6 Aralık 1942'de Avusturya'da dünyaya geldi. Babası ve annesi henüz o doğmadan ayrıldı ve annesi daha sonra Peter Handke'ye adını veren Bruno Handke ile evlendi. Peter Handke 1944 yılında ailesiyle birlikte Doğu Berlin'e geçti. Ancak Berlin'in Ruslar tarafından abluka altına alınmasından hemen önce oradan ayrılmak zorunda kaldılar. On iki yaşına kadar, din ağırlıklı eğitim veren bir okulda okudu, sonra normal liseye geçti. Anne tarafından büyükbabası Slovak olduğu için küçük yaşlardan başlayarak bu kültüre ilgi gösterdi. 1961 yılında hukuk fakültesine girdi ve öğrencilik yıllarında yazmaya başladı. İlk roman denemesi olan Die Hornissen'in Suhrkamp Yayınevi tarafından kabul edilmesiyle birlikte eğitimini yarıda bıraktı. Bu romanın yayımlandığı 1966 yılından sonra Peter Handke yazarlık dışında bir iş yapmadı. 1971 yılında annesi intihar etti. Kendisini çok etkileyen bu olayı, Wunschloses Unglück adlı romanına konu edindi. 1972 yılında eşinden ayrılan Handke bu evlilikten olan kızını tek başına büyüttü. Yetmişli yıllarda Peter Handke hem kişisel görüşleri ve yaşam tarzı, hem de başkaldıran kişiliği nedeniyle fazlaca eleştiri aldı. 1973-78 yılları arasında Paris'te, 1978-79'da Amerika'da yaşadı. 1979'da Salzburg'a döndü. II. Dünya savaşı sonrasında deneysel edebiyatın önemli isimlerinden olan Peter Handke'in hem oyun hem de roman eserlerinde dil olgusu büyük önem taşır. Peter Handke kitapları tüm dünyada çok satanlar listelerine girmektedir. Yazar kitaplarında ifade yeteneği ve kelimelerle oynama becerisi postdramatik kurgunun mimarları arasına girmesini sağlamıştır. Peter Handke Mutsuzluğa Doyum kitabını annesinin intiharından sonra kaleme almış çaresizliğin en dip halini aslında hayatını bizlere sunmuştur. Yazar Peter Handke'nin Solak Kadın ve Kaspar isimli kitapları da dünya çok satanlar listelerinde yer alan kitaplarıdır.


2015'ten bu yana genç umut vadeden sanatçıları sektöre kazandırmak için çalışan Mamut Art Project için başvurular başladı. Bu yıl sekizinci kez düzenlenecek etkinlik, 30 Kasım'a kadar bağımsız sanatçıların başvurularını bekliyor. 1-5 Nisan 2020 tarihleri arasında KüçükÇiftlik Park'ta gerçekleştirilecek olan Mamut Art Project, kariyerlerinin başında olan genç bağımsız sanatçıların çalışmalarını destekliyor. Onları profesyonellerle aynı platformda bir araya getiriyor ve sanatçıların kendi iradeleriyle yürütebilecekleri disiplinlerarası bir paylaşım ve sergileme imkanı sağlıyor. Geçen yıl ilk kez gerçekleştirilen Mamut Portfolyo Günleri bu yıl da genç sanatçılara Mamut ekibiyle buluşma, portfolyolarını tartışma ve fikir alma imkanı sunuyor. İstanbul dışındaki şehirlerde düzenlenecek portfolyo günleri ile ilgili detaylar ise çok yakında açıklanacak. Mamut Art Project'in jüri üyeleri arasında Sabancı Üniversitesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarım Programı Koordinatörü, sanatçı ve müzisyen Selçuk Artut; küratör, yazar ve SAHA Derneği Direktörü Çelenk Bafra; sanatçı Aslı Çavuşoğlu; artSümer Galeri Kurucusu Aslı Sümer; OMM Odunpazarı Modern Müze'nin kurucusu ve koleksiyoner Erol Tabanca bulunuyor. Mamut'a başvurular 30 Kasım 2019'a kadar Mamut Art Project adresinden yapılabilecek.


Devlet Tiyatroları, Sabancı Uluslararası Adana Tiyatro Festivali'nin 21.'sini sanatseverlerin beğenisine sunuyor. Festivalde bu yıl yerli ve yabancı 31 oyun sahnelenecek. Sabancı Vakfı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Tiyatroları iş birliğiyle düzenlenen Devlet Tiyatroları-Sabancı Uluslararası Adana Tiyatro Festivali, 21'inci yılında seyirciyle buluşmaya hazırlanıyor. Türkiye'nin en uzun soluklu tiyatro festivali olan festival, her yıl olduğu gibi bu yıl da 27 Mart Dünya Tiyatro Günü'nde başlayacak ve 30 Nisan'da sona erecek. Dolu dolu bir programa sahip festivalin biletleri, 17 Mart Pazar gününden itibaren satın alınabilecek. Festival programı, Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt'un katılımıyla Adana'da düzenlenen basın toplantısında açıklandı. Festival programının duyurulmasının ardından Sabancı Vakfı tarafından kültür merkezine kazandırılan Sabancı Oda Tiyatrosu'nun da açılışı gerçekleştirildi. Adana Tiyatro Festivali, bu yıl yurtdışından 8 tiyatro, yurtiçinden ise 7 devlet tiyatrosu, 2 şehir tiyatrosu ve 14 özel tiyatronun katılımı ile toplam 31 farklı oyununa ev sahipliği yapacak. Festivalin açılışında Shaman Dans Tiyatrosu'nun Anadolu Aşk Efsaneleri adlı gösterisi sahnelenecek. Resital, dans gösterisi, tiyatro ve müzikal türlerini harmanlayan gösteri, Anadolu'nun yüzlerce yıllık zenginliğini aynı sahnede buluşturacak. Bu yıl Polonya'dan Romeo ve Juliet, Gürcistan'dan Julius Ceaser, İspanya'dan Şefler, Arjantin'den Mandragora Sirki, Özbekistan'dan Sultan Celaleddin, Kosova'dan Maskeliler, Azerbaycan'dan Hellados ve KKTC'den Kanatsız Güvercinler oyunları festivalde sahnelenecek. Duru Tiyatro Yüzleşme, İstanbul Temaşa Tiyatrosu İkinci Bahar, Tiyatro Adam Teftişör, Yolcu Tiyatro Kürklü Venüs, Semaver Kumpanya Madde 22, Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu Esaretin Bedeli, Antalya Devlet Tiyatrosu Godot'yu Beklerken'i Beklerken, İstanbul Devlet Tiyatrosu Elektra, Eskişehir Şehir Tiyatroları Scapin'in Dolapları, İstanbul Şehir Tiyatroları Karıncalar Bir Savaş Vardı ve Ankara Devlet Tiyatrosu Cimri, adlı oyunları ile tiyatroseverlerle buluşacak. Ayrıca Ankara Devlet Tiyatrosu Rumuz Goncagül ve İzmir Devlet Tiyatrosu Kantocu adlı oyunlarıyla Merkez Park'ta sahnede olacak. Toplumsal gelişme için sanatın olmazsa olmaz olduğuna inandıklarını belirten Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan, Kalıcı eserlerimiz arasındaki kültür merkezleri ve tiyatrolara ek olarak, Türkiye Gençlik Filarmoni Orkestrası ile gençleri müziğe yönlendiriyor; Metropolis Antik Kenti Kazıları ile kültür tarihimizi gün ışığına çıkarıyor; Sabancı Vakfı Kısa Film Yarışması ile her yıl farklı bir toplumsal sorunu sinemacıların gözünden gündeme taşıyoruz. Sanat alanındaki en uzun soluklu projemiz ise, bildiğiniz gibi Adana Tiyatro Festivali. Bizlere merhum Sakıp Sabancı'nın mirası olan, Vakfımızın doğduğu topraklarda başlattığımız bu festivali, bugün 21'inci yılına ulaştı. Sanatsal faaliyetlerin etkisi ancak uzun dönemde fark ediliyor ve bizler bugün Adana Tiyatro Festivali'nin ülkemiz tiyatro tarihinin önemli bir parçası haline gelmesinden çok mutluyuz. 20 yılda yüzlerce oyuna ev sahipliği yapan festivalin sahnesinde yer almak tüm grupların heyecanla beklediği bir deneyim haline geldi. Her yıl 1 ay boyunca sanatçısından seyircisine Adana'da herkesin kalbi tiyatroyla attı. dedi.


Yanılmıyorsam Sedat Simavi; Hürriyet'i kuracağı zaman şöyle demiş: Öyle bir gazete olmalı ki Hürriyet; kadınların ev işleriyle uğraşırken bir yandan, diğer yandan da okuyabileceği... Yani fazla bir ağırlığı olmayan, okuyanı fazla düşündürmeyen bir gazete. Ya da fazla düşünmeyenlerin okuduğu bir gazete! Tüm bunların, yani Sedat Simavi ve Hürriyet ile ilgili yazdıklarımın Kerime Nadir ile ilgisi; başlangıç itibarı ile Göksu Nurten'in anlattıklarında ama sonrasında yine onun Kerime Nadir'i anlattığı Hayal Odası'nda. Yazar, yani Göksu Nurten; her ne kadar kitabının ismini 'Hayal Odası' koymuş da olsa, hayal değil tamamı gerçek roman kahramanlarının. Nazım'dan Türkan Şoray'a ve Selim İleri'ye kadar kimler yok ki kitapta? Hepsi tüm canlılığı ile karşımızda ve böyle canlı kanlı gerçek kimlikleri de karşısında görünce insan, kurguya pek takılmak istemiyor. Kerime Nadir'in adını ilk duyduğumda, yıl 1980 yahut 81'di. 1982 olamaz zira annemle Ankara'ya bu iki yılda gittik. İlk kez Ankara'da ve bu yıllardan birinde kulağıma çalındı Kerime Nadir'in adı. Gazetelerde fotoromanların sayfa sayfa tefrika edildiği yıllardı. Kerime Nadir'in de adı, bu fotoroman isimlerinden birinin yazarı olarak geçmekteydi. Yine de hepsi o kadar! Ne okudum kendisini ondan sonra ne de adını doğrudan karşımda buldum. Ta ki Göksu Nurten'in bu tam bir İstanbul hanımefendisi kadın hakkında hazırladığı dosyaya kadar ve bu dosyayla; Kerime Nadir'i ne kadar ihmal ettiğimi, ne çok şey kaybettiğimi anladım. Türk sanat ve edebiyat dünyasının hatırı sayılır isimlerinin böyle bir isimle teşriki mesaide bulunmaması, elbette mümkün değildi bu arada. Her ne kadar Kerime Nadir hayatı boyunca sosyal / toplumsal olay ve düşüncelerden mümkün mertebe uzak kalmaya çalışıp, bunu da büyük ölçüde başarsa da; onu Barbara Cartland'tan ayırıp üstün tutan bazı özellikleri olduğuna inanıyorum? Neydi bu özellikler? Hiç kuşku yok ki bunların en can alıcısı; Kerime Nadir'in çevresinde güçlü ama çok güçlü bir edebiyatçı kadrosu vardı. Bunların da başını Nazım çekiyordu ve aynı zaman da sinemacı da olan Nazım; yazarın olası hatalarının önleyicisi gibiydi. Yerine göre inisiyatifi birlikte çalıştığı bu insanların tecrübesine teslim eden Nadir; böylece her ne kadar aşk romanı ağırlıklı bir edebiyatçı kimliğine sahip olsa da kendisini herkese okutmayı başarmış. Göksu Nurten Çakır; bu kitap için fazlasıyla performans ortaya koymuş. Selim İleri ve Kerime Nadir'in yeğeni Nejat Güney ile Kadın Eserleri Müzesi, Atatürk Kitaplığı arasında mekik dokuyan yazar, kitabın sonuna eklediği fotoğraflarla da; Kerime Nadir'e hak ettiği saygıyı göstermiş. Yazarın, yani Göksu Nurten'in kendi titizliği ise 'Hayal Odası'nı hayal olmaktan çıkarıp; itiraz edilemez bir gerçeğe dönüştürüyor. Göksu Nurten'in de Kerime Nadir gibi mücadeleci ve edebiyat / sanat adına bir şeyler ortaya koyma arzusu; yazarı tüm bu çalışmalar süresince kamçılayıp, keyiflendirmiş olmalı. Tekrar Kerime Nadir'e, onun eserlerine ve edebiyat dünyasındaki bir takım sorunlara dönecek olursak; böyle anlarda Kenan Işık geliyor aklıma. Kendisine bir daha acil şifalar dileyip ve bir an önce bir şekilde aramıza dönmesini umarak; onun sunduğu Kim Milyoner Olmak İster yarışmasındaki bir bölümü sizinle paylaşmak isterim. Belki de denk geldiniz; kim bilir: Kenan Işık bir gün, genç bir erkek yarışmacıyla ve yarışma sırasında sohbet ediyor. Konu edebiyata geliyor ve genç adam, yerli / Türk edebiyatçıları okumadığını söylüyor. Kenan Işık haliyle kızgın ama bunu belli etmemeye çalışarak soruyor: Neden? Genç erkek yarışmacı kem küm ediyor, doğru dürüst cevap veremiyor. Kimsenin böyle aptalca bir duruma düşmemesini dilerim, hiç olmazsa bundan sonra. Dünya edebiyatı bir okyanussa; Türk edebiyatı da bu okyanusun olmazsa olmaz denizidir. Kerime Nadir, bu denizde bir dalgadır. Dalgalı denizleri sevmeyiz pek ama deniz de dalgasız olmaz. O; bir dönem edebiyatımıza sağlam bir şekilde damgasını vurdu. Kendisini kabul ettirdi. Filmlerde rol aldı. Belki bizim gibilerin hele ki günümüz şartlarında yüzüne hiç bakmayacağı konularla yaptı bunu ama gırtlağına kadar siyaset / politikaya gömülmüş bir Kerime Nadir de nasıl olurdu; onu da düşünmek istemiyorum. En devrimci / toplumcu bilinen isimlerin bile aslında ağırlıklı olarak sıradan yaşamları vardır. Alışveriş yapılır, pazara gidilir, dişler fırçalanır, banyo yapılır, geçim sıkıntısı çekilir, tatile gidilir, aşk acısı çekilir, ihanete uğranılır, haramla helal birbirinden ayrılır ve bir gün göçüp gidilir bu dünyadan, tıpkı Kerime Nadir'in çokça kaleme aldığı gibi. O halde; niye karşı çıkıyor ve okumamak için direniyoruz ki onu? En devrimci / toplumcu bilinen isimlerin hayatında bile bunlar hakimdir ve bu sebeple Kerime Nadir'e daha çok zaman ayırmalıyız artık! Göksu Nurten Çakır, yıllar sonra belki yine bunu sağlıyor bize? Selim İleri kadar gerçekçi olalım ama onun gibi geç kalmayalım biz de; artık! Devrim bir masal gibi bu ülkede bugün ama Kerime Nadir, gerçek / gerçekçi bir romandır!


TÜYAP tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliğinde hazırlanan 38. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, 2-10 Kasım 2019 tarihleri arasında TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi-Büyükçekmece'de düzenlenecek.


Dünyanın ilk romanı olarak kabul edilen kitabın kayıp bir bölümü bulundu. El yazması kitap, eski bir derebeyin soyundan gelen bir kişinin Tokyo'daki evinde bulundu. Independent Türkçe'de yayımlanan habere göre; Genji'nin Hikayesi'ni 11. yüzyılda kaleme alan yazar Murasaki Shikibu, romanı yazdığı dönemde Japon sarayında nedimeydi. Kitap, Genji adında bir prensin hikayesini anlatıyor. Genji, yazarla aynı isme sahip Murasaki adlı bir kadınla tanışıyor ve sonunda evleniyor. Japon medyasına göre uzmanlar yeni bulunan el yazmasının gerçekliğini onayladı. El yazmasının 21,9 cm uzunluğunda ve 14,3 cm genişliğinde olduğu belirtiliyor. Genji'nin Hikayesi'nin orijinal versiyonunun yok olduğu düşünülüyor ama başka yazarlar hikayenin kopyasını çıkarmış. Uzmanlara göre ortaya çıkan yeni el yazmasının kopyasını Japon şair Fujiwara no Teika çıkarmış. Teika'nın kopyalarının, romanın mevcut en eski versiyonları olduğuna inanılıyor. Bundan önce yine Teika tarafından kopyalanmış 4 bölüm daha bulunmuştu.


