Türkiye çağdaş sanatını destekleyen projeleriyle 10. yılını geride bırakan SAHA'nın Beyoğlu'nda sanatçı, küratör, yazar ve araştırmacılar için kurduğu SAHA Studio, dönem sonu sunumlarıyla 25 Mayıs 2022 günü kapılarını açıyor. Ekim 2021'den beri araştırma ve üretimlerini SAHA Studio'da yürüten sanatçılar Eser Epözdemir, Berat Işık, Ali Miharbi, İz Öztat ve TUNCA'nın desen, video, heykel ve yerleştirme gibi farklı mecralarda ürettikleri çalışmalarını 25-28 Mayıs tarihleri arasında her gün 12.00-19.00 saatlerinde ziyaret edebilirsiniz. Sanatçıların SAHA desteğiyle ürettikleri çalışmalarının bağlamı hakkında bilgi edinme imkanı sunan SAHA Studio Açık kapsamında bir dizi etkinlik de düzenleniyor. Sanatçı Gülsün Karamustafa, küratör Özge Ersoy ve SAHA direktörü küratör Çelenk Bafra'dan oluşan seçici kurulun SAHA Studio'nun geçmiş katılımcıları ve bağımsız küratörlerden öneri alarak davet ettiği beş sanatçı, SAHA Studio'da ürettikleri işlerin kavramsal ve sürece özgü detaylarını konuşma ve söyleşilerle paylaşıyor: Eser Epözdemir su ve zamanı ilişkilendirmeyi deneyen bir söyleşiye Serhan Ada'yı davet ediyor. İşlerinin gündeme getirdiği sosyopolitik ve hafızaya dair meselelere sinemaya özgü kavramlarla yaklaşan Berat Işık, Yekhan Pınarlıgil ile bu iki pratiğin ortak dili üzerinden sohbet ediyor. Ali Miharbi, sanatçı konuşmasında 2016'dan bu yana tuttuğu ve pandemi döneminde derlediği notlarla hazırladığı sanatçı kitabında geçen kavramları, stüdyoda ürettiği işe de değinerek anlatıyor. İz Öztat, Zişan'ın biyografi kurgusunun bir bölümü olarak ürettiği çalışmasında birlikte çalıştığı Ra ile süreci ve kolektif çalışma yöntemlerini paylaşırken, TUNCA ise Ezgi Bakçay ile bir performans eşliğinde yapacağı söyleşide, dinleyicileri kişisel ve toplumsal tarihin ütopya ve distopyaları arasında, günümüz arka planında bir geziye çıkarıyor. Katılımcılarına SAHA'nın yurtiçi ve yurtdışındaki ortaklıklarının katkısıyla diyalog, iş birliği ve birlikte öğrenme olanakları sunan SAHA Studio, davetli sanatçılara uzun süreli atölye ve ortak çalışma mekanı ile projeleri için araştırma ve eser üretim fonu sağlıyor; Türkiye'nin farklı kentlerinden görsel sanatçıların yanı sıra, yurtdışından yazar ve küratörlerin araştırmalarını İstanbul sanat ortamıyla etkileşim içinde geliştirmelerini destekliyor. Her gün 12.00-19.00 saatleri arasında ziyarete açık. 18.00-19.00 Performans ve söyleşi: TUNCA & Ezgi Bakçay, 3-2-1!


2004 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi bünyesinde kurulan Tiyatro Eylül Ateşi'nin 2021-2022 oyunlarından Neredeyse Kadın Elizabeth, 11 12 Ekim Pazartesi ve Salı günleri Tatavla Sahne'de oynuyor. Bu iki perdelik politik komedi oyunu ajandanıza not etmeyi unutmayın! Yönetmen Mehmet Arduç aynı zamanda oyuncular arasında da yer alıyor. Arduç'a Merve Aral, Nur Eyşan Uygun, Yasin Osman Ertürk ve Taha Enes Çaydavul eşlik ediyor. Elizabeth; Dario Fo'nun deyimiyle, bir ayna oyunudur. Kraliçe, Shakespeare'in kendisinin kararsız yönetimi ve baskıcı polis rejimi kurararak ülkeyi yönetmesiyle alay ettiğini, bunu da ünlü politik oyunu Hamletle ima ettiğini düşünür Kraliçe; bazen erkeklere hükmeden, onları yöneten, bazen de erkek egemen kültürü içinde bir kurban olarak kalmış bir kadındır. Oyun tarihi bir komedi ve politik bir dramdır. Oyunda yaşanan politik kavgalar, iktidar hırsı son derece güncel ve ülkemize yakındır. Yazar, güçlü politik mesajlarıyla seyirciyi güldürmeyi asla unutmazken Füsun Demirel'in çevirisi ile kendini bulmuştur. Sıradan bir kadının aşk, dostluk ve kardeş sevgisi ile feodal ve eril bir iktidar sahibi bir kraliçenin arasında ezilen ve deliren bir kadın Elizabeth.... Kendi isyancısına aşık ve iktidarın tek sahibi olmasına rağmen kedisini ataerkil kültürün, erkek egemen sistemin istediği kadın modeline uydurmak için her türlü acıya hazır. Aşığının onu beğenmesi için türlü güzellik işkencelerine katlanıyor. Tiyatroya ilgisi var fakat tiyatronun kendi iktidarını tehdit ettiğini ve Shakespeare'in metinlerinde kendisini hicvedip halkı isyana teşvik ettiğini düşündüğünden tiyatroya karşı savaş açıyor. Kraliçe, kimseye tam olarak güvenmemesine rağmen aşkı gözünü o kadar kör ediyor ki danışmanları, akrabaları onun arkasından türlü dolaplar çeviriyor ve bunun farkına varmıyor. Farkına vardığındaysa bunun bedelini yine halka ödetiyor. Taht kavgasından dolayı kız kardeşi Mary'yi öldürtüyor. Kardeşini alt ettiği için kendisiyle gurur duyuyor ama Mary'nin hayalini hayatı boyunca ensesinde hissediyor. Dostları olsun istiyor ama yanında çalışanların dostu mu hizmetlisi mi olduğu ile ilgili sürekli ikilem yaşıyor.


Sait Faik Abasıyanık anısına Darüşşafaka Cemiyeti ve Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları iş birliğiyle düzenlenen ve her yıl bir öykücüye verilen Sait Faik Abasıyanık Hikaye Armağanı'na başvurular başladı. Usta öykücü Sait Faik Abasıyanık'ın anısını yaşatmak amacıyla 69 yıldır düzenlenen Sait Faik Hikaye Armağanı, 2022 yılında öykü kitabı yayımlanan tüm yazarları bekliyor. Her yıl bir öykücüye verilen armağanın jürisi ise Doğan Hızlan Hilmi Yavuz, Nursel Duruel, Prof. Dr. Jale Parla, Beşir Özmen, Metin Celal ve Jale Özata Dirlikyapan'dan oluşuyor. 2022 yılında öyküsü yayımlanan yazarların başvuru yapacakları hikaye kitabından on (10) nüshayı, başvuru dilekçesini ve 69. Sait Faik Hikaye Yarışması Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Aydınlatma Metni'ni imzalayarak, 27 Şubat Pazartesi günü saat 17.00'ye kadar Darüşşafaka Cemiyeti'ne elden ya da posta yoluyla ulaştırması gerekiyor. Yarışmaya katılacak hikaye kitaplarının daha önce herhangi bir ödül almamış olması gerekirken, daha önce aynı armağanı kazanmış yazarlar yarışmaya katılamıyor. Öykü kitapları arasında ön değerlendirmeyi geçen 10 kitaplık kısa liste, 17 Nisan Pazartesi günü duyurulacak ve yarışmanın sonucu ise mayıs ayı içinde açıklanacak. Bugüne kadar Haldun Taner, Orhan Kemal, Necati Cumalı, Adalet Ağaoğlu, Ayşe Kulin, Selim İleri, Oya Baydar, Bilge Karasu, Mehmet Günsür gibi yazarların kazandığı Sait Faik Abasıyanık Hikaye Armağanı, geçen yıl Yok Yolcu adlı öykü kitabıyla Kamil Erdem'e verilmişti. 1955'te yazarın annesi Makbule Abasıyanık tarafından başlatılan Sait Faik Hikaye Armağanı, 1964'ten beri Darüşşafaka Cemiyeti tarafından sürdürülüyor. Dönemin ileri gelen edebiyat ustalarından oluşturulan jüri, o yıl içinde yazılmış en iyi hikaye kitabını seçerek Sait Faik Abasıyanık Hikaye Armağanını veriyor. Her yıl yazarın vefat yıl dönümü 11 Mayıs'ta verilen Sait Faik Hikaye Armağanı, 2012'den beri Darüşşafaka Cemiyeti ve Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları iş birliğiyle, edebiyat dünyasına soluk aldıran eserleri ödüllendiriyor.


Bu yıl 69'uncusu düzenlenen Sait Faik Hikaye Armağanı'nın jürisi, yaptığı titiz değerlendirme neticesinde yarışmaya başvuran 100 öykü kitabı arasından seçilen 10 kitaptan oluşan kısa listeyi açıkladı. Kitaplarının telif haklarını ve mal varlığını Darüşşafaka'ya bağışlayarak annesi veya babası hayatta olmayan, maddi olanakları yetersiz çocukların eğitimine destek veren, Türk hikayeciliğinin önde gelen yazarlarından Sait Faik Abasıyanık'ın anısına 1964 yılından bu yana düzenlenen Sait Faik Hikaye Armağanı'nın 69'uncusunun sahibinin belirlenmesi için geri sayım başladı. Bu yılki Armağan'ın sahibi ise jürinin kısa listeye giren kitaplara ilişkin değerlendirmesi neticesinde Sait Faik'in vefat yıl dönümü olan 11 Mayıs'ta açıklanacak.


Merhum Sakıp Sabancı'nın kariyerlerinin başındaki genç sanatçıları desteklemek amacıyla 1994 yılında başlattığı ve Sabancı Vakfı'nın devam ettirdiği Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri, 26'ncı defa sahipleriyle buluştu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim, Heykel ve Geleneksel Türk Sanatları bölümlerinden ilk üç derece ile mezun olan genç sanatçılara ödülleri Sabancı Müzesi'nde gerçekleştirilen törenle takdim edildi. Törende 9 başarılı öğrenciye toplam 240 Cumhuriyet Altını değerinde Türk Lirası ödül verildi. Sabancı Vakfı Genel Müdürü Nevgül Bilsel Safkan ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Handan İnci Elçi'nin ev sahipliğinde düzenlenen törene iş, sanat ve cemiyet hayatından Sabancı Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Nedim Bozfakıoğlu ve eşi Hale Bozfakıoğlu, Bora Gencer, Esin Özbek'in de aralarında bulunduğu isimler katıldı. Sakıp Sabancı Sanat Ödülü'ne layık görülen genç sanatçılar bu yıl kız öğrenciler oldu. 2019 yılının ödül alan isimleri birincilik derecesinden başlayarak Resim Bölümü'nden Su Alara Acerol, Burcu Nur Cengiz, Zeynep Yazgan, Heykel Bölümü'nden Işıl Özsakabaşı, Aylin Taslak, Aysun Telli, Geleneksel Türk Sanatları Bölümü'nden ise Esra Kocaman, Hatice Kahraman, Zübeyde Uzun oldu. Ödüle hak kazanan genç sanatçıların eserleri, ödül töreni öncesinde Sakıp Sabancı Müzesi'nde sergilendi. 1994 yılında kendi adını taşıyan Sanat Ödülleri'ni başlatan Sakıp Sabancı, tüm hayır işleri ile ödül programlarının devamını sağlamak için Sabancı Vakfı bünyesinde Sakıp Sabancı Fonu'nu oluşturdu. Sabancı Vakfı tarafından devam ettirilen Sakıp Sabancı Sanat Ödülleri ile 26 yılda 234 genç sanatçı toplam 6.240 Cumhuriyet Altını ile ödüllendirildi.


12 yıldır iyi müzik severlerin buluşma noktalarından biri olan Salon, 2022'de +1'in desteğiyle programına kaldığı yerden devam ediyor. Salon yine hem Türkiye hem de dünyadan alternatif müziğin başarılı isimlerini ağırlıyor. Mart ayında başlayıp mayıs sonuna kadar sürecek konserlerde Salon Kit Sebastian, Seafret, Palmiyeler, Jakuzi, Other Lives, Islandman, Ghostly Kisses, Noga Erez, Lola Marsh ve Jonathan Bree'yi ağırlayacak. Salon, programında yer verdiği çeşitli sanatçılarla mart ayında hızlı bir başlangıç yapıyor. Salon 5 Mart Cumartesi günü +1 Sunar: Kit Sebastian konseriyle yeni sezonunu açıyor. Kit Martin ve Merve Erdem tarafından Londra'da kurulan Kit Sebastian, 70'lerin saykedelik ruhunu Türkiye, Fransa, Brezilya ve Amerika'nın müzikal semalarında arıyor. 10 Mart Perşembe ve 11 Mart Cuma günleri +1 Sunar: Seafret konseriyle vokalist Jack Sedman ve gitarist Harry Draper'dan oluşan İngiliz indie-pop ikilisi dinleyicilere iki gece üst üste en saf duyguların, umudun, hayallerin müziğini çalacak. İngiltere'den sonra rotamızı bir süreliğine Türkiye'ye çeviriyoruz. Önce 12 Mart Cumartesi günü, dinleyicisinin kalbine tropik ferahlık getiren, şarkıları ve varlığıyla mutluluk sebebi indie ve saykedelik pop-rock grubu Palmiyeler, +1 Sunar: Palmiyeler konseriyle yazı erkenden getirecek. Sonrasında ise son zamanların en çok ses getiren darkwave, synthpop grubu Jakuzi, 18 Mart Cuma ve 19 Mart Cumartesi günleri +1 Sunar: Jakuzi konseriyle dinleyicileri 80'lere doğru bir yolculuğa çıkaracak. 24 Mart Perşembe ve 25 Mart Cuma günleri +1 Sunar: Other Lives sahnede olacak. Jesse Tabish, Jonathon Mooney ve Josh Onstott'tan oluşan, destansı ve huzurlu melodileriyle içimizi ısıtan Amerikalı indie-rock grubu müzikseverleri büyüleyecek. 26 Mart Cumartesi günü +1 Sunar: Islandman konserinde ise elektronik yapılar ve etnik ritimler dinleyicileri dansa davet edecek. Mart ayını kapatıp nisanı +1 Sunar: Ghostly Kisses konserleriyle açıyoruz. 31 Mart Perşembe ve 1 Nisan Cuma günleri Quebecli Margaux Sauve'nin rüya pop projesini Salon'da dinleyeceğiz. Salon konserleri mayıs ayında kaldığı yerden devam ediyor. Mayıs programı, 13 Mayıs Cuma ve 14 Mayıs Cumartesi günleri +1 Sunar: Noga Erez konserleriyle başlıyor. Tel Avivli şarkıcı, söz yazarı ve yapımcı Noga'nın çok yönlü vokaline ve hücrelerinizi harekete geçiren beat'lerine hayran olacaksınız. 19 Mayıs Perşembe ve 20 Mayıs Cuma günleri +1 Sunar: Lola Marsh konserlerinde ise İsrailli indie pop grubunun içinizi ısıtacak vokalleri ve aklınıza takılacak gitar melodileri sizi bekliyor olacak. Mayıs ayının kapanışı +1 Sunar: Jonathan Bree konseriyle gerçekleşiyor. Modern yaşam ve aşk hakkında mırıldandığı melodik besteleriyle tanınan Yeni Zelandalı müzisyen, karanlık Disney olarak tanımlanabilecek bir müzik paletine sahip. Cuma ve cumartesi dışındaki günlerde gerçekleşecek konserler için kapı açılış saati 19.30, konser başlangıcı ise 21.30 olacaktır. Cuma ve cumartesi gerçekleşecek konserler içinse kapı açılış saati 20.00, konser başlangıcı 21.30'tur. Etkinlikler hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşmak için saloniksv. com adresini ziyaret edebilirsiniz. Salon'un yeni sezon programının biletleri 18 Şubat Cuma günü saat 10.30'da passo. com. tr ile İKSV ana gişeden (pazar günleri hariç her gün 10.00-18.00 saatleri arasında) genel satışa açılacak. Öğrenci bileti fiyatları ise Eczacıbaşı Genç Bilet projesi kapsamında 10 TL olacak.


