"Biz sadece ıslah edicileriz!" diye cevap verirler. Edebiyatı tasnif etmenin en kolay, ama en temel yolu iyi-kötü kategorisidir. İyi ve kötü eserin ölçütleri tartışılabilir; yüz yıllardır tartışılıyor da. Ama değer olarak iyi ve kötünün ne olduğu konusunda genel bir kabul olduğu söylenebilir. Eseri böylesi genel kabullere yaslanarak değerlendirmek sağlıklı ve pratik yöntemdir. İyi ve kötü öncelikle birer değerdir. İnsanın bu tür yargılara varabilmesi için net bir bilince sahip olması gerekir. Çünkü zihin, bilincin üzerinde çalışır; bilincin çözümlemelerine, adlandırmalarına, kavramsallaştırmasına ihtiyacı vardır. Zihni bir yapı gibi düşünürsek, bilinç onun temelidir. Fakat bilincin analizlere kalkışabilmesi için kaynağa ihtiyacı vardır. İyiyi ve kötüyü beslendiği kaynaktan öğrenir ve ona göre yargılar geliştirir. Dolayısıyla güzel yapı, güzel kaynaktan beslenen bilinçle ilgiliyken; kötü yapı da, kötülükten beslenen bilinçle ilgilidir. Modernlikle birlikte estetik bağımsız bir kategori halini alınca, eserleri beslendiği, bağlandığı değer yargıları üzerinden değerlendirme melekemizi yitirdik. Estetik bağımsızlaşıp özerkleşince öncelikle ahlakla olan organik bağı kopmuş oldu (1). Estetik bilimi sanki güzel'e ilişkin şaşmaz, evrensel ölçütler ortaya koymuş gibi, her eser, söz konusu ölçütlere vurulmaya başlandı. Böylesi bir yaklaşım eserin ele aldığı, işlediği konunun hafifsenmesine yol açtı. Modern dönemler boyunca, 'ne anlatıldığının önemli olmadığı, nasıl anlatıldığının önemli olduğu' ilkesini her yerde duyar olduk. Aslında burada 'ne anlatıldığı'ndan önce, anlatılanın 'neye göre' değerlendirildiği daha önemliydi. Ele alınan konunun, meselenin öncelikle sahip olunan değer yargılarına göre değerlendirilmesi; onun ait olduğu, layık olduğu yere konulması en azından adaletli olmanın gereğidir. İnsan sahip olduğu değerlerden dolayı nötr değildir; son çözümlemede olaylar ve olgularla ilgili hüküm vermek zorundadır. Verdiği bu hükmün ışığında, olaylar ve olgularla sahih bir ilişki kurabilir. Sanatçı bir meseleyi, konuyu anlatmayı/yazmayı seçtiğinde evvelemirde onunla ilgili bir kararı/kanaati oluşur; onu hayat içinde bir yere yerleştirir ve ondan sonra 'nasıl anlatacağı'nın derdine düşer. Konuyla sahih ilişki kurulmadan, güzel bir edebiyat eseri verilemez. Yanlış bilinçten; olayları ve olguları, daha geniş anlamıyla eşya düzenini layıkıyla çözümleyip anlamlandıramamış ve olması gerekenleri asli yerlerine oturtamamış, yani varlığı, olmuş ve olmakta olanı yanlış değerlendirmiş birinden güzel'i beklemek muhaldir. Neyin anlatılacağının, anlatılacak olanın neye göre değerlendirileceğinin önemini yitirdiği modern edebiyat kuramı salt biçimcidir. Yüzyıllara sari salt biçimci yaklaşımlarla formatlanmış estetik melekelerimiz nedeniyle güzel'i de salt biçimle belirler olduk. Oysa kadim kaynaklarımızda güzel/güzellik meselesine baktığımızda, güzel'in, hiç de bugün tartıştığımız bağlamda ele alınmadığını görebiliriz. Sadece İslami kaynaklarda değil, ortaçağın sonuna kadar bu konularda ortak kodlar üretildiğini görmek mümkündür. Hatta Grek felsefesinde güzel ve iyi tek kelimeyle: kalokagathia ile ifade edilmiştir; yani güzel ve iyi aynıdır, özdeştir. Estetiğin duyumla/duyulur olanla sınırlanması modern bir durumdur. Antik çağlardan beri güzel, duyularla algılanamayanı içerecek şekilde düşünülüyordu ve böyle olunca Tanrıyla ilişkiliydi. Bundan dolayı Müslüman filozoflar güzel'i; cemal, beha, ziyne, kemal ve hayr gibi kavramlarla birlikte, iç içe düşünüyorlardı. Alemde de güzel olarak nitelenenler, Tanrının güzelliğinin yansımasıydı. Hal böyle olunca alem, düzen, iyilik ve güzellik olarak nitelenip bir anlamda güzelin delaleti oluyordu. Bu bağlamda alemde/kozmosta güzelin; düzenlilik, tertiplilik, sınırlılık olarak tezahür ettiğini belirtelim (2). Güzelin; iyiyi, yetkinliği, doğruyu içerecek şekilde algılanması, aynı zamanda kötünün, eksikliğin, yanlışın dışarıda kalması anlamına geldiği açıktır. Burada güzele tevhid, çirkine şirk demekte bir beis yoktur. Çünkü tevhid, birliği, uyumu, dengeyi, iyiyi kendinde toplarken; şirk birliği, uyumu, dengeyi, iyiyi çözer, dağıtır, çoğaltır. Bir anlamda imamenin kopması gibi, taneler her yana tesadüfen saçılır. Geleneğimizde güzelin salt biçimle değil, daha çok, iyi, doğru, yararlı gibi değerlerle ilişkilendirilerek bir bütün olarak düşünülmesinin aksine; modern gelişmelerle birlikte ahlak felsefenin, güzel de estetiğin ilgi alanında kalınca, güzel parçalandı. Modern edebiyatta baş gösteren 'kötünün güzelliği' böylece kendine bir mecra bulmuş oldu. Geleneksel olarak, kötünün güzelliğini tartışmak bir yana, kötü, çirkin, zararlı olarak kabul edilenler edebiyatın konusu dahi olamıyordu. Çünkü güzeli seçmek, direkt olarak çirkini dışarıda bırakmak anlamına geliyordu. Bir de burada daha çok toplumsal alana yönelik, kötünün üzerini örtmek, kamusal alanda temsilini engellemek şeklindeki genel İslami ilke, ikincil bir faktör oluşturuyordu. Daha da önemlisi, o dönemin insanları için kötünün güzelliği, kötünün estetik temsili, kötünün güzelce yazılması düşünülebilir konular değildi. Geleneksel olarak güzel'i anlatma/yazma peşindeki edebiyat; alemde duyumsadığı güzelin, aslında bir numune, dahası asl'ına göre, eksik, kusurlu bir numune olduğunu bildiği için, güzelin kaynağına, asl'ına, idea'line yönelim içindeydi. Güzele yönelik bu ilginin maddi formlar için olmadığı, daha çok onda tezahür eden güzelliğe olduğunu söylemek mümkündür. Modernlikle birlikte edebiyattaki geleneksel şiraze dağıldı ve edebiyat atomize oldu. Bütüncül bakış açısı terk edildi; tevhidi bakış açısının sağladığı birlik, uyum, denge, iyi gibi kozmik düşünce yerini, şirkin bölüp çoğalttığı kaotik düşünceye bıraktı. Böylece insan, kendisini kaos içine atılmış, yapayalnız; yaslanacağı değerleri olamayan bir karanlığın içinde buldu. Kaotik ortamı düzenlemek, karanlıktan çıkmak tamamen insanın ellerine bırakıldı; o da kendini alemin merkezine yerleştirerek, ürettiği değerlerle onu yeniden tanzim etmeye, kurmaya girişti. Böylece karanlıklar içinde kaldığı alemi kendiyle birlikte Aydın'latıyordu. Bu tür gelişmelerle edebiyat ele aldığı konuyu 'neye göre' değerlendireceği ölçüsünü de kaybetmiş oldu. Sanatçı değer esaslı yargılar yerine, daha çok 'nasıl yazacağı'nı mesele edinmeye başladı. Çünkü kaostan çıkmanın yolu öncelikle düzenlilikten, tertipten yani biçim vermekten geçiyordu. İyinin kötünün, güzelin çirkinin, yararlının zararlının yan yana, bir arada durduğu kaotik ortamda, sanatçı ister istemez yaşadığı dağılmayı, çözülmeyi, çarpılmayı bir düzene koymayı öncelemek zorundaydı. Güzelin ahlaki olanla bağlarının kopmuş olması da, sanatçıyı alabildiğine özgürleştirdi. Yaslandığı, bağlandığı, beslendiği bir ana damarın olmaması; salt 'amaçsız bir amaçlılığın' peşine düşmesi, sanatçıyı hem tematik hem de biçim konusundaki geleneksel bağlarından boşaltıverdi. Edebiyattaki böylesi bir radikal liberalleşmeyle birlikte, artık ne anlatıldığının, anlatılanın neye göre anlatıldığının bir önemi kalmadı. (1) Bu bağlamda edebiyat edep ilişkisi, sadece etimolojik-semantik bir ilgi olarak, zihinsel spekülasyona indirgendi. Edebin ahlakla, ahlakın iyiyle, iyinin doğruyla irtibatı kesilince; gayri ahlaki, kötü, yanlış... bir anlamda fuhşiyyat, menhiyat edebiyatın içinde 'güzelce' anlatılır/yazılır oldu. Tabii burada fuhşiyyat, menhiyat diyerek, olaylara ve olgulara bir değer yüklediğimizin farkındayım; oysa modern edebiyat kuramları daha çok 'nasıl anlatıldığı' üzerinde durarak, bu tür değer yüklü eleştirileri bertaraf etmek ister. (2) Tarih boyunca peşinde koşulan Altın Oran/İlahi Oran fikrinin, alemdeki/kozmostaki İlahi Güzel'in yansıması fikrinden doğduğunu hatırlayalım. Alemdeki tüm parçalar arasında uyum/harmoni olduğu, alemin düzenlilik, tertiplilik ve sınırlılık esasına göre yaratılmış olmasıyla ilgilidir. Karesi İlkokulu'nu (1973), Atatürk Ortaokulu'nu (1976), Muharrem Hasbi Lisesi'ni (1979), Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'ni bitirdi (1983). Balıkesir'de aile şirketinde çalıştı. Halen İstanbul'da bir kamu kuruluşunda çalışıyor; e-edebiyat dergisi www. edebistan. com'un yayın yönetmenliğini ve Muhayyel Dergisinin yayın danışmanlığını yürütüyor. Edebiyat hayatına, 1982'de Güldeste Dergisinde yayımlanan "Beyaz Gömlek" adlı öyküsüyle başladı. Bir grup arkadaşıyla birlikte Kayıtlar, Hece ve Hece Öykü'nün çıkışında yer aldı. Portakal Bahçeleri ve Pencere adlı öykü kitapları Arnavutça'ya; bazı öyküleri de Farsça, Korece ve Azerice'ye çevrildi. İlk öykü kitabı Gidenler Gidenler adıyla Yedi İklim Yayınları tarafından basıldı. "Esenlik Zamanları"yla Türkiye Yazarlar Birliği 1999 Hikaye Ödülü'nü kazandı. 2012'de çıkan kitaplar içinden yapılan değerlendirmede "Mürekkep" adlı öykü kitabı; Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği ve Ömer Seyfettin Hikaye ödülünü aldı. 2016 yılında Dede Korkut Edebiyat Ödülüne layık görüldü. Şu sıralar Şakar'ın bütün eserleri İz Yayıncılık tarafından basılmaktadır.


Osman Bayraktar'ın İzlek adlı kitabı yeni yazıların ilavesiyle İz Yayınları arasından çıktı... Duruşumuz bakışımızı da belirler, talebimizi de. Ayrıntıları görebilmek için mümkün olduğu kadar yakında bulunmak, bütünü kavrayabilmek içinse uzaktan ve tepeden bakmak gerekir. Olayın öznelerinden birisi de kendimiz isek soğukkanlı kalmak, olayın bütününü kavramak zorlaşacaktır. Heyecan ve duygudan uzak bir bilim adamı yaklaşımı ise olgunun insan boyutunun, ruhsal yanının görülmesini engelleyebilir. Oysa kolaylıkla nesnel ve dışsal etmenlerle açıklanması mümkünmüş gibi görünen birçok olgunun, derinliğine incelendiğinde insanların tutum ve davranışlarından bağımsız olmadığı görülebilir. Bir bütünlük idrakiyle bize bırakılan insanlık deneyimiyle ilişki kurma, onu çözümleme yeterliliği yaşadığımız zamanı kavramak için de bir zorunluluk olarak duruyor önümüzde.


Türkiye'de fotoğraf mirasının derlenmesini ve fotoğraf sanatının gelişimini amaçlayan Türkiye Fotoğraf Vakfı, fotoğraf sanatının usta ismi İzzet Keribar'ın Asya fotoğraflarını konu alan Doğudan Gelen Işık sergisine ev sahipliği yapıyor. Sanatçı, bu sergisiyle arşivinde yer alan Asya fotoğraflarını derlerken ziyaretçileri ışığın doğduğu topraklara doğru bir yolculuğa çıkarıyor. Eserlerin katmanlarını geniş bir coğrafyanın renkleri oluşturan Keribar'ın yıllar boyunca çektiği en nadide fotoğraflar gün yüzüne çıkıyor. 17 yaşında fotoğrafa ilgi duymaya başlayan ve fotoğraf tekniğini Kore'de bulunduğu askerlik görevi sırasında geliştiren Keribar, uzun yıllar fotoğraf adına yurt içinde ve yurt dışında çeşitli geziler yaptı. 1980 yılından bu yana yoğun bir şekilde fotoğraf üretimine devam eden sanatçı, Uluslararası Fotoğraf Federasyonu tarafından Sanatçı ve Ekselans unvanlarıyla onurlandırıldı. Fotoğraf sanatının Türkiye'de gelişmesine ve Türkiye'nin dışında tanınmasına büyük katkı sağlayan İzzet Keribar, 2012 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığının Büyük Sanat Ödülüne, 2018 yılında da Cumhurbaşkanlığı Büyük Kültür ve Sanat Ödülüne layık görüldü. Ülkemizin en önemli fotoğraf arşivlerinden birini oluşturan sanatçı, sergi ile birlikte, fotoğraf için her zaman cazibe merkezi olan Asya'yı işaret ediyor. Serginin küratörlüğünü üstlenen fotoğraf sanatçısı Murat Gür, İzzet Keribar, Asya'da uzak coğrafyaların bile aslında ne kadar yakınımızda olduğunu bize tekrar tekrar hatırlatan, gittiği yerlerin kültürleriyle yakınlık kuran ve inanılmaz öykülerle bize aktaran kişidir. sözleriyle Asya fotoğraflarının Keribar'ın öncülüğünde sevildiğini ifade etti. Asya'nın tarihi eserleri, renkli çarşı pazarları ve farklı manzaralarına uzanan Keribar'ın objektifinden seçilen eserler, ışığın izini doğuda sürmek isteyenler için kaçırılmaz bir fırsat sunuyor. Sanatçının 80'e yakın eserinin yer aldığı katalog, sergi kapsamında koleksiyonuna nadide Asya fotoğraflarını eklemek isteyenlerle buluşuyor. Uzun zamana yayılan yolculuklardan izlerin görüleceği eserler, bir ay boyunca kapılarını fotoğraf severler için açık tutacak. İzzet Keribar'ın 27 eserinin bulunduğu sergi, 23 Şubat 22 Mart tarihleri arasında Türkiye Fotoğraf Vakfı sergi alanında izlenebilir. Sergiyi düzenleyen Türkiye Fotoğraf Vakfının mütevelli heyetinde başkanlığını üstlenen Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın'ın yanı sıra fotoğraf sanatçıları Süleyman Gündüz, Murat Gür, İsmail Küçük, Mustafa Yılmaz da yer alıyor. Vakıf, 2018 yılında düzenlediği Oksijen temalı ZFotoFest uluslararası fotoğraf festivali ile adından uzun süre söz ettirmişti. 1936 yılında İstanbul'da doğan İzzet Keribar, genç yaşından itibaren fotoğrafa karşı ilgi duydu. 1957'de askerliğini yapmak üzere gittiği Kore'de, bir yıl boyunca fotoğraf çekerek tekniğini ve deneyimini geliştirdi. Keribar, uzun bir aradan sonra 1980 yılında tekrar fotoğrafa yöneldi. Sanatçı, o yıldan bu yana yurt içinde ve yurt dışında fotoğraf amaçlı geziler düzenlemektedir. Türkiye ve dünya fotoğrafları, hem dia hem dijital ortamdaki çalışmaları ile ülkemizin en önemli arşivlerinden birini oluşturmaktadır. Uluslararası Fotoğraf Federasyonu tarafından 1985 yılında A. FIAP, 1988 yılında da E. FIAP ünvanları ile onurlandırılan Keribar, Türkiye'de birçok derneğin onur üyesidir. 1982 yılından beri, yurt içinde ve yurt dışında çok sayıda kişisel fotoğraf sergisi ve dia gösterisi gerçekleştiren ve birkaç kitabı yayımlanan Keribar, birçok kuruluşta fotoğraf kurslarına eğitmenlik yapmakta ve Türkiye'de düzenlenen fotoğraf yarışmalarının seçici heyetlerinde yer almaktadır. Gerek ulusal, gerek uluslararası fotoğraf yarışmalarında birçok ödül alan ve son 20 yıldan bu yana fotoğrafçılığı profesyonel bir meslek olarak yürüten Keribar, bu sanat dalının Türkiye'de gelişmesine ve Türkiye'nin yurt dışında tanınmasına büyük katkı sağlamıştır. 2012 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığının Büyük Sanat Ödülüne, 2018 yılında da Cumhurbaşkanlığı Büyük Kültür ve Sanat Ödülüne layık görülmüştür. Vakıf; kültürel birikimimizin her yönü ile fotoğraflanmasını, ülkemizin fotoğraf mirasının derlenmesini, korunmasını ve değerlendirilmesini, ülke fotoğrafçılığının tanıtılmasını, fotoğraf sanatının gelişimini, toplumla daha fazla buluşarak yaygınlaşmasını, fotoğraf sanatı ile ilgili eğitim kurumları ile işbirliği yaparak bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmayı, sanatçılar arasından dayanışma ve işbirliğinin güçlendirilmesini, fotoğraf ile ilgili her nevi ürünün üretilmesini ve topluma ulaştırılmasını amaç edinmektedir.