TURGAY KANTÜRK: 1961'de İstanbul'da doğdu. 1980'den itibaren şiirleri ve yazılarıyla önemli dergilerde yer aldı. 1991'de ilk kitabı İlk Gibi Son yayımlandı. Aynı yıl ilk kitabıyla Behçet Necatigil Şiir Ödülü'ne değer görüldü. 1994'te ikinci kitabı Siyah Eşya yayımlandı. 1996'da iki kitap birden yayımladı; Şenol Yorozlu'nun desenleriyle Ay için Küçük Şeyler ve Öteki Sahne. 1997'de İlk Gibi Son'un ikinci baskısı ve Göl Felaketleri adlı şiir kitapları yayımlandı. Aynı yıl ressam İbrahim Çiftçioğlu ve tasarımcı Savaş Çekiç'le ortak Alfabe Meleği adlı çalışmayı gerçekleştirdi. 1999'da Seçme Şiirler'i yayımlandı. 2000'de Tuzak Kitap adlı şiirsel metinleri kitaplaştı. 1999-2004 yılları arasına TRT 2'de Okudukça adlı programı sundu. 2004'te kısa öyküleri Hayat Siyah Ölüm Beyaz yayımlandı. 2004'te Varlık'ta Selim İleri'yle birlikte Yaşar Nabi'nin Varlığı adlı seçkiyi hazırladı. Eski'z, Hamlet, No dergilerinin yayın yönetmenliğini üstlendi. 2005'te DNM başlığı altında toplamayı düşündüğü yazılarının ilk kitabı olan Yanlış At yayımlandı. 2011'de bütün şiirlerini içeren Peri Çıkmazı Bütün Sihirler 1991-2010 yayınlandı. 2017'de Ve Şah adlı 100 dizelik seçmesi ve Juliette Bastard'tan çevirdiği Saklanmak adlı çalışmaları NoKitap tarafından yayınlandı. 2019'da Övgüler Kitabı adlı yeni şiirleri yayımlandı. Şiirleri başta İngilizce, Fransızca, Sırpça ve İspanyolca olmak üzere birçok dile çevrildi.


planlanan MSKM Çağdaş Sanat Buluşmalarının ilki gerçekleştirildi. İstanbul Art Show Sanat Direktörü Yalın Alpay ve İstanbul Art Show Seçici Kurul Üyesi Dr. Fırat Arapoğlu, Ataşehir Belediyesi Mustafa saffet Kültür Merkezi'ndeki etkinlikte Leonardo Da Vinci'nin 500. ölüm yıl dönümünde sanatçının yapıtlarını, dönemindeki farklılıklarını ve bugüne bıraktığı etkilerini tartıştılar. Sanatseverlerin de yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte Da Vinci'nin eserleri üzerinden bölüm bölüm değerlendirmeler yapıldı. İlk etkinliğimizde Leonarda Da Vinci'nin eserleriyle hem Rönesans, hem de günümüz çağdaş sanat ve resmi arasındaki bağlantıları konuştuk. Da Vinci çağdaş sanatta en çok alıntılanan isimlerden birisidir. Hem etkinliğimize gelen sanatseverlere hem de Ataşehir Belediyesi yetkililerine teşekkür ederim dedi. MSKM Çağdaş Sanat Buluşmalarının ilk konuğu olan Dr. İstanbul Art Show Seçici Kurul Üyeliği yapıyor. Da Vinci, çok iyi bir tasarımcı ve yenilikçi... Birçok alanda araştırma, deney yapıyor. Zaten çok deney yaptığı için elimizde bu kadar az sanat eseri var. Ressam, heykeltıraş, mimar, endüstri tasarımcısı, botanikçi... Da Vinci aynı zamanda çok yenilikçi birisi... Ağırlıklı olarak Da Vinci'nin hayatının dönüm noktalarını ele aldık, şeklinde konuştu.


Sembolizmin en önemli temsilcilerinden biri olan aykırı şair Arthur Rimbaud Fransa'nın kuzeydoğusundaki Ardennes'de doğdu. Babası bir subay, annesi bir çiftçinin kızıydı. Babasıyla annesi 1860'ta ayrılınca, Rimbaud annesi tarafından büyütüldü. College de Charleville'in en parlak öğrencilerinden biri oldu. Yazmaya da çok genç yaşta başladı; özellikle Latin şiiri alanında yetenekliydi. 1870'te Latince bir şiiriyle okuldaki yarışmada birincilik ödülünü aldı ve ilk şiiri aynı yıl La Revue pour Tous dergisinde yayımlandı. Fransız-Alman Savaşı'nın patlak vermesi (Temmuz 1870) üzerine, öğrenimi yanda kaldı. Devrimci sosyalizme ilgi duyan Rimbaud. ağustosta Paris'e gitti. Kısa bir süre hapiste kaldıktan sonra birkaç ay boyunca Fransa'nın kuzeyini ve Belçika'yı dolaştı. Annesi onu polisin yardımıyla Charleville'e getirdiyse de, Şubat 1871'de yeniden kaçarak Paris'e gitti ve Paris Komünü'ne katıldı; üç hafta sonra da Charleville'e döndü. Evine döndüğünde kişiliği tümüyle değişmişti. İlk şiirlerini reddederek, yaşama karşı hoşnutsuzluğunu, masumiyet dünyasına sığınma isteğini ve iyi ile kötü arasındaki çatışmayı dile getirdiği şiddet dolu ve tanrıtanımaz şiirler yazdı. Yaşam tarzı da, şiirlerindeki havayla uyum içindeydi. Bir işte çalışmayı reddetti ve dine, ahlaka ve her türlü disipline başkaldırdı. Sonradan Lettres du voyant olarak adlandırılan iki mektubunda (13 ve 15 Mayıs 1871) dile getirdiği yeni bir estetik görüş geliştirdi. Mektuplarının başlığı, şairin geleneksel birey kavramının sınırların] aşarak sonsuzluğa nüfuz edebilen, sonsuzluğun sesini dile getirebilen, büyük bir görü gücüne sahip bir kahin olması gerektiği görüşünden kaynaklanıyordu. Rimbaud Charleville'deki edebiyatçı arkadaşlarından birinin önerisi üzerine Ağustos 1871'de şair Paul Verlaine'e, aralarında her sesli harfe değişik bir renk yakıştırdığı Voyelles sonesinin de bulunduğu yeni şiirlerini gönderdi. Bu şiirlerden çok etkilenen Verlaine, Rimbaud'yu yol parasını göndererek Paris'e çağırdı. Kendine güveni artan Rimbaud, bu arada Le Bateau ivre adlı şiirini yazdı. Şiir, tekniği açısından geleneksel olmakla birlikte kusursuz bir söz ustalığının, cesur bir imge ve eğretileme seçiminin, ayrıca derin bir duygusal ve ruhsal deneyimin ürünüydü. Bu yapıtıyla Rimbaud, sanatının en yüksek doruklarına ulaşmıştı. Eylül 1871'de Paris'e giderek üç ay Verlaine ve karısının yanında kaldı ve dönemin tanınmış şairleriyle tanıştı, ama küstahlığı, kaba davranışları ve açık saçık konuşmalarıyla Verlaine dışında hepsinin tepkisini topladı. Bu arada Verlaine'le aralarındaki eşcinsel ilişki de skandala yol açtı. Rimbaud, önceki şiirlerinden çok daha özgün ve serbest bir tekniğin ürünü olan son manzum şiirlerini bu dönemde (Eylül 1871 Temmuz 1872) yazmıştı. Verlaine'in başyapıtı olarak nitelendirdiği ve elyazması Verlaine ile Rimbaud İngiltere'deyken kaybolan La Chasse Spirituelle de gene bu dönemin ürünüydü. Verlaine Temmuz 1872'de karısını terk ederek Rimbaud'yla Londra'ya gitti ve birlikte Soho'ya yerleştiler. Rimbaud 40 düzyazı şiirden oluşan Illuminations'ı (1886; Illuminations, 1971) orada yazdı. Nisan 1873'te annesi ile kız kardeşlerinin kaldığı, Charleville yakınlarındaki Roche'da bulunan çiftliğe giderek, sonradan Une Saison en enfer (1873; Cehennemde Bir Mevsim, 1962) adıyla yayımlanan Livre paien ou Livre negrei yazmaya başladı. Bir ay sonra, Verlaine ve Rimbaud Brüksel'de buluştular. Ne var ki, artık acılı ve huzursuz bir beraberliğe dönüşen ilişkileri, Verlaine'in Rimbaud'yu yaralayıp hapse girmesiyle sonuçlandı. Rimbaud Roche'a dönerek, ruhunun cehenneme inişini, sanat ve aşktaki başarısızlığını dile getirdiği Cehennemde Bir Mevsimdi bitirdi. Rimbaud Şubat 1874'te bohem şair Germain Nouveau üe birlikte Londra'ya gitti; orada ufak-tefek işlerde çalışarak geçinmeye çalıştılar. Rimbaud'nun Verlaine'le son karşılaşması da (1875 başları) şiddetli bir tartışmayla sonuçlandı. Rimbaud Illuminations'un elyazmalarını Verlaine'e büyük olasılıkla bu sırada vermiştir. Rimbaud 1875'te dünyayı dolaşmaya karar verdi. Alpler'i yürüyerek geçti. Doğu Hint Adalanndaki Hollanda sömürge ordusuna katıldı, Mısır'a gitti, Kıbrıs'ta işçi olarak çalıştı. 1880'de Adenli bir kahve tüccarının yarımda Etiyopya'nın Ogaden bölgesine giden ilk beyaz oldu. Bu yolculukla ilgili raporu Fransa'daki Ulusal Coğrafya Demeği tarafından yayımlandı (1884). Kendini Etiyopya'da keşif ve ticaret işlerine veren Rimbaud, daha sonra ülkenin imparatoru olan (1889) Şeva kralı II. Menelik'e silah satma işine girişti. Amacı, elverdiğince büyük bir servet sahibi olduktan sonra Fransa'ya dönmek ve çalışmak zorunda olmadan yaşamaktı. Rimbaud ülkesinden uzak kaldığı bu dönemde, Fransa'da şair olarak tanınmaya başlamıştı. Verlaine Les Poetes maudits'de (1884; Lanetli Şairler) ondan söz etmiş ve şiirlerinden örnekler vermişti. Bu şiirler heyecanla karşılanınca, Rimbaud'dan hiçbir haber alamayan Verlaine 1886'da onun düzyazı şiirlerini Illuminations adıyla, manzum şiirlerini de La Vogue adlı simgeci dergide merhum Arthur Rimbaud'nun yapıtları olarak yayımladı. Etiypya'da önemli bir servet edinen Rimbaud'nun sağ dizinde bir tümör çıktı (Şubat 1891). Fransa'ya döndükten sonra sağ bacağı kesildi. Temmuzda Roche'a giden Rimbaud'nun sağlığı gittikçe kötüleşti. Ağustosta gittiği Marsilya'da hastalığına kanser teşhisi kondu. Hastanede çok acı verici bir tedaviden ve kız kardeşi Isabelle'e göre, bir papaza günah çıkardıktan sonra öldü. Modem şiiri Rimbaud kadar derinden etkilemiş ve tutkulu araştırmalara konu olmuş çok az şair vardır. Rimbaud özgünlüğünün doruğuna düzyazı şiirleri Illuminations'la ulaşmış, özlü ve anlaşılması güç üslubuna en uygun biçimi de bu şiir türünde bulmuştur. Düzyazı şiiri olay, öykü ve tasvirlerden, sözcükleri de mantıksal içerikleri ve sözlük anlamlarından arındırmış, böylece şiiri, simgecilerin etat d'ame adım verdikleri etkiyi uyandıracak büyülü bir içerikle donatmış, ayrıca bilinçaltının ve çocukluğun belli belirsiz anılarının şiir için zengin bir kaynak oluşturduğunu ortaya koymuştur. Yapıdan, günümüzde de çağdaş insanın başkaldırısını ve yaşamın özünden duyduğu ürküntüyü yoğun olarak yansıtmaktadır. Rimbaud'nun Türkçede yayımlanan öbür yapıtları arasında Tufandan Sonra (1962, 1996), Arthur Rimbaud'dan Şiirler (1981) ve Rimbaud'nun Mektupları (1985) yer alır. İki ünlü yapıtı 1991'de Cehennemde Bir Mevsim ve Illuminations adıyla, 1997'de de Cehennemde Bir Mevsim/Aydınlanışlar adıyla tek bir kitapta yayımlanmıştır.


Çağdaş edebiyatımızı zenginleştiren, eserleriyle sevilen, kısa öykünün büyük ustası Necati Tosuner, Günışığı Kitaplığı tarafından yayımlanan Yaz Sevenler Kış Sevenler adlı kitabıyla Ataşehir Belediyesi Ahmet Telli Çocuk ve Halk Kütüphanesi'ne konuk oldu. Tosuner yeni kitabının yanı sıra diğer kitaplarını da okuyan çocukların yazın yaşamı üzerine sorduğu soruları yanıtladı.


Amerikan Robert Lisesi, ardından Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünü bitirdi. Yüksek lisansını CERN 'de hazırladı. Rio de Janeiro'da başladığı fizik doktorasını yarıda bırakarak yazmayı seçti. 1994 'te ilk kitabı yayımlandı.


Ben, Mustafa Sezer! Yani neredeyse 57 yıllık yaşamının özellikle son 42 yılını kitaplar arasında geçirmiş, edebiyata dair ne varsa ona bir biçimde ilgi duymuş, 18 yaşından beri şiire ve son 12 yıldır da öyküye kafa yormuş, müzik sayesinde edebiyatı ama özellikle şiiri sevmiş ve yine edebiyatla ilgili aslında daha söyleyecek çok şeyi olan Mustafa Sezer! Son beş yıldır şair ve yazar olarak bilfiil edebiyatın içindeyim. Şiir, öykü ve redaktörlük derken; tarafıma bir de edebiyat-sanat dergilerinin son halini araştırıp sizinle paylaşma görevi bahşedilince; doğrusu hem çok sevindim ama aynı zamanda neye, nereden ve nasıl başlayacağımı şaşırdım. İnsanların edebiyat ve sanat ama bilhassa edebiyat dergilerini doğru dürüst okumadan şair ve yazar olmaya yeltendiği ülkemizde; aslında edebiyat ve sanat ama bilhassa edebiyat dergilerinin saygınlığıyla önemi her an daha da artıyor bence. Şiir, öykü yahut hem şiir hem de öykü üzerine kafa yoran ve bilinen ya da pek bilinmeyen, sanıyorum onlarca dergi mevcut Türkiye'de. Bunları yani tüm edebiyat-sanat dergilerini teker teker ve sistemli bir biçimde ele almaya; Edebiyat Nöbeti ile başlamak isterim. Derginin vazgeçilmez ismi ve gerçekten de cefakarı Celal Karaca'nın geçenlerde ciddi sayılacak bir sağlık operasyonu geçirdiği Edebiyat Nöbeti. Celal Karaca'nın önemi ve Edebiyat Nöbeti için yaptıkları; en az Edebiyat Nöbeti kadar önemlidir. Kendisine bir kez daha 'geçmiş olsun' diyor ve en kısa sürede dergisiyle aramıza dönmesini diliyoruz en sağlıklı haliyle. Cumhuriyet sonrasında Samsun / Bafra'nın çıkardığı ikinci edebiyat dergisi kimliğine sahip Edebiyat Nöbeti; Celal Karaca tarafından 2015 Temmuz'unda yayın hayatına başlamış. Karaca'nın aynı zamanda genel yayın yönetmenliğini yaptığı dergi; birbirinden önemli dokuz isim tarafından ayakta tutulmakta. Sonraki yıllarda çeşitli sebeplerden ötürü yayın kurulunda değişiklikler gerçekleşse de; Edebiyat Nöbeti'nde şimdiki kadroda Celal Karaca, Semrin Şahin, Süleyman Felamur, Fatma Hatun Esen, Dursun Bayar, Onur Kırkaç, Erdoğan Kurt ile Meltem Dağcı var. İki ayda bir okurla buluşan ve ülkenin saygın/ünlü kitapçılarıyla kültür-sanat materyallerini bunlara sürekli ihtiyaç duyan insanlarla buluşturan mağazaların raflarında yerini alan Edebiyat Nöbeti; her sayıda özel bir dosya sunmakta bize. Son beş sayısında Nevruz Uğur, Ahmet Özer, Nazlı Eray, Kurtuluş Savaşı'nın 100. Yılında roman ve şiirlerde Samsun ile son sayısında Öner Yağcı; derginin konuğu olmuş isimler ya da konu. 23 sayıdır bizimle Edebiyat Nöbeti ve son sayıda yani Öner Yağcı'nın dosya halinde ele alındığı Temmuz Ağustos 2019 sayısında; Ahmet Özer, Selami Şimşek, H. Hüseyin Yalvaç, Semrin Şahin, Turgay Nar, Atilla Yaşrin, Zübeyde Seven Turan'la Meltem Dağcı; 1951 Tokat / Zile doğumlu öğretmen ve romancı Öner Yağcı için ya yazmış yahut bir röportaj gerçekleştirmiş kendisiyle. Röportaj, Meltem Dağcı'ya ait. Bunun dışında Edebiyat Nöbeti'nin bu sayısında; yine bol bol şiir var. Paul Valery Ahmet Uysal ikilisi ile başlayan şiirler; Hüseyin Peker, İlyas Tunç ve Volkan Konya'yı da kapsıyor. Şairler, sadece bu isimlerle sınırlı değil elbette ama düz yazıda da kimler var diye bakacak olursak; Dizdar Karaduman'la Hasan Akarsu'yu görüyoruz örneğin. Dizdar Karaduman Dilek Özkan'ın Birkaç Porsiyon Hayatı; Hasan Akarsu da Ahmet Özer'in Suları Çekilen Nehir i üzerine yazmış. Ahmet Özer'in ise; Trabzon Cumhuriyet Ortaokulu yıllarımda Türkçe öğretmenim olduğunu; bu vesileyle belirtmek isterim size ( 1977 başından 78 ortasına kadar ). Cezanne'ın bir hikayesi ile son vermekte. Şiirleriyle değil sadece; Orhan Veli'yi ortaya koyduğu tüm eserleriyle okuyup anlamalı. Cevat Çapan'ın Hemşerimiz Shakespearesi ise; 1960'ların başında Varşova Üniversitesi profesörlerinden Jan Kott'un Çağdaşımız Shakespearein yayımlandığı zaman, Batı Avrupa'daki bazı tiyatro yönetmenlerinin üstünde yarattığı etkiyi bizimle paylaşmasıyla başlıyor ve akabinde İstanbul'da buluyoruz kendimizi. Güzel, okunulası bir yazı daha kaleme almış Çapan ustamız. Gösteri'nin Mart 1981'de çıkan dördüncü sayısının 18 ile 20. sayfalarından gelmiş, getirilmiş günümüze. Parantez içinde bile olsa Turgut Çeviker'e teşekkür etmeyi unutmamış kendisi. Yine Sözcükler'in bu son yani 81. sayısında; Woody Allen ile gerçekleştirdiği 1995 ürünü bir söyleşisi var Michiko Kakutani'nin ve onun yani Woody Allen'ın zehir zemberek bir sözünü, sekiz sütuna manşet kullanarak başlamış işe: Sanat Dine Dönüştüğünde Ondan Nefret Ediyorum. Yine Burcu ve Serpil Yılmaz tarafından İngilizceden dilimize çevrilen; The Paris Review den. Şimdilik bu kadar; umuyoruz ki bu aslında son derece kısıtlı yazı bile, okumak ve nelerin okunacağına dair size bir nebze olsun yol gösterebilmiştir? Hiç şüphe yok ki elimize diğer dergiler de geçtikçe ve bunların sayısı arttıkça bunları sizinle paylaşmak; bizim için ayrı bir zevk olacaktır. Okuyarak hoşça kalın!


