30 Nisan Uluslararası Caz Günü'nden yola çıkarak Çünkü Caz Tek Bir Güne Sığmaz mottosuyla caz müziğin Türkiye'de sevilmesine, yaygınlaşmasına emek veren müzisyenlerle uzaktan da olsa bir araya geldik ve bu haftayı Ajandakolik Caz Haftası ilan ettik. Kimiyle telefonda kimiyle önce sosyal medyada sonra da mail yoluyla sohbet ettim. Yaklaşık 10 gün boyunca sürecek olan bu mini söyleşi serisinde davulda, piyanoda, bas gitarda, perdesiz gitarda, saksafonda, kontrbasta, vokalde kimler kimler yok ki... Yepyeni sohbetimiz başlıyor! Güzel geçiyor, sıkılmıyorum. Yürüyüş yapıyorum, kitap okuyorum, arada belgesel gibi aydınlatıcı şeyler seyrediyorum, internetten okuyup araştırıyorum; merak ettiklerimi. Müzik dinliyorum, davul etüd yapıyorum, kayıt yapıyorum arada. Yeterince müzikle vakit geçirebiliyorum. Evde pad ile etüd yapıyorum, küçük bir atölyemiz var, orada davul çalıp kayıt yapabiliyorum. Evet hepsi iptal oldu. En son konserim 21 Şubat Kadıköy Yeldeğirmeni Sanat Merkezi Hakan Kurşun Aşıklar Üçlüsü konserini yapmıştık. Yapmadık, henüz plan yok. Ama arkadaşlarla arada hayal edip konuşuyoruz. Birkaç sosyal medya paylaşımı yapıyorum zar zor, bu konuda genellikle pasifim. Bakalım biraz daha duralım ne olacak, hiçbir şey için acele etmek pek gelmiyor içimden. Sindirerek durmak ve sakince izlemek iyi şimdilik. Kendi iç seslerini dinleyebilirler. Merak ve ilgi güzel bir yolculuk yaptırdı bana. Ama bugünkü kafamla elbette daha farklı yollar izlerdim. İlgili dinleyici, yeterli ses kalitesi ve güzel atmosfer motive edici, içinde bulunduğunuz proje ve üyeleri uyumlu ise heyecanlı ve keyifli oluyor. Erkan Oğur, ilhan Erşahin ve burada adlarını sayamayacağım nice değerliler... Bir de kendimle tanışmak, çünkü kendi keşif yolculuğum güzel. Müzik şifalı bir armağan sevenlerine. Psikolojik ve fizyolojik durumum arada etkiler ama genellikle ilaç gibi müzik dengeler. Müziğe veya seslere yakın bir şeyler sanırım. Bir de kameraya merakım vardı eskiden. Hala arada o günlerdeki gibi bir iki bir şey çekiyorum. Müzik sevenlerine verilmiş eşsiz bir armağan.


Orada değildim ama sosyal medyada seyirciden çok olumlu bir tepki aldığını gördüm. Ekim ayında Antalya'da da seyirci büyük bir sevgi göstermişti bu filme. Ama festivallerin doğası gereği, her jüri çok farklı, hiç beklenmedik kararlar verebiliyor. Dolayısıyla beklentimi en düşük düzeyde tutuyordum. Seyircinin olumlu tepkisi bizim için en büyük ödül oldu zaten diyordum. Ödül benim için de büyük sürpriz oldu. Çok güzel yazılmış bir gerekçe, jüriye çok teşekkür ederim. İlk işlerimden beri benim için önemli olan seyirciye bir duygu geçirebilmek, seyirciyle başbaşa oturuyormuşuz gibi bir dert anlatmak oldu. Bir yönetmenin önündeki en büyük zorluğun bu olduğunu düşünürüm hep. Bol paranız, vaktiniz varsa teknik açıdan mükemmel bir film çekmek kolay ama o duygu birliğini yakalamak, seyirciyi samimiyetinize ikna etmek en zor iş. Bu film sanırım bunu başardı. Sinemada bence en ideal durum, yazan ve yönetenin aynı kişi olması. Ama bu sonuçta bir şart ya da kural değil. Sinema tarihinde çok iyi anlaşan senarist-yönetmen ikilililer de var. 55 yaşındayım ve neredeyse 35 senedir sinemanın içindeyim. Ama kendimi hiç olgun biri gibi hissetmiyorum. Umarım öyle hissettiğim günler de gelmez. Bence bir sanatçı için kendinden emin olmamak, sürekli bir arayış içinde olmak en doğru konum. Yanlış anlaşılmasın, elbette yılların tecrübesiyle teknik bir ustalık gelişiyor insanda. Bu filmi, bu bütçeyle tasarlayabilmek ve 12 günde çekebilmek için sinemayı, ne yaptığınızı çok iyi biliyor olmanız şart. Olgun değilim derken kastettiğim şey, gelişmemişlik değil; bir duygu durumu. Birkaç hava görüntüsü, Büyükada'nın çok yüksekten kuşbakışı birkaç görüntüsünü koyabilmeyi isterdim. Ama bütçemizi çok zorlayacak bir şeydi, yapamadık. Hikayesi ticari bir bakışla düşünülünce aykırı geliyor sanırım. O yüzden büyük yapım şirketleri ve sponsorlar yaklaşmadı. Çok küçük bir bütçeyle çektik. Filmde çalışanlar gönüllü olarak geldiler. Teknik manada da pek çok lüksten vazgeçtik. Atıf Yılmaz'ın Düş Gezginleri filmi, Kutluğ Ataman'ın İki Genç Kız filmi... İki kadının aşkını anlatan filmler arasında akla gelenler... Türk sineması LGBT filmleri konusunda çok mu korkak? Siz iki kadının aşkını yazarken ve çekerken bir şeylere dikkat etmeniz, bir kesimi rahatsız etmemeniz gerektiği gibi düşüncelere kapıldınız mı? İzlediğimiz masum bir aşk bir yandan. Korkak demeyelim ama Türk sineması erkek bakışını çok zor aşabiliyor. Sadece LGBT hikayelerini değil, kadın hikayelerini işlerken de erkek bakış açısı filmleri zehirleyebiliyor. Ben yine ilk işlerimden beri, erkek dünyasının dışında kalan herkese, birer karikatür gibi tek boyutlu değil, derinden, içeriden bakmaya çalıştım. Onları sadece cinsel kimlikleriyle değil, her yönleriyle, toplumsal bir perspektif içinde anlatmaya gayret ettim. Filmlerimi yazarken kim rahatsız olur diye düşünmemeye uğraşıyorum. Elbette sinema sonuçta ticari bir sanat, sinemalarda gösterilemeyecek bir film yapmayı kimse istemez. Benim de zihnime sızmış şunu yazma, bunu öyle deme diyen bir şeytan mutlaka vardır ama onu susturmaya ve kendimi serbest bırakmaya çalışıyorum. Bundan da önemlisi seyirci başta olmak üzere kimseye yaranmaya, hoş görünmeye çalışmıyorum. Derdimi anlatıyorum sadece. Senaryoyu en baştan itibaren Selen ve Ece için yazdım. Hatta daha yarısındayken, böyle bir şey yazıyorum ne dersiniz diyerek paylaştım. İkisi de daha önceden tanıdığım oyuncular. Ece ile daha önce çalışmadık ama Selen'le çalıştık ve çok anlaştık. Filmin sınıfsal çatışma fonu benim için çok önemliydi. Dediğim gibi bütün işlerimde karakterleri bir toplumsal perspektife oturtmaya özen gösteriyorum zaten. Senaryoları yazdığımda mutlaka yakın arkadaşlara, güvendiğim insanlara okutuyorum. İlk versiyonda beklediğiniz kötü sona yakın, şiddetli bir sahne vardı. Okuyan herkes de o sona takılıyordu. Birkaç kişiden aynı yorumu alınca finali değiştirdim. Şimdiki açık uçlu final benim de çok hoşuma gidiyor. Benim için açık uçlu değil de sanki nihai bir kavuşmaydı! Ankara'da yarışmadayız ama bu ödül sonrası hala geçerli mi emin değilim. Yanlış bilmiyorsam, En İyi Film ödülü alan bir film diğer yarışmalara katılamıyor. Ama bu dönemde yapılabilmiş çok az film var, belki kuralları bu seferlik esnetirler.


Ajandakolik Caz Haftası'nda yavaş yavaş sona geliyoruz. Biliyorsunuz, 30 Nisan Uluslararası Caz Günü'nden yola çıkarak Çünkü Caz Tek Bir Güne Sığmaz mottosuyla caz müziğin Türkiye'de sevilmesine, yaygınlaşmasına emek veren müzisyenlerle uzaktan da olsa bir araya geldik ve bu haftayı Ajandakolik Caz Haftası ilan ettik. Kimiyle telefonda kimiyle önce sosyal medyada sonra da mail yoluyla sohbet ettim. Yaklaşık 10 gün boyunca sürecek olan bu mini söyleşi serisinde davulda, piyanoda, bas gitarda, perdesiz gitarda, saksafonda, kontrbasta, vokalde kimler kimler yok ki... Sohbetimize siz de katılın. Yasak olmadığı zamanlarda alışveriş için çok dikkat ederek çıkıyorum ayrıca evde spor yapıyorum ama arada da yürüyüş için çıkıyorum. Evet devamı var. Aslında bu projemde çaldığım şarkıların hepsi daha önce yer aldığım projeler, şarkıcılar ve gruplar ile kaydettiğimiz albümlerden. Salgın öncesi arada sırada yapıyordum ama geniş vakit bulunca #evdeçal konsepti altında seri yapmaya karar verdim. Tabii bu arada bazı insanlar albümlerin bazılarını bilmiyorlar ve haberleri yok. Böylelikle bu şarkılardan haberleri oluyor. Bir farkındalık yaratmış oldum. Bu duruma da ayrıca mutlu oluyorum. Aslında şu an elimde hazırlamış olduğum birçok video var fakat insanların hemen tüketmekten ziyade yayınladığım videolarla biraz vakit geçirmelerini istiyorum. Bu yüzden iki haftada bir yayınlamayı doğru buluyorum. Her zaman tek bir hedefim oldu; bu işi çok iyi yapmak. Tarzların farklı olması benim özel ilgimden ve denk geldiğim müzisyenlerin, yer aldığım sahnelerin çeşitliliğinden. Her gün davul diye sayıklayarak uyanıp günü tekrar müzik aşkıyla bitiriyordum. İyi davul ya da herhangi bir enstrüman çalabilirsiniz ama müzikal boyut olarak yanlış yerde olabilirsiniz. Bunun ne kadar önemli bir şey olduğunu anladıktan sonra tek derdim davul çalmaktan ziyade müzik yapmak, müzikal ifadesi doğru olan bir müzisyen olmak oldu. Bugünlerde kariyerler uzun süreli planlar ve hedefler ile oluyor; biraz kağıt üstü çalışması gibi ama benim bir planım ya da derdim olmadı. İnandığım tek şey bu işi çok iyi yapmaktı; izlediğim yol da sadece buydu. Arada gelir bu soru bana. Her tarz ayrı bir dünya, ayrı bir dil ve kültür ama belirli bir tarz söylemem gerekirse; latin, yani salsa ve samba stilleri diyebilirim. Sanırım dudaklarımla yaptığım bir mimik var. Çok insan söyledi bunu, ben de videolardan ara sıra görüyorum. Çok fazla konser iptal oldu. Hatta o kadar yoğun bir döneme giriyordum ki, yıllardır o kadar çok konser ve etkinlikte yer alan bir insan olarak hayatımda ilk kez Eyvah ben nasıl organize olacağım? dedim ve bir hafta sonra bütün etkinlikler iptal oldu. Bir daha demeyeceğim söz veriyorum. Yakın gelecek benim düşünceme göre pek iç açıcı değil. Konser tarzı etkinliklerin 2021 yılında normale döneceğini düşünüyorum. Çok teşekkür ederim kibarlığınız için. Daha önce isim veriyordum fakat sonradan unuttuğum isimler çıkıyor ve aklıma gelince canım sıkılıyor. Bu yüzden isim vermeyeyim ama, değişik stillerde branşlaşmış başarılı davulcu arkadaşlarım var, hepsini tebrik ediyorum. Caz müziğinin benim için en büyük ve en önemli anlamı emprovize içeren bir müzik olması. Müzik dediğimiz kavram sadece tek bir tarzı içermiyor, bu bağlamda caz dinleyicilerine caz harici tarzları da dinlemelerini tavsiye ederim.


Sinemanın içine doğan yaratıcı bir yönetmen, Spagetti Western ustası Sergio Leone'nin tüm filmleri kaçıranlar, özleyenler ve büyük ekranda görmek isteyenler için 41. İstanbul Film Festivali'nin retrospektif bölümünde bir arada gösterilecek. İstanbul Film Festivali'nin retrospektif bölümü bu yıl sinemanın en yaratıcı, en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen Sergio Leone'ye ayrıldı. 8-19 Nisan tarihlerinde yapılacak festivalde İtalyan yönetmen, yapımcı ve senarist Leone'nin çektiği yedi uzun metrajlı film yenilenmiş kopyalarından sinema salonlarında gösterilecek. 41. İstanbul Film Festivali, geleneksel Western öğelerini kullanmayarak bu türü değiştiren, bozan, büyük popülerlik kazanarak bir çığır açan Spagetti Western türünün yaratıcısı Leone'nin filmlerini beyazperdede izleyememiş sinemaseverleri ve Leone hayranlarını sinemaya çağırıyor. Sergio Leone bölümünde Dolar Üçlemesi ve Bir Zamanlar Üçlemesi olarak anılan klasikler dahil, yönetmenin çektiği 7 uzun metrajlı film yer alıyor. - Rodos Canavarı / Il Colosso di Rodi / The Colossus of Rhodes - Bir Avuç Dolar İçin / Per un pugno di dollari / A Fistful of Dollars - Birkaç Dolar İçin / Per qualche dollaro in piu / For a Few Dollars More - İyi, Kötü ve Çirkin / Il buono, il brutto, il cattivo / The Good, the Bad and the Ugly - Bir Zamanlar Batıda / C'era una volta il West / Once Upon a Time in the Wes - Yabandan Gelen Adam / Giu la testa / A Fistful of Dynamite - Bir Zamanlar Amerika'da / Once Upon a Time in America 1929'da Roma'da doğdu, 1989'da yine Roma'da öldü. Babası yönetmen, annesi oyuncuydu; sinemanın içine doğdu, sonradan filmlerini besteleyecek olan Ennio Morricone sınıf arkadaşıydı. Yirmili yaşlarında kılıç filmleri senaryoları yazmaya başladı. Sinemaya Vittorio de Sica'nın Bisiklet Hırsızları filminde yardımcı yönetmen olarak girdi. Birçok ABD yapımı filmde yardımcı yönetmen olarak çalıştı. 1961'de yönettiği ilk filminden sonra gerçek mekanlarda çekilen Hollywood yapımı büyük Western'lerin düşük bütçeli stüdyo karşılıklarını çekti. Filmleriyle Clint Eastwood'u keşfetti ve ünlendirdi. Kendine özgü kamera ve kurgu hareketleri kullandığı Dolar Üçlemesi bütün dünyada tanındı. Yakın plan yüzleri, uzun çekimleri, anti-kahramanlarıyla akıllara kazınan bu filmler büyük ilgi gördü, gişe geliri yaptı ve eleştirmenler tarafından da takdir edildi, sonradan başka yönetmenlerce taklit edildi. İlk filmi hariç tüm Sergio Leone filmlerinde Ennio Morricone'nin eşsiz müzikleri kullanıldı ve benzersiz etki yarattı; Morricone'nin İyi, Kötü ve Çirkin için bestesi, en çok bilinen melodilerinden birini sinema tarihine armağan etti.


