İsmail Cem Doğru: Beklemek dediğimiz eylemin öncesine gitmek, onu önce kavram olarak ele almayı sağlayıp sonra da seçkin bir yargıya dönüşmesine yardımcı olabilir. Bu yolculuğun başlaması gereken yer beklemeyi öğrenme aşaması. Zihnini bekleme eyleminin gergin süreçlerinden soyutlamanın bir yolunu araması gerektiğinin farkına varmadan, ömrünü tüketen bir yeryüzü vaadine boyun eğdiğimizi fark eden Beckett'ın yaşamındaki huzur gereksinimi karşılığını bulmuş mudur bilemiyorum. Ama beklemeyi öğrenmek vazgeçmek mümkün olmasın diyen Orhan Veli'yle kimse ölmedi diyen Özdemir Asaf arasında bir yerde kendine yüceltebilecek bir yalan bulmayı gerektiriyor olabilir. Belki de şairin bu yelpazede kendine nasıl bir yer açmayı tasarladığını bulursak tünelin ucunda ışık belirebilir. Esra Sağlık : Aynı kökten türeyen iki farklı sözcük; hayata iki farklı göz, iki farklı bakış, iki farklı yaşayış sunuyor. Beklentiler mi daha çabuk yayılır insan coğrafyasında beklemek mi? Yusuf Atılgan'ın yarattığı Zebercet karakteri geldi aklıma. Beklemeyi öğrenemediği ya da beklentilerinin esiri olduğu için mi trajik bir son yaşadı diye düşünüyorum. Tam burada Kafka'ya değinmek gerekir. Kafka'nın yalnızlığından ve bekleyişinden beklentiyi çıkarıp yaratıcılığa ulaşması, beklemeyi öğrenmesinden ileri geliyor belki. Kendimi, beklemeyi öğrenme sürecinde iyi bir öğrenci olarak görüyorum. Yaşamdan yana bir tavrın altını çizmeyi önemsiyorum. Sanırım bu da beklemeyi öğrenmekten geçiyor. Bütün bunları yazarken beklemeyi bir otopsi masasına yatırdığımız hissine kapılıyorum. Yaşamımızdaki detaylara dokunmanın, zihinlerde yeni koridorlar açmanın da beklemeyi öğrenmede bir basamak olduğunu düşünüyorum.


UNESCO 40. Genel Konferansı'nda 2021 yılı Anadolu coğrafyasında yaşamış olan üç önemli şahsiyeti Anma ve Kutlama Yıl Dönümü olarak kabul edildi. Bu kapsamda, Hacı Bektaş Veli'nin Vefatının 750. Yıl Dönümü, Yunus Emre'nin Vefatının 700. Yıl Dönümü, Ahi Evran'ın Doğumunun 850. Yıl Dönümü UNESCO Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programına alındı. Bu üç Anadolu Bilgesinin felsefeleri, yaşadıkları dönemden günümüze kadar olan etkileri üzerine Seyirlik Radyo'da Gönül Ak'ın araştırmacı yazar Dursun Gümüşoğlu ile gerçekleştirdiği söyleşi youtube'da yayında.


Bahar Yaka: Dediğiniz gibi etkilenmemek mümkün olmadı tabii. Ancak Edebiyatist olarak biz bu sürece olumlu bakmaya, hızla adapte olmaya çalıştık. Okura ulaşma yollarının zorlaşması, eğilimin internet alışverişine yönlenmesini sağladı ve bu kalıcı bir alışkanlık olacak diye düşünüyoruz. Her türlü altyapımızı zamana ayak uyduracak şekilde güncellerken, içeriğimizi geliştirmek için çok çalışıyoruz. Kıymetli okuyucularımızın karşısına her sayı bir öncekinden daha dolu, daha nitelikli çıkmak tek hedefimiz. Bahar Yaka: Hangi platformdan olursa olsun, yapılan her işin kıymetli ve biricik olduğunu, temsil ettiği alana renk ve değer katacağını düşünüyoruz. Bu sebeple basılı ya da elektronik çeşitliliğin yaratacağı rekabet, mecburi bir iyileşme getirecektir. Herkes daha iyisini yapmak için çalışırsa, sürecin hepimize iyi gelmemesi mümkün değil. Bahar Yaka: Edebiyat dergileri, edebiyatın hem mutfağı hem de ilk basamağıdır aslında. Yazın hayatına yeni başlamış yazar adaylarının okurla buluşabildikleri en etkili platformdur dergiler. Yazara en büyük motivasyon kaynağı, okura nitelikli edebiyatı ulaştıran ve büyük fedakarlıklarla yayınlanan edebiyat dergileri, hak ettikleri okur sayılarına ulaşamıyorlar maalesef. Bu konuda bizim yayıncı olarak yapabileceğimiz, yılmadan dergiciliğe devam etmek, okura düşen ise edebiyat dergilerine kıymet ve destek vermektir. 1974'te İzmir'de doğdu. Deneme-Anlatı türündeki kitabı Montaigne Mutfakta Denemeler Tabakta 2015 yılında yayınlandı. Çeşitli öyküleri NOTOS, PAPİRÜS, ABSENT, DELİLER TEKNESİ'nde yayınlandı ve SON GEMİ, KURALDIŞI e-dergilerde yer aldı. Cumba Kültür Sanat Platformu'nun düzenlediği 2017 Öykü Yarışmasında, Bir Bayram Sabahı adlı öyküyle 3. lük ödülüne layık görüldü. 2017 yılında yayınlanan Gamlı Baykuş Edebiyat ve Sanat dergisinin kurucu yazar&çizerlerinden biri. Yayın süresince dergide illüstrasyon çalışmalarıyla yer aldı ve Gamlı Sözlük köşesini yazdı. Ağustos 2018 de Edebiyatist Yayınevi tarafından yayınlanan öykü kitabı Diablo'nun Günlüğü 2019 Fakir Baykurt Öykü Kitabı 1. lik Ödülüne layık görüldü. Tanrıgöz adlı ikinci öykü kitabı yine Edebiyatist Yayınevi tarafından Kasım 2020'de yayınlandı. Bir süredir, Edebiyatist Dergisinde Yazı İşleri Müdürü olarak görev almaktadır.


Cansu Devrim Alparslan: Üniversiteye hazırlanırken, resim kursuna gitmeye başladım. Kursta resim sanatınla ilgili birçok konuyu öğrenme fırsatım oldu ve kendimi bu alanda birçok çizimler yaparak geliştirdim. Trakya Üniversitesi Resim-İş Öğretmenliği bölümünde de eğitim sürecimi tamamladım. Cansu Devrim Alparslan: Resim yapmaya küçük yaşlarda başladım, lise yıllarında resim sanatına ilgimin olduğunu fark ettim. Bu dönemde gördüğüm her şeyin resmini çizmeye başladım. En çokta portre sanatına ilgim vardı ve bu alanda resimler yapmaya başladım. Anlık figüratif resimlerde çizerdim. Ailemdeki bireylerin resimlerini çizerdim. Böylelikle resme olan ilgim onlarında dikkatini çekmeye başladı ve beni bu alana yönlendirdiler. Cansu Devrim Alparslan: Fırça, palet, tuval ve boyalar benim için, Alice harikalar diyarına girişin araçlarıdırlar. Orada ben özgür ve mutluyum. Cansu Devrim Alparslan: Eserlerimi yaşamıma dahil olan, bana bir şeyler katan varlıkları resmederek oluştururum. Resmime içime doğan yoğun bir istek doğrultusunda başlarım. Cansu Devrim Alparslan: Genel ifadeyle sanat; duygu, düşünce, hayal gücü ve yaratıcılığın farklı tekniklerle dışavurumudur. Resim sanatının, diğer sanat dallarıyla arasındaki bağ, insanda hayranlık ve coşku uyandırmasıdır. Tüm sanat dalları birbirinden etkilenirler. Örneğin; bir edebiyatçı, bir romanında, bir ressamın hayatını konu edebilir yada bir şair bir ressamın resmini şiirine konu edebilir. Yine bir sanat dalı olarak müzik; insana huzur verir, huzur insana ilham verir. Resim yapmak içinde ilham gerekir. Resim yaparken de müzik dinlemek gerekir. Cansu Devrim Alparslan: Türk ressamları deyince, çizdiği figüratif resimlerle, beni en çok etkileyen ilk Türk ressamı Osman Hamdi Bey diyebilirim. Benim eserlerimde de Figür ön plandadır. Osman Hamdi Bey, dönemini çok iyi yansıtan resimlere imza atmıştır. Eserlerinde, gündelik yaşam, detaycı bir tarzda ön plandadır. Resim sanatında detay benim için önemlidir. Yine Türk ressamlarından İbrahim Çallı, çizdiği Atatürk portreleriyle, beni etkileyen bir diğer Türk ressamıdır.


Pandemiden dolayı bu yıl 21 Mart Dünya Şiir Günü, çeşitli sosyal paylaşım platformlarında online olarak kutlanacak. Hilmi Yavuz'un onur konuğu olduğu Web Divan programını Hilal Karahan yönetecek. Programa katılan şairler Ali Günvar, Arife Kalender, Aslıhan Tüylüoğlu, Ayça Erdura, Bedros Dağlıyan, Berna Olgaç, Canan Çelik, Darya Heidari, Dilruba Nuray Erenler, Emel Koşar, Emre Polat, enderemiroğlu, Enver Topaloğlu, Ertuğrul Özüaydın, Eser Ceran Erdi, Gökçenur Ç., Gülce Başer, Gülümser Çankaya, Hasan Erkek, Haydar Ergülen, İsmail Cem Doğru, Levent Karataş, Liliya Gazizova, Lorena Guarascio, Muhsine Arda, Mustafa Fırat, Okan Yılmaz, Onur Şahin, Özlem Tezcan Dertsiz, Serap Aslı Araklı, Seval Candar Karadeniz, Sezen Çiğdem, Şerif Fatih, Turgay Kantürk, W. B. Bayrıl, Zeynep Ezmen. Programa akordeonda Tezernur Gücükoğlu, gitarda Cevat Hikmet Erdem eşlik edecek. Programı 21 Mart 2021 tarihinde, saat 21.00-23.00 arasında, @hilal. karahan.1 instagram adresinden canlı olarak izlenebilecek. Program kaydının tamamına hilal karahan (hilalkarahan108@gmail. com) youtube adresinden erişebilirsiniz.


Şair Notları'nda bu kez Örsan Gürkan'la biraz derinlere daldık. Yel değirmenlerine karşı Don Kişot muyuz, yoksa hala yapacak bir şeyler var mı? dedik. İyi okumalar diliyorum.