7-8 MART günlerinde Küçükçekmece Cennet Kültür Merkezi'nde Günümüz Türk Öyküsünde Kadının Sesi adlı sempozyumun açılışı ve ilk oturumlar gerçekleştirilecek. Sempozyum 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nde kadın öykücülerin edebiyatımızdaki yeri ve toplumumuzun kadını algılayışı üzerine konuşmalar yapılacak. Türk edebiyatında kadın yazarların Fatma Aliye'den en genç öykü yazarına kadar birçok ad, edebiyat tarihinin önemli sayfalarına geçmiştir. Türk kadın öykücüleri, bugün çok okunan, çok satan edebiyatçılar arasında bulunuyor. Yalnız Türkiye sınırları içinde değil, yurtdışında da kitapları yayınlanıyor, TEDA projesinin katkılarıyla, birçok dile kitapları çevriliyor. Kadın edebiyatçıların yanı sıra tanınmış erkek yazarlar da hafızamızda yer eden kadın tipler, kadın kahramanlar yaratmışlardır. Kadın yazarların en önemli işlevi, kadının kendisini tanımasını, birey olarak varlığının bilincine varmasını sağlamalarıdır. Bu öykülerle, toplumda ezilmeden Simone de Beauvoir'ın deyişiyle ikinci seks olmadan yaşamaları, kadın yazarların eserleriyle mümkündür. Çünkü, edebiyat hayatı, kadını değiştiren en etkili unsurdur. Sempozyumu bu açıdan önemli ve yararlı görüyorum. Sempozyumu düzenleyen kurumlar şöyle: Küçükçekmece Belediyesi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi. 09.30'da başlayacak Kadının Sesi sempozyumunda, açılış konuşmalarını Sempozyum Açılış Bildirisi izleyecek. Ömer Lekesiz, Hikayenin Kadim Varisleri: Kadın Öykücüler başlıklı bir konuşma yapacak. İki gün sürecek sempozyumun son gününde, saat 20.00'de Değerlendirme ve Kapanış Konuşmaları'ndan sonra, Avaze Türk Müziği Kadınlar Topluluğu'nun konseri dinlenecek. II. oturumda Ali Ural, 'Kadının Gözünden Dünya Resimleri', Nalan Barbarosoğlu 'Kadının Sesi Nesne mi? Özne mi?' başlıklı konuşmalarıyla, III. oturumda Hatice Meryem 'Mutfak Dedikoduları ile Kocakarı Hikayeleri Arasında Bir Ses Gezintisi' başlıklı konuşmalarıyla, IV. oturumda Naime Erkovan 'Kadın Öykücülerin Eserlerinde Fantastik Unsurlar, Prof. Dr. Emel Kefeli 'Günlüklerde/Mektuplarda Yaşanan Hayatlar: Suzan Defter Örneği' başlıklı konuşmalarıyla, V. oturumda Sevinç Çokum 'Kadın ve Hayatın Olduğu Yer', Prof. Dr. Yakup Çelik, 'Büyükşehir ve Kadın Olmak: Aslı Erdoğan'ın Taş Bina ve Diğer Öykülerinde Kadın' başlıklı konuşmalarıyla, VI. oturumda Yıldız Ramazanoğlu 'Kadın Öykücülerin Kadını Edebileştirme Biçimi başlıklı konuşmasıyla, VII. oturumda Cemal Şakar 'Günümüzde Kadın Öykücülerin Dili başlıklı konuşmasıyla tarihsel ve güncel perspektif içerisinde kadın yazarlardan öykülerdeki kadınlara, gerçekleşen değişimlerden kullandıkları dile kadar farklı açılarla ele alacaklar... DAHA fazla bilgi ve detaylı sempozyum programı için: www. kucukcekmece. bel. tr/kadininsesiadresini ziyaret edebilirsiniz.


Şair Ömer Erinç'le birlikte Erdem Düşünce ve Kültür Derneği, Kahramanmaraş Gençlik Merkezi'nin konuğu olarak Kahramanmaraş'a bir sohbet için davet ettiklerini söyledi. Emir iki dost şairden gelince soru sorulmaz, sadece tabi olunur. Ben de öyle yaptım ve söz konusu maksatla bu hafta sonu Kahramanmaraşta bulundum. Kahramanmaraş'ın düşünce ve kültür hayatımızdaki yeri hakkında ayrıca bir bahis açmaya gerek var mı? Hem bahis açsam bile bu köşeye sığar mı her biri bir bayrak hükmünde olan Kahramanmaraş'ın insan ve İslam sevdalalıları? O halde şöyle özetleyerek geçeyim bu hususu: Bugün 'bizi biz yapan' değerlerin büyük bir kısmı Kahramanmaraş'ta yetişmiş, kandillerini orada yakıp Anadolu'nun dört bir bucağına oradan dağılmışlardır. Bu nedenle Kahramanmaraş'a gitmek Necip Fazıl'ın, Sezai Karakaoç'un, Rasim Özdenören'in, Merhum Erdem Beyazıt'ın, Cahit Zarifoğlu'nun, Alaeddin Özdenören'in gençlik çağına, dava heyecanına gitmektir biraz da. Ben de bu kaynaktan kendi nasibince su içmişlerden biri olarak gittim her zaman Kahramanmaraş'a. Yine dipdiri buldum Kahramanmaraş'ı. Yine insan ve İslam sevdasıyla gecesini gündüzüne katarak, yine mümkün olan her imkanı seferber ederek hizmet eden İnsanların şehriydi. Onların adlarını yazsam bu köşeye sığmaz, adları sığsa yüreklerindeki aşk sığmaz. Ali Demirdöğen Hoca'nın yönetiminde yoksullara hizmet veren bir vakıf. Yıllardır üç bin kişiye erzak ve yemek hizmeti verirken bugün Esed'in zulümden kaçıp gelen Suriyelilerden iki bin kişiye daha hizmet vermeye başlamışlar. Isınma ve barınma problemlerini halletmeye çalışmışlar ilkin, şimdi de düzenli olarak sıcak yemek hizmeti veriyorlar. Açıkçası Kahramanmaraş'ta hangi ışıldayan yüze baksanız, hangi vakfa, kuruma uğrasanız onlarda insan merkezli bir niyete, gayrete, hizmete tanık oluyorsunuz. Sohbetimizi Şair Mustafa Köneçoğlu'nun müdürlüğünü yaptığı Beyza Özel İlköğretim Kurumları'nın konferans salonunda gerçekleştirdik. Eğitimci olmadığım ve eğitim gören çocuğum da kalmadığı için söz konusu kurumlara doğrusu biraz uzağım. Ama eğitimle ilgili sorumluluklarımızın ne denli ertelenemez, tembelliğe kurban edilemez bir sorumluluk olduğunu bilirim ve orada bunu bir kez daha idrak ettim. Daha düne kadar eğitim amacıyla çocuklarımızı teslim ettiğimiz kimi yapıların ihanet şebeklerine ait olduklarının anlaşılmasıyla birlikte Beyza ve benzeri eğitim kurumlarının yükü de kendiliğinden kat be kat artmış durumda. Gerek tesisi, gerek öğretim kadrosu, gerekse yurt vb. barınma imkanlarının ivedilikle artırılması gerekiyor. İlgili kardeşlerimizin işleri zor vesselam, Rabbim yar ve yardımcıları olsun. Beyza'nın konferans solanunda, adeta bir aile toplantısının sağlayabileceği sıcaklık ve samimiyet ortamında 'Sanat Bizim Neyimize' başlığı altında zihniyet-sanat ilişkisi üzerine kimi önemli saydığım husususları paylaştım, ilgileri son son derece yüksek olan kardeşlerimle. Bizim büyüklerimizden aldığımız ilk terbiye bizim halk olduğumuza dair, toplamın içinde bulunduğumuza, ümmette bir fert olduğumuza dair terbiyedir. O nedenle biz halka tepeden bakamayız, biz onları eğrilikte sayıp, kendimizi doğrultucu saymayız; varsa farkettiğimiz bir eğrilik kendimizi sorumluluk tahtında ona dahil eder ve onu müdrik olarak bize bahşedilen kelimelerle hem kendimiz hem de başkaları için açığa çıkarırız. Bu yüzden bizler 'Fe eyne tezhebun' diye söze başlamayız; kendi parmağımızı kutsanmış sayıp bunu söyleyerek onlara doğru sallayamayız. Bu kuşatıcı ilahi hitabın nasıl bir zorunluluk ve ruhi, akli temizlik şartlarını gerektirdiğini biliriz. Bu nedenle 'zihniyet - sanat' derken de hamdolsun muhataplarıma bir şeyi dikte etmekten kaçındım ve konuşmamı izleyen sohbet ortamı da beni müsafir bir fert olarak kardeşlerimle birlikte kuşattı ve hep birlikte insanlığın, ümmetin meselelerini dilimizin döndüğünce birlikte konuştuk. Hizmet Örgütü'nün dört binayı, üç kurumu put edinmeleri yüzünden millete reva gördükleri şer ve nifak halleri üzerine de konuştuk elbette. Hizmetçilerin oluşturdukları çirkefi fark ettiğimizi ve buna karşı Müslümanca tutumun ne olacağını da karşılıklı olarak teyiden dile getirdik. Bizler Allah'ın kullarıyız; ne sahte mehdilere hizmetçilik ederiz ne de devlete kul oluruz. Bizim zamanımız, mekanımız ve hayatımız İslam'dan ibarettir. İşte Kahramanmaraş bunları kardeşler olarak konuşmamıza, yeniden idrak etmemize vesile oldu. Buna sebep olanlara, orada kutlu selamlarını aldığım ve kendilerini kutlu selamla selamlama imkanına eriştiğim herkese teşekkür ediyorum. Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Sitemiz editörlerinden, öykücü Selvigül Kandoğmuş Şahin'in denemeleri, KALBİN DUASI adıyla OkurKitaplığı tarafından okurlara sunuldu. Rahmet yağmurlarına öylesine susamışız ki, yangınlar içinde beklemedeyiz... Maneviyatsızlıktan kavrulan metropollere, çölleşen hanelere dirilten yağmurlarını, yüreklerimizin yaralarına merhem, serin dualar gibi gönder ya Rabbi! Bekliyoruz yardımını, nusretini... Arındır bizi Rabbim! Kimsesizlerin, sahipsizlerin, gariplerin, biçarelerin Rabbi. Bizleri, gariplere, yetimlere hami eyle. Onların ellerinden tutmayı, yaralarına merhem olmayı, çaresizliklerine derman olmayı nasip eyle. Bungun sancılarla kapalı gökler, rahmet sağanağını boşaltmak için bekler. Sen gönder semalarından rahmet akıtan bereket kuşanmış yağmurlarını. Arıt bizi Rabbim! Kurtar bizi Rabbim! Evlatlarımızın dumura uğramış, iğfal edilmiş zihinlerini, bozulmuş kalplerini; huzura, sürura, dingin, kavi imanlara taşı! Senin, kurtaran, arındıran, muştu gibi dirilten imanına susadık ya Rabbi! Arındır Rabbim, ülkemin derin sınavlardan geçen öncülerini. Onlara, teslimiyet kuşanmış tefekkür zamanlarıyla dosdoğru yürüyüşler nasip eyle. Muhtacız ya Rabbi! Hayırlı, alnı secdeye değen, kurtuluş sakası gibi gençlerimizin önünü açan, ümmetin derdini dert edinen tüm neferlere muhtacız. Arındır bizleri Rabbim! Akıt tüm kirleri. Habis şeytanın görünmez kirlerinden, ekranlarımızı, kafelerimizi ve nice bohem mekanlarımızı arındır. Arındır ya Rabbi! Akıt tüm kirleri. Rabbim, kurtuluş adası gibi, dünyadaki zalimlerden kaçan mültecilere, Ortadoğu'nun, Arıkan'ın Filistin'in, Gazze'nin, gariplerine ve yetimlerine sığınak olan, son kale gibi dimdik ayakta durmaya çalışan, tüm iç ve dış güçlerin saldırılarından kendini korumaya çalışan Anadolu topraklarına her daim kurtuluş ihsan eyle... Rabbim, düşmanlara fırsat verme. Kavi yüreğiyle ve duruşuyla dimdik, teslim olmadan, düşmana meydan okumayı nasip eyle bu millete Rabbim!


