'Ülker Abla', Seray Şahiner'in Everest Yayınları tarafından yayımlanan son kitabı. Yazarın bunun öncesinde üç öykü, iki roman ve bir de deneme kitabı var. En çok gülerken üzülüyorum cümlesiyle başlayan Ülker Abla romanı, bir ikili karşıtlık durumu yaratarak okuyucuyu gülmeye üzülmenin, mutluluk ifade eden bir eylemin, nasıl olup da üzüntü hissettirebileceği sorusuyla karşı karşıya getiriyor. Romanın ana mekanı Ülker'in sığınmış olduğu hastanenin, hayat ve ölüm arasında, cennet ve cehennemden önceki durak diye tanımlanmış olması, başkahramanının köprüden önceki son çıkışı kaçırmış olabileceği izlenimini vermekle birlikte, okuyucuda bazı tereddütlerin de fitilini ateşliyor. Ülker Abla'nın roman içerisinde, hastanedeki hayata dair yapmış olduğu son derece yerinde olan tahliller, yine kendi ağzından, mensubu olduğu kesimin jargonuyla samimi ve esprili bir dille anlatılıyor. Hastanelere, düğün salonlarına, eczanelere, parklara, mescitlere, kaçak olarak sığınmaya çalışan Ülker, bir o kadar bizden biriyken bir o kadar da herhangi biri, ancak kesinlikle sıradan biri değil. Sığınmış olduğu hastane, uymak zorunda olduğu toplumsal ve hukuksal kurallarıyla, birlikte yaşamak zorunda olduğu insanlarıyla onun ülkesini temsil ediyor. Hastane, şifa verici özelliği de göz önünde bulundurularak özellikle seçilmiş bir mekan. Çünkü hem o hastalara refakat ederek onlara şifa olmaya çalışırken hem de hastalar onun barınmasına vesile oluyorlar. Karşılıklı bir şifa alışverişi söz konusu. Ülker'in en büyük hayali kocasından boşanıp kurtulmak olduğu halde, sık sık uğradığı mekanlardan birinin düğün salonları olması da ironik bir durum. Eleştirdiği sistemden, açıklarını bulup istifade ediyor olması, yaşamakta olduğu hayatın bir zorunluluğu gibi duruyor. İnsanların onu, kendi yaşamlarını merkeze alarak eleştiriyor olmalarına bir yandan içerlerken öte yandan da reçetesiz ilaç, sakinleştirici, vs. alabilmek gibi ufak tefek menfaatleri kesilmesin diye, sessiz kalıp cevaplarını içinden vermek zorunda kalıyor. Eczacı konuşmaya başlayınca çayın tadı kaçtı. Yok efendim kocamın evinde niye o kadar kalmışım? Sanki gidecek yerim vardı da... Yan yalıdan davet ettiler, kayıkhanesi küçük diye gitmedim! (S.22) Ve hayatın, hiçbir iyiliğin karşılıksız olmadığını daima hatırlattığını da ifade ediyor. Öğren artık Ülker, insan kısmı iyilik yapıyorsa mutlaka bedeli olur. Karşılığında en bir şey almayanı bile böyle kendine vazife çıkarıp akıl verme ayağına bir bardak çayın verdiği huzuru alır götürür. (S.23) Bu da ona göre, insanların aslında kendi geçmişlerini aklamasından başka bir şey değildir. Ülker Abla karakteri, toplumumuzda sık karşılaşılabilen bir kadın tipi olmasına karşın, Şahiner tarafından donatılmış olduğu kişilik özellikleriyle ilginç ve sempatik kılınmış. Dolayısıyla okuyucu onunla bir gönül bağı kuruyor. Kurgudaki başarı da hikayede merak unsurunu canlı tutuyor. Okuyucu, hikaye boyunca sonraki adımın ne olacağını merak ediyor. Romanda Ülker Abla karakteri üzerinden, kadının durumu ve değeri sorgulanıyor. Kimsesiz olan bir kadının, kendisinden de kimsesiz kişileri bulup, onların nefesi olmaya çalışarak varlık gösterebilme çabası da oldukça ironik. Hastane, Ülker Abla'nın kendisini ilk kez herkesten ve her şeyden uzakta var etmek istediği bir mekan ve de güdümlü yaşamından uzakta var olma çabası. Şahiner, romanın kahramanı üzerinden bize, içinde bulunduğumuz ülkenin sosyolojik gerçekliğini de gösteriyor. Evlilik, aile, kadın ve çocuk olma, eğitimin önemi gibi kavramları da sorgulamamızı sağlıyor. Erkek kısmı bu, iyi davransan yüz bulduğundan, kötü davransan ağırına gittiğinden musallat olur. (S.90) Çocukluk: Hadi de ki on yıl. Kalan hayatımız o on yılın etkileriyle şekilleniyormuş. Demek ki biz çocuklukzedeyiz. Demek ki çocukluk, tedavisi ömür boyu süren bir hastalık. (S.72) Sorunun, aslında sadece Ülker Abla'nın şahsi sorunu olmadığını, toplumun bütününe ait olduğu gerçeğini görmemizi sağlıyor. Bu durum, okurla Ülker Abla arasında kurulması muhtemel özdeşlikleri de destekliyor. Romanda, kahramanın hayata tutunabilme çabası içinde yaşamış olduklarına karşı derin bir isyanı da var. Bu, yalnızca şiddete ve tacize karşı değil aslına bakılırsa; adaletsizliğe, çürümüşlüğe, kokuşmuşluğa, görmezden gelinmeye, yanlı bakış açılarına, nemelazımcılığa, cehalete ve daha pek çok şeye karşı duyulan bir isyan. Kibirlileri, bencilleri, göstermelik davrananları, cimrileri, elini taşın altına koymayanları işaret ederek kınayan Ülker Abla, yozlaşmış toplumuzu da gösteriyor bizlere bu isyanı vasıtasıyla. Geçmişinden kaçan Ülker'in samimi dilinden anlatılan romanda, hayatın ikinci elcisi olarak, yüksüz bir şekilde yaşamaya çalışan kahramanın, çaresizliğine çare aramasının yolculuğuna eşlik ediyor okuyucu. Şahiner'in pek çok röportajında kendi ifadesiyle de belirttiği üzere en çok sevdiği karakter olan Ülker Abla, yazarın figüranlıktan başrole çıkartmış olduğu bir karakter. Doğruyu söylemek gerekirse, Ülker de başrolde oldukça başarılı. Dünyayı gülümseyerek ve gülümseterek ele almayı sevdiğini dile getiren yazar Şahiner, Ülker Abla romanında bu konudaki başarısını da gösteriyor okuruna. Çünkü Ülker'in gülümseyişini de acısını da çok güçlü bir şekilde derinden hissedebiliyor okur, bir de yaşamak ile diri olmak arasındaki farkı anlıyor. Ülker Abla'nın şahsında birleşmiş aynı kaderi paylaşan tüm kadınların, kendilerini eleştiren ve çoğu zaman yok sayıldıkları topluma ortak bir cevabı bu roman. Kadının adı yok değil bu romanda, Şahiner'in kadın kahramanının bir adı var elbet: Ülker Abla. Ancak kimliği yok bu kez de. Tıpkı romanın kapak fotoğrafındaki gibi perdenin ardında saklanan, sadece terliklerinin içindeki ayaklarını görebildiğimiz Ülker Abla'nın fiziksel görüntüsüne dair hiçbir şey bilmiyoruz. Sözcükleri vasıtasıyla ifade ettiği düşüncelerini ve sesini duyabiliyoruz yalnızca. Yaşadığı onca travmaya rağmen, acısının yanı sıra bir o kadar da güçlü, zeki, eğlenceli ve sahici bir kadın o. Toplumuzda var olan dramatik gerçeklerin gülünesi bir ifade biçimiyle anlatıldığı, sorgulayan ve sorgulatan bir roman Ülker Abla.


Fotoğraf, müzik, şiir, roman; sanatın birçok dalında çalışmalarını sürdüren İzmirli Fatih Balkan'ın Edisyon Kitap tarafından yayınlanan 'Anahtarım Cebimde' adlı romanı ve Anima Yayınları tarafından yayınlanan 'Konyaklı Şişe Işıklı Gemi' adlı şiir kitabının imzası ve söyleşisi İzmir'de Yakın Kitabevi'nde gerçekleşti. İmza öncesinde Beril Erbil'in kolaylaştırıcılığında gerçekleşen söyleşide konuşan şair-yazar Fatih Balkan, şiirin romandan önce ortaya çıktığını belirtti. 2015-2016 yıllarında 'TERK' adlı projesi için fotoğraf çekerken yazdığı şiirleri sergisinde kullandığını söyledi. Şair Haydar Ergülen'in atölyesinin ardından şair Altay Öktem ile de yolunun kesiştiğini, bir grup olarak şiir üzerine üç yıl çalıştıklarını, şiir kitabının da o sürecin ürünü olduğunu kaydetti. Roman yazma fikrinin daha sonra kendisinde oluştuğuna dikkat çeken Fatih Balkan, istemese de şiir ve romanının birbirine yakın süreçte okurla buluştuğunu aktardı.


Göz İzi'nde bu sefer Şair İsmail Cem Doğru'yu ağırlıyorum. Hırsızlık kavramının merkezde olduğu bu anı, İsmail Cem Doğru'nun ironik ve eğlenceli anlatımıyla inceden bir sızı bıraktı zihnimde. Kahramanımızın, üniversitede hem okuyup hem çalıştığı zamanlar. Arkadaşlarıyla bir arada oldukları hafta sonu kahvaltılarında heyecan ve hazla anlatılan çalma hikayeleri Doğru'nun üzerinde psikolojik baskı yaratır. Öyle ki bu hırsızlık maceraları bir çeşit rüştünü ispat etme düzeyine varmıştır. Yoksunluk içinde okumaya çalışan bu gençler; işi, onları açlıkla terbiye eden bu sistemle dalga geçer bir duruma büründürmüşlerdir. Durum böyleyken bulunduğu grup içinde hırsızlık yapmayan tek kişi İsmail Cem Doğru kalmıştır. Üzerindeki bu mahalle baskısına dayanamayan Doğru da hırsızlık yapmaya karar verir. Anının bundan sonrası gerçekten çarpıcı bir şekilde devam ediyor. Gelelim benim anıda okuduğum noktalara. Anılar, edebi özelliğe sahip olmalarının yanı sıra toplumsal bellek oluşturma açısından da önemli belgelerdir. 90'lı yıllarda zorluklar içinde yaşayan bir üniversite gençliği... Sistemin eksikleri, açlıkla sınanan gençler... Bu durumun günümüzde de geçerliliğini koruduğunu söylemeden geçemeyeceğim. Elbette hiçbir durum hırsızlığı mazur göstermez, kalkıp da çalma güzellemesi yapacak değilim ama ortadaki gerçeğin de altını çizmek gerekir. Değinmek istediğim diğer bir nokta da sürü psikolojisi. Çalmak zorunda olmadığı halde arkadaşlarının yanında eksik kalmamak için hırsızlık planları yapan şairimizin davranışı bana bu kavramı çağrıştırdı. Aslında yapmayı doğru bulmadığı bir davranışı, sırf herkes yapıyor üstelik cesaretle yapıyor argümanını geliştirerek denemeye kalkışması yüzünden böyle düşünmüş olabilirim. Belki de düzensiz düzene bir tavır alma opersyonu olarak da okunabilir. Ekonomik faaliyetlerle suç arasındaki ilişki edebiyattan felsefeye, hukuktan sinemaya birçok alanda kendine yer bulmuştur. Tolstoy'un Diriliş adlı eserinde, yoksullukla mücadele eden Katyuşa en sonunda fuhuş yapmak zorunda kalır. İnsanın içinde bulunduğu ekonomik koşullar, onu suça itebilir. Burada suçun önüne geçmek için koşulların iyileştirilmesi gerekir, şeklinde okuma yapılabilir. Aynı konuya Türk sinemasından da bir örnek vermek isterim. Ertem Eğilmez'in 1973 yapımı Canım Kardeşim filminde de Kahraman, ağabeyi ve ağabeyinin dostu Halit, yokluk içinde bir yaşam sürmektedirler. Yoksulluklarına rağmen bir şekilde mutlu ve iyimser kalabilmeyi başaran üçlünün tüm hayatları Kahraman'ın kanser olduğunu öğrenmeleriyle geri dönüşü olmayan bir biçimde değişir. Abi ve arkadaşı, sayılı günü kalan Kahraman'ı mutlu etmek için son isteği olan televizyonu çalarlar. Ertem Eğilmez'in; Tarık Akan, Halit Akçatepe, Kahraman Kıral, Metin Akpınar, Adile Naşit, Kemal Sunal gibi sinemamızın değerli oyuncularını yanına alarak çektiği bu film de dönemin yokluk panoramasını gözler önüne sermiştir. Bu cümleleri yazarken filmin müziğini yapan Cahit Oben'in o enfes ezgisini duyar gibiyim. Bütün bunlara rağmen ekonomik durum ve hırsızlık arasında sabit bir ilişki olduğunu düşünmüyorum. Sosyal olaylar çoğu zaman karmaşık ve çok nedenli ilişkilerle açıklanır dolayısıyla bütün olarak değerlendirmek gerekir. Ben İsmail Cem Doğru'nun anısı üzerinden hareket etmeye çalıştım. Anının adından da anlaşıldığı gibi acemice bir girişim hüsranla sonuçlanır. Bunun üstüne haksızlıkla karşı karşıya kalan şairimiz, kapitalist bakışın hışmına da uğrar. Okurken Romalı Filozof Marcus Aurelius'un Kanunlar, örümcek ağlarına benzerler; küçük sinekler yakalanır, büyük sinekler ağı delip geçerler. sözünü hatırladım. Sırf kendine ve arkadaşlarına cesaretini kanıtlamak için giriştiği eylem, onun ruhunda yeri olmayan bir eylemdi. Belki de Raskolnikov'un haksızlığa ve eşitsizliğe gösterdiği refleksin, şairimizdeki başka bir tezahürüydü.