1. Engin Turgut, bir ad olarak sadece dilbilgisinde değil, şiirde de ö z e l i s i m'dir. 2. Engin Turgut, şiiri kadar zarif, zarafeti kadar şiirdir. 3. Engin Turgut, şiir değil müzik yazar. Onun şiirini okurken dans edilir. 4. Engin Turgut'un kalbi, altın bir zarf içindedir. Herkese açılmaz. 5. Engin Turgut'un dostluğuı mücevherdir. Erbabı anlar. Hassas terazi gerekir. 6. Engin Turgut, şiirini, beyaz ipek kanatlı bir kelebeğin kanatlarına yazar. 7. Engin Turgut Moda'da, Belle Epoque'dadır; Koço'da, Toulouse-Lautrec'le bira içer. 8. Engin Turgut'un göğsündeki toprakta gömülüdür Tütü. Taşının üzerinde 'Gülün tam ortasında ağlıyordum' yazar. 9. Engin Turgut'un resimlerine dikkatle bakmayınız;-bakarsınız, kırılıverirler! Boyalarını, O, Dünya Dükkanı'ndan alır. Tanışlıktan arkadaşlığa, oradan da dostluğa varan 30 küsur yılı geride bıraktık Engin. Çok şey kaldı ardımızda; yüzlerce şiir, binlerce dize, güzellikler... güzellikler. Sukunetin ve saygının usulden değil, içten içe tüten bir duygu olduğu günleri de gördük, kibrin ve küstahlığın krallğını sürdürdüğü günleri de. O zamanlar önümüzden giden şeyler, şimdi ardımızda kalanlar oldu. Zamanın tortusu bulaştı her yanımıza; yaş aldık, düş aldık, düşe daldık, düşüp kalktık. Çok yakışıklı zamanları da gördük, yoksunluğun dibini de; duvar ördük, bahçe kazdık, çiçek ektik bulutlara, isim şiir oynadık. Duymadığımız ne kaldı ki; övgüye de, sövgüye de kulak tıkadık. Çınlayan bir kadeh sesi kalsın bu kubbede ve az anason. Sen duymadıklarını yaz. Yazdıklarını biz duyalım. Bu harika söz çoğu insan için ağır ağır batma ve ölme olasılığını da çağrıştırır aslında. Hayat boyu Mantık Hapisanesi'nin avlusunda bir aşağı bir yukarı, bata çıka volta atan gönüllü kölelerizdir. Hep daha organize, düzenli, müreffeh bir hayat için Aklın güvenli odalarına sığınırız. Köleliği ve sessiz bir ölümü de kabullenerek. Engin Turgut'un haklı isyanı ve renkli duruşu tam bu noktada kendini belli eder. İşte günlük yapıp etmelerimizin içinde 'ölmemenin sırrı ve heyecanı' Engin'in şiirlerindeki renkli muhayyilenin davetinde gizlidir. O, öğrenilmiş, bize yüklenilmiş şeylerin güvenli ama ayrıştırıcı soğukluğunu, sadece kendi kalbimize yaslanarak ve içimizdeki duyarlılık ve merhamet nehrinin sularını çoğaltarak aşabileceğimizin sıcak çağrısını bizlere her daim ikram eder. Ayrıştırıcı ve uyuşturucu olan kabullenişler, onun şiirlerinde kışkırtıcı ve ritmik bir direnişe dönüşür adeta. Zerafet kapısının anahtarları; Engin Turgut gibi değerli, duyarlı şairlerin her zaman kullanımımıza sundukları sade, gösterişsiz miraslarıdır. Bu aykırı, uyumsuz gönül şovalyelerini sağlıklarında yad etmek de bize düşen bir gönül borcudur. Engin Turgut'la tanışıklığımız yaklaşık yirmi yıllık bir geçmişe dayanıyor. Bir aradayken en çok eğlendiğim şair Engin Turgut oldu. Onun her an, her durumda insanları kuşatan ve sahiplenen bir sevgi çemberi oluşturma yeteneği vardır. Şiirde usta çırak ilişkisine kendini adamış bir şair olduğunu söylersek abartmış olmayız. Bu yüzden ağabeylerini ve ustalarını her ortamda hatırlar, saygıyla anar ve övmeden geçmez. Onlardan öğrendiklerini harmanlayıp bugüne getirdiği şiir dağarcığından bir an bile şüphe duymadığını onu dinlerken kolaylıkla anlarsınız. Ne Cemal Abisine toz kondurur ne Haydar'a ne Orhan'a. İnsanların onda bıraktığı izleri taşıyarak yaşamını sürdürmeyi yorucu bulduğunu söylemek de imkansız. Ona yapılan bir iyiliği unutmaz, ama onu üzen bir detayı da sık sık hatırlamaktan geri durmadığını bilmek gerekir. Bay Aksi kitabında onunla yaşadığımız bir olayı kaleme alıp yazıyı ona gönderdiğimde verdiği tepkiyi ömrümce unutamam. Çünkü olayı tamamen unutmuş. O kadar eğlenceli bir olayın karanlıkta silinip gitmesine gönlüm razı olmadığı için yazmak istemiştim. Yazıyı okuduktan sonra beni arayıp abartmadan söylüyorum- saatlerce gülüp anlatmıştı yeniden yaşadığı o anı. Ayça Erdura Eser Ceran Erdi'den Engin Turgut Söyleşisi: Engin bir dünyadır Engin Turgut. Adı gibidir ruhu, sevgisi, dostluğu hayata bakışı, kullandığı dili kelimeleri, zarafeti. Adı gibidir işte Engin Turgut, engindir. İçinde yaramaz bir çocuk taşır sanki, muzip gülümsemesiyle ısıtır insanın içini, gönüllere su vermektir işi, gözlere huzur. Nicedir küstür, küsmüştür belki birilerine, alıngandır, biraz tedirgindir kalabalıklarda ama sevgi nehri akıtır gözleri, yemyeşil ağaçlarla dolsun taşsın ister her yer. Gözlerinin içini gören yüreğinin ince, naif ve iyilik dolu halini hissedebilir hemen. Ego nedir, kibir nedir bilmez, kötülük geçemez yanından Engin Turgut'un. Belki de bunun içindir, onu yürekten sevenler bir daha ayrılamazlar yanından. Yaşanmışlık kitabıdır Engin Turgut, okuyabilene. Şiir hayatı olmuş, hayatı şiirlerinde. Kitaplarını okurken nehir gibi ardı ardına akan kelimelerinin hızına yetişmek güçtür, zeka fışkırır her dizesinde, imgeler diyarında başını döndürür okuyucunun. Sadece ve sadece içinde saklı bir bahçe gibi duran şiirini yazmak ister, şair Rilke'ye hayran, şiirin bir bakış, davranış, eda, hal, çalışılan bir an duygusunun kalpten çıktığına, kalben yazıldığına ve kalbe seslendiğini iyi bilir. diyerek de tanımlamıştır kendisini Tayf adlı kitabında. Kadıköy gelir aklınıza Engin Turgut denilince, anason kokulu rüzgar eser ansızın, güneşli karanfiller tüter burnunuzda, mavilikte seyrederken martılar, biraz sohbet edin onunla, sanki saatler engin deniz bir İstanbul beyazlığında... Engin Hocamızı böyle tanıyoruz biz. Sizlerin de tanıması için daha önce sorulmamış sorularla çalmak istedik kapısını. Öğrencilerin muzip tavrıyla sevecenlikle sorduk. İlk şiirimi 17 yaşlarımda yazdığımı hatırlıyorum. Sık aşık olurum ben. Bir kızın ardından yazmıştım. Ama ne yazdığımı şu anda hatırlamasam da 18 yaşlarımda yazdığım şiir ve küçük yazılar o dönemin Hürriyet gazetesine bağlı ama bağımsız çıkan Kelebek gazetesinde yayınlanmaya başladı. O yaşlarda Duygu Asena'ya sırılsıklam bir duygu seli içindeydim. Yazmaya, şiire bağlandım. Hürriyet ve Kelebek gazetesi o yıllarda aynı binada Cağaloğlu'ndaydı. Sirkeci'nin yukarısı. O yokuşu çok tırmandım. Varlık dergisi o yokuşun başındaydı o zamanlar ama ben daha çömez bir yazma delisi olarak soluğu, gazetede, Duygu Asena'nın yanında alırdım. Öyle bir şey oldu ki bir ara, artık benim adeta gazetede bir masam vardı. Şiirlerimi orada yazar ve yayınlatırdım. Duygu bilirdi de sezdirmezdi, pek severdi beni. Abla derdim o zamanlar ona. Orada gazeteci arkadaşlar da bana incelik gösterip, koruma altına almışlardı adeta. O dönem yazdıklarım şiir olmasa da ben habire yazıp duruyordum, durmak ne kelime, koşarak yazıyordum. Deniz Gezmiş'in de okuduğu Haydarpaşa lisesindeyim. Derste bile şiir yazıyorum. Fırça yiyorum tabii. Aklım fikrim hep şiirdeydi. Biyoloji dersinde hoca 'iki çenekli yaprak' diyor mesela ben şiir yazıyorum. Coğrafya dersinde göller anlatılıyor ben 'ontario gölü şaşkın' diyerek şiirler yazıyorum. Fakat usta şairlerle henüz buluşmamış, önemli kitaplarını okumamış birisi olarak yazıyordum. Şiirden başka hiçbir şeyle ilgilenmiyorum o zamanlar. Derken daha ilginç bir şey oldu. Ümit Yaşar Oğuzcan'ın Hürriyet gazetesinde bir köşe hazırladığını fark ettim. Genç şairler köşesiydi bu. O dönemlerde elimden tutan kimse yok ve ben kendi kendime durmadan şiirler yazıyordum kendi elimi tutarak. Belki de şiir olmayan şiirler yazıyordum. Bu sefer Ümit Yaşar'a şiirlerimi göndermeye başladım ve bir gün evet, ilk kez ciddi anlamda işte bu şiir olabilir dediğim bir şiirim yayınlandı ve Ümit Yaşar Oğuzcan'la tanışmıyordum. Ben o yıllarda hiçbir şair tanımamıştım ki? O yayınlanan şiirimi hatırlıyorum. Adı sımsıkı adlı bir şiirimdi ve ne yazık ki o şiir bende yok. Aradan yıllar geçti, Ümit Yaşar Oğuzcan'la aynı gemide İtalya'ya yolculuk ettik. Yaşım büyüdü, Duygu Asena daha büyüdü, artık ona abla diyemezdim. Kısacası benim şiir hayatım böyle başladı. Saflıkla yürüyen bir ergenlik, sonunda beni güzel yerlere getiriyordu. O zamanlar yazdığım şiirimsi şiirler ve küçük yazılarım defterlerimde durur ama hiçbirisini hiçbir kitabımda yayınlamadım. 1975 yıllarından falan söz ediyorum. Daha sonra neler mi oldu, yeri gelince anlatmaya çalışırım. Ama özetlemek gerekirse başıma ne geldiyse aşk yüzünden geldi. Unutmadan söylemeliyim ve bu sorunun cevabını sona saklamış olayım. O yıllarda Haydarpaşa lisesinde bir gün sınıftayım. Kapı açıldı, Engin burada mı dediler, bir an korktum, Okul müdürü ve edebiyat öğretmeni ve bir kişi daha. Eyvah dedim ama unutamayacağım bir güzellikle karşılaştım. Şiir ödülü almışım liselerarası yarışmada ve bana Orhan Veli kitapları armağan edip kutladılar. O gün bugün asla iflah olmadım. Ne ilginçtir ki ben Haydarpaşa Lisesi birinci sınıf öğrencisiyim. 2 yıl boyunca 1. sınıftan ikinci sınıfa bir türlü geçemedim. Okulu değil, ders yapmayı sevmiyordum. Okumayı seviyor, okulları sevmiyordum. Başıma ne geldiyse şiir yüzünden gelmiştir. Çok mu uzun anlattım bilmiyorum? Şiirden başka dostum yoktu benim. Ve şiir beni bugünlere, iyi kötü sevilesi bir yere getirdiyse şiire olan aşkımdandır. Ohh be, ilk sorunun cevabını sanırım halletmişimdir. Aslında söyleşileri severim de soruları soracak olan bensem? Offf ne kadar zor şeymiş insanın kendisini kendisine hatırlatması. İlkokul öğretmeni olmak isterdim. Yıllar önce dünyanın en zor meslekleri hangileridir diye bir istatistik yapılmıştı Amerika'da. İlk sırayı ilkokul öğretmenliği, ikinci sırada doktorlar, üçüncü sırada tiyatro oyunculuğu yer almıştı. Gençliğimde bunu arzu ederdim ama yazar olmayı da hep istemişimdir. 18 yaşlarımda bir teste tabi tutulduğumda 'sizden bir halt çıkmaz ama siz büyük bir ihtimalle yazar olacaksınız' belgesini bile vermişlerdi bana. Öğretmen olamadım. Annem babam memur insanlardı, gelecek öngörüsü pek taşımadıklarından ya da şöyle söylemeliyim: Beni aslında biraz da 'özgür' bıraktılardı. Benim hayatımda yapmadığım iş kalmadı. Sıkmadılar beni. Yönlendirme falan hiç olmadı. Hatta bir ara beni Nazım Hikmet şiirleriyle 20'li yaşlarımda tanıştıran babam bir süre sonra edebiyatla, şiirle ilgilenmeme bile bozuk atıyordu. Aslında bugün o günlere baktığımda biraz babama da hak veriyordum. Şöyle ki; O yıllarda sol bir çizgide yol alıyordum. Yani Üsküdar Halk Evi'ne, Töbder'e takılıyordum. Bütün arkadaşlarım devrimciydi ve o dönemde 'yasak' olan dergileri takip ediyor ve doludizgin bir okuma halindeydim. Yani, resmen tam olarak içine girmesem de, mitinglere katılıyorum ama aktif olmasam da bilerek isteyerek sol cenahın içindeydim. Üsküdar Akşam Lisesinde okuyor ve Gümrük Komisyonculuğu işinde çalışırken bir gece okuldan eve dönerken tanımadığım kişiler bana dur biz polisiz diye durdurmak istediler ama üzerlerinde polis kıyafetleri olmadığı için ben durur muyum? Kaçmaya başladım. O da ne? Arkamdan silah sesleri ve korkunç bir kovalamaca oldu. Üstümdeki krem rengi ceketimi fırlatıp atmış, ben habire koşuyordum, nereye koşuyorum bilmiyordum ama silah seslerini duydum. Bakın söz sözü nasıl da açıyor ve diyalektik olarak her şey nasıl da birbirine bağlı olarak birbirinin sözünü keserek araya giriyor. Devam ediyorum, derken Kadıköy rıhtımında kendimi bir otele zor attım. Nefes nefeseyim. Üstüme başıma baktım. Yaşıyorum. Hayattayım yani. Ama o yaşadığım anı, korkuyu nasıl anlatsam bilemiyorum? İki kulağımda duyuyor o zamanlar. Üsküdar Akşam Lisesinde okuyorum. Gece okulu. Bir gece inanılmaz silah sesleri duyduk sınıfta. Sınıf dediğim ücreti artması için polis öğrenci arkadaşlarımdan tutun, her yaştan öğrencileriz çoğunlukla gündüzleri çalışan. Bazı polis arkadaşlarımı hatırlıyorum. Nazım Hikmet okuyan devrimci adamlardı. Sınıfımda çok sevilen biriydim. Fazla okuyan ve sosyal bir tip olduğumdan olsa gerek, öğretmenlerimin de dikkatini çekmişti bu durum. O lisede gayet hoş bir hanım öğretmenimle duygusal ilişkim olduğunu söylemekten çekinmeme gerek yoktur. O okulda yaşadığım en güzel anılarımdan birisi bu güzellikse, diğeri de bir akşam, sosyoloji ya da psikoloji olabilir, hoca Engin keyfim yok, bu akşam bu dersi sen anlatır mısın demesidir? Belki beni deniyor, belki beni dinlemek istiyordu tam bilemesem de ben o akşam, ilkel komünal üretim ilişkilerinden başladım, kapitalizme kadar getirdim ama 'dur dedim Engin, nereye kadar?' O dönemlerde Denizcilik Bankası Liman İşletmeleri'nde çalışıyorum. İş yerimiz 5'te paydos olurdu. Okul daha geç başlardı. Gece 8 falan gibi. Ben iş çıkışı Üsküdar'a inmek mümkün mü? Ülkücüler var orada, soluğu Salacak'ta alırdım. İşte orada tanımıştım canım kardeşim, aile dostum Aziz Uzun'u. Yine unutmadan söylemeliyim, Akşam lisesinde yanıma bir adam oturdu ve biz 1 yıl boyunca yan yana aynı sırayı paylaşmıştık. Çok eğlenceli, hepimizi güldüren, hafiften kısa boylu, şen şakrak ama ciddi, sevimli bir o kadar da eğlenceli bir sınıf arkadaşımdı. Yıllar sonra tek kişilik oyununa gittiğim, evinde tablolarım asılı duran, şimdi hayranlıkla izlediğim Uğur Yücel'di. Ama hemen Salacak taraflarına inmeliyim. Bir ara İtalya günlerim olduydu, hani bahsetmiştim ya; o polisler sivil polislermiş meğer. O döneme dikkatle eğilelim şimdi, bana karakolda biz sana dur dedik niye durmadın, şayet isteseydik seni o an vururduk demeleri önemlidir. Şimdi daha ilginç olan bir yere gelelim. Sorunun en şakrak ama kulağıma yapıştırılan tokat cevabı bu olsa gerektir diye düşünmeden edemedim. Bir gün Salacakta merhaba adlı kahvede Aziz Uzun kardeşimle sohbet ediyoruz. Derken bana durup dururken bir soru sordu, işte sizin sorduğunuz soruya benzer bir soruydu bu: Engin ya, hayatta aslında sen ne olmak isterdin? Muzip ve fazla zeki, nüktedan bir dostumdur. O an şu cümleler çıktı ağzımdan. Ve ben bunu kalabalık bir seyirci önünde, oyununda Uğur Yücel'le de paylaştım. Bütün seyirci güldü. Bakın olay aynen şöyle oldu: Sevgili Aziz ben aslında karikatürist olmak isterdim bir de matador dedim. Şöyle bir yüzüme baktı, baktı ve ne dedi biliyor musunuz? Sen ancak bir matadorun karikatürü olabilirsin dedi gülümseyerek. Bozuldum tabii biraz. Adam hınzır ve hazırcevap ne yapayım? Hemen diğer cevabını yapıştırdı, sırtımı sıvazlayarak: Üzülme bak, aynı anda ikisi birden oldun... Kısa lafın uzun halleri bunlar. Resimler yapmama gelince, genlerde var demek ki? Mine Arasan dayımın kızıdır. Ünlü ve önemli bir ressamdır. Bazı renklerini bana emanet bırakmış. Biraz renklerin yüzünü güldürebiliyorsam ondandır. Bu yüzdendir. Resim sanatına aşığım. Ressam değilim ama kelimelerin de rengi vardır. Bana hayat hep girişti. Her yanım 'mor art' olsa da, siyah üzerinde beyaz bir güvercin olmak isterim. Özgürlüğü seviyorum. Ölü Ozanlar Derneği filmindeki öğretmen, tiyatroda Genco Erkal, resimde Picasso olmak isterdim. Ama ne anlatırsam anlatayım, her şey bir tarafa Engin Turgut olmaktan müthiş bir onur duymaktayım. Şükürler olsun ki içimdeki vicdan efendiliği beni hayatın katlarına efendi çıkarıyor. Sahi, soru neydi? Neyzen Tevfik'le tanışsaydım. Onunla baş başa rakı içmek isterdim. Gönüllere şiir üfleyen ney olmak, Neyzen olmak isterdim. Yunus kıvamında. Kısacası ve net söylüyorum. Ben aslında şair olmak isterdim. Ama siz şairsiniz dediğinizi duyar gibiyim. Değilim aslında! O başka bir makamdır. Olmaz mı? Çoktur! Mesela isim vermek istesem burası dağ olur. Çok var. Geçmişten bugüne kadar kalbime akan o kadar çok imza var ki? Gelenek var mesela? Siz onları yiyip, yalayıp yutacaksınız. Görgü var mesela? Her şairden ve yazardan balınızı alacaksınız. Gelecek var mesela? Sezgi ve bilgi arasında, hevesin bittiği yerden yeniden başladığımız 'dua' var mesela, onlarca sevdiğim yazar ve şairler yanında etkilendiğim o büyük avluda kıymetli bildiklerim var ve toplumsal yaralarımız hala diri ve canlı duruyor. Kimsenin diline ve kardeşliğine ses etmeden, kendi kuytumda, deltamda, inceliği bir tavır bilerek hep kendimde yürümek istedim. Hatalarımla, zaaflarımla kendi şiirimi söylemek istedim ve bunu yaptım da! Herkese mesafeli davrandığımı biliyorum. Kendimden daha çok etkilendim. Bu bir tuhaflık, kendini beğenmişlik sayılmasın asla! Ben şairden, yazardan, denemeciden daha çok orada ettiği kelimeden esinlenirim mesela. Fıstık gibi mi? Yoksa mistik yanı var mı? Her yönüne bakarım. Bir ormancının baktığı ağaçla, sıradan bir insanın baktığı ağaç aynı mıdır? Şiirden gerçekten anladığım söylenemez. Anlamayı da beklemiyorum. Belgeseller, ya da bir filmde geçen bir cümle beni ayağa kaldırır. Her şeyden esinlenebiliyorum. O yüzden esinlenmekten, etkilenmekten asla korkmam ki? Nasılsa kendime ait bir dilim var benim. İyi ya da kötü, mesela toprak desek? Bin tane şair yazar var bunu kendi avlusunda dile getirebilen? Ben söz gelimi sadece yazarlardan, şairlerden etkilenmem? Bu konuda bir örnek verebilirim. Kimse bilmez aslında? Enver Ercan'ın ilk tanıdığı şair benimdir mesela. Yani bizim dostluğumuz fazla eskilere dayanır. Bir gün Enver bana küçük yeğeninden söz etti. Demiş ki: Dayı be, şu dünyada kıyamet kopsa da hepimiz evimize gitsek? Ne diyorsun Enver dedim bu bir şiir! Nasıl yani dedi? Anlattım. Eve gittim. Yahu ben bu sözü nasıl şiire dönüştürebilirim diye anam ağladı ve sonunda bana ait anlamıyla yazdım. Dünya evde misin sana uğramak istiyorum... Şunu anlatmak istiyorum. Her şeyden etkilenebiliriz. Mesela, bana şiir yazdırmayacak şiir kitaplarını okumam. Daha isim vermedim değil mi? Evet, en çok kendimden etkileniyorum dersem bu da tuhaf olur. Söylüyorum, çok yazar vardır ve sizin şiirlerinize girer, sızar! Bu sorudan, buradan da yırttım! Hepsi benim için özeldir. Hiçbirini diğerinden ayıramam. Ama bir kitabımı çok fazla özel bulurum. Tayf mesela. Bu kitabımın bende yeri, yurdu, anlamı, derinliği bir başkadır. Renkler benim için kelimeler gibidir. Her rengi severim. Gülleri seviyorsam kır çiçeklerinin günahı ne? Resim renklerle yapılır, şiir kelimelerle yazılır. Renksizlik tuhaf. Renk körü olmak hüzün vericidir. Her rengin bir sesi olduğuna inanırım. Hatta renklerden renkler çıkaranlara hayranım. Ressamlara hayranım. Sadece bir renge bağlanmak diğer renkleri üzebilir, incitir. Her rengin şiirini yazmak isterdim. Dünya bir renk bahçesi ama sadece bakıyoruz, görmüyoruz. Renkli düşlerim var. Her rengin bir derdi, anlatmak istedikleri var. Renkler konuşkandır, her rengin kendine özgü bir ışığı, gölgesi var. Her rengin bir kokusu var. Bu soruyu ressamlara sormak lazımdır. Şair olmasaydım ressam olmak isterdim. Çok renkli bir soruyla karşı karşıya kaldım. Işık oyunları renklerin rengini değiştirebilir, renkleri ışığa sormak gerekiyor. Istırap ne renktir bilmiyorum? Ayrılık ne renktir mesela bilmiyorum? Ben bilmediğim için şiir yazıyorum. Bir Fransız filozof: Manzara bir ruh halidir demiş. Ruh ne renktir bilmiyorum? Ama arkadaşlığın, dostluğun, kardeşliğin, inceliğin, iyiliğin rengi bütün renklerin üzerindedir ve işte ben bu rengin şiirini yazmak isterdim. 'Rengin' dedim de bakın içinden 'engin' geçiyor. Uçsuz bucaksız, sonsuz olanın rengi dünyanın göğüne sığmıyor. Bütün renklerin acemisi olsam da herkes kendi rengini alsın gelsin isterim, resim yapacağım. Renkler Sözlüğü kullanmıyorum. Görmek istediğim renkleri gözlerim bana gösterir nasılsa? İnsanlar sevmeyi, vefa duygusunu, içinde yaşayan vicdan denilen tanrıyı unuttukları an işte o an rengin kıyameti kopacaktır, kopabilir, kopmasın! Sorularınıza verdiğim cevaplar hoşunuza gittiyse elbette hünkarbeğendi. Duygulu, hassas, kırılgan bir şair olduğumu söylerler, öyleyse içliköfte. Kulağımdan çok çektim, bu yüzden kuzukulağı. Aperatif bir yanım vardır, dolayısıyla iştah açıcı olan şeyleri severim. Filem hiç dolmamıştır, derhal bonfile diyebilirim. Küçükken ağzıma acı biber sürdülerdi, biber severim, turşuda daha çok severim. Hele yazın üzerine domates sosu dökülmüşse damağım bayram eder, hoşuma gider. Marine edilmiş olan kimi balıklardan keyif alırım. Alık bir yanım olduğu söylenir. Kuşları sevdiğim için 'kumru' olana çok sıcak bakamadım. Sandal gezintisi ne hoştur, 'sandal sefası' esenlik getirir mideme. Hayat beni delik deşik ediyor ve kötücül sistem beni yarıp yaralıyor, inadına ve tadına doyamam bu yemeğin, karnıyarık! Köpeklere düşkünüm, 'köpoğlu' yiyemem. Çocuk yanımdan kurtulamadım, muhallebi çocuğu olsam da olmasam da sütlü tatlılara bağımlılığım vardır. Bütün halkları kardeşim bildiğimden dolayı, Laz, Kürt ve Tatar böreğine yüz çevirmem. Özbek pilavına, Arnavut ciğerine hayır diyemem. Yemek bir kültür değil de nedir? Kür mantarı severim. Nar hiç ağlamasın, ayva hep gülsün isterim içeceğim birkaç duble rakımın yanında. Yazları, karpuzun çekirdeksiz, zeytinyağlı dolmanın fıstıklı ve üzümlü kısmını her zaman sevdiklerime ayırırım. Elmasız olur mu hiç? Elma dilimlenecek ve yanına azıcık kahve serpilecek. Elmanın üzerine biraz limon sıkılırsa tastamam Engin Turgut sofrasıdır bu! Soframa herkes buyursun gelsin isterim. Bu konuda bir iddiam vardır. İyi şairlerin, daha doğrusu sanatçıların iyi birer de aşçı olduklarını söylemeden geçemeyeceğim. Dünyaya baktığımda ne çok ülke var ve bu harika bir şey. Hiçbir ülke birbirine benzemesin. Kızılderililer gibi düşünüyorum. Kültür zenginliği olmalı. Onlar Farklı milletler, farklı fikirler, farklı inançlar, hayatımızı sıkıntıdan kurtarıp daha çekici hale getirmez mi? diye bakarlar hayata, yeryüzüne. Barbar değil, uygar ülkelerden yanayım. Özgürce, insanlar birbirlerinin fikirlerine saygı duysunlar isterim. Kirlenmemiş, ahlakı, insanlığı, kardeşliği ön plana çıkaran politikacılar olursa o ülkede herkes birbirine saygılı, sevgili olur. Tüm ülkeler barış içinde yaşasınlar ve laik bir düzenin egemen olduğu her ülkede huzur şarkıları söylenir. İşte böyle bir yer benim kalbimdir, şehrimdir, yaşama sevincimdir. Kimsenin kimseyi sömürmediği sosyalist bir dünyanın bireyi olmak isterdim. Dünyadaki her şehrin sesine, soluğuna, ruhuna karışmak isterdim. Ülkemi çok seviyorum, yöneticiler hariç! Atatürk'ü çok seviyorum. Ama bazen İtalya'yı, orada Martini içmeyi özlüyorum. İspanya'da gezmek istediğim müzeler var. Paris'te bir hafta kalmak ve görmek istediğim yerler var. Avustralya mesela, sırf Aborjin'lerin yaşadıkları yerleri koklamak isterdim. Küba, Hollanda, Kanada, Tibet merak ettiğim ülkelerdir. Rahmetli eşim Tülay yapardı ve inanılmaz sevdiğim bir tatlıdır. Revani. Ayrıca içinden süt geçen bütün tatlılarla uzlaşırım. Şu tatlı konusunda gerçekten bir süt çocuğu sayılırım. Sütlü bir tatlının şahane huyları vardır, bak şimdi damağım kamaştı. Cem hırkası giyinmiş, mertebeleri bilen bir dervişin elindeki şekere bansam kalbimi, bu da bana tatlı gelir, böyle bir kalbin tatlısına talibimdir. Kalbiyle, kirlenmemiş gönlüyle yaşayan herkes bana tatlı sözler getirir. Ne kadar tatlı sorular bunlar, tatlandım, şerbetlendim şiir kardeşlerim. Hayvan denilen 'insanı' severdim eskiden, yine seviyorum ama seçerek, ayıklayarak. Yılan, Timsah ve akreplerden tırsarım. Onun dışında her hayvanda bir güzellik bulmaya, anlamaya çalışırım. Muhabbet kuşumuz vardı. 99 İstanbul depreminde o da köpeğimiz 'Zeytin'de bize depremi söylediydi, belli ettiydi ama anlamadık ki? Daha sonra adı 'Cankuş' olan muhabbet kuşumuz ölünce karım ve oğlum çok ağladı. Oğlum onu bahçeye gömdü ve mezar taşı bile yaptı. Cankuş biraz megalomandı. Neler neler, ne kelimeler öğrettikse de sadece hep adını söylerdi. Köpek besledik biz evimizde tam 12 yıl falan. Veteriner bile şaştıydı bu işe? Sevgiyle büyüdüydü çünkü! Şimdi fazla akıllı, fazla temiz, fazla sevilesi bir kedimiz var. Biraz haylaz yanı olsa da aşk kadar güzeldir. Kaybolup kaybolup geri gelen anlayışlı bir kedidir Karamel. Adı Karamel. En tepelere sakladığımız büyük kavanozdaki balıkları bile 'ham' yaptı. Dinlemesini de resmen biliyor. Çok sırrıma şahit olmuştur. Bazen acaba diyorum, rahmetli eşim, 'Karamel' olarak evde bana ve oğluma mı bakıyor diye şüphelenmiyor da değilim ama karım kıskanç biri değildi. Biz eve, Karamel'e kedi arkadaşı olsun diye getirsek te hepsini püskürterek geri gönderdi. Şairleri seviyor evimizin kedisi. O şiir ırkından bir kedi olmalı. Yok yok, karımla asla ilgisi yok. Hem evi, hem de sokaklara karışmayı seviyor. Ona şiir bile yazdım. Şiir karın doyurmaz bana mama ve kum getir diyor. Sahi 'güzel Muhammedin' kedisinin adının 'Müezza' olduğunu bilir miydiniz? Bir de hangi hayvanı seviyorum, bakın şimdi aklıma geldi. Tavşan! Neden tavşan bilmiyorum? Fazla beyaz olduğundan, belki çok hassas olduğundan, hayat onu korkuttuğundan, kirlenmek istemediğimden belki de. Ben de sokaklar kadar ev sıcaklığını, havuç yemeği, sevgiyi, sevecenliği çok severim ondan mıdır? Bir de çok korkarım avcılardan! Bu bana ait bir soru mu tam anlayamadım ama bu soruyu bana sorduysanız tek bir cevabım olabilir ancak! Sevdiğim o kadar çok iyi yanlarım, efendi taraflarım var ki ve o kadar çok saf ve temiz bir kalbim olduğuna inanıyorum ki o yüzden ben bu ikiyüzlü, durmadan yalan söyleyen, dedikodu üreten, kıskançlığı ve kibir tozlarını üzerinden atamamış insanlar arasında 'karaktersiz' sayılırım. Çok üstüme geldiniz. Sizi blok blok seviyorum. Elem Erk: Sevgili Engin Turgut Hocam ile 'İncinmeler Divanı' şiir kitabımı birlikte hazırlama fırsatım oldu. Hocamın şiir üzerine ne çok bilgi birikimi olduğunu önceden biliyordum. Bu nedenle hazırlamış olduğum şiir dosyasını kendisine gönderdim ve bu konuda birlikte çalışıp çalışamayacağımızı sordum. Beni içten, samimi ve sıcak bir şekilde karşıladı. Önce dosyayı incelemesi gerektiğini söyledi. Ben sabırsızlık içinde ondan gelecek haberi bekledim ve nihayet gelen haber olumluydu. Bunun üzerine uzun soluklu karşılıklı görüşmelerimiz başladı. Bu görüşmeleri yüz yüze gerçekleştirdik. İlk önce her bir şiiri ayrıntılı olarak ele aldık ve tüm imla kurallarını düzenledik. Ardından şiirlerin tutarlılığı üzerine yoğun bir çalışmamız oldu. Engin Turgut Hocam hiç bir ayrıntıyı kaçırmıyor, her bir sözcük üzerinde derinlemesine duruyor, takıldığı yerlerde bana sorular soruyor ve beni zorlayarak düşünmeye sevk ediyordu. Öyle ki bazı günler bir sözcük üzerine günlerce düşündüğümüz bile oldu. Onunla her buluştuğumuzda yepyeni fikirler kafamda uçuşuyor ve şiir hakkında birçok yeni şey öğreniyordum. Özellikle şiire yaratıcı isim bulma özelliği karşısında hayranlık duymamak elde değil. Şiirlerimin üzerinde çalışırken sanki kendi yazmış gibi onları sahiplenmesi beni derinden etkiledi. Bu karşılıklı güven ve samimi ortamın sonucunda İncinmeler Divanı kitabım ortaya çıktı. İyi ki Engin Turgut Hoca gibi değerli bir şairle karşılaştım ve kitabımı onunla hazırlama şansı elde ettim. Kendisi hem iyi bir şair hem iyi bir editör hem de çok değerli bir insandır. Engin hocanın ne şairliği ne de ressamlığı hakkında konuşmak için yetkin değilim, buna gerek de yok zaten. Ama editörlüğünü anlatatabilirim. Onunla çalışanlar bilir ki Engin Turgut eleştirilerinde tam anlamıyla samimidir. Hatır için olmuş demez, üstünkörü değerlendirmede bulunmaz. Görüşlerini son derece açık bir dille anlatır. Bazen özgüven kanatları takıp uçarsınız, bazen de o mısraı hiç yazmamış olmayı dilerseniz. Çünkü bilirsiniz ki övgüsünde de, yergisinde de gerçek düşüncesini söyler. Yergi dediğime bakmayın, Engin Turgut beğenmediğini söylerken bile incitmez sizi. Ve öyle çok emek verir ki, sanırsınız kendi kitabı için çalışıyor. Aslı Akın: Sevgili Engin hocam ile tanışmam 2 sene evveline dayansa da dostluğumuzun çok daha derinlere indiğini düşünüyorum, umarım kendisi için de öyledir. Bir şair, bir ressam ve bir hoca olarak hayranlıkla izlediğim, atölyeme büyük renk ve fayda katan Engin hocamın aynı zamanda sofralardaki muhabbetine de doyum olmaz. Şiiri onun ses tonundan dinlemek ayrı bir keyiftir. Şiiri sevdirir, hissettirir. Sıcacıktır, insandır, doğrudur, dürüsttür, kadına değer verir, bunu hissettirir, Gerçek bir sanatçıdır, sanatçı naifliğini taşır, derin düşünür, derin hisseder, bazen çiçek gibi açar bazen içine döner, Nice şiirler yetiştirmiştir, yol göstermiştir, inşallah daha nicelerini yetiştirecektir.


