- Hemen her dönemde şiirde sıkça kullanılan sözcükler vardır. Bu günden örnek verecek olursak, 'park' sözcüğü sıklıkla kullanılan bir sözcüktür. Çağrıştırdığı anlamın değişimi de etkili olmuştur hiç şüphesiz. Bu konu hakkında neler söylemek istersiniz? Kendi şiirinizde 'ortak çağrışım gücüne ' sahip, asıl anlamının birtakım olaylar sonucu değişip farklı bir çağrışıma evrilen, sözcükleri kullanıyor musunuz? Günümüzde yazılan şiirin ortak imgeleri/mazmunları var mıdır? Etkinin, etkileyicinin şiire boca edilmesindeki kabalığı, beşinci, altıncı kitaba gelince ''ben yazdım oldu''yu, benzerliği, tekrarı her şiir yazan kendi yazdığı üzerinden sorgulamalı. Siyasal, toplumsal, kültürel değişimler, nedenler elbette dili, sesi, imgeyi etkiler. Amaç onları kullanmak, göstermek değil, şiir yazmak olunca bunda bir beis yok. kadın cinayetleri, savaşlar, göçmenlerin yaşadıkları ve daha bin türlü hayatı cehenneme çeviren olayı, olguyu, geziyi dile pelesenk etmekle şiir yazmak arasında bir mesafe var. Eğer konu şiirse o mesafe önemlidir. - Türk Şiiri genel anlamda bir 'tepki' yoluyla gelişen/genişleyen/öncekinden ayrılan/bağını koparan/koparmaya çalışan bir şiir olmuştur. İki binlerde yazan insan sayısı azımsanamayacak kadar çoktur. Altmış/yetmiş doğumlu olanlar da yazıyor; seksen/doksan doğumlu olanlar da. Hatta iki bin doğumlu kişilerin de yazdıklarını görüyoruz. Bu çeşitlilik içinde belli bir yönelimden söz etmek mümkün müdür? ''Soylu Yenilikçi Şiir'', ''İmgeci Toplumcu Şiir Manifestosu'', ''Madde Akımı Manifestosu'', ''Dördüncü Yeni Şiir Bildirisi'', ''Yenibinyıl Şiir Bildirisi'' gibi çıkışlar oldu. Bunların şiir üzerinde etkili olduklarını söyleyebilir miyiz? İki binli yılların şiiri kendinden önceki dönem şiirinden kopabildi mi? Bir kopma olduysa bu kopmanın çıkardığı 'ses'i nasıl, hangi kavramlarla tanımlayabiliriz? Gençler, yazdıkları üzerine odaklanarak düşünmeyi, kılı kırk yapmayı, kaosa rağmen itinayla sevebilirlerse değerlendirmeyi en doğru yapanlar onlar olur, diye düşünüyorum. - Şiirin, tel örgüyle, duvarla, sopayla vb. şeylerle bir geometrik şeklin içine hapsedilemeyeceğini biliyor herkes. Aksi olsaydı, bu gün şiir tek bir yataktan akan bir nehir görüntüsünde olurdu. Şiir estetiği, şiirin yazıldığı dönemle mi ilişkili? İlişkiliyse şiiri bir kalıba sokma uğraşı doğru olur mu? Genel geçer bir estetik anlayışını ortaya koyacak etmenler nelerdir? Şiir estetiği yazıldığı dönemli ilgili değil, hele sınırlı hiç değil. Dönemin estetiği şiirler ilgili... bak bu olabilir... genel geçerlilikten söz etmiyorum. Farklılığın, riskin utangaçlığından, tereddütünden; inceliğin girişkenliği ve şaşkınlığından söz açmaya çalışıyorum. - Şiir dili günlük dilden farklı olmalıdır, anlayışı büyük oranda kabul görülen bir düşüncedir. Fakat bu konuda göz ardı edilmemesi gereken bir durum var; sözcüklerin çağrışım gücü şiirin temel yapı taşları arasındadır, belki de en önemlisidir. Tam burada 'Şiir Dili'' ve ''Günlük Konuşma Dili'' ayrımı ortaya çıkar. Sözcükleri yontmak, yeni anlamlar yüklemek, Türkçenin sağladığı olanaklardan faydalanmak, yapım eklerinin sözcüklere kattığı/katacağı anlamı fark etmek varken, işlevini/işlerliğini/kullanım değerini yitiren bazı sözcükleri alıp şiirde kullanmak 'iyi şiirin' yapı taşları arasında sayılıyor bu gün. Halk arasında konuşulan dilden kopup eskimiş sözcükleri kullanmak mı yoksa var olan dili alıp işlemek mi, hem yeni bir şiir dili hem de şiir dili/konuşma dili ayrımını ortaya koyar? Bana gelince... üç yüz sözcük dışında kaldı diye ''meleke'' sözcüğünden, eğer şiirle birbirlerini karşılıklı sevdilerse vazgeçmem. Son kertede var olan dili alıp işlemenin cazibesi, doyuruculuğu mevcut; fakat onu yapabileceğimize biz kim inandıracak. - Czeslaw Miloz diyor ki, 'Şiir nedir ki, insanları ve ulusları kurtarmıyorsa eğer?''. Şiirin kaynaklarına bakacak olursak, her şair kendi coğrafyasını bir şekilde şiirinde anlatır/anlatmıştır. Coğrafyayı/kıtayı/ülkeyi/bölgeyi/şehri ve insanı göz önünde bulundurursak 'şiir'in sesi' kavramına da varır mıyız? Varıyorsak/varabiliyorsak aynı ülke içerisinde yazılan şiirlerin ses açısından farklılık gösterdiğini, gösterebileceğini ve yine şiirin dilsel bir sınırı olmadığını da kabul etmiş olur muyuz? Türkçe yazılan ve Türkçeye çevrilen şiirleri okuduğunuzda şiirdeki sesin giderek bir görev edinmiş/edinmeye çalışan bireyin sesi olduğunu ileri sürmek mümkün müdür? Bunu kanıtlar nitelikte şiirler var mıdır? Yazılıyor mu hala? Olanı biteni esenliğe dönüştürmek... şiir, Miloz'un dediğini yapmasa da şiir olmaya devam eder. - Biliyorsunuz, şiir gündeminden eksik olmayan bir konudur, gelenek konusu. Gündemde olması şiirin kanallar yoluyla akan, aktarılan olmasıyla ilintilidir diyebiliriz. Geleneğe bir de şu açıdan bakalım; Şairlerin, gerek şiir içine gerekse şiir başına/sonuna yaptıkları alıntıları düşünecek olursak, metinlerarasılık hakkında ne söylemek istersiniz? Yapılan ''alıntılar'' 'o şiire' nasıl/ne tür bir katkı sağlar? Özellikle 'şiirin içine yapılan alıntılar'dan, bir alıntı sonucu yazılan şiir/ler savını öne sürebilir miyiz? Fatma N. Gelenek önemlidir deniyorsa eminim öyledir ve benim sınavı geçemeyeceğim yerden sormuştur kendisini. Buna karşın diyebilirim ki nehir bir yerlerde menderesler oluşturarak, diğer arazide kanyondan geçerek, az aşağıda yeraltı suyu olarak ve alabildiğine umulmadık bir yerdeki gözelerden çıkarak sürecekse, sürdürülebilirlik, devamlılık değildir. Metinlerarasılığa, şiirlerarasılığa meylettiğim olmadı ama bir dizeyi, iki cimleyi geçmeyen alıntılar yaptım. Dolgu malzemesi tehlikesine karşı azami çırpınarak... demek ki şiirin anlam ve ses bütünlüğünü tamamladığını düşündüm, düşünüyorum. - Yaşça büyük şairlerin çoğunun gençleri izlemediğini ya da yeterince izlemediğini biliyoruz. Bu her zaman böyle olmuştur. Bunu, Cemal Süreya bir söyleşisinde dile getiriyor. Burada yaş sınırı olarak 30 Yaşı almak isterdim ama Cahit Sıtkı' yı kırmamak adına 35 diyelim. Şairlerin birbirlerini yeterince takip etmemesi gerçekliği olan bir konu mu? Bazen geleneği aşmak, ondan farklı bir şiir ortaya koymak, kendisine alan oluşturmaya çalışırken kendinden önceki şiirin gücüyle karşılaşan ve bu durumdan yaşlı şairin sorumlu olduğunu düşünen, bu nedenle o şairin şiirlerini okumadığını hatta kötü bulduğunu dile getiren birtakım konuşmaları duyabilmek mümkündür. Sosyal medya bu durum için biçilmiş kaftandır. Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Şairlerin birbirini yeteri kadar okuduğunu düşünüyor musunuz? Okumanın ve okumamanın şiire katkıları nasıldır? Nasıl olur? Fatma N. Okuma bariyerlerim arasında ''yaş'' yok... sadece, gençleri daha merakla okuyorum. Şiir okumanın yazmakla ilişkisini o bilinen hikayeye bağlı olarak kurabilirim; ''bin şiir ezberle, tümünü unut, sonra yaz...'' Unutup yazacaksak okuduklarımızdan daha fazla ne şiire katkıda bulunabilir! Sosyal medya bir debelenme alanı yaratmak için oluşturulmuş olabilir belki. Şiir tepelenmediği sürece debelenebiliriz de... Ben o sahada zaten şiir veya başka bir estetik boyut ummadım. - Şu açıktır ki, sanatın her dalı birbirinden etkilenmiştir. Fotoğrafı, hem bir ölü hem bir canlı olarak ele alırsak, şiir ve fotoğraf arasında bir bağdan/etkilenmeden söz edebilir miyiz? Nasıl bir etkileşim olmuştur? Ya da şöyle düşünelim; insan hayatında önemli bir yere sahip olan fotoğrafa 'şiir' diyebilir miyiz? Fatma N. Bir resim, bir film karesi şiire çıkış noktam olmadı, ama dize oldu. Bir şiirle yoğrulurken, haşır neşirken bir fotoğraf da gözlerimin arkasından, dibinden bakmaya; gözlerimin ardında kalmaya denk gelmişse neden olmasın. Fotoğrafa şiir demeyi hiç düşünmemiştim. Bir de öyle bakmayı deneyebilirim. - Bakın şimdi şu sayacağım şeylerin/ Okulu yok : ''Hadeez'' sanırım farsça bir sözcük. İçe doğan ışık demek. İçe doğan bilgi anlamına da gelebilir: sezgi... bunun da okulu yok. - Hemen her dönemde şiirde sıkça kullanılan sözcükler vardır. Bu günden örnek verecek olursak, 'park' sözcüğü sıklıkla kullanılan bir sözcüktür. Çağrıştırdığı anlamın değişimi de etkili olmuştur hiç şüphesiz. Bu konu hakkında neler söylemek istersiniz? Kendi şiirinizde 'ortak çağrışım gücüne ' sahip, asıl anlamının birtakım olaylar sonucu değişip farklı bir çağrışıma evrilen, sözcükleri kullanıyor musunuz? Günümüzde yazılan şiirin ortak imgeleri/mazmunları var mıdır? Çiğdem Sezer: İmgenin olmazsa olmazı, sözcüklerin gündelik anlamlarının dışındakini de kapsama-çağrıştırma gücü... Sanırım sormak istediğiniz bu değil; sözcüğün, dönemsel bazı durumlara, olaylara gönderme yapıyor olması. Olabilir elbette. Yapılıyor da! Ama evrilme nin tam gerçekleşebildiğini söylemek zor. İşaret etmek diyebiliriz belki. Benim şiirden anladığımsa böyle bir şey değil. Genel hakkında konuşmak çok iddialı olur. Kendi adıma yanıtlamam gerekirse, sanırım böyle bir durum yok. Ortak çağrışım gücü ne yaslanmak, şiirin dışına düşmek değil mi, peşinen! - Türk Şiiri genel anlamda bir 'tepki' yoluyla gelişen/genişleyen/öncekinden ayrılan/bağını koparan/koparmaya çalışan bir şiir olmuştur. İki binlerde yazan insan sayısı azımsanamayacak kadar çoktur. Altmış/yetmiş doğumlu olanlar da yazıyor; seksen/doksan doğumlu olanlar da. Hatta iki bin doğumlu kişilerin de yazdıklarını görüyoruz. Bu çeşitlilik içinde belli bir yönelimden söz etmek mümkün müdür? ''Soylu Yenilikçi Şiir'', ''İmgeci Toplumcu Şiir Manifestosu'', ''Madde Akımı Manifestosu'', ''Dördüncü Yeni Şiir Bildirisi'', ''Yenibinyıl Şiir Bildirisi'' gibi çıkışlar oldu. Bunların şiir üzerinde etkili olduklarını söyleyebilir miyiz? İki binli yılların şiiri kendinden önceki dönem şiirinden kopabildi mi? Bir kopma olduysa bu kopmanın çıkardığı 'ses'i nasıl, hangi kavramlarla tanımlayabiliriz? Çiğdem Sezer: Daha önce benzer bir yanıt vermiştim de eleştirenler olmuştu; olsun, umurumda değil. Gerçek şu ki ben şiirin kendisiyle ilgileniyorum. Kuramlar, dönemler, adlandırmalar bağlamıyor beni. Yazabileceğimin en iyisini yazarım. Ötesini zamana bırakırım. Kim, hangi başlık altına almış, almamış... Bunu yapması gerekenler şairler olmamalı. Akademisyenler, eleştirmenler... Tam anlamıyla bir kopma dan söz edilemez elbette ama günümüzde farklı, güncel, yenilikçi adına ne derseniz deyin, böyle bir gayretkeşlik görüyorum. İroni deseniz, değil. Akla hayale gelen gelmeyen ne kadar enteresan sözcük varsa alıyor içine. Ama bir bağlamı yok! Kopma mı bu? Yenilik mi? Sorunuzun giriş cümlesine kendi adıma, katılmadığımı söylemeliyim. Evet, bir tepkidir şiir, bir reddediştir ama kendinden önceki şiiri değil; dayatılan yaşama biçimini, yaşamı algılamaya yönelik dayatmayı reddediştir. - Şiirin, tel örgüyle, duvarla, sopayla vb. şeylerle bir geometrik şeklin içine hapsedilemeyeceğini biliyor herkes. Aksi olsaydı, bu gün şiir tek bir yataktan akan bir nehir görüntüsünde olurdu. Şiir estetiği, şiirin yazıldığı dönemle mi ilişkili? İlişkiliyse şiiri bir kalıba sokma uğraşı doğru olur mu? Genel geçer bir estetik anlayışını ortaya koyacak etmenler nelerdir? Çiğdem Sezer: Klasik bilgidir içeriğin biçimi belirlediği. Ve meşhur el-eldiven örneği... Daha gençken epey kafa yormuştum buna, sonra vaz geçtim. Şiir kendi yolunu, biçimini buluyordu çünkü. Değişen algılar, farklılaşan yaşam biçimleri, teknolojik gelişmeler... Bizi biz yapan her ne varsa, zamanla değişiyor ve bu da doğrudan değilse de dolaylı olarak yansıyor şiire. Biçimsel olarak da içerik anlamında da... Estetik anlayış da yaşamı algılama biçimiyle ilişkili. Gecekondulardan, mahalle kültüründen sonra geldiğimiz yer; akıllı binalar. Ekonomik sosyal durum değişmekle birlikte, algı değişmiyor. Kimi erişiyor, kimi erişmek istiyor. Ev anlayışımızdaki bu somut farklılık, soyut düzlemde de etkin oluyor kuşkusuz. Lirizmi tü kaka olarak gören, geleneğe burun kıvıran bir anlama-anlatma çabası... İlginç olansa, lirizme ve geleneğe karşı koyduklarını düşünürken de bunlardan yararlanıyorlar, çoğunluk! - Şiir dili günlük dilden farklı olmalıdır, anlayışı büyük oranda kabul görülen bir düşüncedir. Fakat bu konuda göz ardı edilmemesi gereken bir durum var; sözcüklerin çağrışım gücü şiirin temel yapı taşları arasındadır, belki de en önemlisidir. Tam burada 'Şiir Dili'' ve ''Günlük Konuşma Dili'' ayrımı ortaya çıkar. Sözcükleri yontmak, yeni anlamlar yüklemek, Türkçenin sağladığı olanaklardan faydalanmak, yapım eklerinin sözcüklere kattığı/katacağı anlamı fark etmek varken, işlevini/işlerliğini/kullanım değerini yitiren bazı sözcükleri alıp şiirde kullanmak 'iyi şiirin' yapı taşları arasında sayılıyor bu gün. Halk arasında konuşulan dilden kopup eskimiş sözcükleri kullanmak mı yoksa var olan dili alıp işlemek mi, hem yeni bir şiir dili hem de şiir dili/konuşma dili ayrımını ortaya koyar? Çiğdem Sezer: Şiir söz konusuysa, kesinlemelerden kaçınmalı derim. Her ikisi de olabilir, yerinde ve gerektiğince elbette. Kullanımdaki dile yeni anlamlar, çağrışımlar yüklemek, olması gereken. Ama halk arasında kullanılan eskimiş sözcükleri kullanmak neden yanlış olsun? O eskimiş sözcük e eskimemiş, yepyeni anlamlar katabiliyorsanız... Hatta bazen sadece şiirin ritmini oluşturmaları açısından bile kabul edilebilir. Kaldı ki aynı şey yabancı dilden gelip şiire giren sözcükler için de geçerli; yersiz-gereksiz kullanıldığında özenti olarak kalır ama bazen de cuk oturur. - Czeslaw Miloz diyor ki, 'Şiir nedir ki, insanları ve ulusları kurtarmıyorsa eğer?''. Şiirin kaynaklarına bakacak olursak, her şair kendi coğrafyasını bir şekilde şiirinde anlatır/anlatmıştır. Coğrafyayı/kıtayı/ülkeyi/bölgeyi/şehri ve insanı göz önünde bulundurursak 'şiir'in sesi' kavramına da varır mıyız? Varıyorsak/varabiliyorsak aynı ülke içerisinde yazılan şiirlerin ses açısından farklılık gösterdiğini, gösterebileceğini ve yine şiirin dilsel bir sınırı olmadığını da kabul etmiş olur muyuz? Türkçe yazılan ve Türkçeye çevrilen şiirleri okuduğunuzda şiirdeki sesin giderek bir görev edinmiş/edinmeye çalışan bireyin sesi olduğunu ileri sürmek mümkün müdür? Bunu kanıtlar nitelikte şiirler var mıdır? Yazılıyor mu hala? Çiğdem Sezer: Başkaları da şiir insanı-ülkeyi kurtarmaz der. Her ikisi için de haklı-haksız yanlar ileri sürülebilir. Yalnızca bunlardan yola çıkarak şiirin sesi'ne varmak, eksik olur. Görev edinen ses le yazılan şiirler de var, öyle olmayanları da. Ama bu görev edinmek kavramı, benim şiir anlayışıma ters düşüyor. Ben, şiirin sınırsızlık anlayışı ile yazılacağını düşünenlerdenim. Dilsel anlamda da içerik anlamında da. Görev ya da o göreve denk ses kendiliğinden oluşuyorsa ne ala! Değilse, gereksizdir bana göre. Buna da itiraz edenler oluyor, olsun. Sahici bir şiirse yazdığınız zaten sizin her tür duygu ve anlayışınızdan izler taşır. Zorlama bir kabullenişle olmaz bu. Coğrafyanın şiirin sesine yansıması olağan değil mi? Bu, kuşkusuz bir sınır değil içerme olarak anlaşılmalı. - Biliyorsunuz, şiir gündeminden eksik olmayan bir konudur, gelenek konusu. Gündemde olması şiirin kanallar yoluyla akan, aktarılan olmasıyla ilintilidir diyebiliriz. Geleneğe bir de şu açıdan bakalım; Şairlerin, gerek şiir içine gerekse şiir başına/sonuna yaptıkları alıntıları düşünecek olursak, metinlerarasılık hakkında ne söylemek istersiniz? Yapılan ''alıntılar'' 'o şiire' nasıl/ne tür bir katkı sağlar? Özellikle 'şiirin içine yapılan alıntılar'dan, bir alıntı sonucu yazılan şiir/ler savını öne sürebilir miyiz? Çiğdem Sezer: Gelenek, doğası gereği biz kabul etsek de etmesek de var olmaya devam eder, edecek. Ama o da -çok yavaş olmakla birlikte- değişen dünya-yaşam algısından payını alır. Bu notu düştükten sonra yanıtlayacak olursam; alıntılar şiiri tamamlamaz ama derinleştirebilir, ufkunu genişletebilir. Ya da öyle olmalıdır. Her ikisinin de örnekleri vardır; bazı alıntılar şiiri farklı bakış açılarıyla da okumaya olanak sağlarken, bazıları yalnızca kenar süsü olarak kalır. Olması gereken, ilkidir elbette. Böyleyse, hiçbir itirazım olmaz. Alıntıların-metinlerarasılığın şiire ne kattığını genelleştirerek açıklamak zor. Tek tek örneklerden yola çıkıp somutlaştırılmalı. Bunu burada yapmak olanaksız ama diyebilirim ki genel anlamda yine yerinde-gereğince olursa, metinlerarasılık şiiri zenginleştirir. - Yaşça büyük şairlerin çoğunun gençleri izlemediğini ya da yeterince izlemediğini biliyoruz. Bu her zaman böyle olmuştur. Bunu, Cemal Süreya bir söyleşisinde dile getiriyor. Burada yaş sınırı olarak 30 Yaşı almak isterdim ama Cahit Sıtkı' yı kırmamak adına 35 diyelim. Şairlerin birbirlerini yeterince takip etmemesi gerçekliği olan bir konu mu? Bazen geleneği aşmak, ondan farklı bir şiir ortaya koymak, kendisine alan oluşturmaya çalışırken kendinden önceki şiirin gücüyle karşılaşan ve bu durumdan yaşlı şairin sorumlu olduğunu düşünen, bu nedenle o şairin şiirlerini okumadığını hatta kötü bulduğunu dile getiren birtakım konuşmaları duyabilmek mümkündür. Sosyal medya bu durum için biçilmiş kaftandır. Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Şairlerin birbirini yeteri kadar okuduğunu düşünüyor musunuz? Okumanın ve okumamanın şiire katkıları nasıldır? Nasıl olur? Çiğdem Sezer: Durumu sosyal medyanın yarattığı kaos ortamından ayrı değerlendirmek gerek. Ve her iki tarafın bakış açısını ihmal etmeden düşünce üretmek. Yalnızca yaşlı şair gençleri okumuyor değil ki; gençler de yeterince okumuyor! Şu var ama bir kesim, günümüz şiirine taa gerilerden bakıyor hala; kendi başladığı yerden. Bu da ister istemez görüş bulanıklığına neden oluyor. Anlamadığını reddetme kolaycılığına düşüyor. Bu, her dönem var olan sorunlardandır. İki kuşak önce de benzer yakınmalar vardı kuşkusuz. Bunları ifade ettikten sonra şunu söylemek isterim ki şiirde kimse kimseye alan oluşturmak zorunda değil! Haksızlık yaptığımı düşünüyor olabilirsiniz ama ben öyle olmadığını iddia ediyorum. Eğer şiir ve iktidar ya da bazı güç odakları vb. gibi şeyleri işaret ediyorsanız, kabul. Bunların olmadığını kimse söyleyemez ama bunu oluşturan koşullar da önemli. Üstelik bu yapıların içinde yalnızca yaşlı şair ler yok. Kaldı ki yaşlı dediğiniz şair de benzer yollardan geçmiştir muhtemelen. Ben yeterince okuyor muyum? Gençleri yani. Seçici kurul üyelikleri nedeniyle genç arkadaşların bazılarının dosyalarını-kitaplarını okumak zorundayım. Bazı isimleri de özellikle merak edip okuyorum. Ama hepsine ulaşmam olanaksız. Okumak ve okumamak'ın şiire katkıları nasıl olur'u düşünmek bile gereksiz. Okumadan nasıl olur? Elbette okumalı ama öyle olmamış şeyler yazılıyor ki! Şaşırmamak olanaksız! Hiç mi kitap okumamış, hiç mi şiir okumamış bu? diyorsunuz. Yalnızca gençler değil söz ettiklerim ki onların yapıyor olması deneyimsizlikleri ile açıklanabilir belki- birkaç kitabı olan, şiiri enikonu bilen isimlerde de bu şaşkınlığa düştüğüm oluyor. Dahası, bir süre sonra dergilerde vb. mecralarda o şiirlerle ilgili övgü metinleri yayımlanıyor art arda. Şiir yazmak bir zorunluluk değil ki! Kısacası, konu genç-yaşlı konusu değil sadece. Çok daha derinde bir yara ama biz kendi yaramıza bakalım, derim. Şiir orada çünkü! - Şu açıktır ki, sanatın her dalı birbirinden etkilenmiştir. Fotoğrafı, hem bir ölü hem bir canlı olarak ele alırsak, şiir ve fotoğraf arasında bir bağdan/etkilenmeden söz edebilir miyiz? Nasıl bir etkileşim olmuştur? Ya da şöyle düşünelim; insan hayatında önemli bir yere sahip olan fotoğrafa 'şiir' diyebilir miyiz? Çiğdem Sezer: Fotoğraf da diğer tüm sanat dalları gibi şiiri etkileyebilir. Ama nasıl şiirsel bir film şiir değilse, fotoğraf da değildir. Sanatlar birbirini etkiler, ikame etmez! Etkileşim o dur ki, fotoğrafa bakan şair göz, ondaki şiiri görür, duyumsar. Hepsi bu! Kaldı ki doğanın köşe bucağı nice şiirsel fotoğraflarla bezeli! - Hemen her dönemde şiirde sıkça kullanılan sözcükler vardır. Bu günden örnek verecek olursak, 'park' sözcüğü sıklıkla kullanılan bir sözcüktür. Çağrıştırdığı anlamın değişimi de etkili olmuştur hiç şüphesiz. Bu konu hakkında neler söylemek istersiniz? Kendi şiirinizde 'ortak çağrışım gücüne ' sahip, asıl anlamının birtakım olaylar sonucu değişip farklı bir çağrışıma evrilen, sözcükleri kullanıyor musunuz? Günümüzde yazılan şiirin ortak imgeleri/mazmunları var mıdır? Hüseyin Peker: Hemen her dönemde bazı kelimelerin sıklıkla kullanıldığı, bazı kelimelerin şairler arasında tutkuya dönüştüğü görülmüştür. Bu dönemle de ilgilidir bir bakıma. Osmanlı döneminde elbet bilgisayar deyimleri şiire sokulmamıştır. Kısacak diyeceğim uygarlık değişimlerinin şiir sokulan kelimelerle de ilgisi var. Benim her dönem tutkun olduğum, daha doğrusu çok çeşitli çağrışımlarla bana yardımı ve katkısı olan tutkulu olduğum sözcükler var. Örneğin 'mermer' kelimesini şiirde kullanmayı çok seviyorum. Belki yontuya eşlik ettiği için, şiirin bir yanının yontu sanatıyla ilgisi bulunduğundan. Ama daha çok, mermerin tarihi kapsayıcı anlamı doğrultusunda. Belki mermerle ifade ettiğim şey, tarihi de kolayca içine alıyor, ya da bana öyle görünüyor. Rüzgar kelimesini her şair çok sever ve sık kullanır, o şairlerle ortak paydamız. Bizi bir yerlere çekip götürmesi anlamında aşkımızdır. Hep yel değirmeni gibi rüzgarla yol alan varlıklarız. Belki bilmeden tutkunu olduğumuz bir sözcük bu. - Türk Şiiri genel anlamda bir 'tepki' yoluyla gelişen/genişleyen/öncekinden ayrılan/bağını koparan/koparmaya çalışan bir şiir olmuştur. İki binlerde yazan insan sayısı azımsanamayacak kadar çoktur. Altmış/yetmiş doğumlu olanlar da yazıyor; seksen/doksan doğumlu olanlar da. Hatta iki bin doğumlu kişilerin de yazdıklarını görüyoruz. Bu çeşitlilik içinde belli bir yönelimden söz etmek mümkün müdür? ''Soylu Yenilikçi Şiir'', ''İmgeci Toplumcu Şiir Manifestosu'', ''Madde Akımı Manifestosu'', ''Dördüncü Yeni Şiir Bildirisi'', ''Yenibinyıl Şiir Bildirisi'' gibi çıkışlar oldu. Bunların şiir üzerinde etkili olduklarını söyleyebilir miyiz? İki binli yılların şiiri kendinden önceki dönem şiirinden kopabildi mi? Bir kopma olduysa bu kopmanın çıkardığı 'ses'i nasıl, hangi kavramlarla tanımlayabiliriz? Hüseyin Peker: Şimdi burada dediğiniz birçok ölçüde doğruya yakın yerlerde. Türk şiirinde çok sıklıkla çoğalan topluluklar, varlıklarını kanıtlamak adına birtakım yeni söylemler altında birleşiyorlar. Bunun adı da olabiliyor tabi, ama yenilik dediğimiz şeyin içerikte ve biçimde yolunu çizdiği ve kendini belli ettiği gerçeği de unutulmamalı. Yani demek yetmiyor. Birleşen ve çoğalan grupların yöntemlerinde de araştırılması gereken bir şey var. Ben bu kabarmaların biraz da toplumsal yansımalar olarak çoğaldığını ve yön değiştirdiğini düşünürüm. Başarılı olma şansları az demem, işin doğasına aykırı. 'Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler' dendiği gibi. Ben iyi ve sağlam yönsemelerden, yol bulmalardan yanayım. Edebiyatın kuru gürültü olarak geliştirilmesine de karşıyım genelde. Genç çoğalmaların 2005'lerde 'Heves' dergisi çevresinde toplanan bir grup genç tarafından başarılı bir şekilde karşı çıkış olarak uygulandığını söyleyebilirim. Ahmet Güntan'ın varlığı da etken tabi bu dediğime. Ama şimdilerde Natama, Duvar vb. dergilerde parçalanmışlık arz etseler de, çıkışları gayet ilginç olarak yazın tarihinde yerini aldı. - Şiirin, tel örgüyle, duvarla, sopayla vb. şeylerle bir geometrik şeklin içine hapsedilemeyeceğini biliyor herkes. Aksi olsaydı, bu gün şiir tek bir yataktan akan bir nehir görüntüsünde olurdu. Şiir estetiği, şiirin yazıldığı dönemle mi ilişkili? İlişkiliyse şiiri bir kalıba sokma uğraşı doğru olur mu? Genel geçer bir estetik anlayışını ortaya koyacak etmenler nelerdir? Hüseyin Peker: Şiirin özgür olduğunu biliyorsunuz. Dönemsel bir hapsolma ne şaire yakışır ne şiirin yürüyen sürecine. Zaten şiirin birlikte yürütülen bir hareket olarak tasarlanmasının ucunda da bir yanlış var: Az önce ki soruda da söz ettiğimiz 'Heves' hareketindeki Mehmet Öztek'in de Ali Özgür Özkarcı'nın da şair olarak; Utku Özmakas, Erhan Altan'ın da denemeci olarak aynı yolda savaş verdikleri halde, sonuçta ürünlerinin aynı yerlere dağıldığını ve gelişme gösterdiği ortadadır. Hatta toplumsal hareketlere de bakacak olursak, gezi hareketine her şairin bakışı, tepkisi ve savunması farklıdır. Kısaca, şairi hiçbir zincir aynı yolda eğitemez. Sopa ve makası aynı tutan şaire rastlamadım, karşılaşmak da istemem böyle birbirinin kopyası kimliklerle. - Şiir dili günlük dilden farklı olmalıdır, anlayışı büyük oranda kabul görülen bir düşüncedir. Fakat bu konuda göz ardı edilmemesi gereken bir durum var; sözcüklerin çağrışım gücü şiirin temel yapı taşları arasındadır, belki de en önemlisidir. Tam burada 'Şiir Dili'' ve ''Günlük Konuşma Dili'' ayrımı ortaya çıkar. Sözcükleri yontmak, yeni anlamlar yüklemek, Türkçenin sağladığı olanaklardan faydalanmak, yapım eklerinin sözcüklere kattığı/katacağı anlamı fark etmek varken, işlevini/işlerliğini/kullanım değerini yitiren bazı sözcükleri alıp şiirde kullanmak 'iyi şiirin' yapı taşları arasında sayılıyor bu gün. Halk arasında konuşulan dilden kopup eskimiş sözcükleri kullanmak mı yoksa var olan dili alıp işlemek mi, hem yeni bir şiir dili hem de şiir dili/konuşma dili ayrımını ortaya koyar? Hüseyin Peker: Elbette şiir dilini konuşma dilinden, gazete aksanından kurtarmak gerekir. Bakın öykü dilinde, bugün şiir diline yakın bir yürüyüş var. Roman öyle değil, ama öykü şiirle atbaşı ilerliyor, dil bağlamında. Bunu dışında, şiir dili şairden büyük katkı bekliyor. Bu soruyu sormanızda sanki şiir diline bazı kısıtlama ve sınırlamalar istediğiniz, beklediğiniz kanısına kapıldım. Ben de aksini düşünüyorum. Şiirde dilimiz alabora edelim. Tam çalkalanmış bir zorlama gidelim. Yoksa eski biçemlerle uğraşmaktan yoruldu zihinler. Yeni anlatım olanakları bekliyor. Farklı çağrışım kanalları, ürpertici bir değişimi özledik. Ben çok batıcı sonuçlara varmamak kaydıyla şiirde her türlü olanağın denenmesinin farklı sonuçlar yaratacağını düşünüyorum. Ece Ayhan'ın bir dizesinden yola çıkalım: 'nice istanbulinler rehnedildim ben burada'. Şimdi bu dizede dikkat edilmesi gereken birkaç değiştirim söz konusu; Şair, İstanbul'u tarihte Levantenlerin andığı bir isimle zikrederek ona farklı anlamlar katıyor. 'İstanbulin' ayrıca 'rehnedildim' derken o denli farklı sonuçlar düşünülüyor ki... şiir de böyle biçimlere dönüştürülmeli. Ayrıksı benzetmeler, kopuk anlamlar üzerinden.. - Czeslaw Miloz diyor ki, 'Şiir nedir ki, insanları ve ulusları kurtarmıyorsa eğer?''. Şiirin kaynaklarına bakacak olursak, her şair kendi coğrafyasını bir şekilde şiirinde anlatır/anlatmıştır. Coğrafyayı/kıtayı/ülkeyi/bölgeyi/şehri ve insanı göz önünde bulundurursak 'şiir'in sesi' kavramına da varır mıyız? Varıyorsak/varabiliyorsak aynı ülke içerisinde yazılan şiirlerin ses açısından farklılık gösterdiğini, gösterebileceğini ve yine şiirin dilsel bir sınırı olmadığını da kabul etmiş olur muyuz? Türkçe yazılan ve Türkçeye çevrilen şiirleri okuduğunuzda şiirdeki sesin giderek bir görev edinmiş/edinmeye çalışan bireyin sesi olduğunu ileri sürmek mümkün müdür? Bunu kanıtlar nitelikte şiirler var mıdır? Yazılıyor mu hala? - Biliyorsunuz, şiir gündeminden eksik olmayan bir konudur, gelenek konusu. Gündemde olması şiirin kanallar yoluyla akan, aktarılan olmasıyla ilintilidir diyebiliriz. Geleneğe bir de şu açıdan bakalım; Şairlerin, gerek şiir içine gerekse şiir başına/sonuna yaptıkları alıntıları düşünecek olursak, metinlerarasılık hakkında ne söylemek istersiniz? Yapılan ''alıntılar'' 'o şiire' nasıl/ne tür bir katkı sağlar? Özellikle 'şiirin içine yapılan alıntılar'dan, bir alıntı sonucu yazılan şiir/ler savını öne sürebilir miyiz? Hüseyin Peker: Şiirde olsun, yazıda olsun; alıntıya oldukça karşıyım. 'Alıntı'ların yazı ve şiirin aktığı yolu, başka yöne sürüklediği gibi bir kanı yaşar durur içimde. Hem alıntı yapmaktan kaçınırım hem de alıntı ile işe başlayan ürüne ihtiyatla yanaşırım. Yani ürün arasına yerleştirilen, bu başka ünlüye ait düşünceler, şaire niçin yarar sağlasın? Yaratıcı farklı bir ünlüden niye medet beklesin? Kendi yaratısını yetersiz mi buluyor ya da bir yakası eksik de o 'alıntı' ile mi tamamladığını düşünüyor? Bir çeşit destek hareketinden öte değildir, alıntıların yazgısı. Ben yaratıcının alıntılarla yapıtını 'topal' bıraktığı kanısındayım. Yani o alıntıyla ürün büyümez, destek de almaz, aksine küçülür. Beceri sığlığına bir örnek olur gider. Bence alıntıları düşünmekten, ürün yerleştirmekten kaçalım. Kendi sezgimizin ürettikleri yeter de artar bile. Güvenimiz olsun kendi düşüncelerimize. Başkasına sığınmayalım. - Yaşça büyük şairlerin çoğunun gençleri izlemediğini ya da yeterince izlemediğini biliyoruz. Bu her zaman böyle olmuştur. Bunu, Cemal Süreya bir söyleşisinde dile getiriyor. Burada yaş sınırı olarak 30 Yaşı almak isterdim ama Cahit Sıtkı' yı kırmamak adına 35 diyelim. Şairlerin birbirlerini yeterince takip etmemesi gerçekliği olan bir konu mu? Bazen geleneği aşmak, ondan farklı bir şiir ortaya koymak, kendisine alan oluşturmaya çalışırken kendinden önceki şiirin gücüyle karşılaşan ve bu durumdan yaşlı şairin sorumlu olduğunu düşünen, bu nedenle o şairin şiirlerini okumadığını hatta kötü bulduğunu dile getiren birtakım konuşmaları duyabilmek mümkündür. Sosyal medya bu durum için biçilmiş kaftandır. Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz? Şairlerin birbirini yeteri kadar okuduğunu düşünüyor musunuz? Okumanın ve okumamanın şiire katkıları nasıldır? Nasıl olur? Hüseyin Peker: Önce yaşça büyük ağbi şairlerin kendileriyle hesaplaşma durumu var. ben nerdeyim, ne kadar oldum, yerim neresi, ya da başka deyişle 'yerimin ne kadarını buldum'. Bu soruların şair içinde kendi hesaplaşmasına verilmesi gerekir diye düşünüyorum. Kısaca, şair kendini kuramamışsa ya da özgün bir yapıt yarattığına emin olmamış, sallantıda bir gidişat içinde hissediyorsa kendini, o şairin kendinden küçük genç şaire vereceği ne olabilir ki! Yani küçüğünü yargılamak, önce kendi potasını kurmaktan başlamalı. Kendi varlığından eminse, otursun küçük kardeşlerine yol açsın, destek sağlasın, yönlendirme çizgisinde yer göstericilik görevi üstlensin. Ben kendini bulma konusunda son dönemde şairin eksik kaldığını, erken büyüme hesaplarına girdiğini düşünürüm. Yani süreç tamamlanmadan, şair kendini bir yerde hissediyor. Sonrası malum.. Her dönemde birkaç şairin üst sınıfa atlaması kabul görür. Bu bazen öldükten sonra da olur. bir yerlere oturtulur şair. Bazen de yaşarken, yaratı süzgecinde parlak işaretler, onu üst kademelere sürükler. Gençlere destek olmanın başka şekillerine eğileyim: Şair ağbi, küçük ve yeni yetişenlerin hangi yolda ilerleyeceği, hangi dergileri okuyup, nerelerde yayın hayatında yükselme potasına gireceği, hangi görüşlere daha yakın durması gerekeceğinin hesabı içerisinde daha tetikte bir varlık göstermelidir. Gençlerle ilgilenmeyen, kendini beğenip, kabarıp duran şair makbul değildir. Biz Cemal Süreya'nın okulundan yetiştik. Onun gençler üzerine attığı zarlar unutulmamalıdır. Her birimize türlü yollar açtı kendisi. Ama unutmayalım Süreya önce kendini kurdu, sonra gençler üzerinde söz hakkı elde etti. Bu işin sırası var. - Şu açıktır ki, sanatın her dalı birbirinden etkilenmiştir. Fotoğrafı, hem bir ölü hem bir canlı olarak ele alırsak, şiir ve fotoğraf arasında bir bağdan/etkilenmeden söz edebilir miyiz? Nasıl bir etkileşim olmuştur? Ya da şöyle düşünelim; insan hayatında önemli bir yere sahip olan fotoğrafa 'şiir' diyebilir miyiz? Hüseyin Peker: Fotoğrafın şiirle elbet ilgisi vardır. Fotoğrafı da ikiye üçe ayırırsak, önce fotoğrafa benzer bir ürün olan resim de elle yapılan, imgelem gücünden destek alan bir yaratı. Resmin de şiirle yakın bağı olmalı. Fırça darbeleriyle şiir kurgusu arasında gizli bir bağ söz konusu. İkisinde de aynı beyinden düşünerek üretilmiş, yaratı süzgecinden birlikte kopmuş taraflar söz konusu. Resim yaparken faydalandığımız türlü teknikler, bir başka biçimde şiirde de mevcut. Fotoğraf da resmin daha uygarlık eli değerek şekil değiştirmiş bir dalı kanımca. Fotoğrafın da hareketli olanları sinema, video oylumunda anılıyor. Elbet sinema başlı başına, yaratıcılıkta bir ayrı basamak, çok katmanlı sonuçları var elimizde. Bugüne kadar da vazgeçilmedi sinemadan. Hareketli fotoğraf vs. yaratı alanlarına büyük bir katkı sağlıyor diye düşünüyorum. Birleşen bir dal var aralarında. Müzik dinlerken yazanlar kadar; sinema izleyip esin kaynağını geliştirenler çok aramızda. Sanatın gelişme sürecinde artık fotoğrafın da adı var, müziğin olduğu gibi. - Bakın şimdi şu sayacağım şeylerin/ Okulu yok : Hüseyin Peker: Bunun birazına içgüdü aracılığıyla yol alıyoruz. Örneğin sevmenin okulu yok, bir içgüdüden kaynak alıyor. Ağlamanın, yazmada parlayan esin hareketinin... İnanmanın, peşinde gitmenin, esiri olmanın, karşı taraflara duyduğumuz bağların, onunla yürüme konusunda inandırıcılığımızın, belki de birbirimize yarattığımız şiddetin okulu yok hep. Her şey okulda olup bitmiyor, bazı şeylerimize içgüdülerimizle karar veriyoruz. Bunu sınıfı da yok, hatta karnesi de..


