Hayvanları doğal ortamlarındaki davranışlarıyla değerlendiren bir bilim dalı üzerinde uzmanlaşan Prof. Dr. Loic Bollache'ın Hayvanlar Nasıl Düşünür? İnsan Ne Görür? eseri, hayvanların zekasına yönelik bakış açımızı değiştiriyor. Meseleye bu açıdan yaklaşarak hayvanlarda da zeka olduğunu iddia edebilir ve bununla ilgili onlarca çalışmayı gözler önüne serebiliriz. Davranışsal ekolog Loic Bollache da etoloji bilimi perspektifiyle bunu yaparak farklı hayvan türlerine yönelik algımızı genişletiyor. Hayvan zekasına tarihi bir bakış atacak olursak iki zıt kutupla karşılaşıyoruz: La Fontaine ve Descartes... Bilindiği üzere La Fontaine, fabllarında insanların muhakeme yeteneği ve yine insanların düşebileceği hataları hayvanlara atfediyordu. Buna karşın Descartes, zekanın, akıl ve düşünceden ayrı tutulamayacağını savunarak hayvanlarda zeka olgusuna karşı çıkıyordu. Descartes ile La Fontaine'in bu tartışmasıyla yola koyulan Bollache, bir bilim insanı olarak hayvan zekası fenomeninin peşine düşüyor. İlkin bu konunun -Descartes ve La Fontaine'de olduğu gibi- geçmişteki karşılıklarına, ardından Darwin'le birlikte evrimsel ve davranışsal yönlerine değiniyor. Ne ki Darwin, İnsanın Türeyişi eserinde insanlar ile hayvanların akli melekelerini ve davranışlarının gelişme biçimlerini karşılaştırıyor, bu sebeple büyük tartışmalara da neden oluyordu. Darwin'e göre zeka da doğal seçiminin konusuydu. Sonuçta bir antilop, bir yırtıcıya av olmamak için zekasını kullanmak zorundaydı. Topluluk içinde en yüksek zekaya sahip bireyin, hayatta kalma ve üreme şansı daha yüksekti. Bollache da zeka kavramını, bireylerin yeni durumlara adapte olabilme becerisi olarak tanımlıyor. Güney Brezilya'da balıkçılar ile tekir yakalamak için iş birliği yapan yunuslar, birbirlerini on iki yıl sonra tanıyan filler ve yiyecek tercihini tazeliğe göre yapan mürekkep balıkları gibi uzamsal, epizotik ve sosyal hafızaya yönelik örnekler veren Bollache, hayvanların zekasını küçümsememiz gerektiğini açıkça ortaya koyuyor. Eserinde hafıza ve zeka çerçevesinde birçok konuya değinen Bollache, IQ ve diğer zeka testlerine de değinerek konuya farklı açılardan yaklaşıyor. Ne ki hayvanların zekasını anlayabilmek için hafıza, iletişim, akıl yürütme, problem çözme becerisi, kültür, yaratıcılık ve yenilik gibi bireysel kapasitelerin keşfedilmesi gerektiğini dile getiriyor. Öğrenmeyi de zekanın göstergesi olarak kabul eden Bollache, birtakım ilgi çekici örnekle hayvanlarda zeka meselesini enine boyuna işliyor, açıkçası bizi ikna da ediyor. Hayvanlarda zekaya işaret eden bir diğer unsuru ise iletişim kurma becerisi olarak tanımlayan Bollache, arıların uzaklık, büyüklük, nem oranı ve ısı yalıtımı gibi bilgileri birbirlerine nasıl anlattıkları ve koloninin kurulacağı yeri belirlerken nasıl demokratik davrandıklarını, konuyla ilgili çalışmalarla destekliyor ve bizi hayvanların zekasına hayran bırakıyor. Yine Afrika'nın tropik ormanlarında yaşayan bir primat türünün, yırtıcıların varlığını diğerlerine duyuran bir çığlığa, farklı ekler getirerek tehlikenin havadan mı yoksa yerden mi geldiğini belirten farklı sesler çıkardığını ve ses dizimlerinin 21'e kadar çıktığını ifade ederek şaşırtıyor. Benzer şekilde yunusların 73 farklı ıslık türü ve 8 farklı dil yapısı olduğunu öğrenmek de zihin açıcı oluyor. Belki de en ilginci, her yunusun veya yunus topluluğunun farklı ses dizimleri kullanması. Bollache, bir diğer bölümde ise hayvanlarda sosyal öğrenme ve taklit konularını işliyor. Kuşların birbirinden görerek neler yapabileceğine dair verdiği örnekler de bir hayli şaşırtıcı. Britanya'daki baştankaralar, şişeyle dağıtılan sütlerin jelatinini açıp içerken Hollanda'dakilerde niçin böyle bir şey gözlenmediği, yine zekayla ilişkilendirilen fenomenlerle açıklanıyor. Bir başka sosyal öğrenme örneği ise Japonya'daki makakların, sahildeki kumlarla kirlenmiş patatesleri, doğal ortamlarında yıkamayı öğrenmelerine yönelik. Bollache, Darwin'le başlayıp çığ gibi büyüyen hayvan zekası araştırmalarını, farklı hayvanları ele alarak bir araya getiriyor. İnsanlardaki rasyonel akıl yürütmeyi hayvanlara doğrudan atfetmese bile belli bir zeka formuna sahip oldukları konusunda ısrarcı; ortaya attığı görüşlerin arkasını da bilimsel çalışmalarla dolduruyor. Fransız etolog, arılardan fillere, primatlardan yunuslara kadar belli başlı türlerde zekaya yönelik kanıtları titizlikle irdeliyor ve bilimsel olmasına rağmen sürükleyici bir dille önümüze seriyor. Hayvanlarla fiziksel benzerliklerin ötesinde zeka, kültür, duyarlılık ve duygusallık gibi başka özellikleri de paylaştığımızı ifade eden Bollache, hal böyleyken hayvan deneyleri ve endüstriyel hayvancılık uygulamalarını da sorguluyor. Başka bir deyişle, hayvanlar ile insanlar arasındaki -Aristoteles'ten beri süregelen- hiyerarşik basamağı kırıyor. Timaş Yayınları etiketiyle raflardaki yerini alan Hayvanlar Nasıl Düşünür? İnsan Ne Görür? eseri, her şeyden önce hayvanlardan çok da farklı olmadığımızı, daha doğrusu ilkel olarak benzer duygu ve etkileşimlere sahip olduğumuzu gözler önüne seren, empati kurmamızı sağlayan bir kitap. Çevirisi Seda Sevinç'e ait, iyi okumalar.


Emina Jahovic, yılbaşı gecesinin büyüsü altında kusursuz görünümüyle kendinden emin, dikkat çekici, güçlü kadınlara ilham veriyor. Yaemina Beauty 'Teasing a Mad Man' look'uyla makyaj önerilerini kozmetik tutkunlarıyla paylaşıyor. Yeni bir yıl, yeni bir sahne, baştan çıkarıcı bir sen. Yeni yılın enerjisini, ışıltısını makyajınıza yansıtmaya hazır mısınız? Gece boyu en kalıcı ve ışıltılı renkler gözleriniz, dudaklarınız ve teninizle buluşsun. Emina Jahovic'in 2020 yılbaşı makyajına kavuşmak için ihtiyacınız olan ürünlerle tanışın! Makyajınız tüm gece eğlencenize eşlik etsin istiyorsanız Yaemina Beauty Face Alarm Makyaj Bazı tarzınız ne olursa olsun en iyi dostunuz! Canlı ve ışıltılı gece makyajınızın ilk adımı olan ten makyajını Yaemina Beauty ürünleriyle hazırlayabilirsiniz. Teninizi pürüzsüz hale getirecek vegan formüllü makyaj bazınızı ister fondöteninizin altına ince bir tabaka halinde, ister fondöteninizle karıştırarak kullanabilirsiniz. 12 saate kadar kalıcı yüksek kapatıcı özelliğiyle Self-Portrait Fondöten, yılbaşı gecenizin kurtarıcısı oluyor. Electricity illuminator ile yanaklarınıza doğal bir parlaklık katabilir ya da fondöteninize karıştırarak ışıltılı bir baz elde edebilirsiniz. Ten makyajınızı bitirirken yanaklardaki aydınlık görünüm için Secret & Sacred Allık-Aydınlatıcı ikilisinin uyumuyla son dokunuşu yapmayı unutmayın. Gecenin ışıltısını 9 farklı renk tonuyla gözlerinize taşıyacak 'Teasing a Mad Man Far Paleti ', yılbaşı paletine ismini veriyor. Far Paletinizin birbirinden eşsiz ve uyumlu tonlarıyla yapacağınız göz makyajınızın vazgeçilmezi ise dramatik bakışlar. Uygulayacağınız tek bir darbe ile ekstra yoğun ve hacimli kirpiklere Lashes on the Rocks Maskara ile sahip olabilirsiniz. Kremsi ve pürüzsüz dokusuyla gece boyu kalıcılığını koruyacak Radical Decision Velvet Yarı Mat Ruj ile yılbaşı gecesinin en vurucu dokunuşu olmazsa olmaz rengi kırmızı dudaklarınızda! Dudaklarınızdaki sıra dışı rahatlık hissiyle tüm gece sevdiklerinizde iz bırakın!


Onlarca hit'i ve kendine özgü yorumuyla aşk şarkılarının en sevilen isimlerinden Yalın, Unutulmaz Şarkılar adını verdiği konser serisiyle sevenleriyle buluşmaya hazırlanıyor. 2004 yılında çıkardığı Ellerine Sağlık albümünden günümüze kadar seslendirdiği kendine özgü aşk şarkıları, etkileyici sesi ve besteleri ile bugüne kadar muazzam bir dinleyici kitlesi yakalayan Yalın, yepyeni bir konser serisine başlıyor. Yalın'ın görkemli sahne tasarımı ve Bigband orkestrasıyla hem kalbimizde iz bırakan Unutulmaz Şarkıları, hem de en sevilen şarkılarını seslendireceği konser serisi, baharın ilk günlerinde Zorlu PSM'de seyirciyle buluşmaya hazırlanıyor. İlk iki performansı 2 Mart ve 30 Mart'ta gerçekleşecek konserlerde Yalın, sanat hayatına yön veren ve ona ilham olan, hepimizin hayatlarında da unutulmaz anıları olan şarkıları Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'nde söyleyecek. 27 kişilik dev bir orkestrayla iz bırakacak anlara sahne olacak Yalın'la Unutulmaz Şarkılar konserlerinin biletleri passo. com. tr'de satışa çıktı.


Sev Yapım'ın yapımcılığında Yaren Leylek ve Adem Yılmaz'ın dostluğunun beyazperdeye taşındığı sıcacık bir aile filmi olan Yaren Leylekin vizyon tarihi belli oldu. Senaryosunu Arzu Yurtseven'in yazdığı, yönetmenliğini Onur Uzun'un üstlendiği, Buğra Gülsoy, Seçkin Özdemir, Hande Doğandemir, Azra Aksu, Emir Ali Doğrul, Atahan Çatalbaş, Meral Çetinkaya, Tarık Papuçcuoğlu, Murat Kılıç, Cenk Gürpınar, Işınsu Zırh ve Ayfer Tokatlı gibi isimlerin kadrosunda yer aldığı 'Yaren Leylek' sinema filminin vizyon tarihi açıklandı. 26 Ocak 2024'te beyazperdede seyirciyle buluşacak film, çocukları unutamayacakları bir hikayenin içine çekerken sımsıcak hikayesiyle yetişkinlerin de içini ısıtacak. Yaren Leylek ve Adem Yılmaz'ın dostluğundan esinlenerek hazırlanan 'Yaren Leylek' sinema filmi, annesi hamile olan ve henüz bir kardeşi olma fikrine hazır olmayan Adem'in, annesi Arzu ve babası Hakan'la birlikte, bir süreliğine babaannesinin evine gelip Leylek Yaren'le tanışmasıyla ilk andan itibaren başlayan dostluklarını konu alırken başlarına gelen bazı olaylar ise ekibi gizemli bir dünyanın da içine sürükleyecek.


Televizyon Sanat ve Bilimleri Akademisi tarafından ABD dışında üretilmiş yapımlara verilen Uluslararası Emmy Ödülleri, New York'ta sahiplerini buldu. Törende, Ay Yapım imzalı Yargı dizisi, 'En iyi Telenovela' kategorisinde ödüle layık görüldü. New York Hilton Midtown Otel'de düzenlenen törende, 20 ülkeden 14 kategoride 56 yapım temsil edildi. Bu yıl 51. gerçekleşen törende Yargı, 'En İyi Telenovela' dalında ödül kazanarak büyük bir başarıya imza attı. Dizinin yapımcısı Kerem Çatay, yönetmen Ali Bilgin, senarist Sema Ergenekon, başrol oyuncuları Pınar Deniz ve Kaan Urgancıoğlu törende hazır bulundu. 2017'de Kara Sevda, 2019'da Şahsiyet dizilerinin ardından şimdi de Yargı dizisi Emmy ödülünün sahibi olmuş oldu. Böylece Türk dizilerinin uluslararası arenadaki başarısı üçüncü defa tescillendi.


''Yarının Kadın Yıldızları'' bu yıl ünlü piyanist Gülsin Onay'la aynı sahneyi paylaşıyor. 4 yıldır İKSV'nin düzenlediği İstanbul Müzik Festivali'nde TSKB iş birliğiyle yürütülen Yarının Kadın Yıldızları projesi kapsamında şimdiye kadar 53 üstün yetenekli genç kadın müzisyene eğitim desteği sağlandı. Bu yıl fondan yararlanma hakkı kazanan genç kadın müzisyenlerin Yeldeğirmeni Sanat'ta çekilen konseri, İKSV'nin YouTube kanalında 29 Kasım Pazartesi günü izleyiciyle buluşacak. Bu yıl konuk sanatçı Gülsin Onay'ın katılımıyla gerçekleşen ve pandemi sebebiyle Yeldeğirmeni Sanat'ta seyircisiz olarak çekilen konser, İKSV'nin YouTube kanalında yayınlanacak. 29 Kasım'da başlayacak olan 8 bölümlük konser serisi 22 Aralık'a kadar her hafta Pazartesi ve Çarşamba günleri izleyicilerle buluşacak. Kontrbasçı Gökçe Küçükarslan ve piyanist Sıla Şentürk, Schubert'in Arpeggione Sonatı'nın ilk bölümünü seslendiriyor. Aslen arpeggione adlı bir çalgıya özel olarak bestelenmiş bu sonat, viyolonsel repertuvarının en sevilen eserlerinden biridir. Kemancı Bahar Erünsal ve piyanist Sıla Şentürk, Schumann'ın La minör Keman ve Piyano Sonatı no.1, op.105 eserinin ilk bölümünü seslendiriyor. Bu eser, Schumann'ın klasik ve romantik anlayışlar arasında değişen düşüncelerinin tipik bir örneği olan keman sonatlarının ilkidir. Piyanistler Betül Burcu Gündoğdu ve Sıla Şentürk, kendine özgü piyano stili, İspanyol müziğinin tipik ritim ve melodi karakterini çok ustaca stilize edişiyle saygınlık kazanan besteci Isaac Albeniz'in Piyano için Pavana-Capricho, Mi minör, op.12 eserini seslendiriyor. Viyolonselci Beliz Güney, piyanist Lal Karaalioğlu ve kemancı Elfida Su Turan, Sergei Rachmaninov'un Trio elegiaque'lerinin ilkini seslendiriyor. Viyolonselci Beliz Güney ve kontrbasçı Gökçe Küçükarslan, kontrbasın Paganninisi olarak nitelendirilen besteci Giovanni Bottessini'nin 1 numaralı Grand Duetto'sunun ilk bölümünü seslendiriyor. Perküsyoncu Beste Gürkey ve piyanist Betül Burcu Gündoğdu, Emmanuel Sejourne'nin Marimba Konçertosu'nun ilk bölümünü seslendiriyor. Bogdan Bacanu tarafından sipariş edilen ve 2005 yılında bestelen bu konçerto, marimba için yazılmış en popüler konçertolardan biridir. Piyanist Lal Karaalioğlu ve kemancı Ece Namlı, Camille Saint-Saens'in op. 28 Introduction et Rondo Capriccioso, La minör adlı eserinin ilk iki bölümünü seslendiriyor. 1863'te ünlü kemancı Pablo Sarasate için bestecinin deyimiyle İspanyol stilinde yazılmış bu eser, aslen yaylı çalgılar orkestrası ve keman için bestelenmiştir. Konuk sanatçı piyanist Gülsin Onay, Frederic Chopin'in en sevilen eserlerinden Andante Spianato ve Büyük Polonez'i seslendiriyor. Gülsin Onay son olarak bir Johann Sebastian Bach eseri seslendiriyor.


