Olağanüstü bir dönemden geçtiğimiz şu günlerde, diğer alanlarda olduğu gibi edebiyat dünyasında da birçok zorluk yaşandı. Pandemiyle birlikte, kitapların basımından tutun da dergilerin dağıtımı gibi konularda birçok sorunla baş etmek zorunda kaldı yayıncılar. Tüm dergiler gibi, Lacivert'in de sıkıntıları salgından önce başlamıştı aslında. Özellikle 2018 yılı ortalarında baş gösteren yüksek kur artışı, kağıt ve kargo fiyatlarını hızla yukarı çekerek dergi maliyetini yüzde elliden daha fazla artırmıştı. Yıllardır didine uğraşa belli bir maddi rahatlığa eriştirdiğimiz Lacivert, 2019 yılı sonunda neredeyse basılamayacak hale geldi. Bir yıl daha sürdürebilir miyiz dergi çıkarmayı diye çok düşündük. 15 yıldır emek verdiğiniz bir dergiyi bir çırpıda bırakamıyorsunuz. Bütün olumsuzlukları, olabilecekleri göze alarak bir yıl daha devam etme kararı aldık. Daha yılın üçüncü ayında da salgın baş gösterdi. Maddi sıkıntılara bir de fiziksel sıkıntılar eklendi. Oldukça zor zamanlar geçirdik açıkçası. Dergimizin tüm paketleme, etiketleme, kargolama işlemlerini kendimiz yapıyorduk. Ancak salgın ortamında, mart sayımızı bir süre okurlarımıza ulaştıramadık. Zorda kalınca insan, farklı çözümler üretiyor, bilirsiniz. O dönemden bu yana, dergilerimizi bir kurye aracılığıyla okurlarımıza ulaştırıyoruz. Paketleme, etiketleme işlemlerini de bu kurye yapıyor. Dergimizin sıkıntıları elbette devam ediyor. Ancak, salgın dönemini atlatana kadar-umarız atlatabiliriz-farklı bir olumsuzluk eklenmezse, bu şekilde dergimizi çıkarıp dağıtmaya devam edeceğiz. Lacivert'in 100. sayısını çıkarmış bulunuyoruz. Heyecanlıyız ve mutluyuz elbette. Lacivert'in yanında, tüm edebiyat dergilerinin yayın hayatına devam edebilmesini diliyoruz. Sesli yayınlar da gerçekten bu dönemde çok ilgi gördü. Evde fazla zaman geçirmek zorunda olan insanlar, dinlemeyi diğer işleriyle beraber gerçekleştirmeye alıştılar. Sesli okuma diyebileceğimiz bu okuma türü, elbette bizler gibi basılı yayın okumaya alışmış insanlar için nitelikli bir okumanın yerine geçemiyor. Evet, sadık ve sürekli bir dergi okuru var Türkiye'de aslında. Ama o kadar az kişiden oluşan bir grup ki... Bütün dergilerin alıcısı da neredeyse aynı kişiler. Ekonomik nedenlerle okurların alabildiği dergi sayısı azalınca, bize göre toplamda satılan edebiyat dergisi sayısı doğal olarak azaldı. Oysa tüm dergilerin amacı, dergi okuru sayısını artırmaktır. Sevindiğimiz nokta şu ki; bu zorlu dönemde, edebiyatseverlerin dayanışma duyguları ve istekleri çok yoğundu. Dergilerin kapanmaması için ellerinden geleni yaptılar. Bizlerin de çabasıyla, ilk kez Lacivert Dergisi abone sayısı bu dönemde hızlı bir artış gösterdi. Bütün dergi okurlarına ve Lacivert'i takip edenlere teşekkür borçluyuz. İlginiz ve çabanız için bizler de sizlere çok teşekkür ediyoruz.


Kadın yaşamın ta kendisidir bence. Her şeyden önce kadın insandır, bireydir. Destek yayınları tarafından yayımlanan Kemik Çayı adlı hikaye kitabında kadın yazarımız Hatice Dökmen; aile içi şiddete maruz kalan kadınların dramını, sevgisi, aşkı uğruna bütün zorlukları göze alan kadınların uğramış olduğu hayal kırıklıklarını, hayata bir sıfır yenik başlayan kız çocuklarının, evlatların dramını maskesiz, yalansız, yalın bir şekilde okuyucuya anlatıyor. Eser, on beş öyküden oluşuyor. Hikayeleri okumaya başladığımızda öznesi kadın olan kahramanların dünyasına doğru yola çıkıyoruz. Dili ustaca kullanan yazar, psikolojik ve sosyolojik derinliği olan hikayelerde toplumumuzda kadın olmanın zorluklarını tüm gerçekliğiyle, açık bir şekilde sergiliyor. Okurken içimizi acıtsa da bu dramlar; hayatın, hayatımızın gerçeği olduğu ile bir kez daha yüzleşiyoruz. Her gün Nazlı'nın dramını, mora boyanmış gözlerin hikayesini gazetelerin üçüncü sayfalarında okuyoruz. İçimizde bir Nazlı hep var ve var olmaya devam ediyor. Toplum olarak üzülüyor olmamız kadınların üçüncü sayfa haberlerinde yer almalarını engellemiyor maalesef. Fistanı güllü bahar bakışlı kadının yaşama sevincini yok eden, onu çocuklarından mahrum bırakan dramı anlatan öykü 2019 Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Bir Kadın Hikayesi öykü yarışmasında birincilikle ödüllendirilmiş. Kadın olmak bu kadar zor mu olmalıydı bu yaşamda? Sorusunu kendime sormadan edemiyorum. Yaşananlar bir Hiç denilemeyecek kadar acı olsa da unutmak, belki de yok saymak, hiçlik duygusunu getiriyor akıllara. Kadının adı: hiç/lik. Erkeğin gözünde değerinin olmaması, bir eşya kadar ederinin olmaması kadınların, annelerimizin alın yazısı olmamalı. Hevesleri, istekleri olan annelerimize bir gün Yedi Fili hediye etmek onları sevindirmemeli. Annelerimiz, babalarımız baş tacımızdır. Toplum anne ve babalara, kızlarına Yeter ismini verdirecek kadar acımasız olmamalı diye düşünüyorum. Sevgi, bütün zorluklara göğüs gerebilmeli, her şeye rağmen sevdiğini affedebilmeli. Ölümsüz olduğuna inanılan aşklar Lekeyi temizleyebilmeli bu toplumda. Toplumumuzda ailenin Yüz Aklığını temsil ettiği düşünülen kızlarımızın birey olduğunun bilincine varmalı anneler, babalar. Benim kızım yastık olacak bana! diye sevilen kızlarımızın Ufumdan Öp Beni Anne diye attıkları çığlıkları duyuyoruz satırlarda. Hepsi içimizden biri, komşumuz, köylümüz, çalışma arkadaşımız... Esere ismini veren Kemik Çayı adlı öykünün öznesi kadın olmasa da dolaylı olarak kadın dramını gözler önüne seriyor. Çaresiz bir annenin aşkına yenik düşerek akraba evliliği yapması ve bedelini bir yaşam boyu ödemesi konu ediliyor. Her şeye rağmen kadın, hayata karşı mücadele ediyor ve güçlü duruşundan taviz vermiyor. Kadın olmak; mücadelenin adı, bir duruşun yüreğidir. Selam olsun yüreği sevgi dolu tüm güçlü kadınlara!


Edip Cansever, şiirimizin en özel kıyılarından biri. Onu özel kılan hususlardan biri şiiri iş edinme lüksüne sahip olmasıydı belki. Felaket gibi görünen Kapalı Çarşı yangının ona sunduğu halden anlar ortak sayesinde yıllarını şiire vakfedebildi. Elbette bu tek başına yeterli bir gerekçe olamaz ama zemini oluşturabilir. Cansever, -belki biraz da bu imkanla-ne kendinin ne de mevcut şiirin sınırlarına takıldı. Her yeni kitabında sanatın her alanından, toplumdan, teknolojiden faydalanır bir biçimde çıktı okurun karşısına. Benim en sevdiklerim öykünün, tiyatronun şairin tabiriyle 'anlatı' nın- şiirine açtığı olanaklar... Hem de şiirin kimyasını hiç bozmadan... Edebiyatımızda öncesinde de vardı anlatının şiire girdiği, mesela manzum hikayeler... Ancak bana kalırsa Edip Cansever, şiiri anlatıya teslim etmeden bunu yapan çok ender bir şairdi. Anlatının tüm unsurları onun şiirine yol oldu ama şiir hem derinde hem yüzde gürül gürül devam etti akışına. Üstelik bu defa daha görkemliydi. Ben Ruhi Bey Nasılım, Tragedyalar, Oteller Kenti, Bezik Oynayan Kadınlar, Dökümcü Niko ve Arkadaşları... Her biri bahsettiğim türden şiirleri Cansever'in. Bu yazı ise bunlardan biri olan Umutsuzlar Parkı'ndaki kişilere değinmeye çalışacak. Cansever'in şiirlerinde mekanlar, kabın suyu bir arada tutuşu gibi şiirin kişilerini bir arada tutuyor gibi gelir bana. Ayrıca mekanlar bir araçtır da onun şiirlerinde, karakterlerin iç dünyasını okura sunabilmek için bir dekor... Umutsuzlar Parkı'nda da böyle olmakla birlikte farklı olarak soyuta evrilmiş bir mekan buluruz bu şiirde. Umutsuzlar Parkı sıradan bir park değildir çünkü. Şairin de dediği gibi toplumda olup biten tüm olayların kişiye yansımış şeklidir. Burası sıkıntıda duranları imleyen bir mekandır. Yalnızlıktan yapılmış kişilerin meskenidir. Dahası kağıt parçasına günaydın deyip karıncayı selamlayan bu insanların saklandığı yerdir bu park. Çünkü kalabalığa açık yerler en kullanışlı saklanım alanlarıdır. Varlığı gizlemeye hatta var olarak kendini yok etmeye elverişlidir. Zaten neresinden baksak varoluşsal çatışmalarla örülü bir yapıdır elimizdeki şiir.


İstanbul'un Animasyon Festivali: Animist, bu yıl 'Animasyonun Gücü', 'Kültürde Kadın Gücü' söylemleriyle izleyiciyle buluşuyor. Bu yıl hibrit bir şekilde düzenlenen Animist Festivali, animasyonla ilgilenen profesyonel, amatör, öğrenci, eğitmen ve yediden yetmişe herkese hitap eden programlarla, eğitim kurumları ve ilgilileri bir araya getiriyor. Etkinlik, Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Çizgi Film ve Animasyon Bölümü tarafından 13 -16 Ağustos tarihlerinde gerçekleştiriliyor. Animasyonun kültürel ve ekonomik değeri, kapsadığı, değdiği alanlara dair farkındalık yaratmak ve Türkiye'de sektörün gelişimine katkı sağlamak amacıyla düzenlenen festivalin bu yılki konukları arasında; Birleşik Krallık'ta animasyon dünyasındaki kadınları destekleyen Animated Women UK danışmanı, animatör ve eğitimci Helen Piercy ve bu seneki festival afişini tasarlayan Kozmonot TV'nin kurucusu ve animasyon yönetmeni Serin İnan bulunuyor. Ayrıca Güney Kore ve Kanadalı animatör ve eğitimci Namkook Lee ve bu sene kurulan GEAS Görsel Efekt ve Animasyon Sanatçıları Derneği temsilcileri ile uzun yıllar sektörde önemli projelerde imzası bulunan 1000 Volt ekibi de konuklar arasında olacak.


Karikatürle tanışmam çok küçük yaşlarda oldu. Bunda rahmetli ağabeyimin rolü büyüktür. Kendisi benden 13 yaş büyüktü, ben 5-6 yaşlarında iken o genç bir yetişkin olarak okumayı çok severdi. Sürekli eve güncel gazete, kitap ve dergi alırdı. Zamanın mizah dergilerinden Gırgır, Çarşaf, Fırt ve çizgi roman dergileri de her hafta evimize girerdi. Bu dergilerdeki çizimler beni etkileyerek görsel hafızamda yer edinmişti. Yıllar sonra anneciğimin çok değer vererek sakladığı ilkokul yıllarından kalma resim defterlerime baktığımda resim yanı sıra balonlu karikatür örnekleri de çizdiğimi gördüm, hatta zamanın başbakanı Süleyman Demirel'in de bir karikatürünü yapmışım. Temelde sanat yeteneği doğuştan da gelebilir sonradan eğitimle de edinilebilir. Karikatür sanatının temeli resim sanatıdır ve resme yatkınlık bazen doğuştan gelir. Sonradan karikatür sanatçısı olunabilir. Buna yönelik kurslarda nice karikatüristler de yetişmiştir zaten. Bu kurslarda çizerin varolan resim yeteneği içinde çizgi üzerine yoğunlaşarak zihninde yarattığı tasarımını çizgiyle kağıt üzerine dökmesi çeşitli teknik bilgi destekleriyle sağlanır. Bunlar da anatomi, oran, hareket, perspektif, kompozisyon, vb. teknik konulardır. Espri bulma sürecinde de evrensel ve ulusal belli başlı problemlere parmak basarak, abartma, zıtlık, vb olgulardan yararlanılır. Zamanla çizer kendi estetik algısıyla kendine özgü çizgisini ve mizah anlayışını oluşturarak kendi yolunu bulur. Beni etkileyen konu ya da problem her ne ise. Genellikle ülkemizdeki ve dünyamızdaki süregelen problemler. Bu bazen bir kadın cinayeti ya da küresel ısınma, bazen de bir orman yangını ya da virüs olabilir. Olumsuz bir olguya aniden gelişen şiddetli tepki beni harekete geçiren güçtür.