İnsan beynini hayvan beyinlerinden ayıran birinci özellik, yavaş ama daha çok sayıda nöron üreterek büyümek ve dil-düşünce bağlantısını sürekli geliştirmek denilebilir. Şiir, insanın bu niteliğinin bir iz-lek ve imgelem oluşturmasının dil inceliğidir. Her insan bu inceliği yaşamının akışında bir biçimiyle dışa vurur. Ancak şair, bu inceliğin atardamarıdır. Her yerde ve ortamda atan bu şiir damarı, şairi yenilediği gibi toplumsal ilişkileri de gergefinde dokur. Bunu başaran şair, kendi izini de yaratır. Yonca Yaşar, kendi izini oluşturmanın ilk adımını İzlerin Peşinden kitabıyla atan şairlerimizden. Yaklaşık on sekiz yıldır dergilerde şiirleri yayımlanıyordu zaten. Şiirde iz oluşturmanın kolay olmadığını, uzun ve zorlu bir emek gerektirdiğini, şiirle yürekten hemhal olanlar bilir. Bu adımı atmanın şiir birikimini kitaplaştırmakla başladığını da iyi şiir okurları görür. Klaros Yayınları'ndan Şubat 2021'de 83 sayfalık bir kitap olarak iyi şiir okuruyla buluşan İzlerin Peşindene Hoş geldin, demek düşüyor bize. Birinci bölümü şöyle bitiriyor Yonca Yaşar: Bir nefes olsa tüm şiirler/ taşsa deniz arınsa yer/ yeniden yeşerse tarih/ ve yeniden yazılsa öyküler Şiir bir bakıma, eskiyen ve kirlenen insanın kendini zihinsel ve duyusal olarak temize çekmesi değil midir? Çizgili Şalımın son bölümünde şöyle dillendirir şair bunu: çizgisiz düz bir bulutta/ temize çekilecek elbet/ bir gün ve bir gün hükmü kalmayacak düğümünün Bu bölümde, yenilenme sürecinin dinamiklerini de okura hissettirir. Bu anlamda yeniden yeşer mek ve yeniden yazmak için bir çağrıdır okura Yonca Yaşar'ın şiiri. Onun şiirinde kök toprakta nefeslenir, şiir kayada anıtlaşır, giz dengenin içinde saklanır, korku iki büklümdür su döküldükçe cevapsızlığın üstüne, zaman çocuğun kirpiğinde ve sevdiğinin teninde durur, kalbin atışı her yerden duyulur, gençlik aşka dökülmek için şafağı bekler ve gençlik her yarıktan yeşerir. Şiirin koyu çizgisinde birleştirdiğim bu noktalar, Yonca Yaşar'ın şiirinin hem imgesel zenginliğini hem de felsefi şiirdeki çekirdekleri bir kuşa, doğrusu özgürlüğe çitletmesini düş gücümüze sürer. Tırnak içinde aldığım sözcükler, izlerin peşindeki ayaklardır. Çoğu kere kapalı, taşa değdiğindeyse çıplaklığını olanca öfkesiyle dışa vuran ayaklardır. Kentteşim ve Aşkdeniz sıcaklığını imgelerinde derinden duyumsatan Yonca Yaşar'ın mitolojiyi güncelle harmanlama biçiminin dikkatimi çektiğini bir örnekle dile getirmek isterim. Ve Sen Şimdi şiirinde her nefesle büyüdü/ mavi mor arsız bir alaz/ çizikler boyunca/ başladı bir orman yangını/ -ki kayıtlara sabotaj diye geçti- / Musa Ağacı tutuştu ilkin/ sonra/ topladı suyunu nehir/ asiydi ve aç bir ejderha gibi/ bildiğim tüm dua ve masallar/ suya kapılıp tersinden yazıldılar dizelerinde Amanos eteklerini maden aramasına açmak ve cama betona boğmak isteyenlerin çıkardıkları yangınlar karşısında Samandağ'ın Hıdırbey köyündeki Musa Ağacı'nın mitolojik hikayesine gönderme yapılır. Asi Nehri'nin suyunu toplamasıyla doğanın alacağı öçle insanlığa mesaj ver ğini gösterir şair. Şiir dilini, doğal ve toplumsal gözlemleriyle imgelerle ören Yonca Yaşar'ın, İzlerin Peşinden kitabı, iyi şiir okuruna sunulmuş karıncanın emanetidir.