Garanti BBVA tarafından 2011'de kurulan SALT, onuncu yılını, 2 Eylül Perşembe akşamı Maçka Demokrasi Parkı'nda gerçekleştirilecek bir elektroakustik müzik konseriyle kutluyor. İstanbul elektroakustik müzik ortamının yenilikçi isimlerinden Fulya Uçanok, Age Reform ve Serkan Emre Çiftçi'nin sahne alacağı program, 2 Eylül Perşembe saat 20.00'den itibaren Maçka Demokrasi Parkı'nda. SALT 10. Yıl Özel Elektroakustik Sahne, İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından Garanti BBVA sponsorluğunda ve T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle düzenlenen 28. İstanbul Caz Festivali kapsamında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Kültür A. Ş.'nin katkılarıyla sunuluyor. Müzisyen ve ses tasarımcısı Ömer Sarıgedik'in hazırladığı SALT 10. Yıl Özel Elektroakustik Sahne, İstanbul elektroakustik müzik ortamının yenilikçi isimlerinden Fulya Uçanok, Age Reform ve Serkan Emre Çiftçi'nin işitsel ve görsel ögeleri harmanlayan performanslarını bir araya getirecek. Ses ve müziğin görsel tasarımla ilişkisinin yorumlanacağı konser programı herkesin katılımına açık ve ücretsiz. Piyanist, elektroakustik müzik bestecisi ve doğaçlamacı; İstanbul Bilgi Üniversitesi Müzik Bölümü'nde araştırma görevlisi olarak çalışıyor. 2010'dan bu yana Age Reform adı altında müzik yapan Berk Çakmakçı, noise ve drone gibi estetikleri kulüp tınılarıyla harmanlıyor. Gevende'nin trompetçisi; solo müzik projesiyle elektronik ve trompet melodilerini bir araya getiriyor.


Dünya dinleri ve halk gelenekleri konusunda araştırmaları ve kitaplarıyla tanınan Margaret Stutley, Say Yayınları'ndan Sinan Köseoğlu çevirisiyle yayımlanan 'Değişen Bilinç Hallerinde Ruhlar Dünyasıyla Bağlantı Kurmak alt başlıklı Şamanizm kitabında, kötü şöhretiyle nam salmış ve birçok farklı yorumlamaya mahal vermiş, kadim bir inanış olan Şamanizm'in köklerine ışık tutuyor. Dünya dinleriyle ilgili yaptığı araştırmalarla tanınan Margaret Stutley'in yazdığı, Şamanizm, geçmişten günümüze dek birçok farklı yorum ve kötü şöhretiyle nam salmış bu kadim inancı, enine boyuna inceleyen bir kitap. Dünya dinleri ve halk gelenekleri konusunda araştırmaları ve kitaplarıyla tanınan Margaret Stutley, Say Yayınları'ndan Sinan Köseoğlu çevirisiyle yayımlanan 'Değişen Bilinç Hallerinde Ruhlar Dünyasıyla Bağlantı Kurmak alt başlıklı Şamanizm kitabında, kötü şöhretiyle nam salmış ve birçok farklı yorumlamaya mahal vermiş, kadim bir inanış olan Şamanizm'in köklerine ışık tutuyor. Şamanizmi dokuz bölüme ayıran yazar Stutley, Erkek ve Kadın Şamanlar adlı ilk kısımda şamanların avcı-toplayıcı zamandan bu yana üstlendikleri görevlere değinirken bir şamanın nasıl yetiştiğini mercek altına alıyor ve şamanların cinsiyetleri arasındaki rol dağılımını inceliyor. Şamanizm'in en önemli hallerinden biri olan transa geçmeyi, Trans, Vecd ve Ruhlar Tarafından Ele Geçirilme bölümünde inceleyen Stutley, bu hali, Şaman, bazı durumlarda bilinç kaybı değil, daha çok değişmiş bir bilinç durumu anlamına gelen olağan dışı bir psişik hal içerisinde bulunur, sözleriyle özetliyor. Şamanların ritüel ve inançlarıyla ilgili olan miğfer, davul, asa, ayna gibi başat eşyalarıyla Şamanizm'in kültürel yönüne de değinilen kitabın Tanrılar ve Ruhlar bölümünde, bu gelenek içerisinde yer alan onlarca ruhun varlığı, çeşitlilik gösteren Şaman inançlarına göre ele alıyor. Birçok hayvana atfedilen ruhsal inanışların bir tasavvurunu ortaya çıkaran bu bölüm, Şamanizmin farklı yorumlarının bir ispatı niteliğini taşıyor. Kitapta ayrıca Şamanların kehanet ve şifalarıyla ilgili yöntemler, ruha, ata kültlerine ve ölüme dair inançları, heykeller ve putların Şamanlar arasındaki anlamı da derinlemesine inceleniyor.


İçinde hem patiler var hem de sanat! VakıfBank Kültür Yayınları'nın Türkçe'de ilk kez yayımladığı 21 Kedide Sanat Tarihi isimli kitap, okuru sanat tarihinde sıra dışı bir yolculuğa çıkarıyor. Bunu yaparken akımlar ve sanatçılarla ilişkilendirilerek tasarlanan kedileri kullanıyor. VakıfBank Kültür Yayınları'nın okurla buluşturduğu 21 Kedide Sanat Tarihi adındaki kitapta, tarih boyunca birçok kültürde simgeleştirilen kedilerin sanatçıların atölyelerinde yer almalarına ilişkin bilgiler veriliyor. Sanat akımlarının nasıl ortaya çıktığının ve sanatçıların nelerden etkilendiğinin aktarıldığı kitabın illüstratörlüğünü Nia Gould, Türkçe çevirisini Ebru Berrin Alpay yaptı. Kedilerle Antik Mısır'da başlayan sanat tarihi yolculuğu, günümüzden birkaç yıl öncesinin Genç Britanyalı Sanatçılarına kadar devam ediyor. Kitabın sonunda ise sanatçıları ve akımları bir bakışta özetleyen bir zaman çizelgesi bulunuyor. Kara kedi Antik Mısır'da yeniden doğuşu simgelerdi. Bizans sanatında kedi şımartılır, dahası ilahlaştırılırdı. Yüzler ciddi ifadeler ve abartılı fiziksel özelliklerle betimlenirdi. Figürün aslını yansıtmak amaçlar arasında bulunmazdı. Kitapta bunun nedeninin, sanatçıların konularını dünyeviden ziyade ruhani bir atmosfer içine yerleştirmek istemelerinden kaynaklanması olarak ifade ediliyor. Sanat, bilim, edebiyat ve felsefe tarihinin yükseliş dönemi Leonardo da Vinci ve Johannes Vermeer gibi büyük sanatçıların yaşadığı Rönesans'tı. Realizmi temel alan Rönesans sanatında insanın veya kedinin gerçeğe en yakın şekilde resmedilmesi, dini imgelemden çok daha önemli bir konumdaydı. Michelangelo ve Tiziano gibi sanatçılar da söz konusu geleneksel eğilimlerden uzak durdu, bunun yerine formları üç boyutlu göstermek adına yeni teknikler kullanmayı tercih etti. Kübizm, 20'nci yüzyılın başında ortaya çıktı ve sanat dünyasında büyük bir kargaşa yarattı. Kitapta, Kübist sanatçılar perspektif, ton ve renklerden yararlanarak bir derinlik algısı oluşturmaya çalışmak yerine konularını, geometrik şekilleri beklenmedik düzenlerde bir araya getirerek aynı anda birkaç farklı açıdan gösterdi deniliyor. Picasso'nun da sıklıkla resmettiği kedi formlarını tuhaf bakış açılarından gösterdiği ve en ünlü Kübist olduğu söyleniyor.


Yalnızca sağlığımız değil, sanat da mı elden gidiyor? Bugün itibariyle yürürlüğe giren yeni bir genelgeyle pandemi sürecinde alınan tedbirlere bir yenisi eklendi. Buna göre açık havada gerçekleştirilecek tüm etkinlikler iptal edildi. Yalnızca sanatçıların değil, sahne arkasında çalışan emekçilerin de ekonomik anlamda zorlandığı bu dönemde, sağlığımızı korumak için alınan bu tedbir paketini sanat dünyasının değerli isimleriyle konuştuk. Henüz öğrendik ki 2016 yılından bu yana sahnelerini seyircisine açan Toyİstanbul, pandemi sürecinde yaşadığı sıkıntılar nedeniyle kapılarını kapıyor. Tiyatro Kooperatifi bildiriyor: Özel tiyarolar çöküşte! Bir yandan #tiyatromuzyaşasın diye haykırırken bir yandan bir tiyatro sahnesini kurtaralım diye oyun afişleri satışa çıkarken, düğünlerin ve camilerin aksine sosyal mesafe kurallarını hiçe saymadan insanların ruhunu iyileştirmek için gerçekleşen açık hava sanat etkinliklerinin iptal edilmesi, sanatın ve sanatçının kırmızı alarm vermesine neden oldu. Kültür sanat emekçileri, hiç olmadığı kadar yalnız bırakıldı, ekonomik olarak zor durumda kaldı. Bu sancılı süreç ve bugün itibariyle uygulanmaya başlanan genelge üzerine kültür sanata gönül vermiş isimler, Ajandakolik'te duygu ve düşüncelerini paylaştı. Bu iktidarın hiçbir zaman samimi, gerçekçi, objektif bir sanat politikası, anlayışı, sorumluluğu ve inancı olmamıştır. Kimi sanatçılara sahip çıkılıyormuş gibi yaratılan imaj ise aldatmacanın ta kendisidir. Sanatı, sanatçıyı, sanat ile yapılan eleştiriyi, özgürlüğü asla sevmemişlerdir. Bir devlet politikası ve kararlılığı ile sanata asla yatırım yapmamışlardır. Sürdürülebilir bir sanat perspektifleri kesinlikle olmamıştır. Bu anlamda salgını bile kullanmaktadırlar. Sanatı sanatçıları ve sanat severleri koruyormuş edasıyla getirdikleri engeller ve sosyal mesafe uyarıları aslında: tüm sanat disiplinlerine, sanatçılara ve sanat severlere koyulan mesafelerdir! Sanat performanslarını adeta durdurmak, susturmak, bir samimiyetsizlik ve yeni tip bir sansür örneği olarak çırılçıplak ortada durmaktadır. Sanat; sayenizde can çekişmektedir! Gözünüz aydın! Bir pandemi yaşıyoruz. Dolayısıyla herkes elinden gelen desteği sağlamak ve korunmak durumunda. Ancak sanatçının da bir şekilde korunması ve kollanması lazım. Onun için de alınan önlemlerle birlikte sanatçının da korunmasını gerekiyor. Sadece beden sağlığını korumak için veirlen hizmetlerin dışında sanatçının da ruhunu koruyabilmek için bir şeyler yapılmalı. Bu sektör çok derin bir yara aldı. Meslektaşlarımızın evlerine aylardır ekmek götüremediği çok sert bir krizin içerisindeyiz. Nasıl çözümleneceğini ya da arkadaşlarımıza nasıl yardımcı olabileceğimizi planlamaya çalışıyoruz. Hastalığın başında tam karantina uygulamaya hepimiz hazırdık, çünkü biliyorduk ki gerçekten disiplinli bir süreç ilerleyen zamanlardaki birçok felaketi önleyebilirdi. Tabii ki o zaman da durumlar performans sanatları aleyhineydi; ama ne politikaların ne de desteklerin bu kadar çifte standart göstereceğini tahmin edebildik. Halihazırda haksızlık ve güvensizlik hissimiz iyiden iyiye arttı. Tabii ki şunu söylemek lazım, risk oluşturan hiçbir durum kabul edilemez, hele ki sağlık çalışanlarının durumu, hastanelerin doluluğu ve hastalığın ciddiyeti göz önünde bulundurulduğunda. Ama başka bir vurguyla tekrar etmek isterim; risk oluşturan hiçbir durum kabul edilemez. Her şeyi doğru yapmaya, risk oluşturmamaya çalışırken engellendiğimiz ve her yerden aksi yönde, kalabalık, yakın görüntüler izlediğimiz bir dönemdeyiz. Öncelikle bu salgın hastalığın değişkenler içermesi, benim şimdi söyleyeceğim şeyleri yarın tamamen ters yüz edebilir. O nedenle alınan karara saygı duymakla birlikte bağımsız olarak fikrimi şöyle ifade edebilirim. En son üç hafta önce Sabancı Müzesi Bahçesi'nde gerçekleşen tiyatro etkinliğine katıldım. Şunu söylemeliyim ki, o ana kadar bulunduğum en steril ortam olabilirdi. Sandalyeler mesafeli yerleştirilmiş, seyirci maskeli ve oldukça bilinçliydi. Oyun bitiminde de seyirciler sessizce alanı terk ettiler. Kalan birkaç kişiyse sohbetini hem mesafeli hem maskeli yaptı. Şimdi ben oraya gittiğim için koronaya mı yakalandım? Hayır. Aksine aylardır eve hapsolmuş ruhum şenlendi. Bir yaşam sevinci buldum. Açık alan etkinliklerinin yasaklanmasına bu nedenle çok üzüldüm. Benim gözlemim, sanat seyircisi oldukça bilinçli ve nasıl hareket etmesi gerektiğini biliyor. Asıl mesele, bilinçsizlikten kaynaklanıyor. Biz toplum bilincini, korona ile mücadele denilen başlığı eğitimle geliştireceğimiz yerde, buna en çok hizmet edecek alanları kapatıyoruz. Şimdi kapalı alanlara da aynı kısıtlama gelecek mi bilmiyoruz ama onun da stresi sardı hepimizi. Hem altı aydır işsiz olan bizler, tekrar işimizi yapacağız diye ümit ederken bir yandan da Acaba ne olacak? diye endişe ediyoruz. Kapalı alanlarda da aslında tedbirler çok sıkı. Her salonda oynayamıyorsunuz. Salonun havalandırma sistemi uygunsa ve bildiğiniz gibi yarı kapasiteyle oynanabiliyor. Biz buna rağmen oynamaya çalışıp normalleşme adımları atarken, sanat alanına getirilen her kısıtlama işimizi daha da zorlaştırıyor. Aklımızla oynuyorlar. Binbir emeklerle çıkardığımız oyun, aylarlardır bugünü bekliyordu. Açık havada tüm sosyal mesafeli oturma planları, denetimler, hijyen çalışmaları ve her şey hazırdı. Bir genelgeyle tüm hayaller yıkıldı. Açık hava etkinlikleri yasak ama kapalı salon etkinliklerinin devam ediyor. Onun dışında AVM'ler, ibadethaneler, adliyeler, marketler, okullar, otobüsler, plajlar, kuaförler, kapalı spor salonları her yer tıklım tıklım, korona festivali gibi. Artık mantık da yok oldu. Çocuklar güler bu duruma. Tiyatro ve konserleri sadece eğlence sektörü olarak görüyorlar. Ne yazık. Herkesin anlayacağı şekilde anlatmak lazım. Bakın kardeşim, biz bu işten para kazanıyoruz, 7 aydır kepenkler kapalı, devlet yardım etmiyor, devlet sadece borç veriyor, bu sektörde evine ekmek götüren çaycısından oyuncusuna kadar herkes çok büyük darbe yemiş durumda. Herkes bi şekilde işine devam ederken neden SANAT YASAKLANIYOR. Gönülleri istediklerini elveriyor, istemediklerine el vermiyor. Mustafa Kemal'in dediği gibi SANATSIZ KALAN BİR MİLLETİN HAYAT DAMARLARINDAN BİRİ KOPMUŞ DEMEKTİR. Devletten göremediğimiz desteği, seyircimizden bekliyoruz, seyircimizin sanata ve sanatçısına sahip çıkması gerekiyor. Açıkhava etkinliklerinin iptali üzerine söylenebilecek tek cümle var aslında: AVM'ler açık! Biraz imalı bir cümle gibi dursa da gerçek bu. Elbette ekonominin çarklarının farkındayız. Ancak merkezi yönetimin o çarkların kültür-sanat sektörü için de dönmek zorunda olduğunu görmesi ve önlemler paketini buna göre oluşturması gerekiyor. Şu anda sahne sanatları ie hayatını sürdürmek zorunda olanlar için dayanma gücü kalmamış durumda; enstrümanını satanından şehir değiştirmek zorunda kalanına kadar çok sayıda üzücü hikaye doğurdu bu süreç. Kültür-sanat sektörünün öncelikli beklentisi en az turizm kadar, inşaat sektörü kadar, perakende sektörü kadar önemsenmek ve acil destek paketleriyle nefes alabilmek. Yerel yönetimlerden, STK'lara kadar bu konuda çalışma yapanların önünün açılması ve merkezi yönetim tarafından desteklenmesi gerekiyor. Bu yasaklar belki kısa süre içinde kapalı mekanları da kapsayacak, salgın belki de bir yıl daha sürecek ve henüz kültür-sanat üreticilerine dair doyurucu bir çözüm yolu paketi sunulmadı. Bu sektörünün bu kadar görmezden gelinmesi, salgına dair bir çözüm olmaktan öte bir ülkenin kültürel varlığını, sanat üretimini hiçe saymak anlamına geliyor. Malum genelgeyle engellenen konserimiz belki de kış ayları ve uzun süre boyunca yapacağımız tek ve son konserimiz olacaktı. 25 yıldır müzik yapmaya çalışıyoruz. Neden devlet düşman gördü bizi? Ne yaptık biz? Edebiyat şiir düşündük ve şarkılar yazdık. Türkiye'de maalesef müzik önemli bir şey değil. Daha önemli davalar var! Daha önemli şeyler var! Onların arasında önemsiz varlıklarız biz. Ama sanat olmadığı zaman da işlerin sarpa sardığını görüyoruz. Biz bu ülkenin sanattan uzaklaşmasını istemiyoruz. Geçen hafta İstanbul Caz Festivali kapsamında Maçka Habitat Parkı'nda sahne aldım. Açık hava, sosyal mesafe, kulislerin sırayla kullanımı, tuvaletlerin çok titiz bir şekilde düzenli dezenfekte edilmesi, sanatçı, sahne arkası ve izleyicilerin tüm bu kurallara özenle uyması ve tabii maskelerle birlikte normalde alışık olduğumuzun dışında bir duruma hep beraber uyumlandık. Benim için harika bir konserdi, bu süreçte böyle konserleri sürdüreceğimizi düşünüyordum ta ki 12 Eylül'e kadar.