Edebiyat zulme alışmaya izin vermez başlıklı sunuşuyla çıkan Karabatak, zulme boyun eğmeyen şiirleriyle olduğu gibi Postmodernizm: Nereye Kadar? dosyasıyla da dikkat çekiyor. A. Ali Ural, Şafak Çelik, Naime Erkovan, Güzide Ertürk, Fatih Taşcı, Ayşe Sevim, Bünyamin Demirci, Hamdiye Hale Özcan ve Oya İşeri Gever farklı açılardan postmodernizmi mercek altına aldı. Bu sayının röportajı, mimari alandaki başarıları kadar, sayısız öğrenci yetiştirmesiyle ve Bahariye Mevlevihanesi'ni kültür hayatımıza yeniden kazandırmasıyla tanınan Prof. Dr. M. Baha Tanman'la yapıldı. Bize Globalizasyon Diye Yutturulan Şey Aslında Standardizasyon diyen Tanman röportajını hazırlayan Songül Koç. Bu sayının şairleri A. Ali Ural, Ayşe Sevim, Hüseyin Akın, Murat Batmankaya, Bülent Ata, Çayan Özvaran, Meryem Kılıç, Sümeyra Yaman, Emirhan Kömürcü, Zeynep Ural, Mustafa Uçurum, Fuat Eren, Mehmet Can Acer, Kamil Remzi Cin, Muhammed İkbal Yıldırım, Nazlı Ergin Duran, F. Nuriye Torun, Yusuf Koşal, Sevgi Yerlioğlu, Şafak Çelik, Samet Koparan, Sare Öztürk, Şeyhmus Duymuş, Ümit Özaltın ve Deniz Atay. Öykücüleri: Bahar Paşalı, Bünyamin Demirci, Fatma Akdağ, Murat Batmankaya, Merve Büyükçapar, İlknur Demirci, Özlem Metin, Elif Öz, Hamdiye Hale Özcan ve Hanife Çakır. Deneme yazarları: Mehmet Sabri Genç, Ali Ömer Akbulut, Hasibe Çerko ve Büşra Sürgit. Poetika yazarları: Bugün Şiir Üzerine Düşünmek Neden Gerekli diyen şair Adnan Özer ve Anlam ve Yorum Üzerine Rast-Gele Düşünceler yazısının ikincisiyle devam eden ve gerçek metini sorgulayan Prof. Dr. Hasan Akay. isimli son kitabını tanıtıyor. Ayrıca Prof. Dr. Hasan Akay mensur şiiriyle, Muhsin Mete gezi yazısıyla ve Sare Öztürk, Prof. Dr. Mehmet Kanar, Ahmet Cora, İdris Çakmak, Naime Erkovan çeviri şiirleriyle; Hüseyin Sorgun tiyatro, Rahşan Tekşen, F. Hande Topbaş ve H. Hümeyra Şahin gezi, Hakan Bilge sinema yazısıyla; Fatih Korgan, Ertan Ayhan Sertöz ve Sedat Gever görsel sanatlarıyla bu sayıda yerlerini alıyorlar.


On sekizinci sayısıyla üçüncü yılını dolduran Karabatak, sanattan ve edebiyattan ödün vermeyerek başlattığı yayın çizgisinden hiç şaşmadan, her zamankinden daha zengin bir içerikle okuruyla buluştu. Röportaj sayfalarında yer alan isim, Türkiye Yazarlar Birliği'nin Edebiyat Mevsimi çerçevesinde öykü ödülüne layık görülen ve gerek Türk dergiciliğine gerekse Türk edebiyatına önemli katkılar sağlamış olan Hüseyin Su. Sanat, İnsanı İnceltir, Derisiz Yaşamayı Göze Aldırır, Sürekli Dürter, En İnce Acıyı Bile Hissettirir diyen Su'yla mülakat yapan kişi Ali Sürmelioğlu. On sekizinci sayının dosya konusu Ütopyalar ve Distopyalar. Sahte Cennetlerden Sahte Cehennemlere adlı yazısıyla A. Ali Ural, Emil Michel Cioran eksenli yazısıyla Mehmet Sabri Genç, Thomas More ve Ütopyası hakkındaki çalışmasıyla Bünyamin Demirci, Ursula Le Guin'in Mülksüzler romanını merkeze alan incelemesiyle Güzide Ertürk ve İvanoviç Zamyatin hakkındaki yazısıyla Fatih Taşcı yer alıyor dosyada. Bu sayının şairleri: A. Ali Ural, Ayşe Sevim, Hüseyin Akın, Celal Fedai Meryem Kılıç, Şafak Çelik, Sümeyra Yaman, Emirhan Kömürcü, Çayan Özvaran, Yusuf Koşal, Fatih Taşcı, Fuat Eren, Sevgi Yerlioğlu, Nurettin Durman, Zeynep Ural, Koray Feyiz, Hüseyin Karaca, Belkıs B. Şimşek, Emrah Burak, Aziz Kağan Güneş, Bülent Özdemir, Sare Öztürk, Muhammed İkbal Yıldırım, Umran Aydın, Ravza Çetin, Hayrunnisa Çetin, Nuriye Erdoğan, İlknur Yardımcı ve Songül Seferoğlu. Öykücüleri: Güzide Ertürk, Demet Soysal, Fatma Akdağ, Mehmet Babalıoğlu, Hatice Tekin, Arzu Kadumi, İlknur Demirci, Önder Şit, Leyla Polat, Merve Büyükçapar, Özlem Metin, Sümeyya Öcal, Hanife Çakır, Rüstem Erten ve Zeynep Hicret. Deneme yazarları: Mehmet Sabri Genç, Necati Mert ve Celali Yılmaz. Poetika sayfalarında Söz Anlam'dan Öz Anlam'a adlı uzun çalışmasının son bölümüyle Hasan Akay ve Asa Kimin Elinde? isimli kitabıyla okurlarını selamlamaya hazırlanan Ali Ömer Akbulut yer alıyor. Ayrıca Aliya İzzetbegoviç hakkındaki portre yazısıyla Hüseyin Yorulmaz; kitap değerlendirmeleriyle Nurbanu Dönmez ve Sevgi Yerloğlu; çeviri şiirlerle Naime Erkovan, Belkıs B. Şimşek ve Sare Öztürk; gezi yazılarıyla Emre Kasap ve F. Hande Topbaş; sinema bölümünde Hakan Bilge ve Songül Koç; ilk kez hazırlanan tefrika sayfalarında Yasemin Karahüseyin'in yayınlanmak üzere olan ikinci romanı Zandan bir bölümle; tiyatro yazısıyla Hüseyin Sorgun ve görsel zenginliği oluşturan çalışmalarıyla Ertan Ayhan Sertöz ve Sedat Gever yer alıyor.


Kardeşliği, dostluğu paylaşarak; coşkun sevinçleri gölgeleyen hüzünlü arifelerle bayramlar yaşamak istedik. Bayramlar gelirken çocuklarımızın gözlerine bakarken, evimizin huzur dokunmuş havasında eşi dostu ağırlarken, arife suları ile arınma telaşına düşerken, içimize dolan sevinçle yaşamak doyasıya yaşamak istedik bayram sevincini. Bayram, cennet esintili öylece geldi günlerimizeserin baharlar gibi şehrin tenhalarına, şehrin mahşeri kalabalığına öylece yürüdü. Sınır boylarında yaşlı mülteciler, çıplak ayaklı çocuklar, gençliğinin baharındaki analar babalar memleketlerinde zulüm sürgünü ile yollara düştüğünde onlarla beraber geldi bayram. Sınırlar hep kana bulandı. Aynı Rabbe inananlar, aynı Resul'ün arkasından yürüyenler, aynı secdeye baş koyanlar birbirlerine kıyım yaparken yandı yüreklerimiz. Filistin ve Gazze ümmetin yaralı güvercini. Bu güvercinin bu beyaz güzel güvercinin özgürlüğü için verilen şehitler. Mavi Marmaray'la önden gidenler. Kara gözlü körpe oğlumuz cennet civanı Furkan. Rabbim merhametini, Rabbim Nusret'ini gönder diye yalvardık mübarek oruç vakitlerinde Gazze yerle bir edilmeye çalışılırken. Müreffeh evlerimizde, sıcak ocak başlarında, ekranlardan ölümler akarken donup kaldık ve yürüdük meydanlara. Kardeşlerimiz için yürüdük, yaralı, esir edilmeye çalışılan ümmet için yürüdük. Ortadoğu müstekbirlerinin, çağın Firavunlarının iştahını kabartan bir pasta gibi öylece duruyor ve kan ağlıyor. Bitimsiz acı yüklü savaşlarla Mısır'ın Rabia Meydanı doldu taştı. Direnişçiler yürüdüler yılmadan meydanlara. Acımasız Sisi ağır silahlarını ve kalabalık ordularını gönderdi inanmışlar üstüne. Yutkunduk, yüreğimize acılar daha bir çöreklendi. Yutkunduk ama ağlayamadık. Ta ki keskin nişancılar nazenin körpe dünyalar güzeli Esma'nın imanlı yüreğini nişan alana dek. O zaman tüm güvercinler uçta avuçlarımızdan. Evlatlarımızın yüzlerine gözlerine bakamaz olduk. Donup kaldık. Fırtınalarla üşüyen meczuplar gibi nedensiz titredik yaz sıcaklarında. Bitmek bilmeyen zulümler bu coğrafyanın insanını yaralarken hep kapılarımız açık kaldı. Hep Ensar olduk. Hep saran kucaklayan, sahiplenen olduk. Tüm bu yaşanın savaşlar tam da yanıbaşımızda oldu. Siyasilerin gür seslerinin çıktığı anda oldu. Yeni Türkiye diye meydanlar dolduğunda oldu. Ortadoğu'nun tek umudu haline gelmiş ülkemizde İktidar olan siyasilerin söylemleri kardeşlik ve sahiplenmeye odaklı oldu her zaman. Kararlı ve istikrarlı sabır isteyen nice politikalarla Ortadoğu halklarına sahiplenmeyi görev bildiler. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan son Nato toplantısında verdiği selamla adeta mazlum halkların yanında olduğunu haykırıyordu. Yıllardır kaosa çekilmeye çalışılan ülkem insanları tüm yaşananlardan sonra anlamsız bir çatışmanın içine çekildi ve meydanlar, Güneydoğu şehirleri ateşe verildi. Yıllardır tam yanıbaşımızda patlayan bombalar, yakıp yıkılan şehirler, yok edilmeye çalışılan halkların acılarıyla anladık ülkemiz bu kaos ortamının içine çekilmeye çalışılıyor. Hami olma telaşıyla sürdürülen politikalarla Ortadoğu'nun yangına dönmüş kadim uygarlığına öncü olmaya çalışan ülkemiz üzerine acımasız oyunlar oynanıyor. Kafirler birbirlerinin velileridir. Eğer siz bunu yapmazsanız yeryüzünde bir fitne ve büyük bozgunculuk olur. ( Enfal 73) Rabbimin ayetleri sanki bu günlere, bu acı günlere sesleniyor. Kafirler karşısında kardeşliğimizi bilmezsek, ümmet duyarlılığıyla, insanca, erdemlice hak ve hukuk üzere dostça yaşamanın, beraber olmanın derdine düşmezsek bizleri büyük bozgun beklemekte. Rabbim bu zor günleri hayırlı bir şekilde atlatmayı nasip etsin. Zalimlere fırsat vermesin. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.


