- Mustafa Çavuşoğlu: Kimi şairler, çeşitli sebeplerle ilk şiirlerini yok sayar veya unutulmasını ister. Mesela Edip Cansever, ilk iki kitabını beğenmediği için reddetmiştir; Hüseyin Ferhad, toplu şiirlerin içine ilk kitabını alırken kimilerini yeniden yazmış ve çoğunluğunu dışarıda bırakmıştır. Baki Ayhan T.'nin de toplu şiirlere almadığı bir ilk kitap olduğunu okumuştum, bu şiirlerin dışarıda bırakılmasının sebeplerinden bahsedebilir misiniz? - Baki Ayhan T: Aslında, doğrusu ben o kitabı tamamen yok sayma isteğinde değildim. Hatta bazı röportajlarda o kitaptan zaman zaman bahsettim de. Ne var ki izlerçevrede Hileli Anılar Terazisi o kadar ilk kitap olarak anıldı ki ben de lise sonda öğrenciyken yayımladığım ilk kitabımı usul usul unutmaya başladım. Belki de böylesi daha isabetli oldu çünkü o kitaptaki şiirlerle Hileli Anılar Terazisi'ndeki şiirlerim arasında dağlar kadar fark var. O ilk denemede, sürrealist imgelerle kaleme aldığım birkaç parça dışındakileri bugün neredeyse tamamen unuttum diyebilirim. Biraz Turgut Uyarvari bir değişim yaşadım o süreçte. Adana'da Yeni Adana gazetesinde birkaç şiir yayımladıktan ve lise sonda bir kitap çıkardıktan sonra İstanbul'a geldim. Dünyam değişti... Eşyaya bakışımda, insanlarla ilişkilerimin seyrinde ciddi değişiklikler oldu. Doğal olarak, yazdığım şiir de farklılaşıp olgunlaştı. Adana da büyük bir kent ama İstanbul bir başka. Yaşananda artan gerilim şiirlere de doğrudan yansıdı. Metropolün sunduğu yaşam olanakları elbette son derecede geniş, ayrıca metropolde aykırı yaşamalara yelken açmak, saklanmak, kalabalıklara karışmak kolay. İlk kitaptaki şiirlerde de büyükşehirde yaşamanın gerilimin içeren yönler vardı; Bir Geceden Dört Kare Film, Bir Geceden İki Kare Film, Serüven, Yaşam Bulaşığı başlıklı şiirler hiç de fena değildi 15-16 yaş için. Belki toplu şiirlerin yeni baskılarına oradan 4-5 şiir koymalıyım... - Uzak Zaman Övgü ve Fırtınaya Hazırlık kitabınızda, Soylu Yenilikçi Şiir manifestosunda önerdiğiniz simetrik yapılı biçime (1+2+3+4+3+2+1) bağlılık var. Daha sonra Kopuk ve Beş Diyalog kitabınızla bu biçimsel önerinizden vazgeçip serbest biçime ve farklı konulara yöneliyorsunuz. Baki Ayhan T.'yi, simetrik yapıdan vazgeçirip yeni arayışlara yönelten sebepler nelerdir? - Tek değil çeşitli nedenlerden söz edilebilir. İlk neden, şairin dediği gibi, bir manifestoyu önce, yazan terk eder. Evet, Hileli Anılar Terazisi'nden sonraki iki kitabı dolduran şiirlerin tamamını simetrik yapıyla kaleme almıştım. Kopuk'taki şiirlerse artık bu yapıdan kopmak ve daha serbest davranmak gerektiğini düşündüğüm, duyumsadığım dönemde biçimlendi. Daha özgür davranmak istedim dize kümelenişlerinde. İkinci bir neden olarak da yaş ilerledikçe dünyayı görüşümün, algımın değişmesini söyleyebilirim. Gündelik hayatta, Hileli Anılar Terazisi'ndeki şiirleri yazdığım dönemdeki gibi sert diyebileceğim değişimler yaşadım. Biçimden, eski şeylerden kopmak lazımdı! Öyle de oldu! Hayat nereye giderse şiir oraya gidiyor bende. Akademide olduğumu öğrendiklerinde bende klasik bir akademisyen portresi görmeyi bekleyenlerin beni tanıdıktan sonra çok ama çok şaşırdıklarına defalarca şahit oldum. Klasik şiire mesafeli, hayatta ve edebiyatta modernist, usta-çırak ilişkisine inanmayan biriyim. En büyük övünçlerimden biri, yeniliğe inanmaktır. Gerçi edebiyatta epeydir, modernlerin artıklarıyla beslenen postmodernlerin sözü geçiyor, benim gibi modernistleri konvansiyonel buluyorlar. Fakat onlara kötü bir haberim var; modernler geri döndü, dönüyor, dönecek. Herkes kendisini Yeni Modernizm'e hazırlasın, fırtınaya hazırlık yapsın... - Baskı dönemlerinde, şairlerin umutsuz olmasıyla ölüm ve intihar konularına yakın durduklarını görmüştüm. Sizin şiirinizde durum biraz farklı, Hileli Anılar Terazisi'yle başlayıp Bilet Geçmez Gemisi'yle de devam eden bir yakınlık var ve sadece şiir başlıklarına bakılsa bile bu konu dikkat çekiyor. Bu yakınlığı, kapitalizmin ve kent yaşamının şiirinizdeki bireyi çıkmaza sürüklemesi olarak yorumladım. Elbette doğrusunu sizden öğreneceğiz, bu bağlılığın sebeplerinden bahsedebilir misiniz? - Kent yaşamından yakınan biri değilim. Tam tersine İstanbul'dan biraz uzak kalınca egzoz kokusunu, kalabalıkları, caddeleri, trafiği özleyen biriyim. Kırda bayırda, deniz kenarında bir-iki haftadan fazla duramam. İnsan doğasının ağaç, kuş, böcek kapsamlı dış doğa içinde yaşamaya uygun olup olmadığından emin değilim. Hiç değilse modern insan için bundan emin değilim. Birey her zaman çıkmazdadır, bunun kırdan kente geçişle ilgisi yok. Bir an için ilgisi olduğunu düşünsek bile ne yapacağız? Televizyonu, bilgisayarı, telefonu, uçağı falan bir kenara atıp çobanlığa mı başlayacağız? Siz bakmayın o kır-köy güzellemesi yapanlara; birini bir köye koysanız ordaki dedikodudan, çekememezlikten, yabansılıktan kaçacak delik arar! Kır benim için insanın ilksel zamanlarına, özelde de kendi çocukluğuma duyulan bir nostaljiden başka bir şey değildi. Dünya ilksel zamanlarda olduğu gibi kalsaydı fena mı olurdu? Elbette fena olmazdı. Hatta belki daha iyi olurdu... Uzak Zamana Övgü'de bunu işleyen pek çok şiir var. Fakat artık o günlere dönmek mümkün değil, dönmek de gerekmiyor zaten. Yerimiz, bugünkü dünyadır; büyük şehirlerdir. Köyü özleyen köyüne dönsün, dağlarda türkü söylesin ama unutulmasın ki şehirden sıkılan adamdan şair olmaz! Ölüm-intihar izleklerine gelince... Galiba ergenlik zamanlarımdaki gerilimi biraz geç atlattım; Hileli Anılar Terazisi'ndeki görüntü onun sonucu olabilir. O gerilimden şikayetçi değilim esasında; pek çok şairden farklı olarak, çocukluğun saflığına ergenliğin gerilimini de eklerim şairliğin esinsel şartlarından olarak. Esin? Elbette esine inanırım ve hep inanacağım. - Sele Kapılan Küre, Melal, Metrobüs ve daha birçok şiirinizde, kapitalizme ve onun yarattığı kent yaşamına tepki gösteriyorsunuz. Kent yaşamına alternatif olarak çocukluğunuzu ve çocukluğunuzun geçtiği bahçeli evleri olumluyorsunuz. Sezai Karakoç da Balkon ve Bahçe Görmüş Çocukların Şiiriyle kente olumsuz bakar. Mutluluğun yakalandığı yer ve kent eleştirisi bakımdan bahçenin, doğanın öne çıkarılışı dikkate alındığında bu örtüşmeyi nasıl yorumlarsınız? - Yukarıda da değinmeye çalıştım, kent yaşamı benim olmazsa olmazımdır. Bir tepkisellik varsa bunu kır-kent ikileminde değil de masumiyetin yitirilişi bağlamında ele almak lazım. Doğanın saflığı tamam, iyi, güzel ama ben bunu çocukluk yıllarımda doya doya yaşadım zaten. Yani bendeki bağlılık esasında ağaca-kuşa-böceğe değil, doğa içinde geçen zamanlara, o an ların masumiyetine, yaşantıya dayalı o imgeyedir. Adana'ya yakın bir yaylaya çıkardık yazları. Babam hem acayip şekilde çalışkan hem de ehlikeyf bir adamdı. Biriket imalatıyla uğraşırdı, büyük bir imalathanemiz vardı, döneme göre işler yoğunsa 2-3 makinede 4-6 işçi çalışırdı. Yoğunluğa rağmen yaz yaklaşınca imalathaneyi kapatır veya tek makineye indirirdi, birkaç ay kalmak üzere kendi elleriyle düzenlediği koca bir bahçe içindeki yazlığımıza giderdik. Orada haftalar aylar boyunca hemen her gün sabahtan akşama kadar bahçede, eve yakın koruluklarda veya uzak ormanlarda dolaşırdım. Bazen yalnız başıma, bazen arkadaşlarla veya ağabeylerimle... Sayısız defa bir tepeye çıkıp güneşin doğuşunu, batışını izledim. Sayısız defa yağmurlardan sonra çıkan pırıl pırıl gökkuşağını seyrettim. Bir tırtılın bir çiçek üzerindeki yürüyüşüne yakından baktım. Gölcüklerde, derelerde tayyare böceklerinin parıltılı kanat titretişlerini yakından izledim. Ağaçların altında saatlerce kitap okudum, hayal kurdum, uzanıp dinlendim, uyudum. Adeta Werther gibi zamanlar geçirdim orada. Sonra, 1985'te üniversite okumak için İstanbul'a geldim ve tek başıma yaşamaya başladım. Neredeyse, o anlamda, doğa bitmişti benim için. Elbette zaman zaman büyük parklarda zaman geçirip o günleri andığım oluyor ama büyük kent, mağazalar, kalabalıklar, benim için daha yaşamsal öneme sahip. Mutluluğun yakalandığı yer olarak doğa, çocukluk ve bunların masum buluşması çocukluk anılarımla ilgilidir. Yoksa, bugünkü ben büyük kentten yanayım, kentle iç içeyim. Evlerin balkonlusunu, caddelerin insanlısını, vitrinlerin ışıklısını, restoran ve kafelerin kalabalık olanını severim. Metrobüsü ve metroyu severim. İlksel insanın mutlu, huzurlu, barışsever falan olduğunu iddia edenler, filozofun sözünü unutmasın: Birey her zaman çıkmazdadır ve insanoğlu işe hırsızlık ve cinayetle başlamıştır. - Günümüzü ve günümüz ruhunu eleştiren bir şiiriniz var, dikkat çekiyor. Gürültülü Gemi şiiriyle Yahya Kemal'in ruh göçünü anlattığı Sessiz Gemisini dönüştürüp çağı eleştiriyorsunuz. Yine benzer bir şekilde Melal şiiriyle de Ahmet Haşim'in O Beldesine göndermede bulunarak günümüzü eleştiriyorsunuz. Önceki yüzyıl şairlerinin bir kısmı, istediği bir yaşam bulamadığı için O Belde gibi ütopyalar yaratır. Diğer kısmı da hayalindeki ülkenin başka memlekette olmasından dolayı oraya gitmeyi veya kendi ülkesinin de benzer şekilde yönetilmesini ister. Bu doğrultuda da Sait Faik'in Arkadaş, Melih Cevdet'in Yağmurun Altında şiiri örnek verilebilir. Sizdeki durumu, Ahmet Haşim'e yakın buldum. Kapitalizmin her yeri kuşattığı bu çağda gitmek istediğiniz bir ülke yok. Bilet Geçmez Gemisi şiirinizin farklı okumaları yapılabilir ama bu şiirinizle yeni bir yaşamdan yana olduğunuzu düşünüyorum, yanılıyor muyum? - Ahmet Haşim'e, evet, yakınım, her bağlamda değil elbette ama çok yakın hissederim kendimi ona. Hatta bir ara biyografimin sonuna Haşim'e özel bir sevgisi var yazdırırdım. Diğer taraftan; günümüze yönelttiğim eleştirilerimin çoğu postmodern eğilimleredir esasında. Bir anlamda, moderni değil, bir sirk olarak gördüğüm postmodernliği eleştiren biriyim. Bunun doğru koyulmasını isterim. Bilet Geçmez Gemisi'nde de talancı zihniyeti eleştirdim, insan olarak kalabilme erdemiyle yaşayanların yanında yalancı ve talancıların, iftiracıların yeri olmadığını vurgulamaya çalıştım. Şairin çağa, zamana itirazı iki şekilde gelişiyor; ilki insana ilişkin olan taraftır ve orada insani tepkimizi koyarız. Diğeri, şiirde yer bulma biçimi olarak itiraz ve tepkilerdir ki bu noktada şiirin doğası da işin içine girer. Kesişim alanına iyi bakmak lazım. Eski, köhne zamanlarda yaşamıyoruz. Değişmeyen tek şeyin değişim olduğunu kavramış biri olarak her zaman yeniden yanayım. Şiirde de hayatta da... - Kopuk ve Beş Diyalog'la başlayıp Bilet Geçmez Gemisi'yle devam eden yeni bir döneminiz var. Bu toplumsal döneminizde, sayı olarak az olmakla birlikte güncel kimi olayları da şiirinizde işlediğiniz görülüyor. Örneklemek gerekirse Kopuk'ta yer alan Sigara 69, Barbarların Saldırısı, Virüs ve Çöplük şiirinizi güncelin farklı yorumları olarak okudum. Bu şiirlerinizde eleştiri biçiminde ironi dilinin öne çıktığı görülüyor. İroninin yasak yıkıcı özelliği düşünüldüğünde, politik olanın eleştirisini de yaptığınız söylenebilir mi? - Ben, hemen her konuya belli bir estetik, belli bir perspektif arkasından bakan biriyim. Şiirin derinden ilerlediğini düşünürüm, kendi şiirimin de bu derin ilerleme içinde olduğunun farkındayım. Bu bağlamda olmak üzere; güncel politika, ilgilenmekten hazzettiğim bir alan değil. Hatta genellikle bunu zaman kaybı olarak da düşünürüm. Fakat bazen öyle olay ve durumlarla karşılaşırız ki insanilik bağlamında şiirlik bir malzeme yükselir oradan. Şaire dokunan her şeyin şiire dahil olduğunu fark ettiğimiz zamanlardır böyle zamanlar. Sadece sözünü ettiğiniz şiirlerde değil, örneğin, Uçan Ayakkabılarda, Fırtınaya Hazırlıkta, Sığır Çobanında ve daha pek çok şiirde de böyle bir katman vardır. Sigara 69u, evet, tam da sigara yasağının uygulanmaya başlandığı günlerde bizzat yaşadığım bir durum üzerine kaleme aldım. Hem onda hem ötekilerde yine de güncelde kalmayıp temayı derinleştirmeye çalışmışımdır son tahlilde. Hatta Uçan Ayakkabılarda masalsı bir hava katmaya çalışmadım da değil. - Bilet Geçmez Gemisi'nde, önceki kitaplarınızdan farklı olarak yaşamınızın daha merkezde olduğu ve şiirlerinizin çoğunluğunun otobiyografik nitelik taşıdığı görülüyor. Bu şiirlerin bir kısmı Kendini Simurg Sanan Karga, Karton Şaire ve Mezarlarınıza Tüküreceğim gibi hem ironi hem de sertlik düzeyi olan başlıkları içeriyor. Önceki dönem şairlerinde olduğu gibi kuramsal hesaplaşmaların şiirde de sürmesi olarak yorumlayabilir miyiz bu şiirlerinizi? - Aslında Hileli Anılar Terazisi'nde, Uzak Zamana Övgü'de, Kopuk'ta da öyledir. Bilet Geçmez Gemisi'ndeki farklılık, yaşananın sosyal boyutunun ağırlıkta olmazı ve ironize edilmesidir. Ayrıca, evet, haklısınız, benim daha çok edebiyat dünyasındaki yaşantılarıma dayalı şiirlerdir o söyledikleriniz. 2011 eşiğindeki muhatapları da bellidir ama yine sadece orada kalmadım, şiirlerin daha kapsamlı, daha çağrışımlı olması için çaba harcadım. Edebiyat içi değer arayışlarının yansımaları da az değildir. - Yakın zamanda yeniden tartışma yaratan genç şair/yaşlı şair konusuyla devam edelim istiyorum. Sosyal medyada başlayıp kimi gazete ve dergilere de taşınan bir konu oldu. Bunlardan biri de Gazete Duvar'da, Enver Topaloğlu'nun vasat sorularla görüş istediği Genç şairler rahatsız, eski kuşaklar endişeli mi? soruşturmasıydı. Soruşturmadaki sorular, gençlerle ilgiliydi ama yeni yazmaya başlayan herhangi bir gencin fikrine yer verilmemişti ve konu yaş, kuşak çatışması olarak ele alınmıştı. Sözü şuraya getirmek istiyorum: Dağlarca'dan İlhan Berk'e, Cemal Süreya'dan Turgut Uyar'a birçok şair, şiir yaşamı boyunca aranışlarda bulunmuş ve farklı aşamalara geçmiştir. Bu bağlamda eskimiş bir şiiri sürdüren şaire genç şair, şiiriyle sürekli yeni aranışlarda bulunan şaire yaşlı şair denebilir mi? - Söz konusu soruşturmaya şöyle bir baktım; evet, derinliksiz ve dardı. Sanırım kendi aramızda konuyu bir görüşelim şeklinde bir düşüncenin ürünüydü. En azından bende o izlenimi uyandırdı. Pek de yansıma bulmadı zaten izlerçevrede. Biraz şeye benzemiş; hani bir televizyon kanalını açarsınız kadın ve aile konusu tartışılmaktadır ama stüdyoda hiç kadın yoktur! Neyse, geçelim... Meselenin özüne gelirsek: Şairin genci her zaman daha heyecanlı, tutkulu, coşkulu olur. Gençken, imgeler kaçacakmış gibi yazarsınız. Benin en sevmediğim şair tipi genç olduğu halde molla gibi davrananlardır; ağır olayım da molla desinler! Yeni kuşakların ortaya çıkış ve gelişme dönemlerinde iki şey çok tartışılır: 1. Genç şair, 2. Şiir ölüyor mu? Yaşlı şairler şiirin giderek zayıfladığını hatta kendileriyle birlikte öldüğünü zanneder, gençler ise şiirin asıl kendileriyle başladığını düşünür. Burada yaşlı şairlerin bir kompleksle davrandığını söyleyebiliriz. Benden sonra şiir yazılmaz! Bu, yeni edebiyatımıza Yahya Kemal'in armağanı olan bir sinsiliktir. Genç şairin durumu, duruşu daha önemlidir. Genç şair bir yandan şiirin kendisiyle başlamakta olduğuna inanabilir ama bir süre sonra ayakları suya erdiğinde geçmiş değerlere bakma ihtiyacı duymaktan da kendisini alamaz. Bu böyledir ama burada şairin geçmişe yenik düşmemesi gerektiğini de vurgulamalıyım. Bizde geçmişe bakan şairler genellikle Yahya Kemal, Necatigil, Şeyh Galip güzellemesi yapmanın, yazmanın ötesine geçemiyorlar! Geçmişe, yalınkat bir geleneğe yaltaklanmaya çalışmak değil, ona asimetrik bakmaktır şaire yakışan. Yahya Kemal'in Sessiz Gemisine binip dar ufuklara yol almaktansa ona karşı Gürültülü Gemiyi yazabilmektir. - Sosyal medya, yaşamın birçok alanında olduğu gibi edebiyatta da gündem belirler hale geldi. Şiir üzerine tartışmalar, sataşmalar, dergilerden sosyal medyaya kaymış durumda. Artık dergiler de sosyal medyadaki kimi başlıkları dergi sayfalarına taşıyor. İyi şairlerle iletişim olanağı sağlaması, kimi tartışmalarla öğretici ve düşündürücü olması, sosyal medyanın olumlu yanı olduğu gibi hayatında ilk defa duyduğu konu hakkında düşünmeden söz almaya çalışanları, saygısızları, muhbirleri barındırmasıyla da olumsuz yanı var. Sözü şuraya getirmek istiyorum: Dergilerde yer alamayacak kişilerin kendi dergisini çıkarması ve sosyal medyada usta şairlerle arkadaş olması, gelenekte yer etmiş şairlerle eşitlendim hissini uyandırıyor olmalı ki bunu dile getirenler de oluyor. Vasat şairlerle yeni yazmaya başlayanların, sanat ortamında demokratik taleplerde bulunmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? - Evet, maalesef böyle bir durum var; yani artık edebiyata, kültüre ilişkin pek çok şey sosyal medyada tartışılıyor, sorunlara sosyal medyada çözüm aranıyor. Maalesef diyorum çünkü biz toplum olarak yazılı kültürü içselleştirmeden tekrar sözlü kültüre döndük. Sosyal medyanın kullanılış biçimine bakıldığında sözlü kültürün yaygın olduğu dönemlerden farklı bir görünüm belirmiyor: dedikoducular, iftiracılar, sahte hesaplarla her lafa yetişmeye çalışanlar, internette birkaç şiir yayımlayınca kendisini Baudelaire sananlar vs. vs. vs. Ama galiba haklısınız en dayanılmaz olanı eşitlenme tavrı. İyi şair-kötü şair tartışmasını geçtim, yaştan dolayı duyulması gereken saygı da yok onlarca genç arkadaşta! Yani, face'te iki çift laf edince, birkaç samimi paylaşım gerçekleştirince kimse kimsenin kırk yıllık dostu falan olmuyor arkadaşlar. Biraz sınır koymak iyidir. Yıllar önceki bir röportajımda Edebiyat dünyası çok karışık, kimin eli kimin cebinde belli değil, biraz mesafe, biraz aristokrasi lazım. dedim diye köylü şairler tayfasının hücumuna uğramıştım. Seçkincilik, jakobenlik, asalet ayrımcılığı! falan diye veryansına girişmişlerdir. Elbette seçici ve seçkinci olmak zorundayız. Yahu insan berberini bile belli ölçütlere göre seçiyor. Arkadaş olacağım şaire karar verirken mi seçici, seçkinci olmayacağım?! Biz yine de sosyal medya hadisesine iyi tarafından bakalım çünkü bizler yazılı kültürü içselleştirmiş kesimdeyiz. Kendi bulunduğumuz yerden baktığımızda kazanımların kayıplardan fazla olduğunu görebiliyoruz. Yeni yayınların takibi, hızlı iletişim, dergi duyuruları, etkinlik haberleri... sosyal medyadan takip edilebiliyor. Ben 1969 doğumluyum ve bizim kuşak çok ilginç bir yerde duruyor. Bir yandan aile çevresinde sözlü kültüre tanıklık ettik, yirmili yaşlarımıza erişmeden yazılı kültürün yoğun etkisiyle yaşadık, arada çok küçük yaşta radyoyla hemen ardından da televizyonla tanıştık, yani sözlü kültürden görsel kültüre geçilen yıllarda da gözlerimiz dünyaya, olan bitene açıktı. Şanslıyız çünkü sözünü ettiğim dönemlerin hemen hepsini de sindire sindire yaşadık. Şimdi de internet ağının tam ortasındayız ve geçmişteki deneyimlerimizin bizde bıraktığı derin izler sayesinde internette olan biteni hayatın merkezine koymuyoruz. Hele bir bakalım... deme erdemine sahibiz.


