Bir kültürün, bir halkın şekillenişinde en önemli unsur coğrafyadır şüphesiz. Peçenekler hareket halinde oldukları ve yaşam sürdükleri bu coğrafya sayesinde önemli bir güce kavuştular. Coğrafya ana vatanlarına benzemekte, onların savaşçı özelliklerine ve hayvanlarının otlak ihtiyacına cevap vermekteydi. Uzun mücadeleler ve göçler sonrası "9. asrın ikinci yarılarında Don, Kuban, Dnepr, Kırım, Tuna bölgelerine yayılan Peçenek Türkleri çeşitli boy beylerinin idaresinde, hepsi kendi başına buyruk bir şekilde yaşıyorlardı. Peçenek toplumu özgür toplum yapısına sahipti, hiçbir devlete tabiiyette bulunmuyorlardı. Bu nedenle kendileri de bir devlet teşekkülünde bulunmamışlardır. Peçenekler, Karadeniz'in kuzeyindeki sahaya dağılmış ve her bir uruk kendisine düşen mevkii işgal etmiş vaziyetteydi. Hayvancılık, avcılık, savaş ve akınlar Peçenek insanının ihtiyaçlarını fazlasıyla karşılamaktaydı. Her zaman at sütünde, elde kılıç ve okla geçirdiklerinden her zaman için sefere hazır bir atlı ordu halinde bulunurlardı. Peçenekler geçimlerini sahip oldukları savaşçı yeteneklerine borçluydular. Hem ganimet için akınlar yapıp hem de Bizans gibi merkezi devletlerde paralı askerlik yapıyorlardı. Savaşçı özellikleri onların kültür dairesini şekillendiren en büyük etkendir. Hayat tarzları tamamıyla bu güçlü özellikleri üzerinden şekillenmiştir. Tıpkı diğer göçebe savaşçı Türkler gibi coğrafyayı iyi kullanıp, savaş taktiklerini ona göre uygulamışlardır. Konar göçer olmanın verdiği öz güvenle hareket kabiliyetlerini güçlü kılmışlardır. Akıncı, mobilize bir kültür oluşturmuşlardır. Zamanla bu özelliklerini kullanamamaları ve yitirmeleri onları diğer topluluklar içinde erimeye itecektir. Savaşçı özelliklerinin güçlü olmasında şüphesiz ki atın önemi çok büyüktür. Yiğit ölünce atı da öldürülür ve sahibiyle gömülürdü. Sahibinin öteki dünyada atına bineceği ve yaşamlarını sonsuza kadar birlikte sürdüreceklerine inanılırdı. Peçenekler de dönemin birçok Türk halkı gibi konar-göçer yaşam tarzına sahiptirler. Bu özellikleri, onların özgür yapıları ve otorite tanımazlıklarıyla da birleşince, güçlü Peçenek askeri gücünü doğurmuştur. Göçebeliğin ana sebebi iklimdir. Göçebelikte insanların ve hayvanların iklime, coğrafi şartlara bağlı olarak sürekli hareket etmesi söz konusudur. Göçebe yaşamın zor olması mücadelecilik ruhunu geliştirmiş bu da savaşçı toplum yapısına neden olmuştur. Ayrıca Peçenekler'de ve genel anlamda Türklerde tarımın gelişmemesi özel mülkiyeti, özel mülkün gelişmemesi de sınıf farklılığını ve kölelik anlayışını engellemiştir diyebiliriz. Türkler asker ve idareci olarak yerleşik düzene geçilmesi taraftarı olmamışlardır. Göçerlikten yerleşik hayata geçilmesinin siyasi egemenliklerinin ve hatta varlıklarının sonu olacağı fikrine sahiptiler. Ayrıca şehirleşmeyi tembellik olarak algılamışlardır. Türk göçebeliği hiçbir yerde durmaksızın yaşamak değil mevsimsel doğal yaşama uyumdur. Hatta doğaya anlam yükleme süreci yaşayışa, geleneklere, inanışa yönelik içerikler taşıyabilmektedir. Peçenekler, Kafkasların kuzeyinden Macaristan bozkırlarına uzanan alanda konar-göçer vaziyette 8 büyük uruğun altında toplanmışlardı. Bulundukları coğrafyada birçok Türk ve Slav boyları mevcuttu bunlardan karşılıklı etkileşimleri söz konusudur. Peçeneklerin günlük hayatta kullandıkları aletler ve silahlar Orta Asya menşeli eserlerdi. Gündelik kullanılan gereçlerde örneğin; çömlek, sürahi, ibrik ve güğümlerde özellikle estetik bağlamında önemli, çok detaylı işlemeler bulunmuştur. Bitki kökenli motifler özgünlüğü bakımından önemlidir. Ayrıca kuşak süsleri, at koşumları da önemli bulgulardandır. Yeni coğrafyalarında Orta Asya kültürünü uzun müddet yaşatmışlardır. Bozkırda atın önemi çok büyüktür. Savaşçı ve göçebe Türklerin hayati değeridir. Göçebelik genel anlamda mimariyi engellemiş, taşınabilir sanat ve çadır kültürü gelişmiştir. Sürek avları, at yarışları, güreş, okçuluk, kılıç oyunu ve çevgen denilen atlı top oyunu önemli sportif faaliyetlerdendir. Peçeneklerin'de alfabe olarak, tıpkı Hazarlar gibi ufak tefek değişikliklerle birlikte, Göktürk Alfabesini kullandıkları bilinmektedir. Peçenekler ait olduğu keşfedilen yazıtlar bize oldukça değerli bilgiler ve buluntular sunmaktadır. Türk milletinin bir parçası olan Peçeneklere ait bu yazıtlar 1799 senesinde, Macaristan'ın Torontal vilayetindeki Nagy-Szent-Miglos denilen yerde, bir evin avlusunda bulundu. İlk olarak Atilla'nın mezarı da sanılan buluntular süren çalışmalar sonunda aydınlatıldı ve Atilla'ya ait olmadığı anlaşıldı. Kök Türk alfabesinin devamı olan bir dille yazıldığı ve Peçeneklere ait izler taşıdığı saptanmıştır. Peçenekler diğer Türk boyları gibi Gök Tanrı inancına mensuptular. Bildiğimiz gibi gökte yaratıcı bir tek Tanrı tasavvuru ve yanında Animizmin ana hatlarını oluşturduğu bu din, Orta Asya'nın kadim inancıdır. Tabiatla oldukça içi içe bir inançtır. Kam, Şaman, Baksı bu inancın dini görevlileri, ayinleri yöneten, tanrıyla ve ulu varlıklarla iletişime geçen kişilerdir. Animizm; bütün varlıkların ruh sahibi olduklarına inanmaktır. Animistlere göre canlı cansız her şeyin bir ruhu vardır. Bu ruhların görevleri ve adları beraber bulundukları maddelere göre belirtilmektedir. Gök Tanrı inancına göre her varlığın bir ruha sahip olduğuna inanılmaktadır. Örneğin Ağaç, Dağ, Nehir, Kurt, At, Ateş kültleri ve bunların genel anlamda ifadesi olarak da kullanılan Yer-Sub kültleri oldukça önemli inanışlardır. Her varlık hem maddi hem de ruhi olarak iki şekilde algılanır. Eski Türkçede Tanrı sözcüğü Tengri biçiminde söylenirdi, ayrıca Tengri sözcüğü, gök anlamına da gelirdi. Eskiden Kök olarak söylenen gök sözcüğünün ise Eski Türkçede üç anlamı vardı: Biri bugünkü kullandığımız anlamı ile gök, gökyüzü; biri, yine bugünkü kullandığımız anlamı ile mavi renk; biri de bugün kullanmadığımız anlamı ile ulu, yüce, kutsal. İşte Kök Tengri/Gök Tanrı deyiminde geçen kök/gök sözünün taşıdığı anlam ulu, yüce, Kutsal'dır. Buna bağlı olarak da Kök Tengri/Gök Tanrı deyimi Ulu Tanrı, Yüce Tanrı anlamlarına gelir. Söz konusu olan tek bir yaratıcı Tanrı ve bu tek Tanrı'ya yapılan saygı dolu bir sesleniştir. Türklerin kendi öz inançları, tek tanrıcılığa dayanır. Gök Tanrı'nın özelliklerinden söz etmek gerekirse şunlar söylenebilir: Öncelikle tektir, eşi ve benzeri yoktur. Yaratıcıdır; bilinen ve bilinmeyen her şeyi O yaratmıştır. Savaşlarda Tanrı'nın iradesi ile zafere ulaşılır. Buyurur, iradesine uymayanları cezalandırır. İnsanlara kut ve uluğ bağışlar ama bunları layık olmayanlardan geri alır. Canlılara yaşam verir. Ölüm onun iradesine bağlıdır. Varlıklara yaşam verdiği gibi, dilediğinde de onu geri alır. Türklerde dini ve milli törenlere bütün herkes katılırdı. Toy adı verilen şölenlerde kurbanlar kesilir, at yarışları düzenlenir ve dans edilirdi. Bu durum Türkler arasında sosyal dayanışmanın gelişmesine ortam hazırlamıştır. Törenlerde en çok Kopuz adı verilen bir müzik aleti kullanılırdı. Şölenlerde düzenlenen yağmalı toy geleneği vardı. Hakanlar, boy beyleri zaman zaman çadırlarını, mallarını halka yağmalatırdı. Törenleri kamlar yönetir. Kam, Türk halk kültüründe büyücü din adamı ve şifacıdır. Şaman, Baksı ve Gam olarak da telaffuz edilir. Topluluklarda doğaüstü güçlerle iletişime geçtiğine inanılan din adamıdır, hastalara şifa verir, Tanrıyla insanlar arasındaki iletişimi sağlar. Zamanla bulundukları coğrafyada üstünlüklerini kaybedince diğer unsurların arasında erimeye başlamışlardır. Bir kısmı Hristiyanlaşmaya başlamış, bir kısmı da Anadolu'ya doğru kayıp buradaki Türklerle birleşmişlerdir. Netice olarak kültür ve inanç bazında değişime maruz kalmışlardır.


- 1. 1. "Ölürüm sevdiğim zehirim sensin..." - 2. 2. "Sinemde gizli yaramı kimse bilmiyor. Hiçbir tabip şu yarama merhem olmuyor. Boynu bükük bir garibim yüzüm gülmüyor. Gönlüm hep seni arıyor, neredesin sen?" - 3. 3. " Söylerim sözüm almıyor. O yar yüzüme gülmüyor. Garip gönlümü bilmiyor. Eyvah eyvah!" - 4. 4. "Kalpten kalbe bir yol vardır görülmez. Gönülden gönüle gider." - 5. 5. "Ben seni senin gözünden sakınırım, kıskanırım..." - 6. 6. "Mevlam ayrılık vermesin gökte uçan kuşa Leylam..." - 7. 7. "Bir kazma al bir kürek, mezarımı kaz gayrı..." - 8. 8. "Açma zülüflerin yar yellere karşı. Senin zülfün benim telim değil mi?" - 9. 9. "Cennet alada eşlerin güzel. Emsalin dünyada yoktur bulunmaz." - 10. 10. "Vade tekmil olup ömrün dolmadan, emanetçi emaneti almadan, ömür bağının gülü solmadan, varıp bir cananın kulu oldun mu?" - 11. 11. "Sevda çöllerinde ben mecnun oldum. Şu garip gönlümün yarisin bildim. Bir başka seversen işte ben öldüm! Ne olur ölmeden öldürme beni!" - 12. 12. "Ey garip gönlüm dertli yoldaşım! Niye belli değil baharın kışın? Var mıdır sormazlar ekmeğin aşın. Zengin isen ya bey derler ya paşa. Fukaraysan ya abdal derler ya cingan haşa!" - 13. 13. "Kalpten kalbe bir yol vardır, gözünen görünmez sırdır. Ikimizin kalbi birdir. Sen benimsin ben seninim." - 14. 14. "Ben yandım aşkım narına. Meyletmem dünya malına. Ölürsem ben mezarıma, gelme gayrı. Gelme leyli leyli..." - 15. 15. Ve son olarak diyor ki üstad: Bir söyleşisinde "Bana öldü demeyin, yoruldu gitti deyin" demişti. Gariplerin ustası, bozkırın tezenesi, halkın sanatçısı Neşet Ertaş yorulup gideli 6 yıl oldu... Bize bıraktığı en güzel miras dillerden ve gönüllerden düşmeyecek olan en güzel türküleri ve türkü sözlerini sizler için derledik. "Hep sen mi ağladın hep senmi yandın,


Önce bir bardak su içmelisin. Sakince oturmalı ve kendini rahatlatmalısın. İstersen bir tütsü yakabilir ya da sevdiğin bir kokuyu sıkabilirsin. Seni rahatlatacağını düşündüğün, gözlerini kapattığında sana sakinlik verebileceğini düşündüğün her ne varsa onunla başlayabilirsin. Rahatladıktan sonra bir aynanın karşısına geçebilir yahut yatağına uzanıp gözlerini kapatabilirsin. Birkaç derin nefes ardından ''Bu gün kendim için ne yaptım?'' sorusunu sormalısın kendine. Cevap bulabiliyor olmak seni daha bitmemiş olan gün için motive edecektir muhakkak. Eğer bugün kendin için bir şey yapmamışsan, lütfen hemen harekete geç. Bugün seninle var! Kendin için bir kahve, bir yemek, bir cilt bakımı... Sadece sen istediğin için. Sadece sen var olduğun için yap bunu. Kendin için yaptığın her şey sana değerli olduğunu bir kez daha hissettirecektir. Her şeyi bir kenara bırak ta, dön bir bak kendine.. Sen olduğun için o rutinler, o telaşeler, emekler, saygılar, sevgiler.. Sen varsan var her şey ve herkes, sen yoksan hiç.


Belki bir Türk vardır bu şarkıyı benim gibi dinleyen" diyorsun Zehra. Yıl 2021 ve ben de 84 yaşımda olduğumu bilerek yorum yapıyorum 23 yaşındaki Zehra kızım. "Ruhumu dinlendirmek için" diye ekliyorsun. Ben de öyle yapıyorum. Sana ve Baez'e sağlıklı ve mutlu günler diliyorum. Yorumların sayısı bugün 2811 olmuş. Benim yorumum da en üstte yer alıyor hep. Meğer en iyi yorumlar esasıyla sıralamışlar yorumları. Bana göre; tarih ya da iyi olarak betimleme, işin iletişim açısından teknik yanı, yaşıma hürmeten öne alıyorlardır beni gibime geliyor. Bir Yidiş türküsüydü aslında. Sözleri de müziği de epey elden geçmişti. Baez 1941 doğumlu olduğuna göre türkü, 1930'lardaki yokluk günlerini anımsatıyordu belki de. Demek ki; türkü, Baez'den çok önceki günlerde söyleniyordu. Çeviride kesime götürülen hayvanı Buzağı olarak tanımlamışlar; ama ne kadar yoksul olursa olsun, henüz süt emen 6 aylık yavruyu kesime götürmez köylü. Yidiş dilinde Dona olan bizin dilimizdeki Danadır kuşkusuz. En azından 15 aylık vardır. Bir buzağı var, hüzünlü gözlerle bakan. Ve çok yukarılarda bir kırlangıç, Buzağı gökyüzüne hüzünle bakınca Kanatların olsaydı sen de özgür bir kırlangıçtın şimdi diyor çiftçi buzağıya. Edebiyat yorumcularının bu konuda değişik görüşleri var. Çeşitli metaforları yorumluyorlar. Zaten söz yazarı da Polonyalı bir Yahudi yazar. Sözlerin birkaç el değiştirdiğini söylüyor kaynaklar; hatta bestenin bile. Son noktayı 1960'da Joan Baez koymuş ilk albümünde. O günden bu yana Baez gibi söyleniyor bu şarkı, onun protest yorumuyla. Bir buzağı var, hüzünlü gözlerle bakan. Ve çok yukarılarda bir kırlangıç, Ve bir yaz gece yarısına kadar. Ve bir yaz gece yarısına kadar. 3 oktavlık pürüzsüz soprano sesi, uzun saçları, doğal ve iddiasız güzelliği ve aktivist kimliği ile Joan Baez,1960 gençliğinin Madonna'sı olur. Kendi şarkılarını yazabilmesine rağmen, Amerikan köklerinin ortaya çıkmasında ön safta rol oynayarak geleneksel folk baladlar söyler. İyi ki de söylüyor Joan Baez, 7'den 70'e hatta daha ilerisine- hepimiz dinliyoruz büyük bir beğeniyle. Konu hayli ilginç, ben yararlanmanız için iki kaynak vereyim size. Rahatça ve geniş bir zamanınızda mutlaka okuyun.


