Düşünmediğiniz zaman farkına varmıyorsunuz ama bunun eğitimini almasaydım, belki bu kadar dile dikkat edemezdim. Yazdığım kitaplarda dile çok önem veriyorum. İster yetişkin ister çocuk, şöyle su gibi aksın, sanki karşısında ben varmışım gibi hayal etsin, dili de güzel öğrensin. Dili okuyarak öğreniyoruz, konuşarak öğreniyoruz. Edebiyat öğretmeni olmak, bu konuda herhalde bana yardımcı oluyordur. İlk görev yaptığım okul, Kayseri Mimar Sinan İlköğretmen Okulu. Köy enstitüleri kapatılmış, onun yerine ilköğretmen okulları açılmış. Kayseri Mimar Sinan İlköğretmen Okulu o okullardan biri. İzmir Kızılçullu Köy Enstitüsü kapatıldığında ikiye ayrıldı. Erkekleri Ortaklar'a, kızları Bolu'ya yerleştirdiler. Ben oradan, Bolu Kız İlköğretmen Okulu'ndan mezunum. İlkokuldan sonra sınav kazanarak, 11 yaşımdayken gittim. Hazırlık sınıfı da dahil 7 yıl devlet okuttu. Eğer devlet okutmasaydı öğretmen olmam falan mümkün değildi. Tütüncü bir ailenin çocuğuyum. Başka bir meslek düşünmüyorlar. Öyle bir konumdaydım. Sonra öğretmen okulunu bitirtip öğretmen oldum. Ama ilkokul öğretmeni olarak hiç çalışmadım. Çünkü üniversite sınavına girip kazandım. İzmir Eğitim Enstitüsü'nde okudum. Oradan edebiyat öğretmeni olarak mezun olunca beni öğretmen okullarına verdiler. Sistemi de biliyorum. Öğretmen okuluna öğretmen olarak gittim: Kayseri Mimar Sinan İlköğretmen Okulu'na. 11 yaşındaki çocukları alıp öğretmen oluncaya kadar okutuyorduk. Öyle bir okulda 4 yıl çalıştım. Ondan sonra köy enstitülerinin devamı olan bir başka okula, Aksu İlköğretmen Okulu'na gittim. Yine ilkokuldan öğretmen oluncaya kadar çocukları okuttuk. O arada değişiklikler oldu. Öğretmen okullarını da istemediler, liseye çevirdiler. Bir süre lise olarak devam etti, öğretmen lisesi. Sonra eğitim enstitüsü yaptılar. Eğitim enstitüsü haliyle de çalıştım. En son Anadolu Teknik Lisesi'nde, burada, Aydın'da çalıştım. Oradan emekli oldum. 36 yıllık bir meslek hayatım var. Bir sınıf öğretmeni arkadaşım beni bu konuda teşvik etti, diyebilirim. Benim de o ara bunlarla ilgili çalışmalarım vardı parça parça. Bir araya getirdim. Acemi Korsan böyle bir kitap. Masal var, söylence var, anı var, öykü var. Roman dışında hepsi var. Böyle bir kitabı okuduğu zaman çocuk, önce hiçbir şey düşünmeden, yani ben bunu okuyorum, şunu okuyorum, demeden okuyacak. Kendiliğinden tür bilgisi kazanacak. Şimdi çok moda oldu yaratıcı yazarlık. Herkes bunu bir klişeye oturttu. İddialar çoğaldı. En iyisi elimizde bir kitap olup da bundan hareketle, gördüğümüzden hareketle çalışmaktır, diye düşünerek Acemi Korsan'ı yazdım. İlk uygulayanlarda güzel dönüşler oldu. Kitapta iki tane masal örneği var. Acemi Korsan bir insan üzerine. Kaf Dağı bir varlık üzerine. Sonra masala çok yakın bir söylence var. Örnek materyal olunca çocuklara anlatması kolay oluyor. Hadi bakalım. Sen de yaz. dediğinizde, Ben mi uydurayım öğretmenim? diyor. Yetişkinler için yazdığım öykülerle tanındım ve onlarla ödül aldım. İlk kitabım Bilgi Yayınevi'nden çıktı. Cilveli Kahve. Masal ihtiyacımız var. Masal yazar mısınız? dedi. Allah Allah! Yazar mıyım acaba? Yazarım herhalde. dedim. Derken Uysal Dev ve Duma Duma Dum art arda geldi ve sevildi. Hatta 2000 yılında Duma Duma Dum en çok satan masal kitabı oldu. Masalın farkına varan büyükler de okumaya başladılar. Baktım, o işi de beceriyorum. Çocuk kitapları böylece devam etti. Şunu söylemek gerekir: Çocuklar büyüklerden daha çok okuyor. Bir de satışı var bu işin. Yayınevi kendiliğinden çocuk kitaplarıma ağırlık verdi ve art arda çocuk kitapları geldi. Büyükler için de yazmayı sürdürüyorum. İkinci öykü kitabım Cumhuriyet Kitap'tan çıktı. Şahmaran'ı Yutmak. Üçüncü dosyanın hazırlığı içerisindeyim. Öykü dosyası. Küçükler için de iki tane romanım var hazırlık aşamasında. Bakalım ne zaman tamamlanacak. Çizmeli Kedi'ydi. Hiç unutmuyorum onu. Çok severek bağrıma bastım. Sen okumayı söktün Zehra. Git, bu kitabı al. dedi. Bir hafta sende kalabilir. diye izin verdiler. Çantama koymadan, göğsüme bastırarak eve götürdüm. Öyle bir mahalleydi ki bizim mahalle, okuma-yazma bilen yoktu. Annem de okuma yazma bilmezdi. Babam o mahallede okuma-yazma bilen hemen hemen tek kişiydi. Kitabı alışım hiç aklımdan çıkmaz. Okulda kitaplığımız yoktu. Müze, denilen bir oda vardı. Neden öyle deniyordu, ben de bilmiyorum. Şimdi akıl yoruyorum, müzeyle bir ilgisi yok ama öyle denmiş. Üzerinde 'Müze,' yazan odayı biliyor musun? dedi. Git, bu anahtarla kapıyı aç. Gir içeriye. Karşıda bir dolap var. Aç, içindeki kitaplardan beğendiğini al. dedi. İlk defa gidiyorum odaya. Kapıyı açtım. Çirkin bir koku, havalandırılmamış bir oda. Sağ tarafta boydan boya mermer bir yükselti, bir bango var. Onun üzerinde kavanozlar, tüpler. Meğer orası laboratuar malzemeleri konan yermiş. Aynı zamanda kitaplık görevi görüyor ama kitaplık, dediğimiz şu dolap gibi bir şey. İçine kaç kitap alabilirse! Kocaman okulun kitabı o kadar ve hiç unutmuyorum orada büyükçe bir kavanozun içerisinde bir cenin, göbek bağıyla beraber suyun içinde yüzüyor. Çok korktum. Hemen karşıdaki dolabı açtım. Oradan en büyük, mavi, karton kapaklı kitabı kaptığım gibi koşarak sınıfa gittim. Ama hala o Çizmeli Kedi kitabını böyle severek kucakladığımı, bağrıma bastığımı hatırlarım ve o Müze denen odadan çok korktuğumu hatırlarım. 1. sınıfım. Yeni öğrendim okumayı. Öğretmen bana böyle bir kitapla Aferin. demek istiyor. O kitabı bütün mahalle okuduk. 10 kere okuduk belki. Bugün dünya çapındaki çocuk edebiyatı eserlerinin hepsi büyükler için yazılmıştır. Anadolu'da biliyorsunuz bu öykülerin çoğu büyükler içindir ama sonradan çocuklara vermişiz. Bizim kafamız masalla mı uğraşacak! diyerek hala masal okumayız. Halbuki masallarda ne çok şey vardır! Ders vermek amacıyla yazılan hayvan öykülerini düşünelim. Büyükler cezadan korktuğu için, büyüklerin cezadan kaçması için bulunmuş bir yol bu. Bütün dünya bunu devam ettiriyor. Bugün de yazarlar söylemek istedikleri pek çok şeyi çocukların üzerinden söylediklerinde kendilerini korumaya almış oluyorlar. Bu ara epey çocuk kitabı okudum. Son zamanlarda bazı arkadaşların yazdıklarına üzülüyorum. İsim vermeden söyleyeyim. Sadece çocukları gıdıklamak, dikkat çeksin, bu kitap satılsın, diye yazmak hoş bir şey değil. Bu neye benziyor? İçi zararlı bir maddeyle doldurulmuş olan ama dışı, ambalajı çok güzel olan bir çikolata, mesela gofretler falan, sonra diyoruz ya Bu sakıncalı çocuklar için. Ama bol bol satılıyor boyalı şekerler, işte öyle oluyor. Bunlar benim karşı olduğum fikirler. Çünkü bizler bir şeyi çocuğa bir kere söyledik mi yıllarca unutulmaz o. Bir kere onu yanlış koyduk mu, düzeltmek kolay değildir artık. Orada bir insani sorumluluk var. Bu topraklar içerisinde hep beraber yaşıyoruz. Benim yanlış yönlendireceğim çocuk, benimle aynı sandıkta oy kullanacak, benimle aynı minibüse binecek, aynı yollarda yürüyecek. Öyleyse onun nasıl bir insan olmasını istiyorsam, işimi düzgünce yapmam gerekiyor. Para, satış veya ün düşünerek değil. Beni çok sevsinler, bir numara olayım, diye değil. Çocuk edebiyatındaki bu çarpıklıkları eleştiriyorum. Dili çok eleştiriyorum. Eğer çocuğun yaşına uygun dil kullanılmıyorsa bu beni üzüyor. Bahçeye girdim. Çok büyük bir ağaç gördüm. diyecek çocuk. Büyük demiyor da devasal diyor. Neden devasal diyorsun? Ulu de büyük demek istiyorsan. Görkemli de. Çok büyük gölgesi olabilecek bir ağaç gördüm, de. Öbür ağaçlardan çok daha büyüktü, de. Bir şey, de en büyük olduğunu anlatmak için. Onun bilmediği ve öğrenmesine de gerek olmayan devasal sözcüğünü oraya sıkıştırmanın bir anlamı yok. Çok moda oldu bir ara biliyorsunuz, Benim arkadaşım, diyor. Arkadaşının çok değerli olduğunu ve birkaç yıldır onunla arkadaş olduğunu anlatmak için Kadim dostum, diyor. Kadim sözcüğü eski, demek ama kadimi genelde bu anlamda kullanmayız. Kadim ayakkabımı giyeyim, bir dakika. demeyiz. İyi çocuk edebiyatı çocukların ruhunu bozmayan, yaşam zevkini bozmayan, yaşam heyecanını yok etmeyen, onları yanlış yönlere götürmeyen, vatan sevgisi, dil sevgisi, insan sevgisi aşılayan her şeydir. Bende yok öyle bir şey. Bunca yıldır not defteri taşımaya alışamadım. Yazarım tükenmez kalemle, sonra onu temize çekerim. derler. Ben ne yaparım peki? Gündelik yaşam içerisinde hep kafamda konuşan bir ses vardır. O sesi dinlemeye devam ederim. İş yapıyorum, yemek yapıyorum, bahçedeyim. Neredeysem, bir taraftan o ses konuşmaya devam eder. Gördüklerimle ilgili veya hayalimle ilgili, kurguladıklarımla ilgili. Onu unutmadan bir fırsat bulup bilgisayara geçersem yazmaya başlamışım demektir. Yiyip içip geziyorum. Fırsat bulursam yazıyorum. diyorum bu yüzden. Onu doğru bulmuyorum. O zaman ister istemez ona özenmek ve benzerini oluşturmak gibi bir şey çıkar, hoş değil. Ama şöyle: Okuyup da etkisi altında kaldığım pek çok yazar var. Örneğin Binbir Gece Masalları'nı çok severek okumuşumdur. Hala durur eski baskısı. Güzel bir tercümedir. Bunu çocuklara nasıl anlatacağım acaba? dediğimi hatırlıyorum. Büyükler için yazılmış, içinde anlatılanlar büyüklere göre. Acaba çocuklara bununla nasıl hitap edilir? dediğimi hatırlıyorum. Öğrenciliğimizde Dede Korkut Hikayeleri'ni ders olarak okuttular. Sonra öğretmen olarak biz okuttuk. Ona da kafa yormuşumdur. Çocuklar anlasın diye üzerinde çalışır, öyle sınıfa getirirdim. Bu düşünceler bana yol gösterdi ve Dede Korkut Hikayeleri'ni 7'den 77'ye herkesin okuyacağı şekilde düzenledim. Güzel basıldı. 7. baskısını yaptı. Demek ki amacıma ulaşmışım. Önce Shakespeare'i öğretme! Dede Korkut'u öğret! Bizim klasiğimiz bu. Dediğim gibi Dede Korkut benim öğretmenliğimde başlayan bir süreç. Çocuklara edebiyat kitabında veya Türkçe kitabında Dede Korkut'la ilgili bir parça okutacağım zaman bilinmeyen bir sürü kelime çalışması yapmak zorunda kalıyordum. Bu konuda daha çok konuşabilmek, konuşturabilmek için evde onu düzgünce günlük Türkçeye çevirip okula getiriyordum. O zaman böyle bilgisayar da yok. Elle yazıyorum. Hangi hikayeyi ele aldıysam onu veriyorum çocuklara. Hep aynı hikaye üzerinde durmayayım. Başka başka hikayeler yapayım. Böylece bu çalışma bana kalsın. diye düşünmeye başladım. Kendiliğinden 13 hikayeyi bugünkü dile çevirmiş oldum. İçinden bazı şeyleri attım. Mesela küfür ediyor karşı tarafa, onu kaldırdım. Onun yerine Kafasız adam! veya buna benzer şeyler, bugün söylesen de yadırganmayacak hakaretimsi deyişler koydum. Bazı yerlerde çok tekrar vardı. Çocuk okurken sıkılmasın diye o tekrarları azalttım. Biliyorsunuz hepsi manzumdu ama unutuldu. Şu anda hem manzum hem nesir bölümü var. Bugünkü kelimelerle onları düzelttim. İyi bir kitap çıktı. Öğretmenler de çocuklar da rahat etti. Yayınlanmış ne kadar Dede Korkut kitabı varsa hepsini elden geçirdim. Önsözde de belirttim. Özellikle Edebiyat Fakülteleri'nde yapılmış olan çalışmaları dikkate aldım. Onlar çok nitelikli. Fakat ilkokul, ortaokul çocuğuna o şekilde veremezdik. Aslını bozmamak niyetiyle onlardan yararlandım. Tabi biraz küçülterek. Dede Korkut Hikayeleri'nin kapladığı alan küçüldü. Dili herkesin anlayabileceği bir hale geldi. Öyle ki salon toplantılarında bir hikayeyi bir bütün olarak okuyabilirsiniz. Herkes dinleyebilir, konuşulabilir. Dede Korkut Hikayeleri'nin bazılarının içinden kopmuş parçaları çocukluğumda dinlediğimi biliyorum. Mesela Türklerin Müslümanlığı kabul etmeden önce yaşadıkları inançların bir bölümünü anlatan Deli Dumrul. Sadece Gök Tanrı'yı biliyor. Kendi inancı Şamanizmi biliyor. Obasının yanında çadır kuranlar var. Sesler geliyor oradan. Bir yaygara kopuyor. Rahatsız oluyor. Kim öldürdü? diyor Deli Dumrul kahraman ya. Vadesi geldi. Allah aldı onu bizden. diyorlar. Bilmiyor çünkü. Bu, Allah'ın gücüne gidiyor. Bana böyle bir ceza verildi. Canını ver de beni kurtar. diyor. Oğlum tarla takka, atım, devem, ne varsa vereyim ama can tatlı, veremem. diyor. Anneyle babanın canını alın. İkisine 140 yıl daha ömür verdim. diyor. Şimdi burada çok güzel bir toplumsal durum var, dayanışma var, sevgi bölüşümü var. Bunu, Selam da söyleyin Mahmut'uma. Topumu da tüfeğimi de vereyim aman. Ama can tatlıdır. Canımı da veremem aman. diye şarkılı-türkülü bir halk hikayesi olarak da dinledim. Bir Dede Korkut'ta var böyle bir şey; bir de halk, onu oradan koparmış böyle bir türkü yapmış. Akhisar'da dinledim ben bunu. Çocukluğumun geçtiği mahallede. Akhisar'ın Söke'ye çok benzeyen bir yapısı var. Kayıp Mahalle romanım Akhisar'da bir mahalleyi anlatıyor. Şu anda Söke'de o mahalleden bir sokak bulabilirsiniz. Akhisar'da da o sokak hala yaşıyor. Eski geleneklerini, komşuluklarını devam ettiren insanları anlatıyorum. Sokağın bugünkü çocukları ve sokağın yakınına gelmiş olan bir site, o sitenin çocukları. Onların okulları bunların okulları, onların davranışları bunların davranışları, onların komşuluğu bunların komşuluğu, kendiliğinden iç içe geçmeye daha vakit bulamadan çarpışma yaşanan bir durum anlatılıyor. Orası, benim çocukluğumda yaşadığım sokağın bugünkü halidir. Çocukluğumda nasıldı? Eve elektrik bağlandığında yanılmıyorsam ilkokul 3'teydim. Radyo yok, elektrik yok, şimdiki ısınma düzeni yok. İnsanlar sobayla ısınıyor veya mangal yakıyor. Akşamüzeri erkeler gelmeden önce dışarıda, kapıların önünde mangal yanardı. Baba geldiğinde oda sıcak olsun, diye küllendiğinde içeriye alınırdı. Maltız denilen küçük, ocağımsı şeyde yemekler pişmiş. Yer sofrası kuruluyor, yemek yeniyor. Sonra komşular geliyor. Hepimiz bir odaya doluşuyoruz. Çoluk çocuk, erkek, kadın hep beraber. Niye? Isınmadan tasarruf. Lambadan tasarruf. Bu kadar kalabalık bir arada ne konuşacak? İçimizde kim güzel söz biliyorsa o konuşuyor. Benim annem çok güzel masal anlatırdı, hikayeler anlatırdı. Hepimiz dinlerdik. Şimdiki gibi, Bunu çocuklar dinlemez! Bunu erkekler dinlemez! diye bir şey yok. Ağzına sahip olacaksın. Herkesin dinleyebileceği bir şey anlatacaksın. Bu, önemli bir marifet. Birlikte maniler söyleniyor. Oturuyorsunuz, dinliyorsunuz. Mısır patlatılıyor, yeniliyor, içiliyor. Bugün sizde, yarın yan komşuda. Böylece bir tasarruf. Soba yanıyor bir taraftan. Sobanın üzerinde yarım kiremitler var. Bir sürü. Soba aynı zamanda onları da ısıtıyor. Geç vakit bunlar eski havlulara sarılıyor. Eve giderken çocuklar koltuklarının altına alıyor ve koşturmaca o soğukta yatağın içine koyup uyuyorlar. Ayaklar sıcacık. Yazın tütüncüler sokak lambalarının altında tütün dizerdi. Çocuklar, yaşlılar, gebeler. Herkes birbirine sahip çıkardı. Ben komşunun çocuğuna bakmam. diye bir şey yok. Anası-babası yatıyor içerde. Tütüne gidecekler, gece 12'de kalkacaklar. Onlar erken yatıyor. Böyle bir sokakta yetiştim. Her yerden insan vardı. Balkan göçmenleri, Midilli göçmenleri, Girit göçmenleri, yerliler. Herkes bir aradaydı. Kayıp Mahalle romanım böyle doğdu. Bu lafı kendim yazdım oraya. Harfleri şablon olarak hazırladım. Yerleştirip boyadım. Hem düzgün yaparsın Zehra hem de biraz harçlık kazanırsın. dedi öğretmenim ve parayla yazdırdı. İşte yar olmak bu. O çocuğun ufkunu açıyorsunuz.


