Hayalinin peşinden koşanları bir araya getiren Orchestra Theatre ilk oyunu Lora ile 21 Ekim'de seyircilerle buluşmaya hazırlanıyor. Türkiye'nin ilk içerik şirketi Orchestra Content fark yaratan üretimlerini bu kez tiyatro alanında ortaya koyuyor. Orchestra Content tarafından, deneyimli tiyatrocu Şebnem Sönmez süpervizörlüğünde hayata geçirilen Orchestra Theatre; birlikte üretmek, birlikte neşelenmek ve iddiasıyla değil hayaliyle var olanları bir araya getirme hedefiyle sahnelerdeki yerini almaya hazırlanıyor. Kolektif üretimi odağına alan ve sahneleyeceği her bir oyunun ilk kez seyirci karşısına çıkacak metinlerden oluşacağı Orchestra Theatre, Mithat Ozan Küren tarafından kaleme alınan Lora ile 21 Ekim'de tiyatro severlerin karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Ortak akılla üretme prensibinden yola çıkan Türkiye'nin ilk içerik şirketi Orchestra Content özgün içerik üretimini tiyatro alanına taşıyor. Orchestra Content'in tiyatronun deneyimli isimlerinden Şebnem Sönmez süpervizörlüğünde hayata geçirdiği Orchestra Theatre, yaratıcılarla tanışabilmek, birlikte ve neşeyle üretebilmek düsturuyla seyirciyle buluşmaya hazırlanıyor. Orchestra Theatre, Mithat Ozan Küren'in yazdığı Lora oyunuyla seyircisine merhaba demeye hazırlanıyor. Geçen yıl Kıyafetlerimin Neden Üzerimde Olmadığının Hikayesi metniyle Nilüfer Kent Tiyatrosu'nun Mitos Boyut Tiyatro Yayınları iş birliği ile düzenlendiği Sahne Eseri Yazma Yarışması'nda üçüncülük ödülü kazanan Mithat Ozan Küren'in yönetmen koltuğuna oturduğu oyunun başrollerini Çağdaş Ekin Şişman ve Mehmet Okuroğlu paylaşıyor. İşten eve dönen ve karnını doyurmak, dinlenmek, uyumak gibi bazı basit işleri yaparken zorlanan Lora'nın akşamdan sabaha süren kısa bir hayat kesitine sahnede tanıklık ediyoruz. Yivine oturmayan her nesneyle birlikte geçmişi ve geleceği de bir olup üzerine çökerken, sendromları ve göz kamaştıran yenilgileri ile Lora, izleyicileri hiç sevmediği evinin ve aklının içine davet ediyor. Birlikte ve keyifli üretimi odağına alan ve projelerini özgün yapımlar üzerine konumlayan Orchestra Theatre, sahneye koyacağı her oyunda farklı yol ve yöntemleri odağına alan multidisipliner bir yapıyla sahnede hayalini inşa etmeye hazırlanan pek çok isimle üretimlerine devam ediyor. Sezon boyunca İstanbul Avrupa ve Anadolu yakasındaki farklı sahnelerin yanı sıra gerçekleştirmeyi planladığı yurt içi ve yurt dışı turneleriyle pek çok farklı bölgedeki tiyatro izleyicisine ulaşmayı hedefleyen Lora'nın ilk gösterim biletlerine Tiyatrolar. com. tr üzerinden ulaşabilirsiniz.


Geleneksel içeceğimiz Türk kahvesi; lezzeti aynı ama etkisi farklı yepyeni bir enerjiyle yeniden harmanlandı: Organik Yağlı Türk Kahvesi BOOM... İçerisinde bulunan organik yağlar sayesinde, tüketildiğinde vücuda enerji veren, zindeliği arttıran ve iştahı da dengeleyen BOOM, diyet listelerinin de vazgeçilmezi olacak. O, Türk mutfağının en olmazsa olmaz içeceği; geçmişi Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. Artık tüm dünyanın beğenisini kazanarak farklı mutfaklara da giren Türk kahvesini daha da sağlıklı hale getiren yepyeni bir seçenek var: Yağlı Türk Kahvesi BOOM. Nedir farkı? diye merak edenler için hemen açıklayalım. Yağlı Türk Kahvesi BOOM, kokusuyla benzersiz bir haz yaratan taze kahve çekirdeklerinin, organik Hindistan cevizi yağı ve sade yağ ile kavrulmasıyla hazırlanıyor. Lezzeti aynı kalırken, içeriğindeki bu yağların vücuda katkısı ise saymakla bitmiyor. Türk kahvesi; kolesterolü düşürmesi, kolay nefes almaya etkisi ve hatta ağrı kesici özelliğiyle zaten dillere destandı. Şimdi de TeaShop tarafından üretilen Yağlı Türk Kahvesi BOOM, içerisindeki organik yağlarla Türk kahvesi keyfini enerji ve zindelikle tamamlıyor. İçeriğindeki Hindistan cevizi ve sade yağların direkt hücreye ulaşmasıyla hem beyne hem de vücuda hızla enerji veren BOOM, aynı zamanda iştahı da dengeliyor. Son yıllarda diyet listelerinde ve sporcular arasında trend haline gelen yağlı kahve, BOOM ile artık tarif arayıp ölçü tutturmaya çalışmadan şık kutusunda kahve tutkunları ile buluşuyor.


Orhan Kemal'in ailesi ve Everest Yayınları'nın birlikte düzenlediği Orhan Kemal Roman Armağanı'nın yeni sahibi Herkül Millas oldu. Millas, Aile Mezarı adlı romanıyla ödüle değer görüldü. Herkül Millas'a ödülünün ileri bir tarihte takdim edilmesi planlanıyor.


Yazar Orhan Pamuk, 23 Mart'ta çıkacak yeni romanı Veba Gecelerini on iki kısa videoyla anlatacak. Mart ve Nisan ayları boyunca Yapı Kredi Yayınları'nın sosyal medya hesaplarından aralıklı olarak yayınlanacak videoların ilki 12 Mart Cuma günü yayınlandı. Bu videoda Pamuk, kitabının yazım sürecine denk gelen pandemiden ve kitabındaki korku temasından bahsetti. 12 Mart Cuma günü Yapı Kredi Yayınları'nın YouTube, Facebook, Instagram ve Twitter hesaplarında yayınlanan ilk videoda Orhan Pamuk, yeni romanı Veba Gecelerini yazarken başlayan koronavirüs pandemisini ve bu pandeminin ona öğrettiği en büyük şeyi, yani korku'yu anlattı. Pamuk'un bir sonraki videosu ise 15 Mart Pazartesi günü yayınlanacak.


Yazar Orhan Pamuk, 28 Mayıs Cumartesi günü İtalya'nın Sardunya adasında Costa Smeralda Edebiyat Ödülü'nü alacak. Pamuk, bütün eserleri için verilen ödülünü almak için gideceği Sardunya'da, Nobel Ödüllü(1926) ve Sardunyalı yazar Grazia Deledda'nın şehri Nuoro'da da bir konuşma yapacak. Mart 2021'de Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Orhan Pamuk'un son romanı Veba Geceleri, geçtiğimiz günlerde Rusça, Sırpça, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Katalanca ve Korece yayımlandı. Fransa ve İspanya'da çok satanlar listesine giren romanın tanıtımı için bir süredir yurt dışında bulunan Pamuk, yabancı okurlarıyla bir araya geldi. Kısa bir süre önce de Paris Kitap Fuarı'na katılan ve Pantheon'da bir konuşma yapan yazar, önümüzdeki sene Paris'teki College de France'da edebiyat üzerine dört hafta ders verecek. Veba Geceleri kısa bir süre önce de Almanya'nın en önemli yayınlarından biri olan Der Spiegel'in çok satanlar listesine girmişti. Costa Smeralda, İtalya'nın büyüleyici kumsalları ve manzaralarıyla tanınan, çevreye duyarlı Sardunya adasındaki Costa Smeralda bölgesinde verilen deniz ve okyanus hikayelerine adanmış ilk edebiyat ödülüdür. İtalyan Çevre Bakanlığı tarafından desteklenen ödül, üç kategoriye ayrılır; kurgu, kurgu olmayan ve mavi inovasyon.


Orhan Pamuk, on dört yıldır her gün küçük not defterlerine notlar alıyor ve resimler yapıyor. Sayfalarda günlük hayatını, güncel gelişmeleri, duygularını, yazmakta olduğu romanların sorunlarını anlatıyor ve tartışıyor. Bazen roman kahramanlarıyla konuşuyor bazen bir rüyasını ya da bir yolculuğu anlatıyor bazen da manzara resmi ya da mutluluk hakkında fikir yürütüyor. Bir sayfadaki resme ya da yazıya üzerinden aylar hatta yıllar geçtikten sonra yeni renkler ve kelimeler de ekliyor. Böylece defter sayfaları yazılarla renklerin ve şekillerin iç içe geçtiği ve yeni manaların araştırıldığı yoğun, zengin ve benzersiz resimli sayfalara dönüşüyor. Pamuk defterindeki binlerce sayfadan Uzak Dağlar ve Hatıralar adını verdiği bu seçkiyi düzenlerken, özel bir hatırası olan bir rüya üzerinden hayatını bütün açıklığıyla hem kelime hem de resim olarak ortaya koyuyor. Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Uzak Dağlar ve Hatıralar, Pamuk'un okurlarınca bilinmeyen-günce tutan ressam yanını, günlük hayatını, şaşırtıcı hayallerini ve deneyimlerini okura ulaştıracak ve dünyaca ünlü yazarı bir insan olarak tanımamıza ışık tutacak.


Yazar Orhan Pamuk'un 23 Mart'ta çıkacak yeni romanı Veba Geceleri'ni anlattığı on iki kısa videonun ikincisi yayınlandı. 15 Mart Pazartesi günü Yapı Kredi Yayınları'nın sosyal medya hesaplarında yayınlanan ikinci videoda Veba Geceleri'nin kapağı da ilk defa gösterildi. Pamuk, videoda kitabını yazarken yararlandığı fotoğraflardan ve bu fotoğraflardan yola çıkarak yaptığı resimlerden bahsetti. Yapı Kredi Yayınları'nın YouTube, Facebook, Instagram ve Twitter hesaplarında yayınlanan ve Veba Geceleri'nin kapağının ilk defa paylaşıldığı ikinci videoda Orhan Pamuk, romanını yazarken 1900'lü yıllardan çekilen fotoğraflardan nasıl yararlandığını anlattı. Günümüzden yüz yirmi yıl önce geçen Veba Geceleri'ni yazabilmek için çok sayıda tıp tarihi, anı ve tarih kitabı okuduğunu belirten Pamuk Okura 1901 yılında bir Osmanlı adasında olduğu duygusunu verebilmek için fotoğraflardan çok yararlandım. 1900'lerde çekilmiş fotoğraflara bakarak bazen resimler de yaptım. O dünyanın ayrıntılarına yaklaşmama, 1901 yılını ve eşyalarını sevmeme yaradı bu resimler. Sonra bu resimlerdeki hikayeyi Veba Geceleri'ne aktarırdım dedi. 1900'lerin başında Avrupa'daki büyük mağazaların sattıkları ürünleri gösteren kataloglar yayımladığını ve bu kataloglardaki eşyaların ressamlara resmettirildiğini anlatan Pamuk Bu kataloglardaki resimlerden Veba Geceleri'nde yararlandım. Fotoğraf meraklısı olan Abdülhamit bütün Osmanlı İmparatorluğu'nu, özellikle kendi yaptırdığı binaları fotoğraflatmıştır. Dönemin manzara, sahil şehri, iskele fotoğraflarına bakarak Veba Geceleri'ndeki Minger Adası'nı hayal ettim. Fotoğrafların merkezindeki camilere, köprülere değil, kenardaki insanlara, ağaçlara, boş yollara sokaklara, at arabalarına, manzaraya, küçük evlere bakar, merkezdeki Arkaz şehrini ve limanlarını hayal ederdim. Böyle manzara resimlerine bakarak Minger Adası'nı, kıyıları hayal ettim. Daha sonra kahramanlarıma benzeyen kişiler resmettim. Mesela romanda vebaya karşı dezenfekte edici sıvı püskürten tulumbacıyı resmettim önce. Sonra onu Arkaz şehrinin içine oturttum. Aynı zamanda bu karantinacıların hikayelerini romanımda anlatıyordum. En sonunda kitabımın kapağına koyduğum bu resmi ve içindeki haritayı bina bina, sokak sokak nasıl resmettiysem Veba Geceleri'ni de öyle, bütün insanlarıyla adım adım, hikaye hikaye, ev ev yazdım dedi. 20 yıl resim yaptıktan sonra bu kapağın çıkması., yetenek olmadıktan sonra çalışmanın süresinin önemi olmadığının ispatı.


Yapı Kredi Yayınları'ndan Orhan Pamuk'un son kitabı Veba Geceleri ile ilgili çıkan iddialarla ilgili bir açıklama geldi. Bazı basın yayın organlarında ve sosyal medya hesaplarında yer alan, Orhan Pamuk'un Veba Geceleri romanında Atatürk'ü küçük düşürücü ifadelere dair iddia ve yorumların gerçeği yansıtmadığını kamuoyu ile paylaşmak isteriz. Yayınevimiz tarafından yayımlanan Orhan Pamuk'un Veba Geceleri romanında Atatürk'ü küçük düşürücü ifadelerin yer aldığına dair iddialar tamamen asılsızdır. Veba Geceleri kitabında yer alan Kolağası Kamil karakteri, romanın geçtiği 'hayali' Minger adasının tüm vatandaşları tarafından bir halk kahramanı ve kurtarıcı olarak görülmektedir.