Performistanbul'un yaşadığımız bu sıra dışı günlere alternatif olarak geliştirdiği, pandeminin ilk zamanlarında kolektif bir deneyim ve paylaşım ağı yaratmayı amaçlayarak başlattığı Stay LIVE At Home performans serisi devam ediyor. Hem performans sanatçılarının hem de izleyicilerin güvenli ortamlarından çevrim içi dahil oldukları performans serisi, performans sanatının dönüşümü ve sürdürülebilirliğine önemli bir örnek oluşturuyor. Aşina olmadığımız bir sürece tanıklık ettiğimiz pandemi dönemi ve karantina günlerinde performans sanatının doğası gereği durmaması, dönüşmesi, dönüştürmesi ve kendini adapte etmesi gerektiğine inanan Performistanbul, Stay LIVE at Home Ev performansları serisiyle sıra dışı bir deneyime imza atıyor. Sanatçıların performanslarını evlerinden gerçekleştirdikleri seride hem izleyiciler hem de sanatçılar bu eşsiz deneyime korunaklı dünyaları evlerinden dahil oluyorlar. Her sanatçının canlı performansını çevrim içi olarak gerçekleştirdiği ve isterse dünyanın farklı bir bölgesinden başka bir performans sanatçısını aday gösterebildiği bir performans serisi zinciri kuruluyor. Bir arada olmanın ve bireysel alanlarımız aracılığıyla ortak bir dil yaratmanın iyileşme sürecinin bir parçası olduğunu düşünen Performistanbul, Stay LIVE at Home performanslarıyla sanatseverlerle buluşmaya devam ediyor. Her sanatçı canlı performans ını çevrim içi gerçekleştirirken, dünyanın farklı bir bölgesinden başka bir performans sanatçısını aday gösterebiliyor. Böylece gösterilen adaylık la, performans sanatçıları kolektif deneyimi yaratmaya, paylaşmaya ve katkıda bulunup dönüştürmeye davet ediliyor. Bu paylaşım zinciri performans serisinin sürdürülebilirliği ve kolektif ruhunu da besliyor. Performistanbul'un Sivil Toplum İçin Destek Vakfı ile Turkey Mozaik Foundation'dan aldığı Kültür Sanat Fonu Hibe Desteği sayesinde programın Mart ayına kadar sürdürülebilirliği, arşivlenmesi ve kitaplaştırılması mümkün olacak. Performistanbul, küresel sağlık krizi sona erene kadar diğer projelerinin yanı sıra Stay LIVE at Home'a yeni başvuruları kabul ederek canlı performansları programa almaya devam edecek. Başvuru için info@performistanbul. org adresine mail gönderebilirsiniz. Mk Yurttaş, İ. Ata Doğruel, Gertruda Gilyte, Erol Birim, Alberto Monreal, Alireza Amin Mozafari, Leman S. Darıcıoğlu, Batu Bozoğlu, Giulia Mattera, Diren Demir, Dominique Baron-Bonarjee, Vivien Tauchmann, Kirsty Black Kia Matanky-Becker, Eymen Aktel, Zoe Marden, Kiki Cicinaş, Anna Nazo, Özlem Ünlü, Pierce Starre, Marie von Heyl Katharina Ludwig Fette Sans Philipp Wüschner, Alisa Oleva, Mazen Khaddaj, Ufuk Şenel, Luk Sips, Alice Jacobs, Türkay Çotuk, Ada Xiaoyu Hao, Madeleine Virginia Brown, Jacqueline van de Geer, Ülkü Çağlayan, Diana Soria, Duncan Hume, Derya Dinç, Vasiliki Antonopoulou, Nina Claire, Katrin Albrecht Skoukje Gummels, Norman Mine, Seyhan Musa, Andrw Houston, Lizzy Tan Charlotte Whittle Jan Margolius, Rezzan Gümgüm Claudia Capa Natalia Brescancini Fazz Moon, Meltem Şahin, Ilka Theurich Marlo Zirr, Dila Yumurtacı.


Sanatı giyilebilir kılma hedefiyle yola çıkan DEM ATELIER, doğal malzemelerden yapılmış seramik kili ile, her biri özenle şekillendirilmiş takılara hayat veriyor. İstanbul ve Utrecht merkezli marka, tasarımlarında doğal formlardan ve dokulardan ilham alıyor. DEM ATELIER'in tüm ürünleri sınırlı sayıda ve elde üretiliyor. Ayakkabı tasarımı üzerine aldığı eğitimden sonra tasarımın farklı bir alanına yönelen Deniz Yavuz tarafından kurulan marka, tanıştığı herkesin hayatına yeni bir nefes olmayı diliyor. Pürüzsüz yüzeylere küçük bozulmalar ekleyen Waves Koleksiyonu, boş bir tuval hissi veren beyaz kil üzerinde doğal renkleri ve altın tonları birleştiriyor. Ocean koleksiyonundaki her bir parça ise doğal görünümlü ve kıvrımlı kenarları ile özgürlük, kullandığı renklerde ise dinginlik veriyor. Knots koleksiyonu ise kaotik görünümlerine rağmen, biraz huzur, güvenlik ve bağlantı hissi vermek üzere tasarlanan ürünlerden oluşuyor. DEM ATELIER'in tüm koleksiyonlarına www. hipicon. com/dem-atelier adresinden ulaşılabiliyor.


Uluslararası çağdaş sanat fuarı Contemporary Istanbul, Akbank ana sponsorluğunda 15. kez kapılarını büyük bir heyecanla sanatseverlere açtı. COVID-19'un yarattığı kısıtlamalara rağmen Türk çağdaş sanatını desteklemek ve canlandırmak için büyük bir özveri ile gerçekleştirilen fuarın açılışını, Akbank Yönetim Kurulu ve Contemporary Danışma Üst Kurulu Başkanı Suzan Sabancı Dinçer, Contemporary Istanbul Yönetim Kurulu Başkanı Ali Güreli ve Profesör Dr. Hasan Bülent Kahraman birlikte gerçekleştirdi. Contemporary Istanbul'un ilk gününde, Der Tagesspiegel, Ard, Deutschlandfunk, Orf, Artension, Moscow Art Magazine ve Financial Times yayınlarının editörleri, Marcus Graf rehberliğinde galeriler ve sanatçılarla bir araya geldi. COVID-19 önlem ve tedbirlerine uygun olarak Lütfü Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı Rumeli Salonları'nda düzenlenen fuar, 5 Haziran Cumartesi gününe kadar 26 çağdaş sanat galerisi ile birlikte 290 sanatçıya ait yaklaşık 500 eseri, müze ve sanat kurumlarını sanatseverlerle buluşturacak. On beş yıldır gittikçe büyüyen ve gelişen çağdaş sanat fuarı Contemporary Istanbul, her yıl bir öncekinin üzerine heyecan katarak etkinlikleri ile tüm yıl etkisini sürdürmeye devam ediyor. Siemens ev aletleri sponsorluğundaki 8. Plugin Istanbul, Esra Özkan'ın küratörlüğünde 18 sanatçıyı sanatseverler ile buluşturdu. Türkiye'de çağdaş sanatın gelişimini destekleyen ve sanatın farklı disiplinlerinde uluslararası projelere yer veren Akbank Sanat, standında Hasan Bülent Kahraman küratörlüğünde 11 sanatçının eserlerini 'Olan ve Aşkınlık' isimli sergisi ile gerçekleştirdi. Contemporary Istanbul Vakfı'nın standında izleyicilerle buluşturduğu Güvenç Özel'in Evrişim adlı Arttırılmış Gerçeklik eseri, İstanbul'un bugünkü yapısallığından farklı şekillerde gelişmesine yer veriyor. Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu'ndan yeni medya ağırlıklı eserleriyle interaktif bir deneyim sunan Hareket Eden Anılar sergisi ile izleyiciler teknoloji ve sanatın yakın ilişkisini gözlemleyebilecek. Seçki 6 Ağustos'a kadar Fişekhane Cocoon sanat alanında ziyaret edilebilecek. Pernod Ricard Türkiye sponsorluğunda House of Brothers Lounge'da Crash isimli sergisi ile izleyicilerle buluştu. Koleksiyoner Feride İkiz'in NFT koleksiyonu Contemporary Istanbul'un bu edisyonda ilk kez fiziksel ortamda sergilendi. Koleksiyoner Feride İkiz ve sanatçı ikilisi ha:ar, sanatçı Lev Evzovich, avukat Sima Baktaş, x-ist galeri direktörü Zeynep Pakel'in katılımıyla Burcu Dimili ve Nil Nuhoğlu moderatörlüğünde Piksel Art Talks at House of Brothers adlı bir konuşma serisi ile yer alıyor. Fuar süresi boyunca Pernod Ricard Türkiye sponsorluğunda devam edecek Piksel Art Talks at House of Brothers konuşma serisini Contemporary Istanbul içerisindeki House of Brothers Lounge'da canlı olarak dinlenirken, konuşmaların videoları Brothers1801 Instagram ve Youtube hesapları üzerinden ulaşılabilecek.


Epsilon, romantik edebiyatın popüler ismi Sarah Jio'nun yeni romanı Londra'dan Sevgilerle'yi, tüm dünyayla aynı anda Türkiye'deki okurlarla buluşturuyor. Yazdığı kitaplar dünya genelinde milyonlarca satan Jio, yeni romanında Londra'nın pastel renkli sokaklarından aşka, aileye ve bağışlamaya dair umut dolu sıcacık bir hikaye anlatıyor. Birçok eseri New York Times çok satanlar listesinde yer alan ve Türkiye'nin en çok okunan yabancı yazarlarından biri olan Sarah Jio'nun yeni romanı Londra'dan Sevgilerle, tüm dünyayla aynı anda satışta. Yasemin Büte'nin Türçeye çevirdiği Londra'dan Sevgilerle, kitabı yayımlayan ilk ülkelerden biri olan Türkiye'de Epsilon logosuyla okurlara ulaşıyor. Zorlu bir boşanma sürecini atlatmaya çalışan Valentina, yıllardır görüşmediği annesinin öldüğünü ve ona Londra'da Kitap Bahçesi isimli bir kitabevini miras bıraktığını öğrenince Amerika'dan İngiltere'ye uzanan bir yolculuğa çıkar. Çocukluğundan beri gerçek bir kitapsever olan Valentina, Londra'nın en güzel semtlerinden birindeki kitabevini görür görmez bu masalsı yere aşık olur. Her girenin neşe ve huzur bulduğu Kitap Bahçesi, Valentina henüz bilmese de annesinin onun için hazırladığı sürprizlerle doludur. Ne var ki kitabevinin yüklü bir vergi borcu vardır ve Valentina annesinin mirasını yaşatmakla onu satmak arasında bir karar vermek zorundadır. Sarah Jio'nun yepyeni romanı Londra'dan Sevgilerle, tüm dünyayla aynı anda 9 Şubat'tan itibaren Epsilon logosuyla satışta.


İstanbul Devlet Opera ve Balesi, yeni bir yorumla W. A. Mozart'ın Saraydan Kız Kaçırma operasını İstanbul Opera Festivali kapsamında İstanbullu sanatseverlerle buluşturmaya hazırlanıyor. Gösteri 26 ve 27 Eylül tarihlerinde, Arkeoloji Müzeleri bahçesinde gerçekleşecek. Sosyal mesafenin, hijyenin ve maske takımının önemi, İspanyol gribindeki gibi bugün de koronavirüs pandemisinde önemli bir yere sahip. Rejisör Caner Akın, eserde bu önemli detayları işlemekle beraber, klasik konunun en önemli unsurlarından biri olan Türklerin kin tutmak yerine merhamete önem vermesine de parmak basıyor. Tan Sağtürk'ün koreografisinde ise özellikle Selim Paşa'nın içsel büyüme yolculuğuna vurgu yapılıyor. Orkestra şefi Murat Cem Orhan'ın yönetimindeki İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrasının eşlik ettiği eserde dünyanın dört bir yanında ülkemizi temsil eden solistlerle birlikte esere yeni bir yorum getiriliyor.


Bazen okuduğum kitapları öyle seviyor ve sahipleniyorum ki onlar üzerine inceleme yazmakta zorlanıyorum. Çünkü ne kadar iyi yazmaya çabalasam da o kitapları o kadar iyi anlatamayacağımı biliyorum. Kelimeler yetmeyecek, bir şeyler mutlaka eksik kalacak gibi geliyor. Daha önce Ağacın Hafızası isimli kitabı üzerine bir şeyler yazıp çizdiğim Katalan yazar Tina Valles'in Türkçeye Emrah İmre tarafından çevrilen son çocuk romanı bay evdeyokum'un post-itleri işte benim için tam da böyle bir kitap. Benzersiz anlatımı ve yüreğime kuş konduran hikayesiyle Keşke bunu ben yazabilseydim diye kıskandığım bir kitap. Sadece çocukların değil yetişkinlerin de okumasını dilerim. Gelin önce sizi 8 yaşındaki Claudia ile tanıştırayım! Romanımızın baş kahramanı Claudia, meraklı, duyarlı ve sorular sorarak cevaplara ulaşmayı seven ve tam anlamıyla hayatı sorgulayan bir kız. Bir gün öğretmeni, tanıdıkları biriyle mesleği hakkında söyleşi yapmaları için ödev verir. En iyi ödevin karşılığında sınıfın ismi o meslek olacaktır. Claudia tüm ailesini gözden geçirir. Hiçbirinin mesleği kulağına havalı gelmez. Aslında aradığı mükemmel aday binaya taşınan yeni komşularıdır. Ancak önce onun kim olduğunu keşfetmesi gerekir. Nasıl biridir bu komşu, yalnız mı yaşayacaktır ve en önemlisi mesleği nedir? Evin önüne gelen nakliye kamyonundan mesleğini çözmeye çalışır. Bir sürü koli, kolilerin üzerindeki sarı post-itlerden hangi işte çalıştığını çözmeye çabalar. Bu kadar çok kitabı olduğuna göre komşusu pekala bir yazar olabilir. Ancak bunu öğrenmenin tek bir yolu vardır, o da bu gizemli komşu ile tanışmak. Evde olup da olmadığını söyleyen komşusunu anlamak için kafa yoran küçük kız, biraz kırılır ama bu tuhaf adamı tanımak konusunda kararlı ve azimlidir. Ve o sarı post-it'in altında kendisi de bir şeyler yazar. Zamanla gizemli komşuyu sarı post-itlerde yazışarak tanımaya başlayan ve ödevine yardımcı olmasını isteyen Claudia, kurduğu bu özel dostlukla yeni şeyler keşfeder, bambaşka bir dünyanın kapılarını aralarken bi' dünya dolusu post-it ile komşusu arasındaki bağın heyecanına ortak olur. Katalan yazar Tina Valles'in sıcacık kaleminden dökülen bu duygusal hikaye, dijital çağda post-itler yoluyla birbiriyle iletişim kuran iki insanın arkadaşlığını küçük okurlarla buluşturuyor. Her ne kadar çocuklar için yazılmış olsa da benim gibi çocuk kitaplarına gönül vermiş ve hala post-itlere notlar yazan okurun da kalbini kazanacağı kesin. Yakından takip ettiğim illüstratör Christian Inajara'nın resimlerine bu kitapta rastlamak benim için ayrıca büyük sürpriz oldu. Eski bir dostu özlemişim gibi kitabı okumadan önce uzun uzun Inajara'nın çizimlerini inceledim. Claudia'yla önce onun çizgileriyle tanıştım. Muzip, yalın ve çok kendine has.