Türk şiirinde modernist bir hareket olan İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden birisi olan Cemal Süreya, vefatının 30. yıldönümünde 4. kez düzenlenen Uluslararası Şiir Buluşmasında 9 Ocak 2020'de Saat 18.00'de Maltepe Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi'nde anılıyor. Vedat Akdamar, Mesut Şenol ve Emel Koşar moderatörlüğünde Maltepe Belediyesi Türkan Saylan Kültür Merkezi'ndeki gerçekleştirilecek etkinlikte İran, KKTC, Yunanistan, Rusya, Cezayir, Romanya ve Türkiye'den konuşmacı ve sanatçılar yer alırken Muzaffer Özdemir' de türküler söyleyecek.


İzmir Kanguru Kültür Merkezi, 6 yıldır hizmet verdiği mekanını yeniden düzenledi. Anılan merkez butik kitabevi, cafe, bireysel ya da grup faaliyet ve çalışmalarının sürdürülebileceği bir sanat ortamına dönüştürüldü. Burada günlük gazeteler, edebiyat dergileri, fanzinler, baskısı olmayan kitaplar, yeni yayınlanan kitaplar ve İzmirli yazarların kitapları bulunacak. Hafta sonu sanat söyleşileri ise, aralıksız devam edecek.


Edebiyat eseri bir yandan içinden çıktığı dönemin toplumsal koşullarına ve sosyal gerçekliğine ışık tutarak, bir yandan da eserin yazarı bir yaratma edimi içersindeyken bile belli bir sosyo-kültürel ortama arkasını yasladığı için, sosyolojik incelemeye konu olabilecek önemli bir araştırma nesnesidir. Edebiyat, ayrıca yazarlar, kitaplar, basın-yayın-dağıtım kurum ve örgütleriyle okuyucu gruplarından oluşan dört boyutlu ilişkiler ağına dayanarak var olduğu için de toplumsal bir olgudur. Mühür Yayınlarının amacı; imkansız bir kitabın mümkün olan her formülasyonunu sonuna kadar tüketmektir; tamamen yaşamın yerine geçecek, hatta yaşamımızı metnin bütün kombinasyonlarını içeren engin bir okumaya dönüştürecek kitaplar ve dergiler yayımlamak. Bundan böyle polisiye, fantastik ve psikolojik gerilim eserlerini de yayınlanacağını Fobos Yayınları adıyla hayata geçirdi. Mustafa Fırat'ın Fobos Yayınlarından' Derin Uyku adıyla çıkardığı psikolojik gerilim romanı raflarda yerini aldı. Dersaadette Sabah Cesetleri adıyla yayınladığı ilk romanının kahramanı Ali Canib'le Mustafa Fırat, okura roman dalında ilk gözünü kırparken, onunla yaptığım bir söyleşide bir sonraki kitapta bambaşka bir düzen, bambaşka kahramanlar göreceksiniz. Geçmişten yararlanan bir kurgu daha geliyor diyebiliriz. Bu arada bütün bunları ne zaman yazdığımı soran arkadaşlarıma hep söylüyorum bu koşuşturma içinde. Diyorum ki uykumdan çalıyorum. İnanın buna. Uykudan çalınmamış zaman ne kadar değerlidir ki? demişti. Mustafa Fırat Derin Uyku romanının atmosferini en ince ayrıntılarına kadar, bir matematikçi ve şair titizliğiyle kurarak, okuyucuyu adeta bu atmosferin en kuytu köşelerine çeker. Derin Uyku gerçekte de uykudan çalınmış zamanların kitabı mı? Ya da edebiyatla psikanalizin buluştuğu yerin kitabı mı? Diye sordum. Mustafa Fırat- Esrime demek ne kadar doğru olur bilemiyorum. Esrimenin de içinde olduğu bir ruh hali demek daha doğru olur kanaatindeyim. Kapsayıcı kelime travma diye düşünüyorum. Hepimiz gündelik hayatımız içinde irili ufaklı travmalardan geçiyoruz çoğunu fark etmiyoruz bile ya da fark etmediğimizi sanıyoruz oysaki beynimiz her şeyi kaydediyor. Bilinçaltımız dehlizlerle dolu. Romanı çok da fazla ifşa etmeden şunu belirtebilirim, ben Derin Uyku' da bu dehlizlere düşüp kaybolan birinin hikayesini anlatmaya çalıştım. Mustafa Fırat- Kişilerin iç dünyasını teknik verilerin ötesine taşımak ve bunu sembollerle, meteforlarla estetize ederek bir sanat haline getirmek kuşkusuz edebiyatın işi. Bu bağlamda, yazmak zihinsel karmaşayı ya da duygusal çatışmayı düzenlemek olarak da nitelendirilebilir. Ve buna eşlik eden okur da kendi zihinsel ve duygusal süreçlerini kurduğu özdeşimler yoluyla, yazardan devraldığı düzenleme ve anlamlandırma eylemine devam edebilir. Buradan hareketle, okur üzerinde bu denli iyileştirirci etkisi bulunan edebiyatın yazar üzerindeki etkinsi nasıl değerlendirmeliyiz sorusuna da kendi kendine cevap vermelidir. Mustafa Fırat- Sondan başlamak en iyisi; evet bedenimiz savaş alanımız. Yaşadığımız dünyada hepimiz bedenimizle varız ve mücadele ediyoruz. Bu mücadele öleceğimiz ana kadar da devam ediyor. Bu bağlamda baktığımız da bedenimiz ve ruhumuz savaş ve savunma alanımız. Bir de tabii ki bedenimizin ve ruhumuzun içinde olan savaşımlar var. Bazılarının farkında olduğumuz bazılarının farkında olmadığımız. Bu savaşlar daha doğrusu yaşamak bedenimizde ve ruhumuzda tahribatlar açıyor, açabiliyor. Bazılarıyla baş edebildiğimiz bazılarıyla baş edebildiğimiz tahribatlar. Gündelik yaşamın gelgitleri arasında alışkanlıklarımızın bizi getirip bıraktığı tahribatlar belki de. Anlatmaya çalıştığım şu; hayatta kalmak için savaşmak zorundayız. Güne somurtarak da gülerek de başlayabilirsiniz. İkisi de sizin kararınızdır. Ama sizi götürdükleri yerler farklıdır. Dünyayı değiştirme sorusuna gelince bütün fantastik yazarlar dünyayı değiştirmek isterler mi bundan o kadar emin değilim. Onların bence yapmak istedikleri, dünyayı değiştirmekten ziyade başka bambaşka bir dünya yaratmak. Fantastik romanlar yazan bir yazar olmadığım için en azından şu ana kadar- dünyayı değiştirmek ya da yeni bir dünya yaratmak en azından bu kitabımla ilgilendiğim konular değil. Sadece yaşadığı ağır travmadan ötürü kafası oldukça karışmış bir insanın hikayesini anlatmak istedim. Mustafa Fırat- Şunu söylemek isterim, çok da akıllı insanlarla dolu bir dünyada yaşadığımızı söyleyemeyiz. Biraz tarih bilgisi biraz da ülke ve dünya gündemini takip etmek yeterli bunu görmek için. Teşhis edilmiş delilik zararsızdır bence asıl korkulması gereken teşhis edilmemiş aramızda normal insanlar gibi dolaşan deliler. Bu taksisine bindiğimiz şoför, her gün ekmek alırken selamlaştığımız fırıncı, üst kattaki komşumuz olabilir. Daha geçen bir kızcağız evinin önünde bir psikopat tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Beni asıl korkutan neydi biliyor musunuz o psikopat değildi, nihayetinde yakalandı cezasını çekecek, beni asıl korkutan sosyal medyada o psikopata hak veren yazılar yazan ''aklı başında'' insanlardı. Beni asıl korkutan işte bu hastalıklı durum. Bu durumdan nasıl kurtuluruz, kurtulabilir miyiz onu da bilmiyorum açıkçası. Romana dönersek kahramanımız da ne yazık ki birilerine zarar veriyor, burada toplumsal bir mesaj verme kaygısından ziyade gerilimi artırmak amacıyla yararlandım. Mustafa Fırat- Kafkaesk bir ülkede yaşadığımız rahatlıkla söylenebilir. En basit adalet kuramıdır; sizi suçlayanlar buldukları delillerle sizi suçlamak zorundadırlar ve her zanlı aksi ispat edilinceye kadar suçsuzdur, bizde artık olaylar tam tersi şekilde cereyan ediyor siz suçsuzluğunuzu ispat etmek zorundasınız, aksi ispat edilene kadar da suçlusunuz. Bu duruma bir gecede gelmedik tabi ki nedenlerini tartışmak bu söyleşinin sınırlarını oldukça aşacağı için oralara girmek istemiyorum. Ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim adalet kafamıza göre çekiştirip bükebileceğimiz bir olgu değildir ta yüzyıllardan bu yana damıtıla damıtıla gelmiş yazılı olan ve olmayan evrensel normları vardır bunlara uymak değil uymamak bir toplumu felakete götürür. Suç ve ceza romanı bu açıdan tam bir sosyolojik laboratuar işlevi görür işlediği suçun ağırlığında ezilen insan. Ama Suç ve Cezanın çok öncesinde Shekaspeare Lady Macbeth'le ruhlarımıza kazımıştır suçlunun vicdan azabını. Sorunuza dönersek suç işleme eğilimi canilik ya da adına her ne derseniz deyin her insanda bulunduğu kanaatindeyim. Çok duymuşuzdur karıncayı bile incitmezdi nasıl böyle bir şey yaptı anlayamadık. Sam Peckinbach usta Dogs isimli muhteşem filmiyle bu sorunuzun cevabını çok da güzel vermiştir aslında. İzleyenlere bir kez daha izlemelerini izlemeyenlerin ise mutlaka izlemelerini tavsiye derim. Romanımda ne yapmak istediğime gelirsek; Benim yapmak istediğim iyi bir gerilim romanı yazabilmekti açık konuşmak gerekirse. Finali çok önceden belliydi, romanın finalden geriye giderek kurguladım diyebilirim. Ama yazarken çok tuhaf bir şey oldu final bölümünü yazarken belli olan finalin yerine çok başka bir finale götürdü roman beni. Mustafa Fırat- Benim özüm korkudan başka bir şey değildir diyen Kafka gibi düşünürsek, bir yandan dünya ile örneğin korkunun belirlediği böylesine büyük bir gerilim ilişkisi içerisinde bulunmak, öte yandan da özellikle bu gerilimi asıl benliği diye olumlamak belki de sanatçılığın bir koşuludur. Çünkü koşulun yalnızca birinci bölümümü yerine getiren, kendi adımlarını her şeyin ölçütü kılma ve kendi yolunu yenidünya niteliğiyle savunma gücünü bulamayan, adımlarını dünyaya uyduramaz. Böylesinin sonu ancak delilikle noktalanır. Koşulun ikinci bölümümü yerine getiren ise kendisiyle ve dünyayla bütünleşecek, böylece de, kendine özgü bir dünya yaratmak bir yana, dünya üzerine söyleyecek hiçbir şeyi olmayacaktır. Kafka bu iki koşuluda yerine getirerek bu karşıtlığı bir bütüne dönüştürebilmiştir. Belagat yapıp, insan özünde iyidir, bütün çocuklar melektir demeyi çok isterdim. Ama ne yazık ki öyle değil. İnsan kötüdür. Ama insanı bu kötülüklerden koruyan bir kalkanı da vardır; vicdanı. Diğer canlılarda olmayan bir şey. İyi kötüden ziyade insanları vicdanlı ve vicdansız olarak ayırmalıyız bence. Vicdanı olan bir insan istese de kötülük yapamaz. Mustafa Fırat-. Bir metnin yorumu, öyleyse, edilgen bir açıklık değil, metinle karşılıklı bir söyleşmedir; kuru kuruya bir gözünde canlandırma değil, yeni bir yaratıdır, anlamada yeni bir olaydır. Metnin okura ilk yabancılığının giderilmesi, metindeki değişik görüşlerin kaynaştırılması ile olur böylece. Bilmediğine bu yapı aracılığıyla açılır okur. Zaten insan, yaşam ya da dünya tarafından tutuklanmıştır. Burada yargıyı okura bırakalım. Suçlu ya da suçsuz olduklarına onlar karar versinler. SONUÇ-Mustafa Fırat'ın okuyucuda bıraktığı bu canlı etkinin en büyük nedeni, tarifi imkansız bir hayal gücüne ve son derece keskin bir analiz yeteneğine sahip olmasıdır. Sadece kendine has olan ve onu bütün diğer yazarlardan ayırt eden şair özelliği ve hayal gücünün olağanüstü genişliğidir. Gözlem yeteneği, analiz gücü ile birleşince en gerçekdışı olaylar dahi bir gerçeklik duygusu yaratıyor. Freud bilinçdışı kavramını antik tragedyalarla, Shakspeare'in ve Dostoyevski'nin kahramanlarıyla da desteklemişti. Psikolojik iyileşme için yazı yazmanın keşfedilmemiş potansiyeline kalıcı olarak bu yüzden dikkat çekmişti. Sonuçta her yazar, şöyle ya da böyle, insan psikolojisinden beslenerek kurar metnini. Edebiyat psikolojiden, psikolojide edebiyattan beslenir. Hal böyle iken derdi de, dermanı da içindedir bir bakıma. Edebi karakterler ruhsallığımıza neyi katıp, neyi katmayacağımızı belirlememize yardım ederler. Benliğimizi yeniden inşa ederken, bir psikoterapist hassaslığıyla herhangi bir şeyi dayatmadan, serbest çağrışımlarımıza kulak vermemizi sağlar. Dostoyevski, kişiliğindeki saldırgan tarafları ya da kumar alışkanlığını, yarattığı karakterler sayesinde sağaltmış olabilir mi? Yusuf Atılgan'ın babasıyla yaşadığı problemler, Aylak Adam'daki C. ve Anayurt otelindeki Zebercet karakterleriyle nereye evrilmiştir acaba? Aşklar, ayrılıklar, yalnızlıklar, haksızlıklar, zalimlikler... Edebiyat bunları dert edinir; tıpkı insanın da dert edindiği gibi... Derin Uyku, küçük bir romanın yalın bir dille nasıl devleşebileceğine ve ileride sinema filimi bile yapılabileceğine iyi bir önek. Bir ailenin basit hayatını ve nesiller arasında akıp giden duygusal gelgitlerini sakin ama güçlü bir şekilde aktaran, işaret etmeyen ama orada olduğunu hissettiren, sade ama zengin bir psikolojik gerilim romanı. Bol okurlu, hayırlı olsun!