Bu defa bir çiçeğin dünyasına dalıyoruz çocuk edebiyatında... Bir camgüzelinin öyküsünü şiirsel bir dille kaleme alan Bengisu Gençay'ın Orman Olmak kitabı, son dönemde okuduğum en farklı çocuk kitaplarından biri. Aslında yalnızca çocuk kitabı demeye de dilim varmıyor pek. Yaşsız bir öykü bu, herkesin içinde kendinden bir şeyler bulacağı... Siz de tanışın, siz de okuyun isterim. O yüzden de kitabın yazarı Gençay'ı ve duygusal bir hayal gücüyle resmedilen çizimlerin illüstratörü Gizem Gözde Uçar'ı Ajandakolik'e davet ettim. İki kadının yeteneklerinin de çiçeklendiği bir çiçeklenme öyküsü bu. Uçan Fil Yayınları'ndan geçtiğimiz aylarda çıkan Orman Olmak, çiçekler dünyasını kişileştiren hikayesiyle hem yazarının derin anlatımının hem de çizerinin duygu dolu resimlerinin birleşimiyle pek çok kişinin severek okuyacağı bir kitap olarak karşımıza çıkıyor. Yazar Bengisu Gençay ile Orman Olmak fikrini ve hayatının maceralarını, çizer Gizem Gözde Uçar ile de okuyucuya duyguları aktarabilmek için kullandığı ışığı, renkleri, açıları konuştuk. Camgüzeli tamamen solmak üzereyken, arı şahini ile tanışıyor. Arı şahinleri bilge kuşlar... Yolculuk rotaları, İstanbul üzerinden geçip Afrika'ya dek uzanıyor. Kim bilir yol boyunca neler görüyorlar? Bizim arı şahinimiz de camgüzeline kendi biricikliğine sahip çıkması gerektiğini hatırlatıyor. Uzun zamandır bu konuda yazmak istiyordum ama hikayesini, imgesini henüz bulamamıştım. Derken herhangi bir hedefim olmaksızın camgüzelinin hikayesine başladım bir de baktım, yazdıklarım kendiliğinden oraya akmış. Ya yeterliysem? diye sorması gerek. Bizi yetersiz olduğumuza inandırdıkça kazanan bir ekonomik sistemde yaşıyoruz. Başkalarına ideal görünmek için hırpalanan ruhlar korosuyuz. Peki ya yeterliysek? Eyvah! Bu soruyu sorunca, bütün yaşam kurgumuz tepetaklak oluyor. O zaman kimseye borcumuz, verecek hesabımız, ispat edecek davamız kalmıyor. Her şeyi kendi istediğimiz için, varoluşumuz bunu gerektirdiği için yapmamız mümkün. Aslında hem yeterli hem de özgürüz ama bunu fark etmek sarsıcı bir deneyim çünkü bize şimdiye dek hep tersi öğretildi. 8 yaşındayken okul pikniğine gitmiştik. Ertesi gün öğretmenimiz bize bir komposizyon ödevi verdi. Gezide yaşadıklarımızdan bahsedecektik. Ben, çocukların yokluğunda kendini yalnız ve üzgün hisseden sıraları ve kara tahtayı yazdım. Yani gidenlerin değil kalanların hikayesini anlattım. İşte ilk metni yazarken kendimi gerinen bir kedi, koşan bir çıta, kuyruğunu açan bir tavus kuşu falan gibi hissetmiştim. Zaten yapmam gerekeni yapıyorum, olmam gerekeni oluyorum duygusu. Çok sade, temiz, net bir histi. Eşimle Brezilya'dan yola çıkıp Uruguay, Arjantin, Patagonya, Şili ve Bolivya'ya uzanan, Peru'da ise geçici yerleşikliğe dönüşen uzun bir yolculuk yaptık. Bu sırada geçimimizi günlük işler yaparak sağladık, çiftliklerde gönüllü çalıştık. Peru'da And Dağları'nda Quechua yerlilerinin yaşadığı bir köye yerleştik. Zem Sesini Arıyor'u işte orada yazdım. Bizim için çok şey öğrendiğimiz, kendimizi ilmek ilmek söküp baştan ördüğümüz bir deneyim oldu. Bundan sonra yeni yollar var mı? Henüz bilmiyorum. Ama yeni kitaplar gelecek. Kitaplarımın filme dönüşmesini çok isterim. Ancak animasyon film üretimi oldukça pahalı bir süreç olduğundan bu hayal, çok az çocuk kitabı için gerçek olabiliyor. Bundan daha çok gerçekleşmesini istediğim hayal, kitaplarımın başka ülkelerde yayınlanarak oradaki çocuklarla buluşması. Umarım bu hayalin en kısa sürede gerçek olur! Çocuk edebiyatında üretimler veren bir yazar olarak günümüz Türk çocuk edebiyatını uluslararası edebiyat düzleminde nasıl buluyor, değerlendiriyorsun? Aynı zamanda çocuğuna kitaplar seçen ve alan bir anne olarak da düşünceni merak ediyorum. Üzerinde yaşadığımız topraklar yeryüzüne çok önemli öykücüler yetiştirmiş. Elinde davullarıyla dengbejler, şamanlar, aşıklar... Bazı coğrafyalar sihirlidir, Anadolu da bunlardan biri. Günümüzde de sırtını tüm bunlara yaslamış, heyecan verici modern zaman hikayecileri, çizerleri var. Üstelik tüm dünyayla temas halindeler ve evrensel meseleleri konu ediyorlar. Önümüzdeki yıllarda, uluslararası arenaya çıkan kitapların sayısında hızlı bir artış göreceğiz. Bir anne olarak oğluma kitap seçerken çok mutlu oluyorum. Anadilinde bu kadar çeşitli ve nitelikli kitap okuyabildiği bir dönemde büyüdüğü için çok şanslı. Yok. Zihnim aynı zamanda not defterim. Söyleşi sonrası ilk işim, bir mobil hikaye uygulaması için seslendirilmek üzere çocuk hikayesi yazmak olacak. Benimle birlikte bir orman olduğun, yan yana çiçeklendiğin için çok teşekkür ederim Gizem! Genellikle ne çizeceğimi, nasıl çizeceğimi ana hatlarıyla yolun en başında, hikayeyi ilk okuduğumda belirlemiş oluyorum. Okudukça kafamda görseller canlanıyor, sonrasında da üzerinde çalıştıkça son halini buluyor. Benim için hikayenin duygusunu yansıtmak ve kelimelerin ötesine götürmek çok önemli. Bu yüzden kitabımızın karakteri camgüzeli gibi mimikleri ve yüz ifadeleri ile duygularını belirtemeyen bir karakteri çizerken ışığı, renkleri ve açıları, bu duyguları okuyucuya aktarabilmek için kullandım. Örneğin, camgüzelinin kıskançlığını hissettiğimiz sayfada göze garip gelen dramatik bir açı kullandım ki baktığınızda garipseyin ve bir şeylerin ters gittiğini hissedin. Ve tabii ki odağınız hemen camgüzelinin yapraklarında yayılan kırmızıya yani kıskançlığa odaklansın. Ya da cam güzelinin diğer bitkileri tehdit olarak gördüğü sahne. Bitkiler onu köşeye sıkıştırmış gibi olsun, onun ile aynı korkuyu hissedin istedim. Dikkatli baktığınızda yaprakların gölgelerine gizlenmiş suratlar göreceksiniz. Bu sayfaya dışarıdan bir okuyucu gözüyle katılmıyorsunuz, bir sıkışmışlık hissi yaşıyorsunuz. Aynı camgüzeli gibi. Ancak bunun aksine, camgüzelinin diğer bitkilerle orman olduğu sayfaya bir bakın! İşte bu sayfa da diğeriyle tam bir zıtlık oluştursun istedim. Ferah ve güzel bir sayfa. Tüm bitkiler kendi güzellikleri ile oldukları gibi görünüyorlar. Çünkü artık cam güzeli de onları öyle görüyor. İkisine yan yana baktığımızda ışık, renk ve açının duyguları nasıl yansıttığını çok net görebiliyoruz. Kesinlikle, zaten hikayenin bu kadar içimize dokunmasının da sebebi bu. Bu kitap ile kendi için çiçeklenme yolculuğuna başlamaya ilham alacak çocukları ve büyükleri düşünmek beni çok mutlu ediyor. Bitkiler ve genel anlamıyla doğa benim çok ilham aldığım ve ilgi duyduğum bir konu. Ev bitkileri ile de aram iyidir ve evimde bir sürü bitkim var. Ama bir zamanlar böyle değildi tabii. Bundan belki on sene önce üniversite yıllarımda yaşadığım evimde hiç bitkim yoktu, bakamam diye hiç almayı düşünmemiştim. Ancak anneannem bana şimdilerde anane çiçeği dediğim bir çiçek vermişti saksıda. Ben gerçekten de o çiçeğe bakamadım. Aradan zaman geçti, pencerenin bir köşesinde unutuldu o çiçek, sarardı kurudu. Atayım diye elime aldığımda bir de ne göreyim, uzun zamandır susuz, güneşte kuruyan bitkinin altından küçük, yeşil yapraklar çıkıyor. Nasıl da her şeye rağmen hayata tutunmuştu! İşte o an oturdum ağladım ve bitkilerden öğrenecek ne kadar çok şeyim olduğunu fark ettim. İçimi kocaman bir saygı ve sevgi doldurdu. İşte o günden beridir evimin içini olabildiğince bitki arkadaşlarımla doldururum, her birinin anlatacaklarını dikkatle dinlerim. Çok ama çok şey katıyorlar bana. Bu arada o kuruyan çiçeği tekrar canlandırdım ve öyle bir çoğaldı ki arkadaşlarımın evlerinde bile var artık. Saksılar dolusu bir çiçek oldu. Hikayenin başında minik bir Gizem ve siyah pastel boyayla kendine kopyalama kağıdı yapıp, yazıp çizdiği hikayesini çoğaltmaya çalışması var. Sonra Koç Üniversitesi İngiliz Dili ve Karşılaştırmalı Edebiyat ve Uluslararası İlişkiler okuyarak çift anadal tamamladım. Sonra editör oldum. Sonra sevdiğim şeylerin etrafında dolaşmayı artık bırakıp içine dalmaya karar verdim ve istifa ettim. Zaten en başından beri yaptığım gibi yazıp çizmeye başladım. Daha doğrusu yazıp çizdiklerimi yayınevleri ve çocuklarla paylaşmaya başladım demeliyim. Çocuklar için sınırlandırdığım olmuyor. Çocuklar için sınırlandırmak gerekiyormuş gibi düşünen büyükler bazen bu sınırları talep edebiliyorlar. Oysa çocuklarla onların dilinden konuştuğunuz, çizdiğiniz sürece sınırsızsınız. Çocuklara kalpten bir hikaye verdiğinizde onu hemen kabul ediyorlar. Bir sürü değişkene takılan genellikle büyükler oluyor. Ben çocuklar ve onlar gibi bakabilen büyükler için yazıp çiziyorum. Zaten onlarla göz göze gelip konuştuğunuzda kurulan bağ her şeyi anlatıyor. Pek çok not defterim ve çizim defterim var. Aklıma gelen düşünceler, gördüğüm güzellikler, üzerine yazacağım ve çizeceğim şeylerin notları ya da kitapların ilk taslaklarını ayarlayıp sayfalarını çıkardığım defterler var. Yakın zamanda da yeni bir resimli günlük tutmaya başladım. Gün içinde gördüğüm, esinlendiğim şeyleri çiziyorum. Size oradan bir sayfa göstereyim. Yetişmek o kadar doğru bir fiil ki... Kalbimin çoktan yazıp çizdiği hikayeleri ellerimle kağıda işlemeye gideceğim. Bir nevi kendime yetişmeye çalışacağım diyebilirim. Ona bu güzel hikayesi ve kalbinden, ruhundan gelecek daha bir sürü güzel hikaye için teşekkür etmek istiyorum. Onun gibi çocuk edebiyatımıza böyle değerli bir eser veren bir yazar ile çalışmak benim için çok büyük bir mutluluk.


İthaki Yayınları etiketiyle yayımlanan Amerikalı yazar Joe R. Lansdale'in kitabı Ormanın Derinliklerinde, salt bir gerilim-polisiye romanı olmaktan çıkarak bir dönemin Amerika'sına ayna tutuyor ve seri cinayetlerle ikisini sağlam bir dengeye oturtmayı başarıyor. Ödüllü yazar Joe R. Landsale'in yazdığı Ormanın Derinliklerinde, Amerikan kırsalında siyahi kadınların öldürülmesiyle başlayan seri cinayetleri etrafında dolanan bir polisiye-gerilim romanı olsa da sırtını yasladığı Büyük Buhran dönemindeki Amerikan kırsalından manzaralar, kitabı bu nitelemenin dışına çıkararak sosyo-politik ve folklorik unsurların da çokça yer aldığı, farklı bir okuma alanı açan bir romana dönüştürüyor. Joe R. Landsale, 1951 yılında Amerika, Doğu Teksas'ta doğmuş. Aynı zamanda bir dövüş sanatları ustası olan Landsale, korku, gerilim, gizem, bilimkurgu türünde onlarca romana, öyküye, senaryoya imza atmış. Yapıtlarında folklorik unsurlarla, sırtını çevirmediği ülkesinin tarihini hafiften kara mizahla harmanlayan yazarın birçok kitabı filme de çekilmiş. Edgar Ödülü, Britanya Fantezi Ödülü, Bram Stoker Ödülü'ne layık görülen Joe R. Landsale'in en önemli romanlarından biri sayılan Ormanın Derinliklerinde, İthaki Yayınları Gölge Dizisi'nden Peren Gülmez'in çevirisiyle yayınlandı. Landsale'in gerilim, gizem, polisiyeyi iç içe geçirdiği Ormanın Derinliklerinde, Büyük Buhran zamanında Doğu Teksas'taki bir kasabada öldürülen siyahi kadınların izini süren beyaz bir aile üzerinden Amerikan tarihi, ırkçılık, mitler, efsanelerle örülü bir hikaye sunuyor. Kitabın anlatıcısı ve ana karakterlerinden, ailenin küçük oğlu Harry, üzerinden geçen 80 yılın ardından, bir huzurevinde ölümle burun buruna bir vaziyetteyken başlıyor yaşanılanları anlatmaya. Birinci Dünya Savaşı bitmiş olmasına rağmen dumanı hala tütüyor. Amerika'nın üzerinde de bu savaşın kalıntılarıyla ülke tarihinin en büyük krizi olan Büyük Buhran'ın kara bulutları dolaşıyor. Harry, kardeşi Tom, kasabanın hem berberi hem de polisi olan babası Jacob ve annesiyle beraber asgari yaşam ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek kadar para kazanarak geçinmeye çalışıyor. Günler rutin. Kalk, tarlada, bağda bahçede çalış, ye, yat. Ölmek için zaman tutulan bir süreç yaşamdan daha çok. Harry ve kardeşi işten arta kalan zamanlarda aksiyon olsun diye kasabanın yakınındaki ormana gidiyorlar oynamak için. Yine böyle bir günde, ormanın içinden geçen Sabine Nehri'nde siyahi bir kadının cesedini görüyorlar. Ceset, sadece bir cesetten ibaret değil. Çünkü bunu her kim, nasıl yaptıysa ölü bedenin üzerinde çeşitli oyunlar oynamış. Harrry hemen babasına haber veriyor. Jacob olay yerine gelip cesedi önce kendisi inceliyor sonra da kasabanın doktoruna inceletiyor. Yaşadıkları kasabada vaka-i adiyeden sayılan siyahların öldürülmesi gibi değil bu olay. Bu yüzden de sakin bir hayat süren kasaba ahalisinin hayatına istenmeyen bir hareket geliyor. Olay çevre köy ve kasabalara da yansıyor ve maktulün ölümünden çok onun ten rengiyle ilgili tartışmalar yükseliyor. Bunlar yaşanırken aynı şekilde öldürülmüş iki siyah kadın daha bulunuyor. Bu iki ceset, kasabada hararetin iyiden iyiye yükselmesine sebep oluyor. Herkes birbirinin rengine bakarak kendince bir katil buluyor ve Artık devlet benim sözünü şiar edinip kendi katillerini cezalandırmaya çalışıyor. O zamana dek Karındeşen Jack dışında, ölülerle böyle ritüeller düzenleyen bir katil duymamış olan kasabalı yetkililer, yaşananları bir seri katil vakası olduğundan bihaber şekilde aydınlatmaya çalışıyor. Böyle bir ortamda en önemli iletişim aracı olan dedikodunun dolaşıma sokulmasıyla zaten sadece kırıntıları olan kanun namına artık hiçbir şey kalmıyor. Bir günah keçisi bulunup bileti kesiliyor. Ancak Jacob tüm bu olup bitende kendini sorumlu tutarak kendini alkole veriyor. Bu sırada Collins ailesini ziyarete gelen büyükanne ve torunu Harry, cinayetleri aydınlatmak için kolları sıvıyor ve esas gerilim de bu şekilde başlamış oluyor. Ormanın Derinliklerindede, Joe R. Landsale'in Doğu Teksaslı bir tamircinin oğlu olması, yazarın diğer eserlerinde de rastladığımız Amerikan bozkırından hayli ayrıntılı manzaralar sunmasına katkı sağlayarak okuru henüz kitabın başında sokmak istediği atmosferin içine yerleştiriyor. Anlatıcı yaşlı Harrynin biz farkında olmadan aradan çekilmesiyle 1933 yılına geri gitmemiz ise öyküye bizzat bizim de tanıklık etmemizi sağlıyor. Cinayetlerin teknik detaylar dışında çözülememe sebeplerinden biri olan o dönemdeki Ku Klux Klan'ın etrafta dolaşmasıyla Ormanın Derinliklerinde, salt bir gerilim-polisiye romanı olmaktan çıkarak bir dönemin Amerika'sına da ayna tutuyor ve seri cinayetlerle ikisini sağlam bir dengeye oturtmayı başarıyor.