Akarsular ve yer altı suları gibi, yeryüzünün şekillenmesinde buzullar da önemli öneme sahiptir. Buz kütlelerinin hareketleri, bir çok yeri şekillendirmiştir. Dünya'nın %10'u buzullarla kaplıdır. Ancak yakın Jeolojik geçmişimizde bu oran %30 idi. Dünya'nın birçok bölgesi şekillenirken buzullardan etkilendiği için halen bu izleri taşımaktadır. Alpler, Cape Cod ve Yosemite Vadisi şu anki şekillerinin karakteristik özelliklerini buzullara borçludur. Buzullar günümüzde de yeryüzünü şekillendirmeye devam etmektedirler. Buzullar, hidrolojik ve kayaç döngüsü gibi yer yüzündeki iki temel döngünün bir parçasıdır. Hidrolojik döngü, suyun atmosferden yeryüzüne, yeryüzünden yer altı kaynaklarına ve ardından tekrar atmosfere dönüşmesi şeklinde ifade edilebilir. Kayaç döngüsü ise; magma kayaçlarının tortul kayaçlara, tortul kayaçların da başkalaşmış kayaçlara dönüşmesini ifade eder. Buzullara gelecek olursak; hidrolojik döngüde yağış yüksek bölgelerde sıcaklığın düşük olduğu yerlerde gerçekleşirse hemen ve doğrudan denize ulaşmak yerine bir buzulun parçası haline gelebilir. Buz bir gün eriyip, denize ulaşacak olsa da bir buzul olarak onlarca, yüzlerce hatta binlerce yıl kalabilir. Buzulu oluşturan kar, sürekli olarak erime ve donmaya maruz kalır. Erime ve donma işlemleri gerçekleşirken azalan basınç ve hava kar yapısını değiştirir. %20 ile %30 arasında hava bulunan eski kar tanecikleri de %20'nin altında basınca ulaştığında buzul buzunu oluştururlar. Buzul, yüzlerce veya binlerce yıllık bir zaman diliminde buzul buzlarının oluşturduğu kalın kütlelerdir. Yüksek dağlık bölgelerde bulunur. Çok miktarda küçük buzullardan oluşur. Bir akarsu edası vardır. Vadi şeklinde aşındırılmış yüzeyde çok yavaş bir şekilde ilerler. Başlangıç noktasından itibaren belirli bir noktaya kadar uzanan buz deresidir. Genelde çok geniş olmazlar, çoğu gözlenen vadi buzulları dardır. Uzunlukları ise Dünya'nın farklı yerlerinde coğrafi koşullara göre değişkenlik gösterir. Alaska ve Yukon bölgesinde 112 km kadar devam eden vadi buzulları kayda geçmiştir. Vadi buzullarının aksine, örtü buzulları çok daha büyük boyutlardadır. Geçmişte çok fazla buz örtüsü olmasına karşın günümüzde sadece iki tane örtü buzu bulunur. Birisi Kuzey Yarım Küre'de bulunan Grönland'da bulunur. 1,7 milyon kilometre karelik biz buz örtüsü adayı sarar. Adanın %80'i buzdan oluşur. Ortalama olarak kalınlığı ise 1,500 metredir. Bazı yerlerde buz katmanı 3,000 metreye ulaşabilir. Diğer bir buzul örtüsü ise Güney Yarım Küre'de yer alan Antarktika buz örtüsüdür. Yaklaşık 4,3 Km kalınlığa ulaşan bölgeleri vardır. 13,6 milyon kilometre karelik bir örtüdür. Bu boyutlarda olması Kıtasal örtü buzulları olarak da adlandırılmalarına neden olmuştur. Bu buzulların akış yönleri belirsizdir. Dolayısı ile her yöne hareket edebilirler. Buzul buzunun Antarktika kıyıları boyunca, okyanusa akan kısımlarında buz tabakaları adı verilen buzul türleri oluşur. Bunlar örtülü buzlardan hareket ederek kıyıya ulaşan ve denize doğru hareket eden buz kütleleridir. Denizin yüzeyde kalan kısımları buzulun en kalın kısımlarını oluşturur. Dibe doğru indikçe ise buz tabakasının inceldiği görülür. Bunlar her ne kadar örtülü buzlardan oluşmuş olsa da, kar yağışı ve donan deniz suyunun buzu ile de beslenirler. Plato ve dağların üstlerini örten buzul kütlelerine takke buzulu denir. Üzerinde bulundukları araziyi tamamen örterler. Fakat kıtasal ölçeklere göre çok daha küçüktürler. Takke buzulu ve örtü buzulları genelde bir saçak buzulunu besler. Büyük buz kütlelerinin kenarlarından vadilere doğru uzanan buzul türleridir. Bu aslında bir vadi buzulu türüdür. Dağlarda oluşan örtü buzulu veya takke buzullarının bir parçasından denize doğru akarlar. Birden fazla vadi buzulunun dağların etek kısımlarında toplaşarak geniş bir yelpaze oluşturarak yayılan buzul türleridir. Boyutlar buzul vadilerinin uzunluğuna, sayısına ve hacmine göre değişkenlik gösterir. Buzul buzunun hareketi akış olarak adlandırılır. Akışın iki türü vardır. Bunlardan birincisi plastik akıştır. Buz üzerindeki yükün ağırlığı belirli bir seviyeye ulaştıktan sonra buz, bir plastik malzeme gibi davranarak akışkanlık göstermeye başlar. Diğer bir türü ise buzul kütlesinin tamamının zemin üzerinde kaymasıdır. Çoğu buzulun bu şekilde, tabansal kayma ile hareket ettiği düşünülmektedir. - Havalar aşırı derecede ısınacak ve bu durum kontrol altına alınamayacak. - Beraberinde kuraklık hakim olabilir - Dengesiz bir iklim hakim olacak, sıcak olması gereken bölgeler soğuk, soğuk olması gereken bölgeler sıcak olacak bu durum tarım alanında büyük bir felakete yol açacaktır. Ayrıca bir gün içerisinde yaşadığımız hava durumu değişikliği büyük oranda farklılıklar göstereceği gibi, farklılıklar oldukça sert biçimde seyredecektir. - Okyanusların dengesi bozulacaktır, bu denge bozukluğu beraberinde bir takım okyanus canlıların yaşam faliyetlerini sürdürebilmesi için zorlaşacak ve deniz canlılığındaki çeşitlik azalacaktır - Su seviyesinin yükselmesi vesilesiyle bazı şehirler su altında kalabilir.


Cumhuriyet'in divası Müzeyyen Senar aramızdan ayrıları 3 yıl geçti. Bu sene, 16 Temmuz 1918'de doğan Müzeyyen Senar'ın 100. doğum gününü kutladık. Atatürk'e Dolmabahçe Sarayı'nda şarkılar söylemiş, o istedi diye saçlarını kısa kestirmiş ve yıllarca değiştirmemiş, her rakı yudumladığında Ata'sını anan bir Cumhuriyet Kadını Müzeyyen Senar. Cumhuriyetin Divası 1918'de Bursa'nın Kemalpaşa ilçesinde doğdu. Babası Mehmet Efendi bir eczanede çalışırken, annesi Zehra Hanım özel günlerde ve aile meclislerinde güzel sesiyle şarkılar söylerdi. Müzeyyen Senar küçük yaşlarından itibaren annesiyle şarkılar söyler ve annesini örnek alırdı. Bir gün annesi ile gittikleri bir düğünden sonra Müzeyyen Senar birden kekeme olur. Kekelememek için konuşurken dizlerine vurur Müzeyyen Senar. Öyle ki vurmaktan yara olmuştur dizleri. Birçok doktor, hoca gezmelerine rağmen kekemeliğine bir çare bulamazlar. Sadece şarkı söylerken kekelemez Müzeyyen Senar. Kekemeliği zaman geçtikçe düzelir ancak sinirlendiğinde ve heyecanlandığında tekrardan kekeler. Anne ve babası boşanır Müzeyyen Senar'ın daha sonra. Babasında kalır ancak annesinin özlemiyle yanıp tutuşmaktadır. Bir gün babasının cebinden gizlice para alarak İstanbul'a taşınan annesini aramaya gider. İstanbul'a gider ama annesini nasıl bulacağını bilemez. Sirkeci Garı'nda karşılaştığı iyi kalpli gizemli bir kadın onu evine alır ve ertesi gün annesini bulmasını sağlar. Müzeyyen Senar daha sonra bu kadını bulmaya çalışsa da bir türlü başaramamıştır. Hatta ünlü olduktan sonra verdiği ilk konserlerde bu gizemli kadını görme umudu ile şarkı söylemeye başlamadan önce uzunca bir süre hep izleyicileri gözlemiştir. Ünlü Arap müzisyen Ümmü Gülsüm'ün parçalarını seslendirerek Arap dünyasına da sesini duyurur. Ünü yayıldıkça gazinolarda da söylemeye başlar, Gazinolarda söyledikçe ünü daha da yayılır. Öyle saygı duyulan biri haline gelir ki; Müzeyyen Senar'ın söylediği gazinonun yakınında çalışan taksiciler kornaya dahi basmaya çekinirler. Çalkantılı yaşamı ve evliliklerindeki hayal kırıklıklarına rağmen sahneye hiç ara vermeyen Müzeyyen Senar hamileyken dahi sahneden uzak kalamaz. Arka arkaya çıkardığı taş plaklar onun ülke genelinde tanınmasını sağlar. 1970'lerde televizyonun yaygınlaşması ile televizyon programları da yapan Müzeyyen Senar televizyonda da takdirleri toplar. 1983'te bırakma kararı alır ancak ara ara da olsa sahnelere çıkar. Artık müzeyyen senar yorulmuştur ve yerini gençlere bırakmak istiyordur. 1998 yılında devlet sanatçısı seçilir. 2006 yılında ise son noktayı koyar. 88. yaş günü vesilesiyle 40 kişilik özel bir davetli listesi hazırlatır ve muhteşem bir yaş günü kutlaması ile sahnelere veda eder. Sevdiği işi yapan Müzeyyen Senar bizlere de Türk Sanat Müziğini sevdirir. Gidişiyle doldurulamaz bir boşluk bırakır. Cumhuriyetimizin Divası müziğini ve bizleri 8 Şubat 2015'te İzmir'de yalnız bırakmıştır.


Öncelikle şunu bilmekte fayda var: 2014 yılında NASA'nın Hava Durumu uyduları aracılığı ile yapmış olduğu bir araştırmaya son beş yıl verilerine göre; toprak üzerine düşen yıldırımlar okyanuslara düşen yıldırımlardan 10 kat daha fazla. Yine de okyanus ve denizlere yıldırım düştüğü görülüyor. Tuzlu su tıpkı bir metal kadar iletkendir. Böylesine iletken maddeler akımları yüzeylerinde yayarak etrafına iletir ve bu elektrik akımı aşağı doğru gitmez. Yani yüzeyde yayılır. Böylelikle akım derinlere ulaşmamış olur. Suyun yüzeyinde dağılan yüksek elektrik akımı balıklara ulaşamadığı için herhangi bir deniz canlısı bu çarpılmadan etkilenmez. Tabi balıklara yüzeye çok yakın yüzmüyorsa? Eğer yüzeye çok yakın yüzen balıklar varsa yıldırımın ardından suyun yüzeyinde ters bir şekilde yattığını görebilirsiniz. Hafif bir balık ızgara kokusuyla 😅 Ancak genel olarak balıkların bu kadar yüzeyde yüzmediğini de biliyoruz. Balıklar daha derinlerde yaşarlar. Ancak tatlı sularda durum başkadır. Tuzlu su kadar iletken olmayan tatlı sularda bu akım yüzey boyunca dağılmadığı için daha derinlere doğru iner ve daha fazla canlının zarar görmesine neden olur. Tuzlu suyun daha iletken olmasının nedeni NaCl2'dir Sodyum ve Klorür iyonlarının elektrik yüklerini taşımasıdır. Elektrik akımı tuzlu su ile buluştuğunda bu iyonlar ile doğrudan akımın yönü değişecektir ve iyonların bulunduğu her noktaya elektrik akımı ulaşacaktır. Tuzlu su ve tatlı sudaki elektrik akımının iletimi ile ilgili küçük bir deneyi de isterseniz aşağıdan izleyebilirsiniz. Teşekkürler Sayın Akkaya, yazınızdan edindiğim bilgiler eski merakımı yeniden canlandırdı. Yıldırım "düşer mi?" yoksa "çıkar mı?". Yerden yükseldiğini savunanlar da var. Benim ormanda gördüğüm yıldırım yanıkları; ağacın dibinde daha çok zarar yaparken, aynı ağacın tepesine doğru daha az zararlı oluyordu. Sanki ilk ateşleme aşağıdan yukarı doğru oluyor izlenimi kalıyordu bende. Bu konuda bir kaynağa rastladınız mı? İlginize şimdiden teşekkür eder, tuzlu su videosu ve Dostoyevski yazısı için de teşekkürümü yinelerim. Tüm çalışanlarınıza selamlar...


Tüm Dikkatler ses bazlı arayüzlerin üzerinde artarken, yazılı sözcükler yolu ile iletişimi geliştirmek için yapay zekayı kullanan Grammarly Şirketi zaten hali hazırda karlı olan büyümesini bir yatırım turu ile daha da arttırdı. 20 milyon insan tarafından kullanılan ve yazılı dil bilgisi hatalarını düzeltmek için bir araç olan Grammarly son yatırım turunda yaklaşık 90 milyon dolar yatırım aldı. Şirketin CEO'su Brad Hoover, Grammarly'nin araçlarını genişlettiği ve daha fazla platformda bu araçları birleştirdiği için değerlemelerinin 1 milyar dolardan daha fazla olacağını doğruladı. Bugün Grammarly birçok tarayıcı, masaüstü uygulaması ve Microsoft Office gibi spesifik uygulamalarda kullanılabiliyor. Ancak yazılı sözcükler yoluyla iletişim kurduğumuz kanallar sürekli gelişiyor bu yüzden bu uygulamaların artacağını söyleyebiliriz. Son yatırım turu daha önce 2017'de ki 110 milyon dolarlık yatırım turunu da yöneten ''General Catalyst'' tarafından yönetiliyor. Grammarly bugün insanların bazı özelliklerini ücretsiz olarak kullandığı ancak dil bilgisi hatalarının yanı sıra okunabilirliği, sayı hatalarını, vurgu tavsiyelerini vb. daha fazla özelliği kullanmak için para ödediği bir sistem olan freemium modeli ile çalışıyor. Grammarly gerçekten insanların her zaman karşılaştığı resmi yazı ve e-mail cevaplama gibi gerçek sorunlarını çözüyor. Grammarly için kullanıcıların etkili bir şekilde iletişim kurmalarını sağlamak tek amaç. Bu yüzden piyasada ki birçok rekabete rağmen Grammarly günlük 20 milyon aktif kullanıcı ile lider konumda yer alıyor.