Yazdıkları pek çok ödülle taçlandırılmış Faruk Duman'ın uzun yıllar devam eden editörlüğü yanında, öyküyle başlayan, deneme ve çocuk kitaplarıyla süren yazma serüveni, yakın zamanda çıkan Sus Barbatus! (Hep Kitap, Kasım 2018) adlı altıncı romanıyla perçinlenirken çok yönlü, üretken yazar kimliğiyse palazlanıyor. Duman, yarattığı biçim, biçem, izlek, kurgu ile kanatlandırıp ince işçilikle dokuduğu diliyle metinlerinde ayrıksılığı pekişen bir yazar. Onun bu meşakkatli yolculuğunu, Aksisanat okurları için anlamaya, anlatmaya çalıştık.


Victor Hugo' nun ölümsüz eseri Sefiller'in önemli karakteri Jean Val Jean. Sarı kimlik nedeniyle bir köpeğin samanlık barınağında bile kendisine yer bulamıyor. Hugo, içerisinde yaşadığımız çağda bile görülebilen deforme toplum ve devletin rehabilite ve yeniden kazanabilme konusundaki eksik ve yanlış yönetimlerini o zamanlardan bildiriyor bize. Günümüzde bir cezaevini müdürü, o bölgenin belediye başkanı ile mahkum başına 1000 tl üzerinden çevre mezarlıklardaki otları yolmak için anlaşır. Fakat mahkumlara bu ücretin yalnızca beşte birini ödemektedirler. Ve yine bir cezaevinde, üstelik Avrupa Birliği uyum sürecinde geliştirilen model cezaevinde devlet, mahkumlara katıldığı her kurs için para ödemektedir. Fakat tahliye sırasında atılan imzalar arasında söz konusu parayı aldıklarına dair makbuzlar da vardır. Mahkumlar bunu asla fark etmezler. Burada Hugo'nun dolaylı olarak sorduğu soruyu yineliyorum.


Kısa bir süre önce İthaki Yayınlarından çıkan Hissiz Kumpanya Volkan Yalçın'ın ilk yapıtı. Yalçın'ı uzun bir süredir yayınlamaya devam ettiği fanzini Void Zine'dan tanıyoruz. 1990 doğumlu olan yazar, üretken, üretme disiplinine son derece sadık kalan ayrıksı kalemlerden biri. Uzun öykülerinden oluşan ilk kitabını yayınlaması sevindirdi beni. Öncelikle kitabın teknik yönüne değinmek istiyorum. Ayla Duru Karadağ ve Burak Albayrak özenli çalışmalarıyla iyi iş çıkarmış. Kitabın kapak tasarımında ise Hamdi Akçay minimalist bir tutumla yeteneğini özgürce konuşturmuş.


İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nü bitiren Bilge Karasu Edebiyat ile felsefeyi ustalıkla harmanlayarak başarılı bir denge içinde kaynaştırmıştır. Bilge Postmodernist anlayışı en iyi işleyen yazarlarımızdandır. Kendine özgü bir dil anlayışı geliştirerek bir çok Türk edebiyatçısını derinden etkilemiştir. Türk öykü ve romancılığına yeni bir soluk getirmiştir. Yazınsal tür ve biçimleri reddeden bir anlayışı benimsemiştir. Öyle ki, son dönemlerinde yazdıklarına metin diyerek, türlerden uzak durduğunu belirten yazarın öyküleri kapalı ve zor metinler olarak nitelenir. Kendini kolaylıkla ele vermeyen derinlikli bir biçimi tercih eden ustanın edebi kişiliğine geçmeden önce postmodern akımın genel olarak ne olduğuna bir bakalım. Türk edebiyatında postmodern öykü ya da roman denince akla ilk gelen isimlerdendir. Postmodern akımı felsefe ile birleştirmiş ve Nietzsche tadında eserler ortaya çıkarmıştır. Bağlı olduğu akım dolayısıyla bilinç akışı, üst kurmaca ve metinler arasılık gibi teknikler kullanmıştır. En önemli eseri Gece adlı öykü kitabı gösterilir. Eserlerinde bireyi işlemiştir. Bireyin bilinçaltını, bireyin sorumluluklarını ele almıştır. Günlük hayatın rutinlerine ve rutinlerin açmazlarına yer vermiştir. İşlediği konular inanç ya da inançsızlık, sevgi, dostluk, tutku, yalnızlık, korku ve ölümdür. Bu kavramları işlerken başarılı bir birey toplum ilişkisi kurmuştur. Bireyin iç dünyasının irdelendiği, bunalımlarının, toplumla çatışmasının işlendiği öykülerinde özgün anlatımıyla bir biçim ustasıdır. Tam bir dil ustasıdır. Öz Türkçe kelimeleri özenle kullanır, gerekirse kendi kelimelerini oluşturur. Düşüncelerini yazıya olduğu gibi aktarmada ustadır. Türkçe felsefe yapabilen ve okuru zorlayan bir yanı vardır. Varoluşçu felsefede Türk edebiyatının en önemli temsicilerindendir. Yaptığı tasvirler herkes için değil, kendisi ve öykü roman kahramanları içindir. Bu bakımdan da aslında hiçliği tasvir edebilen bilge bir yazardır. Türkçe'yi esnetebildiği kadar esnetmiştir. Okuru da zorlayabildiği kadar zorlamıştır. Her öyküsüne kendisinden bir şey katan bu sebeple de gerçek özgünlüğü gerçek taklit edilemezliğe ulaşan bir yazardır. Onun eserlerini anlamak için net bir felsefe ve edebiyat bilgisi gerekir. Bilge Karasu yazdıkları üzerine kafa yorulması gereken ve ciddi anlamda anlaşılması zor olan bir yazardır. Sevilen birkaç yapıtına bir göz atalım. Ölüm Vardı (1963) adlı kitabında bir araya gelir. Bu kitabı kuran öyküler, zaman-mekansal ya da atmosferik bir bütünlüğün parçaları olarak da okunabilir. betimlenmesine yönelik bir edebi deneme niteliğindedir. Karasu, bu ilk yapıtında bundan sonraki diğer yapıtları boyunca izleyeceği yolun taşlarını döşer. Merkezde Karasu edebiyatının sorunsalları durur bu ilk kitapta: İnsanlar arasındaki sevgi, yalnızlık, kıskançlık duyguları. döneminde yaşayan iki keşişin, Andronikos ve İoakim'in, inanç- inançsızlık, oluşur Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı. Akşamını, Karasu'nun masallar dönemi olarak adlandırabileceğimiz dönemi izler. Göçmüş Kediler Bahçesinde toplanan modern masalların her biri, insan ilişkilerinin bir biçimi üzerine odaklanır. Sözgelimi, yiyenin hiç yalan söyleyemediği çiçekleri arayan bir bilgini anlatan Alsemender masalı. Bu masal hakikat-yalan ikiliği karşında kişinin edinebileceği tutumları ve bu tutumların sonuçlarını öyküler. Yine bir başka masal, Usta Beni Öldürsene! de Karasu usta-çırak ilişkisini ve bu ilişkiden doğan sevgi, gelenek, gelecek ve yaşam kurma hallerini anlatır. Bu masal, Barış Pirhasan'ın aynı adlı filminin de çekirdeğini oluşturmuştur. Karasu Gecede metne yepyeni bir ses ve ritim kazandırır. Karasu'nun Türkçe tutkusu; yapıtlarının diline sanki bir tat, koku, bir ses ve doku aşılar. Karasu'nunki akıl yürütmeye ya da felsefe yapmaya çabalamayan, duyulara da seslenen yoğun bir dildir. Okur sürekli kendini bir şiir diliyle karşı karşıyaymış gibi hisseder. Bu dil, sözcükleri ve cümleleri işler sanki. Gereksiz bir cümle ya da bir sözcük hiç yoktur. Tek bir sözcük bile fazla değildir. Duyumsaldır. Yalnızca akıl yürütmeye ya da felsefe yapmaya çabalamayan, duyulara da seslenen bir dil... Gecede sözgelimi, Hangi ayna kendimizi gösterecek bize? Sürekli bir yürüyüş içinde gibiyiz, bir lunaparkın eciş bücüş görüntü veren aynaları gibi, der. Burada belittiği gibi eserleri, kendimizi 'doğru düzgün' görebilmek ve inceleyebilmek için bakılması gereken ayna niteliğindedir. Bilge Karasu için söyleyeceklerimizi temelde toparlarsak; yazılarında en çok 'felsefe' taşıdığı halde felsefeyi edebiyatına taşıtmayan, yazılarında dengeye büyük önem veren Türk edebiyatının büyük ustasıdır. Onun edebiyat dünyasına girmek, derinlikler ve zenginlikler ülkesinde heyecanlı bir yolculuğa çıkmak demektir. Yolculuğun sonunda bir ruh eğitiminden geçmiş gibi birçok yaşam sırrının anahtarını da elimize alırız.