Kemal Tahir Notlar'ından birinde Sizinle bir romancı olarak konuşacağım. Bir Türk romancısı... Gerçekçi Türk romancılarından biri olarak... Konuşma sırasında, kısaca ATÜT diye anacağım, Asya Tipi Üretim Tarzı'yla ben, gerçekçi roman yazarı olarak, teorik açıdan değil, yüzdeyüz pratik açıdan ilgilendim Biz de, herşeyden yararlanarak, Anadolu Türk İnsanı'nı tarihsel gelişi ve gelişimi içinde daha yakından tanımaya, her alanda anlaşmayı sağlayacak birleşik dili bulmağa, bu yolda, yanlış değerlendirmeleri, yabancı kalıplara dökmeğe çalışarak, uydurma sonuçlar çıkarmaları mümkün mertebe ayıklamağa uğraşmaktayız! Atüt ipotezi, bizi işte bu açıdan ilgilendirmiştir (TAHİR, 1992: 325) demekteydi. Kemal Tahir'in Atüt ile ilgilenmesi Türkiye'de devlet eleştirisi yapan siyasi mecraları kendisinden uzaklaştıran bir etkiye neden olmuştur. Gerek İslamcılık ve gerek ise sosyalizm gelecekteki ideal topluma yönelik ideolojiler olarak, devleti despotizmin kaynağı, zulmün müsebbibi şeklinde değerlendirdiler. Oysa bir devlet eleştirisi son tahlilde yine bir devlet ideolojisidir, devlet inşa edicisidir. Devleti tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmamıştır. Kemal Tahir'in Osmanlı'ya özgülediği devlet nizamı geçmişi temsil etmekle kalmıyor, tarım toplumlarının tarih dışı bırakılmamasını da öneriyordu. Topraktan ve alınterinden geçinen bir halk fikrine dayanan Kemal Tahir Osmanlı'yı zorbalığında bile farklı değerlendiriyordu: Dış görünüşündeki despotluğa rağmen Osmanlı idaresi yüzdeyüz demokrattı. Hele Din ve Irk ayrımı hususunda çağından beşyüzyıl ilerdeydi (TAHİR, 1993: 325). Kemal Tahir'in Devlet konusunda yaklaşımı feodalizm-emperyalizm bağlamında olmamıştır. Kabilecilik-emperyalizm sarkacında değerlendirme yapmıştır. Kemal Tahir'e göre Afrika'da daha millet yoktur ki, devlet sözkonusu olabilsin. Devlet olmayınca gerçek sağla gerçek soldan sözedilemez Devlet kurmak, daha önemlisi kurulan devletleri yüzyıllar boyu yürütmek, toplumlar için bugünden yarına kolayca öğrenilip başarılacak bir iş değildir. Bu açıdan 'geri kalmış toplumlar' diye genellemeye getirilmek istenen yeni bağımsız toplulukları, tarihte devlet kurup bunu başarıyla yürütmüş toplum, tarihlerinde hiç milli devlet kurmamış toplum diye ikiye ayırmak zorunludur (TAHİR, 1992: 88) der ve Kürtlük meselesini de tarihte devlet kurmuş ya da kurmamış olmak açısından incelemek gerekir şeklinde değerlendirir. Kemal Tahir bu yargılarından sonra Anadolu'daki devlet anlayışını da sömürgecilik- Kerim devlet karşıtlığı ile açıklar: Halktaki devlet düşmanlığı, devletin varlığına karşı düşmanlık, yani anarşi isteği değil, kerim devlet olması gereken bize özgü devletin, iç ve dış baskılar altında bu kerim özelliğini kimilerine göre despotik karakter, kimilerine göre de ceberut karakterle değiştirmesi yüzündendir (TAHİR, 1992: 183). O'na göre Anadolu Halkları'nın mücadele tarihi, devleti sınıf devleti haline getirme mücadelesi tarihi değil, devleti Kerim Devlet haline getirme mücadelesidir. Bunun sembolü Hz. Ömer'dir; Halife Ömer İdaresi'ne dönmek demektir. Anadolu Türk insanı'nın devlet anlayışında, genellikle toprak devlet mülkiyetindedir. Buna karşılık çiftçi halkların ev, bahçe, eşya mülkiyeti vardır. Anadolu Osmanlı Türk Devleti, aristokrasiye sürekli haklar tanımak böylece feodal tabakalaşmaya gitmek yerine, zenginliklerin belli ellerde toplanmasını önlemek için, müsadereyle siyaseten katl sistemini daha uygun bulmuş, uzun süre uygulamıştır (TAHİR, 1992: 184). Kerim Devlet sözündeki kerim lafı, birçoklarını irkiltmektedir. Hatta buna karşı Ceberrut Devlet sözü de ileri sürülür. Oysa Batı'nın en sınıfsal karakterli- hatta faşist- devletleri bile toplumlarının belli bir sınıfı için geridir. Kerim Devlet, ancak imtiyazlı sınıflar olmadıkça var olabilir. Batılı insanı günümüze, kölelik, feodalite, kapitalit üretim biçimlerini atlıyarak gelmiştir. Şimdi sosyalizm çizgisinde debelenmektedir. Bu üretim biçimlerinin temelinde, esası hiç değişmeyen kişisel mülkiyet vardır. Sınıflı toplum, kişisel mülkiyet temeli üstünde var olabilmekte, sınıf şuuru, sınıf bağlantıları, Batı insanında geçirdiği kölelik, yarı kölelik çağlarının kalıntılarını sürdürmektedir. Çünkü kendisi de köle eğilimli olmayan, başkasını köle yapmayı aklından geçirmez. Bundan başka, emperyalizmin tekelleşmiş Batı kapitalizminin birinci ve ikinci dünya savaşlarından sonra kurmak istediği barışın kölelik düzeni olduğu da görülmektedir. Batılı insan tarih boyunca sömürmüş ve sömürülmüştür. Buna karşılık Doğu'lu insan, Batı'lı gibi kölelik, feodalite bataklarına uğramamıştır. Dıştan bakan onu sürü eğilimli görse de, sınıf baskısı altında yaşamadığı için kişiliğini koruyabilmiştir. Batıda sınıflara yaptırılan ödevler, Doğu'da kurulan devletlere yüklenmiştir. Kişisel mülkiyet ve zenginliklerin miras yolunu keserek önce soylular imtiyazlarını, sonra sınıflaşmayı önleyip sömürülmeyi gevşetebilmiştir (TAHİR, 1992: 211). Kemal Tahir'in bu tartışmayı Atüt kapsamında yaptığı açıktır. Batı'daki derebeyliğin Türk toplumunda olmadığı sonucuna varmış olduğu için Atüt kuramını hiç olmazsa sosyal gerçeklerimizin ortaya çıkarılmasını sağlayacak yaklaşımların elde edilmesine yardımcı olacağı düşüncesiyle ele almaktadır. Kemal Tahir Batı'nın beşli şemasına, yani köleliğe hiç uğramamış toplulukların geri kalmışlık/azgelişmişlikle itham edilmesine tepki duyar. Batı'lı sömürünün ilerlemesi için Batı-dışı toplumların geriliğini ifade etmek zorunludur. Kemal Tahir, bu bakışın dünyaya sömürücü Batılı açısından bakmak olduğunu belirtir. O'na göre Batı ile Osmanlı arasındaki fark Anadolu'nun tarım ve toprak yapısından kaynaklanır. Bu türlü toprakta özel mülkiyet gelişemez. Çünkü kimse burada gerçekleştireceği tarımsal faaliyeti karlı biçimde sürdüremez. Anadolu'daki toprak ve tarım temelli üretim biçimi kimsenin burada özel mülkiyet geliştiremeyeceği bir sistem kurmuştur. Devlet burada toprak üzerinde üretimin devamlılığını sağlayacak hizmetleri yerine getirebilir. Bu durum devletin niçin kerim olduğunu da açıklar. Bu devlet sömürücü değil ihya edici bir devlettir. İşte bu yüzden haklı olarak toprakların mülkiyeti devletindir. Bu görüş nedeniyle Kemal Tahir, toprak reformu meselesinde de aykırı düşmüştür. Toprak reformunun istenen sonuçları doğurmayacağını söyler. Osmanlı'da üretim vasıtası olan toprağa sahip olan devlet, aynı zamanda madenler, ormanlar, tersaneler, iç ve dış ticaretin de hakimidir. Çarşı esnafı bile fermanlı memur sayılır. Osmanlı'dan gelen bu devletçilik, sosyalizmin Batılı kalıplar içinde dışarıdan ithal edilmesine gerek bırakmaz. Toplum şartları içinden çıkan bir sosyalizmi tarihten getirerek yaşatmak şansını verir (KAVUT, 2010: 135). Bayram Kaçmazoğlu da Kemal Tahir'in Atüt'ü kendine özgü yorumladığını ifade eder. Kaçmazoğlu, Kemal Tahir'in Osmanlı'nın sınıflı bir toplum olmadığı görüşünü verir. Osmanlı'da sınıflı bir tıoplum olmadığı gibi, feodalizme yönelmiş bir soyluluk da yoktur. Kamu çıkarı, bireysel çıkarın her zaman üstündedir. Osmanlılık anti-feodal olduğu için, tabakalaşmaya yani servet birikimine karşıdır. Osmanlı iki özelliğinden dolayı sınıf devleti kurmamıştır: a) Belli bir kavme dayanmamak, kavimlerden birini hakim kılıp ele geçeni onu zenginleştirmek için kullanmamak; b) Tabakalaşmayı önlemek için sömürüyü sistemleştirmemek. Bu özellik nedeniyle Osmanlı memur devlet kurmuştur. Sermaye birikimini bilinçli olarak engellemiş, mal sahipleirinin sınıf haline gelmelerini kendilerinin ölümü saymıştır. Bayram Kaçmazoğlu, Kemal Tahir'in Osmanlı toplumunda devlet bürokrasisinin padişah, asker, ulema, sivil memurdan oluştuğu görüşüne de yer verir. Ülkeyi asker, ulema, sivil memurdan oluşan üçlü bileşen yönetir. Padişah üçlü idarenin üç ayağından sadece biridir. Bu bileşenlerden hiçbiri, diğerine karşılık bir üstünlük göstermez. Osmanlılığın temel müesseselerinden olan devşirme, yeniçeri, kapıkulu, memur, ulema sistemi eski Türklerle Bağdat halifelerinden geçen bir modeldir. Kemal Tahir'in Osmanlılığı Doğu toplumlarının geleneklerine göre kurulmuş bir Atüt devleti olarak tanımladığına işaret eden Kaçmazoğlu O'nun bu düzende toprağın Allah'a ait olduğu, padişahın Allah adına toprakları kiraya verdiğini, karşılığında ise devleti yürütecek artı değere el koyduğuna dair yargılarını aktarır. Osmanlı bir Atüt devletidir ama klasik Atüt yapısına da sahip değildir. Zira Osmanlı'da halk-devlet ayrımı vardır. Halk üretici, devlet yönetici güçtür. Devlet halktan aldığı artık ürünle devleti yönetir. Karşılığında el koyduğu vergilerin bedeli olarak halkı dış saldırılardan koruyup üretimin sürmesini sağlar. Bu devlet yapısı Kerim Devlet olarak nitelendirilir (KAÇMAZOĞLU, 2012: 12). Kemal Tahir'e göre Batı-Doğu farklılaşması bir boğuşmadır. Batı-Doğu boğuşması, aslında Batı'nın Doğu'yu sömürmesi hırsına dayanır. Bu hırs, Batı'nın sömürme gücünün son zerrelerini yitirene kadar devam edecektir. Tarihteki Batı-Doğu boğuşmasının biz Türklerle ilgili dönemi, 10. yüzyılda Haçlı Seferleri ile başlar. Doğu'yu soymak için yola çıkan Batı'lı soyguncular, Anadolu'yu geçer geçmez, İznik'teki Türklerle karşılaşırlar. Daha sonra Osmanlı'ların Avrupa'ya ayak basmalarıyla dörtyüzyıl Türkleri Avrupa'dan atmak parolasıyla sürdürülür. Aslında Türkleri Avrupa topraklarından sürüp çıkarmak bir aldatmacadır. Çünkü Batı'lı soyguncular için Doğu bir coğrafya kategorisi sayılmaz. Batılılar için Batılı soygun çetelerinin varabildiği, soygunlarını yürütebildiği her yer Batı'dır. Osmanlılar tarih yüzüne çıktıktan sonra Rumeli'ye geçmişler, tarihsel bir ödev yüklenmişlerdir. Bu ödev, Batı soygunlarına karşı Doğu'yu savunmaktır. Batılaşma, Osmanlı tarihinde bir çeşit kıyamettir. Batı soygunlarına karşı Doğu'yu savunma ödevinden çekilmektir. Bir kendini öldürme kararıdır: 1) Batı'yla anlaşmanın Sulh içinde bir arada yaşamanın kesinlikle imkanı yoktur; 2) Batılı olmayan bir toplumun Batılı bir toplumla dış görünüşten başka bir benzerliği yoktur. Biri kuşsa diğeri balıktır. Batılaşmadan önce Osmanlı toplumu Batı'ya karşı yekpare idi. İçerde ajanlık sökmüyordu. Batılaşma hareketi başlayınca Batı'lılar üç unsuru ele geçirmek hareketine giriştiler. Osmanlılık aslında Batı'lılığa katiyen uymadığı için bu üç unsurdan Batı'ya gönüllü yazılanlar emperyalizm tarafından kullanılmışlardır (TAHİR, 1992: 389- 391). Kemal Tahir'e göre Osmanlılık kapitalizmin saldırılarına uğramasaydı, yerleştiği topraklarda daha yüzlerce yıl sistemini sürdürecekti. (TAHİR, 1992: 292). Batı'nın karşıtı olarak onunla aralıksız pençeleşen tek ekonomik varlık da Osmanlı İmparatorluğu idi (TAHİR, 1992: 82). Sınıfsız Asyalı toplumlarda din, milliyetçiliğin yerini tuttuğu için Batı tarafından tehlikeli görülmüş, her toplumda ele geçirilen batılaşmacı ajanlar aracılığı ile de din düşmanlığı yürütülmüştür. Bazı Türk sosyalistlerinin icad etmeye çalıştığı sınıf çatışması, en az ikiyüz yıldanberi devleti ve halkları sömürgecilerle birlikte ortaklaşa soyarak yaratmaya çalıştıkları zengin yetiştirme hareketinin bir başka cinayet koludur. Burjuva yetiştirmek nasıl mümkün değilse, Batı anlamında sınıflaşmamış bir toplumu sınıflaşıyor saymak da o kadar imkansızdır (TAHİR, 1992: 286). Çoğunluğuyla köylülük, kendi ürettiğini kendisi tüketirse o toplumda sınıf ilişkileri Batı'daki sınıf ilişkilerine benzemez der (TAHİR, 1992: 237). Kemal Tahir'in bu yargısı Batlaşmanın niçin kentleşme üzerinde bu derece yoğunlaştığını da ortaya koyar. Kentleşme Batı sömürgeciliğinin Batı-dışına yönelik yeni saldırı aracıdır. Köylülük Batı'da olduğu gibi kölelik oluşturmaz. Kemal tahir'e göre görünürde Batı'daki gibi olmayan mülkiyet, fiiliyatta vardır. Ancak toprağı işleyenler için. Tapusuzluğa ve kadastrosuzluğa rağmen toprak üzerinde zilyedlik hem köy topluluklarınca ve hem de tımar nedeniyle devletçe iki kat garanti altındadır (TAHİR, 1992: 229). Ancak Kemal Tahir köylü tanımında da bir ayrıştırma yapar. Onun için köylü köyde oturan değildir. Geçimini tamamen topraktan çıkaran çiftçi, bunu pazar malı halinde değiş-tokuşa süren üretici kişidir. Üretici üretimini kendisi tüketmezse üretttiğinin denetimine girer (TAHİR, 1992: 222). Bu haliyle köylü- çiftçi ayrışması yapar. Onun köylü dediği kişi günümüz köylüsü değildir. Üretici ve ürettiğini tüketen adamdır. Tımar sistemini de açıklar. Tımar sahibi bir asker-memurdur. Osmanlı sistemi içinde toprağını büyütmek, buraya yerleşmek hanedan kurmak fırsatı eline geçemez. Devlet böyle bir oluşumu dikkatle önler. Buna göre tımar sahibi ne derebeydir ve ne de toprak zenginidir (TAHİR, 1992: 2811). Osmanlı köylüsünün statüsü bu sistem nedeniyle Ortaçağ batı serfine uymamaktadır. Osmanlı insanı hür köylü olarak efendidir. Bir yandan toplum içinde erirken diğer yandan da Padişahın bir fermanıyla anonimden kurtulabilir (TAHİR, 1992: 213). Osmanlıların kendi istekleriyle emperyalizmi memlekete davet etmelerinin adı Batılaşmaktır. Bu hareket tepeden inme, para karşılığı olmuş ve üretimle hiçbir ilişiği olmamıştır. Batılaşma hareketi 1945'e gelene kadar aynı emperyalistler tarafından belli metodlarla yetiştirilen zümreler ve kliklerle yürütülmüştür. Birbirleriyle hazineyi elinde tutma boğuşması yapar. Fakat aslında efendi değişmediği için politika pek değişmez. 1945'ten sonra olup bitenler, emperyalistlerin değişmesidir (TAHİR, 1992: 240). Memleketimizde aydınlarımızın -bunlar ister sağcı, ister solcu olsunlar- bu güne kadar akıl erdiremedikleri çelişme budur. Devleti modernleştirip kurtarma işi için düşünülen devlet gücüyle adam zengin etme müessesesi bugün devletin aleyhine işlemekte, buna karşılık Anadolu Türk Toplumu'nun ezici çoğunluğu Batılaşma nedeniyle zarara uğrayan devleti kurtarmak için aptallığından değil- varolmak zorunluluğundan dolayı direnmektedir (TAHİR, 1992: 237). Devleti kurtarmak için başvurulan Batılaşma gidişinin tek dayanağı olan zenginler toplumdaki özel yerleri dolayısıyla kompradorlaşmaktaydı; çünkü aracılık ettiği güçlere kesesinden bağlıydı. Devletin gerçek dayanağı olan Türk halkıyla zenginlerin arası bunun için açılmaktadır. 1800'lerden beri tarihte böyle amansız bir çelişme hiçbir devletin, hiçbir halk topluluğunun başına gelmemiştir (TAHİR, 1992: 236). Yüzyıllardan beri fıkara Anadolu köylüsünden alınan vergiler Batılı kapitalistlerin ceplerine gitmektedir. Buna bir örnek verilirse şömendifer politikasına bakılmalıdır. Bu demiryolları (4000 km) Batılı kapitalistler tarafından ağır faizli borçlarla memleketin ekonomik isterleri gözönüne alınarak değil, kendi çıkarlarına ve devletlerin kendi stratejik planlarına göre döşenmiştir. Suriye ve Bağdat demiryollarının döşenmesi nedeniyle Batılılarca yükletilen 160 milyon altın borç Anadolu halkının sırtına bırakılmış ve ağır vergiler altında ezilmesi sonucunu vermiştir. Üstelik şömendifer istikrazlarını ödemeke zorunda kalan Bursa, Konya, Kastamonu, İzmir, Ankara, Sivas, Adana, Harput, Erzurum ve Trabzon vilayetlerinde değil demiryolu, yol adı verilebilecek hiçbir gidiş- geliş aracına da sahip olunmamıştır. Bu sebeple Batı'lılarca yapılan yatırımlar sömürme hesabiyle ve devleti borçlandırmak suretiyle yapılır (TAHİR, 1992: 78/83). -KAÇMAZOĞLU Bayram, Türk Sosyolojisinde Temalar 3- Doğu Batı Çatışması, Doğu Kitabevi, 2012 -KAVUT Müslüm, Kemal Tahir'de Kuram, Toplum ve Tarih İlişkisi Üzerine, Bir Kemal Tahir Kitabı- Türkiye'nin Ruhunu Aramak içinde, İthaki Yayınları, 2010 -TAHİR Kemal, Notlar/ Kitap Notları, Bağlam Yayınları, 1993 - TAHİR Kemal, Notlar/ Sosyalizm- Toplum ve Gerçek, Bağlam Yayınları, 1992