Hepimiz gerek işimiz gerek çevremiz gerek bazı nedenler ve bazen de istekler doğrultusunda yabancı dil öğrenmeye çalışıyoruz. Bu yazımda size yabancı dil öğrenmenin 5 püf noktasından bahsedeceğim. Hadi o zaman başlayalım! - ÖĞRENİLECEK DİLİ SEÇMEK: -Dil Kökenlerinden Yararlanmak: Eğer internette araştırırsanız dillerin kökenlerine ayrılan tabloları görebilirsiniz. Örneğin Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca aynı kökenden geliyorlar. Bu nedenle eğer Fransızca biliyorsanız, İtalyanca ve İspanyolcayı çok hızlı ve pratik bir şekilde öğrenebilirsiniz. Çünkü dil kurallarından tutun kelimelere kadar birbirine benzeyen bir sürü şey var. Türkçe de biliyorsunuz ki sonradan eklemeli dil, bunun avantajlarını kullanabilirsiniz: Bizim dilimiz Altay kökenlerine dayanıyor. Bu yüzden Japonca, Korece, Moğolca öğrenebilirsiniz. -Bilen birisinden yardım istemek: Bu sizin yanlış yönlere gitmenizi engeller ve doğru bilgiye ulaşmanızı sağlar. Fakat tabi ki de bu zorunlu değil, başka birisine danışmadan da dil öğrenilebilir. -İnternette web site ve forumlarına bakmak/ Youtube ve Google veri taraması yapmak: Bu yöntemlerle bir sürü kaynak bulabilirsiniz, hem de ücretsiz! Artı olarak da daha verimli olduğunu düşünüyorum. Çünkü kendi öğrenme tekniğinize göre kaynaklar bulmak öğrenme hızını artırıyor. - DİL ÖĞRENİRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER: - Uygulama İndirmeyin : Dil öğrenmek ve kelime öğrenmek için uygulama indirmek sadece sizin vaktinizi çalar. Artı olarak da sadece ezber yapmış olursunuz. Ezber yaparak ilerlemek deneyim yaşayamadığınızdan dolayı gündelik yaşantınızda hiçbir işinize yaramaz. -Kelime Öğrenirken İlk Hedefiniz Meyveler, Hayvanlar, Eşyalar olmasın: Öğreneceğiniz dilde ilk konuşacağınız ve kullanacağınız kelimeler asla bir hayvan ismi ya da meyve adı değildir. Bunun yerine öğreneceğiniz dilin en çok kullanılan ilk 1000 ya da 5000 kelimesini öğrenmeliyiz. Bu daha çok işe yarayacaktır ve kullanışlı olacaktır. -Rastgele Kelime Listeleri Oluşturmayın: Her zaman bir şarkıdan, dergiden, kitaptan, diziden, filmden çıkarıp da yazdığın kelime grupları aklınızda daha fazla yer edinir ve oturur. Bu nedenle kelime defteri kullanırken rastgele kelimeleri seçmeyin. Aklınızda oturacak şekilde yapın. -Kalıplardan Kurtulun: Kelime ya da dil bilgisi öğrenirken kalıplar kullanmak aklınızda daha az süre kalmasına sebep olur. Bunun yerine etrafınızda duyarak ya da görerek öğrenmeye, kendinizi şartlandırmamaya çalışın. -Kendinizi Şartlandırmayın: Kendinize "Ana dilim gibi öğrenmeliyim." gibi bir şartlandırma koymayın. Bu hem moralinizi düşürür hem de kendinizi yorar. Hevesinizin ya da moralinizin kırılması, o dili öğrenmenize engel bile olabilir. Bu nedenle ASLA kendinizi şartlandırmayın. -Dil Öğrenmeyi Ders Çalışmak Olarak Kodlamayın: Dil öğrenmek ders çalışmak değildir. Sadece okulda dil öğrendiğimizden dolayı bu bizim aklımızda ders çalışmak gibi kodlanmıştır. Fakat eğer bu algınızı yıkmazsanız dil öğrenmek sizin için bir işkenceye dönüşebilir ve verimli olmaz. -Ön Yargılara Kapılmayın: Başkalarının sizin üzerinizde ön yargı oluşturmasına izin vermeyin. Başkalarının düşüncelerinden etkilenmeyin. Örneğin; eğer Korece öğrenmek isteyen biriyseniz size "kpopçu musun?" diyecek olan çok kişi vardır. Fakat onlardan etkilenmeyin, istediğiniz dili istediğiniz şekilde öğrenme özgürlüğüne sahipsiniz. -Öğrendiğiniz Dilden Olan Şarkılar Oluşturun: Müzik ve şarkı dinlemeyi özellikle sevenler için daha uygun olan bu yöntem ile aklınızda daha çok kelime tutabilir ve o dile aşinalık kazanabilirsiniz. Bu yöntem dilde aksanın oturması için de kullanılabilir. -İzleyebileceğiniz Film ve Dizilerin Listesini Çıkartın: Ne kadar çok o dilde film ve dizi izlerseniz hem kulak aşinalığı kazanırsınız hem de yavaş yavaş da olsa dili öğrenmeye başlarsınız. Dil öğrenenlerin zaten çoğu dizi ve film izleyerek öğrendiğini de belirtiyor. -Arkadaş Edinin ve Konuşmaya Başlayın: Karşınızda o dilde konuşan biri ile pratik yapma fırsatı bulmak gerçekten sizi çok geliştirir. Hem de gerçek hayatta kullandığınız aksanınızı da geliştirir. Bunu isterseniz görüntülü, isterseniz sesli, isterseniz de yazılı olarak internetteki ücretsiz bir sürü uygulamadan yapabilirsiniz. Güvenlik konusunda endişe duyuyorsanız eğer de aşağıda güvenli olduğunu düşündüğüm ve önerdiğim uygulamalara göz atabilirsiniz. -İlginizi Çekebilecek Şeyleri Araştırın: Dilin kullanıldığı bölgelerdeki magazin, tarih, müzik vb. şeyleri araştırmak dile olan ilginizi artırır ve daha çok içinde olmanızı sağlayabilir. Bu nedenle bu yöntemi denemenizi öneririm. -Günlük Hayatta Duyduğunuz Kelimeleri Not Alın: Filmlerden, kitaplardan, müziklerden birçok kelime duyuyoruz. Öğreneceğiniz o dilden duyduğunuz her kelimeyi not alın. Günlük hayatta bunları paragraf yazarak ya da konuşarak kullanın. Bu kelime haznenizi genişletir. -Yabancı Kaynaklı Kitapları Kullanın: Türk yayınevine mensup dil kitapları bazen yetersiz olabiliyor ve yanlış bilgi içerebiliyor. Bu nedenle genellikle yabancı kaynak kitaplar kullanmanızı öneririm. Bu, öğreneceğiniz dilin yayınevlerinden olabilir, ki bu sizi daha fazla geliştirir. -Elektronik Cihazlarınızı Öğreneceğiniz Dile Çevirin: Herkesin elinde en az bir telefon, bilgisayar ya da tablet gibi bir cihazı oluyor. Şu korona sıralarında da malum çok maruz kalıyoruz. Bunu bir fırsata çevirerek mobil cihazlarınızı öğreneceğiniz dile çevirin. Bu öğreneceğiniz dil ile daha fazla haşır neşir olduğunuzdan sizi hem geliştirir hem de yeni bilgiler edinmenize yardımcı olur. -Kişisel Olarak İlerlemeye Çalışın: Okuldaki gibi müfredat olmayan bir dil öğrenmek daha kolay ve planlı olur. Çünkü müfredata göre ayak uydurarak giderseniz kısıtlanırsınız. Benim önerim okul dışında bir dil öğrenin ve öğrenirken Türk müfredat sistemine göre gitmeyin. - KULLANILABİLECEK VE ÖNERİLEN UYGULAMALAR:


Bu sözler Dostoyevski'nin Suç ve Ceza kitabında geçer... Raskolnikov karakterinin sarf etmiş olduğu sözlerdir. Aslında Dostoyevski'nin idam anında yaşamış olduğu tecrübelerin aktarıldığı bir metindir. 1849 yılında devlet aleyhine propaganda yapmak suçlaması ile tutuklandı. Rusya'nın avrupa ülkelerinden çok geride kaldığını düşünen aydın insanlar, bir reformun gerekliliğine inanıyordu. Dostoyevski reform fikrini benimseyerek, dönemin reformcuları arasına katılmayı tercih etti. O dönemin Rus Çarı olan I. Nikolay, çarlığa karşı yürütülen bu propagandalar karşısında sert bir tavır ortaya koyarak, Dostoyevski ve arkadaşlarının tutuklanmasını emretti. 1849 yılında tutuklanan Dostoyevski ve arkadaşları, tam 8 ay boyunca sorguya çekildi. Yapılan sorgulamaların ardından Dostoyevski ve arkadaşları, noelden 3 gün önce (22 Aralık 1849) idama mahkum edildi. Dostoyevski aylarca öleceği günü bekleyerek hapiste kaldı. 22 Aralık günü gelip çattığında ise, 21 arkadaşı ile beraber gözleri bağlanarak infaz alanı olan Seminosvki'ye götürüldü. İnfaz edilmek üzere üçerli gruplar oluşturuldu. Dostoyevski 2. grubun son sırasındaydı. Önce ölüm fermanları okudundu. Ardından nişanlar alındı. Tam her şey bitti derken bir atlı çıkıp geldi. İdam emirleri iptal edildi. Çar, tüm hükümlüleri affetti. Ancak devrim planı kuran bu yapılanma cezasız bırakılmadı. İdam cezası yerine 4 yıl kürek mahkumluğu ve 6 yıl zorunlu askerlik cezasına çarptırıldılar. Bu dört yıllık kürek mahkumluğu Dostoyevski'nin dönüm noktasıdır. Kürek mahkumluğu, her iki ayağıda zincirlenmiş haldeyken; -40 C de kar küreme, mermer cilalama, tuğla taşıma gibi en ağır işler demektir. Üstelik incil dışında kitap okumak da yasaktır. Dostoyevski, Suç ve Ceza kavramları ile ilk defa burada karşılaşmıştır. Dostoyevski 4 yıllık kürek mahkumiyetliğinin ardından orduda zorunlu olarak görev aldı ve cezasını tamamladı. Dostoyevski'nin bir dönem ilgi duyduğu ve savunduğu düşünceler başarısız olsa da edebiyatın önemli bir devrimcisi olmayı başardı. Özellikle yaşamış olduğu bu anılar sayesinde eserlerine çok büyük katkılar sağlamıştır. Dostoyevski'nin bundan sonraki dönemi, ikinci yazarlık dönemi olarak adlandırılır. İlk yazarlık döneminde yazdığı kitaplar büyük ilgi toplamadığı gibi, bazı kitapları dönemin ünlü eleştirmenleri tarafından ağır eleştirilere maruz kalmıştır. Günümüzde baş yapıt olarak nitelendirilen çoğu eseri ikinci yazarlık dönemine aittir. -Ezilenler (1861) -Ölüler evinden anılar (1862) -Yer altından notlar (1864) -Suç ve Ceza (1866) -Kumarbaz (1867) -Budala (1869) -Ecinniler (1872) -Delikanlı (1875) -Karamazov Kardeşler (1881)


1960ların başında, bundan yalnızca 60 yıl kadar önce bir bilgisayar kendinize ait bir taneye sahip olamayacağınız, birçok kişinin erişimi bile bulunmayan bir veri işleme makinasıydı. Elimizin altında bugün masaüstü, dizüstü ya da tablet gibi ve hatta elimizdeki akıllı telefonlarımız ve saatlerimiz de dahil olmak üzere bilgisayar türevleri var. Telefonu ayrı bir noktaya koyuyorum fakat bilgisayar dediğimiz makinamız tek bir gün elimizden alınsa birçok işimiz alt üst olur değil mi? Düşünün ki bu içimize işleyen alışkanlık ve hatta mecburiyetin tarihi yalnızca yarım asır. Bilgisayarların gelişmesi, internetin hayatımıza girişi ve bunları takip eden türlü yazılımlar ile bugün, 50 yıl öncesinden bambaşka bir zamanı yaşıyoruz. Örneğin bu yazıyı bilgisayarınızda, tabletinizde ya da telefonunuzda, ben yazdıktan hemen sonraki birkaç dakika içinde okuyabiliyorsunuz. Tabi bu bilgisayarla birlikte internet sayesinde. İnternet kullanımı bilgisayarların hayatımıza girişine paralel gelişiyor. Şöyle bir düşününce aslında bilgisayar internetin kullanımı için bir araç gibi düşünülebilir. Oysa internet, kabul etmek zor olsa da fikir olarak bilgisayarın bir yan ürünü gibi ortaya çıkıyor. Asıl icat bilgisayar, çünkü görünen o ki, bilgisayar olmasa internet de olmayacaktı. Peki, insanlar neden bir bilgisayara ihtiyaç duydular? İşin özü ilkokulda kullandığımız abaküslere dek gidiyor çünkü bugün alıştığımızın aksine bilgisayar iletişimden ziyade bir bilgi işleme ve hesap yapma aleti olarak ortaya çıktı ve dünyanın farklı yerlerinde benzer ihtiyaçlara sahip kurumlardaki uzmanlar kendi sürümlerini geliştirdiler, bu nedenle bilgisayarın tek bir mucidi yok gibi gözüküyor. Farklı uzmanların çalışmalarının her biri bir diğerine katkı sağlayarak bilgisayarlar evrilmeye devam etti. Kimi kaynaklar bu makinaların ilk ortaya çıkışının 1950lerde üniversite laboratuvarları olduğunu belirtse de başka kaynaklar daha öncesinde, 1040lı yıllarda Almanlar tarafından 2. Dünya Savaşı uçak ve füzelerini geliştirmek amacıyla yapıldığını belirtmekte. Tabi tartışmasız olan şu ki, bilgisayar fikri daha eskiye dayanıyor. 1830larda Charles Babbage bir hesaplama ve analitik makinesi icat ediyor böylece hesap kitap işlerinin bir makine tarafından yapılmasının işlevselliği fikri ilk bilgisayarların çıkış noktası olarak kabul ediliyor. Benzer ihtiyaçlarla bir şeyler icat etmeye girişen mucitlerin oluşturduğu birikim bilgisayarı evrensel bir icat olma noktasına taşıyor. 1940larda askeri amaçlarla yapılan makinaların bugünkü bilgisayarlardan çok farklı çalışması ve bambaşka amaçlara hizmet etmesi nedeniyle Konrad Zuse'nin icadı olan bu Alman makinasının modern bilgisayarların atası olmadığı bir tartışma konusu. Ve sonrasında karşımıza ticari amaçlarla kullanılabilen ve seri üretimi yapılan bilgisayarlar çıkmaya başlıyor. Bunlardan ilki UNIVAC. UNIVAC, manyetik bir bant olan giriş çıkış birimlerine ve bir yazıcıya sahipti. Aynı yıllarda IBM 701 de piyasaya sürüldü. Bu bilgisayar vakum tüplüydü ve basitçe programlanabilen bir yapısı vardı. 1960lara doğru vakum tüpler, diot ve transistorları ile değiştirilince daha hızlı, güvenilir ve ucuz bilgisayarlar üretilmeye başlandı. Kişisel bilgisayarlara geldiğimizde bazı kaynaklar ilk kişisel bilgisayarın Altair 8800 olduğunu öne sürmektedir fakat bu bilgisayarın bir ekranı ya da klavyesi olmayışı bu fikri tartışmalı hale getirir ve büyük çoğunluk tarafından IBM PC ilk kişisel bilgisayar olarak kabul görür. Bu bilgisayarda veri saklama işlemi ilk olarak Floppy disket sürücü ile yapıldı ve sonrasında sabit disk eklenerek bilgisayarın gelişimi devam etti. İlk DOS sistemli işletim sistemi IBM PC'de kullanılmıştır. İlk kişisel bilgisayarın üretimini takiben bunu çalıştıracak bir sistem bulmaya çalışan IBM, Microsoft ile anlaşmıştır ve Windows'un temeli olan ilk DOS sistemi başlarda pek çok hata ile üretilse de zamanla geliştirilmiş ve bilgisayarlarda yerini almıştır. Sonrasında Apple başta olmak üzere birçok teknoloji firması kendi kişisel bilgisayarlarını üretip geliştirmeye devam ederek piyasadaki yerlerini almıştır.