Kozyatağı Muhtarlığının bünyesinde oluşturulan ve tamamen kadınlardan oluşan Kültür Komitesinin hazırlamış olduğu Sanat Söyleşileri, Muhtarlıklar bünyesinde gerçekleştirilen ve devamlılık arz eden bir kültür sanat projesi. Muhtarlıklarda mahalle halkının istifadesine sunulabilecek farklı sahalarda çalışmaların da yapılabileceği fikriyle yola çıkılmış olan projede başta Mahalle muhtarı Pelin Şen ve komite başkanı Gönül Ak olmak üzere değişik meslek gruplarına mensup altı kadın birlikte görev alıyor. Sanatın Renkleri Yaşamınızdan Eksik Olmasın sloganıyla Sanat Söyleşileri ismini verdikleri müzikli söyleşileri Kadıköy Belediyesi ile işbirliği içinde hayata geçiriyorlar. Her ayın 3. cumartesi günü yapılan, toplam yedi ay devam edecek bu uzun soluklu söyleşiler zincirine şu ana kadar şair İsmail Biçer ve yazar Feyza Hepçilingirler konuk oldu. Gönül AK'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen Sanat Söyleşilerinin bu ayki konuğu ise tiyatro sanatçıları Hayat ve Emin Olcay. Atölye Sanat'ın kurucuları ile yapılacak Perde Arkası daki bu söyleşi, 18 Ocak cumartesi saat 15.00 de Kozyatağı Kültür Merkezi Konferans Salonunda. Etkinlikte sanatseverleri bir de müzik ziyafeti bekliyor. Hayat ve Emin Olcay'ın oğulları ney sanatçısı Emrah Olcay da sahne alacak. Tiyatroseverlere duyrulur.


Star Trek bir Amerikan TV dizisi olarak yayın hayatına başladı. Yayın hayatına başladığı 1966 senesinde dünya daha yeni yeni uzay kavramını öğreniyordu. Sadece daha beş yıl önce (1961) Yuri Gagarin ilk defa uzaya çıkmayı başarabilmişti. Aynı yıl içerinde Alan Shepard da uzaya çıkmayı başarabilmişti. İlk yapay uydu olan Sputnik yalnızca dört sene öncesinde uzaya yollanabilmişti. Bir başka değişle Star Trek döneminin çok daha ilerisinde olan bir diziydi. Star Trek'in konusu yazının başında da anlatıldığı gibi insanoğlunun uzayda yaşadığı maceralar ve keşiflerdi. Star Trek her ne kadar da onun yaratıcısı olan Gene Roddenberry'nin hayal gücü ile doğru orantılı olsa da geçekte insanoğlunun ne çeşit teknolojik yenilikler ile tanışacağını bizlere yıllar öncesinden göstermişti. Star Trek dizisi dünya genelinde geleceği tahmin etmede ne kadar başarılı olduğunu şöyle görebiliriz: Dünya ilk bluetooth kulaklık kavramını ve taklidini Star Trek dizisinin ilk bölümünde teğmen Uhura'nın kulağında tanıdı. O zaman için böylesine bir teknolojinin hayal edilmesi bile imkansızdı. Sadece bluetooht kulaklıkla da kalmadı Star Trek. O zamanda tabletler, yiyecek yapma makineleri, eşzamanlı dil çeviriciler, düz ekran tv'ler, Siri veya Cortana gibi sesli asistanlar ve yapay zeka ile donatılmış hayal aleminde fakat gerçekçi bir hayal aleminde olan bir diziydi Star Trek. Peki, bir dizi geleceği bu denli isabetli nasıl öngörebildi? Belki de teknoloji tahmini o zamanlarda daha keskin bir şekilde yapılabiliyordu veya biz bu teknolojilerin çıkması için böyle sanatsal akımlara bağlamak istiyoruz. Her iki seçenekte eşit derecede doğru olabileceğinden dolayı sadece teknoloji tahmininden başka bir yere dikkatinizi çekmek isterim. - Spock, eğer sen gelmeseydin tarihte ilk defa ben bu duvara serbest olarak tırmanabilmiş olacaktım ve adım tarihin sayfalarına altın harfler ile yazılacaktı. Tabi ki Spock güldü ve uzay gemilerine dönmek için yola çıktılar. O filmdeki tarihin sene 2200'ler küsur olduğunu düşünürsek demek ki ElCap'a serbest tırmanmak çok büyük bir olay. Şimdi gelelim yaşadığımız zamana. Bundan çok değil üç sene önce, yani 2017 senesine, Alex Honnold 6 Haziran tarihinde ElCap'e gerçekte serbest olarak tırmanabilen ilk kişi olarak tarihe geçti. Bunu yaparken hiçbir güvenlik ekipmanı kullanmadı. Sadece yanında 1 litre su ve yarım kiloya yakın pudra vardı. Alex bunu nasıl yaptı? Alex bunu sadece ve sadece ellerini kullanarak yaptı, çünkü tırmanmayı kafasına koymuştu. Alex'in bunu neden yaptığını bilmenin pek mümkün olmadığını düşünüyorum açıkçısı ve bunu neden yaptığını da pek merak etmiyorum. Benim merak ettiğim şey ise bence sizlerin merak etmesi gereken yerdir. Star Trek'in böyle şeyleri nasıl bu kadar net, açık ve keskin tahmin edebildiğini merak ediyorum. Bu merakım da beni bu seriyi ortaya çıkartan adamın hikayesine götürüyor. Gene Roddenberry'nin renkli ve heyecanlı hayatı, 19 ağustos 1921 de texas-el paso' da başladı. Çocukluğu Los Angeles'ta geçti. Liseyi burada okudu. Ardından ilgisi havacılık mühendisliğine yöneldi ve pilot lisansı aldı. 1941 sonbaharında, Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri'ne katılmak için başvurdu ve savaş başladığı sırada, bir harp okulu eğitimine başlamış oldu. Texas'taki Kelly Field askeri üssünden teğmen rütbesiyle mezun olduktan sonra, güney pasifik'e gönderildi. Burada toplam 89 görev ve sortiye katıldı. Başarıları sayesinde distinguished flying cross ve havacılık madalyası sahibi oldu. Güney Pasifik'teyken yazmaya da başlamıştı. Uçak dergileri için yazılar yazmaktaydı, daha sonra da aralarında The New York Times'in da bulunduğu çeşitli yayınlara şiirler yolladı. Savaştaki görevi sona erince, Washington'daki Hava Kuvvetleri'nde sorun giderici olarak çalışmaya başladı: Uçak kazalarının sebeplerini araştırıyordu. Savaşın sonunda, Pan American Hava Yollari'na girdi. Bu sırada bir yandan da Columbia Üniversitesi'nde edebiyat dersleri alıyordu. Kalküta'dan yola çıktığı bir uçuşunda, uçağı iki motorunu kaybetti ve alev alarak Suriye çöllerine çakıldı. Uçaktan mucize eseri sağ olarak kurtulan Roddenberry, kurtulan tek kıdemli memur olduğundan kurtarma çalışmaları için büyük çaba sarf etti. Daha sonra kendisine bu gayretlerinden dolayı bir ödül de verildi. Ekşi sözlük yazarı olan Locutus'dan alıntıdır. Belli ki kendisi de bir Star Trek hayranı, çünkü takma ismi Kaptan Pickard'in Borg ismi Locutus. Fakat bu hikayede bazı yerler eksik. Umarım ben eksik noktaları doldurabilirim, sizler de hazırsanız başlayalım. 1948 yılında ABD yönetimine bağlı olan silahlı kuvvetlerinin bir kolu olan US Army Chemical Ops yani kimyasal operasyonlar bölümü Maryland eyaletinde bir takım deneyler yapmaya başlarlar. Deneylerin amacı insanlara birtakım kimyasallar vermek sureti ile onlara istedikleri eylemleri yaptırabilmek idi. Bu çalışmalara bir doktor olan Andrija Puharic önderlik etmekteydi. Dr Puharic sadece zihin kontrol deneyleri yapmakla kalmıyor ayrıca duruma göre uzaktan zihin birleştirme gibi iki beynin mekan gözetmeksizin birbirleriyle iletişim kurup kuramayacağını araştırıyordu. 1952 yılında birtakım deneylerin ardından psişik yeteneklere sahip olan bir denek çok farklı bir şeyle ortaya çekti. Denek, kendilerine kainatın 9 gücü olan fiziki olağan bir varlıkla iletişime geçtiğini bildirdi. Dr Puharic derhal bir Hindu mistik ve Doktor olan bir arkadaşını bu deneylere gözleyici olması için çağırdı Dr Vinod. Deneyler yapılırken önce gözlemci olan Dr Vinod Denek olmak istedi ve kendisi de deneylere dahil oldu. Sonrasında ise psişik yeteneklere sahip olan o denek gibi ayni transa kendi de girdi ve ayni 9 güç ile iletişime geçmeyi başarabildiğini bildirdi. Üst yönetim bu konuda Dr Puharic ile aynı görüşlere katılmasa da Dr Puharic başarabildiklerini düşünmekteydi ve aynı sene The Realm derneğini kurdu. Bütün finansmanını kendisi yaptı. Dr Puharic bu dernekte sadece ve sadece bu alanda çalışmalar yapmaya başladı, kontrollü ortamları sağladı ve aynı tip denekler buldu. Silahlı kuvvetlerin aksine burada yapılacak olan seanslara/deneylere gözetmen olarak derneğe üye olan insanların girebilmesini de sağladı. Her ne hikmetse bu gözetmenlerin biriside Gene Roddenberry idi. Gene gözetmen olarak oradaki seansların neredeyse hepsine giriyor fakat kendi konusunun dışında ise bir diğer seansa geçiyordu. Gene bir gün bir kadın deneğin transına denk geldi ve Star Trek için ilk senaryoyu yazmaya başladı. Gene'in hayatındaki bu detayı öğrenince Start Trek'te anlatılan farklı teknolojilerin kaynağının neresi olabileceği biraz daha su üzerine çıkıyor gibi. Gene'in hayatındaki dönüm noktalarından birisinin bu olabileceği herhalde kimsenin aklına gelmezdi. Belki de Gene bir akıl hastasının fantezilerini kendisi yorumlayarak Start Trek'i yarattı. Belki de hakikatten uzaylı güçlerle telepatik iletişim kurabilen başka zeki medeniyetlerin yaşamış olduğu maceraları derleyip Star Trek'i yarattığı her iki seçenek de bizlere ilhamın bir yerlerden geldiğini anlatmaya çalışıyor. Apollo uzay görevleri belki de insanoğlunun mühendislikteki sınırları zorlama süreci olabilir. Uzatmadan söyleyeyim; hepsi daha küçük bir insan iken Jules Verne kitapları ile büyümüş olmaları. Bilimi Süren Güç: İşte bir milyar dolarlık soru ve sıfır cevap. Bilimi ne sürer, bilimi ne iter? Hangi güç? Yüzyıllardan beri bu sorunun cevabi aranıyor ve ortaya çıkan cevap ise bir sürü safsata ve laf salatası. Uzun uzun anlatmanın bence gereği yoktur, kısa ve kestirme olması her kesim tarafında anlaşılabilir olmasını sağlamaktadır. Bilimi süren güç sanattır, sanatı süren güç ise hayal gücüdür. Yani bilimi hayal gücü sürer. Unutulmamalıdır ki elektrik öncesi zamanda aksamları aydınlanmak için ilk olarak balina yağı kullanılıyordu. Sonrasında gazyağı ve türevleri kullanıldı. Fakat elektriği yağcılar icat etmedi.