Seçil Avcı, 1984/İzmir doğumlu şairimiz. Şiirleriyle pek çok dergide karşımıza çıkmasının yanı sıra iki de şiir kitabı var. Gürültüde Uyuyan Çocuklar ismini taşıyan ilk şiir kitabı 2014 yılında Yasakmeyve yayınlarından çıktı. 2015 yılında Talat Sait Halman Şiir Ödülü'ne layık görüldü. İkinci şiir kitabı Müşterek Rüya ismiyle 2017 yılında yine Yasakmeyve yayınlarından çıktı. Müşterek Rüya, 2018 yılında Necati Cumalı Edebiyat Ödülüne layık görüldü.


Özgür Çırak: Merhaba Nilüfer, mutlu olurum. N. A.:Tarık Buğra ve Kemal Tahir gibi yazarların hayatını romanlaştırdığın biyografik roman, Notabene yayınlarından çıkan kısa öykü ve son kitabında gördüğümüz gibi uzun öykü türünde eserlerin var. Bu kitapların fikir halinden gün yüzüne çıkma sürecini yani senin yazma yolculuğuna nasıl başladığını sormak istiyorum, ilk olarak. Ö. Ç.: 2004 yılından beri bir şekilde elim kağıda kaleme değiyor. 2004 ile 2008 arasında çok yoğun bir yazı mesaisi yaptım. Bugün dönüp baktığımda tebessümle karşıladığım iki roman, bir tiyatro oyunu çok sayıda öykü yazdım o dönemde, hatta 2006 yılında Yozgat'ta asker öğretmenken yazdığım bir öyküyü 2008 yılında bir yayınevi çocuk kitabı olarak basmayı kabul etmişti ama bir, bir buçuk yıl sonra bir takım ticari kaygılarla vazgeçtiklerini söyledikleri bir mail almıştım. Tabii o yaşlarda -26 yaşındaydım- biraz fazla önemsiyorsun kırgınlıkları, red yanıtlarını. 2008'den 2013 yılına kadar, İstanbul yıllarımın bir kısmını kapsar, neredeyse hiç yazmadım. Sanırım 2008'de Gel bu öykünü çocuk kitabı yapalım. deyip bir süre sonra vazgeçen yayınevinin de bu yazmama halinde karınca kararınca payı var. Tavşan dağa küsmüş dağın haberi olmamış misali. Gezi Parkı direnişiyle kendime geldim, diyebilirim. Alicenap devletimizin vatandaşından esirgemediği biber gazının olumlu etkileri... 2013'ten sonra tekrar yazmaya, özellikle öyküye kafa yordum. 2013 yılının Eylül ayında sanırım Sözcükler Dergisi'nin 45. sayısı idi, basılı ilk öyküm yayımlandı: Deniz. Ne kadar sevindiğimi anlatamam. Sözcükler Dergisi'nde öykülerim yayımlandıkça, bir gün yazdıklarımın iki kapağın arasına konup, raflarda arz-ı endam edebileceğine dair bir fikir oluştu bende. Ama tabii öyle çok hızlı ilerlemiyor bu süreç, yani en azından bende çok hızlı ilerlemedi. 2017 yılında bir kitap fuarında Cem Kalender, biyografik roman projesinden bahsetti. Katılmak ister misin, dedi. Biyografik roman nedir, roman nasıl yazılır, o zamana kadar çok çok çok acemi denemelerim olmuştu ama, bilmiyordum. Yaparsın, dedi Cem Kalender. Sağ olsun. Teşvik edecek insanlarla karşılaşmak ne kadar önemliymiş. Anlayamıyorsun elbette hemen. On beş gün sürdü Kemal Tahir- Bir Fırtına Dindi'yi yazmam. Yazı kurulundan geçtiğini söylediler. Mesajla yani. Sekizinci sınıflara ders anlatıyordum. Başım döndü yayın kurulundan gelen cevaba. Sandalyeye oturdum düşmemek için. Bakarsan nedir ki, bir kitap, çoğu okur dönüp bakmayacak bile, ama senin canın ciğerin o kitap. Biyografik romanlardan sonra 2019 Mayıs'ında Sıcacık Bir Ev çıktı NotaBene'den. Sıcacık Bir Ev, uzun yıllarda yazdığım öykülerin toplamıydı. Büyük mutluluklar getirdi. Gerçek anlamda okurlarla yazdıklarımın buluştuğu kitaptır Sıcacık Bir Ev. Ve işte 2021 Şubat ayında da Ormandan Gece Gelen yine NotaBene Yayınları'ndan çıktı. Dilerim Ormandan Gece Gelen de kendine uygun yolu açacak, dilinden anlayan, muradına ortak olan okurun kalbine, aklına dokunacaktır. Çenem düşüktür Nilüfer. Soru da bir miktar kapsamlı olunca, böyle bir cevap doğdu, umarım sonuna kadar okuma sabrını gösterirler. Butik yayınevlerinden de çok güzel kitaplar çıkıyor ama biz sevdiğimiz o birkaç yayınevinin logosunu üstlerinde görmediğimiz için uzak duruyoruz, okumuyoruz. Sıcacık Bir Evin şansı neydi, diye soracaksınız. Süreç içerisinde okurda ufak tefek de olsa bir karşılığı oldu. İsmini hiç bilmedikleri birini okumayı kabul etti okurlar. Ha elbette bunda ödül, ödülle anılma gibi yine fenomenler dünyasında karşılığı olan bir sürecin içinden geçti Sıcacık Bir Ev. Özellikle 2020'nin Nisan'ından sonra, yani raflarda yerini aldıktan bir yıl sonra okunmaya başlandı. Daha çok okura ulaşacağını biliyorum, yalnızca biraz daha zamana ihtiyaç var, okurla arasındaki mesafeler her kitapla daha çok kısalacak. İlk kitap hazırlığıyla ilgili sorduğun soruya ne yanıt vereceğimi tam olarak bilmiyorum. Aspirin niteliğinde bilgilerim yok ama söyleyebileceğim, vazgeçmek sözcüğünü ilk kitap çıkana kadar lugatlarından çıkarsınlar. Bir de kitap dosyasındaki her metne sonuna kadar güvenmeleri lehlerine olacaktır. Yazdıklarımız bizi çoğu zaman büyüler. Çok yanılırız, ne güzel yazmışım dediğimiz zamanlar olur. Yazdıklarımızla büyülenme tuzağına düşmeden, dosyaya koyduğumuz her öykünün en iyi olması gerekiyor. Çünkü bugün artık nicelik açısından ve belki bir miktar da nitelik açısında dosya sayıları artıyor, bu çemberi kırıp çıkacak güçte bir dosyaya sahip olmalılar. N. A.: Ormandan Gece Gelen'de çok tanıdık karakterlerle karşılaşıyoruz. Bize özgü durumlara gerçeküstü bir pencereden bakmayı hem gülümsetip hem de kabuk tutmuş yaralara dokunmayı başarmak kolay bir mesele değil. Konuyu belirledikten sonra mı uzun öyküye dönüştü yoksa önce türe mi karar verdin? Elbette yazılma sürecini de merak ediyorum. Ö. Ç.: Ormandan Gece Gelenin teşekkür bölümünde de adını zikrettiğim bir can dostumun askerlik anısından hareketle yazdım. Karakolda aşçıydı arkadaşım, erzak noktasında sıkıntı yaşıyorlarmış, bir gün karakol komutanı bir karaca vurup gelmiş. Karakolda bir bayram havası tabiri caizse. Et yiyecekler, ama karaca karakola geldikten sonra bir teftiş geçirmişler ve karacayı atmak zorunda kalmışlar, yönetmelik gereği karakol mutfağında av hayvanı etinin bulunması yasakmış. Arkadaşım bu hikayeyi o kadar güzel anlatmıştı ki bundan öykü olur, demiştim. Yazabilir miyim, dedim. İzin verdi o da. Aslında hikaye elbette az önce anıştırdığım meseleden çok başka bir yere gidiyor, ama bana tutunacak bir dal uzattı, az şey mi? Türün tespitine gelecek olursak öyküdeki şiirselliği sevdiğim için bir öykü olsun istedim ama mümkünse çok katmanlı, alegorik, insanın karanlık taraflarına inebileceğimiz, ormanın derinlikleri, bodrum katları, ev içlerinin karanlık yansımalarını ele alabileceğim bir uzun öykü olsun diye düşündüm. Daha doğru bir deyişle hikaye ve kurmaca biçimi de biçemi de dayattı. Yaklaşık iki yıl çalıştım, çok uzun demlenme araları bıraktım. Ö. Ç.: Sürecin yönetilemediğini görüyoruz, yurttaşlar kaderine terk edildi. Eğitimci gözüyle bakarsam neredeyse her on öğrenciden altısı uzaktan eğitime dahil olamadı. Yüz yüze eğitime bazı sınıflarda geçildi ama öğretmenlerin henüz yüzde onu bile aşılanmadı. Yüz yüze eğitimin başladı bu ilk ayda altı öğretmen yaşamını yitirdi. Öte yandan çok uzun süre iş yerleri kapanan insanlar, iş yerleri kapatıldığı için işsiz kalan insanlar; açlık, salgın ve ölüm üçlüsünden hangisini seçmek istersen seç denkleminde sıkıştı, sıkıştırıldı. Her sabah tıklım tıkış araçlarla fabrikalara, işliklere, hastanelere, okullara giden insanlar hafta sonları eve kapatılarak salgın yönetiliyor, bu yolla salgınla mücadele ettiğimize inanmamızı bekliyorlar. İnsan tarihin öznesidir, eninde sonunda değiştirir. İnsan olarak buna inancım tamdır. Ö. Ç.: Zorba Kitabevi, bir önceki soruda bahsettiğim salgın koşullarının ortasında doğan bir heves bizim için. Ege'ye yerleşip bir kitabevi-kafe açalım demeyen mi var? Biz sanal ortamda birkaç yıldır sahafiye kitap toplayıp satıyorduk, İzmir'e geldiğimizde bunun somut bir kitabevine, bir kültür sanat ortamına dönüşmesini istedik. Sevda çok gayret etti, ben hep yandan destek oldum, diyelim. Zorba Kitabevi-Kafe'de çok keyifli zaman geçiriyoruz. Tabii açık kalabildiği sürelerde. Bir yıldır kira ödüyoruz ama hepi topu 4-5 ay açık kalabildi Zorbamız. Ama güzel, sağlıklı, umutlu günlerin geleceğini biliyoruz. Okurlarla yazarları bir şekilde Zorba Kitabevi-Kafe'de buluşturmak yegane gayemiz. N. A.: Yazarın samimiyetinin yazdıklarına geçtiğini düşünenlerdenim. Bu samimiyetine ve yazdıklarına ihtiyacımız var. Kalemin hiç susmasın. Çok teşekkür ederim.