Şiir öznellik içinde yaratılır. Bu öznellik başka özneler için de anlam ifade ederse ürettikleriniz başka öznelere dokunursa kendiliğinden toplumsallaşır. Ama toplumsal olma kaygısı ile yola çıkılıp öznellik daha baştan öldürülürse ortaya politik bir şiir çıkar. Politik şiirlerin ne kadar sanat olduğu çok tartışmalıdır. Çünkü o şiirlerde sanatsal kaygılardan çok konu ve konuya bakış açısı öne çıkar. Sanatın toplumu değiştirmek, toplumun acılarına çare bulmak amacı taşıyan bir etkinlik olduğunu düşünmüyorum. Sanat sadece sorunlara işaret edebilir. Öğüt vermez ve çözüm sunmaz. Çözümlemek felsefenin, çözüm bulmak bilimin, onu uygulamak ise siyasetin işidir. Öğüt veren, reçete sunan sanat eserlerinden her zaman uzak durdum. Sanatın yaratacağı aydınlanma siyaset üstüdür. Sanat kalıcı olmasını da buna borçludur. Bugün toplumsal olduğu söylenen şiirlerin genellikle politik şiirler olduğu söylenebilir. Bu şiirlerde bir dünya görüşünün önerildiği ve hayata ideolojik gözlüklerle bakıldığı kolayca görülebilir. Politik şairlere göre, ortada bir acı varsa bunun nedeni kesinlikle karşı tarafın ideolojisidir ve ancak kendi ideolojisi iktidar olduğunda bu acı bitecektir. Çünkü kendi ideolojisine sonsuzca güvenir, ideolojisinin tartışılmasına bile izin vermez. Ona göre ideolojisi iktidar olduğunda bir yeryüzü cenneti ortaya çıkacaktır. Oysa hangi türden olursa olsun ideolojik göz her zaman kördür. Acı sadece acıdır ve bu bireysel yaşanır, bireysel ifade edilir. Acı karşısında siyasi-ideolojik bir bakış açısına değil insani bir bakış açısına ihtiyacımız vardır. Toplumsal olayım derken politikleşen şairler kadar, şiir ile felsefe yaptığını iddia eden şairlerin durumunu da sorgulamak gerektiğini düşünüyorum. Bugünlerde sık sık duyduğumuz felsefi şiir adlandırılması da sorunludur bence. Şiirin felsefeye yakınlığı vardır elbet, ama şiir ile felsefe yapılamaz. Felsefe okumak istediğimde Platon, Descartes, Spinoza, Kant, Nietzsche, Kuçuradi gibi filozofların kitaplarını okurum, şiir okumak aklıma gelmez. Şiire toplumsal, politik, felsefi bir misyon yüklemek şiiri şiir olmaktan uzaklaştırır. Zaten şiirin felsefi bir yönü vardır, doğru; fakat bu anlamda özel olarak benimsenmiş felsefi bir çaba şiiri öldürür. Felsefe yapmak isteyen felsefe kitabı yazabilir, ama şiirle felsefe yapılamayacağını bilmelidir. Felsefi şiir yazmakla övünen şairlerin şiirle felsefe yapmanın bir artı değil, bir kusur olduğunu gözden kaçırdıklarını düşünüyorum. Varsayalım ki bu şairler gerçekten felsefi bir şiir yazıyor. Peki, bunlar felsefenin çözümleyemediği hangi sorunu şiirleriyle çözümlemişlerdir? Felsefeyi yıllardır açmaza sürükleyen felsefi konuların şairlerimiz tarafından bir şiirle çözülüyor olması hız ideolojisine uygun bir örnektir. Felsefi şiir ya da toplumsal şiir yazmanın değil, sadece şiiryazmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Ben bunu yapmaya çalışıyorum. Şiir yazmak dışında hiçbir iddiam da yok. Şiirin evinden ayrılmamakta da ısrarlıyım. Şiirin evinden bir kez olsun ayrılanın da dönüş yolunu bulabileceğinden emin değilim. Bazı şairlerin yaratıcı yazarlık ya da okuma atölyeleri gibi çeşitli adlar altında para karşılığında ders verdiğine tanık oluyoruz. Bu adlar altında yapılan çalışmaların şiir yazmaya ne ölçüde katkısı olabilir acaba? Bu nokta da hayli tartışmalıdır. Üstelik bunu yapanlar kendilerini toplumcu olarak gören şairler. Atölyelerde meta üretilir, para kazanılır. O yüzden şiiri meta olarak görenler atölyelerde şiir öğretir ya da şiir öğretisi satar. Para karşılığında şairlik ya da yazarlık öğretmek toplumculuk mudur? Yazarlık ya da şairlik para ile ders alınarak öğrenilebilecek bir şey midir? Bu atölyelerin edebiyat dünyamıza kazandırdığı bir tane yazar-şair gösterebilir misiniz? Bu noktayı daha fazla irdelemek bizi konudan uzaklaştıracağı için bu sorular üzerine düşünmeyi okuyucuya bırakıyorum. Birey, birey olmaktan çıkıp kitle bireyi olursa kendi kişiliğini kaybeder. Kitle bireyi duygu ve düşüncelerini bağlı olduğu kitleden telkin ve bulaşım sonucu alır. Artık kendisi olmaktan çıkar, telkinle aldığı direktifleri gerçekleştirir. Bağımsızlığını kaybedip bir otomata dönüşür. Freud, kitle bireylerinde vicdani ve insani sorumluğun giderek azaldığını söyler(2017, s. 30). Bu yüzden kitle bireyi olmuş bir sanatçınınvicdanlı olabileceğine inanmıyorum. Kitle bireyi olmuş bir sanatçının büyük eserler üretebileceğine de inanmıyorum. Çünkü bağımsızlığını kaybettiği için düşünsel başarısı da azalacaktır. Kitle örgütleri, sanatçının ruhunu öldürüp onu bir otomata dönüştürerek ondan kendi ideolojileri yararına eserler üretmesini beklemektedir. Kitlenin gönlüne göre şiir yazmaya hiç niyetim yok. Öznellik özellikle sol kesimde küçük görülmüş, suçlanmıştır. İkinci Yeni şairlerine öznel oldukları ve toplumsal konulara uzak durdukları eleştirisi yöneltilmiştir. Hatta dönemin baskıcı şartlarından korktukları için toplumsal konulara uzak durdukları iddia edilmiştir. Oysa İkinci Yeni şairlerinin bize en büyük mirası politik konuların şiirde nasıl işleneceğidir. Onlar gerek kendilerinden önceki gerekse dönemlerindeki şairler gibi kuru politik şiirler yazmamışlardır. Bu tutum korktuklarından dolayı değil, sanatsal kaygıları şiirin temel meselesi saymalarından kaynaklanmıştır. O dönemde hem sağ hem de sol kesimin ilah olmuş şairleri vardı. Bunlar -iki kesimde de- büyüklüklerini siyasi fikirlerine uygun olarak yazdıkları şiirlerine borçluydular. Okuyucular bu şairleri edebi yollarla değil;oy verdiği partiden, okuduğu siyasi gazete ve dergiden, mahalledeki siyasi abilerden ya da miting alanlarından tanıyordu. Yani genellikle bu şairlerle tanışmak edebi bir zeminde değil, siyasi kanallardan oluyordu. O yüzden bu şairler hem sağda hem solda baştacı edilmiş, yüceltilmiştir. Acaba bu şairlerin şiirleri gerçekten şiir olma niteliğine ne kadar sahiptirler? Onların basit diye küçümsedikleri Garip şiirinden tek farkları politik soslu olmalarıydı. Hiçbir derinlikleri yoktu. Hem sağda hem solda abartılan bu şairlerin isimlerini ısrarla vermemem okuyucunun gözünden kaçmamıştır. Vermiyorum; çünkü benim buradaki amacım isimler değil, şiir olanla şiir olmayanı birbirinden ayırt etmenin önemini belirtmek, kitle şairi olmak ile şair olmak arasındaki farkı vurgulamaktır. Hem sağın hem de solun ilahlaştırdığı kitle şairleri o dönemde politik fikirlerinden ve politik şiirlerinden dolayı ilahlaştılar, ama günümüze politik olmayan şiirleriyle kaldılar. Ve geleceğe kalacaksalar da bunu politik olmayan şiirlerine borçlu olduklarını düşünüyorum. İkinci Yeni şairleri şiiri politikadan uzaklaştırmıştır. Evet, toplumsal konuları da işlemişler; ama öznel bir açıdan. Yani olması gerektiği gibi. Korkmamışlardır, hatta o dönemin toplumsal kabul edilen şairlerinin bile kullanmaya cesaret etmediği kelimeleri üstelik politika yapmadan kullanmışlardır. Dileyen Turgut Uyar'ın Yokuş Yola şiirine bakabilir. Artık yazılacak toplumsal şiir İkinci Yeni'nin aşağısında olmamak zorundadır. Seviye çizilmiştir. Ama bu miras kendisinden sonraki kuşakların çoğu şairi tarafından (1970 2000 arası)heba edilmiştir. İkinci Yeni'nin çıkmazlarını, yanlışlarını görmüşler; ama ne olumlu taraflarını fark edebilmişler ne de o seviyeyi aşmışlardır. İkinci Yeni'den sonra gelen şairlerin büyük kısmı bu seviyenin altında ve bağlı oldukları kitlenin gönlüne göre şiirler yazmışlardır. İkinci Yeni'den sonra Yorulan bir şiirin ayak değiştirmesi ancak 2000'li yıllardan sonra olmuştur. Oysa bu değişimin doğal olarak İkinci Yeni'den sonra gelen kuşaklar tarafından gerçekleştirilmesi beklenirdi. Ama bu değişimi 2000'den sonra yazan genç şairlere borçluyuz. İkinci Yeni'nin eleştirisi çok yapılmıştır. Bu eleştiriler sayesinde İkinci Yeni'nin yanlışları ve çıkmazları ortaya çıkmıştır. Bu da onları takip eden şairlerin işini kolaylaştırdı. Ancak toplumcu gerçekçi şairlerin eleştirisi günümüzde dahi neredeyse hiç yapılmamıştır. Çünkü hiç kimse bu şairlerin geniş siyasi takipçilerini karşısına almak istemiyor. Toplumcu gerçekçi şiirin ilahlarına bugün bile kimse bir şey söyleme cesareti bulamamaktadır. Bu da toplumcu gerçekçi şairlerin şiirlerinin gelişmemesine, basit düzeyde kalmasına neden olmuştur. 1940'lı yıllarda yazılan toplumcu gerçekçi şiirlerin aynısı 1980'de, 1990'da tekrar edilmiştir. Politik okur istiyor diye tekrar 1940'lı yılların şiirine dönemeyiz. Toplumcu gerçekçi şiir temelde ideolojik bir şiirdir. Dünyaya politik gözle baktığı için kendini eleştirmesi, yanlışlarını görmesi de pek mümkün değil. Ben toplumcu gerçekçi şairleri ortaokul ve lise yıllarımda okudum, ondan sonra bir daha da elime almadım. Çocukluk yıllarımda şiiri sevmemi sağladılar, ama şiirimin gelişmesine katkıları olmamıştır. Beni etkileyen Cemal Süreya, Turgut Uyar, Ece Ayhan, Edip Cansever gibi İkinci Yeni şairleridir. İkinci Yeni ile şiirlerimde bir akrabalık vardır. Attila İlhan'ı diğer toplumcu gerçekçi şairlerden ayırmak gerekir. O farklı bir şiir yazmıştır ve toplumcu gerçekçi şiire yeni bir soluk getirmiştir. Bizim eleştirdiğimizi o da eleştirmiş, bu konuda çok yazı yazmıştır. Toplumculukta Siyasal Esnaflık yazısını örnek olarak verebiliriz. Toplumsal ile siyasalı karıştıranları, partisinin ortaya attığı sloganlardan siyasal metinler çıkaranları, ağalık edebiyatı moda diye ağaya veryansın edip köylüyü melekleştirenleri, toplumcu olmanın şartının proletaryanın gönlünü okşayacak slogan gibi dizeler yazmak oluğunu sananları eleştirir (2002, s. 216-218).


Derya Derya Yılmaz, Ankara'da doğdu, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Resim Bölümünü bitirdi. Öykü yayımlamayı sürdürürken Semih Gümüş'ün Notos bünyesinde Adatepe Taşmektep'te gerçekleştirdiği Yaratıcı Yazarlık Atölyesine katıldı. Daha çok öykü türü üzerinde yoğunlaşan, öykülerini ve yazılarını Cumhuriyet Kitap, Notos, Kitap-lık, Öykü Gazetesi, Gösteri, Yeni e, Lacivert dergileriyle, oggito. com, aksisanat. com sitelerinde yayımlayan, kişisel atölyesinde resim çalışmalarını aralıksız sürdüren yazar-ressam, öte yandan öğretmenlik de yapıyor. Antalya'da yaşayan, kentin mevsimlik Adalya Kültür Edebiyat Seçkisinin genel sanat yönetmenliğini ve aksisant. com sitesindeki köşeyi yürüten sanatçının bazı özel koleksiyonlarda resimleri de bulunuyor. Yılmaz, aynı zamanda yayımladığı hiçbiryerde (2015) adlı romanıyla tanınıyor. Derya Derya Yılmaz wasborn in Ankara, graduatedfromtheDepartment of PaintingTeaching, theFaculty of Education Gazi University. Whileshewaspublishing her stories, shealsoparticipated in thecoursecalled Creative Writer Workshop which Semih Gümüş carriedout in Adatepe Taşmektepwithinthescope of Notos. Thewriter-artist whomostlyfocuses on story, publishes her storiesandproses in Notos, Kitap-lık, Öykü Gazetesi, Gösteri, Yeni e, Lacivert magazinesand oggito. com and aksisanat. com web-sitesandruns her paintingstudiescontinuously in her private workshop alsoworks as an art teacher at a school.


Türk Edebiyatı'nda hafızalarda yer eden şairlerin ortak özelliklerinin en başında söyleyişteki güzelliğe önem vermeleri gelir. Usta şairler insanlığın ortak sorunlarını, kendi iç dünyalarını, ideolojilerini, duygularını dile getirirken, dilin inceliklerini kullanırlar. Ahmet Günbaş da Gölgesi Yaralı' da kendine özgü bir söyleyişle oluşturmuş şiirlerini. Şiirlerinde adeta tablo çizmiş sözcüklerle. Derin çağrışımlı imgeleriyle dilin olanaklarını genişleten yeni söylemler oluşturmuştur. Son derece duru bir Türkçeyle derin anlamlar yaratmayı kısa şiirleriyle başarmıştır. Gölgesi Yaralı , Ahmet Günbaş'ın Hayal Yayınları'ndan çıkardığı son kitabı. Şairin; Ömürlük, Aşktan-Şiirden ve Külbilgisi şeklinde adlandırdığı üçbölümden oluşan kitabı toplam 152 üçlükten oluşuyor. Kitabın genelinde yoğun bir lirizm hakim. Geçmişi ve geleceği arasında kalan, ölüm duygusunun kıskacında sıkışan bir özneye rastlanır. Bu durum kendini Ömürlük bölümünün ilk üçlüğünde ele verecektir.