Spotify'ın Created by Woman adlı global listesinde alternatif sahnelerin özgün söz ve müzik yazarlarından Güneş Özgeç ve Nilipek.'in ortaklığında hazırlanan Düş şarkısı yayınlandı. 50 bine yakın takipçisi bulunan listede Düş, Türkiye'den seçilen ilk şarkı oldu. Sözü, müziği ve vokali Güneş Özgeç'e, remiks yapımı Nilipek.'e ait olan Düş, 50 bine yakın takipçisi olan listeye Türkiye'den seçilen ilk şarkı oldu. Spotify'ın şarkı yazarları, yapımcılar ve yayıncılar için yeni bir küresel buluşma alanı yaratan Noteable birimince hazırlanan liste, üretim sürecinin tamamında kadınların olduğu şarkılardan oluşuyor ve tüm dünyadan yeni çıkmış şarkıları aylık olarak listeliyor. Created by Woman, kadınların sadece % 13'ünün şarkı yazarı, %3'ünün de prodüktör olarak var olduğu dünya müzik endüstrisinde yaşanan ayrımcılığa dikkat çekerken, kadın müzisyenlerin üretimlerini de teşvik etmeyi amaçlıyor. Güneş Özgeç'in 2021'de yayınlanan şarkısı Düşe özel hazırlanan iki remiks geçtiğimiz ay dijital platformlarda yayınlanmıştı. Nilipek. ve Taner Yücel'in imzalarını taşıyan remiks versiyonlarının mastering'ini ise söz yazarı ve müzisyen Görkem Karabudak yaptı. Düş i Apple Music ve Spotify platformlarında dinleyebilirsiniz.


Apple ve film stüdyosu Pixar'ın kurucusu, teknoloji dünyasının en güçlü isimlerinden Steve Jobs'ı nasıl bilirdiniz?Jobs'un 1978 yılında, kız arkadaşı Chrisann Brennan ile birlikteliğinden dünyaya gelen kızı Lisa Brennan Jobs, 2018 yazdığı Small Fry isimli kitabıyla şimdi Türk okurlarıyla buluşuyor. Babası tarafından reddedilişini ve onunla yaşadığı karmaşık ilişkiyi anlattığı kitap, Gençlik Hatası ismiyle Mundi Yayınları'ndan çıktı. Gençlik Hatası, Lisa Brennan-Jobs'ın sıra dışı ama kusurlu iki aile arasında mekik dokuyarak geçen çocukluğuna dair dokunaklı bir anlatı, Steve Jobs mitolojisi için de ciddi ve insani bir eleştiri. Bir çiftlikte doğan ve annesi Chrisann Brennan ile babası Steve Jobs'ın bir tarlada isim verdiği Lisa Brennan-Jobs, ilk gençlik adımlarını hızla değişime uğrayan Silikon Vadisi'nde atar. Hayatında nadiren yer alan babası onun için mitolojik bir karakter gibidir. İleriki yıllarda kızıyla daha fazla ilgilenmeye başlayan Steve Jobs, Lisa'yı malikaneler, lüks tatiller ve özel okullarla dolu bir dünyaya sürükleyecektir. Gösterdiği ilgiyle Lisa'nın başını döndürmesine rağmen mesafeli, eleştirel ve öngörülemez biridir. Lisedeyken annesiyle arası giderek bozulan Lisa babasının yanına taşınmaya karar verir ve her zaman hayallerini süsleyen babaya sonunda kavuşacağını umut eder. Brennan Jobs, babasının Apple'ın ürettiği Lisa isimli ilk kişisel bigisayarına kendi ismini verdiğini ise sürekli inkar ettiğini de kitapta yazdı.


Tessa ve Greg, nam-ı diğer düş yolcuları... Şarkıları, Jack Kerouac'ın Yolda kitabındaki gün batımı manzaralarını hatırlatıyor her daim. Köprüden önceki son çıkışı, bile isteye görmezden gelerek günbatımına doğru yol aldıkları bir gün, arka koltuklarındaki yerimizi alıyoruz. Arabayı Greg kullanıyor, dikkatini dağıtmamamız lazım. Bu yüzden soruların muhatabı Tessa. Greg'le de ara sıra göz göze geliyoruz. Tekerlekler dönüyor, bizi ufuktaki düşlere götürüyor. Hanımlar ve beyler, karşınızda Still Corners! Sevgili Tessa ve Greg, birbirinizle tanışma hikayeniz bir tesadüfe dayanıyor. O tanışma olmasa bugün bu konuşmayı yapıyor olmazdık. O tanışmanın hikayesini sizden dinlemek isteriz. Bir tren istasyonunda, perondaydık. Tesadüfe bakın ki trenimiz -olması gerektiği gibi- beklediğimiz durakta durmamıştı. Akıllı telefonlar çıkmadan öncesi, yağmurlu bir geceydi. Bir sonraki treni beklerken konuşmaya başladık. Ben o zamanlar koroya gidiyordum; Greg de kendisiyle birlikte çalışacak bir şarkıcı arıyordu. Filmler, kitaplar ve müzik hakkında konuşmaya başladık. Gerisi mazi! Oldukça hızlı bir şekilde demolar üzerinde çalışmaya başladık ama birlikte bir şey yayınlamaya karar vermemiz bir hayli uzun sürdü. Benim korodan sonra bu şekilde şarkı söylemeye geçişe alışmam biraz zaman aldı. Bu kararı verdikten sonra her şey oldukça hızlı gerçekleşti; müzik yayınlamak, sahne almak ve Sub Pop ile ilk plak anlaşmamızı yapmak peşi sıra geldi. Her zaman yaratıcı bir uyumumuz oldu. Yıllar geçtikçe birlikte çalışma konusunda daha iyi olduk. Bazen birbirine mükemmel şekilde uyan melodileri ayrı ayrı buluyoruz. Farklı deneyimlerimiz ve bakış açılarımız, yalnız çalışıyor olsaydık mümkün olmayacak bir derinlik katıyor müziğimize. Şu anda yeni bir parça üzerinde çalışıyoruz ve Far Rider kesinlikle bir sonraki albümde yer almak için aday. Far Rider'ın müziği, sanatsallığı ve videosundan çok memnun kaldık, her şeyin böyle bir araya gelmesi harikaydı. Ne zaman benim için favori olan şarkılarınızdan birini açsam kendimi bir rüyanın içinde, şafağın bir türlü sökemediği, bitmeyecek bir gece yolculuğunda hissederim: Sadece arabanın farları yolu aydınlatır. Bu hissiyatın, sizinle tanıştığım parçayla bir ilgisi olsa gerek; Midnight Drive. Parçalarınızda hep bir kaçış, bir yolculuk var. Yolculuk temasının sizdeki yerini merak ediyorum. Arabaya binip sadece sürdüğümüz zamanki kaçış hissini seviyoruz. O zaman her şey mümkün oluyor. Turnelerde, özellikle de ABD'de yollar sonsuza kadar sürüyor gibi ve zihniniz sizi başka boyutlara götürüyor. Bu büyük ilham kaynağı, yola tam anlamıyla ve yaratıcı bir şekilde dönmeye devam etmemizin nedeni. Bazen hipnotize edilmiş ve bir döngü içindeymişiz gibi hissederiz. Diğer zamanlarda ise tam olarak nereye gittiğimizi biliyoruz. Devam etmemizi sağlayan da işte bu kombinasyon. Evet, o kitabı seviyoruz; fonda caz, şiir ve seyahat! Bana yolculuk tutkusunu hatırlatan güçlü bir kitap. Kerouac, ilham almak için yedi yıl seyahat etmiş ve ardından kitabı üç haftada yazmıştı. Biz de böyle bir bilinç akışıyla çalışmaya gayret ediyoruz; bize her şeyin nasıl olması gerektiğini söyleyen doğuştan gelen düzenleyiciyi uzak tutuyoruz ki filtrelenmemiş bir ifade elde edebilelim. Son turnemiz boyunca Bob Dylan'ın Slow Train Coming albümünü dinlemiştik mesela. Sahne almak için Türkiye'ye gelmeyi çok isteriz ve çok yakında ziyaret etmeyi de umuyoruz. Türkiye'de daha önce Gümüşlük adındaki güzel, küçük bir köyde tatile gitmiştim, yemekler muhteşemdi ve insanlar çok misafirperverdi. Greg cevaplıyor: Düşler geçicidir, ortaya çıkar ve sonunda kaybolurlar. Birçok hayalimiz var ve onları müziğimize dahil etmeye çalışıyoruz. Düş görme hissi, üzerinde çok düşündüğümüz bir şey. Bazen uykuya dalmadan hemen önceki o anı yakalamaya çalışıyorum. Hiç denediniz mi? Uyumaya başladığını fark etmeye çalışıyorsun, bu zor ama yapılabilir. Bazen düşleri birer yankı; geçmişin, şimdinin veya geleceğin yankısı olarak düşünüyorum. Düşler, önceki hayatımızda başımıza gelen bir şey olabilir, belki bir tür mesajdır diye düşünüyorum. Müziğimizde de yaptığımız işin büyük bir parçası düşler ve onları şarkılarımıza işlemeye çalışıyoruz. Masalsı bir gökyüzü ve açık bir yol ile cılız ve tozlu bir manzara. Çok film izliyoruz, çok kitap okuyoruz. Ayrıca dışarı çıkıp keşfetmeyi, yeni insanlarla tanışmayı ve diğer kültürleri tanımayı seviyoruz. - Far Rider - Midnight Drive - Strange Pleasure - Sad Movies - The Trip - The Last Exit - Crying


Zülfü Livaneli'nin son romanı olan ve II. Abdülhamid'in saraydaki son gününden başlayarak kendi dönemine ışık tutan Kaplanın Sırtında, oyuncu Mert Fırat'ın seslendirmesiyle Storytel'de 2022'de en çok dinlenen kitap oldu. Storytel 2023'e, Ahmet Ümit'in en son kitabı Bir Aşk Masalı'nı Toprak Sergen'in sesinden yayınlayarak başladı. Her yıl olduğu gibi bu yıl da en çok dinlenen kitapları açıklayan Storytel, 2022 yılında en çok dinlenen kitapların Zülfü Livaneli'nin son eseri Kaplanın Sırtında, Matt Haig'in Gece Yarısı Kütüphanesi, J. K. Rowling'in Harry Potter serisi, Jostein Gaarder'in bir dönemin çok konuşulan kitaplarından Sofie'nin Dünyası, Harari'nin Sapiens'i, Madeline Miller'ın Ben, Kirke kitabı, Ahmet Ümit'in Kayıp Tanrılar Ülkesi eseri, Carl Sagan'ın Kozmos'u, Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ı ve Robert T. Kiyosaki'nin Zengin Baba Yoksul Baba kitabı olarak belirtti. Bir Aşk Masalı, Ahmet Ümit'ten insanlığın en yüce duygusu olan aşkın doğasına dair bir hikayat. Beş prensin sevda uğruna revan oldukları bir yol ve hal macerası olan roman, Kaf Dağı'ndan ıssız çöllere, ücra hanlardan savaşçı kabilelerin çadırlarına, devlerden denizkızlarına, balinalardan devasa yılanlara, cümle tabiatın ve mahlukatın geçiş yaptığı bir hayal perdesi. Yolculukların en çilelisi aşk için yapılandır. Ve zorluk ne kadar artarsa aşk o kadar kıymete biner, o kadar anlam kazanır, o kadar vazgeçilmez bir hal alır... Toprak Sergen'in seslendirdiği roman, özgürlük yoksa, aşk da yoktur diyor.


Kısa Dinler Tarihi kitabında Gordon Kerr'in, sadece belli başlı dinleri tanıtma işlevinin dışında değerli bir çabası daha var. Kitap, uzun bir süredir, din, mezhep, dil, ırk uğruna saçma bir şekilde milyonlarca kişinin hayatını kaybettiği bir dönemden geçiyor. İskoçyalı yazar Gordon Kerr'in kaleme aldığı Kısa Dinler Tarihi, salt dünya üzerinde var olmuş ve var olmaya devam eden dinlerin özelliklerine değinirken, içinde bulunduğumuz çağda dini kullanarak, bahane ederek insanı insana kırdırtan düzenin sorgulanıp anlaşılması için de iyi niyetli bir kapı aralıyor. Bu özet sadece dinin ne olduğuna dair getirilen bir cevabın dışında aslında insanın gücünün yetmediğine inandığı yerde başka unsurları devreye sokarak kendini sağlama alma dürtüsünün de bir açıklaması. Zira insan hava koşullarından savaşlara, doğum ve ölümlerden salgın hastalıklara kadar hayatın içinde var olan ve çoğu kendi dışında gelişen olaylar için yazarın deyimiyle- Tanrılar tahsis etmiştir. Ayrıca yine günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara çözümler bulmak için de yine tanrılara başvurmuştur, başvurmaktadır, başvuracaktır. Bunun da nedenlerini çeşitli yerlere çekmek mümkün ancak o kadar detaya girmeyi okura bırakalım. Gordon Kerr'in saptamasına göre; şu anda dünyada 4.200 civarında din olduğu tahmin ediliyormuş. Bunların büyük kısmı, inananları milyonları bulan Hıristiyanlık ve İslamiyet gibi büyük dinlerden oluşuyormuş. Diğerleri arasında aşina olduklarımızı göstermek adına Yahudilik, Hinduizm, Budizm, Şamanizmi sıralayabiliriz. Kısa Dinler Tarihi de bu kadar dini bir araya getirmek olanaksız olduğu için Antik Mısır, Antik Yunan, Antik Roma'daki dinlere, Kelt dinlerine, İskandinav, Göçebeler, Kolomb öncesi Amerika'da dinlere, Hinduizm, Budizm, Jainizm, Sihizm, Çin ve Japonya'daki dinlere, en sonunda da üç büyük din olan Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam'a kronolojik olarak yaklaşarak bunların tarihsel arka planını, ritüellerini ve genel olarak dünyaya nereden baktıklarını inceliyor. Kısa Dinler Tarihi kitabında Gordon Kerr'in, sadece belli başlı dinleri tanıtma işlevinin dışında değerli bir çabası daha var. Kitap, uzun bir süredir, din, mezhep, dil, ırk uğruna saçma bir şekilde milyonlarca kişinin hayatını kaybettiği bir dönemden geçiyor. İnansak da inanmasak da hayatımızda her daim varlığını sürdürecek olan ve yaşamın birçok noktasına değen din eksenin karşımızdaki bir kişiyi anlayabilmek, iletişim kurabilmek ve anlaşılabilmek için kitapta bahsi geçen dinleri tanıtmanın önemine dikkat çekiyor.


Karne günü geldi çattı, okul döneminin en güzel cuması bugün yaşandı ve şimdi önümüzde iki haftalık bir karne tatili çocukları bekliyor. Biz de Ajandakolik Çocuk sayfalarından derleyerek bu tatilde özellikle ilk ve ortaokul öğrencilerinin seveceği kitapları sizlerle buluşturalım dedik. Başarısız olmak ya da olmamak, bu hiç de büyük bir mesele değil! Hem neye göre, kime göre başarı? Başarısızlar Kulübünü okumadıysanız bu sayfalarda bu kitaba rastlayacaksınız. En tatlı bela Selin Püsküllü Bela ile tanıştıralım mı seni? Aslında aynı senin gibi biri, onunla mutlaka bir yerde karşılaşmışsındır. Şimdi kitap sayfalarında seni bekliyor. Dünyada herkesin 15 dakika iyi olduğunu düşünsene! Muhteşem bir yer olmaz mıydı? Hayalini kur, gerçeği olsun. Bir Gün Herkes sıcacık bir arkadaşlık ve farkındalık romanı. Meraklı ikizler Ali ve Ayşe ve Kardo'nun arkadaşlık ve kardeşlik duygularını pekiştiren öyküsünü biliyor musun? Atla Kardo'nun sırtına, atıl yeni bir maceraya daha! Karınca Kardo bak hep seni yanında! Türkiye'nin en değerli bilim insanlarından Türkan Saylan'ın hayatını daha yakından öğrenmeye ne dersin? O zaman seni böyle alalım... Her kadına, her insana örnek olacak bir insanın yaşam öyküsünde sana da ilham verecek pek çok şey var. Buna eminim! Ender rastlanan bir hastalık yüzünden gelişim sorunu olan ve boyu uzamayan Kevin ile onu sırtında taşıyan irikıyım Max'ten söz etmedim mi yoksa! Üstelik bu kitabın bir de filmi var. Acayip Güçlü, birbirinden farklı iki çocuğun gücünü sana da gösterecek. Yarı yıl tatili, okumak için en iyi zaman! Hadi ne duruyorsun!