Bunları düşünürken yaşanmış bir örnek geldi aklıma birden. Tam 40 yıl önce çok yakın bir akrabamın davetiyle Almanya'daydık. Yıllık iznimizi geçirdiğimiz her gün; yeni şeyler görüyor, yaşıyor; kimi zaman da komşu ülkelere kadar uzanıyorduk. Ev sahibimiz, Türkiye'de Alman Lisesi'ni bitirmiş, Almanya'da da mimarlık okumuştu; ama asıl mesleğini yapmıyor; dil konusundaki başarılarını yeminli çevirmenlik olarak kendi bürosunda değerlendiriyordu. Türkçeyi aksanlı fakat rahat konuşan eşi Almandı ve oğlu ilkokul 2. Sınıftaydı o zamanlar. Bir akşam yemeğinde çeşitli konuları eşeliyorduk. O yıllarda henüz bilgisayar yaygın değildi; disk, çubuk bellek ve benzeri araç gereçler yoktu. Müzik için en aranılır pratik araçlar; uygun bir teyp ve kaliteli kasetlerdi. Aynı tip müzik araç-gereçleri satan başka bir yerde aynı nitelikteki kasetlerin aldığımız fiyatın çok altında bir fiyatla satıldığını görünce gerçekten çok şaşırdık. Aynı markaydı, 90 dakikalıktı ve önceden aldığımız bir kasete ödediğimiz paraya bu kasetlerden iki tane alabilirdik ve öyle yaptık. Hemen 2 kaset de oradan satın aldık ve eve döndük. Akşam yemeğinde bu bize göre - anlamsız fiyatlandırmanın nedenini ev halkından öğrenmek istedik. Gelinimiz Ben bir müzik firmasında muhasebe işlerine bakıyorum; bizim firma LP üretiyor, kaset fiyatını bilemem demiş Almanca. Kocası Yalçın abi, ben bu işlerden hiç anlamam; bizim oğlana danışırım hep, gel bu işi ona soralım dedi. Oğlu ancak 7-8 yaşlarındaydı, nasıl uzmanlık yapacağına şaştım; ama hemen gelmişti, işte karşımızdaydı. Babası bizim maceramızı anlattı çocuk yaştaki bilirkişiye Almanca olarak. O dikkatle dinledi; iki kaseti de üst yazılarıyla inceledi ve Ben hangisinin ucuz hangisinin pahalı olduğunu size söyleyeyim mi demiş babasına, Almanca olarak. Bizim de onayımızı alındı ve kasetlerden birini işaret ederek Bunu daha pahalı almışsınız; ama ben de hep bunu alıyorum sizin gibi. Öteki sıradan işler için kullanılabilir, müzik için önerilmez dedi. Şaşkınlığım tepe yapmış olacak ki Lütfen anlatsın bize bu işin ayrıntısını dedim babasına.. Önce bu işin başlangıcını anlatayım size diyerek ilkokul 2. sınıftaki genç, uzmanlığını konuşturmaya başladı ve devamla Dünya kendi etrafında çok hızlı dönüyormuş, kitaplar öyle yazıyor öğretmen de öyle söylüyor. Bu kadar hızlı dönen bir cisim mutlaka bir ses çıkarırmış, otoyollarda hızla giden arabalar gibi. Fakat dünyanın çıkardığı bu sesi bizim duymamıza olanak yokmuş; kulağımız o vınlamayı alamazmış. İşte; ses kaydı yaparken kullandığımız kaset kromdioksitli ise bu vınlama kasetlere kesinlikle işleyemez, ses çok net olur; ucuz teyp bandında ise kayda girermiş. Ucuz olan kasetleri dinlerken biz bu vınlamayı fark etmezmişiz; ama kayıt kalitesiz olurmuş dedi. Teşekkür ettik bilirkişimize ve onu Türkiye'den bize ısmarladığı teneke itfaiye arabasıyla oynamaya yolladık. Tam o sırada babası oğlunu yanına çağırdı ve önce Türkçe olarak ulen bu kadar derin bilgilerin var; öyleyse söyle bana Almanya Cumhurbaşkanı kim, adı ne?. Oğlan şaşırdı birden ve ekledi Almanca olarak Ne bileyim, ben daha çocuğum onu siz bilirsiniz ancak diyerek odasına yollandı. Bu kadar elektronik oyuncak arasında bizden özellikle istediği teneke ve tahta oyuncaklar ona çekici geliyor; onları ezip büküyor, şekilden şekile sokuyordu. Ertesi gün okul karnesi verilecekti bilirkişimizin. Karneler öğrenci velilerine veriliyordu. Annesiyle birlikte biz de katıldık karne teslim kuruluna. Annesi öğretmenin yanına gitti; öğretmen ona yarım dosya kağıdına yazılmış bir not verdi ve açıklamalarda bulundu. Annesinin yüzü asıktı biraz, eve gidince işin aslını babasından öğrendik. Sınıfta kalma, bütünleme gibi engeller olmadığından sınıfı zaten geçmişti; ama dersi çok dikkatle dinlediği halde verilen ödevleri zamanında yapma işine hiç girişmiyordu. Arkadaşlarıyla sık sık kavga ettiği oluyordu. Biraz daha derli toplu olması isteniyordu öğretmeni tarafından. Anlayacağınız bizde olduğu gibi Zayıf /Orta /İyi/Pekiyi ya da Geçer / Geçmez/ Bütünleme gibi sözcükler kullanılmıyor rakamlarla not verme yolu uygulanmıyordu.


- 1. 1 - Azerice Ninni - 2. 2 - Almanca Ninni - 3. 3 - İngilizce Ninni - 4. 4 - İspanyolca Ninni - 5. 5 - Fransızca Ninni - 6. 6 - Kürtçe Ninni - 7. 7 - Arapça Ninni - 8. 8 - Farsça Ninni - 9. 9 - Lazca Ninni - 10. 10 - Ermenice Ninni - 11. 11 - Aborijin Dilinde Ninni - 12. 12 - Bir Afrika Dilinde Ninni - 13. 13 - Yunanca Ninni - 14. 14 - Rusça Ninni - 15. 15 - Çince Ninni - 16. 16 - Japonca Ninni - 17. 17 - Hintçe Ninni - 18. 18 - Tatarca Ninni - 19. 19 - Portekizce Ninni - 20. 20 - İtalyanca Ninni - 21. 21 - Süryanice Ninni - 22. 22 - Moğolca Ninni - 23. 23 - Makedonca Ninni - 24. Bonus - Dandini Dandini Dastana Bebeklerin ilk iki yılında düzenli bir uyku alışkanlığı geliştirmeleri çok zordur. Bu yüzden özellikle taze ebeveynlerin en çok hasretini çektiği şey uykudur. Bu sorun bizleri yüzyıllardır yormuş olacak ki insanın olduğu her coğrafyada endemik bir ninni bulmak mümkün. Tabii tüm dillerin farklı olması gibi ninnilerin de tınıları, melodileri ve ritmleri farklı farklı. Ne var ki hepsi de rahatlatıcı ve dinlendirici. Lay lay gözüm ağlama Yüreğimi dağlama / Yat uykun şirin olsun Uykuma taş bağlama... Arrorro mi nino, arrorro mi sol, arrorro pedazo, de mi corazon.


E-ticaret sektörü günümüzün en hızlı gelişen sektörlerinden birisi haline geldi. Özellikle COVID-19 Pandemisinin ardından e-ticaret sektöründe büyük bir sıçrayış gerçekleşti. Bu süreçte birçok kişinin alışveriş alışkanlıklarında yaşanan değişikliklerle beraber kişilerin ve şirketlerin de gelir elde etme yöntemlerinde farklılıklar yaşanmaya başladı. E-ticaret'in hızlı bir şekilde büyümesinin ardından birçok kişi ve işletme bu sektöre adım atarak internetten ürün satma kararı aldı. Bazı kişiler bu kararlarını hızlı bir şekilde gerçekleştirirken bazı kişiler ise hala akıllarındaki soru işaretlerine yanıt bulmak istiyor. E-ticaret sektörüne girmek isteyen kişiler için hazırladığımız E-ticaret'te Dair En Çok Sorulan 5 Soru adlı bu yazımızda sizlerden en çok gelen soruları yanıtlayacağız. Sizler de bu yazımızda akıllarınızda yer alan soru işaretlerine yanıt bulabilir ve e-ticarete adım atabilirsiniz. Elektronik Ticaret ya da bilinen adıyla E-ticaret, internet kullanımının artmasından sonra ticaretin elektronik ortamlara taşınmasına verilen isimdir. Ürün, hizmet, dağıtım, tanıtım ve ödeme süreçlerinin bilgisayar ağları üzerinden kurulması olarak da tanımlanabilmektedir. E-ticaret kendi içerisinde farklı modellere ayrılan bir sektördür. - B2B ; Ürün ve hizmet satışlarının iki firma arasında gerçekleştiği e-ticaret türüdür. - B2C ; Ürün ve hizmet satışı yapan bir firmanın ürünlerini tüketicilere sattığı e-ticaret modelidir. - C2C ; Ürün ve hizmet satışlarının iki tüketici arasında gerçekleştiği e-ticaret türüne verilen isimdir. E-ticaret satışların gerçekleşme yöntemine göre ayrılan bir sektör iken firmaların satış yaptığı ürünlere göre de ayrılan bir sektördür. - Dikey E-ticaret; E-ticaret ile internetten ürün satan işletmelerin yalnızca bir kategoride ürün satmasına verilen isimdir. - Yatay E-ticaret; E-ticaret sektöründe faaliyet gösteren firmaların büyük bölümü tarafından tercih edilen e-ticaret modelidir. Genellikle yatay e-ticaret yapan işletmeler bir e-ticaret sitesi üzerinden farklı ürün kategorilerinde satışlar yapmaktadır. E-ticaret ile internetten ürün satmak isteyen kişilerden en çok gelen sorulardan birisi e-ticaret yapmak için şirket kurmak gerekli mi sorusudur. İnternetten satılan her ürün için bir fatura kesme zorunluluğu bulunmaktadır ve e-ticaret yapan kişilerin bir vergi mükellefi olması ve devlet tarafından istenilen verileri ödemesi gerekmektedir. Bu nedenle e-ticaret yapmak isteyen bir kişinin şirket kurma zorunluluğu bulunmaktadır. Fakat e-ticaret sektöründe faaliyet gösteren kişilerin vergi muafiyetinden yararlanarak bir şirket kuruluşu gerçekleştirmesi mümkündür. Genellikle e-ticaret ile internetten ürün satmak isteyen ve iş hacimlerini küçük ve orta ölçekli olarak tanımlayan kişiler şahıs şirketi kurarken büyük iş hacmi planlayan kişiler ise limited veya anonim şirketlerine yönelmektedir. Sizler de ilk olarak iş hacminizi belirleyip ardından şahıs, limited ya da anonim şirket türlerinden birisini kurarak internetten satış yapmaya başlayabilirsiniz. E-ticaret'te Dair En Çok Sorulan 5 Soru arasında yer alan bir diğer sorumuz ise e-ticaret nasıl yapılır sorusudur. Günümüzde e-ticaret ile internetten ürün satmak isteyen kişi ve işletmelerin büyük bölümü bu soruya yanıt aramaktadır. - İlk olarak bir şirket kuruluşu gerçekleştirmelidir. - Ardından satılacak ürünlere ve ürünlerin alınacağı tedarikçilere karar verilmelidir. - İşletmeler ürünlerini sergilemek için bir e-ticaret sitesi kurmalıdır. Pazaryerlerinde satış yapmak isteyen kişiler bu aşamada pazaryeri entegrasyonu bulunan e-ticaret alt yapılarını tercih etmeye özen göstermelidir. - Yaptığınız satışların tahsilatını almak için sanal pos entegrasyonuna önem vermeniz gerekmektedir. - Ürünlerin gönderimi için işletmeler bir kargo anlaşması yapmaya özen göstermelidir. - Ürünlerini daha fazla kişiye ulaştırmak ve satış yapmak isteyen kişi ve işletmelerin dijital pazarlama çalışmalarına önem vermesi gerekmektedir. Sizler de bu adımları takip ederek bir e-ticaret sitesi kurabilir ve internetten satış yapmaya başlayabilirsiniz. E-ticaret sitesi kurmak isteyen kişi ve işletmeler tarafından en çok yanıt aranan sorulardan bir diğeri de e-ticaret sitesi kurma maliyeti nedir sorusudur. Çünkü E-ticaret sitesi kurmak isteyen kişi ve işletmeler buna göre bir bütçe planı hazırlamaktadırlar. - Şirket Kuruluş Masrafları - Mali Müşavir Masrafları - E-ticaret Alt Yapısı Masrafları - Ürün Tedarik Maliyetleri - Lojistik ve Depolama Maliyetleri - Sanal Pos Maliyetleri - Dijital Pazarlama ve SEO Maliyetleri Gibi birçok masraf e-ticaret sitesi kurma maliyetleri arasında değerlendirilmelidir. Bu masrafların yanı sıra e-ticaret sitesi kurma maliyetleri şirketinizin ihtiyaçlarına ve e-ticaret süreçlerine göre farklılık da gösterebilmektedir. E ticaret ile internetten ürün satan kişi ve işletmeler için ürünler aslına bakıldığında ilk gelir kaynaklarından birisidir. Bu nedenle e-ticaret sitesi kurmak isteyen kişi ve işletmeler tarafından en çok sorulan sorular arasında e-ticaret'te hangi ürünleri satabilirim sorusu da yer almaktadır. - Teknolojik ürünler - Anne ve Bebek Ürünleri - Kadın ve Erkek Giyim Ürünleri - Kişisel Bakım Ürünleri - Spor ve Outdoor ürünleri - Petshop ürünleri e-ticarette en popüler kategoriler arasında yer almaktadır. Sizler de e-ticaret ile internetten ürün satmak istiyorsanız bu kategorilerde bulunan ürünlerden seçimler yapabilir ve internetten ürün satmaya başlayabilirsiniz. E-ticaret sitesi kurmak ve e-ticaret süreçlerini iyi bir şekilde yönetmek istiyorsanız şimdi sizler de Ticimax e-ticaret alt yapılarını tercih edebilir ve e-ticarette başarıyı yakalayabilirsiniz. Ticimax e-ticaret alt yapılarıyla çalışmak için demo talep formunu doldurabilir ve 15 günün ardından Ticimax ile çalışmaya başlayabilirsiniz. Ticimax'ın ücretsiz e-ticaret eğitimleri ve e-ticaret hakkında bilgi almak için Ticimax'ı Youtube, Instagram, Facebook ve Twitter üzerinden takip edebilirsiniz.