Semrin Şahin: Kaotik bir salgın süreci. Salgın bir anda geldiği için yayıncılık sektöründeki çoğu dergi gibi biz de hazırlıksız yakalandık. İlk günler nasıl bir yol izlememiz gerektiği konusunda kararsızlık yaşadığımız için bir süre bekleyip önümüzü görecek kadar salgının seyrini takip ettikten sonra o ay yayımlanacak olan sayımızı bekletme kararı aldık. Birçok dergide aynı kararı aldı o dönemde. Birkaç sayımızı dijital yollarla okurlarımıza ulaştırdık. Dağıtım sorunları, kitabevlerinin kapalı olması, insanların evlere kapandığı bir dönemde ayakta durmak, dergiyi çıkartmaya devam etmek bizim gibi kendi ayakları üstünde durmaya çalışan bir dergi için çok zor oldu elbette. Pandemi gibi büyük bir sorundan önce de arkasında sermaye gücü bulunan dergiler arasında beş yıldır var olmaya çalışıyorduk, son bir yıldır bu anlamda belimiz daha da büküldü diyebilirim. Ama ne olursa olsun azimle ve okurlarımızın desteğiyle bu zor süreci atlatacağımıza olan inancımız tam. Bunun yanında salgın sürecinde Edebiyat Nöbeti iki güzel edebiyat ödülüne layık görüldü: Payda Yayınları Nedret Gürcan Edebiyat Ödülü ve Pusula Sahaf Kitabevi Emek Ödülü. Salgın dört bir koldan bizi boğmaya çalışırken bu iki güzel ödül biz emek verenler için devam etmek adına motive edici oldu diyebilirim. Semrin Şahin: Salgın dönemi biz insanlara ölümün soğuk yüzünü gösterdiği inancındayım. Ölüm korkusu insana bir direnç olarak hayatın içinde bir şekilde var olma telaşını getirdi. Sosyal medya kullanımı arttı. Hemen hemen herkes sosyal medya platformlarından saatlerce süren canlı yayınlar açmaya, atölyelere katılmaya ve eğitimler almaya başladı. Yeni yazmaya başlayanlar çeşitli alanlar yaratmaya, çeşitli yollarla kendilerine yeni yollar keşfetme ihtiyacı duydular. Bu nedenle dijital yayıncılık arttı. Bunların hepsinin edebiyatımız için olumlu bir gelişme olduğunu düşünüyorum. Dergiler, edebiyat portalları, fanzinler bunların hepsi edebiyat nehrini besleyen yan damarlar. İyi veya kötü olmasıyla ilgili değil de niteliğin yükseltilmesi gerektiği konusunda görüş bildirebilirim. Editöryel süzgeçten geçmeyen birçok öykü veya yazı bu platformlarda yayımlanabiliyor. Ben zamanın adil davranacağına inananlardanım. İyi edebiyat her zaman kazanacaktır. Bu nedenle çeşitliliğin olması ve gençlerin desteklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Tahsin Yücel, Gerçek edebiyat ruhsal sağlığımızın güvencesidir, her zaman sürdürmüştür bu işlevini; umarım, bundan sonra da sürdürür, der. Bu en büyük temennim benim de. Yaşadığımız bu süreçte edebiyata daha çok ihtiyacımız olduğu da bir gerçek. Bu nedenle birlikte çoğalıp edebiyata renk katmaya devam edeceğiz. Semrin Şahin: İyi ve nitelikli edebiyat dergilerini takip eden bir avuç okur olduğunu düşüyorum. İnanın dergi okurundan çok öykü ve şiir yazan var. Bin adet basılan bir derginin bitmemesinden anlayabilirsiniz bunu. Bunun yanında üç yüz veya dört yüz bin tirajlı dergiler de yok değil. Mesele bu dergilerin edebiyatla uzaktan yakından ilgisinin olmaması ve çabuk tüketilen ürünleri içinde barındırması. Artık çoğu okur iki metro durağı arasında okuyabileceği ürünleri istiyor. Evet, ürün dedim, çünkü bunların bir metadan farkı yok benim gözümde. Sosyal medyada paylaşabileceği bir iki aforizma görmek istiyor. Elbette bunların sanatla ve edebiyatla uzaktan yakından ilgisinin olmadığını söyleyebilirim. Hız çağında olduğumuz için insanlar çabuk tüketebilecekleri kitap ve dergilere yöneliyorlar. Nitelikli edebiyat peşinde koşan bizim gibi dergiler bu durumdan olumsuz etkileniyor haliyle. Bunun yanında dağıtım ağına girememek de bir edebiyat dergisinin en büyük handikaplarından biri. Aboneliklerle ayakta durmaya çalışıyoruz. Edebiyat dergilerinin, portalların, fanzinlerin çoğalması gerektiğini önceki soruda da belirttim. Bunu yaparken nitelikli okuru artırmak ve azimle dergiciliği sürdürmek gerekiyor. Soruşturma dosyasına katkı sunduğunuz için teşekkürler.


Silivri'de, Gırgır dergisinin kurucusu ve yönetmeni karikatürist Oğuz Aral'ın adını taşıyan Yoğurthane sanat galerisinde, Gırgır'ın yetiştirdiği yazar ve çizerler 7 Eylül günü bir araya geldi. Silivri Sanat Platformu'nun desteğiyle gerçekleştirilen söyleşi ve sergi etkinliğinde, Gırgır Ekolü konuşuldu. Anılan etkinlik, Silivri Sanat Platformu Başkanı Abdullah Mutlu'nun konuşmasıyla başladı. Ardından, Tarık Tolunay'ın moderatörlüğünde Ergün Gündüz, Mevhibe Turay, Bülent Arabacıoğlu, İrfan Sayar, Atilla Atalay, Turhan Günay ve Serhat Gürpınar dergiyle ilgili gülümseten anılarını anlattılar. Konuklar arasında bulunan Hasan Kaçan ile Tekin Aral'ın kızı İnci Aral da katkıda bulundular. Bu arada konuşmacılar özetle, Oğuz Aral'ın gençleri çok önemsediğini, klasik bir baba figürü gibi davrandığını ve sevgisini belli etmediğini, Gırgır'ın onunla birlikte aile olduğunu, bu ailede yer alan gençlerin hayatlarının onun sayesinde şekillendiğini, dergide özeleştiri yapılmasına imkan sağladığını vurguladılar. Etkinliğin son bölümünde konuklar, orijinal çizim, fotoğraf ve taranmış belgelerden oluşan Oğuz Aral ve Gırgır Efsanesi Sergisini gezerken yaratıcı kadro ile sohbet etti, imza aldı. İstanbul, Ankara ve diğer şehirlere de taşınacağı belirtilen Oğuz Aral ve Gırgır Efsanesi Sergisi, 7-17 Eylül 2021 tarihleri arasında ziyarete açık olacak.


Pandemi dolayısıyla bir süredir yapılamayan Ankara Coffee Festival, yeniden kahveseverlerin karşısında. Festival, 1 Ekim Dünya Kahve Günü'nde 5. kez Bilkent Center'da kapılarını açmaya hazırlanıyor. Dream Sales Machine tarafından düzenlenen etkinlik, 1-2-3 Ekim 2021 tarihleri arasında Bilkent Center'ın ana sponsorluğunda gerçekleştirilecek. Kahve festivalinde kahve lezzetleri, kahve dükkanları, kahvenin tüm paydaşları, konserler, seminerler ve workshoplar ziyaretçilerle buluşacak. Türkmen, Can Bonomo, Bedük gibi tanınmış isimleri ağırlayacak olan festival boyunca 24 canlı konser yapılacak. Genç yetenekler ve Ankaralı müzik grupları da Ankara Coffee Festival'de performanslarını sergileme fırsatı bulacak. Festival'de 1 Ekim Cuma günü; Boyalı Kuş, Arubaluba, Sattas, Gipsy Pavillion, Sinağrit Baba, Jabbar ve Bedük, 2 Ekim Cumartesi günü; Wu Wei Trio, Slugs Band, Ege Çubukçu, De Lejos, Goril Reggea Band, Tuğçe Doğu feat. No Spoon ve Can Bonomo, 3 Ekim Pazar günü ise; Depo Flamenco, Kara Ejderha, Melis Fiş, Demirabi, No Spoon, Ikaru ve Gökhan Türkmen sahne alacak.


V. Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali 1-3 Ekim 2021 tarihinde UNESCO'ya bağlı organizasyonlar olan Dünya Şiir Festivali, Dünya Şiir Hareketi ve Kartal Belediyesi'nin desteğiyle gerçekleşti. Her yaştan dinleyicinin katıldığı festival büyük ilgi gördü.


Ertuğrul Özüaydın: Şu genellemeyi yaparak başlarsak sanırım yanlış olmayacaktır: Dergiler çağının en önemli tanıklığını gerçekleştirir. Yazın tarihimizin en değerli kaynakları arasındadır. O dönem neler yazılıyor, neler okunuyor dergilerin sayfalarında bulabilirsiniz. Bu Türk edebiyatı için de böyle olmuştur. Dergiler, çağının yazar çizeriyle beslenip gelişmiştir. On yıllar boyunca bütün dergilerimizin göstermiş olduğu çabaları Türk yazınının gelişmesi yönünde önemli adımlar olarak saymalıyız. Geçmişte edebiyat dergileri bir topluluğun, akımın öncüsü ve sürdürücüsü olmuş olabilir, ama bugün yerleşik bir akım ve bu akımın sürdürücüsü olarak bir dergiyi göremiyrum. Bu özetlemenin dışında şunu da eklemek isterim ki dergiler de bir arayış içindedir ve ayrıca her dergi düşsel bir yolculuktur. Sanat, kültür ve edebiyat adına nerelere dek varacağını kestiremeyiz. Onları yeniliğin doğal koşullarından soyutlayamayız. Çağdaş yazının sesi ve içeriği bağlamında ürün verme çabaları hangi tutumda olduklarını gösterir sanırım. Söylediğimiz gibi dergiler çağın ürünüdür. Çağın gerekliliğinden ortaya çıkar. Kuşaktan kuşağa bir geleneği sürdürerek gelmezler. Tarihsel akışın içinde yerlerini almayı bilirler. Zamanına yaslanmayan, gereklilerine uyamayanlar yenilgiye uğramak zorundadır. Yaşarlılığı, değişim ve dönüşümle gerçekleşir. Geçmişe yönelenler, zamanına yaklaşamayanlar geçmişle çok uzun avunamazlar. Dergilerde iyiyle kötünün ayrımını yapmak istemem çünkü hepsi bir anlamda aynı çatı altında yaşamını sürdürürler. Her derginin ötekine kazandıracağı bir değerin varolduğunu düşünürüm. Bu noktada Türk yazının simgesi durumuna gelen dergilerimiz imece çalışmaların bir yansıması gibi görünür. Biz de okurlarımızın, sürdürümcülerimizin desteğiyle bu zorlu süreci atlatmayı başardık. Ertuğrul Özüaydın: Dijital çağ, dijital dergi. Her şey çok yeni, her şey etkisini göstermedi henüz. Her şeye yüzeyden bakıyoruz. Bu nedenle nitelikleri ve geleceği konusunda bir şeyler söylemek çok güç. Basılmış dergilerle, dijital dergiler arasında bir savaş yok. Kendi alanlarında okuyucu karşısına çıkıyorlar. Elbette toplumsal ve yazınsal sorumlulukları konusunda değişen, eksilen bir şey yok. Biz de dijital olarak varız. Öyle bir soru ki bütün boyutlarıyla ele almaya kalksam sayfalar sürer kısacık söylemeye çalışsam dediklerim yetmez. Gelen metinler içinde çağının duyuş ve düşünüşünü yakalamış ürünler de var niteliksel anlamda yetersiz kalmışlarda. Şunu belirtmeliyiz ki Türk yazını bugünkü ürünlerin yarattığı etkiyle geleceğini örgütleyecektir. Varlığını sürdürmesini istediğimiz Türk edebiyatına değer katmayı bilen ve bunu becerebilen arkadaşlarımızın sayısı hiç de azımsanmayacak kadar çoktur. İşte dergilerimiz değerli yaratıları bulup çıkarmak çabasından hiç vazgeçmediler. Aydınlar, yazarlar, çizerler, şairler hepsi gelişen dünyanın gelişmiş ürünlerini vermeye kafa yorarken onlara ürünlerine yayımlayacakları alanları yaratan dergilerde boş durmuyordur. Ertuğrul Özüaydın: Dergi çıkarmanın, yürütmenin güçlüklerini ancak ve ancak o işi üstlenenler bilir. Aslında basılı dergilerin içinde bulundukları sıkıntılı durum ha deyince aşılacak gibi görünmüyor. İçine düştüğümüz bunalımın en önemli nedeni dağıtım sorunudur. Belki öteki giderlerin karşılanabilirliği bu yolla sağlanacaktır. Dağıtılamayan dergi satış yapamıyor, satışı olmayan dergi yaşamını sürdüremiyor. Soruna kesin bir çözüm yolu olarak bakıyorum. Dergilerimizin yeterince okuru yoksa bundandır. Ülkenin dört bucağına kolaylıkla dağıtılan dergilerin okuru da olacaktır. Okuru dergiye kolayca ulaşabilirse satış sorunu büyük oranda ortadan kalkar. Doğrusu dergiler satamıyorsa satış noktalarında dergilere yer verilmemesindendir. Çoğu dergi sürdürümcü ağıyla yaşama tutunabiliyor. İçinde bulunduğumuz acı gerçeği kabullenmişlikse canımızı daha çok acıtıyor. Soruşturma dosyasına katkı sunduğunuz için teşekkürler. 1957 yılında Eskişehir'de doğdu. Anadolu Üniversitesi, İşletme Bölümü'nü 1983 yılında bitirdi. İlk şiirleri seksenli yılların başında Eskişehir Sakarya Gazetesi'nde yayımlandı. Uzun bir aradan sonra yeni şiirleri, bununla beraber şiir üstüne yazıları ve aralıksız sürdürdüğü günceleriyle dergilerde göründü. Ayrıca 2002 yılında Patika Dergisi yayın deneyimine katıldı. Halen aynı dergide genel yayın yönetmeni olarak çalışmalarını yürütmektedir. Şiirleri, başka dillere çevrildi. Yurtdışında çeşitli dergi ve seçkilerde şiirleriyle yer aldı. Uluslararası festivallere katıldı, şiire ilişkin bildiriler sundu, şiirlerini okudu. Dil Derneği üyesidir ve Yayın Kurulu Başkanıdır. Aynı zamanda Çağdaş Türk Dili ve Patika Dergisi'nin genel yayın yönetmenidir.


Atölye Modern Çevrimiçi'nin sonbahar programı, günümüz sanatını yorumlamada sanatın tarihsel gelişimini keşfe davet eden Modern ve Çağdaş Sanat Tarihi Seminerleri ile başladı. Seminerleri Dr. Öğr. Üyesi Fırat Arapoğlu, Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu, Prof. Dr. Uşun Tükel ve Dr. Öğr. Üyesi Osman Erden veriyor. Katılımcılara, sanat tarihine giriş yapma, tarihsel bağlamlar oluşturma ve sanatta yeni okuma biçimleri geliştirme olanağı sunan programın ilk yarısında modern sanat kronolojik olarak konu edilirken, ikinci yarısında ise çağdaş sanat tematik olarak işleniyor. Atölye Modern Çevrimiçi sonbahar programında katılımcıların yazın alanındaki sınırlarını geliştirebilecekleri Yaratıcı Yazarlık Atölyesi ile Hikaye ve Roman Atölyesi, Mario Levi ile gerçekleşiyor. Program 13 Ekim tarihinde başlıyor. Program kapsamında 1 Aralık'ta verilecek modern ve çağdaş sanat yapıtlarının nasıl çözümlenebileceğine ve yorumlanabileceğine dair yöntemler sunan Sanat Yapıtlarının Gizleri seminerlerinde ise katılımcılara Dr. Öğr. Üyesi Fırat Arapoğlu rehberlik ediyor. Tüm derslere katılanlara Atölye Modern Çevrimiçi Katılım Belgesi sunuluyor. Dersler video konferans sistemi aracılığıyla canlı olarak gerçekleşiyor.


Hayatının rutin işlerle örülü olduğunu düşünen. Kötülükten korkup hayatın kıyısında köşesinde yaşayan. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın derken yılanlarla aynı yatakta yatan. Bakıp da görmeyen, duyup da düşünmeyen, hayatı yiyip içtiklerinin toplamı sanan. Ruhun inceliğini zayıflık, iyileri aciz gören. Kendi özünü sistem içinde eritip kaybeden. Ece, çocukluğunda ailesi tarafından istismara uğramış genç bir kadındır. Adile ile karşılaşması hayatının dönüm noktasını oluşturur. Adile, Ece'yi büyütür, okutur fakat ruhundaki yalnızlığa merhem olamaz. Bu yalnızlığın çaresi Ece'nin kendisindedir; bunun farkına varması için kendisiyle yüzleşmesi gerekir. Bir gece, geçmişi ve geleceği arasında seçim yapmak zorunda kalır. Bu seçiminde geleceğine yönelir, kendisinden başlayıp topluma uzanan bir savaşı başlatır. Kendisi ve toplum ile... Cinsel kimlik arayışı içinde kadınlığını bulan Ece, kızına kendi bedeninden utanmamayı öğütlüyor. Özge Doğar, annelik kavramını irdelediği Minnina Işıkları Kapama adlıromanında kadının toplumsal rolünü de sorguluyor.