Tüyap Bursa Fuarcılık Anonim Şirketi tarafından, Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliğiyle düzenlenen Bursa 16. Kitap Fuarı, 17-25 Mart 2018 tarihleri arasında Tüyap Bursa Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenecek.


14. Akbank Kısa Film Festivali, 19-29 Mart tarihleri arasında gerçekleşecek. 65 ülkeden toplam 1342 kısa filmin başvurduğu 14. Akbank Kısa Film Festivali, Festival Kısaları, Dünyadan Kısalar, Kısadan Uzuna, Deneyimler, Belgesel Sinema, Perspektif, Özel Gösterim ve Forum bölümlerinden oluşuyor. Festival'de 38 ülkeden 104 kısa ve 3 uzun film seyirci ile buluşacak. Festivalin ulusal ve uluslararası yarışma kategorilerinde ise 14 film, En İyi Kısa Film ödülü için jüri önüne çıkacak. Festival'in Deneyimler bölümünün konuğu bu yıl Arjantin'li sanatçı Ana Katz. Oyuncu, yönetmen, yapımcı ve senarist olan Katz'ın Cannes Film Festivali Belirli Bakış Bölümü'nde gösterilen, başrolünde oynayıp yönettiği uzun metraj filmi A Stray Girlfriend ve beş kısa filmi festivalde yer alıyor. Sanatçı, gerçekleştireceği masterclass ile deneyimlerini festival takipçileriyle paylaşacak. 14. Akbank Kısa Film Festivali'nin Kısadan Uzuna bölümüne, yönetmen ve oyuncu Onur Saylak konuk oluyor. Festival kapsamında, sanatçının Karlovy Vary Film Festivali'nde ilk gösterimini yapan ödüllü son filmi Daha ve Orman gösterilirken, yönetmenle bir de söyleşi gerçekleştirilecek. Belgesel Sinema bölümünün konuğu ise, yazar ve yönetmen Nebil Özgentürk. Ünlü yönetmenin İç inden Hüzün Geçen Sevdalar ve Türkiye prömiyerini yapacak olan Almanya'ya Göçün Hatıra Defteri filmlerinin gösterileceği bölümde Nebil Özgentürk bir söyleşi ile festival takipçileriyle birlikte olacak. Festival kapsamında; İsveç Drama Birliği ve Avrupa Film Akademi üyesi senarist Marietta von Hausswolff von Baumgarten, görüntü yönetmeni Feza Çaldıran, yapımcı Suzan Güverte, kurgucu Ali Aga, oyuncu koçu ve tiyatro yönetmeni Çağ Çalışkur gerçekleştirecekleri atölye çalışmaları ile deneyimlerini sinemaseverlerle paylaşacaklar. Söyleşiler Bölümü'nde ise; oyuncu Farah Zeynep Abdullah ile Oyunculuk Üzerine, genç yönetmenler Anna Katalin Lovrity ve Murat Uğurlu ile Bir Kısa Film Yapmak, Montpellier Film Festivali kısa film direktörü Michele Driguez ile Uluslararası Festivallerde Kısa Filmler, akademisyenler Nilay Ulusoy, Özge Erbek Kara, Selahattin Yıldız ile Üniversitelerde Sinema Eğitimi ve Kısa Film İlişkisi, sektörün deneyimli post prodüksiyon uzmanları Ahmet Hızarcı, Cenk Erol ve Tuğushan Özdener ile Post Prodüksiyon, müzisyen Murat Evgin ile Müzik ve Görsellik başlıklı söyleşiler gerçekleştirilecek. En İyi Senaryo ödülünün de sahibini bulacağı Forum bölümü bu yıl 632 senaryo başvuruda bulundu. Ulusal ve Uluslararası olmak üzere iki ayrı kategoride gerçekleştirilen 14. Akbank Kısa Film Festivali yarışma sonuçları 29 Mart'ta yapılacak ödül gecesinden açıklanacak.


Nihat Özdal, Şanlıurfa'nın Halfeti ilçesinde yaşayan; müze danışmanlığı ve su sporları alanlarında hayatını şekillendiren bir şair. O coğrafyada yaşayan şairin şiire yakınlığına şaşmamak gerek. O, şiirini nehrin derinliklerinden çıkarıyor. Bu sebeple ona nehir şairi diyoruz. Bir düğmeye soyut, somut onca şeyi sığdırmış şair. Şiirlerinde, sözcükleri yerleştirirken gösterdiği özenin ve işçiliğin büyüsüne kapılırken, bir yandan da sözcükleri işaret edip imlediği durumları, 'şeyleri' bir düğmeye özene bezene, sanki ceketini ilikler gibi yerleştirişini hissediyoruz. Nihat Özdal, sözcükler ile şiirin cümlelerini çözüyor. Ve şiirin ikliminde sonsuz yolculuğu başlıyor. Düğmelere parmak uçları ile değdiğimiz gibi değiyor şair şiirine. Kitap elli düğmeden oluşuyor. Her düğme açıldığında karşımıza farklı bir serüven çıkıyor. Kimi zaman yağmur olup Fırat suyuna karışıyoruz, kimi zaman kuş olup okyanuslara uçuyoruz. Düğmeler; dile getirdiği, söylediği, anlattığı 'şey'lerin ötesinde imledikleriyle, 'kendi kendine bir şey' ve aynı zamanda da kendisi için bir şey olarak, şairin söylediklerinden farklı bir 'dünyaya' da götürüyor bizi. Bildiğimiz dünyadan olasılık dışı bir dünyaya geldiğimizi, çünkü orada, ceketimize iliklediğimiz düğmelerde duran onca 'şey' içerdiklerinden ve biçimlerinden farklı birer 'şey' olarak vardığımız, dahil olduğumuz 'dünyada' başka bir imaj olarak ortaya çıkıyor. Sınırlı ve seçenekleri az olan bir dünyanın yerine olasılık dışı görünse de sınırsız ve seçenekleri çok fazla olan bir dünyadır burası. Artık ceketimize iliklediğimiz o düğme, bildiğimiz dokunduğumuz bir düğme değildir. İçeriğinden, biçiminden kurtulmuştur ve kendini dile bağlayan özellikleri dile gelir gelmez ortadan çekilmiş ve başka bir im olmuştur. Hemen sezer ve biliriz ki o düğmeyi iliklediğimizde bir başka yere gireceğiz. Gireriz de. Artık o gündelik ve sıradan düğme bir an'da olağanüstü ve şaşırtıcı bir düğme oluyor bu kitapta. Şimdi o düğmeye, o gündelik ve sıradan, ama bir o kadar da olağanüstü ve şaşırtıcı düğmeye baktığımızda; Özdal'ın imgeleminden kotardığı 'düğme'de neler yok ki, öyle ya bu düğme bir şairin düğmesi. Parmak uçlarımızla hissettiğimiz düğme hayat ile karşılıklı olarak etkileşmekte, adeta bir nehrin içinde yer almaktadırlar. Özellikle vurgulamak gerekir ki bu kitaptaki bir şiiri anlamak için kitabın bütününü anlamak gerekir ya da tam tersi kitabın bütününü anlamak için o bir şiiri anlamak. Böylece her şeyin iç içe olduğunu görürüz. Ancak, Düğmelerin her biri farklı imgelerle, imajlarla iliklenmiş şiire. Adeta bir gömleğin düğmelerini açıyoruz elli şiirde. Bize ne olduğumuzu hatırlatıyor, kim olduğumuzu. Her insanın kumaşı farklıdır. Renk renk, desen desen... Hayatlara göre nakışlanır. Bu kumaşa düğmeler eklenir. Bazen açmaya korkarız o düğmeleri; bazense sıyırmak, koparmak isteriz. Düğmelerinden biliriz kumaşları. Kumaşlarından anlarız insanları. Bir yerde; belki bir istasyonda belki de bir iskelede bulduğumuz bir düğme üstüne düşündüğünüzde farklı farklı dünyalara götürebilir bizi. Önemli olan düğmenin neye veya kime ait olduğu değil aslında, hangi havada neden düştüğü; ipliğin onu yer çekime yasasına yenik bırakışı.


Şükrü Alaçam'ın gerçek aile öyküsünden esinlenerek kamera arkasına geçtiği Locman 9 Mart'ta vizyona girdi. Başrollerini Alican Yücesoy, Yeliz Kuvancı, Nisa Sofia Aksongur ve İlber Kaboğlu'nun paylaştığı film, kardeşini raylar üzerinde kaybeden Alaçam'ın ilk uzun metrajlı filmi. İlk yönetmenlik deneyimimi içlerinde büyüdüğüm demir yolcuları ve demiryolcu ailemi anlatarak gerçekleştirmek istedim diyen Alaçam'ın Mine Ölçe Çakan ile senaryosunu da yazdığı, yapımcılığını Işıl Çuhadar'ın üstlendiği film, Alaçam ailesinin de dahil olduğu sevgiyle kenetlenmiş, zorluklara beraberce göğüs geren, her koşulda birlik olmayı başarabilen demiryolcu ailelerinin gerçek hikayesini bağımsız sinemanın kıt imkanları, samimi diliyle anlatıyor.


Kadıköy Belediyesi, tiyatro ve edebiyat dünyasının büyük ustası Haldun Taner'in 103. Yaş gününde Haldun Taner Müze Evi'ni açıyor. Kadıköy Belediyesi sanat ve edebiyat dünyasının önemli isimlerini yaşatıyor. Belediye tiyatro ve edebiyat dünyasının büyük ustası Haldun Taner ismiyle Müze Evi açıyor. Usta yazarın eserlerin sergileneceği Haldun Taner Müze Evi'nde tiyatro dünyasına yeni eserler katılmasını sağlayacak kurs ve seminerler gerçekleştirilecek. Kadıköy Belediyesi'ne ait Fenerbahçe Mahallesi'nde bulunan ikinci derece tarihi eser olan bina restorasyonu yapılarak Müze Evi haline getirildi. Haldun Taner Müze Evi, 16 Mart Cuma günü saat 15.00'de büyük yazarın eşi Demet Taner, dostları, Kadıköy Belediye Başkanı Aykurt Nuhoğlu ve Kadıköylülerin katılımıyla açılacak. Tarihi binada büyük edebiyatçı ve tiyatro yazarı Haldun Taner'in anısını yaşatacak şahsi eşyaları ve yaratımlarına dair belgeler, afişler, fotoğraflar yer alacak. Başta Kadıköylüler olmak üzere sanat ve edebiyat dünyasına ilgi duyan herkesin ilgi göstereceği Haldun Taner Müze Evi'nde, usta yazarın kişisel eşyalarının sergilenmesi dışında edebiyat ve tiyatro sanatına dair etkinlikler gerçekleştirilecek. Tiyatro yazarlığı alanında Türk Tiyatrosu'nun ihtiyacı olan oyunların yazılması için özellikle genç yazarların teşvik edileceği Haldun Taner Müze Evi'nde dönemsel hikaye ve oyun yazarlığı kursları düzenlenecek. Edebiyat ve tiyatro ile ilgili sergiler düzenlenmesini; eksikliği duyulan yepyeni ve faydalı bir hizmet olarak genç yazarlarla, tiyatro icra topluluklarını; yani tiyatro sanatının iki temel ayağını buluşturmayı hedefleyen Haldun Taner Müze Evi'nin bir başka projesi de Haldun Taner Müze Evi Genç Yazarlar Arşiv/Kitaplığı. Müze Evi bünyesinde yeni ve yerli tiyatro oyunlarından oluşturulacak kitaplık kurulacak.


Geçtiğimiz aylarda Orhan Pamuk'un romanları üzerine yurt dışında altı kitap birden yayımlandı. Bu kitapların üçü İngilizce, ikisi Fransızca, biri de İtalyanca.