Yapılan bir çalışma otomobillerin ömrünün %95'ini otoparkta bekleyerek geçirdiğini ortaya koyuyor. İster içten yanmalı ister elektrikli olsun otomobiller ile ulaşım aslında en verimsiz ve masraflı ulaşım yöntemidir. Fakat o kadar konforlu ve hayatımızı kolaylaştırıyor ki verimsiz olmasına rağmen yılda yaklaşık 80 milyon otomobil satılıyor. Peki bu verimsizliği azaltmak ve otomobilleri durduğu yerde hem çevreye katkı sağlayacak hem de para kazanarak maliyetlerini azaltacak şekilde kullanma şansımız olsaydı güzel olmaz mıydı? İşte burada çift yönlü şarj istasyonu devreye giriyor. Amerika merkezli elektrikli otomobiller için şarj istasyonu üreticisi Wallbox, "Quasar" isimli bidirectional şarj istasyonu ile elektrikli otomobillere yeni fonksiyonlar kazandırmayı hedefliyor. Öncelikle iki yönlü şarj istasyonu nedir ve nasıl çalışır ona bakalım. Hali hazırda kullanılan tek yönlü şarj istasyonları, şehir hattından ya da ev üstüne konumlandırılmış güneş panellerinden gelen alternatif akımı, doğru akıma dönüştürerek elektrikli otomobilleri şarj ediyor. Fakat tam tersi yöndeki elektrik hareketini desteklemiyordu. Yeni nesil iki yönlü şarj istasyonu ise, gerektiğinde araç içerisindeki bataryadan aldığı DC akımı inverter aracılığı ile AC'ye çevirerek hem ev içindeki elektriğin kullanılmasını sağlıyor hem de gerektiğinde şehir hattına elektrik sağlayarak park halindeyken sahibine para kazandırıyor. Bu sistemdeki en önemli nokta elektriğin otomobil bataryasında ne zaman depolanacağı ve ne zaman tekrar kullanıma sunulacağıdır. Dünyanın birçok ülkesinde, elektrik ücretleri tüketim yoğunluğa göre gün içinde değişiklik göstermektedir. Özellikle gündüz elektrik ücretleri gece tarifesine göre çok daha fazladır. Gece, elektrik ücretleri daha uygunken doldurulan otomobil bataryaları, gündüz ev için kullanılarak elektrik faturalarından tasarruf edilmesini sağlayacaktır. Bu şekilde otomobilden eve elektrik sağlanması V2H olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca güneş panelleri ile gün ışığında üretilen elektrik, otomobilin bataryasında depolanacak, akşam hava karardıktan sonra da hem ev içerisindeki aydınlatma ve ev aletlerinin elektrik ihtiyacı için kullanılacak hem de fazla üretilmesi durumunda elektrik ücretleri göreceli olarak daha pahalı iken şehir hatlarına elektrik satarak para kazanacaktır. Bu şekilde otomobilden şehir hatlarına elektrik sağlanması da V2G olarak adlandırılmaktadır. Diğer en önemli nokta ise, doğru planlanmış bir şarj istasyonu altyapısı ile gün içinde değişkenlik gösteren elektrik talebi ülke genelinde dengelenebilecek olmasıdır. Böylelikle maksimum ihtiyaca göre planlanmış kapasite daha stabil talebe göre tekrar revize edilecek ve ülkelerin elektrik altyapı yatırımları daha verimli hale gelecektir. Talebin çok yüksek olduğu aralıkta, kitlesel olarak şarj istasyonuna bağlanmış otomobiller ile şehir hattı desteklenirken, talep düşüşü olduğunda otomobil bataryaları doldurularak talep belirli bir seviyede korunacak ve anlık dalgalanmalar daha verimli kontrol edilecektir. 2016 yılında yayınlanan world electric vehicle journal dergisindeki bir makaleye göre, elektrikli otomobil ile beslenen şehir hatlarından otomobil başına yıllık en az $400 gelir elde edileceğini, frekans dengeleme olarak kullanılması durumunda ise yıllık $5000 kadar kazanılabileceğinin altı çizilmiştir. Hem ev içi kullanım hem de şehir hattına elektrik satma fonksiyonu düşünüldüğünde, ömrünün büyük bir çoğunluğunu park yerinde geçiren otomobillerin daha verimli kullanılacak olması elektrik dünyasında yeni bir sayfa açmışa benziyor. Kim bilir, belki bir gün elektrikli otomobiller park halindeyken bitcoin madenciliği yapar, bulut için veri depolayabilir.


"Yeşilçam" denilince herkesin aklına gelen; bazen yüzünüzdeki o tatlı gülümsemenin sebebi, bazen de kalbinizi derinden etkileyen o muhteşem filmlerin afişlerini sizler için derledik.


Bir de kelime işlemcilerini düşünelim. Word, Open Office, ya da daha basiti Notepad... Bunlar geliştirilmeden, en basitinden bilgisayar programlamak gibi temel bir bilgi işlem görevini icra etmek bile inanılmaz zor olacaktı. İşte Bilgi Sekreteri isimli ilk kelime işlemcisini ve kopyala yapıştırın mucidi Evelyn Berezin. Evelyn Berezin 12 Nisan 1925'te Rusya'dan göçen Yahudilerin yaşadığı Bronx'ta doğdu. 1941'de Hunter College'da yüksek öğrenimine başladı. Önceleri o dönem kadınlar arasında oldukça popüler olan Ekonomi alanında eğitim görmeye karar verdiyse de daha sonra yeni iş fırsatlarını görerek New York University'ye geçmiş ve Fizik alanında yüksek öğrenimine devam etmiştir. Bu sayede bilgisayar ve işlemciler konusunda kendini geliştirme fırsatı bulmuştur. New York University'den mezun olduktan sonra Evelyn Berezin, Amerika Atom Enerjisi Komisyonunda görev almıştır. Daha sonra ise 1951'de Electronic Computer Corporation'da Mantıksal Tasarım Departmanının başına geçmiştir -ki o zaman bir kadın için bilgi işlem sistemlerinde bırakın yönetici olmayı çalışmak bile çok sıradışı bir durumdur. 1957 yılında Electronic Computer Corporation, Underwood Typewriter Company tarafından satın alınınca; ilk ofis bilgisayarı olarak kabul edilen ve Amerikan Ordusu için uzaklık, cephane dağılımı vb. gibi özel konuların hesaplamalarında kullanılmak üzere sipariş edilmiş bilgisayarları tasarlamıştır. Underwood Typewriter Company geliştirmelere devam etmeme kararı aldıktan sonra ise Berezin, Western Union'ın bir iştiraki olan Teleregister isimli firmaya geçmiştir. Burada vakumlu tüpler, elektromekanik anahtarlar ve yeni transistör sistemini kullanarak Dünya'nın ilk havayolu rezervasyon sistemi olarak anılan Reservoir isimli sistemi kurmuştur. Bu sistem daha sonra geliştirilerek Amerikan Havacılık Dairesi tarafından 60 şehirde aynı anda sadece 1 saniyelik tepki süresi ile kullanılmıştır. Ayrıca Berezin, Teleregister'da çalışırken Dünya'nın ilk bilgisayarlı bankacılık sistemlerinden birini de geliştirmiştir. 1968'de ise sekreterlerin işini kolaylaştırmak için bir kelime işlemcisi geliştirmek fikrine bağlanan Evelyn Berezin. Ertesi yıl bu fikri olgunlaştırarak daha sonraları büyük kitlelere ulaşmayı başaracak olan Redactron Corporation'ı kurmuştur. Bu firmanın ana ürünü, ekranı olmayan, sadece bir klavye ile yazıcıdan oluşan ve şimdiki buz dolaplarının büyüklüğünde bir kelime işlemci olan "Data Secretary" olacaktır. Daha sonraları benzer bilgisayarlar daha uygun maliyetlerle IBM gibi büyük üreticiler tarafından üretilmeye başlanınca Berezin'in firması, dönemin ekonomik yapısının kırılganlığının da etkisi ile satılmıştır. Fakat Berezin'i bu durum yıldırmamış ve ürünlerini geliştirmeye ve satmaya devam etmiştir. Bu arada Berezin'in Redactron Corporation isimli firması sektörün ilk start-up'ı olarak da tarihe geçmiştir. Bir şekilde yoluna devam eden Berezin daha sonra dergi dağıtımı, muhasebe ve bankacılık alanında daha spesifik ürünler geliştirmeye ve kelime işlemcisinin boyutlarını küçültmeye çalışarak bir şekilde sektördeki yerini korumayı başarmıştır. 2010'da İngiltere'de yayınlanan bir iş blog'unda onun için Berezin olmadan ne Bill Gates, ne Steve Jobs ne internet, ne Word, ne Excel sayfaları ne de iş hayatını 21. yüzyıla taşıyan herhangi bir ürün mümkün olurdu sözlerine yer verildi. Yazılım geliştirmeyi kolaylaştıran ürünleri de düşünüldüğünde bu, gayet yerinde bir iddiadır. Bilgisayar alanında öncü insanlardan biri olan Evelyn Berezin bu alanda birçok ödül ve patentin de sahibidir. Israel Wilenitz adında bir kimya mühendisi ile 51 yıl evli kalan Evelyn Berezin, kişisel ve profesyonel sebeplerle soyadını değiştirmemiş ve hiç çocuk sahibi olmamıştır. 2002 yılında eşini kaybeden Berezin, bu kaybı sonrasında birçok hastalıkla boğuşacak ve 2016 yılında 91 yaşında iken konulan lenfoma teşhisinden sonra tedaviyi kısmen redderek hayatının son yıllarını arkadaşları ile geçirmeye karar verir. 93 yaşında iken de arkadaşlarının yanında hayata gözlerini yumar Berezin. Bilgi işlem dünyası birçok şeyini borçlu olduğu gelmiş geçmiş en zeki insanlardan birisini kaybetmiştir.


Günlük hayatımızda kullandığımız kimyasalların çoğunun sağlığımıza ciddi zararları vardır. Gelin onlara göz atalım ve alternatif olarak doğal ve zararsız kullanabileceğimiz maddeleri öğrenelim. Güzel koku için sıktığımız oda spreyleri içeriğindeki kimyasallar nedeniyle vücuda büyük zararı bulunmaktadır. Oda spreyleri formaldehit, petrol distilatları, 1.4 diklorobenzen ve aerosol iticiler gibi kimyasallar içermektedir. Bu kimyasallar toksik özelliklere sahip olup bazı rahatsızlıklara neden olabilir. Oda spreylerinin ortamdaki kötü kokuyu uzaklaştırmaz sadece kamufle eder. Burunun kokuları algılama şeklini değiştirmektedirler. Bunun içinde p-diklorobenzen kimyasal maddesi ile yapar, bu kimyasal kanserojen bir maddedir. Oda spreyinin neden olduğu sağlık sorunları : alerjik reaksiyonlar, karaciğer hastalığı, astım, böbreklerde problem, gastrointestinal sorunlar ve deride döküntü. Naftalin maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilir. Uzun süre kullanmayacağımız yünden yapılan eşyaları haşerelerden korumak için kullanırız. Ancak bu malzemenin de sağlığa zararları bulunmaktadır. Sigaranın içinde bulunan zararlı maddelerden biri naftalindir ve uzun süre solunması halinde kırmızı kan hücrelerini öldürmektedir. Çıkarmış olduğu gaz akciğerlere zarar vermektedir. Bu zararlı maddeyi kullanmak yerine eşyalarımızı korumak için rendelenmiş sabun veya sabun tozu kullanabiliriz. Bu malzemler amonyak içermektedir ve deriyi yakabilir aynı zamanda gözleri ve ciğerleri tahriş etmektedir. Sprey tüplerdeki malzemeler ise asit ve amonyak damlaları havaya dağıldığı için kolayca solunabilir veya cilde, göze temas edebilir. Bunların yerine temizliğimizi karbonat ve çamaşır sodası ile yapabiliriz. CamSil olarak bildğimiz bu maddeler amonyak, izopropil alkol, propilen glikol, etonalamin gibi kimyasallar içermektedir. Bunlar hem doğadaki canlılara zarar vermektedir hem de insan hayatına olumsuz etkilerii vardır. Sindirim, solunum ve üreme sistemine olumsuz etkileri vardır. Camsil yerine camlarda iz bırakmayan, su tutmayan hiçbir kimyasala gerek duyulmayan mikrofiber cam silme bezlerini kullabiliriz. Dezenfektanlar ucucu kimyasallar içerir bunu solunum yoluyla vücudumuza alırız. Bu kimyasallar : kresol, fenol, formaldehit, etanol, amonyak ve klordur. Özellikle kresol maddesi karaciğer, akciğer, böbrek, pankreas ve dalakta hasara neden olur, merkezi sinir sistemini etkiler ve depresyon, sinir hali ve hiperaktiviteye de yol açabilmektedir. Bu maddelerden biri tabii ki çamaşır suyu. Bu maddeleri kullanmak yerine sıcak su, boraks, biberiye ve kekik yaprağıyla evde hazırlanan dezenfektanı rahatlıkla kullanabilirsiniz. Deterjanlar doğada geri kazanılmayan fenol, amonyak, naftalin ve diğer kimyasalları içerir. Fosfat içermeyen ürünleri tercih etmeliyiz bunun yanı sıra elde bulaşık yıkarken kullandığımız bulaşık deterjanları da fosfat içermemelidir. Hem çamaşırlarımız yıkarken hemde bulaşıklarımızı yıkarken toz sabunla temizlik yapabiliriz. Çamaşırları sabunla yıkamadan önce çamaşır sodasıyla yıkarsak sabunla reaksiyona girip sararmalarını önleriz. Fosfat içermeyen deterjanlara 2 kaşık boraks ve 4 kaşık çamaşır sodası ekleyerek mikrop öldürmek ve beyazlatmak için de kullanabiliriz. Ve bunlara alternatif olarak saç&vücut temizliği, cam silme, bulaşık yıkama, ev temizliğinde ve çamaşır yıkarken kullanabileceğimiz doğal bi mucize sabun cevizi. Sabun fındığı da denilen bu madde kendi halinde yetişen bir meyvedir. Güneşte kurutulan bu meyve doğal bir deterjan olarak kullanılmasının yanısıra şampuan, sıvı sabun, sıvı bulaşık detarjanı, sıvı el sabunu ve aklınıza gelebilecek her alanda kullanılabilir. Hiçbir katkı maddesi ve zararlı kimyasal içermemektedir! 1 Litre su ve 10 adet sabun cevizini 20 dk. kaynatın ve sonrasında süzün. Elde ettiğimiz bu suyu istediğiniz her alanda temizlik için kullanabilirsiniz.