Pandemi sebebiyle uzun süre sahnelere ara vermek zorunda kalan 25. İstanbul Tiyatro Festivali'nde Türkiye'den 11 yerli oyun izleyicilerle buluşuyor. İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından Koç Holding Enerji Grubu Şirketleri Aygaz, Opet ve Tüpraş sponsorluğunda düzenlenen programdaki 14 yerli yapımın 11'i 22 Ekim-20 Kasım tarihleri arasında sahnelerde prömiyer yapıyor. Zerrin Tekindor'un performansıyla oynanan Toz'un yanı sıra; Emre Kınay'ın performansıyla izleyeceğimiz Irgat, Zehra İpşiroğlu'nun yazdığı Yüzleşme, BAMİstanbul'dan Istırap Korosu, Sema Elcim'in metnini yazdığı, Ahmet Sami Özbudak'ın yönettiği Gabriel'in Düşü, Eyüp Emre Uçaray'ın yönettiği Koleksiyoncu, Kocaeli Şehir Tiyatroları'ndan Mehmet Birkiye'nin yönettiği Vişne Bahçesi, Kadıköy Emek Tiyatrosu'ndan Birazdan Gideriz Şimdi Yağmur Yağıyor, İstanbul Tiyatro Festivali yapımı, Yelda Baskın'ın yönettiği Beni Sakın Yumruklardan ile çocuk oyunları Eşit Masallar ve Mitolojik Hikayeler ilk kez festivalde izleyici ile buluşacak. Podacto yapımı Godot'yu Beklerken ve Açık Aile ile Tiyatro Boyalı Kuş'tan Kendine Ait Bir Oda ise çevrimiçi olarak dinlenebiliyor. Festivalde ayrıca Hollanda, Fransa ve İtalya'dan büyük övgü toplayan 4 uluslararası prodüksiyon mekanlarda; 7 uluslararası yapım ise çevrimiçi programda seyirciyle buluşuyor. Bu yıl da hem fiziki hem de çevrimiçi olarak kurgulanan festivaldeki fiziki performanslar COVID-19 önlemleri altında Alan Kadıköy, Atlas 1948 Sineması, Duru Ataşehir, Moda Sahnesi, Caddebostan Kültür Merkezi, Müze Gazhane ve Zorlu PSM gibi mekanlarda gerçekleştiriliyor. Festival programındaki çevrimiçi gösterimler ise 22 Ekim-20 Kasım tarihleri arasında, festival süresince passostudio. com adresinden, tekil ve kombine bilet seçenekleriyle izlenebiliyor. Çevrimiçi bölümü sayesinde festivale yalnızca İstanbul'dan değil tüm Türkiye'den erişilebilecek. Festivaldeki ücretli ve ücretsiz tüm etkinliklerle ilgili ayrıntılı bilgi tiyatro. iksv. org adresinden alınabilir.


Antalya Edebiyat Günleri kapsamında, Muratpaşa Belediyesi'nin 4-7 Kasım tarihlerinde gerçekleştireceği etkinlikte, Fotoğrafçı/Gazeteci/Yazar Lütfü Dağtaş'ın Fotoğrafın Caz Saatleri isimli sergisi açılacak. Serginin küratörlüğünü İbrahim Karaoğlu yapıyor. Fotoğrafı düş gücünün temel bir eylemine dönüştürüp ışığı, gölgeyi, nesneleri farklı bir görme biçimiyle, büyülü görüntülerle, yeni bir gerçeklikle ve yeni bir dille sunan Lütfü Dağtaş; her biri özgün yaratılar üreten sanatçıların algılarıyla, sanatsal bir dille tanımlatıyor fotoğraflarını. Alışılmışın dışında, üretici, dönüştürücü bir buluşmayla yan yana gelen sanatçılar; çağrışımlardan, görsel imgelerden, fotoğrafın derinliklerinden ve estetik çözümlemelerden yola çıkarak kendi okumalarının, duygulanımlarının sanatsal atlasını, yazınsal bir dile tercüme ediyorlar. Lütfü Dağtaş sergiyle ilgili olarak, Bu sergi, sanatçı dostlarla el ele vererek birlikte kotardığımız bir çalışmanın ürünüdür. Sanatsal amaçla çektiğim fotoğraflar üzerine, yurt içinde ve dışından değişik sanat dallarından 99 kültür insanı metin, resim, karikatür ve fotoğraf aracılığıyla değerlendirme yaptılar şeklinde konuştu. Bilindiği gibi sanatçının ilk projesi, karatabaklık olarak adlandırılan; sepicilik, debbağlık, göncülük olarak da bilinen Anadolu'nun en eski zanaatına ilişkin fotoğraflarından oluşuyor. Diğer projesi ise, İzmir kent tarihinde iz bırakmış Yahudihane üzerinedir.


Fuarda imzaladığı Ve Tanrı Düşleri Yarattı kitabıyla ilgili okurundan mektup alan Derya Balcı, mektubu Aksisanat okurlarıyla paylaştı... Ercan Hanay imzalı mektubu Aksisanat okurları için yayımlıyoruz.


