- Orçun Babak Gitar, Vokal - Murat Tüzel Bas Gitar - Cansu Turgut Klavye - Serkan Süer Davul - Mustafa Tabakoğlu Trompet Cansu Alarga'da klavye, Murat gecegece'de bas, Serkan da Karnaval'da davul çalıyor. - Nefes - Passage - Telwe - If Performance Hall - Noxus - Eskiyeni Sahne içi monitörler iyi değil ve tonmaisterler dışarı giden sese yeterince özen göstermiyorlar. Canlı müzik sadece fazla içki satma aracı olarak görülüyor. Değişik ve alternatif gruplara yer verip kitlelerle buluşturmak bu zihniyetle imkansız. Konser değil bar programı yapıyoruz Tayfa ile. Yani kitlemiz bara içmeye gelen insanlar 🙂 Bar programında beste de çalıyoruz ve bizi hiç tanımayan insanlar anında sözlere eşlik etmeye başlıyor. Barlarda sahne aldık ama kendimizi en yakın bulduğumuz sahne açık hava festivaller. Açık hava müziği yapıyoruz bence. Bar köşeleri için fazla umutlu. 20 küsür civarı, yarın konser olsa 10 tane çalarız. Ritm yapımız Reggae-Ska-Rock arasında geziniyor, neşe de olsa melankoli de olsa ritm hep cengaver. Sözler kadar üflemeliler de çok şey anlatıyor. Hatta belki daha fazla anlatıyor. Sözler fazla kişisel şeyler değil, herkesin anlamlandırabileceği ve kendinden bir şeyler bulabileceği tarzda bir söz yapısı var. Keşke 15 beste 2 cover çalabileceğimiz günler olsa. Sadece düzenli bar programı yoluyla sahne alabildiğimiz için 30 cover 4 beste çalabiliyoruz. Rahat isimli bir albüm kaydettik. Dışarıdan konuk müzisyenlerle de çalıştık. Bu nedenle uzun sürdü denebilir. Şarkılar zaten Orçun tarafından bestelenip her bölümü hazır olarak önümüze geldi. Diğer elemanlar da kendi partisyonlarını yazdı kayda girerken. Kolay kolay albümlerde bulamayacağınız enstrümanlar kaydedildi: trombon, trompet, tuba, perküsyon, akordeon gibi. Bunların aynı anda dengeli bir şekilde duyurulması kolay olmadı. Mix ve kayıtlar Midasın Kulaklığı Stüdyoları'nda yaklaşık 5-6 ay sürdü. Grubun bestecisi ve gitar vokali Orçun Babak'ın 10 yıldır işletmekte olduğu Stüdyo Allegro'da çalışıyoruz, bundan dolayı acayip şanslıyız. Evimiz gibi davranabiliyoruz. - Dinleyicilerden, kolaycılıktan vazgeçip keşfetmeye başlamalarını; - Mekanlardan, risk alarak da olsa ticari olmayan gruplara şans vermelerini; - Organizatörlerden bizi gelip bulmalarını, - Müzisyenlerden de her koşulda bize destek vermelerini bekliyoruz. Çok faydalı ve devrimsel nitelikte potansiyele sahip olduğunu düşünüyoruz. Müzikle dinleyici arasında çöpçatanlık yapmak önemli bir iş. Mesela bir şeyi burada görmemiş olsam hayatım boyunca rastlamayabilirdim. Roxy'e katıldık. Yaş ortalaması en yüksek gruplardan biriydik ve yabancı bir şehirde olmak bizi gerdi. Pek sıcak iletişime geçemedik kimseyle. Zaten derece de alamadık. Kendimizi pazarlama, ifade etme, müziğimizi yayma gibi konularda çok beceriksiziz. Dışardaki problemler de malum, kimsenin zaten bizi çekip gün yüzüne çıkarmaya niyeti yok. Çözüm önerimiz, mekanların, organizasyonların ve medyanın insiyatif alıp alternatif ve ticari olmayan şeylere yer vermeye başlaması. İnsanların zevkleri de eğitilebiliyor çünkü. Aynen şu an kolay olanı beğenmeye eğitildikleri gibi. Bi' yerde çaldığımızda kimseyi eğlendirip neşelendiremediğimiz bir program geçirmedik. Bizim yerimiz festivaller, açık hava konserleri ve üniversite şenlikleri olmalı. Öte yandan Youtube'da 5 milyon kişi dinler gibi bir iddiamız kesinlikle yok. Kitlelerin sadece bizim konserimiz için kapıda sıraya girmesi çok gerçekçi bir düşünce değil ancak herhangi bir şey için belli bir yere toplanmış insanları eğlendirme konusunda iddialıyız. Eğlendirme kavramı burada ticari anlamda değil. Bir şeyler hissettirmek desek daha doğru olur. Müzik grubunuzla Bir Baba Indie Yerli projesine katılmak için linkteki yazıyı okumanız yeterli.


- Numan Kılıç Vokal, gitar - Karcan Ural Bas gitar - Mert Akgül Davul - Batu Çetinkaya Klavye, geri vokal - Mert Akgül Electric Blue, The Young Shaven - Karcan Ural Roof Penguin - Batu Çetinkaya Great Scott - Peyote 4.7 - Bronx Pi 4.7 - B1 Live 4.3 - Karga 4.9 - Pendor Corner 2.9 - COOP 3.9 Sorunların bir kısmı tonmeister kaynaklı oluyor. Tonmeister'in müzik anlayışına göre değişmekle beraber soundumuzu yansıtamayabiliyoruz zaman zaman. Canlı müziğe uygun olmayan mekanlara sahne kurulmuş olabiliyor. Bu da ne sahnede ne de sahne dışında iyi bir duyuma izin vermiyor. Genelde bu konuda çok sorun yaşamadık. Özellikle son dönemde verdiğimiz konserlerde mekan ekipleri, yöneticileri gayet ilgili davrandılar. Fakat sadece bir mekanın müzik direktörünün konser sonrası art niyetli yorumlarına anlam veremedik. Başka hiçbir yerde duymadığımız ve bizce bir temeli olmayan yıkıcı eleştiriler getirdi. Kişisel bir sorunu varmış gibi hissettirdi bize bu tavrı. Boğaziçi Üniversitesi Taşoda Festivali. Taşoda Festivali yıl boyunca beklediğimiz bir festival. Gerçekten 2 gün boyunca müthiş eğleniyorsunuz. Ama nihayetinde bir hayli amatör bir organizasyon. Soundcheck'tir, ses düzenlemesidir, idarelik yapılıyor. Ama dediğimiz gibi festivali çok sevdiğimiz için görmezden gelmek kolay oluyor bunları. Konserlerimize arkadaş çevremizin yanında, müziğimizi bir şekilde duymuş olanlar ve çıktığımız mekanın müdavimleri geliyor. Son konserlerimizde kendi kitlemizi biraz olsun oluşturmuş olduğumuzu gördük. Seyircinin canlı performansa katkısı tartışılmaz. Dolu tribünlere oynayan bir futbol takımı gibi oluyoruz adeta dinleyici coşkulu olduğunda. Hele ki dinleyicinin dans ederek eğlendiğini görüyorsak çok mutlu oluyoruz. Aynı zamanda iyi bir feedback de oluyor bu görüntü. 26 Aralık'ta Karga'da She Past Away'in ön grubu olduğumuz konserden özellikle bahsetmek isteriz. Şu ana kadarki en kalabalık performansımızdı. Çok güzeldi tamamen dolu bir salona çalmak. 15-16 tane var 11'ini canlı çalabilecek durumdayız. Mert ve Karcan şarkıların iskeletini oluşturan groovy ritimler çalmayı seviyor. Sonra Numan'ın karamsar, karanlık sözleri ve melodikliği geliyor. Bunların üzerine Batu'nun parçaların dolgunluğunu sağlayan pad akorları ve zaman zaman girdiği piyano-synth soloları ekleniyor. Müziğimiz grup olarak bile hepimize farklı şeyler hissettiriyor. O yüzden müziğimizden herkesin kendi payını çıkarmasını seviyoruz. Cover çalmıyoruz şu an. Çalacak olursak da üzerine çalışmış olduğumuz ve gerçekten yeni ve özgün bir şekle soktuğumuz bir iki şarkı olabilir ileride. Aralık 2014'te çıkış teklimiz Strawberries in a Gunfightı çıkardık. Tam bir sene sonra geçtiğimiz günlerde ise ilk EP'miz Empty Summer Housesı yayınladık. Kayıtlar bizim için çok önemli. Provalarda ve sahnelerde çalarken hissettiğimiz enerjiyi aynen yansıtabilmek için o soundu birebir kayda aktarıp üzerinde post prodüksiyon çalışmaları yapmak hayaliyle yola çıktık. O süreçte yaşadığımız maddi zorluklara bir de istediğimiz sounda ulaşamama korkusu eklenince bunalımlı günler yaşadık yazın ortasında. Sonunda o EP bir şekilde çıktı neyse ki. Sonraki kayıt çalışmalarımız için güzel bir deneyim oldu. Biz genelde çok sevdiğimiz, evimiz bellediğimiz Boğaziçi Üniversitesi Taşoda Stüdyosu'nda çalışıyoruz. Onun dışında ihtiyacımız olduğunda Taksim'deki prova stüdyolarına gidiyoruz fakat açıkçası pek rahat ettiğimizi söyleyemeyiz Taşoda dışında. Genel beklentimiz rahat bir çalışma ortamı olması ve çalarken birbirimizi ve kendimizi duyabilmemiz. - Dinleyiciler Konserlerimize gelmeye, dans ederek müziğimizi sevdiklerini göstermeye devam etsinler lütfen. - Mekanlar Müziğe değer vermelerini bekliyoruz. - Organizatörler Daha fazla festival, etkinlik, konserler vs. ile müzisyenlere, gruplara ve müzikseverlere daha fazla fırsat sunmaları. - Müzisyenler Güzel müzik yapmaya devam etmeleri. Müzisyen olduğumuz kadar da müzikseveriz zira. Bu konuya çok kafa yormuşluğumuz yok ama adımız bloglarda, maglarda geçince müteşekkir oluyoruz, seviniyoruz. Bu açıdan bizim gibi, adını duyurmaya, kendini göstermeye çalışan gruplara yardım eli uzatmaları takdire şayan. Hayır katılmadık. Katılmaya sıcak bakmıyoruz. Ama en son Battle of the Bands'de dağıtılan ödülleri görünce dibimiz düşmedi değil. Bu konuda dışarıdan bakanların fikirlerini duymayı tercih ederiz. Elimizden geldiğince orijinal işler yapmaya çalışıyoruz. Acele etmiyoruz. Müziksever olduğumuz için müzik yapıyoruz. Müzik dünyasındaki yerimizi şimdiden kestirmek zor ama iyimseriz. - https://www. facebook. com/agencyband - https://twitter. com/agencytheband - https://soundcloud. com/agencytheband - https://www. instagram. com/agencytheband - agencybandcontact@gmail. com Müzik grubunuzla Bir Baba Indie Yerli projesine katılmak için linkteki yazıyı okumanız yeterli.


16. radyo boğaziçi Müzik Ödülleri Töreni 9 Mayıs Perşembe günü BÜMED'te gerçekleşti, her yıl baharda gerçekleşen bu prestijli törende bu yıl da ödüller sahiplerini buldu. 25 Mart 25 Nisan tarihleri arasında, 22 ayrı kategoride gerçekleşen radyo boğaziçi Müzik Ödülleri bu yıl da geniş katılımlı bir törenle sahiplerini buldu. Daha önce birçok kez aday gösterildiğimiz ve 2016 yılında ödül aldığımız En İyi Müzik Blogu/Sitesi kategorisinde bu yıl da Bir Baba Indie olarak ödülü ikinci defa kucakladık! Başta radyo boğaziçi olmak üzere oy veren herkese teşekkür ediyor, müzik yayıncılığı alanında emek veren diğer tüm adayları tebrik ediyoruz. BÜMED'teki tören 9 Mayıs Perşembe günü Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri, tüm kategorilerde ödül kazananlar ve basın mensuplarının katılımıyla gerçekleşti. Show Radyo'da yayınlanan Kabareden Naklen ile En İyi Radyo Programı ödülünü kazanan Okan Bayülgen, Sultan-ı Yegah yorumuyla En İyi Cover/Uyarlama Şarkı ödülünü mor ve ötesi adına kabul eden Harun Tekin ve radyo boğaziçi 25. Yıl Onur Ödülü'nü alan Kenan Doğulu'nun konuşmaları törenin akılda kalan anları oldu. Törende ayrıca radyo boğaziçi Özel Destek Ödülü alan Serin grubu ve En İyi Kadın Pop Müzik Sanatçısı ödülünü kazanan Simge mini canlı performanslar sergiledi. Dört yıldır oylamayı gerçekleştiren Poltio'dan İlkay Çekin'in yaptığı açıklamaya göre geçen yıl 402.000 adet oy kullanımıyla rekor kıran radyo boğaziçi Müzik Ödülleri için bu yıl bir rekor daha kırıldı. Hem Türkiye'nin neredeyse tüm şehirlerinden hem de dünyanın başka ülkelerinden toplam 657.000 oy kullanıldı.