1961'de Konya'da doğdu. İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi. Aynı üniversitede yüksek lisans yaptı. Şiirleri, yazıları ve çevirileri Öteki-siz, Şiiri Özlüyorum, Eliz, Hayal, Şiir Saati, Kurşunkalem, ÇN. Mühür vb. dergilerde yayınlandı. The World Poets Quarterly dergisinde ve World Poetry Yearbook'da 2013-2014-2015 seçkilerinde İngilizceye çevrilen şiirleri yayınlandı. Ç. N. , Sahafın Keçisi ve Çerçevesiz Sanat dergilerinin yazı kurulunda yer aldı. Resim sergileri açtı.


Türkiye'de 1964 yılından beri kutlanan, kütüphanecileri ve kütüphaneleri daha görünür kılıp, sürdürülebilir kazanımlar sağlamayı amaçlayan Kütüphane Haftasının (26 Mart 1 Nisan) bu yılki teması Kültürel Değişim ve Kütüphaneler. Bu bağlamda kütüphane müdavimlerinin ve kitapseverlerin önemli bir durağı YKKS Loca olacak. Hafta dolayısıyla Yapı Kredi Araştırma Kütüphanesi'nin düzenlediği etkinliklerin ilkinde Türkiye'nin en önemli tarihçilerinden, akademisyen ve yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı bir söyleşi geçekleştirecek. Kütüphaneleri beşeriyetin hafızası olarak tanımlayan Ortaylı, kendi kütüphane deneyimlerini dinleyicilerle paylaşacak, tarihten bugüne kütüphanelerin işlev ve işleyiş biçimi bakımından geçirdiği dönüşümleri anlatacak ve tarihi miras kapsamındaki kütüphanelerin nasıl korunması gerektiğini tartışacak.


hep kitap ve Pera Müzesi'nin hayata geçirdiği Uydurmanın İncelikleri söyleşi dizisinin ikinci etkinliği 21 Mart Çarşamba akşamı 19.00'da Pera Müzesi Oditoryumu'nda gerçekleşecek. hep kitap'ın yayınladığı Uydurmanın İncelikleri: Kurmaca Üzerine Kişisel Yaklaşımlar kitabında deneyimlerini paylaşan yazarlardan Müge İplikçi, Başar Başarır ve Jale Sancak, Hakan Bıçakcı moderatörlüğünde bir araya gelerek uydurmanın sözcülüğünü üstlenenlere, yani karakterin ta kendisine dair dolu dolu bir sohbet gerçekleştirecek. Bu kitaptan yola çıkarak düzenlenen Uydurmanın İncelikleri başlıklı yazarlarla söyleşi dizisi, toplam 4 etkinlikten oluşuyor. Söyleşiler; kitapta yer alan yazarların yaklaşım, yöntem ve önerilerine bir adım daha yakından bakma olanağı sunuyor. Yazarlar, söyleşi sonrasında okurlar için kitaplarını da imzalayacaklar. Katılımın ücretsiz olduğu etkinlik için yerler sınırlı.


Onur Ünlü'nün yeni filmi 'Gerçek Kesit: Manyak'ın ilk fragmanı yayınlandı. Film, 23 Mart'ta vizyonda olacak. Flash TV'nin bir döneme damgasını vuran, üçüncü sayfa haber hikayelerinden uyarlanan, amatör oyunculuklarıyla ünlü televizyon programı 'Gerçek Kesit', yönetmen Onur Ünlü tarafından beyaz perdeye taşınıyor. Ünlü'nün 'Gerçek Kesit: Manyak' adlı filminde annesine çok düşkün Rıza, belediyede temizlik görevlisi olarak çalışmaktadır. Annesine düşkünlüğü, kendi yuvasını kurmasına engel olur. Fakat karşı apartmana taşınan Serpil sayesinde Rıza, evlilik fikrine sıcak bakmaya başlar.


Dört edebiyatseverin dünyanın son kitabevini kurmak amacıyla birlikte çıktığı yolculuğun hikayesini anlatan belgesel, Türkiye'de ilk kez gösterilecek.


Büyük halk ozanı Aşık Veysel ve geçtiğimiz yıl hayata gözlerini yuman usta gazeteci Tayfun Talipoğlu, ölüm yıl dönümleri olan, aynı zamanda Nevruz Bayramı ve Dünya Şiir Günü olan 21 Mart'ta Kartal Belediyesinin düzenleyeceği geceyle anılacak. Aşık Veysel'in ölüm yıl dönümü ve aynı zamanda Dünya Şiir Günü olan 21 Mart'ta gerçekleştirilecek anma gecesi, 21 Mart 2018 Çarşamba günü saat 20.00'de Hasan Ali Yücel Kültür Merkezinde gerçekleştirilecek. Gazeteci yazar Erol Mütercimler'in sunuşuyla başlayacak gecede sanatçılar tarafından seslendirilecek Aşık Veysel türküleri, Tayfun Talipoğlu'nun 'Yol Hikayeleri'yle birleşecek. 'Uzun İnce Bir Yol Hikayesi' başlıklı anma gecesinde İdris Akyüz, İbrahim Karaca Ve Zekeriya Çavuşoğlu, Dünya Şiir Günü dolayısıyla şiir seslendirecek. Kartallı sanatseverler, Kartal Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü'nün düzenleyeceği anma gecesine ücretsiz katılabilecek.


Nilüfer Belediyesi, alanında Türkiye'de ilk ve tek olan Edebiyat Müzesi'ni Misi'de halka açtı. Nazım Hikmet'ten, Yaşar Kemal'e, Orhan Pamuk'tan Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya kadar çok sayıda değerli yazarın el yazmaları ve kişisel eşyalarının bulunduğu müze, Türk Edebiyatı'nın hafızası ve belgeliği niteliğinde. Müzeler kenti olma yolunda hızla ilerleyen Nilüfer Belediyesi, Mübadele Müzesi ve Fotoğraf Müzesi'nin ardından Edebiyat Müzesi'ni kente kazandırdı. Edebiyat dünyasının en önemli isimlerinin aralarında bulunduğu çok sayıda yazarın el yazması eserleri ve kişisel eşyalarının yer aldığı Nilüfer Belediyesi Edebiyat Müzesi, düzenlenen törenle Gümüştepe Mahallesi'nde açıldı. Açılış törenine, Nilüfer Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Türkiye Yayıncılar Birliği 2. Başkanı Fahri Aral, PEN 2. Başkanı Halil İbrahim Özcan, Edebiyatçılar Derneği Genel Başkanı Gökhan Cegizhan, Nilüfer İlçe Milli Eğitim Müdürü Mustafa Muharrem Tüfekçi, Nilüfer Belediyesi Başkan Yardımcıları, Nilüfer Belediye Meclisi Üyelerinin yanı sıra Nebil Özgentürk, Metin Celal, Oya Uysal'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda yazar katıldı. Açılış töreninde konuşan Nilüfer Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, müzeler kenti olma yolculuğunda üçüncü durağı hayata geçirmekten dolayı mutlu olduklarını dile getirdi. 1999 yılında Nilüfer'i kültür-sanat kenti yapma hedefi koyduklarını ve bu hedef doğrultusunda hızla ilerlediklerini söyleyen Başkan Mustafa Bozbey, Bir hedef koymak ve bu yolda yılmadan ilerlemek herkesin harcı değildir. Bu inanmaktır. Nilüfer Belediyesi'nin üç temel hedefi, eğitim-bilim, kültür-sanat ve spor kenti olmaktır. Bu projeleri adım adım hayata geçiriyoruz. Türkiye'de tek bir yazara ya da isme adanan müzeler var. Ama Nilüfer Edebiyat Müzesi, özellikle Türk edebiyatına geniş bir çerçeveden bakan, kapsamıyla, anlayışıyla, koleksiyonundaki yüzlerce yazara ait parçayla Türkiye'de alanındaki ilk ve tek müzedir. Nilüfer Edebiyat Müzesi'nde, yazın tarihine belge olan ve zamana aktarılan edebiyat dünyasının tüm izlerini bulacaksınız. Sözcüklerin, art arda dizilirken yaşamı anlattıkları, yaşam buldukları ve yaşama rehberlik ettikleri dünyamızda, zihnimizde iz bırakan cümleler burada, müzeyi gezenleri karşılayacak dedi. Şair ve yazarların çok özel eser ve eşyalarının da müzede sergilendiğini söyleyen Bozbey, Burayı ziyaret edenler şair ve yazarların yaşamlarına tanıklık edecek. Yine şair ve yazarların fotoğraf ve biyografileri kitap tutkunlarının dokunurken heyecan duyacakları ilk baskı ve imzalı eserlerle buluşacaksınız. Edebiyat Müzesi, Türk Edebiyatı'nın hafızası ve belgeliği olmanın yanı sıra, düzenlenecek sergiler, şair ve yazarlar adına basılan pul ve ilk gün zarflarıyla Bursa'da yaşayan edebiyatçıların da kendilerine yer bulduğu dinamik ve yaşayan bir yer olacak diye konuştu.


Bu yıl 19 25 Mart tarihleri arasında düzenlenecek 12. Uluslararası Çukurova Sanat Günleri (12. UÇSG)'nin teması Getto/İçerdekiler Dışardakiler olarak açıklandı. Genel sloganı yine Yerelden ulusala, ulusaldan evrensele olan UÇSG'nin bu yıl da özel teması her zamanki gibi Barış olarak belirlendi. Suriye'deki savaş nedeniyle bu yıl da Ortadoğu ülkelerine kapalı bir etkinlik biçiminde gerçekleştirilecek 12. UÇSG Çukurova'da 5 merkez ile Bodrum, Brighton ve Sydney'de eş zamanlı olarak düzenlenecek. 12. UÇSG'de bu yılki sanatsal etkinliklerde ağırlıklı olarak kültür, emek, şiir ağırlıklı bir program hazırlandı. 20 Martta, 18.30'da Adana'da yapılacak açılış töreninde Mustafa Özke (12. UÇSG Sözcüsü) ve ödül alan sanatçı İsa Çelik birer konuşma yapacak. Etkinliklere Elena Martynıuk, Marcona Sadriddinzoda, Stratis Tsoulellis, Gazi Yüksel, Nihat Ziyalan, Ümit Öztürk, Su Yücel, Sinan Meydan, Zafer Algöz, Can Yılmaz, Namık Kuyumcu, Serap Yenici, Hüseyin Cengiz, Zafer Özgentürk gibi çok sayıda değerli sanatçı katılacak.


Sinema, müzik, resim ve edebiyatın duayen isimlerinden Mehmet Güreli'nin yeni filmi 'Dört Köşeli Üçgen' prömiyerini 37. İstanbul Film Festivali'nde yapacak. İlk kez sinemaseverlerle buluşacak filmin gösterimi 15 Nisan 13.30'da Beyoğlu Sineması'nda gerçekleştirilecek. 'Gölge'den sonra ikinci uzun metraj sinema filmi olan 'Dört Köşeli Üçgen' Güreli'nin aynı zamanda dayısı olan ünlü yazar Salah Birsel'in aynı adlı romanından uyarlandı. İflah olmaz bir gözlemcinin hikayesinin anlatıldığı filmin başrolünde yer alan Mustafa Dinç'e; Ülkü Duru, İştar Gökseven, Kaan Çakır, Emre Altuğ, Mehmet Esen, Sezgi Mengi, Alper Saldıran, Şencan Güleryüz, Gökçer Genç, Pınar Tuncegil ve birçok önemli isim eşlik etti. Filme ayrıca Salah Birsel'in eşi, tiyatrocu Jale Türkan Birsel de konuk oyuncu olarak destek verdi.