Merkezi İzmir'de olan ve 35 ülkede temsilciliği bulunan Uluslararası Aktivist Sanatçılar Birliği öncülüğünde 21 Eylül Dünya Barış Günü, İzmir'de farklı ve renkli kutlandı. Sanatın değişik disiplinlerinden kurum ve kuruluşlara bağlı sanatçıların dayanışması ile Kurtuluş Savaşımızda İzmir işgalinde ilk şehidimiz Hasan Tahsin'in Konak Meydanı'nda yer alan İlk Kurşun Anıtı önünde saygı duruşunda bulunuldu. Televizyon Program Sunucusu Kutluhan Nesil'in sunduğu etkinlikler, Karşıyaka Sanat ve Kültür Derneği'nin zeybek oyunu ile başladı. Afrotürk Derneği'nin ritim grubu, İzmir Müzisyenler Derneği'nden sanatçılar, Sokak Sanatları Atölyesi ve Maskizm masklı performanslar, İzmirli şairlerden barış şiirleri ile sürdü. Bütün sanatçılar Fener Alayı disiplininde Cumhuriyet Meydanı'na geldi. Cumhuriyet Meydanı'nda Karşıyaka Sanat ve Kültür Derneği bu kez vals yaparak dans etti. Şairler şiirlerini seslendirdi. Gündoğdu Meydanı'nda ve Kıbrıs Şehitler Caddesi Sevinç Pastanesi önünde de şairler şiirlerini seslendirmeyi sürdürerek etkinliği sonlandırdı. UASB Derneği Başkanı Dr. Ümit Yaşar Işıkhan, özellikle son yıllarda savaş çığırtkanlığı yapan Yunanistan'ın ve arkalarındaki Amerika, Fransa gibi emperyal güçlerin savaş hazırlıklarını protesto ettiklerini, dünyanın neresinde olursa olsun savaşa karşı çıkacaklarını, barışın yaygınlığı ve savunusu için sanatçılar olarak misyon yüklendiklerini ifade etti. UASB Derneği Başkanı Dr. Ümit Yaşar Işıkhan, Dünya Barış Günü'nü de kapsayan bir süreç içinde Akdeniz'de sürekli silah yığınağı yapılarak cephaneye çevrildiğini, bu gelişmeleri protesto ettiklerini söyledi. Barış için şimdi ve her zaman alanlarda olacaklarını, savaş kışkırtıcılığını yapan Yunanistan'ı uyardıklarını, komşu Yunanistan'ın aktivist sanatçılarına mektup yazdıklarını ve bu mektubu da yakın zamanda kamuoyu ile paylaşacaklarını açıkladı.


Berna Olgaç, çocukların ruhunu anlayan, bakış açılarını derinleştiren, keşfetme duygusunu ortaya çıkaran, üstelik tüm bu değerleri sanata dokunarak yapabilen çok özel bir yazar. Eyvah Yine Mi Terlik -2 ise, yazarın tüm değerli unsurları, kuşaktan kuşağa taşırken, günümüz çocuklarının beklentilerine ve duygularına hitap ettiğini gördüğümüz çok özel bir eser. Gelin bu özel eserin anlamlı varoluşunu, yazarından dinleyelim.


Bazı filmler, film olmaktan çok daha fazlasıdır. Beyaz perdede izlediklerinizden ve görebildiklerinizden ibaret değildir. Tarihi kendi avucu ile şekle sokan bir yorumlama ve etkileme gücüne sahiptir. Mustafa Akkad, Suriye asıllı Amerikalı Müslüman bir yönetmendir. Onun biyografisini okuyan birinin, Çağrı filmi serüvenine ''Lawrence of Arabia Arabistan'lı Lawrence'' filmini dahil etmeden başlayabileceğini düşünmesi, neredeyse imkansızdır. Lawrence of Arabia filmi çekimlerinden, özel sahnelerine; müziklerinden, senaryo yazımına kadar birçok alanda Mustafa Akkad'ı etkilemiş bir filmdir. Bu etki öylesine derin ve tesirlidir ki ''Çağrı'' filmini, film olmaktan çıkarıp bir davaya dönüştürmüştür onun nezdinde. Fakat çekimi ve yapımında bulunduğu birçok Hollywood filmlerinden çok daha ayrı ve farklı olarak, Çağrı filminin kendi alanında aşılamamış çıtasının ardında bilmeyenler için tahmini zor bir yolculuk yatıyor. Çekeceği filmde Hz. Muhammed'in yaşamını ve 7. yy da İslam'ın doğuşundan çok daha fazlasını anlatmak istemesi, tabii ki onun dünya görüşü ve yaşamı kavrama biçimi ile çok ilgiliydi. Mustafa Akkad, Çağrı filmi ile bir anlayışı beyazperdeye taşımak istiyordu. Senaryo Kahire de ki El-Ezher üniversitesinde ki İslam alimleri tarafından satır satır incelendi. İncelemenin sonunda ilk yasaklar geldi. Hz. Muhammed'in yanı sıra, Hz. Ebubekir, Hz. Ali, Hz. Ömer ve Hz. Osman gibi halifelerin filmde gösterilmeme kararı alındı. Bu yasaklı listesine takılmayan ve gösterilmesinin izni verilen tek isim Hz. Hamza oldu. Fakat birçok noktada kendini gösteren Mustafa Akkad etkisi, burada da devreye girdi ve gösterilme izni çıkan Hz. Hamza, filmde çok etkili bir noktaya yerleştirildi. Hz. Hamza'yı canlandıracak isim için dünyaca ünlü bir aktöre teklif götürmesinin nedeni buydu. Hz. Hamza'yı Anthony Quinn canlandıracaktı. Film başlarda Kuveyt, Libya ve Fas hükümetleri tarafından finanse ediliyordu. Fakat bu finans desteği Dünya Müslüman Birliğinin projeyi reddetmesi ile sekteye uğradı. Aslında projenin reddedilmesinin sebebi, yine filmin devrimci İslam yorumu ile hazırlanmış bir senaryoya dayanmasıydı. Projenin mali desteğini, monarşi ile yönetilen ülkeler sağlıyordu. Önce Kuveyt emiri, ardından Fas kralı projeden tüm desteğini çekti. Filmin çekimleri için Mekke ve Medine düşünülmüştü. Fakat Suudi Kral'dan çekimlere izin çıkmadı. Bununla birlikte 1974 yılında Fas'da başlayan çekimler, yine Suudi Kral'ının baskıları ile yarıda kaldı. Fas'da sadece 15 dakikasının çekimleri yapılabilen film için 300 kişilik bir ekip çalışmıştı. Hz. Muhammed döneminin Mekkesi'ni Fas çöllerinde oluşturmak beş ay'a yakın bir süre çalışmak ile mümkün olmuştu. Sonunda Suud Kral'ının baskıları işe yaradı ve Fas kralı Mustafa Akkad'ın ülkesini terk etmesi için 15 gün süre verdi. Akkad yüzlerce oyucu ve teknik ekip, tırlar dolusu ekipman ve kostüm ile bir başına kalmıştı. Böylelikle Akkad oldukça zor bir sürecin ardından, filmi Libya topraklarında çekmeye başladı. Çekimlerin devam ettiği sırada Akkad, Muhammed Ali'den bir teklif alır. Ali, Bilal Habeşi'yi oynamak istediğini iletir. Fakat Akkad, bu teklifi reddeder. Sebebi, Muhammed Ali'nin filmde ki varlığının mesajın verilmesinin önünde set oluşturacak başka bir çekim merkezi oluşturacak olmasıdır. Çekimler sırasında ki büyük problemlerden biri, İslam'da Hz. Muhammed'in tasvirinin yasak oluşudur. Hz. Muhammed'in hayatını da konu alan bir filmde, suretinin gösterilmeden çekim yapılabilmesi oldukça büyük bir problemdi. Sureti dışında, gölgesinin bile çekimlere yansıması halihazırda büyük siyasi baskılar ile çekimlerine devam edilen projeyi zora sokacaktı. Akkad, bu meseleye oldukça yaratıcı bir çözüm getirmişti. Peygamber'in varlığı, oyuncular doğrudan kameraya bakarak konuştuğunda ve Hz. Muhammed'in sözlerini tekrar ettiklerinde anlaşılabiliyordu. Akkad, kameranın görüş açısını peygamberin görüş açısı olarak sunmuştu. Bence bu bir çeşit çekim tekniği olması ile birlikte, aynı zamanda dahice bir matematiktir. Yönetmen, peygamberin özelinde başka bir endişeyi daha taşıyordu. O endişe Hz. Muhammed'in masallaştırılmamasıydı. Paganizm ile mücadele etmiş, somut, hayatın içinden, hiçbir şekilde dinsel romantizme kaçmadan bir lider tasvir etmek istiyordu. Bu isteğinde ona en çok gençlik yıllarında sıkı bir sosyalist olan H. A. L. Craig ve Tevfik El Hakim destek oldu. Bu sebeple Hz. Muhammed'in hayatının ayrıntılarına hiç temas edilmedi. Mucize olarak anlatılabilecek hiçbir hadiseyi, senaryoya yerleştirmedi. Çünkü Akkad'ın aklında, bir devrimcinin hayatını buna uygun doneler ile ele almak vardı. Bu sebeple filmin hiçbir sahnesinde mistik bir atmosfere rastlayamazsınız. Arap toplumunun sorunlarını ve İslam'ın doğuşunu en gerçekçi hali ile izlememizi sağlayan bir mantığa bağlı kalır. Filmin içinde bir ismin imzası vardır ki kişisel olarak beni çok etkilemiş ve üzerine uzun uzun okumaya itmiştir. Bu isim Maurice Jarre'dir. Maurice Jarre ''Lawrence of Arabia Arabistan'lı Lawrence'' filminin müziğini besteleyen sanatçıdır. Mustafa Akkad, Arabistan'lı Lawrence filminin müziğinden de öylesine etkilenmiş olacak ki Çağrı filminin müziğini yapması için Maurice Jarre'ye teklifte bulunur. Maurice Jarre, Arabistan'lı Lawrence, Doktor Jivago ve A Passage to India filmlerine bestelediği müzikler ile üç defa Oscar ödülü kazanmış, dört kez Altın Küre, bir kere de Grammy ödülünü kazanmış bir sanatçıdır. Fakat Çağrı filmine yaptığı müthiş besteler kadar, bu besteleri yapış metodu da oldukça etkileyicidir. Maurice, Akkad'dan teklif alınca yanına İslam ve İslam tarihi kitaplarını alarak çekimin yapıldığı çöle gitti. Çöl'de kimsenin olmadığı bir alanda çadır kurdu ve iki ay o çadırda yaşadı. Filmin müziklerinde ortaya koyduğu başarı, bence bu metot sanatçılığında gizli. Müziklerini, geceler boyunca çöl sesini dinleyerek inşa etmesi ve çöl atmosferini Londra Senfoni Orkestrası gibi üst düzey bir orkestraya entegre edebilmesi bence onun alanı da ki dehasını gösteriyor. Bir Arap yorumcusu konu ile ilgili şöyle bir söylemde bulunmuş; Hiç anlamıyorum. Bu filmin müziklerini bestelemekle görevlendirilmiş, milliyeti ve dini bizden olmayan biri bizim kimliğimize ve mirasımıza nasıl böylesine erişebildi. Bundan nasıl böyle büyük bir prestij elde edebildi. Ben bu filmi bu müzik olmadan bir an bile hayal edemiyorum. Bu müziği ne zaman duysam diyorum ki; Maurice Allah tarafından affedilmiş bir kişidir. Çünkü o bu müziği bestelememiş. Onu sahradan, doğanın içinden, kayaların altından hazır bulmuş gibidir. Çünkü bu müzik kumsal ve güneş ile doludur. Allahım sen Maurice'yi affet. Bu sanırım bir sanatçının alabileceği en büyük ödüllerden biri. Maurice bu müzik ile 3 Nisan 1978'de düzenlenen 50. akademi ödüllerinde Oscar'a aday oldu. Fakat ödülü Star Wars'ın bestecisi John Williams'a kaptırdı. Akkad'ın aklındaki anlayış, en çok müslümanlara uymuyordu! Bu çok aşikardı. Çağrı filminin çekimlerinde yaşanılan tüm problemler, müslüman ülkelerde; müslüman liderlerin baskıları ile vuku bulmuştu. Sadece çekimler değil. Filmin yayınlanmasında da büyük problemler ile karşılaşıldı. Filmin ilk ismi Tanrı'nın elçisi Muhammed olarak düşünülmüştü. Fakat ilk gösterimi yapılacak Londra'da, gösterimden haftalar önce sinema binalarına tehdit telefonları yağdı. Bu baskının sonucu olarak filmin ismi The Message olarak değiştirildi. Basit bir değişiklik gibi gözüken bu değişiklik bile, Akkad'a ciddi maliyetlere sebep oldu. Ardından resmi yasaklar geldi ve yasaklar ile kalmayarak kan aktı. Film ardı ardına Suudi Arabistan, Mısır ve Kuveyt'de yasaklandı. Amerika'da 1977 senesinde siyah milliyetçi bir grup Washington Dc de bir kaç bir kaç binayı rehin aldı. İstekleri ilginçti. Hanefi hareketinin militanları; Malcolm X in katillerinin ve Hamas Halis'in akrabalarını öldüren militanların kendilerine teslim edilmesini ve ayrıca Çağrı filminin gösterimden kaldırılmasını talep etti. Üç gün süren eylemin sonunda iki kişi hayatını kaybetti. Bu olay bizim kültürel zayıflığımızın, bilinç düzeyimizin ne acıklı bir durumda olduğunu gösteriyor. Ardından AfroAmerikalılar bir kampanya başlattı. Kampanya filmin gösterimden çekilmesi, aksi taktirde gösterimde bulunan sinemaların yakılacağı tehdidini içeriyordu. Mustafa Akkad kampanyanın lideri ile görüşerek filmi izlemelerini, eğer dine bir saldırı varsa gösterimden kendi talebi ile alacağı teklifinde bulundu. Fakat teklifi kabul görmedi. Afroamerikalılar, filmi yahudilerin örgütlü bir saldırısı olarak görüyordu. İzlemediğimiz filmi konusundan dolayı reddedişimiz, dinlemeden yorum sahibi oluşumuz... Bu bilinç eksikliği yeni bir eksiklik değil. Bu yüzyıllar önce atılmış yanlış tohumların filizidir ve bu filizin dallarını budayarak bu anlayış ile mücadele edemezsiniz. Fakat bu sırada enteresan bir şey oldu ve İran lideri Humey'ni filmin gösterimine izin verdi. Filmin İslam dünyasında yaygınlaşması, bu izin ile mümkün oldu. Film gösterime girdikten sonra, İslam dünyası filmi kendi manifestosu ilan etti. Film ile iman tazelendiğini düşünenler bile oldu. 9 Kasım 2005. Akkad, Ürdün'ün başkenti Amman'da bir düğüne katılır. Cihatçı bir terör örgütü, Akkad'ın da bulunduğu Grand Hyatt oteline bombalı saldırı düzenler. Kızı olay yerinde, Akkad ise 2 gün sonra yaşamını yitirir. Ömrünü, İslam'ın devrimci yorumunu içeren bir filme adamış olan Akkad, yaşamını cihatçı bir terör örgütünün elinde kaybeder. Akkad, sanki bir umut ışığıydı ve bu ışık ne yazık ki kendini adadığı yolda söndü.