- Mustafa Yüksel Elektrik Gitar/Vokal - Ender Erişen Bas Gitar - Talya Kanmaz Davul - Peyote Nevizade 3.5 - Noxus Ankara 4 - EskiYeni Ankara 4 - Roxy Club İstanbul 4.5 - If Performance Ankara 3.5 Eskiden (5-6 yıl öncesi diyelim mesela) olduğu kadar teknik sorun yaşanmıyor artık diye düşünüyoruz. Sahne içi monitörlerden tutun müzisyenin olmadık teknik taleplerine kadar çaldığımız mekanlarda hemen hemen hiç bir sorun yaşamadık. Tam olarak ne istediğinizi bilip bunu iletince genellikle sorun yaşanmıyor. Tek bir küçük olumsuz ayrıntı ise tecrübeli sesçi abilerimizin bazen biraz tutucu olabilmeleri. Her grup aynı duyulmak veya herkesin kullandığı ekipmanların herkesin kullandığı gibi kullanmak durumunda değil sonuç olarak. Mekan sahipleri veya mekan işletmeleri bir çok yerde öyle ciddi müzik zevki olan, yerli müzik dünyasında neler olup bittiğini dikkatli bir şekilde takip eden insanlardan oluşmuyor. Temel anlamda herhangi bir saygısızlık/değersizlik yaşamadık. Sahne aldığımız mekanları kısmen tanıyor olmamızın etkisi de olabilir. Tabi gönül ister ki bizim için afişler basılsın, şöyle biraz el üstünde tutulalım, isteğiniz ihtiyacınız var mı diye sorulsun. Bu gibi şeylerle yeterince karşılaşamıyoruz. Konserimize gelen dinleyicilerin büyük bir kısmı müzisyen veya müzikle ilgili insanlardan oluşuyor. O nedenle konserlerden sonra oldukça değerli yorumlar alabiliyoruz. Bu açıdan ciddi katkıları oluyor seyircilerin. Ayrıca çok kalabalık geçmeyen konserlerde bile ortaya koyduğumuz enerjinin karşılığını alabildik çoğunlukla. 8 tane bitmiş şarkımız var ve yarın çalarız hepsini. Bitmemiş şarkıların hesabını tutmuyoruz şimdilik. Epey bir zamandır dünyada olup biten her şey muazzam iç karartıcı olduğu için bizim de içimiz kararmış durumda. Hem olup bitene duyarsız hıyarlar olmadığımız hem de fantastik edebiyata-sinemaya olan merakımız nedeniyle sözlerimiz biraz karanlık bir yapıda. Söz yazımı açısından bize örnek olmuş yerli müzisyen yok diyebiliriz. Müzik açısından ise stoner rock hissi ile biraz daha tempolu biraz daha progresif bir duyum ortaya çıksın istiyoruz. Ses tasarımı açısından ise eski kafalıyız. Melodik ve tek sesli gitar-bas parçalarının altına agresif-paldır-küldür davulları seviyoruz. Tamamen keyfimizden ve birazcık da sahne süremizin uzaması için bir-iki tane şarkı yorumladık. Black Sabbath, Motörhead ve Queens of the Stone Age çaldık. Aslında Kaptan Anadol!'un durduğu yeri özetleyen 3 grup diyebiliriz. İki adet kısa çalarımız var. 3'er şarkıdan oluşuyorlar. Ankara Ölüm Turu Ağustos 2015'de çıktı. Kozmik Öfke ise Kasım 2015'de çıktı. İki kayıt da Ankara'da Midas'ın Kulaklığı Stüdyoları'nda gerçekleştirildi. Erkan Tatoğlu uzun zamandır tanıdığımız ve sevdiğimiz bir insan. Bu açıda kayıtlar çok iyi bir ruh hali ile gerçekleştirildi. Şarkılarımız ortalama 4-5 dakika oldukları için bazen biraz yorucu anlar yaşadık. Ancak temel olarak eğlenceli, tatmin edici ve kısa sürdü diyebiliriz kayıtlar için. Biz iki hususta da çok tutucuyuz. Prova yaptığımız tek bir yer ve kayıt yaptığımız tek bir yer var. İkisinden de bir hayli memnunuz. Stüdyolardan güzel akustik düzenleme, kaliteli ekipman ve güler yüz bekliyoruz. Daha ne olsun zaten. Roxy Müzik Günleri'ne katıldık. Yepyeni bir grup için harika bir fırsat oluyor. İlk videomuzun maddi kaynağı bu yarışma sayesinde oluştu örneğin. Ayrıca insanlardan müziğinizin bir çok ayrıntısı ile ilgili geri dönüşler almak uzun vadede faydalı oluyor. Tavsiye ederiz. - Dinleyiciler konserlerimize gelmeye devam etsinler yeter. Kafalarını kuma gömmesinler. Yer altında harika gruplar var. - Mekanlar için maddi bir takım girişimleri temsil ediyoruz doğal olarak, bunu kabul ediyoruz. Ama hem iyi iş yapıp hem para kazanabilirler. Müzik dünyasında aktif ve yönlendirici bir kimliğe sahip bir çok mekan var olmuştur bugüne kadar. - Organizatörler ile pek bir alakamız olmadı. Ama sanıyoruz ki ahbap-çavuş kafasını biraz kenara koymaları lazım. - Müzisyenin çektiği sıkıntıdan yine müzisyen anlar. Umarım herkesin istediği gibi olur her şey. Herkes iyi niyetle ve hiç para kazanmadan içerik hazırlamaya gayret ediyor. Temel fikir olarak bir çok blog eski fanzin kafası ile çalışıyor hatta. Yerli müzik nicel olarak korkunç bir patlama yaşıyor son bir kaç yıldır ve bir çok blog-site de duruma uyum sağlamayı başardı. Yabancı müzik açısından ise e doğal olarak yabancı sitelerden içerik almak durumunda kalıyor çoğunluğu. Haber kaynağı yok kimsenin sonuçta. Bunlar eleştirilecek şeyler değil bizce. Ha tek sorun şu ki aynı grubu peş peşe 30bin blogda birden gördüğümüz zaman esprisi kalmıyor durumun. Özellikle yer altında kalmış grupları ortaya çıkarmayı hedefliyorsanız gerçekten yer altına inmeniz lazım sanırım. Buradan Tayfun Polat örneğini gündeme getirmek istiyoruz. Sıkı çalışmak, üretken olmak ve grup içerisinde uyumu yakalamak önemli. Bunlara tam uyamadığımız noktalar-anlar oluyor-olmuştur-olacaktır. Müzisyenlerin sadece kendi fikirlerini/enstrümanlarını öne çıkarmak için değil tüm grubun menfaatlerini düşünmek durumundalar. İyi niyet ve iletişim ile çözülüyor her şey. Az laf çok iş örneği olmak istiyoruz. Tek bir şarkısı olmadan muazzam halka ilişkiler çalışması yapan topluluklar var. Hem imreniyor hem de şaşırıyoruz. Sonuç olarak müzisyen iseniz müzik yapmanız lazım. Çok basit bir denklem. Ayrıca müziği düşünce anlamında temelsiz veya rast gele yapmıyoruz. Söylemek ve duymak istediğimiz şeyler var. Bu açılardan iyiyiz diye düşünüyoruz. Gelecek ile ilgili konuşmak gerekir ise biz biraz eski kafalı ve gürültülü bir müzik yapıyoruz. Öfke, savaş, iletişimsizlik ve barbarlık zamanları yaşıyoruz. Bu öğeler de yaptığımız her şeye yansıyor. Bu şekilde de devam edecek gibi gözüküyor. Ana akım içerisinde pek yerimiz olmayacaktır doğal olarak. Bu açıdan uzun soluklu ve üretkenliğin azalmadığı bir macera olsun istiyoruz. Müzik grubunuzla Bir Baba Indie Yerli projesine katılmak için linkteki yazıyı okumanız yeterli.


- Efe Karahan: Davul - Doğan Öztürk: Vokal/Klavye/Gitar - Özgür Anıl Demir: Gitar/Geri vokal - Karcan Ural: Bass Gitar - Peyote, - B1 Live, - Mojo, - İtü Fest Alternatif Sahne - Alt., - Pendor Corner, - İtü Rock Sahnesi, - Shaft, Bizim için en büyük eksiklik sahne ışıkları. Geri kalan eksiklikler çok olumsuz diyebileceğimiz durumda değiller. İTÜ Fest 2015 Alternatif'e çıktık. Organizasyonu yapan kişilerin biraz daha müziğin içinden insanlar olmasını beklerdik. Ya da en azından hava tahmini gibi konulara dikkat etmelerini umardık. Kitlemiz genelde müzisyen çevresinden oluşuyor. Onların dışında merak edip, dinleyip beğenen insanlar da oluyor. Tepkiler genelde müzisyenlerden geldiği için yapıcı etki yaratıyorlar. Herkesin müzik tarzının farklı olduğu bir grup olduğumuz için çok farklı yapılardan besleniyoruz. Bazen birlikte üretiyor bazense tekil üretip hep birlikte çakışıyoruz. Şarkıların kimisi söz tabanlı kimisi müzik tabanlı.. Sözler bazen epik, bazen ikinci yeni.. aradaki bağlantıları herhalde Roof Penguin ismi sağlıyor. Az sayıda cover çalıyoruz. Çok bilinmeyen şarkıları bulup kendimize göre şekillendiriyoruz. Sahne de iyi müzik olduğu sürece cover olması veya olmaması çok da önemli değil. Hayır katılmadık. Ciddi müzik yarışmalarının giderek yok olduğu söylenebilir. - Dinleyiciler eğlensin, - Mekanlar müzisyenleri rahat hissettirsin, - Organizatörler biraz iş yapsın, - Müzisyenler üretmeye devam edip birbirlerini desteklesinler. Umarız müzik bloglarının sayısı artar ve okuyucu kitleleri genişler. Bizleri desteklemek için daha iyi koşullara erişebilirler. Ortak karar alma sıkıntımız var ama bunu bir şekilde çözüyoruz. . Grubun şarkı yapıları tamamen özgür bir düşünce akışından çıktığı için ve diğer tarzları da çokça içinde barındırdığı için, geleceğini iyi yerlerde görüyoruz. Farklı dokunuşlarla, ister gitar atmosferinde, ister bass konuşmalarında, ister davul cümlelerinde, olabildiğince farklı ruhlara erişebilecek bir yapıda olduğumuzu düşünüyoruz. Sözlere ise ayrı güveniyoruz. Bu sene için planladığımız çalışmaları sorabilirdiniz. Müzik grubunuzla Bir Baba Indie Yerli projesine katılmak için linkteki yazıyı okumanız yeterli.


1995 yılından bu yana yarı-profesyonel müzisyenleri ağırlayan İTÜ Rock Kulübü bu sene 18. kez organizasyonu ile ilgili duyurularını yaptı. 20-22 Nisan tarihlerinde Ayazağa kampüsünde, açık havada yapılacak organizasyona katılmak için yerli gruplarımız, aşağıdaki koşulları yerine getirerek festivale başvurabilirler. 19 Şubat'a kadar demo gönderim sürecinin devam edeceğini belirtelim. Geçtiğimiz senelerde sadece kargo veya elden teslim kabul edilen başvurulara bu sene online olarak başvurma seçeneği de eklendiğini de söyleyelim. 3-4 şarkılık hücum/kanal kayıtların gönderilebileceği demoların ardından seçilen gruplara 30-60 dakika arasında performans süresi tanımlanacak. Tarz ayırt etmeksizin başvurabileceğiniz organizasyona şehir dışında katılacak gruplara da, elde olan imkanlar doğrultusunda ulaşım masraflarının da karşılanacağını not edelim.


Epey kapalı ve biraz serin bir pazar öğleden sonrası Erlend Oye'nin Stuart Murdoch, Zach Condon ve Jason Mraz'ı çimlerde takılmaya çağırması tarzında. - Çağın Kırca Vokal, Gitar - Cansu Turgut Klavyeler - Ozan Özgül Bas Gitar - Can Sürmen Davul - Hakan Karaaslan Trompet - Çağın Kırca Mavi Siyah, Verny & Gordy - Cansu Turgut Tayfa - Ozan Özgül Son Feci Bisiklet, Motto - Can Sürmen Son Feci Bisiklet, Motto - IF Performance Hall 3.9 - Noxus 3.9 - NER 4.1 - Çeşitli üniversite şenlikleri İşinin önemini haliyle tavrıyla değil, bilgisi ve becerisiyle farkında olduğunu aktaran, teknik imkan aksa da damlasa da duyduğuna her koşulda tepki verebilen tonmeister'ların eksikliği dikkat çekiyor. Konser, yalnızca konser için ayrılan, müziğin sahnede olduğu süreyle kısıtlı kalıyor. Öncesinde ve sonrasında gelen dinleyiciyi ilgili müziğe hazırlayıp sonrasında onu konserden aldıklarını kaybetmeden kapıya kadar uğurlayan bir tecrübe sunma anlayışı ne yazık ki yok. 12 bestemiz var. Ancak hali hazırda Eylül 2015'de yayınladığımız Mono isimli albümümüzdeki 10 şarkıyı çalıyoruz. Enstürmanların kullanılan renklerden pek bir farkları yok gibi. Tek başlarınayken çaldıkları müzikten bağımsız ilgili dinleyiciye öznel bir his sunuyorlar. Ama diğer enstürmanlarla karıştırıldıklarında müzik adına yer alan her türlü kategorileştirici çizgiler belirsizleşiyor. Tarzların, türlerin ve hatta dillerin arasındaki duvarlar geçirgenleşiyor. Daha tek, daha büyük bir şey ortaya çıkıyor. Alarga'nın müziği ve sözleri bunu ifade etmeye çalışıyor olabilir, olmayabilir de. Bir şarkıyı çok seviyorsak ve bize ifade ettiği şeyi aktarabileceğimizi düşündüğümüz sürece cover çalmak güzel bir durum. Bu şekilde çaldığımız coverlar olmakla birlikte, gelen dinleyicinin bağlantı kurmasını kolaylaştırabilmesi adına yukarıdaki tanıma uymamasına rağmen çaldığımız coverlar da var. Grup Haziran 2014'de ilk EP'si Uzaktayı yayınladı. Ardından Eylül 2014'de Inside Out, Mart 2015'de 25.09 ve son olarak bu üç EP'deki şarkıların yeniden mikslendiği ve daha önce yayınlanmamış yeni şarkılarla birleştirildiği 10 şarkılık Mono isimli ilk albümünü yayınladı. Kayıt aşamasında grubun iç enerjisini sürekli kayıt yapma alışkanlığıyla bunu tek tipleştirmeye kalkan stüdyolara bırakmak yerine Tankut Aydınlıyım ile Stüdyo Teras'da bütün enerjimizi koruyabildiğimiz bir kayıt süreci gerçekleştirdik. Kafamızdaki müziğe yaklaşmamızda da güzel katkıları oldu. 19. Roxy Müzik Günleri'ne katıldık. Müziğin yarıştırılmasından ziyade büyük bir paylaşım ortamı yaratıyor Roxy. Ancak son gün her şey olup bitene kadar jüri ile sağlıklı ve temiz bir iletişim kurmak güç olabiliyor. Son dönemde müzik yarışmalarından çıkan grupları gözlemlediğimiz kadarıyla eskisi kadar etkili değiller. Yarışmanın eriştirebileceğinden çok daha fazlasına iyi işler kendiliğinden ulaşabiliyor gibi duruyor şu an. Prova ve kayıt stüdyolarındaki en büyük sorun grubun tarzına ve tavrına göre değil kullanılan enstürmana göre muamele edilmesi. Yani bir grupta gitar, klavye, trompet, bas, davul varsa o gruptan çıkması gereken ses kafalarda sınırlanmış oluyor. Bununla ilgili zamanında çok fazla sorun yaşandığını bildiğimiz için bu duruma düşmeyeceğimiz stüdyolarda çalışmaya özen gösterdik. - Dinleyici: Dinlemeleri, paylaşmaları, en çok da bizimle paylaşmaları. Ne oluyor ne bitiyor öğrenebilmemiz. - Mekanlar: Konser tanımlarını değiştirmeleri, ufkumuzu açmaları. - Organizatörler: Buyurun kartım - Müzisyenler: Daha yakın durmamız. Günümüzde yerli müziği odağına koyan müzik bloglarının ve yazarlarının ne kadar çok müzisyenin aynı yolda olduğunu görmemize, gözümüzden bir şey kaçmamasına ve birleşerek ilham paylaşılmasına davetiye çıkardıklarını düşünüyoruz. Mono 2 yıllık bir sürecin ürünüydü. Onun ardından gelecekler ise bizim için yepyeni zevklere, ihtiyaçlara cevaben büyüyorlar gibi gözüküyor. Müzik dünyasında başka açlıklara cevap olabilecek bir yerde olabilir gibi. - www. facebook. com/alargatheband - www. twitter. com/alargatheband - www. alarga. band - alargatheband@gmail. com Müzik grubunuzla Bir Baba Indie Yerli projesine katılmak için linkteki yazıyı okumanız yeterli.