Daha çok müzisyen kimliğiyle tanıdığımız Sumru Ağıryürüyen, uzun yıllardır çocuk edebiyatına emek veren bir çevirmen, editör ve redaktör aynı zamanda. Ağıryürüyen, şimdi bir çocuk kitabıyla karşımızda. Damla ile Bambu, Duygu Topçu'nun resimleriyle Kuraldışı Çocuk Yayınları'ndan çıktı. Sonrası sesler dünyasına cumburlop dalış! Hikayenin baş kahramanları, cankulağıyla dinleme sanatının kapılarını aralarken yaprakların hışırtısında yağmur damlalarına, denizin şarkısından simitçinin sokaklarda yankılanan sesine türlü türlü sesler içinde dinlemenin tadına varıyor. Kedi Bambu, biricik arkadaşı Damla'ya duymak için dinlemenin güzelliğini anlatıyor. Kitap birbirimizi ve çevremizi dinlemenin iyileştirici gücü adına yazılmış, dört yaş üstü çocuklara hitap ediyor. Damla ile Bambunun hikayesine temel olan Zen düşüncesi, Bambu'nun sesler dünyasını Damla ile paylaşmasında rehberlik ediyor. Sumru Ağıryürüyen, bizi kuşatan sesleri, doğayı ve nihayetinde birbirimizi gerçekten, koşulsuz, yürekten dinlemek üzerine yazdığı bu öyküyle günümüzde eksikliğini yaşadığımız dinlemenin iyileştirici gücüne dikkat çekiyor. Kitaptaki suluboya resimleri de Duygu Topçu'nun fırçasıyla Kedi Bambu ve Damla'yı hayalden gerçeğe taşıyor.


Can Bonomo, Fatma Turgut gibi müzik dünyasının başarılı isimlerinden sonra şimdi pop müziğin süperstarı Ajda Pekkan da bu dünyanın içinde yerini aldı. Türkiye'de birçok ilke imza atan Ajda Pekkan, NFT dünyasında da ilklerin yıldızı olmaya devam ediyor. Süperstar, Nasa Doge ile iş birliği yaparak NFT pazarına katıldı. Ajda Pekkan'ın 100 parçalık ilk NFT koleksiyonu 15 Ocak'ta yayınlanacak. Ancak Ajda Pekkan'ın NFT'lerine sahip olmak sanıldığı kadar kolay olmayacak. 25 Şubat'a kadar Pancakeswap üzerinden 250 dolar değerinde Nasa Doge token alırsanız, Ajda Pekkan NFT'lerine sahip olmak için düzenlenecek çekilişe katılım hakkı kazanaksınız. Yapılacak çekiliş sonrasında Ajda Pekkan'ın NFT'lerine sahip olabileceksiniz. Ajda Pekkan'ın video konuşmasını da NFT NASA DOGE hesabından izleyebilirsiniz.


Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali 2 yıllık pandemi arasının ardından hem İstanbul'da yeniden salonlarda gerçekleşecek, hem de çevrimiçi versiyonu ile Türkiye'nin her köşesinden izleyicilerle buluşacak. SYFF2022, 15. yılında İstanbul'da 22-26 Kasım'da Pera Müzesi Oditoryumu'nda ve 27-30 Kasım'da Hope Alkazar'da, ardından 1-6 Aralık tarihlerinde Surdurulebiliryasam. net'de çevrimiçi gerçekleşerek kesintisiz 15 gün boyunca devam edecek. Ekosistemin sağlığı ve dolayısıyla insan varlığının devamlılığı kitleler halinde ne düşündüğümüzle, ne hissettiğimizle ve ne yaptığımızla yakından alakalı... Yakın gelecekte nasıl bir dünyada yaşayacağımızı şimdi attığımız adımların belirleyeceğini en iyi bilenler bilim insanları, en yoğun hissedenler ise gençler. SYFF gezegenimiz için kritik olan sosyo-kültürel değişim sürecini desteklemeyi amaçlayan etki odaklı bir film festivali. Katılımcılarını değişimin öncüleri olarak görüyor; onları güçlendirmeyi, ilham vererek ve empati uyandırarak harekete geçirmeyi hedefleyerek seçkilerini hazırlıyor. Festival 2008'den bugüne her sene ışık tuttuğu hikayelerle parçası olduğumuz ekolojik, sosyal ve ekonomik sistemlerin ve etkileşimde olduğumuz tüm dinamiklerin idrak edilmesini sağlamaya çalışıyor. Bunun da ötesinde ivmelenerek artan küresel problemlere karşın kendinden büyük bir amaca sahip olanların, her yerde her koşulda fark yaratabildiklerini gösteriyor. Tüm canlılara karşı şefkat ve adalet duygusu taşıyanları buluşturan SYFF, 15. senesinde de değişimin öncüsü olmak isteyenler için hazırlanıyor. SYFF2022 seçkisi ile dünya turu atmak, duygusal olarak ışınlanmak, hayran kalmak, cesaretlenip bunu ben de yaparım, hatta yapacağım demek mümkün! Seçkisinde yer alan uzun ve kısa metrajlı belgeseller ile SYFF, izleyicilerini geleceği yaratan gençlere, tüm canlılar için iyi ve adil olanı gözetenlere, her konuda yeşermekte olan onarıcı ve iyileştirici bir kültürün aktörlerine, gıda sisteminin dönüşümüne dair ipuçlarına ve daha fazlasına tanıklık etmeye davet ediyor. Festival katılımcıları toplumun her kesiminden, her yaştan, her türlü zorlu koşullar içerisinden çıkan insanların kendilerine dert edindikleri konularda bitmek bilmeyen enerjileri, yaratıcılıkları ve azimlerini izleyecek; kadınları, çiftçileri, balıkçıları, gençleri, çocukları, yaşadığı bölgede denizi, kıyıları, ormanları, dağları, yaban hayatı, böcekleri, çiçekleri gözetenlerin çalışmalarından ilham alacak.


Çağdaş Türk Müziği alanında bestecileri teşvik etmek, yerli eser repertuvarını zenginleştirmek amacıyla Kadıköy Belediyesi tarafından düzenlenen Süreyya Operası Ulusal Beste Yarışması 2021de dereceye girenler, final konserinin ardından jüri üyelerinin yaptığı oylama sonucu belirlendi. Kadıköy Belediyesi'nin keman-piyano için, müzik ve sahne sanatları alanında yaratıcılığı teşvik etmek ve Türk bestecilerini yeni eserler yaratmaya özendirmek amacıyla düzenlediği Süreyya Operası Ulusal Beste Yarışması'nın ödül töreni bir final konseri ile gerçekleştirildi. Finale kalan 3 eser Kadıköy Süreyya Operası'nda gerçekleştirilen final konserinde icra edildi. Seçici kurul tarafından belirlenen ve finale kalan besteler profesyonel kariyerlerinin yanı sıra Mimar Sinan Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olan virtüözler kemancı Pelin Halkacı Akın ve piyanist İris Şentürker tarafından jüriye sunuldu. Eserlerin besteleri rumuzlarla icra edildi. Ardından yarışmacı bestecilerin dereceleri, müzik insanları Cihat Aşkın, Oğuzhan Balcı, Turgay Erdener, Rengim Gökmen, Özkan Manav, Gülsin Onay ve Hasan Uçarsu'dan oluşan jüri tarafından rumuzlarıyla değerlendirildi. Bestecilerin isimleri, bu değerlendirmenin ardından kimlik zarfları açılarak ilan edildi. Kadıköy Belediyesi tarafından 5'incisi düzenlenen Süreyya Operası Ulusal Beste Yarışması'nın birincisi Arda İşkol oldu. İşkol'a ödülünü Kadıköy Belediye Başkanı Şerdil Dara Odabaşı verdi. Yarışmanın ikincisi Doğaç İşbilen'e ödülünü piyanist Gülsin onay ve üçüncü olan İmge Yağmur Tiryaki'ye Kadıköy Belediyesi Kültür ve Sosyal İşleri Müdürü Alişan Çaban verdi. Süreyya Operası Ulusal Beste Yarışması'nın birincisi 12.000 TL, ikincisi 10.000 TL, üçüncüsü 8.000 TL ile ödüllendirildi. Final konserinde seslendirilip ödül alan eserler dijital albüm olarak yayınlanacak.


Süreyyya Evren'in Pan Yayınları tarafından yayımlanan kitabı Houdini'den Sonra Ölüm, illüzyonist Harry Houdini'nin dünyasını şiir ve düzyazı arasında mekik dokuyarak okurla buluşturuyor. Hakkında çok sayıda kitap, film, araştırma olan Houdini'nin sihirbazlık dünyasındaki efsaneliğine şapka çıkararak Evren ile yeni kitabı üzerine söyleşiyoruz. Houdini'den Sonra Ölüm kitabındaki şiirler, tek cümleyle özetleyecek olursam kişinin kendi kendisini kurtarmasıyla başkası tarafından kurtarılması arasındaki gerilimle ilgili. Tarihten birini çekip, sözgelimi Houdini gibi bir sihirbazı alıp bugün kaleme alınan bir şiir kitabının merkezine oturtmak da o tarihteki kişiyi kurtarma girişimi midir yoksa o tarihteki kişinin bugünü tüm sihirbazlığıyla kurtarması için bir başvuru mudur, bütün bunlar neyle sonuçlanır, tartışılır. Harry Houdini'nin doğumu 1874, ben de 1972'liyim, benden neredeyse tam 100 yıl önce başlamış oyuna. 1926'da hayatını kaybetmiş, şimdi 2022'deyiz. Houdini sihirbazlık dünyasında bir efsane, büyük bir klasik. Hakkında çok sayıda kitap, film, araştırma var. Sihirbazlıkla ilgili pek çok referans kitabın kapağında Houdini fotoğraflarını görürsünüz. Kendi kendisini sürekli ölüme yaklaştırıp geri çeken, durmaksızın kendi kendini sıkıştırıp, hapsedip, tehlikelerden tehlikelere atıp sonra da kurtarmayı bir gösteriye dönüştürmüş bu ilginç adam benim hayatıma ise yaklaşık zannedersem 11-12 yıl önce girdi. Asıl adı Erik Weisz olan Houdini'yi biraz sizin gözünüzden keşfetmek ve sizden dinlemek isterim. Açıkçası ben hayatı filmlere de konu olmuş Houdini'yi ilk defa kaleminizle öğrenmiş oldum. Bill Viola'ya bir söyleşi sırasında karşısındaki gazeteci ısrarla çocukluğuyla ilgili sorular yöneltir ve Viola da sonunda çocukken bir gölde boğulayazdığını anımsayıp boğulmaktan nasıl bir yabancı tarafından kurtarıldığını anlatır. Gazeteci de neden su ile ilişkili bu denli çok iş yaptığınız anlaşıldı der. Viola için kritik bir an olur bu konuşma ve sonra başka söyleşilerde kendisi bu boğulma anısını anmaya başlar. Ben gazetecinin anımsamaya doğru yaptığı bu atağı Viola'nın ikinci kez kurtarılması olarak aldım; ve Viola işleriyle aramdaki yakınlığı da kendi çocukken boğulma anıma bağladım. Ve giderek yeni anımsamalarla yeni kurtarmalar, kurtarılmalar hayal ederek aralarındaki gerilimlere kendimi bıraktım. İlhan Berk'in anısı gibi yaşadığım ve anlattığım olay sözgelimi, İlhan Berk'in başından geçmiş değil, benim de başımdan geçmiş değil, ben kendimi İlhan Berk gibi düşününce bu unuttuğum anıyı anımsadım ancak. Yıl 1955, 6-7 Eylül'den kısa bir süre sonra, Beyoğlu'nda, bir şeyler kurtarmaya çalışmanın anısı. Şiirde bambaşka bir hal aldığına bakmayın, edebiyat eleştirisinde kaçış edebiyatı pek verimli bir damar değildir, fazla bir şey söylemez. Günün siyasi meselelerinden kaçmak için fanteziye, forma, geleceğe, mizaha vs. kaçmayı işaret eder. Öte yandan çok devrimci bir eleştiri de günün siyasi meselelerinden ileriye kaçmak olarak nitelenir. Tarihsel temel arayışı geçmişe kaçmak sayılabilir. Başkalarınca bugünün toplumsal işi olarak belirlenmiş işi yapmayarak kendi bildiğini okuyan her sanat işine söylenebilir bu gözle. Houdini'den Sonra Ölüm'deki şiirleri yorum-şiir olarak tanımlıyorum. Şiir ile düzyazı arasındaki bir çatlağa buzun altından ağzını dayamış, nefes almaya ve bu sırada da soğuk suda donmamaya çalışan bir Houdini gibi. Hurra Aşağılara Yokuş Aşağılara! ile aynı dönemde bitirdim aslında, ve ana izlekleri birbirine dolanıyordu bu iki kitabın. Hurra Aşağılara Yokuş Aşağılara!'da mesleği başkalarını kurtarmaya dayanan bir hemşirenin kendini kurtarma çabası merkezdeydi; Houdini'den Sonra Ölüm'de ise bu başkaları tarafından kurtarılmak ile kendi kendini kurtarmak kapışıyor. İdeal durumda, ne yazar ne de okur doyuma ulaşır, ikisi de doyumun içinden geçerler, diyebiliriz. 'Doyuma ulaşmak' cinsel sağlık el kitabında bir bölüm başlığı gibi; yazar da okur da o bölümü okumaz, atlar, direkt heyecanlı bölümlere sıçrarlar gibi geliyor. Var, çok sevdiğim bir arkadaşım için aşkın kanununu yeniden yazıyorum. Not defteri çok kullanırım, yapılacak, yapılası, yapılması gereken işleri, ıvır zıvır şeyleri yazarım en çok. Sonra bazen yaptıklarımın veya yapmaktan vazgeçtiklerimin üzerini çizerim. Yapamadıklarımı ama hala yapmak istediklerimi başka boş bir sayfaya tekrar yazarım. Houdini üzerine şiirler kitabını bitir maddesini yıllardır boş defterlere yazıp yazıp duruyordum sözgelimi. Bugün de Houdini sorularını yanıtla yazdıydım, hala yanıtlıyorum.


Faruk Duman'ın Sus Barbatus! üçlemesinin son cildi Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlandı. Sus Barbatus!'un üçüncü ve son cildinde umutlu yarınlar için çalışan devrimci gençler pınarları kurumuş A. Dağları'nın eteklerinde örgütlenerek Ş. Mitingi için kente inerler. Kadir Ağa'nın gölgesi ve radyodan çalınan marşlar yeni bir kışın, ülkede Eylül darbesinin habercisidir. Faulkner, Yaşar Kemal gibi yazarların kaleminde destanlaşan modern romanın çağdaş bir çeşitlemesini sunuyor Faruk Duman. Gerçeküstünün dilini yaratarak siyasal, tarihsel, toplumsal gerçekleri ete kemiğe büründürüyor. Orhan Kemal Roman Armağanı ve Cevdet Kudret Roman Ödülü'nü alarak geniş bir yankı uyandıran Sus Barbatus! doğanın tahrip edilmediği, ütopyaların diriliğini koruduğu, emeğin ve adaletin saygınlığını yitirmediği, masumiyetin egemen olduğu zamanların romanı.