Yasak Helva'nın yeni teklisi To Dervisaki, Gülbaba Records etiketiyle 20 Ağustos'ta yayınlanıyor. Alternatif ve folk müzik sahnesinde kısa sürede büyük ilgi gören Yasak Helva'nın 20 Ağustos'ta yayınlanacak yeni teklisi To Dervisaki; bestesi İzmirli Rum müzisyen Evangelos Papazoglou'na ait yaklaşık 100 yıllık bir İzmir şarkısı. Müziğini kendi deyimleriyle modifiye ve melez düzenlemelerle inşa eden grup, bu sefer elektronik & reggae kaynaşmasıyla karşımıza çıkıyor. To Dervisaki, memleket hasretiyle avare bir şekilde yaşayıp giden bir müzisyenin hikayesini anlatıyor. Düzenleme ve miks-mastering'i Hakan Görkem Bıyık'a ait olan şarkıda Salih Korkut Peker'in elektrik cümbüşü ve Bıyık'ın bas gitarı, Onur Ertem tarafından drum pad ile canlı olarak çalınmış elektronik ritmik altyapı ile birleşiyor. Artwork Batuhan Çetin imzası taşıyor. Son dönemlerin dikkat çekici gruplarından biri olan Yasak Helva; birbirinden farklı müzikal geçmişlere sahip olan üç müzisyen Salih Korkut Peker, Onur Ertem ve Hakan Görkem Bıyık tarafından kuruldu. Tarzını electric folk, progressive folk olarak nitelendiren grup, sound'unu yaratmak için ise cümbüş, çağlama, bas ve davul gibi enstrümanları kullanıyor. Alternatif ve folk müzik sahnesinde kısa sürede büyük ilgi gören Yasak Helva, Tunus'ta düzenlenen Jazz a Carthage 2019'da yer aldı. Aynı yıl Murat Ertel, Gaye Su Akyol gibi müzisyenlerden oluşan bir jüri ve dinleyici oylarıyla seçilerek Macaristan'da düzenlenen Sziget Festivali'nde Türkiye'yi temsil etme şansı buldu. İlk albümleri Rektefe'yi 2019 sonbaharında yayınlayan grup, Silifke Zeybeği cover'ıyla Saz Power adlı yeni nesil Türk psychedelic müziğine odaklanan bir serinin ikinci derleme albümünde yer aldı. Albüm, Japonya, ABD ve Avrupa gibi ülkelerde yayınlandı.


Turgut Özgüney'in kaleme aldığı Büyük Düşünürlerden Yaşam Bilgeliği serisinin yeni kitabı, felsefe terimini icat ettiği kabul edilen, ilklerin filozofu Pythagoras'ı öğrenmek ve anlamak için değerli bir kaynak. İnsanın ve evrenin Tanrı'nın suretinden yaratıldığını ve bu yüzden de birini anlamanın diğerinin bilgisine ulaşmak demek olduğunu söyleyen Pythagoras kendinden sonra gelen birçok bilim insanına, sanatçıya ve filozofa ilham kaynağı olmuştur. Plotinus Yeni Platonculuk, İskenderiyeli Philo, Herakleitos ve Sokrates'in ardından Büyük Düşünürlerden Yaşam Bilgeliği serisine eklenen, Turgut Özgüney'in yazdığı Pythagoras Beyaz Baykuş Yayınları'ndan çıktı. Ezoterik felsefenin kurucusu ve tüm zamanların kadim bilgesi Pythagoras, yaratıcı düşünceleriyle Yunanistan'da reforma ve Avrupa'da Rönesans'a öncülük etmiştir. O ilklerin filozofudur. Maddi evrenin işleyişinin matematiksel terimlerle ifade edilebileceği düşüncesini ortaya atan ve Kozmos sözcüğünü evrene ilk uyarlayan kişidir. Matematiği felsefe ile ilişkilendiren ilk düşünürdür. Mısır'daki Hermetik gelenekten ilham aldığı düşünceleri ilkçağda ve ortaçağda birçok bilim insanına, sanatçıya ve filozofa esin kaynağı olmuştur. Felsefe tarihinde Pythagoras'tan etkilenmeyen filozof yok gibidir. Platon, Pythagoras'tan aldığı ilhamla Atina'da akademisini kurmuştur. Yaşadığı çağın geleneğine uyarak kendisini Sophos olarak nitelemekten kaçınarak Philosophos adını benimsemiş ve bu terimi insanlığa armağan etmiştir. Felsefesini aritmetik, geometri, astronomi, müzik üzerine kuran Pythagoras öğretisiyle adeta tek başına koca bir üniversitedir.


İş Sanat'ın şiir ve hikaye dinletilerinde bu ay Yaşar Kemal'in, yazdıktan 44 yıl sonra yayımladığı son yapıtı Tek Kanatlı Bir Kuş, izleyicilerle buluşacak. Eserini Ben hep korkudan korktum. Korkudan çok korktum. Seneler senesi bu korkuyu yazmak istedim. sözleriyle tanımlayan Yaşar Kemal, bir taşra kasabasında geçen, fantastik öğelerle bezediği eserinde, korku temasını ele alıyor. Usta yazarın hikayesini Tilbe Saran, Metin Belgin, Bülent Emin Yarar ve Hakan Gerçek, seslendirecek. Müziklerini Serdar Yalçın'ın yaptığı dinletinin solistleri ise Cengiz Özkan ve Serap Ekinci Yaşar olacak. Bir radyo tiyatrosu atmosferinde sahneye uygulanan eserin efektleri Vehbi Arslan'a ait. Atilla Birkiye'nin metnini düzenlediği, Mehmet Birkiye'nin sahneye uyguladığı Tek Kanatlı Bir Kuş hikaye dinletisi, 31 Ocak Pazartesi, 20.30'da İş Sanat'ın Youtube kanalında yayında olacak.


Sıkı durun Prens severler! Bongomia Krallığı'nın kapıları bir kez daha açılıyor. BluTV'nin severek izlediğimiz komedi dizisi Prensin ikinci sezonu da olacak! BluTV'nin, tarihi dizilere komedi dolu yeni bir yorum getiren dizisi Prens ikinci sezon için onay aldı. Giray Altınok'un Prens performansıyla tüm izleyicileri güldürdüğü, kısa sürede sosyal medyada büyük yankı uyandıran dizi yeni sezonuyla yine BluTV'de olacak. Ünlü oyuncu ve senarist Giray Altınok, sosyal medyada çok beğenilen Prens karakteriyle paylaştığı bir video ile dizinin ikinci sezonun çekileceğini sevenlerine duyurdu. Türkiye'nin ilk yerleşik Virtual Production stüdyosunda sanal prodüksiyon teknolojisiyle çekilen eğlenceli tarihi komedi dizisinin ilk sezon kadrosunda Giray Altınok, Ceyda Düvenci, Derya Pınar Ak, Çağdaş Onur Öztürk, Canberk Gültekin, Burak Topaloğlu, Serdar Orçin, Aslı Tandoğan, Bahadır Vatanoğlu, Yılmaz Gruda, Onur Özaydın ve Hüseyin Avni Danyal yer alıyordu. MGX Studio ve MGX Film tarafından Müşvik Guluzade yapımcılığında hayata geçen dizinin yönetmenliğini Bülent İşbilen üstlenirken senaryosu Giray Altınok ve Kerem Özdoğan imzası taşıyor.


İtalyan yazar Michele Serra'nın 2021 yılında yayımlanan kitabı Kemik Türkçe ismiyle bu ay Timaş İlk Genç etiketiyle okurla buluştu. Issız bir ormanda yalnız yaşayan yaşlı bir adam ve bir gün hiç hesapta yokken karşısına çıkan sıska bir köpeğin günbegün yakınlaşmasını anlatan kitap, insanoğlunun hayvan ve doğayla kurduğu diyalogun tarihsel geçmişinden de izler barındırıyor. Kemik, Allesandro Sanna'nın basit ve bir o kadar usta desenleri eşliğinde, Serrano'nun incecik anlatımıyla duygusal bir roman olarak hafızalarda yerini alıyor. Mutlaka okuyun. Yakın zamanda şehir hayatını ardımda bırakıp yeni bir dünya olarak tanımlayabileceğim, doğayla daha içli dışlı yaşamaya başladığım bir beldeye taşındım. Kuzey Ege'nin biriciği, Antik Çağ'da Kidonia olarak bilinen güzel Ayvalık'a! Üç katlı yazlık evi andıran apartmanımızın bahçesinde beni karşılayan ve o gün bugündür beni görünce kulakları ağzına varan, kuyruğu titreyen Beri, bir köpekle kurduğum dostluğun baş kahramanı olarak daha ilk günlerden itibaren yeni hayatımın içinde yerini aldı. Yıllardır kedilerle haşır neşir olduğumdan bir köpeğin arkadaşlığının gölgesinde bambaşka duygular yaşayacağımı hiç tahmin etmemiştim. Yılların en büyük soğuğuna uzun bir kış boyu mahkum olan Ayvalık'ta hiç arkadaşımız olmamasına rağmen Beri ile kurduğum bu özel diyalog, insansız bir yalnızlık hissini yüzüme vurmadı hiç. Aksine beni daha çok mutlu etti ve heyecanlandırdı. Michele Serra'nın ormanda tek başına yaşayan ve en sevdiği varlığı torunu Lucilla olan yaşlı adamla bir köpeğin hikayesini anlattığı Kemik, usul usul kurulan bir dostluğun hikayesi. Bizim Beri ile olan neşeli ve çabuk yakınlaşmamızın aksine bir sürece yayılan ve içinde bolca gizem barındıran bu hikayede yaşlı adamın, açlıktan bir deri bir kemik kalmış, sıska bir köpekle iletişim kurmak için nasıl çabaladığını görmek, epey yürek burkuyor. Roman boyunca ikisinin sahip olduğu derin yalnızlığı ve birbirlerine gizliden gizliye duydukları muhtaçlık duygusunu hissetmemek mümkün değil. Serra'nın abartısız, duygu sömürüsü yapmadan yalın anlatımıyla kurduğu cümleler, hayatın tam içinden, sıcacık ama hüzünlü. İtalya'nın en tanınmış çağdaş illüstratörlerinden Alessandro Sanna'nın çizimleri de en az Serra'nın sözcükleri kadar dokunaklı ve basit; Kemikin ruhuna kusursuzca işlenmiş, uyumlanmış. İnsanoğlu ile köpeğin dostluğunu, hikayenin içinde hikaye olarak yer vermeyi seçen yazar, bunu yaşlı adamın torununa anlattığı bir kurt öyküsüyle taçlandırıyor. Otuz bin yıl önce bir kış gününde geçen bu hikayede Vaşakpostu ismindeki genç bir kadının kurt yavrularını nasıl koruduğu, kocası Bufalopostu'nun önüne geçerek onları avlamasına nasıl engel olduğu ve yıllar geçtikçe tüm kasabalının avladıkları kurtlarla ilişkisinin nasıl evrildiği yer alıyor. Timaş İlk Genç tarafından bu ay okurla buluşan kitabı İtalyanca aslından çeviren ise şimdiye kadar pek çok çevirisini yine Timaş Yayınları vesilesiyle okuduğum Esma Fethiye Güçlü. Kiraz Ağacı ile Aramızdaki Mesafe, Çöpçüler, Kaçış Odaları, Ben Cosmo gibi kitaplar, Güçlü'nün dile hakimiyetini defalarca kanıtlayan kitaplardan yalnızca birkaçı. Kemikte de bu hakimiyetin çabasız izleri görülüyor. Patilerinin üzerinde zar zor duran bir köpek ve ormanın ıssızlığında bir başına yaşayan isimsiz ihtiyarın insanı sarıp sarmalayan romanı Kemik, yalnızca genç okura değil, kalbi hayvan sevgisiyle dolup taşan tüm insanlara iyi gelecek türden bir kitap. Ben şimdi Beri ile benim hikayeme döneyim. Biliyorum aşağıda minicik bir kalp başını okşayayım, onunla biraz oynayayım diye beni bekliyor.


Yaşlılığa ve yalnızlığa mahkum iki kız kardeşin melankolik hikayesini anlatan ve Adana Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu dahil 3 ödül birden kazanan KORİDOR MUBI'de. Tek bir mekanda güçlü bir atmosfer yaratan KORİDOR, eski bir evde, durmadan didişen iki kız kardeş arasındaki bağı anlatıyor. Farklı karakterlere sahip kardeşler, ufak çekişmelerle, bitmeyen hesaplaşmalarla birbirini hırpalarken, bir yandan da dünyanın geri kalanından izole, kendilerine ait bir alem yaratıyor. Erkan Tahhuşoğlu, hem yazıp hem de yönettiği KORİDOR'da, kardeşlik olgusunu irdelerken, ölümün nefesini ensesinde hisseden iki kadının yaşlılığa ve yalnızlığa karşı birlikte direnişini resmediyor. Usta oyuncular, Emel Göksu ve Ayşe Demirel'in performanslarının yardımıyla, bu melankolik öykü, en yakınımızdakilere bazen ne derece zalim olabildiğimizi, en çok onların canını acıtabildiğimizi hatırlatıyor.


Yavuz Çetin'in ölümünün 20. yılında animasyon olarak hazırlanan Bul Beni klibi yayında! Satılık albümü ise tüm dijital platformlarda. 20 yıl önce aramızdan ayrılan Türkiye'nin en ünlü gitar virtüözlerinden Yavuz Çetin, hazırladığı son albümü Satılıkta yer alan Bul Beni parçasının klibiyle yeniden müzikseverlerle buluşuyor. Söz, müzik ve düzenlemesi Yavuz Çetin'e ait parçanın animasyon klibinin yönetmenliğini Kamil Şirin üstlendi. Çetin'in, animasyon görüntülerinden oluşan klibi vefat yıldönümünün 20. yılında MEYPOM YouTube kanalında yayında. Yaşamı boyunca 1960'lı ve 1970'li yılların rock-blues müziklerinden etkilendi. Yaptığı beste ve söz çalışmalarına Rock ve Blues müziğinin ruhunu yansıttı.1990 yılında İstanbul'da müzisyen dostları Batu Mutlugil, Zafer Şanlı ve Kerim Çaplı ile cover grubu olarak tanınan Blue Blues Band'i kurdu. Birçok sanatçının albüm kayıtlarına da gitarıyla imzasını attı. Kıraç'ın Deli Düş ve Bir Garip Aşk Bestesi, Göksel'in Sabır adli şarkısı en bilinenleridir. Göksel'in Sabır şarkısındaki talkbox performansının Türkiye'de bir ilk olması, ona Talkbox Kullanan İlk Gitarist ünvanını kazandırdı. 1996 yılının ortalarında MFÖ grubuyla çalışmaya başladı. Sinan Çetin'in yönettiği Propaganda filminde kullanılan, Erkan Oğur'un perdesiz gitar performansının da yer aldığı Dünya isimli enstrümantal şarkısı dikkat çekti. 1997 yılında İlk adlı ilk albümü, 2001 yılında, tüm söz, müzik ve düzenlemelerin kendisine ait olduğu Satılık adlı ikinci albümü yayınlandı.