Festival kafası daha hoşumuza gidiyor. One Love gibisinden. Bir beste grubuyuz. Sık sık prova alarak parça kaydediyoruz. İstediğimiz parça sayısına ulaşınca sahne için koşturacağız. Grubumuz beste grubu evet ve mekanlar cover istiyor. Çoğunlukla, bu yüzden sahne almıyoruz; tepki tabi ki bu. Sahne için şu an hazır değiliz maalesef. 20 adet var ama 5 adet çalıyoruz. Biraz huzur ve pozitiflik çıkarmaya çalışıyoruz müzik olarak ve söz olarak daha neşeli şeyler ama tabi ki arada bir kaç melankoli oluyor. Beste grubu olduğumuz için cover çalmayı düşünmedik, düşünmüyoruz. Cover çalmadan da tanınabilirlik yaratılabilir. Grup olarak parçalarımızı kendi home stüdyomuzda iyi kötü bir kalitede kayıt alıyoruz. Şu an albüm hazırlığı içindeyiz ve yaz sonu kesin olarak internet üzerinde yayınlanacak. Şu an Soundcloud profilimizdeki parçalar demo kayıtlardır. İlk olarak dinleyiciler ile aile gibi sıcak bi ortam olsun çok istiyoruz. Müzisyenler ile ise şehrimizdeki aynı tarz müzik yapan dostlarla buluşup muhabbetler yeni fikirler konuşmayı isteriz. Ee!... tabi mekanlar beste gruplarına şu sıkıntılı piyasa dönemlerinde biraz daha ilgi gösterse fena olmaz. Hiç katılmadık. Tabi ki katılmak isteriz. Güzel şeyler bunlar sınırlandırılmadıkça. Olumlu yönümüz iki gitaristin, hayatlarında birbirlerinin ilk arkadaşları olmaları ve birbirlerini iyi tanımalarından dolayı orataya güzel bir elektrik çıkıyor ve bu şarkılara yansımakta. - zyokbeyler@gmail. com - https://soundcloud. com/kaledenkaleyegolyok - https://www. facebook. com/zyokbeyler?fref=ts - https://twitter. com/zyokbeyler Müzik grubunuzla Bir Baba Indie Yerli projesine katılmak için linkteki yazıyı okumanız yeterli.


Uzak Doğu, İran ve İtalya'nın ardından ABD, Birleşik Krallık, İspanya gibi ülkelerle birlikte Türkiye'de de pandeminin neredeyse eş zamanlı olarak ilk kez görüldüğü ve yükselişe geçtiği mart ayının ortasından itibaren Chris Martin, John Legend, Elton John gibi isimlerin başı çektiği canlı konser yayınları dünyanın dört bir yanındaki sanatçılara ilham verdi. Çoğunlukla Youtube Live, Facebook Live, Instagram Live, Twitch gibi platformlar üzerinden gerçekleştirilen bu yayınlar, bir anda evlere kapanıp sosyal hayatından kopmak durumunda kalan insanların sosyal etkileşimi devam ettirmesine imkan sağladığı için şaşırtıcı olmayan şekilde ilgi çekti. Yalnızca Twitch'in bile 8-22 Mart tarihleri arasında Müzik ve Performans Sanatları kategorisindeki canlı yayınlarının 92.000 ortalama izleyiciden 574.000 ortalama izleyiciye yükseldiğini görmek ne denli büyük bir patlamayla karşı karşıya olduğumuzu daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Markalar da ultra hızlı bir biçimde değişen koşullara uyum sağlayarak halihazırda devam etmekte olan konser serilerini dijital projelere uyarladı veya yeni projeleri çoğu insanın eve kapandığı 16 Mart haftasından başlayarak hayata geçirdi. Elbette yükselen her trend gibi canlı yayınlar da çok geçmeden eleştiri oklarına maruz kalmaktan kaçınamayacaktı. 8 Nisan'da Vox'ta yayınlanan How 'quarantine concerts' are keeping live music alive as venues remain closed başlıklı makalenin alt başlığı iddialı bir tespitte bulunuyor: Sosyal medya sağ olsun, canlı müzik şimdi hiç olmadığı kadar samimi. Makaleye göre sanatçıları makyajsız, pahalı kostümleri olmaksızın, ev ortamlarında, düşük ses ve görüntü kalitesinde izlediğimiz bu ev konserleri sanatçıların normal şartlarda alışık olmadığımız gündelik yaşantılarına şahit olma fırsatı sunuyor. Konserler çoğunlukla belirli bir akış ve önceden hazırlanmış bir setlist'ten ziyade istek parçalar, canlı yayındaki izleyici yorumları, sohbet, soru & cevap şeklinde ilerliyor. Sanatçılar çoğu zaman izleyici yorumlarını okumak ve yanıtlamak için oldukça uzun vakit harcıyor. Hüküm süren bu samimi atmosfer, daha yaratıcı ve çeşitli içeriklerin üretilmesine de uygun zemini sunuyor. Canlı performans dışında yalnızca izleyicilerle sohbet, konuklarla söyleşiler, soru & cevap, kitap okuma, enstrüman dersi veya yemek tarifi verme gibi başlıklarda canlı yayınlar yapmayı tercih eden sanatçılar da azınlıkta değil. İçeriği ne olursa olsun canlı yayın sonrasında kaydedilip sanatçıların kalıcı video içerik de üretmesine imkan tanıyan canlı yayınlar salgın günlerinde hızlı bir biçimde sektörde geniş bir yer tutmaya başladı. Bugünlerde albüm tanıtım konserleri bile artık bu yolla gerçekleşiyor. Bu yazıda temel olarak canlı konser yayınlarının ardında yatan motivasyonları, bu yayınların yapılmasına ve bu yayınlar aracılığıyla fon toplanmasına imkan tanıyan dijital platformları, marka iş birliklerini, olumsuz eleştirileri ve konser kültürü üzerindeki potansiyel etkilerini inceleyeceğim. Sanatçıların bu yayınları planlamasının ardında çok çeşitli motivasyonlar bulunabilir. Konfirme olmuş konserleri travmatik biçimde aniden iptal edilen, bir daha ne zaman konser verebileceğinin meçhul olduğunu idrak eden sanatçılar bana kalırsa öncelikle bu kayıpla başa çıkmak için soluğu canlı yayınlarda aldı. Tarihi ve saati önceden belirlenen bu konserler için duyurular yapmak, prova yapmak, evde gerekli ortamı hazırlamak, kendine çeki düzen vermek, yayın esnasında seyirci etkileşimi sayesinde dış dünyayla bağlantını koparmadığını hissetmek gibi faktörler düşünüldüğünde hiçbir maddi gelir söz konusu olmasa bile online konser yayınları sanatçıların sosyal tecrit dönemindeki haletiruhiyesi adına sağlıklı bir girişim. Kaldı ki bu online konserler belirsiz bir süre için eve kapanarak konser vermekten yoksun kalan sanatçılar için boşa geçecek vakti değerlendirip sosyal medyada dinleyicileriyle iletişimlerini sağlamlaştırmanın ve yeni dinleyicilere ulaşmanın akıllıca bir yöntemi. Ayrıca marka iş birlikleriyle gerçekleşen projelere dahil olmak isteyenler için de evvela kendi hesaplarından canlı yayın yapmak etkili bir yol. Yukarıda saydığım tüm sebeplerin yanı sıra bu dönemde kaybolan konser gelirlerinin yerine alternatif bir gelir kaynağı yaratmak da söz konusu olunca sanatçılar ve ekipleri yaratıcı yollar bulmak için hızlı çözümler üretmek durumunda kaldı. Indie pop sanatçısı L Devine, iptal olan turnesinin yerine Instagram, Twitter, Facebook, TikTok ve YouTube platformlarını kapsayan iki haftalık bir online turne programı yayınladı. Tek bir platformda karar kılmak yerine tüm platformlardaki dinleyicilere ulaşmayı hedefleyen bu tür yaratıcı fikirler canlı yayın yapmak isteyen ama nasıl bir yol izlemesi gerektiği konusunda kararsız kalan sanatçılara da ilham verebilir. Herhangi bir mecrada yaptığı canlı yayınlarda Venmo, PayPal, GoFundMe gibi bağış platformları aracılığıyla fan'larından diledikleri miktarda bağış yapmalarını rica eden sanatçılar olduğu kadar Stageit, Key gibi canlı yayın platformları üzerinden konser vererek sanal bilet veya tip jar uygulamalarını tercih eden sanatçılar da mevcut. Sanal biletlerin sanatçı tarafından belirlenen veya tavsiye edilen bir fiyatı olabiliyor ya da miktarı belirlemek tamamen izleyiciye de bırakılabiliyor. Online radyo istasyonu Gimme Radio gibi bu dönemde sanatçıların kendi programlarını hazırlayıp sunmaları için kapılarını açan platformlar da seçenek dahilinde. Türkiye'de de henüz Kasım 2019'da hizmet vermeye başlayan hitym adındaki platform aracılığıyla bağımsız sanatçılar için online konserler düzenlemek ve dinleyicilerden aylık olarak destek almak mümkün. Bu dönemde hem globalde hem de yerel pazarda artan canlı yayın ve fonlama ihtiyaçlarına yönelik pek çok yeni oluşumun kurulacağını öngörmek zor değil. Bu yazı dizisinin ilk bölümünde bahsettiğim, Can Kazaz'ın bu dönemde ekibini desteklemek amacıyla başlattığı kampanyayı konumlandırdığı Patreon ise Kickstarter ve Indiegogo gibi tek seferliğine belirli bir hedefe ulaşmayı amaçlayan kitlesel fonlama platformlarının aksine aylık veya üretim başına fon toplamanızı sağlayan bir üyelik platformu olarak vazife görüyor. Bir sanatçının dinleyicilerinden rica edeceği desteğin sürdürülebilirliğini de en iyi şekilde organize edebilmek adına Patreon'un aylık otomatik ödeme sistemi ideal görünüyor. Görüldüğü üzere aslında bağımsız sanatçılar için hiçbir marka ile iş birliği yapmaksızın canlı konser yayınlarını kendi başına veya varsa ekibiyle birlikte planlamak, dinleyici desteğiyle fon bulmak, kreatif canlı yayın projeleri üreterek alternatif gelir kaynağı yaratmak pekala da mümkün. Yazının giriş bölümünde de bahsettiğim gibi markaların bu süreçteki uyumlanma ve yeni dijital projeler yaratma hızı hakikaten takdire şayan. Pazarlama bütçelerinden konser sponsorlukları için ayrılan kaynakları hızlı bir kararla dijital projelere tahsis eden markalar olduğu gibi sıfırdan yeni projeler hayata geçiren, tek günlük veya birkaç gün süren ve birden fazla sanatçıyı içeren festival gibi line-up'lar oluşturan markalar ve marka sponsorluklarından yararlanan bağımsız oluşumlar sosyal tecrit günlerinde timeline'larımızı domine etti. Önümüzdeki aylardaki konserleri belirsiz bir tarihe ertelenen, dolayısıyla gelir kaynakları beklenmeyen bir biçimde kesilen müzisyenler için akut bir alternatif gelir kaynağı yaratan bu projeler en azından bazı sanatçılar için Hızır gibi yetişti desek yeridir. Tabii bu projelerde kendisine yer bulabilen ve bütçeli iş birlikleri yapabilen sanatçıların çoğunlukla sosyal medyada etkileşimleri ve takipçi sayıları yüksek isimler olduğunu belirtmekte fayda var. Bu nedenle online konserler alanındaki bütçeli marka iş birliklerinin henüz tüm sanatçı ve müzisyenler için alternatif bir gelir kaynağı olmaktan uzak bir noktada durduğunun da altını çizmek gerekir. Öte yandan, fiziksel konserler söz konusu olduğunda da izleyici kitlesi daha büyük ve garanti olan sanatçıların kendilerine mekan ve festival programlarında daha rahat yer buldukları düşünülürse her iki durumda da benzer şartların hüküm sürdüğünü söylemek mümkün. Madalyonun her zamanki gibi bir de diğer yüzüne bakmak gerekirse, marka iş birlikleriyle oldukça hızlı bir geçiş sürecine maruz kalan sanatçılar, kendilerini henüz kaba tabirle piyasası oluşmamış, şartları belirsiz bir ticari anlaşmalar sürecinin içinde buldular. Marka iş birlikleriyle gerçekleştirilen online konserlerin yayın hakları konser sonrasında kimde kalacak, yapılan canlı yayınlar şayet daha sonra yayınlandıkları platformlarda kalıcı olacaksa markanın mı yoksa sanatçının kanalından mı yayınlanacak, telif gelirlerinin hak dağılımı nasıl belirlenecek, görüntüler marka tarafından daha sonra başka amaçlarla kullanılabilecek mi, projede branding şartları nasıl olacak, sanatçının tanıtım için yapmakla yükümlü olduğu paylaşımların nicelik ve içerikleri neler olacak, marka tarafından teknik ekipman desteği sağlanacak mı gibi soruların canlı konser yayınları iş birliklerinin konfirme edilmesinden önce taraflar arasında açıkça belirlenmesi ve sözleşmelerle üzerlerinde mutabakat sağlanması önem teşkil ediyor. Kaşelerin neye göre belirleneceği ise daha büyük bir muamma. Online bir konser için sanatçı daha düne kadar fiziksel konserler için verdiği kaşenin aynısını mı vermeli? Fiziksel bir mekan ve sahne, backline, ulaşıma harcanan zaman, ulaşım ve konaklama masrafları gibi lojistik giderler, eşlik eden müzisyenlerin kaşeleri, roadie, ses mühendisi, ışık tasarımcısı, tur menajeri gibi teknik ekip giderleri online bir konserde çoğunlukla resmin dışında kaldığı ve sanatçı, konseri kendi evinden verdiği için kaşeler daha mı düşük olmalı? Yoksa bu durumda fiziksel konserler için sanatçılara ayrılan sponsorluk bütçeleri değil, sosyal medyada influencer'lara verilen bütçeler üzerinden mi değerlendirme yapılmalı? Sanatçının sosyal medya erişimi online konserlerin bütçeleri üzerinde ne kadar belirleyici olmalı? Şayet influencer bütçeleri baz alınacaksa da sanatçının yaptığı işin artistik değeri değerlendirmenin dışında mı kalacak?... Görüldüğü üzere bu yeni alan göz alabildiğine sorularla dolu. Bu soruların birçoğunun da ivedilikle kendisine alternatif bir gelir kaynağı yaratmak isteyen bazı sanatçılar ve ekipleri tarafından henüz hiç düşünülmediğini tahmin ediyorum. Ayrıca markaların bu süreçte acil olarak dijital içerik üretmek için gösterdikleri