Türkiye'yi terk ederek Almanya'da yaşamaya başlayan gazeteci ve yazarlar, Frankfurt Kitap Fuarı'nda ülkeden uzakta yazmanın, çalışmanın anlamını anlattı. Dünyanın en büyük kitap fuarı olan, 104 ülkeden 7450 katılımcının yer aldığı Frankfurt Kitap Fuarı, Almanya'da yaşayan Türk yazar ve gazetecileri okurlarla buluşturdu. 16-20 Ekim tarihleri arasında düzenlenen fuarda, kültürlerarası diyaloğu destekleyen Türkiye Almanya Kültür Forumu'nun standı da yerini aldı. Standda birçok gazeteci ve yazar, Kültür Forumu tarafından desteklenen #FreeWordsTurkey inisiyatifi öncülüğünde Türkiye'de ifade özgürlüğü ve sansür gibi konuları ele alarak kendi deneyimlerini paylaştı.


Attila İlhan anısına verilen roman ve şiir ödülü seçiciler kurulunun toplantısından sonra açıklandı. Mehmet Eroğlu, Asuman Kafaoğlu Büke, Seval Şahin ve Cem İlhan'dan oluşan Roman kurulu ödülü iki eser arasında paylaştırdı. Ödüle, Everest Yayınları tarafından yayımlanan Yara Bende adlı romanıyla Abdullah Ataşçı ve Cinius Yayınları tarafından yayımlanan romanın Umudun Rengi romanıyla Murat Özsan layık görüldü. Ödül töreni 7 Kasım saat 15.00'te Tüyap Kitap Fuarı Marmara Salonu'nda yapılacak. - Anıl Can Uğuz 'Kalbimde Çivilerle Uyumuş Gibiyim' Doğan Egmont Yayıncılık. - Tuğrul Keskin 'Kavil' Everest Yayınları. - Talha Kuru 'Vera' Heyamola Yayınları


Mehmet Güreli 2018'de vizyona giren son filmi Dört Köşeli Üçgen ile Ataşehir Belediyesi Mustafa Saffet Kültür Merkezi'nde sinemaseverlerle bir araya geldi. Salah Birsel'in Dört Köşeli Üçgen adlı romanından uyarlanan filmde Mustafa Dinç, Kaan Çakır ve İlyas Özçakır rol aldı. Sinemamızın değerli isimlerinden Halit Akçatepe'nin adını taşıyan sahnedeki gösterim sonrası filmin yönetmeni Mehmet Güreli sinemaseverlerle film üzerine sohbet edip, sorularını yanıtladı. 90 dakika süren film sonrası, sinemaseveler neredeyse sahne sahne filmle ilgili düşüncelerini paylaştılar. Güreli, romanını filmleştirdiği Salah Birsel'in çok yakını olduğunu bellirterek, Hem hocam hem dayım, hem yol göstericim.... Bu roman yazıldığında aynı evde yaşıyorduk, 7 yaşımdaydım. Sonra editörü oldum, 9 kitabını yayımladım. Bir entelektüel arkadaşlığımız vardı. Bana karşı çok hoşgörülüydü... Bazı şiirlerini değiştirerek de bestelemiştim. Bu romanı bir gün film yapacağım aklıma gelmezdi, dedi. Güreli bir soru üzerine filmde zamanları bilerek karıştırdığını ifade etti. Belirsizlikler üzerine film çeken birisiyim, belirsizlikleri seviyorum. Ben kibiri öldürmeye çalıştım. Bu film belki de kibirin ilk öldürülmüş halidir. Bizi öldüren kibir... diye konuştu. Dört Köşeli Üçgen ile 6. Kayseri Uluslararası Film Festivali'nde Mehmet Güreli jüri özel ödülü, Ahmet Sesigürgil en iyi görüntü ödülü ve Mustafa Dinç en iyi erkek oyuncu ödülüne değer görüldü. Sesigürgil ayrıca Avrupa Görüntü Yönetmenleri Derneği tarafından Dört Köşeli Üçgen filmiyle en iyi görüntü yönetmeni seçilerek, filmin Viyana'da da gösterimi yapıldı.


Herkesin bildiği sırlar bunlar aslında. Bir kadın daha öldürüldü, bir çocuk katledildi, savaşlar çıktı, masum insanlar öldü, doğanın kalbine bir kurşun daha sıkıldı, hırsın kölesi insanlar çoğaldı, sohbetler azaldı... Biz de seyirci kalmayı sürdürdük. Şiir? Edebiyatın dışına atılmak üzere. Kime yazıyorum, niçin yazıyorum? soruları kafamda dans etti durdu. Uzunca bir süre yazmadım, yazamadım. Sonra, yazmasam deli olacaktım dediğim bir çocuk ölümünü okudum gazetede. Tek silahım şiirimdi. Kimse okumasa da yazmalıydım. Kendimce sığındığım adadan döndüm bu yüzden. 2) Ev İçleri, insanın kuyusunu eşeliyor. Evin hallerinde yansıyan bir gizem var. Kurduğunuz ilişkide hem rahatlatıcı yönüne hem de görülmesini istediğiniz sıkıntıya vurgu yapıyorsunuz. Bir nevi mutfak kutsal sığınak, oturma odası, bahara bir otobüs..., salon, şarap açtım sen de bir kadeh içsene..., yatak odası; kilitli günce anahtarı herkeste-, banyo, büyük sırların eşiği..., balkon, kısa film mutluluk üzerine derken yüzleştiriyorsunuz. Ev İçleri'nde sancılarımız var. Geçende bir yazı okumuştum. Kadınların ve çocukların en tehlikede olduğu yer kendi evleriymiş. Kol kırılır yen içinde kalır algısı da var toplumumuzda. Evin içinde olan evde kalır deniyor. Ev cehenneme dönmüşse, neden kutsal olsun, neden yaşananlar konuşulmasın? Evlerimiz mutluluğumuz olduğunda kutsal bence. Bu zıtlığı dile getirmeye çalıştım Ev İçleri'nde. 3) Sus Şarkıları'nda endişe yoğun hissediliyor. Ancak şairin yaşadığı endişelerin ne olduğuna dair bir söz fısıldamayan şiirler ise ketum. Bu ketum hallerden yola çıkarak günümüzdeki şiir yaşantısını, genç şairleri, geleceğe uzanan şiirin durumu hakkında söyleyecekleriniz bir ipucu verecektir. Şiirleriniz neden ketum diye. Şiirini yitirmiş bir toplum en büyük endişemdir. Şiiri yitiren aşkı, özgürlüğü, hoşgörüyü, sevgiyi, dostluğu da yitirir. Sığ sohbetler, mekanik ilişkiler, şiddeti kabullenmiş bir toplum, şiddetine bahane arayan ve bunu genellikle kadınlar üzerinden yapan bir toplum, çocuğuna, kentine, köyüne, kuşlarına sahip çıkmayan insanlar benim distopyam. Sanatı hayata katamazsak bu distopyaya doğru da ilerliyoruz ne yazık ki. Genç şairlere kapkara bir tablo çizmek istemiyorum. Onlar yazdıkça şansımız var. Şiirleri hayata yenilmesin yeter ki. İçimdeki rüzgarları, dışımdakilerle birleştirdim sanırım. Öyle acı, öyle insanlık dışı olaylar yaşıyoruz ki... Dışımızda olanlardan, kendimize bakmaya, benimizi anlamaya fırsat kalmıyor. Kendimizi çözdüğümüzde hayatın olmayacak bir yerinde özne olduğumuzu fark ediyoruz. Kendini deşmek zordur ama en büyük gerekliliktir. Kalbinizin örtülerini elbet bir rüzgar savurur. Tematik çalışma yapmak, beni bir disipline sokuyor aynı zamanda. Belli konularda yoğunlaşmamı sağlıyor. İyi kitap her zaman besler şairi, içindeki külleri savurur kıvılcımı ortaya çıkarır. Okumayı hiç bırakmadım. Şiir, roman, öykü, deneme, mitoloji, masal... Yaş ilerledikçe seçimlerimde biraz daha ince eleyip sık dokuyarak okumayı sürdürüyorum. Her genç şair birbirinden farklı. Onlara öğüt vermek istemem. Vaz geçmeyenlerin hepsi kendi yolunu bulacaktır. Ama şunu söyleyebilirim. Kendinden öncesini ve bugünü bilmeden ilerlemek mümkün değil. Benden önce nasıl yazmışlar, benim kuşağım nasıl yazıyor sorularına yanıtları olmalı. Şiir dergilerini takip etmek, önce onlarda görünmek çok önemli. Şiirin küpü ancak okumakla doluyor. Yazmak bundan sonra başlıyor. İzlediğim dergilerde genç kuşağı mutlaka okuyorum. İsim vermek, unuttuklarım olacağı için çok kolay değil. Çünkü ben de o yaşlarda beni de söylemişler mi? diye bakardım. Onun için aklıma gelen ilk iki ismi söyleyeyim. Çağın Özbilgi ve Petek Sinem Dulun.


Birçok medeniyetin, farklı kültür ve inancın izlerini taşıyan İstanbul'un binlerce yıllık tarihinin başladığı Tarihi Yarımada konulu sergi, 26 Ekim'de sanatseverlerle buluşuyor. 'Tarihi Yarımada'dan Yansımalar' adlı sergi, yarımadanın günlük yaşamını, dokusunu ve dinamiğini doğru değerlendirmeye çalışan Timurtaş Onan rehberliğinde yaklaşık bir yıl süren uzun soluklu projenin sonucu. 26 Ekim Cumartesi saat 16:00'te İFSAK Sergi Salonunda sanatseverlerin beğenisine sunulacak sergi, 14 Kasım 2019 tarihine kadar görülebilecek. Organizasyonda yer alan fotoğrafçılar şöyle: Münevver Antczak, Reyhan Aygör İncekara, Nergis Bilgiç, Mehmet Bor, Tanar Çakmakcı, Mustafa Demirtaş, Hilal Duruk, Pelin Genç, Şafak Hacaloğlu, Tanin Helvacı, Serra Kemmer, Ceylan Koçak, Hilal Onaç, Zerrin Tuncer, Özlem Uçarkuş ve Semra Yazkan.


Veysel Şatıroğlu veya lakabı ile Aşık Veysel, Türk halk ozanı. Avşar boyunun Şatırlı obasına mensuptur. Aşık Veysel Şatıroğlu, 25 Ekim 1894 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya geldi. Annesi Gülizar, babası Karaca lakaplı Ahmet adında bir çiftçiydi. Veysel'in iki kız kardeşi, yörede yaygınlaşan çiçek hastalığına yakalanarak yaşamlarını yitirdi.


Birçok sıkı okurdan farklı olarak, kitapla sıkı fıkılığım üniversite yıllarına dayanır. Bu sebepten okumadan geçen zamanları telafi etmek için fena sayılmayacak bir okuma ritmi tutturmaya çalışırım her sene. İşin gücün arasında okumaya o kadar düşerim ki yazmayı unuturum. Hem okumak her zaman yazmaktan daha konforlu bir alan... Neyse lafı çok dolandırıp dallandırmadan benim gözümden birkaç kitap önerisi sunmaya geldim. İlk önerim Polat Özlüoğlu'nun Peri Kızı Af buyrun isimli öykü kitabı. Can Yayınları'ndan çıkıyor. Yazarın üçüncü kitabı... Kitap derdi muradı olan bir kitap. Yalapşap aşklar, beyaz yaka buhranları, olgunlaşmamış isyanlar, sağa sola hesapsız saldırmalar yok. Ne istediğini bilen bir yazar merkeze kadını ve ötekini alıp öyküler kurmuş. Güçlü bir dille, hikaye anlatmayı seven bir yazarı okuyoruz bu kitapta. Güncel, acı, mutlu sonsuz, gerçek masallar okumak için son zamanlarda raflarda yerini alan güzel bir öykü kitabı. İkinci önerim Kay Redfield Jamison'un yazdığı Erken Çöken Karanlık isimli kitabı. Ayrıntı Yayınlarından çıkan bu kitap, tartışmasız bir şekilde intihar üzerine yazılmış en iyi kitaplardan biri. Yaklaşık dört yüz sayfa. Kitabı okuyanlar intiharın karmaşık, konuşmaktan imtina eden ve zaman zaman hakir görülen dünyasına eğilip yansımalarını seyredecekler. Üçüncü önerim Peter Weiss'ın yazdığı Soruşturma isimli tiyatro oyunu. Yar Yayınlarından çıkıyor. Bendeki baskısı eski olabilir. Yaklaşık üç yüz sayfalık bir tiyatro metni. Diğer oyunlar bir farkı var. Metindeki tüm diyaloglar, gerçek bir mahkemenin tutanaklarına dayanıyor. Oyunun konusu kabaca 1941-1945 yılları arasında Auschwitz Toplama Kampı'nda işlenen cinayetler ilgili 1964-1965 yıllarında Frankfurt'ta yapılan duruşmalara dayanıyor. Bir sanık şöyle söylüyor: Bize çocukluğumuzdan beri Almanya'yı kurtarmak için köklerini kazımamız gerektiği öğretildi. Doğru düşünmemi engelliyorlardı. Kampta hayatta kalmış tanıkların hayatta kalmak için nasıl canavarlaştıklarını ve bu durumun nasıl normalleştiğini anlatan diyaloglar çok etkileyici. Dördüncü önerim de Akın Çokuğurluel'in yazdığı Çobanaladatan romanı. NotaBene Yayınlarından çıkıyor bu güzel roman. Kitap Çokuğurluel'in üçüncü kitabı. Kış sever personel arayan bir ilana istinaden iş başvurusu yapmaya giden anti-kahraman Kahramanın romanı. Akın Çokuğurluel iki işi çok iyi yapıyor, öncelikle sade dilin güzelliğine yaslanıp metnin gerilimini her sayfada canlı tutuyor. İyi kurulmuş, günlük yaşamın anlatılmaya değmez dediğimiz ayrıntılarından insanın içine işleyen, alışkanlıklara uyandıran bir roman çıkarmış. Bu dört öneriden en az birini okuduktan sonra beğenirseniz bence hayli şanslı sayılırsınız. Sanırım Şevket Rado şöyle söylüyor Okuduğum her on kitaptan biri iyi çıkarsa şanslı sayılırım. Eğer Şevket Rado'dan daha şanslıysanız başka bir hafta dört kitap daha öneririm.