Herkeste olanı, herkesin olanı açık seçik bize sunan öyküler Pembe Kızıl'dakiler. Her şey bir anda, gözümüzün önünde oluveriyor onları okurken. Melike Belkıs Aydın perdelerimizi kaldırıp tüm arzularımızı -olanı olduğu gibi- bütünleyerek görünür kılmış. Cinselliğe tek başına bir mesele olarak değil de, toplumsal algının tabularına bir karşı çıkış olarak rastlıyoruz kitapta. Kurgunun gerçekliğini bütünlemiş, incelikli bir şekilde ele alarak öyküleri kuvvetlendirmiş. Kadının kendini ifade etmeye bile cesaret edemediğini, toplumun mağdur birey üzerinde kurduğu baskıyı, yalnız bırakılmış bireyin yaralarını dönüp dönüp düşünür de bir türlü dert edinemeyiz. Belki de toplum hepimize içimizden konuşmamız gerektiğini öğrettiği için... İçimize dert olanlar, sustuklarımız, susmak zorunda bırakıldıklarımız, cesaretsizliğimiz, boş verdiklerimiz ve ötekileştirildiklerimiz bir uğultu olmaktan çıkıyor sanki, öyküler sesimiz oluyor bir anda. Pembe Kızıl üzerine Melike Belkıs Aydın ile söyleştik. Kitaptaki öyküler belki sizin de sesiniz olmak için bekliyor. Ben her şeyi en kısa ve güvenli yoldan değil de karmaşık tarafından yapanlardanım. Özellikle değil de hep böyle denk geldiği için, hep en kısa mesafede bile yolunu yitirenlerdenim. Menzile illa ki dolanarak giderim. Kapak tasarımı konusunda da böyle bir şey oldu. Sevgili editörüm Sibel Öz ile onun cezaevinden bir arkadaşının tasarımını kapak görseli olarak kullanmak istemiştik, çok güzel bir çalışmaydı. Ama sonra teknik nedenlerle değiştirmek zorunda kaldık tasarımı. İkisinin de habercisi oldukları mevzu kadınların anlatıcı olduklarıydı belki evet. Yani özne kadın. Burun kıvrılır çokça, çünkü ne ev içi emek heyecan verici gelir, ne de kadınların anlatıcısı olduğu sorunlar. Bu yüzden kapağın haber verdiği birtakım kadınlar tabii ki, ama bizim kabul etmeye gönül indirdiğimizden de fazlası. Biz kadınların sesini sadece bizim alıştığımız mağduriyet içindeyse duymaya tahammül edebiliyoruz, oysa Pembe Kızıl'ın kadınları dikbaşlı ve sanıyorum biraz gevezeler ya da anlatmayı seviyorlar diyelim. Yine de unutmadan söyleyeyim, kadın edebiyatı, göçmen edebiyatı, şu bu edebiyatı diyerek metinleri bir yerlere hapsetmek sinsice bir dışlama biçimidir. Ütü yapmak ya da çay demlemek öyle bir seçim biçiminde sunuluyor ki önümüze onları yapmayı seversek safımızı kendimizi reddeden bir yerde seçmiş olmak zorunda kalıyoruz. Oysa ben çay demleyip içmeye, teyzemlerle, halamlarla takılmaya bayılırım. Ama bu eylemler hiçbir zaman sadece kendileri değiller. Ne zaman ki kadınlar dışındaki herkes kadınları tanımlanmaktan vazgeçmeye tenezzül ederler o zaman seçtiğimiz şeyleri sadece kendimiz için seçmiş olabiliriz. Bu yüzden biz yaşamın gündelik ve çok sıradanmış gibi görünen gizli mayınlarla dolu arazisinde safını seç diye kulağımıza fısıldayıp duran bir sesi dinleyerek yaşamak zorundayız. Kişisel olan politiktir. O denli basit ve doğru bir laf ki, bizim meselemizi daha güzel hiçbir şey anlatamazdı. Bu yüzden çay demlemek, jilet gibi ütülemek, soğanları küp küp doğramak, kahvenin köpüğünü tutturmak, domatesi kabuğuyla pişirmek bizim hapsedildiğimiz yerler olduğu sürece, hesaplaşmamız da orada sürecektir. Bundan muaf değiliz ki, neden kadın olduğumuz halde bir yabancının dublajını kullanmak zorunda olalım? Evimizi kendi ellerimizle yapacaksak neden bir başkasının elini ödünç alalım? Yazı da bir ev inşası işte, ama tuğlalarımız eski evimizden bize yadigar kalanlar. Başımıza yıkılan ya da bizim yıktığımız eski evimizinkilerden başka kullanacak neyimiz var yeni bir ev için? Neden bir başkasının evinin tuğlalarını ödünç alıp eğreti bir ev kurmaya kalkalım? Daha doğrusu ev eğreti olabilir de harcı eğreti olmamalı. Başkasının sözcükleriyle konuşmamız neden gereksin? O yüzden öykü de, metnin her türlüsü de burada olan bitenden azade değil ama yazmasaydık çıldırırdık o ayrı mesele. Çünkü bize katıksız kendimiz olabileceğimiz bir başka alan bırakmıyorlar. Tek başına cinsellik değil mesele elbette, ama kıstırıldığımız ve indirgendiğimiz yer orası olduğu için oraya bir pençe atmadan bırakamayız işin peşini. Belki mesele bu kadınların anlatmayı çok istemeleri, anlatacak çok şeyleri olacağını düşünmeleri. Bütün gün sınıfta parmak kaldırmaya cesaret edemeyip eve gelene dek kendi kendine konuşan ve anlatmaya aç bir öğrenci gibi söylenip durmaları ya da bunu yapmak zorunda bırakılmaları. Aslında bu suskunluk salt kadınlara özgü bir şey değil, ezilen olmaya özgü bir şey. Çünkü genelde ezilirken, hakkınız yenirken bir de buna ek olarak sesinizi çıkarma, meramınızı anlatma meselesi çıkıyor ortaya. Ses çıkarmak da ayrı bir cesaret ve cüret meselesi. Mağdur, hakkının yenmesine tepki göstermek yanında bir de kendini anlatabilmek istiyor ama yapamıyor. Bu bağlamda da sadece yalnız kadınların değil yalnız bırakılan, uyumsuz ilan edilen herkesin yaraları bunlar. Sibel Öz'ün bir yazısı vardı, Öykü Hamurunda Kadın Eli diye. Orada değindiği bir şey vardı, anlatıcının 'ben dili'nde diretmesi meselesi. İşte mesele bu, ben dilinde olmayı yeğlerim ben. İç dünyaya girmekten anladığım bu. Ben dilini kullanmak içeriden konuşmayı yeğlemek demek. Ben dili, her karakterin kendisi oluvermek demek, o yüzden tam da iç dünyaya girmeyi yeğliyorum. Bambaşka yaşamları dışarıdan bir gözlemci gibi izlemek ve izletmek yerine onların dilini benimsemekten yanayım. Her anlattığınız öykünün dilini sevmek ve kabullenmek gerek, ben dilini kullanmak tam da bu kabullenmeye işaret ediyor. Evet bellek, anımsamak, geçmişle ilişki kurmak benim karakterlerim için önemli. Anlatıcıların dönüp dönüp takıntılı birinin anahtarını yanına alıp almadığını on dakikada bir bakmaları gibi belleklerini yoklamaları bundan. Geçmişim yerinde mi, ben kimdim, heh oydum değil mi, evet oydum. Anımsamak belki insanın durduğu yerinden kendisini emin kılmasının bir yolu olduğundan tedirgin bir durum galiba. Güzel anıları anımsamakta bile bir tedirginlik var sanırım, bulunduğunuz anı gerekçelendirmenin, kendi gözümüzde meşrulaştırmanın bir yolunu arıyorsunuz. Belleğin bir anlamı da geldiğiniz yolun bir haritasını elinize almanız demektir. Vardığınız yere nereden geldiniz bunu ancak belleğinize sahip çıkarsanız bilebilirsiniz. Belki tek tek yazarların isimlerini vermek yerine öyküyle ve anlatmayla nasıl bir serüvenim olduğundan söz edebilirim. Yani akrabalık ettiğim öykücülerden değil, çünkü çok uzun sürer bu liste, birini söyleyip birini unutmuş olmak istemem, o yüzden de öykücülüğü öğrendiğim akrabalarımdan söz edeyim. Ben geniş kocaman ailelerde, sesleri göğe yükselen kadın akrabalarla dolu öğleden sonralarda büyüdüm. Anlatmayı çok seven, dinlemeye bayılan kadınlardı bunlar. Öyle ki çay saatleri her gün de toplansalar bir türlü yetmezdi onlara, hep tadı damaklarında kalırdı, bir türlü sohbete doyamazlardı. Köy yerine yapılacak yeni evlerden, çarşıda yaptıkları çetin bir pazarlık macerasına, geçen akşamki dizide kimin kiminle evlendiğinden tutun da iki gece önce rüyalarında gördükleri gelincik tarlasına dek anlata anlata bitiremedikleri çok önemli mevzuları vardı hep. NATO zirvesinden daha önemli meselelerdi bunlar. Ben de dinlemeyi hep çok sevdim. Anlatmanın nasıl da ekmek ve su gibi bir gereksinim olduğunu onların sofralarından öğrendim sanıyorum.


Batılılaşma yolundaki Osmanlı'nın sancılarını, II. Abdülhamit Han'ın son dönemleri ile İttihat Terakki'yi, mesleğine aşık bir asker olan Binbaşı Fehmi Aksaray'ın gözünden anlatan oyun, aynı zamanda hüzünlü bir aşkın da hikayesini konu alıyor. Aynı adlı romandan sahneye uyarlanan Makedonya Gamzesi, dönemin siyasi ve sosyal şartlarını o zamanların İstanbul'unu, sokaklarıyla, insanları ve yaşam koşullarıyla gerçekçi bir biçimde gözler önüne seriyor. Üstün İnanç'ın yazdığı Tarık Şerbetçioğlu'nun yönettiği oyunda; Ada Alize Ertem, Aslı Menaz, Aybar Taştekin, Nafiz Can Tarakçı, Cem Uras, Cemal Ahhan Şener, Çağlar Polat, Deran Özgen, Emrah Can Yaylı, Fahri Kıncır, Göksel Arslan, Mert Aykul, Emrah Özertem, Murat Bavli, Naci Taşdöğen, Nazif Uğur Tan, Özgür Dağ, Selen Nur Sarıyar, Sinan Bengier, Şeyda Arslan, Uğur Dilbaz, Yağmur Damcıoğlu Namak, Yeşim Mazıcıoğlu, Z. Bahar Çebi rol alıyor. Oyun, 21-24 Mart 2018 tarihleri arasında Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde. Yaşadığımız her günü güzel bir güne dönüştürmek varken, güzel bir günün bize çıkıp gelmesi için öylece oturup bekleriz. Çoğu zaman yaşamak yerine erteleriz. Tüketmenin bencilliğini, paylaşmanın samimiyetine yeğleriz. Oysa ihtiyacımız olan tek şey, biraz farkındalıktır. Geç Kalanlar, sordukları ve sordurduklarıyla seyircisine derinlikli bir yüzleşmenin resmini gösteriyor. Pervin Ünalp'ın yazıp Nihat Alpteki'nin yönettiği oyunda; Defne Gürmen, Elçin Atamgüç, Vildan Gürelman, Zafer Kırşanrol alıyor. Oyun, 21-24 Mart 2018 tarihleri arasında Fatih Reşat Nuri Sahnesi'nde. Sahnelendiği birçok ülkede beğeniyle izlenerek, Tony, Outer Critics, Theater World ödüllerine layık görülen bu eğlenceli Broadway müzikali, oyunun şarkılarının bestecisi Marvin Hamlisch ile şarkı sözlerinin yazarı Carole Bayer Sager'in gerçek hayatta yaşadıkları aşk hikayesinden esinlenilerek yazılmış. Oyunda, şöhretli ancak takıntılı bir besteci olan Vernon ile ona hayran, çılgın ve yetenekli bir söz yazarı olan Sonia'nın yaratıcı iş birliği ve fırtınalı duygusal ilişkileri anlatılıyor. Bu renkli macerada kahramanlarımıza içlerindeki öteki benler de birbirinden keyifli şarkı ve danslarıyla eşlik ediyor. Neil Simon'un yazıp Ersin Umulu'nun yönettiği oyunda; Ali Mert Yavuzcan, Özge Özder, Köksal Ünal, Evrim Artut, Müge Gülgün ve Çağrı Büyüksayar rol alıyor. Oyun, 22-24 Mart 2018 tarihleri arasında Kağıthane Sadabad Sahnesi'nde. Sinema ve sahnede bir klasik olmayı başarmış On İki Öfkeli Adam, Şehir Tiyatroları'nda çağdaş bir rejiyle seyircinin beğenisine sunuluyor. Şüphelinin suçlu olduğunun genel kabul görüldüğü jüride, bir üye bu karara karşı çıkarsa ne olur? 12 jüri üyesi üzerinden adalet kavramını sorgulayan, Reginald Rose'un yazıp Arif Akkaya'nın yönettiği oyunda; Ali Gökmen Altuğ, Mehmet Avdan, Selçuk Yüksel, Metin Çoban, Rahmi Elhan, Kutay Kırşehirlioğlu, Gün Koper, Enes Mazak, Nihat Alpteki, Serdar Orçin, Ahmet Özarslan, Erkan Akkoyunlu ve Burteçin Zoga rol alıyor. Oyun, 21-24 Mart 2018 tarihleri arasında Kadıköy Haldun Taner Sahnesi'nde. Dünya edebiyatının önemli isimlerinden Maksim Gorki'nin ilk öyküsü Makar Çudradan uyarlanan oyun, bir çingene obasındaki deli dolu, gururlu, genç sevdalıların asla vazgeçemeyecekleri iki şey aşk ve özgürlük- ile nasıl sınandıklarını anlatıyor. Askerlerin, derebeylerin, büyücülerin ve hiçbir kadının ele geçiremediği Zobar bu aşka esir düşmüştür. En az onun kadar bağımsızlığına tutkun ve en az onun kadar aşık olan Rada'nın tek şartı vardır: Zobar bütün obanın önünde Rada'nın ayaklarına kapanıp elini öpecektir. Uğruna yaşanacak en önemli şeyin özgürlük olduğuna işaret eden oyunda, bütün maddi değerlerin ötesinde insan onurunun yüceliğine vurgu yapılıyor. Ivana DIMIC'in yazdığı Gökçe Yurtsal'ın yönettiği oyunda; Ali Murat Altunmeşe, Aslı Şahin, Ayhan Anıl, Ayşe Günyüz, Berfu Aydoğan, Burhan Yeşilyurt, Cafer Alpsolay, Can Alibeyoğlu, Didem Poyraz, Dolunay Pircioğlu Kaya, Ebru Üstüntaş, Efe Ünal, Emrah Derviş Soylu, Emre Çağrı Akbaba, Emre Şen, Erhan Özçelik, Esen Koçer, Gökşen Ateş, Hüseyin Tuncel, Müslüm Tamer, Nazife Oğlakçıoğlu, Oğuzhan Oğuz, Orhan Erhan Yıkılmaz, Ömer Naci Boz, Özgür Atkın, Özgür Kaymak, Samet Silme, Seda Çavdar, Selim Can Yalçın, Sevilay Şimşek, Şirin Asutay, Volkan Öztürk, Yasemin Tunca, Yılmaz Aydın rol alıyor. Oyun, 22-24 Mart 2018 tarihleri arasında Ümraniye Sahnesi'nde. Danis Tanovic'in Tarafsız Bölge adlı film senaryosundan oyunlaştırılan İki Arada Bir Yerde adlı oyun Yıldıray Şahinler'in rejisiyle sahneye taşınıyor. İki Arada Bir Yerde, savaşın tam orta yerinde iki taraf haline gelmiş ya da düşürülmüş asker-insan'ların durumunu anlatıyor. Adları yaşam biçimleri, uğruna savaştıkları değerler, hatta beklentileri, birbirinin benzeri olanları ateş altındaki korkuları, tedirginlikleri, öfkeleri oyunda konu ediliyor. Danis Tanovic'in yazıp Yıldıray Şahinler'in yönettiği oyunda; Alp Tuğhan Taş, Cengiz Tangör, Ertuğrul Postoğlu, Güzin Alkan, Mehmet Soner Dinç, Murat Coşkuner, Reyhan Karasu, Mehmet Sefa Öztürk ve Yıldıray Şahinler rol alıyor. Oyun, 22-24 Mart 2018 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Sahnesi'nde.


Dünyaca ünlü sanatçıların ağırlandığı, geleneksel Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall Klasik Müzik Konserleri, Bahar döneminde Shakespeare ve Müzik başlıklı etkinliğe ev sahipliği yapacak. T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Türk Hava Yolları'nın desteğiyle gerçekleşen Albert Long Hall konser serisinde, William Shakespeare'in farklı oyun ve sonelerinden metinler arası kolaj yöntemiyle hazırlanmış Shakespeare Perisi adlı program 21 Mart Çarşamba saat: 19:30'da dinleyicilerle buluşacak.


Arkadaş Z. Özger şiir ödülünü alan Aynadaki Çürüme Narin Yükler'in ilk şiir kitabı. İlk kitaplara karşı bir ön yargı ile yaklaşılır. Acemiciliğin kırpılmış yanlarını görürüz en çok. Onlar üzerinden tartışır, eleştirir, bir iki cümle atarız ortaya. Perdeyi tamamen çekip sahneyi dolduranları apaçık görmek gerekir. Ve perdeyi çektiğimde gördüklerim hem acıtıcı hem de ümit vericiydi. Zamana dayalı bir içe dönüş hali olan Aynadaki Çürüme, dönüş yolculuğunda yaşanılanları, çoğalan bir acının çemberin içinden yahut kuyunun dibinden kulağımıza çalınan fısıltılardır. Duyduğumuz bu fısıltılar, dünyanın geçiciliğinden çok çürümenin sürekliliğini hatırlatır. Narin Yükler, bir hatırlatma notu bırakmış okuruna. Bıraktığı notunda çürüme, ayna, perde ve hafızadan oluşan bölümlerin, çizdiği yolun durak adlarıdır. Bir sonrası durağa ulaşabilmek için bıraktığı notu okuyabilmek, metnin alt yapısından bize göz kırpan tarihin, geçmişin, dilin ve Narin Yükler'in dünyasını tanımak gerekir elbet. Bir tarihin, bir geçmişin, bir dilin, bir insanın, bir yeryüzünün çürümesidir Aynadaki Çürüme. Ait olduğu yerden alıkonulan şeylerin tanıklığıdır biraz da. Coğrafyanın geçmeyen sancısının şimdisizlik halidir Narin Yükler'in şiirleri. Sancının büyümesi, ötekileştirilmiş, dışlanılmış bir geçmiş ve üzeri örtülmeye çalışılmış kanlı olayların yaşandığı yolun bitmeyişidir. Çünkü istenilen uzak ve sonsuzdur. Bu istek, gitmeye mecbur bırakır. Mecbur kıldırılmış bir gitmenin de kitabıdır aynı zamanda Aynadaki Çürüme. geçeceğine inanalım çocuksu bir telaşla. biliyorum, dönüş yolum yok. camdaki buharda yaşlanacağım. yalnızlığından, uçakla harap edilen yanlarımdan hiç. Ağrısını hissettiğimiz Aynadaki Çürüme, sadeliğin, özgünlüğün, imgenin abartılı fırçası değmemiş bir ilk yapıt. Şiirlerindeki bilgi ve birikimin yoğunluğunu hissettiriyor Narin Yükler. Şiirin edebi yüzüne zarar vermeden, naif ve kırılganlıkla başarıyor. Şiirlerin alt metnini sökebilmek için, detaylardaki inceliği kavramak ve tekrar tekrar okumak gerekir. Adını hep duyacağımız şairin zamanı üzerinden sıyırdığı ilk yapıtı, akıllarda yer edecek.


Jung Psikolojisi'ne giriş niteliğinde olan bu atölye, sanatı ve edebiyatı Freudyen, Jungçu, Lacancı ve başka birçok teorinin perspektifinde ele alan farklı yaklaşımları tartışacak.