çaba, rahatlıkla öngörebildikleri büyük ekonomik krizi de hesaba katarak kimi durumlarda bu içeriklerin acil olduğu kadar bütçesiz üretilmesi konusunda bir talebe de yol açabiliyor. Markaların, kendi şartları açısından değerlendirdiklerinde kendilerine makul görünen bütçesiz içerik üretme teklifleri maalesef sanatçı tarafından bakıldığında çoğu zaman pek de makul görünmüyor. Milyonlarca takipçiye sahip ve dolayısıyla yüksek etkileşim vadeden global markaların sosyal medya hesaplarından yayınlanmak üzere bütçesiz içerik üretme teklifleri alan sanatçılar elbette e-mail kutularını dolduran bu teklifleri artılarıyla eksileriyle değerlendirmekte özgürler. Yine de ilk etapta kurulan iş birliklerinin uzun vadede bu yeni alanda hüküm sürecek şartları şekillendirmekte hayati önem taşıyacağını da unutmamakta fayda var. Hele ki önümüzdeki aylarda derinleşecek ekonomik krize paralel olarak markaların pazarlama bütçelerini kısmaları veya tamamen kapatmaları da kuvvetle muhtemel olduğu için sanatçıların bütçesiz tekliflerle daha sık karşılaşabileceklerini tahmin etmek zor değil. Öte yandan, bilim insanları tarafından önümüzdeki 1,5 ila 5 yıllık süreçte aralıklı olarak da olsa sosyal tecritin hayatlarımızın bir parçası haline gelebileceğinin öngörüldüğünü hatırlarsak, markaların pazarlama bütçelerinin büyük bir yüzdesini dijitale ayırmaları kaçınılmaz. Özgün dijital içerik üretme konusunda markalar üzerinde son senelerde giderek artan baskı ise şüphesiz ki çok daha yüksek seviyelere ulaşacak. Sanatçı menajerleri, PR uzmanları, booking agent'lar veya bu işlerini kendi adına yürüten bağımsız sanatçılar, markalarla dijital projelerde eskisinden daha sık iş birliği yapacakları bu yeni dönemin başlangıç aşamasında verecekleri kararların uzun vadede bu alandaki marka-sanatçı ilişkilerinin şartlarının oluşmasında belirleyici olacağını unutmamalılar. Yukarıda saydığım tüm haklı sebeplere rağmen birdenbire pıtrak gibi beliren canlı yayınların gerek çokluğu gerekse de teknik yetersizlikleri birtakım sanatçılar arasında hoşnutsuzluk da yaratmadı değil. Çoğu insan için bu sosyal tecrit günlerinde insanlıkla yakınlık kurma aracı vazifesi gören bu canlı yayınlara dair bıkkınlık belirten çok sayıda paylaşıma sosyal medyada rastladım. Back on Stage dergisinin nisan ayı Corona özel sayısında Londra'dan bildiren sanatçı Dolunay Obruk, Susmak Bazen... başlıklı yazısında online konserleri anlamlandıramamaktan yakınmış: Bizim ülkemizde olduğu gibi, burada da çılgın bir online canlı konser furyası başladı. Normal şartlarda tek bir parçanın kaydı için kılı kırk yaran, stüdyoyu, mühendisi, mikrofonu, cihazları beğenmeyen, dünyanın öbür ucunda mastering yaptırmak için paralar döken hassas müzisyenlerin, şimdi yangından mal kaçırır paniği içinde, varlığını ispatlamanın ötesinde bir değer içermeyen, düşük ses ve görüntü kalitesine sıkışmış acele-canlı-online konserleri bana oldukça çaresiz görünüyor. Bunu burada İngiltere'de de yapmaya başladılar. Var olan bir performansın canlı yayınlanmasından farklı bir durum bu. Pencereden trompet solo atan İtalyan'ın doğallığından uzak. Bu nedenle anlamlandırmakta zorlanıyorum. Öncelikle olağanüstü haller içerisinde olduğumuz bugünleri normal şartlar ile kıyaslayarak anlamlandırma çabasına girersek başarılı olamayacağımızı rahatlıkla söyleyebilirim. Yukarıda da bahsettiğim gibi hem bireysel olarak dört duvarın arasına hapsolma travmasıyla başa çıkmaya çalışırken hem de mesleki ve ekonomik anlamda kendisini korkutucu bir belirsizlik içerisinde bulan sanatçıların panik içinde davranması da, marka iş birliklerini değerlendirerek alelacele kendilerine alternatif gelir kaynakları yaratmaya çalışması da son derece anlaşılabilir eylemler. Death Cab for Cutie'den Ben Gibbard, 17 Mart'ı takip eden iki hafta boyunca her gün gerçekleştirdiği canlı yayınların kendisine bir yaşam amacı verdiğini söylüyor. 31 Mart'ta Rolling Stone'da yayınlanan Ben Gibbard on His Daily Livestreams: 'It's Given Me a Purpose' başlıklı röportajda Bu belirsizlikle dolu zamanlarda her gün 16.00'da bir işim olduğunu ve insanları hayal kırıklığına uğratmamak için bilgisayarın başına geçip müzik yapmam gerektiğini bilmek akıl sağlığıma çok yardımcı oldu diyor. Seyirciyi de yorumlarla performansın içerisine dahil etmek suretiyle çoğu zaman bir söyleşi havasında geçen interaktif canlı konser yayınları, sanatçının varlığını ispatlaması dışında elbette başka anlamlar da taşıyor. Online konserler son senelerde bağış toplamak, sosyal medya etkileşimlerini artırmak, hatta çevre duyarlılığı gibi çeşitli sebeplerle sanatçılar tarafından halihazırda tercih edilen bir araç haline gelmeye başlamıştı. Örneğin Coldplay geçen yıl çevre duyarlılığı nedeniyle son albümü Everday Life için bir turne gerçekleştirmeyeceğini, uçuşların neden olduğu karbon emisyonu sorununu çözmeden önümüzdeki bir iki sene boyunca turneye çıkmak istemediklerini belirtip bunun yerine Ürdün'de verdikleri albüm tanıtım konserini Youtube Live üzerinden ücretsiz olarak canlı yayınlamayı tercih etmişti. Üstüne üstlük şimdi bir de ne kadar süreceği belirsiz olan bir sosyal mesafelenme süreciyle karşı karşıya kalmış olmamız fiziksel dünyadaki konser, festival, spor müsabakaları gibi toplu buluşmaların geleceğini en iyi senaryoyla önümüzdeki aylarda tehlikeye sokuyor. Bu dönemin toplumlarda bırakacağı izlerin yaratacağı davranışsal dönüşümü de şimdiden okumaya çalışırsak online konserler belki de yeni başladığımız on yılın en önemli performans sahnesi halini alabilir. Bu nedenle bugün bu alanı erkenden deneyimlemeye gönüllü olan tüm sanatçılar aslında müzik sektöründe zaman içerisinde dönüşerek daha iyi şartlara ulaşabilecek yeni bir sahnenin temel atma kısmında emek veriyor sayılırlar. Online konserlerin seyirciyi kolaycılığa sürükleyip bu süreç bittikten sonra da kitlelerin fiziksel olarak konsere gitme alışkanlığını olumsuz etkileyeceği yönünde endişeler de yok değil. Her ne kadar online konser izleme alışkanlığının normal şartlarda fiziksel anlamda kapalı bir mekan konserinde veya açık hava festivalinde bulunmayı yaşam tarzı haline getirmiş kemik konser izleyicisi kitlesini olumsuz etkilemeyeceğini düşünsem de bu durum elbette daha nadir konsere giden izleyicilerin konserlere katılım alışkanlıklarında bir düşüşe yol açabilir. Tabii böyle bir salgın deneyimi ve sosyal mesafelenme sürecinin ardından insanların kamusal alanlarda bulunma eğilim ve alışkanlıklarının değişim göstermesi de endişe yaratan konulardan bir diğeri. Toplu buluşmalara dair sınırlamalar kaldırıldıktan sonra da hijyen kaygısı nedeniyle konser ve festivallere katılımda düşüş yaşanması ihtimali tüm dünyada müzik sektörünün yakın geleceğe dair temel kaygılarından biri haline geldi. Şehrinizdeki konserleri keşfetmenizi sağlayan Bandsintown platformu tarafından yapılan araştırmaya göre, konserlere gitmek güvenli kabul edildiği takdirde katılımcıların %65'inden fazlası pandeminin yeniden kamusal alanda toplu buluşmalara katılma isteklerini azaltmayacağını belirtmiş. Spor ve etkinlik araştırma firması Performance Research ve Full Circle Research Co. ortaklığında gerçekleştirilen ve 1.000 tüketiciyi kapsayan araştırmaya göre ise katılımcıların %56'sı güvenli kabul edildikten sonra bile büyük kapalı konser mekanlarına yeniden gitmelerinin birkaç ay ila muhtemelen hiçbir zaman aralığında gerçekleşeceğini söylemişler. Ayrıca katılımcıların üçte biri salgın sona erdikten sonra da kapalı konser mekanlarına daha az gideceklerini belirtmiş. Öte yandan, şayet içinde bulunduğumuz süreç birkaç senelik bir döneme yayılırsa konser kavramıyla ilk kez online konserler sayesinde tanışan genç neslin konser algısı da bu çerçevede şekillenebilir. Örneğin, kendi adıma online konserlere adeta fiziksel bir konser izler gibi sessizce iştirak edip rahatsızlık vermeden yayından ayrılma eğilimi göstersem de izleyicilerde yayın esnasında sanatçılarla etkileşime girme eğiliminin baskın olduğunu gözlemliyorum. Online konserlerde sanatçı ile performans esnasında direkt olarak etkileşime geçmeyi ve şarkı aralarında sanatçıdan sorularına cevap, yorumlarına reaksiyon almayı normalleştiren izleyici, online konserlerden edindiği etkileşim alışkanlıklarını fiziksel konserlere taşıma eğilimi gösterebilir veya fiziksel konserlerin online konserlerden farklı dinamikleri karşısında hayal kırıklığına uğrayabilir. Konunun kültürel boyutlarını incelerken sosyo-ekonomik yönlerini ele almayı da unutmamak gerek. Ücretsiz konser izleme alışkanlığı fazlasıyla yerleştiği takdirde fiziksel konserler için belli bir ücret ödeyip bilet alma zorunluluğu seyirciye gereksiz bir külfet gibi görünmeye başlayabilir. Dijital platform abonelikleri dışında müziği büyük ölçüde bedava bir ürün olarak görmeye alışan 2010'lar müzik dinleyicisinden sonra konserleri de aynı kefeye koyan ve ücretsiz erişimini norm haline getiren bir 2020'ler müzik dinleyicisi ile karşılaşmamız sürpriz olmaz. Bu anlamda şu dönemde gözlemlediğimiz online konser yoğunluğunun ve bu konserlere katılım koşullarının 2020'lerde konser izleyicisi davranışı üzerinde belirleyici etkileri olabileceğini söylemek mümkün. Bandsintown'ın araştırması, müzikseverlerin toplu buluşma sınırlamaları kalktıktan sonra da internet üzerinden canlı konser yayınlarını izlemeye sıcak baktıklarını gösteriyor. Araştırmaya katılanların %74'ü, fiziksel konserler yeniden başladıktan sonra da düzenli olarak canlı yayın konserlerini izlemeye devam edeceklerini belirtmiş. Tüm bu bilgilerin ışığında, online konserleri sosyal tecrit döneminin bitmesini beklerken oyalandığımız ve fiziksel konserlerin boşluğunu doldurduğumuz bir alternatif olarak yorumlamak fazlasıyla bugüne sıkışmış bir bakış açısı olur. Uzun vadede kendimizi içerisinde bulacağımız tabloyu bugün ıskalamamak için romantizmden uzak okumaları tercih etmek faydalı olacaktır. Aynı araştırma kapsamında, sanatçılara gelir sağlamak amacıyla canlı yayınlara erişim için ödeme yapma konusunda da katılımcıların %70'inden fazlası olumlu yanıt vermiş. Yine de anketlerde katılımcıların yapacaklarını veya yapmaya gönüllü olduklarını belirttikleri şeyleri yapacaklarına kesin gözüyle bakmanın mümkün olmadığını unutmamak gerek. Fiziksel konserler söz konusu olduğunda yaşadığı şehre konser talebinde bulunan ama konserlere iştirak etmeyen takipçilere çoğu sanatçı rastlamıştır. Sanatçıların, dinleyicilerine herhangi bir konuda kendilerine destek olup olmayacaklarını öğrenmek için gerçekleştirdikleri anketlerde de çoğunlukla, destek olacağını söyleyenler gerçekte destek olanların sayısından daha fazla çıkar. Anket sonuçları, sanatçının herhangi bir projeye maddi veya zamansal yatırım yapma konusundaki tercihlerini belirleyebileceği için dinleyicilerin anketlerdeki davranışı ile gerçek davranışları arasında oluşabilecek farkı göz önünde bulundurmakta fayda var. Kısacası, esasen takipçilerin vereceği gerçek reaksiyonları görebilmenin tek yolu -riskleri göz önünde bulundurarak ve kontrollü bir biçimde- bu tür projeleri hayata geçirmek. Gerek bağış toplama platformları aracılığıyla gerekse de marka iş birlikleriyle ve bundan sonra doğacak muhtemel yeni yollarla online konserlerin önümüzdeki dönemde sanatçılar için en önemli gelir kaynaklarından biri haline gelmesi şaşırtıcı olmaz. Şimdilik alternatif bir gelir kaynağı sayılsa da, çoğu müzisyenin birincil gelir kaynağı olan fiziksel konserlerin yerini alıp alamayacağı belirsiz olmakla birlikte bu alanda kuvvetli bir aday profili çizdiğini inkar etmek yersiz olur. Sosyal tecrit günlerinde online konserlere büyük ilgi gösteren müzik dinleyicisinin bu ilgisi kalıcı olur mu veya seyirci olarak fiziksel konserlere bilet almakta gösterdiği cömertliği online konserler için de gösterir mi gibi soruların reel yanıtlarını görmek için daha fazla zamana ihtiyaç duysak da online konserlerin çağın ruhuna uygun büyük bir avantajı olduğunu da gözden kaçırmamak gerek: Son senelerde hayatlarımızın baş köşesine yerleşmiş olan ve giderek de tahtını sağlamlaştıran sosyal medya üzerinde direkt etkileşim kurma ihtiyacını tatmin etmeleri online konserleri bu yarışta bir hayli avantajlı kılıyor.