Bu şarkılar hala adam olmaz mı bilinmez ama Bülent Ortaçgil, müzik kariyerinin 50. yılında ilk ve yepyeni şarkılarıyla yeniden onu çok seven dinleyicisini mutlu ediyor. Sanatçının Elli Buçuk isimli ikili çalışması yayınlandı. İlk albümde yer alan ve Ortaçgil imzasını taşıyan yeni beş şarkı tüm fiziki ve dijital formatlarda dinleyicisiyle buluşuyor. Elli, Hangisi Hayat, Göründüğü Gibi, Olmuyor Blues ve Ak Kuşlar Kara Kuşlar isimli parçalar klasik Ortaçgil müziği formunda sevenlerini heyecanla selamlıyor. Çalışmadaki dört şarkı yeni, sadece 1986 tarihli Ak Kuşlar Kara Kuşlar, bu proje için yeniden kaydedildi. Çalışmanın sürprizi ise Elli isimli yeni beş şarkının yanında meraklısı ve arşivciler için yer alan Buçuk isimli diğer albüm. Bülent Ortaçgil'in TRT İzmir Radyosu'nda Ümit Tunçağ tarafından 1969 yılında kaydedilen şarkıları bu albümde yer alıyor. Genç Ortaçgil'in sesinden duyduğumuz Anlamsız, Yüzünü Dökme Küçük Kız, Niçin, Kapılar-Yollar, Çukurdaki İnsan, Kim Bilir O An Geldi, En İyisi, Balloons, ve Şık Latife sanatçının geçmişine bir selam duruşu olarak dinlenebilir. Bülent Ortaçgil ayrıca bu yıl 'Elli Buçuk' albümü ve bağıntılı pek çok etkinlik ile sanat hayatının 50. yılını kutluyor. Ortaçgil, yayınlandığı proje albüm ile mayıs ayında başlayacağı konserler ve yıl sonuna dek devam edecek etkinlikler dizisi ile bol bol gündemde olacak. Küratörlüğü grafik sanatçısı Emre Senan tarafından yapılan sergi ve etkinlikler çok yakında sanatçının ve Ada Müzik'in hesaplarından duyurulacak. Albümdeki şarkıların tüm söz, müzik, akustik gitar ve vokalleri Ortaçgil imzasını taşıyor. Ortaçgil'e her zaman olduğu gibi Türkiye'nin en iyi müzisyenlerinden Baki Duyarlar, Cem Aksel, Erdal Aksoy, Barlas Tan Özemek, Erkan Oğur, Akın Eldes eşlik ediyor. Baştan 'buçuk' ekini düşünmemiştik. Nerde ve nasıl yayınlanacağını bilmediğimiz bir kayıttı o! Ne var ki bu 50 yıl anmasında arşivciler, sıkı takipçiler ve meraklılar için bir belge bırakmak istedim. . Elinizdeki kayıt bir 19. yaş anısıdır, öyle dinlenmesini ve çok da ciddiye alınmamasını isterim doğrusu. '50' ise 10 yıllık aradan sonra oluşan şarkıları içeriyor. Biri dışında! Şarkılar tam istediğimiz gibi olan Hayyam Stüdyosu'nda donanımlı isimler tarafından geniş ve konforlu bir ortamda çoğu canlı olarak kaydedildi. 'Ak Kuşlar Kara Kuşlar' 1986 yılında Çekirdek'te yapılmıştı ancak daha iyi şartlarda ve yeniden duymak istedim. Bu amaçla Erkan Oğur'un çaldığı kısmı, Ertan Keser'le birlikte portatif kayıt cihazı ile Gümüşlük'te sevgili Erkan'ın evinde kaydettik. Yardımcı olan, emeği geçen tüm arkadaşlara, yıllardır konserlerimde bana eşlik eden ancak ilk kez kayıt yaptığımız müzisyen kardeşlerim Baki, Cem, Erdal ve Barlas'a çok teşekkür ederim.


BKM, DasDas, ENKA Sanat, İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve Zorlu PSM'nin, ülkemizin kültür birikimine katkıda bulunacak yeni tiyatro yapıtları üretilmesi amacıyla başlattığı Ortak Yapım projesi kapsamında seçilen oyunlar belirlendi. Proje kapsamında her kurum ikişer oyunun yapımcılığını üstlenecek. Tiyatro alanında yeni oyun üretimine destek sağlamak amacıyla Haziran ayında Ortak Yapım projesi için bir araya gelen BKM, DasDas, ENKA Sanat, İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve Zorlu PSM, projenin sonuçlarını 27 Ekim Salı günü Zorlu PSM Sky Lounge'da gerçekleşen bir basın toplantısıyla açıkladı. 10 yeni yapımın ülkemiz tiyatrosuna kazandırılmasını amaçlayan Ortak Yapım projesi kapsamında desteklenecek oyun metinlerinden beşinin yazarı projenin seçici kurulu tarafından belirlenmiş; kalan beş metin için ise açık çağrı yapılmıştı. Açık çağrıya bir ay gibi kısa bir sürede toplam 786 proje başvurmuştu. Başvuru ve değerlendirme sürecinin ardından destek almaya hak kazanan oyunlar seçici kurul tarafından belirlendi. Ön Değerlendirme Kurulu ile Tiyatro Sanatçısı Demet Akbağ, Zorlu PSM Programlama Yöneticisi Duygu Bayram, Tiyatro Sanatçısı Mert Fırat, Dramaturg Beliz Güçbilmez, Tiyatro Eleştirmeni, Akademisyen, Yazar Dikmen Gürün, ENKA Sanat Direktörü Gül Mimaroğlu, Tiyatro Sanatçısı Tilbe Saran ve İstanbul Tiyatro Festivali Direktörü Leman Yılmaz'dan oluşan Seçici Kurul, açık çağrıya gelen başvurular arasından, Ortak Yapım projesi kapsamında desteklenecek oyunlara oy çokluğuyla karar verdi. Proje kapsamında Ceyda Aşar'ın Oysa, Maviydi Gök Bu Sabah, Gökhan Erarslan'ın Nuh'un Gemisini Aramak, Şamil Yılmaz'ın Haset, Ülkü Oktay'ın Fikri'nin Vişne Bahçesi ve Zeynep Kaçar'ın Şirket isimli oyunları desteğe değer bulundu. Oyun yazarlarına 7500 TL tutarında destek verilecek. Seçilen beş oyuna ek olarak, Seçici Kurul tarafından belirlenen beş oyun yazarı da proje kapsamında sahnelenecek oyunlarının yazımını tamamladı. Ortak Yapım projesi için Ahmet Sami Özbudak Şimdi Gerçek Bir Şey isimli oyunu, Ceren Ercan Beni Sakın Yumruklardan isimli oyunu, Ebru Nihan Celkan Bir İhtimal Daha Var isimli oyunu, Firuze Engin Kusursuz Çiftin Harikulade Serüvenleri isimli oyunu ve Yeşim Özsoy Kum Zambakları ve Mümkün Dünyalar isimli oyunu kaleme aldı. Proje kapsamında BKM, DasDas, ENKA Sanat, İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve Zorlu PSM tarafından sahiplenilecek oyunlar da belirlendi. BKM Ahmet Sami Özbudak'ın Şimdi Gerçek Bir Şey ve Zeynep Kaçar'ın Şirket isimli oyunlarının; DasDas Ebru Nihan Celkan'ın Bir İhtimal Daha Var ve Ceyda Aşar'ın Oysa, Maviydi Gök Bu Sabah isimli oyunlarının; ENKA Sanat Firuze Engin'in Kusursuz Çiftin Harikulade Serüvenleri ve Gökhan Erarslan'ın Nuh'un Gemisini Aramak isimli oyunlarının; İstanbul Kültür Sanat Vakfı Ceren Ercan'ın Beni Sakın Yumruklardan ve Şamil Yılmaz'ın Haset isimli oyunlarının ve Zorlu PSM Yeşim Özsoy'un Kum Zambakları ve Mümkün Dünyalar ve Ülkü Oktay'ın Fikri'nin Vişne Bahçesi oyunlarının yapımcılığını üstlenecek. Oyunları sahneleyecek yönetmen ve oyuncu/topluluklar, yapımcılığı üstlenen kurum tarafından seçilecek. Oyunun prömiyeri de 2021 yılı içinde yapımcılığı üstlenen kurum tarafından belirlenen bir sahnede yapılacak.


Değerli yazar, şair Oruç Aruoba'yı, aramızdan ayrılışının birinci yılında kızına yazdığı Zilif isimli mektup kitabındaki şu satırlarla anıyor, onu özlüyoruz. yapman gerektiği için yapabileceğini yapmıştın işte seni insan yapan da bu. artık bu yaşa geldiğine göre, öğrenmişsindir; biliyorsun, biliyorum: öyle 'insanlar vardır ki, babaları onlardan erik istese, gidip, şöyle bir bakıp, ağaçta erik yok diyebilirler. böylesi 'insan'ları tanıdın, biliyorsun.


Tüm dünyanın dikkat kesildiği 94. Akademi Ödülleri'ne sayılı günler kala Türkiye'nin yerli online video platformu BluTV'nin kütüphanesinde yer alan unutulmaz Oscar'lı filmler dikkat çekiyor. Oscar haftasındayız malum! Yarın 94. Oscar Ödülleri sahiplerini buluyor. BluTV de en iyi filmden en iyi yönetmene, en iyi oyuncudan en iyi senaryoya kadar Oscar'ın farklı kategorilerinde ödül kazanmış unutulmaz filmleri seyirciyle buluşturuyor. - The Dark Knight - Matrix - Green Book - I Tonya - Bohemian Rhapsody - The Motorcycle Diaries - Dallas Buyers Club - Mar Adentro - The Big Short - Zero Dark Thirty - Whiplash - The Hurt Locker - LA Confidential - Birdman - Pan's Labyrinth - Mad Max Fury Road - Midnight In Paris - JFK - Arrival - La La Land


Sibel Oral'ın çağdaş edebiyatımızın 17 yazarının bir otobüsün penceresinden dünyaya baktığı 17 öyküsünden derlediği Otobüsün Penceresinden adlı kitabı Doğan Kitap etiketiyle artık raflarda. 17 yazar, şehirden şehre, geceden gündüze, geçmişten geleceğe ve sonrasında şimdiye varan 17 öyküde bir araya geliyor. Bu öykülerin yazarları ise Ahmet Ümit, Aslı Perker, Ayşe Sarısayın, Başar Başarır, Bedia Ceylan Güzelce, Defne Suman, Doğu Yücel, Haydar Ergülen, İsmail Güzelsoy, Mahir Ünsal Eriş, Mario Levi, Murat Yalçın, Pelin Buzluk, Sibel Oral, Şebnem İşigüzel, Şermin Yaşar, Yekta Kopan. Sonra yol biter, hikaye devam eder ve herkes varmak için kendine döner.