TOD'un iddialı dizisi Sarmaşık Zamanı, bu yıl 39'uncusu düzenlenen ve TV sektörünün kalbinin attığı Cannes'daki MIPCOM Fuarı'nda boy gösterdi. Dizinin başrol oyuncuları Burçin Terzioğlu ve c, kırmızı halıda ilgi odağı oldu. Fransa'nın Cannes şehrinde gerçekleşen ve 16 19 Ekim tarihlerini kapsayan Uluslararası Ortak Yapım ve Eğlence İçerik Fuarı MIPCOM farklı ülkelerden televizyon kanalları, yapımcılar ve oyuncuları bir araya getirdi. Fuara katılan Türk dizilerinden TOD ORIGINALS yapımı Sarmaşık Zamanı oyuncularının katıldığı Inter Medya'nın pavilyonunda gerçekleşen medya tanıtımları heyecan yarattı. Burçin Terzioğlu ve Onur Tuna MIPCOM'da! TOD'un yayına girdiği günden beri etkileyici senaryosu ve oyuncu kadrosuyla çok konuşulan dizisi Sarmaşık Zamanı'nın yıldızları Burçin Terzioğlu ve Onur Tuna yabancı basının ilgi odağı olurken, Terzioğlu şıklığı ve güzelliği ile ayrıca dikkatleri üzerine çekti. Etkileyici konusuyla dikkatleri çeken TOD'un sevilen dizisi Sarmaşık Zamanı katılımcılardan tam not aldı. Yabancı basına röportajlar vererek sempatik tavırlar sergileyen ikili, fuarın en çok konuşulan isimlerindendi. Burçin Terzioğlu diziyle ilgili olarak, Ülkemizde yaptığımız işlerin uluslararası pazarlarda karşılık buluyor olması bizleri çok mutlu ediyor. Kendi kültürümüze has hikayelerimizi anlattığımız gibi evrensel değerleri de barındırıyor içeriklerimiz. Konuştuğumuz dil farklı olsa da yaptığımız işte en önemli şey duyguyu izleyiciye geçirebilmek. Ve bunu da senaristlerimiz, yönetmenlerimiz, oyuncular ve teknik ekiplerimizle büyük özveri ile başarılı şekilde dünyaya sunabildiğimizi düşünüyorum dedi.


İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları sanatçısı, Dekor ve Giysi Tasarımcısı Nilgün Gürkan hayatını kaybetti. 2001 yılında Hasır Şapka oyunu ile Afife Tiyatro Ödülleri Yılın En Başarılı Giysi Tasarımı Ödülü ve 2010'da Düşüş oyunuyla 35. İsmet Küntay Ödülleri En İyi Kostüm Tasarımı Ödülü kazanan bir tiyatro emekçisi Dekor ve Giysi Tasarımcısı Nilgün Gürkan hayatını kaybetti. Nilgün Gürkan 1941 yılında Şanlıurfa'da doğdu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Akademisi'den mezun olan sanatçı, 1965 yılında Şehir Tiyatroları'nda göreve başladı. Şehir Tiyatroları'ndaki ilk oyunu Bir Gelin Geldi'dir. Uzun yıllar kapalı gişe oynayan Lüküs Hayat oyununun da dekorunu yapmıştır. Şehir Tiyatroları baş dekoratörü olarak emekli olmuştur. Şehir Tiyatroları'na 40 yıl emek vermiştir. Çıkmaz Sokak Çocukları, Hürrem Sultan, Kanlı Nigar, Kezban, Düşüş, Gönlümdeki Osman Hamdi, Bir Başkası, 4. Murat.


Türkiye'den ve dünyadan tiyatro, dans ve performans disiplinlerinde üretilen alternatif işleri katılımcılarla buluşturan Istanbul Fringe Festival 16 Eylül'de başladı. Bu yıl da İstanbul'un farklı noktalarında sanatseverlerle buluşan festival performanslara, film gösterimlerine, atölyelere, panellere ve partilere ev sahipliği yapıyor. Biz de festival ruhunun pek yüksek olduğu bugünlerde Istanbul Fringe Festival'inin Kültür Politikaları Direktörü Zeynep Uğur ile söyleştik. Bu rengarenk yelpazedeki festivalin hem hikayesini hem de bu yılki programını öğrendik. İlk olarak 2019 yılında sanat severlerle buluşan ve bu yıl 16 23 Eylül tarihleri arasında beşincisi gerçekleşecek olan Istanbul Fringe Festival için heyecanlı ve takipteyiz. Festivalin hikayesini sizden dinlemek isteriz. Fringe İngilizce kenar, çeper, sınır, marj gibi anlamlara geliyor. 1947'de Edinburgh Festivali'nde davetli olmadıkları halde gelen gösterilerini şehrin fringeinde, yani bir kenarında sergilemeye karar veren 8 ekiple Edinburgh Fringe Festival başlıyor. Edinburgh Fringe Festival, bugün dünyanın en büyük performans sanatları festivaline dönüşmüş durumda. Genç sanatçıların alternatif işlerine alan açma düsturunu benimseyen fringe akımı, bugün dünyanın 300 farklı şehrinde düzenleniyor. Biz de İstanbul'a bir fringe festival kazandırma hayaliyle 2019'da yola çıktık. Bu sene beşinci senemizi kutluyoruz. İstanbul'un dinamik bir performans sanatları alanı varken şehirde benzer vizyonda uluslararası sanatçıları izleme imkanının olmamasından yola çıktık. Giderek uluslararası alanla bağı kesilip kendi içine kapanan Türkiye'de farklı kültürel arka planlardan gelen insanların sanat etrafında buluştuğu, yeni keşifler yaptığı, dönüştürücü bir deneyim yaşayabildiği bir alan açmak istedik. Bu nedenle festival programında atölyeler, paneller, konuşmalar, partiler de gösterilerin yanında yoğunlukla yer alıyor. Istanbul Fringe Festival, 2019'dan beri her sene 5000 civarı katılımcıyı yurtdışından ve Türkiye'den tiyatro, dans ve performans disiplinlerinden yenilikçi gösterileriyle şehrin farklı mekanlarında bir araya getiriyoruz. 5. yılımıza girerken bu beş yıla hep birlikte bakıp kendi hikayemizi yeniden tanımlarken fringe konseptinin özüne döndük. Fringe isminin kökeni Latince'de fringere fiilinden geliyor aslında. Fringere bizi çevreleyen bir şeyin içindeyken onu dışarıya doğru açmak; ışığın içeri girebileceği bir çatlak yaratmak, dışarıya, yani açık havaya, ötekine doğru gitmek gibi anlamlara geliyor. Bu dışarı doğru gitme eylemi yaratırken dışarının da içeri girmesine izin veren sürekli hareket fikri bize ilham verdi. İlk yılımızdan beri basında daha çok kenarda kalanların festivali gibi marjinal ve alternatif bulunana dair ifadelerle anılıyorduk; bu tanımların bizi tam olarak yansıttığını düşünmüyorduk aslında. Kariyerinin başındaki sanatçıların yenilikçi ve alternatif işlerine yer veriyoruz ama bunu tamamen yeraltı, alternatif, ana akım olana dair her şeyi reddeden bir yerden yapmıyoruz. Kaldı ki özellikle Türkiye'de ana akım-alternatif ayrımının oldukça geçişken olduğunu düşünüyoruz. Geçen sene Aposto iş birliğiyle bu konuya dair Nedir bu alternatif sahne? başlıklı podcast serimizde de bunu uzun uzun tartışmıştık hatta. İçerisi-dışarısı, anaakım-alternatif, merkez-çeper gibi ikiliklerin arasındaki sınır fikrinin kendisini sorgulamayı anlatıyor bu bizim için. Bu ikiliklerin birbirinin içine geçebileceği, birbirini dönüştürebileceği, bu tanımlarla sınırlanmayan üçüncü ihtimallerin ortaya çıkabileceği bir alan yaratmakla ilgileniyoruz. Görünen ve görünmeyen sınırlar neler, nerelerde cam tavanlar var, bu sınırlar nasıl esnetilebilir, nasıl çatlaklar ve geçişkenlikler yaratılabilir gibi sorularla bir oyun alanı yaratmaya çalışıyoruz. Türkiye'den genç sanatçılar ve sanat öğrencileri festivalin kemik kitlesini oluşturuyor aslında ve her sene festivalin kimliğinin oluşmasında da katkıda bulunuyorlar. Bu bizi çok memnun ediyor. Istanbul Fringe Festival her yıl Eylül'ün üçüncü haftasında gerçekleşiyor. Başvurmak isteyenler sosyal medya hesaplarımızdan yayınlanacak açık çağrıyı takip edebilirler. Performans sanatlarında yazılan tanıtım yazısı ile sahnede görülen çok farklı olabildiğinden başvurularda mutlaka bir video talep ediyoruz o nedenle. Türkiye'de sahnelenen oyunlar için de sanat direktörümüz gidip bizzat görmeyi tercih ediyor. Bunu hatırlatmış olalım. Onun dışında festivalle ilgili bize her zaman mail adreslerimizden ulaşabilirler. Teşekkür ederiz. Programda 21 gösteri, 6 atölye, 3 panel ve 2 parti yer alıyor. En büyük etkinliklerimizden biri 20 Eylül Çarşamba günü DasDas'ta gerçekleşecek On Wednesdays We Wear Pink gösterimi. 1991 doğumlu Yunan performansçı ve koreograf Stavropoulos, çağın ruhunu yakalayan, işleri merakla takip edilen bir yetenek. Popüler kültürdeki kadınlık anlatılarına yüksek enerjisi ve güçlü görselliğiyle akılda kalan diliyle farklı bir bakış sunan işleriyle biliniyor. Sanatçı stilize ve masalsı bir görsel dünyanın içinde herkesçe içselleştirilen popüler kültürdeki kadın imgelerini başarılı bir şekilde katmanlandırırken, bu anlatıların içinde kadınların kendilerine açtıkları özgürleşme alanlarını ustalıkla gösteriyor. 20 Eylül Çarşamba akşamı DasDas'ta izleyeceğimiz On Wednesdays We Wear Pink, Stavropoulos'un 2020 tarihli gösterisi Cinderella's'ta da işlenen bu temaların bir devamı niteliğinde. Her iki gösteri de dünyanın en önemli gösteri sanatları seçkilerinden Aerowaves festivalinde yer aldı. Cinderella's, 2021'de Istanbul Fringe Festival kapsamında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraklerinden Kültür AŞ. iş birliğiyle Müze Gazhane'de açık havada yaptığı gösterimle binlerce seyirciye ulaşarak büyük ilgi görmüştü. Bu gösteriden sonra da pembe dresscode'lu bir partiyle geceye devam edeceğiz. Bu yıl festivalin mekan destekçileri arasında Arter, Barış Manço Kültür Merkezi, BeReZe Gösteri Evi, Caddebostan Kültür Merkezi, Çıplak Ayaklar Dans Akademisi, DasDas, ENKA Sanat, Fişekhane, Hope Alkazar, Kadıköy Belediyesi Alan Kadıköy, Karga, Sakıp Sabancı Müzesi, Tuhafier ve Mehmet Ayvalıtaş Parkı yer alıyor. Türkiye'nin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, Belçika, Birleşik Krallık, İsrail, İtalya, Hollanda, Hindistan, Japonya, Kanada ve Yunanistan olmak üzere 10 farklı ülkeden sanatçıları ağırlayacağız. Maalesef Türkiye bu açıdan dünyadaki örneklere göre çok zayıf kalıyor. Kamu kurumlarından ayrılan kaynakların yetersizliği, özel sektörde gösteri sanatlarının genellikle sponsorluk kapsamında değerlendirilmemesi, fonların çok az sayıda ve miktarda oluşu, Avrupa Birliği projelerinde Türkiye'den bir aktör olarak yer almanın zorlukları gibi sorunlar sebebiyle Türkiye'de özellikle uluslararası düzeyde iş yapan bir gösteri sanatları festivali kurmak ve devam ettirmek zorlu bir yolculuk. O nedenle dünyadaki örnekler gibi görsel olarak çok ihtişamlı deneyimler sunan, büyük ölçekli ve büyük prodüksiyonları ağırlayan festivalleri Türkiye'de pek göremiyoruz. Bu yatırım olmadıkça bir turizm cazibesi haline gelen, yurtdışından katılımcıları da ağırlayan bir festival olmak biraz zor oluyor. Nitelikli ve kaliteli işler yapmaya çalışan festivaller olsa da oldukça az sayıdayız. Edinburgh, Avignon gibi örnekler şehirlerde çok büyük bir sirkülasyon yaratıp bütün şehrin ekonomisini sırtlanırken Türkiye'de böyle bir örnekten çok uzağız.