Bundan tam 25 yıl önce 2 Ekim 1995'te çok sevdiğimiz 90'lar adına İngiltere'nin en çok satan albümü Morning Glory piyasaya sürüldü. Manchester'ın ghettolarından çıkıp, aslında kendi oldukları için bu kadar sevilmeleri ve hayran kitlesi oluşturmaları asıl güzel olan şey. Bunu sadece hal hareketleri olarak değil şarkıların sözleri ve ruhlarına da katmaları onları başarılı yapan unsurdu. Ve yine aynı unsurlar grubun dağılmasına sebep oldu. Aslında Oasis'i Oasis yapan her şey onların var olması, büyümesi ve yok olmasına yol açtı. Albümü kaydederken yumruk yumruğa birbirlerine girmesinden tutun da çıkardıkları ilk iki albümün başarısından sonra konserleri dönemin rekorlarını kırmasına kadar. Bu konserlerden en meşhuru 1996'da iki gece toplam 250 bin kişiye verdikleri Knebworth konseri. Bu konserin biletleri için 2.6 milyon kişi başvuruyor. Bu döneminde İngiltere nüfusunun %5'ine tekabül ediyor. Tabi ki günümüz şartlarını, olanaklarını ve davranışlarını düşünürsek böyle şeyler olamayacağı için bize en azından bana çok acayip bir durum olarak geliyor. Artık müziği istediğimiz zaman istediğimiz yerde dinleyebilme şansından mı, yoksa gördüklerimize şaşırmamaya başlamamızdan mı bilemiyorum. Sonuçta başarılar ve rakamların muazzam olduğu gerçeği hiçbir şey değiştirmiyor. Morning Glory, ilk albümleri Definitely Maybe'dan daha farklı bir sound içeriyor. Daha ayakları yere basan, ne yaptığını bilen bir albüm. Artık geldiği yerin farkında olan ve orada kamlak isteyen bir albüm. Aslında bu amacına da fazlasıyla ulaşmış bir albüm. Sadece ilk hafta 347 bin kopya satması dışında İngiltere marşı kıvamına gelen Wonderwall ve Don't Look Back in Anger şu an hala sadece İngiltere'de değil dünyanın herhangi bir yerinde çalsa eşlik edebileceğiniz şarkıların başında geliyor. Morning Glory'nin bir diğer özelliği de b-side'larının da albümdeki şarkılar kadar popüler ve başarılı olması. Oasis'in 1998'de piyasaya sürdüğü B-side albümü The Masterplan'ın yarısı Morning Glory'nin b-sidelarından oluşuyor. Ayrıca grup dağılana kadar konser setlistlerinde de bu b-sidelarından The Masterplan ve Acquiesce yer aldı. Bugün özel paylaşmak istediğim başka bir şey daha var aslında. 2017'de resmen bir fan art olarak yapılmış bir başka Oasis albümü. Yeni Zelandalı dream-pop grubu Yumi Zouma Morning Glory?'nin tamamını kendilerine göre yorumlamışlar. İşin ilginci albüm hiçbir dijital platformda yok. O yüzden biraz araştırma ile Youtube üzerinden dinleyebilirsiniz. Morning Glory'nin İngiltere'de 90'ların en çok satan albümüne ek yine İngiltere'de tüm zamanların en çok satan 5. albümü. Tüm dünyada 20 milyondan fazla satıldı. Albüm ayrıca 2010 Brit Awards'da halk oylaması ile son 30 yılın en iyi albümü seçildi.


2 Mayıs akşamı gerçekleşen Ara Malikian, Rosemary & Garlic/Tender, Luke Howard/Hior Chronik performanslarıyla birlikte 2. Zorlu PSM Caz Festivali başladı. Caz başlığı altında, birçok tarzda isimleri bir araya getiren Zorlu PSM Caz Festivali, 13 Mayıs'a kadar Zorlu PSM'nin tüm sahnelerinde ve alanlarında devam edecek. Her müziğin cazı mottosuyla bu sene ikincisi gerçekleşecek olan festivalin tüm programına ise aşağıdan ulaşabilirsiniz. Ayrıca merakları cezbeden Sessiz Parti konsepti de Zorlu PSM Caz Festivali yan etkinlikler kapsamında 4,5 ve 15 Mayıs tarihlerinde ücretsiz olarak Zorlu PSM Amfi'de olacak. Sessiz Parti'lerin ilkini ise, 4 Mayıs Cuma saat 22.00'da Bir Baba Indie'den Cihad Satıroğlu ve Kıyı Müzik'ten Evrim Cantimur gerçekleştirecek.


Tek bir tarza bağlı değilim fakat genellikle elektronik ya da enstrümantal tarzda müzik yapıyorum. Hedef kitlem film müzikleri sevip dinleyen dinleyiciler, genel olarak. Eğer tek kişi çalışmaktan vazgeçip bir grupla sahneye çıkmaya başlarsam az sayıda fakat sadık bir kitle yaratabileceğimi düşünüyorum. Arada sırada cover çalabilirim fakat bu tek yaptığım şey olmaz. 25-30 bestem var bunların 19 tanesi sahnede çalınabilir. Diğerleri tek başıma çalınamaz. Müziğim genel olarak, tam ismini koyamadığınız bazı duyguları ifade ediyor diye düşünüyorum. Arada sırada cover çalmaktan gocunmam eğer sahne alırsam fakat genel olarak kendi müziğimi çalmak isterim. Dijital satışta 5 adet EP'm var. Bunları ev stüdyomda kaydettim/hazırladım. Durum böyle olunca pek bir zorluk çekmedim. Katılmadım ve katılmak istemem. Bir bestenin diğerinden daha iyi olması tamamen görecelidir bence. Bu yüzden müzik yarışmalarını sevmiyorum. İyi bir ses mühendisi olan bir kayıt stüdyosuyla çalışmak isterdim. Beklentim bu. Müzik bloglarının çoğunun kopyala-yapıştırdan ileri gidememiş olduğunu görüyorum. Bu konuda size teşekkür ederek hakkınızı vermek isterim. Tek başıma çalışmak bir olumsuzluk olabiliyor. Mesela sahne alamamak gibi. Bir gün beraber çalışacak birilerini bulabileceğimi umut ediyorum. Olumlu bulduğum yanım kalıplara girmemiş olmak. Çoğu zaman -biraz cahilliğimden de kaynaklı olarak- insanlara ne tarzda müzik yaptığımı söyleyemiyorum. İlerleyen yıllarda dizi/film müzikleri yapmak ve gerçekten iyi yapmak istiyorum. Alper Gönen alper. gonen@hotmail. com ile iletişime geçilebilir. - YouTube: http://www. youtube. com/user/ - SoundCloud: https://soundcloud. - alper. gonen@hotmail. com Neden müzik yapıyorsunuz? diye sorulmasını isterdim sanırım.


Yukarıdaki sözler, Apple Global Pazarlama Başkan Yardımcısı Greg Joswiak'a ait. iPod, yıllar boyunca müzikseverlerin günlük hayatlarında en çok işine yarayan teknolojik aletlerden biri oldu. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte farklı teknolojik aletleri tek bir çatıda buluşturan akıllı telefonlar, iPodların en büyük tehditiydi. Ve gelişen müzik teknolojileriyle birlikte artık iPod, hepimizin için nostaljiyi çağrıştıran bir alet olarak kaldı. iPod'un ruhunun farklı formlara ve uygulamalara yansıdığı apaçık ortada. Fakat Apple fabrikaları, bundan sonra çoğu insanın en büyük müzik koleksiyonunu oluşturduğu iPod'ları üretmeyecek.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri bundan sonra birbabaindie. com okuyucuları için derleyecek. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanacak seride bir albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçilecek. İlk olarak PJ Harvey'in 2011 yılı çıkışlı Let England Shake ve IDLES'in 2018 yılında yayınladığı Joy albümlerini tekrardan hatırlayıp dinlemek için hemen aşağıya! Albüm kapak çalışması: Michelle Henning'in tasarımıdır. PJ Harvey müzik için fotoğrafının yeterli olmayacağını belirtmiştir1. Mercury Prize ödüllü Let England Shake, PJ Harvey'in merkezindeki savaş temasıyla hayli destansı ve görkemli bir iş çıkardığı, bana göre en yaratıcı haline tanıklık edilen albümü. Harvey, Guardian Music ile yaptığı röportajında (2011)2 savaşlara çok üzüldüğünden ve savaşların kendisini derinden etkilediğinden bahsediyor. 2008 yılında söz yazarlığında teknik olarak böyle bir konsepte girmeye hazır olduğuna karar veriyor ve içindeki ani hislerle Let England Shake'i yazmaya başladığından bahsediyor. Albüm çalışmalarında ilk 2 yıl tamamen sözler üzerine yoğunlaşan sanatçı, bu sürecin ardından müziğin beste tarafını üretim kanalına sokuyor. Albüm yapımına kronolojik bir perspektiften bakarsak müziğin ilk katmanı Harvey'in sözler ve basit melodilerle birleştirdiği singer/songwriter ekseninde. İkinci katmanda Harvey çoklu insan sesleri kullanarak müziğini bir tür topluluk ritmine dönüştürürek müziğindeki folk ögeyi oluşturuyor. Indie folk kıvamına gelen albüm çeşitli enstrümanların müziği büyütmesiyle işin sonunda art rock diyebileceğimiz formata bürünüyor. Albüm kaydı için kilise tercih ediliyor. Yüzyıllarca savaşlarda kutsal mabetlere sığınan halklar düşünüldüğünde bu albümü Harvey'in sözlerinden ortak acılara dönüştürebilmek ve bu zengin altyapıyı hak ettiği şekilde sunabilmek için ortam seçiminde daha iyi bir fikir aklıma gelmiyor. For a long time, we've been ignored and told too fat, too old, too stupid and too ugly. Now we are being told too good... too nice... Well, this is for the critics: Of course I cater for the haters: Eat shit! . Bu sözler grubun vokali Joe Talbot'nın 2019 Glastonbury konserinde grup I'm Scum'ı çalmadan hemen önce sarf ettiği sözler. IDLES'ın yıllar içindeki yükselişinin ve zor zamanlarda pes etmeyişinin mükafatı ve etkileyici bir dışavurumu. Kale alınmayan bir grup için ilham verici ve ders niteliğinde başarı öyküsü. Bu öykünün en büyük mimarlarından biri de adadaki punk müzik geleneğine yakışır tutumuyla o geleneğe son yıllardaki en büyük katkıyı yapan grubun ikinci albümü Joy. Gitarist Bowen'a göre ilk albüm yaşadıkları olumsuz olaylardan ileri gelirken, ikinci albüm olumlu tecrübelerin üzerine inşa edilmiş durumda2. Bunu daha iyi ifade etmek gerekirse Joy'da grup olumsuzluklara daha optimist yaklaşıyor ve dinleyiciye bu şekilde yansıtıyor. Bu farklılığı albüm isimlerinden de fark etmek mümkün. İlk albümde bir tür patlama yaratarak nefret kusan grubun bu sefer en çok kullandığı kelime Love. Sorunlarla keyif alarak, mutlulukla başa çıkma derdinde. Bunun için Talbot'a göre o bir Trojan Horse3. İnsanları kültürel anlamda etkilemek için saldırmak zorunda olduğunu düşünüyor. Grubun 2019 yılını önemli adaylıklar ve ödüllerle geçirdiğini düşünürsek belki de albüm Brexit referandumundan önce çıksa oylar üzerinde bile bir etkisi bile olabilirdi. Kısacası sosyal ve politik meseleleri beynimize çiviyle çakan gümbür gümbür tavizsiz, sinirli punk. Uzun süre boyunca görmezden gelindik ve çok şişko, çok yaşlı, çok salak ve çok çirkin olduğumuz söylendi. Şimdi ise çok iyi olduğumuz söyleniyor. O zaman bu eleştirenlere gelsin: Tabii ki nefret edenlere hitap ediyorum: Bok yiyin!.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Basel'de yaşayan grafik sanatçısı ve müzisyen Marco Papiro'ya aittir1. 21. yüzyılın açılışını zamana uygun delilikte ve cümbüşte albümlerle süsleyerek 2000'lere damga vuran, döneminin en yenilikçi gruplarından Animal Collective'den tanıdığımız Noah Lennox bilinen adıyla Panda Bear, Person Pitch'den sonraki en dikkate değer solo çalışması Panda Bear Meets The Grim Reaper ile bu sefer daha pop, akılda kalıcı ve düzgün trafikli parçalarla neo-saykedelik pop klasiği yaratmış görünüyor. Panda Bear, bu albümde de şarkıların, albümün ismini belirlemede kullandığı alışılmışın dışı metodu kullandığını belirtmiştir2. Bu metot sanatçının albüme dair herhangi bir müzik üretmeden önce albüm isminden, şarkı sayısına, şarkı isimlerine kadar birçok konuyu en baştan belirliyor olması. Bunun başka hiçbir sanatçıdan duymadığım ve duyacağımı düşünmediğim gariplikte olduğunu söylemeliyim. Sanatçının 2005'ten beri yaşadığı şehir Lizbon'da kaydedilen albüm, fokurdayan efektler ile buharlaşan melodiler üzerine Panda Bear'in dalgalı, meleksi vokallerinin ilave edildiği leziz sayk pop parçaları ile bezeli. Resmen neo-saykedelia ekolü bir çizgi film içinde hissettiriyor. Her şeyin abartılı ve keşfedilmeye açık olduğu fakat belirsizliğin getirdiği tedirginliğin hakim olduğu destansı, bambaşka bir evren bu. Bu derinlik duygusu kanımca sanatçının bu duyguyu sürekli besleyen eklektik müzik zevkine dayanıyor. Person Pitch albümünde etkilendikleri olarak listelediği yüzü aşkın isim Rakim'den Aphex Twin'e, Spacemen 3'den Erik Satie'ye çeşitlilik göstermekteydi. Bilincindeki hatta bilinçaltındaki müzikal dünyanın mimarları yine iş başında. Prodüktör koltuğunda da oturduğu albümde bu sefer davulu kaydederken 90'lar hiphop özellikle A Tribe Called Quest kayıtlarındaki davul tonlarını elde etmek istediğini belirtmiştir3. Ayrıca bazı parçalarda Debussy ve Tchaikovsky'den pasajlar kullanmıştır4. Albüm kapak tasarımı: Quelle Chris'e aittir1. Quelle Chris, 10'u aşkın albüm kaydı ile 2000'li yıllardan bu yana prodüktör ve rapper kimliğiyle işin içinde olan yetenekli bir sanatçı. Kendi albümlerinin yanında Danny Brown'ın XXX albümünde de prodüktör koltuğunda oturmuş. Quelle, sanatçının takma ad olarak kullandığı Almancada kaynak anlamına gelen bir kelime2. Ben kendisinden eşi Jean Grea ile ortak çalışması 2018 tarihli Everything's Fine albümü ile haberdar olmuştum. Albümü esprili dili ve fantastik atmosferiyle tereddüt etmeden radarıma almıştım. Bir yılın ardından bu sefer o kadar esprili olmayan ama aynı müzikal kaliteyi koruduğu, daha da beğendiğim bir iş ortaya koymuş görünüyor. 