Müzik ve sanat dünyasının eğlenceli isimlerinden Suzan Kardeş, her yıl birbirinden renkli etkinliklerle kutladığı Hıdırellez Bayramı'nı bu sene çok özel konseptler eşliğinde üç farklı şehre taşıdığı eşsiz bir turne ile taçlandıracak. İstanbul'da 3 Mayıs Salı günü Mask Beach Beylikdüzü'nde başlayacak olan Suzan'ın Hıdırellez Bahçesi kutlamaları, sırasıyla 5 Mayıs Perşembe günü İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültürpark fuar alanında ve ardından 6 Mayıs Cuma gününde Edirne Keşan Belediyesi Cumhuriyet Meydanı'nda gerçekleşecek. Her sene 5 ve 6 Mayıs tarihlerinde kutlanan Hıdırellez kutlamalarına Mask Beach Beylikdüzü'nde başlayacak olan Suzan Kardeş, 30 yıldır olduğu gibi bu yıl da baharın gelişini tüm coşkusuyla sevenleri ile bir arada karşılayacak. Hıdırellez geleneklerine uygun şekilde hazırlanan sahnesiyle olağanüstü deneyim sunacak olan Suzan Kardeş, sürprizleri, eğlenceli şarkılarından oluşan repertuvarı ve dev orkestrası ile baharın gelişini tüm Türkiye'ye hissettirecek. Sevenleri için bolca bereket, sağlık, mutluluk ve güzellik dileyecek olan Suzan Kardeş, hayallerini büyük sahnelere taşıyarak on binlerce kişiyle buluşacak. UNESCO'nun Dünya Kültürel Mirası listesinde yer alan Hıdırellez Bayramı'nı festival tadında kutlamalara dönüştüren Suzan Kardeş, katılımcılar için hazırladığı sürpriz hediyeler ve çeşitli ritüellerle unutulmaz bir etkinliğin kapılarını aralayacak.


İçten, samimi, sözünü sakınmayan ve eğlenceli! İçimde Kalacağına. Yazıyor, anlatıyor, paylaşıyor. ABD'nin Virginia eyaletinde yaşayan ve memleketi İstanbul'u özleyen bir bloggerla kesişti yollarımız. Diyor ki Aldığım mesajlardan, e-postalardan yazdıklarımı okumanın bazı insanlara iyi geldiğini öğrenerek seviniyorum. O insanların çoğalmasını, blogun yolunu bularak aramıza katılmasını ve hassas kalpler zincirine katılmasını diliyorum. Ben de onu en son keşfedenlerdenim. Onunla klavyeler arası yaptığımız sohbete sizi de dahil edeyim istedim. Blogundan içeri sızalım hadi şimdi! Blog açma kararını bir gece geç saatte aldım. Yanımda kedimden başka kimse yoktu ve tıkandığımı hissettiğim bir noktaydım. Hangi platformda nasıl blog açılır, bloga ne yazılır, bu işin teknik boyutları nedir ne değildir... Bu soruları sormadım bile doğrusu... Uzun uzun düşünüp vazgeçmek istemedim. Kararı almam, ismini koymam ki hazırmış içimde, o noktaya gelince kulağıma fısıldayıverdi iç sesim. İlk yazıları yazıp da bloğu yayımlamam derken hepsi sadece birkaç saat içinde oldu bitti. Ve böylece hayatımda adeta yeni bir dönem açıldı. Yazmakla uzun yıllara dayanan küsmeli barışmalı, inişli çıkışlı bir ilişkim var. Ara ara yazmayı bıraksam da düşünmeyi, hissetmeyi ve hatta zaman zaman hayatı bir sosyal bilimci terimiyle katılımcı gözlemci olarak deneyimlemeyi hiç bırakmadım. Ve işte o gece, zaman içinde kar toplar gibi topladığım tüm bu fikirleri, hisleri ve görüşleri içimde kalacağına yazmaya ve dilek balonları gibi havaya bırakmaya karar verdim. Ben de bir dönem hem gazeteciliği hem bloggerlığı beraber yürütüyordum. Blog devrinin kapandığını ve onların yerini yeni sosyal mecraların aldığını düşünenler çok. Sen onlardan değilsin sanırım. Bundan elli yıl önce ne bilgisayar yaygındı ne belli meslek sahipleri dışındaki insanlar internetin farkındaydı. Cep telefonları icat edilmemişti, akıllı cep telefonlarımız yoktu. Birçok evde sabit telefon ve televizyon bile yoktu. Bunu hatırlatıyorum çünkü koşullarımızın ve ondan etkilenen yaşam tarzlarımızın çok hızlı değiştiğini düşünüyorum. Bu öyle afallatıcı bir hız ki yaşadıklarımızı anlamamıza ve hazmetmemize izin vermiyor. Belki bloglar artık popüler değil dediğin gibi... Belki dikkatlerimiz dağıldı, hatta çalındı yazarın dediği gibi... Belki okumaya vakit bulamıyoruz onun yerine seyrederek tüketmeyi tercih ediyoruz çünkü öylesi kolayımıza geliyor. Ama bence hep bir şeyler eksik kalıyor. Hayatımıza dair anlam arayışımız artarak devam ediyor ve emek harcanarak kaleme alınmış her içten yazı o arayışta dostlukla elimizi tutuyor. Öte yandan şu da var tabii; internetin kendisi bambaşka bir mecra, sürekli değişiyor. Google arama kriterleri ve teknik zorunluluklar vb. nedeniyle işler zorlaşıyor. Çünkü bir taraftan yazayım ve o dost elini uzatanlardan olayım diyorsun. Öte yandan Google'ın önemsediği kelimeleri, kalıpları vb. kullanarak yazmıyorsan kimsenin yazdıklarından haberi olamıyor, kelimeler dijital bir sonsuzlukta kayboluyor. Ama o kalıpları kullanacak olursan zaten yazdığın senin olmuyor, senin içinden gelen olmuyor. O yüzden hayallere inanan ve sağ lobunu ağırlıklı olarak kullanan biri olarak içimden geldiği gibi yazıyorum. Aldığım mesajlardan, e-postalardan yazdıklarımı okumanın bazı insanlara iyi geldiğini öğrenerek seviniyorum. O insanların çoğalmasını, blogun yolunu bularak aramıza katılmasını ve hassas kalpler zincirine katılmasını diliyorum. Şaka bir yana, blogda herkese göre bir yazı var çünkü herkese kapım açık.. Çünkü insan olma deneyiminin -tüm sınıfsal, cinsel kimliksel, toplumsal, düşünsel farklara rağmen- görmeyi seçtiğimizden çok daha fazla ortak yanı olduğuna inanıyorum. Ve kapsayıcılığa, empatiye, özgürlük, adalet ve demokrasi gibi ideallere yürekten inanıyorum. Yazım tarzı olarak bakacak olursak büyülü gerçekçiliğe öykünen birçok yazı var, galiba o yazmayı en çok sevdiğim. Çoğu Buralar hep dutluk kalsın başlığı altında toplanıyor. Bunlar ağır konular önem verdiğim, yaşam deneyimimizi zorlaştıran sorunlarla ilgili denemelerimi içeren bir başlık. Orada kadın hakları, kadına karşı şiddet, iklim değişikliği, küresel adaletsizler gibi konuları işliyorum dilim döndüğünce. El yazısı daha çok şiirimsilere ev sahipliği yapıyor. Şundan bundan ise diğer her şeyi, akla gelen hemen her konuda çiziktirdiklerimi içeriyor. Bu ne muhteşem bir atıf! Tomris Uyar'ın kalemi, gözlemleri, içtenliği, derinliği eşsiz... Uyumsuzluk bakımından kesinlikle öyle. Hiçbir zaman bir yapbozun yerine uslu uslu yerleşen parçası olmadım. Olmak da istemedim zaten. Evet, bunlar bir çeşit kişisel tarihe düşülen notlar. Çünkü Sokrates'in dediği gibi Vakit düşündüğümüzden geç. Öte yandan beklemek için geç, umut etmek içinse hep doğru zaman. Kendimi bildim bileli yazıyorum. Ama aralıksız yazmıyorum, ara ara kendimi nadasa bırakıyorum. O zamanlarda başka ifade şekilleri deniyorum, taş boyamak, mandala ya da doğal malzemelerden rüzgar çanı yapmak gibi. Şiir, hikaye, novella, tiyatro oyunu gibi birçok tür denedim. Kitap konusunu ise düşünmedim. Soranlar hatta ısrar edenler var okuyucularımdan, eksik olmasınlar. Ama galiba düşünmüyorum. İstanbul'da doğdum büyüdüm. Boğaziçi'nde Sosyoloji okudum. Ardından hizmet sektöründe ve kültür endüstrisinde farklı alanlarda çalıştım. Sonra ABD'ye geldim, yerleşmeye karar verdim. Burada afet yönetiminden kadın örgütlerine çeşitli konularla ilgilendim. Şimdilerde biraz durdum. Amerikalıların tabiriyle iki iş arasındayım. Durup kendimi dinliyorum biraz. Belki zihnimle değil elimle yapacak, aynı zamanda da çorbayı kaynatacak bir iş arıyorum. Arada gönüllü işler yapıyorum. Aslına bakarsan, kendimi sadece işlerin değil kıtaların, kuşakların hatta soyumda kendimden öncekilerle sonrakilerin arasında, hepsinden biraz, biraz da aynı anda hepsi gibi hissediyorum. Bu aralar meditasyonun dozunu fazla kaçırdım galiba. Aslında en büyük hayalim İyi Bilgeler Arama Konferansı yapmak. Çünkü yaşadığımız devirde sorunların çözümsüz olmadığını, çözüm için bilgi, teknoloji, kaynak vb. her şey olduğunu sadece niyetin ve o niyete kaynaklık eden vicdanın yetersiz olduğunu düşünüyorum. Tüm dünyadan birkaç yüz iyi bilge toplansa, eğitim ve sağlığa erişimde eşitsizlikten, toplumsal cinsiyetler arasındaki adaletsizliğe, farklı düşünmenin düşmanlaştırdığı insan kitleleri arasındaki ayrılığa ve daha da önemlisi bunları çözmeğe dair birçok içgörü ve yürekten geçen yeni yol bulabilir diye inanıyorum. Hepimizin kalplerimizin sesini duymaya ve onlara söz hakkı tanımaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Tiyatroya aşıktım eskiden, ayrıca bale, konserler ve operalar... Ama artık sahne sanatlarından uzak kaldım, özellikle de bu virüsten sonra... Film izlemeyi çok severim: Matt Ross'un yazıp yönettiği 2016 yapımı Kaptan Fantastik mesela, son senelerde en hoşuma giden filmlerden biri. 2018 Fransız yapımı Bad Seeds keza, Kherion'un. Plastik sanatlara, çağdaş sanatlara, her türlü tasarıma ve özellikle tasarım objelere ilgim var. Ama en çok müzik. Yeni uyandığım ve yatmaya hazırlandığım anlar hariç aralıksız müzik dinliyorum, hemen her gün. Bir açıyorum, belki 10-12 saat boyunca dinliyorum. Ve tarz, sanatçı, dönem seçmeden her müziğe şans veriyorum. Birinin dans ritmini seviyorum, diğerinin mesajını alkışlıyorum, öbüründeki vokal disiplinine hayran oluyorum... Japon müziklerinden etnik karışımlara, rock klasiklerinden türkülere ve eski filmlerde çalan melodilere... Bıkmadan usanmadan, adeta oburca müzik dinliyorum. İstanbul burnumda tütüyor zaman zaman. Şehrin kültür sanat çevreleri, müzeleri, oda tiyatroları, yeni salonları... Tabii anadilimde yazın, anadilimde müzik... Sıklıkla siteyi okuyorum, yeni haberleri takip ediyorum. Uzaktan bakıp kedi özledi diye diye kültür sanat haberlerine, söyleşilere bakıyorum. Aslında şehrime geliyorum da ara sıra. Ama çok sık gelmiyorum. Ajandakolik bana biraz İstanbul havası gibi geliyor kısacası. Orada olup bitenleri okudukça sanki şehrin sokaklarında yürüyorum. Vizyondaki filmi okurken sinemaya girmeden küçük bir kesekağıdı dolusu kestane kebap alıyormuşum gibi hissediyorum. Bir sergi haberi görüyorum, sanki sergiyi gezip çıkışta sakızlı kahve ya da şarap içmek için kızlarla buluşmayı planlıyorum. Değişik bir his hem orada hem değil. Evet tutuyorum, el yapımı defterlerim var. Liseli kızların günlüklerini sakladığı gibi tutkuyla saklıyorum onları. İçinde saklı olanları söylemem, sır o. Tabii başka hisler ve duygular da var: Yas var, mutluluk, isyan, yaşama sevinci, öfke, birçok şey var. Hepimizde yok mu, insanı insan yapan zaten duygu değil mi? Yine de sanırım en çok ümit var. O fakirin ekmeği, arabanın benzini; hepimizin ümide ihtiyacı var. Böyle konuşmalar yapmayı pek beceremiyorum korkarım, sevmiyorum da. Sesimden çok kalemimle konuşuyorum o yüzden. Ama galiba onlara yalnız olmadıklarını hatırlamak için okumalarını söylerdim. İnsanlığa dair umutların kaybolduğunu görüyorum birçok kişide. Onlara umutsuzluğa kapılmamalarını, aslında duyguların gücüne ve erdemine inananlar olarak sayımızın kalabalık olduğunu, sadece herkesin kendi köşelerinde saklandığını anlatırdım. Benim blog bizim klanın buluşma yeri, burası güvenli bir yer. Gel, su çok güzel derdim. Seni de öyle... Sesime alan açtığın için teşekkür ederim.


İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından, Talat Sait Halman anısına, nitelikli edebiyat çevirilerini desteklemek amacıyla başlatılan Talat Sait Halman Çeviri Ödülü 2021 yılı sahibi çevirmen Süleyman Doğru oldu. Seçici Kurul değerlendirmeleri sonucunda, 20 bin TL tutarındaki para ödülünün, Mario Vargas Llosa'nın 1981 tarihli çetrefilli, çok katmanlı tarihi romanı Dünya Sonu Savaşı'nı Türkçeleştirmekteki sabrı ve yaratıcılığı sebebiyle Süleyman Doğru'ya verilmesine karar verildi. Talat Sait Halman Çeviri Ödülü Seçici Kurulu; Süleyman Doğru'ya verilen ödülün gerekçesini; Süleyman Doğru, yer ve kişi isimlerini Portekizce vererek kitapta yansımasını bulan kültürel bir ayrışmaya yerinde bir çözüm bulmuş, diyalogları ve tasvirleri çevirirken hem orijinal metne sadık kalıp hem yaratıcı olmayı başarmıştır. Sözcük seçimleri, şiirsellik, ima ve mecaz gibi unsurların hakkını vermiş, Vargas Llosa'nın diline ve üslubuna, tasvir ettiği dünyanın kültürüne hakim bir çevirmen olarak yazarın kullandığı dille uyumlu bir ritim tutturmuştur. Doğru, bu girift metindeki Hıristiyanlıkla ilgili kavramları ve terimleri Türkçeye taşımaktaki başarısıyla da övgüyü hak etmektedir. Bütün bu becerileriyle, teknik ve estetik açıdan İspanyolcadan Türkçeye çevrilen roman külliyatına benzersiz bir katkı sunmuştur. olarak paylaştı. Başkanlığını yazar Doğan Hızlan'ın üstlendiği Talat Sait Halman Çeviri Ödülü Seçici Kurulu; yazar, çevirmen ve eleştirmen Sevin Okyay; yazar ve çevirmen Ayşe Sarısayın; yazar ve çevirmen Yiğit Bener ile yazar ve çevirmen Kaya Genç'ten oluşuyor. Güncel kültür-sanat üretimini teşvik etmek amacıyla, 2015'te başlatılan Talat Sait Halman Çeviri Ödülü daha önce Siren İdemen, Ahmet Arpad, Fuat Sevimay, Ülker İnce, Gökhan Sarı, Ebru Erbaş, Kamil Kayhan Yükseler ve Erdem Kurtuldu'ya sunulmuştu.