Her şey 1789'daki Fransız Devrimi sırasında başladı: Meclis'te toplanan siyasi liderler bölündü. Kraldan yana olanlar meclis başkanının sağına, karşı olanlar soluna otururlar. İşte böyle başladı bu paradoks! İkinci dünya harbi sonrası, savaşın yıkıcı etkisini fırsata çeviren Fransız Komünist Partisi, güçlenerek özellikle sanat alanında bir tavır geliştirmeye başladı. Ünlü yazar ve şair Louis Aragon partinin kültür işlevini yönetiyordu ve Nazım Hikmet o yıllarda Fransa'da çok iyi tanınan bir şairdi. Bu vesileyle Abidin Dino'nun da Aragon'la dostluğu pekişmiş oldu. Dolayısıyla bizim de katılımımızla ünlü eseri Paysan de Paris üstüne büyük bir sergi yaptık. İşte 1980 yıllarına kadar Fransa'da sanat Komünist Partisinden sorulurdu. O yıllar sağcı olarak bilinen ünlü hiç bir sanatçının yetiştiğini pek anımsamıyorum! 1981 de Seçimleri sol Sosyalist Parti kazandı ve François Mitterand Cumhur Başkanı oldu. Başta kaldığı bu 14 yılda sol adına iyi bir şeyler yaptığını söylemek pek mümkün değil. Yalnız Fransa'da milyarder sayısı ikiye katlanırken, halk bir şey kazanmadı. Diyebiliriz ki sağ ve sol bir meteordu. 1980'lerden bu yana, Fransa'da sol ve sağ kendilerini ulusal bir meteorda uzlaşım şeklinde tanımlıyor gibi görünüyor: Sağ, eşitlikten ziyade özgürlüğü vurgulayacak ve sol ise eşitlikten daha çok özgürlüğe öncelik verecekti. Bu durumda hangi özgürlükten söz edildiği konusunu biraz açmak gerekiyor. Friedrich Nietzsche'ye yol soran birine verdiği yanıt ilginçtir: yol diye bir şey yok! Politika bir köşe kapmaca! 2022 yılı; günü gününe yaşadığımız bir kaos; savaşlar, açlıklar, göçler, dinlerin yönettiği bir Apocalypse, Covid, nüfusu 9 milyarı aşan gezegenimize doğanın baş kaldırışı. bu bir anarşi, çok büyük bir sapma ve bize tekrar gönderilen mesaj: Memonto Mori Öleceğini Anımsa! Sol ve sağ bence psişik çatışmanın işlevsel veya psikolojik benzeri, duygusal bir durumun fiziksel semptomlarıyla tanımlayabileceğimiz çok ikilemi olan klinik fenomenleri içeren bir NEVROZ dur. Tüm yaşantımda bu iki karşıtlığın dünyayı yönettiğini gözlemledim. Bugün bile toplumlarda karşıtlık oluşturarak yaşantımızı bulandırıyorlar. Ama iyi baktığınızda ortaya çıkan bir orta oyunu senaryosu ya da Karagöz ve Hacivat diyalogundan öte demode olmuş bir Hırlaşma! Günümüzde ekonomik ideolojiler, komünizm ve faşizm için çözüm oluşturur. Bu bağlam, aşırı sol ve aşırı sağ olarak da adlandırılır. Ülkemiz Amerika'nın dümen suyunda bugünlere gelinceye dek birçok askeri darbe geçirdi. Sığ bir kültür ve bilinç oluştu. Yirmi yılı aşkın islamist bir diktanın kontrolünde kendi varoluşunu da yitirmiş oldu. Cehaletin hükmettiği bir toplumda korkuya dönük bir karşı oluş bile düşünemez olduk. Sol kendi içine saklanan bir tutkuya dönüştü. Sağcı geçinenler de dinin onu uyutarak nasıl yönettiğini, manipüle ettiğinin farkına varamadı, çünkü onu analize edebilecek bir kültüre sahip değillerdi. En azından bunu yapabilselerdi 21. Yüzyılın realitesiyle ters düştüklerini belki anlarlardı. 40'lı yıllarda Anadolu'ya sürülmüş ünlü profesörler aç biilaç ısınmak için şehir kütüphanesinin kapısının açılmasını beklerdi. Bunun sebebini anneme sorduğumda, bunlar saygın ve ünlü üniversite hocaları oğlum, sen anlamazsın niçin burada olduklarını şeklinde yanıt vermişti. Onlar da, annem de, onları sürenler de, hapishanelerde çürüyenler ve gözaltında küflenenler de bunu anlayamadı! Ya öteki kesim: belki gerçekten olmayan adil bir düzeni korumak adına -sözde sağcı siyasi akımlar ona bağlılık gösteren bir doktrin güderler. Bu da gelenek veya oldukça tutucu bir ideolojiye sahip siyasi akımların bir karşılığıdır diyebiliriz. Ey Türk Faşisti! Birinci vazifen Türk matbaalarını yıkmak, makineleri ısırmak, demirleri dişleyip duvarlara saldırmaktır. Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegane temeli, gazeteleri çamurlara serip üzerinde ağzın köpürünceye kadar tepinmektir. Bu temel partinin hazinesidir. Bir gün nümayiş yapmak için emir alırsan, bütün polisleri yanı başında bulacaksın. Meydanlarda, kitaplarını yaktığın, namuslu insanlar, bütün dünyada eşi emsali görülmemiş şekilde işkenceye tabi tutulabilir. Emniyet müdürlüğümüzde dövülebilir. Demir Ahmet tarafından sövülebilir. Bütün malları mülkleri zapt edilmiş matbaaları yıkılmış, gazeteleri kapatılmış, evleri tarumar edilmiş, çoluk çocuğu dağıtılmış, haneleri işgal, kendileri perişan edilmiş olabilir. Bütün bu şeraitten daha elim ve daha vahim olmak üzere Amerika'dan borç dahi alınabilir. Hatta bu borç alınan paralar ziyafetlerde yenilebilir. Görüldüğü üzere bu kısa Resume yalnız bize özgü değil, Amerika da dahil olmak üzere dünyanın tüm ülkelerinde çok geçerli bir taktik olarak karşımızda durur. Uzun yıllar süren komünist karalaması kara vebadan bile daha etkin olmuştur. Erdal Öz'ün günlüklerini okurken dikkatimi çeken şu ayrıntıyı da paylaşmak isterim: 70'li yıllarındaki tutuklama için kitapevinden gönderdiği kitapların paketini yaparken kullandığı gazetelerin içerdiği komünist propagandası delil gösteriliyor. Faşizmin dayandığı argümanların komikliğinin bir el kitabıdır yazdıkları! Nazım Hikmet bir solcu olarak niçin 13 yıl hapishanelerde süründü, Garcia Lorca da Grenada'da kurşuna dizildiğinde ne solcu ne sağcıydı, bir şairdi sadece. Faşist bir diktatöre karşı çıkan, Nazım gibi bir şair! Her ikisi de bir farkındalık yaratmak için, silahı ellerine almadılar, çünkü silahları şiirdi. İki oluklu bir edebiyat tarihi yok bence. Ülkemizi ele alırsak, örneğin yanlış yapılan bir sol sağ tanımlanmasında sağa giren şair ve yazarlar yok denecek kadar azdır, önemsizdir ve zayıftır. Onlar contrarier alıngan ve üzgün bir kaç şair ve yazardır: İsmet Özel ve Sezai Karakoç vs. Herhangi bir nedenle bir şeye küsmüşlerdir ve bir sınıflama gereksizdir bence. Daha önce ateşi körükleyenler ise her yanıyla şüpheli bir varoluşu ve provkatif uygulamaları temsil eder. Necip Fazıl'ı nasıl olur da iyi bir yazar olarak sınıflandırabiliriz. 60 yıllarında özgürlük adına ılımlı bir iklim yaşanıyordu, Yön dergisinin bildirisini imzalayıp, sonra da İşçi Partisi'ne yazılmıştık. Akademi'de estetik hocamız Ahmet Kutsi Tecer'di. Kendisinin sağcı olduğu söylenirdi ama yaşlı çok sempatik bir bilge kişilikti. Ben de kızgın sol'u oynuyordum o günler. Bir derste ona bir soru yönelttim: Hocam, siz bir şiirinizde: Orda bir köy var uzakta..- diyorsunuz, yani siz fildişi kulenizden bakıp mı böyle konuşuyorsunuz; niçin o köye gitmiyorsunuz? Beni hiç böyle görmemişti biraz şaşırdı ama hemen durumu kavrayıp bana: Utku oğlum merak etme, biz gidemedik ama onlar yakında gelecekler! dedi. Evet, hocam haklıymışsınız. Geldiler, hem de ne gelmek! Hello just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the images aren't loading correctly. I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two different internet browsers and both show the same results. any ideas or tips for new blog owners please share. I understand this is off topic nevertheless I simply had to ask. this to my followers! Wonderful blog and superb design. Hi, I would like to subscribe for this webpage to take most recent updates, therefore where can i do it please help out. I must thank you for the efforts you've put in writing this site. My spouse and I stumbled over here coming from a different web address and thought I might as well check things out. to looking at your web page again. Greetings! This is my first visit to your blog! We are a group of volunteers and starting a new project in a community in the same niche. fav to check out new information in your site. Appreciate the recommendation. Let me try it out. website is excellent, as well as the content!