Sanatçıdan Koleksiyonere mottosuyla online müzayede platformu olarak yolculuğuna başlayan Brieflyart, 12 Mayıs'ta Beyoğlu, Gümüşsuyu'nda şehre yeni bir sanat alanı sunmak üzere kapılarını sanatseverlere açıyor. Sanatın birikimsel yönünü temsil eden Kültürel Aktarımlar konseptinde yedi farklı sanatçının eseri, onların adeta birer parmak izi gibi kendilerine has özellikler taşıyor. Sergiyi 30 Haziran'a kadar Brieflyart'ta ziyaret edebilirsiniz. Proje, sanatçıların edindikleri kültürü, kültürden yola çıkarak araştırdıkları, dönüştürdükleri alanları ele alarak; eserlerinde kültürün katmanlarını nasıl yansıttıklarına değiniyor. Kültürel Aktarımlar sergisi ortak paydaları barındıran kültürden beslenerek farklı üsluplarda üretimleri olan yedi sanatçının bir araya gelmesiyle izleyicinin bakış açısında da anlamlı farkındalıklar yaratmayı hedefliyor. Ali Atmaca Şamanik izleri içinde barındıran Bektaşi ritüelleriyle büyüdü. Yapıtlarında da bu geleneğin yansımaları ile çağdaş yaratım anlayışının verilerini harmanlıyor. Bubi yaşadığı coğrafyanın kültürüyle, kültürün verileriyle, dönüşümüyle, kültürün içindeki ötekiyle hesaplaşan sanatçılardan. Eserleriyle izleyicinin karşısına, salt plastik verilerin ötesinde, her seferinde anlamı, yorumu çoğaltan içerikleriyle çıkıyor. Horasan çalışmalarında imgeleri saklı olanı çıkarmaya ve gözlerden uzak olanı anlatmaya yöneliyor. Çalışmalarında simgeselliğin, salt biçimleri okumakla ilintili olmadığına, insan ruhunun ve zihninin derinlerinde yatanın, söze gelmeyenin bazen bir jestle, bir bakışla, ürperti ya da kaynağı fark edilmeyen bir coşkuyla ilintili olduğunun altını çiziyor. Hüsamettin Koçan, Şamanik izleri barındıran anlatıların, söylemlerin ardından giden özne olarak; kültürlerarası geçişleri izlerken eserlerinde hala burada, bizimle olduklarını, bizim kimliğimizin bir parçasında yaşadıklarını da açığa çıkarıyor. Meriç Hızal, geçmişin yaşanmışlığını entelektüel birikimiyle harmanlayarak zamanın ruhunu bugüne taşıyor. Çünkü eserleri, hem geçmişin yaşanmışlığını, hem de Meriç Hızal'ın entelektüel birikimiyle buluşarak biçimi ve söylemi şimdiye taşıyor. Onay Akbaş, sanat tarihinin büyük ustalarını, aklımıza nakşedilen nesne ve olguları işlediği resimlerinde olduğu gibi; eserlerine anın değerlerini de yüklüyor. Çalışmalarında yaşamımızı değiştiren tarihsel karakterlerin, olguların yeniden, şimdi, burada bizimle iletişime geçtiğini vurguluyor. Şenol Yorozlu'nun dili, keskin bir mizah, ironik bir eğretileme içeriyor. Olympia, Cupid, Çintemani, Kaftan, Kubbe, VAV onun yapıtlarında yeni bir dille konuşuyor. Başka bir deyişle; sanatçı, kültürün kodlarını yapı söküme uğratıyor. Tombak, Genç Sanat, Türkiye'de Sanat, rh+sanart dergilerinde yazı işleri ve editörlük görevlerinde bulundu. Türkiye'de sanat ve rh+sanart dergilerinde güncel sergiler üzerine düzenli eleştiriler yazdı. Sanat ve diğer disiplinler, müze ve sanatsal oluşumlar üzerine özel dosyalar hazırladı. Plastik sanatlar alanında jüri üyelikleri ve danışmanlık yaptı. Sanatçılar üzerine monografik kitaplar kaleme aldı. 2011-2012 yılları arasında yönetmen Semih Kırmemiş ile Bedri Rahmi Eyüboğlu belgesel filmini ortaya çıkardı. 2014 yılında sanat öğrencilerine burs sağlamak amacıyla üzerinde dört yıl çalıştığı, Sanat Objesi Olarak Sanatçı adlı küratöryel sergisini hayata geçirdi. 2015 yılında Diyaloglar sergisi küratörlüğü ile iki sanatçı üzerinden kuşaklararası ilişkiye dikkat çeken sergiyi gerçekleştirdi. 2018 yılında Muğlak Alan başlıklı sanat-tasarım geçişkenliğini irdeleyen küratöryel sergisini hazırladı. İstanbul Aydın Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Sanat Sosyolojsi, sanat tarihi ve günümüz sanatı üzerine dersler verdi. 2019 yılından bu yana Düzce Üniversitesi Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültesi'nde öğretim görevlisi olarak görev yapmaktadır. AICA Türkiye Şubesi üyesidir.


Jose Mauro de Vasconcelos'un başyapıtı, Brezilya edebiyatının unutulmazı Şeker Portakalı, Can Yayınları'ndan 1983 yılında çıkan ilk kapak tasarımıyla karşınızda. Zeze'nin dostluk, hayaller ve dayanışmaya dair hikayesinde herkes kendisinden bir şey bulacak. Brezilya edebiyatının klasiklerinden Şeker Portakalı, Jose Mauro de Vasconcelos'un başyapıtı kabul edilir. Yetişkinler dünyasının sınırlamalarına hayal gücüyle meydan okuyan Zeze'nin yoksulluk, acı ve ümit dolu hikayesi yazarın çocukluğundan derin izler taşır. Şeker Portakalı'nın başkahramanı Zeze'nin büyüdükçe yaşadığı serüvenleri, GüneşiUyandıralım ve Delifişek romanlarında izleyebilirsiniz.


Dünya prömiyerini 47. Toronto Uluslararası Film Festivali'nde yapan ve birçok festivalden ödülle dönen Selcen Ergun'un ilk uzun metrajlı filmi Kar ve Ayı, 8 Eylülde Türkiye'de vizyona girmeye hazırlanıyor. Festival yolculuğu devam eden filmin Tunçer Şengün'ün kurgusunu yaptığı fragman yayınlandı. Merve Dizdar ve Saygın Soysal başrollerinde yer aldığı filmde Asiye Dinçsoy, Erkan Bektaş, Derya Pınar Ak, Onur Gürçay ve Muttalip Müjdeci onlara eşlik ediyor. Selcen Ergun'un senaryosunu Yeşim Aslan'la beraber yazdığı, psikolojik gerilim unsurları taşıyan 'Kar ve Ayı'da kışın bitmek bilmediği uzak bir kasabaya atanan genç bir hemşirenin oradaki erk ilişkileri, sır ortaklıkları ve şüpheyle yüzleşme hikayesi anlatılıyor. Türkiye prömiyerini 59. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde yapan ve festivalden En İyi İlk Film ile En İyi Kadın Oyuncu ödülleriyle dönen 'Kar ve Ayı', Amerika'nın köklü festivallerinden 66. San Francisco Uluslararası Film Festivali'nde Yeni Yönetmenler Ödülü'nü kazandı. Türkiye Almanya Sırbistan ortak yapımı 'Kar ve Ayı'nın çekimleri 2020 yılında Artvin'in Şavşat bölgesinde kış döneminin zorlu koşullarında yapıldı. Görüntü yönetmenliğini Florent Herry'nin üstlendiği filmin kurgusu Çiçek Kahraman tarafından yapılırken, filmin müziklerinde ise Erdem Helvacıoğlu imzası bulunuyor. T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Eurimages, Medienboard Berlin-Brandenburg, Hamburg Schleswig-Holstein ve Sırbistan Film Merkezi tarafından desteklenen film Nefes Films ve Albino Zebra Film yapımcılığında, Riva Film, Set Sail Films, TRT, Intercam Upgrade, Ezgi Mola, Boş İşler Yapım ve Set Pozitif Filmcilik ortaklığında tamamlandı.


5. Bandırma Kitap Günleri, kapanış gününde çok değerli bir konuğu ağırladı. Sekiz gün süren etkinlikte en çok ilgi çeken isimlerinden birisi, FOX TV Ana Haber Sunucusu Selçuk Tepeli oldu. İki Seçim Arasında Siyaset ve Medya isimli bir söyleşi gerçekleştiren Selçuk Tepeli'yi dinlemek üzere yüzlerce Bandırmalı, Cumhuriyet Meydanı'na akın etti. Yoğun alkış eşliğinde sahneye çıkan Tepeli, her türlü soruyu kabul edeceğini ve bunun bir monolog değil, karşılıklı soru cevap şeklinde ilerlemesini istediğini ifade etti. Özgürlükten umuda birçok konuya değinen deneyimli haberci, ana haberin sonuna konan 1 dakikanın perde arkasını da anlattı. Herkesin merak ettiği Siyasete girecek misiniz? sorusunu da cevapladı. Bu noktada hayatın da daima iki seçim arasında yaşandığını dile getiren usta sunucu, iki seçim arasında siyaset ve medyanın, hayattaki bütün saçmalıkların ve rezilliklerin bir özeti olduğunu söyledi. Tepeli, Gerçekten istediklerimizi seçebiliyor muyuz? Seçimler, onlara atfedilen fonksiyonu yerine getirebiliyor mu? Ve bütün bu süreçte haber medyası yapması gerekeni yapıyor mu? sorularını ortaya atarak seçim ve medyaya eleştirel bir bakış getirdi. Söyleşisi sırasında adeta medya dersi veren Tepeli, Sadece Türkiye değil, dünyanın dört bir yanında ne seçimler bir arada yaşamı ileriye taşımak adına beklenen fonksiyonu yerine getiriyor ne de haber medyası bu noktada doğru bir rol alıp yapması gereken işin hakkını veriyor. şeklinde konuştu. Halktan gelen boynuz kulağı geçti yorumu üzerine ise Tepeli, İyi bir sunucu olmak, televizyon çıkmak ve reyting umurumda değil. Bu yüzden kamerayı da görmem. Dolayısıyla boynuzdu kulaktı umursamam, dedi. Tepeli'ye gelen bir başka soru ise şuydu: Siyasete girecek misiniz? Böyle bir baskıyla karşı karşıya olduğunu ama siyasete girmek için geç kaldığı kanaatinde olduğunu ifade eden Tepeli, Yerleşik ve çürümüş, bizi bıktıran bütün yapıları aşacak bir yol bulursam siyasete ancak öyle girerim. Girersem de siyaset dışına çıkmadan gerçekten siyaset yaparım, dedi. Siyaset yapacak insanın hayatın içinde olması lazım, diye sözlerine devam eden Tepeli, Şu anda siyaset yapanlar hayatın içinde değil, siyasetin içinde. Bizim bu şekilde bir yere varma ihtimalimiz yok, ifadeleriyle konuşmasını noktaladı. Bundan sonra Bandırma'yı daha sık ziyaret edeceğini ifade eden Tepeli, Bandırmaspor'u da yakından takip ettiğini belirtti. Tepeli, Bandırma Belediye Başkanı Av. Tolga Tosun'dan kente yakışır bir stat sözü de alarak ve Bandırma'nın il olmasını da istediğini söyleyerek seyircilerden alkış aldı. Tosun, konuşmasının sonunda Tepeli'ye 84 BND 84 numaralı bir plaka armağan etti. 30 Eylül-7 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen 5. Bandırma Kitap Günleri, yaklaşık 70.000 ziyaretçiyi kitaplarla ve kültür sanatla buluşturarak bir sonraki sene gerçekleşecek etkinliğe güzel bir miras bırakmış oldu.


Besteci, piyanist, şarkı yazarı ve şarkıcı Selen Gülün şimdiye kadar müzik adına yapmış olduğu tüm çalışmalarda yenilikçi ve lider kimliği ile diğer çağdaş müzisyenler arasından sıyrılmış ve Türkiye müzik tarihinde kendine yer edinmiş bir sanatçı. Dünyanın çeşitli yerlerinde eserleri seslendirildi, aldığı ödüller ile Roma, New York, Boston, Londra ve Tokyo'da yaşadı, çalıştı, önemli sahne ve festivallerde büyük sanatçılarla sahneye çıkıp müziğini paylaştı. Downbeat, New York Times, Herald Tribune, BBC Radio 3 gibi dünyanın önde gelen medya kuruluşları tarafından haber yapıldı, takibe alındı. Answers albümü Japonya Caz müzik listelerinde 6 numaraya, Başka albümü ise 4 numaraya kadar yükseldi. Selen Gülün'ün sekizinci kişisel albümü olan Blue Band, içinde Türkiye'den her biri birbirinden kıymetli dokuz müzisyenin yer aldığı caz orkestrası ile aynı adı taşıyor. Gülün'ün 25 yıl içinde jazz combo orkestrası için bestelediği müziklerden bir seçkiyi Blue Band, 14-15 Mayıs tarihlerinde Hayyam Stüdyoları'nda müziğin doğasına uygun olarak canlı çalıp kaydetti. Selen Gülün yer yer çağdaş müzik izlerine, Swing'li standart bir caz orkestrası tavrına, kolektif doğaçlamalar olan bölümlere, tatlı melodiler, güçlü armoniler, farklı stiller ve çılgın açık çalımlara denk gelebileceğiniz müzikleri grup elemanlarının karakterlerini tek tek ortaya koyabileceği bir anlayışla yazdı. Bestelerde çalgıların sextet, septet, octet ve nonet olarak farklı kombinasyonlarda kullanılması albümün baştan sonra sürükleyici bir atmosferde dinlenmesini sağlarken yazılı ve doğaçlama müziğin uyumu Blue Band'i Klasik Caz Orkestrası formatının dışına taşıyor.


İnsan davranışlarını anlamak için eşsiz bir klasik. Evet, tam olarak öyle. BM Barış Elçisi, Primatolog ve Antropolog Dr. Jane Goodall'ın yazdığı İnsanın Gölgesinde, vahşi doğada şempanzeleri gözlemleyip tanımak için yazdığı bir anı kitabı niteliğinin çok ötesinde, bilimsel bir kaynak, bir keşif yolculuğu. Tuğçe Ezgi Yüksel'in çevirisiyle Beyaz Baykuş Yayınları etiketiyle okurla buluştu. Bundan yıllar önce henüz çocukken izlediğim Sisteki Goriller filmini yıllar sonra yeniden izlediğimde bir kez daha olduğum yere çivilendim. Amerikalı primatolog ve hayvan koruma uzmanı Diane Fossey'in hayatının bir bölümünün anlatıldığı film, gorillerin yaşamını bulundukları doğal ortamda izleyen ve inceleyen bir bilim kadınına ışık tutuyor. Birçok goril grubuyla kapsamlı çalışmalar yapan Fossey, Ruanda'nın dağ ormanlarında yıllarca bu hayvanları gözlemleyerek insan ile olan ilişkisinin ardındaki gizemi bulmaya odaklanıyor. Fossey'in 18 yılını geçirdiği Ruanda Milli Parkı'nda, uğradığı saldırı sonucunda yaşamını yitirmesiyle hikaye son bulurken sisteki gorilleri korumak uğruna kendini feda eden bu kadını hep bir başka primatolog Jane Goodall ile bağdaştırıyorum. Çünkü yaptıkları Goodall'ın şempanzeler üzerindeki incelemelerine epey benziyor. Saygı duyulan dünyaca ünlü bir primatolog ve hayvan koruma uzmanı olmasının yanı sıra aynı zamanda iyi bir yazar da olan Jane Goodall'ın İnsanın Gölgesinde kitabını okurken, gözlerimin önünde hep Sisteki Goriller filminde o dev ormanlı, dev gorilli sahneler vardı. Beyaz Baykuş Yayınları tarafından basılan İnsanın Gölgesinde, Goodall'ın Tanzanya'nın ücra köşesi Gombe'ye gitmesiyle başlayan yolculuğunu, Gombe'nin derinliklerinde vahşi şempanzelerle geçen zamanları, tıpkı bir birey gibi davranan bu hayvanların insanlarla arasındaki derin bağa dair anlayışımız konusunda ufuk açan, soluksuz bir anlatıyı bizlere sunuyor. Goodall'ın primat araştırmalarına ilişkin aldığı notlar, şempanzelerle ilgili saha araştırmasının ve maceralarının ilk yıllarının etkileyici bir şekilde ayrıntılı ve sürükleyici hikayesine ve olağanüstü bir keşfe tanık olmamızı sağlıyor. İngiliz arkeolog ve Afrika'daki insan evrimi çalışmalarıyla öne çıkan doğabilimci Louis Leakey, dünyadaki şempanzeler üzerine çalışma yapması için bu genç kadını seçtiğinde Goodall henüz sekreterlik okulu mezunuydu. 21. yüzyılın en büyük başarılarından birine imza atacağını ikisi de bilmiyordu. Aylar boyu süren umutsuz bekleyişten sonra şempanzelerle kurduğu ilk temasla birlikte genç bilimci, primatların davranışlarını kaydetmeye başardı. Kitapta her adımı okurla paylaşan Goodall, şempanzelerin kaçmadan onun varlığını kabul edene kadar nasıl takip ettiğini, her bir hayvanı tek tek tanımayı ve bu yöntemle hayatlarını gözlemlemeyi nasıl öğrendiğini, vücut dillerini nasıl anladığını, Flo isimli bir şempanzenin ebeveynlik yetilerini izleyerek nasıl iyi bir anne olduğunu anlatıyor. Yetişkin İlişkileri, Flo'nun Cinsel Hayatı, Babunlar ve Yaşlanma, Hiyerarşi gibi 21 bölümden oluşan kitaba ayrıca eklemeler de yapmış. Buralarda ise şempanzelerin yüz ifadeleri ve seslenişleri, silah ve alet kullanımı gibi bilgiler veriyor. Amerikalı paleontolog, evrimsel biyolog ve yaşadığı dönemin en çok okunan popüler bilim yazarlarından biri olan Stephen Jay Gould'ün çektiği 80 fotoğraf da kitabı zenginleştiren önemli kaynaklar. Dr Jane Goodall, bu kitabı yazdığı sırada şempanzeler henüz insanın atası olarak kabul edilmiyordu. Aslında hala da pek öyle sayılmaz. Goodall, şempanzelerin alet kullanma, ailelerine bakma, grup olarak çalışma, eylemlerini planlama gibi insanlık testlerinde başarısız olmalarını bekleyerek saha çalışmasına yaklaştı. Hayvanların önüne engeller koysa da şempanzeler tüm bu testleri başarıyla geçti. Yazının başında da bahsettiğim etolojist Diane Fossey'nin goriller, antropolog ve primatolog Birute Galdikas'ın orangutanlar için yaptıklarını Goodall da şempanzeler için yaptı. Özetle onların insana olan benzerliklerini ortaya koydu. İnsanın Gölgesinde, hayvan davranışlarını anlamak için bugüne kadar yazılmış en etkileyici kitaplardan biri. Her nesile hitap eden merak uyandırıcı, belgesel niteliğinde uzun bir öykü. İnsanın gerçekten gölgesinde kalan şempanzeler ile yeniden tanışmak için bir rehber. Bilim, Jane Goodall gibi kadınlara çok şey borçlu.