Büyük fikirlerin küçük mekanlarda doğduğuna inanıyoruz mottosu ile 2017 yılında besteci ve yapımcı Cenk Çelebioğlu tarafından kurulan, yerli ve yabancı pek çok markanın jingle çalışmasına imza atmanın yanı sıra iki yüzden fazla sesli kitap kaydederek edebiyat dünyasına da göz kırpan 25m2 Music Production, yeni oluşumu 25m2 Kitap ile yayıncılık hayatına Merhaba dedi. 25m2 Kitap'ın ilk romanlarından biri olarak raflarda yerini alan Mükemmel Plan, okurları kahkaha dolu satırlarla karşılıyor. 2021 yılının en romantik ve komik kitaplarından biri olmaya aday olan roman; editör-senarist Elçin Barlas'ın ilk romanı. Yaşamlarınızın bir noktasına dokunacak ve en az bir cümlesinde kendinizi okuyacağınız Mükemmel Plan; günümüz ilişkilerini çok farklı ve sıradışı bir bakış açısı ile değerlendiren ve öngörülemeyen tutkulu bir aşk hikayesi. Başarıyla inşa edilen karakterler ve yazarın mizahi üslubu, romanın en güçlü yanları olarak göze çarpıyor. Özellikle romanın ana karakteri olan Ezgi'nin iç sesi olan Yargıç ile sürekli didişen hali okurları kahkaha dolu bir yolculuğa çıkarıyor. Mükemmel Plan tüm kitap satış sitelerinin yanı sıra e-kitap ve sesli kitap platformlarında da okurlarla buluşuyor.


Yıllık yayıncılık konferansı Zeynep Cemali Edebiyat Günü, kitap dünyasının dikkatini iklim krizine çekti. Konuşmacılar, kitaplara emek veren tüm iş kollarına hemen ve hep birlikte harekete geçmek için çağrı yaptılar. 12 yıldır sektörü bir araya getiren konferans bu kez gezegenin acil gündemi olan iklim krizi odağında, ilk kez tematik kurgulandı. Günışığı Kitaplığı'nın düzenlediği konferans, UNDP Türkiye, İklim Araştırmaları Derneği ve Türkiye Yayıncılar Birliği'nin katkılarıyla düzenlendi. Konferans küratörü, iklim değişikliği uzmanı Naz Beykan açılıştaki çerçeve sunumunda, Sera gazı emisyonlarının 2030'da azalım eğilimine girmesini sağlamamız ve 2050'ye kadar karbon nötr ekonomiye geçmemiz gerek. Tüm sistemlerimizi karbonsuzlaştırmak zorundayız, dedi. İklim değişikliğine uyum kapasitemizi ve dayanıklılığımızı da güçlendirmemiz gerektiğini söyleyen Beykan, dönüşümü yeşertecek yeni kültürel anlatıyı yaratmak ve kitleleri harekete geçirmek için yayıncılığa hayati bir rol düştüğünü belirtti. Konferansın kapanışında konuşan usta yazar Latife Tekin, edebiyatçının dili düşünmesinin önemi ve dilin sınırlarının imgeye doğru nasıl zorlanabileceği üzerinde durdu. Sesten söze, sözden yazıya geçerken dünya üzerindeki varlıklardan kopmaya başladık. Dil olmasaydı dünya bu kadar değişmeyecekti, diyen Tekin sözlerini, Edebiyatçının katkısı, dünyayı gürültüye boğan insan sesini ahenkli bir forma kavuşturmak ve onu doğaya geri ulaştırmak olabilir, diyerek noktaladı. 40 yılı aşkın sanat verimiyle her yaştan okuru etkileyen yazar, düşünce insanı Behiç Ak, iklim kriziyle mücadelede paradigma değişiminin altını çizerken üretim kültürüne dikkati çekti. Doğada aşırı üretim yoktur, aşırı tüketim de yoktur o yüzden. Aşırı derecede beslenmiş ve obeziteden ölmüş bir kaplanla karşılaşmazsınız. Doğada doğal bir denge vardır, diyen Ak, geri dönüşüm ve sürdürülebilirlikten çok daha yeni kavramlara ihtiyacımız olduğunun altını çizdi. Yayıncılığın değer zincirini yaratan alanlardan uzman isimler, iklim kriziyle uzun soluklu mücadelenin olanaklarını değerlendirdiler. Kağıt sektöründen Beyza Bozkurt Elbingil, sektörün iklim krizine etkisini azaltmanın, sürdürülebilir FSC onaylı ormanlardan ağaç temini, geri dönüşmüş hammadde kullanımı, su ve enerji tüketimlerinin azalması, sıfır atık yönetimi ve düşük karbon salımı için alınan tedbirler ve denetimlerle mümkün olabileceğini anlattı. Deneyimli matbaacı Sermet Tolan, Matbaalar, çıkardıkları tüm sarf malzeme atığının hepsi ekonomik değer olduğundan zaten dönüşümün, sürdürülebilirliğin içinde olmak zorundalar, diyerek çok yakında üretim planlamasını karbon ayak izine göre yapmak durumunda kalacaklarını vurguladı. İklim, ekoloji ve çevre konularında yayıncılık yapan Aytaç Timur, sular bastığında ya da açlık baş gösterdiğinde yayıncılığın da faaliyetlerini durdurmak zorunda kalacağını hatırlattı ve, Dünyada yaratıcılık büyük şehirlerde toplanıyor; Türkiye'de de yayıncılık İstanbul'a sıkıştığı için 'kenar etkisi'ni kaybediyoruz, ifadesini kullandı. Hollanda'nın önemli akademik yayıncılarından Elsevier adına konferansa video konuşmayla katılan Rachel Martin, bu konudaki kurumsal yaklaşımlarını ve deneyimlerini paylaştı. Türkiye Yayıncılar Birliği'nden Zeynep Atiker ise, İklim değişikliği, herkes tarafından yaşanılan bir sorun, ancak boyutu, üretim ve tedarik zinciri bakımından herkes için farklı. Herkesin mücadele imkanı aynı değil, diyerek, iklim krizinin özünde bir eşitlik ve haklar krizi olduğunu hatırlattı. Sürdürülebilirlik uzmanı Dr. Emrah Alkaya, yayıncılıkta kaynak verimliliğine odaklandı. Döngüsel ekonominin ilkeleri; reddetmek, yeniden düşünmek, azaltmak, yeniden kullanmak, tamir etmek, yenilemek, yeniden üretmek, başka bir amaca uygun hale getirmek... diyen Alkaya, yayıncılığın değer zincirinin yaratıcılarla başladığının, yayınevi ve matbaa süreçleriyle devam ettiğinin, döngüsel bilinci, yayınevi süreçlerinde yaygınlaştırmak gerektiğinin altını çizdi. Genç aktivistler ve öykücülerle iletişimcilerden güçlü mesajlar! İklim değişikliği odaklı projelere emek veren deneyimli iletişim uzmanları, UNDP Türkiye'den Nuri Özbağdatlı'nın moderasyonunda, İklim krizini nasıl anlatacağız? sorusunu cevaplamak için yayıncılara ilham verecek bakış açılarını dillendirdiler. Myra Ajans'tan Damla Özlüer, Felaket iletişimi insanları durduruyor. Diğer tarafta da abartılı bir doğa güzellemesi var. Hakikatin iletişimini yapmalıyız. Biz iklimdaşız, dilimizi iklimce kurgulamak zorundayız, dedi. EkoIQ ve İklim Haber'den Barış Doğru, KONDA ile yaptıkları araştırmaya referans vererek, Türkiye'nin entelektüel camiasının iklim krizi konusuna yeterince ilgi göstermediğini, oysa anlamak için çaba sarfetmesi gerektiğini, korku dilinin görmezden gelmekten başka bir işe yaramadığını belirtti. Dünya'yı iklim krizinin yıkıcı etkilerinden kurtarmak için çalışan üç genç aktivist; Melisa Akkuş, Rüveyda Eser ve Üveys Kasım Çoban yayıncılara, kitap dünyasına seslendiler. Naz Beykan'ın moderasyonunda konuşan gençler, yetişkinlerin 'Dünyayı sen mi değiştireceksin?' söylemine karşı değişimin kendisi olduklarını vurguladılar. Kimsenin dışarıda bırakılmadığı şiddetsiz iletişim dilini kurmayı önemsediklerini, yaşamlarına giren eko-anksiyete, eko-yas gibi kavramlarla nasıl baş ettiklerini anlattılar. Edebiyat günü kapsamında düzenlenen Zeynep Cemali Öykü Yarışması 2022 Ödül Töreni'nde konuşan proje başkanı, editör Müren Beykan, uzay temasının gençlerin yüzlerce öyküsüne nasıl yansıdığını özetlerken, Bu yıl gençlerimizin hayal gücü tam anlamıyla serbest kalmış. İlk defa, gerçekçi öykülerden daha çok fantazya, distopya, bilimkurgu türlerinde yazdılar. Doğrusu, gençlerin kolları sıvadığı bir yarışma için bu sonuç, sevindirici, dedi. Konferansın tamamı önümüzdeki günlerde Günışığı Kitaplığı Youtube kanalında ve Aralık ayında keciedebiyat. com adresinde yayınlanacak.


Tek bir sözcük kullanmadan sadece resimleyerek bir hikayeyi anlatmak konusunda daha önce deneyimin olmuş muydu? Evden Çıktığımda tam olarak böyle bir kitap çünkü, sessiz bir öykü. Bu benim kendi kendime veya arkadaşlarıma çok sık yaptığım bir şey aslında. Ve küçüklüğümden beri. Yazarak anlatmak nasılsa çizerek anlatmak da öyle benim için. Bu benden ziyade hikayenin tercihi oldu aslında. Yazdığım bir şeyi resimle desteklemek veya tam tersini yapmak benim için daima zor olmuştur. Çünkü birini yaparken hayal gücümün neredeyse tamamını kullanıyorum ve öbürüne yer kalmıyor. Sanırım sosyal fobinin ana mesele olduğu bir kitapta sözcüklerin olmaması biraz da bu problemin yapısıyla ilgili. Çünkü konuşamadığınız, kalakaldığınız ve gördüklerinizi, bedeninizi var kılmaya çalışarak içinden çıkmaya uğraştığınız bir sorun veya kapalılık hali bu. Ve bu hikayenin, aslında kısa hayat hikayemin, bütün sahneleri birdenbire canlandı gözümün önünde. Kağıda hızla dökülen bir hikaye Evden Çıktığımda. Evet, fazla kendine dönük ve evin veya güvenli alanı neresiyle oranın dışında kalanlara karşı ürkek bir çocuk. İpi, güvenli bulunan alanla bağı koparmamanın bir çabası olarak düşündüm ben. Gerçi kitabın sonunda o ip kime geçiyor, kız ipi bırakıyor mu, güvenli alandan ziyade alanlar mı var veya güvenli alan denen bir yer, en azından bazılarımız için, var mı sorgulatmak istedim. Veya ben sorguladım, diyeyim. Evi hepimiz bir sığınak olarak görüyoruz. Özellikle pandemi döneminde pek çoğumuz için bizleri dış dünyadan koruyan bir kaleye dönüştü. Evden Çıktığımdanın sayfalarında dolaşırken asında hep kendimle karşılaştım. Bu kitabın yalnızca bir çocuğun dünyasına ait olmadığını düşünüyorum. Yani özne aslında hepimiziz. Doğru düşünmüşsünüz. Ben belli bir yaş grubunu düşünerek yaratmadım bu kitabı. Yayınevime de en başından beri söylediğim şey bunun yaşsız bir kitap olduğu. Kitap çıktıktan sonra bir arkadaşımla bunu konuştuk. Okura maddi anlamda da alan açan bir kitap olması hoşuma gitti. Boşluklardan yana oldum ben daima. Boşluğun öne çıkarmak istediğim şeyi vurgulamadaki önemli rolünü hiç göz ardı etmedim. Bu nedenle benim bıraktığım boşlukların başkalarının kendilerine bakacağı bir nevi pencereler/aynalar olması hoşuma gider. Profesyonel anlamda 2010 yılında başladı edebiyatla ve illüstrasyonla ilişkim. 2010'un sonunda Sözcükler dergisinde bir şiirim yayımlandı. Ardından gerisi geldi. 2011'de Nesin Yayınevi'ne ilk kitabımı resimledim ve aynı yıl Sözcükler'in editörlüğünü yapmaya başladım. Bu da şöyle oldu: Yazdıklarımı dergilere yollamaktan, editörlere çirkin bir şey okutmamayayım kaygısıyla, çekinmiştim hep. Sözcükler'de şiirlerim yayımlanmaya başlayınca Turgay Fişekçi'ye Benim gibi başkaları da olduğundan eminim. Neden yazdıkları daha önce başka yerde yayımlanmamış kişilerin eserlerine yer vereceğiniz bir özel sayı yapmıyorsunuz? dedim. O da kabul etti, dahası o sayının editörlüğünü benim yapmamı önerdi. Baktı ki o sayı iyi iş çıkardım, Sen devam et burada dedi. Yine aynı yıl Lewis Carroll'dan çevirdiğim bir şiir yayımlandı. Ardından daha çok çeviri, daha çok şiir, daha çok illüstrasyon ve yetişkin edebiyatının yanı sıra çocuk edebiyatı ve Cumhuriyet Kitap Eki'nin çocuk sayfasının editörlüğü geldi. Şu sıralar çevirmem ve resimlemem gereken bazı kitaplar var önümde. Bir yandan Sanat Kritik'teki çocuk edebiyatı üzerine yazılarım devam ediyor. Öte yandan şiir kitabımı hazırlıyorum. Herhalde evden biraz çıkabildim etkisi yarattı bende. Motive edici oldu. Profesyonel anlamda biraz daha görünür oldum sanırım ve sesimin tonu daha belli oldu belki de. Ama dediğim gibi, belki de... Henüz hissedebildiğim başka bir etki yok. Bende hisler biraz geriden ve çığ halinde geliyor sanırım. Her şeyden. Her şeyden. Edebiyattan, balkondaki yeşil biberden, böceklerden, annemin durmadan yerleri süpürmesinden, uzay hakkındaki bir belgeselden, güzel bir müzikten, birinin çıkardığı tuhaf bir sesten, rüyalarımdan, meyvelerden... Genel itibariyle uyanıkken ve uyurken gördüğüm her şeyden besleniyorum. Pek çok kişi var, tanıdığım ve tanımadığım... Bu alanda geri kalmamaya çalışıyorum. Daima yanı başımda olan Lewis Carroll, Asa Lind, Tove Jansson, Beatrice Potter, Rene Goscinny, J. M. Barrie var mesela. George Saunders, Anna Llenas, Manon Gauthier, Oliver Jeffers, Wolf Erlbruch, Daisy Hirst, Roger Hargreaves, Benjamin Tienti, Suzy Lee, Gökçe Ateş Aytuğ, Sevim Ak, Uğur Altun, Chiara Carrer sonra... Bu sayfaları doldurabilirim sanırım. Yukarıda isimlerini saydığım/sayamadığım bütün yazar ve çizerlerle çalışmak isterdim. Bu benim için biraz karışık bir mesele. Bir ipim, o ipi bağlayabileceğim bir evim veya güvenli bir alanım var mı hala anlamaya çalışıyorum. Ama şurası kesin ki kalabalıkla, tanımadığım insanlarla baş edebilmek için korkunç bir çaba harcıyorum. Dahası bu çaba belli olmasın diye o kadar uğraşıyorum ki bir ipim varsa bile görünmez oluyor veya ben hepsini yutmuş oluyorum. Sonra tenha bir yer bulup ipimi görebilmek için uğraşmam gerekiyor. Belki de benim ipim bedenimdir. Sanırım ben de var olmanın dehşeti ve mutsuzluğumla baş etmeye çalıştığım için yaratıyorum. Ajandakolik'in özellikle yazarlara sorduğu bir soru var. Ajandan ya da not defterin var mı varsa içlerinde neler var, merak ediyoruz! Öncelikle bir uyum var mı ona dikkat edilmeli. İki taraf da birbirinin işlerini, üretme biçimini/disiplinini göz önünde bulundurup alanlarına müdahale etmeden ve birbirlerine güvenerek ilerlemeli. Çizer yazarın kafasındakileri çizgiye döken kişi değildir; yazarın hikayesini zenginleştiren, onu kendi hayal gücüyle yoğuran, dahası o işe ortak olan kişidir. Bu yaratıcı ortaklığı gözden yitirmeden çalışılıyorsa ortada bir uyum ve saygı var demektir.