Okuyucu! Bu kitabı eline aldıysan kendinle, içine hapsettiğin, kimselere bahsetmediğin, kimi zaman korktuğun, kimi zaman haz aldığın tüm duygularla yüzleşme vaktin gelmiş demektir. Zü'nün Tuhaf İnsanları, seni tüm tuhaflıklarıyla, tüm açmazlarıyla sarıp sarmalayacak ve kimi zaman bir aynaya baktığını, ya da bir aynadan kaçtığını hissedeceksin. İnsana ve deliliğe dair bir şeyler. Bu cümleyi cebine koy ve kendini sayfalar arasında tuhaf, tuhaf olduğu kadar düşündürücü, yeri geldiğinde eğlenceli ve şaşırtıcı bir yolculuğa bırak. Diğerlerine nasıl ve nereden baktığını gör, dünyayı sorgulayışını sorgula! Emel Kalender'in Zü'nün Tuhaf İnsanları isimli öykü kitabı geçtiğimiz günlerde Öteki Yayınevi etiketiyle raflardaki yerini aldı. Kitap birbirinden ilginç sekiz öyküden oluşmakta. Her bir öykü, aklın sınırlarında dolaşan insanları konu ediniyor ve bağımsız metinler ortak bir çerçevede toplanıyor. Kitabı okurken insan zihninin dehlizlerine iniyor, orada deliliğin, vicdanın, çocukluk travmalarının, sevgisizliğin, bunalımın, suçluluk duygusunun, kadınlığın, erkekliğin, bastırılmış, doyurulmamış arzuların, ölümün ve dirimin gölgeleriyle kuşatılarak kah çetin, kah keyifli bir yürüyüşe çıkıyoruz. Bu yürüyüş bazen toplumun akıllılar ve deliler olarak kategorize ettiği insanların doğalarını ters yüz ediyor. Giderek vahşileşen bir çağın sivri ve korkunç dişleri arasında kaldığımızı, üzerimizdeki toplumsal baskıyı bir kez daha hatırlıyor, normlarla şekillendirilmeye çalışılan insanı o sınırların dışında bir yerlerde görmenin tadına varıyoruz ve kitap bizi içimizdekilerle dışa aksettirdiklerimiz arasında bir kıyaslama yapmaya davet ediyor. Zü'nün Tuhaf İnsanları demişken, Erasmus'u anmamak elde değil bence. O da Deliliğe Övgü kitabında, İşte karşınızdayım: Tüm iyilikleri ihsan eden varlığın ta kendisiyim. Latinlerin stultia ve Yunanlıların ise morea olarak adlandırdığı deliliğim. diyerek ve tanrı diliyle konuşarak deliliğin insanın en saf, en gerçek, en coşkulu yanı olduğunu savunmaz mı? Zü'nün Tuhaf İnsanları da insanı bu en coşkun, en gerçek haliyle ele alarak deliliğe yapılan tüm övgüleri destekler bir nitelik kazanıyor. It's not my first time to pay a quick visit this web site, i am browsing this website dailly and get fastidious data from here daily.


T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkılarıyla bu yıl 10. senesini kutlayan festival, Antakya Belediyesi ev sahipliğiyle, Ansam Kültür Derneği ve FotoFilm organizasyonu ve gerçekleşen Antakya 10. Uluslararası Film Festivali sona erdi. Atilla Dorsay ve Leman Dorsay'ın yeni kitaplarını tanıttıkları imza günü ile renklenen festivalde Ceyhan Kandemir 'in yönettiği Ruhun Lekesi ve Mehmet Fatih Destegüloğlu'nun yönettiği Sebepler ve Yollar filmleri dünya ve Türkiye prömiyerini yaptı.


17-20 Kasım 2022 tarihlerinde Harbiye Lütfi Kırdar Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek olan IAAF 3. İstanbul Sanat ve Antika Fuarı'nda, ressam NERKİZ AKÇURA, bahçe kültürümüze dair yaptığı çalışmalarıyla yer alıyor.


NAZLI ÖKTEN: Yapay olan ve asıl olan ayrımı bir anlamda ahlak yasasını doğa yasasıyla bir tutan filozofları ve teologları aklıma getiriyor. Yirminci yüzyılın başında pozitivist yaklaşımın olan ile olması gereken arasındaki ayrımı yani değerler ile gerçekliğin ayrımı. Doğa yasaları nesnel ve evrensel olarak tanımlanırken norm sistemlerinin kültürel çeşitliliği insanın farklı toplumlarda farklı insanlaşma süreçlerinden geçebildiğini gösteriyor. Günümüzde pozitivizmin eleştirisi yapılmış olsa da Asıl olanın etrafında birikmiş tarihsel katmanları ayıklayıp bir öze varma düşüncesi kaybedilmiş bir büyüyü tekrar bulma umuduna karşılık geliyor. İSMET YAZICI: Son normal insan jenerasyonuna tanığız... vurgusunu yapanlar var biliyorsun; bedenleri, zihinleri dönüştürülmüş, sistemin kurallarına tam uyumlu hale gelmiş vs. bir yeniden yapılandırılmış varlığa doğru gidebileceğimiz yolundaki bu vurgu, aslında tabi temel soruyu gündeme getiriyor: İnsan dediğimiz varlığı nasıl tarif ediyoruz. Biliyorsun insanı bir süreç varlığı olarak tanımlar sufiler, doğan bedendir ve beşerdir, kendini yapılandıran, inşa eden o olma ihtimali olan varlık insan olma yolundadır... Bir kültürün içine, yasalar sistemi içine doğup yaş almaya başlayan varlık, aslında ne kadar kendi iradesiyle ve biricikliğiyle yol alıyor? Kendi aklı ve kendi gözüyle algıladığını var saydığı her şey ne kadar sahici ve ne kadar taklit varlığı... Dolayısıyla yeryüzünde insan olarak tanımladığımız bu yaratılmış, ne kadar sistemin yönettiği bir makine? Belki insan kavramından ne anladığımız üzerine devam edebiliriz. NAZLI ÖKTEN: Üçüncü sorun insan kavramından ne anladığımız sanırım en başta verdiğim cevapla birlikte düşünülebilir. Evrimsel bakış açısının bir sürü bireyi olarak hayatta kalan insanıyla yaradılış felsefelerinin seçilmiş veya günahkarlığından dolayı dünyaya fırlatılmış meleksi varlığı arasındaki fark kadar geniş bir soru bu. Ancak sanırım hayatta kalma ihtiyaçlarının belirlenimindeki hayvansal insan görüşüyle distopyaların büyük ve karmaşık bir iktidar sistemi içinde oyuncaklaşmış bireyleri arasında bir hat çizilebilir. NAZLI ÖKTEN: Yapay zeka ve insan iradesi arasındaki ilişki aslında en ilkel aletlerin kullanımından bu yana sadece insanlık tarihini değil tüm yeryüzünün tarihini şekillendiren bir mesele. Antroposen dediğimiz çağ, insanın kullandığı teknolojiler aracılığıyla ekolojik sistemi dönüştürmesiyle tanımlanıyor. Bunun yanı sıra yazı gibi tekniklerin farklı kullanımlarının eleştirisi çok eskiye dayanıyor. Platon yazılı söz için mesela, unutturan bir teknoloji. Phaidros eski Mısır'da astronomi ve geometrinin yanı sıra harfleri bulduğu söylenen Tanrı Teuth'un icatlarını sunduğu hükümdar Thamos'un yazıyı ruhlara hafıza tembellik vermekle suçladığı bir hikayeyle açılır. Bugün resim ve yazı arasındaki fark emojiler aracılığıyla tekrar kaybolurken, duygularımızın ifadesi bir yandan kolaylaşıyor bir yandan da kısırlaşıyor. Feminist bir düşünür, Donna Haraway günümüzün teknolojik şöleninde görmeyi denetimsiz oburluk olarak tanımlıyor. Herşeyi hiçbir yerden görme hilesi gündelik bir pratiğe dönüşürken bir tür yamyam göze dönüşürüz. Yapay zeka algoritmaları daha önceki gezinmelerimizin izini sürerek görmek istediğimizi varsaydıklarını çıkarıverirken önümüze iradeden bahsetmek zorlaşıyor mesela. NAZLI ÖKTEN: Çevrimiçi olduğumuzda sadece başkalarını gözetlemiyoruz kendimizi görmek istediğimiz halleri de kurguluyor ve yaratıyoruz. Bunu yaparken veri üretiyoruz ve tüm bu veri algoritmalar aracılığıyla küçük sanal beyliğimizin sınırlarını belirliyor. Bir anlamda kendimize tanımladığımız bir gerçekliğin içine hapsoluyoruz. Bu şekilde tanımlanmış bir gerçeklik bir hayal alemi değilse nedir? Öğrenen modeller örüntüleri tanımada kullanılırken bir tür madencilikle büyük hacimlerle işlenen bu veri ticari bir meta haline geliyor ve pazarlanıyor. NAZLI ÖKTEN: Kuşkusuz bu çok mühim... Ben küçükken bilgisayar kelimesi henüz yerleşmemişti ve elektronik beyinden söz edilirdi. Yapay zeka elbette büyük ölçüde beyinden ilham alıyor ve son yıllarda özellikle sinir ağlarına dayalı modeller geliştiriliyor. Hezarfen Ahmet Çelebi'nin 17. Yüzyılda Galata kulesinden Üsküdar'a dek uçtuğu, Evliya Çelebi Seyahatnamesi'ndeki birçok hikaye gibi tarihsel olarak kesin bir bilgi değil. Ancak kuşlar gibi uçmayı hayal edebilmesiyle o zamana dek bunu denemiş insanlar hakkında bilgi sahibi olduğu kesin. Dolayısıyla hayal ile gerçek bilgi ile inanış arasındaki sınırlar gibi bu da insanı insan yapan müphem soru alanlarından biri. NAZLI ÖKTEN, 1992 yılında Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nden mezun olan Nazlı Ökten Paris-1 Sorbonne Üniversitesi'ndeki Yüksek lisans çalışmasından sonra, Fransa ve Türkiye hükümetlerinin ortak anlaşmasıyla yeni kurulan Galatasaray Üniversitesi'nde Siyaset Bilimi Bölümü'nde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başlamak üzere yurda dönmüştür. 2000 yılında aynı üniversitenin Sosyoloji Bölümü'nün kuruluş çalışmalarında yer almıştır ve halen aynı bölümde öğretim görevlisidir. Cogito ve Strata dergilerinin yayın kurulunda bulunan Ökten aynı zamanda 1992-2002 yılları arasında arkadaşlarıyla birlikte Hayalet Gemi dergisini çıkarmış, Açık Radyo'da birçok programın yapımcılığını ve aynı dönem TRT 2'de yayınlanan Bilincin Haritası, Kültürlerde Kurban, Yedi-Veren Düşleri gibi belgesellerin danışmanlığını üstlenmiştir. Çok sayıda kitap ve dergide yayınlanan makale ve denemelerinin yanı sıra aralarında Irk Ulus Sınıf, Devletin Antropolojisi, Bir Pratik Teorisi için Taslak, Ruh ve Beden, Düşünümsel Sosyolojiye Davet ve son olarak da Homo Academicus gibi sosyal bilimler alanına odaklanan çevirileri bulunmaktadır.