Yaşama tanıklığını, bilincini, itirazını şiirle duyuran, yaşam boyu şiiri sevdiğim kadar hiçbir şeyi sevmedim diyen bir şair o. Dünya ile kurduğu ilişkide taşıdığı duyarlılık, onu şiirden hiç uzaklaştırmamış olmalı ki, yaşamı boyunca şiir yazmıştır. Kızılırmak'ın kurak çocuklarından biri, Asi'nin misafiri, İstanbul gibi o muhteşem mahşerin bir bireyi olarak akmıştır dizeleri, yaşamı ile birlikte. Kendini şiir arayıcısı olarak görevlendirmiş gibi. Nevruz Uğur tüm şiirlerini Daha Gazel adlı toplu şiirler, Antakya Prelüdleri, Hiçbir Şey ve Bir Şey, Hata Günlüğü, Daha Gazel, Su Dağları, Yamalı Bulut, Uzağın Tozları, Linç Lirikleri, Ulu Destanlar, Caz Bahçeleri, Renkler Söküğü, toplu şiirler içindeki, zaman akışında basılmış ve yeni basılan kitaplarıdır. Nevruz Uğur direnen, devinen, itiraz eden, kuşku duyan, huzursuz ve ayrıksı bir şair... Kendi ile kavga eder, kendi uzlaştırır kendini. Şiirle yapar bunu. Çünkü onun savunusu, kalesi, sığınağı ve biriciği olmuştur şiir. İlk şiirlerinin içsel ve çevresel farkındalık, duyarlılık, huzursuzluk ve sorgu üzerinden kurulmuş olduklarını görüyorum. Bazı şiirlerinden alıntıladığım dizelerde görüleceği üzere. Sürgün zamanların kamburu tutturulmuş genç bedenime, Büyük Kuşku en kalın çizgileriyle alnımızın/ ışıyacağı/ dünya var mı? Korku Dini bir korku dini gelişiyor kötü koşulların cenderesinde Gecenin Göklerinde Yanarken Sesim iliklerim sağılıyor/ damarlarıma doluyor arılar/ sesim boğuluyor içimde/ göçüyor kalbime evren Pencere Önü Çiçekleri hücrelerime dünyaların taşındığını duyuyorum yorgun argın dizelerinde örneklediğim gibi, yukarıda sözünü ettiğim kavramlar besliyor şiirini. Hissettiği acının karşısında duran, diri bir umut barınıyor şiirinde. Gövdemdeki Sancıyla Gitmeyen Işık şiirindeki şu dizelerle bakarken çimler üzerinde minik adımlarla koşarak giden oğlumun ardından/ utkuyla seslendim sol üreterimdeki sancıya/ Yaşasın Hayat her şeye rağmen, yaşamdaki bitimsiz akışı ve dirimi aktarışında gördüğümüz gibi. Suların şairidir benim belleğimde Nevruz Uğur. Kızılırmak gelir Asi gelir aklıma, bir akıştır kendisi de, şiirleriyle koşut. Gölgesiyle kavga eden huysuz ve kibirli bir şair, içten bir insandır, aşıktır, sevgilidir, komşudur, babadır, dededir, kardeştir, ağabeydir, Nevruz ağabey. Derinlikli bir bakışla, kalemini bir ok gibi kendine döndürerek yazdığı, biyografik şiiri Antiparantez'de, isminin şiire uyumundan da yararlanarak; melankolik göçmenliğini, dinsel ve tinsel duruşunu, ürkekliğini, şiirinin sonuna doğru da, öylesine bir nota/ ilelebet hata olarak tanımlar Nevruz Uğur, Nevruz Uğur'u. Onun şiirine; kederli kadınlar, çocuklar, yoksullar, dağlar, sular, destanlar, türküler, ozanlar, aşıklar, zalimler, zulümler girmiştir. Şiirini ağırlıklı olarak, birinci tekil kişiye, çoğul acıyı duyumsatarak ve duyurarak yazar. Toplumcu gerçekçiliğin, birey aracılığı ile aktarımı olarak görüyorum yazdıklarını. İnsan, toplum, üretim ilişkisini, kendi yaşamından örnekleyerek gösteriyor bazı şiirlerinde. Bir Şeyler Olsun şiirindeki şu dizelerinde; bomba çukurlarındaki çocukla/Asya Afrika Uzak Doğu... Hep Doğular/onların korkunç yazgısı kadar/ sevebiliyorsan beni/ aşk var deyişinde gördüğümüz gibi. Su Dağları, sevdiğim kitaplarından biri. Şiirde su tininin bana yakınlığının bunda etkisi olabilir. Dokuz bölümden oluşan, kitaplarından birine adını veren Su Dağları şiiri, arı bir dille yazılmış, dizelerce akıyor berraklığıyla. Bir bölümüyle örneklemek isterim bu şiiri. Su Dağları IX kalbine sahifeler indirdim su dağlarından/ yağmurlara sustum yontular gibi/ yokluğuma yanaşıp yittiğini gördüm/ boşluğuma alevini üflediğini duydum/ eylüle akan akşamlar kirpiklerimden geçiyordu/ gözlerimin buz mavisine/gözlerinin kahvesini koydum Doğada var olan hemen her şey, farkı duygulanımlarla giriyor yazdıklarına. Şiirlerinde bazı söyleyişler vardır. Örneğin, bir demez de genel de bi der, bu ona özgü bir söyleyiştir. bi duygu, bi rüzgar, bi öbek menekşe gibi. Yöresel ağız söyleyişleri de buluruz dizelerinde. Şiirlerinin bazılarında da, Arapça, Osmanlıca sözler kullanmıştır. yan ey aşk-ı malum/şirk et ey mum gibi. Bu kullanım, okumada bir zorlanma yaratıyor ancak, o şiire gereklilikle girdiği de düşünülebilir. Muhtemel ki, o söyleyişle yakalamıştır vermek istediği anlamı. Şiirleri ile yaşama tanıklık ettiğini düşünüyorum Nevruz Uğur'un. Yazmaya başladığı andan itibaren; yatağını arayan, bulan, genişleyen bir su gibi akan şiirlerine söyletmiştir yaşama dair bildiği, duyduğu, gördüğü her ne varsa. Ömrünce sürsün bu büyülü ve şiirli tanıklık.


Pandemi, hayatlarımızdan ne çok şeyi sildi, birbirimizin gülüşlerini görmekten mahrum kaldık, sevdiklerimizin sırtlarını sıvazlayamaz olduk! Dezenfektan şişeleri ve maskeler olmazsa olmazlarımız ve hatta hayatta kalmak için tutunacak dallarımız haline geldi! Bu cümlede mübalağa bile yapmadım. Sadece var olan durumu özetledim ama kulağa çok abartılı geliyor. Kısa bir süre önceydi; biz, canımız ne zaman nereye isterse oraya gidiyorduk, giderdik, gidiyormuşuz! Her şey çok çabuk değişti. Mart 2019'da maskesiz, Eskişehir'de kitapçıların sıra sıra olduğu caddeye gitmiş ve o herkesin bildiği, iğne atsan yere düşmeyecek kitapçıdan, mürekkebi üstünde Camdaki Kız adlı kitabı almış, bir solukta okumuş, kitapların tanıtıldığı bir dergi için aşağıdaki tanıtım yazısını yazmıştım. 2019 Mart böyleydi. Normaldi. 2020 Mart'ta ise... Ne çok şey değişti! Hayatımızdan çıkanlar oldu ve de hayatımıza girenler; Camdaki Kız dizisinin tanıtımlarını ekranlarda görünce; Kitabın tanıtımı için yazdığım aşağıdaki yazıyı okudum; yazarın kader sarmalı nı aşırı kederli, pesimist bulmuşum. Tabi o zamanlar, 2021 yılında, aynı anda birkaç kanalda birden, aynı yazarın farklı kitaplarının prime timde diziye dönüştürülebileceğini, kitaplarda karamsar bulduğum bakış açısını, mumla arayacağımızı, öngörememişim! Üstelik bu kitapların, diziye dönüştürülürken senaristlerin uyarlama sözcüğünün sınırlarını daha ne kadar zorlayabileceklerini hiç hesap edememişim. Gerçek bir hayat hikayesi yazıyorken, uyarlama sözcüğünün ne anlam ifade ettiğinin sınırlarını çizemiyor insan! Kitapların sizi etkileyen nahif makyajı; dizilerde, adeta korku filmleri için makyaj tasarımı yapan bir el tarafından, baştan aşağı yeniden tasarlanmış. Kitapları okurken hissettikleriniz apayrı; dizileri izlerken düştüğünüz dehşet ise akıl sır erdirilir gibi değil! Doğal olarak kendimle ilgili şunu sorguladım: 'Demek ki Gönül, kitapları hiç anlayamamışsın! Sen iyi bir okur değilsin! Bak neler yazıyormuş!'. Ben, ekranda gördüklerimin çoğunu okumadım o kitaplarda. Neredeler? Dizilerdeki acının ve şiddetinin sırf izleniyor, isteniyor diye devamlı dozunu artırmak, izleyiciyi acıya ve mutsuzluğa bağımlı hale getirmek, doğru mudur? Bir dur demeli! Kitapları özünden bu denli uzaklaşarak dramı yarıştırmak uğruna, kitapların üstüne anlamsızca ekleme yapmaktan vazgeçilmeli! Dozunda, ayarında, hayat kadar gerçek olamaz mı dizi? Ya da kitap kadar gerçek olsa da olur! Hem bir psikiyatrist hem de bir yazar olan Gülseren Budayıcıoğlu; Hayata Dön adlı kitabının dizi uyarlaması İstanbullu Gelin'le hayatımıza hızlı ve bir o kadar da etkileyici bir giriş yaptı. Yazarın kendi ifadesiyle, özellikle Adem karakterinin terapi sahnelerine gösterilen ilgi ve tabi anlaşılmak duygusu ona daha da çok yazması gerektiğini düşündürtmüş ve ortaya son eseri Camdaki Kız çıkmış. Madalyonun İçi, Günahın Üç Rengi ve Kral Kaybederse yazarın diğer kitaplarıdır. Hastalarını beklerken ya da dinlerken, oturduğu koltuğa sıkışıp kalmak istemeyen yazar; bazen odasındaki detayları, bazen klinik koridorlarını, bazen evinin bir köşesini anlatarak okuyucusunu düşünsel anlamda gezintiye çıkarır ve yalnız hastalarının değil kendi iç dünyasının da kapılarını okuyucusuna açar. Kitapta bu bölümler ve hastaları dinlerken yazarın söyleyemedikleri, içinden geçirdikleri daha küçük puntoyla aktarılmış. Bu üslup, kitabın anlaşılırlığını artırdığı gibi gelen hastaların anlattıklarıyla oluşan hikaye akışının bozulmasını da engelliyor. Okuyucuya karmaşık gelebilecek tıbbı terimlerin ya da ağır tanımlamaların olmaması anlatılan hikayeyle de kahramanların özellikleriyle de bir uyum sağlamış. Bu açıklık ve anlaşılırlığın okuyucuyu hiç yormadığı söylenebilir. Yazar, bu kitabında kendi inandığı kader motifini anlatıyor. Biraz pesimist bulduğum bu yaklaşıma göre insan kendisine acı çektirecek insanları gözünden tanıyıp hayatına çekiyor. Camdaki Kız'da Nalan ve onun hayatına dokunanların hikayesini okurken motiften çok bir hüzün çıkmazı gibi işlenen kader sarmalından çokça söz edildiğini görüyoruz. Hikaye; Nalan'ın hikayesi gibi görünse de aslında Nalan'dan çok Hayri'nin hikayesi gibidir. Olay örgüsü neredeyse Hayri'nin Kadınları başlığı altında özetlenebilir. Hayri; aynı anda birbirinden aşırı derecede farklı, bambaşka dünyaların insanları denilebilecek üç ayrı kadın tarafından delice sevilen bir erkektir. Hikaye bu üç ayrı kadın tarafından tutkuya sevilen Hayri'yle başlar Hayri'yle biter. Kitapta anlatılan hikayeye bir kadın okur olarak tarafsız kalmanın biraz zor olduğunu söyleyebilirim. Evli bir kadın olarak Hayri'nin içindeki durumdan nasıl çıkacağını doktorun/yazarın Hayri'yi nasıl yönlendireceğini çok merak ettim. Ondan bir doktor olarak mükemmel çözümler bulmasını bekledim. Hayri'nin evine, karısına, çocuklarına dönmesi için yönlendirilmesini beklerken, içten içe hikayedeki en ezik kadının nikahlı eş olmasına çok üzüldüm. Bir diğer yandan Nalan/Camdaki Kız, Hayri'ye tutunmuş Hayrı için servetini, saygınlığını, yaşadığı lüks hayatı geride bırakmış bir kadın ki, Nalan'ın da bu çok fedakar tavrı birçok okuyucunun kendini bulabileceği başka bir karakter. Yazar/doktor acaba Hayri'yi Nalan'a dönmesi için yönlendirecek mi derken, bir de Laz kızı var! İçimdeki Karadenizli ruhla bu karaktere de kayıtsız kalamadım. Özetle, kitapta gerçekten de Hayri'nin Kadınları, Hayri'nin hepsini sevmesini haklı gösterecek makul gerekçelerle anlatılıyor. Hepsine hem acıyor hem kızıyor hem de sevebiliyorsunuz. Bu duygu karmaşasını çözmesi için yazar/doktor nasıl bir çözümleme bulacak diye beklerken beklenmedik bir sonla sarsılıyorsunuz. Mantıklı bir çözüm görmekten mahrum kalmak biraz hayal kırıklığı yaratsa da anlatılan hikayenin gerçek bir hikaye olduğunu ve sonların her zaman istediğiniz gibi olmadığını hatırlıyorsunuz. Sanırım bir kadın olarak Hayri'nin bir seçim yapmasını istedim. Edebiyatçı tarafım daha etkileyici bir son beklerken Karadenizli tarafım bu sonu çok gerçekçi buldu. Ama evli ve çocuklu bir anne alarak aşırı derecede üzüldüm.