Kentsel İntermedya: Şehir, Arşiv ve Hikaye, Harvard Mellon Kent Girişimi'nde disiplinler arası kent çalışmaları için geliştirilen yenilikçi intermedya yöntemlerine odaklanır. Harvard Üniversitesi ve Andrew W. Mellon Vakfı'nın desteklediği dört yıllık bir proje kapsamında; Berlin, Boston, İstanbul ve Mumbai merkezli dört kent araştırması temelinde hazırlanan sergi, bu alandaki kalıplaşmış anlatılar ve hakim kavramsal çerçevelerin dışında kalan tema ve hikayelere yer verir. Arşiv belgeleri, dijital veri setleri, mimari çizimler, fotoğrafçılık, kartografi, grafik tasarım, yazılı içerik, animasyon, film ve video gibi araçların kullanımıyla kentsel çevre, şehirde yaşayanlar ve şehir kültürüne dair üretilen yeni çalışma yaklaşımları görsel anlatımlarla sunulur. Harvard Mellon Kent Girişimi bünyesinde, çeşitli araştırma ve tasarım ekiplerinin katılımıyla gerçekleştirilen Kentsel İntermedya projesi, mesleki sınırları aşan disiplinler arası bir iletişim ve iş birliğinin önemine dikkati çeker. Her uygulama alanı ve disiplinin kendine özgü bilgi üretiminde belirli "kör noktalar" vardır. Bu bağlamda gerek proje gerekse sergi, ancak bir başka bilgi türü ve disiplin dahilinde ele alınıp anlamlandırılabilen bu kör noktalara yoğunlaşır. Girişim tarafından önerilen, görsel materyal kullanımı açısından zengin yeni araştırma yöntemleri, fiziksel ve dijital medyayı birtakım teknolojilerle iletişime sokarak birbirine tanıtmayı amaçlar. Bu yolla hibritleşerek yapısal bir ilişki içerisinde nitelik ve teknik paylaşımına geçen görsel araçlar, şehirler hakkında bilgi üretim süreçlerine yönelik yeni intermedya dilleri oluşturur. Söz konusu yöntemler, kentsel fenomenlerin karmaşası ve dinamizminin eleştirel açılardan incelenmesine, çok katmanlı mekansal ve zamansal hikayelerin görselleştirilmesine imkan tanır. Berlin, Boston, İstanbul ve Mumbai, tıpkı birer portal gibi, serginin temelini teşkil eden şu üç ana temaya açılır: Planlı-plansız, formel-informel süreçlerin birbirine bağımlılığı; göç ve devingenliğin kentsel izleri ile kapsama ve dışarıda bırakma biçimleri; doğa ve teknoloji ile kentsel ekoloji ve altyapı sistemlerinin ilişkisi. Kentsel İntermedya, projenin üç bileşeni olan kent, arşiv ve hikayeyi bir araya getiren bir araştırma, bir metodoloji denemesi ve bir arayüzdür. Her hikaye, kentsel çevre ve süreçlere dair mevcut anlayışları sorgulamak üzere, iç içe geçen bir dizi matris üzerinden bugünün meselelerini tarihi ve mekansal boyutlarıyla araştırır. Matrislerin aracılık ettiği hikayeler, sergide yorumlamaya, ayrıntılandırmaya ve anlamsal olarak yeniden kurgulamaya açıktır. Arşiv kısmıysa, kaynağıyla künyelenerek hikayelere eşlik eden muhtelif görsellerden oluşur. Bu şekilde, saha çalışması ya da arşiv araştırması esnasında edinilen her bir belge, fotoğraf, harita, film ve videonun tarihsel ve nesnel bütünlüğü korunur. Kat -1'deki sergi mekanında ekranlara yansıyan hikayelerle eş zamanlı olarak akan bu arşiv kayıtlarının bir kaynak havuzu meydana getirmesi, her bir belgenin bir diğer anlatıcı ve kurgusallıkla bambaşka hikayelerin önünü açabileceğine işaret eder. 27 Ocak-21 Şubat tarihlerinde Berlin'deki AEDES Architecture Forum'da düzenlenen bu sergi, SALT Galata'daki sunumunun ardından, 15 Nisan-9 Mayıs tarihlerinde Mumbai'deki Chhatrapati Shivaji Maharaj Vastu Sangrahalaya'da gerçekleştirilecektir.


İzler isimli kitabından sonra Çizgisiz Defter Akif Emre'nin yayınevimizden çıkan ikinci kitabı oldu. Sırada 3. ve 4. vardı. Yazılar kitap düzeninde tasnif edilmiş, son okumaları kalmıştı. Biz ne yaparsak yapalım zaman hükmünü icra ediyor, kader ne bir saniye eksik ne de fazla tecelli ediyor. Biz şimdilik yaşamaya devam edenler için ondan geriye çok şey kaldı: Takip edeceğimiz idealleri, ufkumuzu açan düşünceleri, herbirimize örnek olacak üstün insani vasıfları. Herşeyden önce ilkeli, güzel ahlak sahibi ve düşünen bir insandı. Görebildiğimizden öte gönül sahibiydi. Çizgisiz Defter gibiydi. Tertemiz ve iç açıcı... Kader o defteri geride hiçbir gönül lekesi kalmadan kapattı. Bizler içinse henüz devam ediyor. Bizim için kitapları Büyüyenay'dan çıkan bir yazardan çok fazla anlamı vardı. Fikrine güvendiğimiz, istişare edebileceğimiz, derdimizle dertlenceğinden emin olduğumuz biriydi. Onu seviyorduk ve sevildiğimizden de emindik. Akif Abimize Allah'tan rahmetler, ailesine de sabırlar diliyorum.


Dünya durulmuyor, gözyaşı dinmiyor, masumlar ve mazlumlar karanlıkta umut ışığı arıyor. Doğu Türkistan'dan Gazze'ye, Kırım'dan Arakan'a kadar Türk ve Müslüman coğrafya huzura ermek için güneşin doğuşunu bekliyor. Soydaşlarımızın ve kardeşlerimizin bir an önce selamete kavuşmasını niyaz ediyoruz. Son yıllarda yaşadıklarımız sebebiyle zor bir süreçten geçiyoruz. Savaşlar, göçler, salgın hastalıklar, ekonomik krizler, yıkıcı depremler hepimizi derinden etkiliyor. Yaşanan olumsuz hadiseleri biz de farklı bir açıdan dergi sayfalarımıza taşımak istedik. Dosyamıza katkı sağlayan değerli isimlere: İçinde yaşadığı cemiyetin bir ferdi olarak kalem erbabının da geçim derdi olduğu aşikar. Hal böyle olunca son yıllarda yaşanan savaş, göç, salgın, deprem, ekonomik bunalım gibi toplum hayatına tesir eden meseleler, esere nasıl yansımaktadır veya yansımalıdır? sorusunu yönelterek meseleyi iki yönüyle ele aldık. Zira şair veya yazar yaşadığı çağa tanıklık eden kişidir. Sorumluluk sahibi olması hasebiyle de toplumu ilgilendiren meseleler kalem sahibini de ilgilendirmektedir, diye düşünüyoruz. Yazarın Geçim/le Derdi adlı dosyamızın faydalı olmasını temenni ediyoruz. Yirminci sayımıza katkı sağlayan; Abdullah Kasay, Ali Bal, Ali Sali, Atabey Kılıç, Aykut Ertuğrul, Bestami Yazgan, Fatma Barbarosoğlu, Feyza Hepçilingirler, Hakan Yılmaz, Hüseyin Akın, İsmail Alper Kumsar, Kaan Murat Yanık, Kudret Ayşe Yılmaz, M. Sedat Sert, Mehmet Çağan Azizoğlu, Mehmet Fatih Birgül, Mehmet Narlı, Merve Sevde Selvi, Mukadder Gemici, Mustafa Özçelik, Necmettin Turinay, Nevzat Çalıkuşu, Onur Caymaz, Ömer Lekesiz, Özlem Sert, Sefer Göltekin, Selçuk Orhan, Tahsin Yıldırım, Taner Ay, Tuba Yavuz, Turgay Anar, Yakup Çelik, Yakup Öztürk, Yusuf Turan Günaydın, Zeki Gürel ve Zeynep Şenel'e ayrı ayrı teşekkürlerimizi arz ediyoruz. Önümüzdeki sayıda görüşmek ümidiyle iyi okumalar dileriz.


Aslında herşey planlandığı gibi gitmişti; Nadide Turizm'in Genel Müdürü Bülent Deniz, öz meselesi Kudüs sevgisi ve bilinci kazandırmak olan bu ziyarette her şeyi yerli yerince yapmış, her sözü gereğince söylemişti. Yahudilerin kuşatması altındaki bir bölgede bulunmanın gerilimiyle yüklü olsak da, Yahudilerin olası nobranlıklarına, keyfiliklerine karşı zihnen tedbirli olarak yola çıkmaya hazırdık; sayılı gün çabuk bitmişti; adı Kudüs olan himmet diyarından başarabildiğimiz oranda beslenmiş, birer Kudüs Muhafızı, kutlu isimlerin mesajlarını donanmış olarak yurda dönmeye hazırdık. Ama işte o akşam namazından sonra oldu olan! İstedikleri anda Kubbetü's-Sahra'ya geri dönemeyeceklerini hatırlayan beş adam, ona arkalarını dönmenin hüznüyle döküldüler. Babü's-zahire'ye omuzları düşmüş, yüzleri yere eğilmiş olarak yönelmişlerdi. Geride bıraktıkları Hz. Peygamberin, Hz. Ömer'in hatırasıydı. Geride bıraktıkları Selahaddin-i Eyyubi'nin onlara yüklediği sorumluluktu. Beş mahzun adam yanyana gelerek birbirlerine göz yaşlarını göstermemenin edebi içinde birkaç adım uzaktan izleyerek biri diğerini Babü's-zahire doğru adeta oradan gitmemek için sürünürcesine yürüyorlardı. Beş mahzun adam diyorsam onlar hallerini bizzat gördüklerimdir, siz onları kırk dört olarak bilin. Diğeri onu görüyor, ondaki Filistin sevgisine, tarih bilincine sahip olamamanın üzüntüsüyle hıçkırıyordu. Böyleydi evet, hissediyordum; adeta beş yüreğin hüznü her birinde toplanmıştı. Çünkü O işgal altındaydı, yüz yirmi dört bin peygamberin anısı, yüz binlerce evliyanın izleri, seçilmiş ama -sevilmemek ne kelime- kendisinden hep nefret edilmiş bir kavmin zulmüne uğramıştı. Kudüs'te Burak tutsaktı, Musa'nın asası, Davut'un yıldızı, Belkıs'ın tahtı, Selahattin-i Eyyübi'nin nişanı, Kanuni'nin surları, Haseki Sultan'ın çeşmeleri... tutsaktı. Bir mümin olarak Kudüs'ün bugününe tanık olmak sorumlulukların en büyüğünü yüklenmekti. Bir kere İslam toprağı olan yer, artık bir daha kafirin toprağı olamaz; onun hükmünde olsa bile o toprak onun sayılamaz diyorlardı. O sorunun neden olduğu gerilimdi o beş kişiyi mahzun kılan bir de. Ben beş diyorsam, siz kırk dört deyin, kırk dört milyon deyin, tüm dünya müslümanları deyin. Kudüs'e gidin, o zor soruyu siz de sorun; cevaplayamasanız da orada ölmek için and için. O beş mahzun adam hiç değilse bunu başardı. Türk yazar, eleştirmen İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. Ankara Meslek Yüksekokulu Kamu Sevk ve İdaresi Bölümü'nü bitirdi.


Sihirli Meyve olarak Etiyopya'da keşfedilen ve 15. yüzyılda Yemen'den Osmanlı topraklarına ulaşan kahve, kısa zamanda yaygınlaşmış, itibarlı bir içecek olarak sarayda ve zengin evlerinde yerini almış, etrafında ritüeller şekillenmeye başlamış ve sosyal hayatın gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Suna ve İnan Kıraç Vakfı Kütahya Çini ve Seramikleri Koleksiyonu'ndan yapılan bu seçki, kahve etrafında şekillenen çeşitli rutinleri, ritüelleri, ilişkileri ve kamusal alan, toplumsal rol, ekonomi gibi modernizmle bağdaştırılan kavramları, kahve kültürü ve bu kültürün gelişmesine katkıda bulunan Kütahya seramik üretimi ekseninde inceliyor. Osmanlı döneminde İznik'ten sonra en önemli seramik üretim merkezi olan, Frig, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde de yoğun biçimde seramik üretimine sahne olan Kütahya, bu sanatı geleneksel yöntemleriyle günümüze dek yaşatmış bir kenttir. 17. ve 18. yüzyıllarda en yetkin örneklerini veren, daha sonra üretim ve çeşitliliğin azalmasıyla gerileyen Kütahya çiniciliği, 19. yüzyıl sonlarında yeniden canlanmış, İznik ve Çanakkale çiniciliği arasında bir çizgide kent sanatı olarak, zengin ürün yelpazesi ve sürekliliğiyle Osmanlı sanat mozaiğinin önemli parçaları arasında yer almıştır. Kahve Molası - Kütahya Çini ve Seramiklerinde Kahvenin Serüveni PERA MÜZESİ KOLEKSİYON SERGİSİ'dir.


Bazı tarihler ve saatler insanoğlunun hafızasına çok derin harflerle kazınır. Kahramanmaraş'la birlikte on şehrin hafızasına 6 Şubat 2023 tarihi işte böyle kazındı. Saat: 04. 17. Aradan yüz yıllar geçse de bu tarih, toplumun yazılı ve sözlü hafızasında hep asılı kalacak. Canlı kalmanın sağ kalmak anlamına gelmediği, hemen herkesin derinden yaralandığı bir tarihtir bu. Koca bir coğrafyayı kedere boğan kara bir haber. Yaşamanın derin bir mahcubiyete dönüştüğü, insanların sevdiklerinin enkazı başında çaresizce gözyaşı döktüğü bir kıyamet sahnesi adeta. Söz konusu tarih, harfleri sadece gözyaşından oluşan bir yas anıtıdır sonuçta. Yeryüzünün tüm mağdur ve mazlum milletlerine bağrını sonsuzca açan, siper eden bir milletin bu sefer kendi derdine yanacağını nereden bilecektik? Nasıl bilecektik titreyen şehrin, beş yüz yıl sonra kendi evlatlarına yeniden koca bir mezar olacağını? Oldu işte. Yeniden titredi şehir, yer ile yeksan oldu. Deprem denen acımasız tırpan, ekin biçer gibi geçti şehrimizin üzerinden. Mahşerden bir kesit yaşattı bize. Binlerce kardeşimizi kurban verdik, binlerce yaralımız var, hatta her birimiz derinden yaralıyız. Üst üste gelen iki felaketten sağ kurtulanlar, kış kıyamet demeden enkaz altındaki kardeşlerine, yakınlarına yardım etmeye koştular. Yaşatma sevincinin yaşamak sevincinden çok daha üstün bir değer olduğuna bir kere daha şahit olduk. Tüm Türkiye, Türki Cumhuriyetler, İslam dünyası ve kardeş ülkeler el ele verdi. Kimisi bir şifa eli oldu bizler için, kimisi bir umut şarkısı. Hiç tanımadığımız insanlar arayıp bizimle birlikte ağıtlar yaktılar; bize evlerini, kalplerini açtılar. Böyle alicenap bir millete mensup olmaktan daha onur verici ne olabilir ki şu yeryüzünde? Elhamdülillah. Evet, sonsuzca yaralıyız, binlerce kardeşimizi toprağa verdik. Adeta büyük ve korkunç bir savaştan çıktık. Onlarca yetimimiz, öksüzümüz var. Dahası hepimiz yetim ve öksüz sayılırız. Bütün bunlara rağmen, birbirimize sarılarak, birbirimizin yaralarını sararak ayağa kalkacağız. Maraş'ı ve diğer şehirlerimizi yeniden ve çok daha güzel bir şekilde ayağa kaldıracağız. Aşkla ve umutla... Biz acılarına baka baka büyümüş yüce bir milletiz çünkü. Allah'ın izniyle bunun da üstesinden geleceğiz. Tarih şahidimizdir. Ne kadar yıkıldıysak kenetlenerek ayağa kalkmayı bildik. Bizi öldürmeyen her darbe güçlendirdi. Tıpkı Kurtuluş Savaşı'nda olduğu gibi, tıpkı Maraş'ın kurtuluşunda olduğu gibi, el ele ve gönül gönüle vererek bu badireyi de atlatacağız inşallah. Atalarımızın, dedelerimizin mübarek kanlarıyla sulayıp bize emanet ettiği bu şehri, bu toprakları sahipsiz bırakmayacağız. Bizden sonraki nesillerin yüzüne bakabilmek için bunu yapmaya mecburuz. Tarihin biz Maraşlılara yüklediği yeni bir sorumluluk bu, bu sorumluluğun bilincindeyiz. Her birimiz bir Sütçü İmam, her birimimiz bir Rıdvan Hoca'yız artık. Senem Ayşeler tam teçhizat iş başında... Çocuklarımız bir gecede büyüdü, yetişkin oldu; bebelerimiz ayağa kalktı yürümeye başladı. Şehrimizle birlikte yaralarımızı onarmaya hazırız. Böyle bir felaketin bir daha olmaması için ne gerekiyorsa onu da yapmaya hazırız. Yalnız olmadığımızı biliyoruz. Şanlı milletimizin eliyle, diliyle ve kalbiyle yanımızda olduğunu da biliyoruz. Allah'tan geldik ve elbette ona döneceğiz; toprağa düştük, topraktan yeni filizler vereceğiz. Bizler için 12 Şubat tarihi nasıl milatsa 6 Şubat 2023 tarihi de yeni bir milattır artık. Yeni bir Destan yazılacak, yeni bir Destan nakşedilecek Şiirin Başkenti'ne.