2010'ların sonuna attığı güllesi Guns, son zamanların en heyecan verici hiphop albümlerinden biri olarak öne çıkıyor. Albüme gülle deyince, ismi de Guns olunca gangsta rap canlanmasın. Catchy beat'leriyle sizi fark etmeden kendine aşık eden, sofistike caz altyapılarıyla süslü; ırkçılık, zenofobi gibi konuların yanında bunlarla silahlar arasındaki bağdan, toplumsal çerçevede silahların kullanım mantığından yani kısacası silah kültüründen bahseden, orijinal deyimiyle bir conscious hiphop örneği. Madvillainy'den çıkma gibi duran zalim bas yürüyüşleri ile şık piyano sample'larının ironik sözlerle buluştuğu aşırı sokak kokan bir albüm. Chris, albüm boyunca farklı şarkılarda katkı sunan Ugly Boy Modeling, Mach-Hommy, Denmark Vessey, Bilal Salaam ve Jean Grea gibi isimlerle yürüdüğü gri ve ışıltılı sokağı festivale dönüştürüyor.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Toby Liebowitz ve Chris Alderson'a aittir1. Robin Pecknold ve Skyler Skjelset tarafından lise yıllarında Seattle'da temelleri atılan indie folk/chamber pop grubu Fleet Foxes'ın kurulma motivasyonunu hep merak etmişimdir. İkilinin çocukluklarını 90'larda grunge'ın egemen olduğu Seattle'da geçirdiklerini düşününce, acaba gördükleri oduncu gömleği oranındaki fazlalık sebebiyle mi kendilerinde doğa, orman sevdası ve bu konsepte en yakın enstrüman olan akustik gitara yönelme dürtüsü gelişti merak konusu. Fakat grup kırsal temayı bir kez daha öyle bir müziğe buluyor ki sanki bu gençleri ormanın ortasında bir kulübeye kapatıp, arada sadece odun kesmek için dışarı çıkmalarına izin vererek yıllarca Beach Boys, Zombies, Crosby, Stills, Nash & Young dinlettikten sonra hadi şimdi folk albümler kaydedin demişler gibi. Müziklerindeki büyü 10 yıldır plaza hayatından yakınıp artık Muğla'da köye taşınmak, çiftlik kurmak isteyen ama bir türlü o gücü, cesareti kendinde bulamayan beyaz yakalılara bunu başarabilecekleri motivasyonu sağlayabilecek yetkinlikte. Grup Helplessness Blues'da, ilk albümün getirdiği ani popülerlik sonucu gelişmesi muhtemel ikinci albüm sendromu'nun üstesinden başarıyla gelmiş görünüyor. Bunun için esasen 2009 yılı boyunca kaydedilen albümün 2010'da çıkması beklenirken üzerinde uğraşılarak, tekrardan kaydedilerek ancak 2011'de çıkabiliyor2. Dinamik folk ritimlerin üstüne güçlü vokallerin ve masalsı melodilerin inşa edildiği albümün çıkışı sonrasında Pecknold Eylül 2011'de verdiği röportajda ana sahnede, kalabalık kitlelere performans sergilemedeki rahatsızlığına değiniyor ve ileride daha küçük kitlelere konser vermek istedi klerini belirtiyor. Bu bir nevi beklentiyi kırma veya baskıyı azaltma psikolojisi sanki. Pecknold başarının sattığın albümlerle veya verdiğin konserlerin büyüklüğü ile ölçüldüğünde o başarıyı yakalama motivasyonunun düştüğünü açıklıyor. İstediğini yapma özgürlüğünü yaratarak ünlü kalabilen Radiohead'e imreniyor3. Albüm konserleriyle geçen 2011 yılının ardından birbirimizi boğazlayacaktık diyen davulcu Josh Tillman4 2012'de gruptan ayrılarak Father John Misty adlı solo projesiyle kariyerine devam ediyor. Pecknold başka işlere yoğunlaşıyor ve grup 5 yıllık bir sessizliğe bürünüyor. - www. subpop. com/releases/fleet_foxes/helplessness_blues - www. nme. com/news/music/fleet-foxes-24-1289815 - www. youtube. com/watch?v=R38KjC21jHM - www. nytimes. com/2017/05/31/arts/music/fleet-foxes-robin-pecknold-crack-up-interview. html Albüm kapak çalışması: The Bends'den bu yana albüm kapaklarında imzası olan Stanley Donwood tarafından Güney Fransa'da yapılmıştır1. Donwood, grubu albümü kaydederken dinleyerek resim yapmıştır2. Kendisi aynı zamanda Thom Yorke ve Atoms for Peace için de kapak çalışmaları yapmıştır. Benim için tüm zamanların en iyi müzik grubu olsa da Radiohead hakkında yazmak zevkli bir iş değil. Çünkü söylenen her şey söylenmiş, hakkındaki en heyecan verici detaylar bile binlerce kez yazılmış, her türlü beyin fırtınası yapılmış ve tüm bunlara internet üzerinden kolaylıkla ulaşmak mümkün. O yüzden neden en iyi grup olduğunu düşündüğümü haklı çıkaracak detaylara yer vermek anlamsız geliyor. Üzüldüğüm nokta ise çoğu grubun müzik ile entegre yürüttüğü farklı alanlardaki gürültülü ve faydasız yeniliklerinin aksine Radiohead'in gürültüsüz ve faydalı uygulamalarının devasa müzikalitesinin gölgesinde kalması. Öyle bir müzikalite ki artık herhangi bir grubun şarkısı için Radiohead olmuş denebiliyor. Radiohead müziği diye bir kavram var. Kısaca düşündüğüm şey bundan yüzyıllar sonra Bach müziğin Da Vinci'si ise Radiohead'in Picasso'su olacağı. Lafı gelmişken Miles Davis için de Cezanne diyebilirim. A Moon Shaped Pool, ikinci albüm 1995 tarihli The Bends'den bu yana değişmeyen grup üyeleri, prodüktörü, sanatçısı ile müziğinin değdiği tüm alanları kadrolaştırarak sanat markası yaratan grubun son albümü. Radiohead gruptan gelecek farklı denemelere açık olmaları gerektiğini artık sevenlerine öğretmiş olsa da bu sefer ters köşe yaparak eski işlerine benzer, sanki 2000'lerde gün yüzüne çıkmamış üretimlerini bugünkü anlayışıyla şekillendirdikleri bir albümle çıkageliyor. Elektronik ve akustik alanların mükemmel harmanı albüm, Amnesiac'tan In Rainbows'a kadar grubun çoğu kült albümü ile rekabet edebilecek güçte. Grup istese her yıl bir öncekine benzemeyen ama aynı ekolden çıkma müthiş albümler yapabileceğini gösteriyor. Fakat bu bizim dışardan gördüğümüz bir mükemmellik. Kendi içlerindeki mükemmellik tanımı en azından kendi adıma hala gizemini koruyor. Her albümde olduğu gibi bu albümü de en heyecanlı kılan taraf bu olsa gerek.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Boards of Canada'ya ait, San Francisco'nun gökyüzü manzarasını içeren bir fotoğraftır1. Çocukluklarında izledikleri National Film Board of Canada'nın belgesellerinden etkilenen IDM 'in Şarlman'ı Boards of Canada, 8 yıllık aranın ardından saygıda kusur edilmemesi gereken uzun süreli birlikteliği Warp Records'dan çıkardığı Tomorrow's Harvest ile yine distopya yaratma peşinde (Bu distopya algısında belki de grubun 30 yıl öncesinden film müziği etkisi yaratacak bir stil oluşturmayı amaçlamaları yatıyordur2). Bende yarattığı bu seferki senaryo albüm kapağının da etkisiyle keşif ekibiyle Antartika'ya gidip ülkeye geri dönülürken kutuplarda unutulan bir adamın kafayı sıyırıp ufukta şehir manzarası görmeye başlaması üzerine ve aslında Antartika'ya gitmesi bile yattığı akıl hastanesinde yarattığı bir yanılsama. Bir önceki albümleri Campfire Headphase'den beri bir sonraki albüm üzerinde düşündüklerini ve çok fazla seyahat ettiklerini belirten, kendilerinden vintage hardware freaks diye bahseden grup Tomorrow's Harvest'ta etkilendikleri isimlerin 70'ler ve 80'lerin İtalyan film müziği bestecileri olduğuna değiniyor3. Synthesizer efektleri ile dokunduğu cisimleri buza çeviren, yankılı/kirli beat'leriyle oturduğunuz yerde düşük şiddetli depremler meydana geldiğini hissettirecek şekilde sizi sallayan ve kullanılan bozuk sinyalli, belirsiz sesler ile tedirginlik aşılayan albümü, geyikler ve tavşanlar ile çevrili bir çiftlikte konumlanmış stüdyolarından üreten grubun4 Umut Sarıkaya karikatürünü yapsa ikilinin yakasından tutup amacın ne, derdin ne Boards of Canada! diyerek hislerime tercüman olurdu. Albüm kapak çalışması: Meghan Remy, Torontolu fotoğrafçı Colin Medley tarafından çekilen fotoğrafını eliyle boyayıp taratıyor. Grafik tasarımcı Robert Beatty ise son ürünü ortaya çıkarıyor1. U. S. Girls ismi ilk duyulduğunda 80'lerden Amerikalı bir glam metal grubu olduğunun düşünülmesi gayet doğal. Fakat işin aslı Toronto'da yaşayan Chicago doğumlu Meghan Remy'nin solo projesi. Şu anki eşi Kanadalı müzisyen, aktör Slim Twig ile tanıştıktan sonra 2010 yılında Toronto'ya taşınan sanatçı küçüklüğünde Katolik okuluna gittikten sonra üniversitede sanat okumuş. In A Poem Unlimited, Remy'nin yedinci stüdyo albümü. Dürüst olmak gerekirse kendisini bu albümle dinlemeye başladım ve önceki işlerini sonradan mercek altına aldım ama bu albümün U. S. Girls'ün ilk dinleyişte sizi en çok çarpan çalışması olduğunu söyleyebilirim. Lirikal açıdan ise daha önce kadınlar hakkında yazmış olan Remy, bu sefer odak noktasına erkekleri koyuyor. Ben kendisinden sanatçı diye bahsetmekteyim fakat o kendini müzisyen olarak bile tanımlamamakta. Ona göre müzisyenler enstrüman çalabilen ve teknik know-how'a sahip insanlar2. Pop müziğin, protest tavır ve zengin müzikal altyapı birlikteliği içinde retro ve deneysel yaklaşımlarla sunulduğu In a Poem Unlimited'da 70'ler saykedelik funk'tan, R&B ve dream pop karması tadında dakikalara, 80'ler elektropop'tan, dans hitlerini andıran altyapılara uzanan klas bir art pop çalışması üretilmiş. Remy'e albümde eşlik eden grup ise eşinin de üyesi olduğu The Cosmic Range3. In a Poem Unlimited, hiphop albümü kaydetsem sample olarak kullanacağım orijinal pasajlarla dolu. Albümün nasıl dinlenmesi gerektiğini ise söylememem gerekiyor. Çünkü bu Meghan Remy'e göre bir tür faşizm4.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Birleşik Krallık'tan sanatçı Boneface'e aittir. Ayrıca albüm için çeşitli görseller ve animasyonlar da üretmiştir1. Queens of the Stone Stage, kült stoner grup Kyuss'ın dağılmasının ardından grup arkadaşları gitarist Josh Homme ve davulcu Alfredo Hernandez tarafından 1996'da kurulmuştur. Gruptan kimler gelmiş kimler geçmiştir. 20 seneyi aşkın süredir değişmeyen tek üye ve kurucu olarak stoner rock'ın Elvis'i Josh Homme haliyle grubun yüzü ve lideridir. Dünyanın en değer görmemiş kendi ismini taşıyan ilk albümünden beri stoner ve alternatif rock'ın muhteşem karışımının gizli formülünü hala elinde tutan grup, 6. stüdyo albümü... Like Clockwork ile istikrarın sembolü olduğunun altını çiziyor. İstikrardaki faktör, dönem dönem değişen piyasadaki müzikal yönelimler içinde grubun kast sistemi içindeki yerini korumayı başarmış nadir isimlerden olması. 90'ların sonundan günümüze brit-pop'tan, post-punk revival'a, indie rock'tan, saykedelik rock revival'a türler şahlandı söndü; kimi gruplar pop, hiphop, elektronik dalgalarına kapılıp belini doğrultamadı, kimileri bu dalgaların üzerinde sörf yaptı. QOTSA ise... Like Clockwork ile bir kez daha Yunan tanrısı misali okyanusun dev dalgalarını yumrukluyor. Esasen... Like Clockwork'ten önce QOTSA en son 2007'de Era Vulgaris'i çıkarmıştı fakat Homme bu arada Arctic Monkeys'in Humbug albümünü kaydetti, Them Crooked Vultures ve Eagles of Death Metal ile albüm çıkardı ve doğrultusunu tekrardan QOTSA'ya çevirdiğinde grubun 6 yıllık suskunluğuna bir tür şölenle son vermek istermişçesine... Like Clockwork'e Trent Reznor'dan Dave Grohl'a, Elton John'dan Mark Lanegan'a birçok ismi dahil ediyor. QOTSA ruhuyla dolup taşan, grubun geçmişte ustalıkla yaptığını çok kez gösterdiği melankoliye sürükleyen yavaş parçaların yanında sert klasiklerini de aratmayan yüksek tempo şarkılarla da aynı zamanda iyi şarkı yazmanın kraliçesi olduğunu kanıtlıyor. Elton John albümün son 5-6 yılda çıkmış en iyi rock albümü olduğunu söylemiş2. Düşününce daha geniş bir zaman aralığını kapsıyor bile olabilir. Albüm kapak çalışması: Sophie Bass'a aittir1. İtiraf etmeli ve utanç duymalıyım ki Yazz Ahmed'in bir önceki albümü La Saboteuse'yü kendisini erkek zannederek dinlemiştim. Kadınların müzik sektöründe singer/songwriter kavramı ile eşleştirilmesinden başka bir seçeneğe algım çok açık değildi sanırım ve kendisi doğu-batı karışımı spiritual jazz ortaya koyan bir trompet sanatçısı olunca zihnim belli ki daha da kapanıyordu. Tabii bunda sanatçının isminin bana bir erkeği çağrıştırmış olması muhtemel diye üstümden yükü atmaya çalışsam da aşırı beğendiğim Polyhymnia albümünün beni sanatçıyı araştırmaya itmesiyle İngiltere caz endüstrisinde bile trompet çalan bir kadın olmanın zorluklarını anlamam bir oldu. Bahreyn doğumlu olan ve 9 yaşında iken İngiltere'ye taşınan, profesyonel kariyerinde 12 yılı deviren Ahmed'in müzikal dilini batı müziği oluştururken; zihninde küçüklüğünden kalma seslerin dürtmesiyle kökleri olan Arap müziğine de yıllar sonra ilgisi artmış ve birden kendini Arap müziği üzerine kitaplar okurken, araştırmalar yaparken bulmuş. Müzikte doğu-batı sentezlerine, bunlardan özellikle batılının doğuya yaklaştığı versiyonlarına karşı ayrı düşkün biri olarak, Polyhymnia'da bu sentezin harika bir dengesini tecrübe etmekteyim. Doğu ve batı iki farklı dil ise, Ahmed'in albümde çift anadili sergilediğini söylemeliyim. Modern caz'ın dinamikliği ile Arap saykedelia'sının sarı tonlarını birbiri içine işleyen sanatçı, albümü kadın cesaretinin, kararlılığının ve yaratıcılığının kutlaması diye tabir ediyor1. Öyle ki albümde çalan müzisyenlerin de çoğu kadın2 ve şarkıların hikayeleri rol model kadınlar ile ilişkilendirilmiş3. Polyhymnia ise Yunan mitolojisinde müzik, dans ve sanatın ilham perisi tanrıça demekmiş4. Yazz Ahmed, kadın caz sanatçısı olarak genç kuşaklara ve kadınlara ilham vermek istediğini söylüyor. Son dönemde ilham aldıklarının ise Aphex Twin'in elektronik işleri ve Tunuslu art-rock sanatçısı Emel Mathlouthi olduğundan bahsediyor5.