Indigo Night, Habibi gibi indie rock şarkılarıyla dünyayı kasıp kavuran Tamino, Gezgin Salon'un ev sahipliğinde, N Kolay katkılarıyla bu hafta Türkiye'nin üç büyük şehrinde hayranlarıyla buluşmaya hazırlanıyor. Türler ve kültürler arası geçişleriyle özgünlüğünü her şarkısında hissettiren, dünyada ve Türkiye'de büyük bir hayran kitlesine sahip olan Tamino yeniden Gezgin Salon'un konuğu olarak Türkiye'de. Yıldız isim, N Kolay'ın katkılarıyla, 13 Eylül Çarşamba Ankara ODTÜ Mezunları Derneği Vişnelik Tesisi Çim Amfi'de; 14 Eylül Perşembe İzmir Arena'da, 17 Eylül Pazar ise İstanbul Parkorman'da sevenleriyle buluşacak. Salon İKSV'nin konuğu olarak İstanbul'a her gelişinde şehir efsanesine dönüşen Tamino'nun 23 Eylül'de piyasaya sürdüğü ikinci albümü Sahar'ın yankıları büyüyerek devam ediyor. İlk albümü Amir'in uluslararası başarısını izleyen Sahar, Tamino'nun Antwerp'teki dairesinde doğdu. Gitar ve piyano çalmakta zaten usta olan sanatçının Suriyeli bir mültecinin eğitmenliğinde çalmaya başladığı ut, yazdığı yeni şarkılara ve yakaladığı melankolik evrene damgasını vurdu. Radiohead'in basçısı Colin Greenwood, prodüktör ve ses mühendisi PJ Maertens ve davulcu Ruben Vanhoutte de albüme katkı sundu. Tamino'dan önce, barok rock tarzı ve baladlarıyla öne çıkan Belçikalı müzisyen Loverman sahne alacak. Tıpkı Tamino gibi Belçika'da yaşayan, lirik, narin ve içe dönük bir akustik evrene sahip Loverman, ilk albümü Lovesongs ile müzik dünyasına sağlam bir adım atmaya hazırlanıyor. 27 Ekim'de piyasaya çıkacağı duyurulan albümünü önceleyen tekliler kendilerini Spotify'da tekrar tekrar, pürdikkat dinletiyor. Loverman'in kurduğu puslu manzaralar Nick Drake'e, güven veren vokalleri, benzersiz ve kişisel olduğu kadar evrensel sözleri Leonard Cohen'e benzetiliyor. Loverman'dan önce gecenin açılışını ise Taycan yapacak. Gezgin Salon: Tamino Türkiye Turnesi biletleri için son günler! Büyük ilgiyle karşılanan Gezgin Salon: Tamino Türkiye Turnesi konser biletleri için son günler. Biletler passo. com. tr, Passo mobil uygulaması, Passo perakende satış noktaları ve İKSV ana gişede (Pazar hariç her gün 10.00-13.00 ve 14.00-18.00 arası) satışta.


Müzik tarihimizin değerli müzisyenlerinden Taner Öngür, 1992'de yayınladığı ilk solo albümü Alarm'ı modifiye ederek Alarm 21 adıyla yeniden yayınladı. Taner Öngür'ün 1976 -1992 yılları arasında yazdığı şarkıları 2021 filtresinden geçirdiği albüm tüm dijital platformlarda yayında. Taner Öngür 10 senelik Almanya macerasının ardından 1991'de Türkiye'ye dönüp Fuat Güner ve Turgut Berkes'in ortaklığında işletilen F. T. stüdyosunda tonmayster olarak çalışmaya başlamıştı. Stüdyonun boş saatlerinde bir taraftan kendi şarkılarını da kaydeden Öngür, o günlerden Bir işyerinde çalışıyor olmaktan ziyade, müzisyen arkadaşlarla yaşanan bol müzikli, güzel anlar geçiriyor gibi hissederdim diye bahsediyor. Bu atmosferde yapılan Alarm albümünün yapımcılığını Taner Öngür'ün ortaokul arkadaşı Ali Rıza Türker'in şirketi Türker Prodüksiyon'un üstleniyor ve albüm raks firması tarafından 1992 yılında kaset olarak yayınlanıyordu. Alarm 21'de aslında 1992'de yayınlanan albümle aynı parçalar aynı sözlerle yer alıyor. O yılların ruhunu korumak için sözlere müdahale etmeyi tercih etmeyen Taner Öngür, ilk Alarm albümünde yer almayan Limon Sıkılmış Deney isimli şarkıyı listeye eklemiş. Bu şarkı Taner Öngür'ün 1973 yılında Levent'teki grup evinde yaşadığı saykodelik bir deneyi anlatıyor. Albüme ismini veren Alarm şarkısını Taner Öngür Türkiye'de yazılan ve yayınlanan ilk çevre temalı şarkı olma özelliğini taşıyor. Taner Öngür 1964'te Frankfurt'ta bir süre bir bezets haus ta yaşıyor. O yıllarda yeni başlayan yeşiller hareketinden arkadaşlarının küresel iklim değişikliğinden bahsetmesinden çok etkilenen Öngür, Alarm'i yazıyor. Uzaya Bak ise Taner Öngür'ün ilk bestesi. 1976 da İzzet Öz, TRT Ankara Televizyonu için bir müzik programı çekiyor ve Taner Öngür de o programa konuk oluyor. Müthiş arşivci İzzet Öz, elbette o programın kayıtlarını da saklıyor ve yıllar sonra Taner Öngür'e veriyor. Taner Öngür 1976'daki genç sesinin söylediği o kaydı, şarkının yeni düzenlemesinin sonunda, uzay ve zamanda belirip kaybolan bir şekilde kullanıyor. Albümde 1999 belki bir pazar sabahı bugün ülkemizde 2000 yılına doğru gibi şarkı sözlerine rastlamak mümkün. Zira bu albümdeki şarkıların sözleri 1976 1992 seneleri arasında yazıldı. Taner Öngür zamanının ruhunu yansıtması adına bu sözleri aynı şekilde korumayı tercih etti. Bu albüm A'dan Z'ye bir Taner Öngür çalışması. Albümdeki şarkıların tamamının söz ve müziği Taner Öngür'e ait. Enstrümanların tamamını Taner Öngür tarafından çalındı. Kayıt, miks ve masteringi de Taner Öngür yaptı. Kapak tasarımı da kendisi yaptı ve albümü kendi girişimi olan @tanerong records etiketiyle yayımladı.


Tangoseverler burada mı? Tango müziğinin en tanınmış orkestralarından Tango Bardo ve kadife sesli solist Roberto Minondi özel bir şov için İstanbul'a geliyor. tanGO TO İstanbul tango festivali kapsamında gerçekleşecek olan konser, Atatürk Kültür Merkezi 'de 10 Nisan Pazar günü tek günlük özel bir gösteri olarak hazırlandı. Tango Bardo orkestrası ve kadife sesli solist Roberto Minondi'ye aralarında Facundo Pinero & Vanesa Villalba, Juan Malizia & Manuela Rossi (2014 Dünya Şampiyonları ve Un Tango Mas filmi oyuncuları), Dmitry Vasin & Sagdiana Hamzina (2018 Dünya Şampiyonları) ve Giampiero Cantone & Julia Osina olan Tango dansçıları da muhteşem performanslarıyla eşlik edecek. Müziğin ve dansın bu etkileyici ve sıcak buluşmasını dünyanın en iyi icracılarından izlemek istiyorsanız, bu özel gösteriyi ajandanıza not etmeyi unutmayın. Arjantin Tango başta olmak üzere birçok dans türünde eğitimi veren kurum, Türkiye Tango Şampiyonları Murat Elmadağlı ve Eşref Tekinalp tarafından 2009 yılında kuruldu. Dünyanın en büyük Tango Festivali olmak üzere birçok başarılı organizasyona imza atan Okul, İstanbul'da Taksim, Kadıköy, Mecidiyeköy, Bakırköy şubeleri ile bugüne kadar binlerce insanı dansla buluşturmuştur.


İstanbul Devlet Tiyatrosu, Beyoğlu'nda eski bir hanın ve renkli kiracılarının zamana meydan okuyan hikayelerini Tangopera müzikali ile Atatürk Kültür Merkezinde sanatseverlerin beğenisine sunuyor. Atatürk Kültür Merkezi, 16-17-18 Haziran tarihlerinde hem görsel hem işitsel bir şölen olan Tangopera müzikaline ev sahipliği yapıyor. İstanbul Devlet Tiyatrosu'nun sahneleyeceği müzikal, Beyoğlu'ndaki eski bir handa dostluk, vefa ve bağlılık üzerine eşsiz bir hikaye sunuyor. Ragıp Ertuğrul ve Gökay Genç'in kaleme aldığı müzikali Elif Erdal yönetiyor. Müziklerine Burhan ve Gökhan Şeşen kardeşlerin imza attığı gösterinin dekor ve kostüm tasarımı Şirin Dağtekin Yenen'e, ışık tasarımı Akın Yılmaz'a, koreografisi Filiz Dursunoğlu'na, dramaturjisi ise Günay Ertekin'e ait. Müzikalde, Yıldırım Gücük, Ahenk Demir, Kemal Topal, Sevinç Erol, Murat Yatman, İrem Alnıaçık, Evren Akyürek, Ferhat Işıktaş, Ecem Alpay, Kemal Aydın Sezgin, Ceren Narinoğlu, Burhan Yıldız, Mustafa Çirkin ve Ege Sezer güçlü oyunculuklarıyla göz dolduruyor. 20'yi aşkın dansçının da yer aldığı müzikalde, orkestrayı şef Rahim Ozan Demir yönetiyor. Beyoğlu'nda eski bir han, zamana meydan okuyarak ayakta durmakta ve birbirinden renkli kiracılarına ev sahipliği yapmaktadır. Han sahibi Turgut Bey'in kızı evlenmek üzeredir ve herkesi tatlı bir telaş sarmıştır. Ancak bu sevinç kısa sürede yerini endişeye bırakır çünkü tüm kiracıları etkileyen kötü bir haber yayılır: Yaşadıkları tarihi han bir eğlence mekanına çevirilecek ve her biri yerinden olacaktır. Bu haber yetmezmiş gibi terslikler de üst üste gelir. Tüm bu zorluklara bir hal çaresi ararken; dostlukları, vefaları, bağlılıklarıyla sınanırlar.