UNESCO 40. Genel Konferansı'nda 2021 yılı Anadolu coğrafyasında yaşamış olan üç önemli şahsiyeti Anma ve Kutlama Yıl Dönümü olarak kabul edilmiş, bu kapsamda Hacı Bektaş Veli'nin Vefatının 750., Yunus Emre'nin Vefatının 700., Ahi Evran'ın Doğumunun 850. Yıl Dönümü UNESCO Anma ve Kutlama Yıl Dönümleri Programına alınmıştı. Toplumlar arasında barışı, anlayışı ve yakınlaşmayı geliştirmek açısından evrensel öneme sahip bu üç Anadolu bilgesi, onların felsefeleri, yaşadıkları dönemden günümüze kadar olan etkileri üzerine Doğuş Üniversitesi'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek, araştırmacı yazar Dursun Gümüşoğlu'nun konuk olacağı, moderatörlüğünü Gönül Ak'ın üstlendiği ve UNESCO Türkiye Milli Komitesinin de destek verdiği söyleşi 21 Nisan 2021 saat 14.00'de Doğuş Üniversitesi youtube kanalında canlı olarak yayınlanacaktır.


Yunus Aykut Kırbıyık: Vurguladığınız gibi, tüm sorunları ailecek göğüsledik. Dergimizi çıkarırken Kuzey'den Bir Soluk inancıyla ve Karanlığın Boğulduğu mottosu ile yayın yaşamına adım attık. Dergimizin en önemli soluğu öncelikle Zonguldak Kültür ve Eğitim Vakfı'nın ekonomik desteği ve sanat/edebiyat alanındaki bilgi birikim ve deneyimiydi. Bu birikimin bir diğer yüzü ise insana dönük oluşuydu. Gerek kent bağlamında gerekse ulusal bağlamda yazın dünyası ile çok saygın ve keyifli ilişkiler içindeydik. Esasen dergiyi üretirken de bu dost yüzün varlığı ve motivasyonu bizi cesaretlendirmişti. Dergimizin bu ve benzeri süreçlere hazırlıklı oluşunun bir diğer etkeni ise, sahipliğinden yayın kuruluna, desenlerinden tasarımına kadar sürekli bir dinamizm içinde oluşudur. Bizlere katkı sunan yayıncısından yazarlarımıza, okurundan yıllık katkı sunan takipçilerimize ve hatta baskımızı gerçekleştiren basımevine, tüm paylaşımlara geri dönüşler yapmayı ihmal etmemeye çalıştık. İktisadi işletme olmayışımız dağıtım ağına girişimizin önündeki en önemli engel olmasına rağmen kentin dışına çıkmak konusundaki kararlılığımız sonuç verdi. Bunda sosyal medyanın da çok ciddi katkısı vardı. Açıkçası pandemi süreci bu katkıyı sürekli besledi, tabii biz de sosyal medyayı. Ve en önemlisi yazarlarımız ve okurlarımızdan gelen eleştirileri, beğenileri aynı güler yüzle karşıladık. Hata ve eksiklerimizi asla görmezden gelmedik. Sürekli gelişim ve değişim içinde olurken kullanılan dil ve Türkçenin yazım kuralları konusunda ilkeselliği benimsedik. Edebiyat sevdamız, yazarlarımıza ve okurlarımıza olan sevgimiz ve işimize olan saygımız sadece pandemi değil tüm sorunların üstesinden gelmemizin itici gücü olmuştur. Pandemi sürecinin önemli yararlarından biri de insanların kendine biraz daha fazla zaman ayırmasını sağlamıştır. Yazarımızın da belirttiği gibi, kapanıp, yazabildim. söyleminin ardında esasen dış dünyadan meşguliyet anlamında soyutlanış ama dokümanlara ulaşma açısından da somut bir gerçeklik söz konusu oldu bu dönemde. Düşünün ki tüm ciddi kurumlar arşivlerini açmış, bazı bilgi ve belgeleri dijital ortama servis etmiştir. Haliyle bu süreç kendi kendini beslemiş ve birçok yayın sürece müdahil olmuştur. Burada esas olan ise kalıcı olabilmek mücadelesidir. Bizler her ortamda edebiyatın ve sanatın güzelliklerinin, insana kattığı değerlerin, düşünüp sorgulamanın bir gelişim ve değişim süreci olduğuna inanıyoruz. Ancak pandemi süreci öncesi fırından çıkmışçasına sıcak bir ürünün okurla buluşması şansına erişmiştik ki süreçte bunu dijitalleştirmeyi açıkçası düşünmedik bile. Basımevi emekçilerinden tutun da PTT emekçilerine kadar süreci takip etmek suretiyle ama ne pahasına olursa olsun dergimizi çıkararak okurla buluşturmaya karar verdik. Hatta pandemi sonuçlarından etkilendiğimiz süreçte Altıyedi Sanat Edebiyat Dergisi sayfa sayısını artırmak %50 artırmak suretiyle daha çok yazara sayfalarında yer verdi. Güç ve geç oldu, lakin okurlarımız ve yazarlarımız karşılığını fazlasıyla verdi bize. Birçok dergi de bu çizgisinden ödün vermedi aslında. Belki tirajlarda ya da sayfalarda azalmalar olsa da dergicilik deneyimi ağır basan ürünler, yine de ayakta kalmayı başardılar. Ülkemiz maalesef okur açısından sorunları olan bir coğrafyada. Bunu eğitim sisteminden tutun da siyasal coğrafyanın altyapısına da bağlayabilirsiniz. Ülkemizde gazetelerin bile okunmak için değil bakılmak için alındığı gerçeği bu yayınların görsellikleri ile sabittir. Ancak dergi farklı bir argümandır dediğimiz noktada da renk, sayfa boyutu ve sayısı, kağıt kalitesi, sermaye gücü, İstanbul dışındaki ürünlerin neredeyse tamamen taşra sayılması ve hatta dağıtım ağı gibi etkenler okur ile ne kadar ilgilidir? Bunların her biri ayrı tartışma konusudur. Siyasal sağdan sola yelpazelenen dergilerin okurları hemen hemen aynı kitlelerdir. Hatta daha da ileri giderek söyleyebiliriz ki, bu dergiler besleyen yazar kadroları bile neredeyse birbirleri ile örtüşmektedir. Bir dergi boyutları itibariyle hem büyük hem de renkli olabilir ve hamuru da birinci kalite. Lakin içindeki ürünlerin niteliği ve yoğunluğu okur açısından bu görsellikle bağdaşmayabilir de. İşte bu noktada niteliklerini koruyan, ilkelerini piyasalaştırmayan, derginin kendi görselliği yanında içeriksel görselliği ürünlerle bağlaşık eserler, okurun gözleminden kaçmayacaktır. Okur sayısı elbette yeterli değildir derken de okura hitap edecek nitelikte dergi var mıdır sorusunu da sorgulamak gerek. Bizce de sanat ve edebiyatın geleceği okurlar, yazarlar ve yazar olmaya aday okurlar açısından tamamen niteliktedir. Bu durum dergiler açısından kendilerine ürün veren yazarlara karşıda sorumluluktur.


Cide Belediyesi tarafından, günümüzde toplumcu gerçekci edebiyatı yaşatmak ve yazınımıza yeni yazarlar/yapıtlar kazandırmak amacıyla, Türk edebiyatının çınarı Rıfat ILGAZ adına düzenlenen Edebiyat Ödülü Yarışması büyük ilgi gördü. Yarışmanın son başvuru tarihi olan 20 Nisan 2021e kadar Anadolu'nun değişik şehirlerinden yetmiş yazar, yetmiş yapıtla yarışmaya katıldı. Yarışmanın sonuçları 25 Haziran 2021 günü açıklanacak. Seçici kurulu; Feyza Hepçilingirler, Hidayet Karakuş, Öner Yağcı, Mehmet Saydur ve Eren Aysan'dan oluşan yarışmanın birincilik ödülü ise, beş bin (5.000) TL'den oluşuyor. Ayrıca ödülü kazanan eser Cide Belediyesi tarafından bastırılarak okuyucularla buluşturulacak. 2021 Rıfat Ilgaz Roman Yarışması'nın ödül töreni, yaşanmakta olan salgın koşullarına bağlı olarak 7 Temmuz 2021 günü gercekleştirilecek. Ödül töreniyle ilgili açıklama, 25 Haziran'dan sonra yapılacak. Önümüzdeki yıllarda da düzenlenmeye devam edilecek Rıfat Ilgaz Roman Ödülü'yle ilgili ayrıntılı bilgiye www. cide. bel. tr adresinden ulaşabilir.


Semrin Şahin yaptığı söyleşide Mario Levi'nin İstanbul tutkusuna dikkat çekerken, 'yazma rutini, İstanbul'la ilgili yeni roman projesi, esin kaynakları ve yaratıcı yazarlık' hakkında sorular yöneltti. Söyleşide, Mario Levi'nin, Edebiyat bir mirastır sözü öne çıktı. Meltem Dağcı, Mario Levi'nin 'Madam Floridis Dönmeyebilir' adlı öykü kitabını ele aldı. Kitaptaki öykülerin, eski zamanları canlandırdığına ve öykülere sızan tınılara vurgu yaptı. Yazısını, İstanbul'daki azınlık halka, topluma ve insanlara uyum sağlamaya çalışan insanların hikayelerine bir de böyle kuş bakışıyla bakabilirsiniz şeklinde tamamladı. Meriç Gök, Mario Levi'nin ilk hikaye kitabı 'Bir Şehre Gidememek'le ilgili yazısında, ana izleği aşk olan üç hikayenin, yazarın yaşantı deneyimlerinden yoğun izler taşıdığını ifade etti. Gamze Haklı Geray, Mario Levi'nin İstanbul serüvenine yer verdi. Mario Levi'nin, İstanbul'un geçmişten bugüne taşınan insan dokusunu, çok kültürlü, çok renkli kimliğini öykü ve romanlarının odağına taşıdığını belirtti. Göksu N. Çakır, 'En Güzel Aşk Hikayemiz' romanında Mario Levi'nin, olaydan çok anlatıma önem verdiğini ve anlatıcının hem kahraman hem de dinleyici olduğunu ve mekanlarını genelde İstanbul'dan seçtiğini vurguladı. Didem Görkay ise yazısında, Mario Levi'nin Bu Oyunda Gitmek Vardı romanında merkez mekanın İstanbul olduğuna, kentin yok olup giden eski varlığının özlem içinde anıldığına dikkat çekti.