Hasta yatağındaki annenin, oğlundan sanki bir rüyanın arasından, örtülü, sisli bir sesle istediği bu son arzuya, Şevki Bey'in Hal-i nez'imde acırsın sevgilim dinle beni şarkısıyla cevap veren, Halit Ziya Uşaklıgil idi. Aşk-ı Memnunun, Mai ve Siyahın büyük yazarı tiyatro, opera- operet ve dansın yanı sıra klasik Türk müziğiyle de yakından ilgiliydi. Küçük yaşta eser meşk etmeye başlayan Uşaklıgil, İzmir ve İstanbul'da musıki meclislerinde bulundu. Yazarlığının yanı sıra bestekarlığıyla da bilinen Ahmet Rasim ve piyano çalmasıyla da ünlü yazar Recaizade Mahmud Ekrem yakın dostlarındandı. Harf'ten ve Nota'dan dizisinde bu kez Uşaklıgil'in şarkılarına kulak vereceğiz. Yazarın Kırk Yıl adlı hatıratının yanı sıra Aşk- Memnu başta olmak üzere roman ve hikayelerindeki harflerde ve notalarda gezineceğiz. - Yer: Yapı Kredi Kültür Sanat Loca - Tarih: 28.04.2018 - Saat: 17:00


Edebiyatımızın en genç şairi denirdi ona. Türk şiirinin en üretken isimlerinden biriydi. 1953 yılına kadar çıkardığı kitaplarla gerçekçi bir şair görüntüsü veriyordu. Giderek İkinci Yeni şiirinin öncüsü ve en güçlü savunucusu olarak anılmaya başladı. Şiirlerinde cinsellik ve tarih ana temalar olarak belirdi. Çeşitli nesneleri, kent, sokak gibi olguları ayrıntılı bir kimlik kartı somutluğu taşıyanbir biçimde şiirleştirdi. Düzyazı şiirlerden aforizmalara harfleri, nesneleri ve semtleri sevmeye dek genişleyen çok kollu bir şiir ırmağıdır İlhan Berk. Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Araştırmaları ve Uygulama Merkezi'nin Yapı Kredi Kültür Sanat'ın ev sahipliğinde düzenlediği bu toplantıda Berk'in her şeye hayret ve sevgi ile bakan dünyasında bir yolculuğa çıkacağız ve genç şairimizin 100. yaşını kutlayacağız. - Tarih: 16.04.2018 - Saat: 18:30 - Yer: Yapı Kredi Kültür Sanat Loca - Katılımcılar:


İnsanın aynadaki yansıması en başından beri sanatçıların aklını başından almış, çok çeşitli uygulamalara konu olmuştur. Leonardo da Vinci aynayı ayna ressamın ustasıdır olarak tanımlar, İtalyanca çevirmenleri bunu zaman zaman ayna ressamın hocasıdır olarak yorumlamışlardır. Ayna bir yandan ressamın zihninin metaforik bir uzantısı, diğer yandan resme mekansal olarak katkıda bulunan önemli bir öğedir. Resimdeki ayna, bilmediğimiz ve o ayna olmasa göremeyeceğimiz bir durumu, bir açıyı görebilmemizi sağlamakta, resimsel gerçeklik üzerinde ikinci bir yanılsama alanı daha yaratmaktadır. Örneğin Rene Magritte, Çoğaltılması Yasaktır tablosunda yansımanın kendisini yanılsamaya uğratır. - Tarih: 02.04.2018 - Saat: 18:00 - Yer: Yapı Kredi Kültür Sanat Loca - Katılımcılar: Kemal İskender


Geçen Aralık ayında düzenlediğimiz Sazlı Cazlı Sohbet'te 50'li yılların Türkiye'sini konuşmuştuk. Bu akşamki sohbet de sazlı cazlı ama bu kez 60'lara uzanıyoruz: İki Yabancı, Anadolu Pop, Burçak Tarlası, Abidik Gubidik Twist, Ye-Ye, kırkbeşlikler, Deniz ve Mehtap, arabeskin ayak sesleri, hippiler, toplumcu halk ozanları, İspanyol Meyhanesi... Arka planda milli bakiye, çarpık sanayileşme ve gecekondulaşma, Almanya'ya işçi göçü, İnönü koalisyonları, Demirel-Ecevit-Erbakan'lı yılların başlangıcı, TİP'in yükselişi... Dünyanın batısından doğusuna kaynayan bir isyan kazanı haline geldiği 60'lar, Türkiye için iki askeri müdahale arasına sıkışmış bir rönesans denemesiydi. Derya Bengi, Naim Dilmener ve Murat Meriç, Bengi'nin YKY'den çıkan 60'lı Yıllarda Türkiye: Sazlı Cazlı Sözlük Dünya Durmadan Dönüyor kitabından hareketle, dönemin siyasal ve kültürel ruhunu şarkılar eşliğinde tartışacaklar. - Tarih: 03.04.2018 - Saat: 18:30 - Yer: Yapı Kredi Kültür Sanat Loca - Katılımcılar: Derya Bengi, Murat Meriç, Naim Dilmener


Daha çok İstanbul'u ve şehrin küçük insanını acısıyla-sevinciyle etkileyici bir biçimde kaleme alan Sait Faik Abasıyanık (1906 -1954), beş hikayesiyle İş Sanat'ta bir kez daha seyirciyle buluşuyor. Şehir Amber Kokacak adlı dinletide yazarın bu kez Müthiş Bir Tren, Havuz Başı, Balıkçısını Bulan Olta, Yüksekkaldırım, Serseri Çocuk ve Köpek başlıklı hikayeleri yer alıyor. Daha önceki hikaye dinletilerinde olduğu gibi hikayeler, eski bir radyo kayıt stüdyosunun canlandırıldığı sahne düzeninde, iç içe geçmiş dramatik bir akışla okunuyor.


kocu ağızların tahakkümüyle açılıyor ve yine onlar tarafından kısırlaştırılıyor. Birçoğu yaşlı, çağın gerisinde kalmış ve şiir dilleri artık günümüzü titretmeyen ya da akademilerde kendilerine yer kapmış şairler her şey üstüne fikir belirtiyorlar. Şüphesiz, sezgileri açıldıkça ve tecrübeleri genişledikçe sanatsal zihnin sürekli fikir belirtmesi doğal; ama yazık ki, bu fikirlerin çoğu aşırı yanlı, tek-boyutlu, yaşanılan ülkeyi ve dünyadaki sanatsal gelişmeleri görmeksizin yapılıyor. Tam da burada bunlara karşı kendi sanat algımla, dünyadaki sanatsal gelişmelerle, Türkiye'deki bağlamla yanıt vermek istiyorum. Lakin, ardından -kastettiğim nokta tam da bu- o insanlar da emekçi, bir kesimin şiirini temsil ediyorlar diyorum. Onlarla fikir tartışmasına girerken, konuların başka taraflara çekilmesini ya da başka insanların ortaya atlamalarını istemiyorum. Onlara saygı duyuyorum, fikirlerine kısmen katıldıklarım da oluyor hatta. O noktada, bir kafa karışıklığı yaşıyorum. Bu anlamda, Türkiye'de çeşitli sanat akımlarına dahil birçok sanatçının var olmasını ve ülkenin sanatsal açıdan zengin bir potansiyeli sahiplenmesini arzu ederken, halk çoğunluğunun sanatı içselleştirecek varoluşluğu da taşımadığını fark ediyorum. ''Yalnız'' sözcüğünü daha doğru dürüst yazamayan, ''-de, -da'' eklerini ayıramayan, her gördüğü dizemsiyi Cemal Süreya'ya ait sanan insanların fazlalığı teşkil ettikleri zeminde, sanatçılar da çıtayı yükseltmeye çalışırken hayli zorlanıyorlar. O minvalde bile, sanatla uğraşmak artı bir görev halini alıyor. Mevcut durum ayrı bir sınıfsallığa da tekabül ediyor. Ülkenin hali nasılsa, sanatçı ortalaması ya da temsilcileri de -maalesef bilinç düzeyinde yenilikçi, modern gibi görünseler de- gerek oluşturdukları yapıtlarında gerek bilinçdışı durumlarda halkın kendiliğine dönüşüveriyorlar. Velhasıl, bilinçdışı neyse, sanatın çerçevesi de onun etrafında şekilleniyor ve baskılanmalardan öz-varlığını oluşturuyor. İyi sanatçılar sanat çevresine bil'-e rağmen', yaptıkları işlerin farkında olarak, büyük bir birikimle ve cesaretle geleceğe yöneliyorlar, şimdiyi çok-parçalı yaşıyorlar. Ülkemizde erkek-egemen algı, erkek gözüyle konulara bakış hakim yahut kadınların yaşadıklarını/hatta, yaşayamadıklarını görmezden gelerek cinsiyetleri nötr hale getirmek isteyen insanlar, sanatçılar var. Bir şeyi nötr yapmak demek -Türkiye bazında ikinci bir parantez açarsak- sistemin dili neyi temsil ediyorsa, istenileni çaktırmadan ona dönüştürmek demektir. Örneğin, bir yerlerde ''kadın şair'' demeyelim, direk cinsiyet belirtiyor, ''şair kadın'' diyelim ya da niye kadın sözcüğünü kullanıyoruz, sadece ''şair'' başlığı yeterlidir diye bir ifade görürseniz, bilin ki orada kadınlığın, kadın dilinin, dişil oluşluğun ifade biçimlerine dair gelenekçi bir müdahale var demektir. Nitekim, dünyada sanatçılara yahut entelektüellere baktığımızda, kendilerini anarşist-Taoist, feminist, lezbiyen vd. diye tanımlayabildiklerini görürsünüz. Tanımlamak demek, sınırı koyabilmek, mücadeleni verebilmek, dilini kurabilmek ve onunla var olurken, özneye karşı yeni bir post-özne olabilmektir. Yoksa, herkes aynı dili konuşsun, herkes kendisini tektipleştirsin, şairse şairliğini bilsin, önüne arkasına ıvır zıvır takılar getirmesin demek, mono-faşizmdir. Kim hangi tecrübeyi yaşıyorsa, hangi problemlere sahipse, hangi çağın taşıyıcısıysa, kimin zihni nasıl tetikleniyorsa o anlamda sanat yapabilmesi yegane özgürlüktür. İnsanlık bir gün bir olacakmış, umut hep varmış, edebiyat edebiyatmış da önüne kadını, feminizmi gelmezmiş demek, hangi dünyada, hangi çağda, -hele hele- hangi ülkede yaşadığını bilmemezliktir ki, bu ifadeler çoksesliliğin, melezliğin olduğu bir yerde varlıklarını yitirir. Zaten, Türkiye'de çoğu sanatçının, sanat alımlayıcısının, eleştirmenimsinin de bunları görebilecek temsillerinin olmadığını, olanların da ya konuları görmezlikten geldiklerini ya da yerlerini korumaya çalıştıklarını söyleyebiliriz. Haliyle, ülkede ve kapitalizm düzeyinde sistemin nasıl çalıştığının görülmesi açısından, bazı hakikatlerin gün yüzüne çıktığı durumlara sıkça maruz kalabiliriz. Bahsi geçen durumlardan birini yaşamanın şaşkınlığını, yoksa farkındanlığını mı demeliyim, hakikatin ışıması anlamında aktarmak isterim. Visegrad topluluğu kapsamında, dört ülkenin kültürel etkinliklerinin özellikle sinema üstünden iletildiği ''Orta Avrupa Filmleri Festivali''ne gittim. İzmir Mimarlık Merkezi'nde gerçekleştirilen festivalde, fuayede, dört ülkenin sanat galerilerindeki ve güzel sanatlar akademilerindeki görsel çalışmalar yer alıyordu. Hepsini heyecanla inceledim. Nitekim, Türkiye'de olduğunu zannettiğimiz sanatla, dünyada gelişim gösteren sanat arasında farklar var ya da otantiklik düzeyinde başka coğrafyaların, kültürlerin sanatlarını görmek insana vizyon sağlıyor. Orada dikkatimi çeken yapıtlardan biri de, muşamba baskıya aktarılan bir fotoğraftı. Bratislava Güzel Sanatlar Akademisi kapsamında sergilenen ve Agnes Eva Molnar'ın ''Kendini Bilen Beden'' (2016) serisine ait olan bu fotoğrafta, şişman kadın nü poz vererek, önündeki küçük tuvale fırçasıyla dokunuşta bulunuyordu; bunu yaparken de eli tuvale doğruyken, yüzü bize doğru dönüyordu. Fotoğrafta yakaladığım en heyecan verici ayrıntı, küçücük tuvalde, netliği bozulmuş ve soyut fırça darbeleriyle aktarılmış görselin, Gustav Courbet adlı ressamın ''Dünyanın Kökeni'' (1866) çalışması olduğunu fark etmemdi. Üzerinde kılları olan bir vajinayı yakın planda resmeden -ki, vajina da bir figürdür- ressamın mevcut eseri, dünyanın kökenine, toprak anaya, Gaia'ya giden bir ilksellik barındırırken, yapıldığı dönemde de (19. yy) hayli ses getirmiş, tepki toplamıştı. İşin ilginç tarafı, bu tabloyu Halil Şerif Paşa adlı bir Osmanlı paşasının koleksiyonuna almasıydı. Tüm bu bağlantıların, 21. yüzyılda, İzmir'den Slovakya'ya uzanan bir süreçte, kadın bedeni ekseninde modernleştirilmiş olması ilgimi çektiği içindir ki, çalışmanın fotoğrafını, güzel sanatlara hazırlanan öğrencilerim için açtığım sayfaya koydum ve dünyadaki gelişmeleri -bilhassa sanat ekseninde- takip etmeleri gerektiğini önemle söyledim. Cinsellik, din, uyruk/etnik kimlik vb. konular üstüne de -bilhassa, ülkemizde- yeni eserler üretilmediğini eklemek istiyorum. Herkes Osmanlı paşalarını sadece sefere giden ''bre delüğganlularrrrr'' olarak biliyor. Ülkenin sanatçılarının bile tartışma başlıkları halkın ''kızzzzz, duydun mu; şair kadınmış, kadın şairmiş meğer'' dili düzeyinde gidiyor. Courbet adlı sanatçının tablosu göstergebilimsel ve sanatsal anlamda kimsenin dikkatini çekmiyor. Artık, neyi/nasıl algılayacağımızı da bilmiyorum ben. Hepimizi toptan yasaklayın gitsin.


Mustafa Özturanlı'nın son kitabı Dalgın Çocuklar Aranıyor Aşka 1994 yılının Nisan ayında çıkmıştı. Yirmi iki yıl sonra, 2016'nın Şubat ayında Yasakmeyve'den üç kitabı birden çıktı: Dörtçeker, Kerteriz Vbg. Vbg. Vbg. , Kurşunkalem Nüsha. nohut gibi şişerek geçiren o sait'e, Özturanlı dile getirdiği dizelerin ötesinde, imledikleriyle farklı bakış açıları sunuyor bize. Yapraklara, çiçeklere, martılara olağandışı bakarak benliğimizi kimi zaman doğaya kimi zamansa sadece kent hayatına, bir meyhaneye bırakıveriyoruz. Kitap dört ana bölümden oluşuyor: yasavul, gözetimevi, en iyisi güvercin, dalgın çocuklar aranıyor aşka. Bunların hepsi daha önce basılmış kitaplar. Dörtçeker bir açıdan bakıldığında toplu şiirler niteliğinde olmuş. Dalgın Çocuklar Aranıyor Aşka kitabın son bölümü. Aynı zamanda Özturanlı'nın 1994'ten bu yana basılan son kitabı. sana derya ortasında bir ev kuracağım. Deniz, iskeleler, balıklar, martılar ve en çok da İzmir tabii ki bu kitapta da yoğun bir şekilde kendini hissettiriyor. Kendi deyimiyle kendini değil kentini anlatan insanlardan Mustafa Özturanlı. Saatli Maarif Takviminin Pervazına adlı şiirde on iki ay nihavend şarkı, hicaz şarkı, hüzzam şarkı şeklinde çalınıyor kulağımıza şairin dilinde. Daha önce de belirttiğim gibi sürprizlerle dolu bir kitap bu. Her şiir teker teker çok fazla şey anlatıyor. Dinliyoruz, izliyoruz kekik kokuları eşliğinde. Sayfaların altında bulunan dipnotlar da ilgi çekici. Buralarda değişik, keyifli bilgiler veriyor şair bize. Şiirlerinde kullandığı bazı özel kelimeleri açıklamış. İzmir'e özgü kelimeler var bunların içinde.