UNESCO'ya bağlı Uluslararası Şiir Organizasyonları içinde yer alan, FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali bu yıl dördüncü kez, 7-9 Kasım 2019'da, Kartal Belediyesi'nin desteğiyle düzenlenecek. Şiir Şiddeti Yener manifestosuyla yola çıkan FeminİSTANBUL, kadınlığın sorunlarına dair evrensel bir fikir, sanat ve diyalog platformu olmayı hedefliyor. Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali,7-9 Kasım tarihleri arasında dördüncü kez düzenlenecek. Ana temasını kadın, kadın sorunları, kadının her türlü halini içeren durumlar olarak tanımlayan düzenleyiciler, festivali cinsiyetçi ya da salt feminist bir festival olmamakla birlikte Türkiye'de bir ilk olarak tanımlıyorlar. Kadın temalı şiirleriyle, kadın, erkek, LGBT, her dilden, cinsten, dinden, ırktan ve milletten şair bu etkinliğe katılıyor. Bu yıl festivalin organizasyon komitesinde Hilal Karahan ve Dilruba Nuray Erenler var. Festival, dünyanın her yerinden gelen şairleri ağırlamaya devam ediyor. Hindistan, Peru, Bolivya, İran, Arap ülkelerinin her biri, İtalya, İspanya, Romanya, Bulgaristan, İngiltere, Sırbistan, Bosna Hersek, Arnavutluk, Almanya, Fransa, Macaristan...'dan gelen şairler kendi ülkelerindeki kadınların sorunlarını şiirle dile getiriyor; birlikte çözüm üretmeye çalışıyor ve ulusal kıyafetleriyle şiir okuyorlar. Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali, UNESCO'ya bağlı WFP, WCF ve WPM tarafından resmi olarak destekleniyor. Etkinlikleri tüm dünyaya duyuruluyor. FeminİSTANBUL Onur Ödülü Canan Kaftancıoğlu'na verilecek! Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali'nin açılış seremonisi 8 Kasım 2019 Cuma günü, Kartal Hasan Ali Yücel Kültür Merkezi'nde yapılacak. Bu yıl festivalin onur ödülü Canan Kaftancıoğlu'na verilecek. Festivalin yabancı şair konukları Androulla Shati, Adel Bouagga, Asma Al Haj, Darya Heidari, Domenico Pisana, Gino Leineweber, Malak Sahioni Soufi, Nancy Paul, Sanaz Davoodzadeh Far, Saviana Stanescu, Vadim Terekhin, Valentin Iacob. Festivalin ev sahibi şairleri Ali Günvar, Ali Rıza Gelirli, Ayça Erdura, Aydan Yalçın, Aydın Şimşek, Ayten Mutlu, Bedros Dağlıyan, Bircan Çelik, Çağın Özbilgi, Deniz A. Tüzün, Dilek Değerli, Dilruba Nuray Erenler, Elçin Sevgi Suçin, Emel Koşar, Ertuğrul Özüaydın, Gönül Dilek, Gülce Başer, Halil İbrahim Özcan, Hasan Erkek, Hilal Karahan, İsmail Biçer, Kemal Aslan, Levent Karataş, Malik Enes Gümüşlü, Mehmet Hakkı Suçin, Mesut Şenol, Muhsine Arda, Muzaffer Özdemir, Nevin Koçoğlu, Niyazi Yaşar, Okan Yılmaz, Osman Öztürk, Ömer Turan, Pınar Doğu, Serap Aslı Araklı, Tarık Günersel, Veysi Toktaş, Volkan Hacıoğlu, W. B. Bayrıl. Tüm şiir dostları davetlidir. Kartal Belediyesi'nin desteğiyle hazırlanan ve editörlüğünü Op. Dr. Hilal Karahan'ınyaptığı 2019 Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Antolojisi, konusu kadın olan, kadın sorunlarına şiirle dikkat çekmeyi hedefleyen bir şiir antolojisi serisidir. kitabı var. Şiirleri pek çok dile çevrildi; İngilizce, İspanyolca, Fransızca, Şiir kitapları Yaşar Nabi Nayır, Cemal Süreya, M. Sunullah Arısoy, İsmet Kemal Karadayı jürileri tarafından ödüllendirildi. Bunun yanı sıra uluslararası şiir ödülleri şunlardır: UNESCO'ya bağlı Dünya Barış Enstitüsü'nden World Icon of Peaceödülü, Çin Uluslararası Şiir Çevirisi ve Araştırma Enstitüsü Ödülü, Kazakistan'da World Nations Writers' Union, Pride of the Globe Uluslararası Kültür Ödülü, Özbekistan'da Özbekistan Yazarlar Birliği Semerkant Edebiyat Ödülü, İtalya'da düzenlenen XXIV. Paestum Poseidonia Uluslararası Şiir Ödülü, VI. Verbumlandi-art Citta del Galateo Uluslararası Şiir Ödülü, V. Nuovi Occhi sul Mugello Uluslararası Şiir Ödülü, IV. Roma Verbumlandi-art La Voce dei Poeti Çeviri Ödülü. Türkiye PEN, Edebiyatçılar Derneği ve Türk Dil Derneği üyesidir. UNESCO'ya bağlı Dünya Şiir Festivali organizasyonunda Kıtalararası Direktör, Kapital Yazarlar Vakfı'nda Genel Sekreter, Dünya Barış Enstitüsü'nde Türkiye elçisi, Dünya Şiir Hareketi'nde Türkiye üyesi ve Uluslararası Diplomasi ve Adalet Konsülü'nde Türkiye üyesidir. 2006'dan beri Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali'nin direktörü ve antoloji editörüdür.


Türk öykü ve roman yazarı. Anlatımının özgünlüğü, kişileri işleyişindeki derinlik ve sevgi yüküyle çağdaş Türk öyküsüne yeni açılımlar kazandırmıştır. 29 Ekim 1932'de İstanbul'da doğdu. Asıl adı Feruze Çerçi'dir. İlköğrenimden sonra kısa bir süre tiyatro oyunculuğu yaptı. Edebiyat yaşamına başladıktan sonra yazarlığı tek uğraş edindi. 1975'te çağrılı olarak gittiği Batı. Berlin' de bir yıl kaldı. İlk öyküsünü, F. Yerdelen imzasıyla 1956'da Seçilmiş Hikayeler Dergisi'nde yayımladı. Bunu Türk Dili, Yenilik ve Pazar Postası dergilerinde yayımladığı öyküleri izledi. 1968 sonrası Yeni Dergi'de yayımlanan öyküleriyle dikkati çekti ve çağdaş Türk öykücülüğünün önemli adlarından biri olarak nitelendirildi. Parasız Yatılı kitabı ile 1972 Sait Faik Hikaye Armağanı'nı, 47'liler ile de 1975 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü kazandı. 1979'da Doğu Berlin'de Kinderbuch Yayınevi için Die Kinder der Tiirkei adlı bir çocuk kitabı yazdı. 1982'deyse Volk und Welt Yayınevi için 9 çağdaş Türk öykücüsünün yapıtlarının yer aldığı bir kitap hazırladı. Yapıtları çeşitli yabancı dillere de çevrildi. Öykülerinde, toplumun değişik kesitlerinden insanların sorunlarını, gerçekçi, ayrıntılara inen bir anlatımla yansıtmıştır. Anlatımındaki yoğun duygusallık, öykü anlayışının temel özelliğini oluşturur. Toplumsal dengesizlikler içinde bireysel çıkış yolu arayan insanlar, düşmüş kadınlar, çocuk denecek yaşta kötü yola sürüklenen kızların acılı gerçeği, büyük kent yaşamına savrulmuş göçmen ailelerinin yaşantıları, yurt özlemleri ve umarsızlıkları öykülerinin başlıca temaları arasında yer alır. YAPITLAR: Öykü: Parasız Yatılı, 1971; Kuşatma, 1972; Benim Sinemalarım, 1973; Gecenin Öteki Yüzü, 1982. Roman: 47'liler, 1974. Röportaj Gezi: Yeni Konuklar, 1977; Ev Sahipleri, 1981. Oyun: Redifeye Güzelleme, 1980. Çocuk Kitabı: Die Kinder der Türkei, 1979, .


İtiraf etmeliyim ki, çok korktuğum, fazlasıyla çekindiğim bir husustur birine, birilerine kitap tavsiye etmek. Kendime bile telkinde bulunmak istemem... Dolayısıyla bir tür derkenar olarak kabul edilirse söylediklerim, sevinirim.


Ucunda para olunca herkesin dikkatini çekti bu mesele. Ben kurs alanlara üzülüyorum. Es kaza şiir yazmayı öğrenirlerse asıl ondan sonra yandılar. Her ay dergi takip edecekler, şiir kitaplarını edinmek zorundalar artık, yazacakları dosya boyutuna gelince yayınevi yayınevi dolaşıp hayallerini gerçekleştirmek için uykuları kaçacak. Sonra mı? Sonrası belli... Pamuk eller cebe, Kitap satmıyor diye üzülmek de işin cabası eş, dost, ahbap ilgilenmiyor diye sitem edip duracaklar. Vs vs vs. Buradan sesleniyorum yol yakınken dönün, şiir yazmakla ünlü falan olunmuyor. İlla yazacağım yazmasam çıldırırım diyen varsa bol bol kitap okusun. Usta şairler kendi tekniğini nasıl oluşturuyor onu merak edip incelesinler. Boş verin kursu falan yahu. Her şairin kendine ait bir tekniği vardır. Haydar Ergülen gibi yazsanız ilk başta sizi o ciddiye almaz. Kendiniz gibi yazmanız gerekiyor, onun yolu da emek, emek, emek. Kursla şiir okuma öğretiliyor lafı da anlamsız be kardeşim. Göz var izan var, okuduğunu ilk başta anlatamazsan zamanla zihnin imgeleri kavrar, metaforlar kafanda uçuşur, kuşdilini çözen derviş gibi olursun. Bu memlekette dini tek başına çözemezsin diye sahtekar şeyhler türeyip insanları da onlara mürit olmak zorunda bıraktılar. Oku kardeşim bütün şairleri takip et, altı ay içinde dergilerde şiirin yayınlanacak seviyeye gelir.


Ataşehir Belediyesi Tiyatro Topluluğu 8 Kadın adlı oyun ile MSKM'de tiyatroseverlerle buluştu. Robert Tomas'ın yazdığı, Coşkun Tunçta'nın çevirdiği 2 perdelik oyunu 330 tiyatrosever seyretti.


İstanbul Kültür Üniversitesi Akıngüç Oditoryumu ve Sanat Merkezi, Benim Adım Feuerbach adlı oyunuyla usta sanatçı Selçuk Yöntem'i ağırlıyor. İstanbul Kültür Üniversitesi, Benim Adım Feuerbach adlı oyunuyla usta oyuncu Selçuk Yöntem'i konuk ediyor. Yöntem'in başrolde yer aldığı oyun, 7 Kasım Perşembe akşamı saat 19.00'da Akıngüç Oditoryumu ve Sanat Merkezi'nde izleyicisiyle buluşacak. Uzun süre akıl hastanesinde yattıktan sonra oyunculuk mesleğine geri dönmek isteyen bir adamın hikayesini konu alan Benim Adım Feuerbach, Alman oyun yazarı Tankred Dorst tarafından kaleme alındı. Türkiye'de ilk olarak 1995 yılında oynanan oyun, 23 yıl aradan sonra geçtiğimiz yıl tekrar sahnelenmeye başladı. Türkçeye çevirisi Sema Engin Edinsel tarafından yapılan ve tek perdeden oluşan oyunun yönetmen koltuğunda ise Ayşenil Şamlıoğlu oturuyor. Dekor tasarımı Gül Emre'ye, ışık tasarımı Yakup Çartık'a ait olan oyunda Selçuk Yöntem'e, oyuncu Toprak Can Adıgüzel ve Aslı Samat eşlik ediyor.


İstanbul'da iki gün sürecek olan TABİATIN ÇIĞLIĞI KARMA FOTOĞRAF SERGİSİ Uluslararası Ekoloji Politik Konferansında açılacak. 16 fotoğrafçı bir araya gelerek hazırlanan Tabiata saygı temalı sergi Ekosistemin dünyada ve ülkemizde insan eliyle bozulması kusunda insanları düşünmeye ve harekete geçmeye davet ediyor..