Senaryosunu Tufan Taştan ve Barış Bıçakçı'nın yazdığı Sen Ben Lenin, kara mizahın gücünden epey yararlanan iyi bir polisiye. Karakterlerin gerçeğe hemen hemen çok yakın uyarlanması ve her fikirden insanları temsil etmesi, birlik beraberlik duygusunun izleyiciye saf bir şekilde geçmesini sağlıyor. Filmin ismini ilk duyduğumda epey garipsemiştim. Sen Ben Lenin... Fragmanı izlediğimde ise filmin konusu bende merak uyandırdığı için vizyona girer girmez izlemek istedim. 26 Kasım'da vizyona giren Sen Ben Leninin oyuncu kadrosunda Barış Falay, Saygın Soysal, Melis Birkan, Serdar Orçin, Nur Sürer, Hasibe Eren, Binnur Kaya gibi isimler yer alıyor. Film Sovyetler birliği dağılınca yıkılan Lenin heykellerinden birinin Karadeniz'in sularını aşıp Düzce'nin Akçova Kasabası'na gelmesinden uyarlanmış. Ancak hikaye kasabaya gelen heykelin kayıplara karışmasıyla başlıyor. Senaryosunu Tufan Taştan ve Barış Bıçakçı'nın yazdığı Sen Ben Lenin, kara mizahın gücünden epey yararlanan iyi bir polisiye. Karakterlerin gerçeğe hemen hemen çok yakın uyarlanması ve her fikirden insanları temsil etmesi, birlik beraberlik duygusunun izleyiciye saf bir şekilde geçmesini sağlıyor. Film 86 dakika boyunca tek mekanda geçmesine rağmen hiç sıkmıyor. Tufan Taştan, Medyascope söyleşisinde filmin tek mekanda geçtiğini izleyicilerin fark etmediğini söylemişti. Ben de filmin tek mekanda geçtiğini söyleşiyi izlediğimde anladım. Filmdeki sahneler ve karakterlerin diyalogları o kadar ustaca işlenmiş ki izleyici görmediği her kısmı kendi hayal gücüyle tamamlayabiliyor. Bu da Tufan Taştan ve Barış Bıçakçı'nın seyircinin hayal gücüne güvendiği kadar kendi kalemlerine de inandığını gösteriyor. Açıkçası filmin ne zaman başlayıp ne zaman bittiğini bile fark etmediğimi itiraf etmeliyim. Ama çıkınca ben de diğer izleyiciler gibi buruk bir tebessümle yerimden kalktım. Filmin çoğu repliği hala fıkra gibi kulağımda yankılanıyor ve yankılandıkça düşündürüyor. Aziz Nesin'in şu satırlarını düşünmeden edemiyorum: Mizahçı kimyagere benzer. Onun laboratuvarına acı şeyler girer, tatlılaşarak oradan çıkar. Tarih boyunca simyagerler taştan altın yapamadılar; ama mizahçılar ıstıraplardan mizah yapabilirler. Mizahçılar kendi göz yaşlarını kahkahaya çevirip başkalarına sunan kimyagerlerdir. Sen Ben Lenin, işte bu bu titizlikle ve zeka ile yapılmış bir iş. Dünya onurlu insanlar için hiçbir zaman yaşanılır bir yer olmadı. İnsanlar bir yerde bir şeyleri değiştirmeye, herkes için yaşanılabilir bir dünya kurmaya çalıştığında hep bunun bedelini ödedi. Ve sonradan gelenler hep kendinden öncekinin boynundaki urganı çıkarmaya çalıştı. Bunu yazarak, konuşarak, tartışarak, gülerek, güldürerek, nasıl yapabiliyorlarsa öyle yaptılar, yapıyorlar. Fikirlerden, özgürlüklerden, sanattan korkulan bu dünyada bazı insanlar suyun tersine doğru yüzüp özgür ve özgün olmaya çalışıyor. İşte Barış Bıçakçı ve Tufan Taştan da bu insanlardan. Sen Ben Lenin de bunun iyi örneklerinden biri.


Ailesiyle yeni bir seyahate çıkmak için yola koyulan Pola'nın kaybolma hikayesi bu, okuyacaklarınız... Ama ne kaybolma! Hani insan bir kere kaybolur, iki kere kaybolur tamam da Pola sürekli kayboluyor! Evet o henüz küçük bir kız ve bu yüzden de dikkati hemen dağılıyor ve işte o yüzden de böyle kolay kayboluyor. Kaybolmanın da kolayı mı olur demeyin, siz en iyisi Pola'nın hikayesini benden öğrenin! Bakmayın Pola'nın tüm yolculuk boyunca, evet evet neredeyse otele varana değin ve hatta otelde kaybolup durduğuna... Pola çok zeki ve akıllı bir kız. Ona öğretilen Kaybolanlar İçin Altı Kuralı ezbere biliyor. Ve kitap boyunca her kaybolduğunda bu altı kuraldan biri işine yarıyor ve hepsini yerine getirdiği için de ailesi onu rahatça bulabiliyor. 1. Anne babanı bulmaya çalışma. Olduğun yerde bekle! 3. Gerektiğinde üniformalı kişilerden yardım iste! 4. Tanımadığın biri mi? Ona güvenme! 5. Annenin iletişim bilgileri mi? Ayakkabının içinde saklı! Kriz anlarında çocuklarımıza sakin kalmayı ve güvenliklerini sağlamayı öğütleyen ve bunu bir o kadar sevimli Pola karakteriyle sunan yazarın akıldan çıkmayacak hikayesine en az metin kadar güçlü illüstrasyonlar eşlik ediyor. Polonyalı çizer Magdalena Koziel-Nowak takip edilmesi gereken bir illüstratör. Şimdiye kadar onlarca çocuk kitabı resimleyen Nowak'ın Pola'sını sevmemek ve içten içe ona sarılmamak elde değil. Gabriela Rzepecka-Weiss'ın diğer çocuk kitaplarının bir an önce Türkçeye çevrilmesini dilerim, tıpkı çizer Magdalena Koziel-Nowak'ın resimlerinin yer aldığı kitaplara da bir an önce ulaşma isteğim gibi... Bu arada sıkı durun. Pola'nın hikayesi bu kitapla sınırlı değil. Kendi dilinde iki kitabı daha olan Pola'nın, aslında bir kitap serisinin kahramanı olması sevindirici. Bana çocukluğumun Pıtırcık'ını anımsattı, itiraf edeyim. Pıtırcık kız olsaymış, belki de Pola olurmuş.


Çizgili Pijamalı Çocuk kitabıyla tanınan İrlandalı yazar John Boyne'un imzasını taşıyan Yanlışlıkla Dünyanın Öbür Ucuna Uçan Çocuk, geçtiğimiz temmuz ayında 20. baskısını yaparak, Türkiye'de 100.000'i aşkın okura ulaştı. Kitapseverleri dünyanın en sıradışı çocuklarından Barnaby Brocket'in olağanüstü dünyasıyla tanıştıran bu heyecan verici roman, fantastik macera filmlerini aratmayan hikayesinin satır aralarında normallik-anormallik gibi soyut kavramları ve bunların değişkenliğini sorguluyor, farklılıkların zenginliğine vurgu yapıyor. Yanlışlıkla dünyanın öbür ucuna uçan sekiz yaşındaki bir çocuğun türlü badirelerle sınanan yaşam mücadelesine tanıklık ettiren kitap, olaylara ve insanlara önyargısız yaklaşmanın önemine değiniyor, hoşgörünün yaşamı ne denli güzel kılabileceğinin altını çiziyor.


Daha iyi bir film olabilir miydi, olurdu. Ama olamamış. Oysa emek var, iyi oyuncular var ve fakat derinliği olmayan, klişelerle dolu bir senaryoyla çıkmıyor işte iyi iş... 21 Mart'ta Netflix'te gösterime giren, Dilberay, Müslüm gibi ses getiren filmlerin yönetmeni Ketche'nin rejisör koltuğunda oturduğu, Aslı Enver ve Kaan Urgancıoğlu gibi iki güzel gülen, güzel bakan ve iyi oynayan oyuncuların başrolü paylaştığı Sen Yaşamaya Bak, Ajandakolik için sınıfta kaldı. Tamam, hep mutlu son'lu değil filmler ama böyle bir dram yaratmak yerine kaliteli bir romantik komedinini kıyısından dönmek neden? Bizim neden iyi romantik komedilerimiz olmasın ki! Üstelik birbirlerine bu kadar çok yakışmış, enerjileri tutmuş, uyum içinde bir çift oyuncuyu da bulmuşsunuz... Komediye bulanan romantizm için biçilmiş kaftan değil de ne! Kapılıp gitseydik aşklarına olmaz mıydı? Olabilirdi ama olmamış... Sen Yaşamaya Bak, ebeveynlik, arkadaşlık ve aşk üçgenini birbirine iyi geçiremeyen ve yitip giden bir film sadece. Keşke senaryoda biraz daha uğraşılsaymış! İlk ve Son, Yarım Kalan Aşklar dizilerinden tanıdığımız senarist Hakan Bonomo'nun kaleme aldığı film, karakterleri daha iyi tanıyabilmemiz bakımından bize açıkçası çok da fazla bilgi vermiyor. Konu iyi başlıyor ama düğüme geldiğinde ters köşe yaparken bile Vay be! dedirtmiyor. Hızla sarılmış bir sona doğru ilerleyen seyircide yarım kalmışlık hissi yaratıyor. Bir kafede çalışan ve bekar bir anne olan Melisa, henüz ana okuluna giden Can'ı tek başına büyüten sorumluluk sahibi, aynı zamanda tam bir eğlenceli arkadaş anne olarak karşımıza çıkıyor. Oğluyla ikili hayatlarında yalnız ama özel bir bağları var. Filmin ilk sahnesiyle birlikte Melisa'nın hastaneden aldığı üzücü haberle bir anda filmin aslında pek de pozitif başlamadığını söylesek yanıltıcı olmayız. Melisa, hasta olduğunu ve hatta beş aylık ömrü kaldığını öğrenir. Bu hastalığı öğrendikten sonra tek düşündüğü oğlu Can olur. Peki o öldükten sonra Can'a kim bakacaktır? Hayatının son aylarında aşık olabileceği ve oğlunu emanet edebileceği birini bulabilecek midir? En yakın arkadaşı da bir yandan Melisa için adaylar ararken bir anda yolu Fırat'la kesişir. Fırat, Bisikletlere Fısıldayan Adam olarak tanınan zengin ve dergi kapaklarına çıkacak kadar ünlü biridir. Bundan sonrası bir çift olma ya da olamama yolunda ilerler ve pek çok sahnede Can'ın annesiyle ilgilenen erkeklere karşı verdiği tepkilerle karşılaşırız. Fırat, Melisa'ya aşık olduğunu anlayınca başta gerçekten bir canavar olarak gördüğü çocukla arkadaş olmak için elinden geleni yapar. Film demin de dediğim gibi her ne kadar üzücü bir haberle açılışını yapsa da aslında ve her şeye rağmen ilk sahneden itibaren gülümseterek başlıyor. Anne ve oğlun kasetçalara koydukları 90'lardan kalma Türkçe pop şarkısının nakaratıyla bağıra çağıra dans etmesi, Can'ın anaokulunun kapısından girdikten sonra duvarlar arasında birbirleriyle ikisinin sessiz bir bağlantı kurması ve Fırat ile kafede tanıştıkları ya da çakıştıkları sahne tatlı bir yabancı bir romantik komedi tadı veriyor.


Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Genel Merkezi, Kumpanya Yapım ve Levent Üzümcü Tiyatrosu iş birliğinde gerçekleştirilen Ben Türkan Saylan oyununun galası, ÇYDD'nin unutulmaz Genel Başkanın doğum gününde, Maltepe Belediyesi Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi'nde gerçekleşti. Türkan Saylan'ın fikirlerine, ülkülerine ve yaşamına ışık tutan ve Cengiz Toraman tarafından kaleme alınan oyunda Türkan Saylan'a ünlü oyuncu Şenay Gürler hayat verdi. Aynı zamanda dış ses olarak Mert Fırat, Berna Laçin, Levent Üzümcü, Uğur Dündar ve Yetkin Dikinciler gibi birbirinden değerli sanatçılar ile ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel'in yer aldığı oyunun galasında iş, sanat ve akademi dünyasından birçok davetli bir araya geldi. Maltepe Belediyesi Başkanı Ali Kılıç başta olmak üzere ÇYDD Genel Merkez ve İstanbul şubeleri yönetim kurulu üyeleriyle birlikte dernek üyeleri, gönüllüleri, öğrencileri ve tüm Çağdaş Yaşam dostları yoğun katılım gösterdi. İlk olarak klasik müzik dinletisiyle başlayan kokteylde, Maltepe Belediyesi Başkanı Ali Kılıç, ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel ve ünlü tiyatro oyuncusu Levent Üzümcü konuşma yaparak davetlilere Hoş geldiniz dediler. Daha sonra ÇYDD mezunu genç soprano Buse Usta'nın etkileyici performansı dinleyen davetliler, Türkan Saylan'ın yaşamına ışık tutan fotoğraf sergisini de gezdiler. Kokteyl ardından Ben Türkan Saylan oyununu izlemek üzere salona geçen davetliler, ünlü oyuncu Şenay Gürler'in eşsiz performansı ile duygusal anlar yaşadılar. Dakikalarca ayakta alkışlanan oyunun sonunda ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel, Türkan Saylan, 'Eğitimli her kadının Cumhuriyete borcu var!' diyerek yaşamı boyunca o borcu ödemek için emek verdi, emekleri onu unutulmaz kıldı. O, bu ülkenin çok kıymetlisi. Türkan Saylan'ın doğum gününde, bir asırlık Cumhuriyetimizden aldığımız güç ile bu oyunu sahneye koyan ve oyunda emeği geçen herkesi kutluyoruz. Türkan Hocamızın fikirlerini geleceğe taşıyan bu oyunun, gençlerimize ulaşarak Çağdaş Türkiye'yi daha da ileriye taşıyacağına yürekten inanıyoruz. Unutulmaz Genel Başkanımız Türkan Saylan Hocamızı saygı, sevgi ve özlem ile anıyoruz. İyi ki doğdun Türkan Saylan! dedi. Anlamlı gece, plaket töreniyle sona erdi.


