriz. Bugün ombudsmanlık ve Başbakanlığa bağlı Etik Kurulu, ayrı ayrı teşkilatlanmış ve toplum üzerinde psiko-tarih açıdan hiçbir yaptırımcı karşılığı bulunmayan kuruluşlar olarak algılanmaktadır. Ki, öyle tarafları da vardır. Oysa Ahilik, tarihi geçmişi ve Osmanlı Devleti'ni kuran dört iradeden biri oluşu hasebiyle ve de kamu denetçiliği ve etik kurulunu da kapsayacak misyonu içinde barındırdığı için, tüm bu kurumlar Ahilik ile ilgili yeni bir başlık/kurum altında yapılandırılması elzem görünmektedir. Yeni Türkiye, sosyo-ekonomik tarihi dinamiklerini yeniden uyarmadan hayata geçebilemez. -Kamu denetim kurumu -Etik Kurulu -Araştırma Merkezi Gibi unsurlar ve kurumların tek bir başlık altında toplanması ekonomik, psiko-tarihi altyapı, ve de bilimsel gelecek adına özgüven verici özgün bir yapılanmanın işaret fişeği olacaktır. İthal bir kurum değil, Selçuklu tarihine yaslanan, 900 yıllık geçmişi olan bir kurum yeniden ihya edilmiş olacaktır. Bunun, topluma ne denli bir özgüven aşılaması olacağı, her türlü takdirin üzerindedir.


Edebiyat Sokağı Dergisi, yayın hayatına başladı. Temennimiz uzun soluklu bir dergi olması. İmtiyaz sahibi Mustafa Çevik'in, genel yayın yönetmenliğini, Ümit Zeynep Kayabaş'ın yaptığı 'Edebiyat Sokağı Dergisi' şiirde titiz bir çizgi sergiliyor. Dergi; Ömer Erdem'in Dedim ki şiiri ve Vural Kaya'nın Aşkın Adı Gibi şiiri ile açılıyor. Kapakta ayrıca Fatma Yılmaz Şahin'e ait bir çizim de yer alıyor. Şenol Korkut, Ali Sali, Burak Köse, Mustafa Uçurum, İbrahim Gökburun, Mihrimah Nefise Durdağ, Mustafa Çevik ve Ümit Zeynep Kayabaş derginin ilk sayısının şairleri. Mustafa Uçurum'un, Arif Ay ile gerçekleştirdiği söyleşide; Arif Ay'ın şiire ve insana dair samimi ve içten bir sohbet var. Derginin diğer bir söyleşisi; Yeliz Bozkurt Üstündağ'ın yönetmen Mete Gümürhan ile. Ümit Zeynep Kayabaş'ın, Paris Notları -1- yazısında; Paris'te şiirin açılımı ve sanatçı ruhta, kent dokusu vurgulanıyor. İsmet Emre Masaldan Orji'ye Edebiyatın Yara Hali, Ali Ömer Akbulut Şiir Hiç'tir Hiçbir Şeydir, Ali Bal İkinci Yeni'nin Dervişi İlhan Berk, Erkan Kara İnsanlığın Ölümü, Ali Sali Ahmet Haşim'den Bodleriyen bir Anadolu Tasviri! ya da Yoğurt bile pislik mahsulünden başka bir şey değil, Aziz Kağan Güneş Aşk ile Var Olmak, Meryem Dalğıç Renkler Ülkesi Fas, RecepGarip Edebiyat Sokağı, Mustafa Çevik Kierkegaard Sözlüğü ile yer alıyor. Recep Şükrü Göngör Güneş Devleti adlı öyküyle Edebiyat Sokağı'nın birinci sayısının öykücüsü. Aramızdan ani ayrılışıilehepimiziyasaboğan, gazeteciAkif Emre'den seçkiler, Hatice Ebrar Akbulut. Gazeteci- yazar Serdar Arseven de, BeniAhmet'e Götür Edebiyat Sokağı sesleniş.