Ayfer Tunç, büyük ses getiren romanı Dünya Ağrısı'ndan dört yıl sonra bu defa Aşıklar Delidir Ya Da Yazı Tura ile karşımızda. 1964'te Adapazarı'nda doğan Ayfer Tunç, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. 1989'da yayımlanan Saklı isimli ilk öykü kitabıyla Yunus Nadi Öykü Armağanı'nı kazanan Tunç, Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek adlı yapıtı ile de Balkanika Ödülü'nü kazandı ve bu kitabı 6 Balkan diline çevrildi. Diğer öykü kitapları Mağara Arkadaşları, Aziz Bey Hadisesi ve Taş-Kağıt-Makas'tır. Taş-Kağıt-Makas'ın içinde yer alan kısa romanı Suzan Defter'i 2013'te; Aziz Bey Hadisesi'ndeki kitaba adını veren eseri ise 2014'te bağımsız olarak yayımladı. Bu iki kitapta yer alan diğer kısa öyküleri, Kırmızı Azap ismiyle kitaplaştırdı. Sait Faik'in öykülerinden hareketle TRT için yazdığı Havada Bulut adlı senaryosu 2002'de, Orhan Kemal'in aynı adlı romanından uyarladığı 72. Koğuş adlı senaryosu 2010'da çekildi. Yazarın Kapak Kızı (1992), Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi (2009), Yeşil Peri Gecesi (2010) ve Dünya Ağrısı (2014) adlı romanlarının yanı sıra, Memleket Hikayeleri (2012) adlı anı-öykü kitabı, Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek (2001), Ömür Diyorlar Buna (2007) adlı yaşantı kitapları, Oya Ayman'la birlikte yazdığı İkiyüzlü Cinsellik (1994) adlı bir inceleme kitabı ve Harflere Bölünmüş Zaman adlı bir e-kitabı vardır. Ayfer Tunç yeni romanında arkadaşlığı, aşkı, sadakati, aile bağlarını, sırları, yalanları, umudu, acıyı ve kaderi sorguluyor. Ayfer Tunç ve Handan İnci ile, Tunç'un yeni romanı Aşıklar Delidir Ya Da Yazı Tura üzerine konuşacağız.


Konuşmacılar: Eray Canberk, Jale Özata Dirlikyapan. Edebiyatımızda 50'li yıllarda serpilmeye başlayan ve öykücülüğümüzü dönüştürüp yeni ve verimli bir edebiyat iklimi yaratan kuşağa, 1950 Kuşağı adı verilir. 50 Kuşağı'nın biçimsel arayıştan vazgeçmeden toplumcu-gerçekçi bir duyuşla yazan temsilcilerinden ve edebiyatımızın yaşayan çınarlarından Adnan Özyalçıner'in dergiciliği, edebiyat emekçiliği ve öykücülüğü, Özyalçıner'in de katılımıyla 14 Nisan Cumartesi günü TESAK'ta konuşuluyor. Moderatörlük görevini de üstlenen Hakkı Zariç'in 12 dakikalık belgeseliyle başlayacak olan söyleşide, Eray Canberk, Özyalçıner'in dergiciliğini, Jale Özata ise öykücülüğünü ve edebiyatımızdaki yerini ele alıyorlar. TESAK Konferans Salonu, 120 kişilik yer sayısıyla sınırlıdır. Davetiyeler, etkinlik tarihinden bir hafta önce TESAK Danışma'dan temin edilebilir.


TESAK Perşembe Edebiyat Konuşmaları bu sezonun yeni söyleşi dizisi. Her biri alanında uzman akademisyen, yazar, şair, tiyatrocu, felsefeci, editör, çevirmen ve araştırmacıların katılımıyla gerçekleşecek olan söyleşilerde her hafta bir edebiyat eserinin metin çözümlemesi, açıklama ve yorumlamalarla ele alınacak. Konuşmacıların seçtiği eserler arasında Fatma Aliye Hanım'dan Rimbaud'ya, Behçet Necatigil'den Lucretius'a, Bertolt Brecht'ten Oktay Rıfat'a, Leyla Erbil'den John Berger'a kadar edebiyatın usta yazar ve şairlerinin eserleri yer alıyor. 2017-2018 etkinlik sezonunda, Kasım-Mayıs ayları boyunca, her Perşembe saat 18.30'da TESAK'ta edebiyatla buluşacağız. TESAK Konferans Salonu, 120 kişilik yer sayısıyla sınırlıdır. Davetiyeler, etkinlik tarihinden bir hafta önce TESAK Danışma'dan temin edilebilir.


TESAK Perşembe Edebiyat Konuşmaları bu sezonun yeni söyleşi dizisi. Her biri alanında uzman akademisyen, yazar, şair, tiyatrocu, felsefeci, editör, çevirmen ve araştırmacıların katılımıyla gerçekleşecek olan söyleşilerde her hafta bir edebiyat eserinin metin çözümlemesi, açıklama ve yorumlamalarla ele alınacak. Konuşmacıların seçtiği eserler arasında Fatma Aliye Hanım'dan Rimbaud'ya, Behçet Necatigil'den Lucretius'a, Bertolt Brecht'ten Oktay Rıfat'a, Leyla Erbil'den John Berger'a kadar edebiyatın usta yazar ve şairlerinin eserleri yer alıyor. TESAK Konferans Salonu, 120 kişilik yer sayısıyla sınırlıdır. Davetiyeler, etkinlik tarihinden bir hafta önce TESAK Danışma'dan temin edilebilir.


Felsefede bir akıl yürütme yöntemi olan tümevarım, sinemanın doğası olan tek kareden perdedeki bütüne ulaşan yapıyla benzer niteliktedir. Sinemanın varoluşunu tamamlayan unsur ise Platon'un mağara betimlemesinde karşılık bulan ışıktan yansıyan gölgelerdir. Zaman ve mekan ışığın izdüşümü olarak sinemada karşılık bulur. Felsefi düzlemde sinemanın gerçekle ilişkisi bu düzlemde sorgulanagelmiştir. Bu konuşmada, Derviş Zaim'in İnsan-Doğa Üçlemesi, felsefenin temel konularıyla olan ilişkileri bağlamında değerlendirilecektir. TESAK Konferans Salonu, 120 kişilik yer sayısıyla sınırlıdır. Davetiyeler, etkinlik tarihinden bir hafta önce TESAK Danışma'dan temin edilebilir.


Film Günleri, Yeldeğirmeni Sanat'ta devam ediyor. Kadıköy Belediyesi, Kore Kültür Merkezi ortaklığı ile Kore sinemasından çeşitli örnekleri, Nisan ayı boyunca ücretsiz olarak Yeldeğirmeni Sanat'ta izleyicisiyle buluşturuyor. Oyuncular: Uhm Jung-hwa, Song Seung-heon, Ra Mi-ran. Yeon-woo bir otomobil kazasında ölen başarılı bir kadın avukattır. Öbür dünyada uyandığında, bir hata yapıldığını ve aynı adlı bir yaşlı kadın yerine kendinin öldüğünü anlar. Hatayı gizlemek amacıyla, sadece bir ay için, ondan yine hatayla öldürülmüş bir ev kadını olarak yaşaması istenir. Kendini zor bir ergen kıza ve çok bilmiş 6 yaşında başka bir çocuğa sahip, sıradan bir memur olan Sung-hwan'la evli bulan Yeon-woo, tahmin edilemez bir şekilde değişmeye başlar. Film orijinal dilinde ve Türkçe altyazılı olarak gösterilecektir. Senaryo: Duk-jae Jung-heo, Eun-kyeong Lee, Jang-ha Ryu, Jae-geun Yoon. Oyuncular: Minsik Choi, Kim Ho Jung, Jang Shin Young, Kim Kang Woo, Youn Yuh Jung, Lee Jae Eung. Film orijinal dilinde ve Türkçe altyazılı olarak gösterilecektir.