Bence dünyanın en iyi illüstratörlerinden biri o! Türkçede Can Çocuk etiketiyle yayımlanan Sıradan Bir Gün ve Ada kitaplarıyla hem yarattığı hikayeler hem de sınırsız hayal gücüyle ortaya çıkardığı çizimlerle müthiş bir sanatçı. Yazar illüstratör Mark Janssen ile resimlerini yaptığı, kendisi gibi Hollandalı yazar Olaf Koens'in Aydın Bir Beyaz Balinanın Gerçek Öyküsü kitabından yola çıkarak düş dünyasını ve sanatını konuştuk. İlk olarak Adayı okuduğumda çarpıldım! Dev bir kaplumbağanın, bir baba-kız ve köpeklerine yuva / ada olacağı fikrinden yola çıkan hikaye hem görsel hem de metinsel anlamda çok vurucu ve özeldi. Mark Janssen ile ilk defa o zaman tanıştım sonra diğer kitaplarını takip ettim. Henüz Türkçede hem yazıp hem çizdiği iki kitabı olsa da resmettiği birkaç kitabın da okuru olabileceğinizi söyleyebilirim. Örneğin geçtiğimiz hafta yine Ajandakolik sayfalarında söyleşi yaptığım Olaf Koens'in Aydın Bir Beyaz Balinanın Gerçek Öyküsü kitabı onlardan biri, bir diğeri ise Bir Aslan İstiyorum. Zaten artık onu, çizimlerinden çok iyi tanıyorum. Ve şimdi onunla sohbet ediyor olmak da benim için büyük mutluluk. Hanımlar beyler ve çok sevgili çocuklar, işte karşınızda benim çok sevdiğim yazar çizer Mark Janssen! Olaf ve yayımcım, kitabın resimlerini yapmamı teklif ettiklerinde hikayeyi hatırladım! Olaf gibi ben de konuyu 90'larda Hollanda televizyonunda gördüm. Yıllar içinde unutmuştum ama Jeugdjournaal'ın tüm resimlerini ve klibini tekrar görünce her şeyi anımsadım. Böylesine heybetli, adeta cennetten düşmüş bir hayvanının insanlarla dost olması, bir peri masalı gibi. Aydın, insanlara mesajlar getiren bir melek görünümünde ve sanki hepimize şöyle diyor: Birbirinize iyi davranın, dost olun, bakın size ne kadar güveniyorum; benim gibi olun! Ancak gerçek, Aydın'ın sadece Gerzelileri mutlu eden bir hayvan olmadığı yönünde. O, aynı zamanda yakalanan ve casusluk amacıyla eğitilen bir hayvan. Aydın'ın bu eşsiz hikayesi hüzünle sonlanan bir hayat hikayesi. Hepimiz bu hayvanların duyguları olduğunu biliyoruz; korku ve üzüntü dönemleri geçirmiş olmalı. Yani benim için bu gerçek hikayenin iki yüzü var. Hepimiz hikayenin tatlı tarafını severiz ancak birçok durumda olduğu gibi bu hikayenin de acımasız bir tarafı var. Sadece iyi tarafa odaklanan çocuklara yönelik kitabımızla şimdi iç açıcı bir hikaye olmasına sevindim! Hepimiz bu hayvanların duyguları olduğunu biliyoruz; korku ve üzüntü dönemleri geçirmiş olmalı. Yani benim için bu gerçek hikayenin iki yüzü var. Hepimiz hafif taraftan zevk almayı severiz, ancak birçok durumda olduğu gibi bunun da acımasız bir tarafı vardır. Sadece iyi tarafa odaklanan çocuklara yönelik kitabımızla şimdi iç açıcı bir hikaye olmasına sevindim! Ada gerçekten benim için de çok önemli bir kitap. Çok geniş manzaralara yerleştirilmiş birçok karakter çizimi olsa da küçük bir kızın ve dev bir kaplumbağanın ilişkisini anlatan hikaye de çok samimi. Karakalem çizimlerin yanı sıra en çok kullandığım teknik, daha sonra dijital dokunuşlarla kağıt üzerine resim yapmak. Yani her çizim temelde sulu boya ve guaj boya ile elle boyandı. Ancak kağıt üzerinde işim bittiğinde tarama cihazımla bir tarama yapıyorum. Photoshopta pek çok ayrı parçayı bir araya getiriyorum. Doğru kompozisyonu yaratıyorum ve doğru dengeyi bulmaya çalışıyorum. Bazen bir illüstrasyonda 200 farklı dijital katman bulunur. Sonunda her zaman elle boyanmış bir illüstrasyonun doğal havasını korumaya çabalıyorum. Hollanda'da Maastricht kentinde sanat akademisinde öğrenciyken Avusturyalı illüstratör Lisbeth Zwerger'in çocuk kitabı illüstrasyonları beni büyülemişti. Sanat çalışmaları bana ilham kaynağı oldu ve suluboya resimlerini inceleyerek yavaş yavaş kendi tarzımı geliştirdim. Alice Harikalar Diyarında, İncil ve örneğin Bir Noel Şarkısı gibi güzel kitapları resimledi. Hepsi benim için özel. Hepsi benim düşüncelerimin, yazılarımın ve çizimlerimin ürünleri, yaratımları. Tamamen ben. Yani bir yanımın benim için başka bir yanımdan daha özel olduğunu söyleyemem... Umarım ne demek istediğimi anlamışsınızdır. Bunun yanı sıra, diğer insanlar Ada'dan harika bir kitap olarak bahsediyor, ancak aynı zamanda sevilen birinin kaybıyla nasıl başa çıkılacağı üzerine teselli mesajı veren Always Nearbyı da seviyorlar. Stop! Monsters! da hayal kurmanın gücüyle yazdığım Dreamer kadar başarılı oldu. Evet, Türkçe'ye çevrilmemiş daha çok resimli kitap var. Sanırım yaratma hızıma ayak uyduramıyorlar! Eylül ayında Hollanda'da en yeni resimli kitabım Homeu yayımlayacağız. Bence şimdiye kadar yaptığım en güzel şey. Bu kitap, gezegenimizin güzelliğine bir övgü niteliğinde. Hikayesi ise dünya dışı biriyle arkadaş olan küçük bir kız hakkında. Şu anda çizimlerin ince ayarını yapıyorum. Renklerde küçük ayarlamalar... Ada gibi bu kitap da sessiz kitap aslında. Fakat benim Ada'da yaptığım gibi yabancı yayıncılar benim yazdığım bir metni kullanmayı seçebilirler veya kullanmayabilirler. Bu konuda oldukça heyecanlıyım ve çevremdeki insanların ilk eleştirileri çok iyi. Umarım siz de beğenirsiniz! Kafamın rahatlaması gerekiyor. Yazarlarla kitaplar veya projeler üzerinde çalışmakla meşgul olduğumda, zihnimde yeni hikayelere yer yok. Yani hayal gücü biraz da kapanmak, fişi çekmek demek. Dinlenmek ya da tatile çıkmak için zaman ayırdığımda zihnim hemen bir şeyler aramaya başlar. Yeni temalar, iyi olay örgüleri ya da yeni bir şeye başlamak için ne gerekiyorsa onu düşünmeye başlarım. Bazen sadece yeni bir şeyler ararken bile oluyor. Son kitabım Home için kitap fikrim radyodaki müziği duyarak geldi. Elton John'un 'Rocketman'ıydı.... Biliyor musun ben de Ajandakolik için minik bir video çekmiştim, senin kitabını anlatan. Ama sonra kendime güvenemediğim için o videoya yer vermedim. Şimdi seninle söyleşi yapıyor olmak benim için gurur verici. Umarım bir gün yüz yüze de tanışırız. Kitaplarımı imzalamanı çok isterim. İltifatların için çok teşekkür ederim. Bir gün kitaplarımı tanıtmak için Türkiye'yi ziyaret etmeyi umuyorum ve sonra kesin görüşeceğiz! Dankjewel! Hikayenin tadını çıkarın! Yıllar önce yaşananlar ne güzeldi. Belki hayvanlarla olan ilişkimizi değiştirmek de önemlidir. Daha iyisi için değişmesine izin verin lütfen.


Yazarların yazma deneyimlerini okumak edebiyatla ilgilenen pek çok okur için bulunmaz bir nimet. Hele bir de yazar olmak isteyen ve hayatını yazıya adamak isteyenler için eşsiz bir kaynak. Delidolu Yayınları'nın kurmaca dışı kitaplar koleksiyonunun halkalarından Yazma Dersleri, yazar Ferda İzbudak Akıncı'nın edebiyat yolculuğunu okurla buluşturuyor. Akıncı ile yazarlık deneyiminden yola çıkarak yazar olmanın ipuçlarını topladık. Yazma Dersleri'nin çıkış noktasını kendi yazma deneyimlerim oluşturdu, ama bunun bir nedeni vardı. Katıldığım söyleşilerde en çok sorulan, Nasıl yazar oldunuz? sorusuydu. Bu soru, hemen oracıkta verdiğim yanıtlarla yetinmedi. Zihnimde işleyişini sürdürdü ve bir keşif sürecine dönüştü. Bu keşif süreci yalnızca kendi yazma serüvenimle sınırlı kalmadı. Edebiyat tarihine adını yazdırmış yazarların yazma deneyimlerini de sıçradı. Adını duyduğum, duymadığım pek çok kitap edindim sahaflardan, kitapçılardan. Anılarda ve mektuplarda çok ilginç, heyecan verici hikayelerle karşılaşıyordum. Onlara dalıp kendi maceramı ve yazdığım kitabı unuttuğum zamanlar oldu. Sonunda hepsini harmanlayarak çeşitli başlıklar altında topladım. Bu başlıklar da yine bana okurlarım tarafından sorulan sorulardan kaynaklanıyordu. Böylece Yazma Dersleri ortaya çıktı. Yapabileceği en iyi işin yazarak anlatmak oluğunu düşünen herkes yazar olabilir, gereğini yapmak koşuluyla. İyi kitaplar okumak, sürekli yazma denemeleri yapmak, diğer sanat dallarıyla da ilgilenmek, meraklı, araştırmacı olmak ve bu özellikleri içselleştirerek yaşam biçimine dönüştürmek gerekenlerden bazıları. Yazma Dersleri böyle bir yolculukta olsa olsa kılavuzluk edebilir. Bu sorunun yanıtını araştırırken rastladığım en ilginç yorum İvan Sergeyeviç Turgenyev'inki oldu. Çevirmen ve şair olan bir dostuna yazdığı mektupta, diyordu Turgenyev, Bu görüşe katılıyorum. Ancak insanın ayakkabıcı, fırıncı ya da başka bir meslek sahibiyken de yazar olmaya niyetlenebileceğini düşünüyorum. Elbette bu niyeti gerçekleştirmek için çalışmanın, emek vermenin önemini vurgulayarak. Belki de Turgenyev'in işaret ettiği iyi yazar olmanın yoludur bu. Kurgu ve matematik... Gerçek bir roman, çok bilinmeyenli bir denklem gibi kurulur ve çözülür. Orada rastlantılar bile matematikseldir. Ama bu durum kurgunun en baştan belirlenmiş bir çerçeveye sıkıştırıldığı anlamına gelmez. Çünkü romanın satranç taşlarını oluşturan bu denklem, uzay ve zaman içinde kendi esnekliğini ve kendi roman gerçekliğini de yaratabilir. Sınırları aşabilir ve yeni bilinmeyenlere, yeni çözümlere kapı aralayabilir. Evden zorunlu uzaklaşmalarım dışında her gün yazarım. Genellikle sabahları üç dört saat çalışırım. Ama bu süre değişkendir. Çalıştığım metnin aşamasına göre bütün güne, geceye de yayılabilir. Belli bir çalışma disiplinim var, daha da fazlası olsun isterdim. İlham perilerine değil ama duyarlılığa, esinlenmeye, çalışmaya ve hayatın kendi mucizelerine inanıyorum. Her sanatçı çevresinde, giderek dünyada olup bitenlerle ilgilenir, ilgilenmelidir. Çağın tanığı olarak yaşamayı seçtiğinizde, büyük ölçekli toplumsal değişimlerin, savaşların, açlığın, göçlerin, bütün çirkinliklerin ve güzelliklerin sizde izler bıraktığını, yaraladığını ya da yaralarınızı iyileştirdiğini fark edersiniz. Bütün bunlar yazarı yazmaya, anlatmaya iten olgulardır. Hayatın kendisinden beslenmek gerek. Yaşam sürekli yenilenerek akar. Yaşamın içinde kalmayı beceren yazar da bu yenilenmeden payını alır. Yazmak istemek ve koca evrende yazacak bir şey bulamamak bence trajik bir durum. Yazdıklarımıza çağın, toplumun, tanıma fırsatı bulduğumuz her insanın, bitkinin, hayvanın, mekanların, ülkelerin, yolculukların bir şey katmasına izin vermeliyiz. Kısacası yaşadığımızın farkına varmalı ve bunu kalemimize yansıtmalıyız. Bir yazarın tüm duyargaları dünyaya sürekli açık olmalı diye düşünüyorum. Yazdıklarınızı ilk kime okur ya da okutursunuz? Bu konuda da Yazma Derslerinde sizden bir çift söz duymak isteriz. Bir dosyaya son noktayı koymuşsam, onu doğrudan yayınevine veririm. İlk okuyucuları editörler olur. Ama çocuklar için yazdığım ilk hikayelerin bazılarını çocuklarım okumuştu. Yargılarını çok önemsemiştim çünkü çok kitap okuyan çocuklardı ve ben o zamana dek hep yetişkinler için yazmıştım. Gerçeğin roman halini seviyorum. Yaşanmış büyük buhranları, savaşları, devrimleri, isyanları anlatan romanları, hikayeleri okurken kendimi kaybediyorum. Dünya klasikleri gerçekten ufuk açıcı oldu benim için. Rus edebiyatından, Fransız edebiyatından bir okur olarak çok etkilendim. Hepsini sayamam elbette burada. Dostoyevski, Gogol, Gorki, Tolstoy, Flaubert, Balzac, Zola kitaplarını en çok okuduğum yazarlar oldu. İlya Ehrenburg büyük yazarlarımdan. Yapıtlarını çok severek okuduğum çağdaşım yazarlardan da söz etmeliyim. Öncelikle sevgili Füruzan var. Sabahattin Ali, Nazım Hikmet, Orhan Kemal... Nikos Kazancakis'i, Isabel Allende'yi, olağanüstü diliyle Federico Garcia Lorca'yı başköşeme koyduğumu da söylemeliyim. Dergiler edebiyatın mutfağı olmuş hep. Genç yazarların kalemlerini dergi sayfalarında sınamaları yazın yaşamlarında önemli bir aşama olacaktır. Üretkenliği arttırması da cabası. Ama yazdıklarımız oralarda yayımlanmıyorsa yılmamak gerek. Bir de artık internet dünyası diye ayrı bir dünya var. Kimi düşünürlere göre dünyamız artık Küresel Köy. Manuel Castells de bu küresel köyde yaşayanları ağ toplumu diye niteliyor. Ağ toplumunun yarattığı Enformasyon Çağı, bugünün gençlerinin içine doğduğu çağ olduğu için onlara nasıl iletişim kuracaklarını söylemeye kalkışmak gerçekçi olmayacaktır. Çünkü bilgisayarın en iyi kullanıcıları onlar. Ama yine de edebiyatla ilgilenen, hikayeler, denemeler, romanlar yazmaya girişen gençler eğer ellerinde bir kitabı tutmanın sevgisini ve sıcaklığını hala duyuyorlarsa bilmeleri gereken şeyler var. Yazdıkları internet aracılığıyla kolayca kitlelere ulaşabilir. Ancak kolay yayımlamaların bir yazılar çöplüğü oluşturabileceği de unutulmamalı. Edebiyat aslında çok keyifli ama zorlu bir yolculuk. Yazdıklarınızı önce siz beğeneceksiniz. Bunun için defalarca yazacak, üstünü çizecek, belki yırtıp atacak ve yeniden, yeniden yazacaksınız. Sizden sonra, yayımlanabilmesi için başkalarının beğenisi gerekecek. Bir yayınevinin dosyanızı basmaya değer bulmasını bekleyeceksiniz. Bütün bunlar belki de ancak işin içine girildiğinde yaşanarak anlaşılabilecek zor süreçler. Ama ben yine de yaratıcılığın bir kitabın basılmasıyla ilgisi olduğunu düşünmüyorum. Bir yayınevinin bir dosyayı basmamasının değişik nedenleri olabilir. Yazarın işi yazmak. Elbette her yazan kişi yazdıklarının kitap olarak basılmasını ister. Ama bu arzu, iyi bir yapıt ortaya çıkarmak için önkoşul olamaz. Öyle olsaydı Dava, Şato gibi büyük romanların yazarı bir Kafka olmazdı edebiyatta. Gençler iyi kitaplar okumalı ve bol bol yazmalı. Dünya ile ilgilenmeli. Yaşadığı toplumun sorunlarına duyarlı olmalı. Bu özellikler, konu seçiminde her zaman onun elinden tutacaktır. Ve iyi bir konu yetkin biçimde işlenirse basılma şansı yüksek olur. Çalışmayı sürdürmek ve vazgeçmemek bize bütün kapıları açacaktır. Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Felsefe bölümünden geçtiğimiz ay mezun oldum. Dört yıldır çok yoğun biçimde ders çalışmak zorunda kaldım ama gerçekten çok güzel kitapların içinden geçtim. Bu arada bitirdiğim ama son şeklini vermediğim bir roman üzerinde düzenlemeler yapma fırsatı buldum. Roman, yayınevinin programına göre sonbaharda yayımlanacak. Çok heyecan verici bir eşik. Ayrıca bir gençlik romanı var tezgahta. İlginç bir karakteri yazıyorum. Salgının ve yasakların beni fazla ezmesine izin vermediğimi söyleyebilirim. Zamanımın çoğunu deniz kıyısındaki bahçeli, küçük evimde geçirdim. Yürüyüşler yaptım ve çalıştım. Büyük bir kargaşayı adeta uzaktan izledim. Çalışmak zorunda olan, her gün tıklım tıklım tramvaylarla, otobüslerle, trenlerle işe gidenlerin trajedisini de ne yazık ki yöneticiler uzaktan izledi. Bu süre içinde kendimi korumaya dikkat ettim ama, hastalık korkusuna da kapılmadım. Çevreye sürekli bu korku psikolojisini pompalayanlardan özellikle sosyal medyada uzak durdum. Korkuyu her türlü hastalıktan daha tehlikeli buluyorum. Diğer yandan insanlık bu salgınla büyük değişimler geçiriyor. Çalışma düzenleri, iş nitelik ve biçimleri değişiyor. Üretimin düşmesi büyük çaplı işsizliğe ve gıda fiyatlarının dünyanın her yerinde artmasına neden oluyor. Kaçınılmaz bir durum bu. Dijital yaşama geçiş süreci oldu adeta bu yeni düzen. Bütün bunların toplumsal etkilerini düşündüğümüzde edebiyata çok büyük yansımaları olacak elbette.