Hayat akıp giderken kimi zaman hepimiz bazen korkar, kaygılanır, heyecan duyar veya umutsuzluk rüzgarıyla birlikte savruluruz. Bu gibi zamanlarda stresle baş etmek zordur, hele içimiz karanlıktaysa hareketlerimiz bile kısıtlanır, kendimizde hiçbir şey için güç bulamayız. Timaş Çocuk Psikoloji Kitaplığı'nın yeni serisi Duygu Günlüğüm, zor duyguları anlamak ve onlarla yaşamanın sanılanın aksine o kadar da güç olmadığını gösteren bir kitap ile karşımızda. Yazar Oya Doğan ile 10 kitap olarak belirlenen bu serinin sayfalarını açtık. Duygu Günlüğüm, Timaş editörlerinden Yalçın Yaman Bey'in fikriydi. Projenin düzenlenmesi ve toparlanması yaklaşık üç yıl sürdü. Yurt dışından çevirisi yapılmış bazı kaynaklar vardı ama evrensel duygular da olsa yerelleştirilmesi gerekiyordu. Bu yüzden bizcesi olsun istedik. Yaşadığımız kültürde nefes alan, sosyalleşen, üzülen, sevinçleri olan ve hayal kuran çocukların hikayesi oldu. Son bir yılda da gerek saha çalışmaları gerekse işin mutfak kısmını bir araya getirerek Mira'nın sizlerle buluşmasını sağladık. Mira görünürde bir çocuk kitabı olsa da hepimiz için yazıldı aslında. Yaşam mücadelemizde karşılaştığımız zorluklara karşı anahtar çözümlerimiz olsun istedik. Biraz teknik biraz da yaşanmışlığı işin içine katarak sıcacık bir günlük oluşturduk. Mira'da herkesin hissedeceği renkler olsun istedim. O, hepimizden bir hikaye aslında. Mira bizimle büyüyecek ve hepimizin hikayesi olmaya devam edecek. Burada yeri gelmişken değerli Gülfem Özer'e de çok teşekkür ediyorum. Hayal ettiğimin ötesinde, düşlerimin tüm renkleriyle Mira'yı bana hediye etti. Sadece çizimlerle bile Mira'nın bize, okurlara destek olacağına inanıyorum. Aslında okuyucuyu kitaba dahil etmemizdeki amaç başa çıkabilme yöntemlerini öğrenirken aynı zamanda hayatında aktif olarak kullanabilmesi ve belki de çevresindeki insanlara da bunu yansıtabilmesiydi. İki kişilik yalnızlık yaşayan tüm güzel yürekler için de yeni bir dost olsun istedik. Bu arada günlük kurgusunun tamamını Genel yayın yönetmenim Savaş Özdemir tasarladı. Ona da Ajandakolik aracılığıyla sonsuz şükranlarımı sunuyorum. Günlüğün psikolojide önerilen bir teknik olmasının sebebi tam olarak bu. Hepimizin yaraları ve yarım kalanları var. Ve kelimeler çoğu zaman bizi iyileştirebilirler. Yazarken bir yandan da yüklerimizden kurtuluyoruz sanki. Dahası geri dönüp hikayemizin bize anlattığı cümleleri tekrar okuyunca ne kadar geliştiğimize ve değiştiğimize an be an şahit oluyoruz. Mira'nın hikayesinin belli bir kurgu içerisinde ilerlememesi günlük tutma fikrini de beraberinde getirdi. Günlük kişiye özel ve biricik olduğu için okuyucuyla bunun paylaşılması da Mira'nın samimiyetini arttırdı. Ben buna kişisel gelişimden çok bir farkındalık süreci diyebilirim. Duyguları tanıma, en önemli basamak bu. Günlük yaşamda her an karşılaştığımız zorlukların karşısında alacağımız aksiyonlarla ilgili bir rehber de denilebilir. Günlük tutmak sadece bir yöntem olarak verildi burada. Ana kazanımlar; duygu farkındalığı, stres yönetimi, zor durumlarla başa çıkabilme yöntemleridir. Diğer tüm amaçlar; kitabı okuyan herkesin kendi heybesine doldurmak istedikleriyle oluşuyor. Belki klişe bir cevap olacak ama bende yazarak kendini ifade edenlerdenim. Küçük yaşlardan itibaren yazarak kendi duygu regülasyonumu sağlıyorum. Açıkçası Mira'yı yazarken tek bir tedirginliğim vardı. Çocuk ruhuna inebiliyordum ancak çocuk kelimeleriyle frekansı yakalayabilecek miydim, emin değildim. Fakat Mira'yı okuyanlardan gelen tepkiler beni rahatlattı. Sanırım en kolay ve keyifli kısmı burasıydı. Gülfem sadece Mira'yı okudu ve çizimleri bana getirdi. Renkler, Mira'ya hayat veren çizgiler, zihnimin içini okumuş gibiydi. Sanırım meslektaş olmanın hatta aynı okuldan mezun olmanın ve düşlerimizin aynı gökyüzünde buluşmasının keyfini yaşadık. Marmara Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümü mezunusun. Ulusal ve uluslararası alanda eğitimler veriyor ve profesyonel olarak psikolojik danışmanlık yapıyorsun. Çocuklarla da çalışıyor musun? Biraz bundan bahsedelim. Evet, yaklaşık 20 yıldır sahada çocuklarla çalışıyorum. Açıkçası çocuklarla temas etmeden yazılan bir hikayenin eksik kalacağını düşünüyorum. Edip Cansever'in de dediği gibi Gökyüzü gibi bir çocukluk hiçbir yere gitmiyor. Çalıştığım tüm çocuklarda bunun önemini bilerek adım atmaya gayret ettim. Onların o masum dünyası Mira'nın en büyük çıkış noktası. Bir yetişkine ihtiyaç duymadan Mira'yla kendi yolcuklarında nefes alabilmeleri de bu kazanımla mümkün olabildi. Çocuğun üç ebeveyni vardır. Anne, baba ve anne-babanın ilişkisi. Bu çerçeveden baktığımızda bir çocuğun ailede vazgeçemeyeceği iki temel zemin vardır huzur ve güven ortamı. Ailelere önerebileceğim slogan bir cümle gerekiyorsa; kararlı olun ama sert olmayın ve iki özellik üzerinde yoğunlaşın: sabır ve istikrar. Oldukça grift ve birçok dinamiğe bağlı cevaplanması gereken bir soru. Fakat şöyle bir metaforla izah edilebilir, yağmur yağıyorsa hepimiz ıslanıyoruz. Etki alanımızda olan şeyleri net belirlemeli ve enerjimizi buraya kanalize etmeliyiz. Kontrol alanımızda olmayan durumlarda ise psikolojik sağlamlığımızı desteklemek adına kendimize iyi gelen şeylere yönelmeliyiz. Ben de birçok meslektaşım gibi bir ajanda koleksiyoneriyim. Notlarım, hayallerim, hedeflerim kağıda ve kaleme dokunarak aktarılıyor. Henüz dijitalle yeterli bağı kurabilmiş değilim. Ayrı anlamlar yüklediğim ajandalarım kütüphanemde ihtiyaç duyduğumda bana eşlik etmek üzere bekliyorlar. Mira'nın hikayesi yeni başladı ve sürprizlerle dolu. Şimdilik seriyi 10 kitap olacak şekilde planladık. İkinci kitap da bitti, yayınevine teslim ettim ve şu an çizim aşamasında. Bu kitaplarla birlikte Mira'nın tüm duygularına şahit olacağız ve onun yolculuğuna eşlik etmeye devam edeceğiz. Mira'nın gençlik hikayeleri gelir mi; henüz zihnimde flu. Mira tam olarak hepimizin hikayesi olduğunda ve duygularımız artık Mira'nın duygu günlüğünden taşmaya başlarsa elbette hepimiz gibi o da bir çocukluk edip büyüyecektir.


Merhaba Nilüfer, seninle bir arada olmak çok güzel öncelikle bunu söylemesem olmazdı. Aslında tiyatrodan vazgeçmedim ama hayat beni biraz uzaklaştırdı diyelim. Hayallerimi gerçekleştirecek seviyeye ve evet artık yeter bu benim hayatım deme bilincine eriştim ve hep hayalini kurduğum çocuk kitaplarının dünyasına kendimi bıraktım. İyi ki de öyle yapmışım şimdi ait olduğum yerdeyim ve bunun için kendimi çok şanslı hissediyorum. Sonra ver elini edebiyat dergileri, çocuk kitapları ve kitap kapakları... Çocuklar için çizerken nelerin hayalini kuruyor, hangi dünyalarda geziniyorsun, merak ediyorum. Kendi dünyam o kadar yoğun ve kalabalık ki, katlar arası yolculuk gibi hissediyorum bazen. Katlardan birinde durup soluklanıp kendimi ilhamla dolduruyorum. Şehir hayatında sıkışık hissettiğimde doğada olduğumu, bir sakız ağacının yanına oturup uyukladığımı hayal ediyorum, toprak kokusu yaprak hışırtıları derken başlıyorum hayal etmeye, üretmeye ve çalışmaya. Can Çocuk ekibini daha önceden tanıyordum fakat ilk çalışmamızdı ve iyi ki de yollarımız kesişti, tüm ekibe kocaman sevgiler. Kuşlu Köy hayatımın en önemli ve en zor döneminde geldi bana, hediye gibi, devam etme gücü gibi çok özeldi. Bir de o dönemde kuşlarla ilgili kaynak kitaplar alıyordum ve biraz amatör kuş gözlemciliğine merak salmıştım, masamda kuşlarla ilgili kitaplar birikirken bir anda Kuşlu Köy belirdi ve sanki öncesinde bana geleceğini haber vermişti, hep öyle güçlü bir bağ hissettim. Sevgili Sevim Ak her zaman çok severek okuduğum ve saygı duyduğum biriydi. Tanışmak, böylesine tatlı ve uyumlu hissettiğimiz bir kitapta bir araya gelmek benim için çok değerli. Birlikte üretmek, konuşmak ve dokunmak o kadar kıymetli ki benim için. O yüzden yıllar geçse de hep iyi ki diyeceğim. Kendimi çok özgür hissettiğim bir süreç yaşadım çizimleri yaparken. Resimlediğim tüm kitaplarla büyük bağlar kuruyorum. Uzunca bir süre o kitapların ruhlarında, dünyalarında dolanıyorum, bazen gerçeklikten kopup onlarla yaşıyorum. Kuşlu Köy'ü okuduğum anda da tüm sahneler, tüm dünya gözümün önünde canlandı ve birden kendimi orada hissettim; bu benim için çok heyecanlı bir süreçti. Her şey o kadar güzel bir şekilde, dans eder gibi uyumla aktı gitti benim içimden. Kendimi derinden tanıdığım, sınırlarımı zorladığım bir dönemde çizdim Kuşlu Köy'ü, bunun da çok büyük etkisi var tabii. Benim için bir umuttu. Eskiyi çok seven, biriktiren, dokunduğum her şeyle hemen bağ kuran ve değer veren biriyimdir. Sevindiğimde, üzüldüğümde hemen kendimi toprağa, ağaçlara bırakmayı çok severim. Doğayı gözlemlemek, koklamak ve dinlemek, deneyimlemek her zaman bana ilham olur. Uyumlanmak ve ait olmak bence doğanın bir parçası. Kuşlu Köy'deki umut, arayış ve farkındalığı hepimizin hayatına uyarlaması gerektiğini ve bu dünya ile bir uyum içinde olmamız için en önemli şeylerden biri olduğunu düşünüyorum. Kaybettiğimizi sandığımız şeylerin aslında yanı başımızda olduğunu ve onlara tekrar ulaşabilmenin sadece bizim elimizde olduğunu, umut etmenin, vazgeçmemenin ve etrafımıza yaptığımız her şeyin bir kelebek etkisi olduğunu fark etmemiz gerek belki de. Sanırım başka bir gezegen mümkün olsa onu insansız çizerdim. Bu çok zorlayıcı belki bilemiyorum ama insanın girdiği, insanın olduğu her yerde tahribat var. Doğada en güzel en sihirli köşeler hep keşfedilmemiş olan, dokunulmamış kirlenmemiş yerler. Hayvanlar, böcekler, insan hariç tüm canlılar hepsi doğa ile uyumlu ve bir bütün fakat biz insanlar maalesef bunu beceremiyoruz. Kendimiz de dahil olmak üzere artık bu çağda kimsenin kimseye saygısının kalmadığını düşünüyorum. Hep doğanın ahenginden, kendi özümüzden, benliğimizden, eski kadim bilinçlerimizden ruhumuzdan, özümüzden uzak kalıyoruz. Bencil bir dürtüyle yakıp yıkmak ve habitatı yok edip kendimize alan açmaktan vazgeçemeyeceğimiz için insansız bir gezegen hayal edip çizerdim. Hatırlıyorum da bundan bir iki yıl önce Ayşegül Dede'nin Duvarın Arkasında Ne Var kitabı için çizdiğin çocuk resmi Twitter'da birinin anlamsız, tuhaf eleştirileri nedeniyle olay olmuştu. Çocuğu cinsiyetsiz çizdiğin gerekçesiyle neredeyse lince varan söylemlere maruz kalmıştın. Sonrasında konuyla ilgili kendini yeterince ifade edebildin mi, bu korkunç zihniyetle mücadele etmek zorunda kalmak seni yormuş olmalı! Bu konu hakkında sonrasında hiç konuşmadım çünkü benim için çok zorlayıcıydı. Asla iletişim kurulamayacak bir sürü tanımadığım insan... Bir şeyler anlatmanın da fikirlerini pek değiştireceğini sanmıyorum. Benim için çocuk sadece çocuktur, bir kalıba veya başka bir şeye sokmadan sadece çocuk, fakat bunu anlatabilmek maalesef çok zor. Çünkü toplumda belirlenmiş kodlar ve şablonlar var. Eğer onun dışındaysan ötekileştiriliyorsun, eğer çoğunluğa uymazsan ve farklıysan ötekileştiriliyorsun. Peki, sonrasında yazarın desteğini aldın mı, merak ediyorum. Hayır almadım. Yalnız bırakıldığım için zaten bir tek kişi üzerine gidildi bu konuda. Kolay olan buydu belki de. Destek alıp almamaktan ziyade hedef gösterilmek üzücü olandı. Sonuçta ortaya çıkan kitap yazar, çizer ve editör arasında ortaklaşa bir yaratım sürecinin sonucunda çıkmıştı. Çok teşekkür ederim. Bende bunu sürekli kendime söyleyip duruyorum. Sait Faik Abasıyanık Yazmasam deli olacaktım der ben de ondan ilhamla hep, çizmesem deli olacaktım derim. Bu ara bolca doku çalışmalarım var. Yeni bir kitaba başladım ve ara ara doku çalışıyorum. Onun dışında bolca okuduğum kitaplar, okunmayı bekleyenler var. Kendi hikayem için çizdiğim eskizlerim, dokularım var. Yok hiç rahatsız etmez aksine bahsetmekten mutlu olurum. Kanser süreci evet çok zorlayıcı, yıpratıcı ve yorucu bir süreç. Bunu en iyi yaşayanlar anlayacaktır çünkü ben de kanser olduğumu öğrendikten sonra anladım ki aslında kansere karşı hiçbir şey bilmiyormuşum ve aynı kanser türü olsa bile herkesin tedavisi ve süreci parmak izi gibi kendine özelmiş. Nisan ayında 2. evre meme kanseri olduğumu öğrendim. Şans eseri çok çok erken bulundu. Tabii insan ilk öğrendiğinde uzun bir süre boşlukta hissediyor, gerçek değilmiş gibi geliyor. Bir anda bir sürecin içinde savrulurken buluyorsunuz kendinizi, tetkikler, kontroller derken her şey daha da belirginleşiyor. Doktorumun yanına ilk gittiğimde bana kanserimin türünü şeklini anlatırken sanki genel olarak kanserden ve onun nasıl yayıldığından bahsediyor sanmıştım, eşim ve annemle göz göze geldiğimizde onların yüzündeki ifadeden anladım ki benden bahsediliyor. Hiçbir zaman kendimi bir savaşın içinde ya da bir mücadelenin içinde gibi hissetmedim, bu başıma gelmişti ve bundan öğrenmem gereken, almam gereken şeyler vardı. Onları alacaktım ve yollarımız ayrılacaktı. Hiç sağlığımı kaybetmiş ya da hasta gibi hissetmedim, kendimi hiç bırakmadım ve bu süreçte çalışmak üretmek çizim yapmak bana ilaç oldu. Benim için bu süreçte hayatım boyunca asla unutamayacağım ve her zaman yeri çok ayrı olacak iki kitap var. Birini kanser olduğumu öğrendiğim dönemde tamamladım, biri de kemoterapilerim başlamadan önce başladığım Kuşlu Köy. Şimdi tedavilerim bitti ameliyatımı oldum. On aya yakın sürecek bir ilaç tedavim var ama bunu düşünmeyip üretmeye renklere çizimlerime odaklanacağım. Ben de seni çok seviyorum Nilüfer, iyi ki varsın. Çizerlerin hem yazıp hem resimledikleri kendi kitaplarını yaratmalarına bayılıyorum. Uzunca bir süredir üzerinde düşündüğüm, etrafında dolaştığım sürekli eklemeler çıkarmalarla üzerinde çalıştığım bir hikayem, bu süreçte tamamen netleşti ve canlandı kafamda, bir anda döküldü benden. Bu en büyük hayallerimden biri ve umarım ki yakın bir zamanda gerçekleşir. Ayvalık'tan sana kocaman sevgiler ve bol bol şifa gönderiyorum! Çok çok teşekkür ediyorum ve kocaman sarılıyorum sana!


Zorlu PSM prodüksiyonu, Based Istanbul iş birliği ve Türk Tuborg A. Ş. katkılarıyla hayata geçirilen ve tiyatronun kültleşen eserlerinin günümüz perspektifinden yorumlandığı kesitleri seyirciyle buluşturan 'Dijital Sahne', Martı ile 14 Ocak saat 20.00'de Zorlu PSM YouTube kanalında. Rus yazar Anton Çehov'un en çok sahnelenen eseri Martı;'nın başrollerinde Öykü Karayel ve Selahattin Paşalı yer alıyor. Rus ve Dünya Edebiyatının en büyük kalemlerinden biri olan Anton Çehov'un en çok sahneye konan kült oyunu Martı, Dijital Sahne serisi kapsamında yepyeni bir anlam üretimi ile seyirci karşısına çıkmaya hazırlanıyor. İlk aşkı, ilk hevesi, biri olma ama özellikle önemli biri olma üzerine verilen mücadelelerin hikayesini anlatan zamansız bir metin olan Martıda izleyici Nina ve Treplev'in bambaşka hayallerin peşinde ortaklık kurabilme ihtimalini Öykü Karayel ve Selahattin Paşalı'nın göz dolduran performansı ile izleme fırsatı buluyor. Aileden gördüklerimizden kaçarken tam da dibine düştüğümüz bir hayat mücadelesi içerisinde her ihtimalin can yaktığı ve olmak istediğimize izin verilen bir ütopyaya gelene kadar hikayenin hep aynı kaldığı bu Martı kesiti izleyiciye yeni bir sahnelemeyle başka bir sese kavuşarak tazelenen bir seyir deneyimi sunuyor. Çehov'un Martısını daha önce deneyimlemediğiniz bir seyir deneyimi ile dijital formatta 14 Ocak akşamı saat 20.00'de Zorlu PSM YouTube kanalından izleyebilirsiniz.