Kıbrıs'tan yetenekli bir Türk şairidir. Kendisinin deyimiyle bir Kıbrıslıtürk. Okuyucuların duygularını canlandırmak için yazınsal öğelerin kullanılmasında büyük bir görev üstleniyor. Yaşın, Mehmet Yaşın'ın şiir koleksiyonundan hem uzun hem de kısa şiirler ile güzel imgeler sunuyor. Şiirlerinin uzunluğundan bağımsız olarak ve tüm eserlerinde sıfatların karmaşık bir ağını örgütleyerek duyuları uyandıran çizgiler oluşturmayı başarıyor. Mehmet Yaşın, üzerine yazmayı seçtiği olayların spektrumu konusunda çok dinamiktir. Şiirleri tipik sevgiyle yazılmış olup rutin umutsuzluklarla ilgili değildir. Bunlar her yaşamın bir bileşimidir. Spektrum, savaştan doğaya, romantizmden komünizme uzanıyor. Mehmet Yaşın'ın şiirsel esnekliği, onu çok kutlanan ve saygı gören bir şair haline getirdi. İki farklı konuda tamamen farklı anlamlar yüklenir ve bunları mükemmel bir biçimde mantıklı bir fikir haline getirir. Yaşın'ın şiiri, sanki düzensiz gibi görülmekle birlikte düzenlenmemiş gibi okunur. Okuyucu, doğrudan Yaşın'ın bilincinin düşüncelerine bakıyor ve yoğun duygu mesajını absorbe ediyor. Aklımızda gördüğümüz görüntüler, yalnızca kendi hayal gücümüzden kaynaklanır. Ancak başkasının düşüncelerini okumak için kendimizi açtığımızda canlanıp çiçeklenirler. Neredeyse bellek gözüyle görülebilen tüm yeni bir dünyayla karşılaşıyoruz. Mehmet Yaşın, bu yeni vizyonu destekliyor. Şairin lirik yetenekleri okuyucu için duygusal bir ortam yaratıyor; imge bir kaçış, görüntü bir maceradır. Şairin usu, hiç yaşamadığınız kadar güzel fikirlerin bilinmeyen bir yerinden sesleniyor gibidir ve bu okuyucuların pek çok şeyi yeniden düşünmesi için bir şans olarak değerlendirilmelidir. Yaşın'ın perspektifinden şiir, konuşulan dramatik bir sanattır. Onun için şiirsel anlam, sadece bir sözcük meselesi değil, aynı zamanda fiziksel bedenin sözsüz dillerini de içerir. Özellikle dramatik şiirlerde, şairin performatif olan ve şiiri sözlü bir sanat olarak kavrayan alternatif bir modernizm biçimi sunduğunu iddia ediyorum. Bence Yaşın şiirleri, bir yanda modernist kültürden farklı karşıt görüşler içeriyor, diğer taraftan da ifade kültürü hareketi olarak adlandırılan yüksek modernizm bakımından anlamın olamayacağını öngören çağdaş bir hareket olarak sözlü söylemle indirgeniyor. Bu anlamda Yaşın'ın, ne yüksek modernistlerin ne de gösterişli kültürcülerin inançlarını tamamen paylaştığını düşünmüyorum. Yüksek modernistler, konuşma ya da ses ile yoğun şekilde ilgiliyseler bu terimlerin kullanımı büyük oranda değişmeceli olur. Buna karşılık Yaşın, tam anlamıyla fiziksel olarak ses alır. Şair, 2000'ler şiirinin aksine bir arıtma sürecine konuşma göndermek istemiyor. Yaşın için bir şiir, sayfadaki yazılı metne indirgenemez. Ancak konuşmacının bedensel varlığının yanı sıra kitleyle olan doğrudan temastan oluşan bütüncül bir deneyimdir. Onun için şiir, dilin kendine has eserlerinden çok daha fazlasını içerir ve bu şairin varlığının iletişimi ile ilgilidir. Şair, basılmış şiirin şeyin kendisi yerine bir yer tutucu olarak algılanmasını istiyor ve şiirde basılan kayıpları bir eserin bir kitapta yeniden üretilmesinde yaşanan kayıplarla karşılaştırıyor. Peki, şiirin geleneksel sembolleri yeterli mi? Basılı sözlerin kendi başına hiçbir güzelliği olmadığı gibi hayal gücünü teşvik etmek ve işlev görmesine neden olmak dışında hiçbir değeri de yoktur. Baskılı şiir, başka bir ifadeyle tabloya has olan yazınsal eşdeğer bir eser, boyalı bir resmin yeniden üretilmesi ve temsilsel değerine göre, böyle bir yeniden üretime göre daha yoksuldur. Yaşın, şiirin keyfini çıkarmak için yapılması gerektiği gibi dinleyiciler tarafından sesli bir şekilde yaşanması gerektiğini belirtiyor. Yaşın'ın düşünceleri, romantik bir benlik kavramı ve savaş sonrası Kıbrıs'taki modern şiirin bireysel, toplumsal ilerleme düşüncesine dayanır. Yaşın'ın ifade teorisinin son amacı otantik, samimi, doğal bir benlik ve kişiliğinin keşfedilmesidir. Teori, sözde özün araştırılmasını savunurken aynı zamanda oldukça normatiftir. Yaşın, kötü alışkanlıkların ifadenin başarısızlığından sorumlu olduğunu ve gerçek ifadenin doğru yaşam biçimine bağlı olduğunun altını çiziyor. Sesin eğitimi ve anlatımın geliştirilmesi, yaşamın doğru alışkanlıklarının zenginleştirilmesiyle ayrılmaz bir biçimde sevinç, güven, saflık ve düşünce asaletiyle bağlantılıdır. Sesin gelişimi mekanik ya da yalnızca yerel bir mesele değildir. Normal ve sempatik hareketler üzerine, doğru motif ve duygular üzerine sağlığa, güce bağlıdır. Habersiz bir buluşma hazırlığıydı ömrümce Yazdığın her şey. bir kaderi büyütmüştüm her rastlantının büyüsünde. istesek de istemesek de. Elektrik, elektrik, elektrik. Korkarım bu şiir planladığın gibi bitmeyecek Memet. Öteki: tanımak ilk kez gördüğün birini. Derken: elektrik. Görüntülerin tanımlayıcı çizgileri, gözlere dokunma hissi veriyor ve okuru ses çağrısına itiyor. Şiir okunduğunda soğuk bir duş etkisi yaratıyor ilkin ve sonra buzlu bir su içmiş gibi hissedebiliyor okuyucu. Sanki bir cesedin suya çarpan sesini duyabiliyor bu dizelerde. Şairin görüntü tarzı, dili ve bilinci okuyucuyu eğlendirmektedir; hipnotik, etkileyici ve açıktır. Genellikle bir erkek konuşmacının, bir kadının fiziksel özelliklerinin bir kataloğunu listelediği şiirsel bir düzendir. Yine şiir, açıkça iç ve dış tezadıyla çeliştiği için bu muhalefet tutkunun fiziksel çağrışımlarıyla zayıf düşer. Şiir boyunca konuşmacı, kendi belleksel durumlarına ya da hislerine asla atıfta bulunmadan kadının rolünü yerine getirir. Şiir, dahiliği veya öznelliği bir yapı olarak dil tarafından yaratılmış bir etkiyle aşağıladığı anlamında performatiftir. Buradaki şiir, bu yapılışa uygunluk ve beceri ile olan sürekli kaygısı ile dikkat çekiyor. Ataerkil bir toplum tarafından bastırılmış bir kadın izlenimi edindiysek kadının kişiliğini ve hislerini bilmek için ne yaparsak yapalım durum değişmez. Çünkü bu, yüzey açıklamalarının bir sonucudur. Şiirdeki kadın, ona atfettiğimiz belleksel durumu ifade etmiyor, o yüzeylerden oluşuyor. Şiirin tiyatralitesi, bu yüzeyleri işaret etmek için bir araçtır ve dolayısıyla onun performans sergilemesine katkıda bulunur. Şiirin şekli, karmaşık bir örüntü oluşturuyor ve yazarken Yaşın, tekrarlamaları arası çok geçmeden son ve dahili kafiyeleri ve hatta dize uzunluklarında büyük bir değişkenlik göstererek metrik bir ritim oluşturuyor. Ritim vurgusu, Yaşın'ın şiir talebinin altını çiziyor. Aslında ritim, sadece şiir yüksek sesle okunursa gerçek olur. Özellikle çok kısa ve çok uzun dizeler arasındaki dönüşüm, ritmik etkiye katkıda bulunuyor. Kısa dizelerin bireysel sözcükleri daha fazla vurgulama eğilimi vardır ve daha uzun olanlardan daha yavaştır. Yaşın, savaş nedeniyle kültüre hiperbolik imha sunarak büyük ivme ile kıyamet uyandıran bir vizyon yaratıyor. Aynı zamanda şiirin hem görüntü hem de ses içeren sinestezik bir deneyim sağladığını da belirterek bunu okuyucuya duyumsatıyor. Dahası şiirin ritmini tanımlayan bir özellik olarak uyum yokluğunda şiir okuyucusu, ivmeyi dramatik bir etki olarak kullanarak performans sırasında okuma hızını belirleyebilir. Yaşın'ın polifonik nesir deneyleri, şiir üzerine konuşma sanatı olduğu konusundaki kararlılığını da vurguluyor ayrıca. Şimdi Yaşın'ın İthake Yok adlı şiirini okuyalım. Şairin bu şiirinde yaşamı yolculuklarla ve denizlerle kıyasladığına tanık oluyoruz. Yaşam daima bir yolculuk veya bir deniz gibi şaşırtıcı, gizemli ve risklidir. Ancak aramak ve keşfetmek için dalış yapana kadar gevrek mavi bir battaniyenin altında yatan şeyi kimse bilmez. Bir yaşamın içinde olanları ve bitenleri tam olarak bilemediğimiz gibi, sorun yaşamadığımız ve türlü türlü deneyimlerle yüzleşemediğimiz durumlar gibi. Sen domuz ve rakılı Şavat-yemeğimsin benim. Sennn egemenlik bayramını kutlayan marşl. Yrb. org. sesi. aslında. Ölünceye kadar senin haininim ne'd'olsa. Sağol, daha fazla içmeyim yoksa gene sarhoş olurum sana. Yukarıdaki dizelerden anlaşılacağı üzere Yaşın, çok görsel bir şairdir ancak bu şiir ekfrastik bir şiir değildir. Resimle ve şiirle uğraşırken zaman geçirme deneyimi gerçekten çok farklıdır. Çoğu kez söylendiği gibi bir anda hep birlikte algılanmış olan bir resim, bütün resmi yalnızca bir süre ona bakarak veya tekrarlanan görüntülemelerle fark etsek bile hemen görürüz. O, keskin göze bir anda kendini gösterir. Böylece onun tek gerginliği vardır. Şanslıysak hayatımız boyunca birçok kez favori bir resim görebiliriz ancak her görüntüleme günümüzde gerçekleşir. Bununla birlikte dil, hemen değil ama sıralı olarak çalışmaktadır. Özellikle isim vakalarını belirtmek için çarpıklıkları ortadan kaldıran ve anlam ifade etmek için kelime sırasına dayanan Türkçe gibi bir dil. Bu, eğitimli bir okuyucu için sorun teşkil etmez ancak okumak kaçınılmaz olarak bir zaman geçmesini gerektirir. Zaman, bir kayıt değişikliği meselesiyse o zaman anlatı akışı ona mükemmel bir biçimde uyuyor. Geçmişte bir olay olduğunu, şu anda gerçekleştiğini ya da gelecekte gerçekleşeceğini okumakla ilgili herhangi bir sorun yaşamıyoruz. Anlam akışını anlıyoruz çünkü deneyimlerimiz ve hafızamız mevcuttur, böylece zaman akışını da anlıyoruz. Yaşam ortamı olduğu için zaman anlatım aracıdır. Modern şiirin ana şekli liriktir ve lirizm az veya çok zaman için anlatı içermez. Sonuç olarak bu dizelerde şair, lirizmi anormal olarak tanımlar ve lirik konuşmacının bilincinde bir noktayı temsil ediyor gibi davranır. Sözde tek bir hediye, zaman akışında askıya alınmış bir andır. Lirizmin bu tanımsal atmosferi, Yaşın'ın şiirini görsel sanatlarla karşılaştırmak için bir başka motivasyondur. Ben de şairin bu çalışmasındaki lirik dizelerin anın boyutlarına doğru ilerlemesi gerektiğini savunuyorum. Çünkü teorinin estetikte uygulamayı izlediğini düşünüyorum. Bu yüzden Yaşın'ın konu ve tema olarak zaman alan Ölünceye Kadar Senin adlı şiirine geçip bu iddiayı test etmek istiyorum. Bu mantıklı mı? Bence sanatsal anlamda şiirsel bir mantık içeriyor. Çünkü imgelem sayesinde en azından belirli anlarda zamanı durdurma arzusunu hepimiz anlıyoruz. Kolaylıkla göz ardı edebileceğiniz bir sözcük, sondan bir önceki dizenin yedinci kelimesi olan 'sarhoş'tur. Ancak bence herhangi bir okumada şiirin tek bir an değil de zamanın bir pasajını ifade ettiğini ve sergilediğini görmeliyiz. Saat, konuşmacı durmak istese bile gelgit akışı gibi geçmişini süpürür. Şiir, zamanın hareketsizleştirilmesi deneyimini illüzyon olarak değil, geçici olarak kendiliğinden de sunar. Bunu tefekkür, meditasyon, trans veya bazı algı, düşünce veya hislerle karışmış olma deneyimi açısından anlayabiliriz. Dini bir şiir olmasa da alt tabakasının bir parçası olan 'aşk', tabanı da olduğu gibi kalıcı bir ruh ile geçici olmayan bir vücut arasındaki geleneksel Batı ikilemidir, diyebiliriz. Yaşın olan konuşmacı, şiiri insan hayatının normal kronolojisine yerleştirmeyi mantıklı yapar. Sevgilisinin hayatı, birkaç saniye içinde hatırlansaydı bile bir hayatın daha uzun sürdüğünü ve kişisel hatırlama ile felsefi düşünce arasındaki karmaşık kaymalarla şiir okumanın daha uzun sürdüğünü biliyoruz. Şiir, şimdiki zamandan geçmiş zamana doğru kayar ve nesnel olarak ölçülen zaman ile öznel yaşantı zamanı arasındaki farkı belirterek başlar. Bu durum Kantçı, yalnızca ideal bir insani yapı olarak idealist zaman duygusu için doğal bir ortak nokta gibi görünebilir ve bu nedenle belki de resimle ilişkili anlık anı ile eşleşebilir. Bununla birlikte dilin ardışık doğası, fiillerin gergin inşaatı ve etti, ne'd'olsa, yağmurluğ'nu gibi şairin sıklıkla yaptığı özel ifadeler, bizi zaman hissine doğru götürüyor. Hafıza ve duygu, akmayan seli oluşturup 23.58'de Jazz Club'da çalan saatin değişmesi gibi bir dünyaya yerleştirilir. Bu dizeler, şimdiki zamandan geçmiş zamana doğru değişiyor. Ancak görüntüler o kadar güçlü ki vites değişimi neredeyse fark edilmiyor. Hatırlanması sırasında Yaşın, hissettiklerinin deneyimini yeniden yaşatır. Böylece zaman dilimleri ile fiil zamanları arasındaki farklar ortadan kalkar. Görüntü sadece görsel değil, muhtemelen görme bizim hakimiyetimizdedir. Bu nedenle ritim ve dize kırılır, ses desenlemesi görsel efekti diğer yollardan daha ziyade güçlendirir. Şiir, kelimelere dökülene kadar bu yakındır ve bu dizeleri sıra dışı zamanlardan eskimeyen platonik bir fikrin içine götüren işte bu albenidir. Bu şiirde bir resmin aksine şair, bize tek tek bu ayrıntıları verebilir ve dikkatimizi onlardan sırayla alabilir. Hayali yazmada zaman yavaşlar ancak tamamen askıya alınmaz. Tabii ki satırlar bize zamansızlığın neden bir ideal olduğunu gösterir. Zaman sonuna kadar yol açar, uzamsal ya da zamansal boyutları olmayan hiçbir şey ne uzundur ne de kısadır. Bu, şiir ve resimlerin uyumsuz hale getirilmesi gibi görünebilir ancak pragmatizm ikisini bir araya getirmeye çalışan en az yukarıdaki örnekte olduğu gibi bir şiirin incelenmesini gerektirir. Zaman, kısa bir şiir seçmemi gerektiriyor ve burada başından beri yazdığım gibi içtenlikli bildiğim bir şey ama daha önce bunu bir eleştirmen gibi hiç düşünmemiştim. Resim narindir. Şiir de öyle olmaya çalışıyor ama şairin resmin resmini yorumladığını görüyorum. Bunu tarif etmiyor çünkü bu şairin özellikle de küçümsediği bir süreçtir. Şiir, sözü o kadar incelikli betimleyerek reenkarnasyon gibi göründüğünü ya da en azından dünyamızdan üstün bir dünyaya işaret ettiğini görür. Çok narindirler ki neredeyse buharlaşıyorlar ve fırça vuruşlarıyla yaratılmış gibi görünmüyorlar. Sözler, durgunluk ve sessizlik, reenkarnasyon... Şiir, şimdiki gergin ya da hiç fiili olmayan cümlelerde atılır. Şiirdeki tek eylem, 'Gitme!.. İnan bana... Bu defa söz!..' geçtiği zaman sona eriyor. Sürekli ve bu anlamda bir eylem, zamanın geçtiği anlamına gelmiyor. Şiir, resme bağlıdır ancak yine de farklı şekilde işliyor görünmektedir. Şiirin sonunda okuyucu, başlangıçta olduğu gibi hissetmiyor. Ancak tabloyu incelemek için zamana bağlı bir kayma meydana gelmiyor. Resim iyi olabilir ancak şiir resimlerin yapamadığı entelektüel yansımalar sunabilir. Çünkü sözcüklerin soyut ortamı düşüncenin ifade edilmesini sağlarken resim yalnızca kendisini sunar. Hatta sanat eleştirisi kelimelerle yapılmaktadır, boya ile yapılmamaktadır. Bununla birlikte resim, bir bakıma şiirin söyleyebileceğini somutlaştırabilir. Özellikle hayali bir şiir değildir. Çünkü tüm resimler, resim tarafından tutuluyor. Onlara ekleme fırsatı yoktur ve bunları üretmenin bir anlamı yoktur. Bir resmin tanımı çok fazla bir şiir değildir. İyi şiirler, her zaman yorumlayıcıdır. Bununla birlikte burada bile resim veya fotoğraf durağan değil, hareket var ve hareket/değişim sadece zaman içinde gerçekleşebilir: Senn ulusal parkta boğulduğum göl, Sadece senin devletine uyruk olmayı buyuruyorsun/ aşkave Ölünceye kadar senin haininim dizelerinde görüyoruz ki şair, ritim ve ses efektleri üzerine vurgu yapıyor. Yaşın'ın şiir üzerine yaptığı ve konuşan bir sanat olarak gösterilmesi gerektiğini belirttiği Ölü Ev Ölü Ev Ölü Ev/ Şiirden başka birşey olamaz/ bu eve beni döndüren dizelerinden anlaşılacağı gibi şiirin sesli nitelikleri üzerine ısrarı, icat ettiği ve performans açısından daha radikal bir biçimde bağlı olan çok sesli, nesir denen deneylere yol açıyor. Yaşın, pek çok modernist gibi sesleri çoğaltıp farklı dize şekilleri ile deneyler yaparak ve polifonik nesir olarak adlandırdığı farklı nesir şiirlerini yaratmaya yöneliyor. Yaşın için önemli olan, şiirin dramatik monolog olarak vurgulanan sesli birlikteliği değil, şiirin tiyatro yönüdür. Böylece dramatik şiirdeki vurguyu, konuşmacının bakış açısından performans yönüne kaydırır. Yaşın'ın konuşulan bir sanat olarak şiir fikri, sayfada şiirsel görünüşü ortaya çıkarmak için belirginleştirilmiştir. Ancak Yaşın'a göre bu, şairin şiirsel niteliğini ortaya çıkarmak için yüksek sesle okunması gereken bir biçimdir. Şair, farklı olan seslerini hayali şiirine atıfta bulunarak metre, tempo, uyak, yarım uyak ve ses yinelemesi gibi yine farklı olan şiir özelliklerine dönüştürmektedir. Örneklemek istersek aşağıdaki Ölü Ev adlı şiirden birkaç dize daha okuyalım: Duvarsaatinden kalan ak boşluk/ Zamanı unutan ceviz masa/ Tozlarla temizlenen parmak izleri/ Kayıp anahtarlar/ Kilidi pas tutan posta kutusu/ Takma dişlerini suya bırakan yaşlı kadının/ ağır uykusu/ Ve babamın ilk şiirini yazan bu daktilo. Bu dizeler, bir orkestranın çalgı aletleri gibi bir araya getirilmiştir. Polifonik nesir, bu nedenle orkestra etkisi yaratır. Bununla birlikte şair, dilin müzik boyutunu vurgulamanın ötesinde şiirine aynı anda müzikal, dramatik, lirik ve resimsel olarak yaklaşırken sinematik bir deneyim de yaşatmaya çalışmaktadır. Bu yazıyı tamamlarken Yaşın'ın performatif poetikasının 2000'ler şiirinin kişiliksizlik teorisine muhtemelen daha başarılı bir alternatif olarak görülebileceğini iddia etmek istiyorum. Yaşın'ın şiiri doğal, özsel bir benlik fikrini fiilen sorgulayarak 2000'ler şiirinden tamamen farklı bir kişilik kültürünü de reddediyor. Kaldı ki melodram türünü ödünç alarak dil tiyatrosunu vurguluyor. Yaşın'ın modernizm modülünün aynı zamanda yüksek modernizmden farklı olarak vücut için de bir rolü vardır. Yaşın için 'ses', metnin metninde veya metninde değil ancak sözlü tercümanın somut konuşma sesi şiirle şahsiyetten kaçınırken şiiri bedensiz olarak gören modernizm anlayışına karşı çalışır. Yine de Yaşın, polifonik nesir deneyleriyle tanındığı gibi yenilik arzusu da dahil olmak üzere diğer modernist şairlerin endişelerini paylaşıyor. Sonunda bana öyle geliyor ki Yaşın'ın performatifliği, bir şekilde performatifliğin çağdaş versiyonlarına değiniyor. Onun şiirlerinde performans, bir metafor olmaya devam ediyor ve sonuç olarak, fiziksel bedenin yalnızca toplumsal söylemin düzenleyici gücünün bir sonucu olarak, bir güç etkisi olarak görülebiliyor. Sözlü sanat olarak şiir, Yaşın'ın fikriyle birlikte tek vücut maddeselliğini birleştirip performatiflik bir kavram olarak düşünülebilir. Yazının son kısmı, okumayı ve Yaşın'ın monolojik olmayan dramatik şiirini genişletiyor. Bu da onun şiirinde ekstra sözel unsurların önemini vurguluyor. Bu farklılıklar, şiir yapabilir ve uyumsuz sanatlar boyayabilir ancak ekfrastik şiiri yaşanabilir kılmak yalnızca bu farklılıklardır. Herhangi bir başarılı ilişki, benzerliklerin ve farklılıkların doğru bir şekilde karışması nedeniyle çalışır. Ekfrastik şiirler değişir ve yaptıkları şeyin tümünü ekphrasis teorisine kaptırma ihtimali yoktur. Ekfrastik şiirin en iyi modeli, konuşma şeklidir ve bu da angajman, çeşitlilik sağlar. Ekfrastik bir şiir, bir tablo ile yapılan bir konuşmadır. Bu benzetme, bir şiirin tam anlamıyla konuşabileceğini, bir metnin yalnızca metaforik olarak konuşabileceğini ancak bir ekfrastik şiirin bir resme tepki vermesi nedeniyle şairin karşısına çıkmış gibi görünebilir. Resim; imajı, tekniği ve belki bağlamı aracılığıyla şiirine anlam kazandırıyor. Yaşın'ın Zehirli Dil şiiri gibi hala sessiz olsa bile bir resim, sözlü resim yapmayı motive eden ve dolayısıyla bir tartışmadan ziyade bir konuşmaya katılabilen görsel bir konuşma sunabilir. OKUMA NOTU: Mehmet Yaşın, Dokuz Şiir Kitabı, (Toplu Şiirler 1975-2013), YKY, 1. Baskı, S:672, 2014, İst.


Gazeteci-Yazar Ercan Deva'nın yeni kitabı 'Felsefeci ve Aşkı' okurlarıyla buluşuyor. 'Karina Kitap' tarafından yayına hazırlanan 'Felsefeci ve Aşkı', aşkı, sevgiyi, enginliği, tutkuyu, azmi, fedakarlığı ve çileyi anlatan gerçek bir yaşam öyküsü. Bu kitabı, Edebiyat dünyasına ilk ürkek adım olarak tanımlayan Deva, ilk kez bir roman arayışından yola çıkarak bu deneme kitabını yazdı.