Posturut ekibiyle Zoom'da buluştum. O zaman sol üst baştan say: Aykut Altın, ben Nilüfer Türkoğlu, Aygen Tezcan, orta saha: Özden Dilek Karakışla, Aydın Soysal, Anıl Şafak Kaçar veee Aycan Kızılkaya. Eğlenceli mi eğlenceli, komik mi komik, öğretici mi e vallahi bir de öğretici! Eğer henüz YouTube üzerinden yayın yapan Posturut Yarışma Programı ile karşılaşmadıysanız tam yerindesiniz, sizi böyle alalım... Uzman bir oyuncu kadrosu ve bir de yarışmacı, pek duymaya alışık olmadığımız kelimelerin peşine düşerse ne olur? Gelin bunu Ajandakolik'ten Posturut ekibinin ağzından öğrenin! AYDIN SOYSAL: Merhaba Nilüfer! Kelimenin aslı İngilizce, yani post truth ya da Wikipedia tanımıyla hakikat sonrası. Anlamını merak edenler 1. bölümü izlemeli desem ayıp olmaz umarım. Neden İngilizcesini kullanmadığımızı soracak olanlar için net bir cevabımız yok. Projenin en başında aramızda olan fakat iş yoğunluğu nedeniyle devamını getiremeyen Sevgili Kerem Kurdoğlu isim tartışması sırasında Post truth diyelim ama Türkçesini kullanalım dedi ve hepimiz bu öneriyi benimsedik. ASLI ERALTAN: İlk videoyu 20 Mart 2021'de yayınladık ama öncesindeki Öyle mi olsun, böyle mi? bölümü epey uzun sürdü. Ne yapsak içimize sindiremiyorduk. Önce kendi kendimizi kıyasıya eleştirdik, o da yetmedi bazı videoları eşe dosta, birkaç tiyatrocuya gönderdik, görüşlerini istedik. Sonunda tiplemeyle ciddiyeti harmanlamaya karar verdik ve yayına çıktık. Ayrıca gençlerin aramıza katılması, formatı daha keyifli bir hale getirdi ve enerjimizi olumlu yönde etkiledi. Şu anda yayında 18 bölüm var ama yedekli gidiyoruz. ŞEVKİ EVRENDİLEK: Her bölümde sunucu hariç 4 uzmana yer veriyoruz ama ekip daha kalabalık. Uzmanlar arasında hakkaniyet olmasına özen gösteriyoruz. Ayrıca hepimiz her hafta tam kadro olamıyoruz. Özetle kimin vakti varsa olabildiğince eşit bir dağılımla ilerliyoruz. Ama sunucumuz sabit. Bir nevi 'anchor man' mi desek kendisine. Aydın Soysal! Alfabetik sırayla oyuncuların ismini söyleyecek olursak Posturut ekibi Anıl Şafak Kaçar, Aslı Eraltan, Aycan Kızılkaya, Aydın Soysal, Aygen Tezcan, Aykut Altın, Emel Kurma, Selin Kitiş, Şevki Evrendilek ve Özden Dilek Karakışla'dan oluşuyor. AYGEN TEZCAN: Aslında Posturut için, 70'lerin TRT'sinde çok keyif alarak izlediğimiz, Hangisi Doğru isimli yarışmanın modern/dijital versiyonu diyebiliriz. Cenk Koray'ın sunduğu Hangisi Doğru gerçekten efsane bir işti. Yarışmacıya garip bir cisim gösterilir, üç tiyatrocu, Göktay Alpman, Üstün Savcı ve Olcay Poyraz müthiş bir ciddiyet ve inandırıcılıkla söz konusu cismin ne olduğunu, neye yaradığını anlatırdı. Bu vesileyle onlara da saygı ve sevgilerimizi sunalım. Günümüzde ise doğruyla yanlış, gerçek olanla olmayan arasında bir ayrım kalmadı. Herkes her şeyi kendi istediği şekilde, herhangi bir etik kaygı taşımaksızın eğip büküyor. Gerçekleri nesnel kanıtlar yerine duygu ve algılarla şekillendiriyoruz. Posturut bu kavrama eğilen, bununla eğlenen bir yarışma diyebiliriz. Zoom üzerinden bu işe soyunmamızı tetikleyen ilave unsur da, elbette pandemi nedeniyle evlere hapsolmamız ve sahnelerden uzak kalmamız. AYGEN: Seyirciyle canlı etkileşimin yerini alabilecek bir şey bulunduğuna inanmıyorum. Teknoloji pek çok sanat dalını, gündelik yaşamı çok fazla etkiledi. Tarihçi ve yazar Noah Harari gelecek öngörüsünde, Sapiens'in 40-50 yıl içinde pek çok alanda yerini yapay zekaya bırakabileceğini söylüyor. Sanırım tiyatro bunların arasında yer almayacak. Tiyatronun temel özelliği o anda seyirciyle etkileşim kurabilme hali. Sahne performansı o ana ait bir şey. Aynı oyunu yüzlerce kez oynayıp, her seferinde bugün iyi gitti, bugün seyirci iyiydi gibi yorumlar yapılabilen başka bir sanat dalı var mı bilmiyorum. Özetle seyirciden uzak kalmak bir oyuncu için çok tercih edilen bir durum değil. Ancak bu dijitaldeki performansları hiçe sayan bir yaklaşım olarak algılanmamalı. Örneğin, ben Aycan, Anıl ve Selin Nisan ayında canlı yayında Bernarda Alba'nın Evini oynadık. 6 adet cep telefonuyla yayın yaptık, bir an oyun kişisi olduk, diğer anda kameraman. İlginç bir deneyimdi. Canlı yayın, olayı sinemadan farklı bir yere taşıyordu ama tam da tiyatro değildi. Bu tür çalışmalar zamanla artacaktır. Belki de bu vb. performansları yeniden tanımlamak / tarif etmek gerekecek. Daha sonraki süreçte uzmanlara cevapları önceden vererek tanımlar üzerinde çalışmalarını istedik. Doğru açıklamayı kim anlatacak, yanlışı kim anlatacak belirliyoruz. Ama nasıl bir uzman olacak, nasıl anlatacak uzmana kalmış. Tabii ortada bir tekst falan yok. Çekim öncesi kısa bir prova alıyoruz. Kim neyi nasıl anlatacak diye. Sonrası çekim sırasında ne olursa oluyor. Bazen bir uzman başka bir uzmanın söylediğinden yola çıkıyor, bazen yarışmacının mesleğinden, belli olmuyor. Posturut ekibi, Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları'nın kurduğu ArtNiyet Gösteri Topluluğu'ndan oluşuyor. Eugene Ionesco'nun Kel Şarkıcı oyununu pandemi öncesinde Moda Sahne'de oynayan oyuncular, bu yıl ağustos ayının ikinci yarısı ENKA Sanat'ta sahnede olacak. AYKUT ALTIN: Kesinlikle evet. Pandeminin bizi eve kapadığı günlerde sohbet etmek, birbirimizden haberdar olmak, gülmek eğlenmek için zoom'da toplanıyorduk. Sonra bu sohbetleri bir formata oturtup yayınlamak geldi aklımıza. Uzun süre bir sürü çekim yaptık. Genellikle televizyondaki uzun ve manasız tartışmalar tadında sohbetler yaptık. Uzun oldu, kısa oldu, komik olmadı, enerji düşük oldu gibi kulplar taktık. Sonra birtakım kriterler belirledik ve sohbetlerimiz o kriterler çerçevesinde bir yarışmaya dönüştü. ASLI: İlk provalarda aramızdan biri yarışmacı oluyordu. Çok kullanılmayan anlamını bilmesi zor kelimeler çalışıyorduk. Çakıldak, bulu, ebrar gibi. Çekimlere geçtiğimizde önce aramızdan birinin arkadaşını çağırarak başladık. Şimdilerde arzu eden yarışmacı olabilir diye internet üzerinden çağrı yapıyoruz. Ayrıca şu kelimeyi sorsanıza diyenlerin sorularına da hazırlanıyoruz. Kelime hazinesine güvenen buyursun gelsin. Ama hangi kelimeyi soracağımızı davet ederken söylemediğimiz gibi, kelimenin anlamını da çekimden önce söylemiyoruz. Tam bir yarışma yapıyoruz yani. Yarışmacıdan kendisi olmasını, rol yapmaya çalışmamasını rica ediyoruz. AYKUT: Abartı candır... Her şeyin abartılı olduğu bir ülkede yaşıyoruz. Abartı bizim ülkede normal. En önemlisi uzmanlarımızın anlattığı içeriğin olabilir duygusunu yaratması önemli. Anlatımların yalan ya da doğru olduğunun apaçık belli olmamasına çalışıyoruz. Gerçekçi ve samimi olması çok şart değil. Bazen gerçeği en karikatürize edilmiş uzman söylüyor. Bazen en detaylı açıklamayı yapan, en samimi anlatan uzman sizi tuzağa düşürebiliyor. Ballandıra ballandıra yalan söylediğini düşündüğünüz kişinin anlattığı ise doğru oluyor. EMEL KURMA: En başta amacımız biraz daha genç kitleyle buluşmaktı. Hatta gençlerin kullandığı kelimeleri seçip, nispeten daha yaş almış kişileri yarışmacı mı yapsak diye düşündük. Fakat yayına başladıktan sonra, seçtiğimiz kelimelerin çoğunun bizim kuşak tarafından da pek bilinmediğini gördük. Bu kelimeyi kullanıyordum ama anlamı bu muymuş diyenlerin sayısı hiç de az değil. ÖZDEN DİLEK KARAKIŞLA: Yarışma için hazırlık aşamasında prova yapmaya hatta biraz hazır metinle çekim yapmaya başladık. Doğallığını ve samimiyetini kaybettiğini gördük. Şimdi çekim öncesi sadece tiplemeleri ve kelimeyi hangi bağlamda anlatacağımızı yaklaşık konuşuyoruz. Çekimde her şey doğaçlama. Hatta uzmanların birbirine laf atması, yarışma sonrasındaki sohbet kurgusal değil, o an hissettiklerimize göre gelişiyor. Zaten tepkiler de bu yönde çok olumlu, çok eğlendiklerini söylüyor izleyiciler. ÖZDEN: Eğlenmek ve unutulmuş ya da kullanılan fakat anlamı bilinmeyen ya da yanlış kullanılan kelimeleri gündeme getirmek diyebiliriz. AYCAN KIZILKAYA: Aygen ve Özden ile üç yıl önce Kumbaracı50 Ondokuzotuz İş Çıkışı Tiyatro Kursu'nda tanıştık. Özden ile iki, Aygen ile dört oyunda birlikte çalıştık. Tabii Art-niyet ekibini ve Kel Şarkıcı işlerini de yakından takip ediyordum. Bir gün Aygen, Zoom üzerinden bir yarışma yapacağız, deneme için yarışmacımız olur musun? diye sordu. Format hakkında hiçbir bilgim olmadan yarışmacı olarak katıldım. Ve çok keyif aldım! Daha sonrasında da yarışmacı olarak bir kelime için daha çekim yapıldı. Bir sonraki hafta çekim için farklı bir yarışmacı vardı, ben kameram kapalı izleyici olarak katılacağımı düşünürken, Hadi bu sefer sen uzman ol, kelime şu.. diyerek bana 5 dakika süre verdiler ve o günden beri her hafta yeni kelimelerle ve yeni saçmalamalarla uğraşıyorum. Doğaçlama işlerinden epey keyif aldığım için Posturut ekibi sahiden içinde bulunmaktan çok mutlu olduğum bir ekip oldu. Aygen ve Özden'i tanısam da ekipteki diğer kişileri tanımıyordum. Çoğuyla da fiziksel olarak hiç karşılaşmadık. Her hafta ekranda buluşup iş ürettiğim, eğlendiğim, aynı dili konuştuğumu hissettiğim insanlarlayım. Bu anlamda kendimi şanslı hissediyorum. Her hafta yeni işler yayınlandıkça seyirci tepkilerini aldıkça daha da motive oluyor, daha iyisini yapmaya çalışıyoruz. Bu keyifli süreç hiç bitmesin istiyorum. ANIL KAÇAR: Bir gün yarışmacı olarak geldim, bir daha gidemedim. Başladığımızda pandemiyle ilgili yasakların da daha yoğun olduğu zamanlardı ve bu proje bence hepimize çok iyi geldi. Sokağa çıkmadan da her hafta buluşup eğlenebileceğimiz bir ortam sağladı, hala da sağlıyor. Uzun yıllardır birbirini tanıyan bu arkadaş grubuna sonradan dahil olup kendimize bir yer bulabildik. Aralarında geçen küçük atışmalara, teknolojiyle yaşadıkları zorluklara tanıklık etmek, hiç duymadığımız kelimelerin bazen tamamen farklı olmasına beraber şaşırmak çok keyifli. SELİN KİTİŞ: Bu kadar uzun süredir bir arada olan ve birlikte bir sürü güzel iş yapmış bir ekibin içinde olmak benim için eğlenceli bir deneyim oluyor. Ekipte herkesin farklı bir enerjisi, farklı bir rengi var ve herkes birbiriyle çok rahat. Farklılıklar canlı bir etkileşim yaratıyor ve bu yapılan işe yansıyor. Posturut benim yoğun bir dönemime denk geldi, o yüzden çok aktif şekilde içinde olamadım. Ama katılabildiğim her provada ve her çekimde o sıcak ve eğlenceli ortam karşıladı beni. ÖZDEN: Öncelikle mizah yaparken, ters mizah yapıyoruz ve ne kadar eğlenceli olursa olsun, gündeme, sosyolojik saptamalara ve genel kültüre dair mutlaka söyleyeceklerimiz oluyor. İçerik kaygısı gütmeden, içerik odaklı bir yarışma programı yapıyoruz. POSTURUT EKİBİ: Bizim en büyük farkımız esasında biz olmamız. Kendimiz gibi içimizden geldiği gibi, nereye varacağını hesaplamadan sürdürdüğümüz bir program. Bu yüzden de eğleniyoruz, eğlenmezsek yapmazdık ya da bir gün sıkılırsak bırakırız o zaman.