Bu romanın bitmesi lazım, çünkü bitmesi lazım bu romanın. Şimdi size hepsini tek tek anlatacağım. Hepi topu üç hafta oldu musibet gelip hepimizi bulalı. Çin'in milyarlarının içinde birileri, Asya'nın milyon kilometrekarelerinin ortasındaki o neresiymiş adı şimdi aklımda yok, oraların içinde bir yerlerinde, pislikten mi çıktı desen, biyolojik silahtan komplo teorisinden mi, insanlığın milyar kalabalığından milyar kabalığından mı desen, bilinmez, bir hastalık haberi üfleyiverdi dünyanın kulağına. Daha doğrusu ağzına, burnuna. Olur mu olmaz mı derken, aldı yürüdü. Ben bir yandan roman yazıyorum, çünkü bu romanın bitmesi lazım. Olan biteni şimdilik pek de sallamıyorum açıkçası, gelir geçer bu dalgalar falan diyorum kendi kendime, yazıyorum, zaten evin işi gücü bir yandan. Kalkmışız, hem öyle eskiden falan da değil, neredeyse daha dün, kaça kaça dünyanın burasına gelmişiz. Dünyanın burası yani Londra, yağmuru bol, rüzgarı uğultulu, merkezi kalabalık, ara sokakları sakin sessiz, yeşili zümrüt, insanı nazik, güleryüzlü, birbirine mis gibi mesafeli bir harika şehir. Şehirse Londra olsun be diyorum her gün içimden, bahçede tilkiler yaşıyor bak Oylum, balkona papağanlar konuyor, nehir kenarında yürümek gibisi mi var diyorum Oylum, bak ağaçlarla ilgili roman yazıyordum, ormandan bir şehre geldim, işin iş diyorum, romanını yazmaya bak sen diyorum, üç haftayı geçti, şu Çin'i hep kulak arkası ediyorum. Çin'den de uça uça geliyor sanki musibet; sahibinin kırbacı tepesinde şaklaya şaklaya geliyor, davullar zurnalar çala çala, gümbür gümbür geliyor. Vay İran, bir parçayla da İtalya, İspanya falan, derken ben yine de roman yazıyorum. Dünya bunu umursuyor mu bilmiyorum ama dünya dursa ben roman yazıyorum. İnsanı sevmem zaten, malum. Dünya, genel olarak güzel bir yer evet, onu insandan daha çok seviyorum. Hani mesela bu virüs değil de Avustralya'daki yangınlara içim daha bir cız ediyor gibi, yani bilmem anlatabiliyor muyum. Virüsten ölmesek bir yerlerde her gün zaten aşağı yukarı bu sayılarda birbirimizi boğazlıyoruz zaten, aman ne takacağım kafama. Kafalara takmak benden sorulur hem, öyle kuvvetli sararım ki, üçten beşten fazla şeyi takamıyorum canım şu an kafaya. Yani, sevgilim, çocuğum, Londra'da kurduğum üç bar taburesinden hallice şirket, bir de şu roman. Başka bir şeye yer yok yani, Çindi virüstü, savaştı şuydu buydu. Dünyanın gündelik hayhuyunu, onun bana roman falan yazdırmayacağını yıllar var anlamışım. Fazlasını kaldırmıyor bu kötü kalbim, ne yapayım yani, diyorum. Boyumun ölçüsünü almam yaklaşıyor yavaş yavaş, bekliyorum. Annem geliyor derken, burun deliklerine batikonlar sürmüş, havaalanında yüzünde maske selfi çekerek kalkmış evden Londralara gelmiş, elimize yüzümüze kolonyalar sepeleye sepeleye söyleniyor. Annemle birlikte virüs de Almanya'ya, Hollanda'ya, İngiltere'ye... Çat, kapanıyor mu derken hava sahası. Oh diyorum, oh mis. Annem gitmez burada kalır, toruna bakar gündüzleri, ben de cafeydi, kütüphaneydi gider gider yazar bitiririm şu romanı. Kalbim küçük, kötü, sefil, selfiş bir kurtçuk. Şirket de daha kurulduğu ay, yani bu ay batmış ama ne gam! Ne diyeyim yani şimdi dünya durmuş, benim şirket mi durmayacak! Hani çocukken sonbaharın başlarında okula Ada'dan vapurla gidip gelirken bir patlardı lodos, iki gün her şey iptal. Kalakalırdık adada. Millet üzülür dersleri falan kaçırıyoruz diye, ne üzüleceğim ben, elim cebimde aylaklık turlarına devam, çıkarırdım Ada'nın tadını hazır sonbahar, hazır el ayak gereksiz kim varsa çekilmişken ortalıktan. Oh be mis gibiydi hani. İşte aynı ruh hali sarıyor içimi. Çocuklaşıyorum giderek. Benden öte, benden büyük bir şeyler dönüyor ortada, ben daha çok küçüğüm, oyunuma bakayımlaşıyorum. Nermin teyzelerin, babaannemlerin falan limonata gibi dediği türden bir denize ılık ılık bırakmak gibi kendimi. Amannn, dünyanın işi dünyaya diyorum, dünya çalışınca biz de çalışır hale yola koyarız elbet işleri. Esas şu roman bitsin, olur geçer musibetlerin nasıl olsa her biri! Geçmiyor. Gelip dayanıyor işte kapıya. Her gün saat beşte mesaiye başlar gibi açıyoruz televizyonu geçiyoruz Boris'in başına. Boris bir tuhaf adam, başlarda böyle salık salık bir halleri, içimi rahatlatıyor, biz diyor, bir sürüyüz ve bir sürü'yüz, hiç endişelenmeyin, böyle grip gibi olacağız, hapşu hupşu, atlatacağız hep birlikte. Derken, yok yok böyle olmayacak, hadi diyor, hepimiz sürü gibi salık olamazmışız artık, tıpış tıpış evlere. Kış kışlıyor bizi Boris, ölümler bir bir gelip bulmaya başlıyor bu zümrüt ağaçların şehrini de. Eh diyorum, dünyanın kaderinden var mı ayırmak Oylumcum kendini, yok tabii. Artık saat beşten sonra romanımı yazamıyorum. Böyle bir feragati melekler görür elbet, bencil küçük kalbimi rahatlatıyorum. Evimizin hemen önünde, nehrin kıyısından başlayarak kilometrelerce uzanan, hani neredeyse İstanbul'un ufarak iki semti büyüklüğünde bir mezarlık var. Oturma odamızın penceresinin karşısına geçip her gün çaresizlik içinde dikilirken gözümü bu uçsuz bucaksız yaşamla ölüm arasındaki yemyeşil parka dikiyorum hep ister istemez. Çaresizlik içinde kıvranıyorum. Lockdown'un en sert günlerindeyiz, ülkede ölümler yüzleri geçti, binlere yaklaşıyor. İsimleri gizlenen, adsız sansız, ailesiz hatırasız, cenazesiz duasız gömülen binler... Bazen kendi kendime soruyorum, gerçekten ölüyorlar mı bu hiç bilmediğimiz binler? Gerçekten de oluyor mu yani bu olanlar? Aklım ve ruhum ikna olabilmek için bir hikaye arıyor kendine. Sayılar bir hikaye değildir çünkü biliyorum, insan beyni hikaye edemezse eğer üzülmeyi bile beceremez. Ölülerimize üzülemezsek ve artık bunu da beceremezsek bu sefer de insanlıktan çıkarız. Musibetle artık aramızda başka bir savaş hüküm sürüyor. Ondan hem can hem de insanlığımızın hikayesini alacağımız var. Mezarlığın gökyüzüne yükselen, insanın içini ürperten demir kapısında, stay home, save lives yazısı asılı duruyor. Ben şimdi içinde yazamadığım evden çıkıp geldim bu kapının önünde tüm cesaretimle dikildim. Kapı diyor ki bana, otur oturduğun yerde de buradakiler gibi olma. Kapıya diyorum ki, konuşma fazla, ben ölümsüzlüğe oynuyorum. Ve işte tahminimde de yanılmıyorum, bana bunu diyen kapı açık, doğru mu görüyorum! Hani roman ödülü verip tutuştursalar elime öyle bir sevinç yayılıyor içime. İçimde burulan başka bir yerden de ayrıca kırık bir ses yükseliyor, bak diyor, şehrin parkları kapalı, mezarlıkları açık, nasıl bir dünyaya kaldık! Sağı solu çaktırmadan kolaçan edip sızıveriyorum içeriye, in cin top oynuyor tabii haliyle. Girişin hemen solunda böyle içerlek, ağaçların yaşlılıktan ve gürlükten başlarını eğe eğe önünü ardını kapattığı kuytudaki banka siniveriyorum. Mezarlığın kısmen yaşlı, ihtiyarlamış, hatıraları tarihe karışmış bir bölgesi bu, geleni gideni hiç yok, kargası, kuzgunu, nar bülbülleri, saksağanları çok. Hem bilemezsiniz ne çok. Kimseyi görmeden, kimseye temas etmeden, tek başıma, ağaçlarla ve kuşlarla, dünyanın sonunda, dünyadan saklanmanın yolunu işte böyle buluyorum. O gün bugündür yağmur yağmadığı her gün burada mezarlıktayım, diz battaniyem, termosum, çayım. Şimdi de size zaten buradan yazıyorum. Malum, bu romanın bitmesi lazım.


İstanbul, New York ve Urfa ekseninde çalışmalarını sürdüren sanatçı Sinem Dişli'nin 'Oyuklar ve Höyükler: Göbekli Tepe' ye Bir Bakış' isimli sergisi Ara Güler Müzesi ve Leica Galeri İstanbul'da aynı anda sanatseverlere kapılarını açıyor. Sergide sanatçı Sinem Dişli tarafından üretilen fotoğraf, video, resim ve enstalasyonlarının yanı sıra Ara Güler'in Göbekli Tepe fotoğrafları sanatseverlerle buluşacak. Doğuş Grubu'nun kültür ve sanat alanında gerçekleştirdiği ilk fotoğraf sanatçısı müzesi olan Ara Güler Müzesi ile Leica'nın dünyadaki sayılı galerilerinden biri olan Leica Galeri İstanbul önemli bir sergiye ev sahipliği yapıyor. Son yıllarda özellikle fotoğraf üretimiyle uluslararası başarılar elde eden ve 2007'den bu yana Göbekli Tepe ve çevresinde çalışmalar yürüten Sinem Dişli'nin, 'Oyuklar ve Höyükler: Göbekli Tepe'ye Bir Bakış' isimli sergisi Ara Güler Arşiv ve Araştırma Merkezi ile Leica Galeri İstanbul'un destekleriyle Yapı Kredi bomontiada'da kapılarını sanatseverlere açıyor. 16. İstanbul Bienali'ne paralel düzenlenen serginin ana odağını Şanlıurfa'da yer alan ve bilinen en eski tapınak olan Göbekli Tepe Arkeolojik Alanı oluşturuyor. Ara Güler Müzesi bu sergi kapsamında ilk kez genç bir sanatçıya kapılarını açıyor. Sergide Sinem Dişli'nin fotoğraf, video, resim ve enstalasyonları sanatseverler ile buluşuyor. Sanatçı, bu uzun dönemli projesinde 'su ve taş üzerinden tarih okuması' yaparken arkeoloji, jeoloji ve coğrafya gibi bilimlerden yararlanıyor. Belgeselle kurguyu harmanlayarak, bölgenin mitolojisine uygun sembollerle yaşam ve tarih döngüsünü, insanın kendine biçtiği rolleri sorguluyor. Urfa, İstanbul, New York arasında yaşayan sanatçı farklı medyumlar kullanarak evrensel dil olan sanat üzerinden ortak tarihimizi anlatıyor. Ara Güler Müzesi bu sergide eş zamanlı olarak ustanın Göbekli Tepe fotoğraflarını ilk kez izleyici ile buluşturuyor. 'Oyuklar ve Höyükler: Göbekli Tepe'ye Bir Bakış' sergisiyle aynı adı taşıyan sanatçı kitabı da okuyucularla buluşuyor. Ara Güler Müzesi tarafından hazırlanan kitapta Dr. Christopher Lightfoot, Prof. Dr. Wendy M. K. Shaw, Doç. Dr. Ahmet A. Ersoy, İpek Ulusoy Akgül'ün Sinem Dişli'nin işleri üzerine metinleri yer alıyor. Söyleşilerin de gerçekleşeceği sergi, 15 Ocak 2020'ye kadar ziyaret edilebilir.


Oyuncular Sendikası, sosyal medyada Görünmez olduk! başlıklı bir açıklama yayımlayarak kamu otoritelerine çağrıda bulundu. Türkiye'de görsel işitsel ve sahne sanatları alanında çalışan oyuncular, opera şarkıcıları, seslendirme oyuncuları ve dansçılar olarak bugüne kadar ürettiğimiz her alanda övüldük, ödüller aldık, örnek gösterildik. Dünyanın her bir köşesinde yayınlanan diziler ile ihracatta dünya 2. olduğumuzla övünüldü, ancak tüm o dizilerin tanınmasına, ülke ekonomisinden turizmine katkı sağlayan sektör çalışanları olarak unutulduk. Tüm kamu otoriteleri ile yan yana geldik, toplantılar organize ettik, sayısız yazışmalarımız oldu, raporlar yazdık, tespitler ve hakkaniyetli çözüm önerileri sunduk. Bugüne kadar görmezden gelinen çözümü ertelenen tüm yapısal sorunları çözmek için tüm tarafları bir adım atmaya davet ettik. Meslektaşlarımızın taleplerinin yerine getirilmesi için ısrar ettik ama sektör olarak kaderimize terk edildik. Ekonomik mağduriyetler ve ne kadar süreceği belli olmayan bir belirsizlik altında meslektaşlarımız ezildi. Varlığı için mücadele ettiğimiz ve en çok bugünlerde ihtiyaç duyduğumuz en insani, en temel çalışma haklarımız, meslek onurumuz görmezden gelindi. İlgili bakanlıkların dokuz aydır yürüttüğü tüm çalışmalardan çıkan fotoğraf; çalışma statüsü sebebiyle desteklere başvuramayan, asgari geçimini sağlayamayan, sahneler alanında çalışan meslektaşlarımızın tamamen gözden çıkarılması; setlerde ise Covid-19 riskine rağmen, uygulamaların yetersiz olduğu, denetlemenin yapılmadığı, kendi kaderine terk edilmiş, kötü çalışma şartlarına mecbur bırakılan sektör çalışanları oldu. Sektörün ayakta kalmasının teminatı; sağlıklı ve tam iyilik halini koruyabilen meslektaşlarımızın varlığına dayanıyor. Sektör ancak çalışanların başta sağlığının korunması ve aşağıdan yukarıya ekonomik olarak asgari bir güvenceye alınmasıyla ayakta kalabilir. Bu bağlamda birincil olarak tüm görsel, işitsel ve sahne sanatları çalışanlarını maddi olarak güvence altına alacak bir model çalışması bir an önce tamamlanıp yürürlüğe girmelidir. İkincil olarak da üretimin devam ettiği başta setler olmak üzere tüm alanlarda Covid-19 pandemisinin gereği olarak, uygulanan ve denetlenen asgari bir 'Sağlıklı ve Güvenli Çalışma Protokolü' uygulanmalıdır.