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Ön kapaktaki Freddie Gibbs'in fotoğrafı Peter Beste tarafından çekilmiştir. Arka kapakta ise Mathew Scott'ın çektiği Madlib'in fotoğrafı vardır1. Arka plandaki zebra desenlerini ise Gibbs 2019 yılındaki bir röportajda siyah masa üzerinde kokain keserken görüntünün aklına zebrayı getirdiğini söylemiştir2. Yaptığı müzik türü ve tipi sebebiyle 2Pac'e benzetilmesini ülkemizde Hakkı Bulut'un Müslüm Gürses zannedilmesine paralel gördüğüm bir sendrom ile yaşamak zorunda olan Freddie Gibbs esasen bu sendromun yanında çok önemsiz kalacağı sokağın vahşi iklimini tecrübe ederek müzik yapan biri. Sokaklar için yapmasaydım rap yapmazdım diyen Gibbs3, Pinata albümü üzerinde çalıştığı dönemde bile sokaklardaymış4. Ona göre gangsta rap'in nesli tükeniyor olabilir fakat sokaklar her zamanki gibi canlı5. Albümün prodüktör ayağında ise MF DOOM ile hiphop tarihinin en iyi birkaç albümünden biri olan Madvillainy'e imza atan, J Dilla ile çalışmış ve Shades of Blue adlı solo albümü ile gözümde iyice efsaneleşmiş isim Madlib var. Pinata bir işin içinde Madlib varsa o şey kötü olamaz teorimi destekleyen bir albüm olmaktan çıkarak, bir işin içinde Freddie Gibbs varsa da o şey kötü olamaz noktasına taşıyor beni. İkili Pinata'da ilk kez bir araya geliyor. Gibbs'in vahşi flowları ile Madlib'in temiz fakat vurucu beatlerinin birleştirilmesiyle ortaya jazz rap soslu gaddar bir gangsta rap çıkıyor. Gibbs için kendi gelişiminde ve albümün başarısında Madlib'in payı çok büyük. Onun ifadesiyle: You're getting the same meat on any kind of beat but when I work with Madlib, it's a challenge, more of a puzzle, that pushes me to be a better MC6. Gibbs, Madlib'in beatlerindeki diziler ve döngülerin üstesinden gelmenin rap olimpiyatları gibi olduğunu söylerek biraz empati kurmamızı sağlıyor7. Gibbs amacını açıkça ifade etmekte: This shit is not for your clubs; I ain't trying to get on the fucking Grammys. I'm literally just rapping my ass off, rapping like a motherfucker. And with Madlib? People are just gonna ride to this shit8. Albümden şarkıların kliplerinde çete kültürünü tüm çıplaklığıyla sergileyen sanatçı, videolardaki içerikler ile ilgili gelen eleştirilere tabii ki bunların iyi bir şey olduğunu söylemiyorum ama gerçek olan bu, kliplerde yapmaya çalıştığım parlak bir yorumlama şeklinde cevap veriyor9. Albüm kapak çalışması: Herhangi bir spesifik ismin belirtilmemiş olması gruba ait olduğunu düşündürmekte. İlk albümleri çok güzel indie/alt rock grupları ikiye ayrılır: Patlayıp ünlü olanlar ve nedense bunu başaramayanlar. Örnek vermek gerekirse The Strokes, Arcade Fire, Oasis ve The Stone Roses ilk kategoriye giren gruplardan sayılabilir. Melbourne'den Rolling Blackouts Coastal Fever ise kült şirket Sub Pop çıkışlı Hope Downs ile maalesef ikinci grupta görünüyor. Hope Downs'ı dinlediğim günden beri neden diye soruyorum. Bulabildiğim en mantıklı cevap grup isminin çok uzun olması. Sadece Coastal Fever olsa kulağa daha güzel geliyor mesela. Bu albümün ilk kategorideki grupların debut albümlerinden güzellik anlamında hiçbir farkı yok. Bu güzellik kavramı birçok kıstas içeriyor tabii ki fakat en belirgin olanı ağza kolay takılan şarkılarda görülen çabuk bağlanıp çabuk sıkılma durumundan hayli uzak olması. Hope Downs, aşırı groove'un beraberinde getirdiği olumsuzlukları defetmiş. Başından sonuna kadar akılda kalıcı, çabuk moda sokan, kendini hızlıca sevdiren ve beğeni halini çok uzun süre devam ettiren şarkılarla dolu. Bir yılı aşkın süredir dinlediğim bu şarkılardan ne zaman sıkılacağımı ben de merak ediyorum. Hope Downs'ı dinlerken karşılaşılan ilk farklılık sürekli değişen vokaller. Grupta basçı dışında üç gitarist daha var ve hepsi aynı zamanda ana vokal yapıyor. Her şarkıda başka bir ismin vokali devralması bu hem huzurlu hem enerjisi yüksek serüvenin rotalarıyla oynuyor. Gruptan Fran Keaney birbirimizin şarkıları üzerinde çalışsak da şarkıyı ve sözlerini yazan söyler diye açıklamakta1. Bu üçlülük durumu akıllara Beatles'ı getirse de grup, Lennon, McCartney ve Harrison rekabet içindeydiler, biz ise değiliz demekte2. Bu albüm, hisli ve sade punk davul ritimleri üzerine eklenen jangly ve eğlenceli gitar melodileri ile terinizi soğutan pop nakaratlarının harmanlandığı, özellikle yaz aylarında şehirlerarası araç kullanırken alternatifi olmayan güçlü ve oturaklı bir çalışma. Vaktinde Scottie Pippen'a Bulls'un yaptığı düzeyde bir haksızlığın yapıldığı gruba bu haksızlığın kaynağını kınıyarak nice Uzak Doğu konser turları temenni ediyorum.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Herhangi bir bilgiye ulaşılamamakta. Her ne kadar albüm tanıtımlarında LP'lere yer versem de, bu EP 30 dakika süresi ve barındırdığı eşsiz atmosfer ile benim gözümde LP ağırlığında. Güney Londralı müzisyen Burial'ın 2007 tarihli kült çalışması Untrue'nun bile bir tık üstünde gördüğüm Kindred elektronik müzik adına doruk noktalarından. Untrue sanatçının kalfalık eseri ise Kindred ustalık eseri diyebilirim. Untrue kısa ve leziz parçalarla 90'lar rave ile günümüz UK Garage karışımı yeni bir elektronik gezegende size turistik bir amaç sunarken; Kindred aynı karışıma dahil ettiği progressive house ve IDM estetiği ile daha uzun soluklu, tekrarlı partisyonlar ve çoklu katmanlar ile derinleşmiş, size çalışma ve oturma izni vererek gezegenin yerlisi olma deneyimini vaad eden bir albüm. 2010'lu yılların ortalarına kadar kimliği gizli kalmış ve ortamlarda Four Tet Burial mı?'ya kadar varan dedikodulara sebep olan sanatçı1 paylaştığı düşük çözünürlüklü selfie ile bu dedikodulara son vermişti. Gizli kaldığı dönemde plak şirketi Hyperdub'dan kendini saklamıyor sadece ünlü olmak istemiyor şeklinde yazılı açıklama yapılmıştı2. En son yayınladığı LP'nin üstünden 13 sene geçen ve uzun süredir sadece single yayınlayan sanatçı ile ilgili güncel bilgiye ulaşmak çok zor. Bu nedenle tamamen tahmine dayanarak aklıma acaba daha da ünlenmemek için mi albüm kaydetmiyor sorusu gelmekte. Kindred gibi bir albüm herkese daha yıllarca yeter fakat daha da iyisinin üretilebileceğini düşlemek baskılanması zor bir dürtü. Sanırım en sağlıklısı, bir daha albüm kaydetmeyeceğini varsayarak yayınladığı zaman piyango çıkmış gibi sevinmek. Albüm kapak çalışması: Beat Kuşağı'nın önemli isimlerinden, ressam ve film yapımcısı Harry Everett Smith'in 1962 tarihli avangard animasyon filmi Heaven and Earth Magic'in tanıtım fotoğrafı1. Slowdive 22 yıl aradan sonra çıkardığı dönüş albümü Slowdive ile memleketine yıllar sonra dönen bir insanın yaşayacağını tahmin ettiğim hisleri sevenlerine aşılıyor. Yıllar geçse de şehrin değişmeyen sokaklarında yürüyen bambaşka yüzlere rastlar gibi, Slowdive'da da karşımıza özlemi duyulan müziğin aynısı bu sefer bambaşka şarkılar ile çıkıyor. Genelde grupla aynı isme sahip albüm, ilk albüm olur. Bu grubun yalın bir şekilde kendini anlatma ve tanıtma amacı güttüğünün sembolüdür. Slowdive ise kuruluşunun 28. yılında çıkardığı 4. stüdyo albümüne kendi adını koymayı seçerek bunca geçen zamanın ardından sanki yok olmuş da yeniden doğuyormuş gibi. Aslında bu aynı zamanda Slowdive'ın internet çağında çıkmış ilk albümü ve mix için çağın en başarılı dream pop gruplarından Beach House'ın prodüktörü Chris Coady ile çalışması gelecekte yolculuk yapmış birinin yeni dünyaya adapte olması için ona yardım eden güzel bir rehber tadında. Slowdive güneş batıran melodileri, spiritüel efektleri, kariyerindeki en baskın davul partisyonları ve şiirsel vokalleri ile shoegaze/dream pop eksenindeki bir geri dönüş albümünden beklenenden çok daha fazlasını veriyor. Grubun albüm çıkışı ile birlikte 2017 dolaylarında verdiği röportajlara baktığımda ise şok olmamak elde değil. Sadece eski toprak shoegazers'ların Slowdive dinlediğini, yeni jenerasyonun kendilerinden bihaber olduğunu düşünmeleri; aktif genç gruplardan hayranları olduğunu duyunca şaşırmaları çok ilginç2. Sanki 22 yılı internetin olmadığı bir sahil kasabasında geçirmişler gibi. Biri de çıkıp sen Slowdive'sın kendine gel dememiş mi? Zaten 2014 Primavera'daki performanslarında kendilerini dinleyen kalabalık kitleyi görüp durumun düşündüklerinden çok farklı olduğunu fark ediyorlar ve yeniden birleşip albüm çıkarmaya karar veriyorlar3. Artık 40'larında ebeveynler olduklarını belirten Rachel Goswell, gençken daha kaygılı ve değişimden korktuğunu belirtiyor. Yaşlandıkça umursamadığını, denge kurabildiğini, daha mutlu ve daha sakin olduğunu söylüyor. 20'lerine nazaran 40'lı yaşlarından daha çok keyif aldığını aktarıyor4. Bu mod yeni Slowdive'da da mevcut. Geri dönüş albümü yapıyoruz stresinden ziyade; huzur içinden yükselmiş geleceği süzen bir yaratıcılık kokuyor. Belki bu tarz albümlerde başarının sırrı da budur.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Caroline Robert ve Vincent Morisett'e aittir. Albüm kapağında bir banliyö evi fotoğrafının yansıtıldığı duvarın önünde duran 1979 Mercedes 280 SE model arabanın fotoğrafı bulunmaktadır. İkili bu yöntemde Alfred Hitchcock'un Trompe-l'oeil yaratımını referans aldıklarını belirtmiştir. Grup, albümü var olmayan bir filmin müzikleri diye nitelendirerek kapak görselinin bu boşluğu doldurduğunu belirtmiştir1. 2004 yılında 21. yüzyıl indie'sinin ateşleyecilerinden olduğunu düşündüğüm Funeral ile fevkalade bir debut albüme imza atan, ardından 2007'de Neon Bible ile dinleyicilerini sevindirmeye devam eden Arcade Fire, üçüncü stüdyo albümü The Suburbs ile 2 Ağustos 2020 tarihi itibariyle 10 yılı devirmiş durumda ve şimdiden bu albümün 10. yılını doldurmasının anlamına dair yabancı kaynaklarda birçok yazı çıkmakta. NME'nin Why Arcade Fire's 'The Suburbs', at 10 years old, is the perfect album for now2 başlıklı yazısında şu anda içinde bulunduğumuz pandemi etkili hayat sebebiyle bu albümün zaman kapsülü özelliğinden yararlanmamız gerektiği anlatılmış. Albümdeki müziği geçmişten günümüze ekilen fısıldamalar, güzel zamanların geleceğini anımsatarak geride kalmış tasasız günler ve daha zor olanı anlamamıza yardım edecek nostalji olarak betimlemiş. Açıkçası Arcade Fire özellikle ilk üç albümünde nostaljiyi ve geçmişe özlemi hep hissettirmiştir fakat bu albümde Win Butler ve Regine Chassagne 30'lu yaşlarının ilk yarısında. Toyluk günlerine özlemle saflığı ve geçmişten kopmuş geleceğe bakan olgunluğu bir araya getirmekte. Arcade Fire'ın The Suburbs ile Yılın Albümü Grammy Ödülü'nü alması indie müziğin ana akıma dahil olmasında etkisi büyük hadiselerden biri olarak görülmüştür hep. Bugünden bakınca hak vermemek elde değil. 