Volkan Hacıoğlu: Şiir ile din arasında benzerlik kuran birçok şair ve filozof var. Bunlardan biri de Thomas Sterns Eliot'un hocası George Santayana. Santayana, tarafımdan Türkçeye çevrilen Şiirin Öğeleri ve İşlevi adlı makalesinde Hıristiyanlıktaki aşai rabbani ayinini şiirin metafor gücüyle karşılaştırmaktadır. Kilisedeki insanların ekmek ve şarabı İsa'nın eti ve kanı olarak düşünmeleri tam bir şiirsel metafordur. Bu benzerlik ile birlikte şiirde sekülerleşme hareketleri Aydınlanma çağında hız kazanmıştır. Kutsal Kitap metinlerinin şiirsel bir söyleme sahip olduğu da bilinen bir gerçektir. Shakespeare ve Chaucer'da Kraliyet yanlısı bir tür muhafazakar söylem halihazırda korunurken, John Milton'un 1667 tarihinde yayımlanan Kayıp Cennet'i ile birlikte Poetik İtikat kavramının edebiyat ve estetik literatürüne girdiğini görüyoruz. Kutsal kitap metinlerinin dışında poetikanın kendi hakikati Kayıp Cennet'te ortaya çıkmaktadır. 1789 Fransız Devrimi'nin ardından sözün büyüsü modern zamanlarla birlikte kutsallıktan sıyrılarak daha dünyevi bir boyuta geçmiştir. Danton'un giyotine doğru giderken söylediği sözler halen unutulmamıştır: İhtilal Satürn gibidir, kendi evlatlarını yer! 'İhtilal İhtilafı' olarak ifade edilen çatışma Edmund Burke'ün 1790 tarihli Reflections on the Revolution in France adlı kitabıyla başlamıştır. Burke, İhtilal'le birlikte şövalyeler çağının kapandığını, onun yerine hesapçı, çıkarcı iktisatçılar çağının başladığını belirtmiştir. Adam Smith'in 1776 tarihli Milletlerin Zenginliği adlı iktisat kitabı Burjuva Devrimi'ne zemin hazırlayan temel metinlerden biridir. Bu kopuştan sonra sanatta ve şiirde ideolojik kamplaşmalar yoğunlaşmıştır. On dokuzuncu yüzyılın sonu ile yirminci yüzyılın başında Sovyet Rusya'da Marksist felsefenin sanat pratiklerine tanık oluruz. Marksist estetik şiirde yenilik hareketleri ile aynı dönemde önemli bir sıçrama yaşamıştır. Yine aynı dönemde imparatorlukların yıkılmasıyla birlikte ulus-devlet paradigması altında toplanan farklı dünya görüşleri Sol ve Sağ ayrımı ile ideolojik nitelik kazanmaya başlamıştır. Rusya'da Mayakovski'nin etkisiyle gelişen Fütürist poetika geleneksel/muhafazakar söyleme karşı Türkiye'de Nazım Hikmet'in Marksist poetikasıyla kendine bir yol açmıştır. Bununla birlikte, 1917-1913 Bolşevik İhtilali, Proletarya Diktatörlüğü tartışmalarını başlatmıştır: Lenin, 'kapitalizm ile komünizm' arasında bir geçiş dönemi bulunduğuna, sınıfları bir anda ortadan kaldırmanın imkansız olduğuna ve sınıfların devam ettiğine, bütün bir proletarya diktatörlüğü dönemi boyunca da devam edeceğine' bir kez daha işaret etti. Toplumsal altyapıya ait bütün bu sosyoekonomik gelişmelerin şiirdeki izlerini sürmek mümkündür. Amerika'da Emerson'la başlayan Transandantalist hareket Walt Whitman'dan Edgar Allen Poe'ya, oradan da Beat Kuşağı'na kadar bir etki alanı yaratmıştır. İngiltere'de ilk kuşak Romantiklerden Coleridge ve Wordsworth'ün Panteist temelli poetikaları ikinci kuşak Romantik şairlerden Percy Bysshe Shelley, Lord Byron ve John Keats'in seküler poetikalarına yol açmıştır. Keats'in etkisi daha sonra Dante Gabriel Rossetti'nin başını çektiği Rafael Öncesi Kardeşlik hareketine ilham vermiştir. Ellilerle birlikte ideolojinin sonundan söz edilmeye başlanmaktadır. Daniel Bell'in 'Ellilerdeki Siyasi Fikirlerin Tükenişine Dair' alt başlıklı İdeolojinin Sonu adlı kitabının temel tezini bir cümlede özetleyecek olursak şöyle söyleyebiliriz: İdeoloji'nin sonu, ideolojilerin başlangıcıdır! Bell altmış yıl önce 1960'da yayımlandığında bile bir klasik olarak kabul edilen kitabında demir perde ülkelerinin dağılmasıyla bir dünya düzeni olarak Amerika'nın başını çektiği Kapitalist sistem ve Kapitalizm ile Sovyetler Birliği'nin liderliğini yaptığı Komünist blok ve Komünizm arasındaki eski Sol, Sağ ayrımına dayanan monolitik ideolojik kamplaşmanın yerini ırk, din, dil, cinsiyet, etnik grup, vb. temelindeki bölgesel parçalı ideolojik çatışmaların alacığını ileri sürmüştü. Türkçeye elli üç yıl sonra tarafımdan çevrilen ve 2013 yılında yayımlandığından bu yana Türkçe bilimsel literatürde birçok atıf alan bu kitaptaki tarih tezinin geçerliliği günümüzdeki gelişmelerle ispatlanıyor. Amerika'da yükselen ırkçılık, Ortadoğu'daki etnik kökenli ve dini çatışmalar, ideolojik nitelik kazanan kadın, erkek söylemi vs. Bell'in ellilerde ideolojinin sonunu ilan etmesinden sonra, Arthur C. Danto da 1984 tarihli makalesinde altmışlarda sanatın bittiğini belirtmiştir. Yapısalcılık ve varoluşçuluk kamplaşmasında Foucault ve Sartre kavgasına da bu dönemde dikkat çekmek gerekir. Yapısalcılığın ve post yapısalcılığın modern şiir üzerindeki etkisi en kaba tabirle tarihin dışlanması olmuştur. Bir çeviri hatasının sonucu olan metnin dışında bir şey yoktur safsatasına kapılan kimi şairler toplumla ve insanla olan bağlarını giderek daha fazla koparma yolunu seçmişlerdir. Foucault, Kelimeler ve Şeyler adlı kitabını Sartre ile olan kavgasının bir parçası olarak kaleme almıştır. Diğer taraftan, Japon asıllı Amerikalı siyasal iktisatçı Francis Fukuyama tarihin ve akabinde insanın sonunu 1992 yılında yayımlanan Tarih'in Sonu ve Son İnsan adlı kitabında ilan etmiştir. Bütün bunların üzerine, Sloven filozof Slavoj Zizek 2010 yılında Ahir Zamanlarda Yaşarken adlı kitabını yayımlamıştır. Ahir zamanlarda yaşarken şiirin sonunu ilan ederlerin de olduğunu söyleyebiliriz. Ben Zizek'in aksine ahir zamanlarda değil de dekadan zamanlarda yaşadığımızı düşünüyorum. Yani Zizek'ten daha fazla umutlu olduğumu söyleyebilirim. Günümüzde artık Sol, Sağ tartışmaları monolitik kalıbından çıkarak parçalanmış bir yapı göstermektedir. Kadın hakları savunucuları ve Feminist hareket, ne birine ne de diğerine angaje olma mecburiyeti hissetmeksizin Sol ve Sağ jargonda daha önce olmayan yeni sosyal gerçekleri gündeme getirmektedir. Bu yeni sosyal gerçekler çok geçmeden şiirsel söylemdeki yerini almıştır. Günümüzde kadın şairler kendi poetikalarında elli yıl öncesi ile kıyaslanamayacak kadar büyük bir mesafe kat etmişlerdir. E. H. Carr, Sovyet Rusya Tarihi: Bolşevik Devrimi (1917-1913) 1. Cilt, Çeviren: Orhan Suda, İstanbul: Metis Yayınları, 1. Basım 1989, s. 229. I like this weblog very much, Its a really nice billet to read and find information. What a stuff of un-ambiguity and preserveness of precious knowledge about unpredicted emotions. My partner and I absolutely love your blog and find almost all of your post's to be exactly what I'm looking for. write about here. Again, awesome web log! My brother recommended I might like this web site. He was totally right. This post truly made my day. You cann't imagine simply how much time I had spent for this info! Glad to be one of the visitants on this awful site :D. bee subscribing to your rss feed andd I hope you write again soon! Sex toys https://self-lover. store/ have become an integral part of modern intimate life for many people. Their variety strikes the imagination. In intimate goods stores you can find many different types and models that help diversify your sex life and give pleasure. Y u ought to be a part of a contest for ne of th most useful sites online. I am oing to highly recommend this site! A motivating discussion is definitely worth comment. discuss such subjects. To the next! Kind regards!! I don't even understand how I finished up right here, but I assumed this publish used to be good. I require an expert in this house to resolve my problem. May be that's you! Looking forward to peer you. issue. I really like all of the points you've made. web page conations actually fastidious funny material too. I was able to find good info from your content. Simply desire to say your article is as amazing. i can assume you're a professional in this subject. keep updated with approaching post. Thanks 1,000,000 and please keep up the enjoyable work. as from our argument made at this place. . http://korrekciya-zreniya. ru/. . The participant feedback is clearly related to a unique facet of transitional definitive ketogenic. A number of these celebs swear by the ketogenic diet to lose weight quickly and that it is why it has picked up steam, globally. Peroxisome Proliferator Activated Receptor alpha also has the ability to upregulate ketogenesis, as it has some control over a number of genes involved in ketogenesis. I believe many well meaning people have been trying to get us off of this narrow vision of looking at just one number or one thing, but unfortunately more often than not they are just replacing one tunnel for another. Its 10 blades will transform hard and soft vegetables into lasagna-like noodles, fettuccini-like noodles, angel hair, ribbons, curly fries and more. Looking https://www. youtube. com/redirect?q=uic. io%2Fzht%2Fip%2Ffitforlessketogummies. com%2F&gl=FR more keto no-bake desserts like this simple berry cheesecake salad? No-bake keto cookies are made with a blend of peanut butter, nuts, seeds, and chocolate chips. I like to use a blend of pure monk fruit and stevia. This berry salad goes perfect with other summer favorites like grilled chicken kebabs and strawberry limeade. Strawberry mousse pie comes together quickly and sets in the refrigerator. I have some of the cream mix in the refrigerator now, and some mixed fruit in the freezer. canadian drug stores interpharm. pro A pharmacy that feels like family. %image_title% is without a doubt the distinct!