Geçen Yazı izlediniz mi? 9 Temmuz'da Netflix'te vizyona giren ve 1990'larda Bodrum'daki Ortaköy Tatil Sitesi'nde geçen bir yazı anlatan Geçen Yaz, bence son dönem Türk Sineması'nın en samimi işi! Filmin yönetmeni ve aynı zamanda senaristlerinden Ozan Açıktan ile Geçen Yazdan yola çıktık, kalbimizin güm güm attığı efsane 90'ları uzun uzun konuştuk. Açıktan'ın bazı cevaplarını, kendisinin izniyle sesli olarak yayınlamak istedim. Böylece filmin enerjisini daha çok hissedeceksiniz. Silsile, Annemin Yarası, Aile Arasında, Yarına Tek Bilet, Atiye gibi ses getiren film ve dizilerin yönetmeni Ozan Açıktan, çok üretken, vizyonu çok geniş bir sinemacı. Son filmi Geçen Yaz ile şimdilerde ismini daha çok parlattığına eminim. Onunla film vesilesiyle geçmiş yazlara uzanırken ben de sayesinde 1997 yazımı yeniden yaşadım. Ona ayrıca teşekkür ederim. Hatırlıyorum, üniversitenin ilk yılıydı. Radyo Televizyon Sinema okumaya başlamıştım, siyaset bilimcisi olmak isteyerek Radyo Televizyon Sinema bölümüne girmiştim. Herhalde oralardan bir yerden televizyon gazeteciliği yaparım diye düşünerek. O dönemin ilk yazıydı. Bir yaz aşkım tabii ki vardı. Ve çok çok sevdiğim, çok eski bir arkadaş grubumla, annemlerden bağımsız ilk tatilimi, ailemizden bağımsız tatillerimizi yapar olmuştuk. Bir hafta biz bize olabiliyorduk, izin çıkıyordu. Ve 1997 yazında Bodrum'daydık. Geçen Yaz gerçek bir 97 hatırasıyla yazılmadı. Tanıdık duygular, hem gördüğüm, tanık olduğum hem hissettiğim bir sürü duyguyu içinde barındırarak yazıldı. Bazı hisleri anlatabilmek için yeni mizansenler, yeni sahneler bulduk tabii. Olay örgüsünü ona göre yarattık. Peşinde duyduğumuz bir duyguya hizmet edecek senaryoyu bulma derdiyle, kendi kişisel arşivlerimizi araştırdık, derinlerine daldık. Oradan bulduklarımızı senaryolaştırdık. Elbette bütün o dönemki yazların ortak noktalarını bir arada bulundurabilmek için elimizden geleni yaptık. Hitchcock, İsviçre'de bir film çekiyorsanız içinde çikolata ve Alpler olmazsa yanlış bir film yapmışsınız der. Onun gibi düşünerek yani 97 yazının, 90'lardaki bütün yazların hatta bir yaz tatilinin olmazsa olmazlarının hepsini içinde barındırmasını düşünerek hayal ettik. Yara kabuğundan kayalıklara, yer tutmaktan arabanın farlarını söndürmelerine kadar filmde olan her mizansen aslında o dönemlerin bir yazda olmazsa olmazları nelerdir diye düşünerek üzerinden geçtiğimiz şeyler oldu. Elbette cep telefonunun olmayışı sebebiyle iletişim kurma ya da kuramamanın da bu senaryonun başat inşaat noktalarından biri olduğunu söylemeliyim. Sami Berat'la kasım aralık ayları arasında bir araya geldik. Ben ona bir öykü sipariş etmiştim. O da bana bir öykü getirdi. İkisi de istediğimiz yerlere gitmedi ama biz birlikte istediğimiz bir yere gider olduk. O fikirleri, senaryoları bir kenara atıp, biz oradan hissettiğimizi, ben de onun yazdıklarının bende uyandırdıklarını ona anlatmamla ortak bir yol bulduk. Hikayeyi birlikte geliştirdik sonra da onu senaryolaştırdık. Filmin çekimi de evet geçen yaz oldu. Pandeminin en sert döneminin çıkışında Bodrum'da bir kamp yeri yaratarak hem oyuncular hem ekip için konforlu ve sağlık anlamında güvenli bir çalışma ortamı yaratma fırsatımız oldu. Bodrum'da olduğumuz ve oyuncularımızın takvimi uyabildiği için geçen yaz, Geçen Yazı çektik. Zaten yaş grubu anlamında çok da ünlü oyuncunun var olduğu bir yaş grubu değil. Ece Çeşmioğlu uzun süredir çalışmak istediğim bir oyuncuydu. Aslıhan Malbora'yı tanıyordum. Bu filmle yaptığı audition'la kendisine hayran oldum ve çok çalışmak istedim. Halit Özgür Sarı, keza az çok bildiğim yeni gelen yüzlerden biriydi. Geri kalan genç kuşak oyuncular audition'larla belli oldu. Filmin senaryosunu da aslında bu oyuncu seçimleriyle yazdık. Yani bir haftaya yayılan bir oyuncu denemesi süreci oldu İstanbul'da ve o bir haftada hem yaş gruplarını hem bir arada nasıl olduklarını, birbirleriyle nasıl iletişim kurduklarını anlamakla çok vakit geçirdik. Bunu yaparken de senaryoyu tekrar yazdık. Yani oyuncu seçme süreci, senaryoya da çok etkin bir şekilde dahil oldu bu filmde. Tanıdık ya da tanımadık, ünlü ya da ünsüz oyuncu ayrımım bu film de olmadı, aslında hiçbir filmimde olmuyor. Çünkü iyi oyuncular var ve o iyi oyuncuları bulmak için siz bir yola çıkıyorsunuz. Bazen aday olarak tanıdığınız, bildiğiniz, daha önce arkasında kilometresi olan oyuncular denk geliyor. Bazen de hiç tanımadığınız bir yerden yepyeni oyuncularla çalışmanız gerekiyor. Ben filmlerimde bu dengeyi tamamen rolün isteği, karakterin beklentisi üzerine inşa ediyorum. Elbette prodüksiyon sürecini filmi ayaklandırmayı hızlandıran kararlar da oluyor. Yarına Tek Bileti Dilan Çiçek Deniz ve Metin Akdülger ile yapmasam no name iki oyuncuyla yapsam muhtemelen film gösterime giremezdi. Elbette bazen de oyuncuların ünlerinin filmin yapımına, ulaşılır hale gelmesine katkısı oluyor. Bunu da yadsıyamam. Ama Geçen Yaz özelinde oyuncuların çok da tanıdık yüzler olmamasının filmin inanılırlığına çok etki ettiğine eminim. Kendi filmlerimde kararları ekibimle ve yapımcılarımla birlikte veriyoruz ama son söz elbette benim oluyor. Netflix sürece o anlamda hiç karışmıyor. Diğer yaratıcı süreçlerde de yaratıcı dokunulmazlığımız oluyor. Muazzam bir his. Elbette Atiye gibi bana yönetmenlik yapmam için gelinen sipariş işlerde sürece çok daha kalabalık bir yaratıcı ekip dahil oluyor. O tarz islerin işleyişi çok farklı. Şöyle bir söz var Sinema yönetmenin, tiyatro oyuncunun, televizyon yazarın. Bence Netflix de algoritma ve yapımcının. Geçen Yaz, Netflix'te yayınlanan bir sinema filmi. Oyuncularına karar verme süreci de bir hayli uzun sürdü bu arada. Filmin çekimleri çok eğlenceli geçti. Çünkü bu genç grup, pandemi koşulları yüzünden onlara yarattığımız kampüste yaşadı. Bu yüzden çok kapalı devre bir hayatımız vardı ekip olarak. Ben ve yapımcım başka bir yerdeydik sadece. Onun dışında ekip hep aynı yerde kaldı. Onların orada kendilerine ait bir hayatı oldu. Filmin sanki backstage'inde filmin bir başkası yazılıyor, yapılıyor gibi oldu. Herkesin birbirini tanımasıyla filmi yapışımız eşzamanlı gitti. Dolayısıyla bunun filme çok yansıdığını düşünüyorum. Kendi adıma ise Biz yaparken çok eğlendik diyebileceğim bir şey değil çünkü ben öyküyle, oyunculuklarla ve sinematografiyle çok iç içeydim. Dolayısıyla pek eğlenmeye fırsatım olmadı ama sıkılmadım da. Kendi işi yapma özgürlüğü olan biri olduğum için her zaman sete mutlulukla koşarak gittim. Uzun süredir bir arada çalıştığım bir ekiple, yardımcı yönetmenim Burçin ve yapımcılarımla yan yana olmak, görüntü yönetmenim, okul arkadaşım Maciek Sobieraj ile onun ilk filmini yapıyor olmanın da bir neşesi bir coşkusu hep vardı. 1990'lı yıllar pek çoğumuzun hayatında önemli izler taşıyor. Dinlediğimiz müziklerden yaşadığımız aşklara, insan ilişkilerine her şeyin rengi başkaydı sanki. Ve bir 90'lara özlem durumu hep var. Çok enteresan bir durum tabii ki, 90'larda geçen bir film yaptığınızda Ya her yerde 90'lar bas bas bağırıyor diye yorumlar okuyorum. E yani 90'larda geçince film, her şey 90'larda geçiyor oluyor! Ben hatta 90'lar konusunda gazı çok açmadığımızı, biraz zamansız bir hikaye olduğunu düşünüyorum. Çünkü o zamanki saç stilleri ve styling konusunda biraz daha elimizi korkak alıştırdık. Oyuncularımın o kadar da kötü görünmelerini istemiyordum, bizim kendi fotoğraflarımıza bakıp. Saç stillerimize baktığımda neredeyse Biz bunu ne ara iyi fikir olarak kullanmışız? diye düşündüğüm oldu. Dolayısıyla 90'lara yaptığım vurgu, aslında filmin atmosferi için yaptığımız bir vurgu. Öncelikle bunu söylemeliyim. 24 yıl olmuş 97'den bu yana... 97'yi tek başına referans almasak, 90'lardan bu yana 30 yıldan bahsediyoruz. Bu 30 yıl içinde ülkedeki inanılmaz değişimi bir şekilde gösterdiğimizi de görüyorum bu film sayesinde. Geçen zaman hem ilişkilerde hem dünyadaki durumda hem Türkiye'deki koşullarda birçok şeyi değiştirmiş. Bir anlamda zamanın nabzını tutmanın işte getirdiği bir yan etki olmuş gibi görünüyor. Benim 90'lara çok bir özlem durumum yok. Ben hayatın, zamanın geçmesiyle çok kavga etmiyorum. Sadece unutmakla ilgili bir derdim var. Güzel ve kötü olan her şeyi hatırlayıp devam edebilmeyi istiyorum. Hafızayı çok değerli buluyorum. Günümüz koşullarının daha iyi olması, insanın ne istediğini belirlerken yaptığı seçimlere etki eden halinin, filtresinin bu hafızayla direkt ilgili olduğuna inandığım için benim için 90'lara özlem durumundan çok 90'larda bunu yaşadık, buradaki parçalar bize bir şey yaptı, bizi bir şeye, birine dönüştürdü, o kişinin kim olduğunu anlamak için o yaraları, o anıları hatırlamanın da şart olduğunu düşündüğümden... Bir nostaljik hava var belki. Onun dışında hayat orada kalmış da ilerlemekle hayata yapmış gibi pek düşünmüyorum. İlerlemenin, hayatın gidişatının çok da karşısında durulmasının ya da durmaya çalışmanın, geçmişe özlemin ya da geleceğe olan korkunun bizi bir yerlere götüreceğini düşünmüyorum. Türk dizilerinden ya da daha büyük filmlerden alışık olduğumuz inişli çıkışlı bir olay örgüsü yok. Daha mahrem daha küçük bir alanda hareket eden bir olay örgüsü var. Çok ince örülmüş bir kaçma kovalamaca var. Filmin baş karakterlerinden Deniz, Aslı ile yalnız kalabilmek için başka bir erkeğin, Burak'ın çevrelerine girmesine, yakınlaşmasına izin verene kadar gelen psikolojik bir derinliği de var, konunun. Ama filmin gücü, konu etiği bu duygular elbette. Benim filmlerim içinde bence bir duyguyu, bazı duygu anlarını anlatmakla haşır neşir olmuş en net filmim diyebilirim. Sıkılmaya izin verilmeyen bir dünyada yaşıyoruz sanki. Bizim büyük çaresizliğimiz demem ben buna ama eskiden cep telefonu olmadığı için bazı sohbetler uzar bazı anlar büyür, başka şeylere dönüşürdü. Şimdi sıkılmaya tahammülümüz yok. Bu da bazı anları değersiz kılıyor bence. Değerli anları değersizleştiriyor, içinden birazcık çalıyor zamanımızın, o kesin. Tarkan, 90'lar için efsane bir isim hepimiz adına. Çılgınlar gibi dinlediğimiz, barlarda, kulüplerde çaldığında herkesin bir doz daha yükseldiği, eğlendiği Tarkan, o dönemdeki hayatımızın vazgeçilmezi. Ama benim hayatımda Tarkan dışında o dönemde 90'larda ne varsa o vardı ama rock müzik daha fazla vardı. Teoman, çok daha fazla dinliyorduk. Athena inanılmaz bir şekilde hayatımızdaydı. Bütün konserlerine gidiyorduk ki hala zaten hem Teoman'ın hem Athena'nın hayranlığına devam ediyorum. Başka kim vardı dersen yani bir liste yapmak lazım ama onu da çok keskin bir listeye haline getirmek istemem çünkü yani Faithless'ın Insomnia'sı da 90'lar benim için, Ace of Base de 90'lar... Ama Metallica da 90'lar. Çılgın bir şekilde Rage Against The Machine dinlediğimiz bir dönem var. Fazlasıyla rock müzik dinliyordum, o kesin. Türk pop müziğinden daha çok rock müzik dinleyip rock barlara gidiyorduk, eğleniyorduk. Filmin ergenlikten gençliğe geçişteki erotizm mevzusu, eğer dikkatli ve biraz da iyi niyetle seyredilirse görülecektir ki, ilişki olgunlaşmaya başladığında veya herhangi bir ilişki kurulduğunda biraz daha başkalaşıyor. Deniz'in bakışları artık cinsel kaçamak bakışlardan ziyade, gözlere ve ana odaklanıyor. Bunu yönetmenin bilinçli yaptığına emin olacağımız kadar net bir ayrım var bu bakışlar ve cinsel arzu nesnesi haline dönüştürme planlarının filmdeki yerleri açısından. Bu nedenle Geçen Yaz'ın esas derdi cinsel tansiyon üzerinden bir büyüme öyküsü değil. Cinsel tansiyonun sebep olduğu bir büyüme öyküsü. Deniz, Aslı'yı önce cinsel olarak idealize ederken, Burak'ın da denkleme dahil olmasıyla aslında büyümüş olmayı idealize etmeye başlıyor. Birisi olmak, sevişmekten daha değerli bir şey haline geliyor. Üçüncü teker olma durumunu başka bir ruh hali açıklasın istemedim bu film özelinde. Bu anlamda Aslı ile geçirilecek vakit onun için cinsellikten bir adım önde. Bu hayati indirgemeye / klasifike etmeye, dahası bir şeye önce nereden Bence olmamış demek için bakanlar için anlaması çok zor bir durum. Ya da gençliklerini sadece bir şeyin ekseninde yaşamış insanların bu derinliği anlamasını bekleyemem. Deniz'in büyüme öyküsü, buraya özgü olanı görmezden gelecek kadar kalıpları olanların ulaşacağı bir yerde değil. Coming of an age filmleri cinselliği içerir elbette ama esas konuları bazen o olmayabilir. Naiflik de gençlikte terk etmek veya beraberinde taşımak konusunda karar verdiğimiz bir hayli değerli bir özelliktir. O nedenle, Deniz'in bir mastürbasyon sahnesi vardı da atmış değilim. Onu göstermenin filme bir şey katacağına inanmadım. Seyircime güvendim. Bazen göstermedikleriniz daha kuvvetlidir. Filmin öyküsünde de ilerleyen sahnelerde, Deniz de şefkatli ve dikkatli seyircilerin göreceği gibi cinselliğe değil ilişkilere, dikkate alınmaya, ilgi çekmeye, dinlenmeye değer verir oldu. Bunun da sinematografiye yansıdığını düşünüyorum. Bir başka nokta da şu, çoğu izleyici için Türkiye'de çekilmiş en iyi sevişme sahnelerinden birini çekmiş bir yönetmen olarak, Geçen Yaz'da herhangi bir otosansüre şahsen gitmedim. Kabullenilmesi belki zor ama benim tanık olduğum 90'lar gençliği cinselliği da biraz böyle mesafeli, biraz örtülü, biraz naif yaşadı. Bizim yeni projeler adına Netflix'le zaten yürüyen bir anlaşmamız var. Onların Ozan Açıktan filmlerine yer vermek arzusu var. Benim de onlarla birlikte film yapma arzum devam ediyor. Çünkü kendime has olmama izin verilen ve seyirciye ulaşmama da bu yolculukta fazlasıyla destek olan ve yüzlerce dile çevrilen filmler yapmama yardımcı olan, daha önce hayal bile edemeyeceğimiz bir alandayım şu anda. Dolayısıyla Netflix'le ortaklığımız devam edecek. Sipariş işlere gelince Atiye gibi bir proje Onur Güvenatam'ın OGM'nin getireceği bir dizi projesine de sıcak bakıyorum ve yakında öyle bir projeyle de yola çıkmayı hesaplıyoruz. Onun dışında da yine yıllardır, 2010'dan beri çalıştığımız bir proje var, onu ayaklandırmaya çalışıyoruz. Sinemayı heyecanla bekliyoruz. Sinema salonlarına seyircilerin gitmesini, oradaki hareketlenmeyi bekliyoruz. Bir yol çizmiş değilim ama Ozan Açıktan filmlerinin bir bölümü sadece Netflix'te olacak. Kısa filmler, öykü, makale, deneme türü gibi... Biraz nevi şahsına münhasır anlatımları olan ve bir kalıba girmeleri zor olan. işler. Uzun metrajlı sinema filmleriyle, uzun hikayelerle reklamı şöyle ayırabilirim. Reklamı, Beni sevin diye yapıyorum aslında. Çünkü reklamın cümlesi Beni sev. Artık orada koyduğumuz ürün, anlattığımız hikaye ne ise onların hepsi sevilir olmak için yapılıyor. Sinemayı ise anlattığım karakterleri sevmek için yapıyorum. İyi karakter kötü karakter olmasın diye... Oradaki herkesi anlayabilmek ve onları benim filmi yapan, yazarı, yönetmeni olarak sevmek için yapıyorum. Çıkardığım az sahne oldu. Uzun zamandır çalışmak istediğim, değerli dostum ve çok beğendiğim aktör Kubilay Tunçer'in majör bir sahnesini çıkarttık. Baba oğul bir konuşma sahnesi vardı. Deniz'in Aslı ile ilgili duygularını ifade etmeye çalıştığı bir sahneydi. Sahnenin filmin akışına o kadar da katkı sağlamayacağını, kısa olursa filmin daha çok izleneceğini ve izleyiciyle daha iyi iletişim kuracağını düşündüğümüzden çıkarttık. Daha sonra Kubilay da izleyince filmi benimle hemfikir oldu. Kariyerim boyunca hep bir sonraki işimi daha çok beğendiğimi söyleyemem. Hep bir sonraki işimi daha çok beğenmek için yaptığımı söyleyebilirim. Bu kesin. Ama daha doğrusu bir önceki işimi, bir sonraki işimi yapabilme ehliyetini yapabilmek için yapıyorum. Bu ehliyetin kerterizi değişik olabilir. Gişe filmi yapacağım diyebilirim, eşim Pemra sevsin diye yapabilirim, oğullarıma bir söz bırakmak için yapabilirim ya da Netflix algoritmasında sıyrılsın diye yapabilirim. Mühim olan bu kararı benim veriyor olmam, bir. İkincisi de son filmimin bir sonraki filmimi yapabilmeme zemin, koşul yaratması ve bendeki şevki ateşlemesini sağlamak. Film bittiğinde o filmle helalleşmek, o filme elimden geleni ruhumdan geleni aşkla, canla başla koyup koymadığımı bir süzüyorum. Bunlar tamamsa yeni filmim için şevklenebiliyorum, yeni bir hayale yelken açabiliyorum. Önemli olan bir önceki filmimin bir sonraki filmimin şevkini kırmaması ya da sosyoekonomik olarak da biz zemin hazırlaması. En son dizi olarak aslında Ayak İşlerini izledim Caner Özyurtlu'nun, çok beğendim. Film olarak da Logan Luckyyi izledim. Steven Soderbergh'in izlemediğim filmlerinden biriydi, onu da çok beğendim. Bütünselliği, bütün o küçük parçalarda koruyabilmek bence. Film çok parçalı, çok katmanlı, çok bileşenli bir mecra. Oyuncu iletişiminden pr'ına, görüntü yönetmeniyle sinematografik gramer kurmaktan setteki o andaki tansiyonlara, gün ışığında çekim yapmaktan gece sabaha kadar çekim yapmaya bir sürü kendine has bileşeni var. Ama tüm bunların içinden bir öykü ve o öykünün yaratacağı duygunun bütünlüğünü koruyabilmek, küçük küçük parçalara ayırıp o her parça için savaşıp yine de aynı duygu bütünlüğünü, anlatı bütünlüğünü sağlayabilmek meselesi. 90 dakikalık, 120 dakikalık bir filmde seyircinin yaşayacağı süreci, o nabzı yakalayabilmek, o küçücük parçaları yaratırken filmin seyircisi olabilmeyi başarabilmek.