Şair Sezai Karakoç, yaşama veda etti. Sezai Karakoç, yarın Şehzadebaşı Camisinde kılınacak cenaze namazı sonrasında son yolculuğuna uğurlanacak. 2011 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne değer görülen Karakoç, 88 yaşındaydı. Şair ve yazar, Sezai Karakoç 22 Ocak 1933 tarihinde Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde dünyaya geldi. Çocukluğu Ergani, Maden ve Piran'da geçti. 1950 yılında parasız yatılı kısmı bulunan Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesine girdi. Maliye Bölümünden 1955 yılında mezun oldu. 1950'li yıllarda tanıştığı Necip Fazıl'ın hayatında önemli bir yeri oldu. 1950'li yıllarda bir yandan Büyük Doğu'nun sanat edebiyat sayfalarını yönetti, Büyük Doğu'nun her kademesinde görev aldı. 1960 yılında Diriliş dergisini yayımlamaya başladı. Diriliş dergisi ve düşüncesi Sezai Karakoç adıyla özdeşleşti. Tüm edebiyat ve düşünce hayatını diriliş nesli dediği yeni bir gençliğin yetişmesine adadı. 1990'da şiir ve yazılarında, dergilerinde, kitaplarında ortaya koyduğu dünyayı gerçekleştirmek için Diriliş Partisini kurdu. Yedi yıl bu partinin genel başkanlığı görevini yürüttü. Diriliş Partisi, 19 Mart 1997'de siyasi partiler kanunu gereğince, Türkiye'deki il sayısının yarısında şubelerini açmadığı ve üst üste iki seçime katılmadığı gerekçesiyle kapatıldı. Sezai Karakoç'un şiirleri Büyük Doğu, Hisar, Mülkiye, İstanbul, Şiir Sanatı, Hamle, Pazar Postası, Türk Yurdu, Hür Söz, Soyut, Hilal ve Diriliş dergilerinde yayımlandı. Mona Roza şiiri 1950'li yılların başlarında büyük ilgi görmüştü. Sezai Karakoç'la birlikte 1950'li yıllardan itibaren Türk şiirinde yeni bir dönem başladı. İlk şiirlerinde Garip akımına karşı Necip Fazıl çizginde yer alan Sezai Karakoç, Monna Rosa şiiriyle beraber geleneksel şiirle bağını koparmadan İkinci Yeni şiirinin birçok unsurunu şiirine taşıdı.


Tarihte 'Tasarrufzade Ekrem Bey' olarak bilinen Ekrem Tasarruf, kaynaklarımızda adına nadiren rastlanan Türk büyüklerinden biridir. Tasarrufzade Ekrem Bey, tassaruf konusuna haddinden fazla kafa yormuş ve bugün bilinmeyen pek çok tasarruf tekniğini bularak günümüze ışık tutmuştur. Anılarını kaleme aldığı Tasarrufhanem adlı eserinden elimize geçen birkaç sayfa hakkında bilgi vermek istiyorum. Sözlerime, 'Porsiyonları küçültme' nedir ve nasıl doğmuştur? sorusunu yanıtlamakla başlayacağım. Tasarrufzade Ekrem Bey, bir akşam yemeğinde takma dişini yemeğin içine düşürür. Doğal olarak sofrada bir telaş yaşanır. O telaşla ailecek, yemeği karıştırırlar. Hatta yemeğin altını üstüne getirirler ama dişi bulamazlar. Çünkü porsiyonlar haddinden fazla büyüktür. Tasarrufzade Ekrem Bey, Porsiyon küçük olsaydı, dişimi bulurdum. Bundan böyle porsiyonları küçült Ekrem! diye kendi kendine mırıldanır. Mırıldanmakla kalmaz ertesi gün dediğini yapar. Yemeklerini, kavanoz kapaklarında yemeğe başlar. Evdeki kavanozlar kapaksız kalsa da, bunun faydasını kısa sürede görür. Adeta, Minik Serçe Sezen Aksu'ya döner. Dön babam dön, iyice küçülür yani. Bünye bu duruma alışınca eskiden kiloyla aldıklarını taneyle alır. Markete gider, beş adet zeytin ile elli gram peyniri cebine koyup çıkar mesela. Böylece poşetten tasarruf eder. Üstten girmeyince alttan çıkar mı? Çıkmaz! Doğal olarak tuvalet kağıdında da tasarruf etmiş olur. Bu arada, kaç ağacın kesilmesine engel olduğunu kendisi de bilmez. Şimdi siz, Tasarrufzade Ekrem Bey'in kaybolan dişini merak ettiniz değil mi? Evet o diş, ertesi gün tuvalette ortaya çıkmıştır. Tuvalet deyince şu hususa değinmeden geçemeyeceğim. Tasarrufzade Ekrem Bey dışarıdayken, yani gezip tozarken asla su içmez. Nasıl içsin? O zamanın parasıyla su 100 kuruşsa, WC ücreti 200 kuruştur. Bu, bütçede 300 kuruşluk bir delik demektir. Peki, Tasarrufzade Ekrem Bey çok sıkıştığında ne yapmıştır? Tabii, çalı çırpı aramıştır. Şimdi siz, Tasarrufzade Ekrem Bey'in çalı çırpı altına su döktüğünü zannettiniz değil mi? Öyle değil işte... Tasarrufhanem'de yazılanlara göre Tasarrufzade Ekrem Bey, bu sıkıntısını yanında taşıdığı boş bir pet şişeyle halletmiştir. Tasarrufzade Ekrem Bey, İstanbul'un kara kışlarında uygulamaya koyduğu tasarruf teknikleriyle de dikkat çekmiştir. Özellikle, tezekle ısınanlara yönelik ikazları önemlidir. Tasarrufhanem adlı eserindeki sözleri, Fakir tezek yaksa, ya moka zam yaparlar ya da ineğin şeyine sayaç takarlar şeklinde günümüz Türkçesine çevrilmiştir. Bu ikazdan sonra kombi yakmaya yeltenenler, kabaran doğalgaz faturaları yüzünden ne yazık ki başarılı olamamışlardır. Tasarrufzade Ekrem Bey, yine boş durmamış ve 'Hohlama Tekniği' ile ısınmayı bulmuştur. Keşke, Birbirinizin hassas yerlerine hohlamayın deseydi... Demediği için 'Hohlama Tekniği' yarardan çok zarar vermiştir. Tasarrufzade Ekrem Bey'de çare tükenir mi? Yeni teknikler geliştirmiş olup, bir yatağa birden fazla kişinin yatmasını önermiştir. Peki, yalnız yaşayanlar n'apacak? Komşusunu mu çağıracak? Tasarrufhanem'de bu soruların yanıtı yoktur. Şimdi siz, Tasarrufzade Ekrem Bey'in birden fazla kişinin yattığı yatağa yattığını zannettiniz değil mi? Öyle değil işte... Tasarrufzade Ekrem Bey çok soğuk gecelerde, ayrılmaya karar verdiği eşine gitmiş ve Şu kış bir geçsin, ayrılmayı yaza düşünürüz sevgilim demiştir. Evet, Tasarrufzade Ekrem Bey hakkında yaptığım araştırma sonucunda elde ettiğim bilgiler bu kadar. Umarım günümüze ışık tutar ve faydalı olur.


Şamanizm, çok geniş bir coğrafyada varlık gösteren, insan-tanrı ve ruh arasındaki ilişkiyi sağlayan, içinde mistik ögeler barındıran kimine göre bir din kimine göre de bir inanç sistemi. Şamanizm'in Anadolu'daki ilk izleri neolitik çağa kadar uzanıyor. Körtiktepe'den Göbeklitepe'ye, Çatalhöyük'ten Balıkesir mağaralarına kadar pek çok buluntu, Anadolu'da 10 bin yıldan daha eski zamanlarda Şaman ayinleri yapıldığını işaret ediyor. Sadece Orta Asya'ya ve Türklere özgü bir inanç değil, kadim zamanlarda Şamanları dünyanın hemen her yerinde görmek mümkün.


Antakya'da 6. Orontes Uluslararası Çağdaş Sanat Festivali düzenlendi. Türkiye'nin yanı sıra toplam 9 ülkeden 34 sanatçının katıldığı çağdaş sanat festivali Antakya'da 6 gün sürdü. Her yıl geleneksel olarak gerçekleştirilen Orontes Uluslararası Çağdaş Sanat Festivali'nin bu sene 6. Düzenlendi. Antakya Belediyesi ile ANSAM Kültür Derneği işbirliği ile düzenlenen çağdaş sanat festivalinin açılış töreninde konuşan Antakya Belediye Başkan Vekili Osman Fırlar, Festivale katılan sanatçıları Antakya'da ağırlamaktan çok mutlu olduklarını söyledi. Antakya Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Alper Yılmaz, sanatla, sanatçıyla ve sanatseverlerle bir arada olmanın, güzelliklere yer açmanın sanatı desteklemenin temel ilkeleri arasında olduğunu söyledi. Bu ilkeleri doğrultusunda ANSAM Kültür Derneği ile birlikte 6. Orantes Uluslararası Çağdaş Sanat Festivali'ne ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyduklarını belirtti.


Bilgiyolu Kültür Yayınları'nın 2020 yılında Çocuk Edebiyatı alanında duyurusu yapılan Pandemi Döneminde Çocuk Olmak'' başlıklı yarışmasının sonuçları belli oldu ve yarışmayı kazanan yazarlar düzenlenen bir törenle ödüllerini aldılar. Yarışmaya katılan yazarların Anneannemin Defteri, Kalemin Fısıltısı, Kırmızı Kapüşonlu Kız, İtinalı Karantina, Pandemi Günlükleri, Bilgi Adası, Evimizin İçindeki Lunapark, Hokus Pokus Karamelus, Çılgın Ninem, Küçük Bir Tavsiye isimli eserleri dereceye girdi.


24 Kasım 5 Aralık 2021 tarihleri arasında, Londra Westminster Charing Cross Kütüphanesi bünyesinde Esra Kizir Gökçen, 365 sayfa görsel günlüğünden 40 parçalık bir seçkiyi, ART FROM WITHIN başlığı altında Londralı sanat severlerle buluşturuyor. Sanatın iyileştirici ve birleştirici gücüne inanan Gökçen, küresel pandeminin kaygı ve belirsizlikleri yaşanırken izleyicilerini teşvik etmek ve moral vermek amacıyla 50. yaş gününün anısına topluma bir hediye sunmak fikriyle bu projeye basladı. 365 Desen Projesi, 12 Mayıs 2020'den 12 Mayıs 2021'e kadar her gün hiçbir plan ve ön hazırlık olmadan çizdiği desenlerinden oluşuyor. 24 Kasım 5 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilecek olan sergide, 365 görsel günlükten seçilen 40 adet desen sergilenecek. Görsel günlüğün tamamından bir kitap hazırlandı ve 365 adet basıldı. Bu proje kitaplarının her biri sanatçı tarafından imzalanmış ve numaralandırılmış bir şekilde sergide yer alacak. İzleme: 24 Kasım 5 Aralık 2021 tarihleri arasında, Pzt Cuma: 10:00 19:00, Cts: 10:30 14:00 ve Paz: 11:00 17:00 saatlerinde. Ve aynı tarihlerde, online olarak sanatçının internet sayfasından sanal versiyonu da yayınlanacak. Renee Rilexie Sanatçı, Küratör, Sanat Terapisti, Esra'nın görsel günlüğüne baktığımızda, kendi iç dünyasını yansıtan, çoğunlukla duyarlılık, empati ve kişisel gelişim ile ilgili okumalarından ve doğayla bütünleştiği yerel parktaki günlük yürüyüşlerinden büyük ölçüde etkilendiği görülür. Sanatçı bu projedeki desenlerini, birey olarak hayattaki anlam arayışının ve sanatsal denemelerinin bir yansıması, dışa vurduğu görsel okumalar olarak konumlandırıyor. Göç-kent-doğa üçgeni çerçevesinde bir taraftan kent yaşamında farklı kültürlerin entegrasyonu sürecinde, hissedilen umutlar ve düşleri irdelerken aynı zamanda, doğadan uzaklaşan kent insanının doğaya özlemi ile yurt özlemi arasındaki paralelliğe dikkat çekiyor. Günümüzde yaşanan olgu ve olayların sosyal etkilerinin yanı sıra insanların psikolojik etkileşimlerindeki olumsuzlukları yenmelerine katkıda bulunacak, onları teşvik edebilecek telkinlerin de eşlik ettiği günlük desen paylaşımlarında sanatçının kullandığı fantastik ögeler ve gerçeküstü kurgular dahi hayatın akışında ve düşünce dünyamızdaki kontrastları, çelişkileri tanımlamaya, hayatı anlamaya yöneliktir. Göç ve küreselleşme ekseninde bakıldığında insanların bu fiziki hareketliliği ve değişimi bir çok travmaya ve deformasyona yol açsa da entegrasyon çabaları ve varolma mücadelesi insanları birbirine yakınlaştırıyor. Küresel ısınma, pandemi, yalnızlık ve benzeri insani ve evrensel ortak sorunlarımız ve sorularımız incelendiğinde evreni ve insanı anlama, kavrama çabaları, kendini anlama ve aşma gelişimi, farkındalığın artığı, farklılıkların sorun olmadığı bir bilinç düzeyinin olduğu ve oraya erişilebileceği umudunu Esra'nın desenlerinde görebiliriz. Esra Kizir Gökçen, doğup büyüdüğü İstanbul'da 1993'de sanat eğitimini tamamladı. 2016'dan beri Londra'da yaşıyor. İstanbul, Ankara ve Amsterdam'da beş kişisel sergi açtı ve uluslararası 100'e yakın karma sergiye ve fuarlara katıldı. Çalışmaları bienallerde sergilendi. Sanatın iyileştirici etkisini pratik bilgiyle birleştirerek her yaş için grup atölye çalışmaları yaptı ve özel kurumsal sanat etkinlikleri düzenledi. Sanatında, sosyal yaşam ve doğa arasındaki benzerliklere odaklanır. Tekniginde ön plana çıkan kendiliğindenlik ile yaşamın rastlantısallığını yansıtmaya çalışır. Esra'nın son çalışmaları daha çok göç, küreselleşme ve kişisel gelişim konulari hakkındadır. Bana göre sanat hayatın ta kendisi. Günlük yaşamla sanat pratiğimi birbirinden ayrımam. Yaşamımın her anı sanatımı besliyor ve sanat beni düşünsel ve duygusal anlamda zenginleştiriyor, geliştiriyor. Yaşadığım müddetçe üretebilmeyi umut ediyorum. 1993'de Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü'nü bitirdim. Reklam sektöründe grafik tasarımcı ve illustrator olarak çalıştım. 2000 yılında yine Marmara Üniversiteni'nin Atatürk Eğitim Fakültesi'nde pedagojik formasyon eğitimi aldım. Resim, exlibris ve özgün baskı çalışmalarımın yanı sıra İstanbul Anadolu Hisarı'ndaki atölyemde çocuk ve yetişkinlerle atölye çalışmaları yaptım. 2009-2015 arasında Lokomotif Kültür Sanat Dernegi'nde genel sekreter olarak çalıştım. Bu dönemde ekip olarak sergiler, festivaller ve atölye çalısmaları düzenledik. Düzenli olarak her gün yapacağım bir sanat maratonunun hem bana, hem de beni izleyenlere faydalı olabileceğini düşündüm. Bu düşünceyi 50. yaşımı, topluma faydalı bir projeyle kutlamak fikriyle birleştirdim. Ortaya 365 Desen Projesi çıktı. İlk başladığımda, pandeminin hepimizi evlerimize kapattığı, kaygı ve yalnızlık dolu günlerdi. Ben de herkesin çizebileceği, gözleme dayalı basit objeler çizerek başladım. İzleyicilerimi cesaretlendirip bana katılmaya davet ettim. Ben her gün çizip paylaştıkça bana katılıp kendi desenlerini proje sayfamda paylaşanlar arttı. Zamanla izleyiciler kendileri de yapabildiklerini görünce ben de desenlerimi kendi sanat tarzımla yapmaya devam ettim.