Mete Çamdereli'nin editörlünde yayınlanan "Medya ve Din", ülkemizde medya ile dinin ilişkisine değişik yönlerden bakabilen 'ilk derleme'. Medya ve Din, dinin dijitalleşmesinden dinsel nefret söylemine, dinin karikatüral temsilinden medyanın din bilgisine, televizyonda dinin temsiline, reklam iletişimindeki dinsel kurguya, marka iletişiminde dinsel sembollerin kullanımına dek açılıyor. Oradan din ile moda, din ile sinema, din ile müzik ilişkisine geçiyor. Bir yandan da dini oluşumların medya stratejilerine, mezhep farklılıklarının medya yansımalarına değinmeyi ihmal etmiyor; dahası, din görevlilerinin sosyal medya kullanımını ve Alevi yayıncılığını da konu ediniyor. Medya ve Din'in yelpazesi altındaki başlıklar, medya ile din ilişkisini hem Türkiye tezahürleriyle hem de küresel açılımlarla irdeliyor.


Ne yaptı biliyor musunuz? Kaybedenler Kulübüne methiyeler düzdü. Hani şu içip içip radyo programı yapan, kadınlarla gece maceralarını ballandıra ballandıra anlatan silik herifleri. Öptü okşadı onları. Çünkü bulunmak istediği yerin sahipleri onlardı; Kabataş'da saldırılanların, tacize uğrayanların yanı değil. Gelecekte hayatımızın bir dönemine damga vurdu diye anacağımız Gezi Parkı olayları sadece siyasi değil, vicdani bir mesele olarak da şimdiden tarihteki yerini aldı. Olan bitenin siyasi, sosyolojik ve psikolojik yönleri her şeyiyle konuşuldu, tartışıldı. Uzun bir süre daha da tartışılacaktır. Bu sürecin şahsım adına en büyük artısı, halihazırda nasıl bir karaktere sahip olduğunu bildiğim nice ismin kendilerini çırılçıplak ortada bırakması oldu. Perihan Mağden'in zamanında vijdan kuaförleri diye andığı iyi gün demokratlarının maskeleri birer birer düştü. Maskesi düşen bu isimlerden birçoğunun gerçek yüzünü zaten biliyorduk. Fakat arada öyle isimler çıktı ki, kodlarında bulunan, hiçbir zaman inkar etmedikleri İslam/Müslüman kimliğini gizlemek, o çok korktukları Gezi Ruhunun gazabına uğramamak için tam bir ay boyunca at gözlüğü taktılar, üç maymunu oynadılar. Bu isimlerden biri de son romanını yayınladığından beri pop kültürünün ve kapitalist pazarlama düzeninin tüm oyuncaklarıyla sabahlara kadar oynayan Murat Menteş'ti. Menteş hakkında daha önce değişik mecralarda birçok eleştirim oldu. Fakat bu eleştirilerin hiçbiri yazarın kişiliğiyle alakalı değildi. Sahip olduğu popülariteden dolayı, 28 Şubat sürecinin Müslümanlar üzerindeki etkilerini anlatırken örnek verdiğim bir figürdü sadece. Bizzat kendisinin liderliğine talip olduğu Afili çeteye yönelik salvolarımda doğrudan onun ismini kullanıyor, sıkıntılarımı onun üzerinden ifade ediyordum. Fakat işin rengi değişti. Bugün itibarıyla Murat Menteş popülist bir romancı değil, acı günlerinde Müslümanlara sırt çevirmiş kurnaz bir edebiyat projesidir benim gözümde. Niye mi? İşler güllük gülistanlıkken demokratlık gösterileri yapan, Gezi Parkı çocuklarının orantısız zeka gösterilerine methiyeler düzen, devlete kankalık aklı veren bu adam, Kabataş'ta alçakça bir tacize uğrayan Z. D. hakkında tek kelime etmedi. Neden mi? Çünkü cesaret edemedi böyle bir şeye; vicdanlı davranırsa o çok şahane kitabını okuyan gençlerin kendisine o da yobazın tekiymiş diyerek sırt çevireceklerini biliyordu. Gezi olayları boyunca maruz kaldığımız korkunç dezenformasyon hakkında da konuşmadı paşamız. Ne müftü karısı rolü yapan CHP üyelerinden, ne Zahide Nine'den, ne CNN'in sinsiliğinden, ne twitter üzerinden halkı galeyana getirmek için paylaşılan sahte fotoğraflardan, ne ODTÜ'lü öğrencilerin terbiyesizliğinden bahsetti. Bunların yerine ne yaptı biliyor musunuz? Kaybedenler Kulübüne methiyeler düzdü. Hani şu içip içip radyo programı yapan, kadınlarla gece maceralarını ballandıra ballandıra anlatan silik herifleri. Öptü okşadı onları. Çünkü bulunmak istediği yerin sahipleri onlardı; Kabataş'da saldırılanların, tacize uğrayanların yanı değil. Başka ne yaptı? Yabancı bir yazar arkadaşım paravanıyla kurgu bir hikaye anlatarak Müslümanların bir toplu tecavüz olayına sessiz kaldıklarını ima etti. Bunu bile direkt olarak söylemeyecek kadar hesap kitap adamı olduğunu cümle aleme ilan etti. Bu neye benziyor biliyor musunuz, yan komşusu cenaze yası tutarken bangır bangır Ankara türküsü dinlemeye... Apaçık, net bir umurumda bile değilsiniz tavrı gördük. Menteş'in tarafını seçtiğini çoktan biliyordum ben. Bu olanlar sadece evrağın sonuna vurularak onu resmileştiren müdür kaşeleri oldu. Tüm bu manzaradan sonra hala kendisini bir fikir erbabı ya da vicdan timsali olarak görenlerin bir an evvel en yakın sağlık kuruluşuna müracaat etmelerini öneririm.


Milyon Sesli Mızıka, besmelenin ardına düşürdüğü çocuklarla birlikte tasını tarağını toplayarak şiire yürüyen Ali Emre'nin ikinci şiir kitabı. Kitabın yeni baskısı İz Yayıncılık'tan çıktı. 72 sayfalık kitap Ömrün Örselenmiş Kelebeği ve Şarkısını Gömerken Toprağa başlıklarını taşıyan iki bölümden oluşuyor. Kitapta 33 şiir yer alıyor. Kötü ve yorgun olmaya koşullanan modern zamanların insanına siyasal ve güncel eleştiriler yöneltmesinin yanı sıra, huzur ve iyiliğin kaynağını hatırlatan şiirler de yer alıyor Milyon Sesli Mızıka'da. Kendi toprağına ve tarihine dikkat kesilen, aynı zamanda bütün bir yeryüzüne ve farklı insan çehrelerine ışıklar düşüren geniş bir haritası, milyonlarca sesle örülen hüzünlü bir şarkısı var şairin.