Dünyanın en önemli çocuk edebiyatı ödülü olan Astrid Lindgren Anma Ödülü 2023 Türkiye adayları arasında yer alan Mavisel Yener'in Dünya Çocuk Kitapları Haftası için bir mesajı var. Bize kitapları sevmeyi öğreten çocukluğumuzu kutluyoruz. Bir çocuğun ufacık elleriyle kitaba dokunmasını kutluyoruz. Düş gücü gelişmiş, seçici, eleştirebilen, sorgulayan, gerçek ve kurmaca dünyayla iç içe yaşamanın tadına varabilmiş, okumayı seven bireyler olmamızı kutluyoruz. Kitap kahramanlarıyla birlikte sezmeyi, duymayı, görmeyi, koklamayı, tatmayı, heyecanlanmayı kutluyoruz. Başkalarını anlamayı, farklılıkları kabul etmeyi bize öğreten satırları kutluyoruz. Yazarları, çocuk kitapları yayımlayan yayınevlerini, çocuk kitaplarını resimleyen ressamları ve bir kitabın oluşmasına katkı veren herkesi kutluyoruz. Kitaplar sayesinde, özgür düşünebilen, kendinden başkalarının da düşüncelerini dinlemeyi bilen, sebep sonuç ilişkisini kurabilen, hobileri olan, yaratıcı, bilgi çağının gereklerini bilen, etik değerlere sahip, paylaşan, güvenen, güvendiren, çevresinde olup bitene duyarlı bireyler olmamızı kutluyoruz. Düşünce ve düş dünyamızı bileyen, sellerce taşan, bulutlarca uçan kitapların yaşamlarımızı ışıklamasını kutluyoruz.


Önce sesler duydum. Ne duyduğumu, duymanın ne demek olduğunu, duyduklarımın ses olduğunu da bilmiyordum o zaman. Giderek başka bir şeyin içinde olduğumu sezmeye başladım. Daha iyi anlamaya çalışırken birden kesiliyordu sesler. Bu ses araları uzun sürüyordu kanımca. Sessiz ortamlara girip çıktığımı ses farkından anlıyordum. Duyduğum sesler bazen hafif, bazen de hızlıydı. Farklılıkları adlandırmaya başladığımı da fark ettim ama nasıl olduğunu bilmiyordum. Durup dururken hızlanan vuruşların kalp sesi olduğunu, bir dış sesten öğrendim. Kalp atışları varlığımı kanıtlıyormuş. Dış ses, Kalp sesleri güçlü, diyordu ve ısınıyordu içinde bulunduğum ortam. Duyduklarıma anlam katmaya başlarken sanki yer değiştiriyordum. Giderek sessiz aralıklar kısalmaya başladı. Uyuyup uyanıyordum herhalde. . Daha az uyuyordum sanırım, üzerimde değişimler oluyordu. Her uyandığımda bir farklılık buluyordum. Kalbimin de içinde bulunduğu kesenin uzantılarını gördüğümde gözlerimin de oluştuğunu yine dış sesten duydum. Gözlerimle gördüğümü anladım. Uzantılar giderek büyüdü. Çok geçmeden kesenin üst tarafında yeni uzantılar da belirdi. Bana olanları anlamak için dış sesi bekliyordum, kendimi ondan öğreniyordum. Bir keresinde, İşte bunlar kolları, bunlar ayakları, bunlar da gözleri diyen tanıdık dış sesle tekrar uyandım. Bana çok yakın olduğunu önceden fark ettiğim iç ses, Ah benim canım bebeğim, dedi. O sıra kalbimin acele ettiğini fark ettim. İç ses ile benim aramda güçlü bir bağ vardı. Ondaki değişim galiba bendim; benim ondaki varlığımı o biliyordu. Aşağıdaki ve yukarıdaki çıkıntılarımı sonraları oynatmaya başladım suyun içinde. İç sesten gelen bir sıcaklıkla uyanıyordum. Dış ses galiba buna beslenme diyordu. Kendi iç seslerimi de duymaya başlamıştım. Dış ses, geçirdiğim değişim ve gelişimin hızlandığını söylüyordu. Doğruydu, demek ki bu işler beni yoruyordu artık. Bu nedenle daha çok uyumaya başladım. Böyle bir şey söylüyordu her zamanki dış ses. Beni besleyen ses ise Çok üzgünüm neden ben hissetmiyorum, dedi. Üzgünüm demesi kalbimi hızlandırdı sanki. İç sesten çok etkilendiğimi anladım. Sonraki günlerde tuhaf bir şey oldu. Galiba uyuyordum yine. Çok farklı ve güçlü bir sesle uyandım, kendimi içinde bulunduğum kesenin öte yanına fırlatmışım. Anladım o zaman, Bebek bendim. Bebeğim diyen de annemdi. Soruyu soran da Baba mıydı? Dış ses bunları; anne, baba, bebek, çok söylerdi ama ben bebek ilk kez o gün onları tanıdım. Gerektiği gibi büyüdüğümü, her şeyin yolunda olduğunu söylüyordu Dış ses. Her yanımı harika bir sıcaklık sardı yine, biraz gerindim, yani uzantılarımı uzattım, yine uyumuşum. Bundan sonra daha çok şey anlamaya başladım. Anne de baba da ışıkla birlikte uyanıyorlardı. Annenin karnından ışığı görmek kolaydı. Işık çok olunca uyanıyorlardı onlar; acele ile hep bir yere gidiyorlar, karanlık olunca dönüyorlardı. Annemin eli hep benim üzerimdeydi, Korkma buradayım, diyordu. Babamın eli daha büyüktü ama ezmiyordu beni, ısınıyordum onlar bana yakınlaştığında. Karanlık olduğunda sesler daha güzelleşiyordu. Babam, Haydi biraz müzik dinleyelim, dedi. Farklı sesler kalbimi hızlandırdı, duyduğumu belli etmek istedim, kollarımı bacaklarımı oynattım. Annem de Bak yavrumuz dans ediyor, dedi. Hemen ısındım, uykum geldi. Dış ses bir kez, Mutlu bebek dedi. Evet. Mutlu bebek benim. Sonra Kız galiba, dedi ve İsmi ne olacak? dedi. Bilmiyordum. Ben, bebek, anne, baba, ben, bana, kız, annem, babam... Bütün bunları nasıl öğrenecektim. Uyumak isterken Anne, yani Annem: Kız ya da oğlan hiç fark etmez, sağlıklı olsun yeter, dedi. Yeter ne demek hemen anladım ve Yeter demek istedim, ama uyku geldi, uzantıları uzattım. Annem, Buradayım canım, dedi; ama kız, oğlan nedir, merak ettim. Bu kadar çok sözcüğü duyduğum için mutluydum. Bu kadarı da yeterdi. Annemden bana gelen uzantıyla besleniyordum; yukarı uzantıların sonundaki çıkıntılarla bedenimi tanımaya çalıştım. Bu uzantıların üzerinde ağır bir yük taşıyordum. Bakın burası elleri, burası da ağzı, dedi Doktor; Dış sesin doktor olduğunu, annemin ona böyle demesinden öğrendim. O çıkıntıların el olduğunu da ondan öğrendim. Sonra elimi parmaklarımla birlikte ağzıma sokmayı denedim, sıkıldığımda biraz zorlasam öbür elimi de alacak kadar büyük bir boşluktu. Ne işe yaradığını henüz bilmiyordum. Ağzımın üzerinde iki küçük delik vardı, daha yukarıda ise gözlerim. Gözlerimin üzerinde bulunan yerin değerli olduğunu söyledi Dış ses, yani Doktor. Giderek daraldı içinde bulunduğum yer. Kolumu bacağımı nereye koyacağımı bilemiyor, eskisi gibi rahat uyuyamıyordum. Annem de yerinden kolay kalkamıyordu. İkimiz de uyurken ziller çalıyor, ben her defasında zıplıyordum. Annem, Alo deyip konuşuyordu. Canım annem uyandı hemen, Çabuk olun, beni hastaneye götürün, gibi şeyler söylüyor, ağlıyordu. Çok canı yanıyordu. Onun canını acıtmıştım istemeden. Gideceğimiz yere varınca anladım, beni annemden ayıracaklarını, orada ilk dış sese benzeyen çok fazla dış ses vardı. Sonra çok parlak bir ışık gördüm, çok dar bir geçitten hızla geçtim. Bir güç itti beni, bunu fark ettim. Kolum bacağım boşluktaydı artık. İstediğim gibi hareket edebiliyordum ama annemden ayrılmıştım, çok korkuyordum ve ilk kez ben de ağladım. Ben ağlarken, herkes gülüyordu. Neler olduğunu anlamadım. Sonra bana bir şey yaptılar, çok su yuttum, çok korktum. Anne, kurtar beni! demek istedim ama konuşamadım, daha çok ağladım ve birden ısındım, annemle yine beraberdim. Ağlarken emdim annemin sütünü. Sıkıca tuttu beni kollarıyla. Eskisi kadar değilse de biraz rahatladım, doymadan uyumuşum, yorgunluktan. Doktor, dokuz aylık uzun bir yoldan geldiğimi söyledi o sıra. Uyandığımda annem yine benimle değildi. Hemen ağlamaya başladım. Aslında annemi istiyordum. Neyse ki çabuk anladılar, anneme götürdüler beni, kokusunu sıcaklığını duydum, sütünü emdim, rahatladım, yine karnım doymadan uyumuşum, uyanınca yine ağladım yine kucağına aldı beni. Sonra hatırladım dış seslerin hep Dünyaya gelmek, diye bir şey söylediklerini. Anladım biraz ama annemle sürekli beraberken çok huzurluydum; niye orada kalamadım? Sonra da annemden ayrılmanın gerekli olduğunu anladım. Dünyaya gelmenin iyi bir şey olmalıydı ama annemden hiç ayrılmamayı isterdim. Annemin kucağındaydım o sıra, Kızım bak burası bizim evimiz, dedi, güzel sesiyle. Nerede olduğum hiç önemli değildi, onun kucağında olmak istedim çünkü bir tek onu tanıyordum. İlk günkü kadar korkmuyorum artık. Avazım çıktığı kadar ağlayınca annem yanıma geliyor hemen. O beni sütüyle beslerken yaklaşıp gülümseyen kişinin babam olduğunu anlasam da şimdilik annemin kucağında kalmamın benim için daha iyi olacağını sanıyorum. Karnım doysa da emer gibi yapıyorum çünkü benden uzaklaşıyor uyuduğumda. Buna alışmak zor olacak çünkü istemiyorum. Babamla yakınlaşmak için nasılsa daha çok zamanımız olacakmış. Annem söyledi. Annemin sütünü emerken dünyaya gelmenin de iyi bir şey olduğunu anlamaya başlıyorum. Evimize konuklar geliyormuş ve bana armağanlar getiriyorlarmış. Annem böyle söylüyor. Bana sevgi ile bakan başka gözler de olduğunu kavramaya başlıyorum. Hoşuma da gidiyor herkesin beni izlemesi. Ben bunları size anlatırken annem de beni besliyor. Canım annem. Güvendeyim artık. Her şeyi duyuyor, çok şey anlıyorum, anlamazdan geliyorum, sadece henüz onlar gibi konuşamıyorum. Dünyaya gelmenin tadını çıkarıyorum artık. Merhaba dünya diyorum. Ses vermiyor bana, umursamıyorum.