Fotofilm tarafından 01 05 Aralık 2021 tarihleri arasında düzenlenecek olan Haliç GoldenHorn Uluslararası Film Festivali'nin finalistleri açıklandı. Fotofilm tarafından, Türkiye ve Dünya sinemasına yeni kazandırılan Haliç GoldenHorn Uluslararası film festivali ilk gösterimlerini çevrimiçi-online gerçekleştirecek. 20 Ülkeden yapılan başvurulardan seçici kurulun seçtiği Kurmaca Uzunmetraj, Kurmaca Kısafilm, Belgesel Uzunmetraj, Belgesel Kısafilm ve Animasyon Kısafilm den oluşan 40 filmlik seçkisini 1-5 Aralık 2021 tarihlerinde festival sayfası www. halicgoldenhorn. org dan ÜCRETSİZ izleyebilirsiniz. Uzun Metraj Film Yarışmasında Ön Jüri Üyeleri; Sinema Yazarı Yapımcı Özkan Binol, Oyunucu Zehra Karadağ, yazar Nalan Barbarasoğlu finalistleri belirledi.


İzmir'de doğdu. İlk ve orta eğitimi Karşıyaka'da tamamladı. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler, Radyo-Televizyon-Sinema ve Reklam bölümünden lisans diplomasını aldı. Amerika'da, Boston School of English adlı okulda yabancı dil eğitimine devam etti. Yabancı dil eğitimini, onur öğrencisi seçilerek tamamladı. Newyork, Los Angeles ve Londra'da mesleki eğitim kurslarına katıldı. Çeşitli televizyon ve prodüksiyon şirketlerinde prodüktör ve yönetmen asistanlığı görevlerini sürdürürken aynı zamanda eğitimine devam etti. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo Televizyon Sinema bölümünde sunduğu 'Türk Sinemasında Kadın Yönetmenler' tezi bu konudaki ilk akademik yayındır. Tez sunumunun ardından yüksek lisans diplomasını aldı. Master eğitimi sırasında Profesör Yasemin Giritlioğlu'nun 4 öğrencisinin ödevlerinden derlediği Der Yayınları'ndan çıkan 'Medya ve Toplum' adında bir kitabı bulunmaktadır. Doktora eğitimi hakkı kazanmış ancak devam etmemiştir. Tarih Vakfı bünyesinde Osmanlıca yazma ve okuma kurslarına katılmıştır. MSG Müzik Eseri Sahipleri Grubu üyesidir. Yerli ve uluslararası pek çok reklam ajansında, reklam yazarı ve yaratıcı yönetmen olarak görev aldı. 360 derece bütünleşik pazarlama iletişimi ajansı VS/Vertical Speed'i kurdu. Çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları yayınlandı. Daha farklı kanallarda yaratıcı çalışmalarını sürdürmek adına ajansını ortağına devretmesinin ardından senaryo ekipleri ile çalıştı. 2010 yılında Kutsal Hayat Üçlemesinden KÖK, 2011 yılında SES adlı romanlarını yayınladı. İlk iki romanının yayınevi Galata Yayıncılık kapandığı için serinin son kitabı AMA başka bir yayınevinde basıma hazırlanma aşamasındadır. Edebiyat ve sanat dergilerine yazıları ile katkıda bulunmaya devam etmektedir. TRT Çocuk televizyonunda yayınlanan 'Ciciki' adlı 62 bölümlük 3D animasyon dizinin, hikaye, senaryo ve şarkılarını yazdı. Yine TRT için Ana Kuzusu programında 67 bölüm süpervizör görevi ile programın tüm içeriğini üretti ve oyunları yazdı. E-Bebek sosyal medya mecraları için 52 bölüm Tik&Tak adlı 2D animasyon diziyi hayata geçirdi. E-Bebek için yaptığı 38 haftayı kapsayan ve 38 bölüm süren Hafta Hafta Gebelik sosyal medya projesi ile Altın Örümcek yarışması sosyal mecra kategorisinde ödül aldı. Çocuklar ve anneler için kaliteli içerik üretme amacını güden Neşeli Çocuklar youtube kanalını kurdu. Halen 'Öğretmeden Öğretme' konsepti üstünden çocuklara çevre bilincini aşılamak üzere AR ve VR teknolojilerinin kullanıldığı bir aplikasyon üzerinde çalışmaktadır. Farklı disiplinlerde, yenilikçi yaklaşımlarla üretmeye ortağı olduğu ajansta devam etmektedir.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları, Aralık ayında 28 oyunla seyirci karşısına çıkıyor. Aralık ayında tiyatroseverleri Antik Yunan klasiklerinden modern klasiklere, Amerikan edebiyatından Fransız yazarların oyunlarına zengin bir repertuvar bekliyor. Bu ay İki Efendinin Uşağı, Melek, Antigone, Ay Carmela, Veba, Matruşka, Yaftalı Tabut, Kimse Öyle Şeyleri Konuşmuyor Artık, Rüstemoğlu Cemal'in Tuhaf Hikayesi, Kısraklı Kadın, Geçit, Çın Sabahta, Hastalık Hastası, 12. Gece, MobyDick, İfigenya, Zehir, Sen İstanbul'dan Daha Güzelsin, Hayat Der Gülümserim, Tatlı Kaçık'ın yanı sıra Herkes Sihirbaz Olacak, Karagöz Çiftlik Bekçisi, Elma Kurdu Kırtık, Benim Güzel Pabuçlarım, Rüya, Bir Gün Ayakkabımın Teki, Pollyanna, Bekçi ile Postacı adlı çocuk oyunları seyirciyle buluşacak.


Edebiyat Öğretmeni ve yazar/şair Gülçin Sahilli'nin çocuklara yönelik yaptığı Mitoloji Yazı Atölyeleri devam ediyor. Yazar, mitoloji atölyelerini yüksek lisansındaki uzmanlık alanıyla bağlantı kurarak kurgulamış. Atölyelerine bir de çocukların daha kolay algılayabileceği bir ad vermiş. Fantastik Kahramanlar Atölyesi Bu renkli atölyeler de tarihin ilk hikayeleri olan Türk ve dünya mitolojisini çocukların eğlenerek öğrenebileceği bir düzeye getirmiş. Yazarın amacı; yüzeysel birkaç mitolojik karakterle sınırlı anılan mitolojiyi gelecek nesillere öğretebilmek. Bir eğitimci olarak başlangıcını bilmeyen ve onun üzerine düşünüp yaratmayanların geleceği de olmaz diyerek bu farkındalık yaratan benzersiz programı hazırlamış. Çocuk mitoloji atölyeleri ülkede bir ilk. Kitap oylumunda yazdığı iki atölye dosyası üzerinden eğitici-eğlendirici atölyelerini uyguluyor. Atölyeler de mitolojik kahramanların drama yöntemiyle anlatımı, katılımcıların düşünce ve bilinç gelişimini sağlayan çocuklar için felsefe, kahramanın ve hikayenin yeniden kurgulanışı, mitolojinin çocuk kalemiyle yazımı ve kahramanı resimleme aşamalarını içeriyor. Çocuklar için heyecan veren bir macera hızında geçen atölyeler de mitolojinin içine kahraman olarak eklenen katılımcılar yön işaretleri verilmeden kararlarını kendileri belirliyorlar. Böylece hazır kalıp öğrenmelerle kısa vadede öğrendiklerini unutmak handikabı da ortadan kalkıyor. Düşünerek ve yorumlayarak öğrenip kendi hayatlarına uygulayabilecekleri davranış modellerini de yaratabiliyorlar. Gülçin Sahilli'nin mitoloji atölyeleri standart eğitim çemberlerinin çok dışında bir dünya sunuyor.


Dijital platformlarda farklı iletişim kanalları için ürettiği yaratıcı çalışmalarla birlikte, kitapları, e-bebek ve TRT Çocuk televizyonunda yayınlanan animasyon dizileri ve dergi yazıları ile dikkat çeken yaratıcı yönetmen Vildan Çetin yazılarıyla aksisanat portal okurlarıyla buluşacak.


İstanbul Bilgi Üniversitesi, yurt içi ve yurt dışından uluslararası alanda tanınmış 50 sanatçının farklı disiplinlerde ürettiği yapıtları 'Öteki Hikayeler' isimli sergi ile sanatseverlerin beğenisine sunuyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi, 16 Aralık 2021 7 Şubat 2022 tarihleri arasında, farklı disiplinlerden uluslararası alanda tanınmış 50 sanatçının eserlerinin sergileneceği 'Öteki Hikayeler' isimli sergiye ev sahipliği yapıyor. BİLGİ Göç Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından organize edilen ve Koridoor Contemporary Art Programs, ArtHereIstanbul, Sanat Seninle Derneği, Göç Araştırmaları Derneği, Hayata Destek Derneği, İltica ve Göç Araştırmaları Merkezi, Sığınmacı ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği ve BİLGİ Avrupa Birliği Enstitüsü iş birliğiyle hayata geçirilen sergi, bir aydan uzun süre boyunca İstanbul Bilgi Üniversitesi santralistanbul Kampüsü Enerji Müzesi'nde tüm sanatseverlere açık olacak. BİLGİ Göç Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi adına organizasyonunu Dr. Öğr. Üyesi Gülay Uğur Göksel'in, küratörlüğünü Denizhan Özer'in üstlendiği programda sanatçıların resim, heykel, fotoğraf, enstalasyon, baskı resim, desen, video art, performans gibi farklı disiplinlerde ürettikleri yapıtları sergilenecek. Sanatçıların eserlerinin, akademisyenler ve etkinlik paydaşlarının yazılarının bir araya getirileceği bir sergi kitabı hazırlanacak.


Kendi dolayımsız varoluşunu dolayımlamaktadır aslında. Ancak bu kendiyi iyi anlamak gerekir. Kendi, kendisi ya da her şiirinde konuşan, dolaysız olgusallığın bağrındaki bu ben, Özgün Ergen'in dünya ve oluş bütünlüğünden başkası olmayan varlığının ta kendisidir. Bu yüzden, onun poetikası, dolaysız olgusallıklar olarak dağlar, sokaklar, çiçekler, gökkuşağı, orman, gece, saat, tünel, gökyüzü, ağaçlarla yüklüdür, varlığı dolayıma atıp nesnellikte bir yabancılıkla karşılaşmakta, bu yabancılığı kendi dolaysızlığıyla aşmaktadır. Öznelliğin bu diyalektik doğrulanışı, bir tür meydan okuma biçiminde de adlandırılabilecek bu varoluş, her hakiki şairin ömrüne musallat hiçbir şey bilmemekle her şey olmamak arasında gerilmiş bu mevcudiyet, dünyanın karanlık yüzünü keşfe çıktıkça kendini nesnellik olarak bir körebe gibi ele geçiren trajedinin varlığından başka bir şey değildir. Yapıtına, Uçurum Saatinde İlkyaz Şöleni adını verişi bundandır. Çelişkin birlik düzleminde aynı eşit farkındalığa sahip olunan bu iki olgusallık, şiddet yoluyla yaşanan bir özyıkımı, hayatın şiddetini, kendini ve onu olumsuzlayarak aşma girişimidir. Tüm bunlar, diyalektik ilkelerle çerçevelenmiş toplumsal bir alanın tekil çapta dillendiriliş eylemidir ki şiir ve trajedinin birbiri üstüne taşarak yaşandığı yapı olarak şairin varlığı da bundan ibarettir. Ergen, burjuva konforunu reddetmiştir, gelişiminin ilk yıllarından namevcut kalmayı seçmiştir: Mungan, ünlüdür, yurdun dört bir yanında imzalara çağrılır, ödüller almakta, hayranları imza kapabilmek için kuyrukta beklemektedir, ancak Ergen için bunlar şairin praksisi değil, kitabı çıkmadan evvelki Murathan Bey'in öyküsüdür, ünlülük, şairle değil, kişinin kitabı çıkmadan önceki vatandaş kimliğiyle ilgilidir, imzalar, ekranlar, oteller, hepsi vatandaş Murathan Mungan'ın hikayesidir. Ne zaman ki kişinin kitabı çıkar ve o kişi, aydın cinayetlerine, öğrenci tutuklamalarına, insan hakkı ihlallerine ses yükseltir, işte o zaman praksisini ortaya koymuş bir aydın, şair olur. Şeytan'ın, Tanrı'nın iyi melekleri karşısındaki konumu neyse, Ergen'in bu diyalektik bütünleniş çağında şiirin egemenleri karşısındaki konumu da odur. Olmayarak var olmaktansa, var olmak üzere olmamak olan şairliktir. Hasta düştü, aylarca koynundaki yarığa yerleştirilmiş ilaç tüpü, başında perukla gezdi, ihanete uğradı, çirkinliği yüzünden sokağa çıkmaya utanan Verlaine'ın dönüklük, Van Gogh'un intiharla yaşadığı o olduğunu olmamaktansa olmadığını olarak varlığa gelme mücadelesini, uçurumun kıyısında, ölümle burun buruna geçirdiği kanserle yaşadı. Nitekim en ağır biçimiyle kanser olmak, kişinin, bedeni üzerindeki egemenliğinin koşulsuzca yitirilişidir, kendi öznelliğinin Azrail'in bakışındaki nesnelliğiyle baş başa kalmaktır, hiçbir biçimde ne şiire ne sanata indirgenebilir. Sanat söz konusu olduğunda, olmamak da olmaktır, örneğin Satıcının Ölümü, sizi yaşama daha bağlayabilir, Büchner'in Woyzeck'i sahne dibindeki dramatik öznelliği sizden çok uzak nesnellikle yansıtabilir. Ancak aşılmaz bir nesnellikle baş başa kalınmış öznellik, hiçbir canlılığın yaşamadığı çöl demektir, yapıp üretmek için, elinde avucunda, varlığın olan bu çölden başka bir şey olmamak demektir. Yani, olmamak, olduğunu olmamak, ruh felci demektir. Ergen'in, Salgın'dan beri süre gelen poetikasını, işte bu, olduğunu olmamak, olmayarak olmak düzleminde okumak gerekir. Hiçbir şair tamamlanmamıştır, şairlik, tamamlanmamışlıktır, kendi eksikliğini gidermek üzere dünyayı tamamlamaya girişir, aslında sıvadığı boşluklar kendisini yutan çatlaklardır, dünyayı öznelliğiyle nesnelleştirir, şiiri, öznelliğinin nesnelliği olarak bu şekilde açığa çıkar. Kansere yakalanmış olmanın umutsuzca bilinci, ölümün bir milat tanrısı gibi geleceğe yerleşmiş kara bakışı, yapılan her şeyi boşa çıkaran karanlık gözü, öznelliğin men edildiği o aşılmaz nesnellikle baş başa bırakır insanı: Tamamlanmamış halde ölü bulunmak, tamamlanmamış tarihle ölü bulunmak, verilmemiş yanıtlarınla ölü bulunmak, bbütünlenmemiş halde ölü bulunmak: Tanrı'nın bile ortağı olmadığı acı yalnızlığıdır bu Özgün Ergen'in. Bu acı yalnızlık, gerçekliği aşmak üzere dünyayla ilişki kuran her sanatçı girişime, şimdi artık kendi varlığının da yasaklanmasıdır. Olunmazlık kipinde kendini yaşadığı, dünyadan kendine, dışsaldan içsele, nesnellikten öznelliğe geçişle kendini ve dünyayı bütünlediğinden, bir tür, iki numaralı birinci konumundadır Ergen'in beni. Fotoğraflarında, şairliğinde ya da şiirinde. Ona kadar saymak istedim/ payıma hep dokuz düştü. (Bir sayı Değil, s.28) Çünkü daha derinde, dünyayı kendine bir karşı çıkış formunda doğrulamıştır, bu ikincil konumu, egemenler karşısındaki poetik konumlanıştır, sanatın ya da şairin başkaldırısına upuygun bir bilinç, bir ruh dengesidir bu. Aslında bu üveylik, kendini hep ikinci sıraya koyan birincil bilinç, kendine arka sıraları seçmiş zayıf öğrenci durumu, hayat karşısında şairliği varlık tarzı edinmiş zeki birinin dolaysız varlığından başkası değildir. Bu poetik zeka, kendini hem bir tarih hem nesnellik hem öznellik olarak ortaya koyabilme bilincinin ta kendisidir. Şiirin, geçen otuz kırk yıldır süre gelen entellektüel bir kriz geçirdiği dönemde, Salgın'ı yazdığı günlerdeki ilk gençlik yaşını da hesaba katarsak, Ergen'in, şiirini metaforik imge bulanıklığına, bunalımına sürüklemeden yazmış olması, entellektüel gerçekçilik bakımından ilginçtir. Egemen düşünce, şiirin bu dönemde olduğu gibi o dönemde de imge gösterisi biçiminde görselleştirilmesidir, imge, gerçeklikten kopuk bir öznellik cisimleşmesidir. İmge, çelik soyutluğunda dirençliklerle tül inceliğinde somutlukları biçimsel birliğe zorlamakta; karı terletmekte, ateşi elemekte, ırmağı küllemekte, sülfürik asidin öpüşmeye kattığı içsellikten söz etmektedir. Ergen'in imge- metafor algısı ise bambaşka ve tam kendinde, şaircedir. O, imgenin görünümü altında tarihsel hakikatin yatması gerektiğinin farkındadır. Nesnel gerçekliğin şiirsellikle dile getirilmesi, şiirsellikle dile getirilmesi gerekenin nesnel hakikat olduğunu bilir. Tıpkı siyah beyaz gösteren televizyonun renk ayarı gibi, her dizesinde, ne şiirsel rengi aşırı verip siyah beyaz nesnel hakikatin gözden yitmesine ne de, nesnel hakikati renkten mahrum katılığıyla sunup şiirselliğin uçup gitmesine izin verir. O, şiirin şiir için, resmin resim için, müziğin müzik için yazılıp yapılmadığının bilincindedir. Sanatın, öznelden nesnele, nesnelden öznele sürekli bir diyalektik bütünleyiş üzerinde dışsaldan içsele, içselden dışsala geçiş olduğu praksisin farkındadır, ün, ödül, gibi soyutlukların sanatsal praksisin berisine ait olduğunu fazlasıyla bilmektedir. İyi şiir elbet bir gün yerini bulacaktır, der yaygın kanı. Gün gelip, insansı varoluşu ve tarihsel hakikati, tarihsel somutluğu içinde, yani yaşayan somut insanı ve onun sanatını içinde yer aldığı mülkiyet ilişkilerinin tarihsel hakikati temelinde ele alan bütünleyiciler, diyalektikçiler türediğinde, Özgün Ergen'in şiiri de hak ettiği iyi değere kavuşacaktır elbet.