Böyle diyordu; Mısır'lı şair Abdülkadir El Kot. Uyuyanı ayağa kaldıran olaylar yaşanıyor Mısır'da. Modern dünyanın gözü önünde hem de. Kimsenin kılı kıpırdamıyor. Binler; çoluk, çocuk, kadın, genç, ihtiyar, suçlu, suçsuz demeden katliam için oluşturulmuş zalimlerin eliyle katlediliyor. Dünyanın birçok yerinde yaşananların bir benzeri bu kez sözde demokrasi vaadiyle birlikte mazlum bir halka yaşatılıyor. Bizler yeni bir durumla karşılaşıyormuş gibi şaşıyoruz. Şaşıyoruz ama bilmeliydik, Filistin'de yıllardır yaşanan dram, Bosna'da emanet diye Birleşmiş Milletlere teslim edilen binlerce Müslümanın hunharca katledilmesinden öğrenmeliydik ki; Batı'nın vicdanına dayanılan her şey bir hayalkırıklığı yaşatır, yaşatacak! Bu soruyu dün de soruyorduk, bugün de. Yarın da soracağız. İslam dünyasının bağrına oturtulan İsrail'i ve siyonizmin emellerini tanımadan olup, bitenleri anlamamız hiçbir zaman mümkün olamayacak. Bir emperyal proje olan Siyonizm, ideolojisini Tevrat'a dayandırır. Tanrı, İbrahim'e bir vaadde bulunmuştur. Ve bu sözün de muhatapları Yahudilerdir! O gün Rab, İbrahim'e bir vaadde bulundu ve şöyle dedi:Mısır'ın nehrinden büyük nehre, Fırat'a kadar bu ülkeyi senin nesline veriyorum.(Tekvin XV,80) Kutsal kitaplarını değiştiren, Peygamberlerini öldüren Siyonist ideolojinin bağlısı İsrailoğulları bunu yerine getirilmesi gereken bir vaad olarak gördüğünden bu hedefe ulaşmak için her yolu geçerli görmekte. 1937'de Ben Gurion İsrail'in sınırlarını Mukaddes Kitaptan bakarak çiziyordu. Ona göre İsrail toprağı beş bölümden meydana geliyordu: Litani'ye kadar Güney Lübnan. Güney Suriye, Ürdün, Filistin. Ve Sina (R. Garaudy, Siyonizm Dosyası. s.31) Üstün ırk ideolojisini din ile birlikte halkına enjekte eden Siyonist İsrail, acımasızlığını, katliamcılığının dayanaklarını da yine muharrefTevrat'tan alır; Tanrın Yahova'nın sana teslim edeceği bütün kavimleri bitireceksin. Gözün onlara acımayacak. Sana kulluk etmeyen millet ve ülke yok olacak; ve o milletler tamamen harap olacak (Tevrat, Tesniye, Bab:7 cümle, İşaya. Bab:60 cümle) İsrail'de okullarda ders kitabı olarak okutulan "Yuşa'nın Kitabı'nda ele geçen ülkelerde halkın kutsal amaçlarla yok edilmesi ve Jeriko'da ve daha pek çok illerde herkesin erkekler gibi kadınların da, çocukların da, ihtiyarların da 'kılıçtan geçirilmesi' üzerinde ısrarla durulmaktadır." (Yuşa, VI.21) Okullarda hahamlar tarafından verilen bu derslerde Yahudi çocuklarının diğer milletlere karşı acımasız hale getirilmesi esas alınmaktadır. Batı sermayesini oluşturan sayılı aileler Yahudi kökenlidir. Bu sermayedarlar bulundukları ülkelerde hem kazançlarını katlarlar, hem de o ülkelerde Siyonist ideolojinin yapılanmasını sağlarlar. Böylece sermaye ve ideoloji ana eksen olur. Çeşitli yan kuruluşlar aracılığıyla Siyonist sermaye yeni ittifaklar geliştirir ve kendi ideolojisine esaretle bağlanmayı sağlamakla, kazancı birleştirir. Birçok sektörde küresel güç olan Yahudi sermayesi toplumun etkinlik alanlarını ve etkili sektörleri kontrolü altına almıştır. Onların gücünü kullanarak imtiyazlar elde eder. Kendisiyle çalışanları çeşitli imtiyazlara kavuşturur, dünyayı etkileyen görsel sektörlerle, medya, eğlence, müzik gibi birçok sektörde Siyonist emellere uygun materyaller üretilir ve bunların dünyanın her tarafına yayılmasına özen gösterilir. Böylece; Siyonizmin önüne dikilebilecek, engel olabilecek güçlerin yaşama hakkı yok edilir. Bu sektörlerde markalaşmalarla büyük kazançlar elde edilir. Markalar bir ağ gibi dünyayı sarar ve her üretilen, satılan şeyden siyonizmin hedefleri için kullanılmak üzere kaynaklar oluşturulur. Savaş sanayi, silah tüccarlığı da diğer kazançlı sektörlerden olan sağlık sektörü gibi genellikle Yahudi sermayesinin elindedir. Dünyadaki en önemli silah tüccarları yahudidir. En karlı sektörlerden sayılan silah satışını artırmak için suni savaşlar yaratılır, iç savaşlar çıkartılır, çeşitli bölgelerde savaşlar kışkırtılır ve bunlar üzerinden hem silah satışı sağlanır hem de savaşın yaratıldığı ülkelerdeki çalkantılar fırsat bilinerek bu ülkelerin yer altı, yerüstü kaynakları ele geçirilir. Bugün yalnızca geri kalmış, gelişmekte olan ülkeler değil, asıl ABD/Batı siyonizmin etkisi altındadır. Bu ülkelerde oluşturulan etkili lobiler ve çeşitli baskı gruplarıyla siyonizmin aleyhine olabilecek gelişmeler engellenir. Bunun için sermaye bu ülkelerde her an iç çalkantılar çıkarabilecek güçtedir. Bu ülkelerde yöneticilere karşı yapılan çeşitli suikastlerin kaynağında Siyonist hesapların olduğu iddia edilir. İşte böylesi bir küresel güce sahip olan Siyonist sermaye, Batı'yı kendi emellerine uygun siyasal tercihlere zorlamakta. İsrail'in en büyük destekçisi durumunda olan ABD'nin bu emellere hizmet etmesinin yanısıra Batılı diğer ülkeler de ABD üzerinden, onun baskısıyla bu emellere alet ettirilir. İngiltere'yle tarihi bir ilişkisi olan İsrail, bu dost ülkeyi de birçok yerde ana yardımcısı olarak kullanır. Bugün artık bu iki ülke aracılığıyla birçok ülke siyonizmin uydusu haline gelmiştir. Birçok ülke ise hedef ülke olarak siyonist faaliyetlerin merkezine oturmuştur. Batı'yı bir istikrar alanı olarak kullanan Siyonizm, buralarda oluşan modelleri güçlendirerek bunlar üzerinden bir ağ kurar. Her türlü ideolojiyi çıkarları için dünya üzerinde faal şekilde kullanmaya çalışan Siyonizm, bu sebeple her tür ideoloji ve dini kendine uygun hale dönüştürmenin hesaplarını yapar. Bunu gerçekleştirmek için inanılmaz bütçeler harcar. Dünya savaşlarından yeni çıkar haritaları üreterek devletleri parçalayan Siyonizm, bu yeni devletlerin ihyasını sağlama adına sistemlerine yerleşir. Geleceğini güvence altına almak içinde bunları zaman zaman yeniden restore eder. Dünya üzerinde etkin bir ağ kuran Siyonizm için öncelik İsrail'dir. Bu çekirdek devletin güvenliği varlıksal gerekliliktir ve bunun için her şeyi göze alır. Kurulduğu günden beri bölgeyi bu algı üzerinden şekillendiren İsrail, önüne çıkan engellerde hep Batı'yı yanında birincil destekçi olarak buldu. Filistin'de işgal ettiği toprakları her geçen gün daha da genişleten, yerleşim bölgelerini de artıran İsrail, Filistin'i sadece yerleşmiş olduğu yer olarak değil, kutsal hedeflerinin yani dünyayı hegemonyası altına almanın da kutsal merkezi olarak görüyor. Arap baharı denilen şey; daha iyi yaşamayı isteyen halkların bir arayışı idi. Daha iyi yaşamanın önünü kestiği düşünülen diktatörlerin iş başından uzaklaşması ve demokrasi aracılığıyla daha fırsatçı imkanların ortaya çıkmasıyla özgürleşeceğini, zenginleşeceğini düşünen halklar bu konuda rol model durumundaki Batılı ülkeleri örnek olarak görüyordu. Kalkınmanın Batı tipi demokrasilerle mümkün olabileceğine inanan halk, demokrasi adına ortaya çıkan ayaklanmaların öncüsü oldu. Bunun için seçildiği düşünülen ülkelerin halkları bunu fazlasıyla önemsediler ve demokrasi için önlerine düşen fırsata sarıldılar. Oysa Batı, ülkelerin hangi yönetimle yöneltildiğiyle ilgilenmez. Onlar için tek önemli şey çıkardır. Eğer çıkarlarına uygunsa monarşi, diktatörlük, sosyalizm, şeriat devlet modelleri onlar için hiç farketmez. Önemli olan oradan elde edilen yararın azami noktalara ulaşmasıdır. Demokrasi için ayaklanmaların ortaya çıktığı ülkelerdeki yönetimlerin zenginlikleri dar bir çevreye dağıtması, geniş kitlelerin üretmesini engelliyor ve gelirin orta ve alt sınıfta yayılmasına fırsat tanımıyordu. Demokrasiyle amaçlanan; kaynakların geniş bir kitle tarafından kullanılması ve kazancın tüketime dönüştürülmesiydi. Bunun için de ülkeyi yöneteceklerin bu politikaları desteklemesi, Batı'nın sunacağı ekonomi politiği uygulamaları gerekliydi. Geçmişte bu topraklardaki millileştirme politikaların darbelerle cezalandıran Batı'nın, aynı şeyi gözünü kırpmadan yapması hayati çıkarlarındandı. İşte Mısır'da seçimle iş başına gelen Mursi bu durumları fazlaca dikkate almadı. Türkiye'nin yarım asırdır verdiği bağımsız politika izleyebilme yolundaki olumluluğu ülkesi için sağlayabilme imkanını tepmek istemedi. Dünya konjonktürünü hedeflerini gerçekleştirmek için bir fırsat gören Mursi, bu konuda mesafe almış olan Türkiye ile ittifaka girdi ve onun ittifak içinde olduğu değerleri/dengeleri öne çıkarmak istedi. İşte bu tercih Mursi'nin ipinin çekilmesinin ana nedeni oldu. Mursi'ye darbenin yolu böyle açıldı. Mursi'nin iflah olmaz bir politika izlemekte olduğunu düşünen küresel Siyonizm, ABD üzerinden darbe çalışmalarını erken başlattı. Bunun için ülkesinin kaynaklarının tümünü krallığının korunması karşılığında Batı'ya garanti etmiş olan Suud'un siyasal/dini gücünü yani Selefi nur ve davet partileri ve onun yörüngesindeki dini çevreleri, El Ezher ve şeriat alimler konseyini darbeye meşruiyet için Mursi karşıtlığı için hazırlandı. Nüfusun yüzde onunu oluşturan Hıristiyanlar çeşitli provokasyonlarla endişelendirildi. Maddi imkanlar seferber edildi. Hareketin aydın ve laik çevrelerden başlatılmasıyla da Mursi'nin bir diktatör gibi davrandığı vurgulanmak istendi. Temerrüt hareketinin kurucularından Mahmut Bedr Mursi'ye karşı imza kampanyası başlattı ve 20 milyon civarında imza topladığı öne sürüldü. Ve böylece darbe için zemin oluşturuldu ve en uygun ortam beklentisine geçildi. Aslında daha önce yapılması düşünülen darbeye başka örneklerin yardımcı olması düşünüldü ve sokağın daha rahat organize edilebileceği hesap edildi. Türkiye ve Meksika Mısır darbesine gerekçe olabilecek sokak hareketlerinin örneği olabilirdi. Mısır'da Mursi'ye yapılan darbenin neden geciktirildiği sorgulandığında akla ilk gelen şey "gezi" olmakta. Arap Baharı'nın benzerlerin zincir etkisiyle sağlandığını değerlendiren güçler, Mısır'da halkı sokağa dökmenin zorluklarını aşmak için bunu sağlayacak örneğin Türkiye olarak seçilmesine karar vermiş olmalılar. Çünkü, Türkiye, demokrasi açısından Mısır'dan oldukça öndeydi ve Mısır için bir örnek olarak gösterilmekteydi. İşte böylesi bir ülkede ortaya çıkacak bir ayaklanma Mısır'da da etki yapabilir ve kitleler sokağa daha kolay dökülebilirdi. Eğer, yüzyıllık bir laik cumhuriyette halk laiklik nedeniyle sokağa dökülüyor ve ülkeyi ekonomik yönden oldukça iyi seviyeye getirmiş, milli geliri yükseltmiş bir devlet lideri diktatörlük iddiasıyla halkın ayaklanmasına yol açıyorsa; bu Mursi için de kolaylıkla yapılabilirdi. Bunun gerçekleştirilmesi halinde Mısır halkının, diktatörlüğün yollarının Erdoğan'ın izlediği politikalardan geçtiğine inandırılması zor değildi. Bütün anti laik diktatörlerin Hamas'tan yana, demokrasiye ve onun sağladığı gösteri hakkı gibi haklara düşman olduğu, bölgeyi bir felakete sürüklediklerine inandırılmaları zor olmasa gerekti! Ancak, 'Gezi'den istenilen sonuç çıkarılamadı, geleceğin de belirsizliği nedeniyle Mısır'da Mursi'ye bir an evvel darbe yapılmasına karar verildi. Artık bu saatten sonra Mısır darbesinin sahipleri yalnızca ABD/Batı merkezli Siyonist güç değildir. Darbeye destek veren körfez ülkelerinin tümü de gelecekleri açısından darbenin her ne pahasına olursa olsun başarılı olmasına çalışacaklardır. İlk olarak sağlanan 16,5 milyar dolarlık yardım da bunun öncül işaretidir. Darbeye destek veren tüm devletler, nötr durumunda olan diğer bölge devletlerini de yanlarına almaya çalışacaklardır. Bu yönde ilk desteği veren Esad'ın muhalefete yapılacak ABD yardımlarını bu yolla engellemeye çalıştığı düşünülebilir. İktidarı sarsıntıda olan Irak başkanı Maliki'nin de cuntaya destek verir yönde "Mısır'ın içişlerine karışmayız" şeklindeki açıklaması sallanmakta olan kendi koltuğunu sağlamlaştırma girişimi olarak değerlendirilebilir. Bundan sonra neler yaşanır kestirmek zor. Belki de Nasır'ın 1954'te yaptığı gibi cunta, İhvan'ı terör örgütü ilan edip yasaklayacak. İhvan ağırlıklı parti olan Mursi'nin partisi Hürriyet ve Adalet partisini kapatacak ve gelecek seçimlere sokmayacak. Ancak bunların nasıl sonuç vereceğini bilmek mümkün değil. Tarih, birçok beklenmedik gelişmelere sahne olmuştur hep. Öldürülmelerine rağmen silahsız, korumasız sokakları dolduran milyonlar cuntacıları ve ona destek verenleri çaresiz bırakıp yeni bir zafer yolu açar mı bilemeyiz. Ama bu darbenin kesin olarak bize öğrettiği bir şey varsa o da; Batı'nın hiç değişmediğidir! İstanbul doğumlu. Edebiyat alanında, kitap eleştiri, analiz, deneme yazıları yazıyor. Ayna İnsan Kültür ve Edebiyat Dergisi'nin İmtiyaz Sahibi ve Genel Yayın Yönetmenliğini yaptı. Halen serbest düzeltmenlik ve editoryal çalışmalar yapıyor. Star Gazetesi, Yeni Şafak Gazetesi, Karar Gazetesi, Hece Edebiyat Dergisi, İtibar, Şiar, MOCCA Dergisi, Edebistan'da aktif olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Yazarın spesifik portre çalışmaları da bulunmaktadır.


İz Yayıncılık'ın yeni edebiyat dizisi, Muhayyel etiketiyle ilk kitaplarını geçtiğimiz günlerde yayımlamaya başladı. Yayın yönetmenliğini Cemal Şakar'ın, editörlüğünü Güray Süngü'nün üstlendiği dizi Kasım ayı için planladığı ilk 4 kitabı yayımladı. Kapak tasarımı ve ilginç görselleriyle dikkat çeken kitaplar okurların beğenisine sunuldu. İlk yayımlananlar ise öykü kitapları oldu. Buna göre Aykut Ertuğrul'un Keyfekeder Kahvesi ve Mümkün Öykülerin En İyisi, Osman Cihangir'in Hiçbir Zaman yeterince Deliremeyeceğiz ve Akif Hasan Kaya'nın Uzun ve lacivert Günler isimli kitapları yayımlandı. Edindiğimiz bilgiye göre önümüzdeki ayların planlaması da yapılmış. Edebiyatın hemen her dalında kitaplara yer verileceğini ve uzun soluklu bir çalışma olacağını geçtiğimiz günlerde Güray Süngü'den öğrenmiştik. Edebiyat adına nitelikli kitaplar yayımlayan İz Yayıncılık, başlattığı Muhayyel dizisiyle de farkını bir kez daha ortaya koymuş oldu.