A Şiir Evi'nde düzenlenen 'Bozkır Şiir Akşamları' etkinliğinde bu ay anılacak şair, Arkadaş Zekai Özger. 6 Nisan Cumartesi günü dokuzuncusu yapılacak etkinlikte, Arkadaş Z. Özger'den şiirleri, Ahmet Turan, Burak Sarı ve Murat Koçak okuyacak. Bestelenmiş şiirleri ile Grup Devinim de programda yer alacak. Türkiye'nin ilk şiir evi olan A Şiir Evi, Hatay Sokak 5/7 Kızılay, Ankara'da. Ücretsiz yapılan program, tüm edebiyat severlere açık. Etkinliğin saati: 18.18. 8 Ocak 1948 tarihinde Bursa'da doğdu, 5 Mayıs 1973 tarihinde Ankara'da hayatını kaybetti. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulunu bitirdi. Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda kurgucu olarak çalıştı. 12 Mart döneminde ağır baskı ve işkenceler gördü, beyin kanamasından yaşamını yitirdi. Şiirleri Forum, Soyut, Yansıma, Yeni Eylem ve Yordam gibi dergilerde yayımlandı. Arkadaş Z. Özger'in lirik bir dille yazılan şiirlerinde, ikinci yeni akımından esintiler vardır.


TÜYAP ve Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliği ile bu yıl 24.'sü düzenlenen İzmir Kitap Fuarı, 6 Nisan Cumartesi günü, her zaman olduğu gibi yine Kültürpark'ta kapılarını açıyor. 24. TÜYAP İzmir Kitap Fuarı'nın bu yılki onur konuğu değerli şair ve yazarımız Hidayet Karakuş. TÜYAP tarafından kendisi için hazırlanmış olan Türkçem Adresimdir adlı bir kitap Karakuş'a armağan olarak sunulacak. Fuar süresince düzenlenecek olan panel ve söyleşilerde Hidayet Karakuş'un hayatı, edebi yönü, eserleri ele alınacak ve kendi sesinden şiir dinletisi gerçekleştirilecek. 6-14 Nisan tarihleri arasında ziyaret edilebilecek olan Kitap Fuarı'na bu yıl 450 yayınevinin katılması bekleniyor. Pek çok kültür ve imza etkinliğinin de düzenleneceği fuarda;okurlar, hem yeni çıkan kitapları bir arada bulabilecek hem de sevdikleri şair ve yazarlarla tanışma olanağı elde edebilecekler. Bu etkinliklerden bazılarını sıralayacak olursak: PEN Türkiye tarafından görevlendirilerek bu yılın Dünya Şiir Günü Bildirisi'ni yazan Süreyya Berfe için bir ödül töreni gerçekleştirilecek. TÜYAP tarafından düzenlenen Nazım Hikmet ve Kadınlar konulu bir söyleşide Zeynep Oral konuşmacı. İnkılap Yayınları tarafından hazırlanan bir başka söyleşideyse Sinan Meydan Atatürk Etkisi hakkında konuşacak. Bilgi Yayınevi'nin düzenleyeceği Yunus Bekir Yurdakul'un yönetip sunumunu Hidayet Karakuş, Mavisel Yener, Şahin İzgüve Biray Üstüner'in yapacağı bir törendeyse, edebiyatımızın önemli isimlerinden Muzaffer İzgü anısına ikincisi düzenlenen II. Muzaffer İzgü Gülmece Öykü Ödül Törenigerçekleştirilecek. Ceyhun Atuf Kansu 100. Yaşında 7 şiiriyle İzmir Edebiyat Platformu tarafından düzenlenen bir şiir dinletisiyle anılacak. Etkinlik takvimi her zaman olduğu gibi, fuara girişte danışma masalarından elde edilebilir. Daha aydınlık güzel günlere umudu çoğaltan bol okurlu kitap günleri olsun.


İzmir Karşıyaka'da her hafta düzenlenen 'Veysel Çolak ile Şiir Atölyesi'nin bu haftaki konusu, 'sözcük'. 27. haftasına ulaşan programda, 6 Nisan Cumartesi günü sözcük, sözcük dağarcığı, sözcüğün işlevi ve sözcük sıklığı üzerinde durulacak. Haftanın kitabı ise George Thompson'dan 'Marksizm ve Şiir'. Karşıyaka Çarşı Kültür Merkezi'nde her hafta yapılan etkinlik, tüm edebiyat severlere açık ve ücretsiz. Bu haftaki program, 6 Nisan Cumartesi saat 14.00'te gerçekleştirilecek.


1997'den bu yana çeşitli dergi ve gazetelerde muhabir, editör, köşe yazarı olarak çalışan Pınar Öğünç'ün Aksi Gibi adlı ilk öykü kitabından sonra Beterotu adlı kitabı Nisan ayı içinde raflarda yerini alacak.


İzmir Kitap Fuarı; bu yılki onur konuğu Hidayet KARAKUŞ'un açılış konuşmasıyla başladı. Etkinlik ilk günden itibaren yüzlerce yayınevi şair, yazar ve okurun buluşmasına sahne oluyor. Fuarın gerçekleştirildiği Kültür park'ın kapısından girer girmez, danışma görevlilerinden edindiğim etkinlik takvimini şöyle bir inceledikten sonra daha önce planladığım gibi, değerli şair ve yayıncı Halim Yazıcı ve ekibi tarafından yayımlanan, severek takip ettiğim edebiyat dergisiCaz Kedisi standına yöneldim. Yolumun üzerinde Ankara'dan gelen Kurgu Yayınları sahibi ve yayıncısı, şair ve yazar Alaattin Topçu ve oğlu ile, Cemal Süreya Derneği standında Konya'dan gelen şair arkadaşım Ahmet Üresin ile ve Yazarlar Sendikası standında birbirinden değerli şair ve yazarlarımız Zübeyde Seven Turan, Dizdar Karaduman, Bülent Güldal, M. Mazhar Alphan ve Emine Çakır ile selamlaşıp tekrar görüşmek üzere onlardan ayrıldım. Sonunda Caz Kedisi'ne gelebildim. Derginin 17. sayısı daha ilk sayfasından yüzüme gülümserken, sevgili Hülya Deniz Ünal'ın 2013 yılında çıkarmış olduğu halde elimde olmayan Ağaçlar Kitabını görünce sevinçle sarıldım. Yazarlar Sendikası Başkanı sevgili arkadaşım Mehmet Mahzun Doğan ileŞiir Kalbimizde etkinliklerinin mimarı olan ve geçtiğimiz günlerde Kanguru Yayınlarından Ateşin Eli adlı yeni bir kitap çıkaran Metin Soydeveli şairimiz de oradaydı. Biz ayaküstü sohbet ederken değerli yazın dostumuz, usta gazeteci şair Oğuz Tümbaş da bize katıldı. Dil Derneğinin standında karşılaştığım sevgili Düriye Ayyıldız ve yazın ustası Bahri Karaduman ile selamlaşıp, İzmir Büyükşehir yeni Belediye Başkanımız sayın Tunç Soyer' in söyleşisine katılmak için birlikte konferans salonuna yöneldik. Salon hınca hınç dolmuştu. Bu durumda içeri giremeyen pek çok yazar ve sanatçı dostlarımızla konferansın daha büyük bir salonda yapılması gerektiğinde hemfikir olmuştuk. O sırada merdivenlerde, PEN Türkiye Yazarlar Kurulu tarafından bu yılın şairi olarak belirlenen ve 2019 yılı Dünya Şiir Günü Bildirisi'ni yayımlanan usta şair Süreyya Berfe göründü. Onun ödül töreninin yapılacağı salonda Tunç Soyer'in söyleşisi devam ettiğinden bir süre bekletildi. Ayakta durmakta oldukça zorlandığı gözlenen büyük şairimizin, kısa süren bir çözüm arayışı sonunda bir sandalye getirtilerek oturup dinlenmesi sağlandı. Değerli şair dostlarımız Oğuz Tümbaş, Selami Şimşek, Osman Akbaşak, Hülya Deniz Ünal ve M. Mahzun Doğan ile hemen oracıkta birkaç fotoğraf karesi aldık. Tunç Soyer'in konferansı devam ederken, sevgili Ahmet Günbaş'ın Hayal Yayınları'ndan yeni çıkan deneme kitabı ŞİİR ZAMAN İÇİNDEnin imza etkinliğini kaçırmak istemedik. Hayal Dergisi ile Ahmet Günbaş imzalı kitaplarımızı edinmiş, sevgili İlhan Soytürk şairimizle hep birlikte bir anı fotoğrafı çektirmeyi de ihmal etmemiştik. Bu koşuşturma içinde, fuar onur konuğu, çok değerli eğitmen şair ve yazarımız Hidayet Karakuş'un Kendi Sesinden Şiirlerini dinleyememenin burukluğunu yaşadım. Ama onun onuruna hazırlanan Türkçem Adresimdir kitabını edinebilmiştim. Ahmet Günbaş'ın imza etkinliğinden hemen sonra Süreyya Berfe için düzenlenen ödül törenine de yetiştik. PEN Türkiye Başkanı Zeynep Oral'ın yönettiği etkinlikte Haydar Ergülen, İsmail Mert Başat ve Asuman Susam'ın etkileyici konuşmaları, Süreyya Berfe'nin zaman zaman tatlı çıkışmalarıyla güzel bir etkinlik oldu. Hemen sonrasında yine Zeynep Oral'ın konuşmacı olduğu, TÜYAP tarafından düzenlenen Nazım Hikmet Kadınları konulu konferans vardı. Bu arada fuarın geçen yılki onur konuğu Sina Akyol da etkinliğe geldi ve çıkışta hep birlikte çay içip dinlenebileceğimiz bir yer bulamamanın şaşkınlığıyla fuar alanından ayrıldık. Basmane Garı'ndaki kıraathanede ancak içebildiğimiz çaylardan sonra yine görüşmek üzere vedalaştık. Fuarın serin ve yağışlı geçen bu ilk gününü,14 Nisan'a kadar daha ziyaret edilmesi gereken birçok yazarımız olduğunu bilerek noktaladık.


Hürriyet Kitap Sanat yazarları Doğan Hızlan, Selim İleri, A. Ömer Türkeş, Ömer Erdem, Yücel Kayıran, Haydar Ergülen, İhsan Yılmaz, Metin Celal ve Erkan Aktuğ'dan oluşan jüri, 2018'in en iyi 50 kitabını yılın son haftasında seçerek duyurdu. Listede ilk sırayı Latife Tekin'in 'Sürüklenme'si aldı. Sürüklenme, Haydar Ergülen'in yorumuyla, Latife Tekin'in ''yoksulların yeni bir biçim alan yoksulluğu gibi yeniden biçimlenmiş''diliyle kaleme alınmış bir yapıt. Can Yayınları tarafından yayımlanan kitap,192 sayfa ve Mart 2019'da 3. Baskısını yaptı. İkinci sırada Notos Kitapça yayımlanan ''Bedenlerin Göçü ''var. Yurri Herrera, çağdaş Meksika edebiyatına, daha önceki üç romanıyla derin bir soluk getirirken, Şubat 2018'de Bedenlerin Göçü ile okuyucuyla buluştu. Üçüncü sırada Ayfer Tunç, ''Aşıklar Delidir ya da Yazı Tura ''romanıyla yer almış. Seçkideki kitapları incelediğimizde, listede yalnız beş adet şiir kitabı olduğunu görüyoruz. 4 ciltten oluşan eserde öyküler ve şiirler yer alıyor. 2018 yılında çıkan şiir kitaplarına göz attığımızda, birbirinden iyi yapıtlara rastlıyoruz. Refik Durbaş'ın ''Şayeste''si, Zafer Şenocak'ın ''Kıyı ve Kabuklar''ı, Mehmet Can Doğan'ın Attila İlhan ödüllü ''Camekan''ı, Ruhi Su Şiir Ödüllü Betül Dünder imzalı ''Unutmanın Kısa Tarihi'', Arife Kalender'in ''Yağmur Sandım Kendimi''kitabı, Asuman Susam'ın ''Plasenta''sı, Gökçenur Ç.'nin ''Giderken Öpmeseydin Keşke''si, Duygu Kankaystın'ın ''Rağmen''i, ve daha nice güzel yapıtlar var okunulası. Şiirin okuyucusuna ihtiyacı olduğu kadar, şiire ihtiyaç duyan bir okuyucu kitlesi de olsaydı belki, şiir günümüzde toplumun'' ilk önce kurtarılacak'' listesinde yer alırdı. Ne yazık ki, çağımız şiirsellikten uzak artık. Dar ve gittikçe muhafazakarlaşan insanların cehalet ve saldırganlıklarından bunalan bir gökyüzü altında, kendimize ve bizim gibi ''öteki'' lere yaslanarak yaşıyoruz. Şiir gibi yaşamak sevdalısı olanların sayısı azaldıkça, şiirsellikle örülü bir dünya düşü, şimdilik ancak düşlerde kalmıştır. Yine de umutsuzluğa düşmeden, dizelere gömülü düşlere sahip çıkan şiir severlerin varlığına güvenerek, insana dair umudu yitirmeyerek okumaya ve yazmaya devam ediyoruz. Bir gün diliyorum ki, seçilecek ilk elli kitap arasında en az yirmi beş tanesi şiir kitabı olsun. Kadınların gülüşü ve duruşu şiir gibi olsun mesela. Çocuklar, bir şiirin doğuşu gibi doğsun. Sevgililer, şiir versin birbirine. En çok da babalar şiir yazsın kızlarına. Şairler, şiirin koridorlarında gezinirken, başlarından gökyüzü eksik olmasın. Yirmi dört yıldır içerde, dışarısını düşleyerek yazan şair İlhan Sami Çomak özgür bırakılsın artık. İnsanın gücünü ve aczini hafızasından ve geleceği yaratma azminden şekillendiren şiir emekçileri özgürce yazsın dizelerini.