Genç oyuncu ve senarist Nuri Küçük, Ege Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdikten sonra sinemaya yönelerek Başkent Üniversitesi Radyo Televizyon ve Sinema bölümünü bitirdi. Ayrıca Stockholm'da yine sinema üzerine eğitim aldı. Hem sosyoloji eğitimi almış hem de edebiyatla ilgilenen bir sinemacı olarak kendisiyle oyunculuk ve ayrıca edebiyat sinema ilişkisi üzerine bir söyleşi yaptık. Bazı uğraşılar ve iş kolları vardır gerçekten de sonradan kazanılmaz. Yani içinizde doğuştan ya vardır ya da yoktur. Sanatı da ben bu kulvara sokuyorum. Bu durum bütün sanat dalları için geçerlidir. Sinema hakkında asıl bilinçlenmem Ege Üniversitesinde Sosyoloji okuduğum dönemlerde gerçekleşti. Üniversitenin baskın politik atmosferi ve öğrencisi olduğum Sosyoloji bölümünün bana kattığı entelektüel birikim sinemayla olan romantik flörtümü daha sağlam ve ayağı yere basan bir zemine kavuşturdu. Böylece sinema yaşantım pratik olarak başlamış oldu. Bu konuyu iki kısımda ele almak mümkün. 1979 İran İslam Devrimi sonrası ve 1979 öncesi İran rejiminin görece daha özgür ve sanatsal anlamda daha bağımsız olduğu iki farklı dönem. 1979 öncesi İran Sineması ile Türk Sineması arasında çok müthiş benzerlikler olduğunu söyleyebiliriz. Bunun nedeni de ana hatlarıyla Türk ve İran kültürlerinin ortak olarak beslendiği edebi eserler, görsel ve yazılı sanatsal yapıtlar olduğunu söyleyebiliriz. Sevgili için feda edilen hayatlar, zalim feodal erklere karşı verilen mücadeleler, zengin kız fakir erkek temalı filmler ve bunların arabeskle harmanlanmış anlatım biçimleri temel benzerlikleri oluşturur. Tabi ki! Yazdığım filmin ismi Yabancı. Senaryoyu Tolstoy'un o meşhur cümlesinden esinlenerek yazdım. Bütün muhteşem hikayeler iki şekilde başlar, ya biri bir yolculuğa çıkar ya da şehre bir yabancı gelir. Film ağır psikolojik travmalar geçiren Suriyeli bir mültecinin kendi yurdunu terk edip Türkiye üzerinden Avrupa'ya kaçış hikayesini anlatıyor. Senaryonun adı Yabancı çünkü, bu kaçış sürecini ele alırken aynı zamanda sosyolojik anlamda yabancılaşma kavramını özellikle de kişinin kendine yabancılaşmasını anlatmaya çalıştım. Ben sinemayı kelimenin tam anlamıyla sınıfsal bir savaşın estetize edilmiş, öncü birliği olarak görüyorum. Bütün sanat dalları ve özellikle sinema bana göre halkçıdır ya da halkçı olmalıdır. Zengin ile fakirin, sömüren ile sömürülen savaşında en temel karşı duruşlardan biridir. Daha güzel, eşitlikçi, yaşanılabilir bir dünya için kocaman bir 'YETER 'dir. Sanat dalları içerisinde sinemayla belki de en fazla ilişki içerisinde olan edebiyattır. Sinema daha ilk dönemlerinden itibaren edebiyatın mirası üzerine konmuştur. Bunu en belirgin şekilde dünya klasiklerinin sinemaya uyarlamaları biçiminde görmekteyiz. Bu uyarlamalar, günümüzde de hem sinema dünyasında hem televizyon dizilerinde artarak devam etmektedir.


Silkelemeyi sevenlerden misiniz yoksa sevmeyenlerden mi? Sevenlerdenseniz adabını usulünü bilir misiniz? Nasıl silkelersiniz? Neler silkelersiniz mesela? Halı? Kilim? İnsan? Köpek kedi ya da herhangi bir can? Biz eskiden ailecek sofra bezi silkelerdik. Biz ve bütün mahalleli. Masalar sahiplerini misafir etmeye başlamamıştı henüz. Sofra bezi güzelce yere serilir. Üzerine sini adı verilen kocaman yuvarlak büyük bir tepsi yerleştirilir ve yemeklerimiz orada yenirdi. O yuvarlak tepsi etrafında yan yana diz dize oturulur çember oluşturulurdu. Sofranın çemberi içindeki yemek değildi sadece. Sıcaklık, samimiyetti. Aileydi dostluktu. Sen değil ben değil, biz olurdu. Sofraya tek oturulmaz herkesin gelmesi beklenir, birlikte yenilir içilirdi. Yemekler bitince tabaklar kaşıklar kaldırılır. Sofra bezi içindeki ekmek kırıntıları dökülmesin diye dikkatle toplanır, cam açılır, önce sağa sonra sola sonra aşağı bakılır yoldan geçen var mı alt kattaki komşunun camı açık mı kapalı mı ipte çamaşırı asılı mı, rüzgar var mı yandaki komşuya kırıntılar uçar mı diye kontrol edilir öyle silkelenirdi sofra bezi. Yazısız sözsüz kurallar bellidir. Tahsillisi tahsilsizi herkes tarafından bilinir. Daireniz bahçe tarafında değilse sofra bezi yine dikkatlice kenarlarından toplanır yavaşça açılır etrafa dökmemeye özen göstererek balkona yahut mutfak lavabosunun içine silkelenir. Balkona silkelenen daha sonra süpürülür. Ayak altına atılmaz. Nimettir evin bereketidir. Kırıntılar ezilir. İncinir. Günaha girilir. Çöpe atılmaz Tanrı gücenir. Ya ne yapılır? Suya bırakılır. Toprağa bırakılır. Olmadı yol kenarlarına. Yolun ortasına asla. Hiç değilse karınca börtü böcek yer ziyan olmaz. Toprağa suya karışır. Yok olur sonsuza ya da var olur sonsuzca. Kuralsız herkes uyar buna. Apartmanın girişine kağıtlar asılıp büyük büyük harflerle yazılmaz. Çünkü yazmaya ve ikaza gerek kalmaz. Konu komşu rahatsız olmaz. Bilumum dikkatle ve özenle yapıldığı için haneler arasında kavga olmaz. Tartışılmaz. Apartman büyür sokak büyür kocaman bir Aile olur o zaman. Atmanın her türlüsü günahtır derdi anneannem. İlla atacaksan tamam at ama usulca bırak... İster nimet olsun bu ister hayvan isterse insan. Atmayı ve silkelemeyi seviyoruz hala. Biraz farkla. Eskisinden çokça. İtinayla değil bir çırpıda. Artık her şey değişti. Sofralarda iklimlerde insanlarda. Herkes özgür, herkes önce sen değil BEN. Küçük büyük sıkılıyor herkes bir süre sonra en sevdiği şeylerden. Kedisini köpeğini eşini dostunu silkeleyiveriyor bir çırpıda. İnsanın en rezil çağı. Kendine düşkünlük çağı. Yalnız kendini sevme, kendini düşünme çağı. Günümüz dünyası kendini sevmeye karşısındakini tüketmeye dayalı. Ye tüket al tüket sev tüket. Sen kendi canını düşün çağı. Sofra bezini silkeler gibi silkeliyorsunuz camlarınızdan canlarınızı.


Küçükçekmece Belediyesi Kültür Müdürlüğü bünyesinde sürdürülen Gülçin Sahilli ile Fantastik Kahramanlar Atölyeleri 2. Etkinliğini de tamamladı. Türk dili edebiyatı öğretmeni, yazar ve şair Gülçin Sahilli'nin Dünya mitolojisi üzerinden bütün aşamalarını çocuklara özel tasarladığı atölyeler de her ay farklı bir mitolojik kahraman canlandırılıyor. İsviçre, Fransa, Almanya, Rusya, Bulgaristan ve daha birçok dünya ülkesinin ilk mitolojik öykülerinden kurgulanan kahramanlar çocukların anlayabileceği metin düzeylerinde sunuluyor. Kahramanların tüm özellikleri, bakış açıları, yaşantının içinde şekil verdikleri davranış biçimleri günümüz koşullarına uyum sağlayacak biçimde özel olarak düzenlenmiş. Böylece çocuklar kendilerini kurguya daha yakın hissediyorlar. Mitolojik hikayelerde iyi-kötü, doğru-yanlış zıtlıkları, karar verme ve uygulama yöntemleri, sen olsaydın? Sorusu altında içselleştirilen sanal gerçeklik ve olgusal doğruların gerçek hayata uygulanması aşamaları öncellenmiş. Fantastik Kahramanlar atölyeleri; mitolojik drama, çocuklar için felsefe, yaratıcı yazarlık kurgusu ve kahramanı resmetme atölyelerinin hepsini tek bir atölyede birleştiriyor. Dört atölyenin eğitim ve eğlence içeriği aynı atölyede düzenlenmiş. Çocukların büyük bir keyifle gerçekleştirdiği atölyeler hem bilişsel hem de akademik gelişimlerinde olması gereken etkileri yaratıyor. Doksan dakikalık atölyeler de tüm algısal ayrıntılar çocuk gelişimine ve eğitimine uygun olarak hazırlanmış. Çocuklar atölyelerde önce yüksek enerji ve heyecan içeren kurguyu dinleyip sonrasında o kurguyu kendi fikir bütünlüklerinde yazıp, çizip sonunda da seslendiriyorlar. Ellerinde atölyede yazdıkları öyküler, çizdikleri kahramanlar ve çeşitli hediyelerle gülümseyerek evlerine dönüyorlar. Eğitimci ve yazar kimliğini atölyelerinde birleştiren Gülçin Sahilli'nin geleceğin yazarlarını keşfetmek, onların başlangıç kalemlerini olumlu yönde geliştirmek ve yazarlığa dönük eğilimlerini desteklemek üzerine hazırladığı atölyeleri önümüzdeki aylarda da devam edecek.