Şair Onur Caymaz'ın çocukluğundan bir kesiti kaleme aldığı anısını okurken dizildi bu cümleler zihnime. Caymaz, On Beş adını verdiği bu anısında on beş yaşından bir dönemi anlatırken şiirle tanışma sürecini de imlemiş bizlere. O kitabı okuma, demişlerdi. cümlesiyle başlayan anıda şairimiz on beş yaşında ve belki de hayatının ilk sorgulamasını yapıyor. Nazım Hikmet'in kitabını okumaması gerektiğini söyleyenlere karşı sorguluyor. Ona göre dünya büyüktür ve Nazım dünyanın en iyi şairidir. Hatta o yaz her ne kadar beğenmese de- ilk şiirini yazacaktır. Ders kitaplarını sevmeyen ve Orhan Kemal'in eserlerini okuyan şairimiz, şimdi ne üretiyorsa hep o yıllarda biriktirmiş sanki. Annesi, babası, babaannesi, evleri, Göksel abisi herkes ama herkes dokunmuş kelimelerine. Sinematografik ögelerin yerli yerinde kullanıldığı bu anıyı okurken edebiyatın hayatta nasıl karşılık bulabileceğine bir kez daha tanık oldum. Çocukluğunun yoksul, sade, sıradan insanlı, samimi dünyasını travmaya dönüştürmek yerine yazıya dönüştürmüş Onur Caymaz. On beş yaşında bıyıkları yeni terlemeye başlayan Onur, o yıllarda örmüş imge duvarını. Edebiyatçıların özellikle şairlerin çocukluk ve gençlik yılları ile ilgili bir şeyler okuyunca onların eserleri ile çok daha farklı bir bağ kuruyorum. Sanki o şaire ait bir yapboz var zihnimde ve şiirlerini okumakla tamamlayamıyorum yapbozu. İllaki yaşamlarından kırıntılara ihtiyaç duyuyorum. Ben de böyleyim işte. Birazdan metne son şeklini vereceğim. Sonra da Onur Caymaz'ın birkaç şiirini farklı bir duyuşla tekrar okuyacağım. Schubert eşliğinde. Peki niye? Dünya büyüktü ve Nazım Hikmet, 15 yaşındaki Onur için bu dünyanın en iyi şairiydi. Yüzüme hafiften tüyler yürümüş, sakallarım çıkacak. Şaşırıyorum. Aynanın karşısına geçip kirpiklerimin uzunluğuna bakıyorum. Anneannemin komşusunun gözlüklü kızı, kirpiklerimin uzun olduğunu söylemişti. Bazı geceler uyuyamadığım vakit içimdeki sesleri dinliyordum. Yastığıma sıkıca dayadığım kulağıma kalbimin atarken çıkardığı ses geliyordu, duyuyordum. Kimileyin sebepsiz bir korku, kimileyin tuhaf bir sevinç. Annem beni yaz tatilinde eczaneye çırak veriyor; bıyıklı, uzun boylu bir kalfa var orada. Benden yaşça büyük ilk arkadaşımdır: Göksel Abi. Eczanenin hemen yanında bir musluk tamircisi var, fıldır fıldır kara gözlü, esmer, kel bir usta; bir gün, yaşı benden de küçük çırağını sokak ortasında evire çevire dövüyor. Kaldırıma oturup için için ağlıyor çocuk. Göksel abi de bunu görüp girişiyor muslukçuya. Tüm kavgalardan çok korkuyorum. Kırmızıdan bozma bıyıkları var Göksel Abinin. Canı sıkıldıkça bıyıklarını ısırıyor. Benim bıyığım yok. O kitabı okuma demişlerdi, yaramaz o. Sanki birileri arkamdan gizli gizli konuşuyor hep. Gülüyorlar. Ayağımdaki ayakkabılarla alay ediyorlar sanki. Rengi sarıya çalan, burunları hafif kıvrılmış ayakkabılar; çok utanıyorum onlardan. Okula giderken giydiğim o gri pantolonun altında berbat görünüyorlar. Solgun bir çocuğun, eskiyip duran, artık iyice anılarda kalmış, uzak yazları. Eğer kışsa, akşamüzeri okuldan eve dönerken, hava iyice kararmış oluyor. Kurtuluş Caddesi üzerinde Göreme Muhallebicisi var. İçerde hep çorba içen yalnız adamlar oluyor, keşkül yiyen bir iki kişi. Param yetse ben de gideceğim; tek başına bir yerlerde bir şeyler yemek güzel. Çok sonra, Kalbin ve Tenin Bütün İstekleri diye bir öykü kitabı yazacağımdan, o kitapta bunları anlatacağımdan haberim yok henüz. Yazmaktan çok okumaya aşığım. Ders kitaplarından nefret ediyorum. Orhan Kemal'i tanımışım: Arkadaş Islıkları, Avare Yıllar. Sanki yazılan her satırda, her şeyi ben paylaşıyorum, sanki satırların arasında, harflere sıkışmış çocuk benim. Ödenecek borçlar yok henüz, görülecek hesaplar, yiten arkadaşlar yok daha. Hadi yine yaz olsun, güneş acımadan geçsin apartmanların arasına sıkışmış Kurtuluş'un daracık sokaklarından. Kınalıada diye bir yer olduğunu öğreneyim babamdan. Göksel Abi ile öğlen yemeğimizi eczaneye söyleyelim. Kıymalı patatesin yanında mutlaka sütlaç olsun. Az pirinçli, az sütlü, bol tarçınlı; az müşterili lokantaların sütlacı. Evimizin, genelde kapısı kilitli duran, misafire ayrılmış salonundayım. Pencereden, eski bir sokak lambası görünüyor. Geceymiş, herkes tatlı bir uykuda. Konuş ey hafızam, anlat bunları. Yanımda okuma dedikleri Nazım'ın kitabı, şiirime dalmışım, elimde kurşun kalem, yere uzanmışım, önümde kareli harita metot defterinden kopartılmış bir sayfa. Sokak lambasının aydınlığı yetiyor. Dizelerimin arasında, kimseyle konuşmadığım için çoktandır unuttuğum sesimi aramaya başlamışım. Kendime bir ses arıyorum. Oturduğumuz apartmanın alt katındaki düğün salonundan vur kazmayı kazmayı, vur çapayı çapayı diye inleyen kötü bir şarkı duyuluyormuş. Evimiz biraz rutubetlidir, yorgun bir küf kokusu incecik bir sümbül kokusuna karışıyor, başım dönüyormuş. O zaman, karanlık salondan, oturma odasındaki saatin tıkırtılarını duyuyorum. Susamışım. Gizli gizli şiir yazıyorum ya mutfağa giderken koridordan biri çıkıp boğazıma yapışacak sanki. Rüzgarları özlüyorum. Gecelerin boğucu, yapış yapış sıcaklığı. Pencereler, duvarlar terliyor sanki, sıra sıra dizilmiş bodur apartmanlar. Bazen önümden kalorifer dairesinden çıkıp apartmana yayılan o acayip böceklerden biri geçecek gibi oluyor. Üzerindeki kareleri sayarak uyumaya çalıştığım halıya dalıp gidiyorum, yazdığım dizeyi beğenmeyince o garip şekillerden adalar yapıyorum kendime. Mutfağa gidiyormuşum. Su içeceğim. Ayaklarım çıplak, içim üşüyor; yatağa yattığımda pikemin, yastığımın yatılmamış, dokunulmamış soğukluğu içime yayılıyor sanki, ürperiyorum. Ürperiyorum derken aslında peri dediğimi de fark ediyorum. Seslerin içinde sesler var. Mutfağa geçerken apartman aralığının penceresinden, birkaç kuşun çatıdaki gurultusu duyuluyor. Babaannemin horlamasını, uyku kokan odaları, babamın yorgun yüzüne, annemin korktuğu için hep açık bıraktığı tuvaletin ışığının vuruşunu nedense hiç unutmadım. Ülserli babam ki artık yaşamıyor, az önce kalkıp yemek yemiştir: Bunu mutfaktaki masanın üzerinde düşmüş karpuz çekirdeklerinden, masa örtüsünün çiçeklerine damlamış karpuzun kan kırmızı suyundan anlıyorum. Buzdolabının sokak lambasını andıran buz gibi soğumuş cam şişeden kana kana içiyorum suyumu. Bir an, bu şişeyi sıkıca tutamazsam ne olur diye düşündüm. Gece vakti çıkacak gürültüyü hayal ederdim. Canımın ne kadar acıyacağı sonra aklıma gelirdi. Nedense öncelikle önemli olan, kimsenin uyanmamasıydı... Kimsenin. Şiir bitiyor, açıyordum yarım bıraktığım sayfayı.


Bu yıl dördüncü yaşını kutlayan ve farklı disiplinlerde yerli/yabancı 180'den fazla nitelikli eseri okurların beğenisine sunan VakıfBank Kültür Yayınları, 3-11 Aralık tarihlerinde 39'uncu İstanbul Kitap Fuarı'nda kitap tutkunları ile bir araya geliyor. Fuarda yayınevinin altı yeni kitabı ve ilk defa yayımladığı Müzik Defteri isimli dergisi raflarda yer alırken yazarlarla söyleşi ve imza günü etkinlikleri de düzenlenecek. VakıfBank Kültür Yayınları, 3-11 Aralık tarihlerinde düzenlenen 39'uncu İstanbul Kitap Fuarı'nda okurlarıyla buluşuyor. VBKY'nin farklı kategorilerdeki seçkin eserleri, TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde 3. Salon 317'nci stantta %50 indirimli şekilde satışa sunulacak. VBKY, fuar boyunca 2022'de yayımladığı 50'den fazla yepyeni eseri ve geçmiş yıllarda okurların beğenisine sunduğu yayınları ile kültür dünyasına katkıda bulunacak. Geçtiğimiz günlerde dördüncü yaş gününü kutlayan VBKY; iktisattan edebiyat ve tarihe, felsefe ve sosyolojiden çocuk kitaplarına uzanan farklı kategorilerde, Türkiye'den ve dünyadan klasikler ile heyecan verici çağdaş eserleri literatüre kazandırıyor.