Yazıyı Bulan Çocuk, Çetin Ceviz serisi gibi kitapların yazarı, çocuk edebiyatının duyarlı kalemlerinden Sinan Yaşar'ın son romanı Küçük Toplayıcının Büyük Macerası, küresel ısınmaya ve iklim krizine dikkat çeken sürükleyici bir serüven. TUDEM Yayınları'ndan çıkan kitabın devamının geleceğini de Yaşar ile yaptığım söyleşi vesilesiyle öğrendim. Şimdiki çocuklar böyle kitaplar okuyabildiği için gerçekten çok şanslı! Doğa tutkunu küçük bir toplayıcı olan Kahraman ve arkadaşlarının başından geçen ilginç olayları konu alan Küçük Toplayıcının Büyük Macerası, günümüzün en büyük sorunlarından birine parmak basarak dünyamızın insanoğlu tarafından nasıl yaşanmaz hale getirildiğini fantastik bir hikaye çerçevesinde anlatıyor. Yazar Sinan Yaşar, aslında ütopikmiş gibi görünen ama aslında hep mümkün olduğuna inanmak istediğimiz başka bir dünyanın izlerini sürüyor. O dünyanın hayaliyle ben de Yaşar'ın peşine takıldım ve kitabıyla ilgili merak ettiğim soruları sordum. Kitabımı 2020 yılında korona virüs yüzünden evlere kapandığımız ilk dönemde yazmaya başladım. Şehrin çok uzağında bir bağ evinde kalıyordum. Orada kaldığım günler boyunca toprakla, hayvanlarla ve gökyüzüyle bir nevi özlem giderdim. Bir yandan neredeyse el değmemiş tabiatla iç içeydim diğer yandan katledilen ormanların, sökülen zeytinlerin ve yangınların haberlerini okuyordum. Kitabımın konusunu doğa ile iç içe yaşadığım o günlere borçluyum. Aslında kitaplarımı yazarken en dikkat ettiğim husus bir mesaj kaygısı taşımamak ve didaktik olmamak. Sadece bu doğrultuda yazılan ya da ağırlığı bu noktada toplayan çocuk kitapları okuyucularını sıkıyor. Yazdığım tüm kitaplarda buna çok dikkat ettim. Çocuk illaki bir öğreti çıkaracaksa bunu hissetmeden yaşamalı. Belki de kitabı okuduktan yıllar sonra meyvesini almalı. Bu sebeple okuyucu Acaba çevre bilinci kazanmış mıdır? şeklinde bir kaygı taşımıyorum. Benim için önemli olan kitabı heyecanla ve severek okumaları. Okuma kültürü edinmeleri. Sizce çocuklar yaşananların gerçekten farkında mı? Ebeveynlere bu konuda neler düşüyor? Bir baba olarak da düşüncenizi merak ediyorum. Maalesef doğa bilinci çok zayıf bir ülkeyiz. Bunu rastgele bir yere pikniğe giden herkes görmüştür. Yediğimizi, içtiğimizi bile toplamaktan aciziz. Hem öğretmen hem de bir baba olarak bu konunun ailede başladığını düşünüyorum. Doğa sevgisinin çok küçük yaştan aşılanması gerekir. Okul çağı bunun için çok geç. Bunu okul bahçelerine girdiğinizde görebilirsiniz. Yerlere çöp atılmaması gerektiği her ders anlatılır. Duvarlara afişler asılır. Fakat gelin görün ki bahçeler ambalaj atıkları ile kaplıdır. Çocuğum doğduğundan beri her boş anımda onu ormana götürürüm. Canlıları anlatırım, bitki örtüsünü anlatırım, yeraltını anlatırım, evreni anlatırım, sürüngenleri anlatırım. Merak ettiği her soruya sabırla ve sıkılmadan bilimsel cevaplar veririm. Son bir senedir de bu gezilerimizde elimizde poşetlerle çöp topluyoruz. Bu sebeple doğa bilinci çok yüksek bir oğlum var. Evet, bu macera iki kitaplık bir seri olacak. Başka bir dünyanın bu dünyada mümkün olduğunu anlatmayı hedefliyorum. Yazı yazma fikrinin ciddi anlamda kafamda ilk kez belirdiği anı çok iyi hatırlıyorum. On altı yaşındaydım. Suç ve Ceza kitabını okuyordum. Dostoyevski'nin okuduğum ilk eseriydi. Kitabın büyük bir bölümünde yazarla aynı düşünceleri paylaştığımı hissediyordum. Bu bana büyük bir heyecan vermişti. Okudukça, acaba ben de yazabilir miyim diye düşünmeye başladım ve o yıllarda ilk yazılarımı yazdım. Çevremden olumlu dönüşler almaya başladığım zaman ise bu yazıları edebiyat dergilerine göndermeye başladım. Daha sonra fanzinler çıkardık. Çocuklar için yazmaya da bir Türkçe dersinde öğrencilerim sayesinde başladım. Yazdırdığım bir öyküyü o kadar çok sevdiler ki bana büyük bir yol açmış oldular. Deli İbram Divanı'nı okuyacağım. Kendisinin kalemini çok beğeniyorum. Şu sıralar Küçük Toplayıcının Büyük Macerası'nın devamını yazıyorum. Yetişkinler için yazmak en büyük hayallerimden birisi. Fakat kafamdaki konuyu henüz tamamlayamadım. Daha zamanı olduğunu düşünüyorum. Ajandam yok ama küçük bir cep defterim var. Günlük hayatta karşılaştığım ve beni etkileyen olayları not ederim. İlk kez duyduğum kelime ve deyimleri de not ederim. Yıllar sonra geriye dönüp onları okumak beni çok mutlu ediyor. Böyle bir gücüm olsa insanları elli yıllığına dünya üzerinden silerdim. Elli sene sonra geri döndüklerinde salon duvarlarından çıkan çiçekleri gördüklerinde neyi yok ettiklerini anlayacaklardır. Siz hep yazın, bizler de, çocuklar da hep okuyalım dilerim. Konuğum olduğunuz için teşekkür ederim. Beni davet ettiğiniz ve zaman ayırdığınız için asıl ben teşekkür ederim.


Yazar, senarist Yasemin Yazıcı küçük okurlar için yazdığı ilk resimli kitabı Yazının Dansı ile okuma yazma serüveninin henüz başında olan çocuklara eğlenceli bir hikaye sunuyor. Gözde Bitir Tufan'ın rengarenk resimleri de harfler ve noktalama işaretlerini bir o kadar komik ve sempatik karakterlere dönüştürüyor. Can Çocuk'tan tazecik çıkan bu kitabı, yazarıyla birlikte inceledik. Bakın bana neler anlattı. Rastlantıyla oldu denebilir. Neredeyse yirmi yıl önce, oğlum ve arkadaşları için yazmıştım. Kitap Haftasına dek gelmişti. Yazar anne/babalardan sınıf öğretmeni zaman zaman derslerine katılmalarını ister. Ben de öyle bir etkinlik için sınıfa davet edilmiştim. Hikayeyi çoğaltıp çocuklara dağıttık. İsim boşluğu bırakmıştım yazarken, onlar da çocuk kahramanın yerine kendi isimlerini yazdılar. Tabii biraz daha değişik bir metindi, ama temel olarak harflerin canlandırılmasıydı. O dönemlerde yetişkin edebiyatına odaklandığımdan, çocuk edebiyatında yazmak pek aklımda yoktu. Daha sonra iki binlerin başında bir çocuk romanı yazdım. Çünkü gidişat malum... Çocuklar için endişeli ortam... Eğitim sistemi çok hatalı, iktidarların hep bir çocuk biçimlendirme telaşı var. Kendi söylemlerine uygun çocuklar yetiştirmek merakı hiç bitmiyor. Ama bu yüzden çocuklar çok mutsuz. Bu mutsuzluk ortamında, çocuklar için bir ütopya yazmak istedim. Tek Çocuklar Atlası böyle yazıldı. Uzun bir zaman sonra Bilgi Yayınevi tarafından bu yıl şubat ayında basıldı. 11 /14 yaş aralığına uygun... Biraz zor bir yaş dilimi. Ama artık İlk öğretime geçildiği için sanırım çocuklar daha kolay benimser, zaten on iki yaşına basanlar için bir geçiş romanı. Yazının Dansı'na geri dönersek, onu dosyalarımın arasında fark edince yeniden üzerinde çalıştım. İlk yazımından biraz farklı oldu. Çocukların yazma ve okumayı öğrenmeleri çok önemli bir süreç. Yazmak, gerçekten harflerin dansı... Okumaksa bu dansın keyfini çıkarmak denebilir. Evet, dediğiniz gibi... Amacı onları gaza getirmek gibi oldu. Öyle ki çocukların okumada tembellik etmesinde büyüklerin payı çok. Özellikle okuma kitaplarındaki kimi metinler çocukları okumaktan çok uzaklaştırıyor. Onları öğütlerle yönlendirmek yerine, kendi çocukluk deneyimlerimizle, aramızdaki eşitlik oluşturarak ortak bir dil bulmalıyız. Özellikle kişiliği güçlü çocuklar, bir tür inatlaşmaya girişiyorlar büyüklerin dünyasına. Hepimiz böyle hatalar yapıyoruz. Buna yol açmamalıyız. Ben bilirkişi değilim sonuçta ama, anne olarak edindiğim deneyimlerim böyle. Çocuk da küçük bir insan. Ona saygı duymak, onu anlamak, onun kendini ifade etmesi için ortam oluşturmak gerekli. Öte yandan, çalışan anne babaların zorunlu ve zorlu rutini, eğitimin durmadan değişen sınav koşulları, öğretmenlerin de eskisi kadar idealist olmaması, hatta özel okullarda çocukların öğrenci/ müşteri konumları gibi pek çok olumsuzluk var! Murat ve arkadaşları bu koşuşturmanın içinde kendine yer bulmaya çalışan çocuklar. Okullar tam gün olduğu için oyun saatleri kısıtlı. Çünkü okul bitince ödevler başlıyor. Aileler de birbirleriyle başarı yarışı halinde... Halbuki erkenden okumayı söken çocuklarla okulda öğrenen çocuklar yıl sonunda eşitleniyor. Birinci dönemde okumayı öğrenmiş çocuklara öğretmen hangi notu verecek, diğerlerine hangi notu... Bunlar küçük ama çocukların dünyasında çok büyük şeyler. Hande bir resim karakter. Okuma parçasının başlığında duruyor. Murat'ın cup diye resmin içine düşmesi bir bakıma yazının içine düşmesi. Hande ve harfler, birlikte kurdukları dünyada onu konuk ediyorlar. Böylece Murat, yazının dansının tadını çıkarmaya başlıyor. Ne kadar tatlı bir anı! Tuhaf ama ben öyle kurdele falan takıldığını pek hatırlamıyorum. Ama okula başladığımda iskemleli küçük bir yazı masam vardı. Onun üzerinde ATATÜRK diye sayfalarca yazdığım aklımda kalmış. Çok güzel hava vardı dışarıda. Onu unutmamışım. Belleğimde böyle görsel ayrıntılar daha çok kalıyor. Benim çocukluğum atmışlı yıllara denk gelir, zaten o yıllarda bir an önce okumayı sökmek için can atardık. Kitaptan, dergiden başka bir şey yoktu ki hayatımızda. Gözde Bitir Tufan'ın kitaba görsellik olarak çok şey kattığını düşünüyorum. Resimsiz bir metin olsaydı, bu denli etkili olmazdı, çok güzel resimlemiş, hikayeye can katmış. Ben de çok sevdim. Üstelik benim ilk resimli çocuk kitabım. Can Çocuk Yayınevi çok özenli çalışıyor. Elime alınca çok mutlu oldum. Gerçekten kurmak isteğim dünyaya benzer resimlendi. Kendisine çok teşekkür ediyorum. Resimli kitaplarda yazar/çizer uyumu çok önemli. Kendimi bu yüzden şanslı hissediyorum. Evet, pandemi hepimizi çok etkiledi. Ama çocuklar için daha zorlu bir süreç. Zaten sorunlu bir eğitim sistemi var. Üstelik bulaş tam da kontrol altına alınmış değil. Hazırlıksız yakalandı herkes. Yüz yüze eğitim elbette çocuklar için önemli. Ancak zaten teknolojik gelişime paralel yeni bir eğitim sistemi arayışı içindeydi gelişmiş ülkeler. Her kuşağın eğitimi, başka çağdaş ihtiyaçlar oluşturuyor. Ezberci eğitim hantal ve çocuğa tekdüze gelen bir eğitim biçimi... Çocuk istekle ve farkında olmadan öğrenmeli bilgileri. Ayrıca yüz yüze eğitimin, çocuğun sosyalleşme becerileri için büyük önemi var. Çevrimiçi eğitimle yüz yüze eğitimin birlikte oluşturulması daha uygun bence. Ama nasıl? Benim idealimdeki genel kültürü önceleyen, ders seçimlerinin özgürleştiği, sınıf geçmekten çok ders odaklı başarıların göz önüne alındığı bir eğitim sistemi. Çocuğun okuma ve oyun zamanlarının fazla olduğu yeni bir zaman tanımı gerekiyor. Ev ofislerin çoğalmaya başladığı gelecek bir yaşam için şimdiden kendini ve zamanını yönetmeyi bilen çocuklar yetiştirmek, yarınları için çok değerli. Okuma yazmaya gelince birinci sınıflar için ilk öğretmen vazgeçilmez. Yüz yüze eğitim özellikle sosyalleşme bakımından ilk adım olan birinci, ikinci sınıflar için çok önemli. Artık tanıdık çevrenin dışında da yeni çocuklarla tanışıyorlar. Sonrasında kendi çevresini kendi seçimleriyle kurmaya başlıyor, sosyal sorunlarla başa çıkmayı öğreniyorlar. Bu büyükler içinde geçerli bir yazı tanımı bence. Özellikle kurmaca yazında, farklı notalarla, koreograf tanımlarıyla oluşan bir dans gibidir yazmak. Bir müzikalitesi vardır. Okur için bir görselleşme sürecini başlatır. Zihinsel bir resimleme yaratır. Bir kitaptan ötekine sanal yolculuklara çıkarır. Bunun tadını duyumsamak için kişisel zaman yaratmayı öğrenmek gerek tabii. Şimdilerde aklımda birkaç çocuk hikayesi var. Ayrıca Tek Çocuklar Atlası'nın ikinci kitabını yazmak istiyorum. Ancak Yazının Dansı tek kitap olarak daha bütünlüklü. Onu uzatmak istemem. Oldukça kendi dünyasında yaşayan bir yazarım. Yazma isteği çok küçük yaşlarda başladı ama sonra benim için bir varoluş alanı oldu. Ayrıca sinemada çalıştım. Düşler gerçeklerle hep çatışma halinde bu ülkede, her şey hızla yeni parametrelerle değişiyor. Kötü kopyacı bir gelişmemeyle savrulup giden toplumsal karmaşa var. Bir yazar için verimli bir ortam belki. Trajik hikayesi bol. Tabii ince ayrıntılara duyarlıysanız, yazarken canınız da yanıyor. Yazı benim için ikinci bir hayat. Bilgisayarımda basılmamış nice dosya var. Olsun. Çok görünür olmamak da özgürlük veriyor yazara. Gündem konuları için ardınızdan iteklenmiyorsunuz. Yine de daha duyarlı, birikimli, gelişi güzel oluşmayan bir sanat edebiyat ortamında yaşamak isterdim. Bu türlüsü çok yorucu. Kişiselleşmek çok zor bizim yazın hayatımızda. Elbette çok başarılı olan yazarlarımız var. Ancak yazmakla geçinmek mümkün değil, eğer yazınızı popülerleştirmediyseniz. Hepimiz emekli olabildiysek, buna şükür diyoruz. Sözgelimi pek çok yabancı yazarın anısında ilk öyküsünün pek çok dergiden eli boş dönmesi ama sonunda bir dergide yayımlanması vardır. Bizim hiçbirimizin anısında böyle bir şey yoktur. Biz de genç bir yazarın öyküsünü yayımlaması bile lütuftur, çoğunlukla ilişkiler ön plandadır. Şimdi yazmanın ederi ne diye düşünürsek... Edebiyat hayatımız sınıfta kalır elbet. Özellikle genç yazarlar için hem kolay hem de zor bir ortam bu. Yine de yayınevlerinin editör kadrolarının genişlemesi, internetteki edebiyat siteleri, kitap ekleri gibi yazar adayları için meslek olarak güzel seçenekler var. Sonuçta yazmak hala zor bir şey bu ülkede. Yeşilçam sinemasının son çalışanlarındanım. Seksenlerin sonunda o çöküşü yaşadım. O sıralarda ilk romanımı yazıyordum. Kaybolan Kasaba, 12 Eylül'de hapisten çıkan ressam bir kızın hikayesiydi. Sovyetler Birliği çökmüş, küresel/kapitalist şenlik yeni yeni başlıyordu. Hani konu olarak çoktan gözden düşmüştü. Ama geri durmadım. Yazdım. Çünkü insanların toplumsal trajedileriyle yüzleşmesi gerek. Bugün Birinci ve İkinci Dünya Savaşı'nı konu edinen romanlar yazılar geliyor, filmler çekiliyor. Her birinde yeni hikayeleri, değişik ayrıntılarla, farklı üsluplarla tanıyoruz. Bizim toplumda ise unutmak topluca bir kaçış hali... Ya da yazarken insan trajedisinden çok ideolojik bir tapınmaya dönüşüyor. -İzm'lerin biri bitiyor, hiç eskisi olmamış gibi yenisi başlıyor. Sonuçta sevdiğim yazarların pek çoğu zorlu bir yazma serüveni yaşamış. Hepsini sıraya dizmek istemem. Avrupa edebiyatını, Rus edebiyatını, İrlanda edebiyatını çok beğenerek okurum. Çevirilerini buldukça az bilinir ülke edebiyatlarını takip etmeye çabalıyorum. Zaten yabancı ülkeleri edebiyatında tanımak, farklı bir gezginlik türü yaratıyor. Virginia Woolf pek çok yazar kadın için güç veren bir yazar. Bu arada feminist araştırmalarla yeniden gündeme gelen eski kadın yazarları da takdirle okuyorum. Özellikle Suat Derviş'in yapıtlarının gün ışığına çıkmasıyla onu tanımaktan dolayı sevinçliyim. Duyarlığını kendime yakın hissediyorum.