Bundan tam 20 sene önce Nikbinlik Dergisi'nin 12. sayısında Delinin biri kuyuya bir taş attı, su halkalanmadı diyerek bitirmişti bir edebiyat eleştirisi yazısını Ahmet Antmen. Şimdi, sırf eleştiriyorsunuz, sizin öneriniz nedir? diye soranlara Sudaki Halkaları gösterebiliriz. Şair, çevirmen, yazar Ahmet Antmen'in Beri Zaman Mahallesi adlı ilk romanının ardından, ikinci romanı Suda Halkalar Vardı 2021 yılı sonunda Yazılama Yayınları'ndan çıktı. İkinci roman ilk romandan daha geniş bir zamana ve uzama yayılarak siyasi ve toplumsal nisyanı yetkin bir şiirsel dil aracılığıyla yeniden sorguluyor. İlk romanının ali düğümünü ikinci romanında okuyucunun boğazında yeniden düğümlüyor. Bunu yaparken, toplumcu gerçekçiliğin aydına yüklediği sorumluluk gereği, okuyucusundan edebiyatçıya sadakati değil edebiyata liyakati istiyor. Suda Halkalar Vardı romanı, günümüzde edebiyatın niteliğini düşüren bir dizi eğilime karşı çıkarak nitelikli edebiyat ortamı oluşturmayı hedefleyen devrimci bir girişim olarak görülebilir. Edebiyatımızdaki gerilemeyi gösteren eğilimlerden birincisi, güncel edebiyat ürünlerinin birçoğunun daha çok okuyucuya hitap edebilmek için dili gündelik eştirmesi, dilde yaratıcılık aramak yerine güvenilir kalıplara yakın durmasıdır. Bunun bir meziyetmiş gibi savunulması şaşırtıcı değil. İkincisi, kurgunun okur tarafından kolaylıkla takip edilebilmesi için en fazla iki katmanlı olay örgüsü oluşturmasıdır. Bu basitleştirme taktiği, 'Yazar; zaman, mekan, aktör, olay kurgusunu çok katmanlı hale getirdiğinde okur buna uzun zaman boyunca seyirlik konumda kalarak katlanamaz' biçiminde savunulmaktadır. Üçüncüsü, hedeflenmemiş okuru baştan kaybetmemek için ister ideolojik ister ahlaki düzlemde olsun muhafazakar veya ılımlı konumda kendini güvenceye almaktır. Dördüncü olarak, sadece Türkiye romanı değil, dünyanın çeşitli yerlerindeki romanlar üstü örtük bir amaca yönelmiş durumdadır; filme veya diziye dönüşebilmek. Birçokları romanındaki tasvirleri ve olayları yönetmene kolaylık olsun ve yapımcıya fazla maliyet çıkarmasın diye yeniden tasarlıyor, roman değil de senaryo hazırlıyor görünümündedir. Oysaki Antmen tam tersini arzuluyor; okuyucusunu önündeki metinde bulunan olaylar, anlamlar, biçimler hakkında yazmaya, kurguya ortak olmaya; yani edebiyat incelemesi yapmaya yönlendiriyor. Okurun, Suda Halkalar Vardı romanını okuyabilmek için uygun ehliyete sahip olması, bir anlamda okuma yeterliliğini haiz olması gerek. Karşımızda yalnızca olayların kurgusu bakımından değil, sunuşu bakımından da okuyucuyu çalıştıracak bir roman var. Antmen, okuyucusundan yakın zaman siyaset tarihi bilgisine, temel düzeyde edebiyat kuramları bilgisine, gündelik olandan çok daha geniş bir kelime dağarcığına sahip olmasını istiyor. Bu kötü bir şey değildir, tam tersi ise kötü bir şeydir. Bu tavra, okuyucuyu üst bir buluşmaya davet eden bu yaklaşıma seçkinci diyenler çıkabilir. Fakat Antmen, okuyucusunun bu yetkinliğe erişebileceğine inanıyor ve ona tepeden bakan bir yücelik taslamıyor. Çimleri ezen bir fil değil, Nietzsche'nin kalıbıyla söylersek tepelerin üzerinde bir dağ manzarası görüyoruz. Attila İlhan'ı, Gılgamış Destanı'nı, Edip Cansever'i dipnot ile açıklamaya gerek duyması dahi bu türden bir yakarışın, çabanın, daha çok da umudun temsilidir. Ahmet Antmen, 1979'da Mersin'de doğdu. ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden mezun oldu. ODTÜ'de Edebiyat Topluluğu başkanlığını yürüttü, topluluk üyeleri ile birlikte Nikbinlik dergisini yayına hazırladı. Şiir, makale ve öyküleri Evrensel Kültür, Edebiyat ve Eleştiri, Sözcükler, Çevrimdışı İstanbul, Sol, Öteki-Siz, Damar, Nikbinlik, Sanat Cephesi, Uç, Eylülce ve Kül gibi dergilerde yayımlandı. Ayrıksı Otları isimli ilk şiir kitabı ile 2002 yılı SES Şiir Ödülü'nde birincilik ödülünü kazandı. İlk romanı Beri Zaman Mahallesi 2016'da, ikinci romanı Suda Halkalar Vardı ise 2021'de çıktı. Damar, Kül ve Sanat Cephesi dergilerinin yayın kurullarında bulundu. Edebiyatçılar Derneği Genel Sekreterliği görevini yürüttü. Arkadaş, Doruk, Papirüs, Gri, Kağıt Gemi gibi yayınevlerinde yöneticilik, editörlük ve çevirmenlik görevlerinde bulunmuş olan Antmen, aralarında Gılgamış Destanı, Medya ve Savaş Yalanları, Odysseus gibi kitapların da bulunduğu çok sayıda eserin çevirmenliğini veya editörlüğünü üstlendi. Çocuklar ve gençler için bazı dünya klasiklerini Türkçeye uyarladı. Çocuklar İçin Eğlenceli Matematik Kitapları dizisinin ve TRT'ye hazırlanan Evinde Yabancı isimli gurbetçilerin öyküleri seçkisinin çevirmen ve editör ekibinde yer aldı. Antmen, Nazım Hikmet Kültür Merkezi ve ODTÜ Edebiyat Topluluğu başta olmak üzere, 20 yıldır çeşitli kurum ve kuruluşlarda tarih, teori ve pratik temelli edebiyat atölyeleri düzenliyor. - Suda Halkalar Vardı (Yazılama Yayınevi, 2021, roman) - Beri Zaman Mahallesi (Yazılama Yayınevi, 2016, roman) - Ayrıksı Otları (Ses Yayınları, 2003, şiir)


Şiir, ilhamdan ziyade bir arayış, yoğunlaşma ve çalışma ürünü olduğu için şair, yolunu kendi çizer. Genç şairin şiir serüveninde beslendiği ve örnek aldığı usta şairlerin etkisinden kurtulması onun kültürel zenginliğini duygularıyla harmanlaması sonucu mümkündür. Genç şair, şiirin iyileştirici ve onarıcı gücü sayesinde kendi şiirini kurarken dilin katmanlı ve çok sesli/anlamlı yapısını sorgular. Duyguların titreşimlerini/enerjilerini yansıtan seslerin/kelimelerin şiire dönüşme süreci şairin yeteneği kadar kültürel donanımıyla da orantılıdır. Ödüllerin anlamını yitirdiği, eleştirmenliğin içinin boşaltıldığı bu dönemde şairlerin kendi şiir serüvenlerini veya şiir burçlarını açıklamak/sorgulamak yerine görünür ve konuşulur olmayı tercih ettiklerine şahit oluyoruz. Sosyal medyada ve edebiyat etkinliklerinde boy gösteren, ahbap çavuş ilişkisiyle bir yere gelmeye çalışan genç şairlerin işleri zor. Her şiir yazarı, şair değildir. Kırk elli yıl basma kalıp ve samimiyetsiz ifadelerde sınırlı kalmak, okura duygu iletiminde başarısız olan şiir yazarını şair yapmaz. Manzume yazmaktan öteye gidemeyenlerin derinliği olmayan metinleri edebiyat tarihinde kendine yer bulamaz.


Şiir dergisi Maraşantiya, Ocak-Şubat 2022 sayısıyla yayın hayatına başladı. Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Fatma Hatun Esen olan derginin Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Celal Karaca, Şiir Editörü Hatice Tarkan Doğanay ve Düz Yazı Editörü Akın Ersöz. Derginin tasarımı Altay Ömer Erdoğan tarafından hazırlandı. Kapak ise Kadir İncesu'ya ait.


Esra Özdağ, ilk öykü kitabı 'Kaktüs'ün kurgusuyla deneyimli bir yazar izlenimi verirken Edimlerimizin bizi götürdüğü yolculuklara kısa tanıklıklar gibi düşündüm öykülerimi diyor. Esra Özdağ, Pikaresk Yayınevi tarafından yayınlanan ilk öykü kitabı 'Kaktüs' ile okurlarla buluştu. Bu buluşma üzerine konuşmalarımızı sizlerle paylaşmadan önce Esra Özdağ'ı kısaca tanıtmak isterim. Esra Özdağ bir İzmirli. Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden mezun. 30 yıla yakın zamandır eczacı olarak çalışıyor. Hacettepe Üniversitesi Klinik Eczacılık Anabilim Dalı'nda da yüksek lisans eğitimini tamamladı. Akılcı İlaç Polikliniği Projesi ile Sağlık Bakanlığı tarafından 2015 yılında 'Yılın Hastane Eczacısı'' seçildi. 2017 yılında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından düzenlenen bir başka proje yarışmasında da üçüncülük ödülü aldı. 2019 yılındaysa Klinik Eczacılık dalında Altın Havan ödülüne layık görüldü. Yazar kimliğinin yanı sıra eczacı kimliğini de siz sevgili okurlarımızla kısaca paylaşmak istedim çünkü öykülerinde mesleğinden izler var. Yıllarca hastaların şikayetlerini dinlerken dertlerine de tanıklık ediveriyor insan. Bu yüzden mesleğimin insanların hikayelerine bakış açımı edebi açıdan beslediğini de söyleyebilirim diyen Esra Özdağ, ilaçlar nasıl insanlara şifa olabiliyorsa edebiyatın da bu şifayı verebildiğine inanıyor. Bu ilk öykü kitabının kurgusuyla deneyimli bir yazar izlenimi veriyor. 'Kaktüs'deki 10 öyküde yaratılan karakterler, mekanlar, olaylar, sırlarda karşımıza küskün bir yüz çıkıyor. Bu küskün yüzün arkasındaysa bir var oluş çabası var. 10 öykü birbiriyle bağlantılı, bu nedenle de bir novella. 'Kaktüs' dikenlerini batıran bir ilk kitap. Edimlerimizin bizi götürdüğü yolculuklara kısa tanıklıklar gibi düşündüm öykülerimi. Kısa ve altı kalın kırmızı çizgili diyen Esra Özdağ ile siz Aksi Sanat okurları için röportaj yaptım. 10 öyküden oluşan Kaktüs bir novella. Her öykünün bağımsız bir yapısı var ancak tümü okunduğunda aralarındaki bağ fark ediliyor. Öyle bir bağ ki; her öykünün sırrı bir sonrakinde ortaya çıkıyor. Bu kurgunun yaratım sürecini dinleyelim. Yaşam enerjisinin karmaşık kurgusunu anlayamadığım çok zaman olmuştur. Kendimi var etmeye çalışırken kaybolmanın kıyılarında epeyce dolandım. Hepimize ait bu halleri birden çok karakterin varoluş biçimi üzerinden anlatmak, anlatırken de insanlar arasındaki kovalent bağı vurgulamak istedim. Edimlerimizin bizi götürdüğü yolculuklara kısa tanıklıklar gibi düşündüm öykülerimi. Kısa ve altı kalın kırmızı çizgili. Yaşam enerjisi yoksunluğu çoklu organ yetmezliği benzeri bir ölüm sebebidir bana göre. Hepimizin irili ufaklı, yerli yersiz, çeşit çeşit travmaları var. Ya üstesinden geliriz, ya merdiven altına süpürürüz, ya da kalın kışlık yorgan yapıp üstümüzü örteriz titreyerek, donmuş ruhumuzu ısıtmaya çalışırken. Bu yüzden bir bitki bile yaşamak için bizlerden çok daha fazla sebep bulabilir. İliklerine kadar üşüyen hem okumuş şehir kökenli hem de varoş kadını olan Nermin Kuruoğlu'nu da tam da bu nedensizliği ve edimsizliği tanımlamak için yaratmayı planladım. İçinde herkesten bir parça olsun istedim. Hacer ve Nermin'in içlerindeki isyanın çok da birbirinden farkı yok. Memnuniyetsizlikleri ve mecburiyetlerini taşıma şekilleri farklı. Hayatın onları sıkıştırdığı köşeler farklı. İkisi de köşe kapmaca oynayamıyor. Benim ikisinin hayatının ayrıntılarındaki karelere benzer günlerim oldu. Ama sanırım ikisine de benzememeyi seçtim. Ben mecburiyetlerimi memnuniyetsizce taşımak istemediğimi biliyorum. Kalın kışlık bir yorganın altında ısınmaya da çalışmıyorum. Ama ben de çoğu insan gibi hep merak ederim o kader defterinin nerede gizli olduğunu. Gün içinde kullandığın dil, eğitiminin kökeni, alışık olduğun kelimeler elbette edebiyata yaklaşırken de peşini bırakmıyor. Latince bana tıp literatürü içinde bile çok fonetik gelmiştir. Öğrenirken hiç sıkılmadım, kulağımın kenarında bir yerlerde hep var oldular. Bu yüzden de kullanmak istedim. Yıllarca hastaların şikayetlerini dinlerken dertlerine de tanıklık ediveriyor insan. Bu yüzden mesleğimin insanların hikayelerine bakış açımı edebi açıdan beslediğini de söyleyebilirim. Nermin'in Godot'u hep yalnız beklemiş olması bana çok büyük haksızlık gibi geldi. Sevmiş, sevilmiş, doya doya sevişmiş olmasını istedim. Hayattan aldığı ve yanında götürdüğü bir hikayesi de olmalıydı. Karşıya kıyısını çizemese de resmin içinde renklere ziyan olmayan köşeler olmalıydı. İç sesiyle yaşadığı gel-gitlerinin bir kahramanı olmalıydı. Estragon'un bir aralar bir Viladimir'i vardı. Sevil Berberinde kavuşan Rosina ve Almaviva olamasalar da bir aşk hikayesini hak ediyordu Nermin. Saffet de Nermin'in aşkına bir çok yönüyle yakışan bir adam olmalıydı. Kısmen de olsa bu aşkın bu hikayedeki kadın kahramana yakışmasını istedim. Saffet karakterini de çok severek yazdım bu yüzden. Hayır, çok da doğru bir tespit. Hatta mezarlığa dönüşen hem evleri hem de hayatları. Benim hayatla ilgili önermem bunun tam zıttı. Ne olursa olsun insan fiilleri cebinde taşımalı diye düşünüyorum. Anılarımızı kamburumuz haline getirirsek, belimizi doğrultamayız. Nigar da yaşıyormuş gibi yaparak sudan sebeplerle güya hayata tutunuyor. İnsanın gerçek sebebi kendisi olmalı. Yoksa hayatlarımız hep mezarlık metaforuna döner. Çok başarılı bir kurgusu var Kaktüsün. Bu kurguyu yaşamında tanık olduğun olayların etkisi başarılı kılmış olabilir mi? Çünkü hayatın tam da göbeğinden öyküler yazmışsın. Tanık olduğum olaylarla direkt bir bağlantısı yok öykülerimin. İntihar haberleri üzerine düşündüklerim, ayıkladıklarım var. İnsanların acılarını karşılama biçimleri ile ilgili gözlemlerim var. Bir yerlerde bir şeyleri bekliyor olma halleriyle ilgili hissettiklerim var. Ama hepsi de öykülerin kurgusundan bağımsız. Yıllar önce duyduğum bir intihar haberi beni çok etkilemişti. Olayın detayının Nermin'le bir ilgisi yok. Ama insan neden ölmeyi seçer sorusunun cevaplarından birini de Nermin karakteri versin istedim. Öykülerimin başlangıcında Nermin'in evini kurgularken çocukluğumdan beri kenarından köşesinden geçtiğim Dayko yokuşunun ara sokaklarında bir adresten yola çıktım. Tepecik ile Buca arasında, şimdi pek çok evin kentsel dönüşümle yıkıldığı bir çıkmaz sokakta yaşıyordu Nermin. Sokağın ayrıntılarını epeyce seyrettim. Kapı numaraları, kulübeye dönüşmüş gecekondu gerçekten orada hala duruyor. Öykülerin kahramanları gerçek değil ama evleri gerçek. Bu yüzden Kaktüs de bir Buca hikayesi. Öykü yazmaya hep devam etmek istiyorum. Cesaretimi toplayıp bir roman üzerine çalışmak da planlarımın arasında var. Şiir her daim başucumda olsun, okuyayım, arada karalayayım. Ama öykü benden hiç uzak durmasın. Kaktüs / Esra Özdağ / Pikaresk Yayınevi / 68 s.