Albert Camus Kendi kendime de dünyaya da yabancı bir adamım. şeklinde bir itirafta bulunuyordu insanın dünyaya fırlatılmış olduğundan ve bu anlamsız varoluşun yaşam boyu süregittiğinden bahsederken. Başı ve sonu belirsiz olan hayatın içinde sıkışıp kalmış insan bu durumun yarattığı daralmaya bir çıkış yolu arayacak, bu sonsuz özgürlük Sartre'ın ifadesiyle onda kaygı ve bulantıya sebep olacaktır. Camus varoluşçu bir yazar. Yabancı romanı 2. Dünya savaşı yıllarında basıldı. İnsanların boşluk ve kaos içinde oldukları toplumla aralarının açılmaya başladığı ve kendilerine yabancılaştıkları bir dönem. İnsan böyle bir dünyada kendini nasıl var edebilir? Varoluş özden önce gelir diyen varoluşçular insanı bu boşluk hissinden kurtarabilecek bazı çareler düşünür. Nietzsche çözümü insanın yeniden kendini var etmesi olarak görür ve insan yaşamın bu tekdüzeliğinden ancak sanat yardımıyla kurtulabilecektir. der. Çünkü Nietzsche'ye göre herkes her zaman hiç kimsedir. Sartre ise insanın varoluşsal süreçte seçimleriyle var olabileceğini dile getirir. Camus diğer tanrı inancı olmayan varoluşçulardan daha ileri seviyede bir varoluşçuluğu benimsemekte absürdizm akımının en önemli temsilcisi sayılmaktadır. Ona göre sonunda ölüm olan ve başlangıcı anlamsız olan bir yaşamda anlam aramak saçmadır. İnsan bu saçmalık içinde başkaldırarak yaşamda zafere ulaşabilir. Tıpkı kral Sisifos gibi. Camus Yabancı'da prototipini var edip sistemle ve değerlerle olan çatışmasını, hayata karşı duruşunu ortaya koyuyor. Dolayısıyla Meursault'un yaşamı üzerinden varoluşsal ilkelere dair ipuçları veriyor. İnsanın yaşam yolculuğu sırasında rutinle ve buna bağlı olarak can sıkıntısıyla ilgili mücadelesine değinmek, komşusu Salome'nin devamlı çatışma halinde olduğu köpeğiyle sekiz yıl süren alışkanlığa dönüşen ilişkisinin kendinde yarattığı can sıkıntısından yine sürekli aynı yoldan eve gelip gitmelerindeki alışkanlığın kendisini huzursuz etmesinden söz etmek anlamına geliyor yazar için. İki ana bölümden oluşan romanda olay örgüsü oldukça başarılı. Yazar bu olay örgüsünü edebi anlatımıyla daha da ilgi çekici hale getirir. Meursault'nun çevresiyle olan ilişkisinden yola çıkar ve ilişkisindeki sıra dışı olan tavırlarını evliliğe dair düşüncelerini bize aktarır. Yabancı burada savaşın gölgesindeki 20. yüzyıl insanının duyguları kör ve sağır eden duyarsızlığına bir örnektir. Maria 'nin onunla evlenmek isteyip istemediği ve kendisini seviyor olup olmadığına dair yönelttiği sorularına katı ve soğuk, isterse evlenebileceklerine dair hayatını ve seçimlerini önemsemeyecek şekilde cevaplar verir. Yazarın hapse giren bir mahkumun yaşamıyla özgür bir insanın yaşamı arasında da fazla bir fark görmediği dikkat çeken bir diğer ayrıntıdır. Patronunun işiyle ilgili değişiklik yapmak isteyip istemeyişine sorduğunda Meursault'un verdiği cevap da oldukça manidar. İnsan hayatını hiç değiştiremez ki... Zaten herkesin hayatı birbirinin aynıdır. Çünkü hayat rutin bir şeydir ve mahkum olmakla özgür olmak arasında ona göre bir fark yoktur. Romanın ikinci bölümünde Meursault'un tutukluluk süreci ve hapishanedeki yaşamı anlatılır. Burada varoluşçuluğun insanın seçimleri olduğu yaklaşımıyla karakterin özgür olmayışı arasında paralel giden bir yaklaşım göze çarpar. Hapishanede sigara içmek ve cinsel arzularından mahrum kalan Meursault'a gardiyanın verdiği cevap varoluşsal çerçeveyi ortaya koymaktadır. 'Zaten burada yapmak istediğiniz şeylerden mahrum bırakılmak üzere alıkoyulmuyor musunuz?' Bir anlamda hayatta olmak bizi hayata bağlayan şeylerden mahrum olmaktır. Esaretin verdiği ıstırap ve nihayetinde rutine bağlılık ve sonuçta rutin geçen hapishane günlerinin ardından alışkanlıkların unutulması ve haz veren şeylerin yoksunluğuyla her şeyin sıradan hal alması. Varoluşçuların önemli çıkış noktalarından biri de şüphesiz ki ' inanç' kavramı eserde çarpıcı şekilde ele alınmaktadır. Mahkemede yargıcın sorusuna istinaden Tanrı'ya inanmayan biri olarak Meursault'a verdiği yanıt inanç anlamında varoluşçu düşünce açısından bakıldığında hayatın anlamsızlığını doğrular niteliktedir. Çünkü yargıcın ağzından dökülen şu ifadeler sonu ölüm olan hayatta insanın Tanrıya inanmak dışında bir çıkış bulamayacağına yöneliktir. İnançsız bir insan eserde toplum ahlakı için de bir tehlikedir ve cezalandırılmalıdır. Yabancı şüphesiz 20. Yüzyıl insanını olduğu kadar 21. Yüzyıl insanını da yansıtan bir roman olarak Dünya edebiyatının eşsiz eserlerinden biri haline gelmiştir. Camus, kendine ve dünyaya yabancılaşan bir insanın yaşamını konu alarak kendisini olduğu kadar dünyayı da etkisi altına alan bir yabancılaşmayı ve bunun sakıncalarını topluma yabancılaşmanın insanı sürüklediği iç bunalımı da burada bize aktarıyor. Varoluş sürecinde yalnız olan insanın kendiyle ve yaşadığı toplumla kurduğu ilişkiyi ve yaşadığı çelişkileri bize anlatıyor. Bu roman her geçen yüzyılda yabancılaşmanın eşiğine gelecek insanoğlunun yaşamını ele aldığı için daha önemini ve değerini arttırmaya devam edecekmiş gibi görünüyor.