2000'lerde post-punk revival çerçevesine sıkışmış indie'nin, bu Grammy Ödülü sonrası grupların festival afişlerindeki puntolarının büyümesinden, anlaşma yaptıkları daha büyük plak şirketlerine geçişlerine kadar ana akıma hızlı hücumu gözlemlenebiliyor. İlk iki albümde minimal havada indie rock sunan grubun, the Suburbs'de ucundan elektronik ve pop etmenleri de müziğine katarak indie rock ile diğer türler arasında köprüler kurulmasına olanak sağladığını ve akılda kalıcı güzel şarkılar yaparak bunu Grammy Ödülü ile perçinlediğini ve nihayetinde dünyaya sunduğunu düşünüyorum. Butler vaktinde The Suburbs için Depeche Mode ile Neil Young'ın karışımı diyerek 2010'ların indie müziğinin büyük ölçüde formülünü vermiş görünüyor3. Grup bu albümde kendi anıları üzerinden Amerikan banliyö hayatını anlatırken dinleyicileri de kendi geçmişlerine veya özlem duydukları zamanlara götürüyor. Albüm kapak çalışması: Film müziğinin farklı kapakları Nathanio Strimpopulos'a aittir1 fakat ana görselin kimin çalışması olduğuna dair net bilgiye ulaşılamamakta. Geçtiğimiz ay 92 yaşında hayata veda eden (6 Temmuz 2020), film müziği bestecisi, usta müzisyen Ennio Morricone'nin 87 yaşında Quentin Tarantino filmi The Hateful Eight için bestelediği müzikler son dönemin dikkat çekici çalışmalarından. Morricone'nin bu müzikleri filmin hiçbir sahnesine bakmadan sadece senaryoyu okuyarak bestelemesi ise tek kelimeyle dahice2. Görsellerden izole üretimin, görsellerin kopyası olmayan seslerin ortaya çıkmasına olanak sağladığı ve bu sayede bütünü zenginleştirdiği ve derinleştirdiği söylenebilir. Ayrıca Morricone eskiden yaptığı western müziklerin geçmişte kaldığını, The Hateful Eight için filme has, yeni bir müzik üretmek istediğini belirtmiş3. 2015 yılında Abbey Road Stüdyoları'nda Morricone şefliğinde Çekya Ulusal Senfoni Orkestrası ile kaydedilen müzikler4, sanatçının 40 yılı aşkın aradan sonra (the Good, the Bad, and the Ugly, 1969) bir western film için bestelediği ilk çalışmaları. Önceki filmlerinde sıklıkla Morricone müziklerini kullanan ve sanatçının büyük hayranı olan Tarantino'nun ilk ve son kez bir filminde Morricone orijinal çalışmalara imza atıyor5. Esasen bu tarihsel ve anlamlı noktalar The Hateful Eight'e yer verme sebebimde küçük bir paya sahip. Asıl büyük pay müziğin kendisinde. Şiddetin habercisi, şık ve tarifsiz gerilim anları, yıllar önce filmi izlerken hissettiğiniz yoğun atmosferi sürekli diri tutuyor. Albümün sanatçının kariyerinde imza attığı kült film müzikleri içinde bile en başarılılarından biri olduğunu düşünüyorum. Bu müzikleri soğuk bir kış günü, akşamüstü saatlerinde Hollanda'nın en güvenli sokağında yürürken dinliyor olsanız bile aklınıza birazdan yaşayacağınız felaket senaryolarının gelmesi ve kalp atışlarınızın hızlanması olası. Bunun en büyük sebeplerinden biri belki de Morricone'nin şu sözleri: Tarantino didn't give me any specific indications or specific requests for what he wanted. He just mentioned the importance of the snow6.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak çalışması: Kültür sanat platformu Afropunk'a1 aittir2. D'Angelo, 2000 yılında yayınladığı kült albümü Voodoo'dan 14 yıl sonra bu sefer daha karanlık, daha katmanlı, daha deneysel, daha ağır ve daha politik bir albüm ile taklit edilemeyen formülünü sunmaya devam ediyor. Soul ve funk müziğin görkemli geçmişini alıp siyahi müziğin gelecekte nasıl olabileceğini idrak etmemizi sağlıyor. Voodoo albümünün getirdiği şöhretin neticesinde seks sembolü olarak görülmesi ve dini yetiştirilme tarzı arasındaki çatışmanın3 ardından gelen özel hayatındaki ciddi sorunların da etkisiyle müzisyenin kariyerinde 14 yıllık boşluk görünse de, esasen Black Messiah üzerinde çalışmaya 2000'lerde başlamış. Black Messiah için yılların uzamışlığına son veren ateşleyici faktör ise 2014 yılında ABD'de gerçekleşen Ferguson protestoları olmuş. 18 yaşındaki savunmasız siyahi genç Michael Brown'ı öldüren polis Darren Wilson'ın suçsuz bulunduğu gece D'Angelo menajerine şunu söylemiş: I want to speak out!4. Questlove, Pino Palladino, Q-Tip gibi müzisyenlerin de katkılarıyla günümüzün siyahi müzik kültüründen çıkma en görkemli çalışmalarından Black Messiah'taki müziği veya türleri ayırırken ırka dayanan bir kültür ayrımı yapmak belki yanlış olsa da, albümdeki müzikal elementlerin geçmişine ve albümün lirikal temasına bakıldığında bu konseptle eşlememek zor. Özellikle solo olarak öne çıkmayan vokalin, yoğun enstrümantasyon ve koro formundaki diğer vokallerin etkisi altındaki kullanımı black gospel müziğin öne çıkarak kolektif siyahi hissiyatı görünür kılmasını sağlamış. Prodüksiyonda yer yer lo-fi yer yer tertemiz funk kalitesi sunan farklı yaklaşımların yanında baskın bas, davul ve synth kullanımı dikkat çeken albüm, vücudunuzu hafifçe dans moduna sokan funky gitarları ve akılda kalıcı vokal düzenlemeleri ile D'Angelo'nun problemlere pozitif ruh haliyle çözüm bulmayı tercih ettiğini gösteriyor. Mücadele edebilecek gücü elde etmek için öncelikle bize motivasyon sağlayacak sağlıklı psikolojiye ihtiyacımız olduğunu hatırlatıyor. Albüm kapak tasarımı: 1988 tarihli Witness to the Bizarre adlı fanzinin ön kapak resminden alınarak tekrardan düzenlenmiştir. Kapak tasarımı Jim Taber'a aittir1. MGMT konusunda en üzüldüğüm nokta ilk albümleri Oracular Spectacular ile ana akım endüstride patlama yaptıktan sonraki albümlerinde farklı denemelere girişerek 2010'ların indie ekmeğini yiyememiş ve bunun üstüne bir de uzun yıllar ilk albümü ne güzeldi, ah nerde o 2000'ler muhabbetine meze olmalarıdır. Little Dark Age gibi bir albümü 2010'ların sonunda değil de indie'nin altın çağı ilk yarısında çıkarsalardı kendileri için hayli bereketli olacak fırsatları ve yılları kaçırmayacaklardı. Geç olsun güç olmasın diyerek bu şerbetiyle içimizi baymayan, biberiyle dilimizi yakmayan, İkiz Kuleler arasında yürüyen Philippe Petit ayarında denge tutturmuş albüme geçelim. Neo saykedelia'dan synthpop'a genişleyen bir çemberi kucaklayan Little Dark Age'i grubun yeni bir denemesi diye beklentisiz dinlemeye başlamam ile büyülenmem arasında geçen süre çok kısaydı. MGMT hit şarkı yapabildiğini debut'sunda kanıtlamış, kafasının da deneysel forma girebildiğini sonraki albümlerinde göstermişti. Little Dark Age, tüm bu tarafların 15 yılı aşkın tecrübenin verdiği olgunluk ile harmanlandığı ayakları yere basan ve çok yükseğe sıçrayabilen bir albüm. Bu albüm başarısız bir girişim olsaydı grup bir Interpol olarak yoluna devam edecekti veya belki bir daha belini doğrultamayacaktı ama uzun soluklu grup olma yolunda büyük bir adım atarak kariyerini kurtardığı söylenebilir. Konuk sanatçı olarak bazı parçalarda Ariel Pink, Connan Mockasin gibi isimlerle birlikte çalışılan albümün ismi Trump dönemine atıf içermekte. Albüm kayıt ve yazım süreci ABD başkanlık seçimlerine denk geldiği için, Trump'ın seçilmesinin grubun üzerinde birçok Amerikan vatandaşı gibi etkisi olmuş. Grup Trump'ı görüp Little Dark Age dediyse koronayı görüp çoktan dağılmıştır diye düşünüyorum. Albümdeki 80'ler pop etkisi ise göz ardı edilemez düzeyde. Grubun Talking Heads, Depeche Mode gibi gruplardan etkilendiği, 80'ler pop sevgisi bilinmekle birlikte bu sefer özellikle retro pop tertemiz öne çıkmakta. Bu noktada Vanwnygarden 80'ler Sovyet pop denen küçük bir dünya keşfettiğinden ve Rusya, Litvanya gibi ülkelerde yapılan 80'ler erken dönem synthpop'tan etkilendiğini belirterek albüm hakkında ilginç bilgiler veriyor2. Bu yeniden doğmuş MGMT, sarkastik kara synthpop işi Little Dark Age'i müzik tarihine altın harflerle kazıyor ve kendine aşık ediyor. Sanki yeni muhteşem bir grup keşfetmişim gibi geleceğe dair aşırı heyecan verici.


Modern Müzik Tarihinden 250 Albüm kitabıyla 19. yüzyıl sonundan günümüze kadar gelen süreçte modern müziğin öyküsünü, albümlerden örneklerle okuyucuya sunan müzisyen ve müzik yazarı Mustafa Şardan, 2010-2019 yılları arasında yayınlanmış hip-hop'tan punk'a, elektronikten indie'ye farklı türleri içinde barındıran, unutulmayan albümleri birbabaindie. com okuyucuları için derliyor. Her çarşamba, 2010'lardan Albümler ismiyle yayınlanan seride ilk albüm incelemesi 2010-2015, ikinci inceleme ise 2015-2019 yılları arasında yayınlanmış albümler arasından seçiliyor. Albüm kapak tasarımı: Grup üyelerinden Andrew Savage'a aittir1. Kendisi aynı zamanda ressamdır ve grubun birçok albümünün kapağını tasarlamıştır2. Parquet Courts, kendi grubunuza isim arıyor olsanız ismi çok kötü gelecek, fakat grubun müziğini duyduktan sonra ismi çok güzel gelen gruplardan. Gitarist Austin Brown neden böyle bir isim seçtikleri sorusuna Radiohead was already taken diyerek gülümsetmiştir3. Grubun ilham aldığı noktalar genel alışkanlıklarından biraz daha farklı. 60'lar garage, 70'ler punk, 90'lar Amerikan alternatif rock ve 2000'ler indie kavramlarını aynı cümlede duyunca benim gibi fazlasıyla heyecanlanmaya başlayan bünyeler için Light Up Gold bulunmaz bir nimet. İçindeki her şarkının füzyonu farklı olsa da albüm üzerine daha genişletilmiş bir formülizasyon yapılırsa gitar melodilerini 60'lar garaj, davulun yüksek tempo sade yürüyüşlerini ve bas riflerini 70'ler punk, vokal kullanımlarını erken 90'lar Amerikan alternatif rock sahnesi ve prodüksiyon rengini 2000'ler indie'den kök aldığı söylenebilir. Sözler konusunda ise Andrew Savage albümün yirmili yaşların sonu ruh halinden ileri geldiğini ve bazı parçaları ergenlikteki gençlerin anlamayacağından bahsetmiştir4. Albüm kapağındaki boğanın sahip olduğu enerjiye paralel, maruz kaldığı acıya ise zıt bir şekilde ritim pompalayan albüm aynı zamanda barındırdığı birkaç şarkısıyla cover yapmadan bazı güzel grupları anımsatma özelliğine sahip: N Dakota ile Pavement'ı, No Ideas ile The Vaselines'i evine konuk etmekte. Hatta Pavement'tan Stephen Malkmus grubu ilk kez duyduğunda Pavement sandığından bahsetmiş5 ve N Dakota parçasını yazmış olmayı isterdim demiştir6. Malkmus kanımca ilk cümlesiyle abartmış olsa da ikincisinde dürüst davranmıştır. Gruptan favorim Light Up Gold olmasa Parquet Courts'un sonraki yıllarda çıkardığı başarılı albümlerin tadını alamazdım. Light Up Gold ana yemeği güzelleştiren, insanı masaya ve mekana ısındıran harika bir başlangıç tabağı. Albüm kapak çalışması: Kapaktaki fotoğraf Kendrick Lamar, The Little Homies ve Vlad Sepetov'un yönetimi altında Denis Rouvre tarafından çekilmiştir1. Beyaz Saray'ın önünde toplanmış bir grup siyahi erkek ve çocuk tasvir edilmiştir. Ortada bebek taşıyan kişi Kendrick Lamar'dır2. Fotoğraftaki diğer kişiler için Lamar çocukluğumdan beri birlikte büyüdüğüm kişiler demiştir3. Hiphop ile caz her zaman birbirini tamamladı fakat aralarında her zaman müziğe ve sözlere dayalı bir iletişim bariyeri oldu. Kendrick ise türü keşfetmek için yeni yollar buluyor. Ünlü albümlerden sample kullanmak yerine müzisyenleri stüdyoya getiriyor4. Bu sözler Kendrick Lamar'ın müziğe bakış tarzındaki farklılıklardan birini çok iyi özetleyerek sanatçı hakkında muhteşem bir tespite imza atan Thundercat'e ait. Aslında Kendrick Lamar hakkında yazılacak daha çok fazla şey var. Kendisinden yola çıkarak sadece müzisyenlik veya müzik özelinde meselelere değil kültürel, ekonomik, sosyal, ticari, vb. tonla yan konuya geçiş yapılabilir. Fakat 100 albüm içerisinde belirteceğim başka Lamar albümleri de olduğu ve albümleri özet niteliğinde yazdığım için söylemek istediklerimi daraltarak albümleri konumlandırdığım özelliklerine göre aralarında dağıtmak durumundayım. To Pimp A Butterfly, Lamar'ı hiphop aleminin yeni GOAT'ı yaptığını düşündüğüm, Boris Gardiner'ın Every n is a star sözleriyle başlayan bir buçuk saate yakın bir klasik. Dr. Dre, Flying Lotus, Pharell Williams, Thundercat, Kamasi Washington, Snoop Dogg olmak üzere 50'den fazla ismin içinde bulunduğu albüm hiphop severlere caz; caz severlere hiphop'ı sevdirecek, 30 yıl öncesinin golden age of hiphop ekolünden etkilenerek ana akımı ateşe vermiş görkemli bir çalışma. Enstrümantal çeşitliliğin, avangard atmosferin, güçlü sözlerin ve harika flow'ların bir araya geldiği albümde, Lamar sadece başarılı bir hiphop sanatçısı değil, dahi bir 21. yüzyıl bestecisi olduğunu kanıtlıyor. Albümde seçtiği müzisyenler, kafasında kurguladığı ve harmanladığı müzikal formlar ve iyi anlamda sakat çalışan beyniyle benim için aslında sadece hiphop'ın değil günümüzde müziğin sanatçı çerçevesinde en tepedeki ismi haline geliyor. Uzun süre Radiohead için This is our Pink Floyd dendi ve bence artık Lamar için de This is our Radiohead denebilir.