Selvigül Kandoğmuş Şahin'in artık ustalık dönemi diyebileceğimiz 5. hikaye kitabı 'Allah Her Yüreğe Dokunur'içli, kırgın, kırılgan, dokunaklı ama aynı zamanda eleştiri tonu yüksek toplumsal duyarlığı da içeren hikayelerden oluşuyor. İçe dönük duygu içerimli hikayelerde nasıl ki nahif bir anlatımı işlek hale getiriyorsa aynı devinimli biçimde 28 Şubat ve 15 Temmuz hikayelerinde de eleştirel damarı devingen bir anlatıma kavuşturuyor. 'Allah Her Yüreğe Dokunur' kırgın ve bir dilemma içre yaşayan kızların iç duygu hallerinden betimlemelerin yanında 90'lı yıllardan bugüne bir değişim-dönüşüm süreci geçiren Müslüman kadının dünyasına da bazen hafif bazen sert-ağır eleştiriler getiriyor. Sevgi, aşk, ikilemler, acılar ve zulümlerle yüklü derin, soyut ve duygusal bir muhtevayla şekillenen bu eser, okurun yürek tellerine, duyarlık atlasına dokunan niteliği, etkili ve akıcı anlatımıyla dikkat çekiyor.


İbrahim Tenekeci yönetiminde aylık olarak çıkan İtibar, bu ay da Hasan Aycın'ın bir çizgisiyle açılıyor. Derginin şiir sayfaları Said Yavuz'un İçine Kapanık Çocuklar, Ahmet Murat'ın Muhayyer Münacat ve İbrahim Tenekeci'nin Köye Giden Cenaze isimli şiirleriyle başlıyor. Bu sayının diğer şairleri ise Murat Güzel, Mustafa Akar, Fatih Muhammet Atasever, Murat Koparan, Murat Sözer, Cihan Ülsen, Tuba Kaplan, Orhan Özekinci, Sadık Koç, Nihat Hayri Azamat, Nadir Aşçı, Serdar Arslan, Soner Karakuş, Sadık Altan, Ertuğrul Demir, Ömer Fatih Andı, Yusuf Hami, Kaan Orhan ve Leyla İpekçi. Bu sayının arka kapak şiiri ise İlker Nuri Öztürk'e ait. Derginin Ocak sayısının öykü sayfalarında Sibel Eraslan'ın Amber Hanımın Çekim Gücü, Cemal Şakar'ın Sonsuzluk ve Bir Gün, İsmail Özen'in Akşama Doğru, Aykut Ertuğrul'un Makul Saatler, Osman Cihangir'in Bir Gün Sineği ve Adem Tekden'in Mümkün Hayaller öyküleri yer alıyor. Öykülerin hemen ardından ise Işık Yanar'ın henüz yayınlanmayan yeni romanından bir bölüm olan Yemek Duası geliyor. İtibar'ın Ocak sayısında, Ali Görkem Userin geçtiğimiz ay yeni şiir kitabı yayınlanan Hakan Arslanbenzer ile bir söyleşi gerçekleştirmiş. Arslanbenzer Şiir benim gözümde daha önce söylenmiş sözlere cevap veren kesik bir diyalog, öncesi ve sonrası kesilmiş insan sözü, konuşma demek diyor. Söyleşinin arkasından Murat Küçükçifci'nin Vatan Somuttur'la ilgili yazısı geliyor. İhsan Fazlıoğlu Türkistan'ın Felsefe-Bilim Zihniyetinin Ana-Çizgileri adlı çalışmasıyla yazılarına devam ediyor. Ardından, geçtiğimiz günlerde kamuoyunda sıkça tartışılan Osmanlıca meselesi üzerine Berat Demirci'nin bir yazısı geliyor: Bence'nin Osmanlıcası. Osman Toprak ise Türkçe'nin Kodları Değiştirildi Bu Yüzden Böyleyiz adlı yazısıyla bu sayıda. Hüsrev Hatemi Türk ve İran Şiirinde Zerre-Güneş İlişkisi, Cihan Aktaş Otel Konuşmaları Bizi Nereye Savurdu, Cemal Şakar Dünyayı Yeniden Büyülemek Tarık Tufan Savaşı Kaybedenler başlıklı yazılarıyla derginin düzyazı sayfalarında önce çıkan isimler. Muzaffer Serkan Aydın, Erol Yılmaz, Engin Koca, Ercan Yılmaz, Afşin Selim, Suavi Kemal Yazgıç, Gökhan Ergür, İsmail Isparta, Ayşegül Uyar, Murat Deniz, Mustafa Akar ve Edgar Morin yazılarıyla İtibar'ın Ocak sayısına katılan diğer isimler.