Dijital kültür denildiğinde aklımıza gelen ilk isim olan Tanol Türkoğlu ile zihin açıcı bir söyleşi yaptık. Kendisine sanatın dijitalleşmesinden dijital kültürün toplumsal yansımalarına kadar merak edilenleri sorduk. Dijitalleşmenin NFT, metaverse, web 3.0 gibi kavramları hayatımıza sokmasıyla birlikte kafamız allak bullak oldu. Nedir, ne değildir derken birçok kişi bazı kavramları birbiriyle karıştırır hale geldi. Bu noktada işin uzmanına danışarak hem kavramları yerli yerine oturtalım hem de neler olup bittiğini anlaşılır bir dille okurlara aktaralım istedik. Bu doğrultuda, içinde bulunduğumuz dijitalleşme çağının önemli dönüm noktalarını, bugün hayatımızı; kültür ve sanatı nasıl etkilediğini, dijital kanaat önderi Tanol Türkoğlu ile konuştuk. En sevdiğim, dijital kültür kavramının kendisi aslında. Çünkü ben bunu yeni bir toplum modeli olarak görüyorum. Nasıl ki tarım ve sanayi toplumu vardı. Bu anlamda dijital kültür ögeleri de müstakil bir dijital toplumun altyapısını oluşturuyor. Buna yeni bir paradigma olarak bakıyorum. Bana göre dijital kültür, kendisine kültür dediğiniz her şeyin dijital platformlar üzerinde gerçekleşiyor olmasıdır. Daha önceleri maddi ve manevi kültür dediğimiz şeyler fiziki, yani gerçek yaşam üzerinde kuruluyordu. Dijitalleşmeyle birlikte kültür, dünya içinde dünya diyebileceğimiz dijital ortamda tezahür ediyor. Aslında dijital kültür, yeryüzü ve insanlık kültüründen ayrı bir şey değil, bunun bir parçası ve dijitaldeki izdüşümü halinde düşünülebilir. Örneğin eskiden gazete dediğimizde, içinde haber olan ve kağıda basılı bir şey aklımıza gelirdi. Web sitelerinin ortaya çıkmasıyla birlikte gazetecilik de dijitalleşmiş oldu. Bugün bakıldığında bunların iki ayrı şey olmadığını görüyoruz; platformundan bağımsız olarak bunların hepsine birden medya veya habercilik diyoruz bugün. Kültür ile dijital kültürü de böyle bir yakınsama içinde görüyorum. Dijitalleşme artık etrafımızı saran bir hava gibi her şeyin içine geçtiği gibi kültürel ögelere de işleyecek. Bu noktada dot-com'dan bir adım geriye gidip 80'li yıllarda bilgisayarlaşma nereden çıktı ona bakmak lazım. Bilindiği üzere 50'li yılların sonunda Sovyetler'in Sputnik'i göndermesiyle birlikte başlayan bir uzay yarışı var. Sonra bakıldı ki ne uzaydan bir düşman geliyor ne de oraya gitmek o kadar kolay... Tam böyle bir karambol döneminde Kaliforniya'daki parlak çocuklar, bilgisayar denen bir şey icat etti. Bir anda yatırımlar oraya doğru kaymaya başladı ve bilgisayarlaşmada patlama yaşandı. Bu patlama, dünya ekonomisine 10 yıl kadar kazandırdı. 90'ların ortasında Clinton döneminde küresel bir sıçrama daha yaşandı; daha önce kamusal bir ağ olan internet ağı, world wide web ile birlikte herkes için erişilebilir hale gelmeye başladı. Batı'da her zaman ilginç şeylere yatırım yapacak yatırımcı bulmak olasıdır. Sonrasında da her şeyi internet üzerinden yapabilme refleksiyle bir dot-com çılgınlığı yaşandı. Bu bir süre devam etti. Bu süreçte ABD'de Ofis, demokratlardan cumhuriyetçilere kayıp, 2001'de de 11 Eylül olaylarının yaşanmasıyla birlikte bu janjanlı yatırımlar bıçak kesiği gibi kesildi ve yatırımlar güvenlik yatırımlarına kaydı. Bu süreçte, içerikleri web sitesinin sahiplerinin oluşturduğu Web 1.0'ın bocaladığını gördük ki o da kabuk değiştirerek yerini Web 2.0'a bırakmaya başladı; içeriği artık herkes oluşturabilir oldu. Biz buna bugün sosyal medya diyoruz. Baktığımızda günümüzde YouTube'da milyarlarca video varsa sadece ilkleri o siteyi açanlar tarafından yüklendi. Bugün herkes orada içerik oluşturabiliyor, altına yorumlar ve beğeniler geliyor. Yani iletişim, etkileşime dönüştü. Bu iki yönlülük web teknolojisinin ayağa kalkmasını sağladı. Şimdi de Web 3.0 döneminin içindeyiz. Bunun karşılığının ne olduğu ise farklı yorumlara açık. Blokzinciri, metaverse ve kripto para özelinde farklı yorumlar var bunun ne olacağı konusunda. Kısacası bunların hepsinin, yani dijital dönüşümün özünde, ekonomik açmazı bertaraf etme refleksi var. Ben bunu kökten bir yeni toplum modeli olarak görüyorum. Şimdi biraz geriye gidelim: Feodal toplumla modern toplumu kıyasla desem aklına neler gelir? Feodal toplumda tarımsal bir ekonomik değer, köy ve kasaba hayatı var. Yönetim daha totaliter ve merkezci. Bireylerin söz hakkı yok. Yaşamın tek amacı karnını doyurabilmek. Sanayileşmeye ve kapitalizme, yani modern topluma geldiğinde ise şehirleşme var. Temel dinamo toprak değil fabrika. Mülkiyet hakkı var. Bireyin hak ve özgürlükleri daha fazla vs. Şimdi bunların ardından üçüncü evre olan dijital toplum dediğimiz zaman da ben bu kadar büyük bir dönüşüm bekliyorum. Nasıl ki feodal toplum yok olduysa, sanayi toplumu da yok olarak yeni bir toplum oluşacaktır. Tabii ki bu akşamdan sabaha olmadı. Onlarca yıl sürdü. Şimdi de yıllarca sürecek bir dönüşümün içindeyiz. Bir anda değişim olmuyor. Kapitalizmin gözlüğünden bakarsan buna Endüstri 4.0 deniyor. Yani o görüşe göre eski toplum, kabuk değiştirmiş olarak devam edecek. Ancak dijital toplum dediğimiz şey, kapitalizmin sandığının çok ötesinde bir şey. Bakacak olursan tarım toplumu dağılırken de kabuk değiştirme olmadı, feodal düzendeki köylüler kurmadı sanayi toplumlarını, yeni oluşumlar kurdu. Ve onlar da yeni ekonomik ve yönetim sistemlerini kurdu. Kökten bir değişim yaşandı. Şimdi de buna benzer bir paradigma değişimi içindeyiz. Benim de dijital dönüşüm ve dijital toplum derken kastettiğim de bu. Kapitalist dünya, birkaç sac ayağı üzerine kurulmuştu; teknoloji, liberal ekonomi, politika ve ekonomi ürünlerine bıraktı. Parayı üreten mekanizmanın değiştiğini görüyoruz. Dijital dönüşümün körüklenmesi için de dijital ürün kavramanın yaygınlık kazanması lazım. Bir önceki sac ayaklarına karşılık gelecek paradigmalar lazım. Bunun emarelerini görüyoruz; teknolojik sıçrama açısından yapay zeka, nesnelerin interneti ve büyük verinin birleşimi, buhar makinesiyle gelen sıçramanın muadili olabilir. Ekonomik açıdan bakarsak kripto paralarla gelen merkeziyetsizleşmiş finans sistem ; yönetim açısından da blokzinciri üzerinden gelişecek merkeziyetsiz otonom organizasyonlar. Bunların hepsinin karşılığını, emekleme döneminde olsa da görüyoruz bugün. Bunların hepsi, yeni bir toplumu meydana getirebilir. Bu noktada karmaşık duygular içindeyim. Bir yandan sanatın daha liberalleşebileceğine yönelik teoriler var. Diyelim ki sen tanınmayan bir ressamsın ama güzel resim yapıyorsun. Fakat geniş kitlelere ulaştıramıyorsun. Çünkü galerilerde sergileyecek imkan bulamıyorsun. Web teknolojisiyle sen bu ürünlerini tüm dünyaya ulaştırabilirsin. Teorik olarak bu doğru. Bundan faydalanmış sanatçılar da vardır mutlaka. Ancak kağıt üstünde bu çok düşük bir ihtimal. Madalyonun diğer yüzünde kemikleşen veya tekeldeki sanatsal mekanizma ve oluşumlar, varlıklarını bugün dijitalde de sürdürüyor. Dolayısıyla teknoloji, sanatı demokratikleştiremiyor. Herkese aynı ifade alanını açamıyor. Sanat aynı zamanda dijitalleşiyor. Dijital araçlarla yapılan NFT'ler var biliyorsun. Buna karşı NFT sanat değildir gibi bir görüş de hakim bugünlerde. Çok normal. Çünkü Pop-Art'a bakarsak, mesela sadece klasik ve modern sanatı sanat olarak gören kitle, Andy Warhol'ün eserlerine başta bu sanat değil diyordu. Bunun dijitaldeki izdüşümü ise NFT eserler. Bugün Pop-Art'ı artık sanat olarak kabul etmiş kesim, NFT'ler için bu sanat değil diyebiliyor. Yapay zeka teknolojisiyle yeni bir altın çağ yaşanabilir. Örneğin yapay zekaya Dostoyevski'nin romanlarının veri kümesi olarak öğretildiğini düşün. Yapay zekayı yazar olarak eğitiyorsun diyelim ve sana bir Dostoyevski romanı yazıyor. Veyahut sana bir Monet tablosu çiziyor veya bir Beatles bestesi çıkarıyor. Belki bugün değil ama bir gün bunlar olabilir. Çünkü bugün bu bize yapay gelebilir, ne kadar orijinal olacak, şu an için bilemeyiz. Belki 20-30 sene sonra böyle şeyler yaygınlaşır ve bir norm haline gelirse 50-60 sene doğacaklar için bu çok normal olur; her yıl yeni Dostoyevski kitapları, Monet resimleri, Beatles albümleri çıkabilir. İşin bir de bu boyutu var. Teorik olarak bu mümkün. Bir açıdan haklısın. Son 30-40 yıldır gündemde olan mesele şu ki bir sanatsal eser, ne kadar rağbet görüyorsa o kadar değer atfedilebiliyor. 60x80'lik sadece siyaha boyanmış bir tuval düşün. Onun karşısında Monet veya Dali'nin bir tablosunu düşün. Belki o tablo, birçok iyi ressamın eserinden daha değerli bugün. NFT açısından da baktığın zaman, birisi buna 20 milyon dolar veriyorsa, pragmatik açıdan o eserin nasıl bir sanatsal değeri olduğunu sorgulamak da ikinci planda kalıyor. Hani sadece siyaha boyanan o tabloya 20 milyon dolar verilmesine 20-30 senedir bir şey demiyorduk? Sanatın dikkat çekme özelliği, giderek geleneksel anlamdaki sanatsal değerlerin önüne geçiyor gibi görünüyor son yıllarda. Dikkat çeken neyse, işte o sanatsal değere sahiptir, gibi bir görüş öne çıkıyor artık. Metaverse, en basit tanımıyla gündelik hayatta yaptığımız şeyleri dijital ortamda yapar hale geldiğimiz bir sanal gerçeklik ortamı demek. Meta ve universe kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan bir kavram. Yani meta evren. Gözümüze takacağımız özel bir cihazla, internet üzerinden dijital bir ortama ulaşıyorsunuz; sanal bir caddedesiniz, başka bir yerde başkaları tarafından kontrol edilen avatarlarla etkileşimde bulunuyorsunuz. Orada dijital bankasından postanesine sanal bir yaşam var. Yaşadığımız evrenin bir üst boyutu olarak değerlendirilebilir. Film ve dizilerden örnek vermek gerekirse Matrix'te Neo'nun sandalyeye oturup bağlandığı/geldiği yer metaverse olarak düşünülebilir. Bruce Willis'in oynadığı Surrogates filmi de bir başka örnek. Oradaki fiziksel dünya, gerçek insanlardan soyutlanmış, robotlar da avatar haline getirilmişti. Ready Player One'da ise Oasis diye bir metaverse vardı. Black Mirror'daki San Junipero bölümünde, şakaklara takılan alet sayesinde gidilen Amerikan kasabası da yine metaverse örneği. Anlayacağınız, metaverse geniş kapsamı olan jenerik bir isim. Metaverse'teki bir sergide sevdiğin bir ressamın resmini satın almak istiyorsun, bu noktada NFT devreye giriyor: Meteverse'teki şu sanat galerisindeki dijital duvarda gördüğün bilmem kaç numaralı tablonun orijinali artık senindir. Çünkü o sertifikayı sen aldın. Bu açıdan ben sanat-toplum-insan üçgeninde bir değişiklik ön görmüyorum. Çünkü aynı anlayış var, sadece araç değişiyor. Şu anki fiziki hayatta da gidip o tabloyu satın alıp duvarına asıyorsun. NFT'de de bu tabloyu alacaksın ve belki de evinin bir köşesine gömülü dijital ekranda bunu ve birçoğunu sergileyeceksin. Sanatı ve sanat ürünlerinin sergilenip satılması ve bu ilişkilerin kurulması konusunda anlayış değişliklerinden ziyade araç değişikliği söz konusu olacak gibi görünüyor. Dediğim gibi bunlar sanatsal ilişkilere yeni bir boyut getirmiyor. Belki işin sunum kısmını daha da kolaylaştırabilir. Büyük bir şirketin sahibi olduğu sanat eserlerini düşünelim. Bunu sergilemesi çok sınırlı; elinde 500 tane varsa belki 50 tanesini sergileyebiliyor. Metaverse'te bunların hepsini ve daha fazlasını rahatça çok geniş kitlelere ulaştırabilir. Bence sanatta ve edebiyatta dramatik değişiklik, yaratım sürecindeki anonimleşmeyle, kitlelerin birlikte yaratmasıyla mümkün olacak. Bugün tam tersine bu üretim süreci çok asosyal bir süreci beraberinde getiriyor ve sanatçı, eserinin bittiğini düşündüğü an bitiyor. Teknolojik ve ekonomik karşılıklarından ziyade toplumsal kabule bağlı bu. Çünkü bugün para dediğimiz şeyi olgusal olarak değerli kılan toplumsal kabul. Kripto paralar, para kavramının üçüncü evresi aslında. İlk evre değerli madendi. Onun değeri kendisindeydi. Ben sana takas için 10 gram altın veya gümüş verdiğimde sen onun karşılığını nereden alacağını düşünmezdin. Ancak lojistik sorunları vardı. Ardından banknot sistemi geldiğinde temsili bir para çıktı ortaya. Devletler, bastığı paranın değeri karşılığında rezervde altın tutmaya başladı. Tabii bu durum ekonomik buhranların ardından 1970'lerde değişti. Birçok ülkede paranın bir karşılığı yok, sadece toplumsal kabul var. Basılan para kadar rezervde altın tutulmamaya başlasa da devlet bastığı paraya değer verdi. Elimizdeki o banknot aslında birkaç kuruşluk bir kağıt aslında ama devlet ona 200 lira değer veriyor mesela. Devlet bunun arkasında durduğu için toplumda kabul görüyor. Toplum o parayı tanımasa o paranın bir değeri olmaz. İşte üçüncü evredeki kripto para için de diyorlar ki Alfanümerik karakter setinden ibaret. Bilgisayarı kapattığında yok olup gidecek bir şey, buna nasıl değer veriyorsun deniyor. O zaman sorarım, e sen cebindeki kağıda nasıl değer veriyorsun? Çünkü toplumsal kabulü var. Bu açıdan kripto para bugün banknota göre bir adım geride. Toplumsal kabul gördüğü zaman bu değişir. Şu an bir çekince var. Bu çekincenin nedeni de soruda bahsettiğin bakkalın senden alacağı coin'le kendi ödemelerini yapamıyor oluşu. O bakkal bunu yapabildiği zaman iş değişecek. Şu an Türkiye'deki mal ve hizmet alışverişlerinde kripto para kullanmak yasak. Ancak ve ancak sen yatırımcı olarak cüzdanında tutabilirsin. Yarın bir gün bunun aşılacağını düşünüyorum. Çok basit örnek verelim: Ben bugün o bakkala gitsem, desem ki sana 1 kg bulgur karşılığında 1 Bitcoin vereceğim. Bunu kabul etmeyecektir. Tabii ki. Ama 1 Bitcoin'in bugünkü değerini öğrenirse bakışı değişir. Teorik olarak evet. Bu açıdan Don Kişotvari bir hareket diyebiliriz. Kripto paranın çıkış noktasında kapitalizme karşı bir hareket olması var. Ancak şu an kapitalist unsurlar tarafından öyle bir manipülasyon yapılıyor ki işin kaymağını onlar yiyor, olan yine küçük yatırımcıya oluyor. Fakat blokzincir uygulamaları hayatımızla ne kadar iç içe olmaya başlarsa aynısı kripto paralar ve onların değerleri için de geçerli olacak.


Koreli yazar ve çizer SIU'nun on kitaplık Tanrı'nın Kulesi serisinin ilk kitabı Türkiyeli okurlarla buluştu. Yaşamını adadığı Rachel'ı bulmak, ona tekrar kavuşmak için fazlasıyla tehlikeli tipler ve eşiklerle dolu olan bir kulenin en tepesine tırmanmak zorunda olan Bam'in hikayesini anlatıldığı kitap, açılışından itibaren her sayfasında barındırdığı gizem ve aksiyon sayesinde heyecanın temposunu yükseklerde tutmayı başarıyor. Webtoon yazarı Lee Jong-hui, yani takma adıyla SIU, Güney Kore ordusuna alınmadan önce üniversitede görsel sanatlar eğitimi almış. Ordudan kıdemli bir üstünün tavsiyesi üzerine karikatürler çizmeye başlayan SIU, bir süre internet için çizimler yapmış. Daha sonra da kendisini üne kavuşturacak, milyonlarca okuru da peşinden sürükleyecek Tower of God serisini çizmek için kolları sıvamış ve serinin altyapısını oluşturmuş. Zaman içerisinde de seriyi tamamlayarak çizgi dünyasına yepyeni bir fenomen hediye etmiş. Tower of Godın ilk kitabı olan Tanrı'nın Kulesi 1, Athica Books etiketi, Burcu Ayar çevirisiyle kısa süre önce de Türkiyeli okurlarla buluştu. Yaşamını adadığı Rachel'ı bulmak, ona tekrar kavuşmak için fazlasıyla tehlikeli tipler ve eşiklerle dolu olan bir kulenin en tepesine tırmanmak zorunda olan Bam'in hikayesini anlatıldığı kitap, açılışından itibaren her sayfasında barındırdığı gizem ve aksiyon sayesinde heyecanın temposunu yükseklerde tutmayı başarıyor. Tanrı'nın Kulesi gözleri görmeyen Rachel'ın, içinde bulunduğu karanlık dünyadan kurtulmasının yolunun çıkılması olanaksız kuleden geçtiğini ve Rachel'ın da oraya tırmanmak için sevgilisi Bam'den ayrılışıyla açılıyor. Kulenin tepesine ulaştığı vakit, gündüzleri mavi gökyüzünü, geceleri ise ışıldayan yıldızları görebileceğine inanan Rachel, Bam'in tüm ısrarlarına rağmen, sevdiceğini geride bırakıp kulenin yolunu tutuyor. Bam de onu bulmakta kararlı olduğu için Rachel'ın peşinden kuleye gidiyor. Bam'i kulenin girişinde suratı olmayan tavşan Headon karşılıyor. Ortada falso bir durum olduğu açık çünkü kuleye herkes elini kolunu sallayarak giremiyor. Bam ise Headon'a Rachel'ın buraya gelip gelmediğini soruyor. Headon tüm cevapların zirvede olduğunu, aradığını bulması için oraya çıkması gerektiğini anlatıyor. Ancak bu da yine herkesin kafasına göre yapabileceği bir iş değil. Kulenin her katına çıkmak için kuralsızların, yani çat kapı kuleye dalanların bazı testlerden geçmesi gerekiyor. Bunlar insanın canını yerinden alacak türden testler fakat Bam, sevdasından vazgeçmediği için şartları kabul ediyor. Bu sırada aşağıda olan biteni kulenin tepesinden izleyen kıdemliler, Bam'in fiziksel yapısını ve duygusal halini görünce onun bir kat dahi çıkmayı beceremeden öleceğini düşünüyorlar. Ancak olaylar onların görmek istediği şekilde gelişmiyor. Bam önce Headon'un katında içi bilinmez tehlikelerle dolu bir balonu patlatıyor. Sonra kulenin en psikopat kişisi olan Evankhell'in katında ya da cehenneminde imkansız gibi görünen bir teste tabi tutuluyor. Burası kulenin en sakat yeri. Evankhell'in bir psikopat olmasının yanı sıra, çaylaklara sunduğu test de bir o kadar sadistçe. Evankhell'in katından geçmek için orada bulunan 400 çaylağın sayısının 200'e inmesi gerekiyor. Evankhell'in kuralı bu. Nasıl yapılır, nasıl edilir orası Evankhell'i ilgilendirmiyor. Üstüne üstlük bir de öldürmeleri gereken devasa bir canavar da yine bu katın handikaplarından biri ve çaylaklar zamana karşı da savaşıyorlar. Bam, tüm inadı ve inancıyla burayı da arkasında bırakıyor. Tanrı'nın Kulesi, başta da belirttiğim gibi Bam'in ömrünü verdiği sevgilisinin peşinden ölümüne gitmesini konu ediyor. Ancak SIU'nun bunu anlatırken kullandığı biçim, içerisinde inanç, mücadele, yılmamak, insanın kendine dokunan bir şeyler için savaşmak gibi meselelere de değiniyor. Hal böyle olunca, kitap da bir aşk için ölmeli aşk o zaman aşk durumundan kurtulmuş oluyor. Diğer dokuz kitap için beklemede kalmakta fayda olduğunu söyleyip yazıya noktayı koyalım.