Geçtiğimiz 21 Nisan'da Oyun Atölyesi'nde ilk defa seyirciyle buluşan Yeşim Özsoy'un yönettiği, Şenay Gürler ile Özgün Çoban'ın oynadığı Medea'ya Göre Ahlak oyunu, kadın ve ahlak konularını farklı bakış açılarıyla tartışmaya açıyor. Gürler'in, erkek egemen Yunanlıların arasına sızan, onlarla dövüşerek adeta bir Amazon olarak seyirci karşısına geçtiği oyunda Çoban da ahlak kavramının ete kemiğe bürünmüş hali olarak sahnede. Pınar Erol, Ajandakolik için oyunu inceleyip yazdı. Medea, dünyanın kendi etrafında döndüğüne tastamam inanmış ataerkil yapıyı bozguna uğratan bir kahramandır. Euripides sayesinde MÖ 432 yılında metnin odağına yerleşir ve tragedyada kendine yer edinen ilk kadın karakter olur. Erkekler tarafından çizilen kaderine başkaldırır. Feminizme, bilgili kadınların eşitsizliğe isyanı der ve izini sürersek, çağları atlaya atlaya 2500 yıl öncesine, Medea'ya kadar gidebiliriz. İsminin içerdiği kurnazlık ve akıl anlamları ile de örtüşür bu fikir. Euripides, kadını özne yapan metniyle tragedyanın kötü çocuğu olurken, Medea'nın payına da cadılık, büyücülük, evlat katilliği düşer. Öyle kolay değildir kahraman kabul edilmek. Yazar, yeryüzündeki adalet ve düzenin tanrılar yerine insanlar tarafından sağlanmasını konu ettiği için dine uygun düşünmemekle suçlanır. Bu yüzden MÖ 431'de sahnelenen bu eseriyle Dionysos ödüllerinde şampiyonluğu Euphorion'a kaptırır ve üçüncü olur. Rivayet o ki Yunanlıların rüşvetini kabul ederek filisid bir sonu reva görür Medea'ya. Kaçarken çocuklarını bırakmak zorunda kalan anne, onun kaleminde bir canavara dönüşür. O yüzden Euripides'e mizojin denir. Adlarını temize çıkarmak isteyen Korintosluların verdiği serveti kabul edip çocukları sonradan Medea'ya öldürttüğü için. Biz ise benzer vahşeti sergileyen erkek kahramanlara gösterdiğimiz hoşgörüyü bir türlü Medea'ya gösteremeyiz. Çünkü anneliğe atfedilen kutsallık, affedişin önünde sarsılmaz bir duvardır. Ve ikiyüzlülüğümüzün içine sinen devrancılığı yıkmak hiç kolay değildir. Hatırlayalım ne yapmıştı bu aykırı kadın? Aşık olmuştu! Söylenceye göre İason da, Güneş Tanrısı Aietes'in kızı Medea'ya Tanrıların huzurunda sadakat yemini eder. Sevdiği adam uğruna yaşadığı Gürcü topraklarını terk eden, ailesine kafa tutan Medea, büyücülük hünerleriyle İason'ın altın postu elde etmesini sağlar. Bu uğurda kardeşini öldürmekten çekinmez. İason savaşı kazanır, ancak ölen ailesinin peşine düştüğü için tahta geçemez. İason, zamanla Medea'dan sıkılır ve iktidar seviciliği yüzünden kral Kreon'un kızı Glauke ile ona ihanet eder. Tanrıların huzurundaki sadakat yeminini de baskı altındayken verdiğini söyleyip kurtulur yükünden. Kocası, savaşı onun sayesinde kazandığını unutmuş gibidir. Yüz çevirir Medea'ya. Aşkı uğruna vatansız kalan, sürgün edilen, hor görülen, itibarsızlaştırılan, tüm kimlikleri elinden alınan Medea'nın ödediği bedeller umurunda olmaz. O da intikama tutunur. Kocasının evlenmek istediği prensese düğün hediyesi olarak zehirli bir gelinlik gönderir. Hem Glauke hem de kızını kurtarmak isteyen Kreon ölürler. Yaptıklarını, sadece aşık bir kadının içini kavuran acısıyla açıklayamayız. Yaşananlar, yok sayılmanın, dışlanmanın, haksızlığa uğramanın patlamasıdır. Dev bir çığlıktır edimleri, ne yapsa kalbini soğutamadığı. Tarihin en çok tartışılan kadınıdır artık. Bitmeyen bir dilemmanın öznesi; Medea Kompleksinin isim annesidir. Hakkında net bir hükme varılamaz. Peki, geride maktullerini bırakan bir seri katil denebilir mi ona? Ya da taş kalpli bir psikopat? Gözü dönmüş, histerik bir aşık? Peki ya öncü diyenler, mağdur sayanlar haklı olabilirler mi? Cezasını çekmeden ejderhaların çektiği arabayla dedesi Güneş tanrısı Helios'un yanına uçtuğundan akıbetini de öğrenemeyiz. Hakkında tereddütsüz cevaplar veremeyiz. İşte tam burada Athena Farrokhzad'ın Medea'ya Göre Ahlakı devreye giriyor. Yazar bize sizi gidi ahlak bekçileri sizi, orada bir durun bakalım; hesaplaşma sırası Medea'da diyor. Euripides'in antik metninin üzerine kendi şiirsel metnini kurguluyor. Özendiği kelimeleriyle şairliğini konuşturuyor. O kadim dile profil, bumerang, popüler, ajitasyon gibi gündelik sözcükler ekleyerek mitoloji ile bugünü birbirine bağlıyor. Ali Arda'nın çevirisi yazarın dilini, sahibinin sesini gözetiyor. Athena da savaş ve zulüm yüzünden İran'dan kaçıp yeni bir ülke buluyor kendisine. Zamanla anne oluyor ve elbette feminizmi savunuyor. Bu kadar benzerlikle Medea'nın çekim gücüne kayıtsız kalsa şaşardım. Doğaldır ki yazdıkları kendi yaşamından izler taşıyor. Bilgelik, sanat ve ilham tanrıçası anlamına gelen Athena adındaki her anlamın hakkını vererek metnini oluşturuyor. Mülteci, anne ve kadın kimlikleri üzerinden baktığı oyunuyla GalataPerform'ın repertuvarına giriyor. 21 Nisan'da prömiyer yapan ve Medeanın bittiği yerden başlayan bu taze oyun bize 2500 yıllık bir çığlığın yankısını taşıyor. Ahlak, oyunda tüm anlamlarıyla masaya yatırılıyor. Farrokhzad'ın önceki sahnelemelerinden farklı olarak bizde erkek oyuncu tarafından ama cinsiyetsiz yorumlanıyor. Kimi replikleri bana yer yer onun Medea'nın vicdanını oynadığını da düşündürtüyor. Bu fikre, cezasını çekmeyen birinin araftaki sıkışmışlığı ve bitmeyen ızdırabının tasvirinden kapılıyorum. Yargılayıcı tavrıyla seyircilerin arasından seslenen Ahlak'a Özgün Çoban can veriyor. Seyirciden aldığı cesaretle riyakarlığını gizleyebileceği bir siperlik buluyor kendine. Bizler de bilmeden Antik Yunanın korosunu, bugünün kamuoyunu oluşturuyoruz. Kimimiz bu yaftalayıcı tavırdan rahatsız olacak, kimimiz galeyana gelecek. Yüzleşmeyi Medea kadar biz de yaşayacağız. Özgün Çoban, fiziksel özellikleriyle heybetli bir Ahlak oluyor. Sesinin rengi, karakterinin iniş çıkışlarına göre kimlik değiştiriyor. Bazen dürüst, yerinde tespitleriyle bazen de kaypak, işine gelen çıkışlarıyla sıra dışı bir rolü üstleniyor. İyi ve kötüyü tartarken Ahlak'ın esneyebilen yapısını onun bedeninde görüyoruz. Onunla birlikte erdemi, sorumluluğu, ödevi, iradeyi, vicdanı kişinin seçimlerine göre tartışıyoruz. Bireysel ahlak ile toplumsal ahlakın çelişkilerini, sübjektifliğini fark ediyoruz. Ölçütleri neye, kime göre belirliyoruz, bunu bir kez daha düşünüyoruz. Dualiteyi onun kişiliğinde de, kostümünde de buluyoruz. Melis Hafızoğlu, dekor ama özellikle kostüm tasarımında başarılı. Oyunun ağırlığını, gündeliğe taşıyarak dengeleyen de, seyirciyi gıdıklayan da, gülmeyi alan da Özgün oluyor. Her iki oyuncunun performatif, zorlu oyunculukları estetik bir seyirde ilerliyor. Burada Tuğçe Ulugün Tuna'nın koreografisine değinmek istiyorum. Tasarımıyla, hareket tekniğinden çok; oyuncuları harekete geçiren sebepleri açığa çıkarıyor. Bulduğu çıkışlarla iki kişilik oyuna nefes aldırıyor. Karakterlerin çatışmalarını bedenlerinde, devinimlerinde gösteriyor. Işık tasarımında Ayşe Sedef Ayter, oyuna beklenenden fazla katkı sağlıyor. İlk gösterimin sonunda herkesin onun ışıklarını konuştuğunu söylemeliyim. Birçok işine denk geldiğim Ayşe'nin bu tasarımının tüm işlerinin üzerine çıktığını, başyapıtının şimdilik bu oyun olduğunu da eklemeliyim. Yeşiller, maviler, sarılar, turuncular ve bilhassa kan kırmızılarla iç içe geçen tüm tonlar, oyunun dramaturjisini bir kez de ışık üzerinden kuruyor. Euripides, eserlerinde felsefe ve sofistik taşlara yer verir. Rejide de taşlar neredeyse üçüncü rol kişisi kadar yer kaplıyor diye düşünürken oyunun aslında Medea, Ahlak ve Taşlar olmak üzere üç rol kişisinden oluştuğunu öğreniyorum. İşte o taşlar tekrar tekrar medeniyetler kurdu, sınır oldu, yük oldu, yiyecek oldu, mezar oldu, anne rahmi oldu, çocuk oldu... Herkes öldüğünde Medea'yla birlikte taşlar kalınca geriye, bu sefer taşın kendisi oldu; günahsız olan varsa buyursun atsın diye. Bugüne kadar yirmi oyun yöneten Yeşim Özsoy'un bu dişil rejisinde dramdan kurtulan olmadı. Medea, zamanı geri saramadı, yaşam döngüsünü iptal edemedi ama onu bir kadın anlattı diye rahat bir nefes aldı. Tanrıçalığını hatırladı.


Siz hiç sevimli ve bir o kadar iyi kalpli, duyarlı bir canavar gördünüz mü? Belki görmüşsünüzdür. Belki de onunla ilk defa bu kitapta karşılaşacaksınız. Yazar Şeniz Baş'ın çocuklar için kaleme aldığı Canavar Olmanın Zorlukları kitabı, canavarlar dünyasının kapılarını aralıyor ve bizi Modivar ve onun insan dostu Bige ile tanıştırıyor. Şeniz Hanım ile kitabından yola çıktık, çocukluğun kuytu köşelerinde saklanan canavarları ve içindeki canavarı ortaya çıkardık. 2017 senesinde ilk kitabımı yazdım, yayımlandı. Elbette alanla ilgilenmeye başlamamın mazisi epeyi eski, üniversite yıllarına dayanıyor. Dilediğim kadar özgür olabildiğim, hayata minik de olsa bir katkı sunduğumu hissettiğim ve üstüne okurların sarılıp öptüğü cennet gibi bir yer. Modivar kendi toplumunun genel özelliklerini taşımayan minik bir canavar. Mizacı farklı. Bu farklılık onu kendini gizlemeye itiyor. Zira ailesi bile ondan başarılar beklerken başka biri gibi, aslında herkes gibi olmasını istiyor. Modivar kendi kendisiyle gireceği bu çatışmanın yaratacağı sonuçların farkında. Ve kendi gibi olmak için feragat edeceklerinin de farkında. Bunları cesaretle göğüslemeye de hazır. Yeter ki birilerine zarar vermesin. Modivar başkalarına karşı merhametli, sevecen, adaletli kalmayı başardığı gibi aynı duyguları kendisine de hissedebiliyor. Bu yönüyle özenilesi bir varlık. Dünyada kendi gibi olmayana mesafeli durmayan, tedirgin olmayan çok az canlı var. Böyle bir doğamız var. İnsanlar ise doğrudan böyle yetiştiriliyor. Dış dünya korkunç ve hepsi seni yemeye çalışıyor. Bu hikayede ise çok farklı birisi daha var: Bige. O kendisinden çok farklı olana hemen merakla bakıyor, sevgiyle sarılıp kabul ediyor. Üstelik dayanışma içinde oluyor. Bu açıdan bu dostluğun kurucusu Bige. Modivar ise sevgiyi görünce tanıyıp kabul edecek kadar duyarlı bir varlık. Ben biraz daha şakacı bir canavar olabilirdim sanırım. Minik oyunlarla bazı sevimsiz özelliklerini görmelerini sağlamayı isterdim. En çok da bencil insanların. Bu arada sorun çok güzel, insan kendi hakkında da bir şey öğreniyor böylece. Nasıl bir canavar olmak istediğimi fark ettim sayende. Türkiye'de bundan 10 yıl önce vizyona giren, tüm zamanların en sevilen ve en başarılı Pixar işlerinden olan, benim de birkaç defa bayılarak izlediğim Monsters, Inc. i seyretmiş miydin? Kitabı okurken sıklıkla aklıma bu film geldi. Orada da canavarlar, çocukları korkutmaya çalışıyor ve bu şekilde puanlar alıyordu. Hatta baş karakter dev canavar Sullivan'ın da tüyleri Modivar'ınki gibi maviydi ve en az onun kadar iyi bir canavardı. Bige de hem görsel olarak hem de Sullivan ile dostluğu bakımından oradaki dünyalar tatlısı Boo'ya benziyor. Hikayeler evrensel. Benim canavarım ötekiyi temsil ediyor. Öteki olmaktan kendi olmaya giden yolu bulmaya çalışıyor. Neden canavar seçtim? Çünkü öteki olan diğerlerinin canavarı. İnsan anlamadığı, tanımadığı herkese ve her kavrama böyle davranıyor. Filmi ise kitabı yazdıktan sonra birisi söyleyince izledim. Benzerlikler beni evrensellik açısından mutlu etti. Canavarımızı ise Eda Ertekin çizdi, onun zihninde böyle canlanmış. Tek kelimeyle bayıldım. Karakterlerin mizaçları çizimlere olduğu gibi yansımış. Bu kadar sevilesi canavarlar yarattığı için ona teşekkür ederim. İnsan olmak sürekli mücadele içinde olmak demek. Kendinle kendin arasında ve dünyayla kendin arasında... Bu iyiyle kötüyü, doğruyla yanlışı belirleyen bir çaba... Bıraktığın an yaşamamış olursun. O kadar çok ki! Gabriele Clima'nın son kitabı Güneşten Sonra, Per Petterson'un Ardından ve Byung Chul Han'ın Şiddetin Topolojisi hemen okunacaklar arasında. Bu alana heves edilmesi, kalem oynatılması genişlemeyi sağlar. Bu açıdan mutluyum. Elbette eşyanın tabiatı gereği çoğalacak ve bir yerde elenecek, bazıları kalacak. Niteliği de bu denemelerin içinde ilerleyerek bulacağız. Benim en çok umutlu olduğum alan çocuk edebiyatı. Aslında tek kitap olarak düşünmüştüm ama daha ilk ayından çok güzel dönüşler alıyorum. Sen de harika fikirler uyandırdın. Neden olmasın!