H. T. A.: Şiir her ne kadar tek başınalık faaliyetlerinin zirvesi olsa da bir tayfa ile birlikte ifa edildiğinde yankısı, yansıması, etkisi ve enerjisi çarpan etkisi yaparak yükselir. Tek başınalık halinde vücuda getirilen şiir, okuyanı, etkileneni, tartışanı ve karşı çıkanı olmadıkça pek bir işe yaramaz. O yüzden edebiyat mahfillerinin ev civcivlileri şairlerin oluşturduklarıdır. Oradaki heyecan, coşku, adanmışlık ve çılgınlık, ticarette, siyasette, sporda, sanatta, savaşta, dövüşte; hiçbir yerde olamaz. O tutku ve ihtirasın ateşlediği dimağlar ortamları kırar geçirir ve şairlerin şiirleriyle birlikte anekdotları da oradan yayılır topluma. İşte o anekdotlar şiirin şehir efsanelerini oluşturur. Bakınız bütün önemli şairlerin böyle dilden dile dolaşan öyküleri, hadiseleri, anekdotları, efsaneleri vardır. Şairleri şair yapan; şiiri de şiir yapan biraz da budur ve bu söylencelerin çıkış yerleri şairlerin hiçbir kural ve kaide tanımadan kendi poetikalarını yaşamın yasaları gibi sundukları o barbar sofralarıdır. Yani kendileri gibi yaşayan diğer ediplerle bir araya geldikleri işret meclisleri... Bu meclislerin iç yapısını ve ruhunu anlamak şiiri anlamak kadar hatta bazen ondan da önemlidir. Kısacası bir şairin öyküsünü biraz da bu meclisler belirler. Kuşkusuz bu ilginç sosyal oluşumları anı türünde kaleme alan yazarlar da vardır ama ben narrativ bir formda ele aldım. Edebi alegoriler, mecazlar ve dolaylı anlatımlarla öyküleştirdim. Böylece hem bu mahfillerin iç yüzünü verdim hem de olayı biraz abartıp anlatımcı birer edebi ürün; yani öykü haline taşıdım. Sanırım böylece çekiciliği ve anlamı daha da kuvvetli oldu. Bunların hangisi bana daha yakındır?... Bir bakıma hepsi; Kadıköylü şairlerin barbar sofralarında ziyadesiyle bulunduğum ve ait olduğum için, Beyoğlu'nın hikayesi hep marjinal ve avangard olduğu için, taşradakiler en içli ve en samimi olanları oldukları için, gurbettekileri bambaşka türden bir yoksunluğu yansıttıkları için beni cezp eder. H. T. A.: Hazin ama bu gerçeği artık herkes biliyor ve kanıksandı. Şiir marketten kovuldu. Kitabevleri şiir bulundurmamak için ellerinden geleni yapıyorlar. Ama kitabımı dikkatli okuduğunuzda göreceksiniz ki akabinde öykü ve daha sonra roman da kovuldu. İronik ama kitabevleri edebi olan ürünleri değil bulundurmak, görmek bile istemiyorlar. Bunların yerine best-seller'lar, endüstriyel edebiyat ürünleri, kampanya romanları, siyasal maksatlı hormonlu yapıtlar, propaganda kitapları ve edebiyat dışındaki her şeyi tercih ediyorlar. Yemek kitapları, seyahat kitapları, yoga kitapları, kişisel gelişim kitapları, gazeteci kitapları, tür edebiyatı ve daha akla hayale gelmeyen her şey. Bundan incinmek yerine edebiyatın yatak değiştirdiğini kabullenmek gerekiyor. Gerçek edebiyat artık kitabevlerinde bulunamıyor. Bundan yüksünmemek lazım; kültürümüzün fetret devrinde belki bu şekil daha anlamlı ve onurlandırıcı... Sadece edebiyatın aktığı yeni yatakları daha iyi anlamaya çabalamak gerekiyor. H. T. A.: Şairlerin Barbar Sofraları zaten büyük oranda bu işlevsellik için yazıldı. Bizde edebiyat sosyolojisine dair yapıt çok fazla yazılmaz. Hele narrativ olanı hiç. Bu kitabı gelecekte okuyacaklar bir devrin edebi mahfillerini tüm naiflik ve samimiyetleri ile göreceklerdir. Buradan çıkarsamalarda bulunabileceklerdir. Tıpkı şimdi bizlerin Fikret Adil'lerden filan çıkarsamalarda bulunduğumuz gibi. H. T. A.: Kadıköy ve yakın çevresi ile birlikte Beyoğlu benim temel yaşam alanlarım. En iyi bildiğim yerleri bu ülkenin... Orada hangi taşın neden nerede olduğunu bile bilirim. İyi bir edebi performans için bu düzeyde bildiğiniz bir parkurda koşmalısınız. Yoksa eseriniz başarısız olur. H. T. A.: İltifatınız için teşekkür ederim. Ama iyi bir yazarın yazdıklarında görünenlerden daha önemli olan görünmeyenlerdir. İyi bir et yemeğinin et kokmaması gerektiği gibi iyi bir edebiyat yapıtının da edebiyat kokmaması gerekir. Buna yazınsal ustalık denir. Ben bu alanda yetkinleşmeye çok önem veririm. Mesela kırk yaşıma kadar Aziz Nesin, Rıfat Ilgaz, Orhan Kemal gibi basit yazan yazarların neden bu kadar önemsendiğini anlayamazdım. Şimdi o sadeliğin ve akıcılığın ve okuru sörf yapar gibi hissettirmeden temalar üzerinde gezdirmenin ne kadar önemli ve zor bir şey olduğunu biliyor ve bunun nedenlerini anlayabiliyorum. O yüzden de yazarken en çok bu görünmeyenlere önem veriyorum. Örneğin tema geçişleri, tümceler arası liyezonlar, ses uyumları, söyleyiş rengi, bölgesel üslupları esere yedirirken anlaşılır olmaktan kopmamak, klişelerden kaçmak, sofistike gözükme sevdasından uzak durmak, okura bilgiçlik yapmamak vesaire vesaire vesaire... Tarzıma yakın yazar şudur diyemem size; çünkü ben edebiyatın pek çok alanında farklı üslupçuluklarla at koştururum; ama bu yazınsal ustalıkları benden çok daha iyi beceren pek çok yazar var. Kuşkusuz bunlar yerli. Çünkü ben edebiyatın anadilde yapılabilen bir şey olduğuna inanırım. Çeviri edebiyata fazla hürmet etmem. Daha doğrusu çeviri edebiyat, edebiyat değildir; başka bir şeydir. Yararlıdır ama edebiyat değildir. Şimdi ben ana dilimde sözünü ettiğiniz tarzda edebiyat yapan büyük ustaları saymaya kalkacak olursam size kısa bir edebiyat tarihi kitabı sunmam gerekir. Ben onların yanında bir hiçim.


2018 Altın Defne Edebiyat Ödülü'nün sahibi Hüseyin Ferhad oldu. Bu ödül çerçevesinde düzenlenen sempozyumda sunulan bildirilerin Faris Kuseyri tarafından bir araya getirilmesiyle oluşturulan 410 sayfalık Hüseyin Ferhad Kitabı da Hatay Büyükşehir Belediyesi tarafından edebiyatseverlere ücretsiz olarak dağıtıldı. Kitap; Ahmet Telli, Gülseli İnal, Haydar Ergülen, Salih Bolat, Hasan Ali Toptaş gibi değerli yazarların bildirilerinden oluşuyor. Hüseyin Ferhad hakkında yazılmış çeşitli yazılar, şairin kendi seçtiği şiirler, tam bir bibliyografya ve şairle yapılmış güncel bir söyleşi ile de zenginleşiyor. Kişisel albümünden seçilen fotoğraflar da okura bir sürpriz niteliğinde. Şair Faris Kuseyri, kitabın sunuş bölümünde böyle bir bütünü ortaya koymanın hem derviş, seyyah ve kalb ülkesini arayan Hüseyin Ferhad'a, hem de kadim şehir Antakya'ya bir hak teslimi olduğunu, şairle ilgili böyle bir kitaba imza atmanın da kendisinin ödülü olduğunu ifade ediyor. l954'de Hassa'da doğdu. Gazi Eğitim Enstitüsü Matematik Bölümü'nü bitirdi. Film-Radyo-Televizyon ile Eğitim Merkezi'nde radyo program yazarı ve yönetici olarak çalıştı. Ticaretle uğraştı, matematik öğretmenliği yaptı. İzmir'de yaşıyor. Şiirleri İngilizce, Fransızca, Almanca başta olmak üzere pek çok dile çevrildi. Ve Yürüdük Ateşlerin İçinden'le1984 Yaşar Nabi Nayır Şiir Ödülü'ne, Söyle Gölgen de Gitsin'le 1994 Yunus Nadi Şiir Ödülü'ne, Hazer İçin Birkaç Sarı Gül'le de 2001 Altın Portakal Şiir Ödülü'ne layık görüldü. Hüseyin Ferhad Kitabı onun dünyasını keşfetmek isteyenlere eksiksize yakın bir yol haritası sunuyor. Hüseyin Ferhad, kitaptaki söyleşisinde Her şair bir geleneğe doğar, bir töreler ve törenler silsilesine. Kendinin kılar onları. Sonra döker eteğindeki taşları. Merak böceğim, harf cinlerim uzaklara, eski zamanlara sürüklediler beni. Steplere, tundralara, s/imge bahçelerine. diyor. Farklı coğrafyalara, şamanlığa dair sezgisel bilince, tarihle ele ele vermiş mitler atlasına yaslanan özgün bir şiir dünyası Ferhad'ınki. Ne kadar kulaç atılsa tamamlanmayan bir umman seyahati gibi onu okumak. Hüseyin Ferhad Kitabı'nın en çarpıcı başlıklarından biri Kendi Seçtikleriyle Hüseyin Ferhad Şiirleri bölümü. Seçilenler arasında şairin çok bilinen Metafizik, Uçurumlar Dolambacı I-II, Zala, Hayal Ülkesinin Keşfi IX, Kufe'de Bir Hüseyni Akşam, Ama Gel de Anlat gibi şiirler var. Seçkinin sonuna bir de şairin kendi el yazısıyla Ben, Geronimo şiiri eklenmiş. Hüseyin Ferhad şüphesiz ki yaşayan en kıymetli şairlerimizden. Şairle tanışmayı geciktirmemek, daha önce tanışma şansını yakaladıysak daha derinine inmek, onu bir de diğer ustaların kaleminden okumak için Hüseyin Ferhad Kitabı temel bir başvuru kaynağı. Özenli baskısıyla da dikkat çeken eser, Hatay Büyükşehir Belediyesi'nin kültür hizmeti olarak okura sunuluyor. başka bir deltanın içinde, yanında, çevresinde addetmek nafiledir. Bu bakımdan Kılıç İpekte Sınanır Türk şiirine bir armağandır. Taklit edilemeyecek kadar nevi şahsına münhasır, okurunu cezbeden Şaman sözüdür de denebilir. Hüseyin Ferhad Şiiri şimdiye kadar yazılmış şiirden farklıdır. Ne Garip Akımı ne İkinci yeni ne de Toplumcu Gerçekçi ekollere aittir. Ne de Batı şiirinin bir replikasıdır. Hiç bir şiirsel söylemin, hiçbir şair-i Azam'ın tilmizi olmayan Ferhat: Yeni'yi denemektedir. Yeni; önce imajinasyon olarak oluşur ve o ana dek düşünülmüş olandan çok farklıdır. Yeni bir estetik üslup kurumlaşmış iletişimle ters orantılıdır. Şairdeki üst- şifreleme onun idrak zamanını kavramamıza yol açar. Efsanelerden, tanrıçalardan, masallardan, mitolojiden, söylencelerden inen heroik tat, masalsı güç ve cesur kalem kullanışın beyaz kağıtta ölümsüzleşmesi, duyumların evrenselleşerek ortak belleğe yeni katkılarda bulunması ve sonsuz düş gücü dönemeçleri hepsi birden Hüseyin Ferhad'ın şiirsel dilidir. Hüseyin Ferhad: Şövalye. Gelenekte olmayana gelenek eklemek şuaranın işi olmak gerekirse, zannımca ilk iş Hüseyin Ferhad'a 'şövalye' nişanı vermek olmalı. Öneri benden. Gerçekleştirmesi kimden derseniz, herhalde devletten değil, çölden, çadırdan, Yörükten, Abdaldan, kabileden, boydan, soydan ve yoldaşlardan derim. Tengriye yakın, çoğun bir yaya, bazen atlı, şövalye dediğimize göre süvari demek yakışır, bir Hüseyin, ki adını taşıdığı şehidin gözyaşlarını izler gibi adım adım değil, damla damla, sergüzeşt desem maceraya sayılır, yolculuk desem seferi olduğu sanılır, belki seyr-i süluk kavramıyla bir nebze olsun anlaşılır onun menzil-i maksudu. O bir 'hakikat yolcusu' bence ve elbette 'batıni' olanın içsel arayışıyla sürüyor yolu. Hüseyin Ferhad'la arkadaşlığımız, diyebilirim ki en az Hititlere kadar uzanır. Dikkatle bakıldığında avucundaki yara izi görülebilir. Onu şiirleriyle tanımayanlar ta Cengiz Han'ın yanında genç bir savaşçıyken salladığı kılıç sapından kaldığını sanır. Oysa o bir şaman şairdir, kayalardan mavi yağmurlar sağmaktan avuçları yara olmuştur. Hataylıdır ama kendini Adanalı olarak görür. Olsun, görsün. Değil mi ki Zala şiirini yazmıştır bir ceylan derisine ve yavuklusuna okumuştur. Şimdi kendimce Ferhad'ın şiirinin dokusuna, gözeneklerine girmeye, onu anlamaya çalışacağım. Bunu yaparken de, elbette duygusallığın tehditlerini nesnelliğin kalkanıyla def etmeye çalışacağım. Çünkü bilinir ki ak koyun ile kara koyunun hemen belli olduğu şey şiirdir. Derken, Hüseyin Ferhad'ı, açılış konuşmasını yapmak üzere kürsüye davet ettiler. Sözlerine, Şu an rüyada gibiyim, diye başladı Hüseyin Ferhad. Ardından da, kendi adının John Cornford'la, Zin'le, Sultan Galiyev'le, Lebid'le, Ehmede Xani'yle, Yulug Tigin'le, Puşkin'le ve İmrü'l Kays'la anılacaksa bir anlam ifade edeceğini belirterek, cahiliye dönemi Arap edebiyatının önde gelen yedi şairinden biri olan ve Arap edebiyatına doğa temasıyla birlikte kafiye yeniliklerini de getiren İmrü'l Kays hakkında bazı bilgiler verdi. Sonra, alkışlar eşliğinde, uzun boylu biri çıktı kürsüye. O da, asıl adı Adi ya da Muleyka ya da Hunduç olan İmrü'l Kays'ın çocukluğunu Kinde kabilesine reislik yapan babası Hucr'un sarayında geçirdiğini, bir kız için yazdığı aşk şiiri yüzünden babasının onu kabileden kovduğunu, sonra bin pişman olup geri çağırdığını, ama çok geçmeden Kays'ın yeniden çöllere kaçtığını, sonra orada serseri bir grubun başına geçip kendini sadece müziğe, içkiye ve şiire verdiğini, babası öldürülünce öç almak için kabile savaşlarına katıldığını, bir süre sonra yapayalnız kalıp Teyma emirine sığındığını, emirin onu Bizans imparatoruna gönderdiğini, sonra İmrü'l Kays'ın bir rivayete göre hanedandan bir kadına aşık olduğunu, bu yüzden Ankara civarına sürgün edildiğini, sonra armağan olarak peşinden kendisine zehirli bir gömlek gönderildiğini ve bu gömleği giyince de bir çeşit deri hastalığına yakalanıp acılar içinde öldüğünü anlattı. Vasiyeti üzerine İmrü'l Kays, Ankara yakınlarındaki Asip dağına gömülmüştür, dedi ardından da. Güney Rüzgarı Yayınları, Antakya, Şubat 2019, 410 s.


12-19-26 Nisan'da Kaan H. Ökten'le Nietzsche Atölyesi Atölye Libro'da.


Mustafa Özel: Sansür bilimsel, felsefi ve sanatsal alanlarda yüzyıllar boyu olmuştur.


Trump AVM, Nisan ayında otizmli çocukların eserlerinden oluşan 'Masumiyetin Umudu Resim Sergisi'ne ev sahipliği yapıyor. Küratörlüğünü Kenan Bahadır Derre'nin üstlendiği sergi, 1-30 Nisan 2019 tarihleri arasında gezilebilecek. Otizmli ve olağan gelişim gösteren çocuklar, sergi için Mart ayında ressamlar Genco Gülen ve Levent Morgök eşliğinde resim atölyelerine katıldılar. Sanatın iyileştirici gücünü arkasına alan 'Masumiyetin Umudu Sergisi Resim Atölyesi'çalışmaları sonucunda ortaya çıkan resimler, 'Masumiyetin Umudu' adlı sergide görücüye çıkıyor. Otizm Güçlü Aile Derneği ve Trump AVM iş birliği ile organize edilen sergi, İstanbul Mecidiyeköy'deki Trump Alışveriş Merkezi B3 katında bulunan Trump Art Gallery'de ziyaret edilebilecek. Sergide satışa sunulacak eserlerden elde edilen gelirin tamamı, kısa vadede açılması planlanan Aile Danışma ve Eğitim Merkezine kaynak sağlamak amacıyla Otizm Güçlü Aile Derneğine bağışlanacak.