Yahya Kemal Beyatlı 2 Aralık 1884'te Makedonya'nın Üsküp şehrinde bulunan Rakofça Çiftliği'nde dünyaya geldi. Asıl adı Ahmed Agah'tır. Babası, dönemin Üsküp Belediye Başkanı, eski icra memuru Nişli Naci Bey, annesi Nakiye Hanım'dır. 1889 yılında henüz beş yaşındayken ilk öğrenimi için bir mahalle okulu olan Yeni Mektep'e, sonrasında özel bir okul olan Mekteb-i Edep'e gönderildi. Sonrasınra Üsküp İdadisi'ne başladı. Burada okurken bir yandan da İshak Bey Camisinin medresesine devam etti, Arapça ve Farsça öğrendi. Lise yıllarında şiir yazmaya başlayan Beyatlı, Tevfik Fikret önderliğindeki Servet-i Fünun akımını ortaya çıkaran diğer şairlerin de etkisinde kalarak, aruz vezniyle dörtlükler yazmaya başladı. 1897 senesinde ailesiyle birlikte Selanik'e yerleşen Beyatlı, annesinin vereme yakalanarak hayatını kaybetmesi üzerine, ikinci defa evlenen babasına tepki göstererek Üsküp'e döndü. Sonrasında burada fazla kalamayarak yeniden Selanik'e gitti. Bu dönemde yazdığı şiirlerde Esrar mahlasını kullandı. Beyatlı sürekli olarak İstanbul'un edebi ve düşünsel hayatına girebilmeyi hayal ediyordu. 1902 senesinde, lise eğitimine devam edebilmek için İstanbul'a taşındı. Burada bulunan Vefa Lisesi'ne başlayan Beyatlı, İrtika ve Malumat adlı dergilerde, Agah Kemal takma adıyla şiirler yazdı. Sonrasında monarşi karşıtı görüşleri savunmaya başladı. Osmanlı Devleti'nin kurtuluşunu demokratik rejimlerde gören diğer muhalif arkadaşlarıyla birlikte, II. Abdülhamit'e yönelik eleştirel söylemlerde bulundu. Dönemin gözde siyasi, düşünsel ve edebi topluluğu olan Jön Türkler'e özenen Beyatlı, sarayın baskısından kurtulmak ve Fransa'da konuşlanan bu cephenin içinde yer alabilmek için Paris'e gitti. Burada Meaux Koleji'nde Fransızca eğitimine başladı. Bir sene süren bu eğitimden sonra 1904 senesinde yüksek öğrenimini yapmak için, Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girdi. Üniversite yıllarında, ünlü tarihçilerden Albert Sorrel'in derslerinden oldukça etkilenen Yahya Kemal Beyatlı kendine özgü, zengin bir tarihsel bakış açısı yakaladı. Türklüğün özdeğerleri, kimlik arayışı, Türk şiir ve sanatının tarihi gibi konularda derinlemesine incelemeler yaparak dinamik bir sanat anlayışı geliştirdi. Fransa'da kaldığı süre içerisinde, Jean Moreas, Baudelaire, Verlaine gibi ünlü Fransız şairlerin eserlerini inceleyerek, şiirde şekil ve ölçü çeşitliliğinin en güzel örnekleriyle karşılaştığını düşündü. Fransız edebiyatından ve şairlerinden ilham alan Beyatlı, pek çok edebi kimlikle bir araya gelme fırsatı buldu. Gidiş amacı siyasi olmasına rağmen, sanatsal faaliyetlere yöneldi. Şiirlerini biçimsel bütünle, divan şiiri geleneğinin kalıplaşmış kurallarından ayırdı. Servet-i Fünuncularla yolunu ayıran Beyatlı, Fransız tarzı şiir unsurlarını, Türk şiir anlayışına adapte etmeye çalıştı. Osmanlı geleneğinde şekillenmiş aruz kalıplarını, neoklasik stilde yeniden forma soktu. Arapça ve Farsça kelimelerden vazgeçmedi fakat musiki bir havası olan, akıcı eserler ortaya koydu. İmparatorluğun yüzyıllara hükmetmiş kültüründen taviz vermeksizin, köklerine bağlı, gözü Batı'da, klasik, fakat klişe olmayan şiirler yazdı. 1912 senesinde, İstanbul'a dönen Yahya Kemal Beyatlı, eğitim camiasında hizmet vermeye başladı. 1913 yılında Darüşşafaka'da edebiyat ve tarih derslerine girdi. Sonrasında Medresetü'l-Vaizin'de uygarlık tarihi eğitimi verdi. 1915 senesinde İstanbul Darülfünun'una Uygarlık Tarihi, Batı Edebiyatı, Türk Edebiyatı dersleri için öğretim görevlisi olarak atandı. Bu vazifesini 1923 senesine kadar sürdüren Beyatlı aynı zamanda Türk dili, gelişimi ve Türk tarihi gibi konularda çeşitli dergilerde makaleler yayımladı. Peyam gazetesinde, Süleyman Nadi takma adıyla, Çamlar Altında Muhasebe başlığı altında yazılar yazdı. Beyatlı, Servet-i Fünuncuların şiir anlayışının, Türkçe'nin altyapısını, Arapça ve Farsça düzleminde işlediğini, dile kendine özgü özelliklerini kaybettirdiğini, sözcüklerin yapısının ve dizilişinin deforme edildiğini savundu. Bunun yanında, konuşma dilinde yazılan, şekilden gittikçe uzaklaşan ve şiiri basitleştiren hece ölçüsü yazarlarını eleştirdi. Beyatlı'nın eserlerinde ortaya koymaya çalıştığı form, benzerliklerin yinelenmesine son verecek, Batı modernitesiyle uyum gösterecek, Türkçe'nin, halkın konuşma tarzından çok, elit konuşma tarzını mısralarda işleyecek yeni bir şiir anlayışını kapsıyordu. 1918 senesindeki Mondros Mütarekesi'nin ardından, Ati, Tevhid-i Efkar gibi dergiler için yazılar kaleme alan Beyatlı, aynı görüşleri paylaştığı şair ve yazar arkadaşlarıyla birlikte, Dergah adlı bir dergi kurdu. Milli Mücadele dönemine giren sosyal gelişmeleri yakından takip ederek ulusun bağımsızlığından yana oldu. O zamana kadar hep perde arkasında kalan, şiirlerini herhangi bir mecrada yayımlamayan ve dolayısıyla yerel edebiyat çevrelerinde adı çok da telaffuz edilmeyen Yahya Kemal Beyatlı, şiirlerini ilk defa, 1918 senesinde, Yeni Mecmua isimli dergide, Bulunmuş Sayfalar başlığı altında yayımlamaya başladı. Genellikle gazel ve musiki türünü andıran bu şiirler, edebi çevrelerde geniş yankı buldu. Sonrasında Edebi Mecmua, Şair, İnci, Dergah, Şair Nedim, Büyük Mecmua ve Yarın isimli dergilerde çeşitli eserler kaleme aldı. Söz söyleme sanatındaki ustalığı ve ince üslubuyla, siyasi çevrelerin dikkatini çeken Beyatlı 1922 senesinde başlayan Lozan Antlaşması görüşmelerine gönderilen kurulda danışman olarak yer aldı. 1923 senesinde Ankara'ya taşındı. Burada Hakimiyet-i Milliye gazetesinde başyazarlık yapmaya başladı. Aynı sene, cumhuriyet rejiminin ve yeni Türkiye devletinin kurulmasının ardından oluşturulan mecliste, 1926 senesine kadar Urfa milletvekili olarak görev yaptı. Milletvekilliğinin sona ermesinin ardından Varşova'ya, ortaelçi olarak tayin edildi. 1929 yılında yine aynı statüyle Madrid'e gönderildi. Bürokratik görevlerinin ardından, yeniden siyaset hayatına dönen Beyatlı, 1934 senesinde Yozgat, 1935 senesinde Tekirdağ ve 1943-1946 seneleri arasında İstanbul milletvekili olarak mecliste bulundu. Bu dönemde uzun bir süre Halkevleri Sanat Danışmanlığı görevini yürüttü. 1948 senesinde büyükelçi sıfatıyla Pakistan'a gitti. Bir sene sonra yaş haddinden dolayı emekliye ayrılarak İstanbul'a geri döndü. Burada Park Otel'de ikamet etmeye ve Milli Reasürans Şirketi'nde yönetim kurulu üyeliği yapmaya başladı. Sonrasında bir çeşit bağırsak hastalığına yakalanan Beyatlı, 1957 senesinde tedavi için Paris'e gitti. Hastalığının ilerlemesi üzerine 1 Kasım 1958'de, kaldırıldığı İstanbul Cerrahpaşa Hastanesi'nde hayatını kaybetti.


Meltem Kofoğlu: Bestelerinizin içinde doğa ve deniz var. Uzun süredir de Bozburun'da yaşadığınızı biliyoruz. Bozburun deyince akla ilk siz geliyorsunuz. Bülent Ortaçgil: Evet, altı ay Bozburun'da, diğer altı ay İstanbul'dayım. Konserleriniz sırasında bazı şarkılarınızın başında sevgilinizden bahsediyorsunuz. Evet eşim esin kaynağım oldu benim. Onun etkisi ile yaptığım birçok bestem var. Şimdi birçok şarkıda ya hazır olandan faydalanılıyor, ya da geride üretilen şeylerin tekrarı yapılıyor. Tabii ki eskiden Türkiye de başkaydı, o atmosferin içinde üretilen her şey de farklıydı. Evet hepsi de çok kıymetli benim için. Şu anda Erkan'la beraber çalmıyoruz ama Erkan çok değerli bir kardeşim benim. Gitar, caz, bağlama... Kırk tarakta bezi vardır Erkan'ın. Neye dayandığını söyleyeyim size. Edebiyata. Her zaman çok kitap okurdum. Bütün klasikleri okudum, bütün varoluşçuları da... Sene 68'e doğru zamanın bütün edebiyat ürünlerini okumuştum. Bu benim için çok önemli bir özellik. Yazdığım sözlerde de mutlaka çok etkisi vardır. Bir de yaşadığımız dönem çok farklıydı. Müzik bakımından çok şanslıydık bir kere. Çünkü müziğin çıkışını o dönemde yaşadık biz. O havada yaşamak çok önemli bence. Siz de onun içinde yer alıyorsunuz ve o hava ile gerçekleştiriyorsunuz her şeyi.


TÜYAP Tüm Fuarcılık tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliğinde hazırlanan 38. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı ve TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A. Ş. tarafından düzenlenen ARTİST 2019 / 29. İstanbul Sanat Fuarı Onur Ödülleri 4 Kasım Pazartesi akşamı TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde gerçekleşen törenle sahiplerini buldu. Otuz sekizinci yaşını Edebiyatımızda 50 Kuşağı teması ile selamlayan Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı Onur Yazarı Ödülü Adnan Özyalçıner'e TÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Ünal tarafından verildi. Bu yıl Faust temasıyla sanatseverleri karşılayan ARTİST 2019 / 29. İstanbul Sanat Fuarı Sanatçı Onur Ödülü Mevlut Akyıldız'a TÜYAP Kültür Fuarları Danışma Kurulu Başkanı Doğan Hızlan tarafından, İstanbul Kültür Üniversitesi'ne değer görülen Sanatsever Kurum Onur Ödülü Fahamettin Akıngüç'e Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Handan İnci tarafından takdim edildi.