Türk sinemasının başarılı yazarlarından sevgili Mesut Kara ile sinema ve hayatı üzerine konuştum. 1961 yılında İstanbul'da doğmuş olan Mesut Kara, uzun yıllar grafik tasarım alanında çalıştı. Edebiyat çalışmalarının yanı sıra, 90'lı yılların başından beri sinema yazarlığı yapıyor. 1985'de yazdığı Yitik adlı öyküsü Gökyüzü adlı dergide yayımlandı. Reklam alanında Sanat Yönetmeni olarak da çalışan Mesut Kara, televizyonlara sinema programları da yaptı. Artizler Kahvesi, Yeşilçam'da Unutulmayan Yüzler, Pendikli yıllar ve sinemasal anılar, Sinema ve 12 Eylül ve Yeşilçam Hatırası, Mülksüz Çıplak, Benim Sinemacılarım ve son olarak Sanatlarıyla İz Bırakıp Geçtiler Hayatımızdan adlı yayınlanmış pek çok kitap çalışması vardır. Birçok dergide yazarlık ve editörlük yaptı. Show TV'de yayınlanan CineShow adlı sinema programının metin yazarlığı ve danışmanlığını, Kanal 6'da yayınlanan Hayalet Mektebi adlı sinema programının da hazırlanması ve sunuculuğunu üstlendi. UÇ adlı edebiyat dergisinin yayın yönetmenliğini ve sayfa tasarımını yaptı. Klaros Yayınları'nda 22 kitaplık Sinema Kitaplığı serisinin editörlüğünü üstlendi. Birgün gazetesinde yazıları yayımlandı. Ayrıca pek çok başka dergide yazarlık ve editörlük yaptı, gazetelerde yazıları yayımlandı. Işıyarak Yok Olan Aktör Erkan Yücel: Şimdi Geçti Buradan, Fantastiğin Sineması ve Unutulmayan Yüzler adlı belgesel filmlerin yönetmenliğini yaptı. 2008 yılında geçirdiği rahatsızlıktan sonra Kuşadası'na yerleşen değerli yazarımız halen Evrensel gazetesinde sinema üzerine yazmaya devam ediyor. - Anladığım Kadarıyla sinema üzerine ilk yazmaya başladığınız dönemlerden itibaren özellikle Yeşilçam Sineması ilginizi çekmiş. O dönemi ve o dönemin sinemasını nasıl tanımlarsınız? Diğer ülke sinemalarında olduğu gibi genel olarak Türkiye sinemasında özel olarak da Yeşilçam sinemasında da iki damar vardı, bugün de öyle. Bir yanda popüler gişe filmleri yapan tecimsel sinema, diğer yanda sanat sineması, toplumsal sinema, muhalif sinema yapan yapımcılar ve yönetmenler. Ben bütün olarak sevdim Türkiye'de yapılan sinemayı. Tecimsel gişe filmleri yapan damara eleştirilerim de oldu, diğer damara övgülerim de. Kişisel olarak çocukluğum yazlık ve kışlık salonlarda izlediğim melodramlarla, popüler filmlerle geçti. Sonrasında Yılmaz Güney, Lütfi Ö. Akad, Metin Erksan, Memduh Ün, Halit Refiğ ve filmleriyle tanıştım, 1960-65 arasında yapılan toplumsal gerçekçi filmleri izledim. Türkiye'de sinema bir avuç inançlı sinemacının büyük fedakarlıklarıyla olanaksızlıklar içinde karanlıkta el yordamıyla yapılıyordu. Sahiciydi, inandırıcıydı. Aydınların küçümsemesine rağmen Vedat Türkali, Kemal Tahir, Orhan Kemal, sonraları Selim İleri gibi aydın yazarların verdiği senaryo destekleriyle başyapıt sayılan filmler yapıldı. Daha çok popüler filmler yapan Osman Seden'in de benzer çizgideki yönetmenlerin yaptıkları arasında iyi filmleri vardı. Anlamak destek olmak yerine küçümseyip uzak durmak yanlıştı ve sinemanın olumlu yönde gelişmesini geciktirdi. - Bir sanatçı muhalif duruşuyla, sanatını özgün ve özgür bir şekilde üreterek özerk kalabilir. Yılmaz Güney bu meseleye ilişkin bir değerlendirmesinde şöyle diyor: Benim anladığım sanat, sınıf mücadelesinin en etkili ve ihmal edilmez silahlarından birisidir Bu konuda siz ne düşünüyorsunuz? Sinema iktidarların olduğu kadar muhaliflerin de ideolojilerini, siyasi inançlarını yansıtmaya çabaladığı bir alan. Sanat ve kitle iletişim araçları aynı zamanda her türden iktidar ve muhalefetin mücadele ettiği alanlar olarak da var olur. Sinemanın ekonomik, ideolojik ve estetik olarak üç temel işlevi olduğu düşünüldüğünde bu işlevlerin ana akım ve muhalif sinemaların yapısını/içeriğini belirlediğini söyleyebiliriz. Statükocu teoriler iktidarın, eleştirel kuramlar muhalefetin yol göstericiliğini yapar. İktidarlar hayatın her alanında olduğu gibi kültür alanında da ideolojik egemenliğini oluşturmak, yeniden üretmek için sanatı ve kitle iletişim araçlarını kullanırlar. Sinema da hem sanat olarak hem de yaygın/etkili bir kitle iletişim aracı olarak, egemen ve muhalif ideolojiler açısından toplumların kültürel yaşamlarında önemli bir yere sahiptir. Muhalif sanat dünyayı, içinde yaşadığı toplumu, her anlamda iktidarı sorgular. Yalnızca sorgulamayla yetinmeyip dönüştürmeyi de önerebilirler. Egemen ideolojinin kitleleri yönlendirme işlevi gören egemen/ana akım sinema bunu fark ettirmeden yapmayı seçtiğinden, siyasetle ilişkisi de dolaylıdır. 1978 sonrasında sinemaya genç yönetmenler gelir, daha ayrıksı filmler yapılır. Bu yenilenmeyle birlikte 1980'li yıllar boyunca ve sonrasında farklı sinemanın yolları aranır, Yeşilçam sinemasında tabu sayılan, dokunulmayan konularda filmler üretilir. Var olan sinemanın/Yeşilçam'ın üretim ilişkilerinde, üretim biçiminde 80 sonrasında yaşanan köklü değişimler, yapımcıların ortadan kalkmasıyla yönetmenleri sinema dışı kaynaklara, destekleyicilere yöneltir. Sinemacılar/yönetmenler üreteceği filmlerin parasal kaynağını ya kendi olanaklarıyla oluşturuyor ya da destekleyicilerden alıyordu. Kısıtlı imkanlarla, küçük bütçelerle bağımsız yapımcılık ürünü filmler yapılır, 1980'li yıllar ve sonrasında. Bu kişisel çabalar sinemanın yeni oluşumlarına da öncülük eder, yolunu açar. Fakat küçümseyip uzak duranlar bu süreci de Lütfi Akad', Metin Erksan'ı da muhalif sinemayı da görmezden geldiler, sonradan keşfettiler. - İçinde bulunduğumuz son 20 yılda hem ülkemizde hem dünyada faşizm güç kazandı. Yasakların arttığı dönemlerin ardından genellikle sanatsal alanda hareketlenmeler yaşanıyor. Aynı Franko döneminin ardından, yasakların kalkmasıyla birlikte; yenilikçi, yıkıcı ve bağımsız bir İspanyol Sinemasının ortaya çıkması gibi. Ayrıca günümüzde sinemada politik film çeken yönetmenlerin sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. Son yıllarda bu konuda parlayan yönetmenlerimiz elbette var; Emin Alper, Mahmut Fazıl Coşkun, Kıvanç Sezer, Ezel Akay gibi yönetmenlerimiz var. Ancak günümüzde genellikle bağımsız filmler çekiliyor. Sizce bu durum siyasi konjonktürden ve baskılardan mı kaynaklanıyor? Geçmişin film yapma koşulları koşulları günümüzde yok çünkü artık yapımcısektörü yok. Şimdi film yapmak çok daha zorlaştı. Film yapmak isteyen yönetmen filminin yapımcılığını da üstlenmek, gerekli parayı bulmak zorunda kalıyor. Bu durum da film üretimini olumsuz etkiliyor. Yaşadığımız ekonomik koşullarda üretilen film sayısının düşük olmasının bir nedeni de bu. Projelerini hayata geçiremeyenlerin çoğunluğu da yenilikçi, bağımsız sanat sineması ya da toplumcu filmler yapmak isteyen sinemacılar. Baskıdan çok ekonomik koşullar engelliyor bu çabaları günümüzde. 90'lardan bu yana öne çıkan, önemli filmler yapan Zeki Demirkubuz, Yeşim Ustaoğlu, Handan İpekçi, Ezel Akay, Kazım Öz, Hüseyin Karabey, Yüksel Aksu, Ömer Uğur, Sırrı Süreyya Önder, Emin Alper, Özcan Alper, Orçun Benli gibi yönetmenler farklı bir kulvarda filmler ürettiler. - Benim Sinemacılarım adlı kitabınızda Müjde Ar'ı yazdığınız bölümde onun ve 1980 sonrası izlediğimiz Kadın filmlerinin öneminden bahsettiniz. Atıf Yılmaz ve Müjde Ar ile başlayan, toplumda tabuları yıkmaya yönelik Kadın filmlerinin sizce neden devamı gelmedi ya da yeterli olmadı? 1960-65 yılları arasında yapılan toplumsal gerçekçi filmler de 70'lerin başına Yılmaz Güney'e kadar sürmemişti. Yaşanan koşulların, tepkilerin ürünleriydi onlar. 80 sonrası Atıf Yılmaz'ın yaptığı Müjde Ar'lı kadın filmleri de dönemin, yaşanan koşulların, öncesinde yaşanan farklı bastırılmışlıkların tepkisi ve ürünleriydi. Öncesinde kadınlar da sanatçılar, sinemacılar da farklı baskıların, dayatmaların yasakların basıncı altında duygularını, isteklerini, haklarını baskılamak zorunda bırakılmışlardı. 80 sonrası oluşan boşlukta bir tepki, itiraz ve başkaldırı olarak yeni keşiflere açılan kadının yolculuğu yansıdı o filmlere. Sonraki yıllar ise hepimizin yaşayarak gördüğü başka ve daha kötü bir dünyaya evrildi, başka bir süreç yaşandı. Yeni dönemin sineması da yeni koşullara göre filmler yapmaya yöneldi. - Yeni çıkan Sanatlarıyla İz Bırakıp Geçtiler Hayatımızdan adlı kitabınızda pek çok değerli sinemacıya yer vermişsiniz. Benim Sinemacılarım kitabınızda da çok değerli portreler var. Kitaplarınızda henüz yer vermediğiniz sinema sanatçıları var mı, varsa onları hangi kaygılarla yazmadınız? Onları da bir gün yazmayı düşünüyor musunuz? Cahide Sonku, Sezer Sezin, Ayhan Işık, Belgin Doruk gibi benden önceki kuşakların perdede izlediği, benim yetişemediğim, tanıma olanağı bulamadığım sinemacıları Yeşilçam Hatırası adlı kitabımda yazmıştım. Çok popüler olan ve kendine medyada sürekli yer bulan, haklarında kitaplar yazılan Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Fatma Girik, Kadir İnanır gibi sanatçıları farklı bir çalışmada değerlendirmek düşüncesiyle söyleşi yapmayı, yazmayı hep sonraya bıraktım. - İzleyerek, yaşayarak, yazarak, değişik biçimlerde hayatına pek çok film sığdırmış olan Mesut Kara'nın en çok en sevdiği filmi ve yönetmeni sormak istiyorum?


Editörlüğünü Yazar Evi'nden Can Gazalcı'nın yaptığı Suskun Toy Kuşları ve Özgür Renkler kitabının yazarı Sibel Güneşdoğdu ile Edebiyatist Yayınevinden çıkan son kitabı Gitmek üzerine konuştuk. Sibel Güneşdoğdu: Attila İlhan, aşkı, cinselliği, korkuyu, ölümü, ayrılığı sakınmasızca ne güzel işlemiştir. Anlatmak istediğinizin farkındaysanız, kabul görme duygusunun insanı tutsaklaştıran bağlarından, sınırlar ve itaat ekseninden sıyrılabilirsiniz. Bunun dışında ayrıksı ya da şairane bir dil oluşturmak değil derdim. Bu bir seçim değil, tarz. Öyküsünü anlattığınız her neyse içselleştirip, çok boyutlu tasvirini çizerken oluşuveren bir biçem. Ama cinselliği yazıyorsam duyduğum tek kaygı, o sahnenin büyüsünü bozmadan, yanlış yöne evrilmesine izin vermeden aktarmak olabilir. S. G: Arafta kalmış insanlar ilgi odağımda, ruhum onlara yakın; sorunlarının adını koyamayan, seçimlerine odaklanamayan, benliğiyle yüzleşemeyenlere... Ayrımsayamasalar da çokça birikimleri var. Farkındalık edinseler tabii ki araftan kurtulabilirler. Bir adımla, bir keşifle ışığa ulaşabilirler. Onları iki dünya arasında bırakanlar için hüsran yaratsa da kendileri adına bir kurtuluş olur diyebiliriz. S. G: İnsan sorunlu bir varlık ve keşke kendi kendisinin efendisi olabilse. Gece ve gündüz köledir pek çok insan; haksızlığa uğramıştır, bunaltılmıştır, hep birileri ona bir kötülük yapmıştır. Bu olagelenlere kendisi izin vermiştir ama öyle ehil bir sistemle güvensizliği beslenmiştir ki edilgendir ruhu. Kısacası şizofreni, paranoya ya da türevi ruhsal bozuklukları tetikleyen durumu salt modernleşmeye bağlayamıyorum. S. G: Psikoloji, edebiyatın en önemli kaynağı. İnsan doğasının gizil şifrelerini veriyor. Küçücük bir eylem iç dünyamızı değiştirir ama öykü karakterlerimin tesadüflere değil tercihlerini olgunlaştırmaya, benlikleriyle yüzleşemeye, cesarete gereksinimleri var. S. G: Eleştirel bakışlarda uyandıracağı duyguları düşünerek bir üretim gerçekleştirmek, yazarın kendisine uygulayabileceği kısıtlılıktır. Varlık, evren, bilgi bağlamında sistematik düşüncelerle yola çıkmak benliğime, birikimime haksızlık olur. İmgeler ve kavramlarla kurulmuş dilse tarzla ilgili bir durum. Yazarak ruhumu özgürleştirirken yaşamın kıyısına itilerek yalnızlaştırılmış, bunu özellikle hissetmesi sağlanmış öykü karakterlerimi özgürleştirmeye çalışıyorum, onların adlandırmakta zorlandıkları yoksunluklarına, hissizleştirildikleri yerden bakıyorum; ayna tutuyorum, gösteriyorum, onlara yaşatılanın, sırtlarına yüklenenin gövdesel bir çıkıntı olmadığını, bunlardan kurtulunabileceğini... Bir kişi bile öykülerimdeki karakterlerle kendini özdeşleştirse, çıkış yolu için plan oluşturacaktır. S. G: Önce ailesinin psikolojik istismarına uğramış, kişiliğini kabul ettirememiş, onaylattıramamış, kendi adına yapılmış tercihler nedeniyle; okuduğu okulu, çalıştığı işi, evlendiği eşi sevmeyen, kendi olamayan, kırık kalpli insanlarla dolu dünya. Tutunamayanlar, yalnızca bir roman adı değil toplumumuzda, psikolojik ayarlarıyla oynanmış azımsanamayacak denli büyük bir insan topluluğunun tanımı. Şöyle diyelim o zaman; gecikmeden gerçeklerle ve hayatla yüzleşelim; özgürleşelim.


Seyirlik Radyo Tevfik Fikret performansı ile devrimci şairin doğumunun 155. Yılında, 22 Aralık 2022'de Galatasaray Lisesinde gerçekleştirilecek olan kutlama etkinliğinde prömiyerini yapacak. Radyo programı formatında hazırlanan performans, öğrencisi olduğu, müdürlüğünü üstlendiği ve kendisi için çok kıymetli bir mekan olan Galatasaray Lisesinde yayında. Usta edebiyatçının edebi yönünden ziyade onun hayata bakışını, yaşantısını ve bunun eserlerine olan yansımasını araştırıp edebiyatseverlerle paylaşmayı hedefleyen performansta, Tevfik Fikret'i biraz daha yakından tanıma fırsatı bulacağız. eşlik edecek. Programda yer alan eserler, solist Prof. Özgül Turgay ile piyanist Fethiye Yeşim Altınay'ın yorumu ve Kağan Erdem'in ritim eşliğiyle seyirciyle buluşacak. Yazının ardındaki hayata ışık tutan Seyirlik Radyo, Türkolog, spiker ve eğitmen Gönül AK'ın sunumuyla, 22 Aralık saat 21.00'de Galatasaray Lisesi Tevfik Fikret Salonunda gerçekleştirilecek.