Dağ Yolunda Karanlık Birikiyor romanı anlatım, kurgu ve üslup açısından Kıran'ın en sevdiğim romanıdır. Kıran, bu romanda Yakup'u merkeze alarak halk-efendi arasındaki ilişkiyi yansıtır. Kendine özgü bir dil ve roman kurgusuyla kahramanın duygularını diğer romanlarından daha açık bir biçimde anlatır. Roman boyunca sıralı bağlı, iç içe cümleler kullansa da anlatımı boğmaz Hüseyin Kıran. Mekanda tasvir yoluna gerek duymadan, kahramanın ortamdaki ruh çözümlemelerini dallandırıp budaklandırmadan kafasında yarattığı dünya ile günümüz dünyasına iner. Okurun zihninde bildik imgeler çizerken soru işaretleri bırakır; ardından da hangi zamanda olursa olsun, bir efendi ve ona sorgusuz sualsiz itaat eden emir erlerinin her zaman olacağının cevabını verir. Bununla birlikte kahramanın kafasında tasarladıklarını okuyucuya ifşa ederken, zayıf karakterli bir insandan ne kadar zalim bir efendi çıkabileceğine değinir. Buna karşın zayıf toplumun bile istemediği efendisine karşı birlik ve beraberlik içinde neler yapabileceğini okuyucuya hatırlatır. Nihayetinde Kıran, realist bir yaklaşımla, emperyalizmin etkisiyle kapitalist yöneticilerin halka karşı kayıtsızlığını saptıyor. Toplumsal ve bireysel açıdan çok katmanlı olduğunu düşündüğüm Dağ Yolunda Karanlık Birikiyor, deyim yerindeyse, roman kişisi iktidar ve kitle arasında önemli bir semboldür. Kişisel hırsların gözünü kararttığı Yakup iktidardır. Yakup'un, gücü elde ettikçe içinde uyuyan kötücül kişiliğin uyanması sonucunda nasıl tehlikeli bir hal aldığının son halidir. Romanın asıl konusu da budur zaten. Sıradan bir ceza memuru olan Yakup, görevinden alınıp elçi tayin edilir. Kendisine verilen mektubu dağdaki krala götürmek üzere yollara düşer. Ancak işler düşündüğü gibi gitmez, kötü bir düşüşün ardından atını kaybeden Yakup, yabani bir halktan oluşan bir kavimle karşılaşır. Geceyi bu kavmin verdiği çadırda geçirir. Romanın bu kısmında yazar, kahramanın çadırı nasıl temin ettiğine ve halkla ilk iletişimine değinme gereği duymaz. Yakup sabah erkenden kalkar, çadırın yakınındaki bir akarsuda yıkanırken bir tilki gelir ve elbiselerini alıp gider. Çıplak bir vaziyette çadırına dönmek zorunda kalır. Elçi Yakup, efendisine; kendinin güvensiz biri olmadığını kanıtlamak için uzun bir mektup yazma gereği duyar ve ona uzun bir mektup yazar. Ne var ki efendisinin ona verdiği elçilik görevini dağlarda unutup kendine yeni bir dünya yaratmaya koyulur Yakup. Yeni dünyanın efendisi, yeni Yakup'u olacaktır. Kendini iktidar sanmaya başlar. Çok geçmeden davranışları beklenmedik bir gaddarlık patlaması gösterir. Ateş yakılan meydanda bir bina diker, amacı halka oradan hükmetmektir. Zamanında kendisine yapılanları halka yapma niyetindedir. Ama Yakup, köylü tarafından ilgi görmez. Roman kişisi, sakin bir hayat süren halkın yaşantısını inceler ancak tekdüze yaşamlarını sıkıcı ve ilkel bulur. Zaman ilerledikçe içinde gizli kalan gerçek kişiliği devreye girer. Halkın fakir yaşantısına tepeden bakar. Onlara istediği gibi hükmedeceğini sanır. Tek hedefi itaatkar bir sürü yaratmaktır. Her şey kendinden çok daha zayıf bir ihtiyar adamla başlar. Bununla da kalmaz, halkın fakir yaşantısı karşısında kibirlenir ve kendini yavaş yavaş dağların efendisi görür. Kendini 'Kral Yakup' ilan eder. Kurduğu devletin adını da Yakubistan koyar. Pes dedirtecek kadar ileri gider Elçi Yakup, heykelini diker köy meydanına. Öyle ki, Yürüdüğüm yolları indime aldım. Uzaktaki dağları, indime aldım. Ovayı, o bitek sulak kötü efendilerinin elinde kalmış arazileri ve halkıyla bütün ovayı indime aldım, diyerek bastığı her toprağı, dokunduğu her şeyi kutsadığını düşünerek kendini ilahlaştırır. Böylece ukalalık başka bir boyuta bürünmüş olur, tanrı boyutuna. Yakup'un gözünü öylesine iktidar hırsı bürümüştü ki yazar adeta kendi yarattığı karakterden rahatsız olur ve kahramanın kurduğu hayal dünyasını sık sık anlatma gereğini hisseder. Siz de kitabı okurken kahramanın yersiz bu kibirlerine karşı sakin duramaz, önüne dikilip Hey, dur, ne oluyorsun! diye onu azarlamak istersiniz. Romanda kahramanın gelecek nesillere yönelik duyguları ürperticidir. Yaşlı insan nüfusunun fazlalığı iş görme yeteneklerini köreltiyor, beslenme zorluklarını ortaya çıkarıyor. Tıpkı ağacın budanması gibi ölü ya da cılız kuvvetsiz yanlış yerden sürerek bedeni emen sürgünleri bu çocuklardan pek çoğu oluyor, toplumun geleceğinden bu nüfusun budanarak temizlenmesi bir gereklilik sayılsa olsa yeridir, kudretim; gerekli, gerekçe görünüyor. Çadır çadır gezerek gövermeyeceklerini bildiklerimin boğazlarını hançerlemek akla yakın ve yatkın, diyerek istediği halkı yaratmak için her yolu mubah kılar. Sözde onların iyiliğini ister, onlar için daha iyi, daha adil bir yaşamı arzular ve bu düşünceyi kutsal bir çaba olarak değerlendirir. Ne var ki halk onun hükmüne girmeye rıza göstermez ve bir gece sessiz sedasız derme çatma kulübelerini terk eder. Küçük köylünün beklenmedik bir biçimde yok olduğunu görünce, artık hayal ettiği Yakubistan'ı kurmanın bir mucize gerektirdiğini kabul eder. Terk edilmişlik duygusu, kurmak istediği dünyasını başına yıkar. Böylece efendisi tarafından küçümsenen köylü, kendini gerçekleştirip varoluşunu sürdürmeye devam eder. Bu da Yakup'un acı çekme sürecinin ve sonunun geldiği dönemin başlama çizgisini gösterir. Yaratmak istediği dünyası, kendisine mezar olacaktır. Yenilgiyi kabul eder ama onu terk eden halkın başının felaketlerden kurtulmayacağını düşünür ve sürgüne mecbur edildiğine inanır. Yakup dağ halkının peşine düşer ve kısa sürede izlerini bulur, onlara ulaşmanın yolu dere yatağını geçmektir. Suya girer ancak sele kapılır, çamura batarken küçümsediği çadır halkının erkeklerinden biri tarafından okla vurulur. Bu kez iktidar olan halktır, kendisi efendilikten kulluğa iner. Avcı yürüyerek yanına gelir ve acımasızca oku göğsünden çıkarıp Yakup'un çamura batışını zevkle seyreder. Sonuç olarak, Dağ Yolunu Karanlık Kaplıyor, insanoğlunun fırsat karşısında nasıl değiştiğinin, kendisinden daha zayıf, daha fakir ve cahil topluluğa nasıl hükmetme cesaretinde bulunduğunun ve elde edilen gücün verdiği cesaretle nasıl acımasız bir otoriteye dönüştüğünün bariz bir göstergesidir. Bana göre Kıran'ın eserlerinde görülen felsefi düşünce, daha çok inceleme kitapları okuma alışkanlığına ve eserleri üzerinde çok çalışmasına bağlıdır. Kıran, bu tutumuyla az okuyup çok yazan yazarlara güzel bir örnektir.


T. uyar, M. Altıok şiiri üzerine yaşantılı dizeler yazıyor diyor... Ben bu duyguyu A. Behramoğlu şiiri içinde de hissettim. A. Behramoğlu şiirini okurken, ahlaki olgunluğa ermiş bir devrimcinin iç uygarlığını keşfediyorsunuz. Sözcüklerin kimi zaman acemileştiğini, kifayetsizleştiğini fakat şiirin ışık gibi dizelerde yaşadığını görüyorsunuz. anladım bir daha ve sevinçle dolu gelecekler. Maltepe Askeri Cezaevi'nde yazılmış alıntıladığım şiir. Joan Baez için.


Yaşadığımız bu dünyanın cehennem olmadığını kanıtla? diye soruyor Ölü öyküsünde Berber Halil. Özgür Çırak'ın Sıcacık Bir Evinin arka kapağında; kitabın tanıtımına dair kısa yazı, bu yukarıdaki cümleyle başlıyor. Kitabın ve Özgür Çırak'ın yaşam öyküsü dışında tanıtımına... Haliyle de düşünüyor insan: Evet, aslında burası cehennem. Burası cehennem de; cehennemin neresindeyim şu an?. İnsanız! İnsanız ve bir biçimde hareket halindeyiz. Oturduğumuz yerde bile bir hareket halindeyiz ki; elimizdeki cep telefonu dahi, gözümüze gözümüze sokuyor dünyayı. İster oturduğumuz yerden olsun, ister bir biçimde dolaşarak; evler, sokaklar, kentler, ülkeler ve kıtalarla dünyayı görüyoruz. Sürekli kadın ya da erkek olmayıp da kendisini başkaca tarif eden birilerini, aileleri, toplumları ve sokaktaki insanla yöneticileri görüyoruz bir de? Bunlar ister içinde bulunduğumuz cehennemi bize yaşatan olsun, isterse bizimle bu cehennemi yaşayan; Yaşar Kemal'in dediğince, tek tek roman olmayı çoktan hak etmiş kimlikler! İnsan suretinde ve mutlaka bir şeyleri cehenneme çeviren kimlikleri öykülerinde ele alıyor Özgür Çırak. Bu cehennem kavramı yerine göre devamlılık gösterebiliyor; kah bir hamburgercide kah bir inşaatta. Bazen bir rafineri ya da Tarlabaşı'nda dört katlı, kagir ama kapısıyla penceresi dökülen bir apartman bu cehennem. Aslına bakarsanız Günter Wallraff'ın En Alttakilerini okuduktan hatta ondan da birkaç yıl öncesinden beri hamburgercilere soğuk bakarım ama Özgür Çırak; sorunun sadece hamburgercilerden ibaret olmadığını ispatladı yüreklere su serpmek istercesine. Halim Bey gibileri iyi bilirim ve durduğum yer hep Rana ile Cahit'lerin yanıdır. Sonra, nedense birden, Bekir Yıldız geliveriyor aklıma? Onun öykülerinden birinde; tavuklara daha fazla yumurtlamaları için, nasıl ışık işkencesi yapıldığını anımsıyorum aniden. Hamburgerci çalışanları bu cehennemin neresinde diye sormak istiyorum; tam kalbinde demek geliyor içimden. Özgür Çırak da fark etsin istiyorum. 2019 yılında Notabene Yayıncılık tarafından baskısı gerçekleştirilen seksen yedi sayfalık bu on iki öyküde, zaman zaman insanı incitebilecek gerçeklikten taviz vermemiş hiç. Buna alışkın bir nesli geride bıraktık. Bugünün buna yabancı insanları durumu garip karşılayabilir. Her Allah'ın günü basının ve bilhassa televizyondaki magazin kanallarının üçüncü sayfasından takip etmek zorunda kaldığımız ve ne gariptir ki artık iyiden iyiye de kanıksayıp tepki göstermediğimiz olayların, insanların ve cümle cehennemin; öyküyle de kitaplaşıp yüzümüze vurulması gerekiyordu artık!


Uluslarası destekçileri ve partnerleri arasında Stremez edebiyat dergisi (1952), Makedonya Kültür Bakanlığı; Marko Cepenkov Prilep Kültür Enstitüsü, Lyricline, Nedherlands Lettrenfonds ducth foundation for literature'in de bulunduğu ve 12 yıldır yayın hayatını sürdüren Hindistan'da ingilizce olarak yayınlanan Sonnet Mondal'ın çıkardığı Enchanting Verses adlı edebiyat dergisi, şubat sayısını Türk Şiirine ayırdı. Yurtdışında şu ana kadar bir dergide yayınlanan en kapsamlı Türk Şiiri seçkisi olma özelliği taşıyan bu çalışmada 30'un üzerinde Türk Şair yer alıyor. Genç kuşaktan şairlerin ağırlıkta olduğu değişik kuşaklardan şairleri bir araya getiren seçkide bir düzineye yakın Türk şairin de şiirleri ilk kez yurtdışında yayınlanıyor. Metin Celal, Eray Canberk, Adil İzci, Turgay Kantürk, Gülseli İnal, Salih Bolat vb gibi şiirimizin yerleşik şairlerinin yanısıra ara kuşaklardan da pek çok değerli şairi bir araya getiren seçkinin editörlüğünü Erkut Tokman üstlendi.