Milli sembol olarak ilk defa XIV. yüzyılda Prag Yahudi cemaati tarafından flamaların üzerinde kullanılmasıyla görülmeye başlayan, Müslümanların mühr-ü Hatem dedikleri mühr-ü Süleyman, sonraki dönemlerde diğer Yahudi cemaatlerin de bunu benimsemesiyle, milli sembol olma değerini arttırmıştır. Aydınlanma döneminde hristiyan haçına karşı adeta Yahudiliğin sembolü haline gelen beş köşeli yıldız, XIX. yüzyıldan itibaren, mistik geleneğinden çıkıp Yahudi toplumunun tamamına mal edilmiştir. Günümüzde bir süre siyonizmin esaretinde kalan sembol, İsrail devletinin bayrak amblemi olarak anlam kaymalarına maruz kalmaya devam etmektedir. Mühr-ü Süleyman'ın izlerini Tunç devrine dayandıran araştırmacılar, Roma, Asur, İbrani, Bizans eserlerinde de benzer örnekler ile karşılaşmaktadırlar. İnsanlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen Hint'de bile Vişnu ve Şiva tanrılarının birbirleri arasındaki çatışma alanlarının ters döndürülmüş iki eş kenar üçgen ile simgesel dil kazandığı bilinmektedir. Türkler tarafından kullanılan oniki hayvanlı takvimde de altı köşeli yıldız mührü görülmektedir. Bu sembolün Yahudilikteki kullanımına dair en eski kanıt Lübnan'da yapılan arkeolojik bir kazıda ortaya çıkmıştır. M. Ö. VII. yüzyıla ait bu kanıt, Aydınlanma sonrasındaki politik kimliğin sembolü olana kadar 'kutsal' içerikleri ve mistik/batıni yorumları ile sürekli ilgi odağı haline gelmiştir. Her ne kadar bazı Ortodoks Yahudi grupları bu sembolün büyücülük ya da doğaüstü güçlere atıf yapan mistik yorumlarına karşı çıkmışlarsada, özellikle Kabala anlayışının elinde mistik ton daha da derinleşmiş ve koyulaşmıştır. Ortaçağ'dan bu yana Yahudiliğin sembolü olarak kullanılmış olan mühr-ü Süleyman, iki ters üçgenden müteşekkil sembol ve koruyucu kalkan görevi ile Yahudiliğin güç simgelerinden biri olarak günümüze kadar gelmiştir. Mühr-ü Süleyman olarak anılan beş köşeli yıldızın, Hz. Süleyman'dan önce Babil'de bulunan Keldaniler'in Ur şehrindeki çömleklerde de kullanıldığı yapılan arkeolojik araştırmalarda ortaya çıkmıştır. Fakat en yaygın kullanım Davud'un Kalkanı olarak geçen altı köşeli yıldızdır. İsrail bayrağında bu kalkan 'tanrının koruyuculuğu' simgesi olarak muhafaza edilmektedir. Müslümanların ve Yahudilerin Hz. Davud ve Hz. Süleyman'ın konumları konusundaki düşünce ve inançları farklıdır. Müslümanlar, her ikisinin de Allah'tan vahiy alan ve halklarına bu vahyi aktaran peygamber ama aynı zamanda da ülkelerini yöneten hükümdarlar olduklarına inanırlar. Bu inanç doğrudan Kur'an'ın muhtelif ayetlerinden (Bakara 2/102, Nisa 4/163, En'am 6/84, Enbiya 21/78, 79,81, Neml 27/15-18, 30, 36,44, Sebe 34/12, Sad 38/30,34, Kıssanın geçtiği ayetler ise; Bakara 2/102,103, Enbiya 2/78-82, Neml 27/15-44, Sebe 34/12-14, Sad 38/ 30-40) kaynaklanmaktadır. Bu ayetlerde Hz. Süleyman, Hz. Davud'un oğlu, varisi, üstün kılınmış, şükreden, salih, hakim, anlayışlı, engin bilgisi ve hikmetiyle adaleti tesis eden kişiler olarak geçer. Ayrıca İslam'ın peygamberler söz konusu olduğunda dile getirdiği mucizeler ya da olağanüstülükler de bir inanç meselesi olarak belirir. Müslümanlar, Allah'ın peygamberlerine ihsan ettiği mucizelere kayıtsız inanırlar. Kur'an-ı Kerim başta olmak üzere, tefsir, hadis, tarih ve kısas-ı Enbiya kitaplarında Hz. Süleyman bir hükümdar-peygamber olarak geçer. Başta Fars ve Türk edebiyatlarında olmak üzere birçok menkıbede adı anılan, Doğu edebiyatlarına neredeyse mührünü vurmuş olan Hz. Süleyman; birçok sanatlar dolayısıyla ele alınmış, divan ve halk şiirinde, efsane ve atasözlerinde anılmış, hatta müstakil mesnevilerde yer alması bile şeref olan saygıdeğer bir peygamberdir. Yahudiler ise tahrif edilmiş Tevrat ayetlerinde her iki peygamberi de insani-nefsani bir takım ithamlarla suçlar ve özellikle Hz. Süleyman'ı firavunun kızı ile evlenmesinden dolayı kınayarak, ikisinin de zorba birer Kral olduklarına inanırlar. Süleyman yaşlandıkça, karıları onu başka ilahların ardınca yürümek üzere saptırdılar. Böylece Süleyman bütün yüreğini Tanrısı Rab'be adayan babası Davut gibi yaşamadı. Saydalılar'ın tanrıçası Aştoret'e ve Ammonlular'ın iğrenç ilahı Molek'e taptı." iddiasında bulunan Tevrat Hz. Süleyman'ı bir kral olarak görür. O'nun peygamber olduğuna dair bir inanış yoktur. Birçok peygambere haksızlık ve saygısızlık etmiş olan İsrailoğulları buna benzer bir durumu Hz. Lut ve kızları için de dile getirirler. Allah'ın peygamberleri hakkında doğru ve gerçek bilgiyi aktarmak istemesi ve yanlış inançları bertaraf ederek sahih bir itikadı oluşturma amacını gütmesine en belirgin örnek Hz. Süleyman'dır. Kur'an-ı Kerim, Tevrat'ta yer alan Süleyman profilini yerle bir eden bilgiler vererek O'nun Allah'a şirk koşmayan bir kul olduğu üzerinde durur. Tevrat'ın bu iddialarına Kur'an o kadar net cevaplar verir ki, bu cevaplar karşısında Tevrat yazıcıları dillerini yutmuş gibidir. 'Süleyman'ın hükümdarlığı konusunda onlar, şeytanların uydurup söylediklerine tabi oldular.' (2/102) Yalan ve iftiranın karşısında, 'Biz Davud'a Süleyman'ı verdik. Süleyman ne güzel kuldu! Doğrusu O daima Allah'a yönelirdi.' (38/30) ifadesi ile Tevrat'ın bu iki peygamber-hükümdar hakkındaki çirkin ithamlarına cevap verir ve Müslümanları da bu düşünceye yönlendirir. Hz. Süleyman ve onun mabedde muhafaza ettiği emanetler hakkında gerek İbrani kaynaklarında gerekse Müslüman kaynaklarında birçok bilgi mevcuttur. İbrani kaynaklarının, Sümer, Mısır ve hatta İran medeniyetlerinde bile izlerinin olduğu anlatılar ile Müslümanların evliya menkıbeleri, tarih ve tefsir kaynaklarında abartılmış bilgilerin olması olağandır. Sözlü kültürün beslediği kutsal nesneler, kişiler her zaman bu akıbete maruz kalmışlardır. Abartılarak, eklemeler eksiltmelerle günümüze kadar ulaşan anlatıların kısas-ı enbiya sınıfına giren en zengin örneklerine Hz. Süleyman'da rastlarız. Bu makalede Hz. Süleyman'ın yalnızca bir 'olağanüstü' anlatısını ele alacağız. O da hem Yahudiler hem de Müslümanlar tarafından kutsal kabul edilen beş köşeli yıldız şeklinde olan mühürdür. Mühr-ü Süleyman. Yukarıda değindiğimiz Tevrat'ın zanları ya da Müslümanların abartılı Davud-Süleyman anlatıları;Hz. Davud'un, Hz Musa'dan kalan Tevrat ve diğer kutsal emanetleri sakladığı Tabutu's-Sekine'nin gerçekliğini etkilememiştir. Hz. Süleyman tarafından genişletilmiş olan mabede yerleştirilen kutsal emanetler buraya taşınmıştır. Kutsal emanetlerin olduğu yerde şehrin surlarla çevrilmesi olağandır. Hz. Süleyman'ın görkemli mabede iştirak eden şehir surları da yine kutsal emanetlerin güvenliği için olsa gerek. Hz. Süleyman'ın, hükümranlığının dördüncü yılında (İsrailoğulları'nın Mısır'dan çıkışının 480. yılında)babasının vasiyeti üzerine Beytü'l Makdis'i inşa etmeye başlaması, onun Musa'nın emanetlerini muhafaza edecek güçlü bir mabedin gerekliliğine olan inancı idi. Tabutu's-Sekine'de bulunan birçok kutsal emanetten biri de Hz. Davud'un altı köşeli yıldız şekline sahip mührüdür. Onun, bu mührü devlet işlerinde kullandığı ve 'Tanrının koruyuculuğu'nu simgelediği bilinmektedir. Altı köşeli yıldızın Hz. Süleyman döneminde hangi gerekçe ile beş köşeli yıldız haline dönüştüğü bilinmemektedir. 'Kıyametten önce yer altından elinde Süleyman'ın mührü ve Musa'nın asası olduğu halde bir dabbe çıkacak ve asasıyla müslümanların yüzünü aydınlatacak, mührüyle de kafirlerin yüzünü mühürleyecektir.' Bu hadisin etrafında dönen yüzlerce anlatıdan önce Hz. Süleyman'ın mührü ile ilgili rivayetler efsane düzeyinden asla inmediler. Pek çoğu İbrani kaynaklı olan bu anlatılara İslam dünyasının da rivayet düzeyinde önemli ölçüde katkı sağladığı görülmektedir. Talmud'da bulunan bir pasaj, iyi ve kötü ruhları kontrol etmesi için Kral Süleyman'a verilen sihirli yüzük üzerinde Tanrı'nın en kutsal ismi kabul edilen YHVH isminin işlenmiş olduğundan bahseder. Tıpkı, Davud'un kalkanında yer alan altı köşeli yıldızın, ruhun altı boyutunu temsil etmesi gibi batıni yorumları ile bu mühür başlı başına bir edebiyat oluşturmuştur. Günümüzde kabul gören en yaygın görüş, sembolün göğün ve yerin birleşimini gösterdiğidir. İki üçgenin biri göğe biri yere dönüktür. Sembol bir yönüyle insan varlığının maddi bedenini ve ruhunu, bundan oluşan bütünü, diğer yandan dişil ve eril prensipleri, maddi ve manevi değerlerin bütünlüğünü gösterir. Yüzüğün, mühür olması hem metafor, hem devlet işlerindeki 'resmi kayıt' hem de batıni anlamları ile farklı derinliklerde rivayetlerin oluşmasına neden olmuştur. Mührün, Hz. Süleyman'ın Allah'ın dilediği yaratıklara hükmedebilmesini kolaylaştırdığına, taşında bulunan simge vasıtasıyla rüzgarları yönlendirdiğine, ve daha birçok bahşedilmiş mucizeyi gerçekleştirdiğine dair anlatılar kısas-ı enbiya kitaplarında bulunmaktadır. Hz. Süleyman'a verilen bu nimetin, onun bir imtihanı olduğu yönündeki İslami bakış açısı, yüzüğün sonunda bir imtihan vesilesi olduğu sonucunu doğruna rivayetlerin oluşmasına imkan sağlamıştır. Buna göre yüzüğün akibeti bir sahra cini ile değişmiştir. Sahra cini, Hz. Süleyman kılığına girerek hanımından yüzüğü alır. Yüzük bu cinde 40 yıl kalır. Bu esnada Süleyman hilekarlıkla suçlanarak şehir dışına sürülür ve bir balıkçı kasabasında hayatına devam eder. Cin 40 yıl sonra yüzüğü bir daha başkasının eline geçmesin diye denize atar. Bir balık onu yutar ve bir yemek esnasında Süleyman balığın karnında yüzüğü görür ve ona yeniden kavuşur. Döndüğünde cine verdiği ceza onun ömür boyu kendisine köle olması şeklindedir. Nigin-i Süleyman olarak da geçen mühr-ü Süleyman, bir başka rivayete göre Havva tarafından cennetten çıkartılmış ve miras yolu ile Süleyman'a kadar ulaşmıştır. Bazı rivayetler ise yüzüğü Süleyman'a cennetten Rıdvan'ın bir hediyesi olarak Cebrail'in sunduğu şeklindedir. Hz. Süleyman ile önemli benzerlikleri olan İskender pek çok konuda birbirlerine karıştırılacak derecede ortak özellikler gösterirler. İran edebiyatında Büyük İskender'in hayatını ve kahramanlıklarını anlatan birçok eser vardır. İskendermane, Darabname, Semek-i Ayyar, Nuh Manzar, Ebu Muslimname gibi eserler halk hikayelerinin toplandığı eserlerdir. İskender'in Süleyman ile olan benzerlikleri büyük oranda bu hikayelere dayanır. İskender, İran'da hüküm süren Pişdadi sülalesinin dördüncü hükümdarıdır. Persler onu, adil, kendisine kutsal mektupların gönderildiği ahlaklı ve tek tanrı inancına sahip bir hükümdar olarak görürlerdi. Tarihte, demiri işleyişi, devlere egemen olup onlara iş yaptırması, cinlerin onun emriyle büyük inşaatlar yapmada kullanılması gibi özelliklerinden dolayı onun Süleyman olduğu varsayılmıştır. Böyle bir benzerliğin Zerdüşt- İbrani peygamber'de de yapıldığı kaydedilmektedir. Kültürel karışımın söz konusu olduğu bu rivayetlerde benzerlikler çok belirgindir. Hatta bu benzerlik, taht-ı Cemşid'in bulunduğu bölgenin taht-ı Süleyman olarak anılmasına kadar uzanmıştır. İskender Mısır'da bir şehre adını verir. Buraya bir sütun diker. Bunun üstüne giti-huma adlı bir cam koyar. Bu camdan dünyadaki bütün iyilik ve kötülükleri görür. Süleyman'ın da buna benzer bir aynası vardır. Bazı rivayetler ise onun bunu yüzüğüyle yaptığını anlatır. Mühr-ü Süleyman'ın bulunduğu yere şeytanın giremediği inancı, Osmanlı'ya kadar gelmiştir. Türk sanatlarında ise hemen her yerde mühr-ü Süleyman'ı görmek mümkünüdür. Anadolu Selçukluları, Artukoğulları, İlhanlılar'da bilhassa kubbelerin kilit taşlarında kullanılmış, Osmanlılarda ise, hamam kubbe delikleri, cami tezyinatları, anıtlar, kemer kilit taşları, çini seramik gibi alanlarda kullanılmıştır. Hatta Barbaros Hayreddin Paşa'nın sancağında bile bu mühür vardır. Mevlana bu mühre sahip olanın ' beş duyunun yularını eline aldığı'nı söyler. Süleyman'ın Tapınağı'nın daha sonra Haçlı Seferleri sırasında Kudüs'te arandığı ve bu konuda halen kazılar yapıldığı bilinmektedir. Yahudi inanışına göre, Mesih'in gelmesi ancak Büyük Mabed'in yıkımı ile mümkündür. Mesih'i karşılama hazırlıkları içinde Büyük Mabed'in yıkımı da vardır. Haçlı seferleri sırasında Templer Şövalyeleri'nin Mabed'in yerini bulduğu ve kutsal bazı emanetlerle Avrupa'ya götürdükleri iddia edilmiştir. Kutsal emanetler içinde, kutsal kadeh Graal, Felsefe Taşı ve Mühr-ü Süleyman'ın da bulunduğu iddia edilmiştir. Tapınak Kral Süleyman'dan sonra yağmalanacaktır ancak o zamana kadar Musa peygamberden beri nesilden nesile saklanan Hz. Musa'nın emaneti olan Ahid Sandığı'nı o zamanlar din adamları tarafından korunacaktır. Birçok sözlü anlatının, doğruluk-uydurulmuşluk ya da tarihsellik-mitolojik uzantılarına eğilmeksizin yapılan okumaların yanıltıcı olabileceği Hz. Süleyman örneğinde karşılığını bulur. Tevrat merkezli anlatıların yaygınlığı ve çokluğu bazı İslam tefsirlerinde dahi çok belirgin olarak görülürken, Kur'an'ın kıssalar konusundaki perspektifinin bizi götüreceği güvenli limanı göz ardı etmemek gerekir. Yoksa, her anlatı kendi mitolojisini kurarak asırlar sonra hiçbir mihenk kabul etmeden ayrık otları gibi 'doğrular'ı boğabilir.


Gelecek an an inşa oluyor Mısır topraklarında. Firavun zulmünün yankılandığı sokaklarda, Mısır zindanlarında Yusuf Peygamberin iffeti, adaleti, sabrı kuşandığı o sokaklarda yaşanıyor yaşanılacak olan direniş. Musa'nın topuklarının değdiği, isyanı, Rabbe aşkı, başkaldırısı, müstekbir Firavun'a isyan ederek Hakk'a yürüdüğü o kutlu belde de hemen şimdi modern zamanların anlarında sımsıcak yaşanıyor ve bitmeksizin sürüyor şehadet türküsü. Bu türküyü biliriz ve tanırız. Peygamberlerin izinden yürüyen Seyyid Kutub 'un o sarsıcı nidasından biliriz. Abdünnasır, özür dilediği takdirde Seyyid Kutub'u affedeceğini söylüyordu ve düşüncelerini değiştirmesi için ailesini dahi baskı altında tutuyordu. Yüreği kavi, yüzü aydınlık şehit tüm işkencelere ve yapılan zulümlere rağmen düşüncesinden vazgeçmedi ve altmış yaşında bir delikanlı heyecanıyla haykırdı: Eğer Allah kanunu ile mahkum edilmişsem ben Hakk'ın hükmüne razıyım. Eğer batıl kanunlarla mahkum olmuşsam ondan çok daha üstün bir düşünceye sahip olduğum için batıldan ve münafıklardan merhamet dilemem. Allah'a şükürler olsun ki on beş sene cihad ettikten sonra bu mertebeye ulaştım. Ben Allah yolunda yaptığım iş için asla özür dilemem. Namazda Allah'ın birliğine şehadet eden parmağım asla tağutun hükmünü onaylayan tek bir harf bile yazmayacaktır. İnanmak an be an hayatımızı değiştirip dönüştürürken bizler odalarımıza kapanıp doksanlı yılların gençliği olarak Ömer Karaoğlu'nun ezgileri eşliğinde Seyyid Kutub' un seslenişlerine yüreğimizi çevirdik. Elimizden Yoldaki İşaretler hiç düşmedi bize yol açtı, yol oldu. Zindanın bereket soluğunda ayetleri yaşam reçetesi gibi insanlığa sunun Alim Fi Zilal'il Kuran Tefsiriyle anlayışımızı ve yaşayışımızı nasıl da aydınlattı. Unutturmak, yok etmek, imha etmek için asılan Seyyid Kutub uzun soluklu derin bir sesleniş oldu İslam Coğrafyası için. Adam gibi bir yiğit zindandan sesleniyor: Bu haklarımızın bedeli için benim kanım akacaksa, ben bu kurbanı vermeye hazırım. Allah her şeye kadirdir. Kimse sizi aldatmasın. Sakın aldanıp tuzaklara düşmeyin. Ve seslenişine anlamlı bir dua ile devam ediyor: Ey Rabbimiz! Bizi doğru yola ilettikten sonra kalplerimizi haktan saptırma. Bize kendi katından rahmet ihsan eyle. Çünkü sen çok ihsan edicisin! Şu an yaşadığımız çıkmazlara, bulanık yaşantılarımızın, anlayışımızın üzerine rahmet yağmurları gibi dökülüyor Adam gibi Adam olan Mursi' nin sözleri. Bizler galip olan yegane Rabbe teslim dua makamındayız. Yanan Mısır sokaklarından gelen şehit haberleriyle yüreklerimiz dağlanıyor. Dünyanın suskun, umursamaz duruşuna şaşkın haldeyiz. Cumhurbaşkanımız biliyor iki dev güç olan Türkiye ve Mısır'ın kardeşliğini ve gür bir nida ile sesleniyor meydanlarda: Benim nazarımda Mursi Cumhurbaşkanıdır diye. Tüm suskunluk bu iki dev İslam birliğinin bozulması içindir. Tüm dünyanın, Birleşmiş Milletlerin, Amerika'nın suskunluğu yükselen İslami değerlerin, İslami duyuşun ve yaşayışın onlara yansıyan ürperten, korkulu derin suskunluğudur. Dilsiz Şeytanları kınama makamındayız. Gür ve yürekten gelen dualarla yollardayız... Kardeş coğrafyamızdaki zulümlerin ve katliamların son bulması için yüreklerimiz yangın yeri perişanız. Ve yıllar öncesinden yine o kutlu şehitlerden bir güzel insan Malcolm X sesleniyor: Zaman şehitlik zamanıdır ve ben şehit olacaksam bu kardeşlik uğruna olacaktır. Kardeşlik için şehadete yürüyen kutlu şehite selam olsun. 1971 Reşadiye Tokat doğumlu yazar Lise ve Üniversiteyi İstanbul'da bitirdi. Kısa süre muhabirlik ve öğretmenlik yaptı. Bağcılar ve Bahçelievler Kültür Mdlüklerinde görev aldı. Pamuk Şekeri Çocuk Dergisi'nin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Edebistan Sitesi'nin söyleşi editörlüğünü bir süre sürdüren yazar İstanbul Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu.