Türk tiyatrosunun usta ismi Genco Erkal'ın kariyerini ve sanat hayatını anlatan Genco isimli belgesel Nilüfer'de sanatseverlerle buluştu. Gösterimin ardından belgeselin yönetmeni Selçuk Metin ile birlikte izleyicilerin karşısına çıkan usta sanatçı, Bizim işimiz topluma ışık tutmak, aydınlanma devrimine katkıda bulunmak dedi. Nilüfer Belediyesi, tiyatronun ulu çınarı Genco Erkal'ın 60. sanat yılında hazırlanan Tiyatroya Adanmış Bir Yaşam: Genco isimli belgeseli Bursalı sanatseverlerle buluşturdu. Genco Erkal'ın senaryosunu yazdığı, Selçuk Metin'in yönetmenliğini, Enka Sanat'ın da yapım sponsorluğunu üstlendiği otobiyografik belgesel Genco, Nazım Hikmet Kültürevi'nde izlenime sunuldu. Görüntü yönetmenliğini Uğur İçbak'ın üstlendiği belgesel, izleyiciyi Genco Erkal rehberliğinde geçmişte bir yolculuğa çıkarıyor. Belgesel, bugüne kadar 55 oyun yönetmiş, 80 oyunda oynamış, 9 oyun çevirmiş, 23 uyarlama yapmış ve 1 oyun yazmış sanatçının, bütünüyle tiyatroya adanmış yaşam öyküsünü ilginç detaylarla anlatıyor. Sanatçının çocukluk, gençlik ve meslek hayatının çok büyük bir bölümünün geçtiği, aynı zamanda dönemin sosyo-kültürel hayatının şekillendiği İstiklal Caddesi'nde başlayan belgesel, kronolojik bir sırayı takip etmekten ziyade, olaylar, zamanlar ve mekanlar arası çağrışımlarla devam ediyor. İzleyici de belgeselde bir dönemin tiyatro tarihine tanıklık ediyor. Genco Erkal'ın ve Dostlar Tiyatrosu'nun arşivinden belgeler, fotoğraflar ve videolar ile izleyicilere görsel açıdan da zengin, benzersiz bir serüven sunan 90 dakikalık belgeselin sonunda salonda bulunanlar Genco Erkal'ı ve yönetmen Selçuk Metin'i ayakta alkışladı. Gösterimin ardından Genco Erkal ve Selçuk Metin izleyicilerle keyifli bir sohbet gerçekleştirdi. 60. sanat yılında böyle bir belgeseli izleyici ile buluşturma hayalini gerçekleştirdiğini anlatan Genco Erkal, Bu yılı taçlandıracak bir belgesel olmalı dedim ve Selçuk Metin'in yönetmeliğinde oldu dedi. Belgeselde kronolojik bir sıralamaya gitmekten kaçındığını anlatan Genco Erkal, Biz normal belgeselin yapısı dışında olsun istedik. Senaryo, kronolojik bir sırayla değil, çağrışımlarla devam etti. Bu aynı zamanda bir kişinin değil, dönemin, Beyoğlu'nun, tiyatronun, hikayesi, tarihi olsun dedik. Arada askeri darbeler geliyor, bir sürü değişiklik oluyor, bütün bunları kapsasın istedik diye konuştu. Genco Erkal, Bursa'da sahnelediği Asiye Nasıl Kurtulur oyunu sırasında yaşadıkları bir anıyı da izleyicilerle paylaştı. Oyunda kullanılan bir bıçak nedeniyle polisin iki oyun arasında gelip bıçağa el koyduğunu kendisinin de ifadesinin alındığını anlatan Erkal, bu tatsız olaya rağmen yıllarca gelip oyun sergilediği Bursa'nın, özellikle de Nilüfer'in gönlünde her zaman ayrı bir yeri olduğunu belirtti. Son dönemde gençlerin tiyatroya olan ilgisinin kendisini mutlu ettiğini de anlatan Erkal, Gençlerin tiyatroya gitmesi her zaman en büyük dertti. Gençler tiyatroya gitmiyorsa, siz öldünüz demektir. Seyircilerimizin yarısının halen gençlerden oluşması bizi çok mutlu ediyor dedi. Günümüzde tiyatroların durumunun ümit kırıcı olduğunu da ifade eden Genco Erkal, yine de umutların yitirilmemesi gerektiğini belirterek Bizim işimiz topluma ışık tutmak. Doğru, aydınlık yolları göstermek, aydınlanma devrimine katkıda bulunmak dedi. Yönetmen Selçuk Metin de Genco Erkal ile eşsiz bir deneyim yaşadığını belirterek Genco Erkal ile çalışmak benim için çok etkileyiciydi. Belgeselin en büyük özelliklerinden biri senaryoyu da Genco Erkal'ın yazması dedi. Çekimleri pandemi koşullarında yaptıklarını anlatan Selçuk Metin, Pandemi nedeniyle yapılan tam kapanma kararı bizim işimizi kolaylaştırdı. Herkes evine kapanırken izin alarak günün her saati normalde yoğun olan İstiklal Caddesi'ni bomboş bulduk ve çok kolay çekimler yaptık dedi. Söyleşinin sonunda Genco Erkal, Nazım Hikmet'in Yaşamaya Dair şirini okudu. İzleyicilerin usta sanatçıyı ayakta alkışladığı gecede Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Zafer Yıldız da sahneye çıkarak, Genco Erkal ve yönetmen Selçuk Metin'e bütün Nilüferliler adına teşekkür etti.


ENKA Sanat'ın yapım sponsorluğunu üstlendiği Genco adlı belgeselin çekimleri başladı. Sahnede 60 yılını tamamlayan, Türk tiyatrosunun usta ismi Genco Erkal'ın kariyerini ve sanat hayatını ele alan belgeselin, Temmuz ayında ENKA Sanat'ta gerçekleştirilecek bir prömiyer gösterimle izleyiciyle buluşması hedefleniyor. ENKA Sanat'ın daimi sanatçılarından, Türk tiyatrosunun ulu çınarı Genco Erkal'ın sanat hayatı belgesel oluyor. Senaryosunu Genco Erkal'ın yazdığı ve bu nedenle benzerine az rastlanır otobiyografik bir nitelik de taşıyan belgeselin yapımcılığını ve yönetmenliğini Selçuk Metin, görüntü yönetmenliğini Uğur İçbak üstleniyor. ENKA Sanat'ın, Türk tiyatrosuna katkılarını bir adım öteye taşımak amacıyla bir süredir üzerinde çalıştığı belgesel, kurumun sanatçı ve kurucusu olduğu Dostlar Tiyatrosu ile yaklaşık 25 yıllık köklü birlikteliğine dayanıyor. Yalnızca bir sanatçının kariyerini değil, Türk tiyatrosunun da önemli ve büyük bir dönemini anı ve anekdotlarla aydınlatacak belgeselin, çekim ve kurgu sürecinin tamamlanmasının ardından, ilk gösteriminin Temmuz ayında ENKA Açıkhava Tiyatrosu'nda yapılması planlanıyor. ENKA Sanat ile ilgili güncel bilgiler için, enkasanat. org, facebook @enkakultur, twitter- instagram @enkasanat adresleri takip edilebilir.


Bülent Düzgünoğlu tarafından yönetilen ve 30 Ekim'de prömiyer yapan Generallerin Beş Çayı oyunu, Cihangir Atölye Sahnesi'nde tekrar izleyici ile buluşuyor. 1920 1959 yılları arasında yaşamış ve 39 yıllık kısacık ömrüne çok fazla eser sığdırmış olan Boris Vian, 1951 yılında yazdığı Generallerin Beş Çayı oyunu ile orduyu, bürokrasiyi, ekonomiyi kahkahalarla yerden yere vuruyor. Cihangir Atölye Sahnesi, Oyun Atölyesi 2. sınıf öğrencilerinin rol aldığı oyun 11 Aralık Cumartesi günü Cihangir Atölye Sahnesi'nde tiyatroseverleri bekliyor. İkinci Dünya Savaşı'nın hemen ardından, Fransa'da aşırı üretimden kaynaklanan bir kriz yaşanmaktadır. Meclis yana yakıla bu krizin çözümü için yollar arar. Çözümse bildik bir çözümdür: Savaş. Fransız, Amerikalı, Rus, Çinli generaller, bürokratlar, piskoposlar, huysuz bir anne, savaşın adının bile yerlerinden sıçramalarına yeten generaller; bizleri savaş denen bu sinsi ve trajikomik oyunda seyre davet ediyor. Ayça Öztürk, Cahit Karaoğlu, Emine Selen Demirci, Hasan Dağtekin, Mehmet Arduç, Mine Yağız, Nazlı Ceylan ve Onur Çolak'ın oynadığı Generallerin Beş Çayı, 11 Aralık Cumartesi akşamı 20:30'da CİHANGİR ATÖLYE SAHNESİ'nde.


Edebiyat, felsefe ve sosyoloji alanlarında yazılarıyla tanınan Anıl Yıldız, Alacakaranlık Edebiyatı serisinin yeni kitabı Yeni Bir Edebiyat Keşfine Doğru ile yeniden okurla buluşuyor. Kitap, Artshop Yayınları'ndan çıktı. En sevdiği yazar Orhan Kemal ve Nahid Sırrı Örik ile birlikte Yaşar Kemal olan biri olarak; ikinci kez İnce Memed serisini okurken Yaşar Kemal ile Binbir Çiçekli Bahçede sempozyumuna katılmak çok heyecanlıydı. Yaşar Kemal'in efsaneleri, cümleleri, imgeleri, dünyaları ile dolu dolu iki gün (2-3 Aralık 2022, İzmir Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi) geçirdik. Anıl Yıldız'ın kitabını işte bugünlerde okudum. Her katılımcı için bir fidan bağışının yapıldığı sempozyumun odak noktası Yaşar Kemal'in anlatı dünyasındaki insan ve doğa ilişkisi; alt başlığı ise Yaşar Kemal'in Anlatı Dünyasında Doğa, Çevre ve Ekolojik Gerçeklik idi. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Yaşar Kemal Vakfı tarafından organize edilen sempozyumda muhtelif akademisyen, gazeteci, sanatçı, edebiyatçı ile usta yazarın dostları yer aldı. Toplam 7 oturumdan oluşan sempozyuma Yaşar Kemal'in fotoğraflarından müteşekkil bir sergi de eşlik etti. Yaşar Kemal, öğrenim hayatını ortaokul son sınıfta keserken; ırgat katipliği, ırgat başılık, öğretmen vekilliği, kütüphane memurluğu, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük yapar. Yazarın Bir Ada Hikayesi ve İnce Memed roman dörtlemeleri, Bu Diyar Baştanbaşa gezi yazıları dörtlemesi, birbirinden güzel efsaneleri... Yaşar Kemal külliyatına baktığınızda edebi metinlerin altında mübadele, özgürlük, barış, devlet-köylü ilişkisi, bürokrasi, hiyerarşi, köylülerin kendi aralarındaki mülkiyet temelli ilişkileri görürsünüz. Toplumsal statüler, sosyal merdivenler nasıl oluşur, insanların davranışlarını, birbirlerini algılamalarını nasıl etkiler, insan zihni nasıl sebepli sebepsiz korkular üretebilir, Yaşar Kemal okurun gözüne sokmadan sorar bize. Karıncanın Su İçtiği'nde o adadayız, deniz hep çok sakin, karıncalar yanınızda su içiyor denizden. Ya da Çukurova'nın sıcağı, engin çeltik tarlalarının sinekleri, ışıkları odanızda, Yaşar Kemal okuduğunuz mekanda bizzat. Sayfalarca tasvir nasıl bu kadar akıcı, okunası olabilir sorusunun yanıtı. Sempozyumda en çok etkilendiğim bildiri Yaşar Kemal Romanlarında Bitkiler Bize Ne Anlatır? İnce Memed Serisinden Çıkarımlar ile İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi öğretim üyesi ve Yüksek Orman Mühendisi Doç. Dr. Cihan Erdönmez'in çalışması oldu. Örneğin İnce Memed 1'de en çok yer alan bitki çakırdikeniymiş. Erdönmez'in analitik yaklaşımı edebiyata farklı disiplinlerden yaklaşmanın önemini bizlere hatırlatıyor. Anıl Yıldız'ın en büyük başarılarından biri de bu noktadan güç kazanıyor: Edebiyata farklı disiplinlerden yaklaşmanın şaşırtıcı, zihin açıcı artıları var. Felsefi, kısmen de sosyolojik bir artalandan edebiyata doğru yol almak hiçbir kısırdöngüye imkan vermiyor. Anıl Yıldız'ın kitabındaki cümleleri bir anda okuyup geçivermek mümkün değil, yavaş yavaş düşünerek, sindirerek ilerlemek gerekiyor. Üstelik belki de bir ön hazırlığı da mecbur kılıyor. Cioran'ın, Nietzsche'nin Dostoyevski'nin metinlerine, düşünüş biçimlerine aşinaysanız satırlar kendi üstlerine yeni katlar ekliyorlar. Zihninizde ilave patikalar oluşuveriyor. Kitap boyunca 7 defa Spinoza ile karşılaşıyoruz. Yıldız'ın fikirlerini eklemlediği, temellendirdiği yerler bazen gündelik hayatın somut bir detayından bazen çok entelektüel bir noktadan başlıyor. ALACAKARANLIK EDEBİYATI Yeni Bir Edebiyat Keşfine Doğru'da defalarca rastlaştığımız Foucault'nun (üzerinde saatlerce düşünebileceğimiz atıflardan birine özellikle dikkatinizi çekmek isterim: beden, bizzat beden adeta bir dil düğümüdür (sayfa 38)) Büyük Yabancı isimli kitabında belirtilen yöntemin kitabın da derdi olduğunu söylüyor yazar: Acemi bir dil olarak delilikten edebiyata gitmek yerine, zaten deliliğin sınırlarında olan şu edebiyat dilinden söz etmek (sayfa 11). Devamını da birlikte okuyalım isterim: Bu minvalde Alacakaranlık Edebiyatı damgalanmış, sesi kısılmış kişilerin suskunluğunu aktarabileceği bir alan dil bulmalarında bir işaret fişeği olabilirse bu konudaki görevini yerine getirmiş olacaktır (sayfa 11). Yazarın iddialı niyetleri, güçlü fikirlere; güçlü fikirleri temelli yorumlara ilerliyor. Bu fikir zincirinde her okurun zihninde yeni kapılar açılacağı kesin. Hayata, edebi metinlere bakarken yeni yol arkadaşlıkları oluşacağı kesin. Anıl Yıldız zor sorular, ağır fikirler arasında ilerlerken kendi özgün patikasını açmayı hiç ihmal etmiyor. Verdiği örnekler kitabı enikonu bir demir leblebi kılıyor. Ancak bu tür kitaplar sayesinde insan kendi haddini aşabilir, kendi haddini ve bağlarını soru işaretleriyle donatabilir. Benzer çerçevelerde dolanmamak, yeni patikalarda düşünsel nefesler almak ancak Anıl Yıldız'ın kitabı gibi ilerletici kitaplarla mümkün.


Yazar Stephen Michael King'in gerçek bir köpeğin hikayesinden yola çıkarak yazdığı Üç, Sarp Dakni'nin hayalgücüyle MEAV Yayıncılık'tan çıkan kitaplar arasında yerini aldı. Bugüne kadar 80'den fazla kitaba imza atan ödüllü yazar ve illüstratör Stephen Michael King, gerçek bir köpekten ilham alarak yazdığı ve Poland Sendromu teşhisi konulan erkek kardeşine ithaf ettiği Üç'te, üç bacaklı bir köpeğin sıcacık öyküsünü anlatarak kalplere dokunuyor. Çünkü kendini olduğu gibi sevebilmek muhteşem bir şeydir! Walt Disney için çalıştı, televizyon programlarına özel kuklalar tasarladı, kendi hikayelerinden tiyatro oyunları uyarladı ve yaklaşık 20 yılda 80'den fazla kitaba imza attı. Kitapları dünya çapında çok satan ödüllü yazar; eşi, iki çocuğu ve evlat edindikleri üç köpeğiyle birlikte Avustralya'da yaşıyor. Her gün stüdyosunda yazıyor, çiziyor, tasarlıyor... Bir gün kitaplarının çevrildiği tüm ülkeleri ziyaret etmek istiyor. King, Poland Sendromu teşhisi konulan erkek kardeşine ithaf ettiği İşte Üç kitabını, gerçek bir köpeğin hikayesinden ilham alarak yazdı. 1975 Ankara doğumlu. Hacettepe Üniversitesi Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi bölümünden mezun oldu. Editör, müzik yazarı, DJ. Barınaktan evlat edindiği ve hayatına aniden giren Pöti'yle köpeklerin dünyasına adım attı. 10 yılı aşkın süredir Tanış Onunla projesiyle terk edilmiş köpeklerin tedavileri ve yuva bulmaları üzerine çalışıyor. Üç köpeği ile birlikte Ayvalık'ta yaşıyor.


Wolverine Weapon X kitabı ile tüm dünyaca tanınan İngiliz ressam ve karikatürist Barry Windsor-Smith uzun bir aradan sonra Monsters ile tekrar çizgi roman hayranlarının karşısına çıktı. Karakarga Yayınları etiketi, Emre Yavuz çevirisiyle yayınlanan Monsters, birçok otorite tarafından sanatçının başyapıtı olarak görülüyor. Barry Windsor-Smith'in uzun süredir beklenen yeni çizgi romanı Monsters nihayet yayımlandı. Amerikan ordusunun Nazilerden arakladığı gizli bir genetik programa katılan Bobby'nin travmalarla dolu geçmişinden insanüstü bir canavara dönüştükten sonra geçmişiyle yüzleşmesini bizzat Bobby'nin zihninin içine girerek anlatan kitap okuru, insanın karanlık köşelerinde karanlık bir yolcuğa çıkarıyor. Barry Windsor-Smith'in çizgi roman kariyerine tepeden başladığını söylesek yanılmayız sanıyorum. 1969 yılında tıfıl bir çizgi roman aşığı olarak X-Men ve Daredevil gibi Marvel karakterlerini çizerek başladığı kariyerinde ani bir sıyrılmayla bu sefer Conan'ı çizmeye başladı. Kendine has tekniğiyle çizgi roman dünyasına yeni bir tarz kazandıran Windsor-Smith çizgilerle örülü bu dünyada hem ustalarının hem de okurlarının takdirini topladı ve sayısız ödülün de sahibi oldu. Berni Wrightson, Mike Kaluta ve Jeff Jones gibi yeni kuşak sanatçılarla birlikte bağımsız bir yol seçen Windsor-Smith, 90'lara gelindiğinde tamamen kendine ait, The Freebootersi Young Gods ve The Paradox-Man isimli üç farklı çizgi roman yayımladı. 1999 ve 2000 yılında ise Fantagraphics tarafından Opus Vol 1 ve Opus Vol 2 adıyla iki tane otobiyografik kitabı yayımlandı. Barry Windsor-Smith uzun bir aradan sonra Monsters ile tekrar çizgi roman hayranlarının karşısına çıktı. Karakarga Yayınları etiketi, Emre Yavuz çevirisiyle yayınlanan Monsters, birçok otorite tarafından sanatçının başyapıtı olarak görülüyor. 1964 yılının Amerika'sında açılan kitap Bobby Bailey adında, kelimenin tam anlamıyla hayattan azade genç bir adamın tutunacağı bir dal niyetiyle ABD ordusuna gönüllü olarak yazılmasıyla birlikte başlayan ve sonrasında hiç beklenmedik olaylara yol açan bir süreci anlatıyor. Babası eski bir savaş gazisi olan Bobby, Amerikan ordusunun, İkinci Dünya Savaşı'nda Nazilerden devraldığı Prometheus Deneyi programı için orduya kabul ediliyor. Bobby bu program için biçilmiş kaftan zira kurtulmak için her şeyi yapmaya hazır olduğu berbat bir geçmişi var. Ailesi, sigorta kaydı, özgeçmişi gibi normal hayatta olması gereken hiçbir şeye sahip değil. Katılacağı program ise, tam aksine Bobby gibi adamların joker niyetine kullanılacağı bir içeriğe sahip: Canavar gibi güçlü bedenler ve zehir gibi zekalar yaratmak. Önce inceden de olsa el üstünde tutulan Bobby, zamanla ordunun bir neferi haline gelip programa katılana dek gerçek bir asker gibi yaşamaya başlıyor. Prometheus Deneyi başladığında uzun süre gözlem altında tutulan adamımıza insanüstü kimyasal yüklemeler yapılıyor. Her seferinde çıkan sonuç yetersiz bulunduğu için bu işlem devam ediyor ve nihayetinde işler çığırından çıkarak Bobby istenmeyen bir canavara dönüşüyor. Onu bu programa dahil eden Teğmen McFarland, durumdan pişman olsa da yapacak pek bir şeyi kalmıyor çünkü kontrol çoktan rütbeli canavarların eline geçmiş bulunuyor. Bir şekilde onların elinden kurtulan Canavar Bobby, modifiyeli haliyle her şeyin başladığı yer olan çocukluğundaki eve dönüyor ve başından geçenleri bir bir gözünün önüne getiriyor. Burada farklı bir hikayeye dönüşen Monstersda, İkinci Dünya Savaşı'ndan bedenen taş gibi zihnen ise kayışı koparmış halde eve dönen Bobby'nin babası Tom'un alkole yüklenip evde terör estirmesini bizzat Bobby'nin zihninden görerek onda derin yaralar bırakan zamana tanık oluyoruz. Yine bu aşamada Windsor-Smith'in savaşa dayandırdığı yıkımlar teker teker ortaya çıkarak Monstersı, insanın en tuhaf ve karanlık köşelerinde gezdiriyor. Arada sırada çıktığı gerçek üstü boyutla da kafaları allak bullak eden Monsters 365 sayfalık her yönden yoğunluğu yüksek bir serüven ortaya koyuyor.


Nursel Duruel'in ilk kitabı Geyikler, Annem ve Almanya, özgün ve yalın anlatımıyla, yarattığı yaşayan öykü kişileriyle içimizde derin izler bırakan öykülerden oluşuyor. Bu yıl 40. yılını kutlayan kitap, özel baskısıyla okurla buluşuyor. Nursel Duruel'in öykülerinin merkezini insan sevgisi oluşturur. Kişinin içinde bulunduğu koşullarla nasıl şekillendiğini ele alır. Öykülerinde toplumsal sosyolojik gerçekleri yansıtır. Bu kitaptaki öykülerine göç olgusunu yansıtıyor. Geride kalanların ve gidenlerin öyküleri yer alıyor bu kitapta. Eser 1987 yılında TRT yönetmenlerinden Tuncer Baytok tarafından televizyon filmi olarak uyarlamıştır.


Antalya Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde gerçekleşen 59. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Antalya Kapalı Spor Salonu'nda düzenlenen Ödül Töreni ile sona erdi. Altın Portakal'ın En İyi Filmi; Özcan Alper'in yönettiği Karanlık Gece oldu! Emin Alper imzalı Kurak Günler geceden En iyi Yönetmen Ödülü dahil 9 ödülle ayrıldı. Nefise Karatay ve Yekta Kopan'ın sunduğu Halk TV ekranlarından canlı yayınlanan, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı ve Festival Başkanı Muhittin Böcek'in ev sahipliğini yaptığı geceye Yeşim Ustaoğlu, Ahmet Mümtaz Taylan, Azra Deniz Okyay, Harun Tekin, Nurgül Yeşilçay, Uğur İçbak, Anamaria Marinca, Nikolaj Nikitin, Valdimar Johannsson, Ezgi Mola, Melikşah Altuntaş, Nazlı Elif Durlu, Ceylan Özgün Özçelik, Hilmi Etikan, Elif Ergezen, Görkem Yeltan, Feyzi Tuna, İsmail Güneş, Murat Erşahin, Olkan Özyurt, Uğur Vardan'ın yanı sıra Mustafa Alabora, Aybüke Pusat, Melisa Sözen, Gülsen Tuncer, Nilüfer Aydan, Ayşenil Şamlıoğlu, İpek Bilgin, Ayşe Erbulak, Abdurrahman Keskiner, Engin Ayça, Tarık Papuçcuoğlu, Nurcan Eren, Şerif Gören, Tayfun Pirselimoğlu, Serdar Orçin, Melike Demirağ, Serap Aksoy, Salih Güney, Biket İlhan, Tolga Karaçelik, Serpil Tamur, Ayçin İnci, Elif İnci gibi sinema ve televizyon dünyasından çok sayıda isim katıldı. Bu yıl Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda 10 film yarıştı. Jüri başkanlığını yönetmen-yapımcı-senarist Yeşim Ustaoğlu'nun üstlendiği, oyuncu-yönetmen Ahmet Mümtaz Taylan, yönetmen-senarist Azra Deniz Okyay, müzisyen Harun Tekin, oyuncu Nurgül Yeşilçay ve görüntü yönetmeni Uğur İçbak'tan oluşan, ani gelişen iş programı nedeniyle şair Haydar Ergülen'in ayrılmak zorunda kaldığı jüri, yönetmenliği Özcan Alper'e, yapımcılığı Soner Alper, Necati Akpınar, Ersin Çelik ve Bülent Makar'a ait Karanlık Gece filmini En İyi Film seçti. Karanlık Gece, En İyi Film Ödülü'nün yanı sıra Murat Uyurkulak ve Özcan Alper'e En İyi Senaryo Ödülü'nü kazandırdı. Dr. Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü'ne Belmin Söylemez'in yönettiği, Haşmet Topaloğlu'nun yapımcısı olduğu Ayna Ayna filmi layık görüldü. Ayna Ayna filmindeki performansıyla da Laçin Ceylan, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'nü kazandı. Behlül Dal En İyi İlk Film Ödülü Kar ve Ayı filmine verildi! Behlül Dal En İyi İlk Film Ödülü'nü Selcen Ergun'un yönettiği, Nefes Polat'ın yapımcısı olduğu Kar ve Ayı aldı. Merve Dizdar, filmdeki performansıyla En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'nü aldı. Kurak Günler filmi geceden 9 ödülle ayrıldı! En İyi Yönetmen Ödülü'ne Kurak Günler filmiyle Emin Alper layık görüldü. En İyi Erkek Oyuncu Ödülü ise Kurak Günler filminin başrol oyuncularından Selahattin Paşalı ve LCV filmindeki performansıyla Cem Yiğit Üzümoğlu arasında paylaştırıldı. Kurak Günler filmiyle Christos Karamanis En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü'nü kazanırken, filmin müziklerine imza atan Stefan Will En İyi Müzik Ödülü'ne layık görüldü. Erol Babaoğlu Kurak Günler filmiyle En İyi Yardımcı Erkek OyuncuÖdülü'ne layık görüldü. Cahide Sonku Ödülü'nün bu seneki kazananı, Kurak Günler filminin yardımcı yapımcılarından Çiğdem Mater oldu. Özcan Vardar ve Eytan İpeker, Kurak Günler filminin kurgusuyla En İyi Kurgu Ödülü'ne layık görülürken, Cahide Sonku'nun anısını yaşatmak ve Türkiye sinema sektöründeki kadın temsili ile görünürlüğüne dikkat çekmek amacıyla verilen 50 bin TL para destekli Cahide Sonku Ödülü'nün bu seneki kazananı, Kurak Günler filminin yardımcı yapımcılarından Çiğdem Mater oldu. Çekmediği bir film sebebiyle 18 yıl ile ceza alan Gezi Davası tutuklusu Mater'in, Bakırköy Kadın Cezaevi'nden gönderdiği mektubu Zümrüt Burul okudu. Burul Çiğdem bu ödülü Kurak Günler filmine emek veren kadınların birlikte almasını rica etti dedi. Emin Alper, Kurak Günler filmiyle, Feyzi Tuna, Görkem Yeltan ve İsmail Güneş'ten oluşan jüri tarafından, bu yıl usta yönetmen Erden Kıral anısına verilen FİLM-YÖN En İyi Yönetmen Ödülü'ne de layık görüldü. Sinema yazarları Murat Erşahin, Olkan Özyurt ve Uğur Vardan'dan oluşan jürinin, bu yıl sinema yazarı Murat Özer anısına verdikleri SİYAD En İyi Film Ödülü ise Emin Alper'in yönettiği Kurak Günler filmine verildi. Meral Efe Yurtseven ve Yunus Emre Yurtseven, Kaan Müjdeci imzalı Iguana Tokyo filmiyle En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü'ne layık görüldüler. En İyi Belgesel Kim Mihri 10 filmin yarıştığı Ulusal Belgesel Film Yarışması'nın Ceylan Özgün Özçelik, Elif Ergezen ve Hilmi Etikan'dan oluşan jürisi, En İyi Belgesel Film Ödülü'nü Berna Gençalp'in yönettiği Kim Mihri filmine verdi. Jüri Özel Ödülü ise Ekin İlbağ ve İdil Akkuş'un birlikte yönettikleri Düet filmine verildi. Ben Tek Siz Hepiniz En İyi Kısa Film Ulusal Kısa Metraj Film Yarışması'nda ise toplam 12 kısa film yarıştı. Ezgi Mola, Melikşah Altuntaş ve Nazlı Elif Durlu tarafından yapılan değerlendirme sonucu, Barış Kefeli ve Nükhet Taner'in yönettiği Ben Tek Siz Hepiniz En İyi Kısa Film seçildi. Jüri Özel Ödülü'nü Özgürcan Uzunyaşa'nın Cehennem Boş Tüm Şeytanlar Burada adlı filmi kazandı. Uluslararası Yarışma'nın en iyisi Ziyaretçi 10 filmin yarıştığı Uluslararası Uzun Metraj Film Yarışması'nın, oyuncu Anamaria Marinca, oyuncu Jean-Marc Barr, film küratörü ve eleştirmeni Nikolaj Nikitin, Arte France direktörü Olivier Pere ve yönetmen, senarist Valdimar Johannsson'dan oluşan jürisi, Martin Boulocq'un Ziyaretçi / The Visitor adlı filmini En İyi Film seçti. Jüri bu yıl ayrıca Michal Vinik imzalı Valeria Evleniyor / Valeria is Getting Married filmine Jüri Özel Ödülü verdi. En İyi Yönetmen: Damian Kocur Jüri, En İyi Yönetmen Ödülü'ne Ekmek ve Tuz / Bread and Salt filminin yönetmeni Damian Kocur'u layık gördü. En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'ne Canavarlar / The Beasts filmindeki performansıyla Marina Fois, En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'ne ise Mahkeme / Dustland filmiyle Pejman Jamshidi layık görüldü.


Radikal Şıkların Sayımı kitabıyla otoriter rejimlerin, dili kullanarak entelektüellere nefes aldırmadığı distopik bir İtalya'nın fotoğrafını çeken İtalyan gazeteci ve yazar Giacomo Papi ile söyleşi yaptık. İtalyan yazar Giacomo Papi ile Radikal Şıkların Sayımı kitabı vesilesiyle konuştuk. Kitabında bizi, halka düşman olarak gördükleri entelektüelleri kontrol altına almak için dili hedef alan baskıcı bir rejimin hüküm sürdüğü karanlık bir İtalya'ya götürmüştü. Her ne zaman karmaşık bir şey yazsanız veya önemli yazar veya filozoflardan alıntı yapsanız sizi düzelten, susturan ve hatta öldüren bir devlet otoritesi düşünün. Dilin Büyük Birader'i olarak nitelendirebileceğimiz bu birim, kitapta İtalyan Dilinin Sadeleştirilmesi'nden Sorumlu Daire Başkanlığı ismiyle karşımıza çıkıyordu. Ancak bu birim, bugün sadece İtalya değil, Türkiye dahil birçok ülkede izlerine rastlayabileceğimiz, hatta kendi içimizdeki otosansür mekanizmasında karşılığını bulabileceğimiz bir kontrol aracı. Bugün hava güneşli. Ama üç yıl önce bugünlerde, Noel zamanı İstanbul'daydım, hayatımda gördüğüm en son kar yağışlarından biri yaşanıyordu, bunu hatırlamak bana güzel bir nostalji yaşatıyor. Zıtlıklarla dolu harika bir kenti ziyaret ettiğimi söyleyebilirim. İstanbul'da Asya ve Avrupa, gelenek ve modernlik, güzel ve eşsiz bir enerjiyle harmanlanıyor. İstanbul'dayken, şehrin canlılığı ve yaratıcılığı karşısında hayrete düşmüştüm. Radikal şık ifadesi, başta radikal solcu gibi davranan zengin insanlar için bir suçlama olarak kullanılıyordu. Bu tip insanlar, yoksulların durumuyla ilgileniyormuş gibi yaparken içten içe konforlu bir yaşam isterler. Ancak bu ifade, İtalya'da son yıllarda kitaplara, kültüre ve dile biraz olsun sevgi gösteren herkes için kullanılmaya başladı. Ve kitaplar tarihte otoriter rejim ya da otoriter bireyler için hep halk düşmanı olmuştur, çünkü kitaplar ve düşünceler, duygulardan daha az kontrol edilebilir ve tahmin edilebilirdir. Bu arada geçtiğimiz günlerde Netflix'te Bir Başkadır'ı izledim. Çok beğendim. Doğu-Batı ve modernlik-muhafazakarlık karşıtlıkları romanımdaki zıtlıklarla benzeşiyor. Mesela dizideki psikiyatrist Peri karakteri tam anlamıyla bir Radikal şıktır diyebiliriz. Umarım beklemiyordur. Ancak muhafazakar partilerin, yazar ve düşünürleri halkı kandırmakla suçladıkları doğrudur. Cehaletin kültürden daha güvenilir olduğunu söylüyor gibiler. Ben onların gerçek fikirlerinin, halkın güzelliği, şiiri, edebiyatı takdir edemeyeceği ve cahil kalmaları gerektiği yönünde olduğuna ve bu düşünce tarzının da halka yapılabilecek en kötü hakaret olduğuna inanıyorum. İtalya'nın içinde bulunduğu siyasi ortam. Gerçi Macaristan, Brezilya, Polonya ve hatta Türkiye gibi pek çok ülkedeki siyasi durum da bundan hariç tutulamaz. Her roman belirli bir durumdan doğar ve evrenselliğe ulaşmayı hedefler. Romanların içeriği, insanların içindeki şeylerin benzer olduğunu gösteriyor. Bu, farklı zaman ve farklı ülkeler için de geçerli. Bu arada kitabımın Grasset tarafından basıldığında Radikal Şıkların Ülkesi Fransa'da nasıl okunacağını da merak ediyorum. Doğru! Ama kitapta da gördüğünüz gibi içimizdeki otosansür mekanizması, dışımızdaki devlet otoritesinden daha zayıf. Buna karşın her zaman ayağa kalkabilir ve neyin doğru neyin yanlış olduğu konusunda vicdan sahibi olabiliriz. Bu benim ve aynı zamanda kitabın da umududur. Evet öyle. Fakat aynı zamanda entelektüellerin de hoşlarına giden bir şeyi paylaşmak için değil de üstünlüklerini ifade etmek için bilgilerini ve dillerini kullandıklarını düşünüyorum. Bu gerçekleştiğinde kültür, bir güç aracı olarak kullanılmış oluyor ve entelektüeller başka bir inanç biçiminin rahipleri gibi davranmış oluyor. Aydınların anlaşılır konuşmak için çabalamaları gerektiğine ve aynı zamanda halkın da karmaşıklığı anlamak için çaba göstermeleri gerektiğine inanıyorum, bu da tam olarak spor gibi bir eğitim gerektirir. Çünkü güç daha karlı. Bence çoğumuz mantığı ve yaratıcılığı seviyoruz. Ancak kültür ve bilginin, günümüzde güç kazanmak ve onu sürdürmek için çok önemli olduğunu düşünüyorum. İçinde bulunduğumuz zamanlarda politikacılar için kültürü ve bilgiyi gizlemek, dolayısıyla insanlara daha yakın görünmek daha iyidir. Bu, özellikle en yoksullar ve cahiller için büyük bir aldatmacadır. Zor soru! Fruttero & Lucentini'nin açıklaması, sosyal ağ ve dijital devrimle bugün daha da doğrudur. İsteyen herkes kendini kelimeler, fotoğraflar veya fikirlerle ifade edebiliyor bugün. Bu devrim bir bakıma iyi bir şeydir, tarihte hiçbir zaman insanlar bugün olduğundan daha fazla yazıp okumamıştır. Öte yandan aptallık ve cehaletin yayıldığı da açık. Bence entelektüellerin görevi, düşünmeye, yazmaya ve resim yapmaya devam ederek ama sadece toplumları tarafından tanınmak ve takdir edilmek amacıyla değil, herkes için değerli bir şeyler söylemek amacıyla baskıyı aşmaya çalışmaktır. Üstünlüğünüzü ortaya koymak için kelimeleri asla bir güç aracı olarak kullanmayın. Her zaman karmaşıklığı birkaç basit kelimeyle ifade etmeye çalışın: bu sizin için yararlı olacaktır. Kelimeler gerçeği gösterir ama aynı zamanda gerçeği gizler de. Sizin gibi düşünen arkadaşlarınız tarafından sevilmek için yazmayın, diğerlerine ulaşmak için yazmaya çalışın. Benim için sadelikten kasıt bu. Gazeteci ve televizyon yazarı olarak yazmaya başladım. Neden sonra bir roman yazmak için felsefi dil dışında farklı üslupları öğrenmem ve özümsemem gerektiğini hissettim. Tastamam bir yazar listesi yapmak kesinlikle imkansız ama Leo Tolstoy, Gadda, Manzoni, Fenoglio, Virginia Woolf, Scott Fitzgerald, Emily Bronte, George Orwell ve Stephen King ilk aklıma gelenler. Felsefi geçmişimdeki belki de en önemli düşünürler ise Walter Benjamin ve Michel Foucault. Carlo Emilio Gadda. İtalyancası o kadar zengin ki onu tercüme etmek oldukça imkansız. Belleville'den bir ay önce istifa ettim. Ancak yazmanın öğrenilebileceğini biliyorum. Özellikle de size bir metnin neden iyi olup olmadığını öğretebilecek biriyle birlikte okuyarak. Buna karşın yaratıcılığın öğretilemeyeceği veya öğrenilemeyeceğini düşünüyorum. Yazmak bir yol aramak gibidir, kendinize giden bir yol. Kendiniz bulmalısınız. Öğretmen yardımcı olabilir veya önerebilir, ancak yazar olarak kim olduğunuzu öğrenmek yalnızlık meselesidir. Birçok yönden etkiledi. Ben bu süreçte salgının, toplumumuz hakkında neler gösterdiğini anlamaya çalıştım. İtalya'da yeni yayımlanan Happydemia adlı romanım da bunun üzerine. Amazon, salgında çok fazla güç ve para kazandı. Buna karşın kütüphaneler zor durumda. Buna rağmen insanlar bu dönemde çok okuyor, çünkü kitaplar zor zamanlarla baş etmek için en iyi savunma aracı.


Vizyona girmeden bile üzerinde en fazla konuşulan, yılın en merak edilen filmlerinden DİLBERAY seyirciyle buluştuğu ilk hafta sonu sinemaseverleri salonlara çekmeyi başardı. Şarkıcı Dilber Ay'ın hayatını anlatan Ketche'nin yönettiği film, elde ettiği 4 milyon liraya yakın hasılatla gişenin lideri oldu. Gerçek hayat hikayelerinin sinemaya uyarlanıp beyazperdeden izleyiciyle buluşmasının son halkası olan DİLBERAY filmi, vizyona girdiği ilk hafta sonu izleyiciden tam not aldı. En fazla izlenen ikinci film olurken elde ettiği 3.715.579 TL hasılatla gişenin lideri oldu. Aytaç Medya, Fikri Harika Prodüksiyon ve Metronom Film Yapım ortak yapımcılığıyla çekilen filmin başrolünde Büşra Pekin yer alıyor. Geçtiğimiz ay kaybettiğimiz usta sanatçı Ayberk Pekcan'la birlikte Nursel Köse, Zeliha Kendirci, Deniz Hamzaoğlu ve Selen Uçer gibi yıldız isimleri de kadrosunda barındıran film, CJ Entertainment aracılığıyla 407 salonda vizyona girdi. Çadırda başladığı hayatına birçok üzüntü ve acı sığdıran Dilber Ay, 13 yaşında para karşılığı kendinden yaşça büyük bir adama satıldı, çocukları oldu. Şarkı söylediği için dayak yedi, işkence çekti ama o, yaşadığı bütün acılara inat, Allah vergisi sesinden aldığı güçle adım attığı sahnelerde zirveyi de gördü, hapishaneyi de... Hiç yılmadı. Hep şarkı söyleyerek çıktı düştüğü dipsiz kuyulardan. İşte bu çok özel hayatı, satırbaşlarıyla anlatan DİLBERAY filminin senaryosu Nalan Merter Savaş ve Kamuran Süner tarafından kaleme alındı. Ketche'nin yönettiği filmde, Görüntü Yönetmeni olarak Jean Paul Seresine, Kurgu Yönetmeni olarak Mustafa Presheva ve Müzik Direktörü olarak İskender Paydaş'ın imzası bulunuyor.


Bundan dokuz yıl önce Küçükçiftlik Park'ta verdiği konserde heyecandan küçük dilimizi yutmuştuk! Onu soluksuzca izlemiş, müziğin evrenselliğini kutsayarak çok özel o gecenin hafızamızdan hiç eksilmemesini dilemiştik. Ve şimdi yine yeni yeniden... Rock müziğin en önemli gitar virtüözlerinden Steve Vai, Epifoni organizasyonu ile 2 ayrı şehirde konser vermek üzere yıllar sonra bir kez daha Türkiye'ye geliyor. Grammy tarihine damgasını vuran ABD'li besteci, gitarist ve prodüktör Steve Vai, geçtiğimiz yıl yayınladığı son albümü İnviolate'in Avrupa turnesi kapsamında 18 Nisan Ankara Congresium'da, 19 Nisan'da ise İstanbul Volkswagen Arena'da sahnede olacak. Bugüne dek 15 milyondan fazla albüm satan usta virtüöz, son albümü Inviolate dışında kariyerinin en önemli şarkılarını çalacak. Hızla tükenen konserlerin biletleri satışa çıktı! 30 yıllık eşsiz başarılarla dolu kariyeri boyunca enstrümantal rocktan hard rock'a, heavy metalden progressive rock'a pek çok farklı tarzda kayıtlar gerçekleştiren bir virtüöz olan Steve Vai, 1980 yılından bu yana tekniği ve ürettikleriyle kendisinden sonra gelen jenerasyonlara ilham kaynağı oldu. Birçok farklı dergi ve web sitesi tarafından hazırlanan en iyi gitarist listelerinde defalarca yer bulan Steve Vai, Alcatrazz, David Lee Roth ve Whitesnake, Ozzy Osbourne, Mary J. Blige, M83, Travis Barker, Devin Townsend, Zakk Wylde ve Terry Bozzio'nun da aralarında bulunduğu birbirinden ünlü isimlerle de çalıştı.


Pandemi sürecinden en çok etkilenenlerin başında hiç kuşkusuz müzisyenler ve tiyatro emekçileri geliyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çoktandır görmezden gelindiği düşünülen bu iki meslek grubunun temsilcileriyle bir araya gelerek sanatçılara nasıl destek olunabileceği konusunda çözüm önerilerini konuştu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile bir araya geldiğimiz toplantıda Özel Tiyatrolar Destek yönetmeliği için yapmış olduğumuz öneriler tartışıldı. Pandemi paketleri konuşuldu. Pandemi döneminde bir video arşiv projesi ve rutin özel tiyatrolar destek projesi tiyatrolarla buluşturulmuştu. Her birinin farklı koşulları var. Koşulları sağlayabilen tiyatrolar ancak bunlardan yararlanabildi. Şimdi önümüzde bakanın ilan ettiği üç destek paketi daha var. Sesli okuma adı verilen destek paketi, daha önce oynanmamış yerli yazarların oyunlarından oluşan bir çeşit arşiv projesi. Dijital Oyun paketi; geçtiğimiz aylarda Telif Hakları Genel Müdürlüğü ile yapmış olduğumuz video arşiv projesinin benzeri. Fakat bu defa Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ile yapılacak. Oyunların yayınlanması konusunda Bakan Yardımcısı Özgül Özkan Yavuzun'un hem sanatçının telifini ve eserini koruyan hem de seyirciyle buluşmamızı sağlayan önerileri oldu. Turnelerse üçüncü proje; ne yazık ki yakın zamanda pek mümkün görünmüyor. Virüs bizi ne zaman terk ederse o zaman yollara düşebiliriz. Bu dönemi az hasarla atlatmaya çalışıyoruz ama ne yazık ki mümkün olmuyor. Özel sahnelerin durumu çok kötü. Onları kaybetmek üzereyiz. 'Bu yüzden Dijital Oyun projesine katılacak olan tiyatroların çekimlerini özel sahnelerde yapması önemli. Bakanımız çekim için Devlet Tiyatrosu sahnelerini açmış olsa da bize düşen hep beraber dayanışmak. Bütçeler önümüzdeki günlerde açıklanacak. Böylelikle sahnelerimizi de destekleyebileceğiz. Bakanlıkla iletişim sorunu yaşadığımız günler geride kaldı. Pandemi döneminde dokuzuncu aya girmişken geç de olsa edindiğimiz kazanımlar önümüzdeki günler için umut verici. Ekonomik ve psikolojik direnişimizin sonuna geldiğimiz bu günlerde aklım, yüreğim hep sahnelerimizde. Eminim kapanmalara bir yenisi eklenmeden hep birlikte çözüm bulacağız.


Gizem Duman Şeşen, pandemi sürecinde zor günler yaşayan ve hiç destek alamayan bağımsız tiyatroların durumunu Ajandakolik'e yazdı. Pandemi ile birlikte ülkedeki tüm özel tiyatrolara çağrı yaptık. Her birini tek tek aradık. #TiyatromuzYaşasın dedik. Hazırladığım 7 maddelik metni yüzlerce tiyatro, binlerce tiyatro emekçisi imzaladı. Cumhurbaşkanlığı ve ilgili tüm bakanlıklara imzalarımız gönderildi. Görüşmeler yaptık, dilekçeler yazdık. Onlarca röportaj verip uzun uzun anlattık. Pandemiden devlet desteği olmadan çıkmamızın mümkün olmayacağını herkes biliyor. Pandemi öncesi de çok parlak bir dönemde değildik. Sıklıkla oyunlarımız iptal ediliyordu. Herkesin bildiği gibi maçların, vahşi kadın programlarının, yüksek izlenme oranı olan yarışmaların, komedi filmlerinin, şovların yayınlanmaya devam ettiği, eğlence mekanlarının ağzına kadar dolu olduğu günlerde bizim oyunlarımız iptal edilir. Belediyeler hemen her yere yazar: Etkinlikler iptal. Biz etkinlik yapmıyoruz. Tiyatronun ne olduğunu bilmeyen, oyun izlemeyen, kitap okumayan, konsere gitmeyen yöneticilerle yaşıyoruz. Tiyatromuz Yaşasın İmza Kampanyası ile çıkılan yola Tiyatromuz Yaşasın İnisiyatifi olarak devam ediyoruz şimdi. İmza metnimizdeki 7 maddemizin her biri oldukça önemli. Vergi muafiyeti, sigortaların düzenlenmesi, kamu kaynaklarından yararlanma, yerel yönetimlerin doğrudan desteği, Kültür Bakanlığı'nın destek biçimini değiştirmesi ve 30 yıllık mesele olan Tiyatro Yasası. Ah bu Tiyatro Yasası! Yıllardır yapılamayan, herkesin konuştuğu ama kimsenin bilmediği Tiyatro Yasası. Mesleki tanımlarımızın yapılması, haklarımızın belirlenmesi gerekiyor. Bugün yasamız olmuş olsaydı süreci hep birlikte daha kolay ya da en azından borçsuz atlatabilirdik. Bunun için tüm tiyatro örgütleri çalışıyor. Yakın zaman da bir araya gelerek çalışmalarımızı paylaşacağız. Bunun mutlaka bir sonucu olacaktır. Yıllardır kişisel sebeplerle alınamayan önlemleri şimdi tüm özel tiyatrolar hep birlikte alacak. Artık söküğünü dikebilen terzileriz çünkü. 1 Temmmuz'da buyurun açın sahneleri dedikleri zaman sorumluluğu tamamen sahnelere ve tiyatrolara bıraktılar. Yarı kapasiteye ek, mesafeli oturma düzeni, maskeler, dezenfektasyon derken artık kira almak için bekleyen mal sahipleri, biriken faturalar ve de hep var olan vergi borçları ile elbette sahne açmak mümkün olamadı. Sevgili Bakan Yardımcımız Özgül Özkan Yavuz, sıklıkla pek rahatlatıcı söyleşiler verdi. İki katına çıkan özel tiyatrolar proje desteği, dijital projeler için verildiği söylenen milyonlar... Ancak henüz hiçbir tiyatroya bahsi geçen destekler verilmedi. Çünkü koşulları var. Koşulları sağlamamız bekleniyor. Hem borçsuz olmamız hem de karşılığında proje yapmamız isteniyor. Bu yok zamanda projeler yapıldı, videolar çekildi ama her gün bir mevzuata takılıyoruz. Gelecek sezon için vermeyi planladıkları özel tiyatrolar desteğine başvurabilmek için çoğu tiyatro borç harç vergilerini ödemeye çalıştı ya da taksitlendirdi. Alacakları da garanti değil. Komisyon kimlere verecek belli değil. Başvuramayan da bildiğim epey tiyatro var. Zaten başvuru koşullarının en acısı tiyatro olmandan ziyade borçsuz bir şirket olman. Haliyle biraz önce de bahsettiğim gibi borçsuz, TİYATRO OLMAYAN AMA TİYATRO PROJESİ YAPANLAR BAŞVURU YAPABİLDİ. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile defalarca görüşüldü, yerel yönetimlerin kapıları aşındırıldı ama elde edilmiş bir kazanım ne yazık ki yok. Bazı belediyeler açık hava festivalleri yaptı, onlarda da tüm tiyatroların yer alması mümkün değil. İstanbul Büyük Şehir Belediyesi ile yapmış olduğumuz toplantı oldukça umut vericiydi, bu hafta tekrar görüşülecek. Seçim zamanı bahsi geçen kültür sanat destekçiliğini hep birlikte göreceğiz. Hep bir ağız Her şey çok güzel olacak demiştik, değil mi? Bugünü yöneticiler güzelleştiremeyecekse... Eğer yarına kalırsak... Gerisini BİZ güzelleştiririz, güzelleştireceğiz.


Yazar ve illüstratör Gökçe İrten'in kaleminden: Kendin Gibi, İrten'in sıcacık renkleriyle bizi kendimiz gibi olmanın mutlu dünyasına götürüyor. Unutma, herkesin bir şeyleri yapma şekli başka. Hiçbir şeyi başaramadığını düşündüğün zamanlar oluyor mu? Herkesin senden daha iyi olduğunu düşündüğün zamanlar?.. Peki herkes her şeyi çok iyi mi yapıyor dersin? Hepimizin kendine özgü yetenekleri olduğunu, kusur sandığımız şeylerin bazen avantaja dönüşebileceğini, en iyi olmak zorunda olmadığımızı, hayvanlar aleminden örneklerle tatlı tatlı okumak sana çok iyi gelecek. Sanatçı, illüstratör & yazar ve çiçeği burnunda anne Gökçe İrten, lisansını Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, yüksek lisansını Sabancı Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı bölümünde tamamladı. Tezini 'Çocuk Resimli Kitaplarının Tasarım Prensipleri' üzerine yazdı. Central Saint Martins, Londra'da çocuk kitabı illüstrasyonu üzerine eğitim aldı. 2019 yılında Aydın Doğan Çocuk Kitabı İllüstrasyonu başarı ödülü kazandı. Yazıp resimlediği kitaplar İngilizce, İspanyolca, Almanca, Çince, Korece gibi çeşitli dillere çevrildi. 2017 ve 2022'de iki kişisel sergi açtı. Yurtiçi ve yurtdışında karma sergilere katıldı. Apple, Unilever, SAP, Pera Müzesi ve Sabancı Üniversitesi gibi kurum ve markalarla iş birlikleri yaptı. 2020 yılında, Anadolu desenlerinden ilhamla, günlük yaşama sanat parçaları ekleme prensibiyle yola çıktığı el yapımı porselen markası Goho'yu kurdu. Multidisipliner sanatçı, çalışmalarına İstanbul'da devam ediyor.


İçimdeki Buhranlar adlı kitabında içimizdeki buhranların gönüllü sözcülüğünü üstlenen Gökçe Yavaş Önal, Anne Bak! ile bu kez hamilelik ile çocuk sahibi olma sürecinde bir kadın olarak neler yaşayıp hissettiğini mizahi bir dille çizgilerine taşıyor. Bir annenin haklı ama bir o kadar da komik isyanı... Hayatımızın miladı artık çocuk. Annelik kimliğiyle birlikte hızla değişen hayatından renkli kesitler paylaşan sanatçı, toplumun kadına yüklediği rollerin yanı sıra hurafe, dedikodu ve önyargıların, üzerinde yarattığı baskıyı ve dayatılan mükemmellik algısını da komik bir perspektiften ele alarak anlatıyor. Onun çizgilerine de kalemine de bayılıyoruz. Yazar Gökçe Yavaş Önal, Anne Bak! kitabı ile zaten yeterince kirlenen dünyaya masum bir bebek getirme ikileminden hem fiziksel hem de duygusal anlamda anneliğe hazır olup olmama sorunsalına; hamileliğin yorucu ama bir o kadar da tatlı sürecinden bebeğin ilk kez kucağa alındığı o unutulmaz anlara; lohusa sendromundan babalık müessesesi ve diğer aile büyükleri ile ilişkilerdeki gelgitlere; bebeğin, dünya için küçük ama ebeveyn için büyük önem taşıyan ilklerinden bebeğin göz açıp kapayıncaya kadar çocukluğa terfi etmesine kadar pek çok şeyi; kısaca anneliğin binbir halini sayfalarına taşıyor. Anne adaylarının ve elbette müstakbel babaların zihinlerini meşgul eden pek çok sorunun yanıtını kahkahalar eşliğinde veren bu matrak kitap, yıllar önce benzer deneyimleri yaşayan kıdemli anne-babalara da anılarını neşeyle yad etme fırsatı sunuyor. Anneliği, kimilerinin ısrarla savunduğu gibi kutsal bir görev gibi görmeyip, tamamen içgüdüleriyle hareket etmeyi tercih ettiğini söyleyen Gökçe Yavaş Önal; anneliğin biraz da yolda öğrenilen bir şey olduğunu ve anne-çocuk ilişkisinde yaşanan her şeyin aslında kendiliğinden geliştiğini ifade ediyor. Annelik çok güzel, gelsenize!


Araştırmacı yazar Gökhan Akçura, Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan yeni kitabı Yıldızların Altında Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Eğlence Yaşamı, sinemadan müziğe, danslardan şenliklere Türkiye tarihine çok hareketli ve çok sesli bir bakış atıyor. Eğlence kültürü üzerinden farklı bir okuma... 500'den fazla görsel ile toplumsal tarihimizin yanı sıra bireysel tarihimize de ışık tutan bir rehber adeta. Yıldızların Altında Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Eğlence Yaşamı, yepyeni bir kimliğin inşasının eğlence tarihine yansımasını ele alıyor.


Theo Angelopoulos'un muhteşem filmi Ulysses Gaze Ulis'in Bakışında beni derinden etkileyen bir sahne vardır. Saraybosna'da savaşın hüküm sürdüğü yıllarda, insanlar kör bir kurşunla ölmemek için mücadele ederken, harabeye dönmüş şehirde sanatçılar her şeye rağmen konser verip tiyatro yapıyorlardı. Müthiş bir sahnedir bu. Pandemi boyunca o sahne defalarca kez gözlerimin önüne geldi. Tıpkı o filmdeki gibi sanki, bizler de şu an amansız bir savaşın içindeyiz ve her şeye rağmen sanat yapmaya çalışıyoruz. Kabul etmek gerekir ki, şehirler yerler bir olmadıysa da, yakında harabeye dönecek pek çok tiyatro mekanının ardından benzer bir sahneyi yaşamak durumunda kalabiliriz. Bazı sahneler kapanmaya başladı ne yazık ki. Çok üzücü. Sahnede icra ettikleri mesleklerine karşılıksız gönül verenler aylardır para kazanamıyor maalesef. Peki biz bu noktaya nasıl geldik? Covid-19 salgını bu durumun sebebi değildir bana kalırsa. Sonucudur. Yıllardır süregelen saçmasapan kavgaların, içi boş tartışmaların, çıkamayan tiyatro yasasının, kurumsallaşamayan tiyatro işletmelerinin, sanatı ve tiyatroyu bir ihtiyaç olarak görmeyen siyasilerin, tiyatroya birkaç ünlü görmek için gelen sözümona entelektüel seyircinin, bu sanatı politik bir araç olmaktan çıkarmaya çalışanların, tiyatroyu salt para kazanma amacıyla yapan sermaye tiyatrolarının ve bu tiyatroların değirmenine su taşıyanların, halktan kopuk tiyatro yapan elitist sanat erbabının, çağın tiyatrosuna uzak kalan akademilerin ve daha daha nicesinin bu kaçınılmaz sonda payı vardır. Şu an gemi su alıyor. Battı batacak. Mevcut durumuyla yeni sezonda pek çok tiyatro iş yapamayacak. Kiralar, telifler, nakliye, yevmiye bedelleri, tasarım bedelleri, dekor-kostüm giderleri, depo vd. pek çok kalemi özel tiyatroların şu şartlar altında karşılaması çok zor. Ben salgının başından beri bir şeylerin değişeceğine dair umut taşımayanlardanım. Umarım bu süreç bir şeylerin değişmesine vesile olur. Zihniyet değişimine yani. Umarım ben yanılırım. Tiyatro inatçı bir sanattır. Tiyatro ölüyor diye çığlık atanlara inat, bu sanat yaşamaya devam edecektir. Her şeye rağmen buna inanmak istiyorum, kendimi inandırmak istiyorum.


KHK'li olmak gibi bir prangayla hayat mücadelesi veren ve bu mücadeleyi de kalemiyle sürdüren bir yazarla birlikteyiz. Sevgili Gökhan Yavuz Demir'le kısa romanı Kesin Döneceksiniz ve okuruna her daim söyleyecek sözü olan Don Quijote üzerine konuştuk. Yazmanın zorluğu ve hazzı, sözün gücü, konuşmaya değer kütüphanesi ve minik dostları da ister istemez sohbetimize sızdı. Söyleşinin girişini uzatarak vaktinizi almayalım çünkü yolumuz uzun ve ırmak çağıldıyor. Evet, söylediğin gibi yarım asrı deviriyorum. Fakat bunu saklayacak veya bundan utanacak değilim. Aksine yaşlı bir yazarın daha tecrübeli ve bilge olacağına dair boş bir önyargıdan belki faydalanırım diye de umuyorum. Madem benzetmeyi futbol üzerinden kurduk bir kere, oradan devam edelim. Her futbolsever çoğu kez sahada yaşananların soyunma odasında konuşulan ve planlananlardan farklı cereyan ettiğini bilir. Sahadaki oyunun stratejilerden ve taktiklerden daha farklı ve öngörülemez bir ruhu ve kaderi vardır. Hayat da bir oyundur ve bütün oyunlar gibi hayat da öngörülemezdir. Bizler neler tasarlarsak tasarlayalım, neler planlarsak planlayalım, her şey bir süre sonra olduğu şekilde olmaya başlar ve çoğu kez bir bakmışsınız kendiniz de kendi hayatınızın bir seyircisine dönüşüvermişsiniz. Saha koşulları ve oyunun gidişatı bizim planlarımızı önceler ve şekillendirir. Zaten büyük teknik direktörler de, tıpkı büyük hayat bilgeleri gibi, bunu çok iyi bildikleri için kendi planlarını sahadaki oyuna dayatmaktan ziyade planlarını sahadaki oyuna göre revize edip, oyunun iradesine boyun eğerler. Bu anlamda meydan muharebelerindeki generallerden, tuval başındaki ressamlardan, saha kenarında saç baş yolan teknik direktörlerden çok da farklı değildir roman yazmak niyetinde olan bir yazarın yazma tecrübeleri. Doğrudur, on beş yaşında roman yazmaya, daha doğrusu hayatımı yazı yazarak kazanmaya karar verdim. Ama o vakitler taşradan gelen bir memur çocuğunun koltuk altındaki dosyayı hemen yayınlatabileceğine dair safiyane hayallerim vardı. Gider bir yerde sessizce romanımı yazar, sonra o yazdığım romanı yayınlatır ve hayatımı böyle kazanarak birbiri ardına romanlar yazarım diye düşünüyordum. Cehalet hakikaten insanı daha mutlu ve huzurlu kılıyor. Fakat çok geçmeden bir üniversite öğrencisiyken bu işlerin böyle olmadığını anladım. Hem arenada beni koruyacak entelektüel zırhlara, hem ilişkilere, hem de fark yaratabileceğim bir donanıma ihtiyacım vardı ve hepsinden mühimi, evvela hayatta kalmalıydım. İşte o zaman akademik bir kariyer yapmam gerektiğini kavrayıverdim. Neticede birden yaşıtlarımın aksine kendimi romanımı değil, doktora tezimi yazarken, doktora tezimi yazarken de kullandığım literatürü tercüme ederken buluverdim. Daha roman yazmaya hiç teşebbüs edememişken bir süre sonra önce çevirmen, ardından da doçent oluvermiştim. Artık roman yazarım derken de üniversiteden ihraç edilip işsiz kalınca birden eleştirmen oluverdim. Kendim kitap yazamıyordum ama hayatta kalmak için yazarlar ve kitaplar hakkında yazılar yazıyordum. Saha kenarında istediğim kadar yırtınayım, sahada oyun hiç öngörmediğim şekilde cereyan ediyordu. Kısacası zaman zaman kendi küçük dünyamda pek çok şeyi planladım ama çoğunlukla kendimi o planlardan çok başka işlerle iştigal ederken buldum. Bunun için de tasarladığım ilk romanın aksine kendimi üç günde Kesin Döneceksiniz'i yazarken bulduğuma hiç şaşırmadığım gibi, bunu bayağı normal de karşılıyorum. Hayatın olağan akışı tam da böyle bir şey işte. Ne kadar buluş değeri taşıyor bilmiyorum ama çoğu fikri köpekleri sabah, akşam veya sabaha karşı gezdirirken buluyorum. Onlar her yeri koklaya koklaya telaşsızca yürürlerken insanın kendi içine dönmeye ve düşünmeye fırsatı oluyor. Henüz küçük fragmanlarını yazdığım Geleneğin Dehası fikri beni mesela bir sabah saat üçte Çapul'u boş sokaklarda gezdirirken buldu. Kesin Döneceksiniz'de ise keşif partnerim Kocabaş idi. Bir akşam üzeri Kocabaş'ı gezdirirken aklıma hiç tanımadığım birinin ağzına Don Quijote ile vurma fikri geldi. Bu fikri çok sevdim ama işin doğrusu bu fikirle ne yapacağımı hiç bilmiyordum. Kime vurduğu hala meçhul olsa da bir süre sonra, belki de bir sene sonra Don Quijote'yi yazılış amacına uygun olarak kullanan Refik Çavuş belirmeye başladı. Sanırım bir sene de bu final sahnesi ve Refik Çavuş'la geçti. Üç günde yazılan o metin, belki de hiç yazmayı denemediğim için olsa gerek, kendini sandığınızdan çok yavaş açtı. Fakat nihayet yazmak için masaya oturduğumda, aslında o final sahnesi ve Refik Çavuş'tan daha fazlasını derinlerimde bir yerlerde bildiğimi anladım. Yine de yazma aşaması sancılıydı. Mesela Refik Çavuş benim tahmin ettiğimden daha çabuk avukatın yazıhanesinden çıktığında ben de apışıp kaldım. Ama Çavuş yine de bir biçimde benim istediğim o final sahnesine ulaştı ve bir yazar olarak ilk defa o sahnede ben de Don Quijote'yle kimin ağzına vuracağımızı görmüş oldum. Bir oyun olarak benim hayatım, hiç kuşkusuz benim tercihlerimden ve karakterimden bağımsız şekillenmiyor, fakat çoğu kez benim öngördüğüm bir şekilde de şekillenmiyor. Oyunu ve hayatı birbirine benzer ve mucizevi kılan belki tam da budur, kim bilir... Eski bir meslektaşımın benim için, O kadar çok roman okudu ki şimdi de hayatı bir roman kahramanı gibi yaşıyor, dediğini duydum. Evet, herkes kendi hayat hikayesinin baş kahramanıdır ama sanırım ben pek çok insanın hayatından daha fazla roman kahramanı gibi yaşıyor olabilirim. Bu da en az roman yazmak kadar keyifli ve heyecan verici benim için. Gabriel Garcia Marquez, eşi Mercedes, çocukları Gonzalo ve Rodrigo'yla Acapulco kumsallarında yapacakları kısa bir tatil için direksiyon başındayken, yıllardır başlangıcına bir türlü karar veremediği için bitiremediği ve sonunda farklı isimle, ona ününü kavuşturacak romanının başlangıcını bulmuş, sonra daktilo başına oturduğunu söylemişti. Yeni İnsan Yayınevi'nden çıkan Kesin Döneceksiniz de önce kafanda tamamlanıp sonra yazıya geçti o halde. Ah, Gabo ile aynı cümle içinde yer almak bile nefes kesici! Ama elbette onun muazzam yazma serüveniyle benim sefil yazma serüvenim arasında dağlar kadar fark var. Benim tecrübemde bir başlangıç yoktu, aksine sadece bir son vardı. Sadece çok bunalmıştım ve Filiz'e bahçede dert yanıyordum. O da git ve yaz, dedi. Ne yazacağım hakkında onun ne kadar fikri varsa, aslında benim de o kadar fikrim vardı. Ama onu dinledim, zaten şu hayatta ne zaman onu dinlediysem sonuç iyi oldu. Yazı masamın başına geçtim, bilgisayarda boş bir word dosyası açtım. Boş sayfaya bir süre baktım ve yazmaya başladım. O çok iyi bildiğim sona nasıl gideceğim hakkında hiçbir fikrim yoktu. Biraz yazar ve rahatlarım diye düşünüyordum. Ama sonra ipleri eline Refik Çavuş'un aldığını fark ettim ve o anda bu kitabı artık bitireceğimi biliyordum. Yazdıkça her şey benim için daha açık hale geldi. Öngördüğüm bir hikayeyi hiç öngöremediğim biçimde yazıverdim. Hikaye ancak bittiğinde kafamda açıklığa kavuştu. Hepsi bu. O alıntıları bile ancak kitap bittikten sonra bulup metnimin başına koydum. Çünkü bütün yazım süreci o kadar plansız ve öngörülemez gerçekleşti. Ben içinde bu kadar belirgin bir pencere metaforu olan bir metin yazdığımı ancak ikinci günün sonunda fark ettim. Sadece o yaz Rilke ile Rodin'in ilişkisini anlatan harika bir kitap okumuştum. Ve kitapta da Rilke'nin o şiirinden alıntılar vardı. Okuduğumda çok etkilenip şiirlerin tamamını bulmuştum. Sonra o şiiri okurken, Gabo'nun da bu şiiri okumuş ve benim de doktora tezimde atıf verdiğim Kolera Günlerinde Aşk'taki pencere tadında çay metaforunu Rilke'den kendine mal etmiş olabileceğini düşünmüş ve bir yazıda kullanmak için not etmiştim. Kısmet Kesin Döneceksiniz'eymiş. KHK dediğiniz garabet aslında tam da insanın penceresini yıkmak için tasarlanmış bir şeytan icadı! Ben aslında bu süreçte penceremi muhafaza etmeye, dünyaya ve hayata ısrarla kendi penceremden bakabilmeye çalıştım. Ama yaşadıklarımız ve hala yaşamaya devam ettiklerimiz düşünüldüğünde, bence bir toplum olarak hepimizin penceresinden görünen manzara değişti. Bazılarımız Eflatun'un mağarasındakiler gibi karanlıktaki gölgeleri, bir Karagöz-Hacivat perde oyunu izler gibi izlemekten çok memnun, bazılarımız pencereden gördüklerini yürekleri kaldırmadığı için perdelerini çekmeyi tercih ediyor, bazılarımız da birilerinin bu manzaradaki çöpleri süpürmesini bekliyor. Bense penceremden gördüklerimi anlamaya ve hepimizin hikayesine dönüştürmeye uğraşıyorum. Bunun için de kütüphaneme ve çalışma masama sığındım. Penceremden gördüğüm ise kendisine kıyan ve cinnet geçiren bir toplumun acımasızlığı. Bu manzarada şahit olduklarım ise hayat kadar çoğul. İçinde ihanet de var, dayanışma da; düşmanlık, kıskançlık ve görmezden gelme de var, dostluk, vefa ve şefkat de. Kısacası Yunus Emre de Rilke de Kundera da Cercas da haklılar. Hayata dair bütün tecrübemiz, yaşamak dediğimiz o yorucu oyun, aslında hep penceremizin önünde gördüklerimizle ilişki kurma tarzımızca belirleniyor. Yaşamak aslında kendi pencereni inşa etmek, onu muhafaza etmek ve daima o pencereden gördüğün manzarayı güzelleştirmek için çabalamaktan ibaret. Sanmıyorum. Meslektaşlarımla, onlara sert cevaplar verecek bir ilişkim kalmadı bir süredir. Hatta bence daha doğru ifade eski meslektaşlarım olabilir. Çünkü bence son yedi senedir meslektaş bile değiliz. Yedi senedir hiçbir yere yaslanmadan hayatta kalma mücadelesi veriyorum ve inanın tek yeteneğim doçent olmak olsaydı hayatta kalamazdım. Hiçbir zaman bir devlet memuru olduğumu düşünmemiştim ama yedi senedir gerçekten de serbest piyasa koşullarında üstelik de KHK'lı olmak gibi bir prangayla hayat mücadelesi veriyorum. Bu sebeple bütün bunlar yaşanırken hiçbir şey olmamış gibi sınıfta Arendt veya adalet anlatan ve aybaşında maaşını alan eski meslektaşlarımla artık meslektaş değilim. Dolayısıyla asıl mesele hayatta kalmak iken, kimseye laf yetiştirecek veya sert cevaplar verecek halim de enerjim de vaktim de yok. Belki bütün bunlar yaşanmasa Dilin Belirsizliği'nin devamı olacak Artı Anlam'ı veya Türk Dil Reformunu ve Güneş-Dil Teorisini anlatacağım Türkçenin Pirus Zaferi'ni yazabilirdim fakat ben Ekmek Parası Yazıları'nı yazdım. Çünkü ekmeğimin derdindeyim ve şükürler olsun ki ekmeğimi de entelektüel birikimimle taştan çıkarıyorum. Don Quijote zaten bir defa okumakla bitirebileceğiniz bir kitap değil. İnsan, hayatın içinde onu bir kez tanıdı mı dönüp dönüp okumak istiyor. Bazen baştan sona, bazense sizin yaptığınız gibi rastgele açıp içinden bir pasaj veya bir sayfa. Ama her defasında kitap size daha önce hiç göstermediği bir yüzüyle karşınıza çıkıyor. Nedeni de size söyleyeceklerinin veya öğreteceklerinin zaman içinde hiç tükenmemesi. Don Quijote bir kahraman. Hatta kahraman gibi bir kahraman. Fakat bizim Refik Çavuş veya bendeniz asla kahraman değiliz. Refik Çavuş, yer yer hepimizin olabileceği gibi, bezgin ve biraz da mızmız bir karakter. Beklemeyi, beklerken de sızlanmayı ve şikayet edinmeyi alışkanlık haline getirmiş. Bu da onun hayata tutunma tarzı. Büyük fırtınaların içinde hiç hasar görmeden her şeyin kendiliğinden geçeceğine dair tuhaf bir inancı var. Ama hayat öyle bir şey değil. O da Don Quijote kadar büyük bir okur, fakat Refik Çavuş bence daha ziyade Batı Edebiyatının başka bir büyük okur karakterine benziyor. Hamlet'e. Yahut daha doğru bir ifadeyle Refik Çavuş Don Kişotlaşmış değil de basbayağı Hamletleşmiş bir karakter. Belki de bu nedenle itici ve sevimsiz. Bana gelince, ben hiçbir zaman yel değirmenleriyle savaşmak gerektiğine inanmadım. Yel değirmenleriyle savaşmaktan ziyade, yel değirmenlerini teorize etmek veya hikayeleştirmek bana hep daha cazip geldi. Belki umudumla Don Quijote'ye, umutsuzluğumla da Refik Çavuş'a benziyorum. Belki de sürekli o ikisi arasında gidip gelen bir faniyim. Bu sebeple yel değirmenleriyle savaşmak konusunda çoktan Hamletleştiğimi itiraf etmeliyim. Umutlanmak herkes gibi beni de hem korkutur hem de korkutmaz. İşin aslı umut olmadan olmaz. Çünkü umut hayata anlam atfettiğimiz değerlere dair bir beklentidir. Bu sayede yaşamaya devam ederiz. Fakat elbette hayat da sürekli umut ettiğimiz gibi devam etmez. Hayatın en büyük ironisi de budur: biz ısrarla umut ederiz, hayat da ekseriyetle o umutlarımızı dümdüz eder. Bu cehalet festivali yüzyılda elbette umutlanmak pek de mümkün değil. Ama bütün bu cehalet ve felaketten de yine umutlarımızla sıyrılacağız. Umutlarımızı dile getiren ve gerçeğe dönüştürecek yeni metaforlarla... Bu anlamda hem iyimserim hem de kötümser. Uzun vadede çok iyimserim, umutluyum; çünkü insanlık kendi ahmaklıklarını aşabilecek ve ardından da yeni ahmaklıklar inşa edebilecek kadar zekidir. Kısa vadede kötümserim, umutlarım dile getirilemeyecek kadar cılız; çünkü iyimser olmak için neredeyse hiç sebep yok. Dünyanın geneli için söylüyorum, nihayetinde bugünleri anlatan büyük sanat eserleri, teorileri yine ortaya koyacağız ve mutlaka yeni bir toplum sözleşmesi düzenleyip yeni metaforların hayat verdiği artı anlamlar yaratıp bambaşka saçmalıklar içinde debelenmeye devam ederek varoluşumuzu sürdüreceğiz. Genelde insanlıktan, özeldeyse memleketten umut kesilmez. Fakat kısa vadede hiçbir şeyden umudum yok. Mesela göreve iade konusunda hiç umudum yok. Elbette kesin döneceğiz. O nedenle ifadene kızmıyorum. Geçtiğimiz Eylülde Eskişehir'de Kesin Döneceksiniz üzerine Ertuğrul Uzun ve Kasım Akbaş ile söyleşmiştik. Orada Kasım yazarken hiç farkında olmadığım bir şeye dikkatimi çekti. Dedi ki Ya hu 'kesin döneceksiniz' gibi masum ve iyi niyetli bir ifade nasıl bu kadar öfke yaratabilir? Haklı. Aslında hakikaten çok masum ve iyi niyetle dile getirilen bir ifade. Fakat ne bileyim, insan bunu lüzumundan fazla işitince ve neticede de hiçbir şeyin değişmediğini görünce sinirleniyor galiba. Aslında komik bir ifade. İnsan çok rahat bunu gülerek geçiştirebilir. Ama Refik Çavuş da ben de bazen hayatı tiye alamayacak kadar ciddiye alıyoruz galiba. Belki ilk zamanlar yahut Anayasa Mahkemesi'nin lehimize verdiği o herkesi bağlayacak kararından sonra kendimi kürsüde ders anlatırken hayal etmiş olabilirim. Ama hepsi bu kadar. Çünkü hayat mücadelesi verirken insanın böyle boş hayallere kapılması veya gerçekleşmeyecek umutlara bel bağlaması çok da sağlıklı değil. Çünkü netice belli: sert bir düşüş, hızla çakılma ve büyük bir hayal kırıklığı. Aslında üniversiteye dönüp dönmemek çok da umurumda değil. Çünkü üniversiteye ihtiyacım olmadığını çoktan gördüm. Birçok mecrada ders anlattım, hala da anlatıyorum. İhraçtan sonra da pek çok öğrencim oldu. Kafa olarak akademiden çoktan uzaklaştım. Evet, bir gün döneceğim; bunu zaten hepimiz biliyoruz. Fakat ben hiç dönemeyecekmiş gibi yaşamaktan ve mücadeleyi gevşetmemekten yanayım. İlk başlarda yaşadığımız şey o kadar anormaldi ki insan zihni bunu ancak arızi, geçici bir durum olarak anlamlandırabiliyordu. Sonra bir aydınlanma yaşadım ve bu durumun arızi değil, asli olduğunu anladım. O günden beri ne zaman dönerim, dönersem ne yaparım vb sorularıyla zihnimi hiç meşgul etmedim. Zaten normalde benim gündemimi bu sorular belirlemiyor. Belki de bu sebeple en çok Ertuğrul ve Kasım'la yan yana olduğumda kendimi iyi hissediyorum. Çünkü biz üç kader yoldaşı, üç kafadar, beraberken bu meseleleri çok konuşmuyoruz yahut da konuşsak bile bir süre sonra bu konu gündemimizden hemen düşüyor ve yerini yazdıklarımıza, çevirdiklerimize, okuduklarımıza bırakıyor. Elbette onların hissiyatları adına konuşamam, belki benden farklı düşünüyorlardır fakat ben bir tek onlarlayken bu manada rahatım. Çünkü onlara nazaran daha içe kapalı ve daha asosyal bir hayat sürüyorum. Bu meseleyi bana ancak aile dostları, akrabalar, eski meslektaşlar ve okurlarım sorup hatırlatıyor. Muhtemelen dışarıdan öyle görünüyor. Ve sevenlerimiz de ilgilerini göstermek için ne zaman döneceğimizi sorup, ardından da kesin döneceksiniz diye teselli ediyorlar. Oysa üniversiteye ne zaman döneceğim sorusu ya hiç umurumda değil yahut da sadece Ertuğrul ve Kasım ile konuşabileceğim kadar mahrem bir konu benim için. Açıkçası bendeniz üniversiteyi çoktan unuttum. Ağır Ceza'da beraat etmeme ve Anayasa Mahkemesi'nin ortada suç yok kararına rağmen OHAL Komisyonu başvurumu reddetti. Böylece altı senedir ilk defa hukuk yolu açıldı. Ben de mahkemeye gittim. Fakat Ankara 20. İdare Mahkemesi başvurumu reddetti. Oysa geçen ay Ankara 21. İdare Mahkemesi benimkine benzer durumdaki başka barış imzacısı meslektaşlarımın başvurularında iade kararı verdi. Bu bir ilk. Anlaşılan 20. İdare Mahkemesi ret kararı verirken, 21. İdare Mahkemesi de iade kararı verecek. Dilin Belirsizliği'nin yazarının memleketle imtihanı! İşte böyle zamanlarda eş dost öfkelense de beni bir gülme tutuyor. Böyle bir saçmalığın içinde ret almışım iade almışım, üniversiteye dönmüşüm dönmemişim, çok da fark etmiyor. Benim daha acil dertlerim var: teslim etmem gereken tercüme, yetiştirmem gereken yazılar, yazabilmem için evvela okumam gereken kitaplar ve anlatacağım dersler. Sanırım bir gün üniversiteye iade edileceğim ve o gün göreve başlama dilekçemle beraber emeklilik dilekçemi de vereceğim. Galiba tek ve en büyük hayalim bu. Sözün gücüne inanmasam yazamam. Fakat sözün gücünün de sınırları var. Bir kere söz etkin olabilmek için her şeyden evvel bir kulağa, yani bir muhataba ihtiyaç duyar. İşitilmeyen, dinlenilmeyen, ciddiye alınmayan veya bağırış çağırışla susturulmaya çalışılan sözün an için ne hükmü olabilir ki! Ama eğer söz anlamlı bir içeriğe sahipse, işte o söz belki yüz sene sonra bile olsa muhatabını bulur ve şüphesiz ki işte o vakit o söz dünyayı yerinden oynatabilir demektir. Bugün için sözümü söyleyebileceğim mecra bile neredeyse yok. Bütün toplumun tek sesliliğe mahkum olduğu bir zamanda, sadece herkesle bir ağızdan bağırıp aynı ezberleri heyecanla tekrar edenlerin sözleri kendilerine bolca kanal veya medyum bulabiliyor. Bugün için sözümün gücü olsaydı hakikaten, o vakit yazdıklarımı insanlar açıkça paylaşırlar veya överlerdi, oysa sadece bu övgüleri sosyal medya hesaplarımdaki direkt mesaj kutusuna yolluyorlar, yani kimseye duyurmadan övmeyi tercih ediyorlar. Bütün toplumun birbirinden farklı sözlerinin, tek bir sözün tepeden inme zart zurtları arasında nasıl güçsüz ve duyulmaz kaldığının daha iyi bir örneği olabilir mi! Ama benim sözümün bir hükmünün olup olmadığını ancak yüze sene sonra birileri kıymet verip okurlarsa anlayabiliriz ki bunu asla bilemeyeceğiz. Ben yazma türleri arasındaki ayırıma hiç itibar etmedim, etmem de. Bana göre iyi yazı ve kötü yazı vardır. Bir yazı özenle yazıldıysa iyidir. Bu edebiyatta da böyledir akademide de. Türkiye'de insanlar hangi meslekten oldukları fark etmeksizin çoğunlukla ana dillerinde yazı yazamıyorlar. Mesela akademisyenlerin çoğu yazı yazmayı bilmez. Hatta basbayağı kötü yazarlar. O kadar ki ne yazdıkları anlaşılmaz. Yani kötü bir Türkçeyle özensiz yazmayı bilimsel ve akademik yazma sanırlar. Bu nedenle kamuoyunda böyle bir yanılgı var. Oysa insanın ne yazdığından bağımsız bir meseledir yazmak. Hangi türde yazarsanız yazın, evvela anlatacağınız içeriğe en uygun üslubu bulmanız gerekir. Mesela bir gazeteye, bir dergiye, bir siteye, bir derlemeye hep aynı üslupla ve aynı uzunlukta yazamazsınız. Mecra değiştikçe üslup da değişir. Aynı konuda mesela üç bin vuruşluk yazıyla, beş bin veya on beş bin vuruşluk bir yazı aynı şekilde kurgulanıp aynı üslupla yazılamaz. Konu, mecra ve üslup arasında denge gözetmeyi beceremiyorsanız zaten yazı yazmayı bilmiyorsunuzdur. Dilin Belirsizliği'ni de Kesin Döneceksiniz'i de aynı özen ve aynı dil hassasiyetiyle yazmaya çalıştım. İkisinde de asıl amacım okunabilir ve anlaşılabilir bir metin yazmaktı. İnsan anlatacağı şeyi kendi anlamamışsa elbette başkasına da anlatamaz. Sanırım önce kendi meselemi iyi anladım ve ardından da dilim döndüğünce anlatmayı denedim. Hep söylediğim gibi kötü ifade edilmiş iyi fikir olmaz. Kötü yazılmış hiçbir metni okuyamam. Asgari dürüstlük gereği de bir okur olarak tercih etmediğim metinlerin benzerini yazamazdım. Başka yazarların bir okur olarak bana göstermedikleri saygıyı, gücüm yettiğince bir yazar olarak ben okurlarımdan esirgememeye çabalıyorum. Bana göre yazmanın, bilhassa da bahsettiğim o özenle yazmanın kendisi zor. Yazmak zaten bir fiil olarak zor. Her metnin yazma aşamasında önünüze yığdığı kendince dağ gibi zorlukları var. Yazarsanız bunları tek tek halletmek ve aşmak zorundasınız. Eğer o dil bir okur olarak size şırıl şırıl ve gürül gürül geliyorsa, o zorlukların hatırı sayılır bir kısmını bir yazar olarak alt etmişim demektir. Kesin Döneceksiniz'de etkisini güçlü bir şekilde hissettiren Don Quijote'nin senin için büyük bir önem taşıdığını biliyorum. Selahattin Özpalabıyıklar da bu kitap için Don Quijote Türk edebiyatında, belki dünya edebiyatında da daha önce hiç bu kadar doğru işlevle kullanılmadı. diyerek yerinde bir saptamada bulunuyor. Don Quijote'nin sendeki yerini sorsam cevabının bir kitaba sığacak uzunlukta olacağını da biliyorum. Yine de sormak ve mümkünse çok da uzun olmayan bir cevap almak isterim. Don Quijote benim için kutsal bir kitaptır. Hem bir okur olarak seviyorum, çünkü onu okurken çok iyi vakit geçiriyorum; hem de bir yazar olarak seviyorum, çünkü her an ondan yeni bir şey öğreniyorum. Cervantes bu kutsal metinde o kadar türlü türlü numara çekiyor ki bir yazar olarak başınız her sıkıştığında ondan kopya çekebilir veya ilham alabilirsiniz. Elbette hepsini okumadım, hatta yarısını bile okumamış olabilirim. Kütüphane her şeyden evvel bir entelektüelin çalışma aracıdır. Nasıl bir tesisatçının İngiliz anahtarı, bir bahçıvanın çapası varsa bir entelektüelin de kitapları vardır. Hepsini okumadım ama çalışırken neyi nerede bulacağımı veya hangisine müracaat etmem gerektiğini bilecek kadar da kütüphaneme hakimim. Hayatım kiracılıkla geçtiği için her taşınmada yeni yeni tasnif sistemleri geliştirdim. Elbette bu mucit yanımı en çok artan kitap sayısı ve her zaman yetersiz kalan raflar motive etti. Fakat ömrü hayatımda ilk defa yerleşik hayata geçtim. Üstelik borç harç da olsa eşim Filiz, köydeki evimizin bahçesindeki hayvan damını benim için bir kütüphane yaptı. Yani evden işe gidebileceğim bir ofisim var. Fakat yedi-sekiz bin civarında olduğunu tahmin ettiğim kitaplarımı yine mevcut raflara sığdıramadım. Bu sebeple yeni bir tasnif sistemi üzerinde çalışıyorum. Normalde teori ile kurgu kitaplarını ayırıyorum. Rafların yarısında sosyoloji, felsefe, tarih, psikoloji, linguistik, edebiyat teorisi, sanat kitapları, diğer yarısında da roman, hikaye, deneme, şiir kitapları durur. Bu sefer sırf bir rafı sözlüklerime ayırdım. Yine teori ile kurguyu ayırdım fakat daha büyük bir rafı en sevdiğim ve en çok kullandığım yazarlar ve metinlerle doldurmaya karar verdim. Yani aynı rafta Derrida, Refik Halid, Eco, Çetin Altan, Cioran, Pessoa, Gabo, Dovlatov, Manguel, Shakespeare vb yan yana duracak. Ayrıca Don Quijote ve Alice kolleksiyonlarımın olduğu ayrı bir raf daha var. Ama henüz tam manasıyla yerleşemedim. Sorunuzun asıl cevabı tamamen yerleştiğimde meydana çıkacak. Sığdıramadığım kitapların çaresizliğiyle her an yeni bir tasnif metodu geliştirebilirim. Kabaca elimdeki Don Quijote nüshaları şu dillerde: Türkçe, İspanyolca, İngilizce, Almanca, İtalyanca, Rusça, Bulgarca, Danca, Felemenkçe, Maltaca, Portekizce, Çince, Farsça, Uygur Türkçesinde, Arnavutça, Macarca, Lehçe vb. Bazı dillerde iki veya üç farklı baskı da var. Ayrıca tam metin olmasa ve çocuk uyarlaması olsa da Fransızca, Yunanca, Arapça, Japonca baskılar da mevcut. Elbette özel illüstrasyonlu baskılar da bulunuyor. Hiçbirini satmadım. Zaten satsam da alacak bir başka manyağın olduğunu sanmıyorum. Elbette Avrupa'da sahaflarda gördüğüm ve aklımda kalan on sekizinci yüzyıl baskıları oldu. Fakat hala Osmanlı Türkçesinde bir Don Quijote'm yok, çok da dert değil. Çünkü bu bir keyif meselesi. Koleksiyonumdaki her nüshanın bir hikayesi var. Bazılarını ben gezdiğim ülkelerde aldım, bazılarını dostlarım gittikleri ülkelerden benim için getirdiler, bazılarınıysa hiç yüz yüze tanışmadığım sosyal medyadaki arkadaşlarım kargoyla yollama nezaketini gösterdiler. Bu sebeple ben koleksiyonuma baktığımda eksik dilleri veya baskıları görüp hayıflanmak yerine, mevcut nüshaların hikayelerini hatırlamayı tercih ediyorum. Sanırım bir koleksiyonun tadı ancak böyle çıkarılabilir. Kendisinin yapması gerektiği halde yapmadığı şeyi ve ne yapması gerektiğini ve aslında bunun neden mutlaka yapılması gerektiğini düşünürdü herhalde. Çünkü bir yazarın başka yapacağı bir şey yoktur. İşsiz ve yalnız kaldı, bütün kapılar yüzüne kapandı diye hiçbir yazar yazmaktan vazgeçemez. Refik Çavuş kesinlikle bunu düşünürdü. Ama onun için de geç değil. Zararın neresinden dönülse kardır. Yazmak için uygun koşulları beklerseniz, Hamletleşip hiç yazamazsınız. Oysa insan, koşulları eliyle bir yana itip önündeki kağıda odaklanıp yazmaya koyulmayı bilmelidir. Seksen sene sonra da olsa Refik Çavuş'un da bunu yapabileceğine inanmak istiyorum. Romana farklı isimlerle giren ve Refik Çavuş'un iç dünyasını anlamak açısından büyük önem taşıdığını düşündüğüm dostlarına da değinmeden bitirmem bu söyleşiyi: Fıstık, Çapul, Toprak, Kocabaş ve Zeynep... Hangisini hangi roman karakterine benzetirsin. Kısa kısa nedenleriyle birlikte açıklarsan sevinirim. Gerçi Zeynep'i Red Kit'teki Rin Tin Tin'e, Toprak'ı da Teksas'daki Profesör Oklitus'a benzetmiyor değilim. Ama soruda çizgi roman demediği için bu benzerlikleri daha öteye taşımaya niyetim yok. Umarım hem sizi tebessüm ettirebilmişimdir hem de bizim çocuklara haksızlık etmemişimdir.


22-23-24 Ekim 2021 Ordu'da gerçekleşecek GOKISAFİLMFEST, zengin bir programla sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Her yıl büyüyerek devam eden festival kapsamında; bu yıl ulusal yarışmalı bölümün yanı sıra film gösterimleri, sinema sektöründeki deneyimli isimlerin birikimlerini aktardığı çeşitli atölye çalışmaları ve söyleşiler, konser ve masterclasslar olacak. Geniş bir kitle tarafından takip edilen kısa filmlerin yapımını özendirmek, uygun koşullarda gösterimini ve izleyiciye ulaşmasını sağlamak, ülke sinemasına katkıda bulunan yeni sinemacıları desteklemek, kısa filmi tanıtmak, dünyadan ve Türkiye'den gelen farklı kültürlerdeki örneklerini sunmak, bir festival kültürü içinde kısa filmin tartışılacağı platformu sağlamak, sinemaseverlerin keyifle izleyecekleri bir festival geleneği oluşturmak amacıyla Güzel Ordu Kısa Film Festivali ilk olarak 2017 yılında gerçekleştirildi. İlk yılında Karadeniz, ikinci yılında Çocuk Hakları, üçüncü yılında Kadın Hakları dördüncü yılında Adalet temalarıyla düzenlenen Festival'in yarışma bölümü her yıl bir önceki yıldan daha fazla ilgi gördü. Yarışmanın 2021 yılı teması ''Dalga'' olarak belirlendi. Yapılan her şey kendi dalgasını oluşturur. GOKISAFİLMFEST 2021 yılı teması olan ''DALGA'' ile; suyun yüzeyine atılan minik bir taşın oluşturduğu dairesel dalgalar gibi, hayatta ki küçük dokunuşların pozitif etkisini ileriye taşımak için, oluşan dalgalara, sanat aracılığıyla farkındalık sağlamaya ve sinema yoluyla odaklanmaya davet ediyor. GOKISAFİLMFEST Kısa film Yarışması'nda finale kalan eserler için gerekli belgelerin son teslim tarihi ise 10 Ekim 2021. GOKISAFİLMFEST' artık her yıl bir sanatçıya adanacak. Güzel Ordu Kültür Sanat Derneği Kısa Film Festivali bu yıl itibari ile her yıl sanat'a üreterek katkı sağlayan bir sanatçıya adanacak. Bu yılın sanatçısı toplumsal konuları ele alan filmlerde usta oyunculuğuyla adından söz ettiren çok yönlü sanatçı ZUHAL OLCAY oldu. Festival; Zuhal Olcay'ın oynadığıHiçbir Yerde filmi ile açılacak. Festivalde ayrıca Zuhal Olcay Kısa Film Seçkisi katılımcılar ile beraber izlenecek. GOKISAFİLMFEST Yönetim ekibinde;Tevfik Serdar Köksal-Başkan, Uğurcan Ataoğlu- Kurumsal İletişim Direktörü, Mine Alpar-Festival Direktörü, Gülçin Üstünbaş ve H. Sercan Poyraz'da üye olarak yer alıyor. Festivalin 2021 yılı Seçici Kurulu ise Ömür Atay-Yönetmen&Senarist, Müge Turalı-Yapımcı, Ayris Alptekin-Kurgucu, Zeynep Arısoy-Yönetmen, Selim Atakan-Müzisyen, Levent Erden-Akademisyen ve Özge Özacar-Oyuncu olarak belirlendi.


Yakın zamanda okurla buluşan İnci'nin Kitabı, değerli bestecimiz Ahmed Adnan Saygun'a bir saygı duruşu. Aynı zamanda viyola sanatçısı ve akademisyen olan kitabın yazarı Göknil Özkök ile sadece bu müzik devini değil, aynı zamanda geçmişten bugüne saklanması gereken değerlerimizi, kültürümüzü ve yazdığı, yazacağı kitaplarını konuştuk. İnci'nin Kitabı serüveni aslında 2015 yılında başladı. O tarihte başka bir yayınevinin benden kendileri için bir kitap yazmamı istemeleri üzerine bu proje üzerine yoğunlaştım. Değerli bestecimiz Ahmed Adnan Saygun'un çok sevdiğim ve çocuklara ulaştırmak istediğim eserinden yola çıkarak kurguladığım öykü ile; hem Türkiye'de çok sesli müziğe atılmış ilk adımları hem de dünya çapında eserleri seslendirilen ve büyük değer gören bestecimizi onların zihinlerinin bir köşesine iliştirmek istedim. O projede çok da güzel bir sürpriz vardı. Ahmed Adnan Saygun'un öğrencisi çok değerli Devlet Sanatçımız piyanist Sayın Gülsin Onay'ın eseri icra ettiği bir CD ile yayımlandı kitap. Fakat ne yazık ki, içerdiği değere ve misyonuna rağmen sessizce, bir yere ulaşamadan bekledi yıllarca. Ve sonunda geçen yıl, on beş yıldır yazarı olduğum Can Çocuk'la yeniden hayata döndürdük İnci'yi. Editörüm sevgili Mehmet'le İnci, küllerinden yeniden doğdu diyoruz. Metni dahil her şey yeniden revize edildi. Sevgili Başak da illüstrasyonlarıyla İnci'yi ve onun dünyasındaki her şeyi, benim yazarken zihnimde gördüğüm renklerle ve o ruhla kağıt üzerinde görünür kıldı. Kitap yayına hazırlanırken, üstelik bu pandemi döneminde karşılaştığımız aksaklıklara rağmen herkes sevgiyle çok emek verdi. Buradan da emeği geçen herkese yeniden teşekkür etmek isterim. Sanata yatkınlığı olan kişilerde rastlanan bir merak ve olgunluk durumu diyebiliriz belki. Kişinin iç dünyasının zenginliğinden ya da iç dünyasını zenginleştirmeye meyilli olma halinden belki. Herkesin baktığı yerde görülmeyeni görmek, duyulmayanı duymak gibi. Ben dört yaşında kendi kendime okuma yazma öğrenmişim, dolayısıyla kitaplardaki dünyaları erken keşfe çıkmış oldum. Öte yandan erken öğrenme sürecinin, içimdeki öğrenme ve keşfetme isteği ile de tetiklenmiş olabileceğini düşünüyorum. Kitaplarla dolu iki ev arasında yaşıyordum dolayısıyla gazeteci olan dedem ve anneannemin evinde daktilo sesi ile büyümemin ve çok sıkı bir okur olan annemin elbette edebiyata bulaşmam da büyük payı var. İnci ile benim çocukluğumun ortak yönü de bu; merak, çevreyi gözlemek, düşünceler, sürekli yeni bir şeyler öğrenme ve deneyimleme isteği. Tek ortak olmayan tarafımız ise, İnci ne kadar olgun ve sakin bir çocuksa benim tam tersi enerjide bir çocuk olmam. Evet, çok güzel plaklar dinledim çocukluğumda. Kartuş kaset bile gördüm o yıllarda. Sonrasında da her zaman plak çalarım oldu. Kızımla da bebekliğinden bugüne birlikte çok plak dinledik. Bunun verdiği keyfi yaşayarak öğrenmiş oldu. Plakçaların çocukken benim için anlamı ebeveynlerimin hikayeleriydi. Onların çocuklukları, gençlikleri... Çocukluğun en güzel yanı, yaşadığınız evin ya da misafirliğe gittiğiniz evin eşyalarının beraberinde size geçmişten hikayeler getiriyor olmasıdır. Şimdi, ne yazık ki çocuklarımızın birlikte büyüdüğü eşyalar hikayesiz ve sıradan. Birilerine ait olmamışlar çünkü artık yeni ve kullanılmamış olan makbul. Çocuklarımız için de her şeyin en yenisini ediniyoruz. Ama unutulan çok önemli bir gerçek var ki; çocuklarımız anne babalarının yirmi, otuz yıl önceki yaşadığı dünyadan habersizler. Kullandıkları eşyalardan, öğrencilik hayatlarından hatta konuştukları dilden... Ve tüm bunlar birer anı olarak paylaşılıyor. Oysa ki, bunlar geçmişteki anılar olarak kalmamalı, çocuklarımıza, gelecek nesillere aktarılması gereken kavramlar ya da eşyalar vs.. olmalı. Neden evlerimizde hala plak çalar olmasın? Neden her yerden kolayca, saniyede ulaşabildiğimiz müzikleri arada sırada plaktan, kasetten de dinlemeyelim. CD bile tarih oldu artık. O nedenle ben, çocukların çağımızın yeniliklerine ayak uydurmaları, teknolojiyi yetkin bir şekilde kullanabilmeleriyle birlikte, kendi içinde büyüsü olan eski eşyaları da yaşamlarına katmalarından yanayım. O zaman eşya değil, kültür sahibi olursunuz. Ne iyi açıkladınız. Büyülü bir cümle oldu bu: Eşya değil, kültür sahibi olursunuz. Çok doğru! Hepimiz hayal ve gerçeklik arasında yaşamıyor muyuz aslında? Her insan hayal kurar ama kurduğu hayalin aslında kendi gerçeği olabileceğini fark eden insan daha farklı, daha dolu dolu yaşar bana göre. Ben kurguda da bu girift yapıyı seviyorum. Geçmişi kentsel anlamda bugüne taşımayı da her zaman sevdim. Ama biz bu kentte ne yazık ki, iki, üç yıl önceki semtimizi, sahilimizi, evlerimizi bile fotoğraflara hapsetmek zorunda kalıyoruz. Dünyada bizim gibi şehrinin çehresini an be an silen başka bir ülke yoktur sanırım. Bu nedenle ben, çocukluğumun geçtiği sokakları, sahili o günkü hali ile çocuğuma gösteremiyorsam, bu kayıpları bir şekilde yazma ihtiyacı hissediyorum. Mektup her anlamda en yıkıcı kayıplarımızdan. Artık yazmayan bir toplum olduğumuz için konuşamıyoruz da. Benim dileğim, İnci'nin hayatındaki bu geçmişe aitmiş gibi görünen ama elimizde tutmamız gereken kavramların okurda merak uyandırması. Aslında bu, yazarken ne hissettiğinizle ve neyi hedeflediğinizle ilgili. Wolfgang Amadeus Mozart'ın yaşam öyküsünü anlattığım ilk kitabım Sihirli Mozart bundan tam on beş yıl önce 2006 yılında yayımlandı. Daha yolun başındayken, farkında olmadan önemli bir şey kazanmıştım. Okurla sohbet etmek. Bunu, Sihirli Mozart'ın hala çok sevilerek okunmasına ve okurlardan aldığım geri dönüşlere istinaden söylüyorum. Amacım, Mozart hakkında bildiğim ve kitabımın yazım aşamasında öğrendiğim pek çok şeyi kendi üslubumla anlatmaktı. Bir viyola sanatçısı ve akademisyen olmama rağmen niyetim hiçbir zaman kitaplarım yoluyla çocuklara, özellikle müzikle ilgili bir şeyler öğretmek, mesaj vermek olmadı. Yazarken odaklandığım şey; sözcüklerimle okurun zihnindeki tüm pencereleri ardına kadar açmak. Bir de dil konusuna çok önem veriyorum aslında. Söyleşilerimde de anadilimiz üzerine mutlaka konuşuyorum çocuklarla. Başka diller öğrenmek çok önemli ama bir başka dili iyi konuşabilmek için kendi ana dilimizi çok iyi biliyor ve doğru kullanıyor olmamızın öneminden söz ediyorum. Yazdığım metin, gerek kurgu olsun gerek gerçek bir yaşam öyküsü, paylaşmak istediğim bilgi, diyalogların içinde, sıradan konuşmaların arasında okurun aklının bir köşesine tutunuyor ve sanıyorum ki unutulmuyor da. Bir vefa ve saygı niteliğinde, evet. Bundan dolayı onur duyarım. Ben de yıllardır, değerli müzik insanımız Ahmed Adnan Saygun'un ömrünün sonuna dek, uzun yıllar eğitim verdiği, emek verdiği ve pek çok değerli öğrenci yetiştirdiği bir kurum olan MSGSÜ İstanbul Devlet Konservatuvarı çatısı altında eğitim vermekten dolayı çok mutluyum. Şu an biyografi dizisinin son kitabı olan Ludwig Van Beethoven'in hayatını yazıyorum. Sonrasında müzikle ilgili başka kitap yazar mıyım, bunu şimdiden öngöremiyorum. Çocukları müzik tarihinden kişilerle tanıştırmam onların çok hoşuna gidiyor. Çok severek okuyorlar ve bu sayede birçok çocuğun müziğe yöneldiğini, bir enstrümana başladığını hatta konservatuvara gitmeye karar verdiğini öğrenince çok mutlu oluyorum. On beş yıl önce Sihirli Mozart'ı okuyanlar şimdi yirmi üç, yirmi dört yaşlarındalar. Bazen fuarlarda yanıma gelip; Ben küçükken sizin kitaplarınızı okuyordum, dediklerinde nasıl mutlu oluyorum anlatamam. Müzikle ilgili kitaplarımın böyle bir yanı var. Diğerleri için de sanıyorum yetişkin okurum çok. Ebeveynler çocuklarına okuyor çoğunlukla, onların geri dönüşleri de inanılmaz. Yani siz bir hikaye anlatıyorsunuz, tanımadığınız birçok insan sizin hikayenizle güzel bir şeyler yaşıyor. En kıymetli yanı bu bence. Bu isimleri neden tek tek yazdığımı şöyle açıklamak isterim. Tüm bu yazarlar benim ortaokulun son yıllarından itibaren okumaya başladığım yazarlar. Hala bir çırpıda bu isimleri yazabiliyor, ilk hangi kitaplarını okuduğumu dahi hatırlıyorum. Kitaplığımda da onları özenle koruyorum. Genç zihinle okunan tüm bu kitaplar okurun geleceğini şekillendirir. Kişinin yönünü bulmasına yardımcı olur çünkü kişi yaşayamayacağından çok daha fazlasını deneyimler, sorgular bu kitaplarla. Dönem romanlarından, tarihe dair çok daha fazla bilgi edinirsiniz çünkü o öğretici değil bir anlatıcı tarafından, onun gözünden, onun yorumuyla yazılmıştır. İnsanlara dair çok şey öğrenirsiniz, onca insan tanıma şansınız olmasa bile. Bu nedenle ders kitapları geçicidir. Ülkemizde eğitim; sorunun yanıtı olacak olan kutucuğu bulma odaklı bir sistem olduğu sürece gerçek bilgiyi, hayatı deneyimlemeyi, bakış açısı kazanmayı, empati yetisini hatta ekran karşısında eriyen insani duyguları kazanabilmeyi bize ancak kitaplar sağlayacaktır. Çok teşekkür ederim. Gün Bey'in Penceresi benim için de yeri ayrı bir hikaye. Yağmurlu bir akşam eve dönerken gördüğüm bir pencereden yola çıkarak yazmıştım. Önce o pencerenin dışındaydım sonra içeriden dışarı bakmaya başladım. Unutamayacağım bir süreçtir. Şimdi kitabın sayfalarına yerleşen Gün Bey'le birlikte okurlar da o pencereden bakıyorlar. Ben kitaplarımı planlayarak, konu belirleyerek yazmıyorum. Biyografiler dışında tabii. Böyle düşünsem yazamam eminim. Yazarken hissettiğim her şey gerçek, bu da okura yansıyor sanırım. Planlayarak, ölçüp biçerek, reçeteyle kitap yazılabileceğini düşünmüyorum. Çocuklara yazıyorum diye, ölümden söz etmeyeyim, aman üzücü ya da korkutucu bir şey yazmayayım, aman karakterlerim hep iyi şeyler anlatsın gibi kaygılarım yok benim. Samimiyetle anlattığınız her şey çocuğu hayata karşı daha donanımlı kılar çünkü. Zarar vermez. Hikayeyi yazma süreci gerçekten tuhaf bir süreç. Aynı anda birkaç yerde olmak gibi. Kalabalık bir yerde, insanlarla bir aradayken bile, kendi karakterlerimin yanı başımda olmaları çok keyifli bir o kadar da tuhaf bir duygu. O nedenle, kitaplarımla, müzikle, enstrümanımla yaşıyor olmak da beni daha üretken kılıyor çünkü zihnim başka şeylere kapalı. Yazma süreci bittiğinde bir on, on beş gün bazen daha uzun bir süre yazdığım metne bakmıyorum. Biraz uzak kalıyorum ve sonra okuyorum. Sanki ben yazmamışım gibi. Bu da bütüne bir parçacık objektif bakabilmemi sağlıyor. Ben deftere yazıyorum. En son aşamaya kadar bilgisayar kullanmıyorum. Dolayısıyla, küçüklüğümden bu yana mürekkebin karşı konulmaz cazibesine kapılmış biri olarak bir dolma kalem severim ve kitaplarımı da dolma kalemle yazıyorum. Masamın üzerinde yalnızca defter ve kalemlerim oluyor. Yazarken zaten ruhen orada olmadığım için masamın üzerindeki nesnelerin bana görsel anlamda da bir faydası olmuyor. Çocuk kitapları okuyorum tabii. Ama çok fazla değil. İyi kurgulanmış ve edebi dile, edebi anlatıma sahip metinlerden hayranlıkla etkileniyorum. Ama bir yazar olarak yazmak anlamında etkilenmezsiniz çünkü bir okur olarak okursunuz. Zaten sizin de başka bir üslubunuz, başka bir diliniz vardır. Başak çok genç bir illüstratör. Başarılı ve etkileyici pek çok işe daha imza atacağına eminim. Ben özellikle İnci için Başak'ın resimlerini gördüğümde sanki tüm kitabı görmüş gibi oldum. Başak da o benim gördüğüm hüznü ve sakinliği hissedebildi. Biz yalnızca birtakım objeler üzerine konuştuk bir de kapak resmi için. Onun dışında Başak istediği gibi çalıştı. Yazarın çizere müdahale etmesi konusunda ise; ben çizerden yana olan yazarlardanım. Gün Bey'in Penceresi için de böyle olmuştu. Ceyhun'un bir portresini görüp İşte bu Gün Bey! dedim ve sonrasında hemen Ceyhun'la iletişime geçtik. Ortaya hikayenin içinden ne müthiş sahneler çıktı. Ben illüstratörden eminsem gerisi artık onundur. Hikaye bir de onun süzgecinden geçer ve o, bu nedenle özgür olmalıdır. Metin de illüstratörü etkilemişse bu da çok önemli bir unsurdur. Yazar ve illüstratörün kağıt üzerinde uyuşabilmesi çok önemli. Ben en başından beri bu konuda çok şanslıyım. Kitaplarıma her birinin çok büyük katkısı var ki, resimli kitapların başarısı yazar-illüstratör yarı yarıyadır. Çok uzun yıllardır ajandam var. Günlük notlarımın dışında, aklıma gelen fikirleri, yazmakta olduğum kitapla ilgili notları da buraya yazıyorum. Ev seven bir insan olduğum için bu süreçte çok da zorlandığımı söyleyemem. Kızım ve eşimle tüm gün bir arada olmak çok keyifli. Eşim de benimle aynı konservatuvarda hoca olduğu için ailece okullarımıza evden devam ediyoruz. Pandeminin başından bu yana üç tane resitalim iptal oldu. Gelecek sezon için bu konserlere hazırlanıyorum. Bir de şu an üzerinde çalıştığım Beethoven biyografisi var.