İlk rap kaydını Liseli Genç ile 1995'te alan ve o günden bugüne dur durak bilmeden rap müzik yapan Sokak Dili ve Edebiyatı ozanı Yener Çevik'le birlikteyiz. O, İzmir'deki balkonunda biz de İstanbul'daki çalışma masamızda bugünden eskilere doğru süzülüyoruz. Müziğindeki sample ve liriklerin uyumu, bir MC olarak tempo ve duraklara hakimiyeti, arabeski moda olsun diye değil, ilk gençliğinden bu yana dinlediği ve özümsediği için rap ile harmanlayan Yener, Ajandakolik'te. Yolda bir parça var: Yıkıla Yıkıla! Hikayesini senden dinleyelim. Yıkıla Yıkıla geliyor; şarkı her şeyiyle elimizde. 22 Ocak'ta tüm dijital platformlarda. Yıkıla Yıkıla, yıkılmadığımızın bir şarkısı aslında. İnsanlar pandemiden dolayı yıkık; işçi işine gidemiyor, öğretmen okuluna, müzisyen sahnesine, doktor çocuğuna hasret. Yıkıla yıkıla bunu anlatıyor. Aynı zamanda umudu da içinde taşıyor. Mutlu olmadan ölmeyeceğiz devamke diye bir ifade var burada; o direnişin parçası bu. Albüm çalışması yok. Ancak durmuyoruz; 14 Şubat'ta Sarı Kız geliyor. Eşim için yazdım, söyledim. Ondan sonra elimde hazır olan Le Le Le diye bir parça var. Sürprizler devam edecek. Sürpriz olmayan tek şey sound, yine arabesk hep arabesk. Arabesk kral. Arabeskçiler ile şu an arabeske merak salan ve popülerliği sebebiyle dinleyenler arasında büyük fark var. Ben ve beni dinleyenler ciddi arabeskçi bir tayfa. Arabeski sonradan kabullenmiş değiller. Bildiğiniz gibi arabesk bu ülkede fişlenmiş bir müzik. Unutulmasın: Arabesk kelimesi elitist bir ifade değildir. Zamanında elitistlerin reddettiği bir müzik ve kültürdür. Ama dediğin gibi son zamanlarda onların da bünyelerine girdi. Çünkü kimse Michael Jackson ve Madonna ile büyümedi bu ülkede. Yanlış anlaşılmasın, bu isimleri hepimiz dinlemiş olabiliriz. Pink Floyd'dan The Doors'a, Sting'e kadar dinledik ama bizim özümüz Müslüm Gürses, Ferdi Tayfur, İbrahim Tatlıses, Bergen'dir. Arabesk bu ülkenin müziğidir. Şöyle düşün: Bir çocuğun var. Bu çocuğu kabul etmemek için elinden geleni yapıyorsun ama o senin çocuğun, onu kabul etmek zorundasın. Ağır bir Müslümcü olarak beğenmedim. Daha doğrusu Müslüm Gürses'in şarkılarının başka biri tarafından yorumlanıp bunun dijital mecralarda satılması hoşuma gitmedi. Ama Timuçin Esen'in oyunculuğu çok iyi, ona laf yok; büyük emeği var. Eleştirdiğim tek yan, Müslüm Gürses'in şarkılarının o kişiye okutturulması. Ötelenen insanların, dertlerini şiddetle değil de müzikle anlatması açısından bir bağdaşma söz konusu olabilir. Rap müziğin de çıkış noktası burası zaten. Hip Hop kültürü şiddete başvurmayıp derdini sanatla anlatmayı gerektirir. Ben mesela, varoşlardaki insanların sosyolojik ve sosyopolitik durumlarını, arabesk ritimlerle anlatıyorum. Bu benim stilim. Sokak Dili ve Edebiyatı diye vurguladığım şey bu. Arabesk sample'larına söz yazarak rap müzikte kendi üslubunu oluşturdun. Bu özgün harmanın ortaya çıkışını merak ediyoruz. 1989'da TRT'de bir dizi izlemiştim: The Fat Boys. Orada üç siyahiden oluşan Brooklyn'li bir rap müzik grubu vardı. Abimden onların kasetini istemiştim. Abim de onların kasetini bulamamış, gidip yine üç siyahiden oluşan başka bir grubun kasetini getirmişti: RUN DMC! Onları dinleyerek başladık. Sonra abim bana Malcolm X'in kitabını aldı. Dedi ki dinlediğin müziğin kitabı bu. Baktık aynı dertleri yaşıyorlar. Apayrı coğrafyalarda apayrı yerlerde dertler ortak. Derken sene 1993'de ilk Türkçe rap kaydının sahibi Islamic Force'un albümü geldi elimize. Rahmetli Boe B var, Hakan abi de grupta. Ben de başladım şarkılarını deftere yazmaya, beraber söylemeye. Daha o sırada Karakan ve Cartel yok. Tabii rap dinliyorum ama benim dinlediğim asıl müzik arabesk. Dinlediğim müzikle yapmak istediğim müziği birleştirince de böyle bir sound çıktı. Bu yolda devam ediyoruz. O sıra bir şarkının kaydını 1 ayda alabilmiştim. İstanbul'da simit derler, biz İzmir'de gevrek diyoruz. Ben burada gevrek satıyordum. 1 haftada sattığım gevrek parası, 1 saatlik stüdyo parasına yetiyordu. O ilk parça da Liseli Genç. Müthiş bir heyecandı. Sonuçta bir şeyi hayal ediyorsunuz. Gerçekleşmesi için günlerce çabalıyorsunuz. O hayalinizin gerçekleştiğini görmek de tarif edilemez bir duygu oluyor; hiçbir kitapta yazılamayacak bir duygu. Herkesin kendi seçkisi sonuçta. Biri şu müziği yapmak istemiştir, karşılığında dinleyeni de varsa kötüye gidişten bahsetmek zor. Niteliksiz bir iş var diyelim ortada ve bu belki nitelikli işten daha fazla izleniyor ve beğeniliyor. Demek ki onun alıcısı daha fazla derim. Buna bakmamak lazım. Kimin ne kadar tık aldığın bakarsak yandık. Adam gitmiş Chopin'in güzelim klasik eserlerine 85.000 dislike yapmış. Chopin'den bahsediyoruz. Benzer durumla Beethoven'da da karşılaştım. Ne diyebilirim ki. Bu insanlara ne anlatabilirsin ki. Klasik müzik eserlerinin hiçbiri Rain Man kadar tık almamış düşünsene. İzleme ve beğeni sayılarına bakmamak lazım. Eşimle yemek yerken dinliyoruz. Batı Klasikleri'ni dinliyoruz daha çok; Beethoven, Mozart... Dinlendiriyor, motivasyonu artırıyor. Bu arada eşim Safir'le yaptığımız bir parça var: Duvar. 4 ödül aldık. Şubat 17'de bir ödül daha geliyor. Safir'in yeni soloları da yolda. Albümdeki parçalar da hazırdı ama malum pandemi olunca insanların müzik dinleyecek hali kalmadı. Ürettiklerimizi sunamıyoruz ki. İnsanların geçim derdi var. Adam dolabını dolduramıyor, çocuk okula gidemiyor. Yani insanların bizi dinleyecek hali kalmadı. Hal böyle olunca da ürettiklerimizi sunamıyoruz daha. Ama çalışmaya devam ediyoruz tabii ki. Ben önce sample'ı buluyorum. Nasıl bir melodi üzerine şarkımı yazmak istediğimi kafamda belirliyorum. Sonra prodüktöre altyapıyı yaptırıyorum. Sözü de stüdyoda yazıyorum. Önceden yazmış olduğum bir söz olmuyor yani. Öyle not aldığımız oluyor tabii ki. Ama şarkıyı baştan aşağı yazmıyorum. Ben şarkılarımı sosyolojik olay ve durumlara göre yazıyorum. Empati kuruyorum. Bunun için de sık sık gözlem yapıyorum. Kahvede, berberde, sokakta duruyor ve gözlem yapıyorum. Sonra da gördüklerim içimde birikiyor ve bir gün şarkı oluyor. Aşık Halk Edebiyatı ve müziği beni çok etkilemiştir. Kimler dersen Aşık Daimi, Nesimi, Pir Sultan Abdal, Yunus Emre, Dede Korkut deriz, sayarız da sayarız. Kendileri olsunlar. Kendi hayatlarından kaleme alsınlar. Bir sihir dünyasını anlatmasınlar. Çünkü o dünya tabi değil yapay duruyor. Evlerine otobüsle Akbil ile gidiyorlarsa onu yazsınlar, lüks arabalarla dolu şov dünyasını yazmasınlar. Kendisi olan kazanır. Mümkün. Ama tabii ki bu daha yeni yeni mümkün olmaya başladı. Bir de tabii geçinirsin ama nasıl geçindiğine bağlı. İnsanın kendi içinde bir mükemmellik algısı oluyor; hissiyatın ve ruhun varsa anlıyorsun. Yoksa istersen trilyonluk stüdyoya gir bir şey çıkmaz. En büyük sıkıntı ana akım medya; yer vermiyor bize. Bu yüzden de biz de gücümüzü internetten aldık. Ama aşılamayacak bir sorun yok. Onlar bize yer vermiyor, biz de kendi YouTube kanalımızı açıp oradan yayılıyoruz. Çünkü sihir dünyasını anlatmıyoruz. Mesela biz, eve ayakkabıyla girilen, lüks otomobillere binilen, holdinglerde fink atılan şaşalı bir dünyada yaşamıyoruz. Müziğimizde de buna yer vermiyoruz. Biz, ciddi anlamda hayat mücadelesi veren insanların müziğini yapıyoruz. Belki de bu yüzden kabul görmüyoruz. Gerçekten kaçmak, yüzleşmek istemedikleri için bize ana akım medyada yer vermiyorlar. Çok var ama rahmetli Müslüm Baba ile müzik yapmayı çok isterdim. Barış Manço ile birebir müzik yapmayı çok isterdim. Neşet Ertaş hakeza. Tek hakkım varsa hepsiyle bir araya gelip yan yana bir parçayı okumak isterdim. Yok maalesef. Bir tek 2000 yılında Karşıyaka Festivali'nde Barış Manço'nun alt grubu olarak çıkmıştık. Orada görmek nasip oldu. Çok da severim onu, hayatımı değiştirmiştir. Evimizde her pazar dinliyorduk onu. O hepimize 10 puan verdi zamanında. Şimdi hiçbir jürinin karşısında oy dilenmeyiz. Etraf isimli parçanda Seni benden beni senden say / Bizleri bizden ayıran şey sayı diyorsun. Bu bana Bektaşi geleneğini çağrıştırıyor: Bir olmak, birlik olmak. Bu tip ayrışmalar benim kapsama alanımın dışında. Çünkü benim derdim başka, hayata dair anlattığım şeyler var. Kişilerle sorunum olmaz benim. Bir kişiyle dolduramam şarkımı. Kulak faşisti olmaya gerek yok. O an seni ne mutlu ediyorsa ne dinlemek istiyorsan onu dinlersin. Bu bazen Türk Halk Müziği olur bazen rock olur rap olur, tekno da olur hiç fark etmez. Ben mesela aralıklarla döner Moğollar'ı Kurtalan Ekspres'i dinlerim; Cem Karaca ve Erkin Koray'ı... Anadolu Rock müziği iyidir. Derdiyoklar var mesela. Rock müzik demişken en önemli rock virtüözlerinden Yavuz Çetin'i de unutmayalım; kendisini köprüden atmıştı. Onu da anmadan geçmeyelim. Kurt Cobain tişörtüyle dolaşan arkadaşlar Yavuz Çetin'i de bilsin isterim. Doğup büyüdüğün mahalle senin için çok önemli. Çocuklara örnek olmak istiyorsun. Öyle ki sentetik uyuşturucuya karşı daha 1995'teki ilk parçan Lise Genç'ten beri her fırsatta sesini yükseltiyorsun. En büyük amacım, mahallemdeki çocuklara rol model olabilmek. Mesela gidip kavgaya pisliğe bulaşmak yerine yanıma gelip yazdıklarını gösteriyorlar. Acayip mutlu oluyorum. Sentetik uyuşturucuya da kesinlikle HAYIR! Her zaman karşı çıktım. İzmir'deki kardeşlerimiz de bu işin peşindeler. Allah kimseyi düşürmesin, düşeni de kurtarsın. Rap yapsınlar, uyuşturucudan uzak dursunlar. Şimdi tek soru tek cevap gidelim. Müzikten geriye kalan zamanda yaptığın bir şey. İkisi de! Yalnız burayı biraz açalım. İkisi de çok önemli şair. Mesela BIG'nin en büyük özelliği stüdyoda yazmasıydı, ben de onun gibi yapıyorum. Tupac da çok iyi şair. Birini sevip diğerini yok sayma, ikisini birbirinden ayrıştırma, birbirine kırdırma düşüncesi tam bir salaklık. İkisi de var elimde ama ben pikap diyorum. Onun tadı hiçbirinde yok. Olsa da dinlesek. Buzsuz ama soğuk suyla. Bu arada rakı da B ylerb yi Göbek, şekersizdir. Diyeceksin ki Yener doğru dedi.


Zorlu PSM dijital dünyaya yepyeni perspektiflerden içerik sunmaya devam ediyor. Tiyatrodan müziğe danstan müzikale kadar farklı sanat dallarını aynı heyecanla sahnede icra eden pek çok sanatçıyı ağırlamaya hazırlanan Zorlu PSM'nin yepyeni dijital serisi Sahne Tozu Yutanlar 19 Ocak'ta Zorlu PSM Youtube kanalında başlıyor. Dijital dünyaya kazandırdığı yepyeni formatlardaki içerikleriyle seyircilere farklı deneyim ve bakış açıları sunmayı sürdüren Zorlu PSM, şimdi de Sahne Tozu Yutanlar programı ile sahnede olmanın heyecanını, farklı disiplinlerle tecrübe edenleri Youtube kanalında ağırlıyor. Hayallerin sınır tanımadığı bir deneyim alanı olan sahneyi bir de onların ağzından dinleyelim diyerek hayata geçirilen seride, her hafta iki farklı konuğun zaman zaman dertleşmesi zaman zamansa sohbetine dönüşen programla sahnede olmanın anlamı, sahnenin vazgeçilmez isimlerinin ağzından yeniden anlatılacak. Sahne Tozu Yutanlar her Salı Zorlu PSM YouTube kanalından izlenebilecek.