- İsminizde neden W harfini kullanıyorsunuz? - İnternet üzerindeki forumlarda, şiirlerinizde ses ve ahenk bulunmadığı, uyumsuz satırları alt alta dizerek onlara mısra demenin şairlik olmadığı şeklinde, hakkınızda yapılmış bazı eleştiriler var. Böyle bir tarzı benimsemenizin sebebi nedir? - Okuyucu olarak katıldığınız ilk fuar ile yazar olarak katıldığınız ilk fuar arasındaki farklar nelerdir? Çok geriye gideceğim. Belleğim beni yanıltmıyorsa, ilk katıldığım kitap fuarı sanırım Tüyap'ındı, şimdi adı The Marmara olan otelin otopark katlarından birinde yapılmıştı. Yıl 1982... Birkaç yıl sonra Tepebaşı'na taşındı fuar... Birkaç yıl da orada sürdü. En sonunda şimdiki Beylikdüzü'ne gitti. İlk fuarlar daha küçük ve samimiydi. Kitapseverleri, okurları, birbirini tanıyan ya da orada tanışan kişileri buluştururdu. Daha az yayınevi ve çeşit vardı. Şimdi Türkiye'de onlarca fuar var. Büyükşehirlerin neredeyse hepsinde kitap fuarı yapılıyor. O fuarlara gidip baktığınızda, artık yayıncılığın kocaman bir endüstri olduğunu gayet net görebiliyorsun... Son katıldığım fuardan aklımda kalan en komik şey, wattpad yazarlarının imza günüydü. Biliyorsun, wattpad dijital bir ortam. Çok okunsa da yazarlarının basılı kitabı pek olmuyor. Ne imzalayacaklar, ne imzalıyorlar acaba diye merak ettim, gidip baktım... Yüzlerce genç kuyrukta... Meğer ünlü wattpad yazarımız, kendi posterini imzalıyormuş. İmza kuyruğunun nedeni buymuş. - Hayata bakışınızı değiştiren bir kitap var mı? Eğer var ise bu kitap yaşamınızda nasıl bir değişikliğe yol açtı? Elbette var hem de çok. Ama birini, senin yaşına uygun olan birini hatırlatayım. Ferenc Molnar'ın Pal Sokağı Çocukları kitabı. Kitabın kahramanı Nemecsek'in ölümünde ağlamıştım. Arkadaşlarına ve ideallerine bağlılığı, karakterinin özellikleri beni çok etkilemişti. Hayatım boyunca onun gibi biri olmaya çalıştım sonra. Uzun zaman arkadaşlık yaptığım, yapabildiğim herkese ki birkaç tanesiyle elli insan yılını bulur arkadaşlığım- aklıma geldikçe sordum, meğer onlar da Pal Sokağı Çocukları'nı okumuşlar. - Toz Olduğunu Unutma adlı şiirinizde, ufka bak, uçuruma bakma. Karşılık verir zira uçurum kendini kainat sanan bakışa şeklinde bir mısra yer alıyor. Bu mısrayı kaleme alırken Nietzsche'den mi esinlendiniz? Memento quia pulvis est i diyorsun değil mi? Uçurum deyince elbette akla ilk Nietzsche gelir, normaldir. Çok severim. Gençliğimde hararetle okudum yazdıklarını. Ara ara döner yine okurum. İyinin ve Kötünün Ötesinde neler olur, onu merak ettirir çünkü. İnsana kanat takar. Ona atıf vardır şiirde, fakat başka bir şey, çok kişisel bir şey daha var... Birkaç yıl önce çok büyük bir ameliyat geçirdim. Kalbimdeki dört damar değiştirildi. Yaklaşık 8 saat bir masada, bu dünyanın dışında zaman geçirdim. Kişisel hayatımda da uçuruma baktım yani. Modern şiirimizin kurucu şairi Yahya Kemal'in geniş kanatları boşlukta simsiyah açılan/ ve arkasında güneş doğmayan dediği o büyük kapının eşiğinden sükunlu gece ile göz göze geldim. Sonra o tecrübeden yola çıkarak Anlat Kalbim adlı bir kitap yazdım. Dilerim, ilerde okursun. - Şiirlerinize Latince başlıklar koymanızın ve yabancı kelimeleri sıkça kullanmanızın sebebi nedir? Bu durumun eserlerinizin ulaştığı kitleyi daraltma olasılığı sizi endişelendirmiyor mu? Sondan başa doğru yanıtlayayım. Ben bir kitleye şiir yazmıyorum. Yazmadım hiç. Benim şiirimin, eğer varsa bir hedefi, yalnız, varoluşa atılmış ve onunla ne yapması gerektiğini anlamaya çalışan tek insandır. Benzerim, ikizim olan bir okur'dur benim şiirlerimde karşıma alıp konuştuğum. O nedenle, hiç okur kaybı endişesi taşımadım bugüne kadar. Latince'ye gelince. Şair, Dil'e çalışan bir insandır. Bir süredir, Latince öğrenmek ile boğuşuyorum, ve Latince atasözleri, inan çok güzeldir. Rosa Das Rosas, benim batı şiir geleneği içindeki yolculuğumdan yansımalar taşıyan bir kitaptır. Şimdi bilgiye ulaşmak için elimizde çok güçlü, hızlı, pratik alet ve imkanlar var. Gerçekten merak eden biriyse okur, birkaç dakika içinde, kitaptaki Latince başlıkların ve sözcüklerin ne anlama geldiğini öğrenebilir. Okurları hazıra alıştırmamak gerekir. Hele de şiir okurlarını. Son olarak şöyle bağlayayım sözümü, ben romancılar gibi yayın endüstrisine girdi sağlayan biri değilim ki, satış, pazarlama ki mesleğim gereği bu konuları çok iyi bilirim- gibi çabalar içinde olayım. - Rosa Das Rosas kitabınız ismini nereden alıyor? - Rosa Das Rosas adlı kitabınızda Goethe, Baudelaire ve Leopardi'den alıntılar yapmışsınız. Bu şairlerin sizi etkileyen yönleri nelerdir? Etkilendiğiniz başka şairler var mı? Hiçbir şairden etkilenmedim, etkilenmiyorum şiir yazarken diyen biri varsa ya yalancı ya da aptaldır. Her ressam, diğer ressamlara bakar, her müzisyen başka müzisyenleri dinler, zira sanat böyle öğrenilir. Etkiler alarak ve etkiler dağıtarak. Kendini etkilenmeye kaparsan, kurursun. Ben bu konuda şanslıyımdır. O kadar çok şairden etkilendim ve etkilenmeye devam ediyorum ki, bunun bana kazandırdığı zenginliği ne kadar anlatsam, az gelir. Valery'nin bu konuda çok hoş bir sözü vardır, aktarayım ki, sen de öğren: Başkaların-dan beslenmek kadar orijinal bir şey bilmiyorum. Dilerim, hayatım boyunca, etkilenmekten kurtulmam. Asıl endişe, etkilenmeme endişesidir. Hiçbir şairden etkilenmemeye başladıysan, bunun tıpta bir adı vardır, afazi derler, zaten o noktadan sonra da şiir yazamazsın. Goethe, Baudelaire evrensel şiir geleneğinde çok büyük dönüşümlere yol açmış şairlerdir. Onların ne yaptığını, nasıl yaptığını incelersen, epey şey öğrenirsin. Başka bir boyuta taşırsın şiirini. Leopardi'ye gelince, onun bir yıkılış dönemi şairi olduğunu söylemekle yetineyim şimdilik. - Dignus Ornatus adlı şiirinizin başında Bonnefoy için yazıyor. Bu şiiri ona atfetmenizin sebebi nedir? Benim başıma sık sık tuhaf şeyler gelir. Bu şiirin hikayesi de öyle. Sıcak bir yaz günüydü. Sıkıntıyla, kitaplığımı karıştırıyordum. Bonnefoy'un Olasılık Dışındaki adıyla çevrilen kitabını gördüm. Alıp, okurum diye kenara koymuş ve bir türlü sıra gelmediği için okuyamamıştım. Neyse, bütün gün kitabı okudum. Kimi yerlerin altını çizdim. Bonnefoy şair olarak da çok sevdiğim biriydi. O gün düzyazısına bir kez daha hayran kalmıştım. Altını çizdiğim yerleri, alıntı defterime yazdım. Belki bir şiirde kullanırım veya bir yazıda diye aklımdan geçirmiştim. Neyse, kitap bittikten ve notlarımı aldıktan sonra twitter'e girdim... Birkaç dakika sonra, Bonnefoy'un öldüğünü haber veren bir twitt düştü ortama. Nasıl bir tesadüf, Baudelaire'in kelimesiyle söylersem, nasıl bir eşduyum? Öyle kala kaldım... Sonra o notlardan da yararlanarak şiiri yazdım. Orada çok tuhaf ve eğlenceli şeyler yaptım. Belki meraklı, araştırmacı bir denemeci o kitap ile şiiri karşılaştırır ve buldukları onu da heyecanlandırır diyeyim. Daha fazla spoiler vermeyelim, değil mi? Şiirin Bonnefoy' ya adanmasının hikayesi kısaca böyledir. - Geçmişte yaşamış ünlü bir şair ile tanışma fırsatınız olsaydı, kiminle tanışmak isterdiniz, neden?


Merhaba Nilüfer. Bu zor günlerde çalışmaya devam ediyorum. Pandemi süresince hep gittim işe. Özel aracım yok, toplu taşıma kullanıyorum mecburen. Mesai arkadaşlarımın çoğu hastalığı geçirdi, geçiriyor, ikinci kez pozitif olanlar var. Kaygı verici günlerden geçiyoruz, ben de payıma düşeni alıyorum. Pandemi süreci kötü yönetiliyor, çok kötü yönetiliyor, berbat biçimde yönetiliyor. Aşı tüccarlarının para kazanma hırsı yüzünden tüm dünyada binlerce insan ölüyor. Kızgın, öfkeli ve kıstırılmış hissediyorum. Bütün bunlara rağmen, evde olduğum zamanlarda olabildiğince okumaya yazmaya çabalıyorum. Kafayı serin tutmaya çalışıyorum. Okumayı öğrendiğimden beri kitap okumayı hep sevdim. İlkokuldan itibaren bir şeyler karalıyordum. Lisede okul dergisinde yayımlanan şiirler yazdım. Meslek seçimimde de edebiyat sevgim etkili oldu. Okumayı seviyordum ve yazarlara çok özeniyordum. İki seçenek belirdi önümde: Can Yücel ve Necati Cumalı. Annemlerin doğum günümde hediye ettiği Viran Dağlar'ı, Susuz Yaz'ı ve Makedonya 1900'ü okuyup çok etkilenmiştim o yıllarda. Necati Cumalı'nın Urla'da avukatlık yaptığını öğrenmiştim. Dolayısıyla avukat olmam şarttı! Şiire merakım arttıkça edebiyat çevirileri de yapan şairler öne çıktı. Böylece Can Yücel ağır bastı ve tercümanlık okudum. Çocukluk işte. Üniversitede bir çeşit nadasa bıraktım kalemimi. Dinlendim, şiir yazmayı bıraktım, okudum... 2008'den itibaren edebiyat dergilerinde yazılarım, çevirilerim, öykülerim yayımlanmaya başladı. Parşömen'i de 2007'den beri yayımlıyorum. Durum vaziyet kısaca budur. Seçimden ziyade yönelim. Kalemimden böyle öyküler çıkıyor. Deneysel denebilir mi? Bilmiyorum, denebilir herhalde. Büyük konuşmayayım ama çok klasik, öğretilen birtakım kurallarla öykü yazacağıma hiç yazmam daha iyi. Ortaokulda Orhan Veli'nin Yaprak'ını duyduğumdan beri aklımda dergi çıkarma fikri hep oldu. 70'li yıllarda yaşasaydım basılı bir edebiyat dergisi çıkarırdım fakat günün teknolojisinin verdiği imkanla bir e-dergi çıkarma fikri daha yakın geldi sonradan. On yılı aşkın süredir bir edebiyat, kültür-sanat dergisi formatında yayımlamaya çabalıyorum Parşömen'i. Bugün yazdıklarını okura ulaştırmak isteyen yazar kimseye ağız eğmesin. Buna Parşömen de dahil. Diyelim Parşömen yazdıklarını basmıyor, hatta onları kasıtlı olarak görmüyor... O zaman kendileri bir blog açsın, yazdıklarını kendileri yayımlasın. Öte yandan, basılı edebiyat dergileri hala çok önemli. Dergi okuru olmak çok önemli. Okul gibidir edebiyat dergileri. En az bir okula devam etsinler, iyi edebiyat dergilerinde sınasınlar kendilerini. İnternet yayıncılığı birçok kolaylık sağlıyor ama sadece yayımlamış olmak için öykü yayımlayan siteler de var. Hem basılı hem de e-dergilerin çok kötü olanları var. İyi olanları da var. Teşekkür ederim. Yazarın en özgür olduğu ama kendisi olmak zorunluluğunu iliklerine kadar da hissettiği bir tür deneme. Deneme okumaktan çok keyif alıyorum. Parşömen'de sürdürdüğüm Dünlükler, kalemimi denemeye yakınlaştırdı sanırım. Bir tür eğitim, kalemimi denemeye alıştırma pratiği oldu galiba benim için. Sonra Hayat'ta yer alan denemeler ise son dört beş yılda yazdığım, yayımladığım metinler. 2019'da Vedat Günyol Deneme Ödülü'ne göndermek için dosya haline getirmiştim, bir süre önce de kitap olarak yayımlandı. Denemenin birçok farklı damarı var. Ben kendimi Salah Birsel'e ve Tomris Uyar'a daha yakın hissediyorum. Yeni şeyler öğrendim, haz aldım okurken diyorsun ya, demek ki amacıma ulaşmışım. Parşömen'e devam, Dünlük yazmaya devam. Çok yakın zaman için bir kitap haberim yok. Dergilerde öykü yayımlamaya, okumaya devam. 2015'ten beri yazdığım Dünlükler basılmaya hazır. Belki o basılır ama ufukta görünen bir şey yok henüz. Ben teşekkür ederim. Sağlıklı günlerde görüşmek üzere.