Kitap kendisini duymak isteyene, kitaba kendisini açana çok şey söyler. Bir dostun söyleyemeyeceği, anlatamayacağı kadar cömerttir kitaplar. Kimi kitaplar, sır vericidir. Kimi kitaplar, nasıl olmamız gerektiği husunda bilgiler verir. Kimi kitaplar, farklı anlatımlarıyla farklılık katar duygularımıza, düşüncelerimize, hayallerimize, gerçeklerimize... Her kitap kuşkusuz insanın kaba ve ham taraflarını yontar, estetize eder. Kitapla barışık olan insanlar, kalabalıkların içinde kendi iç seslerini duyabilen, vakariyeti bir hazine gibi taşıyan, ferasetli bir nazarla bakabilen, düşüncelerini geldiği gibi değil; ölçüp tartarak dile getiren insanlardır. Kitaptan uzak olanlar bu hallerin tadını bilmez, bu halleri yaşayan insanları sıkıcı bulur, hatta onlara antika muamelesi yaparlar. Çok kitap okuyan nitelemesi yapmıyorum burada, bilakis kitabı iyi okuyan, anlamaya çalışan, kitapla sürekli bağ kuran insanlar, insan olmanın gerçekliğindedir demeye getiriyorum. Bu konuda ileri gittiğimi düşünenler olabilir. Bu düşünceyi kovmak için, ilk emrin Oku. hitabında, İnsan' a yöneltildiğini hatırlatmak yararlı olacak. Maverdi' nin Yüce Hedefler Kitabı, insan olmaklığın ilim, feraset, nitelikli dost olmaktan geçtiğini, kısacası iyi şeylerin niteliğinde olmanın kodlarını anlatıyor. Kitabın orjinal adı Kitabu'l-Buğyetü' l-Ulya fi Edebi' d-Dünya ve'd-Din dir. Kitabı arapçasından çeviren Bergamalı Ahmed Cevdet Efendi' dir. Büyüyen Ay yayınlarından çıkan Yüce Hedefler Kitabı beş yüz otuz yedi sayfadan müteşekkildir. Eserde bir düşünceyi savunma, bir konudaki zıt düşünceleri aktarma, insanları yüce hedeflere yönlerdirme, akıl, feraset, ilim gibi konulara dikkat çekerek kötü mevzulara karşı, insanın kendisini insanlıktan çıkaran meziyetlere buğz etmesi gerektiği anlatılır. Eserdeki her başlık insana yeni bir kapı, yeni bir ufuk açmaktadır. Kitapta anlatılan mevzuyla ilgili kıssalar, şiirler, devrin alimlerinin sözleri, hadisler, ayetler yer almaktadır. Kitapta yer alan bu şiirler, ayetler birer dip not ile açıklanmıştır. Ayetler Hasan Basri Çantay' ın mealinden iktibas edilmiştir. Kitapta eksik olarak gördüğüm; hadislerin kaynaksız olarak sunulmasıdır. Kitabı bu noktada epey irdeledim, gözümden kaçması muhtemel olabilir diye düşündüm; ama verilen hadislerin kaynaklarına rastlayamadım. Kitap beş bölümden meydana geliyor: Akıl ve Heva, İlim, Din, Dünya, İnsandaki Yüksek Değerler olmak üzere. Bölümlerdeki alt başlıklar nefs terbiyesinden tutun da Güçlü bir devlet lideri nasıl olmalıdır? sorusuna kadar herşeyi içeriyor, anlatıyor. Kitapta ısrarla nitelikli ve donanımlı insan olmaktan bahsediliyor. Hayat hem yürünülen yoldur, hem alınan mesafe... Kazalarımız, pişmanlıklarımız, umursadıklarımız, umursamadıklarımız elbette olacaktır. Unutulmaması gereken şey; iyi bir insan olmanın hedefinde olmaktır. Haset, gıybet, kibir, yalan, ihtiras, cimrilik, hayasızlık, koğuculuk vesair gibi bütün kötü emellerden zihnimizi ve kalbimizi olabildiğince uzak tutmak, bunların yerine okumak ve okunanı fiile geçirmek gayemiz olmalıdır. Yaptığımız işten zevk almak, meşguliyetlerimize mana katmak bizim elimizde. Ömrü iyi temeller üzerine kurgulanmış olanın, varacağı hedef de güzeldir. Güzel' in yolcuları olmak isteyenler Yüce Hedeflere yönelmelidir. İskenderun'da doğdu. Kahramanmaraşlı. Hece Öykü, İtibar, Yedi İklim, Türk Dili dergilerinde öykü ve deneme yazdı. Milli Gazete, Dünya Bizim ve Edebistan isimli kültür sanat sitelerinde, kitap incelemeleri ve söyleşiler yaptı. Nuri Pakdil'in Tiyatrolarında Vicdan isimli yüksek lisans tezini hazırladı.