Baki Ayhan T. Şiire ciddi anlamda okur olarak ortaokul yıllarımda, yazan biri olarak ise lise yıllarımda başladım. O yıllardan bu yana okurken de yazarken de şiir ile hayat arasında geçişken bir ilişki olmasını önemsedim. Daha doğrusu hayatın içindeki şiir beni bu yolda terbiye etti. Masa başı şiiri, kültür şiiri, gelenekten beslenen şiir vs. gibi yaklaşımlara mümkün olduğunca uzak durdum. Geleneği, benden önceki Türk ve Avrupa şiirini elbette severek okudum, keşke ben yazmış olsaydım dediğim şiirler oldu ama şiir yazarken daima imgeler kaçacakmış gibi yazdım, bir şeylere yetişmem gerekiyormuş gibi hayatla birlikte soluk alıp veren dizeler olsun istedim şiirlerimde. Okurun düş dünyasını genişletme becerisine ulaşabilmişsem bundan övünç duyarım. Elbette yazmanın kendine göre bir ritmi, disiplini, şekli şemali vardır ama bütün bunlar şiirin içindeki hayatı canlı kılmaya yaramıyorsa beyhude çabalardır. B. A. T. Modern hayat benim her zaman ilgimi çekti. Hızı her zaman sevdim. Şair arkadaşlar genelde zamanın hızlı akışından, hayatın hızlı geçişinden şikayet eder. Ben hiç öyle değilim. Hatta tam tersi... Zaman dediğin elbette hızlı akacak çünkü kan damarda hızlı akıyor, akmalı. Küçük yaşlarımdan beri şehir hayatını sevdim, hızı sevdim. Zaten büyük şehirde doğup büyüdüğüm için doğal olarak hayata, şehre, eşyaya, insana ilişkin algılarım öyle gelişti. Dünyaya, insana bakışta köylülük bana hayat boyu itici geldi. Doğayı ayrıca sever miyim? Elbette... Şehirde olsun, kırda veya ormanda olsun karlı buzlu, rüzgarlı fırtınalı havalar bana her zaman ilham vermiştir. İnsansız bir doğada ağaçların, taşların, kuşların sisler içinde kaybolup gitmesi şairin imgelemi için az hazine değildir. Çocukluk yıllarımda, Adana'da uzun zaman Tekir yaylasına çıkar ve aylar boyu orada ay kalırdık. Oradaki yaşantılarım bana doğayı yakından tanıma fırsatı verdi. Dolayısıyla o yaşlarda hem şehri hem doğayı tanımak benim imgelemimin zenginleşmesinde önemlidir sanıyorum. Yine de büyük şehirden uzak yaşamaya uzun zaman dayanamazdım herhalde. B. A. T. Soylu Yenilikçi Şiir iddiası, adını, benim 2003'te yayımladığım ve o yıllardan bugüne tartışılagelen bir manifestodan alıyor. 2003'te, bir zamanlar tek başıma çıkardığım şiir ağırlıklı edebiyat dergisi Budala'da yayımladım o manifestoyu. Sonra da kitabın başına aldım. Bir nevi, Ahmet Haşim'in yaptığına benzer o tercihim. O manifestoda, şiirin sağlam bir zemine oturmasının gerekliliğinden, yetenekle beraber poetik birikimin öneminden, dize kurma becerisinin değerinden, şiirde yeni biçimler geliştirmenin özgünlüğünden söz etmiştim. Bununla da yetinmeyip kısa aralıklarla yayımladığım Uzak Zamana Övgü (2003) ve Fırtınaya Hazırlık (2006) kitaplarımdaki şiirleri 1+2+3+4+3+2+1 dize kümelenişiyle, yani simetrik yapı ile kaleme almıştım. Bir başka ifadeyle Türk ve Avrupa şiirinde tarih boyunca kullanılan biçimlerin bir bireşimi ile yeni bir biçim icat etmiştim. Yanı sıra postmodern yaklaşımın ürünü olan somut şiire, imgeden uzak duran anlatımlara da epeyce itirazlarım vardı orada. Soylu Yenilikçi Şiir adlı manifestomun tamamı internette güvenilir sitelerde var, meraklısı oraya bakabilir. Burada, bu kadarını söylemekle yetineyim. B. A. T. İlk kitaplar biraz öyledir... Şairin çocukluk ve ilk gençlik yıllarında yaşadıkları imge ve izlekler üzerinden şiirlere nüfuz eder. Benimki de biraz öyleydi. B. A. T. Az önce de dediğim gibi ilk kitaplarda otobiyografik ögeler daha bir görünür şekilde yansıyor şiirlere. Sonraki süreçte şair çevreye, ötekilere, eşyaya daha farklı bakmaya başlayabiliyor. Yine de ben her kitabımın otobiyografik olduğunu düşünüyorum. Kopuk, evet, dünyada olan bitene daha duyarlı bir kitaptır; Bilet Geçmez Gemisi de, haklısınız, insana, çevreye, dünyaya daha yakından ve ironik mercekle bakan şiirlerden oluşuyordu. Yine de şiirde hiçbir zaman toplumculuk gibi bir iddiam olmadı. Önemli olan toplumcu veya bireyci olmak değildir; önemli olan, sıkı şiir yazmaktır. İyi yazılmış bir aşk şiiri, bana göre, ortalama bir işçi-köylü temalı şiirden daha toplumcudur. Kopuk'un kırklı yaşlarımın şiirlerinden oluştuğu düşünülürse özelde çevresel, genelde evrensel insanı daha derinden kavramaya çalışan bir şairlik olduğu söylenebilir orada. Evet, yine benden, benliğimden yola çıkan ama başkalarının dünyasına evrilebilen, içinde yaşadığımız coğrafyanın açmazlarına imgesel bir ayna tutan şiirler ağırlıktaydı. Bilet Geçmez Gemisi'ndeki ironiye gelince... Son yıllarda toplumsal hayatımızda görülen sapmalara, insanımızdaki düzey düşüşlerine Kopuk'tan daha sert bir eleştirellik var orada. Şimdilerde modern fabllar yazıyorum, sanırım bunlar çizginin başka bir yöne doğru çekilmesi olacak. B. A. T. Şiiri tanımlamak istemem, zaten istesem de tanımlayamam. Neden şiir yazdığını dahi tam olarak bilmeyen biri şiiri nasıl tanımlasın? Öte yandan, edebiyat çevrelerinde ve bu çevrelerin dışında her dönemde şiirden çok şair oldu. Bu, önceki dönemlerde ve yüzyıllarda da böyleydi aslında. Sel gidip kum kaldığı için biz kum dışındakileri, sele kapılıp gidenleri bugün bilmiyoruz. Bugünden yarına da sel gidecek, kum kalacak. 4-5 şair kalacak kala kala. İşin doğası bu. Fakat şu kadarını söyleyeyim; ne kadar çok şair olursa olsun şiiri şairlerden değil, güzellik ve şiir düşmanı çevrelerden, okuduğu her şeyde güzellik bulanlardan, yüzeysel metin üreten yahut da felsefe yapmak için kasılan müteşairlerden kurtarmak gerekir! Şiir onun bunun oyuncağı olacak, herkesin yazabileceği kadar basit bir şey değildir. Herkesin karaladığı ancak manzume olabilir ve bunları Baudelaire'in, Lorca'nın, Dıranas'ın, Nazım Hikmet'in, Tanpınar, Mayakovsky, cummings veya Haşim'in büyük şiiriyle bir tutmak estetik terbiyeye uzak düşmektir. Daha da açığı, estetik terbiyesizliktir. Maalesef postmodern sululuk ve yüzeysellik çevremizi bu türden şeyleri rahatça söyleyen tuhaf insanlarla doldurdu. Binlerce yılın gerisinden sesleniyorum: Şiir Türkçedir, Türkçe de şiirdir. Lütfen, biraz ciddiyet! B. A. T. Ben biraz Ahmet Haşim gibi düşünüyorum; şiir dili nesir dilinden ayrı bir dildir. Yine de, başta Şavkar Altınel'inkiler olmak üzere, düzyazıya yaklaşan dille kaleme alınmış iyi şiirleri okudukça bu konuda eskisi kadar katı olmamak gerektiğini düşünmeye başladım. Bilet Geçmez Gemisi'inde düzyazı diline yaklaşan birkaç şiirim var. Bununla birlikte, evet, şiirin bir dize sanatı olduğuna inanıyorum. Düzyazıya da göz kırpsa, ustalıklı dizelere de yaslansa şiirde imgesel derinlik şart çünkü imge kişilik demektir. B. A. T. Bunun özel bir nedeni yok ama bütüncül baktığımda imgeselliği, sembolleri önemseyen şairlere daha bir yakın olduğumu hep söyledim. Benim klasiklerim sembolistler, modernlerim ise imgeyi şiirin başat kurucu ögesi olarak görenlerdir. Baudelaire, Edip Cansever, Ece Ayhan vd. gibi şairlere de göndermeler var şiirlerimde. Hatta Nietzsche, Heidegger, Adalet Ağaoğlu, Murat Gülsoy, Murat Yalçın gibi farklı alanlardan imzalara da... Bu çeşitlilik biraz da okuma kültürüyle ilgili. Bizde şair dediğin, şiirden başka bir şey okumaz. Ben ise halt edip sürekli roman, öykü, deneme okuyor, film izliyor, film okumaları kaleme alıyor, sürekli müzik dinliyorum! B. A. T. Evet, hakikaten uzun ve meşakkatli bir süreçti. Yine de Reşat Nuri'ye olan özel sevgim nedeniyle o süreçte her romanı tekrar ve ayrı bir dikkatle okumak keyifliydi benim için. Damga, Dudaktan Kalbe, Ateş Gecesi, Çalıkuşu, Acımak, Bir Kadın Düşmanı... hepsi ayrı değerlerdir. Bu kitabı yazışımın iki nedeni var: İlki, Reşat Nuri'nin çok sevdiğim bir romancı olması. İkincisi ise doçentlik jürisine bir ders vermek! Evet, doçentlik aşamasında, başvuru kitabı olarak önce Türk Şiirinde 1980 Kuşağı adlı kitabımı yayımlamıştım. Ne yazık ki beş profesörden oluşan jüri bu eseri yeterli bulmadı. Nedeni neymiş biliyor musunuz? 80 Kuşağı şairlerinin hala hayatta olmaları! Yani, illa bunların ölmesini bekleyeceğiz, üzerlerine toprak atacağız, ondan sonra haklarında çalışma yapacağız. Bunun asıl adı ölüseviciliktir! Akademi, bu tavrıyla yarım yüzyıl boyunca, yaşayan şair ve yazarları yok saymış, ölülerin kemiklerini bir mezardan diğer mezara taşıyıp durmuştur. Ben, işte o jüridekilere, İstersem, klasik bir araştırma da yapar ve size parmak ısırtırım! iddiasıyla Reşat Nuri Güntekin'in Romanlarında Hastalık adlı araştırmamı yapıp yayımladım. Jüri bu defa hiç engel çıkarmadan bana olur verdi. Ha, pardon, içlerinde bayağı eski kafalı biri vardı, ismi lazım değil, bana karşı nasıl bir kişisel kıskançlığı, özel bir kini varsa yine muhalefet etti ama diğerleri onu dinlemeyip çalışmamı onayladı. Şimdi, ilk etapta, devri geçmiş profesörlerce onaylanmayan Türk Şiirinde 1980 Kuşağı adlı kitabım bütün Türkiye'de akademilerde lisans ve lisansüstü derslerde okutuluyor! Hatta, o hocalar arasında da bunu ders kitabı olarak okutanlar var!! B. A. T. Öncelikle kitap hakkındaki incelikli sözleriniz için teşekkür ederim. Benim de ayrı bir sevgim vardır o kitabıma. Ayrıca, kısa zamanda ikinci baskıyı yapan bir kitap olmasıyla da övünürüm. Edebiyatın ayrıksı taraflarına, edebiyat dışı dünyanın ilginçliklerine olan ilgimin ürünüdür oradaki notlar. Müzik, resim, sinema, futbol, magazin, botanik... Sorunuza gelince; şiir neden yaşlanır? Bir kuşak giderken şiir yaşlanır, yeni kuşak şiiri tekrar tazeler. Ben, kendimi 2000 Kuşağının öncülerinden saydığım için 80'lerin yaşlanan şiirine karşı şiiri tazeleyenlerden biriydim o notları yazdığımda. Onu hatırlatmak istedim orada. B. A. T. Daha gencecik bir şairken şiirimin Enver Ercan tarafından Varlık'ın başlangıç sayfalarında ilk şiir olarak yayımlanması, yine Enver Ercan tarafından Yasakmeyve'de Kopuk üzerinden sağlam bir dosya yapılması, Şiiri Özlüyorum dergisinde Fuat Çiftçi tarafından Uzak Zamana Övgü dosyası yapılması, Doğan Hızlan ve Hami Çağdaş dostlarımızın çok genç yaşlarımdan itibaren bana güvenip Gösteri'nin sayfalarında sürekli sayfa vermeleri, genç araştırmacılardan Fevzi Yetkin'in benim hakkımda bir tez kaleme alması unutamayacağım deneyimlerdir. Önceki kuşaktan Lale Müldür, Tuğrul Tanyol, Haydar Ergülen gibi şairlerle arkadaş-dost olmak da bana çok şey katmıştır şiire ısındığım yıllardan bu yana. B. A. T. Sanat-edebiyat tarihinde iyi ile kötü aslında hep yan yana oldu. Karacaoğlan'ın yanıbaşında onlarca vasat saz şairi, Baki ve Fuzuli'yle aynı semtte pek çok sıradan divan şairi, Ahmet Haşim'le aynı zaman diliminde ciddi sayıda ortalama şair vardı. İyi olan kaldı, diğerleri unutuldu. Sanatın doğasıdır bu; uzun vadede daima iyi olan kazanmış, vasat veya kötü olan unutulmuştur. Bana kalırsa iyi okur olmanın temelinde öncelikle duyarlık, sonra da sağlam bir donanım gerekiyor. Siz de son dönemde Kerime Nadir hakkında bir araştırma yayımladınız, donanımın ne olduğunu orada ortaya koydunuz. Derin bir ilgi ve içtenlik olmayınca bunlar olmuyor. Türkçe bilgisi, iyi yapıtları okumada kural bilgisinin, dilbilgisinin ötesine geçmeli, sıkı ve derin bir mecaz bilgisine ulaşmalıdır söz konusun şiir okurluğu olduğunda. Bunun yolu da hiç kuşkusuz nitelikli yapıtları okumaktan geçer. Yolun başındaki arkadaşlara önerim; 70-80 kitaplık bir liste oluşturup sırayla okumaya koyulsunlar. En başa da Kötülük Çiçekleri'ni koysunlar. B. A. T. Benim şiirim daima yeniye bakan birinin şiiridir. Modernist estetik, benim anahtar kavramımdır. Modern hayatın gizleri, cazibesi, çatışkıları bu şiirde imgelerle yaşama alanı bulur. Gençlik yıllarımda gelenekle biraz ilgilendimse de gelenek benim için zaman zaman bakılacak bir antolojinin ötesine geçmedi. Geleneğe, postmoderne ve Ot, Kafa, Tava vs. gibi yüzeysel yayınlara ciddi anlamda mesafeliyim. Şiire bakışımda değişti biraz. Gençken bir şiirde güzel birkaç dize bana yeterli gelirdi ama şimdilerde daha zor beğenir oldum. Bütünlüklü bir güzelliğin önemini zaman içinde deneye yanıla kavrıyor insan. B. A. T. Pek çok dergi okuyorum. Gençlerin çıkardığı dergileri, fanzinleri de mümkün olduğunca izliyorum diyebilirim. Ali Özgür Özkarcı, Ece Apaydın, Dolunay Aker, Naile Dire, Muharrem Sönmez, İlkay Aşık, Yiğit Kerim Aslan, Yiğit Ergün, İsmail Cem Doğru, İhsan Baran, Onur Sakarya, Devrim Horlu, Kaan Emiroğlu, Hıdır Işık, Hüseyin Sönmez şiirlerini severek okuduğum arkadaşlardan bazıları... Elbette, bu söyleşi sırasında aklıma gelmeyen imzalar da vardır, beni bağışlasınlar. Kendi kuşağımdan ve yakın arkadaşlarımdan isim saymayayım izin verirseniz, dedikodu malzemesi yapılıyor, gönül yorgunluğu oluyor. En gencimiz mi? Bir zamanlar İlhan Berk ve Dağlarca için söylerdik bunu: Galiba en gencimiz bugünlerde Tuğrul Tanyol. Eskiden de güçlü, enerjik, coşkulu bir şiiri vardı ama son yıllarda birbiri üstüne çok değerli, heyecan ürünü kitaplar çıkardı. Nice genç; gelenek, deney, somutluk falan diye şiirde ölü yatırım yaparken Tanyol, hepimize ders veriyor. B. A. T. İmgesel dilden sapmamak esastır. Gerisi yeteneğe kalmış. Fakat yetenek de öyle bir şey ki yeteneği olan bunun farkında da yeteneği olmayan onlarca isim 70'lerden ve 80'lerden bu yana şiire 30-40 yıl verdikleri halde bu yeteneksizliğin hala farkında değiller. B. A. T. Şiirlerimle modern ama masalsı bir hava yaratmak istediğim olmuştur zaman zaman. Bunu başarıp başaramadığımı bilmediğim için Andersen'i kıskanıyorum. Öyle bir zamanda yazmıştım o cümleyi. Yine de Bir Aşkın Başlaması, Çiçek Sapını Kalbine Soktu, Kalbim Şiirle Mühürlendi, Bir Periyle Öpüşmenin Hazzı, Sevgilim Çocukluğum, Derinliğine Büyür Bahçeler gibi şiirlerimde bunu yakalayabildiğimi sanıyorum. Türk edebiyatına, şiirine katkılarınızdan ve bu güzel röportajdan dolayı size çok teşekkür ederim. Rica ederim. Ben de ilginizden dolayı size teşekkür ederim.


1924'te İstanbul'da doğdu. 8 Kasım 1979'da Bolu yakınlarında geçirdiği bir trafik kazasında yaşamını yitirdi. 1945'te Özel Boğaziçi Lisesi'ni bitirdi. Öğrenim için gittiği Paris'te iki yıl kaldı. Eğitimini tamamlamadan yurtdışından dönüşte ticaretle uğraştı. 1951'de Nokta Dergisi'nin kurucuları arasında yer aldı, yazıişleri sorumluluğunu üstlendi. 1961-1964 arasında Tanin, Ekspres, Vatan, İkdam, Yeni Tanin gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. İlk şiiri 1935'te bir çocuk dergisinde yayınlandı. Daha sonra çeşitli dergilerde çıkan şiirleriyle tanındı. Öyküleri Çekçe, Rusça ve Bulgarca'ya çevrildi. Verlaine, Valery gibi Fransız şairlerle, Garip Akımı'nın etkisindeki ilk şiirlerini Oluş kitabında topladı. Bu kitaptan sonra, çağın sorunları ve özgürlük savaşımını konu alan toplumsal gerçekçi şiirler yazdı. Geleneksel Türk ve çağdaş Batı şiirlerinin özelliklerinden yararlanarak özgün bir anlatım geliştirdi. Öykülerinde gözleme, yalın bir anlatıma önem verdi, çoğunlukla Kayseri yöresi ve Güneydoğu Anadolu insanının kaygılar ve yoksulluklar içindeki yaşamını anlattı. Ölümünden sonra ailesi onun adına bir şiir ve öykü ödülü koydu.


Likya Yolu binlerce yıl öncesinden kalma, yöre insanının kullandığı keçiyollarından ibaret. Devamlı doğanın içindesiniz ve çoğu zaman nefis manzaralarla, bazen antik kent ve yaşam kalıntılarıyla karşılaşıyorsunuz. Yaşanan tek güvenlik sorunu adımlarınızı atarken dikkat etmemenizden doğuyor. Yani o kadar huzurlu bir 560 kilometre. Yalnız yürümeye karar verip hazırlık yapmaya başladığımda yolda bir sürü şey düşüneceğimi, o güne kadar aklıma gelmeyen çözümler bulacağımı zannediyordum. Öyle olmadı. Likya yolunda yalnız yürümek ne kadar isabetli bir fikirse, yürürken düşüneceğinizi zannetmek o kadar aptalcaymış. Mecburen hep o anda kalıyorsunuz, hep önünüzdeki birkaç metredesiniz çünkü çok zor şartları olabilen bu antik yolda ayağınızı burkmayasınız ya da bir uçuruma yuvarlanmayasınız diye bastığınız yere dikkat etmek zorundasınız. Yolun kolaylaştığı alanlarda da manzarayı ağzı açık seyretmekten kendinizi alamıyorsunuz. Sırtınızda koskocaman ağır bir çanta da varken o yük sizi bir türlü bırakmıyor ki kafanızın içinde saçmalayıp kendinizi aklen yorasınız. Sadece durakladığınız, konakladığınız dakikalarda andan uzaklaşma imkanınız var belki ama o zaman da ya yolun büyüsünden kurtulamıyorsunuz, ya nefes nefese birazdan yorgunluktan ölmeyeceğinize kendinizi ikna etmeye çalışıyorsunuz, ya da kamp kurmakla meşgulsünüz. Böyle yürüyüşler, sizi meşgul eden geleceğe ait endişeler, geçmişten koşturup sizi kovalayanlar ve burnunuzun dibinde olmasa da dünyanın bir ucunda vuku bulanlardan uzak tutuyor. Dolayısıyla Likya'da Cinayet yolda yürürken akıldan geçenler sonucunda ortaya çıkmadı. Aslında cinayet de zaten Likya'da işlendi sayılmaz. Yıllar önce işlenmiş cinayetlerin, mahvedilen yaşamların, öldürülen hayallerin, yaşarken yok edilen insanların gökten Likya'ya düşmesinden ibaret olan bir kurguydu. Tabii bir önemli ayrıntı daha var. Romanda her ne kadar bir şiddet öğesi varsa da orası çok barışçıl bir ortam ve çok güzel insanlarla da tanışıyorsunuz. Bazen doğal olarak yollarınız birleşiyor ve birlikte yürüyorsunuz. Bazen de kamp sırasında komşu bir çadır ve hoş bir sohbet ediniyorsunuz. İşte orada tanıştığım insanlardan biri Raskolnikov'u kuran Barış Kapukıran'la sohbetimiz sonraları da sürdü ve Likya'da bir roman fikri pekişti. Kapağında cinayet olsa bile kitap genelde tipik cinayet romanlarının sıralamasında değil. Bir ceset olup da katil kimin peşinde koşturmuyorsunuz. Cinayet var anlaşıldı ama kim kimi öldürecek, neredeyse sonuna kadar belli değil. Aslına bakarsanız başladığımda bu sonu ben de bilmiyordum. İstemezdim ama öyle sonuçlandı işte. Soru eğer Aklımda yola ait başka kurgular ve başka romanlar var mı? şeklindeyse. Evet, olabilir. Yürüdüğüm yollarda karşılaştığım ve o an dikkatimi çekip de sonra işlediğim şeylerden bahsediyorum ama bunu ilerideki yürüyüşler şekillendirecek. Adamın biri sadece hayatını değiştirmek çabasındaydı; içine kapalı, her şeyden habersiz. Bunun için Likya Yolu'na çıkmak sanki pek iyi bir fikirdi. Onun peşinde olan bir kesimse, aslında saçmalığın daniskası olduğunu bildikleri bir görevi yerine getirmeye çalışırken, bir diğer kesim, gözleri adamın yaptıklarının üzerinde sinsice zengin olmak peşindeydi. Öte yanda da bazıları psikopatça casusculuk oynuyor, bazıları sonunda layık olduğu yere gitmek için adım sayıyordu. Sonunda olan oldu: Likya Yolu'nun güzelliği orada dururken Amerika kıtasından başlayıp çöldeki deliğe uzanan diğer yolda biri yitip gitti, bir başkasının tüm ümitleri söndü. Yetmezmiş gibi onlarca başka insanı öldürecek bir de canavar türedi. Sonrasında neler olacağını hep beraber göreceğiz.


BU+ oluşumunun başlattığı ve Homer Kitabevi'nde gerçekleşen Kitaplar Arasında söyleşilerinin programı belli oldu. Bu yılın ilk konuğu 14 Kasım'da Son Buzul Erimeden ile Levent Kurnaz. Boğaziçi Üniversitesi'nin entelektüel canlılığından ilham alarak ortaya çıkan BU+ oluşumunun üniversite ile toplumu buluşturma yönünde başlattığı projeler arasında yer alan Kitaplar Arasında söyleşi dizisi Homer Kitabevi'nde düzenlenmeye bu sene de devam edecek. 14 Kasım 2019 Cumartesi günü saat 15.00'da başlayacak ilk etkinliğin konuğu iklim bilimci Prof. Dr. Levent Kurnaz. klim değişikliği üzerine çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Levent Kurnaz, yıllardır konuşulan iklim sorununu, bireysel, ulusal ve uluslararası düzeyde tüm boyutlarıyla ele aldı. Son Buzul Erimeden ile insanoğlunun yarattığı sorun hakkında bildiğimizi sandığımız gerçekleri ele alacak.