Hiç bitiremediğiniz, okurken, bitmesini hiç istemediğiniz ve her okumanızda ilk kez okuyormuş gibi yüzlerce yeni anlam keşfettiğiniz bir şiir kitabınız oldu mu? Elinizden bıraktığınızda, okuduklarınızı düşünerek gezindiğiniz, sonra içindeki satırları ezberleme telaşına düştüğünüz, sayfalarca konuşulabilecek konuların bir satırda aktarıldığı bilge kitaplarınız olmuştur mutlaka. 2016 Atilla İlhan Şiir Ödülü'ne layık görülen Abuzer Gülpınar'ın Tekin Yayınlarından çıkan Kira Kuşları kitabıyla benim de oldu. Türk şiirinin 1940 sonrası teorik çerçevesinin çizilmesinde, şiirin temel sorunlarını Doğu-Batı içeriğinde şekillenmesinde, Atilla İlhan'ın kendince bir alanı temsil ettiğini söyleyerek başlamak istiyorum yazıma. İlk kitabı Başım Kirazlı ile Cemal Süreya Şiir Ödülü'ne de layık görülen Abuzer Gülpınar; Kira Kuşları'yla bireyselliğin, özgürlüğün ve yaratıcı düşüncenin ortadan kaldırılışını, geçmişin yok edilişini, dil ve düşünce üzerindeki yozlaşmayı, bilimsel etkinlikleri, toplumsal sınıflara yönelik algıları, siyasi yapıların çelişkilerini, insan psikolojisinin yapısını ve bunun siyaset, eğitim, ekonomi, aile gibi kurumlarla ilişkisini ele alıyor. Bir edebi tür olan şiir, hiçbir dönemde 21. yüzyılda olduğu kadar derin bir değişime uğramadı. Bugün şiirin biçim ve içeriği derin değişimlere uğradığı gibi, ona yüklenilen işlevler ve ondan beklentiler de değişti. Çünkü yeni biçim ve anlatım anlayışı, yalnızca teknik bir tercih olmayıp şiire yüklenilen farklı işlevler ve şiirden beklentilerle doğrudan ilişkili. Örneğin modern şiir kuramları, şiiri artık belirli ve herkes için geçerli bir çözümü ortaya koyan bir tür olarak görmemeye başladı. Değişen yeni teknikle ve felsefesiyle kaleme alınmış modern şiir, en çok şiir içinde bir alt tür olan politik güdümlü şiirlerin değişikliğine neden oldu. Çünkü modern şiir anlayışı, temelde politik güdümlü şiirlerin temel özelliği olan, tek doğruyu ve tek gerçeği anlatma iddiası ile çelişmekte. Dolayısıyla modern şiir içinde artık ideolojik güdümlü bir şiirden söz etmek olanaklı değil. Çünkü geleneksel politik şiirler, bilgilendirme, doğrudan 'değiştirme', çözümler sunma olguları üzerine kurulmuştur. Bu şiirlerin kendilerine özgü sınırları, belli gerçekleri ve çözümleri vardır, dolayısıyla şiirler de herkesin o gerçeği ve çözümü benimseyerek değişmesi üzerine kurulmuştur. Oysaki modern şiir, kesin ve tek boyutlu bir gerçekliği reddeder. Bugüne kadar ideolojik güdümlü şiirlerin ancak içerik ve geleneksel düzleminde belli bir iletiyi aktarabileceğine inanırken, şimdi biçim öğesi de ön plana geçmeye başladı. İşte bu yeni yorum sayesinde felsefi şiirler, modern şiir türü içinde hem tehlikeye giren varlığını korudu, hem de şiir türüne yeni bir soluk getirdi. Felsefenin, sanatın ve edebiyatın konusu olan her şey artık şiirlerde yer alıyor. Kira Kuşları'ndaki Yaza Geç Kalmış Bülbül ve Uygarlık Bıkkınlığı bölümleri altındaki kümelenen şiirler böyle okunmalıdır. Bu şiirler toplumsal duyarlılıkla ilgili olmalarına rağmen politik güdümlü değildir asla. Bu tavır tüm şiirlere hakim. Bir yanlışlığa işaret etmekle yetinir, çözümler felsefeye bırakılmıştır. Şu dizeler bunu dile getiriyor: Ayna götürmeye gerek yok / Tomurcuk kalacak yaraya / Anlamımız orada bizi bekliyor. Abuzer Gülpınar; Kierkegaard, George Orwell, Franz Kafka, Freud ve Andrei Tarkovski felsefelerini şiirlerine taşıyor. Nasıl ki Franz Kafka eserlerinde endüstri toplumunda bireyin içinde bulunduğu hayata yabancılaşması ve bireyin hayatta değer yüklediği her şeyin önemini kaybetmesi ve sadece sanal bir varoluştan ibaret olması üzerinde durdu. İnsanın içinde bulunduğu bu sanal varoluş ve mevcut düzenin bireysel yabancılaşmaya neden olmasını aynı zamanda bu durumun bireye yansımasının eleştirisi ön plana aldı. İnsan bu mekanik sistemin içinde kaybolmuş bir şekilde yaşamakta, bunun yanı sıra sosyal hayatının olmaması durumuyla, meta fetişizmi ve onunla beraber gelen ekonomik sömürüyle ve dahası aile içi metaforlarıyla hesaplaşmakta. İşte bu yüzden felsefi şiir insanı merkez edinir. Felsefi şiirin en önemli özelliklerinden biri, insanı merkez edinmesidir. İnsanı merkez edinmek derken kast etiğim; insanı, kişi bütünlüğü içinde ele almaktır. İnsanı kişi bütünlüğünde ele almak ise, onun canlı olmalığının temel nitelikleri olan bir itki ve isteme varlığı olarak ele almakla birlikte, bir kişiyi o kişi yapan mizaç ve karakter özelliklerinin içeriğini oluşturan, o kişinin değerlere ve insan başarılarına bağlılığı içinde nesne edinmek anlamına gelir. İnsan, arzu ve isteme halindedir. Kira Kuşları çağrışımıyla başlı başına felsefi şiirsel bir söylemdir. İnsanlar bu dünyada kiracıdırlar, doğarak var olurlar, yaşarken konarlar, ölürken de göçerler. Yabancılaşma, ekonomik sömürü, meta fetişizmi, insanın değersizleştirilmesini farklı şiirlerde yer alan şu iki dize imgeliyor: Çocuk patiklerini sökerek örüyoruz kazağımızı, Kaf dağında Coca Cola tenekeleri. Kira Kuşları'yla şiir; konuşmanın yaratmak olduğu o asıl zamana dönüşür. Nesne ile ismi arasına giren bilinçli anlamları çoğaltır. Kendi dilini üreten yaratıcı gerilimli alan olan imge, sözcükler, sesler, renkler ve diğer katkılar şiirsel döngünün içine girer girmez bir dönüşüm başlatır. Anlamın ve iletişimin aracı oldukları gerçeğini yitirmeksizin sözcükler bir başka şeye dönüşürler. Şair felsefi söylemine başlar. Bu dönüşüm teknolojide olduğunun tersine, özgün doğallığı terk ediş değil ona geri dönüştür. Bir başka şey olmaktır:Kafka durmadan duvarları tırmanıyor / Kira kuşları çoğaldı. dizeleriyle gerçekten ve asıl olarak, o şeyin ta kendisi olmaktadır. Şiirsel yaratı zaten dile saldırı olarak başlar, şiirin içinde karşıt düşünceler barınır, tartışma vardır. Şiirsel sözcüğün dışında bir şeydir şiirsel imge; sözcüğün içinde barındırdığı ve ancak yüzeyde ortaya çıkarmasına izin verdiği bir durumdur. Öyleyse şiirsel imgenin bir doğrudanlık erdemi vardır. Şiirsel imgeden bir anlam çıkarabiliyorsak, bunu nesneyi düşünceye bağlayan çizeme borçluyuz. Çizem sayesinde şiirsel imge temel işlevinin iki önemli kutbunu birbirine bağlamayı başarır: bir anlam yaratmak, var etmek ve bu anlamı göstermek, sunmak. Başka bir deyişle şiirsel imgenin gücü hissedilen ile anlam arasındaki içkin bir bağlantıya bağlıdır. Ve bu nokta birbirlerini bitirip tüketmez, aksine birbirlerinin peşini bırakmayarak devamlı birbirlerine destek verip canlandırır. İmge bize hissedilen bilgiyi akılla kavranan bilgiye bağlama gücünü hatırlatır. Bu, hayal kurmanın ve hayal kurma çizimlerinin bir işlevidir artık. Kira kuşları imgesinde belki de mecaz olan kuş değil, kiradır. Uygarlığın doğaya hakim olması ile kuşların eskiden sahip oldukları doğaya şimdi kiracı olmalarıdır. Ev sahibi değişmiştir artık. Kuşlara acımayan, kuşları kiracı yapan anlayış, insanları da değersizleştirmiştir. Kafka ile Gregor Samsa'nın dönüşümüne gönderme yaparak, uygarlığın hepimizi bir böceğe dönüştürdüğünü anlatıyor şair. Gülpınar'ın şiirlerinde son derece yoğun ve karmaşık bir bilgisel ve anlatısal arka plan vardır. Bu arka plan üzerine sanki yörüngesinden fırlamış bir zihin tarihsel zamanı kırarak dairesel bir felsefi kurgu kurmaktadır. Öne çıkan en fark edilebilir imge arayış imgesidir. Birbirinden farklı zamanlarda yaşasalar da tüm insanlığın arayışlarının içinde bir kimlik ve ne lik problemi görünmektedir. Okur da, şairler ve yazarlar da bu problemin içindedirler. Modern bilinç düzleminde takip edilebilir bir yol kalmamıştır. Her bilgi ya da görüntü, hem kendi içinde bir gerçekliği işaret edebilmekte hem de bu gerçeklikler birbirlerini sürekli parçalayarak kesinsizlikte eşitlenmektedirler. Bu açık bir şekilde modern gerçeklik algısının yitimidir. Kontrol altına alınamayan içgüdüler, tutkular ve yerleşik alışkanlıklar nedeniyle insanın kendisine, kendi gerçek özüne yabancı hale gelmesi sürecini tanımlayan yabancılaşma kavramı felsefe ve sosyoloji tarihinde çok farklı anlamlarda kullanılmış ve diğer disiplinlerin de ilgilendiği bir kavram haline gelmiştir. Nitekim Kafka'nın söz konusu eserlerinde endüstri toplumunda bireyin içinde bulunduğu hayata yabancılaşması ve bireyin hayatta değer yüklediği her şeyin önemini kaybetmesi ve sadece sanal bir varoluştan ibaret olması üzerinde durmuştur. Tüm eserlerinde bu sanal varoluş ve mevcut düzenin bireysel yabancılaşmaya neden olması aynı zamanda bu durumun bireye yansımasının eleştirisiyle ön plandadır. Birey artık bu mekanik sistemin içinde kaybolmuş bir şekilde yaşamakta bunun yanı sıra sosyal hayatının olmaması durumuyla, meta fetişizmi ve onunla beraber gelen ekonomik sömürüyle ve dahası aile içi metaforlar ile hesaplaşmaktadır. Şu dizeler bizi Kafka'nın dünyasına götürüyor: Gül, terazide şimdi / /Toprak tohumdan emin değil artık/ Son kuyuları kullanma zamanı geldi. Kira Kuşların'da ilk bölümde kümelenmiş olan erotik şiirler bize Freud'un haz ilkesini anımsatır. Elemden kaçıp haza ulaşmak ruhsal aygıta egemendir. Ancak dış dünyanın etkisi ile sonuç her zaman haz ile bitmez ya da haz törpülenir. Bu durumda gerçeklik ilkesi devreye girer. Haz ilkesinin bize dayattığı gerçekleşecek gibi değildir, ama yine de insan bir şekilde bunu gerçekleştirmeye yaklaştırma çabasından vazgeçmemelidir. İdden gelen ve Üstbenin isteği ile benin baskıladığı cinsel içgüdüler, libido ekonomik bir şekilde kullanılarak tatmin edilmelidir. Tenin iktidarı ile söylenilmek istenilen bu olsa gerek: Tenin iktidarı başladı / İğneden kaçar yama / Bir elmaya kırk taş. Freud, toplumların da bir üstbeni olduğunu söyler. Buna kısaca kültürel üstben der. Bu kültürel üstben de bireysel üstben gibi vicdani korku ve cezalandırma ile bastırılan taleplerin gerçekleşmesine izin vermez. Oysa id üzerinde sınırsız bir hakimiyet mümkün değildir. Daha fazlasını istemek, daha katı baskılamak ya nevroza ya da bireyin mutsuzluğuna yol açar. O yüzden üstbenin katılığının yumuşaltılması gerekir. Teklifsiz Dil şiiri kültürel üstbenin yumuşaltılması gerekliliğini anlatıyor: Soyun! Hangi ayna hatırlayacak bizi / Mührü kırılsın tüm hücrelerin. Abuzer Gülpınar, kentlerde yaşanan duvarların arkasında ne olduğunu bilmeyen, merak dahi etmeyen, bütün zamanları devler tarafından programlanmış bir toplum tablosu çizmiş. George Orwell'in 1984'ü, gibi bir ruh halinin dile getirilmesi ve bir uyarı niteliğiyle nasıl yazmışsa o da 1984 şiiriyle bize, bu umudun ancak, bugün tüm insanların karşı karşıya oldukları tehlikenin, bireyselliği, aşkı, eleştirel düşünceyi tümden yitireceği gibi, bunun ayırdına bile varamayacak bir otomatlar toplumu olup çıkma tehlikesinin farkına vararak kavranabileceğini:Yüzyılın tüm gürültüsü beynimde / güçlü ellerden düşen çekiç hala yerdedir diyen dizeleri ile dile getirir. İnsan, etik değerlere ve insan başarılarına itikat edebilen bir varlıktır, ama aynı zamanda göz ardı edebilen bir varlık da. Kişisel çıkar ve itkileri nedeniyle. Bu nedenle, etik değerlere göz yumabilen insan, sıradan insandır diyen. Onu ya kişisel çıkar yönlendirir ya da itkileri. Buradan hareketle, sadece insan itkilerini betimleyen şiire, sıradan insanın şiiri diyorum. Buradan bakıldığında, felsefi şiir için önemli olan, sıradan insan değil, etik değerlere ve insan başarılarına itikadı olan insandır. Bu görev de, tek tek insanları birbirleriyle libido aracılığı ile bağlı bir topluluk halinde birleştirmektir. Ama insanlığın uygarlaşma süreci ile bireyin gelişme ya da yetişme süreci arasındaki ilişkiyi ele alacak olursak, fazla bocalamadan bu ikisinin doğalarının birbirine benzediğine, hatta değişik nesnelerde izlenen aynı süreç olduğuna karar veririz. Eric Berne'ün dediği gibi Oyunlarla yaşarız. Eric Berne'ün klinik çalışmalara dayanarak yazdığı İnsanların Oynadığı Oyunlar'la ilişkilerin psikolojisi ve davranış kalıpları hakkında çığır açmış bu kitabında Bern, bireylerin içinde bulundukları ego durumlarının birbiriyle etkileşimini incelemiştir. Bu kişiler arası etkileşimlere transaksiyon; günlük yaşamda sürekli olarak ortaya çıkan ve yinelenen belirli transaksiyonlara da oyun adını vermiştir. Denediğimiz, oynadığımız ya da oynamaya zorlandığımız bu rolleri keşfettiğinizde insanlarla ilişkilerinizdeki bilinçdışı manevraları ve gizli taktikleri çözebilir, birlikte bir dakika ya da bir ömür geçirdiğiniz kişilerin gerçek benliklerini tanıyarak eylemlerinizi ve tepkilerinizi duruma göre ayarlamayı öğrenebilirsek kolektif bilinçle hareket edebiliriz mesajını vermiştir. Transaksiyonel analizde yer alan psikolojik bir kuram olan Dramatik üçgen'i ilk olarak Stephan Karpman tanımlamış. Dramatik üçgen, farkında olarak veya olmadan oynadığımız psikolojik bir oyun olarak açıklamış, insanın olduğu her yerde bu oyun oynandığını söyleyerek. İnsanın bu üçgende kurtarıcı, suçlayıcı, kurban rolünü üstlendiğini söylemiştir. Dramatik üçgeni biraz daha açarsak, bu oyunda işlevsel olmayan davranışlar var. Kişi, çocukluk yıllarında çevresindekileri izleyerek hayatta kalma amacıyla bir takım davranışlar ediniyor. Dramatik üçgendeki roller; burada ve şimdi yerine, geçmişteki durumlara tepki. Her psikolojik oyunda da oyuncular bu rollerden birisini alarak kendilerine değer verilmesini sağlamaya çalışıyor. Bu olumlu gibi görülen davranış şekli aslında kişiyi zayıf bırakıyor. Kurtarıcı rolü; fedakarlık düzeyi yüksek olan, etrafındakilere yardım etmek isteyen kişilerin üstlendiği bir rol. Farkında olarak ya da olmayarak takdir görmek, kendini sevdirerek değerli hissetmek amaçlanıyor olabilir. Ayrıca bir başkasının acıları ile ilgilenmek kendi acılarını hissetmekten daha kolay gelebilir. Kurban rolünü seçen kişi, kendini zayıf, güçsüz, aciz, başkalarına muhtaç hissedebilir veya öyle hissettirerek, Ben yapamıyorum, beceremiyorum diyerek sorumluluktan kurtuluyor. İşyerlerinde bunun karşılığını Bütün işler bana kaldı, Bu kadar işi ben nasıl yapacağım, Yeterli değilim, işimden olabilirim gibi cümleler kuran çalışanlarda görülebiliyor. Suçlayıcı rolünde ise suçu, hatayı başkasının üzerine atma durumu var. Çünkü Sen sorumlusun, sen suçlusun demek, Bende bir sorun var demekten çok daha kolay. Kimseye hayır diyemeyip her işi üzerinize aldıktan sonra kişi, kolayca kurban daha sonra da suçlayıcı rolüne geçebiliyor. Kurtarıcı, kurban ve suçlayıcı aynı kişi olabiliyor, o zaman bu oyunda üç rolün söz konusu olduğunu söylüyorsa bu dünyada yaşayan insanlarda: Kurtarıcı, suçlayıcı, kurban kim? Sorusunu her zaman sormalıydılar birbirlerine. Kira Kuşları'ndaki şiirler de kurtarıcı, suçlayıcı, kurban olarak düşünülebilir belki. Hangi şiirin hangi rolü üstlendiği bulmak ise okurun işi. Kira Kuşları'nda yer alan şiirler birbirlerinden bağımsız birer bütün olmalarına karşın, birbirleriyle ilişki içindedirler ve ortak bir simge evreni ve/veya ortak kişiler etrafında örgütlendiklerinden, birlikte bir bütüne varırlar. Şiirlerde işlenen olaylar, kronolojik bir çizgisellik arz etmezler. Yazar, bu şiirlerde kendisini gizler ve okuru anlatıcıyla baş başa bırakır. Bu şiirlerde felsefe, öykü, tiyatro, sinema gibi şiir dışı türlerin olanakları kullanılmış, anlam geriye itilmiş ve parçaları birleştirme işi genellikle okura bırakılmıştır. Kitapta benimsenen estetik anlayış, Apollonca, kusursuzluğa yönelen bir estetik değil, okurda tamamlanmamışlık, bitmemişlik hissini uyandıran bir estetik anlayıştır. Kitabın ilk bölümü olan Yaz Hançerlendi bölümüyle belki de bir yaz aşkının sonunda günümüz kadınının parçalanmışlığını vurguluyor: Artık cennetin gölgesi yok duvarımda / Bir gül masalı durmadan kanar gecelerime / Kalbimde Orta Çağ ısrarı / Mart hançerlendi içimde dizeleriyle Lilith efsanesinin yazıldığı yüzyıldan beri çok şeyin değişmesiyle birlikte kadına bakışta hiçbir şeyin değişmediğini söylüyor. Böylece geleneksel olanla güncel olan bütünleşerek hiçbir umudun kalmadığı bir dünyayı gösteriyor. Kadına atfedilen Şeytan Kadın-Lilithın imgesini bugünde hatırlatarak günümüz yaşamını belirleyen kesintisiz devinin, etkinlik, stres ve huzursuzluk, bu huzursuzluğun içinde yaşamımıza egemen olan iletişimsizlik ve yabancılaşma, medya ve teknolojik dünyasının giderek yaşamımızı yönlendirerek bizleri duyarsızlaştırma, yıkım ve savaş sahnelerini, ölüm ve cinayet haberlerini izleme tutkusu, duyuların dumura uğradığı bir dünyada erkek ve kadın ilişkisinin doğal bir biçimde yaşanmadığından, bir tür sapkınlığa dönüşmesi, şiddet dolu erkek egemen bir dünya ve bu şiddeti körükleyen kötülüklerin kaynağı olan Şeytan Kadın- Lilith'ı anarak:Ne mutlu ki Lilith hala yaşıyor, öldürülememiştir dizeleriyle hem medyanın hem de ilerleyen teknolojinin egemenliğinde giderek duyarsızlaşan bu dünyada kadın ve erkeğin birlikteliğinin yalnızca bir yıkıcılığa dönüştüğünü anlatarak kendi iç sesleriyle hesaplaşıyor. Her kelimeyi duymuştu, fakat ne tuhaf, hiç canı acımamıştı. diyen Zweig' gibi adeta içi bulanıyor. Şiir sadece estetik bir heyecan uyandırmakla kalmayıp, belli bir düşünceyi de iletebilmeli. Kurtarıcı rolünü üstelenen Abuzer Gülpınar gibi şairlere felsefi bir göz'ün ürünü olan Kira Kuşları gibi kitaplara dün olduğundan bugün daha fazla ihtiyaç var. Abuzer Gülpınar, Kira Kuşları, Tekin Yayınevi, Ağustos 2017, s:62.


Şair, gazeteci, oyuncu ve çevirmen Ülkü Tamer, 81 yaşında hayatını kaybetti. Bodrum'a bağlı Turgutreis Mahallesi'nde yaşamını sürdüren Tamer, geçirdiği rahatsızlık nedeniyle evinde yaşamını yitirdi. Güneş Topla Benim İçin isimli şarkının da söz yazarı Tamer'in cenazesinin, yarın Turgutreis Merkez Camisinde kılınacak cenaze namazı sonrası Gümüşlük Mahallesi'ndeki mezarlıkta toprağa verileceği öğrenildi.