Alacakaranlık Edebiyatı bir davettir, şölen sofrasından kovulanlara, özgürce yaşama hakkı ellerinden alınanlara edebiyat aracılığı ile uzatılan bir eldir. Edebiyat, büyüsü bozulmuş dünyayı tekrar büyülemenin yollarından biridir. Ama nasıl bir edebiyat pratiği bu sihri tekrar yaratabilir? Alacakaranlık Edebiyatı, bu anlamda bir alternatif olabilir. Bu edebiyat pratiği, verili dil'in dizgesel yapısını parçalayarak sabit bir söz dizimine sahip olmayanları unutulmuşluk uçurumundan çıkartıp onların kendi adlarına konuşmalarını sağlayarak suskunluğu, sessizliğin dilini ortaya çıkartabilir. Alacakaranlık Edebiyatı, Tanrı Yazar'ın ölümünü ilan eder, dönemin hakim edebi kanonuna karşı çıkar. Anlam, kavram labirentine hapsolmuş ötekinin yaşam söylem olanaklarını icat etmesine yardımcı olur. Bu edebiyat anlayışı bir patika- dil keşfetmenin amacındadır. Bu patika-dil ile varlığın en kuytu yerlerini keşfetmek ve yeni bir insan anlayışına doğru ilerlemek amacındadır. Siyasi, dini, büyük felsefi sistemler, yani büyük anlatılar küçük insanların seslerini duyurmalarının önündeki en büyük engellerdir. Alacakaranlık Edebiyatı, eleştiri ve estetiğin birleştiği yerde, dünyanın teninde dans eden bu küçük insanların neşesini geleceğe aktarmaya çalışır. Bu noktada edebiyat ve temsil ilişkisi önemlidir. Bu edebiyat anlayışını geliştirmeye çalışanlar, her temsil ilişkisinin iktidarlaşmanın nüvesini içinde barındırdığını bilir. Ve ötekiyi temsil etme iddiasından uzak durur. İnsan merkezli, dikotomik düşünce eleştirilir. Ve tek boyutlu dünyaya hapsedilmeye karşı, yaratılacak eserlerle estetik bir direniş sergilenir. Burada bahsedilen edebiyat anlayışı, kendinden önceki bilhassa minör bir tarzda yapılan edebiyat eserlerini kapsayarak aşma iddiasındadır. Bilhassa estetik bir kritik üretme önemlidir. Örneğin, Kafka'nın Dönüşüm adlı eserindeki Gregor Samsa karakterinin veyahut Camus'nün Yabancı adlı eserinde yarattığı Mersault karakterinin günümüzde güncellenmesi gerektiğini iddia eder. Çünkü günümüzün ethos'u farklıdır. Ve bu karakterler bu ethos kavranarak aşılmalıdır. Aklın sınırlarını ihlal edenlerin, uçurumdan düşerken yazıp çizenlerin, dünya ağrısını Sisifos gibi sırtında taşıyanların, iyinin ve kötünün ötesini mekan tutanların kendi sözlerini söyleme kudretidir Alacakaranlık Edebiyatı. Bu nedenle gerçekliğin basıncında bir yarık açar. Tarihi gidişatı afallatacak eserler üretebilir ve insanların özgürlüğün kokusunu duyumsamalarını sağlayabilir. Alacakaranlık Edebiyatı yaratıcıları yaşamı bir macera olarak görürler ve bu anlamda bir kaşiftirler. Bir kaşif olarak tıkanmış edebiyat yolunda patika yollar açarlar. Amaçları Edebiyat Olarak Yaşama kavuşarak, yaratıcı ve yıkıcı arzu ile yeni yaşam olanaklarının keşfi ve ufkun ötesine ulaşma isteği ile kendilerinden dahi özgürleşmedir. Böylece kendilerini oluş ırmağında sonsuza kadar arındırmak isterler. Bu edebiyat disiplinlerarası bir çalışma tarzını yukarıda da belirtildiği üzere etik estetik kritik bir üretimle benimser. Felsefe, sosyoloji, psikanaliz, eleştirel sanat okumaları, çalışmaları yapar. Bilgiyi karşısındakine bir iktidar aracı olarak kullanmaz, kalabalıkların uğultusundan, ideolojik sanrılardan, dogmatik insanın hezeyanlarından arınmaya çalışır. Neşeli bir bilgeliğe giden patika yolları keşfetmeyi amaçlar. Absurde Karakter'i çağın koşullarına uyarlar. Bu uyarlamayı Modernite'nin kapanına kısılmış insanın günümüzdeki açmazları doğrultusunda gerçekleştirir. Bu anlamda Alacakaranlık Edebiyatı'nın doruğunda, ufkunda yeni edebi karakterler toplumsal alana müdahale etmek üzere doğarlar. Bu karakterler, insanın insanla, doğayla, toplumla, devletle ilişkisini kökten, geri dönüşü olmayacak bir şekilde sorgularlar. Ve bu karakterler dünyaya hınç ile bakan dogmatik inançlı insanlara karşı bilgeliği, bilgelik sevgisini doğa sevgisi ve aşktan ayrı düşünmezler. İyi edebiyatın yıkıcı ve eleştirel olduğu gerçeği Alacakaranlık Edebiyatı yaratıcıları tarafından hiç akıldan çıkarılmaz. Yazı neyi kurtarır? sorusu bu kişilerin uykusunu kaçırır. Çünkü tek sermayeleri yazıdır. Yazıyı estetik bir görme biçimiyle kullanırlar ve bizlere yeni özgürlük alanları açarlar. Bunu yaparken erkek akıl ile hesaplaşmış, dikotomik ve insan merkezli görüşlerden arınmış bir felsefi düşünüş, gündelik yaşamın çatlaklarından beslenen, sosyolojizmden uzak bir ilişkisel sosyoloji ve arzunun yıkıcı, yaratıcı etkisinin farkında olup bunu bastırmayan bir psikanaliz ile hemhal olup bunlardan yararlanan bir görme biçimi geliştirmeye çalışırlar. Alacakaranlık Edebiyatı'nın etik sorumluluklarından biri de iktidar tarafından ruhu çalınan kelimeleri geri alma arzusudur. Bunu, hafızanın geleceğe ışık tutması için, insanlığın ortak mirasında yara açmamak için, yeni özgürlük alanları yaratmak için yaparlar. Her şeyden önce de ötekileştirilenin iktidarı arzulamasının önüne geçmek için... Çünkü kavramlar, kelimeler yeri geldiğinde iktidarlar tarafından zihindeki bir hapishane olarak kullanılır ve böyle bir durumda kişi de gönüllü- kul haline getirilir. Bu anlamda, felsefe ölmeyi öğrenmekse, edebiyat varlığın içindeki gizi çözme macerasıdır. Ve böylelikle yazma eylemi, belleğe kelimeleri nakış nakış işlediğimiz bir görme biçimi haline bürünür. Alacakaranlık Edebiyatı, dünyanın teninde iz bırakır. Bu izi bırakacak yegane kişiler ise bütün ötekiler, söz söyleme, yazma, çizme kudreti ellerinden alınanlardır. Onların hıncını öfkeye, kötülüğe değil, sanat aracılığı ile bilgeliğe, üstelik neşeli bir bilgeliğe dönüştürür. Bu edebiyat anlayışı bir nevi farmakon'dur. Bireyin ruhunda hem ilaç hem de zehir etkisi yaratır. Böylelikle bireyin dünyaya bakışını ve sınırlarını genişleten heretik eserler yaratır. İnsana ilişkin uç deneyimleri kişiye sunar, düşsel dünyamızı rengarenk kılar. Ve insana ilişkin yepyeni bir kavrayışın kapılarını açar. İnsanlığın özellikle edebiyat alanındaki bütün bilgi birikimini ortaklaşa bir şekilde kapsayarak aşma iddiasındadır. Esrik bir ruh hali ile doğayı seyreder. İnsanın karnavaleks doğasını gözler önüne serer. Arzumuza göre eyleyeceğimiz ve hiçbir kelama sığmayacak bir ömrü yaşamanın isteğinde ve özlemindedir. Bir felsefi düşünüşün büyüklüğünün, vakti geldiğinde kendisini içten patlatmayla imha ederek yeni düşünüş tomurcuklarını evrene saçması olduğunu bilir. Ve bu anlayışı edebiyat pratiğine taşır. Ancak bununla birlikte hiçbir edebiyat eserinin yaşamın bütününü kuşatamayacağını bilir. Bu nedenle Alacakaranlık Edebiyatı yürüyüşünde temkinlidir. Sonuç olarak Alacakaranlık Edebiyatı bir davettir, şölen sofrasından kovulanlara, özgürce yaşama hakkı ellerinden alınanlara edebiyat aracılığı ile uzatılan bir eldir. Kendini bu dünyanın yabancısı hissedenlere, yitirilmiş uzak ezgileri tekrar dinleme ve söyleme kudreti kazandırma arzusundadır. Yersiz yurtsuzların edebiyat aracılığı ile göçebe-yazında bitimsiz bir yolculuğa çıkmalarını sağlama amacındadır. Sanatın yaratıcılığı ve yıkıcılığını, etik-estetik bir birleşimle insanlığın binlerce yıllık birikiminden de yararlanarak günümüze taşıma ve özgürleşme deneyimidir. Ezcümle, Alacakaranlık Edebiyatı binlerce yıllık insan-oluş'un deruni, günümüze uzanan ve her daim kendisini aşacak olan yankısıdır.


2022-2023 sezonu itibariyle Gedik Filarmoni Orkestrası Müzik Direktörlüğü görevine dünyaca tanınmış başarılı Orkestra Şefi Cem Mansur getirildi. Mayıs ayı itibariyle çalışmalarına başlayan Mansur, yeni sezonda YENİ MÜZİK, YENİ ARAYIŞLAR, YENİ ÇÖZÜMLER başlığıyla sıra dışı bir programa imza atmaya hazırlanıyor. Yaz ayları boyunca Gedik Sanat Sanat Kurulu ile birlikte yeni sezon hazırlıklarını yapacak başarılı şef, Eylül ayı itibariyle tüm detayları sanatseverlerle paylaşacak. Yeni görevi ile ilgili sanatçının hisleri şu şekilde; Öğrenciliğimden başlayarak çağdaş müziği mümkün olduğunca repertuarımda tutmaya özen gösterdim. Yaşayan bestecilerle diyalogu sürdürmek, icracıların kolaya kaçmadan misyonlarını yerine getirmeleri açısından kaçınılmaz. Bu birlilktelik, inandıklarımı paylaşabilmem için müthiş bir fırsat.. Gedik Eğitim ve Sosyal Yardım Vakfı çatısı altında, Gedik Sanat bünyesinde çalışmalarını sürdüren Gedik Filarmoni Orkestrası, üç yıldır Cumhuriyet dönemi Müzik yeniliklerinin izinde yeni müzik açılımlarını destekleyerek çalışmalarını sürdürüyor. Antik Anadolu'dan günümüze, birbirinden doğmuş, birbirinin etkisiyle gelişmiş ve zenginleşmiş, kimi kırılımlarla karşılaşsa bile kendini koruyabilmiş, gücünü doğasında bulmuş, etrafına da ilham kaynağı olmuş binlerce yıllık bir ses ve söz geleneğinin mirasçılarıyız ifadesiyle kurucu şef Cemi'i Can Deliorman tarafından tanımlanan Gedik Filarmoni Orkestrası; özgür ve cesur yeni müzik fikirlerinin doğması, olgunlaşması amacıyla, yeni eser siparişleri vererek, dinleyiciye hem farklı tınısal bir tecrübe yaşatmak hem de çağdaş müzik yaklaşımını teşvik etmek arzusuyla üç yıldır yoluna devam ediyor.


Genç Caz, 20. yılında yolculuğunu caz ve ötesine taşımak ve yaratıcı genç müzisyenleri teşvik etmek amacıyla ismini Genç Caz+ olarak yeniliyor. İstanbul Caz Festivali'nin gelenekselleşen bölümü Genç Caz, 20. yılında yaratıcı genç müzisyenleri daha geniş bir çerçevede desteklemek amacıyla isim değiştiriyor, Genç Caz'ın yanına daha fazlası, ötesi anlamına gelecek şekilde + işareti ekleniyor. Genç Caz+ caz, funk, R&B, neo-soul, elektronik müzik, hip-hop ve türler arası doğaçlama içeren müzikler yapan tüm genç müzisyenlerin başvurularına açık. Genç Caz+ için seçilecek topluluklar, hem 29. İstanbul Caz Festivali'nde konser verme imkanı yakalayacak, hem de festival sonrasında Genç Caz+ albümünde yer alacaklar. Başvurular için son gün 2 Mayıs Pazartesi. İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından Garanti BBVA sponsorluğunda 25 Haziran 7 Temmuz tarihleri gerçekleşecek olan 29. İstanbul Caz Festivali kapsamında düzenlenecek Genç Caz+ için başvurular başladı. Bu sene 20. yaşını kutlayacak olan Genç Caz+, Türkiye'de amatör veya yarı profesyonel olarak müzikle ilgilenen, 30 yaş altındaki genç müzisyen ve topluluklara festival programında yer alabilecekleri bir platform sağlıyor. Başvurular sonrasında belirlenecek müzisyen ve topluluklar, İstanbul Caz Festivali kapsamında şehrin farklı semtlerindeki parklarda ücretsiz olarak gerçekleştirilen Parklarda Caz etkinliklerinde uluslararası sanatçılarla aynı sahneyi paylaşma imkanını yakalayacak ve daha sonra yayımlanacak Genç Caz+ albümünde yer alma hakkı kazanacak. Genç Caz+ seçmelerine katılarak İstanbul Caz Festivali'nde konser vermek ve Genç Caz+ albümünde yer almak isteyen müzisyenler ve topluluklar, caz. iksv. org adresinden ayrıntılı bilgiye ulaşabilirler. Başvurular bu adreste yer alan online formu doldurarak yapılabilecek ve 02 Mayıs Pazartesi gününe kadar devam edecek. İlk defa geçen sene Mehmet Uluğ Fonu'nun desteği ve Sony Music Türkiye işbirliğiyle hayat geçirilen Genç Caz+ Albümü bu sene de devam ediyor. Genç Caz+ konserlerine seçilecek toplulukların birer özgün eseri, dijital platformlarda yayınlanacak bu albümde yer alacak. 2013 yılında aramızdan ayrılan müzik insanı Mehmet Uluğ'un anısını yaşatmak amacıyla oluşturulan Mehmet Uluğ Fonu desteği ile albüm projesinin gerçekleşmesinin yanı sıra, genç, yetenekli, umut vadeden müzisyenlerin yaratıcılık ve kariyer gelişimleri desteklenecek ve Türkiye'den dünyaya seslerini duyurmaları sağlanacak. Genç Caz+'ya profesyonel bir albüm yayımlamamış ve 30 yaşın altında olan müzisyen ve topluluklar başvurabilir. Seçmelere caz, funk, R&B, neo-soul, elektronik müzik, hip-hop gibi farklı türler, türler arası doğaçlama içeren müzikler ve benzeri tarzlardaki demoları ile katılınabilir. Müzisyenler, kendi özgün eserlerinin yanı sıra başka parçaların yorumlarından oluşan bir repertuar ile başvurabilirler. Yayımlanacak albümde yer alabilmek için sanatçıların kendi özgün eserleri ile katılmaları özellikle tercih edilecektir. Değerlendirme Konseri'nde yer almaya hak kazanan isimler 9 Mayıs Pazartesi günü festivalin web sitesi üzerinden açıklanacak. Festival ekibi ayrıca, Genç Caz+ seçmelerine katılmayı düşünen adaylarla başvuru süreci ile ilgili haberleşebilmek için, Genç Caz+ web sitesinde belirtilen e-posta adresine Genç Caz+'ya başvurmayı düşündüklerini belirten kısa bir e-posta atmalarını rica ediyor. Bu sene Genç Caz Seçici Kurulu'nda müzisyen Ayşe Tütüncü, müzisyen Cenk Erdoğan, müzisyen Selen Gülün, müzisyen Kalben, müzisyen Volkan Öktem, radyo programcısı Dr. Hakan Rauf Tüfekçi, yazar Yekta Kopan, Sony Music Türkiye Genel Müdürü Özden Bora, Pozitif ve Babylon'un kurucularından Ahmet Uluğ ve İstanbul Caz Festivali Direktörü Harun İzer yer alıyor.


Bir baba oğul hikayesi Beyaz Kanatlar 27 Şubat Cumartesi akşamı saat 21.00'da YeniPerform'da seyircisiyle buluşacak. Burak Alıcı'nın yazdığı Özgün Çoban'ın yönettiği ve Berfu Aydoğan, Ayşe Lebriz Berkem, Bahadır Buyruk, Sezgi Deniz ve Reha Özcan'ın rol aldığı Beyaz Kanatlar, 27 Şubat Cumartesi akşamı saat 21.00'da YeniPerform'da seyircisiyle buluşacak. Zoom üzerinden canlı bir şekilde yayınlanacak oyun, bir baba ve oğulun hikayesini ele alıyor. Babasının ölümünden sonra eve kapanan Bulut, hikaye anlatıcısı Rüya ile tanışır. Rüya çevrimiçi anlattığı hikayeleriyle, Bulut'u kendi geçmişine açılacak bir dünyanın içine çeker. Bulut kendi zamanından geçmişe bakarak hatıralarıyla ve babasının geleceğine bıraktığı izlerle yüzleşecek, evden dışarı çıkmaya cesaret edeceği ilk adımı Rüya'ya olan sevgisinde arayacak.


Yeni Tiyatro Dergisi Emek ve Başarı Ödülleri'nin 2021-2022 sezonu kazananları belli oldu. Dr. Öğretim Üyesi Erbil Göktaş, Prof. Dr. Sema Göktaş, Prof. Dr. Erhan Tuna, Prof. Dr. A. Didem Uslu, Yetkin Yüksel, Mustafa İri, Şule Kazgan, Birce Semercioğlu, Neriman Uysal, Sibel Tomaç, Oğuz K. Oğuz, Hilal Solmaz, Dalya Uçankuş ve Yavuz Yılmaz'dan oluşuyor. Onur Ödülü: HALDUN DORMEN, BİLGESU ERENUS, ŞENER ŞEN, Emek Ödülü: DEMET AKBAĞ, YILMAZ ERDOĞAN, SÜHEYL UYGUR, BEHZAT UYGUR, NEDİM SABAN,