Dünyanın ilk üniversitesi ve tapınağı kabul edilen Şanlıurfa Harran'daki Göbeklitepe'nin dünyaya tanıtımı için harekete geçildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2019'u Göbeklitepe Yılı ilan etti. Türkiye'nin yurt dışında kapsamlı bir şekilde tanıtılmasına yönelik çalışmalar yürüten Yunus Emre Enstitüsü, Göbeklitepe yılı kapsamında Göbeklitepe: İnsan ve Hayat ana temasıyla tüm dünyada Türkiye Haftaları düzenliyor. Türkiye ile diğer ülkeler arasındaki dostluk ve kültürel bağların pekişmesi amacıyla 2009 yılından bu yana dünyanın dört bir yanında etkinlikler gerçekleştiriyor. Ankara merkezli Yunus Emre Enstitüsü tarafından dünyanın farklı noktalarında yıl boyunca düzenlenecek Türkiye Haftaları'nın ilki Romanya'da 3-7 Nisan 2019 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Ülkemizin farklı özelliklerinin tanıtılmasının amaçlandığı Türkiye Haftası ile farklı mekan, ses ve renkler ile dünyada bir Türkiye etkisi oluşturulması hedefleniyor. Türkiye Haftası, Romanya'da Göbeklitepe Konferansı ile başladı. Şanlıurfa Müze Müdürü ve Göbeklitepe Kazı Heyeti Başkanı Celal Uludağ'ın Romanya Milli Kütüphanesinde gerçekleştirdiği açılış konferansında; Göbeklitepe'nin tarihsel süreci, dünya tarihi açısından önemi ve bölgede yürütülen çalışmalar ile ilgili bilgiler aktarıldı. Konferansa Türkiye Cumhuriyeti Bükreş Büyükelçisi Füsun Aramaz başta olmak üzere akademisyen, arkeoloji bölümü öğrencileri, müzeciler ve seçkin davetlilerden oluşan çok sayıda seçkin misafir katıldı. Göbeklitepe'nin anlatıldığı konferansın ardından kazı alanı ve anıtların detaylı resimlerinden oluşan bir fotoğraf sergisi açıldı. Etkinlikler, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, T. C. Bükreş Büyükelçiliği, Türk İş Adamları Derneği, Romanya Kültür Bakanlığı, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı gibi kurum ve kuruluşların destekleriyle yapılıyor.


Biliyor musun seni en çok kaleydeskopa benzetiyorum. Her bakışta hüznün çeşitlendiği bir hüzün kaleydeskopu. Bunu nerden mi çıkarıyorum? Tabi ki şiirlerinden. Bir şairi okumak onun şiirlerini okumaktır diyor Raşit Çavaş senin için.


Kapsamlı eleştirileri ile tanıdığım Taylan Kara'nın Poe'nun Kuzgunu adlı romanını büyük bir merakla okumaya başladım. Edgar Allen Poe'nin iki şiirinden yola çıkılarak yazılan bu kurguda bir cinayat üzerinden insan ve toplum ilişkisinin sosyal ve psikolojik boyutlarına vurgu yapılmış.


İstanbul doğumlu Neslihan Önderoğlu, kırklı yaşlarından sonra yazdığı öykü, roman ve çocuk kitaplarıyla üretkenliği ve çalışkanlığıyla dikkatleri üzerine çekmiştir. Edebiyata verdiği eserlerin niteliğiyle adından da sık sık söz ettirmiştir. Yazarın Notos Kitap tarafından Mevsim Normalleri, Filler ve Balıklar, Geri Dön Hayat ve Burada Öyle Biri Yok yayımlandı. Can Yayınları tarafından Yeryüzü Yorgunları ve İçeri Girmez miydiniz? roman ve öykü kitabı; Günışığı Kitaplığı tarafından Bana Sesini Bırak, Mutsuz Palyaçolar Örgütü, ON8 Kitap tarafından da Ay Dolandı ve Tuhaf Şeyler Oluyor Bay Tarantino kitapları yayımlandı. 2013 Haldun Taner Öykü ödülüne değer görülen kitabı İçeri Girmez miydiniz? yazarın aynı zamanda Tarık Dursun K. Öykü yarışmasında ödül aldığı bir öyküdür. Öykülerinde farklı hayatları, farklı insanları bir araya getiriyor. Yalın ve çarpıcı anlatımına insanların günlük yaşamlarını, onların yükünü, aldıkları yaraları ve kabuklarını dahil ediyor. İnsanların sıkıntılarını dert edinen, sorgulayan yazar, İçeri Girmez miydiniz?'de insanı kapının eşiğinde yani gitmek ve kalmak arasında bırakıyor. Gitmelerin hüzün, ayrılık yaratacağı belki de mutluluğa yol açacağı ikileminde bıraktıran öykülerin yolu o ince çizgide birleşiyor. Yani hayatın kendisinde. İçeri Girmez Miydiniz? kitabından sonra yazdığı ikinci öykü kitabı olan Mevsim Normalleri birbirinden farklı 21 öyküden oluşuyor. Mekan detaylarına fazla yer verilmeyen kitapta kısa öykü teknikleri kullanılıyor. Düşünme imkanı veren boşluklarla devam eden öyküler, gündelik hayat ve sıradan insanlara dair yapılan metaforlarla derinleşen katmanlı dil sayesinde okuruna ulaşıyor. Öykülerinde cinsellik, kadın ve beden konularına değinmekten çekinmeyen yazar, toplumsal birikimleri olan bedeni, cinsiyetin karşısında ele alıyor. Öyküdeki verimliğinden sonra romana Yeryüzü Yorgunları kitabıyla adım atıyor. Dildeki hassasiyeti, fazla kelime kullanmama titizliğini gösteren yazar az kelimeyle meselesini anlatabilmeyi, üsluptaki derinliği dildeki disiplinle sağlıyor. Aşkı, sevgiyi, evliliği, bir çatı altına sığınan insanların evlilik döngülerini, şiddeti, doğadan kopuşu ve sonunda bitap düşen insan ruhunun manevi anlamdaki yorgunluklarını anlatıyor. Uzun yıllar süren ve artık birbirinden kopan insanların evliliklerine olan bakış açısı hem geçmiş hem de geleceğin aile yapısına ayna tutuyor. Tek bir taraftan bakmadan bireyi ilgilendiren sorunların aslında toplumu da kapsadığını gösteriyor bize. Sadece bu an ya da günlük bir mevzu gibi algılanmaması gereken olayları öteye taşıyor. Karakterler, mekanlar, aile içi ilişkiler, birçok şeyin merkezidir aslında. Mutlu evlilik yoktur mutlu birey vardır. demek gibi bir şey sanırım. Aile üzerinden masaya yatırılan sıkıntıları dert edinen yazar geçmişi gelecekten ayrı tutmuyor.


İzmir Kitap Fuarı, kitapseverlere 24. kez kapılarını araladı. TÜYAP ve Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliği ile Kültürpark'ta düzenlenen fuar boyunca pek çok şair ve yazar imza günleri yapıyor. Ünlü şair Şükrü Erbaş, 13-14 Nisan 13.00-17.00 saatleri arasında Kırmızı Kedi Yayınevi standında kitaplarını imzalayacak. Şair, 22 Nisan Cuma 16.00-19.00 arasında fuarda yine okurlarıyla buluşacak. 23 Nisan Cumartesi15.30-16.30 arasında sanatçı Metin Karausta ile birlikte şiir ve türkü dinletisi düzenleyecek. Erbaş, Kültürpark Konferans Salonu-1'de yapılacak Aşığız Can Bulur Söz Ağzımızdabaşlıklı dinleti öncesi ve sonrasında da Kırmızı Kedi standında kitaplarını imzalayacak. Usta şair, 13 Nisan Cumartesi saat 20.30'da da İnsanın Acısını İnsan Alır başlığıyla şiir dinletisi düzenleyecek. Şarkılarıyla Mertcan Titiz'in eşlik edeceği dinleti, İzmir Konak-Kemeraltı'ndaki Bonema Cafe&Bar'da yapılacak. 14 Nisan'a kadar ziyaret edilebilecek olan fuar, bu yıl yaklaşık 450 yayınevini ağırlıyor.


Kuruluşunun 50. yılında Dostlar Tiyatrosu; tek kişilik oyunların ustası 60. Sanat yılını kutlayan Genco Erkal'ın hem uyarladığı hem yönettiği hem de rol aldığı yeni oyunu Merhabayı ENKA Oditoryum sahnesine taşıyor. İlk kez geçtiğimiz eylül ayında New York'ta sergilenen müzikli oyun Merhaba, Genco Erkal'ın Benim yazarlarım dediği Aziz Nesin, Bertolt Brecht, Can Yücel, Nazım Hikmet ve William Shakespeare'in yapıtlarından oluşuyor. Müzikli bir gösteri olan Merhabada Fazıl Say, Kurt Weill, Yiğit Özatalay, Arif Erkin ve Selim Atakan'ın besteleri, piyano ve basklarnet eşliğinde seslendiriliyor. Sahne tasarımını Cihan Aşar'ın, giysi tasarımını Özlem Kaya'nın, ışık tasarımını Hakan Özipek'in yaptığı oyunun müzik yönetimini ve düzenlemesini ise Yiğit Özatalay üstleniyor. Yıllar öncesinden seyirciye seslenen yazarlar; dünyanın ve ülkemizin halleri üzerine kimi zaman güldürücü, hüzünlü ve öfkeli gözlemleriyle yaşadığımız karanlık günlere ve geleceğimize ışık tutuyorlar. Genco Erkal oyununu, üzerimizdeki karamsarlığı atmamız için bir ümit aşısı olarak sahneye taşıyor.


Ters Kule, Portekiz'in Sintra bölgesinde yer alan 27 metre derinliğinde bir kuyudur. Aslında bir nevi ters kuledir. Ters Kule'de bulunan sarmal merdiven hermetik geleneğe özgü olan ölüm/ yeniden doğuşu temel alarak yapılmış. Kulede yukarıdan aşağıya doğru iniliyor. 139 basamak bulunmakla birlikte sarmal merdivende 9 adet platform varlığını korurken çeşitli kaynaklara göre cennetin ve cehennemin dokuz katı böylece temsil edildiği rivayet edilir. Ters Kule, 21 yaşındayken müebbet hapis alan ve geçtiğimiz sene yaşamını yitiren yazar Murat Saat'in yayımlanan ikinci öykü kitabının adıdır aynı zamanda. Dedalus'tan çıkan kitap Kırmızı ve Mavi Defter olarak ikiye bölüme ayrılır. Sanki, Daha, Demincek, Yoktum başlıklarının altında öyküler toplanmıştır. Ana başlıklar kitabın son cümlesi olarak da çıkar karşımıza. Bir sarmal döngü gibi içsel bir yolculuğa ilerleyen öyküleriyle toprağın derinliklerini veya ışığın büyüsünü keşfetmek için derini daha da en derini işaret ediyor Murat Saat. Bu gösterme biçimini mantıksal olarak değil tam tersi zihinsel/ sezgisel şekilde yapıyor. İnsanın içine, ruhunun benliklerine dönüyor. Kuleyi, kuyuyu, hatta kuyunun dibini gösteriyor. Kimi zaman derinliklere inen kimi zaman da ışığı görmek isteyen insan zihni, yukarı baktığında ışıklar içinde aşağı baktığında ise diptedir. Öykülerinde zaman, kule ve kuyu imgeleri ömrünün yarısını geçirdiği hücre gerçekliğinden dolayı oldukça hissedilmektedir. Hapishane hücresinde geçirdiği yılların etkisiyle dönüp dönüp yine kendisine bakar ve yüzünü/bireyselliğini zaman ile sorgular. Bitmek bilmeyen zamana ettiği tanıklık azalan/çoğalan biçimde hücrelerine kadar dağılır. Geçirdiği zamanı yok sayar ve boşluğun içerisindeki sonsuzluğa inanır. Ütopik anlamda zaman kavramı ona göre hiçlik duygusunu oluşturur. Bu duyguyla renkleri, yüzünü ve nesneleri zamanın içerisine dağıtır, eritir.


Şair trajiktir. Uzun süredir bu cümle meşgul ediyor zihnimi. Yaşamdan yana biri olarak bu trajediden beslenip, sanatsal yaratılarını ortaya koysalar bile kırılganlıklarına yenik düşen müntehir şairler canlanıyor gözümde. İntihar her zaman psikiyatri biliminin ilgi alanlarından biri olmuştur. Depresyonlar, kayıplar, ümitsizlik duygusuyla yaşanılan birçok his intiharın dinamikleri arasında sayılabilir. Oysa sanatçıların intiharlarının -psikolojik rahatsızlıkları da yadsımadan- sıradan kişilerin intiharlarından daha farklı, daha karmaşık nedenlere bağlı olduğu düşünülebilir. Yaşadığı çağın bütün sancısını içinde hisseden sanatçı toplumdaki kırılmaya da en fazla maruz kalan olacaktır. İkinci Dünya Savaşı sonrası girdikleri bunalımla yaşamlarının ucundan kendini boşluğa bırakanlar geliyor kalemimin ucuna.


Çağdaş Bulgar edebiyatının usta kalemlerinden GeorgiGospodinov, 2019 İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali'nde yer alacak. Minotor ve Hüzün: Doğal Roman ve Hüznün Fiziği Romanlarının Yazarıyla Buluşma adı altında okurları ile buluşacak olan Gospodinov, romanlarındaki ögeleri ayrıntılı bir şekilde anlatacak. Moderatörlüğünü Ertuğ Uçar'ın yapacağı etkinlik, 19 Nisan Cuma günü Yapı Kredi Bomontiada'da gerçekleştirilecek. Yazarın Türkiye'de Metis tarafından yayımlanan kitaplarından pasajların da okunacağı etkinlikte mitoloji, mimari, nostalji ve doğalcılık akımı sınırlarında dolaşılacak. İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali'nin 18 22 Nisan tarihleri arasında Dalgakıran Edebiyat teması ile gerçekleşecek programı belli oldu. Bu yıl on birincisi düzenlenen İTEF'te bu yıl, 20 yazar, 15 edebiyat profesyoneli, moderatörler, çizer ve çevirmenler ile birlikte söyleşiler, etkinlikler, atölyeler, konserler ve edebiyat partileri düzenlenecek.


EpicFair Müzik Festivali, 20 Nisan'da 4. kez, İzmir Kültürpark'ta düzenlenecek. 2016 yılında ilki gerçekleşen EpicFair, 4. senesinde, iki ayrı mekandaki 3 ayrı sahnesi ile daha kapsamlı bir festivale dönüşüyor. Yurt dışı ve yurt içinden önemli isimlerin gün boyu sürecek canlı performansları ve aktivitelerinin yer alacağı organizasyonun bu yıl, 3 bin 500 müzik severi ağırlaması bekleniyor. Etkinliği, ajans Publikogerçekleştiriyor. Kendine Has ana sponsorluğundayapılan festivalde RedBull Music, kendi sahnesi ile yer alıyor. Festivalin diğer destekçileri Art Israel ve InstitutFrançaisTurquie. Festivalin yurt dışından konukları; Afro-funk'ın yükselen ismi Togo kökenli Fransız grup Vaudou Game, Londra'nın dünya müzik sahnesine son armağanı, elektronik post-punk grubu HMLTD, İsrailli psych-rock grubu OuzoBazooka, yine İsrail'den elektronik üçlüsü Shame On Us, Disco HalalLabel çatısı altında çalışan elektronik müzik prodüktörü Naduve ve Birleşik Devletler doğumlu, müzisyen, prodüktörAlek Lee. Festivale katılan yerli isimler ise şöyle: Kült progressiverock grubu Nekropsi, Şamanistik bir ayini andıran performanslarında tekno ve folk'u bir araya getiren İnsanlar, geçtiğimiz sene Montreux Jazz festivalinden en iyi çıkış yapan grup ödülü ile dönen elektronik üçlüsü Islandman, 2018'in en dikkat çekici albümlerinden birine imza atan Gözyaşı Çetesi, ülkenin yükselen synth pop akımında kendine has bir yer edinen Brek, yerli sahnenin özgün stile sahip ikilisi Hedonutopia, 2005'ten bu yana dijital müzik blog'u ile farklı projelerde yer alan Undomundo. Bu arada festivalin a ş tasarımı, önde gelen illüstratörler arasında yer alan Kaan Bağcı'ya ait.


Mercan Dede Secret Tribe Feat. Jehan Barbur etkinliği Borusan Müzik Evi'nde gerçekleşecek. Secret Tribe projesinde bu defa Jehan Barbur'u konuk ediyor. Yayımladığı albüm çalışmaları, gerçekleştirdiği işbirlikleri ve çok yönlü sanatçı kimliğiyle dinleyicilerin kalbinde taht kuran Jehan Barbur ve Mercan Dede bu konserde dinleyicilerine çok özel bir gece yaşatacak.