- Nasıl ortaya çıktı sanat söyleşileri fikri? 1 Mahallemizin muhtarı Pelin Şen ile birlikte, muhtarlıklarda mahalle halkının istifadesine sunulabilecek ne tür çalışmalar yapabiliriz düşüncesinden hareketle yola çıktık. Mahallemizde oturan tanıdığımız, disiplinine güvendiğimiz ve birlikte yol alabileceğimize inandığımız değişik meslek gruplarından dört kadın arkadaşımızla birlikte toplam altı kişilik bir kültür komitesi kurduk. Komitemizi oluşturan isimler şöyle: Pelin Şen, Gönül Ak, Eren Yıldız, Yasemin Baki, Sabriye Balta, Nuray Akan. İlk olarak kültür- sanat alanında Sanatın Renkleri Yaşamınızdan Eksik Olmasın sloganıyla Sanat Söyleşileri ismini verdiğimiz müzikli söyleşiler yapmaya karar verdik. Projemizi Kadıköy Belediyesi'ne sunduk ve yer talebinde bulunduk. Belediyemiz bize Kozyatağı Kültür Merkezinde her ayın bir günü etkinliklerimiz gerçekleştirebilmek için salon tahsis etti. Afiş desteğinde bulundu. Bu aslında Kadıköy Belediyesi ile ortaklaşa gerçekleştirdiğimiz bir çalışma. Çünkü işin bir tarafında biz varız, diğer tarafında da Kadıköy Belediyesi var. Her ayın 3. cumartesi günü olmak üzere, toplam yedi ay devam edecek bir söyleşiler zinciri hazırladık. Tabii ki komitemizin çalışmaları sadece bu söyleşilerle sınırlı kalmayacak. Bu sadece ilk adımımız oldu. Bunu takiben farklı çalışmalar da hayata geçirmeyi diliyoruz. Tamamen kadınlardan oluşan bir komitenin hazırlamış olduğu, sadece kültür sanat içerikli programlardan ibaret olan bu uzun soluklu proje, aynı zamanda da gönüllü bir çalışma. Ve bizlerin yapmış olduğumuz bu çalışmanın güzel bir örnek teşkil edeceği kanısındayız. 2 Farklı disiplinlerden alanının profesyonel ve başarılı isimleriyle mahalle sakinlerini buluşturmak istedik. Bir disiplin hakkında bilgilenirken aynı zamanda hoş vakit geçirmelerini de istedik ve söyleşilerimize müziği de dahil ettik. Mesela ilk konuğumuz şair İsmail Biçer'di ve Sabahattin Ali şarkıları programa eşlik etti. Konuğumuz bir edebiyatçı ise, şarkılarımız da önemli bir edebiyatçının şiirlerinden bestelenmiş şarkılar oluyor. İkinci konuğumuz yazar Feyza Hepçilingirler oldu. Orada da Ömer Hayyam'ın şiirlerinden bestelenmiş şarkılara yer verdik. Şarkı seçimlerimiz konsepte uygun oluyor yani. Üçüncü programda tiyatro alanından iki değerli isim Hayat ve Emin Olcay konuk oldular bize ve oğulları Emrah Olcay'da ney üfleyerek renk kattı programımıza. 22 Şubat'ta sıra dışı bir öğretmen olan Sezer Ortadağ konuğumuz olacak ve eğitime sanatsal bir bakışı konuşacağız. Kendisi bağlamasıyla katılacak programa. 3 Evet, öyle. Ancak ben profesyonel bir sunucu ve yapımcıyım. Yani yapılan iş gönüllü olmasına rağmen, bir profesyonel tarafından yapılıyor. Tıpkı bir televizyon programı mantığıyla hazırlanıyor ve sunuluyor. Tüm ekibimiz bu söyleşi için özveriyle hazırlık yapıyor. Fotoğraf çekimlerimizi ve programların tanıtımı ile ilgili fragmanlarımızı, jenerik müziklerimizi ve afiş tasarımlarımızı Ersin Ak gerçekleştiriyor. Ayrıca Aksi Sanat portalı platformlar dahaberlerimizin basında yer alması konusunda bize katkı veriyor. Kozyatağı Paluze Pastanesi de ikramlarıyla bizi destekliyor. Yani son derece profesyonel bir çalışmanın ürünü Sanat Söyleşileri. Bu konuda tüm arkadaşlarımızın emeği büyük. Kısaca biz büyük bir ekip olarak profesyonelce çalışıyor ve bu işi gönüllü olarak yapıyoruz. Ve etkinliklerimiz de ücretsiz. 4 Edebiyat başta olmak üzere mümkün olduğunca farklı sanat dallarından konuklar ağırlamaya gayret ediyoruz. Alternatif sanat dallarına da yer veriyoruz, mesela kukla tasarımı gibi. Ayrıca, eğitim de çok önem verdiğimiz bir konu. Eğitimi bir sanat haline dönüştürmüş ve çocuklar için keyifli hale getirmiş, çok başarılı ve aynı zamanda iyi bir müzisyen olan öğretmen Sezer Ortadağ da konuklarımız arasında yer alıyor. Ayın önemli günlerine göre de seçim yapıyoruz( mesela, şair İsmail Cem Doğru 21 Mart Dünya Şiir Günü'nde konuğumuz olacak). Programlarımızda şiirin ilginç bir halini de izleyecek seyircilerimiz, güldürüye dönüşmüş halini. 21 Mart saat 17.00'de Dünya Şiir Gününde Bay Aksi şiirli güldürüsü seyircimizle buluşacak. Bunlar herkesin yapmış olduğu şeyler değil mesela. Farklı sanat dallarını ve çalışmaları tanıtmak istiyoruz seyircilerimize. Çünkü sanatın hep aynı dalları üzerinde duruluyor, resim var, heykel var fakat kukla tasarımını işleyen yok. Oysaki o da çok güzel ve alternatif bir sanat dalı. Nadir olanı güncelleştirmek, öne çıkarmak istiyoruz biz. Bir amacımız da bu, yani sanat konusunda yelpazeyi genişletmeyi arzuluyoruz. Ulaşma konusuna gelince, ben zaten uzun yıllardır yayın hayatının içinde olan bir yapımcı ve sunucuyum. 1993 yılından beri bu işle uğraşıyorum ve doğal olarak çok geniş bir portföye sahibim. Birçoğu da arkadaşım zaten. Seve seve geliyorlar hiçbir ücret talep etmeden. Siz de biliyorsunuz ki bu da bir sektör ve konuk olmak için de ücret talep edilebiliyor. Ama biz böyle bir durumla karşı karşıya kalmıyoruz hiç. 5 Mayıs ayının Ramazan'a denk gelmesi ve sonrasında araya bayram tatilinin girmesi nedeniyle, nisan ayında bu senenin son etkinliğini yapmayı planlıyoruz. Ama bir sürpriz yapıp çok sevilen bir konuk davet edebilirsek eğer, toplum tarafından çok sevilen değerli hocalarımıza ulaşabilirsek, Ramazan ayında yapabiliriz finali. 6 Öncelikle mahalle halkımız tabii ki. Zaten amacımız da buydu. Ancak programımızın ismi duyuldukça, Avrupa yakasından dahi izleyicilerimiz gelmeye başladı. Ya da konuğumuza ve konumuza özellikle ilgisi olanlar tercih ediyor programı izlemeyi. Her ne nedenle olursa olsun seyircimizin giderek artıyor olması, emeğimizin boşa gitmediğinin göstergesi. Bu da bizim için çok anlamlı ve mutluluk verici doğrusu. Ayrıca bizimle yapılan söyleşiler de çok kıymetli. Çünkü bu sayede Sanat Söyleşileri ve Kozyatağı Muhtarlığı Kültür Komitesi çok daha bilinir hale gelecek. Komitemiz ve şahsım adına Aksi Sanat Haber Portalına çok teşekkür ederim. 22 Şubat : Sezer Ortadağ, Türkiye'nin en başarılı ve ödüllü öğretmenlerinden biri. Minik Notalar'ın kurucusu. Eğitime farklı bir bakış açısı getirmiş olan bir isim. 21 Mart : Ödüllü bir şair olan İsmail Cem Doğru, Bay Aksi adında şiirli bir güldürü sahneleyecek seyircilerimiz için. 18 Nisan : Asuman Sübay, kukla ve maske tasarımcısı, Su Sanat'ın kurucusu. Aynı zamanda kukla tasarımı ile ilgili dersler de veriyor atölyesinde.


Geçtiğimiz günlerde, Hayatta ve edebiyatta modernist, usta-çırak ilişkisine inanmayan biriyim. başlığıyla yayımlanan söyleşide Baki Ayhan T.'nin şiirleri dışına pek çıkmamış, soruları onun şiirlerini merkeze alarak yöneltmiştim. Bu sebeple eleştirmen ve akademisyen yönüne değinememiş, ikinci bir söyleşinin kaçınılmaz olduğunu belirtmiştim. Bu söyleşinin sorularını oluştururken de akademisyen, eleştirmen yönünü merkeze alıp önceki söyleşiyi tamamlamaya çalıştım. Baki Asiltürk'ün soruları cesur bir şekilde yanıtlaması, bir sonraki soruyu yöneltirken benim de daha cesur olmamı sağladı. Birçok kişinin ters soru olarak görüp cevaplamak istemeyeceği bu soruları, cesur ve samimi bir şekilde yanıtladığı için Baki Asiltürk'e teşekkür ederim.


Önder Çolakoğlu Metinlerarasılık... Çok sık duyduğumuz bir kavram. Julia Kristeva Metinlerarasılık sonsuz bir süreçtir ve her metin bir alıntılar mozaiği gibi oluşur der. Modern ve hatta postmodern şiirin poetikasında metinlerarasılık; önceden yazılan şiirlerle, yeniden kurulacak olan ilişkiyi, geleneği dönüştürmeyi ve geleneğin yeniden üretilmesini öngörüyor. Tam da burada Harold Bloom ise Gelenek sadece nesilden nesle bir geçiş ya da yumuşak bir aktarım süreci değildir; aynı zamanda geçmişteki deha ile şimdiki yönelimler arasında bir çatışmadır diyor. Yeni yazılan şiirin ses, müzik, yapı ve biçimsel açıdan daha önceki herhangi bir şiiri anımsatma hissettirmesinin son zamanlarda arttığını görüyoruz. Aynı biçim, aynı yapı, aynı ritim hep. Esinlenme, çalıntı vs. kavramsallarla bunu açıklamak kolaycılık belki; ama böyle olduğu gösterildiğinde de şairin, durumu metinlerarasılık kavramına bağlayıp işin içinden sıyrıldığını görüyoruz.


Bilimkurgu ve fantazyanın usta ismi Ursula K. Le Guin'in yazdığı son şiirler, Metis Kitap tarafından Türkçeye kazandırıldı. Ursula K. Le Guin, kalemi geniş bir yelpazeden oluşan yazarlardan biri. 1929 doğumlu Amerikalı yazar, bilimkurgu ve fantezi edebiyatındaki yazarlık başarısının yanı sıra diğer yazınsal türler olan şiir ve tiyatroda da kendini gösterdi. 2018 yılında hayatını kaybeden yazar, 2014'ten 2018'e kadar yazdığı şiirleri ölmeden önce yayıncısına göndermişti. Le Guin'in son şiirleri 'Şimdilik Her Şey Yolunda' kitabıyla, Metis Yayınları etiketiyle Türkçeye kazandırıldı. Yazarlık hayatına 1950'lerde başladığı bilinen Le Guin ilk kitabını 1965 yılında yayımlandı. Kısa zamanda, art arda bilimkurgu kitapları yazan Le Guin'in, 1974 yılında Mülksüzler kitabı çıkana kadar 6 kitabı yayımlanmıştı. Fantastik ve bilimkurgu öğelerinin ağırlıklı olduğu eserler veren Le Guin bilimkurgu kraliçesi olarak anıldı ve yeni dalga bilimkurgu akımının temsilcisi olarak görüldü. Yazarlık ve yazdığı edebiyat alanlarındaki başarılarıyla fantastik edebiyat alanında çok kıymetli görülen Gandalf Ödülü'nü aldıktan sonra Nebula, Hugo, Locus ve Dünya Fantezi Ödüllerini ikişer defa olmak üzere kazandı. Eserleri filmlere ve animelere uyarlanan yazar, 2002 yılında PEN, Amerikan Ulusal Kitap Ödülleri'ne layık görüldü.


Emrullah Alp: Eğitim hayatının, şiirlerinin böyle uzun soluklu olması, birçok şiir ödülünde adını ve dosyalarını duyurman -ki hala katılıyorsun ve hala basılmamış dosyaların var- dikkat çekici. Bu yolculuktan bahsedebilir misin biraz. Aklından neler geçiyor; çok mu hızlısın, çok mu acelecisin, tamam mısın yoksa? Gördüğüm kadarıyla çokluk var sende. Çağın Özbilgi: Evet, eğitim hayatım oldukça uzun solukluydu. Şiirlerim için de aynısı geçerlidir aslında. Uzun bir süredir şiirle ilgileniyorum. Sadece yayımlamaya geç başladım. Bir birikim vardı; kıyıda-köşede kalmış, düzeltilmeyi bekleyen birçok şiir. Yola onlarla koyuldum. Denedim-yanıldım, denedim-yanıldım ama vazgeçmedim. Böylesi bir çaba nihayetinde insanın kendi sesini bulmasına yardımcı oluyor. Atılan her adımda emekle harmanlanan, yaşamın içinden izler var. Hızlı olduğum söylenebilir ama aceleci ve tamam olduğumu söyleyemem. Çünkü insan öğrenmek için yaşıyor son anına kadar. Ölüm bile öğrenilen bir süreç ve bu çokluk yokluktan iyidir. Bir varoluş meseli, bir var olma savaşıdır.