Oyuncu, masal anlatıcısı Özden Dilek Karakışla, kadınların evrensel dertlerini tiyatro sahnesine taşıyarak anlattığı Kadın Dilinden Masalları Ajandakolik'e yazdı. Masallar çocukluğumdan beri hayatımda hep oldu. Ben çocukken ciltli, deri kaplı ve üzerleri kuşe baskı kağıt kaplamaları olan masal kitapları satılırdı. Her gece yatağımda masalları sesli sesli okuduğum ve hatta yatakta canlandırdığımı hatırlıyorum. Galatasaray Lisesi'nde yatakhanede, ortaokul yıllarında çocukluğumdan aklımda kalan masalları arkadaşlarıma anlatırdım. Sonrasında kızım Yağmur'a bebekliğinde her gece masal anlattım. Hatta kızımın odasında iki taraftaki dolaba tutturduğum beyaz çarşaftan sahne fonu yapıp arkasına fenerlerle ışık düzeneği oluşturduğum kukla tiyatrosu sahnemiz vardı. Kızımın oyuncaklarını konuşturarak o an uydurduğum masalları canlandırırdım. Yağmur hala o masalları hatırlıyor. Bundan yaklaşık dört yıl önce tiyatro serüvenine profesyonel olarak başladığımda, o dönem oyunculuk eğitimi aldığım Sadri Alışık Akdemi'de hocam, oyun yazarı ve yönetmen sevgili Gökhan Erarslan'a kadınların evrensel dertlerini bir tiyatro oyununuyla paylaşma amacıyla masal anlatıcılığı yapma düşüncemi paylaştım. Kendisinin de desteğiyle, Kadın Dilinden Masallar adıyla dünya masallarından seçme bir seçki oluşturup sahneledik. O günden bugüne bana kucak açan Cep Sahne'ye de müteşekkirim. Yaklaşık üç yıldır sahnelenen bu oyun, beklemediğim bir ilgi gördü. Masalları anlatırken seyircilerin de içine girip anlatıcıyla beraber düşünmesini, masalların gidişatını birlikte sohbet ederek konuşalım istedim. İnteraktif bölümde masalın anından günümüze geçip seyircilerle sohbet ediyoruz, insanlık dertlerini konuşuyor, çok gülüyor, eğleniyoruz. Hatta bazı günler öyle güzel tepkiler geliyor ki seyircinin arzusuna göre masalların gidişatında doğaçlama değişiklik yapıyorum. İlk zamanlarda masal anlatıcılığı yapıyorum dediğimde, bazı kişiler Neden tiyatro değil de masal? diye sordu. Kimileri tarafından yüzeysel ya da naif olarak algılanan masalların kültürel morfolojisi, değişim dönüşüm gücü bana insanı anlamaya dair daha etkili gelmişti, hala da öyle geliyor. Masallardaki hikayeler birçok dağınık konuyu bir araya topluyor, sadeleştiriyor, doğadan ilham alıyor. Öyle ki, insanı çözümlemedeki zihinsel yolculuğu, insanın gerçek doğasına daha uygun ve masalların sonları da çoğu zamanda güzellikle birleşiyor, anlatana da dinleyene de mutluluk veriyor, gülümsetiyor. Üstelik bugün birçoğumuzun dinleyerek büyüdüğü Bremen Mızıkacıları'nın, Kırmızı Başlıklı Kız'ın Ezop Masalları'nın, La Fontaine'den Hayvan Masalları'nın, Küçük Prens'in, hatta Binbir Gece Masalları'nın hayatı çözümlemeye dair eğitici gücünü inkar edemeyiz. Kadın Dilinden Masallar'da anlattığım karakterler, hikayelerin nesilden nesile aktarılmasıyla oluşmuş kültür mirasın evrensel kişilik figürleri, arketipleri. Masallarımda, bugün insanların kaybettiği iç değerleri, maddi manevi taptığı şablonik hayatın dışındaki içsel zenginliği ve sahici ruhun zenginliğini hatırlatmaya çalışıyorum. Aslında masal olsun, tiyatro oyunu olsun, sahne sanatının bir amacı var ki o da çok bilinen o sözün de dediği gibi, geçmişten, bugünden ve hatta gelecekten insanı insana, insanla insanca anlatma sanatı. Bu yaz sevgili arkadaşım yazar Meryem Şahin'le değerli yazar Mine Söğüt'ün Bir Deli Kadın Hikayeleri öykü kitabından uyarlamaya başladığımız yeni bir kadın oyunu yazma sürecine girdik. Önümüzü göremediğimiz bir süreç olduğu için 2021 sezonu sahnelemeyi dilediğimizi söyleyeyim. Umarım sevgili tiyatromuz, pandemiden az hasarla kurtulur, tiyatroya gönül vermiş tüm tiyatro emekçileri, üreticileri sahnelere en kısa zamanda döner. Ajandakolik'e bana yer verdiği için sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Masallar.. yetişkin olunca başka bir türlü kıymetini bildiğimiz masallar. Ben de masalsever bir çocuktum öyle ki ağabeyim farkına varmış uyuyamadığinda benden bir masal anlatmamı isterdi. Ben de hepsinden karışık o an uydurduğum madallar anlatırdım. Olmayanı oldurttuğun hiç de bu yüzden garipsenmeyen masallar. Bir çocuğun hayal dünyasının zenginleşmesi. Sanırım en çok onlara borçluyum. Iyi ki masallarla başladın sevgili özden. Yolun hep açik olsun.


Tiyatro Kooperatifi, kontrollü normalleşme sürecinin başlamasıyla birçok kurum ve işletmenin faaliyetlerine ilişkin açıklama yapılırken adı anılmayan özel tiyatrolar ve kültür mekanları için çözüm çağrısında bulundu. 01.03.2021 tarihinde kontrollü normalleşme sürecinin başlamasıyla restoran, lokanta, kafeterya, tatlıcı, pastane, kıraathane, çay bahçesi, halı saha, yüzme havuzu, düğün salonu ve benzeri tesislerin zaman ve kapasite kısıtlamalarıyla faaliyetlerinin sürdürmeleri doğrultusunda kararlar açıklanırken, tiyatroların ve kültür-sanat mekanlarının akıbetine değinilmedi. Özel tiyatrolar, Covid-19 salgını ile mücadele kapsamında Mart 2020'de resmi olarak kapatıldı. Haziran 2020'de kademeli normalleşme sürecine girdi; fakat Kasım 2020 itibarıyla hafta içi 21.00 sonrası ve hafta sonu sokağa çıkma kısıtlamalarının uygulanmasıyla resmi olarak kapatılmış olan özel tiyatrolar, yasak saatleri sebebiyle faaliyetlerini tamamen durdurmak zorunda kaldı! Bu dönemde T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından oluşturulan 'Dijital Kütüphane' ve 'Dijital Tiyatro' projeleri değerli olmakla birlikte, desteklerden yararlanmak için karşılanması gereken vergi/SGK borcu olmaması, Ticaret Odası'na kayıtlı olunması gibi ön koşullar ve projeler kapsamında gerçekleştirilen işler için yapılan harcamalar göz önünde bulundurulduğunda, bu destekler maalesef yetersiz kaldı. Özel tiyatrolar, kültür sanat ekosisteminin bir parçası olmanın yanı sıra bulundukları bölgenin ekonomisine, kültürel ve sosyal kalkınmasına önemli katkılar sunan ticari işletmelerdir. Yaklaşık 1 yıldır gelir elde edemeyen özel tiyatro işletmeleri, faaliyetleri duran ve/veya sekteye uğrayan sektörler için T. C. Ticaret Bakanlığı'nca sunulan destek paketlerine de maalesef dahil edilmedi.