Bioderma Laboratuvarları tarafından dermatologlarla birlikte geliştirilen dünyanın ilk misel suyu Sensibio H2Onun reklam yüzü başarılı oyuncu Eda Ece oldu. 'Cildin için öncelik, hassas temizlik' diyen Bioderma tarafından en hassas ciltler dahil, tüm cilt tiplerinin kullanımına uygun olarak formüle edilen cilt temizleme suyu Sensibio H2O tanıtımlarında genç oyuncu yer alacak! 'Cildin için öncelik, hassas temizlik' sloganıyla cilt sağlığına önem veren ve Bioderma Laboratuvarları tarafından dermatologlarla birlikte geliştirilen, misel suyun mucidi Sensibio H2O'nun reklam yüzü başarılı oyuncu Eda Ece oldu! Tüketicilerin eczane kanalında #1 numaralı misel suyu tercihi olan Sensibio H2O, cildin kendisinden ilham alarak geliştirilen eşsiz misel teknolojisi ile cilde zarar vermeden cildi tek bir pamukta derinlemesine temizleyerek nazikçe arındırıyor ve yatıştırıyor. Markanın Türkiye'deki ilk reklam yüzü olan Eda Ece kendisinin de ilk reklam filmi olması sebebiyle iş birliğinin kendisini çok heyecanlandırdığını söyleyerek; Cilt sağlığı hepimiz için en önemli konulardan biri. Yoğun çalışma temposu, makyaj, cildin gün içerisinde maruz kaldığı kirlenme sonrasında doğal bir arındırıcıya, temizleyiciye çok ihtiyacımız oluyor. Bioderma ürünlerinin hassas ciltlere uygun olması, alkol, sabun ve alerjen maddeler içermemesi nedeniyle her zaman tercih ettiğim ve güvendiğim bir markaydı ve ilk defa bir markanın yüzü olarak reklam filminde yer alıyorum. Şimdi bu iş birliği sayesinde; Sensibio H2O ürününün, cildin tüm hassasiyetine uygun, eşsiz bir temizleme sağlarken cilde zarar vermediğini, herkesle paylaşmaktan mutluluk duyacağım dedi. Kir, cilt seçmez. Su yetmez, Sensibio H2O yeter! Cilt, gün içinde birçok dış etkene maruz kalıyor... Şehir yaşamındaki doğalgaz ve egzoz dumanı, havaya karışan ağır metaller, polen, kapalı alanlarda maruz kalınan toz ve kimyasallar ciltte gözenekleri tıkayarak hassasiyete yol açabiliyor. Cildin için öncelik, hassas temizlik diyen Bioderma, cilt temizleme suyu Sensibio H2O'nun misel su teknolojisiyle tek bir pamukla makyajı %99 temizliyor. Sağlıklı bir cildin ilk adımı günlük cilt temizliğinden geçiyor, o yüzden sadece makyaj yaptığımız zamanda değil, günlük hayatta da cildimizi temizlememiz gerekiyor. Sensibio H2O, çevre kirliliğinden kaynaklanan ağır metalleri %78 ciltten arındırıyor. Yeni dönemin gereksinimlerinden biri haline gelen maske kullanımı, cildin doğal dengesini değiştirebiliyor, bu dengeyi korumak için ise cildin kendisinden ilham alan ürünleri kullanmak daha önem kazanıyor. Sensibio H2O, cildin doğal florasını %95 koruyor. Hem de ne kadar sık kullanıldığından bağımsız olarak... Kir, cilt seçmez. Su yetmez, Sensibio H2O yeter sloganıyla ürün, yoğun hayat temposunda koşuştururken cilde ferah bir nefes aldırıyor. Tüm bunlarla birlikte en hassas ciltler de dahil olmak üzere tüm cilt tiplerine uygun Sensibio H2O; alkol, sabun ve alerjen içermiyor ve içerisindeki aktif yatıştırıcı olan salatalık ekstresi sayesinde cildi yatıştırıyor, cildin şişkinliğini gideriyor ve ciltte anında ferahlama sağlıyor. Eşsiz temizleme ve makyaj çıkarma gücü ile tüm kiri ve yağı cilde zarar vermeden derinlemesine arındırıyor. Pandemi süreciyle birlikte yaşamımızın ayrılmaz bir parçası olan maskelerin de cilt üzerinde olumsuz etkisi olabiliyor. Maske kullanımından dolayı ciltte oluşan hassasiyet ve kızarıklara karşı da etki gösteren Sensibio H2O maske kullanımı sonrasında veya maske değişimi sırasında kullanılabiliyor. Tam da bu sebeble ürünün çanta boyu da lansmanın bir parçası... Bir makyaj temizleyicisinden çok daha fazlası olan cilt temizleme suyu Sensibio H2O, saf ve yatışmış bir cilt için gün içerisinde ihtiyaç duyulduğu anda tercih edilebiliyor. Üstelik durulama gerektirmeyen formülü sayesinde pratik kullanım imkanı sağlıyor. Göz ve dudak etrafında da güvenle kullanılabiliyor.


Çocuklara ölüm diye bir gerçeğin varlığını anlatan kitapların pek yazılmadığı bu coğrafyada eğitmen yazar Sepin İnceer, Noa, Monark Kelebekleri ve Her Şey isimli bir kitap kaleme aldı. Resimlerini Serhat Gürpınar'ın yaptığı hikaye, yaşam döngüsünü konu alırken okuru doğanın içinden geçen bir göç yolculuğuna sürüklüyor. Bugün Ajandakolik'te Sepin İnceer ile söyleştim. Kitabın son sayfasına geldiğimde gözlerimin dolacağını nereden bilecektim ki! Çocuk kitaplarının da böyle bir etkisi oluyor muhakkak ama bu kitapta başka türlü bir şey var. O hissin tanımını yapabilmek belki biraz zor, tıpkı bir yakınını kaybettiğinde sana nasıl olduğunu soranlara ne cevap vereceğini bilememek gibi biraz. Sepin İnceer'in ölüm ve yas kavramlarını ele aldığı, hayatın ve doğanın içinden usulcacık geçen kitabı Noa, Monark Kelebekleri ve Her Şeyi okumanızı tavsiye derim. Hem sizin hem de çocuklarınızın... Bu söyleşi buna vesile olsun. Benim de çok sevdiğim şairlerden sevgili Ahmed Arif'in bu dizesine atıfta bulunuyırsunuz, bir bakıma ithaf ediyorsunuz. Bu cümle midir Noa, Monark Kelebekleri ve Her Şey kitabınızın çıkış noktası, öncelikle bunu sormak isterim. Hikayeyi o dizeden yola çıkarak bu ülkenin Güzel Gözlü Güzel Çocukları'na ithaf ettim ve bu ithafı büyük şair Ahmed Arif'in o meşhur dizesine atıfla yaptım. İthafım bu güzel ülkede kelebekler kadar ömrü olamamış bütün çocuklara. Onları hatırlamak dışında, -ki unutmak diye bir şey yok- yapabileceğim hiçbir şey yok maalesef. Ama aslına bakarsanız hikaye içime nasıl girdi inanın hatırlamıyorum, ne desem sonradan kılıfına uydurmuş olacağım. Hayatta sanırım bir doğrusallık yok. Bir şeyler karalamıştım, çiziyorum ben yazarken, eskiz yapmıştım az az, sonra metin bir İstanbul İzmir uçağında geliverdi. Hızlı hızlı yazdım o kısacık yolda. Sonrasında defalarca düzeltmeler oldu tabii. Monarkları ilk Kanada'da gördüm, Temmuz 2019'da, Stephen Jenkinson'ın çiftliğine çalışmaya gittiğimde. Monark kelebekleri Kuzey Amerika'da yaşıyor. Her yıl havalar soğumaya başladığında bir araya gelip hep birlikte daha sıcak bir yere, Meksika'ya göç ediyorlar. Kanada'da havalar tekrar ısınmaya başladığında ise aynı yolculuğun tam tersini yapıyorlar. Bu sefer, Meksika'dan yola ilk çıkanlarla evlerine varanlar aynı kelebekler olmuyor. Yola çıkanlar yolda bir yerlerde ölüyor, onların çocukları yola devam ediyor. Sonra onlar da bir yerlerde ölüyor ve onların çocukları yola devam ediyor. Evlerine varmaları dört beş nesil sürebiliyor. Eşim Okan öldükten sonra ölüm hakkında ne bulduysam okumuştum ama hiçbir şey bana yetmiyordu. Okuduğum birçok şeyi saçma, dünyadan ve benden çok uzak, fazla spiritüel ve yüzeysel buluyordum. Stephen'ın dedikleri ise bana çok iyi geliyordu. Bir gün yine ruhumun karanlıklarında dolaşıp çok cevapsız kaldığım bir anda ani bir şekilde Stephen'ın okuluna e-posta yazdım. Günümüzün genelgeçer ölüm yaklaşımına büyük isyanım olduğunu anlattım, deliriyorum dedim, aynı e-postada bir de Stephen İstanbul'a gelir mi diye sordum. Kısa sürede gelir evet diye cevap geldi. Böylece, Okan'ın birinci ölüm yıl dönümü için Stephen'ı İstanbul'da ağırlamış oldum. Benim evde yemek yedik, Kapalıçarşı, Ayasofya, güzel İstanbul'u gezdik, henüz Ayasofya Ayasofya'ydı. Onunla derinden, kimsenin konuşmak istemediği, giremediği yerlerden konuşmak bana çok iyi geldi. Stephen İstanbul'a geldikten 40 gün sonra bu sefer ben onun çiftliğine gittim. Sonra İstanbul'da başka şeyler planlamaya başladık. Bir müzik grubu var Stephen'ın, pandemi olmasaydı burada bir performans planlıyorduk, hala da planlıyoruz. İlk fırsatta yine Kanada'ya gideceğim inşallah. Noa, büyüklerin merak etmediğini, soru sormadığını görebiliyormuş. Bu onun kalbini kırıyormuş. Çoğu zaman. Kitapta bu cümleyi okuduğumda aklıma ilk gelen bir Ortaçgil şarkısı oldu. Bu iş zor Yonca / Çünkü insanlar günler boyunca / Hiç soru sormadan durur. Büyüdükçe merak etmeyi unutuyoruz Nilüfer Hanım. İyi değiliz biz. Hiç iyi değiliz. Ben eğitimlerde çok sayıda yetişkinle çok yakın ilişkiye giriyorum, hiçbirimiz iyi değiliz. Bence bunu bir görelim de rahatlayalım önce. Yok, iyi değiliz. Yalnızız bir kere. Doğadan bu kadar uzak olmak, bu yalnızlık hepimizi hasta ediyor. Başka şeyler de var, yastan bu kadar kaçmak mesela. Yastan kaçmak bizi hasta ediyor. İşte o kadar hastayız ki, o kadar iyi değiliz ki, merak etmeye takatimiz kalmıyor. Yazık hepimize. O sihir kalbin kırığında. Bana özel bir şey değil, her kırık kalpte var. İş ki o kırığa başını yaslayabilesin. O zaman sihrini sana gösteriyor. Evet bende o sihir var çünkü kalbimin kırığına baş yaslıyorum, bunu çok uzun bir süredir yapıyorum. Ne güzel yakalamışsınız, kitaptaki en büyük detaylardan biri aslında. Sizin dediğiniz gibi düşünmemiştim, dediğiniz de çok güzel. Benim öyle yazmamın sebebi onların da, baş harfini büyük yazdığım diğer her şey gibi canlı olmaları. Dağ da canlı, Nehir de canlı, Ölüm de canlı. Bu hikaye bir döngü üzerine kurulu. Noa, doğadaki yolculuğunda yaşam ve ölüm arasındaki o yolu, Monark kelebeklerinin göç yolculuğunda keşfediyor. Çok dramatik bir keşif bu. Hikayeyi kurgularken ölümü çocuklara anlatabilme cesaretini nasıl gösterdiniz? Zor ve bir yandan karışık bir yandan basit bir konu, bu. Bilmem cesaret mi sizce? Ölüm bizim hanede bizimle yaşayan bir konu olduğu için bana hiç cesaretmiş gibi gelmiyor. Hatta çok kolaydı benim için bu kitabı yazmak. Bildiğim yerden yazdım. Stephen Jenkinson'ın da önsözde dediği gibi çocuklar sona erme kavramını anlamazlar. Ama siz hayal gücünüzü kullanarak ve çocukların da kendi hayalgüçlerini kullanmasını sağlayarak bir sona erme hikayesi anlattınız. Ebeveynlerden gelen tepkiler nasıl? Aslında sadece çocukların değil yetişkinlerin de dikkatini çekecek bir kitap yazdınız. Evet benim çocuk kitaplarımı çocuklar kadar yetişkinler de okuyor. Şimdilik çok güzel tepkiler aldık, hem metin için hem de çizimler için. Burada yine canım çalışma arkadaşlarım çizer Serhat Gürpınar ve editörüm Keriman Güldiken'i anmadan geçmek istemem. Hiçbir fikrim yok. Toplum olarak, kendimizi almamız gerekenden çok ciddiye alıp çocukları ise hiç ciddiye almadığımızı düşünüyorum. Ciddiye almamak derken, çocuklara gerçeği söylememek benim için onları ciddiye almamak demek, onu kastediyorum. Çocukların okuyacağı kitaba, yatacağı saate, gideceği okula, yiyeceği yemeğe harcadığımız bir efor var. Bunlar çocukla alakalı ama aslında çocukla alakalı değil, moda tabiriyle ebeveynlik üzerinden kendini gerçekleştirme ile ilgili. Bu bana deli saçması geliyor. Kendi gerçeğimizi yaşamadan, kendin dışında bir fanustan ebeveynlik yapmak. Oluyor mu, olmuyor. Sorunuza gelecek olursam, var mı böyle bir şey bilmiyorum, ama belki benzer bir yaklaşım çocuklarımıza anlattığımız hikayelerde de vardır. Bahsettiğiniz duruş varsa işte o duruş çocuğu, yani okuru ciddiye almamak demek benim gözümde. Bu kadar gerçekten uzak durmak da bizi hasta eden şeylerden biri, hani demin bahsetmiştim. Aslında çocuklar da tıpkı yetişkinler gibi insani olan her şeyi duymalı, öyle değil mi? Aslında her şey Monark Kelebekleri'nin Noa'ya fısıldadığı kadar basit: Olan biten bu Noa. Belki de bunu demeliyiz onlara. Bunu önce kendimize dememiz lazım. Tam olarak bundan bahsediyorum. Kendine diyemediğini, bir yerde, bu kitapta okudun diye mesela çocuğuna demek, bu delilik. Kendimize diyemediğimiz bir şeyi çocuğa demeyi büyük bir hadsizlik olarak görüyorum ben. İnşallah. Olsun di mi? Olsun yani. Ben onlara bir şey anlatmadım, onlar benim ölümle kurduğum ilişkiden göreceklerini gördüler. Beni gördüler. Bir kadının aşık olduğu adam öldüğünde o kadına ne olur, en çiğ haliyle bunu gördüler. Yaptıklarımı onlar için yapmadım ama sanırım bu onlar için yaptığım en iyi şey olacak, bütün hayatları boyunca. Aynısını ben babam ölürken annemden görmüştüm. O zaman ne gördüğümü anlamamıştım ama ben hayata annemin babamın ölümünde yaptıklarıyla girmişim. Ölüme ve aşka inisiyasyonum bu olmuş. Vallahi dolandırmadan doğrudan soruveriyorsunuz, ne güzelsiniz. Dağların, özellikle de Kaçkarlar'ın bende tarif edemediğim bir yeri var, müzik gibi belki. Evet Noa'nın ilk olarak Dağ'a gitmesi tesadüf değil. Bunu 400 sayfa boyunca anlattım, yeni çıkacak olan kitabım Ağıtların Tanrısında. O ikisinin tanrı olduğunu düşünüyorum. Tanrıya n'apılırsa, ölüme ve yas tutmaya onu yaptım ben. Doğa da benim için tanrı keza. Evet inşallah. Sizi, okuru nereye götürüyor bilemem de, ben çırılçıplak soyundum bu kitap için. Arada yazdıklarımı düşününce Sepin bebeğim -dalga geçerken kendime bebeğim diyorum- emin misin diyorum. Bakalım neler olacak. Olmaz mı? Hep güzel güzel başlarım ben, sonra devam ettirmem not defterlerimi. Çok defterim var öyle. Bu sene Noa, Monark Kelebekleri ve Her Şey basılınca kendime hediye yeni bir defter aldım, bu ay başlıyorum. İçine benim için günlerin bittiğine dair işaretleri, bu da Stephen'dan bir ödev, yazacağım, gördüklerimi... Yazdığım başka bir defter vardı da, şimdi bu deftere geçecek. Ama tabii ki böyle başlayıp birçok başka şeyi not alacağım. Hep böyle oluyor. Büyük Hafıza'yla çok yakın bir ilişki kurmama vesile oldu 2020. Yıll bitti ama ben bir süre daha 2020'de yaşamaya devam edeceğim sanki, ya da onun miladında. Öyle değişik yerlere fırlattı beni. Olmayacak işler oldu. Bakalım daha neler olacak. Güzelliğe hayret ettiğimiz anlarımız bol olsun inşallah. Olan bitene bakıp, şu güzelliğe bak dediğimiz, dünyanın güzelliğine hayret ettiğimiz anlarımı olsun. Noa, Monark Kelebekleri ve Her Şey'i okurken hiç durmadan dinlediğim tek bir müzik oldu: Jean Sibelius, Jian Wang ve Göran Söllscher'den Etude Op. 76 nr 2. Bir göç yolculuğunu, hayatı ve ölümü aynı anda düşünmeyi benim için daha anlamlı kıldılar. Sizin de dinlemenizi isterim bu söyleşi vesilesiyle. Ve yeni yılda çok daha mutlu, huzurlu olmanızı dilerim.