Bu virüs sebebiyle evde oturuyoruz. Televizyonlara ne kadar dayanabilir, sabredersek seyretmeye çalışıyoruz. Bugün hasbelkader yerli dizinin bir bölümünü seyretmek zorunda kaldım. Çünkü bir reklam ajansının alt yapısı içerisinde çekilmiş. Ve bir reklam ajansının çalışanlarının hayatlarını anlatan bir dizi. Dolayısıyla benim de mesleğim olduğu için ilgimi çekti. Allahım Allahım emin olun tansiyonum uçtu gitti zaten yaşlı bir adamım o yüzden iyice uçtu gitti. Bu kadar meseleye, bu kadar mesleğe saygısı olmayan bir anlayışla çekilmiş dizi filminin televizyon tarafından satın alınarak oynatılması tahammül edeceğimiz bir şey değil. Bakın, reklamcılık bir sanat dalıdır diyebilirsiniz. Pazarlamanın bir koludur ama diyebilirsiniz ki bir sanat dalıdır. Dolayısıyla reklamcıların ayrı ayrı departmanlardaki kişilerin ürettikleri işlere de sanat olarak bakabilirsiniz. Tekrar ediyorum pazarlamanın altında bir çizgi olarak... Bana yıllar evvel önem verdiğim değerli bir amiral sohbetimiz sırasında NATO için çok güzel bir ifade kullanmıştı. ''NATO nedir biliyor musun?'' dedi. NATO, ''No Action Talk Only'' yani aksiyon sıfır bol konuşurlar. Aynen bugün Türkiye'de uygulanmakta olan reklam anlayışımız işte böyle çok yazık tekrar ediyorum çok yazık. Şimdi şöyle bir geriye gittiğimiz zaman reklamın pazarlamanın bir parçası olarak reklamı yapılan işte üretenlere ilk sual şuydu. ''Bu Kampanya satar mı? Bu kampanya bu malı, hizmeti, kişiyi satar mı? Satarsa içerisinde kullanılan hangi ifadelerle satar? Yoksa özellikle kreatif işlerin ağırlık bastığı tamamen grafik sanatları, yazarların kreatif değerleri ön planda olan işler mi bunlar? diye sorardık. Benim mesleğimde her zaman başarımın tek noktada olduğunu görürüm. O da ben kreatif işler yapmaktan ziyade satıcıya, pazarlamaya hatta bilimsel pazarlamaya dönük ifadelerle reklam kampanyalarının yapılmasını ve ürünün, malın, hizmetin neyin reklamı yapılıyorsa o nesneyi satan işlerin taraftarı olmuşumdur. Kendi ajanslarımı da daima bu yola itmişimdir. Böylelikle uzun yıllar yani 35-40 yıl Türkiye'nin bir numaralı ajansı olarak da faaliyeti devam etmiştir. İşte bizim bir numaralı ajans olmamızın ve bu kadar çok müşteriye hizmet etmemizin, 8000 küsur marka yaratmamızın, 30.000 küsur reklam, belgesel film ve uzun metrajlı film yapmış olmamızın altında yatan neticelerin başarılarıdır. Dolayısıyla bugün değinmek istediğim ve bütün gençlere söylemek istediğim, reklam sektöründeki, film setlerindeki yazı yazan çizen, copywriter olan yani reklam ve senaryo yazarı olsun, uzun metrajlı film yazarı olsun hepsine söylemek istediğim şudur: Yaptığınız iş satar mı? Yaptığınız işi seyreden o malı alır mı? Eğer bu bir reklam kampanyası yerine bir belgesel filmse veya uzun metrajlı sinema filmiyse yahut bir dizi filmse o zaman yine aynı şeyin üzerinde durmak istiyorum bu iş satar mı bu iş seyredenler tarafından satın alınır mı? Eğer o film satın alınırsa yani satın almak illa parayı verip malı satın almak demek değil biliyorsunuz. Fikri satın almak, kabul etmek, beğenmek, takdir etmek ve fazla kişinin uzun metrajlı filmleri seyretmesini sağlayarak sinemanın dolmasına imkan sağlamak, bu. Yahut televizyonda o dizi film oynadığı zaman çok ciddi reytingler alması, başarılı olması da malı satmakla eş değerdir. Bunu burada bu haftaki yazımda kullanmak istedim. Çünkü Artkolik sanat dallarının aşağı yukarı hepsine hizmet eden bir anlayışla faaliyetlerini götürmekte. Bu virüslü günlerimizde dahi Artkolik şirketin yönetim kurulu başkanı özellikle İnstagram'da yaptığı bir iki saatlik canlı yayın söyleşilerinde hakikatten son derece ilginç, satışa yönelik, pazarlamaya yönelik ve sanatla eşleşmiş fikirleri ortaya koyan konular ve konuşmalar sağlamaktadır. Hepinizin de bunları bir büyük, bir ağabey olarak yaşım ve tecrübelerim itibarıyla dinleyip seyretmenizi tavsiye ederim.