Gücünü ortaklıklardan alan Tiyatro Kooperatifi, özel tiyatroların özellikle pandemi sürecinde verdikleri yaşam savaşında son noktaya geldiğini açıklayan bir metin kaleme aldı. Mevcut ekonomik koşullar ve artan faturalar, toplumun tüm kesimleri ile birlikte özel tiyatroları da derinden etkiledi; pandemi koşullarının etkisini henüz atlatamayan özel tiyatrolar, verdikleri yaşam savaşında son noktaya geldi. Toplumun ihtiyaçlarını beslenme ve barınma mücadelesine indirgeyen bu ağır ekonomik koşullar, sosyal gereksinimlerin karşılanmasını imkansız kılıyor. Oysa sanatın tüm dalları insanların sosyal yaşamları için bir gereklilik ve ihtiyaçtır. Pek yakında, ödenemeyen faturalar, karşılanamayan giderler ve büyük vergi yükü sebebiyle, başta sahnelerimiz olmak üzere özel tiyatroların da yok oluşuna şahitlik edeceğiz. Buradan hareketle, sahne önü ve arkasındaki tüm çalışanlarıyla birlikte özel tiyatroların varlığının korunması, değerlendirilmesi ve desteklenmesi için gereken tüm tedbirlerin alınması elzemdir. Tiyatro Kooperatifi olarak Haziran 2019'daki kuruluşumuzdan bugüne, özel tiyatroların koşullarının ve ihtiyaçlarının gözetildiği bir yasal statü oluşturulması ve bu alandaki teşviklerin uluslararası standartlara erişmesi için çalışıyoruz. Başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere, ilgili tüm kamu kuruluşlarını aşağıdaki önerilerimizi acilen hayata geçirmeye ve ortak çözüm için iş birliğine davet ediyoruz. - Tiyatrolar, mevcut mevzuatta tacir statüsündedir; faaliyetlerimize özgü bir tanım yapılması - Özel tiyatroların üzerindeki tacir statüsüne bağlı ağır vergi yükünün azaltılması; ilk adımda KDV'nin %1'e indirilmesi ve bu oranın kalıcı kılınması - Özel tiyatrolar için sponsorluk teşviklerinin sağlanması - Özel tiyatroların bağış alabilmesi - Özel tiyatrolara yönelik desteklerin hali hazırda çok sınırlı olması sebebiyle, desteklerin çeşitlendirilmesi - Sigortalanma mevzuatında gerekli düzenlemelerin yapılması - Belediyecilik mevzuatında gerekli düzenlemelerin yapılması Yerel yönetimlerin özel tiyatroların desteklenmesi ve halkın sanata erişiminin sağlanması için üstlerine düşen sorumluluğu gerektiği biçimde yerine getirmelerini bekliyoruz. Bununla birlikte tüm özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını, kültürel kalkınmanın bir parçası olan özel tiyatroların birer birer kapanışına seyirci kalmak yerine iş birliğine ve dayanışmanın bir parçası olmaya çağırıyoruz.


Dove bir kez daha saç konusunda toplum tarafından yakıştırılan etiketlere meydan okuyup, kendi tercihlerinin arkasında duran kadınları ekrana taşıdı. İçinde bulunduğu sektörün tüm dinamiklerine rağmen saçlarını boyatmayan Özge Özpirinçci, kendi doğallığına bıraktığı beyaz saçlarıyla Dove'un kampanyasına destek vererek #EzberlerinÖtesinde diyen cesur kadınlar arasında yer aldı. Tüm dünyada tek tip ve kusursuz güzellik anlayışını eleştiren ve güzelliğin tanımsızlaştırılması gerektiğini savunan Dove, kendi tercihlerinin arkasında duran cesur kadınlarla birlikte Benim Saçım #EzberlerinÖtesinde kampanyasına devam ederek ideal güzellik kalıplarının pekiştirildiği saç etiketlerine meydan okuyor. Kadınların alışılagelmişin dışında herhangi bir saç stilleri olduğunda bu tercihlerinin toplum tarafından olumsuz etiketlere maruz kalmasını gündeme getiren Dove'un yeni kampanyasına, 2021 yılında ünlü bir isim de destek veriyor. Uzun zamandır boyatmadığı saçları nedeniyle pek çok kez eleştiriye maruz kalan Özge Özpirinçci, bu tercihinin ardında yatan doğallığa vurgu yaparak benim saçım #EzberlerinÖtesinde diyor.


Gündem bu kadar yoğun ve ülkemizde yaşanan depremle yüreklerimiz derinden sarsılmışken bir çizgi kitap ile tanıştım, üzerimdeki kara bulutlar biraz olsun dağıldı. KaraKarga Yayınları'ndan okuyucuyla buluşan ve bir kız çocuğunun gözünden 80'li yıllarda Türkiye'de büyümenin tam olarak nasıl olduğunu anlatan Bırak Üzülsünler Türkiye'de Büyümek mizah yönü yüksek, ironik ve bir o kadar döneme eleştirel bir gözle bakabilmeyi sağlayan grafik anı kitabı. Kitabın yazarı Özge Samancı ile hiç bitmesin diye okuduğum kitabını konuştuk. Hangimiz çocukluk günlerimizi özlemle anmıyor? Kimimizin hafızası o kadar iyi değil, kimimiz günlüğe karaladıklarıyla o günleri ışınlanıyor, kimimiz ise hatırladıkları, hatırlayabildikleriyle mutlu. İzmir'de doğan ve Chicago, Illinois'te yaşayan sanatçı ve Northwestern Üniversitesi'nde öğretim üyesi olan Özge Samancı'nın durumu biraz daha farklı. Yazdığı çizgi kitap ile çocukluğun ve ilk gençliğin kuytularına inebilecek kadar müthiş bir belleğe sahip çünkü o. Hem resimleyip hem de yazdığı otobiyografik kitabı Bırak Üzülsünler Türkiye'de Büyümekte bunu, kimi zaman kahkahalar attıracak kimi zaman da epey düşündürecek kadar görebiliyoruz. Söyleşimiz sırasında diyor ki Herkesin bir süper gücü var. Benimkisi de geçmişi tüm detayları ile hatırlayabilmek. İşte bu yüzden böyle güçlü bir dönem kitabı çıkıyor. Türkiye'de yeniden ilk kitabımın ulaşılabilir olmasına seviniyorum. Dare to Disappoint 2015 yılında Amerika'da çıktı ve altı dile çevrildi. Kitapla ilgili çok gezdim, pek çok okurla buluştum. Şimdi İkinci kitaba odaklanmış durumdayım. Bir arkadaşım 22 yıl önce bana çizgisiz defter hediye etmişti çizmem için. Ben de defteri annemle olan anılarımla ilgili anekdotlarla doldurup aynı arkadaşıma kendi doğum gününde hediye etmiştim. Sonra o defter arkadaş grubumuz içinde popüler oldu. Arkadaşlarımız fotokopisini çektirip başkalarına hediye etmeye başladı. Tanımadığım insanlar, Aaa ben o defteri biliyorum, deyip boynuma sarılıyor, Bak benim de çok benzer anılarım var diye anlatmak istiyordu. O zaman yaşanmış hikayelerin çizgi dünyasında çok güçlü bir şekilde anlatılabildiğini keşfettim. O zamandan beri kafamda böyle bir kitap yapmak vardı. Kitap 2015 yılında Amerika'da yayımlandı. Yıllarca bu kitabı kafamda taşımıştım. Herkesin bir süper gücü var. Benimkisi de geçmişi tüm detayları ile hatırlayabilmek. Anıların içinde sanki şimdiymiş gibi gezebiliyorum. Yakın hafızam iyi değil ama uzak hafızam çok güçlü. Yaşamanın bir amacı da süper gücümüzü keşfetmek. İnsan kendi gücünün farkında olamıyor, hep bununun ucunda olduğu için herkes aynı şeyi yapabiliyor zannediyor. Yaşadıkça tuhaf bir konuda güçlü bir yanımız olduğunu keşfediyoruz. Evet, İngilizce başlığı doğrudan çevirince Türkçede kulağa güzel gelmiyor. Aynı anlama gelen bir başlık Bırak Üzülsünler. Hayatımızın dramı. Sevdiklerimizi üzmemek için gerçek kimliğimizi yaşayamamak. Hayatlarımızın kitaba dönüşmüş olması, kendilerini çizilmiş bir karakter olarak görmek hoşlarına gitti. Ama o öyle olmamıştı diyen olmadı. Teyzemin de çok önemli etkileri olmuştu. Üniversitede okurken hazırlık yılında bütünlemeye kalmıştım. Teyzemin İngilizcesi çok iyiydi. Beni kampa almış çalıştırmıştı, anca öyle geçmiştim, İngilizceyi devlet okullarında öğrendiğim için. Sonra ben niye kitapta yokum diye sitem etti. Haklı. Ben okurken dürbünle ablasını okula giderken izleyen Özge ve annesinin olduğu ilk bölüm Evin Karşısı ile içinde ciddi bir eleştiri barındıran ve aynı zamanda beni epey duygulandıran Av Sahası bölümlerini çok sevdim. Galiba favorilerim onlar, bir de Patates! Üç bölümde ortak noktası okul. Annem babam öğretmen. Okul habitatım. Lisedeki öğretmenimizin 3 yaşındaki çocuğunun gözünün önünde taranıp öldürülmesi, o zaman için bize olağan gelmişti. Aslında anormal olan, bize normal gelmesi. Dalmıyorum. Üniversitedeyken su altı kulübüne girmeye çalışmıştım. Eğitim açık havuzda karlı bir günde sıcaklık çok düşükken yapılıyordu. Bana göre dalış giysisi yoktu. Geniş bir giysi verdiler. İçine su dolduğu ve su içinde hapis kalmadığı için yine soğuk su giriyor, giysi işe yaramıyordu. O gün üşüdüğüm kadar hiç üşümedim. Sonra heyetten dalabilir diye rapor almak gerekiyordu. Doktor doktor gezecek kadar param yoktu. Öyle kaldı. Sonra hevesim geçti. Yıllar sonra Kaş'ta bir dalış öğretmenin elini tutarak 2 metreye daldım. Benim özendiğim macera hissiydi. O macera hissini daha sonra çok başka yerlerde buldum hayatta. Ama su altı ve okyanus konusunu yaptığım etkileşimli sanat islerinde çalışıyorum. Okyanus konusunda çok okuyorum. 19 yıldır Amerika Birleşik Devletleri'nin farklı kentlerinde yaşadım. Son 11 yıldır Northwestern Üniversitesinde Sinema Televizyon Bölümde öğretim üyesiyim. Yeni teknolojilerle sanat üzerine işler yapıyor ve ders veriyorum. İstanbul aşkın ve İstanbul ile bağın sürüyor mu? Ülkemizde yaşanan deprem felaketinin ardından İstanbul'da olası bir deprem herkesi endişeye sürüklemiş durumda. İnsanlar göç edebilmenin derdine düştü. Sen oradan nasıl bakıyorsun? Yurt dışında yaşayan bir Türk olarak seni de bu durum epey endişelendiriyor olmalı. New Yorker dergisine yollamak için bulduğum esprilerin olduğu bir defter var. Çizgi roman fikirlerim için ayrı bir defter var. Etkileşimli medya sanatı yerleştirmelerim için başka bir defterim var. Çok organize değil. Bazen hepsi birbirine karışıyor. Bunları dijital olarak tablette tutmaya çalıştım. Olmadı. Kağıt kalem gibi olmuyor. Temiz çizim yaptığım, daha eli yüzü düzgün bir defter de var. Daha düzenli olmayı isterdim. Kafası oradan oraya atlayan bir insanım, annem de öyledir, defterlere de hayata da yansıyor. Kitabın öyle bir işlevi oldu. Türkiye'de süregelen durum şu. İnsanlar farklı kimlikler olabileceğini kabul etmiyor. Güç kazanan kimlik, diğer kimlikleri ezme peşine düşüyor. Herkes kendisi gibi olsun ve öyle yaşasın istiyor. Bu yaşa kadar sevdiklerimle gelebildiğim için şanslıyım. Ama hayat hiç adil değil. Sosyal hayat mesafesiz, canlı ve absürtlüklerle dolu. Ama bu da herkesin işine karışmasına yol açıyor. Tam bir döngü. 2024 Mart Ayında Uncivilized Books Yayınevi'nden Evil Eye isimli çizgi kitabım çıkacak. 280 sayfa. Boğaziçi Üniversitesi'nde geçiyor. Bir de bu yıl dünyayı gezen VastWaste isimli etkileşimli medya sanatı işim var. İşin davet edildiği yerlere işi kurmaya gidiyorum. Hayalim çizgiye daha çok zaman ayırabilmek. Lynda Barry, Roz Chast, Chris Ware, David Mazzucchelli, Zah Kanin, Kate Beaton, Sam Gross, Sempe ve daha bir sürü çizer.


Modacı Özgür Masur, Cumhuriyetimizin 100. yılında Ülkeme bir armağan diyerek tanımladığı Anatolia by Özgür Masur koleksiyonunu, Tersane İstanbul' da, 100 tasarımın, 100 mankenle sunulduğu defileyle tanıttı. Anadolu'nun geleneksel üretim tekniklerini ve kumaşlarını güncel formlarla buluşturarak, kadınların bu mirasa kattığı değeri vurgulayan Özgür Masur, Anadolu tarihinin ötesine, medeniyetler arası 100 yıllık bir yolculuğa çıkarken, Cumhuriyetimizin bu özel yılına atıfta bulunuyor. Masur, her bir işleme detayını toplumsal bir hikaye ile bağdaştırıyor, Anadolu kültürüne ait büyüleyici parçalara hayat veriyor. Tamamı bu topraklarda geliştirilen işleme teknikleri ile yine bu toprakların yetiştirdiği zanaatkarlarla üretilen koleksiyon, Masur'un eşsiz couture yeteneğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Anatolia koleksiyonunu ülkesine bir armağan olarak tanımlayan tasarımcı; Bu benim ikinci imza koleksiyonum ve bu süreçte kendi DNA'mın peşine düştüm. Anatolia ile kadınlarımızı onurlandıran bir koleksiyon ortaya koymaya ve bu topraklarda gizlenen hikayeleri kadının perspektifinden anlatmaya özen gösterdim. Bu topraklardaki her birey gibi bunu yaparken ben de cesaretimi Cumhuriyetimizden aldım. İşte bu yüzden sadece yüz yıllık değil, yüz parçalık bir hikayeye dönüştü. Ben koşullar ne olursa olsun kadının gücünü kutlamaktan vazgeçmeyeceğim, çünkü Cumhuriyet sınırsız, sonsuz ve koşulsuz düşünmeyi beraberinde getirir. diyor. Anadolu medeniyetlerinden ilham alan formları Özgür Masur evreninde içselleştirerek, birçok sanat akımından referans alan tasarımcı, yeni koleksiyonunu Türkiye'nin dört bir yanındaki kadın enstitülerinde gerçekleştirdiği üç yıllık araştırma süreci ardından tamamladı. Cumhuriyet dönemiyle birlikte kendi rönesansını yaşadığının altını çizen Masur, ilhamını Cumhuriyetin getirdiği cesaret ve kadınların özgürleşmesinden alıyor. Koreografisini ve prodüksiyonunu Uğurhan Akdeniz'in üstlendiği defilenin styling çalışmalarını Burak Sanuk gerçekleştirirken, makyaj tasarımları Kryolan ürünleri ile Ece Birsen tarafından, saç tasarımları ise İbrahim Zengin ve No21 ekibi tarafından gerçekleştirildi.