Hepimizin bildiği üzere evren koca bir derya deniz. Ve bu kadar uçsuz bucaksızlıkta tahmin edemeyeceğimiz keşifler ve görüntüler elde ediliyor. Bu yazımda bu ilginç görüntülerden ve keşiflerden birkaç tanesini inceleyeceğiz. Galaksimizdeki bir kısım yıldız, Güneş gibi yalnızdır. Bir kısmı da diğer yıldızları katlar ve çiftler halinde çevreleyen, yörüngeleri o kadar sık yıldızlardan oluşur ki bu bazı yıldız sistemleri Dünya ile Ay arasına sığabilir. 2022 yılında MIT'deki bazı gökbilimciler ve Kevin Burdge tarafından, Zwicky Geçici Tesisi'nden 1.000'den fazla görüntüyü tarayan ve yaklaşık bir saat parlaklık değişkenliği periyotlarına sahip yıldızları tanımlayan bir bilgisayar algoritması kullanılarak her 51 dakikada bir birbirlerini daire içine alıyor gibi görünen, oldukça kısa bir yörüngeye sahip yeni bir yıldız sistemi keşfettiler. Felaketsel yıldız sistemi veya diğer bir adıyla ZTF J1813+4251, Herkül takımyıldızında yaklaşık 51.3 ışık yılı uzaklıktadır. Bu sistem içinde bir yıldız ve beyaz cüce barındırmaktadır. Beyaz cücenin yıldızdan kendisine dış hidrojen katmanlarını çekmesiyle -felaketsel bir değişen- olarak kabul edilir. Bu süreç, yüzyıllar önce gökbilimcilerin bilinmeyen bir felaketin sonucu olduğunu varsaydıkları muazzam, değişken ışık parıltıları olarak görünür. Bu ölçümlerle araştırmacılar, sistemin bugün muhtemelen ne yaptığına ve önümüzdeki yüz milyonlarca yıl içinde nasıl gelişmesi gerektiğine dair simülasyonlar yürüttüler. Yıldızların şu anda geçiş halinde olduğu ve güneş benzeri yıldızın hidrojen atmosferinin çoğunu doymak bilmez beyaz cüceye "bağışladığı" sonucuna varıyorlar. Güneş benzeri yıldız sonunda çoğunlukla yoğun, helyum bakımından zengin bir çekirdeğe indirgenecek. Başka bir, 70 milyon yıl içinde, yıldızlar genişlemeye ve ayrılmaya başlamadan önce sadece 18 dakikaya ulaşan ultra kısa bir yörünge ile birbirine daha da yaklaşacakları şeklinde öngörüleri var. Kahraman Kümesi, adını Yunan mitolojisindeki kahraman Perseus'tan alır. Bilinene göre Perseus, Gorgon kardeşlerden Medusa'nın kafasını Graeae'nin Perseus'a verdiği ayna yardımıyla kesmiştir. Zaten gökyüzünde tasvir edilen hayali çiziminde, Perseus'un bir elinde Medusa'nın kesik kafası, diğer elinde ise kılıcı vardır. Abell 426 olarak da adlandırılmış olan Perseus Kümesi, binlerce galaksiyi içerisinde barındırır. Bu kümenin içinde multimilyonluk derecelerdeki gaz kütlelerinin olması sebebiyle evrenin bilinen en ağır köşelerinden biridir. Kahraman Kümesi 5,366 km/s durgunluk hızına ve 863 çapa sahiptir. 1 Mart 1970 yılında bu kümeden geldiği tespit edilen X ışını emisyonu da kayda geçen veriler arasındadır. Küme, X-ışını bandında gözlemlendiğinde gökyüzündeki en parlak kümedir. Şu anda kümenin çekirdeğine göreli plazma kabarcıkları üfleyen radyo kaynağı 3C84'ü içerir. Bunlar, kümenin X-ışını görüntüsünde delikler olarak görülür, çünkü X-ışını yayan gazı uzaklaştırırlar. Radyo kabarcıkları olarak bilinirler, çünkü kabarcıktaki göreceli parçacıklar nedeniyle radyo dalgalarının yayıcıları olarak görünürler. Bu kümedeki NGC 1275 gökadası, X-ışını emisyonunun en parlak olduğu yerlerden biridir. Ayrıca NGC 1275 bizden 237 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Kahraman A, Perseus A veya Caldwell 24 isimleriyle de bilinen 1.5 Tip bir seyfert galaksidir. Seyfert galaksileri, yüksek yüzey parlaklığına ve güçlü tayf yayılımına sahip aktif galaksilerdir. Bu yüzdendir ki NGC 1275 inanılmaz güçlü bir X-ışını ve radyo dalgası kaynağıdır. NGC 1275'in merkezinin kütlesi, 340 milyon Güneş kütleli bir karadeliğin kütlesine eşittir ve eliptik bir galaksidir. Ayrıca Chandra X-Ray Teleskobunun yaptığı bu Persu-eus Kümesi gözlemleri sonucunda gökbilimcilerin dikkatini çeken bir keşif yapıldı. Bu keşif Perseus'un merkezindeki NGC 1275 galaksisinde yer alan süper dev karadeliğin savurduğu materyaller olduğu ve Karadelikten saçılan parçacıkların, gökbilimcilerin 'körfez' adını verdiği esrarengiz, obruk biçimli bir alanda biriktiği şeklindedir. Radyo teleskop ağı ile elde edilen veriler, körfezden hiçbir madde salınımı olmadığını gösterdi. Bu durum, karadeliklerle bağlantılı kozmik yapıların aksi bir davranışı sergiliyor. Dahası, Perseus'tan kopan gaz kütlesinin bilgisayarda oluşturulan standart modelleri, körfezi temsil eden kemer biçimli yapının aksi yönde oluşması gerektiğini savundu. Ortada bir aksi durum söz konusu olduğu için uygulanan simülasyonlardan bir tanesi bu körfez adını verdikleri bölgenin ve dev gaz kütlesinin oluşumu hakkında bilgi vermeye çok yaklaşmıştır. Simülasyona göre, Perseus benzeri büyük bir kümede yer alan gaz iki bileşim halinde yer aldı: Sıcaklığı 30 milyon derece civarında gezen bir soğuk merkezi bölge ve buranın etrafını saran, sıcaklığı üç kat yüksek bir diğer bölge. Ardından Samanyolunun 1000 katı kütleye sahip küçük bir galaksi kümesi Perseus'u sıyırdı. Yani, merkezinden 650,000 ışık yılı mesafede geçti. Bu yakın geçiş esnasında, gaz kütleçekimsel bir etkileşim oluşturdu. Sonuç olarak, kapladığı alan giderek genişleyen soğuk bir gaz döngüsü ortaya çıktı. Yaklaşık 2,5 milyar yıl sonra gaz kütlesi merkezinden 500,000 ışık yılı mesafeye uzaklaştı ve dış sınırında yok olmadan önce milyonlarca yıl dönüp duran dev gaz kütleleri oluştu. Bu dalgalar, iki akışkanın arayüzündeki hacim farklılığından ortaya çıkan Kelvin-Helmholtz dalgalarının devasa örnekleri olarak beliriyor. Benzerleri ise okyanuslarda, bulut yapılarında ve dış gezegenlerde de gözlemleniyor. Hatta, Güneş'in yüzeyinde oluştukları bile birçok kez gözlemlendi. Perseus'ta beliren körfez yapısının bugüne dek tespit edilen en büyük Kelvin-Helmholtz dalgası olabileceği bu simülasyona göre ihtimaller dahilinde. Daire içindeki alan, körfez olarak isimlendirdikleri bölgedir. Bu muazzam yapı ise Dünya'dan yaklaşık 6,500-7000 ışık yılı uzakta yer alan Yılanlar Takımyıldızında yer alır. Gaz ve tozun yeni yıldızlar oluşturma aşamasında olması ve yakın zamanda oluşan yakın yıldızlardan gelen ışık tarafından aşındırılması sebebiyle bu şekilde adlandırılmıştır. Yaratılış Sütunların kulelerinde Chandra X-Işını Teleskobu tarafından yapılan gözlemde çok fazla X-ışını kaynağı bulunamamıştır ancak bu yapının bulunduğu bölgede genç yıldızlardan çeşitli X-ışını enerji seviyelerindeki kaynakları gözlemlenmiştir. Sütunlar, nispeten yakın ve sıcak yıldızların ultraviyole ışığından gelen fotobuharlaşma tarafından aşındırılan soğuk moleküler hidrojen ve tozdan meydana gelir. En soldaki sütun ortalama dört ışık yılı uzunluğundadır. Bulutların en üstündeki parmağımsı çıkıntılar Güneş Sistemi'nden daha büyüktür ve arkalarındaki gazı yoğun UV akışından koruyan buharlaşan gaz küreciklerinin gölgeleri tarafından görünür hale gelir. Bu gaz küreciklerinin kendileri yeni yıldızların kuluçka makineleridir. Yıldızlar daha sonra gaz küreciklerinden ortaya çıkar ve sonra buharlaşır. Bugüne kadar bütün uzay teleskopları bu yapıyı fotoğrafladı, bu yüzden en ünlü iki teleskobumuz olan Hubble ve James Webb tarafından elde edilen görüntüleri de eklemeden geçemeyeceğim. Uzayda yer alan ve oldukça dikkat çekici olduğunu düşündüğüm bu nesneler ve yapı hakkında oldukça detaylı bilgi vermeye çalıştım. Kim bilir uzayın bilmediğimiz köşelerinde daha ne kadar farklı ve güzel görüntüler vardır.. Onların da görüntülerini ve hakkında edineceğimiz bilgiler elimize ulaşana kadar bilimle kalın.


Bir üniversite profesörü Morsay adlı bir yaylada arkeolojik araştırmalar yapmaktadır. Araştırmayı gerçekleştiren takım arasında; profesörün yardımcıları ve kızlı-erkekli bir öğrenci topluluğu da vardır. Araştırma takımı yaylada yerleşik durumdadır. Yaylanın yerli halkından Çakır'ın torunu Gülcan bir gece sancılanır. Hastayı ilçe merkezine ivedilikle ulaştırmak gerekmektedir. Profesörün araştırma işlerinde kullandığı bir cipi vardır. Hasta kızın dedesi Çakır, profesör ve yanındakilere daha önceden birçok iyiliklerde bulunduğu halde profesör cipi vermez. Tek umut orman bölge şefinin cipidir. Şef de vatan millet söylevleri çekerek vermekten kaçınır cipi. Daha sonra kiralanan bir ciple Gülcan öğrencilerin yardımıyla hastaneye yetiştirilir. Yetiştirilir; ama geç kalınmıştır, Gülcan ölmüştür artık. 1965-66 yılları olmalı, bir telefonla toplantıya çağrıldığım ilçe merkezindeki işletme müdürlüğüne hemen ulaşmak için lojmandan çıktım. Şoför cipi hazırlamıştı zaten. Yol, köyün içinden geçiyordu, orman işçisi olarak tanıdığım bir köylü el sallayınca arabayı durdurttum şoföre. İlçe merkezindeki hastaneye götürülecek bir hastası vardı adamın, babası sancılanmıştı gece. Müsaade edersem cipin bir köşesine ilişebilirler miydi? Neden olmasın diye düşündüm kendi kendime, bir iki laf eden çıkardı; ama sonunda bir sağlık sorunuydu bu, cip de benim babamın malı değildi ya, devletin malı milletin zorunlu bir işi için kullanılacaktı. Hastayı tek doktorlu ilçe hastanesine bıraktıktan sonra cipi belediyenin karşısındaki boş bir alana park etti şoför. Ayağımı yere basmamıştım ki; tanıdık bir yüzün selamıyla karşılandım. Beni karşılayan ilçeden köylere, kimi zaman da köylerden ilçe merkezine yolcu taşıma işini yapan Bıdık Mustafa idi. Hal hatır sormama fırsat vermeden Mustafa bana, kendi cipinin aylık taksitini ve benzin parasını ödeyip ödeyemeyeceğimi sordu. Tatlı dilli bir adamdı, biliyordum; ama sözün nereye bağlanacağını da kestirmedim değil. Ben ağzımı açamadan Bıdık söylenmeye başladı bana: Şefim, ben seni tanıyorum, ilçede de ormanda da yaptığın çalışmaları, köylülerle ilişkilerini biliyorum; ama bir daha köyden ilçe merkezine -hasta bile olsa- yolcu taşırsan sen de bir Bıdık Mustafa olursun benim gibi. Parayla taşıyor hastaları derler senin için. Ben inanmam; ama sana yazık olur dedi ve Seni tanımamış olsam kaymakama doğrudan dilekçeyle durumu bildirirdim eklemesini de yaptı. Mustafa'ya söyleyecek bir sözüm yoktu haklısın dedim sadece. Yalnız kalınca bu iğneleme bu yakınma ötesindeki tatlı gözdağının nedenini buldum: Bir ay kadar önce, annem ve babam bizleri görmek torunlarını sevmek için yanımıza geleceklerdi. Mevsim yazdı ve biz ormancılar ilçe merkezinden çıkıp ormandaki lojmanlarımıza dağılmıştık. İlçe merkeziyle kaldığımız yer arasında en az 20 km. yol vardı. Anne ve babamı resmi cipe bindirip ormandaki lojmanımıza götüremezdim; önceden işi planlayarak Mustafa gibi taşıma işleri yapan başka bir şoförle pazarlık ettim ve ödemesini peşin yaptım. Otobüsle gelen büyüklerimi karşıladım; aynı cipe ben de bindim ve ormandaki lojmanımıza gittik. Mustafa belki kendisini neden tercih etmediğim için bana karşı bir kırgınlık duymuştur diye düşündüm. Yayla romanını bitirdiğimde gözlerim yaşlıydı. Benim yaşadığım bu olaylar tüm ayrıntılarıyla gözümün önüne geldi. Rahmetli Fakir Baykurt'a yazdığım satırlarda Bıdık Mustafa'nın beni uyarması ana konuydu. O sıralarda kızının bizim fakülte öğrencisi olduğunu duymuştum, onu sordum. Kitaplardaki dizgi yanlışlarından söz açtım ve ladin ağacından söz açarken şapkasız a harfi kullanmamız gerektiğini de anımsattım. Aşağıdaki Fakir Baykurt imzalı mektup çok değerli bir anıdır benim için. Sizler de bu güzel mektubu okurken onun çok güzel romanlarını Yılanların Öcünü, Irazca'nın Dirliğini, Tırpanı, Köygöçüreni Yüksek Fırınları ve daha nice roman ve öykülerini anımsayın istedim. Asıl adı Tahir olan yazar, Elif ve Veli Baykurt çiftinin oğlu olarak 15 Haziran 1929'da Burdur'un Yeşilova ilçesine bağlı Akçaköy'de dünyaya geldi. Fakir Baykurt, 11 Ekim 1999'da Almanya'nın Essen kentinde pankreas kanseri nedeniyle 70 yaşındayken hayatını kaybetti ve İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Yazarın yaşantısına ilişkin geniş bilgiler internet sayfalarında bulunabileceği için, burada ayrıntılı bilgiye gerek görülmemiştir. Yaylayı okuyup bitirdikten sonra yazığınız güzel mektup için teşekkür ederim. Çoktandır böyle güzel mektup almamıştım. Hakkımda belirttiğiniz beğenme duygularından başka, kişiliğinizde değerli, yurt sorunlarını, bilinçle, heyecanla ele alan değerli bir ormancıyı tanımış olmakla da çok sevinçliyim; birgün yüz yüze gelip ortak ilgi konularımızda söyleşme fırsatı bulmamızı dilerim. Uyarılarınıza çok sevindim. Ne kadar titizlensem, yer yer savrukluktan kurtulamadım. Bundan kendim de şikatçıyım. Yazma heyecanıyla çok şey gözden kaçıyor, bunu anlıyorum da, defalarca düzelttiğim, gözden geçirdiğim halde, gene de sayfalara serpilen kusurları anlamıyorum, hoşgörmüyorum. Kitaplarımın düzeltilerini de kendim yaptığım halde, baskı düzeltmelerini demek istiyorum, dediğiniz gibi, dizgi yanlışını aşan yanlışları, sıkılarak ben de sonradan görüyorum. Genellikle yayla kavramına, eksik yada değişik anlam veriyoruz. Halk arasında başka, coğrafyacılar dilinde başka. Yükseklikle ilgisi kesin değil. Ovadan alçak yaylalar var, yayladan yüksek ovalar var. Akarsu vadileriyle bölünmüş düzlükler yayla, bölünmemiş düzlükler ova... Ladin, bakın gene imiyle yazdım, Mersin Antalya arasındaki dağların yüzlerinde var, gördüm, tanıdım, yöresel söyleyişle iladin de diyorlar. Duyduğunuz doğru. Kızım Orman Fakültesinde okuyor. Çok sevdiğimiz bir alanda yetişecek inşallah! Böylece ormanlarımızı, olumlu yönde düşünen, çalışan ormancılarımızı çok çok tanıma olanağı bulacağız diye seviniyorum. Yeniden teşekkür ediyorum. Saygılar ve başarı dilekleri sunuyorum, kardeşim.