Tüm dilsel ürünler şiirin toprağında boy atıp gelişmiştir. Yazınsal ürünlerin anasıdır şiir. İlkel insanların çıkardıkları seslerdir. Ki bu şiirler büyüseldir. Sözle hareketin uyumlu bir düzen içinde olduğu bir danstır şiir. Bu yolla egemen olacaktır insan doğaya, Şiirini dansıyla birleştirerek, buna inanır. İB Buna tamamen katılıyorum. Türk şiirinin büyük şairlerinden olan İlhan Berk aklıma geldi. '' Büyülü olan kelimelerdir'' der. Evet, kelimelerin bilinçli ve ustalıklı kullanımıyla bir büyü oluşturulabilir diye düşünüyorum ben de. İB Bu sanatçılar için çok değişen bir görüş. Bir ressam için önce çizgi vardı, bir tiyatrocu için önce beden dili vardı, şairler için de evet söz vardı. Gerçekten bu bir şaire sorulduğunda şiir diyecektir, ama bir ressama sorulduğunda itiraz edecektir çizgi vardı diyecektir. Çünkü mağara duvarlarına çizgiler karalayıp öyle anlaşıyorlardı. Bir tiyatrocu için de ses vardı. Bu, sanatçıdan sanatçıya, sanat türünden sanat türüne değişen bir düşünce biçimi. Bana kalırsa hepsi vardı, hepsi bir aradaydı. Çünkü insanın olduğu yerde hepsinin bir arada olması çok normal. GA Bu yüzden, ağızdan çıkan söz, atılan bir taş ya da ok gibi iş görür. Bıçak sözcüğü, bıçağın kendisi gibi yaralayabilir insanı. Sözü işlemeyi bilmek gerekir. Şiirde bıçak gibi güçlü metaforlar kullanmak ve bunun yaralanma hissini vermesini sağlamak kolay iş olmasa gerek. İB Kelimeler yaralar, şair de yaralı bir insandır. Acıdan geçmeyen bütün şiirler eksiktir ve acının olduğu yerde yara vardır, o yüzden şair yaralıdır. Benim şiirim yaralı bir şiir, yalnızlık şiiri, hüzün, keder, acı ve ayrılık şiiri. Şu ana kadar yazılmış bütün inceleme yazılarında, benden şiirimizin kederli çocuğu olarak bahsediliyor. Sanıyorum bu yarayı, şiir dünyasında en çok ben biliyorum. Ama şunu da unutmayalım: Şiir sadece kederleri, yaraları, acıları, ayrılıkları mı anlatır? Hayır, anlatmaz. Aslında onlar bir anlamda şiirde fon, imge olarak dururlar. Temel olan dilin kendisidir. Yani siz kederli bir şiir de yazsanız, sevinçli bir şiir de yazsanız, aşk tutku şiiri de yazsanız bunların hepsi birer imgedir ve dile destek verirler, hizmet ederler. İB Açıkça söyleyeyim, benim şiirimin hiçbir işlevi yok, gerçeklerle de ilgisi yok, dünya gerçeklerinden tamamen kopuk bir şiir. Okuyucu açısından çok şey anlatıyor olabilir, kendisinden çok şey buluyor olabilir ama bu okuyucunun sorunu. Benim temel sorunum, imgeler ve metaforlar üzerinden bir dil yaratmak. Benim amacım bu, kendi dilimi yaratmaya çalışıyorum. Peki bu dil benim mi? Hayır. İçinde bulunduğum coğrafyaya ve bu ülkenin geleceğine hizmet edecek o özgün, baskın dili oluşturmak. Ama o dizeler benden çıkıp okura gittikten sonra, okur bunu istediği gibi algılayıp yorumlayabilir, hiçbir sakıncası yok. Temelde ben acıları da, hüzünleri de, kederleri de, aşkları da tamamen bir fon olarak kullanıyorum. Amacım kelimelerden bir dil yaratıp ortaya koymak. İB Şiir gibi kadın, şiir gibi adam, şiir gibi yazı, şiir gibi öykü ama şiir gibi şiir diye bir şey yok mesela. Şiirin kendisi var. İlhan Berk, şiiri felsefe olarak tanımlamak gerektiğini söyler. Ama bu da çok tartışma içeren bir ifade biçimidir. Ben bir yolculuğa çıkıyorum, okuru da bir yolculuğa çıkarıyorum. Bir rehber gibi anlatmıyorum, sadece kelimelerle gösteriyorum ve aslında okur o dizeleri okuduğunda kendi dünyasını kendiliğinden yaratıyor. Asla müdahale etmiyorum, müdahaleci bir şair değilim. O yolculuktan nasıl dönerler ben de bilmiyorum. GA Didaktik bir üslup yok yani. İB Hiçbir şekilde yok. Ben toplumcu gerçekçi bir şair değilim, bir kent şairiyim. Benim şiirlerim dünyayı değiştirmeyi amaçlayan şiirler değil. Amacım imgeler üzerinden özgün bir dil yaratmak. Şiirlerimde anlatmıyorum. Öykü, roman, deneme, mektup anlatabilir ama şiir anlatmaz, sadece dokunur. İB Evet düş olmadan hiçbir şey olmuyor. Normal hayatta da düşsüz bir insan tasavvur edemiyorum, hastalıklı bir durum diyebilirim. İB Kitap isimlerinin çarpıcı olması gerektiğine inanırım ve böyle isimler kullanırım. Daha önceki kitaplarım Gelmek Gazeli, Sus Alfabesi, Yere Dökülen Ağaç, Şiir Dediğin. Gezi direnişi üzerine şiir anlamında yapılmış ilk ve tek çalışma olan 'Söyle İsyan İçinde Türkümüzü' kitabım var. Hepsinin isimleri çarpıcı. İB Hz. Davud'a indirilen Tevrat'taki her bir ayete verilen isim. Benim tarafımdan kurgulanmış, dikkat çekeceğine inanılarak yapılmış bir buluş diyebilirim. Kulağa hoş gelen, insanları da bir anlamda düşünceye sevk eden bir kitap adı. İB Şiir elbette bir mühendislik çalışmasıdır, ancak bu asla okuru ilgilendiren bir durum değildir. İşin mutfağıdır, bizi ilgilendiren bir durumdur. İB İlk kitabımı çıkardığım zaman rahmetli annem beni çok garipsemişti, kitaba bakıp ismi anlamaya çalışmıştı. Sonra da babama Bir psikiyatriste mi götürsek acaba? demişti. Rahmetli babam Cumhuriyet'in donanımlarıyla yetişmiş bir öğretmendi, beni çok iyi anladı ve bana destek oldu. Ama ben bir matematik öğretmeniyle evliyim ve şiirle hiçbir ilgisi yok. Kızım keman çaldığı, müzikle ilgili olduğu için şiir, edebiyat, sanat konusunda biraz anlaşabiliyoruz. Ama ben şiir yazma konusunda da yalnız birisiyim. Şiirin içerisinde yalnız bir tema olarak durmanın ötesinde, şiir yazma konusunda da yalnız birisiyim ve şiir politikası anlamında da, şiir dünyası içinde de yalnız birisiyim. İB Bu yalnızlık yalnızca şairlere özgü bir durum değildir. Romancılar, öykücüler, ressamlar, müzisyenler için de böyledir. GA Sonuçta yazın dünyasındaki insanların çok ortak noktaları var. Bunu, ama bilinçli ama bilinçsizce oluşturuyorlar. Yaşamsal anlamda ortak noktaları çok, bu yüzden de ortaya çok güzel şeyler çıkıyor. Zaten dört dörtlük bir hayat içerisinde eser veren kaç isim tanıyoruz ki? Açıkçası tanımıyoruz. İ. B Her kitabım çıktıktan sonra, kitap okura, dergilere, gazetelere, eleştirmenlere, o dergilerin ve gazetelerin kültür sanat editörlerine ulaşırken çok sıkıntılı bir süreç yaşıyorum. Başka şairlerin olmayabilir ama benim, yazdıklarım anlamında beğenilmek gibi bir kaygım var. Sonuç olarak burada bir emek var, bu emeğin karşılığına da bakmak lazım. İB Evet. Genelde şairlerin şiirleri bir dergide yayımlanır, Tozlu Konsol, altı dergide birden yayımlandı. GA Şairin aktardığı şey bilgi değildir, bir yaşantıdır. İB Çok rahat içine girebildiklerini sanmıyorum. Bu çok normal bir durum, hele de soyut ifadelerden, imgelerden oluşan bir şiire girmek kolay değildir. Sonuç olarak okurun benim bir şiir kitabımı eline alıp onu kendisiyle tartışıyor olması da benim için çok anlamlı ve kıymetli. Doksan kuşağı şairlerindenim, çok açık söylemek gerekirse, bu şairler arasında en yalın ve anlaşılır şiir benim şiirim. İ. B Çok sıkıntılı bir aşamadan geçtikten sonra bir şiiri ortaya koyabiliyorum. Şiir yazarken asla mutlu olmuyorum. Şiirde mutlu olduğum taraflar; birincisi şiirimle ilgili güzel bir şey söylenmesi ve yazılması, ikincisi ise bir şiiri yazıp bitirdikten sonra 'Oh be! Kurtuldum.' dediğim an. Beni bu iki unsur kadar sevindiren hiçbir şey yok. İ. B Çok doğru söylemiş. Şiir edebiyatın dışında bir türdür. Yine şiirin tanımını yapmaktan kaçınırım, şiirin ne olduğunu bilmiyorum. Zorlama bir tanım yapmaya çalışırsam, benim tanımım Mevlana'nın ve Şems'in tanımıyla ne kadar örtüşür bilemiyorum ama şiir az sözle çok şey anlatma sanatı değildir. Olsa olsa şiir, az sözle çok şey çağrıştırma sanatıdır. Şiir anlatmaz, şiir yalnızca çağrıştırır. Usta şairlerden hangisine sorarsınız sorun, şiirin tanımını yapamaz. Ben şiirin ne olduğunu bilmiyorum, neyin şiir olmadığını biliyorum. İ. B İkinci Yeni dediğimiz havzadan beslenerek bu noktaya geldim. İlhan Berk, Ece Ayhan, Cemal Süreya, Turgut Uyar, Edip Cansever ile başlayan ikinci yeni anlayışı vardı bizim şiirimizde. İ. B Çok zor. Yılmaz Odabaşı'nın bir sözü aklıma geldi. 'Şiir gündelik hayattan kovulmuştur.' Gündelik hayattan kovulmuş biri olarak toplumda tutunmaya çalışmak çok zor.


Cemal Süreyya Kültür Sanat Derneği, Beyoğlu'nda, Ortak Yaşamı Geliştirme Vakfı salonunda düzenlediği bir etkinlikte 14 Şubat Dünya Öykü Günü nü kutladı. Öykülerde Buluşmak başlıklı etkinliğin moderatörlüğünü Nesrin Karyaldız yaparken, günün anlam ve önemini vurgulayan bildiriyi Aydan Ay okudu.


Yaşam-ölüm, varlık-yokluk, hiçlik-benlik, anlam-anlamsızlık, gitmek-kalmak kavramları zihnimde birbiriyle cebelleşiyor. Ben kimim? Yaşamın anlamı nedir? Neden birilerinin dayattığı kurallar hayatımızı belirliyor? Kendi kaidelerimiz bu hayatı kucaklamaya ve yaşamaya neden yeterli olmuyor? Böyle varoluşsal soruların altında ezildikçe imdadıma Tezer Özlü yetişiyor. Yapıtlarını okudukça; isyanımı, öfkelerimi, kırgınlıklarımı, sevinçlerimi, gitmelerimi ve içimdeki korkunun esiri olarak hızlıca dönüşümü gördükçe zayıflığımı tanıdım. Büyük bir fırsat kabul edilebilecek hayatı ne kadar hafife aldığımı ve basitçe yaşadığımı fark ettim. Tezer Özlü aracılığıyla kendi içime yöneldikçe, konu kişisel olmaktan uzaklaştı ve yazma isteği yarattı. Kalıplara sığmayan, kısıtlı koşullarda sınırsız bir dünya kurmayı başarmış; düzene, toplumun dayatmalarına karşı gelmiş, edebiyatın hüzünlü, gamlı, nostaljik prensesi lakaplı Tezer Özlü, en sevdiği yazar olan Cesare Pavese'den otuz yıl sonra aynı gün (1943'te) Kütahya'da hayata gözlerini açar. Otoriter bir öğretmen olan babanın evdeki katı kuralları, onun hayata karşı ilk direnişini ateşler. Bir göçebedir o. Her zaman gitmek isteyen göçebe bir ruh! İlk kitabı Çocukluğun Soğuk Geceleri'nde, hayranı olduğu Franz Kafka'nın babasıyla yaşadığı sıkıntılı ilişkinin benzerini yaşadığını ima eder. İleriki yaşamında otoriteye karşı gelişinin, kurallara isyan edişinin, kendi içinde kurduğu dünyada yaşama özleminin temelinde, çocukluğunda yaşadığı bu duygunun payı olsa gerek. Tam da bu nokta bizlerin, birçok okurun Tezer Özlü'ye hafiften öfke duyduğu bir konu! Ölüme nasıl bu kadar kolay koşabildi! Bizler hayata sımsıkı sarılmaya çalışırken, yeri geldiğinde Deli Dumrul hikayesinde olduğu gibi kendimize emanet bir can bulmaya çalışırken... Bazen çok sevdiğimiz insanların ağır hastalıklarında bile, sırf birazcık daha bizimle beraber olsunlar, bizi terk etmesinler diye, acılarıyla yaşamalarını isteme bencilliğine kapılmamız, sonra da kayıpları karşısında derin bir acı ve hüzün yaşamamız bize bu kadar anlaşılır gelirken onun bu rahat tavrına nasıl kızmayız! En basit bir kararda bile birilerinin iznine ihtiyaç duyan ben, Tezer Özlü'nün haymatlosluğunu sevdim. Şairin deyişiyle yaşama bu kadar sevdalıyken bir anda vazgeçme arzusunu kıskandım. Tezer Özlü'nün bu özellikleri yeni tanışanlarda elbette şaşkınlık yaratır. Hayata tutunma çabamız sadece günü kurtarma amacı güderken, böyle bir yazarla ilgilenmek başka nasıl bir etki yapar ki! Hiçbir eşyayı, işi, makamı ciddiye almaması, aksine bunlardan kurtulma isteği şaşkınlık kadar hayranlık da uyandırır. Kendi içimizde ördüğümüz duvarların kalınlığında kaybolurken, o duvarın dışına çıkmış bir yazarla karşı karşıya kalırız. Cinsellik, kadın erkek ilişkisinin rahat yaşanması gibi konular toplumun birçok kesiminde tabu niteliğini sürdürüyor. Yazarın sözleri güncelliğini sürdürüyor. Hele ki kadın cinayetlerinin önüne geçilemediği, hemen her gün bir cinnet haberiyle uyandığımız bu bugünlerde alınacak tavırların Tezer Özlü'den izler taşımasına ihtiyaç var. Aksi takdirde bu yara kangrenleşecek ve çok daha ciddi boyutlara ulaşacaktır. Bu tatsız konu, başka birçok duygunun yanında, Tezer Özlü boşuna mücadele etmiş olmasın diye de harekete geçme isteği yaratıyor bende.


İş Sanat Mart ayında sanatseverlere adeta bir ziyafet verecek. İş Sanat, baharı Türk hikayeciliğinin önde gelen yazarlarından Sait Faik Abasıyanık'ı anarak karşılayacak. Klasik müzik sahnesinde başarılı piyanist Behzod Abduraimov'un solistliği ve şefliğinde Camerata Royal Concertgebouw Orkestrası, caz sahnesinde Fatih Erkoç ile İstanbul Super Band, Afro-Küba müziğinin ilham veren yorumcuları Richard Bona ve Alfred Rodriguez İş Kuleleri Salonu'nda olacak.


Berna Olgaç'ın Eyvah! Yine Mi Terlik? isimli çocuk romanı, 2019'da Mühür Kitaplığı'ndan yayımlandı. Sıra dışı, şaşırtıcı kurgusuyla soluk soluğa okunan romanın kahramanı Şerafettin'e ailesi ve arkadaşları kısaca Şero diye seslenirler. Şero, arkadaşları ile oynamayı çok seven bir çocuktur. Annesi ise onun, aynı sevgiyi derslerine de göstermesini istemektedir. Şero, annesinin bu yakınmalarından hiç hoşlanmaz. Yakın arkadaşı Mıstık'la aynı mahallede oturur, aynı okula giderler. Hatta aynı sınıftadırlar. Bununla da kalmıyor aynı notları alıyorlar. Aynı ödevi yapıyorlar, aynı dersleri seviyorlar. Aynı takımı tutuyorlar. Okulların açılmasına az bir zaman kala Şero, sınıf arkadaşlarını özlediğini yatağında düşünürken, Şero, buradayım diye ona seslenen farklı bir ses duyar. Hiç tanıdık bir ses değildi bu. Şero, şaşırır. Çünkü etrafta kimsecikler yoktur. Başını yataktan yere uzatınca annesinin sağ terliğini görür. Terliği yatağın altına kendisi saklamıştı. Terlikten başka bir şey de yoktu yatağın altında. Birden terlik konuşmaya başlar ve Şero'ya Annesini neden üzdüğünü sorar. Şero, şaşkına dönse de terlik konuşmaya devam eder. Anlat bakalım Şero. Anneni neden üzüyorsun? Beni bir oraya bir buraya uçurtturuyorsun evin odalarında. Bunu yapmaya hakkın var mı? diye sorduğunda küçük çocuk oldukça şaşırır. Annesinin her gün sürekli kendisine fırlattığı bu terlik, nasıl olur da şimdi konuşuyordu? Ne zaman yaramazlık yapsa annesi terliğini çıkarıp Şero'ya fırlatırdı. Annesinin terliğinin fırlatılmaktan canı o kadar yanmıştı ki konuşmaya başlamıştı. Üstelik fırlatılmaktan canı yanan terlik, Şero'ya dert yanıyordu. Küçük çocuk şaşkındır. Terlik konuşmayı sürdürür ve annelerin affedici olduğunu da anlatır. Aslında Şero da annesini yaramazlıklarıyla üzdüğü için pişmandır. Ama annesi ona ikide birde neden terlik fırlatıyor onu anlamıyordu... İşte terliği de bu yüzden yatağın altına saklamıştı. Terliğe nasıl konuşabildiğini kuşkuyla, merakla sorar. Terlik anlatır: Annelerini üzen çocuklara bazen ses verdiklerini, çocuklara yardım ettiklerini söyler. Tüm bu duydukları karşısında Şero şaşkındır ama terliğin konuştuğunu, yakın arkadaşı Mıstık'a söylemek için de sabırsızdır. Mıstık'la da konuşmasını ister terlikten. Terlik yalnızca Şero'ya konuştuğunu, başkalarının yanında konuşmadığını, onların gözünde sıradan bir terlik olduğunu söyler. Terliğin sihirli gücünün derslerine yardımcı olup olamayacağını öğrenmek istese de terlik amacının O'nu, iyi bir çocuk haline getirmek olduğunu, bunun dışında kendisine yardım edemeyeceğini, zaten perilerin de izin vermediğini anlatır. O günden sonra Şero'nun hayatı değişmeye başlar. Berna Olgaç, günlük, sıradan yaşamlar üzerine kurduğu romanında, çocuk okuru kuşkulandırarak acaba sihirli güçler bizim terliğimizi de sihirler mi? Sorusunu sordurtarak merak uyandırır. Olgaç'ın vermek istediği mesaja araç olarak hepimizin evinde onlarcası bulunan terliği seçmesi, sıradan bir tercih değildir. Amacı; küçük okurların romanı okurken, daha çok empati yapmalarına olanak sağlamaktır. Romanda terlik; gerçeküstü, büyülü düşselliğe dönüşüyor. Öte yandan, büyülü, doğa ötesi terlik, roman boyunca gerçek yaşamın içinde çelişki de yaratmıyor, hatta uyum içerisinde devam eden bir beraberlik söz konusudur. İç içe geçmiş bu beraberlik artık bir bütünü temsil eder. Sihirli bir terliğin kattıklarıyla, roman büyülü bir gerçekçiliğe dönüşüyor. Çocukların sıkılmadan okuyabilecekleri, hatta kendi yaşamlarından tatlar da bulabilecekleri Eyvah Yine Mi Terlik? dokuz bölümden oluşuyor. Merhaba Ben Şero, Yakın Arkadaşım Mıstık, Annemin İkazları, Şaşkın Mıyız Neyiz?, Şerafettin Beni Mahvettin!, Anneler Bağışlayıcıdır, Mıstık'la Başım Belada, Terlik Konuşuyor, Okulun Yolları Taştan Geliyor Şero Başkan! . Berna Olgaç'ın yazdığı Eyvah Yine Mi Terlik?'in kapağını Oğuz Gürel resimledi.