Çocuk edebiyatının sevilen yazarlarından Göktuğ Canbaba özgün anlatımı, son kitabı Hayaller Tarlası'na Davette akıcı kurgusu ve renkli karakterleriyle yaşamın bir parçası olan vedalaşmayı, hayallerin gücünü ve cesareti konu alıyor. Bu davette resimleriyle ona Ceyda Karlı eşlik ediyor. Prenses, Ejderha, KaraKanat, Konuşan Saman Beyefendi, Sufle Şövalyesi ve atı Kremşanti... Hayaller Tarlası'nda yaşayanlar hem gizemli hem de eğlenceli. Bu yolculuğa çıkmak istiyorsan sen de Cesaretini topla ve daveti bekle! Defne'nin aklı annesinin ona anlattığı Hatıralar Ağacı efsanesinde kalmıştı. Efsaneye göre hatıralarımız yıldızlardı ve gökteki tüm yıldızlar parıldayan iplerle Hayaller Tarlası'nın derinliklerinde yaşayan Hatıralar Ağacı'nın dallarına bağlıydı. Defne'nin bu ağaca ulaşmak için çok önemli bir sebebi vardı ama yola çıkmadan önce tarlanın özel davetine ve bolca cesarete ihtiyacı olacaktı.


Çocuk edebiyatının sevilen yazarı Göktuğ Canbaba'nın kalemi ve Berk Öztürk'ün çizimleri ile yepyeni ve soluk kesici bir seriye hazır olun: Yarasa Çıkmazı! Valizdeki Kedi, Gökyüzü Boyacısı, Ay'daki Gizemli Kereviz Yemeği ve daha pek çok çocuk kitabının üretken yazarı Göktuğ Canbaba, şimdi de bir seri ile okurunu karşılıyor. Yarasa Çıkmazı soluk soluğa okuyacağınız bir maceraya kapılarını açılıyor ilk olarak: Mumalevi Malikanesi. Konusuna gelince... Karanlıktan hiç hoşlanmayan ve asla cadı olmayı istemeyen Gredi'nin kaderinde Bayan Mumalevi'nin malikanesinde yaşamak ve cadılık eğitimi almak vardı. Zavallı çocuk bu koca malikanenin tuhaf sakinleri arasında öyle yalnız hissediyordu ki... Üstelik sene sonuna dek cadı olmayı öğrenmeli ve tılsımlı hayvanını çağıracak büyüyü yapabilecek hale gelmeliydi. Gredi yalnızlığının aniden sona ereceğini ve kendini karanlık bir gizemin peşinde bulacağını nereden bilebilirdi!


Bir oturuşta okunacak, üzerine tek bir yazı yazılacak bir kitap değil, Gölgeyle Buluşma. Connie Zweig'in yazdığı önsöz sanki kırklarında hayatı altüst olan bir kadının romanını okuyacakmışım gibi bir merak uyandırıyor. Yazar, kitap editörü Connie Zweig ve terapist, yazar, danışman Jeremiah Abrams'ın editörlüğünde hazırlanan kitabı Türkçeye çeviren Özgür Ertuna. Çevirmenin önsözü ve çeviri üzerine birkaç nottan başlayarak kitabın müthiş bir özveriyle hazırlandığı ortada. Okur ve araştırmacılar için her türlü kolaylık gözetilmiş, okuyanın hayatını değiştirdiği iddia edilen kitap anlaşılan o ki çevirmen için de uzun ve çok şey öğreten bir yolculuk olmuş. Kitabın iki editörünün yazdığı Giriş: Günlük Yaşamın Gölge Tarafı makalesi bize bu kitabın içinde nelerle karşılaşacağımıza dair ipuçları veriyor. Gölgeyle karşılaşma, yaşamın hızını yavaşlatmayı, bedenin verdiği ipuçlarını dinlemeyi ve gizli dünyadan gelen şifreli mesajları sindirmek için yalnız kalacak zamanı kendimize ayırmayı gerektirir. Bu cümle aslında bu kitabı okurken geniş okuma, düşünme ve hatta kendimize dair yazma zamanları ayırmamızı öneriyor bir yanıyla. Bizim ülkemizde ve bu zamanda en başta hayat bu kadar pahalı ve gündelik siyaset her yana her ana sirayet etmişken depresyona girmek, uzun uykular uyumak, kendimiz için herhangi bir şey yapmak gitgide lüks haline gelmiş ve bize ait zamanları sadece beynimizi daha fazla uyuşturmak için kullanırken, gölgeyle konuşmak, onunla yüzleşmek ve hatta ona kavuşmak için insan ne kadar zaman ayırabilir ki? Uzun uykular, bedeni hırpalamak ve beyni bomboş şeylerle uyuşturmak dururken buna gerçekten ihtiyacımız olduğunu nasıl anlarız? Gerçek bir umutsuzluk ya da aniden gelen bir karanlık deneyimiyle bir ihtimal. Bu sorunun cevabı da aslında bu kitabın ağır satırları arasında yer alıyor. Size biraz kendi deneyimimden bahsedeyim. 2012-2013 yılları arasında yaşadığım kayıplar ve geçirdiğim ağır bir trafik kazası sonucu hem de tam 24-25'li yaşlarımda kendimi de kaybettim. Sokaklarda sadece başıma bir şey gelmesi temennisiyle dolaştım. Pek çok şey geldi ama ortadan yok olmayı beceremedim. Sonra destek almaya karar verdim ama terapistime bir şekilde sürekli değil çeşitli olayların gelişiminde ve onların sonucunda yere her defasında tekrar çakılışımla gittim. O yüzden belki iyileşme sürecimi çok uzattım. 2017'den beri düzenli olarak bir terapistle görüşüyorum ve ilaç kullanıyorum. 15 günlük görüşmelerimizde doktorumla aramdaki birkaç şey hayatımı olabildiğince dengeli hale getirmemi sağladı. Birincisi sosyal hayatımda asla olmayan bir insana bütün günah, sevap iyi ve kötü düşüncelerimi anlatma rahatlığı bana çok iyi geldi. İkincisi kendimi kendi sesimden duymak ve derdimi kelimelere, mimiklere, seslere dönüştürerek anlatmak; oradan çıktıktan sonra ne anlattığımı hatırlamasam bile içimdekileri bir enerjiye dönüştürmüş olmanın rahatlığına kavuşmam ve benim gölgelerimden biri olan çocukluğumu artık yok saymaktan, dövmekten onu itip kakmaktan vazgeçmemi sağladı ve hala sağlamaya devam ediyor. İnsan kendini ne kadar okursa okusun ne kadar yazarsa yazsın tek başına ne iyileştirebiliyor ne de gerçekleştirebiliyor. İyi ya da kötü fark etmeksizin ebeveynler, aileler, içinde yaşadığımız toplum bir şekilde cehennem ateşinden kaçmaya çalışan bizleri ayaklarımızdan tutup kaçamazsın diye oraya bağlamaya çalışıyor. O yüzden insanın gölgelerinden biri de bence vicdanı. Çünkü kendimiz dahil kendimizden bile özgür olmaya hem de kendimize de biraz vicdanlı davranmaya hepimizin ihtiyacı var. Vicdanı merhamet ve acımayla karıştırmamayı da öğrenmeye elbette. Bütün bu girişin ardından kitap bize gölgeyi tanımlayarak anlatmaya başlıyor, gölgenin evrimini, onun bildiklerini, tarih ve edebiyattaki yerini, rüyalarda ve gerçek yaşamda nasıl ortaya çıktığını anlatıyor. Sonrasında işin benlik kısmına geçiyor; sahte benliği, ihaneti, inkarı, anne-kız ilişkinin karanlık taraflarını ve ebeveynlerin nasıl gölge olduklarına geçiyor. Aile içerisinde gölge kavramını anlatmaya kardeşlik üzerinden, eşler üzerinden ve kuşaklar üzerinden devam ediyor. Kötülüğü, sağlığı, hastalığı, gölgenin bedenle ve cinsellikle arasındaki ilişkiyi anlatıp sonrasında bütün bunları toplumsal hayatta yönlendiriyor. İş yeri, başarı, sahtelik, yalancılık, kusurlar ve hatalar, teknoloji ile benliğimizin aldığı yaralar ve vahşi dünya ile aramızdaki uçurum ile beden ve benlik ilişkisini kapatıyor. Kitap buradan sonra dinlere ve siyasete yöneliyor. İnsan kötülüğünün temeline, masumiyetin tehlikesine ve içsel bölünmelerimizi nasıl kabul edeceğimize değiniyor. Sonrasında dünya yönetimi ve siyasal yapılardaki bizler ve onlar üzerinden gölgeleri tanımlıyor. Bütün bunları anlattıktan sonra gölge terapisine dair bilgiler veriyor, yöntemler anlatıyor. Ve son bölümde gölgemizi nasıl sahipleneceğimizi ve onu nasıl evcilleştireceğimize dair onunla yaşamayı öğrenme biçimleri sunuyor. Ben yazarken yoruldum, çevirmeni burada bir kez daha tebrik ediyorum. Gerçekten çok zor bir işin altından alnının tam anlamıyla akıyla çıkmak bu olsa gerek. Ben bu kitabı içinde tanıdığım bildiğim sevdiğim yazarların yazdıklarına öncelik vererek, konu başlıklarından ilgimi çekenleri göz önüne alarak okudum. Bu kitabı çok uzun süre başucumda tutacağımı, ara ara açıp okuyacağımı, daha çok sağını solunu karalayacağımı biliyorum. Bazı kitapların ilginç zamanlamaları oluyor, bu kitabın bana gelişi ve onun üzerine çalışmamda böyle bir garip zamanlama. Neye neden niçin olduğunu bilmediğim bir melankoli ile baş etmeye çalışırken sevdiğim birinden ayrılıp, çok uzak geçmişten pek tanımadığım ve karşılıklı olarak birbirimizi sevmediğimize emin olduğum birisiyle vicdani sebeplerle görüşmek zorunda kaldığım bir zaman. Hayatını belli bir yaştan sonra tamamen kendi tercihleriyle kurmuş bir kadın olarak, kurduğum hayatın ne kadar doğru artık ne kadar sürdürülebilir ve bu hayatta kaderin ne kadar rol aldığını sorguladığım bir dönemde öfkemi yeniden evcilleştirebilir miyim acaba diye sorarken yaşadığım bir gölgeyle buluşma aslında. Kitaptan bir alıntı ile sonlandırayım bu yazıyı, buna neden ihtiyacımız olduğunu bir kez daha hatırlatmak niyetiyle herkese şifa olmasını dilerim.


Görevimiz Tehlike hayranları, Ethan Hunt'ın dünyayı yaklaşan yıkımdan kurtarmasını izlemek için biraz daha beklemek zorunda kalacak. Paramount Pictures, uzun süredir devam eden casus serisinin sonraki iki filminin vizyona girmesini pandemi şartları nedeniyle ertelemeye karar verdi. Daha önce 30 Eylül'de vizyona girmesi beklenen Görevimiz Tehlike 7, 14 Temmuz 2023'te seyirciyle buluşmaya hazırlanıyor. Bu, en son 7 Temmuz 2023'te vizyona girmesi planlanan Görevimiz Tehlike 8 in de ertelendiği ve 28 Haziran 2024'te vizyona gireceği anlamına geliyor. Serinin sonraki iki filminde bir kez daha Tom Cruise, IMF ajanı Ethan Hunt olarak karşımıza çıkıyor. Mission: Impossible Fallout ve Mission: Impossible Rogue Nationı yöneten Christopher McQuarrie, aksiyon serisinin bu son iki bölümünü yönetmek için geri dönüyor. Kadroda ayrıca Rebecca Ferguson, Hayley Atwell, Ving Rhames, Henry Czerny, Simon Pegg, Vanessa Kirby ve Angela Bassett yer alıyor.