Dogonlar dünyanın yuvarlak olduğunu bilir, dünyanın Güneş etrafında döndüğünü, ayın dünya etrafında döndüğünü, Satürn'ün halkalarını, Jüpiter'in uydularını, Sirius'un aslında tek bir yıldız olmayıp.. Sirius A, B ve C olarak üçlü bir sistem oluşturduğunu ve bunların birbirleri etrafında 50 yılda döndüklerini bilmektedirler. Sirius yıldızının eski zamanlarda bir kızıl dev olduğunu, Sirius B yıldızının ve bu yıldızın içe çökerek evrenin en ağır maddelerinden biri olan Nötrino yıldızı olduğunu bilmektedirler. Dogon Kabilesi uzayda modern teleskoplarla zor görülen ilginç astronomik bilgileri yıllar önce söyleyerek bilim insanlarını şaşırtmıştı. Gerekli hiçbir teknik araca sahip olmayan ve uygarlığımızın ancak 1930'larda temasa geçtiği Dogonlar bu kadar bilgiyi nereden elde etmişlerdir. Batı Afrika'daki Fon kabilesi üyeleri ölen çocuklarının ruhlarını yanlarında taşımak için yaptıkları oyuncak bebekleri insan gibi göğüslerinde taşıyorlar. Hohovi diye adlandırdıkları heykelcikler kabile için oldukça önemlidir. Hohoviler çocuğun ruhunun ahşap oyuncak bebekte yaşadığı sanılan halidir ve özenle şekillendirilmiş heykelcikler yaşayan çocuklar gibi dolaştırılır, beslenir, yıkanır, hatta okula götürülür ve aileleri tarafından uyutulur. Onlara gerçek bir bebek gibi davranan kabile üyelerinin fotoğraflarını Fransız fotoğrafçı Eric Lafforgue çekti. Bu Vudu bebeklerinin sadece ölü insanların kafataslarından yapıldığını da ayrıca belirtelim. Bebek ölümleri oranı Benin'de yüksektir. Bebekler genelde çocuk hastalıklarından ölürler. İkiz doğum oranları oldukça düşük olduğu için ikizlere saygı gösterilir. İkizlerin doğumundan üç ay sonra, ikizler hala yaşıyorlarsa, anne babalar topluluklarının diğer üyelerinden hediyeler toplamaya giderler. İkizlerden biri ya da ikisi birden ölürse, annesi göğüsleri arasındaki heykelleri taşır ve başında bir tepsi ile dolaşır, ikizler için sadaka alır. Topluluk üyeleri biraz para ya da yiyecek bağışlar. Etiyopya'da ki Omo Vadisin de yaşayan Mursi kabilesinin kızlaır 15-16 yaşında kilden yapılan tabağa benzeyen şeyi alt dudaklarına takarlar. Tabağın genişliği arttıkça isteyeceği başlıkta artıyormuş. Erkekler ise vücudunu kireçle boyar. Mursiler Omo Vadisinde ki 50 kabileden en ilginç olanları. Evlenmek isteyenler çubuklarla dövüşür dövüşü kazananan köyden istediği kızla evlenir. Evlenme cağına gelmiş erkekleri için kendini ispatlama partisi yaparlar. Karo kabilesinde; kadınlarda ve erkeklerde vücuda yapılan dövmeler amaç olarak farklıdır. Bir karo kadını güzellik için dövme yaparken erkek ise güç gösterisi için dövme yapmaktadır. Hacamat adı verilen bu dövme şekli, derinin önce jiletle kaldırılması ve ardından yerine kül konulmasıdır. Burada amaç yaranın iltihap kapıp şişmesidir. Dans törenlerinden önce tüm karo halkı vücudunu kireç ve tebeşirle boyar. Yüze siyah, kırmızı, sarı ve beyaz gibi renklerle desenler çizilmektedir. Dans figürleri Masai'ler ile benzerlik gösterir. Erkek en yükseğe zıplamaya çalışır ve sonra kadın gelir kendine uygun olan erkeği seçer. Dansın amacı çiftleri birleştirmek olduğu için sadece dolunay çıktığı zaman tören yapılır. Erkekler Donga denilen sopalar ve ağaçtan yapılmış yastıklarla gezerler. Bu sopaları sadece kabilenin meclisi tarafından cesaret onayı almış olan kişiler kullanabilir.


Afrika'nın geniş savanalarında yaşayan bu canlılar gruplara bölünerek farklı bölgelerde yiyecek ararlar. Bir filin hortumu ile çıkardığı ses başka bir fil tarafından 8 km öteden bile duyulabilir. Ayrıca fillerin genizlerine açılan özel bir organ yardımı ile çıkardıkları, insanın duyamayacağı kadar düşük frekanslı sesler 18 km'ye kadar diğer filler tarafından işitilebilir. Fillerin çok daha uzak mesafelerdeki akrabaları ile anlaşmalarını sağlayan şey üzerinde yürüdükleri yerin ta kendisidir. Sesin iletildiği ortamın yoğunluğu arttıkça, ses titreşimlerinin daha hızlı ve daha uzun mesafelere ulaşması fillerin çok daha uzak mesafedeki akrabaları ile iletişim kurmalarını sağlamaktadır. Üstelik bu yöntem hava koşullarından ve diğer çevresel faktörlerden daha az etkilenmektedir. Örnek olarak 80 kiloluk bir insanın yerde sıçraması toprak aracılığı ile yaklaşık olarak 1,5 km öteye iletilebilmektedir. Bu harekete sebep olan ağırlık arttıkça sesin ulaştığı mesafe de artmaktadır. Bu şekilde 3 tonluk bir filin ayağını yere vurması ile oluşan titreşimler yaklaşık olarak 36 km öteden duyulabilmektedir. Buna ek olarak fillerin ön ayak tabanlarında bulunan yağ kesecikleri bu titreşimleri algılamalarını da kolaylaştırıyor. Ön ayaklardan alınan bu titreşimler, bacak ve omuz kemikleri ile fillerin kulaklarına iletiliyor.


Cevabı çok basit aslında; "bir veya birden fazla hafif atomun birleşmesi sonucu daha ağır çekirdekli atomlara dönüşmesi" Bu işlem Füzyon olarak adlandırılır. Nükleer kaynaşma, atomların birleşmesi gibi ifadeler de bu olayı tanımlamak için kullanılabilir. İki hafif atom, uygun ısı düzeyinde çekirdeklerin çarpışması sonucunda kaynaşabilir. Bu durumda ortaya daha ağır çekirdeğe sahip farklı bir atom çıkar. Bu Füzyon işlemi esnasında ise ortaya çok büyük oranda enerji açığa çıkar. Açığa çıkan enerji miktarını kabaca tasvir etmek gerekirse, petrol ile elde ettiğimiz enerjinin 10 milyon katı kadar bir enerjiden bahsedebiliriz. 10 milyon kat mı? Evet, 10 milyon kat. Güneş, füzyon olayı ile hayatını sürdürür. Hidrojen atomunun 1 protonu vardır ve nötrona sahip değildir. Hidrojenin izotopları olan Döteryum'da 1 nötron, Trityum'da ise 2 nötron bulunur. Döteryum ve trityum gerekli koşulları karşılarsa Helyum atomunu oluşturur. Güneş de füzyon ile Helyum atomlarını açığa çıkarır ve gerekli enerji bu şekilde sağlanır. Füzyon'un gerçekleşebilmesi için bazı kriterler vardır. Bu kriterlerden birisi "Sıcaklık" diğeri ise "Lawson kriteri"dir. Güneş'te; en hafif element olan hidrojen, diğer hidrojen atomları ile birleşerek helyumu atomu oluşturur. Füzyonun oluşabilmesi için uygun olan ısı miktarı çok yüksektir. Bunu ateş yakarak elde etmek pek mümkün değildir. Bir milyon santigrat ile ifade edilen ısı miktarına ihtiyaç vardır. Güneş'teki sıcaklık, füzyon için uygundur. Füzyon işleminde yüksek ısıya ihtiyaç duyulmasının başlıca nedeni, atom çekirdeklerinin pozitif yüke sahip olmalıdır. Atomların çekirdekleri birbirlerine yakınlaştığında çok şiddetli bir şekilde birbirlerini iterler. Bunu engellemek için çok yüksek miktarda kuvvet uygulamak gerekir. Böyle bir kinetik enerjinin oluşumu 20-30 milyon santigrat dereceye eş değerdir. Plazmanın dağılmadan hapsedilmesi için gerekli zamanın ve plazma yoğunluğunun ilişkisini tanımlar. Plazmadan dışarı çıkan güç, içeri giren güç ile aynı olması gerekir. Günümüzde Füzyon Nükleer santralleri bulunmamaktadır. Yani şuan için füzyon ile nükleer enerji üretilmiyor. Bunun yerine yapması daha tehlikeli fakat daha ucuz ve kolay olan fisyon tercih edilir. Bahsedildiği üzere füzyonu gerçekleştirebilmek için gereken şartları karşılamak çok zordur. Ancak imkansız değildir. Kayıtlarda 1952 yılında Amerika tarafından kullanılan bir füzyon bombasından bahsedilir. Bu bombada gerekli sıcaklık ve enerji fisyon ile tetiklenerek füzyon işlemini başlatır. Dünya üzerinde bulunan en yıkıcı silahtır. Atom bombasından 1000 kat daha fazla enerji çıkarabilir.


Geçmişten beri insanlar ''Az ye, sağlıklı yaşa'' diye öğüt verip durmuşlardır. Yaşam kalitemizi ve süremizi belirleyen şey şüphesizki beslenme şeklimizdir. Kaç yaşında olursak olalım sağlıklı ve zinde bir hayat sürdürebilmek için beslenme alışkanlığımıza dikkat etmemiz ve özellikle de tıka basa doyana kadar yemeyi bırakmamız kaçınılmazdır. Çevrenizde kuşkusuz pek çok kişi ''Su içsem kilo alıyorum'' bahanesiyle diyetini bozar. Gerçekten de su içmekle kilo alınıp alınmayacağı bir kenara, böyle bir bahane bir anlamda insanın karakterini ele verir. İnsanlık tarihi boyunca yaşanan kıtlık dönemlerinde atalarımız hayatta kalma yolunda, az miktardaki gıda maddesinden mümkün olduğunca çok besini almaya çalışan genleri kazandı. Yani insanlar az da olsa yiyecek bulduğunda onu yağa çevirerek vücutta depolama eğilimini kazandı. Evet, vücudumuz az yese bile kilo alacak şekide yaratılmıştır. Öyle olmasaydı atalarımız açlıkla mücadeleden muhtemelen sağ çıkamayacaktı. Diyet diyince insanların gözüne yeşil bir perde iniyor. Oysa diyet sürekli yeşillik veya sebze tüketmek değildir. Öncelikle bu algıyı yıkmamız gerekiyor. Diyet açlık değildir. Çünkü açlık mutsuzluğu doğurur. Mutsuzluk ise aklımıza gelebilecek en tehlikeli hastalıkların başlıca sebebidir. Sağlıklı bir yaşam sürdürmek adına beslenmemize dikkat etmemiz, gerekirse yiyip içtiklerimize sınır koymamız gerekiyor. Bu noktada devreye 'diyet' kavramı giriyor. Diyet yapmayı kolaylaştırmanın en güzel ve en eğlenceli yolu; farklı tarifler deneyip hem karnı hem de gözü doyurmaktır. Çünkü insanlık tarihi boyunca gastronomi ve insan sağlığı paralel olarak değişim göstermiştir. Gastronomi doğrudan gıda ile bağlantılıdır. İnsan sağlığını etkileyen en önemli faktör de vücudumuza aldığımız gıdalar olduğu için gastronomi ve diyetetik alanı ayrılmaz bir ikilidir. Gastronomi yemeğin içeriği, yemek sanatı ve yemek yapımı ile ilgilenir. Diyetisyen ise yemeğin vücuda etkisini ve hastalıklarda beslenme konularını inceler. Gastronominin diyet üzerine üstlendiği role beraber bakalım. Diyelim ki ben diyet yapıyorum. Ama sadece hurma, pekmez, üzüm, kayısı v. b gıdalar benim tatlı ihtiyacımı karşılamıyor. Karşılasa da bir noktadan sonra bana çekici gelmiyor. Ve beni mutsuz edip strese sokuyor. Ben tatlı, pasta, kek yemek istiyorum. Fakat şeker, un ve yağdan uzak durmam gerekiyor. Gastronomi tam da bu noktada bize sağlıklı reçeteler üretir. Şöyle de denilebilir. İkame ürünlerle sonu olmayan seçenekler sunar bize. Beyaz un yerine tam buğday, badem, yulaf v. b unları; ayçiçek yağı yerine zeytinyağı, hindistan cevizi yağı kullanılarak hem tatlıların kalorileri düşürülebilir hem de damak zevkimize uygun hale getirilebilir. Güzel, iştah açıcı sunumlar ile diyetleriniz kabus olmaktan çıkar. Çünkü içinde sanat barındıran her şey güzeldir.