'Kadem', gerilim türünde bir roman. Temren Yayınları tarafından yayınlanan şair, yazar Murathan Çarboğa'nın yazdığı Kadem, sanal dünyaya dikkat çekiyor. Ölümcül bir oyuna dahil olan, günce tutan, sayrılı, yalnız bir genci anlatıyor. Kademi kaleme alan Murathan Çarboğa, neredeyse her yazdığıyla ödül alan bir yazar, şair. 2001 yılında Hasan Bayrı Şiir Ödülü, 2003 yılında Uğur Mumcu Şiir Ödülü, 2004 yılında Behzat Ay Deneme Ödülü, 2005 yılında Cemal Süreya Şiir Ödülü, 2007 yılında Ali Rıza Ertan Şiir Ödülü, 2014 yılında Mahmut Tunaboylu Öykü Ödülü, 2014 yılında Madenci Edebiyatı Öykü Ödülü, 2015 yılında Nihat Akkaraca Öykü Ödülü, 2017 yılında Ahmet Hamdi Tanpınar Şiir Ödülü, 2018 yılında Mustafa Miyasoğlu Hikaye Ödülü, 2018 yılında Dede Korkut Hikaye Ödülü'ne layık görüldü. 1974 Dörtyol doğumlu olan Murathan Çarboğa, Mustafa Kemal Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı mezunu. Şiir ve yazıları birçok dergide yayınlanan Murathan Çarboğa'nın 2018 yılında İncir Yayıncılık tarafından 'İshak Kuşunun Çağırdığı Çocuk' adlı öykü kitabı yayınlandı. Kahraman, romandaki günce bölümlerinde kendini temize çeken sayrılı bir karakter. Hayatla uzlaşamayan, sevmeyi, yaşamayı beceremeyen bir adam. Yalnızlığı tercih ediyor. Onun bataklığı; kimsesiz ve sevgisiz dünya. Kendisi gibi sayrılı karakterleri sanal dünyada buluyor ve ölümcül bir oyuna dahil oluyor. Betondan bir hayatın, sanal duyarlıkların, hayat kaygılarının biçimlendirdiği, yaşanılan gerçekliğin içinde de her an insanın karşısına çıkabilecek bir tip. Kadem'i okurken aklıma Dostoyevski'nin Yeraltından Notlar kitabı geldi. İki roman farklı ama bilinçaltını anlatması, toplumu yaşamı sorgulaması yönünden benziyor. Dostoyevski ile anılmak benim için onurdur. Her iki romandaki karakterler yalnızlığın girdabında kaybolmuş kişiler. Hayatın rutin akışına dahil olamıyorlar. Farklı duyarlıkları ve sayrıları var. İnsanlığın her döneminde karşılaşabileceğiniz tipler. Kadem'deki kahraman günce bölümlerinde hayatı, insanı, geçmişi ve kendini sorguluyor. Sayrılı ve yalnız varlığıyla gözlemlediği insanı anlatıyor. Bu yönüyle belki de Dostoyevski'nin kahramanını anımsatıyor. Kahraman, hayatımdan, çocukluğumdan izler taşıyor. Çocukluğum da kuşların ve ağaçların anlamlı kıldığı sonsuz bahçelerde geçti. Hatay'ın Dörtyol ilçesinde yaşadım çocukluğumu. 80'li yılların bakir manzarasında bir cennetten farksız bir kasabaydı. Akdeniz'in ve Amanos Dağlarının arasında uzanan uçsuz portakal bahçeleri çocuk muhayyilemde derin izler bıraktı. Ben 10 yaşımdayken memlekete, Adana'ya yerleştik. Adana benim için yoksulluğun ve hayal kırıklığının anlamlandırdığı bir şehirdi. Kuşsuz, ağaçsız, denizsiz ve huzursuz bir şehir. Çocuk, mutluluğu yitirdiği anda cennetini de kaybeder. Yazarak öldürme fikri, kinin, öfkenin ifadesi. Çoğu insan hayatının bir döneminde birilerinin ölmesini dilemiştir diye düşünüyorum. Bu gaddar adamın hayatımı tamamen değiştireceği kırk yıl düşünsem aklıma gelmezdi dediği Hasan Usta, genç adam için Deccal. Deccal'i sizden dinleyelim. Çocukluk yaralandığımız bir dönemdir. Çocukta iz bırakan iki olay, benim çocukluğumun yaralarıdır. Babanın sapan hazırlaması ve her şeyi oyun zanneden çocuğun ölümle, vahşetle tanışması. Babamın ilk sapanımla fırlattığı taş, birkaç serçenin ölümüne neden olmuştu. Bu manzara benim unutamadığım bir travmadır. Yine sapanla, bir sokak kedisini öldüren pijamalı adam, yani Hasan Usta da şahit olduğum vahşetlerin diğer failidir. Bu iki travmayı, sayrılı ve yalnız bir karakter olan kahramanın yaraları olarak aktardım romanda. Kahraman sevmeyi ve yaşamayı beceremeyen biri. Aşktan ve mutluluktan ya da başka bir deyişle rutinden kaçmasının sebebi içine çöreklenen karanlık. Kendine yönelen sevgiyi duyumsadığı anda dehşete kapılıyor. Sevmenin ve sevilmenin ilmi yok onda. Sevgiyi karşılamak kolay değildir. Her şeyden önce o sevgiye layık olmak ve bu auraya karşılık vermek gerekir. Maharet işidir bu. Sevmeyi, sevilmeyi ve yaşamayı beceremeyen insanlar toplumun yaralarıdır. Her şeyden önce kendimi şair olarak nitelendiririm. Uzun yıllar şiire emek verdim. Edebiyatın diğer türlerine de hiçbir zaman sırt çevirmedim. Şiire yoğunlaştığım dönemde ara ara öykü de kaleme aldım, mektup da deneme de anı da tiyatro eseri de yazdım. Bir de romanım olsun istiyordum. Kadem bu motivasyonla ortaya çıktı. Kadem'i 2005 yılında yazmıştım. Benim yazma serüvenim uzun bir olgunlaşma süreciyle başlar. Zihnimde bir iklim oluşur Aylarca bir yanıp bir sönen görüntüler, sahneler, karakterlerle dolaşırım. Sonra gün gelir yazıya evrilir bu süreç. Yazma devresi daha kısadır. Kadem de daha uzun bir olgunlaşma sürecinden sonra bir iki ay içinde yazıldı. Hangi türde yazarsam yazayım hep aynı türküyü söylüyorum. Yalnızca hayata baktığım pencereler değişiyor. Bir söyleşide Kaybedişin Türküsü olarak adlandırmıştım yazdıklarımı. İnsan hüzünlü bir mahluk. Hüzünlü ve zor bir hayatı var. Kısacık ömre sığdırmaya çalıştığı acılar var. Kaybetmeye mahkumuz. O nedenle şiirlerim de öykülerim de yazdığım roman da hep aynı türkünün bir parçası. Hayatla ve zamanla uzlaşmak için kurduğum bir dil var. Hangi edebi türde olursa olsun ben hep Kaybedişin Türküsü'nü söylüyorum. Kadem / Murathan Çarboğa / Temren Yayınları / 132 s.


Yusuf Alper- Daha önce bazı konuşmalarımda, yazılarımda belirtmiştim: Genel olarak metinlerarasıcılığa karşıyım. Genelde yaratıcılığa ters bir durum, başkasının emeğinden haksızca yararlanma olarak görüyorum. Ama az miktarda alıntılarla geçmişin önemli metinlerini çağrıştırma, anımsatma iyidir. Ancak tırnak içine almak, gerekirse dipnotta belirtmek şartıyla... Ben şiirde geçmişin önemli şairlerine çengel atan, o dizeyi şiirim içinde sindiren, kendi şiirimin bir parçası kılmaya çalışan bir şairim. Bunu özellikle önemli bulduğum, sevdiğim şairlere bir saygı, şükran ifadesi, jest olarak yaparım. Böylece o şair yeniden benim şiirimle anımsanacak, okuyucu belki o şairin şiirlerini de yeniden okuma gereksinimi duyacak, kitabına yönelecek vb. düşüncelerim olur. Alıntılarım genelde sevdiğim şairlerin beni etkileyen dizeleridir. Bazen düzyazı metinlerden alıntıladığım da olur. Ama bu bir-iki dizeyi geçmez ve mutlaka tırnak içindedir. Benim olmadığı bellidir. Merak eden araştırıp o şaire gidebilir. Bazen, seyrek de olsa dipnotla ad belirttiğim olur. Bu çerçevenin dışında, fazla alıntı yapan, tırnak içine almayan yazar-şairleri yanlış buluyorum, kınıyorum. Olmamalı. Öte yandan, Kristeva deneme-incelemecidir ve bilimsel olanla da ilgili olarak öyle düşünmüş, söylemiş olmalı. Bilimsel olan metinler zaten literatür bilgilerinin üst üste konmasından oluşur genellikle. Alıntı çoktur ve doğaldır. İncelemede de olabilir ancak başta şiir gibi yaratıcılığın en önde olduğu alanlarda; öyküde, romanda da, öyle olması kabul edilemez. Moda olarak, değişiklik olsun diye yapılabilir ama abartmamak gerekir ve başkasına ait olduğu mutlaka belirtilmelidir. H. Bloom'a da genel olarak katılıyorum. Gelenekte hem yumuşak biçimde kabullenme, yararlanma olabilir hem de red, çatışma olabilir. Çatışmaktan da yeni sanat yapıtları çıkar ve onlar gelenek zincirine eklenirler. Çoğu zaman genç kuşak şair-yaratıcılar eskilere karşı çıkar, onları reddeder, putları kırıyoruz vb. eylemler yapar, sonra belirli yaşlara geldiklerinde yumuşar, kısmen de olsa haksızlık ettiklerini anlar, önceki ustalara daha ılımlı, hoşgörülü bakarlar. Tıpkı delikanlılık çağındaki ergenlerin babaya karşı çıkışlarında, çatışmalarında olduğu gibi... Yaş biraz büyüyüp kişi olgunlaştığında babanın, ebeveylerin haklı da olabileceğini ya da tamamen haklı olduklarını kabul edebilirler. Bu insani açıdan böyledir. Yaratıcı-sanatçı da bir insandır ve sanatta da böyle olması beklenebilir, doğal karşılanmalıdır. Ama nasıl ki bütün çocuklar sonraki kuşakla çatışmıyorsa bütün yaratıcılar da çatışmayabilir ama çatışırlarsa hoşgörüyle bakılmalıdır. Söylediğiniz durum son zamanlarda arttı mı bilmiyorum. Çok yeni bir şairin böylesi bazı şeyler yapması az da olsa yumuşak karşılanabilir ancak dediğiniz gibi Aynı biçim, aynı yapı, aynı ritm hep. Kabul edilemez. Hele yaşlı bir şairin genç bir şairden böyle yararlanması o yaşlı şairi rezil eder ki bizde bazı şairler, maalesef hiç ihtiyaçları yokken bu yüzden rezil olmuşlardır. Bu esinlenme den öte çalıntıdır ve kabul edilemez. Düpedüz hırsızlıktır ve bu durumun etik ve yasal karşılığı vardır. Ama temelde acınası bir durumdur. Hele ki hiç gereksinimi yokken kavramsallarla bunu açıklamak kolaycılık belki, bu açıklandığında bu durumu metinlerarasılık kavramına bağlayıp, işin içinden sıyrıldığını görüyoruz şairin. Metinlerarası yararlanma bir yanıyla yaratıcılığı kışkırtıyor gibi görünse de özgün yaratım için yaratıcı şair-yazarın ayaklarına vurulmuş bir prangadır. Aslında iyi, dikkatli kullanılırsa; abartmadan, okuma desteği olarak bakılırsa tetikleyici olabilir ancak etki çalıntı düzeyinde olmamak şartıyla. Sonsuza kadar sürer mi? Sürebilir. Sürmesi doğaldır, beklenebilir ancak andığım çerçeveyi aşmamak kaydıyla. Yoksa etik açıdan sorunlu bir hırsızlık sürecinin sonsuza kadar sürmesi kabul edilemez. Yusuf Alper-Türk ve dünya şiirinde şiir-öykü-düzyazının birbirlerine yaklaşması yaklaşık 100 yıldır var. Yirminci yüzyılın başlarından beri Fransız şiirinde olanlar daha sonra bize de yansımıştır. Ayrıca N. Hikmet'in bazı şiir kitapları ırmak şiir mi, öyküler mi, ırmak roman mı gibi sorular oluşturmuştur. II. Yeni'nin bazı önemli şairleri, özellikle Turgut Uyar, E. Cansever öyküleme, anlatma biçemini çok kullanmışlardır. İ. Berk düzyazısal olanı, antilirik olanı o dönemi ve sonrasında çok öne çıkarmıştır. Ece Ayhan da yine öyledir. Lirizme hep bağlı olan II. Yeni'nin çekirdek kurucu ikilisi olan Cemal Süreya ve Sezai Karakoç'tur. Her şair kendi mizacına, poetikasına göre düzyazıdan, öyküden, tiyatrodan yararlanmıştır ama hepsi de önemli şairlerdir. Hiçbirine şair ya da önemli şair değildir demiyoruz. Demem o ki; aslolan şiirdir. Şiir olmuşsa nereden nasıl yararlanırsa yararlansın tamamdır ve diyecek bir şeyimiz olamaz. Modern şiirde bu dedikleriniz doğal karşılanır, karşılanmalıdır. Öte yandan ben, bir şair olarak hep lirizmi önde tutan bir poetikanın sahibi oldum. İlk şiirimden son şiirime... Düzyazısal şiirler de yazdığım oldu ancak onlarda da lirizmi korudum. Bazı şiirlerimde öyküsellik değilse de olay anlatma, anlatımcılık gibi şeyler olmuştur. Ancak hiçbir zaman anlatımcı bir şair olmadım. Derdimi anlattım ancak şiir diliyle anlattım. Yani daha çok duyumsattım, sezdirdim vb. Doğrudan bir gazete yazısı, makale gibi şiir yazmadım. O tip şiirleri genelde kötü bulurum ve çoğunu şiirden saymam. Tüm şiirimizin en büyük sorunu lirizmmiş gibi davrananlar varsa yanlış bulurum. Nilay Özer çok doğru bir tespitte bulunmuş. En belirgin iki kanal bunlar. Lirizmden yana olanları biraz eski ya da eski kafalı bulanlar olabilir ki yanlış bulurum, diğer tutumu da şiir dışı sayanlar olabilir ki onların da tutumu yanlıştır. Kantarın topuzunu kaçırmıyorlarsa, çağrışımlar şizofreniform sözcük uçuşması, logore, enkoherans düzeyinde olmuyorsa, okuyucunun az da olsa elinden tutuyor, ona dokunabiliyorlarsa, yani şiir olmuş ise yazdıkları onlara da saygı, sevgi duyarım. Şiirimizi zenginleştirdikleri için.