Hoca ve öğrenci ilişkisi üzerinden, kuşaklar arası etkileşim ve değişimi görünür kılan, ustaların ve onların izinde yürüyerek ustalaşan öğrencilerin eserleriyle birlikte sunulan bir sergi: Tanzimat'tan Cumhuriyet'e: Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri. SSM Resim Koleksiyonu'nda yer alan Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekai Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran'ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri Hanım'ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eserini bir araya getiriyor. Geçenlerde Sabancı Müzesi'nde Tanzimat'tan Cumhuriyet'e: Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri adını taşıyan güzel bir dönemin sergisini gezdim. Sergi, genel olarak hocalar ve hocaların bilgi birikimlerini öğrencilerine aktarışı üzerinden giderek kuşaklar arası etkileşim ve değişimi anlatıyordu. Serginin hemen girişindeki siyah beyaz filmlerde ise bugünü bir de 1915'lerin, 1920'lerin gözüyle görme şansına erişiyordunuz. Ustaların ve onların izinde yürüyerek ustalaşan öğrencilerin eserlerindeki benzerlikleri görerek günümüze kadar gelirken de bu resimleri yapan ressamların nasıl bir dönemde yaşamış olduğunu, yaptıkları resimleri hangi ilhamlarla, hangi zorluklar içinde, neleri bugünlere taşıyıp nelerin mesajını vermek istediklerini daha iyi görüyordunuz. E tabii hal böyle olunca da 1900'lerin ilk yıllarındaki İstanbul'u daha bir derinden hissediyordunuz. İki dirhem bir çekirdek fesli gezen adamların kamerayı ilk görüşleri, onların kameraya 100 yıl önceden gülümseyen aydınlık yüzleri sizi de oracıkta kendi kendinize gülümsetiveriyordu mesela. Sonra filmin devamında karşınıza ihtişamlı görünüşü ile Ayasofya çıkıyordu. Haliç'in şimdiki ile aynı olan köprü demirlerini görünce ise filmin bir yerinde, birden fark ediyorsunuz, hala aynı şehirde yaşamakta olduğunuzu. Galata'da tahta sandalyeli alelade bir kahvehanede bacak bacak üstüne atmış, köstekli saatli, yelekli, Türk kahvesi içen beyefendileri görünce ise onların sizi göremeyeceğine aldırış etmeden gülümsemeye devam ediyorsunuz olduğunuz yerde. Filmin başında görüntüye giren o genç kızların çarşaflarının yanından çıkan kısa bukleli saçlarını, bir geçiş dönemi örtüsü olarak tanımlanan yüzlerini tamamen gizleyen tüllerini ve aynı genç kızların bu çarşaflar içinde kameraya gülerek poz verişlerini yeniden izledikten sonra da yüzünüzde bir tebessüm bırakmış olarak bitiyordu birden film. Sonra da olan biteni görmüş, yeniden hatırlamış olarak bir dönemden miras kalan anların sergisini gezme vaktiniz geliyordu. Bu sergi bana göre nasıl bir sergiydi biliyor musunuz? Bir kaç ay evvel hem dünya hem de Türkiye genelinde yaşanan yangın ve sel felaketlerinin, salgınların yaratmış olduğu umutsuzluk, güçsüzlük ve yorgunluk hislerini resmen bir çırpıda silip geçen bir sergiydi. Çünkü aslında çok önemli dönemlerin kaydını tutuyor bugün Sabancı'da sergilenen bu eserler... Çünkü sergi, SSM Resim Koleksiyonu'nda yer alan Hoca Ali Rıza, Halife Abdülmecid Efendi, Hüseyin Zekai Paşa, İvan Konstantinoviç Ayvazovski, Şevket Dağ, Hikmet Onat, Hüseyin Avni Lifij, İbrahim Çallı, Nazmi Ziya Güran'ın yanı sıra öncü kadın sanatçılardan Mihri Hanım'ın aralarında olduğu sanatçıların 115 eserini bir araya getiren bir sergi. Belki de o nedenle bu sergi, bir öğretinin bir nesilden bir nesile aktarılışının yanı sıra, sanatın yeni yeni kendini göstermeye başladığı günlerde, Tanzimat döneminde ressam olmak, zaman içinde üstesinden gelinen zorluklar ve inancın mücadelesi üzerine daha derin ve daha gerçek mesajlar veriyor bize. Sabancı Müzesi'nin sergi metninde örneğin, Tanzimat döneminde, başta Fransa olmak üzere yurt dışına sanat eğitimine gönderilen ve Paris'te dönemin önemli isimleri Jean-Leon Geroome ve Gustave Boulanger gibi ressamların atölyelerine devam eden, Osman Hamdi Bey ve Halil Bey'in dahil olduğu kuşaktan sanatçıların eserlerinin dışında bu sanatçıların manzara ve natürmortları ile figür ve figürlü anlatımın uzantısı olarak ilgi duydukları portre türüne ait eserlerin yer aldığı yazıyordu. Bu eserlerden ise özellikle kadınları konu alan portreler, o günlerde Osmanlı toplumunda kadınların Tanzimat Dönemi'nden itibaren görünür olma süreçlerini yansıtan önemli eserler arasında sayılıyormuş. Diğer yandan Sabancı Müzesi'nin tek katına yayılmış olan sergide, Türkiye'den ressamların ilk defa yurt dışında, özellikle Paris'teki akademik resim eğitimlerinde çıplak olgusuyla tanışmalarının ardından resmettikleri eserler de ayrı bir odacık içerisinde titizlikle sergileniyor. Ayrıca Sanayi-i Nefise Mektebi'nde yabancı hocaların yerine atanan İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Hikmet Onat gibi isimlerin atölyelerinde yetişen ve Türkiye'de modern sanatın temellerinde yer alan, Cumhuriyet'in ilk sanatçı grubu Müstakiller de sergide sanat tarihindeki önemlerini yansıtacak bir kapsamla sunuluyor. İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Avni Lifij, Feyhaman Duran, Namık İsmail, Hikmet Onat gibi sanatçıların mensup olduğu 1914 kuşağının en gözde konusu olan İstanbul'un sokakları, evleri, tarihi yapıları, sahilleri ve Boğaz manzarasının resmedildiği tablolarda ise yıllar içerisinde büyük bir dönüşüm geçiren Türkiye'yi bambaşka gözlerle en ince detayına kadar görebiliyorsunuz. Serginin ardından ise İstanbul'u İstanbul yapan mekanların ilk günlerini, o günlerin en moda kıyafetlerini, Haliç'i, Galata'yı, Ayasofya'yı, o günün gündelik yaşantısını anlatan ihtişamlı resimleri, o resimleri yapan ressamların hayat hikayelerini, hocaların hocalarını, öğrencilerin hocalarından kendilerine kattıklarını bambaşka açılardan yeniden görmüş olarak da şunu düşünüyorsunuz; kısıtlı kaynakların olduğu ve yeterli desteğin olmadığı bir dönemde yetişmek zorunda kalan Türk sanatçılar, yıllar içinde bugünlere gelirken aslında hiç de kolay şeylerle mücadele etmediler. Büyük fedakarlıklar yapmak zorunda kaldılar. Bir sonraki nesil kendilerinden daha da ileri gidebilsin diye, tekniklerinin ve öğretilerinin bir nesilden diğerine geçebilmesi için var güçleri ile çabaladılar. O nedenle işte bu öğretiden bugün daha da çok ilham almak gerek. O günlerde yapılabilmiş olanların, aslında elde hiçbir şey olmadan yapılabilmiş olduğunu görerek şimdi her şeyimiz varken istenildiği takdirde nelerin yapılabileceğini yeniden idrak etmek gerek. Kısacası geçmişi iyi anlamış olmak ve de gücümüzü bu iyi anladığımız geçmişten almak gerek. Her hafta Salı'dan Pazar'a 10:00 18:00 arasında ziyaret edebileceğiniz Tanzimat'tan Cumhuriyet'e: Ressam Hocaların Ressam Öğrencileri isimli sergi, bende yaşadığımız ülkenin önemli bir dönemine ilişkin böyle duygular hissettirdi ve beni böyle bir sanat yolculuğuna çıkardı. Bakalım gezip gördüğünüzde bu eserler size neyi anımsatacak, sizden hangi duyguları çıkaracak ve de size kimlerin torunu olduğunuzu yeniden hatırlatacak..


Nemeçek, Boka ve Pal Sokağı'nın diğer çocukları... Bugün dünyanın her yerinde onların isimleri biliniyor. Bu bir cesaret hikayesi, bu bir kahramanlık hikayesi. 1907 yılında Budapeşte'nin yoksul Jozsefvaros semtinde başlayan hikayeleri tüm dünyanın dilinde, tüm çocukların kalbinde! 20. yüzyılın en sevilen çocuk romanlarından Pal Sokağı Çocukları, bu yüzyılda da severek okunmaya devam ediyor. İlk baskısı 1906 yılında yapılan, Macar romancı Ferenc Molnar'ın yazdığı Pal Sokağı Çocukları, yine Zeyyat Selimoğlu çevirisiyle bir kez daha Can Çocuk aracılığıyla okurla buluşuyor. Daha önce pek çok defa Türkçeye çevrilen (İlk olarak 1944 yılında Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde, Necmi Seren tarafından çevrildi.) ve pek çok yayınevi tarafından yayımlanan roman, 20. yüzyılın başında hızla gelişen Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de yaşayan biri yoksul diğeri zengin ailelerin çocuklarından oluşan iki topluluğun bir arsa için çatışmasını konu alıyor. Pal Sokağı Çocuklarının edebiyattaki yankısı sinemada da karşılık bulmuş, hem ülkesi Macaristan'da hem de İtalya ve ABD'de filme uyarlanan hikaye, daha çok çocuğa ulaşmayı başarmıştır. Kitabın baş karakteri küçük Nemeçek'in gözü yaşlı hikayesi olarak da kabul edilen roman, yediden yetmişe herkesin aklında, kalbinde yer etmiştir. Aslında her şeyin nedeni bir arsadır. 1889 yılında Budapeşte'de geçen romanda erkek çocuklarından oluşan iki rakip çetenin boş bir arsa üzerinde hak iddia etmesiyle olaylar patlak verir. Bu iki çeteden biri olan, dostluğun, ama aynı zamanda disiplinin, ciddiliğin ve soğukkanlılığının hüküm sürdüğü Pal Sokağı Çocukları, bu küçük toprak parçasını bir oyun alanından öte bir yurt olarak sever, benimser. Onlar için derin bir anlamı vardır çünkü bu arsanın. Burada diledikleri gibi özgürdürler! Hikayenin başkahramanı, grubun en küçük ve çelimsiz çocuğu Nemeçek ve arkadaşlarının oyun alanı olarak kullandıkları bir arsa için başka mahallenin çocuklarına, Kızıl Gömlekliler'e karşı yılmaz bir mücadele verirler. Pal Sokaklılar'ın lideri Boka, Çonakoş, Nemeçek ve diğerlerinin müthiş savaşı, yazar Molnar tarafından öyle iyi betimlemelerle anlatılır ki olaylar adeta bir tiyatro sahnesi izler gibi okurun gözlerinde canlanır. Pal Sokağı Çocukları, iyi kurgulanmış hikayesi, betimlemeleri ve dramatik olay örgüsüyle yalnızca çocuklara değil, yetişkin okura da hitap etmesi bakımından da dünya edebiyatının önemli eserlerinden biri olarak kabul görür. Satır aralarında rastlayabileceğiniz göndermeler ve analojiler, dönemin toplumsal ve siyasal olayları hakkında da ipuçları vererek okuru bilgilendirir. Dünya çocuk edebiyatının ölümsüz klasiklerinden ve duygusal romanlarından Pal Sokağı Çocukları, edebiyata Oliver Twist ve Tom Sawyer gibi çok önemli bir kahraman kazandırmıştır: Ernö Nemecsek. / Nemeçek. Fakir bir terzinin çelimsiz, zayıf fakat cesur yürekli oğlu Nemeçek, bir fedaidir. Arsayı korumak için verdiği mücadelede Nemeçek'in güçsüz bedeni yenik düşer. Zatürreden hayatını kaybeder. Nemeçek'in ölümüyle çocukların oyun sahası savaşı da son bulur. Kazanan Pal Sokağı Çocukları'dır. Yıllar sonra, geçtiğimiz şubat ayında Can Çocuk etiketi ve Zeyyat Selimoğlu çevirisiyle yeniden çocuklarla buluşan Pal Sokağı Çocukları'nın resimleri de 1909 doğumlu Polonyalı illüstratör Leonia Janecka'ya ait. Çizgiler, kitabın ruhuyla zarif bir uyum içinde, biraz karanlık, oldukça gizemli ve tamamiyle kendine özgü.


Yaşar Yılmaz'ın kaleminden tarihi miraslarımıza dair kaynak bir kitap Anadolu'nun Gözyaşları raflarda yerini aldı. Anadolu'nun Gözyaşları, büyük çoğunluğu 1830-1922 yılları arasında Anadolu'nun çeşitli bölgelerinden farklı yöntemlerle yurtdışına götürülmüş, şimdilerde ABD ve Avrupa'daki müzelerde sergilenen tarihi eserlerin bugüne kadar hazırlanmış en kapsamlı envanterini sunuyor. Yaşar Yılmaz, kendisine yönelttiği Yurtdışında kaç tarihi eserimiz var; yurtdışına götürülmüş eserlerimize ilişkin bir çalışma var mı? sorularına yanıt ararken başladığı araştırma sonucunda, söz konusu tarihi mirasların izini sürmeye başladı. Yılmaz, çoğunluğu Batı'da bulunan, Anadolu'dan gitmiş eserlere sahip müzeleri tek tek gezerek bir envanter niteliği taşıyan kitabını derledi. Yılmaz, amatör bir araştırmacı tutkusuyla çıktığı bu yolda, yoğun emek ve özveri göstererek 10'dan fazla ülkede 50'yi aşkın müzede araştırma yaptı. Üç yıl süren bu seyahatleri boyunca Anadolu topraklarından götürülmüş ve günümüzde birçok Batı müzesine büyük zenginlik katan tarihi eserleri yerinde inceleyerek envanter numaralarıyla belgeledi. İki bölümden oluşan kitap, Kültür Varlıklarının Değerini Kavrama Süreciyle başlıyor. Diğer başlık olan Tarihi Eserlerimizin Bulunduğu Ülkeler ve Müzeler'de ise, okuyucuların bu müzelerde sergilenen eserlere kolayca ulaşabilmesini sağlamak amacıyla alfabetik bir sıralama veriliyor. Söz konusu eserlerin Batılılarca keşfi, taşınma öyküleri ve ülkemizdeki tarihi eser algısı, Osmanlı'nın son döneminde Anadolu'da keşif ve kazı çalışmaları yürütmüş yabancı gezgin ve araştırmacıların notlarından, günlüklerinden, tarihi belgelerden yararlanılarak anlatılıyor. Almanya, Avusturya, Danimarka, Fransa, Hollanda, İngiltere, Vatikan, Yunanistan ve ABD kültürel varlıkların sergilendiği ülkeler olarak belirtiliyor. Günümüzde Batı müzelerinde Hitit, Likya, Urartu, Doğu Roma, Selçuklu, Osmanlı gibi pek çok Anadolu medeniyetinin ürettiği, sayıları on binlerle ifade edilebilecek tarihi eser sergileniyor. Kitapta, basit mutfak gereçlerinden değerli takılara, mermer ve bronz yontulardan dev boyutlu anıt mezarlara, mozaiklerden halılara, savaş aletlerinden cami mihraplarına uzanan çeşitlilikteki bu eserlerden özgün örneklere yer veriliyor. Anadolu'nun Gözyaşları, www. muzedenal. com adresinden temin edilebiliyor.