İddialı başlayacağım yazıya. Çoğunluğun, özellikle benim içinde bulunduğum neslin bilgisayarlar ile tanışıklığı genelde çok benzerdir. Karne bilgisayarı, komşu bilgisayarı, kuzen bilgisayarı, ağabey bilgisayarı, babanın iş bilgisayarı... Uzatabiliriz daha. Genelde oyun oynamak için istedik bilgisayarı. Yaş büyüdükçe kimisi alakasını kesti bilgisayarla, kimisi daha fazla yol aldı, kimisi de sabit şekilde kaldı. Herkesin kendine dair bir hikayesi vardır muhakkak, ama ortak olan bir şey var ki; hepimiz ama hepimiz, çok nadir görülen istisnalar dışında Bilgisayarı "Windows" zannettik. Ondan başka bir şey yoktu bizim için. Ve aldığımız bilgisayarın içinde lisanslı şekilde gelmiyorsa, neredeyse hepimiz cr cklenmiş Windows sürümleri kullandık ve kanunen suç işledik. Bilgisayar demenin Windows demek olmadığını anlatmaya çalışacağım bu yazıda. Dilim döndüğünce Özgür yazılım felsefesinden bahsetmeye çalışacak; GNU/Linux dağıtımlarının ne olduğundan bahsedeceğim. Öyleyse başlayalım. İşletim sistemleri adı üzerinde olduğu gibi, birbirleriyle "Anakart" üzerinde iletişim halinde olması gereken donanımları "İşletecek" yazılımlardır. Bunu yapan sadece Windows ürünleri değildir. Özgür yazılım felsefesine en az Windows kadar uzak olan Apple'ın MacOS işletim sistemi olduğu gibi, Özgür yazılım felsefesinin mihenk taşlarından olan Linux dağıtımları da vardır. Adı geçmişken kendi görüşümü söyleyeyim; Apple'in bütün ürünleri aynı donanıma sahip olmasına rağmen eşdeğer bilgisayarlarından çok daha pahalı fiyatlarla satılıyor. Bunu hak etmediğini düşünüyorum. Bilgisayarlarımızda yaptığımız işlemler; oyun oynamak, internet dünyasında sörf yapmak, belge hazırlamak vs. Bunları yapmak için Windows'a mecbur değiliz. Hem daha legal hem de daha güvenilir olan bir seçenek var karşımızda; GNU/Linux dağıtımları. GNU/Linux dağıtımlarına geçmeden önce Özgür yazılım felsefesinden bahsetmeliyiz. Yazılım dediğimiz şey teknoloji dünyasındaki her şeydir aslında. Bu yazıyı yazdığım siteden tutun da, sosyal medya sitelerine kadar; buzdolabının akıllı sisteminden tutun da arabaların akıllı sistemine kadar; oyunlarımızdan tutun da oyun konsollarına kadar her şey yazılımdır, her şey yazılımla var olur. Peki ya "Özgür" ifadesi, yazılımın neresindedir? Eğer bir Windows kullanıcısı iseniz -ki genellikle öyledir- kullandığınız programların kaynak kodlarını göremezsiniz, onu değiştirip kendi amaçlarınıza daha uygun hale getiremezsiniz ve hatta belki de en acısı, ona para verip satın almadıysanız; internetten cr ckli halini indirmişseniz büyük bir tehlike içinde olabilirsiniz, ondan da ziyade büyük bir suç altındasınız, yaptığınız şey legal değil. - Yazılım geliştiricileri tekerleği yeniden keşfetmekle vakit harcamaz, daha önceden üretilmiş olan araçları yazılımlarına ekleyerek bunlar üzerine yeni şeyler inşa edebilir. - Aynı işi yapan yazılımların en iyi yönleri alınarak kullanıcılara optimum çalışan, kaliteli yazılımlar hızla sunulabilir. Kullanıcılar var olan yazılımlar arasından istediğini deneyerek kendi ihtiyacını rahatça seçebilir. - Kullanıcılar özgür yazılımlara çok makul fiyatlar ile ya da -çoğunlukla- 0 maliyetle sahip olabilir, dolayısı ile yazılım ücretlerine ayırdıkları kaynaklarını donanıma ya da diğer ihtiyaçlarına ayırabilir, yaşam ve çalışma standartlarını yükseltebilirler. - Yazılımın kaynak koduna da sahip olduklarından dolayı kullanıcılar kritik yazılımların nasıl çalıştığını anlamak için kaynak kodlarına bakabilir, isteklerine göre özelleştirebilir ve kaynak tasarrufu sağlayabilir. Elbette kullanıcılar yazılım üretimi konusunda bilgili olmak zorunda değildir, ne bir programcı kiralamak kullanıcı için, ne de var olan bir yazılım üzerinde değişiklik yapmak bir programcı için zordur. O "Büsbüyük" şirketlerin sunduğu İşletim sistemlerinde tercihleriniz pek de önemsenmez aslında, istediğiniz gibi dizayn edemezsiniz, ama Linux dağıtımlarında öyle bir durum yoktur. Kullanımınıza göre bir dağıtım seçebilirsiniz. Genelde yeni başlayacaklar için Ubuntu dağıtımı tavsiye edilir. Gözünüze çok farklı ve hoş geldiğinin farkındayım. Daha da iyileri var bence. Mesela benim şu anda kullandığım dağıtım Deepin'in masaüstü ortamı. Görebileceğiniz gibi çok sadedir. Mac Os'a da benzerliği su götürmez bir gerçek. Bir başka ayrıntıdan daha bahsetmek sizlere Linux dağıtımlarında istediğinizi yapabileceğinizi anlatmak için iyi olacaktır. Linux dağıtımlarında masaüstü ortamlarınızı bir kaç kod ile değiştirebilirsiniz, mesela serverınız için Ubuntu kurdunuz, görünümü çok ağır, bilgisayarınıza gereksiz yere iş çıkarttığını düşünüyorsunuz. Xfce masaüstü ortamını kurmak istiyorsunuz, yapmanız gereken sadece bir komut yazıp bilgisayarı yeniden başlatmak. Kod aşağıda. Yazdığımız kodu adım adım açıklamak gerekirse; sudo kelimesi bize yönetici olmayı sağlıyor, yönetici olmadan bir şey kurup bir şey kaldıramazsınız. Sudo ifadesi yer aldığı için komutu yazıp enter tuşuna bastıktan sonra sizden şifre istenecektir. apt-get ise depolar üzerinde işlem yapacağınızı söyleyen bir komut. Yapacağınız işlemi ise bir sonraki ifadede "installl" ile söylüyoruz, yani "kur!" Ardından da kuracağımız yazılımın adını yazıyoruz ve işlem bitiyor! Bilgisayarı yeniden başlattıktan sonra açılış kısmında kullanmak istediğimiz masaüstü ortamını seçiyoruz, işte bu kadar! Tüm yazı boyunca Linux dağıtımlarını övdük, duyar gibiyim "Hiç mi kötü, eksik bir şeyi yok bu Linux dağıtımlarının?" dediğinizi. Var, ama onun sebebi de Linux dağıtımları değil, oyun yapan "büyük mü büyük" şirketler. Oyunlarını zahmet edip Linux'a uyumlu yapmıyorlar, çünkü onlara mali olarak az getirisi olan bir şey. Hali hazırda Steam'de Linux dağıtımlarında oynanacak birçok oyun bulunmakta ama neredeyse yok denecek kadar az. Peki bu sorunu nasıl çözüyoruz? Şöyle ki Linux dağıtımlarında "Wine" ve "PlayOnLinux" adlı yazılımlar var. Bu yazılımlar sizin ". exe" uzantılı dosyaları çalıştırmanızı sağlıyor, yani oyunlarınızı. Her uygulamayı başarıyla çalıştırdığı söylenemez, ama çok işe yaradığını biliyoruz. Linux dağıtımları hakkında daha birçok şey var, mesela hiç tarih mevzusuna girmedik, tarihinden bahsetmedik. Bu yazı umarım sizin hayatınızda GNU/Linux'a başlangıç olarak önemli bir yer tutar, en azından bir denemenizi tavsiye ederim. Aşağıya hem ileri okumalar, hem de tavsiye manasında birkaç yazı bırkacağım. Ve tabi ki wikipedia, muhakkak buraya da bir göz atın derim.


Göz, ışık sayesinde görür. Bilgilerimize göre, canlılarda ilk göz denizde oluştu. Bu tam manasıyla çömez bir gözdü çünkü sadece ışığın olup olmadığını anlıyordu ve tabi ki o şartlar için çok kullanışlıydı. Zamanla göz dediğimiz yapı içe çöktü, bu içe çökmenin ardından ışığın nereden geldiğini anlayabiliyorduk fakat bu seferde ışığın gelme miktarı azaldı. Evet, bundan sonra iris oluştu, iris göz bebeğimizi büyütüp küçülten bir kastır. Güneş evrenimizi aydınlatır, oradan çıkan ışınlar yaklaşık 8 dakika sonra evrenimize ulaşır ve bazıları ozon tabakasında sönümlenir. Evrenimize ulaştıktan sonra, cisimlere çarpar ve yansır. Yakında da bir göz varsa, göz cisimden yansıyan ışınları, geliş açılarına göre ayırt eder ardından bir takım kimyasal olaylardan sonra beynimizde görüntü oluşur. Aslında renk dediğimiz şey tamamen ışınların dalga boyları ile alakalı. İnsan gözünün algılayabildiği dalga boyu 400-700 nm arasıdır. Homo sapiens, yani biz insan ırkı, ilk olarak Doğu Afrikada ortaya çıktık. Güneşin yoğun olduğu böyle bir yerde, morötesi, yani dalga boyları çok kısa olan, çok yüksek enerjili ışınların yıkıcı etkilerinden korunmak için melanin birikiminin yüksek olması gerekti. Melanin deri rengini belirleyen bir pigmenttir. Doğu Afrikada, melanin birikiminin fazla olması yani deri renginin koyu olması morötesi ışınların yıkıcı etkilerinden korunma sağladığı gibi, irisin de koyu olmasını sağladı. O zamanlar kaçınılmaz olan mutasyonlardan tabi ki oradaki insanlarda nasibini aldı ve arada derede farklı ten renginde, farklı göz renginde insanlar çıktı. Tabi ki, doğanın en temel yasalarından olan doğal seçilim yasası gereği bunlar hep azınlıkta kalıyor. Derimizin yoğun olması, derimizdeki melanin zırhının altında D vitamini birikmesine sebep olmuştur. Zamanla kuzeye göç başlayınca D vitamini yetersizliğinden dolayı, insanlar raşitizm hastalığından ölmüşlerdir ve doğanın en temel yasalarından olan doğal seçilim yasası işlemeye devam etmiştir. Bu şekilde kuzeye gittikçe ten rengi açılan ve renkli gözlü bireylerin sayısı artmıştır. - Vücudumuzdaki her yıkma olayını, birleştirme olayını, bütün sistemleri, yapıları genlerimiz yönetir ama çok şaşırtıcı bir şekilde Avustralya Queensland Üniversitesi uzmanları, 4000 kadar kişi üzerinde yaptıkları deneyler sonucunda; "Evet, insanın göz rengini belirleyen gen budur diyebileceğimiz özel bir gen yok" açıklamasında bulundular - Güneş en çok fotonu, bizim algılayabildiğimiz dalga boyu aralıklarında gönderir, çünkü bizim gözümüz güneşe uyum sağlayarak evrimleşmiştir, yani güneş biz onu algıladığımız için bize onu göndermiyor, güneş onu gönderdiği için biz onu algılıyoruz. - Normal bir elektrik lambasından saniyede yüz milyar kere yüz milyar foton çıkar ancak gözümüz beyni yormamak için bunları iletmez. - Kedi, köpek, kurt, çakal gibi hayvanların bazılarında göze gelen ışınlar retinayı geçebilir. Bu ışından yararlanmak için retinanın arkasında tapetum denilen bir yapı vardır. Tapetum, ışığı retinaya geri yansıtır. - Karanlıkta fotoğraf çekerken, gözümüzün kırmızı çıkmasının sebebi, fotoğraf makinesinin flaşından gelen ışının göz damarlarımıza girip, kanlara çarpıp geri yansımasından dolayıdır. Bu sorun göz rengi açık olanlarda daha çok görülür.


Motosiklet aksesuarı denilince akla ilk gelen ürün tabii ki kask oluyor. Piyasada pek çok farklı kask çeşidi bulunurken bu kaskların tümü motosiklet kullanımına uygun olmayabiliyor. Eğer siz de yüksek güvenlik sunacak bir ürün arıyorsanız seçeceğiniz kaskın motosiklet için üretilip üretilmediğine mutlaka dikkat etmelisiniz. Bunun yanı sıra kafa ölçünüzü, kaskın ağırlığını ve marka kalitesini de kontrol etmenizde fayda var. Kask, her mevsim kullanılması gereken bir güvenlik aksesuarı olduğundan havalandırma özelliklerine de göz atmalısınız. Böylece hava şartları değişse de konforlu bir sürüş sağlayabilirsiniz. Motosiklet için özel kıyafete ihtiyaç olup olmadığı zaman zaman tartışılıyor. Fakat eğer motosikletle uzun yol gidiyor ve yüksek hızlara çıkıyorsanız kesinlikle özel kıyafetler giymenizde fayda var. Çünkü motosiklet giyim aksesuarları, herhangi bir düşme veya kaza sonucu sürüklenme durumunda vücudunuzu korumaya yardımcı oluyor. Normal kıyafetlerden çok daha kalın malzemelerden üretilen bu motosiklet kıyafetlerinin içerisine dizlik, omuzluk ve sırtlık gibi aksesuarlar da yerleştirilebiliyor. Siz de bu tür kıyafetlerle birlikte yüksek kalitede koruyucu motorcu aksesuarlarını birlikte kullanarak sürüşleriniz sırasında maksimum koruyuculuk sağlayabilirsiniz. Az tercih edilen aksesuarlar arasında yer alan boyunluklar, özellikle şehir içi kullanımı yerine cross motosiklet aksesuarı arasında sıkça yer alıyor. Fakat kask kadar önemli olan bu ürünün yüksek hıza çıkılan her tür sürüşte tercih edilmesinde fayda var. Çünkü darbe esnasında kaskla birlikte iyice ağırlaşan başınız sert şekilde savrulabilir. Bu da boynunuzda ciddi zedelenmelere veya kazanın şiddetine göre ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddi sonuçlara yol açabilir. Ağır kazalarda darbenin basıncı omuzlarınıza ve boynunuza bineceği için siz de boyunluk kullanımıyla yaralanmaları en aza indirebilirsiniz. Boyunluk ve kaskın tamamlayıcısı olan omuzluklar, bellik ve sırt koruyucu ile bir araya geldiğinde tam koruma sağlıyor. Omuzluklar sürüş konforunu artırırken belinizi, omurganızı ve böbreklerinizi korumak için sırtlık ve bellik kullanılıyor. Ergonomik olarak tasarlanan bu tür ürünler, motosiklet sürerken sizi rahatsız etmemesi için mümkün olduğunda hafif bir yapıya sahip. Bununla birlikte ister yaz aylarında isterseniz de kış aylarında sürüş yapın, yüksek rüzgar sağlığınızı etkileyebiliyor. Bellik ve sırtlık gibi motor için aksesuar çeşitleri sizi hem rüzgardan korumaya yardımcı oluyor hem de duruşunuzu düzelterek oluşabilecek sırt ağrılarını azaltmanıza yardım ediyor. Motor sürerken kontrolü daha rahat sağlayabilmeniz son derece önemli. Bunun için de her tür hava şartına uygun bir eldiven tercih etmeniz gerekiyor. Yağmurlu ve rüzgarlı havalarda gidonu rahatça kavrayabilmeniz ve yönetebilmeniz için birbirinden kullanışlı motosiklet eldiveni çeşitleri bulunuyor. Bunun yanı sıra motosiklet gidon aksesuarları da kullanılabiliyor. Gidona geçireceğiniz rüzgar koruyucu elcikler, kontrol etmeniz gereken tüm alanı sararak çok daha pratik ve konforlu bir kullanım sunuyor. Motosiklet aksesuarları nelerdir denilince akla gelen çeşitler arasında dizlik ve dirseklikler de çoğu zaman yer alıyor. Bu ürünler, herhangi bir şekilde düştüğünüzde eklem yerlerinizi korumaya ve sürtünmeyle birlikte cildinizde oluşabilecek hasarı en aza indirmeye yardımcı oluyor. Böylece büyük kazalardan dahi küçük sıyrıklarla kurtulabilmeniz mümkün oluyor. Zaman zaman bu tür ürünler motosiklet kıyafetlerinin içerisine giyilebildiği gibi dış taraftan da takılabiliyor. Gece sürüşlerinde, motosikletlerin mevcut aydınlatmaları her zaman yeterli olmayabiliyor. Özellikle uzun yol sürüşlerinde artan hıza bağlı olarak, ihtiyaç duyulan görüş mesafesi de artıyor. Şehir içerisinde motosiklet sürerken belirli bir mesafeyi görmek, durmak için yeterli olabiliyor. Fakat uzun yollarda 100 km üzerine bir hıza sahipken mevcut görüş mesafesinin 2, hatta 3 katı görüş alanına ihtiyaç duyuluyor. Böylece yavaşlamak ve durmak için yeterli zaman kalıyor. Siz de motosiklet ışık aksesuarları ile motorunuzun aydınlatmasını güçlendirebilir ve güvenli sürüşün keyfini doyasıya çıkarabilirsiniz.