Tüyap Tüm Fuarcılık Yapım A. Ş. tarafından, Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliğiyle hazırlanan 23. İzmir Kitap Fuarı, 14-22 Nisan 2018 tarihleri arasında her zamanki yerinde Uluslararası İzmir Fuar Alanı'nda düzenlenecek. Bu yıl 470 yayınevi ve sivil toplum kuruluşunun katılımıyla gerçekleşecek 23. İzmir Kitap Fuarı, yaklaşık 120 kültür etkinliğine ev sahipliği yapacak. Aralarında Gülten Dayıoğlu, Doğan Hızlan, Canan Karatay, Ahmet Ümit, İlber Ortaylı, Müjde Ar, Deniz Kavukçuoğlu, Canan Tan, Altan Öymen, Doğan Cüceloğlu, Cemre Birand, Arif Keskiner, Ataol Behramoğlu, Yüksel Pazarkaya, Mavisel Yener, Sinan Canan, Doğu Yücel, Behiç Ak, Ercan Kesal, Cem Yılmaz, Teoman, İrfan Değirmenci, Aytül Akal, Hikmet Anıl Öztekin, Oya Baydar, Kahraman Tazeoğlu, Ahmet Telli, Mine Soysal, İhsan Eliaçık, Sinan Meydan, İbrahim Kaboğlu, Mine Söğüt, Kemal Hamamcıoğlu, Ahmet Şimşirgil, İsmail Saymaz ve Hicabi Demirci'nin de bulunduğu pek çok değerli yazar, şair, oyuncu ve bilim insanı okurlarıyla buluşacak.


Oyuncu, yönetmen ve karikatürist Savaş Dinçel, 75. doğum günü nedeniyle Ataşehir Belediyesi Mustafa Saffet Kültür Merkezi'nde düzenlenen etkinliklerle anıldı. Ataşehir Belediyesi 9. Tiyatro Festivali kapsamında ilk olarak, Savaş Dinçel'in çizgileri ve Müjdat Gezen'in yazılarıyla hazırlanan Çizgilerle Nazım Hikmet sergisinin açılışı gerçekleştirildi. Açılışa, Savaş Dinçel'in yazıp yönettiği Uçurtmanın Kuyruğu adlı oyunun oyuncuları İlker Ayrık ve Aykut Taşkın da katıldı. Galeri MSKM'deki sergi 15 Nisan'a kadar gezilebilecek. Ayrık ve Taşkın, sergi açılışı sonrası gerçekleştirilen panelde ustaları Savaş Dinçel'i anlattılar. İkili son olarak da Uçurtmanın Kuyruğu ile MSKM'de sahne aldı. İlker Ayrık ve Aykut Taşkın, İnal Aydınoğlu Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen Savaş Dinçel'i Anma Programı'nda Savaş Dinçel ile tanışmalarını ve kendilerine olan etkilerini anlattı. İlker Ayrık, Uçurtmanın Kuyruğunda birlikte oynadığı Aykut Taşkın ile birlikte Müjdat Gezen Sanat Merkezi mezunu olduklarını belirtti. Ayrık, MGSM'de 4 sene eğitim aldıktan sonra, Savaş Dinçel ile Uçurtmanın Kuyruğu gibi bir oyunda çalışmanın kendileri için doktora ve master yapmak gibi olduğunu belirterek, Sadece bir oyunla bile Savaş Dinçel'in sanata, hayata ve insanlığa bakış açısı konusunda çok şey öğrendiğimizi düşünüyorum. Bugün buradaki oyundan sonra Şevket Çoruh'un Kadıköy'de kurduğu Baba Sahne'ye gideceğiz. Savaş Dinçel'in adının verildiği sahnede hem doğum gününü kutlayacağız, hem de onun anısına düzenlenen ödül töreninde Savaş Dinçel Ödülleri'ni sahiplerine vereceğiz dedi. Ayrık, MGSM'de hayatta görmeyi hayal bile edemeyecekleri büyük ustaların hoca olarak derslerine girdiğine dikkat çekerek şöyle konuştu; Benim ikinci, Aykut'un da birinci yılında Savaş Hoca okulu bıraktı. Dışarıda görüşüyorduk. 2007 yılında MGSM'de Müjdat Gezen, 45 kişilik sahneye Savaş Dinçel adını verdi doğum günü hediyesi olarak... Savaş Hoca o gün hem emekli olmuş, hem de sağlık sorunlarını atlatmıştı. Açılış oyunu olarak da 'Uçurtmanın Kuyruğu'nu seçmişlerdi. Biz de davet edildik. Oyunu Şehir Tiyatroları'nda 4 kere izlemiştim ve keşke ben oynayabilseydim demiştim. 6 sene sonra Savaş Hoca oyunda benim oynamamı istedi. Gerçekten inanamadım, hayal gibiydi. Birkaç gün sonra oyuna Aykut da dahil oldu.


Bu yıl üçüncü kez gerçekleştirilecek Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali, 11.12 ve 13 Nisan tarihlerinde İstanbul ve Çanakkale'de düzenlenecek. Festivalin bu yılki konusu 2018 yılının Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Troia Yılı ilan edilmesi üzerine Homeros, Troia, Destanlar ve Kahramanları olacak. Roman Kahramanları Dergisi ve Maltepe Üniversitesi öncülüğünde gerçekleşen etkinliğin düzenleyicileri arasında bu yıl Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi ve Çanakkale-Tübingen Troia Vakfı da yer alıyor. Roman Kahramanları İstanbul Edebiyat Festivali kapsamında 11 ve 12 Nisan tarihlerinde İstanbul'da gerçekleşecek etkinliklere Maltepe Üniversitesi, 13 Nisan Çanakkale programına ise Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi ve Çanakkale-Tübingen Troia Vakfı ev sahipliği yapacak. 2018 yılı festival başkanı, yazar, şair ve çevirmen Prof. Dr. Cevat Çapan ile Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şahin Karasar'ın açılış konuşmalarıyla başlayacak etkinliğin ilk oturumu Homeros ve Troia başlığıyla gerçekleşecek. Maltepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Betül Çotuksöken'in başkanlığındaki oturumda, Cevat Çapan, Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Hakkı Suçin ve gazeteci, yazar Prof. Dr. Haluk Şahin konuşmacı olarak yer alacak. İkinci oturum yazar ve şair Ercan Yılmaz'ın başkanlığında Homeros ve Destanlar başlıklı konuşmalar ile devam edecek. Oturumun konuşmacıları; yazar ve şair Dr. Aydın Afacan, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Sarı, Atatürk Üniversitesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Utku ve edebiyat eleştirmeni, yazar Erika Athanasiadou olacak.


Edebiyat tarihini dönemlere göre okumak her zaman en kolayıdır. Bu dönemler içinde bazı isimler kendilerini bilinçli olarak bir akıma/ gruba/ anlayışa dahil etmezler ve çizgilerinde ilerlemeyi seçerler. Çağdaş Türk şiirinin kendine özgü isimleri düşünüldüğünde akla ilk gelenlerden biri de şüphesiz Arkadaş Z. Özger.


Şair. 1984'te Adıyaman'da doğdu. Lisansını Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü'nde (2004), yüksek lisansını Maltepe Üniversitesi İnsan Hakları Anabilim Dalı'nda (2015) tamamladı. İlk şiiri 2009'da yayımlandı. Şiirleri; Varlık, Hürriyet Gösteri, Şiirden, Deliler Teknesi, Sincan İstasyonu, Mühür, Hayal gibi edebiyat dergilerinde ve bazı şiirleri İngilizce'ye çevrilerek Londra'da yayımlandı. Başım Kirazlı kitabım biraz aceleye geldi. Üzerinde bazı değişiklikler düşünürken ödül aldı, sonra hemen basıldı. Kültür Bakanlığı da alım yapınca apar topar ikinci baskıya gidildi. Düşündüğüm bazı değişiklikler 3. baskıya kaldı ancak. O yüzden Başım Kirazlı'da benim beğenmediğim bazı dizeler ve olmasa da olur iki-üç şiir var. İlk kitap olmanın eksikliklerini taşıyor. Zaten ilk kitaplar biraz böyle oluyor. Cemal Süreya Şiir Ödülü'nü aldıktan sonra yaklaşık altı ay şiir yazamadım. Daha doğrusu bir nevi şiir orucu tuttum. O zamana kadar çok rahat şiir yazıp her dergide yayımlıyordum. Ama büyük ödül size ağır bir yük getiriyor. Çünkü okur bundan sonra size daha farklı bakıyor. Bu ödülü almış birinden artık haklı olarak vasat şiir beklemiyor. Bu altı ay bunalımla da geçebilir kendini geliştirmekle de. Ben ikincisini seçtim. Özellikle felsefede bol bol okumalar yaptım, daha iyisini yazmak için. Bence her ödül yazdıklarından çok, yazacaklarına verilir. Bu özellikle genç şairler için geçerli. Bu yoğun okumalar ve çalışmalar sonucu Kira Kuşları ortaya çıktı. Kira Kuşları bu bakımdan istediğim bir kitap oldu. Her bölüm bir bütün oluşturuyor. Her bölümdeki şiirler birbirinin devamı gibi bile okunabilir. Sonra her şiirde de bunu yapmaya çalıştım. Dizeler ve bölümlerin her birinin bir anlam adası olması için çalıştım. Kira Kuşları'ndaki şiirler, birbirlerinden bağımsız birer bütün olmalarına karşın birbirleriyle ilişki içindedir. Ortak bir evren etrafında örgütlendiklerinden birlikte bir bütüne varırlar. Yeni yazılan şiirlerde dizeler, bölümler keyfi bir şekilde yapılıyor. Bir mantığı yok yani. Bu da bahsettiğiniz kusurun ortaya çıkmasına neden oluyor. Özdemir İnce, İmge ve Serüvenleri yazısında imgeleri yapılış ve oluşum açısından üçe ayırır: somuttan somuta, somuttan soyuta, soyuttan somuta. Burada soyuttan soyuta imge olmayacağını söylüyor. Gerçekten de böyle imgeler çok tatsız oluyor. Şiir her şeyden önce dilsel bir yapıdır. Dil ise mutlaka bir anlam içerir. Bazı İkinci Yeni şairleri bu yanlışlığa düştü. Günümüzde de bu yanlışı devam ettirenler var. Her şiirin bir bağlamı, bildirisi, bağlantısı, düzgüsü olmalıdır. İkincisi, günümüz şiirinde sıkça psikolojik laflara rastlıyoruz. Psikolojik tahliller yapmak, felsefi sözler söylemek şairin işi değil. Kanımca bu psikolojik lafları şiirin vasatlığını kapatmak için yapıyorlar. Bu psikolojik lafların altında düpedüz bir arabesklik var çünkü. İmge salatasının nedeni, soyuttan soyuta zorlama imgeler ve psikolojik laflardır. Ben bu ikisinden de uzak kaldım hep. Sadelik buradan geliyor. Tarkovski sadeliğin ihtişamından bahseder. Onun filmleri böyledir mesela. Sadelik basitlik olarak algılanmamalı. Sanatta en zor yapılan şeydir sadelik. Tarkovski'nin filmlerini bir defa izlemekle anlamak orada kalsın, özet bile yapmak çok zor. Sadedir, mütevazıdır; ama derin bir anlam denizinde kaybolur insan. Sade görülen şiirlerim de felsefe, sinema, mitoloji, psikanaliz ile yoğrulmuş şiirlerdir. Bu alanlarda az çok bilgi sahibi olmayan belki kendince bir anlam çıkarır, ancak tam olarak anlayamayacaktır. Benim için imge kısaca nesnel gerçekliğin zihinsel tasarımıdır. İmge modern şiirin ayrılmaz parçasıdır. İmge şiirin soluğudur. Ancak savruk ve yığma imgelerden uzak durmak gerekir. Yine imge şiirsel mesajı özgün biçimde vermeli, kalıp imgelerden kurtulmalıdır. Çünkü günümüz okuru ancak Garip şiirini anlayacak seviyede. Yine o dönemin öncesinden ve sonrasından kalma politik şiirlerin de Garip şiirinden bir farkı yok. Sadece biri günlük hayatta karşımıza çıkan her şeyi şiire taşımış, diğeri ise ideolojik şiirler yazmış. Ancak İkinci Yeni şairleri ile şiir doğru bir yola girmiş. Onların da bir takım yanlışlıklara düşmesi nedeniyle İkinci Yeni'den sonra şiir tekrar yolda kaldı. Şimdi günümüzde genç şairler tarafından yeni bir şiir yazılıyor. Bu şiirin okuru çok az. Ama bu bence çok önemli değil. Önemli olan geleceğe kalacak iyi bir şiirin yazılmasıdır. Kültür endüstrisi tercihini romandan yana yapsa da iyi öykü ve romanın da okuyucusu son derece az. İyi felsefe, sinema, psikoloji kitaplarının da okuyucusunun az olduğu gibi. İoanna Kuçuradi'nin Kant'ın, Freud'un kitapları her baskıda 1000 tane basılıyor ve ancak birkaç baskı yapabiliyor. Öte yandan ucuz popüler romanların ilk baskısı bile 200 bin basılıyor ve onlarca baskı yapabiliyor. Kısacası her alanda popüler ucuz eserler daha fazla okunuyor. Bu ucuz eserlere edebiyat demek bile hata. Çok bilinen yazarların bile okunmadığını görüyoruz. Shakespeare'nin tüm eserlerini okuyan birini görmek çok zor. Mevlana'nın bile tam metin Mesnevi'sini okuyan bulmak zor. Durum böyle olmasına rağmen bu iki isim herkesin diline dolanmıştır. Ben şiirden çok felsefe, sinema, mitoloji, psikanaliz kitaplarından besleniyorum. Kitaplığımdaki şiir kitaplarının sayısı bu dört alanın her birinden azdır. Şiirde çok seçiciyim. Kitaplığımda daha çok yabancı şairler var. Günümüzden 3-4, toplamda ise 25-30 Türk şairin kitapları var yalnızca. Oysa sadece günümüzde edebiyat dergilerinde, fuarlarda, çeşitli etkinliklerde boy gösteren 200'den fazla şair var. Hepsini takip etmek zaman kaybı ve gereksiz. Sadece iyi olanları izlemek gerekir. Bir yazar okunacaksa da bütün kitaplarının okunması gerektiğine inanıyorum. 15 kitabı olan bir yazarın, bir-iki kitabını okumak onun hakkında konuşmaya yetmez. Üç kitabını okumak bile ukalalık seviyesi olur ancak. O yüzden örneğin Nietzsche okuyacaksam Türkçeye çevrilmiş tüm kitaplarını alıp hepsini okurum. Ya da sevdiğim bir yönetmenin tüm filmlerini sırayla izlerim. Sadece iyi olanları okumalıyız. Zaten o kadar nitelikli kitaplar var ki, kötüye zaman bile kalmaz. Günümüz genç şairlerinden iyi bulduklarım, takip ettiklerim arasında; Harun Atak, Gonca Özmen, Azad Ziya Eren, Hıdır Işık isimlerini sayabilirim. Ve tabii bir de sizin gibi henüz kitabı olmayan, ama ileride iyi bir yere geleceğini düşündüğüm 2-3 kişi var. Dergilerde ve gazetelerin kitap eklerinde çıkan yazılara eleştiri demek yerine kitap tanıtım yazısı demek daha doğru. Çekememezlik, anlaşamamak, zıtlaşmak, kavga etmek nedense hep şairler arasında oluyor. Örneğin öykü yazarlarında böyle bir durum yok. Kimi şairlerin kavgalarına sosyal medyada hepimiz tanık oluyoruz. Tanıdığım her şairin kavgalı ya da küskün olduğu mutlaka birileri var. Hatta bazıları küskün olduğu şairlere yakın olanlara bile tavır alıyor. Ne yazık ki bu durum yazılan kitap tanıtım, eleştiri yazılarına da yansıyor. O yüzden şiir kitapları için yazılan yazılar en yanlış, nesnellikten uzak, en taraflı yazılardır. Yine bu durum edebiyat dergileri için de geçerli. O edebiyat dergisinin sahibi, editörü ya da çevresi ile iyi geçinmeyenlerin eserlerinin yayımlanması imkansızdır. Bu durum az çok tüm dönemlerde olmuş, ama hiçbir dönemde bu kadar olduğunu sanmıyorum. Tabii ki iyi dergiler de var iyi eleştiri yazıları da. Bunların çoğalacağına inanıyorum.