En iyi sabah erken mi yoksa gece geç saatte mi yazılır, hangi yazara sorsak bu soruya değişik cevaplar alabiliriz. Yazarken kahve mi içer, bir iki kadeh içkisi mi vardır yanında, müzik dinler mi? Güneşli günler daha mı iyi gelir, yağmurlu havalar onu daha çok mu kışkırtır, çalışma masasında mı yazar, mutfakta mı? Bir başına kalmak mı ister yoksa doğanın içinde mi? Her yazar ve şairin kendine ait düş pınarları vardır çünkü! Sabahları yazanlar vardır, güneşi görmeden kalemi oynamaz. Gece kuşları gibi gecenin yıldızlarıyla konuşarak yazanlar vardır, gece perileri, gecenin sonsuzluğa açılan penceresini görmeden kaleminin mürekkebi akmaz. Yazmanın yeri, yurdu, zamanı var mıdır? Kimi şair ve yazarlar için bunun önemi olmayabilir. Aklıma Gabriel Marguez geldi mesela? Karısı Mercedes her sabah çalışma masasındaki sarıçiçekleri yeniler. Suyunu değiştirir. Bu alışkanlık büyük romancımıza yazmak için müthiş bir yaşama sevinci verir. Octavia Paz nasıl yazardı acaba şiirlerini? Ya Rilke mesela? Bazı şairlerin derdi zaman, mekan değil de içiyledir. Dönüp dolaşıp şuraya gelip duruyorum. Dil denilen o büyük tanrının aciz çocukları olduğumuz gerçeğiyle karşı karşıya olmadığımızı kim söyleyebilir ki? Bildiğim bir şey varsa şairlerin o kelam dolu dizelerinin eksik hayatların elinden tuttuğudur. Bir çalışma odasına çekilip kapıyı kapatabilirseniz bu daha kolaydır. İşte şimdi burada Behçet Necatigil'i anımsatmak tam yeridir diye düşünüyorum. İki kızı da ustanın çalışma odasına bırakın kapı çalınmadan içeri girmeyi, annenin, çocuklar biraz yavaş olun, babanız odasında çalışıyor uyarısıyla karşı karşıya kalırlarmış; bunu duydum, biliyorum. Bana gelince ancak 'mutfak masasında' yazıyor, zamanı ele geçirmek istiyorum. Yazmak sadece kelimeleri kağıda dökme süreci değil; aynı zamanda bu kelimeleri bir araya getirme, bağlantılar kurma ve yeni anlayışlara ulaşma süreci değil de nedir? Kalbim ve aklım düşünecek yer arıyor. Her yerde, her koşulda yazmak, yazarken yeni bir dünya yaratmak çabası içindeyim. Başkalarını izlemek, yazının izini sürmek, kendimi yeni deneyimlere açık tutarak, gözlem ve merak gücümü geliştirerek keşifler halindeyim. Bol bol okumak ve ruhumu canlı tutmak ve beynimin antenlerini açık tutarak yazma yolculuğumu sürdürmeye çalışıyorum. Yaratıcı yazma atölyeleri veya bir yazar grubuna katılmak, kuşkusuz ki teknik öğrenme ve kendinizi daha çok geliştirmek ve yazmak için motivasyon fırsatı sunuyor. Ancak öğrenmenin ve yazmayı geliştirmenin en iyi yolunun yine geniş çapta okumak ve yine okumak olduğunun bilincindeyim. Okumak, neyin işe yaradığını, neyin işe yaramadığını anlamamı sağlıyor bana. 'Mutfak' benim atölyem. Mutfakta çalışıyorum şiirimi ve başarısız olmaktan da asla korkmuyorum. Farklı yemekler yapmak gibi yazıda farklı deneylere kalkışmak hoşuma gidiyor. Şiir yazmak bir anlamda şiiri pişirmek değil midir? Yemek yapmayı, şiir yapmayı birbirinden ayıramıyorum. Şiirin mutfağında olmak hoşuma gidiyor. Mutfaktan balkona çıkınca güneş hep gülümser bana. Güneş batarken, hüzünlenirim. Balkon benim için nefes aldığım bahçemdir. O bahçede kahvemi, içkimi yudumlarken bir sigara da bana eşlik edebilir. Sonra gece olur, ay ve ışığı pencereme kadar sokulur. Mutfakta çalışıyorum ve mutfak bana huzur veriyor. Hem dedim ya; her şey, bütün malzemelerim, duygu ve düşüncelerim harflerim ve kelimelerim şiirin baharatlarıyla harmanlanır. Baharatlara sözlük gibi dikkat etmek lazımdır, öyle değil midir? Yemeğin lezzeti yerindeyse önce onu koklarsınız. Şiir de öyle gelir bana. Kelimeler baharatlarımdır. Mutfaktan balkona, balkondan göğe taşınırım yazarken. Bu arada Mr. Moe adında bir kedimiz vardır, o bana asistanlık yapar, kelimeleri getir götür işlerinde biricik yardımcımdır. Burada önemli bir şey daha var. Siz eğer bir anne iseniz işiniz biraz daha zorlaşıyor, kolay değil ince bir dengeyi tutturabilmek? Fakat bu asla bir bahane olmamıştır benim için. Sevgili Gülten Akın'a bakalım. O da bir anneydi ve kalıcı müthiş şiirler yazmıştır. Sadece o mu? Başka şairlerimiz de! Türkçe'ye önem veririm. Dil sorunsalını göz ardı etmeden şiir konusunda hızlı koşmadan, tökezlemeden yürümek isterim. Doğanın bana sunduğu armağanlar şiirime girsin isterim. Her türlü çileyi göze aldığım için inadına şiire çalışıyorum, mutfakta, balkonda, sokakta. Sokakta yürürken bile şiiri düşünürüm. Beyaz bir kağıttan kalbim var, bütün şiirlerimi oraya yazıyorum. Yeni fikirler ediniyorum. Aklımda beliren o çılgın yeni bir fikre şans vermek istiyorum. Mesela yazdığım bir bölüm istediğim ölçüde, kıvamda değilse bile o yazdıklarımı defterlerimde saklamaya çalışıyorum. Yazdığınız her şey yayımlanabilir bir dize, şiir olmayabilir, ancak yayımlanamayan tüm bu ada parçacıklarını parçalamıyor, aksine benim için pratik bir deneyimi temsil ettiğinden çöpe yollamayıp, onları koruma altına alıyorum. İşe yaramayan bir fikir ya da reddedilen bir şiir, başarısız olduğunuz anlamına da gelmiyor. 'Fikrimin mutfak gülüyüm'. Yemekle şiiri birbirinden ayıramıyorum. Yazılanın tadı, tuzu, baharatı yerinde değilse 'şiir kazası' olabilir. Fikrimin daha fazla kuluçka süresine veya farklı bir yaklaşıma ihtiyacı olduğu, şiirimin doğru editörü bulamadığı, bu nedenle daha uygun olabilecek bir dergi bulunacağı anlamına de gelebilir diye düşünce egzersizleri yapıyorum. Şiirlerimin mutfağı herkese açıktır. Şiir yazma formülleri bana göre değildir. Şiir bana gelirse gelir. Şiirde taş sektirmek ve imalarda bulunmak mutfak masamın örtüsünü kirletebilir, kaçınırım bundan. Kendi mutfağımda iyi bir aşçı olmaya çalışıyorum.


Varlık Dergisi'nin Mayıs 2021 sayısında yayımlanan bir söyleşide Emre Polat'ın sorularını yanıtlayan mizah yazarı Ahmet Zeki Yeşil, Mizah kültürümüz alaycı bir tarza kaydı dedi. Yeşil, internetin yaygın olarak kullanımıyla estetik anlayıştan uzak, çabuk tüketilen bir mizahın ortaya çıktığını belirterek, Hız çağında olduğumuzu ve her şeyi hızlıca tüketirken mizahın bundan olumsuz etkilendiğini unutmayalım. Cem Yılmaz'la birlikte içinde argo ve küfür bulunan, politik konulardan uzak bir anlayış oluştu. Televiyon dizilerinde ve eğlence programlarında artık komutla gülünüyor. Peki, bu beyinsel bir faaliyet mi? Maymunlar da insanlar gibi gülmektedir. Oysa, olması gereken sağlıklı bir gülmedir şeklinde konuştu.


Bade Osma: Pandemi sürecinde birçok dergi gibi biz de en büyük sorunu dergiyi dağıtırken yaşadık diyebiliriz. Zaten dergiciliğin en güncel sorunu da dağıtım. Dağıtım tekelleri, kargo gönderim ücretleri arkasında maddi bir güç, destek, odak olmayan dergiciliğin belini bükmeye devam ediyor. Fakat diğer yandan iki ay içinde arka arkaya iki sayı da çıkarabildik. Özellikle Şahsiyet Kadın Özel Sayısı içinde bulunduğumuz sosyal-siyasal gündem nedeniyle bizim için önemliydi. Bu nedenle 7. sayımızın dağıtılmasından hemen sonra alanında değerli birçok hukukçu, akademisyen, yazar, sanatçı, şair kadınların da desteği ile Kadın sayısını bastık ve dağıttık. Pandemi döneminde daha önce olmadığı kadar ürün aldık, diyebiliriz. Bazen 150-200 civarında öyküyü, denemeyi teker teker okuduğumuz oldu. Sanırız pandemi süreci yazarlarda bir üretim patlaması yarattı. Gönül isterdi ki hepsine yer verebilelim. Malumunuz dergileri sınırlayan tek şey sayfa sayısıdır. Bu yoğun yazı trafiğinden memnunuz elbette. Şahsiyet dergisi, inatla, istekle ve şevkle pandemiye rağmen yayın hayatını sürdürmeye devam edecek. Bade Osma: Matbu, barkodlu dergilerden çok fanzinlerin artışına seviniyoruz. Çünkü ana damar ya da akım dergicilikte herkes bir grubun etrafında kümeleşir ve poetikasını diretir. Belirli yayınevlerinin ya da küçük edebiyat klikleşmelerinin dergilere aksi çok seslilikten uzak. Hatta bazı dergiler sadece kendi yakınlarının, ahbaplarının ürünlerini basıyor, dışarıya kapalı, ısmarlama bir yayıncılık yapıyorlar da diyebiliriz. Fanzinler ise edebiyatı saran kılcal damarlardır. Güncelin ruhunu en iyi onlar tutar. Muhaliftirler ve ana akım edebiyata, kanona kafa tutarlar. Sanal platformların artışı da sevindirici. Yine de nitelik açısından sakıncaları da yok değil. Bilindiği üzere bizde pek edebiyat eleştirisi gelişmiş değil. Popüler, çabuk tüketilen metinlerin artışı söz konusu ve yayımlanmış çoğu ürün editöryal süreçten yeterince geçmemiş izlenimi veriyor. Bu da dijital platformlarda bir Klon öykücülük handikabı yaratıyor. Konular, yazım tarzları, teknik, bakış açıları gitgide birbirlerine benziyor sanki. Biz de bunu zaman zaman deneyimliyoruz. Şahsiyet ailesi olarak prensip gereği öncelikle havuz okumalarına önem veriyoruz. Genelde isteme usülü çok az ürün basıyoruz. Gönderilen ürünler üzerinden sayılarımızı oluşturmaya çalışıyoruz. Elbette özellikle o sayının belirlenen dosya konularına göre devamlı düşün yazısı, makale, deneme gönderen yazarlarımız da var. Bazen de yönetim kurulumuz içinden yeni sayıyı destekleyenlerimiz oluyor. Sesli yayınların artması da elbette umut verici, radyo tiyatrolarının pandemi sürecinde geri gelmesi gibi... Edebiyat, dijital ya da matbu, bu dönemde en çok ihtiyacımız olan açıklığı, ferahlığı bize sağlıyor ne mutlu ki! Bade Osma: Elbette yok. Varsa da yok, demek daha doğru olacak. Bunun nedenlerinden biri de dediğimiz gibi dağıtım sorunu. Birçok dergi yaygın dağıtım ağlarını kullanamıyor ya da kitapevlerinde raf bulamıyor. Bir kitap ya da dergi okura ulaşmıyorsa ve kendi çabalarıyla dağıtılamıyorsa depolarda çürümeye mahkum edilmiş demektir. Bu hem emeğe hem de okura büyük haksızlık. Bazı odak dergiler ise arkalarındaki sermaye gücü sayesinde süper marketlerde ya da bakkallarda dahi satılabiliyor. Burada da ana akım edebiyat anlayışı dolaşıma giriyor ve yine alternatif sesler duyulmaz oluyor. Abonelik sistemini oturtmaya çalışan dergiler ise her gün değişen kargo şirketi ücretlerinden bunalmış durumda.


Aşağıda anlatılanlar mazlum prensesler ve kovidli zalim gerçeklerdir. Uzun sarı saçlı, enfes güzellikte bir hatun olduğu yetmiyormuş gibi bir de masal kahramanıdır. Bu kadar eşsiz özelliğe felek bir çüş! der tabi. Dedi de kral babası ona kovid bulaşmasın diye kapısız kuleye kapattı. O da işte erkek mi görmüş ahir ömründe, ilk gelen atlıya saçları sarkıttı. Ah be kızım! Saçını yola yola yanına gelecek adamdan ne hayır gelir? Hiç mi düşünemedin zorbanın tekidir. Saldı saçları prense, o vahşi eril de canım sarı saçlara asıla kopara tırmandı kuleye. Kızcağıza öpe döve kovid bulaştırdı. Oysa ne hayalleri vardı Rapunzel'in taş duvar odasında, 37 ekran TV'sinden izleyip özendiği. Boşuna mı zeytin yağladı o saçları yıllarca. Artık ne şampuan reklamı ne sağlıklı kadının simgesi... Gördüğü tedaviler neticesinde saçları dökülüp seyreldi. Ari ırkı temsil eden güzelliğin simgesi Rapunzelimiz artık bir postişli. Yedi cücelerin fiyonklu meleği, camdan tabutun masallar bayisi. Nam-ı değer Kar beyazı kovidi maskesiz prensle mesafesiz öpüşerek kaptı. Oysa ne romantik sahneydi. Prens onunla da yetinmedi arkasından huysuz dahil tüm cüceleri omucuk gömücük öperek sincaptan ceylana tüm ormanı kovid etti. En son cadıyı da öptü de böylece az da olsa içimiz ferahladı. İyileştikten sonra pammukçuğumuz elma yetiştiriciliğine başladı. Hem de kimle dersiniz, elbette cam tabuttayken dudaklarına yumulan prensle değil, akıllı kız Sevginin emek olduğunu bilenlerden hiç covid testi olmaya gerek duymayan gerçek bir erkekle, ona vakti zamanında kıyamayan biricik avcısıyla. Tabi tüm konuşan aynaları da maaşa bağlamayı ihmal etmediler. Ah o cam pabuç... O şapşik prens, prensesini ayağından bulmaya çalışırken karantina köylerinde kapı kapı gezdiğinden önce kendi hastalanıp sonra Sindirella'yı hasta etti. İşte bu da başka bir yanlış erkek örneği. Ayak fetişi prensimiz, 37 numara pabucun topuğuyla tepesi delinse belki akıllanırdı. Hadi prens sapkınlığının kurbanı, bu salgında herkesin ayağına giren giyilir mi Külümünkedisi. Aldın tabi kovidi tabandan. Üvey anne ve kızlar zati balo kalabalığında çoktan kapmıştı melun virüsü; melun, melunu götürdü. Artık masallarda yoklar. Sonraki günlerde el yapımı ayakkabı da iyi para olduğunu fark eden külkedisi, erkek de nedir ki -elimin külü- diyerek soylulara cam pabuçtan sonra mika pabuç, polikarbon pabuç imalatına girişti. Kadın girişimcinin prenses eli. Bebeğimsin Jasmin, ama bu yapılır mı? Her uçan halıyla gelen adamın peşinden gidilir mi? O halıya kimleri kimleri bindirdi bir düşünsene. Tabi onu da Alaattin öpüp kovid etti değil mi diyeceksiniz. Değil. Halıdaki 3. Yani sevgili cin. Sen prenses ellerinle elin çaydanlığını ovalar durursan, ne olacak tabi cinin içi gıdıklandı, o da erkek neticede. Jasmin halının üzerinde iki metre kuralına uyamayarak cin kovidi kaptı. Yok onlar halı ticareti yapmıyor. Alaattin'i terk etti. Daha doğrusu halıdan itti. Uçan halıda kaslı ciniyle dünyayı geziyor artık.. E! Alaattin'e niyet cine kısmet. Ya, işte böyle Aksi okur. Kovid sadece gerçek dünyayı değil masalları da fena sarstı. Aslına bakarsanız prensesler pek de sarsılmış sayılmazlar. Prenslerle gelen melun virüsü de -prensim olmadan asla! tabusunu da yıktılar.