İzmir'de Nisan demek; baharın tüm coşkusuyla, Kültürpark'ın yemyeşil dokusu arasında cıvıl cıvıl insan seslerinin kuş sesleriyle karışması, çiçek çiçek dolaşan çocuklarla kitap kokulu aydınlık günler demek. Bu yıl bir türlü göz açtırmayan yağmurla neredeyse soğuk bir havada gerçekleşen kitap fuarı, her şeye rağmen gökkuşağı gibi sarıp sarmaladı herkesi. İzmir ve çevre illerden gelen ziyaretçiler -alım gücünü zorlasa da- yeme içmeden önce gelen kültür açlığıyla, mümkün olduğunca kitap baharı coşkusuna katılmaya çalışıyorlardı. 6 Nisan'da başlayan kitap fuarı 14 Nisan'a kadar bu coşkuyla sürdü. 24. TÜYAP Kitap Fuarı tarafından bu yılın yazarı olarak seçilen onur konuğu Hidayet Karakuş'un açılış konuşmasıyla başlayan fuar; söyleşiler, paneller, imza günleri ile şair-yazar ve okur buluşmalarına sahne oldu. Ekonomik sıkıntının etkilerinin fiyatlara büyük ölçüde yansımasına karşın, kitap fuarına gösterilen ilgi, ülkemizin aydınlanmaya gereksinime bir yanıt gibiydi. Fuara katılımın yüksek olduğu halde, çoğu ziyaretçinin kitap indiriminden yararlanabilmek için son iki günü beklediği gözlendi. Bu yıl önceki yıllardan farklı olarak, fuar girişinde eylem yapan yok denecek kadar azdı. Her görüşten insanın birbirini ötekileştirmeden, daha iyimser ve barışcıl bir yaklaşım sergilemesi, seçim sonuçlarının etkisiyle de olacak ki huzurlu bir hava estirmişti. Bu yıl 24'üncüsü düzenlenen kitap fuarına katılan yayınevlerinden Bilgi Yayınevi standı önünde, fuarın onur yazarı Hidayet Karakuş'un imza günlerinde yine uzun kuyruklar oluştu. Tekin Yayınevi'nde İzmirli yazar dostlarımız Hüseyin Yurttaş ile Eşiktekiler adlı çok başarılı romanından hemen sonra Hamdüsena Sokağı Kadınları adlı bir kitap daha çıkaran sevgili Gönül Çatalcalı, Hayal Yayınları'nda, Karşıyaka Belediyesi Şiir Atölyesi'nde eğitmenliğini sürdüren eleştirmen şair ve yazarımız Veysel Çolak'ın Kalbim Taraf Tutuyor adlı yeni şiir kitabının, Ahmet Günbaş'ın Şiirzaman İçinde adlı deneme kitabının imza etkinlikleri vardı. Top Yayıncılık'ta Yunus Bekir Yurdakul, Ahmet Günbaş ve Eşref Karadağ çocuk öykü ve şiir kitaplarını okurlarıyla buluşturdu. Yapı Kredi ve İş Bankası Yayınları, Türk Dil Kurumu, Dil Derneği, Ozan Yayıncılık, Metis Yayınları, Etki Dize, Cemal Süreya Derneği Yayını Üvercinka, Caz Kedisi, Yazarlar Sendikası, ÇYDD gibi dernek ve kuruluşlarla Kırmızı Kedi, Kanguru Yayınları, Temren, Şiirden her yıl olduğu gibi yine fuar alanımızdaydı. Mühür Yayınları Mustafa Fırat ve seçkin yazar kadrosuyla en çok ziyaret ettiğimiz stantların başında geliyordu. Yeni kitabı Söze derince Dokunuş ile şair ve yazarımız Seval Arslan, Nasrettin Hoca Aramızda adlı yeni bir mizah kitabıyla Ahmet Zeki Yeşil de Mühür Yayınları'nda imzası olan yazarlarımızdandı. Cem Seyhun Ünbay, İlker İşgören ve daha birçok şair ve yazarımızla Mühür, yine gözde yayınevlerimizdendi. Öteki Yayınevi'nde; Hayal Divan kitabıyla Nisa Leyla, Bütün Zenciler Beyaz Güler adlı ilk kitabıyla Sedat Gülmez ve Koray Feyiz yazarlarımız imzalarda bulundu. Adana'dan Yaşam Sanat Dergisi sahibi ve sanat yönetmeni dostlarımız Duran Aydın Sonra Sesin Reyhan ile Fethiye' den Emine Çakır Parantez Yollar ile Dizdar Karaduman da Şiirlerin Söylediği adlı Günce Yayınları'ndan çıkan yeni kitaplarıyla Yazarlar Sendikası'nda okurlarıyla buluştu. Dil Derneği'nde Günışığı Düşünceler ile Selçuk Oğuz da yeni kitabıyla biz sevenlerini mutlandırdı. Fuarın son günü olan 14 Nisan'da en son, Yüksel Pazarkaya yönetiminde değerli yazarlarımız Bahri Karaduman, Eftal Sevinçli, Hülya Deniz Ünal ve Oğuz Tümbaş, bu yılki onur yazarı Hidayet Karakuş şiirleri üzerine bir söyleşide bulundular. Uğur Dündar, Mine Söğüt, İlber Ortaylı, Tunç Soyer gibi değerli isimlerin sevenleriyle buluştuğu 24. TÜYAP İzmir Kitap Fuarı bu kez, ara sıra yüzünü gösteren güneşle, çiseleyen yağmurlu bir günde, seneye daha çok kitapla aydınlanma sevincini yaşayarak, güzel bir baharı daha karşılamak umuduyla sonlandı.


Emel Koşar: Sesin yüksekliği, şiddeti ve tınısı onu diğer seslerden ayırır. Seslerin birlikteliğinin ve sürekliliğinin meydana getirdiği ritim şiirin temelinde yer alır. Her şeyin, dünyanın dönüşünün, yıldızların hareketlerinin, kalp atışının ritmi -kendine özgü musikisi- var. Divan şiiri de ses ve musiki üzerine kurulu. Işığın Nefesi'nde sadece Fuzuli ve Şeyh Galib'in değil Yahya Kemal, Ahmed Haşim, Baudelaire'in de yakaladıkları sesi kendi süzgecimden geçirerek okura yeniden duyurmayı hedefledim. Sesin Limanları'ndaki dört unsurun kuşatıcılığı ve kainatı simgeleyen gücü Işığın Nefesi'nde yine dört bölümle devam ediyor. Çünkü ses ve ışık, kainatı aydınlatmakta ve nefesiyle hepimizi sarmakta. E. K.: Işığın Nefesi'ni bir kadının çığlığı olarak tanımlayabilirim. Geçmişten bugüne kadınlık hallerinin sesi. Efsanevi kadınların mitsel, tarihsel ve güncel yansımaları. Portreler'de Hera, Kybele, Apollon, Metis, Simurg, Şaman gibi Yunan ve Türk mitolojisinin, Anadolu kültürünün beni etkileyen şahıslarının ve sembollerinin sesini bugüne taşırken kendi süzgecimden geçirdim. İskenderiyeli Hypatia'nın trajedisi günümüzde de devam ediyor. Hypatia'nın sadece ismi, yaşı, mesleği, yaşadığı coğrafya değişiyor. Sessiz ve uysal olması beklenen kadının hayatı sorgulamasının ve erkeklere karşı çıkmasının sonuçları olumsuz oluyor. Saçlarından sürüklenerek, işkence yapılarak acımasız bir şekilde öldürülen Hypatia hala bilimin ve sanatın ışığını yansıtan bir kaynak, mücevher. Kız Kulesi'nin hüzünlü hikayesi ve Fikriye'nin trajedisi de şiirlerimi zenginleştirirken başkalaşarak farklı bir şekle büründü. Balkonda ise ölümün soluğunu enselerinde hisseden çocuk-annelerin acısını balkona gömmeye çalıştım. Yazarak eksiltmeye çalıştığım acıları belki de çoğalttım. Üstü örtünenlerin ve görmezden gelinenlerin nefesini şiirime taşıdım. Okur da bu kederli nefesin ritmine ortak olacak. Şiddete ve kadın cinayetlerine toplumun tepkisiz kalması hepimizi yaralıyor. Şiirlerim bu yaraların yansıması diyebilirim. Sezgi Kırıt işkence gören, tecavüze uğrayan ve cesedi kenara atılan kadınlardan biri. Bu coğrafyada erkek şiddetinin, zorbalığın, zalimliğin sınırı yok maalesef. Suçlular hafif cezalara çarptırılırken veya serbest dolaşırken sessiz kalarak bu tür suçlara hepimiz ortak oluyoruz. E. K.: Ahmet Haşim'in dediği gibi Sessiz bir şarkıdır şiirim. Rüya dokuyan bir nehir gibi akar şiirim. Hades'i hatırlatıyor şiirlerim. Hades insanlara rüyalar gönderir. Rüyalar yer altı dünyasından çıkarken iki kapıdan geçer. Boynuz kapıdan çıkanlar iyi rüyalar, fildişi kapıdan çıkanlar ise kötü rüyalardır. Şiirlerimi birer rüya metni gibi okuyabilirsiniz. E. K.: Makamlar'da hüzzam, rast, hicaz, kürdilihicazkar gibi Türk sanat müziği makamlarını o makama ait şarkılardan alıntı yaparak şiirleştirdim. Beni çocukluğuma götüren şarkıların ritmini lirik şiirlerimde yakaladığımı ve o melodileri okura ilettiğimi düşünüyorum. Daha önce Attila İlhan da makam şiirleri yazmıştı. Türk sanat müziğinin geçmişi yansıtan ince duyarlığının şiirdeki yansımalarına Attila İlhan gibi ortak oldum. Şiirlerimi bir tür lirik beste olarak gördüğümü daha önce yazmıştım. Müzik, şiiri düzyazıdan ayıran en önemli özellik. Şarkısız Zamanlar'da çöl rüzgarının bestesini yaparken ve yalnızlık kokan kelimelerin melodisini şiirleştirirken görüntüyle sesin örtüşmesine özen gösterdim. Sessiz Ağıtlar'da tarihin ve günümüzün karanlık sayfalarından süzülen hüzünlü hikayelerin bendeki intibaları şiirlerimi besledi. Yaşadıkları dönemde fark yaratan şahısların pencerelerinden hayata baktım. Onların ruhu ruhuma, sesi sesime eklendi, şiirimin ritmine karıştı. MSGSÜ'deki şiir odaklı derslerimde öğrencilerime şairlerin kendi seslerinden şiirler dinletiyorum. Şiirin nasıl okunması veya okunmaması gerektiğini öğrencilerimle tartışıyoruz. Yahya Kemal'in bu konuda yazdıklarını irdeliyoruz. Nazım Hikmet ve Attila İlhan'ın şiirlerini kendi seslerinden dinlemek büyük bir zevk. Behçet Necatigil, Orhan Veli Kanık ve Bedri Rahmi Eyüboğlu için aynı şeyi söyleyemeyeceğim. Benim şiirlerimi nasıl okuduğuma okur/dinleyici karar verecek. Bu konuda iddialı değilim. Yine de şiir kitabımı kendi sesimden şiirlerimin yer aldığı bir CD'yle birlikte yayımlayan Vedat Akdamar'a ve Sestanbul'un stüdyolarını bana açan Cemal Erdoğan'a teşekkür ederim.


International Assosication of Art 2011 yılında Meksika'da yapılan genel kuruluna Türkiye temsilcisi olarak katılan Türk sanatçı ve Ulusal Plastik Sanatlar Derneği Başkanı Bedri Baykam, toplantıda Leonardo Da Vinci'nin doğum günü olan 15 Nisan'ın Dünya Sanat Günü olarak kutlanmasını önermiştir. Bu öneriyle Leonardo Da Vinci'nin doğum günü olan 15 Nisan, tüm dünyada 2012'den beri Dünya Sanat Günü olarak kutlanıyor.


Önceki yıllardan farklı olarak bu yıl Dijital Dalgakıranlar adı altında, Keçi Edebiyat, İyi Kitap ve k24 gibi dijital mecraların da etkinliklerde yer alacağı festival, 20 Nisan Cumartesi saat 21:00'da Yapı Kredi bomontiada'da, Aslı Perker, Hakan Akdoğan, Tuna Kiremitçi gibi yazarların DJ kabininden okurlarına bu sefer müzik şöleni yaşatacağı bir konser de sunacak. Georgi Gospodinov, Ruth Ware, Paolo Peretti, Peter Stamm, Gabor T. Szanto, Luke Frostick gibi farklı ülkelerden yazarların yanı sıra Türkiye'den: Azra Kohen, Buket Uzuner, Burhan Sönmez, Defne Suman, Ertuğ Uçar, Fuat Sevimay, Mahir Ünsal, Murat Menteş, Sevinç Erbulak, Şebnem İşigüzel ve Yekta Kopan gibi pek çok yazar okurla buluşacak.


Nazan Kesal Yaralarım Aşktandır adlı tek kişilik oyunuyla, İran'ın güçlü kadın şairi Furuğ Ferruhzad'ı tiyatro sahnesine taşıyor. Yazar Şebnem İşigüzel'in kaleme aldığı ve Berfin Zenderlioğlu'nun yönettiği oyun, İran şiirinin isyankar sesi Ferruhzad'ın nefesini, tiyatro seyircisiyle buluşturuyor. Prodüksiyonunu Poyraz Yapım'ın üstlendiği oyunda anlatılan, aynı iklimde açıp solan hepimizin hikayesi; baskı altında yaşayanların, hep eksik bulunanların ve her şeye rağmen yaşamaya devam edip sözünü esirgemeyenlerin. Toprağa emanet edilmeyi bekleyen, ölüsüne bile tahammül edilemeyen, Furuğ Ferruhzad kendi arafında ömrünün şiirini yazacak ve aklınızdan çıkmayacak sözler fısıldamak üzere sahnede olacak. Furuğ hepimize cesaret vermeye, Kuş ölür, sen uçuşu hatırla demeye geliyor.


Bu yıl ilk kez ekranda açıklanan PowerTürk Müzik Ödülleri, 14 Nisan Pazar akşamı sahiplerini buldu. Mabel Matiz, 'En Güçlü Erkek Şarkıcı' , 'En Güçlü Klip' , 'En Güçlü Şarkı' ve 'En Güçlü Albüm' dallarında ödül alarak geceye damga vurdu. Törende ilk önce 'Sarmaşık' klibiyle En Güçlü Klip ödülünü alan Matiz, klibin yönetmeni Sinan Tuncay'a Beni ve şarkımı bu kadar iyi anladığın ve yansıttığın için çok teşekkür ederim. Diye hitap etti. Daha sonra klibi çektikleri Antalya'nın Döşemealtı ilçesindekilere teşekkürlerini iletti. Gecenin yıldızı olan Matiz, annesinden esinlenerek adını verdiği 'Maya' albümüyle En Güçlü Albüm Ödülünü aldıktan sonra, Bu albümün coğrafyasını Anadolu oluşturuyor. Bu yüzden köklerime ve Anadolu'ya sevgilerimi yolluyorum. dedi. En Güçlü Erkek Şarkıcı ve En Güçlü Şarkı Ödüllerini de alan başarılı sanatçı, Hissettiğim müziği yapmaktan çok mutluyum ve bunun bu şekilde karşılık bulup beğenilmesi beni çok mutlu ediyor. Herkese çok teşekkür ederim. ifadelerini kullandı. Yılın en dikkat çeken projeleri ve isimlerinin yarıştığı PowerTürk Müzik Ödülleri, Türkiye'de ilk defa özel bir programla sadece PowerTürk ekranlarında gerçekleştirildi. Gecede Türk Pop Müziği'nin en güçlü isimlerine toplam 9 kategoride ödül verildi. Sürprizlerle dolu PowerTürk Müzik Ödülleri'ne Ajda Pekkan, Nilüfer, Gülşen, Hadise, Mabel Matiz, Manga, Ufuk Beydemir, Yıldız Tilbe katılarak ödüllerini aldı.


Yazar, şair, senarist ve öğretmen Sabahattin Kudret Aksal adına düzenlenen 'Sabahattin Kudret Aksal Yazın Ödülü'nü kazananlar belli oldu. Selçuk Bütün, Eray Canberk, Mehmet Zaman Saçlıoğlu, Uğurtan Atakan ve Adil İzci'den oluşan kurul, 2019 yılında şiir dalında ödülü, kurduğu şiir yapısı, dil ve söyleyiş yalınlığı, poetik duruşu, düşünsel derinliği, doğaya ve doğal olana özel dikkati; bu değerlerin yanı sıra kuşağı içindeki konumu ve şiirimizi uluslararası düzeyde temsil becerisiyle, 'Giderken Öpmeseydin Keşke' yapıtıyla Gökçenur Ç.'ye, Seçiciler Kurulu Özel Ödülü'nün ise Sabahattin Kudret Aksal'ın yapıtlarını, yanı sıra dergi ve gazetelerde kalan yazı ve söyleşilerini, soruşturma yanıtlarını bilimsel yol ve yöntemlerle, özveri ve titizlikle yayına hazırlayan Dr. Arif Yılmaz'a verildi. Ödül töreni, Sabahattin Kudret Aksal'ın doğum günü olan 25 Nisan'da düzenlenecek.