Londra'da yaşayan bağımsız küratör ve yazar olan Fatoş Üstek ile sizler için sanat, fuarlar ve küratörlük kavramı üzerine konuştuk. Artsy tarafından Avrupa'nın en etkili genç küratörlerinden biri olarak gösterilen Üstek bu yıl dünyanın en ünlü fuarlarından biri olan Frieze Sculpture'ın küratörü seçildi. Üstek ile çalışma disiplininden ve kürasyonunu biçimlendiren konulardan söz ettik. Keyifli okumalar dileriz! Londra'ya gelmeden önce İstanbul'da ve Almanya'da çeşitli kurum ve kuruluslarda çalıştım. Sanat alaninda ilerlemek ve bilgi dağarcığımı genişletmek için sanat alanında yüksek lisans yapmaya karar verdim. Frieze'den aldığım davetle Frieze Sculpture'in dünü ve bugününü irdeleyerek calışmaya başladım. Yeni bir vizyon geliştirmem ve Frieze Sculpture'i dönüştürmem için Frieze Londra'nin yöneticisi Eva Langret'den çok destek aldim. Şimdiye kadar yapılmış olan 10 serginin de birbiri ile sıkı bir ilişki içinde olduğunu ve genellikle anıtsal işlerin gösterildiğini gördüm. Günümüz sanatçılarının değişen ve dönüşen çok mecralı ve disiplinlerarasi yaklaşımların da Frieze Sculpture'ın bir parcasi olmasi gerektiğini düşündüm. Expanded notion of sculpture | benim hep çalıştığım bir kavram ve bu yaklaşımla çalışan sanatçılara davet yolladım. Seçkiyi açık çağrı ile yapılan başvurulardan ve davetli sanatcilardan oluşturduk. Ayrıca yapılmayan ve düşünülmemiş ilkleri gerçekleştirmek benim için her zaman motive edici olmuştur. Bu yıl Frieze olarak birçok ilke imza attık ilk kez sanatçılar mekana dair ve mekana özel yeni işler üretti, ilk kez kamu programı gerçekleştirdik, ilk kez bir sanatçı ses enstalasyonu ile katıldı, ilk kez kamuya açık ve herkesin katılabileceği Küratör turları gerçekleştirdik ve bu turları bizzat ben verdim. Parkı gece halka açtık ve gece turları düzenledik. Tüm bu ilklerin yanı sıra, seçtiğimiz sanatçılar ve yer alan işler oldukça zengindi, en uluslararası seçkiyi gerceklestirdik. Regent's Park'ın İngiliz bahçeleri bölümü kamunun oldukça yakinen tanıdığı ve bildiği bir kamusal alan. Yerleştirmeleri titizlikle ve mekanın özelliklerini göz önüne alarak yaptım. İzleyiciler ve basın yeni vizyonu ve bu dönüşümü çok iyi karşıladı. Özellikle hafta sonlarında yogunluk inanılmazdı. Ayşe Erkmen ve Gülsün Karamustafa Türkiye'nin önde gelen iki önemli sanatçıları. Ayşe Erkmen'in heykel mefhumuna kavramsal yaklaşımı, Gülsün Karamustafa'nın anıtlarla olan ilişkisi çok önemliydi Frieze Sculpture seçkisi icin. Benim başlangıç noktam her zaman bağlam olmustur. Bağlamı iyi anlamak ve ele alabilmek için detaylı bir araştırma süreci geçiririm. Bu çalışmakta olduğum mekanın ya da kurumun tarihini ve onun butunleyenlerinin yanı sıra sorulmamış soruları da sorduğum bir süreçtir. Mesela Liverpool şehrinin astrolojik burcu nedir, en fazla hangi yönden rüzgar alır. Bağlamı oturttuktan sonra projede yer alacak olan işlerin ne kadar iddialı, ne kadar uyumlu olmasi gerektiğine bakarım. Aynı zamanda üretilecek olan projenin boyutlarini az çok kafamda tasarlarım. Mesela fig-2 projesinde her hafta izleyicinin entelektüel, görsel ve duyusal algısını açımlayacak sergiler ürettik. Art Night 2017 ise tüm Doğu Londra'da gerçekleşen çok büyük bir festivaldi. Bağlama göre işler, sanatçılar ve programlar farklı olmalı diye düşünüyorum. Bu soruyu hakkıyla yanıtlayacak kadar Türkiye sanat ortamının içinde bulmuyorum kendimi. Kesinlikle. Ama önceki soruda da belirttiğim gibi, benim gördüğüm görüntü parçalı ve sadece İstanbul'a geldiğimde gittiğim sergiler ve tanıştığım sanatçılarla eksik yanıtlayacağım bir soru. Tabii ki. Önümüzdeki yıl sanat kurumlarının yeniden inşası üzerine yazdığım kitap yayınlanıyor. Oxford Matematik Enstitüsündeki Conrad Shawcross sergim dokuz ay daha uzatıldı ve serginin kitabi önümüzdeki yaz döneminde yayınlanacak. Frieze Sculpture 2024'ün yanı sıra üzerinde çalıştığım sergi projeleri var.