Nezihe Meriç'in Sevdican adlı eseri, Türkiye'de ilk kez Rint Tiyatro prodüksiyonuyla 25 Kasım'da Entropi Sahne'de tiyatroseverlerin karşısına çıkacak. Nezihe Meriç'in eserleri, vefatı'nın 10. yıldönümünde Rint Tiyatro ile tekrar hayat buluyor. Geçtiğimiz yıl yine Meriç'in ödüllü eseri Korsan Çıkmazı ile tiyatro yaşamına başlayan Rint Tiyatro, Sevdican adlı eserin prömiyerini 25 Kasım'da Kadıköy Entropi Sahne'de gerçekleştirecek. 1984 yılında Vestfalya Eyalet Tiyatrosu tarafından Rudiger Kuhlbrodt rejisiyle sahnelediği Dilek Türker'in tek kişilik oyunu, 1985 yılında 13. Uluslararası İstanbul Festivali'ne katılarak 7 oyun sergilemiş, 1988 yılına kadar ise Almanya'nın çeşitli kentlerinde sergilenmeye devam etmiştir. Dilek Türker, altı ayrı karakteri canlandırdığı Sevdicanı hem almanca hem türkçe olarak 7 yıl boyunca çeşitli avrupa ülkelerine turneler yaparak sahneye taşıdı. Polat Yıldız'ın metni tekrar düzenleyerek hayata geçmesini sağladığı Sevdican birçok ilki barındırıyor. İlk kez türk bir yönetmen tarafından, Türkiye'de ilk kez özel bir tiyatroda sahnelecek oyunda, üç kadın oyuncu tarafından yazgıları Federal Almanya'nın Türkiye'den işçi getirmeye başlamasıyla değişen altı ayrı kadın canlandırılmaktadır.


Dünya Şiir Hareketi'nin dünya çapında neredeyse tüm ülkelerdeki şiir insanlarına Kasım-Aralık ayları içinde yapılmasını önerdiği Şiir Barışa Giden Yoldur şiir etkinlikleri zincirine İstanbul'dan eklenecek halka Şiir barışa giden yoldur, kadın da olacak. Dünya Şiir Hareketi yönetim kurulunda bulunan Ataol Behramoğlu ile İstanbul'dan Turgay Fişekçi'nin destek verdiği, Nurduran Duman'ın yürüttüğü etkinlik 18 Kasım akşamı saat 19.00'da Nazım Hikmet Vakfı'nda. İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısı Gerçek Alnıaçık'ın sunacağı, şairlerin barışa giden yola şiirden seslerini harf harf döşeyeceği akşama herkes davetli. Etkinliğe PEN Türkiye de temsilcisiyle şiir okuyarak katkı koyacak. Açılış konuşmasını Ataol Behramoğlu'nun yapacağı etkinlikte seslerine ortak olacağımız şairler: Pelin Batu, Gülsüm Cengiz, Nurduran Duman, Aslı Durak, Tülin Dursun, Gülseli İnal, Arife Kalender, Hilal Karahan, Çağla Meknuze, Nilay Özer, Pelin Özer, Leyla Şahin.


Ali Erdoğan 2005 yılından bu yana sahnelediği Külahıma Anlat adlı tek kişilik oyunu ile Ataşehir Belediyesi Mustafa Saffet Kültür Merkezi'ndeydi. 18. yaşını kutlayan Kabare Dev Aynası Tiyatrosunun oynadığı, Erdoğan'ın yazıp yönettiği tek perdelik güldürü olan Külahıma Anlat kadın-erkek ilişkilerinden toplumsal hayatımızın aksayan yanlarına kadar uzanan hikayelerden oluşuyor. Külahıma Anlat ile Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun kollarından meddahı güncelleyerek günümüze taşıyan Ali Erdoğan, oyunda hikayelerin temelinde yatan aksaklıkları komik bir dille anlatarak mizahçılığını konuşturuyor. Ali Erdoğan'ın tek kişilik oyunu, 5 Kasım 1973'te aramızdan ayrılan İsmail Dümbüllü'nün görüntüleriyle başladı. Erdoğan, Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun kolları olan ortaoyunu ve tuluatta gösterdiği büyük başarılarla halkın gönlünde taht kuran güldürü ustası İsmail Dümbüllü hakkında kısa bir açıklamada bulundu. Erdoğan, oynadığı oyunlarla halkın dili, sesi, sözü olmayı başarmış Dümbüllü gibi değerli bir ustayı ölüm yıldönümünde anmanın Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun meddah, ortaoyunu, tuluat gibi unutulmaya yüz tutmuş halk sanatlarının yeniden hatırlanması, yeni kuşaklara tanıtılması, Çağdaş Türk Tiyatrosu'nun gelişimine katkıda bulunması açından önemli olduğunu söyledi. Erdoğan, konuşmasını, Daha adını duyduğumuzda yüzümüzde koca bir gülümseme yayılmasını sağlayan İsmail Dümbüllü daha uzun yıllar, tıpkı perdede canlandırdığı Nasreddin Hoca, Keloğlan gibi aramızda yaşamaya devam edecek diyerek bitirdi.


MSKM'de Edebiyat Akşamları'nın bu haftaki konuğu Aslı E. Peker oldu. Bugüne kadar Başkalarının Kokusu, Cellat Mezarlığı, Sufle, Bana Yardım Et, Flamingolar Pembedir ve Vakit Hazan adlı romanları yayımlanan Aslı E. Perker, Özgür Okuryazar'ın yazın yaşamı üzerine sorduğu soruları yanıtladı. Perker, okumaya başladığı ilk günden itibaren tutkulu bir okur olduğunu söyledi. Perker, anne ve babasının okumayı bir yaşam biçimi haline getirdiklerini belirterek, Çocukluğumda, bizim çocuklarımıza yaptığımız gibi bir mesai harcamıyorlardı. Harcamaları da gerekmiyordu. Çocuğa bir şey yaptırmak yerine örnek olmak çok önemlidir. Babam ve annem çok kitap okurdu. Bu özelliğiyle bizim örneğimizdi. Büyük bir kütüphanesi olan bir evde büyüdüm. Okumayı bir gecede öğrendim, okuldan geldiğim ilk gün sabaha kadar kendi kendime çalıştım, yorgunluktan okula gidemedim. Ancak okumayı da öğrendim. Sonrasında da ne bulduysam okudum, dedi. Aynı yemek kitabından aynı tarifi yapıyorlar; Sufle... Tarifi ne kadar iyi uygularsanız uygulayın genelde suflenin ortası çöker. Nadiren yüksek kalır. Ben bunu insan hayatına benzettim. Bizler de hayata doğduğumuz coğrafyaya elimizde birer mükemmel insan olma tarifiyle geliyoruz. Şöyle davranırsan, şunları yaparsan şöyle olur gibi... Fakat biz bu mükemmel tarife uysak bile, bir an geliyor, hayat yolumuzun ortasına bir dokunuyor ruhumuz, hayatımızın ortası çöküveriyor. Ben de bu metafordan yola çıkarak bu kitabı yazdım.


Dünya Şiir Hareketi'nin dünya çapında neredeyse tüm ülkelerdeki şiir insanlarına Kasım-Aralık ayları içinde yapılmasını önerdiği Şiir Barışa Giden Yoldur şiir etkinlikleri zincirine İstanbul'dan eklenen halka Şiir barışa giden yoldur, kadın da oldu.


Dilek Değerli: Neruda'nın dediği gibi şiiri öldürmek o kadar kolay değil hatta olanaksızdır. Hız çağında, kapitalizmin dayattığı koşullarla, insanın bile sanallaştığı, okumanın en aza indirgendiği bir toplumda şiir ne yazık ki diğer edebiyat türlerine göre en çok göz ardı edilen, unutulan olmuştur. Sosyal medyada çoğunluk, kopyala yapıştır sistemiyle iki, üç dize paylaşıyor. Şiir kitabı okumadıkları için bazen paylaştıkları dizelerin altında yazan o şairin dizeleri olmadığını bile fark edemiyorlar. Sosyal medyada birçok kişi mani ya da ilkokul düzeyindeki satırlarını yazıp paylaş düğmesine basınca kendilerini şair sanıyorlar. İşin tuhafı bazı dergi editörlerinin de bu kişileri şair sanmaları. Şiir bireysel bir yaratımdır. Şiir atölyesinden şair olarak mezun olunmaz elbette. Ama şiir atölyesinde ders veren şairin deneyimine, bilgisine dayalı olarak bazı yol göstermeler, şiir çalışma yöntemlerinin aktarımı faydalı olabilir. Şiir yazma isteği, çabası olan şair adayı ister atölyelere gitsin ister gitmesin önünde sonunda zaten kendi rotasını çizip şiirini oluşturacaktır. Atölyede ders veren şairin poetikası doğrultusunda şiir yazmaya çalışmanın şair adayı için aslında tehlikeli olduğunu düşünüyorum. Ne kadar çok şiir kitabı okusa şair adayı, o kadar çok şey öğrenir. Her şey devinim halinde ve değişime uğramaktayken şiir anlayışı da zamanla değişecektir. Postmodern eğilimleri, şiirin ölümüne neden olacak etkenlerden görmüyorum. Aksine çeşitlilik, deneysellik olmadan bir adım öteye gidemez hiçbir sanat dalı. Son yıllarda toplumcu-gerçekçi şiir hortlatılmaya çalışılıyor. Belli bir kesimin dayatmasıyla şiirlerinde toplum sorunlarını irdelemeye kendini zorlayan gençler görüyorum. Bu sorunlar bire bir kendi hayatında varsa zaten gerçekliğin doğal dışavurumuyla şiirinde belirir. Duyarlıymış gibi yapmak şiirde en sırıtan, şiiri öldüren etkenlerdendir. Az okunsa da şiirin Gezi olaylarında nasıl da bir ifade biçimi, başkaldırı aracı oluverdiğini gördük. Medyanın ve eğitim sisteminin şiirin unutturulmasında payları çok. Ama şiir, derin sularda bekleyen ahtapot gibi çok kollu ve kötü koşullarda bile hayatta kalmasını sağlayan mavi bir kana sahiptir. Dilek Değerli: Günümüzde yazılan şiir genelde ikinci yeninin uzantısı durumunda. Hatta adı şiirinden önde giden bazı şairlerin şiirleri ikinci yeniden çok daha eski bir zamana ait gibiler. Yeni bir anlayışla, biçimle yazılanlar önceleri başarısız olarak damgalanırlar. Eskiyi değiştirmek hele ki şiirde çok kolay bir edim değildir. Deneye yanıla, başarısız ola ola yeniye ulaşılabilir ancak. Deneysel şiirler az da olsa yazılıyor. Daha çok görsel, sese dayalı, postmodern, itirafçı şiirlerle karşılaşıyoruz. Son yıllarda genelde diğer edebiyat yapıtlarında olduğu gibi şiirde de dil bilinci kayboldu. Birçok şairin yazdıkları dizeleri anlamak için sözlüğe bakmak zorunda kalıyorum. Türkçe karşılığı olduğu halde hiç kullanılmayan Arapça, Farsça sözcüklerle şiir yazmanın altında bilerek ya da bilmeden medyanın, iktidarın dilinden etkilenme ve dil bilincinin olmaması yatıyor. Şiirlerinde İngilizce sözcükler kullananlar da yok değil. Şairin diline sahip çıkması, yeni sözcükler türetmek ve dili geliştirmek için çabalaması gerekir. Genç bir şaire sormuştum Türkçesi olduğu halde hiç kullanılmayan o Arapça sözcüğü neden tercih ettiğini, o da o sözcüğü daha şiirsel bulduğunu söylemişti. Anlaşılmayan bir sözcük şiirsel olsa ne olacak? Fransızca bana çok şiirsel geliyor ama anlamıyorum. Bu yıl okuduğum bazı şiir kitaplarında kullanılan sözcüklerden örnek vereyim: Cenup, tevatür, mutat, dürr-ü Güher, heva, tehcir, fecr, heccav, mahza, firkat, mufassal vb. İçerik olarak irdeleyecek olursak, çoğunlukla toplumda gitgide yalnızlaşan bireyin psikolojisinin şiire yansıdığı görülüyor. İçeriklerde itirafçı söylemler, sanal medya bilgisayar terimleri, kısaltmalar, cinselliğin nesnelliği, arabesk söylemler, nesneler, şiire yamanan toplumsal olaylar, serpiştirilmiş imge soteler ve bolca Edip Cansever şiirinin kötü taklitleriyle karşılaşıyoruz. Kendine özgü dili ve şiiri olan şairlerimiz az sayıda olsalar da varlar iyi ki. Özellikle şair kadınlar son yıllarda şiirde olumlu ataklar yaptılar ve şiirde eril dilin azalmasına da önayak oldular. Elbette deneysellik, sanatın her dalında olmalıdır. Tüm bu arayışlara rağmen şiirimizde henüz ikinci yeniden bu yana köklü bir değişim olmadığını düşünüyorum. D. Değerli, Benler / Rüzgar Kuyusu, 2015, Hayal Yay.


2006 yılında Heyyamola yayınlarından çıkan SONSUZ AŞKIM HATAY, doğup büyüdüğü topraklara aşık, Akdeniz sevdalısı Burhan GÜNEL'in yaşam öyküsünün tarihle harmanlandığı 301 sayfalık bir eser. Akdeniz, Sonsuz Aşkım Hatay, Göbek Bağıyla Bağlandığım Topraklar, Kürkçü Dükanı, Doğa Harikası Tarih Zengini Bir Ülke, Barbarları Beklerken başlıklarında yazılan kitap, Doç. Dr. İsmail Güzelmansur'un Hatay Resimleri arşivini oluşturan fotoğrafları eşliğinde sizi Hatay özelinde Akdeniz'de bir kültür gezisine çıkarıyor. Günel'e göre;Benden önce yaşayanlar ve etimle, kemiğimle, düşüncemle, duyarlılığımla beni var edenler tarafından bana aktarılmış, giderek bağışlanmış bir zenginliktir; kısacası uygar olma, insan olma, kendini, insanını ve yurdunu sevme bilincidir, Akdenizlilik. Öğrenim ve işi sebebiyle uzun yıllar boyunca çocukluğunun anavatanı Akdeniz'den ayrı kalan Burhan GÜNEL dağ, ova ve masmavi denizine yayılan anılarını ziyaret ederken aile bireyleri ile yüzleşiyor, ilk gençlik aşkını arıyor bıraktığı yerde. Çocukluğunun sokaklarından, yüzlerce yıl önce yaşamış medeniyetler, efsaneler, tarihi bilgilerle birlikte geçiyor. Yazma sürecinde iki kez ziyaret ettiği Hatay'daki durakları bir gezi kitabını aratmayacak özenle kaleme almış, kendisini karşılayan değerli yazı dostlarının adını anmayı ihmal etmemiş. Şiirlerle zenginleştirdiği kitabında, Akdeniz ve Hatay'ı konu eden kaynak kitaplardan alıntılara da yer veriyor, ardından gelecek araştırmacı, yazarlara ışık tutuyor Burhan GÜNEL. Kitabın sayfaları arasında dolaşırken, yöreye yazılan şiir, öyküleri okuyor, müzesinde dolaşıyorsunuz. Güneyden kuzeye ters akan Asi Nehri ile Akdeniz'in sularına dökülüp, torbasında tuzlu balıklarla Hızır'ın ülkesini arayan Musa'nın peşinden gidiyorsunuz. Hatay sınırında gezerken bölgenin son dönemlerde karşı karşıya puslu ortamını Kontstantinos Kavafis'in Barbarları Beklerken isimli şiiri ile ürpererek yaşıyor, yazar. Aydın olmanın sorumluluğu ve ait olduğu topraklara beslediği derin aşkı ile sızlayan kalbindeki telaşı derinden hissettiriyor. Ortadoğu yangının yalımlarıyla ısınan sınır bölgesinde, Yayladağı'nda dolaşırken külleri üzerinde hissedercesine içi daralır. Asfaltın sağına çeker arabayı. İçinde büyüyen öfkeyi, cebinden çıkardığı dizelerle yatıştırmayı dener. Burhan Günel, 2012 yılında gözlerini yumduğu dünyadan, yüreğinde Asi'nin akışı, temiz ve aydınlık sularını götürecektir, ardında şiir, roman, öykü, deneme ve çocuk kitaplarına özenle yerleştirdiği sözcüklerini bırakarak. Eğer kendinizi Akdeniz'li olarak tanıtanlardansanız ya da yolunuz, fikriniz bir yerlerde Akdeniz'le kesişirse yolculuğunuza Burhan GÜNEL'in penceresinden bakmadan geçmeyin. Uygar ve adil bir dünya özlemi ile Akdeniz'in dağlarından, ovalarından ve sonsuz mavisinden yakalayacağınız manzaralar, hayatın ta kendisi olabilir! 1947'de Antakya'da doğdu. Konya Erkek Lisesini ve Hava Harp Okulunu bitirdi (1967). 1989'da binbaşı rütbesindeyken kendi isteğiyle emekli oldu. 1980'de Kerem Yayınları'nı kurdu. 1986-1997 arasında Karşı Edebiyat dergisini çıkardı (113 sayı). İlk hikayesi Cumhuriyet gazetesinin sanat ekinde çıktı (1971). Yazı ve hikayeleriyle Güney, Yansıma, Türk Dili, Varlık, Oluşum gibi dergilerde yer aldı.