Toplumsal Araştırmalar ve Kültür Sanat için Vakıf, 25 Şubat günü, Kadıköy Barış Manço Kültür Merkezi'nde Dünden bugüne muhalefetin dili mizah başlıklı bir panel düzenledi. BirGün gazetesi editörü Can Uğur'un moderasyonda yer aldığı etkinliğe Tuncay Akgün, Aslı Alpar ve Bahadır Boysal konuşmacı olarak katıldı. Konuşmacılar, Türkiye'de mizahın tarihi, muhalefetle kurduğu ilişki ve toplumsal muhalefetin mizahla arasındaki bağ hakkında görüşlerini belirtti. İlk konuşmacı Aslı Alpar, 2006 yılında çizmeye başladığını belirtti ve mizahın tarihsel gelişimine değindi. Toplumsal cinsiyet bakımından mizahın tanımını yapan Alpar özetle, Türkiye'nin mizah anlayışında 'cinsiyetçi bir çarpıklık' olduğunu, karikatür dergilerinin hedef kitlesini heteroseksüel erkek olarak belirlediğini, dergilerin kapsayıcı olmasını önemsediğini, karikatürün iktidar olgusuyla derdi olması gerektiğini ve ülkemizde siyaset yapma biçiminin değiştiğini söyledi. Kırk yıldır mizahın içinde olduğunu ifade eden Tuncay Akgün, Gırgır'a girdiğinde derginin kapandığını, günümüzdeki baskıların türünün değiştiğini ancak mizahçının daima söylemek için bir yol bulduğunu, mizah dilinin fazla değişmediğini, 'Turgut Özal'ın hoşgörüsü vardı' şeklindeki görüşlerin doğru olmadığını, Gırgır'ın yazılamayanları çizdiğini ve direnç sağladığını, her türlü baskıya rağmen köklü bir mizah geleneği bulunduğunu; mizahın, neşeyi ve direnci ayakta tutmak gibi bir işlevi bulunduğunu ifade etti. Mizah dergilerinin kapakları üzerinden mizahın tarihini anlatan Bahadır Boysal ise, Leman dergisinin dergisinin belgeseli yapılması gerektiğini, mizahçıların kendilerine oto sansür uygulamasının hazin bir durum olduğunu vurguladı. İlgiyle izlenen panel, soru cevap bölümüyle son buldu.


Murat BATMANKAYA: Ahmet Haşimi benim sanal medyada kullandığım bir müstear... Hemen anlaşılacağı gibi Ahmet Haşim'in mütevazı bir saygı duruşu denemesi... Ve biraz da onun arkasına sığınma, saklanma çabası! Bir yayınevinin sahibi yahut yönetmeni olunca kapınızı çalan çok oluyor. Bazen de bu kapınızı çalanlar tanıdığınız çıkıyor ve onların eserlerini ret ettiğinizde çok çabuk kırılabiliyorlar. Ama öte yandan da sanal medyadan uzak duramıyorsunuz. Sanal medya bir tür iletişim aracı... Hem yapıp ettiklerinizi sergileme hem de başkalarının ne yaptıklarını takip etme aracı. Bu nedenle Ahmet Haşimi'yi kullanıyorum. Ahmet Haşimi, Murat Batmankaya'dan neredeyse bağımsız bir kimlik artık. Huysuzluğuyla nam saldı. Dilimizi hatalı kullananlara ilişkin eleştirileriyle sevilen, bir yandan da korkulan bir karaktere dönüştü. Bu ne kadar benim, inanın bilemiyorum. M. B: Kişinin kendinden, yapıp ettiklerinden bahsetmesi fevkalade zor... Ve bu ne kadar doğru, tartışılır. Hani derler ya, terzi kendi söküğünü dikemez diye. Sanki buna benzer bir durum... Yine de kaba ve çocukça bir resim çizeyim: Yazmaya çalıştığım şiir, geleneğimize eklenmek isteyen bir şiir. Var olan bir zincirin ara halkalarından biri belki de... Ne kadar başarılı, eksikleri ne, on yıl sonra ondan geriye bir şey kalır mı? Hiç bilmiyorum. Çok çağrışımlı, çok katlı, resme ve müziğe yakın bir şey arıyorum. Bu şeyi ne kadar az sözcükle yazabilirsem, o kadar hoşnut kalacağım... Bazen aradığım şeye yaklaştığımı hissediyorum. Gel gör ki, çoğu kere uzağına düştüğümü de biliyorum. Şiir isimlerinin genelde tek sözcükten oluşması, bilinçli bir tercih değil, daha çok tesadüf... O sözcük bir anahtar... Oyuna davet! Okur, isterse ezip büker o anahtarı, isterse uygun bulduğu bir kapıda, bir kilitte dener... Belki de elindeki anahtara yeni dişler, yivler ekler; belli mi olur... Şairin okura müdahalesini doğru bulmuyorum. Bir kez gün yüzüne çıkmış, okurla buluşmuş şiir, artık kendi ayakları üzerinde durmalıdır. Okur, varsaydığım bir iskeleti de etlendirebilir, ona yeni kıyafetler de dikebilir. Değersiz bulup çöpe de atabilir. Yeter ki zahmete değer bulsun. M. B: Geçenlerde Thomas Bernhard'ın bir söyleşisini izledim. Diyor ki Bernhard: Ben yazar değilim, yazan biriyim. Eh, üç aşağı beş yukarı ben de böyle biriyim. İçimde sanki birden fazla kişi var ve bu kişilerin her biri bir şekilde söz almak istiyor. Ben de onların isyanlarına, itirazlarına saygı duyuyorum ve uygun bir zemin bulduğumda da filizlenmelerine müsaade ediyorum. Kimileri uzun soluklu oluyor, kimleri ise doğar doğmaz ölüyor. Mesela, tiyatro eleştirmeni olduğu ideasıyla Gazete Pazar'da yazılar yazan Mehmet Batman, kısa sürede bir yıl, bir buçuk yıl gibi- camiadan çekildi. Bir başkası, Mehmet Dürser mesela, Türkiye'nin en hacimli bulmaca sözlüğünü hazırladı. Gel gör ki tek kitapla kaldı. Daha sonra haklarını bir televizyon kanalında yayımlanan yarışma programının yapımcılarına sattı. O satışla birlikte kayıplara karıştı. Oyunları seviyorum, demiştim; bir tanesini açıklayayım hemencecik: Yaklaşık yüz esere imza atan Murat Aksoy'un eşi de yazar: Sevinç Aksoy. Üstelik o, edebiyatın hayli dışında bir alana ilgi duyuyor. Ezoterizme meraklı... Muhtemelen en hacimli, en ayrıntılı Rüya Yorumları Ansiklopedisi onun... Burçlar Kitabı da keza öyle... İkisini de vaktiyle Omega Yayınları bastı. O kadar çok iltifat gördü ki... Sabah gazetesi iki gün üst üste tam sayfa röportaj yayımladı onunla yapılmış... Sonra Milliyet gazetesi onun eserlerini promosyon olarak dağıttı. Demem o ki, kimin ne zaman öne geçeceğini bilemiyorum, ama şunu biliyorum: İçlerinde en mahcubu, söz almaya en gönülsüzü, hatta en tembeli Murat Batmankaya. M. B: Şenayi nedir? Eğer kitap bir kavram, bir imge, bir ses vs. olarak okura ulaşıyor ve onda herhangi bir his uyandırıyorsa ne ala... Biraz da aranan bu sanki... Ben size şimdi, Arapçada şu anlama geliyor, desem, olasılık ki hayal kırıklığına uğrayacaksınız. O sözcüğe yüklediğiniz kişisel anlam uçup gidecek... Büyü bozulacak... Oyun bitecek! Bu sebeple bilginin eserden kalmasını tercih ediyorum. Size bir paradoks söyleyeyim müsaadenizle: Attila İlhan'ın şiir kitaplarının arkasına eklediği Meraklısı İçin Notlar'a bayılır, keyif arak okurdum. Ama benzeri bir şeyi Şenayi için yapmayı ayıp sayarım. Okura, onun yaratıcı imgelemine hakaret sayarım. Öte yandan... Eskiden şair de, yazar da, rüştünü dergilerde ispatlardı. Varlık bir kıbleydi. Yeditepe, Adam Sanat vs. Hatta bazı şiir akımları böyle dergiler aracılığıyla çıkardı; Servet-i Fünuncular, Hisarcılar gibi... Şimdi görüyoruz ki dergiler böylesi bir ortam vadetmiyor. Kitabınızın yayımlanması için dergi süzgecine artık ihtiyaç duyulmuyor. Hele hele internetten sonra iş cılkından çıktı, bütün vidalar gevşedi. Teknolojiyle arası iyi olan herkes şair, herkes yazar... Ve bugünün çocukları neredeyse Macbook ile geliyorlar dünyaya... Halbuki eskiden şöyleydi: Kişi kendine şair demeye utanırdı. Ancak muteber biri size bu sıfatı layık görür ise siz şair olurdunuz. M. B: Üniversitedeyken Ahmet Telli'nin Gima'nın arkasında, pasaj merdivenin altında bir dükkanı vardı. Sık giderdim. Ayaküstü konuşurduk. Metin Altıok, Ahmet Erhan da gelirdi oraya. Hiç unutmam, birgün Ahmet Telli demişti ki bana: Murat, biliyor musun, dergileri elime aldığımda önce yazıları okuyorum artık, en son şiirleri... O zamanlar, şiir yazma hevesinde biri olarak, bunu işittiğimde çok şaşırmıştım. Bir şair nasıl olur da şiirleri en son okur, diye düşünmüştüm. Aradan yıllar geçti ve şimdi bakıyorum da onun gibiyim ben de: Hangi dergi olursa olsun, en son şiirleri okuyorum! Hani AVM'ye gittiğinizde, çocukların biraz oyalansın diye bırakıldığı top havuzları vardır ya; işte o top havuzuna atılmış bir çeyrek altın gibidir iyi şiir... Ona ulaşmak için pek çok topu kenara yahut havuz dışına atmanız gerekir. Bu sebeple bildiğim şairlere öncelik veriyorum. Yenilere de kapılarımı nadiren açıyorum. Bunu övünçle değil, üzülerek söylüyorum. Ve bu kusuru içtenlikle kabul ediyorum. Ama güfte yazar gibi şiir yazanları, bir gecede oturup beş şiir bitirenleri anlamakta güçlük çekiyor, onları sevmemekte kendimi haklı buluyorum. Şiirin mimarisini, musikisini tasa etmeyenlerle nasıl uzlaşılır, henüz bilmiyorum. Aruz ve hece bilmeyen, şiirde neyi bildiğini iddia edebilir, onu da bilmiyorum. Yıllar önceydi; bir hanım kızımıza ödül verilmişti. Kendisiyle ayaküstü konuşma fırsatım olmuştu. Kimleri okuyorsunuz, diye sorduğumda bana yanıtı şu olmuştu: Etkilenmemek için kimseyi okumuyorum. Miladı kendilerinden başlatanlarla anlaşamıyorum. Yıllarca şiir olduğu vehmiyle yazdım, hala da yazmaktayım, ama kendime şair demeye utanırım. İtiraf etmek gerekirse de yazdıklarımın yarına kalacağı kanaatinde değilim. Ama yine de insan susturamıyor kendini... Mademki dedim, bir ada, bir kale olamayacağım, hiç değilse o adaya çıkmak, o kaleye girmek isteyenlere pusula olayım, köprü olayım, avunayım... Bu düşünceyle denemeler yazdım. Yazarken de fark ettim ki, genellikle bize işaret edilenleri okuyoruz. Oysa niceleri var unutulup giden... Acaba hatırlanmalarını sağlayabilir miyim, diye düşündüm. İşte Geçmiş Zaman Tesellileri böyle çıktı ortaya... Varlık dergisi sayfalarını açtı. Geçmiş Zaman Tesellileri'nin ilkleri orada yayımlandı. Sonrasında da Radikal Kitap'ta... Ama az, ama çok, belli bir kitleye ulaştı. M. B: Bazen öyledir, bazen değildir. Olması gerekmez. Olursa da kimseye zarar vermez. Şiir açıklanabilen bir şey değildir zira... Bilimsel bir yanı da yoktur. Bilimde iki kere iki genellikle dört eder. Ancak şiirde böylesine kesin, mutlak bir sonuca ulaşmak mümkün değildir. Bu sebeple 'hayatı ne kadar tercüme ediyor ya da etmiyor'dan ziyade, bende hangi duygulara denk geliyor, hangi yıkımlara yol açıyor, neyi yeniden inşa ediyor, ona bakmayı daha doğru buluyorum. Türk edebiyatına katkılarınızdan dolayı ve bu güzel söyleşi için size çok teşekkür ederim.


Seyirlik Radyo Galatasaray Lisesinde 12 Mart 2020'de, devrimci şair Tevfik Fikret'in yaşamını konu edecek. Radyo formatında hazırlanan program, Şair Tevfik Fikret'in evi Aşiyan'dan sonra, bu kez öğrencisi olduğu ve müdürlüğünü üstlendiği ve kendisi için çok kıymetli bir mekan olan Galatasaray Lisesinde yayında.. Usta edebiyatçının edebi yönlerinden daha çok onun hayata bakışını, edebiyatın dışındaki yaşantısını ve bunun eserlerine olan yansımasını araştırıp edebiyatseverlerle paylaşmayı hedefleyen programda, Tevfik Fikret'i biraz daha yakından tanıma fırsatı bulacağız. Sanatçının hayata dair duruşundan, ruh hallerine, alışkanlıklarına, korkularına, takıntılarına, meraklarına ve daha pek çok insani durumuna kadar bilinmeyen yönlerivehayatından ilginç anekdotların aktarılacağı program içerisinde anlatılara, şairin sevdiği şarkılar ve döneminin sevilen bestekarlarının eserleri de eşlik edecek. Solist Özgül Turgay ve piyanist Yeşim Altınay'ın yorumuyla. Galatasaray Lisesi tiyatro kulübü öğrencilerinin, ünlü şairin şiirlerini seslendireceği, yazının ardındaki hayata ışık tutan program, tecrübeli radyocu ve eğitmen Gönül AK'ın sunumuyla, 12 Mart 'ta saat 18.00'de Galatasaray Lisesi Tevfik Fikret Salonunda gerçekleştirilecektir.


Toplumda kadının yerine, önemine, yaşadığı zorluklara, uğradığı haksızlıklara, maruz kaldığı şiddete ve kadın cinayetlerine, çocuk gelinlere, hapishanelerde anneleriyle birlikte yatmak zorunda kalan çocukların eğitimine ilişkin farkındalığı arttırmak temel amacıyla yola çıktık. Ve bu amacımıza, hemcinslerimize fayda sağlamayı da ekledik. Bunu, kadına dair yazılmış metinlerden oluşturduğumuz bir seçkiyle, ritmi harmanlayarak yapıyoruz. Kadınlardan ve çocuklarından oluşan bir ritim grubuyuz dersek, eksik bir tanımlama olur. Çünkü biz, çocukların ve annelerin, sözün ve ritmin el ele verdiği, profesyonel müzisyenlerin desteklediği, cesur ve gönüllü bir sivil inisiyatifiz. Ve bir sosyal sorumluluk projesiyiz.