Eğitimci, yazar Selma SAYAR'ın imzasını taşıyan DÜŞÜYORUM TUT ELİMDEN, 2018 yılında Mühür Kitaplığı'ndan yayımlandı. Editörlüğünü sair Mustafa Fırat'ın yaptığı kitap on öyküden oluşuyor. Selma Sayar, maden emekçilerinden, töre kültürünün esaretindeki kadınlara, Asi Nehri kıyısında lastik ayakkabısını arayan çocuktan, aşkını hırsa, hayallerini rüyalara kaptıran insana, insan hallerine mercek tutuyor öykülerinde. Sözcükler yüreğin dile gelişidir. İçeride kıvranadursun o ruh, söz onun tesellisi, sırdaşı, sözcüsüdür. cümlesiyle yeşerttiği aşk kadar tarih boyunca insana eşlik eden ayrılık ve ihaneti de duyumsatiyor okuruna. Köprü altında uyandırdığı ve onurlu, eşit yaşama dair özlemini dile getirdiği Garib'in düşü gibi, zifiri karanlıkta ölüm acısıyla yüzlestirdiği öykü kahramanlarına ilişkin kimi anlatılarda, okuru beklemediği sonlar ile şaşırtmayı da ihmal etmiyor, yazar. Düz yazıdan şiire, kitap, film tanıtılarından mektuba, edebiyatın zengin anlatım türlerini içeren SIRÇA SARAYIN SERÇELERİ ise; yazarın aynı yayınevinden okurla buluşan ilk kitabı. İkinci basımı 2018 yılında gerçekleşen SIRÇA SARAYIN SERÇELERİ de, kimi zaman çocukluk anısıyla, kimi zaman bir edebiyat çınarının yaşam öyküsüyle, kimi zaman da bir gazete haberiyle dokunmayı başarıyor duygu dünyamıza. Her iki kitabında da doğup büyüdüğü kadim toprakların izini süren yazılarına bazen bir masal bazen tarihsel bilgi eşlik ediyor. İşlenen duygu ve olaylar; içinde barındırdıkları onca acı, haksızlık ve zulme rağmen deneyimli eğitmen ve edebiyatçı SAYAR'ın kaleminde, zorlanan insanlığa alternatif bir dünyanın kapısını aralama cesareti veriyor. Geç kalmak istemeyen ve nasıl başlayacağını bilmeyenlerdenseniz, işe Selma SAYAR'ın kitaplarını okuyarak koyulabilirsiniz. Akıcı, duru ve dostane bir dille yazılan sözcükler yüreğinize dokundukça, umuda daha bir inançla asılacaksınız. 1974 yılında Antakya/Nahırlıda doğdu. İlk orta ve lise öğrenimini Antakya'da tamamladı.1995 yılında Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Lacivert ve Amanos dergilerinde öykü ve kitap tanıtım yazılarını yayınladı. Sevdalım Hayat, kitapeki. com, yazıatölyesi. com ve mektupedebiyat. com sitelerine de kitap tanıtım yazıları yazmaktadır. Halen Türkçe öğretmeni olarak görev yapmaktadır.


Kitap üç kısımdan oluşuyor... İlk kısım Fragmanlar... İsmine aldanmamak lazım çünkü nice filmle aşık atabilecek bir fragmana imza atmış! Hem de yerini ve kendini bilerek... Öyle olmasa, Etindeki yıkıntıyım ben diyordum, Allah'ın avlusunda... diyerek kitabına başlar mıydı hiç? Ya da kitabı ona edebiyat aleminin altın kapılarını aralayan Nilgün Emreye kitabını ithaf eder miydi? Daha ilk kısımda onun mükemmeliyetçi hususiyeti öne çıkmakta çünkü şiirler kusursuz olması adına yer yer tadında; yer yer de kısa bırakılmış... Emre'nin daha evvel emsaline edebiyatımızda rastlamadığımız imgeleri bu kısımda bize göz kırpmaya başlıyor... Ta ki tarzını kendine misal olarak gördüğü Lale Müldür'e ithaf ettiği ve kitaba da ismini veren Melankolik Kahkaha şiirine kadar... Bu şiirde Lale Müldür'ü dans eden bir kuğu ve fırtınalar kraliçesi diyerek överken, ona meşhur kahkahalarından birini attırmayı da unutmuyor. Bu şiirden sonra göz kırpmalar yerini rüyalara, şarkılara, sükutlu seslere ve ahenkli danslara bırakıyor... İkinci kısım Melankolya Nilgün Emre'nin hayali coğrafyasında bir masalistan... Bu masalistan, ismiyle müsemma olarak Black isimli şiirle hoş geldiniz diyor okurlarına; Kanlı Tangoyla allahaısmarladık... Her ne kadar siyahla da başlasa Melankolya; yeşil yüzlü aylardan, sarı ırmaklara; kırmızı yıldızlardan, siklamen rengi bulutlara kadar rengarenk bir alem olduğunu haykırıyor Saydam göğün aklığında... Üçüncü kısım Emre'nin renk aleminin tesirinden kurtulamadığını tasdik eden bir ismi taşıyor: Oranj... Bu kısım, kısma da ismini veren Oranj şiiriyle başlayıp Yükümüzü Boşalttık, Kan Nehirlerinden Geçtik isimli benim destan-şiir-hikaye üçgeni çerçevesinde değerlendirdiğim bir şiirle hitama eriyor. Diğer kısımlara nazaran hem kısa olmasına rağmen hem de şairaneliği düşük olmasına rağmen; bu kısım, anlatımındaki destani kuvvetle diğer kısımlarla arasındaki farkı kapatıyor. Nilgün Emre'nin imgelerinin en mühim hususiyeti okuyucuya rahatsızlık vermeyişidir. Kanaatimce edebiyatın edep hususiyetini iyi anlamış ve içine sindirmiştir. Mesela Esmer Meryem Baladı isimli şiirinde, ... kuyularda iskelet dölleri eşliğinde... diye başlayan rahatsızlık veren bir imgeyi, esmer Meryem bir geyiği öpüyor... terkibiyle tatlandıracak şiir ustalığını gösteriyor. Öte taraftan mitolojiden, dine; coğrafyadan, sinemaya kadar birçok san'at sahasında top koşturuyor. Ayrıca kitabın Notlar kısmında da ifade ettiği üzere kendisine kitap kısımlarının isimlerini koyma noktasında ilham veren filmleri de okurlarıyla paylaşma cesaretini gösteriyor. Cesaret diyorum çünkü bir çok edipte, başka bir san'at eserinden aşırdığı ismin kaynağını göstermeyip, bu ismin özgün olduğunu söylemek bir alışkanlık haline gelmiştir. Hülasa Nilgün Emre, bu küçük hacimli büyük kitabıyla şiir edebiyatımızda gönül rahatlığıyla, Ben de varım! diyecektir. Aynı zamanda o sadece Melankolik Kahkaha atacak minvalde bir şair değil; Neş'eli Somurtacak çapta da bir şairdir. Zamanla Nilgün Emre'nin titizliği, yaşın kemale ermesinin getirdiği sabırla birleşince inanıyorum ki Türk Şiirinin güzide misallerini vücuda getirecektir. Buna Melankolik Kahkaha isimli kitabındaki şiirler en büyük delildir.


Bu yıl Melih Cevdet Anday Edebiyat ödülü alan Yeryüzü Yorgunları'nın insanı içine çeken bir hikayesi var. Roman, Cihan ve Sedat'ın kendileriyle, birbirleriyle ve oğullarına karşı anne baba rolleriyle hesaplaşmasını konu edinir. Bu konu ekseninde dönen olaylarla fiziksel ve ruhsal çöküşlerinin serüvenidir. Neslihan Önderoğlu öykü ve romanın tüm olanaklarını kullanarak yazar Yeryüzü Yorgunları'nı. Romanın okuru kendine çeken akıcı bir dili var. Daha romanın başında Cihan ve Sedat'ın sonunu merak ediyorsunuz. Okur, metafizik öğelerden dokunmuş yaşamın kurmaca evreninde bulur kendini. Bu romanda ayrıca aile içi ilişkiler dikkat çekmekte. Evliliklerin birçoğunda olduğu gibi, Sedat ve Cihan'ın aşk yaşayarak evlenmelerine rağmen yıllar ilerledikçe aralarındaki sevgi bağı zayıflar ve evlilikleri giderek içinden çıkamaz bir hal alır. Romanın ilk sayfalarında evli çiftin arasındaki soğukluk okurun dikkatini çeker. Yeryüzü Yorgunları, Sedat ve Cihan üzerinden, aşkı, şiddeti, evlilik kurumunu sorgularken doğadan kopup betonların içinde sıkıştırılmış ruhların dinginliğe ulaşması için yine doğanın sıcak koynuna koştuğunu vurgular. Bununla birlikte Yeryüzü Yorgunları'nda günümüz toplumunun yaşayış biçimini, eski ile yeni, madde ile metafizik, gerçek ile kurmaca iç içe geçmiştir. Yazarımız, en kadim zamanlardan beri kadına bakış dün neyse bugün de aynıdır, der. Kuran, İncil, Tevrat, Budist Metinler'den aldığı pasajları düşüncelerine kanıt olarak sunar Neslihan Önderoğlu. Teknolojinin ve emperyalist dayatmaların beraberinde getirdiği huzursuzluğu giderek arttı insanoğlunun. Moderniteyle birlikte kendisine ve çevresine karşı yabancılaşan insan; edilgen bir varlığa dönüşmüş, kimlikten kimliğe girerek bireyselliğini kaybeden roman kişisi olan Cihan'ın huzursuzluğunu artık doğa bile dindiremez. Pek çok kimsenin yaşayıp da adlandıramadığı, yanıtlarını bilip de dillendiremediği huzursuzluk romanın sayfaları arasından adeta fışkırıyor okuyucunun yüzüne. Neslihan Önderoğlu, Cihan'ın ruhsal yapısından yola çıkarak insanın psikolojik dengesini yaşadığı çevrenin açmazlarını göz önüne serer. Dolaysıyla nesnelere ve değerlere yönelik bakış açısını değiştirip ontolojik kuşkuyla Cihan'ın özvarlığını sorgulama noktasına getirerek daha özgürlükçü bakış açısına ulaştırır okuyucusunu. Çok katmanlı bir roman olan Yeryüzü Yorgunları'nda dekorun önemi yoktur. Okur görmekten çok doğanın sesini kuş seslerini, derenin şırıltısını, ormanın sessizliğini duyarken dinlerden, mitolojilerden yararlanarak birçok malzemeyi bir arada kullanır. Neslihan Önderoğlu mekan ruh ilişkisini öne çıkarıp insanın kalabalık içindeki yalnızlığını ormanın yalnızlığına benzetir. Ama şu da bir gerçektir ki insan nereye giderse gitsin yalnızlığını yanında taşır. Yani insanların insanlardan hatta kendisinden kaçtığı bir çağda yaşadığımızın en bariz örneğidir Yeryüzü Yorgunları. Ayrıca madde-anlam, iç dünya-dış dünya, ruh-beden, fizik-metafizik, soyut-somut, hayat-ölüm, geçmiş-şimdi gibi karşıtların sergilendiği yeni bir dünya yaratır. Cihan'ın iç dünyasındaki bellek yolculukları, çağrışımlar, simgeler gerçek ile kurmaca sık sık yer değiştirir. Teknolojik gelişmeler insanların yaşam ve dünyayı algılama şeklini değiştirmiştir. İnsan, doğa, hayat üçlemesini ele alarak hayata, insana ve doğaya çoklu bir bakış açısı sunar Neslihan Önderoğlu. Romanın anlatıcısı Cihan, Balıklar. Onların yeryüzünde etrafın sakinliğine uymayan bir telaş var. Kendilerini bir oraya bir buraya atarak saydam hapishanelerinden kurtulmaya çalıştıkça ağızları cama yaklaşıyor, ağızlarının açılıp kapanışını izlerken bana doğru yüzdüklerini hissediyorum, diyerek, akvaryumdaki balıklar arasında duygusal bir bağ kurar. Böylece akvaryum ile evliliğini şeffaf bir hapishaneye benzetir. Yazar, insan ve zaman arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan bunalım halini geriye dönüş, zaman sıçrama tekniklerini sıklıkla kullanır. Ayrıca sürekliliğin dışına çıktığı için romanda kopuklukları ve boşlukları doldurmak okuyucuya düşer. Romanda yazarın sesini duymuyoruz. Yazılan her şey Cihan'ın olaylara ve kişilere olan yargılarıdır. Ona çok öfkeliyim, diyorum. İçime tohumu düştüğü günden itibaren bütün hayatımı ona göre değiştirdim. Onun için sevmediğim bir adamla yaşadım. En önemlisi hayatta kaldım. Bana bunu nasıl yapar?(s.161) Yeryüzü Yorgunları romanı ile anlatımda büyük bir sıçrayış yapan Neslihan Önderoğlu daha pek çok güzel roman yazacağa benziyor. Bekliyoruz.


Şair yazar W. B. Bayrıl Anlat Kalbim isimli Bypass günlerini içeren pembe renkli anlatı kitabını o nazik duyarlığı ile tarafıma imzalamasının üzerinden bir ay geçmiş. Kitabı elime aldığımda ruhuma kalbime bedenime şifa veren kadına Hilal'e diye atıfla başlayan satırdan itibaren sayfalarından kopamadım ve hiç bırakmadan bitirdim. Okuma süresinde rahmetli anneciğimin bypass sürecini yeniden anımsayıp yaşadım. Anjiyolar, stentler, baloncuklar derken onun da dört damarı ciddi oranlarda tıkalı bulunmuş birisi aorta çok yakın diye riskli bulunup ameliyat edilmezken diğer üçü bacaklarından alınan damarlarla değiştirilmiş vefatına dek yaşamını damar sorunu olmadan ama şekerli sürdürmüştü. O zamanda yazılmış böyle bir kitapla karşılaşıp okumuş olsaydım annemin refakatinde, kendi içimde en sevdiğim insana karşı yaşadığım kaybetme korkularını daha az geliştirir, süreci biraz daha güvenli hissederdim. Bu kitap bir deneyimin bir tanıklığın eseri... Yaşamı varoluşa bakışı felsefi ve edebi metinlere yaklaşımı şairsel duyargayla irdeleyip sorgulanması bize Bayrıl'ın şiirlerini ve -Her Zaman Şair- kitabındaki anlam salkımlarını getirip avucumuza bırakıyor. Yeni düşünce kulvarlarında dört damar değişiminin tanı ameliyat ve iyileşme sürecini buluyorsunuz. Çocukluğundan başlayıp, sizi o geri dönüşümlü labirentte, var olduğu zihinsel ruhsal düşsel olgularla içindeki bir ailenin kocaman çocuğuna götürüyor, ruhun derinliklerinde gezinip psikolojik tahliller yapıyor. Soyut kavramlarla hisleri duyguları somutlaştırıyor. Sorgulanmayan hayat yaşamaya değmez diyor ya Sokrates öyle işte. Nihayetinde acı, hüzün, yas, endişe, korku, öfkeyle ve hatta sevinçle baş etme yollarını yaşayıp öğrenen insan, vücut ikliminin sultanına zihnin pırıltısını bırakır. Şair bazen de geri dönüşü olmayan yolda akıl ve mantık verilerine pamuk ipliğine tutunup, güzel biten yolculuğun sonunda, yeni doğmuş bir bebek kadar güçlü kalbiyle, bu konuda deneyim yaşayacaklara ve herkese kalemiyle bir yol haritası çiziyor. Türkiye İstatistik Kurumu 2014 yılındaki verilerine göre dolaşım sistemi hastalıklarından ölüm, tüm ölüm nedenleri arasında yüzde 40,5 ile ilk sırada anımsatayım. Tıpkı annemin kalbi gibi ritimli, bu kalpsizler dünyasında sevdiklerinle yürü hür maviliğin bittiği son hadde kadar kalbinle kaleminle var ol Şair.