Her zaman turnelerde olan müzisyenler için de bu dönem epey durağan. Bunca zamandan sonra evde kalmak nasıl etkiledi hayatını? Doğum gününü sen uzaklardayken sosyal medyadan kutlayan kızın da ne mutlu olmuştur! Uzun bir turnenin ardından evde olmak çok güzel tabii ki... 33 konser sanıyorum ki gidiş geliş olmak üzere 40 uçak seyahati, 30 bin kilometre yol biraz yordu beni. Eve gelince zaten 10 gün kıpırdamıyor insan. Dönüşüm elbette ailemi ve beni çok mutlu etti ama en çok Zeyno'yu galiba. Öncelikle böyle ise ne mutlu benim için. Aslında sınırlar zihinde, sazın seninle bir alıp veremediği yoktur. Önce düşünsel süreci aşıyorum ben yani bir beste yaparken ya da denemeler yaparken bunu yapamam, edemem demek yerine nasıl yaparım sorusunu koyuyorum ortaya. Oradan ilham alarak ilerlemeye başlıyorum. İşin parmaklara dökülen kısmı ise saatler süren tekrarların getirdiği sonuç. Çoğu zaman olamayacak derken bir anda kilit açılıyor ve çalmaya başlıyorum. O zaman da emeğin karşılığını alan bir işçi gibi mutlu mesut uyuyorum. Perdesiz gitar çalmak perdeli çalmaktan farklı değil aslında teknikler aynı. Ancak üzerine bizim sazlarımızın tekniklerini de eklemek gerekiyor. Burada tabii ki kilit nokta kulak! İyi ve hassas bir kulağınız varsa işler biraz daha kolay diyebilirim. Bana sıklıkla soruyorlar absolute kulak mısın? Değilim, olmak çok ister miydim, bilemiyorum. Ama belki standart birine göre daha derinlemesine duyuyorum diyebiliriz. İçinde gitar olan bir müzikte, dinlerken gitarın çaldığı sesleri nota olarak duyabiliyorum ama bu piano için geçerli değil mesela. Bu sebepten entonasyon dediğimiz kavramı her geçen gün ilerletiyorum ve çalışıyorum. Üstat Erkan Oğur bu sazı yaratan ve bizi bu saza yönlendiren kişi. Onunla aynı dönemde yaşamak büyük gurur. Hemen ardından ismimin anılması benim için büyük keyif. Perdesiz gitarda yıllar içerisinde kendi anlatımımı geliştirdim ben. Yol gösteren olmasa buna ulaşmak zor olurdu. Bu ayrımda sanırım karakter özelliklerinin büyük önemi var. Dönemimizde perdesiz gitara yurt içi ve yurt dışında büyük ilgi var. Biz çok avantajlıyız tabii ki makamsal müziğe aşina olduğumuz için. İlerleyen yıllarda perdesiz gitar için yazdığım bestelerin çalınmasını ve bu sazın repretuvara geçmesini çok istiyorum. Hatta en büyük hedefim diyebilirim. O zaman ülkemin müziğine bir katkı sağlamış olabilirim. Kum Tanesi karantinada çıktı, evet. Aslında o bir doğaçlama. Stüdyoda çalarken video çekmeye karar verdim. Bazı günler insan hissediyor onu. Bugün iyiyim ve kayıt yapmalıyım diye. Başladım çalmaya ve bir saatin sonunda ortaya çıktı. Nasıl oldu azıcık anlatayım. Bir saat boyunca aralıksız fikirler çaldım art arda ve bir yapı oluştu. Son sefer çalarken konsantre olup onu çaldım. Dinledikten sonra zamanın içindeki o üç buçuk dakikayı iyi değerlendirdiğimi düşündüm ve kaydı bitirdim. Bestecilikte nereden başlayacağına ve nerde duracağına karar vermek önemli bir öğretidir ve zamanla oluşur. İşte Kum Tanesi de o zamanın bir ürünü. İyi ki geldi. Bestelerime ve albümlere isim koyarken çok zorlanıyorum ben aslında. Üzerinde çok düşünülmüş ve kenara çok notlar alınmış sayfalardan bu isimlere karar veriyorum. Hepsinin bir anlamı var benim için. Anlatması uzun sürer ancak manası olmayan hiçbir şeyi ne müziğimde çalmaktan ne de hayatımda kullanmaktan hoşlanıyorum. İsim, sorumluluğu olan bir şeydir. Bu, albüme koyarken de böyle çocuğuna koyarken de böyle. Birisi ile tanışmıştım ismim Segah dedi. Bir an durdum ağır makamdır sonuçta, hemen ardından şöyle dedi Sakın çocuğuna taşıyamıyacağı bir isim koyma. İşte bu sebepten dikkatle ve özenle isim seçmeye gayret ediyorum. Lahza III kesin gelir. Ben çalmaya devam ettiğim sürece... İkiz ile müzik yapmayı çok seviyorum. Lahza bizim için iki dostun sohbeti gibi. Tam o sırada kayda basıyoruz diyebilirim. Doğaçlama müziğin başarısında muhabbet var bence. İkiz ile çalarken derinden derinden akan bir sohbet var. Hele ki canlı konserlerimizde müthiş keyif alıyoruz. O sebepten Lahza 3'ler de 5'ler hep olacaktır. Müzik kariyerimdeki en büyük şans Cengiz Onural'dır. Hep ustam olarak kabul ettiğim bir büyük müzisyen. Bilgisi, görgüsü, tecrübesi ile hep yol gösterici olmuştur benim için. Ben de ona iyi öğrenci oldum sanıyorum ki. Ne dese yaptım ve hiç üşenmedim. Bilgi Üniversitesi müzik bölümünü bitirdikten sonra 15 yıllık bir müzik okulu daha okudum diyebilirim. Maalesef ki çok konserim iptal oldu. Bunların 10'u da yurt dışı festivalleriydi. Uzun süreler önce organize ettiğimiz ve beklediğimiz konserler iptal oldu ya da ertelendi. Ertelenmeleri 2022'ye olanlar var. Ölmez de sağ kalırsak çalacağız artık. Çok var aslında ancak söylemek isterim ki çalışmayı hayal ettiğim herkesle çalıştım, ne mutlu bana ki. Tabii bitti mi ? Bitmez, onlarcası geliyor aklını çeliyor insanın. Ancak şu ana kadar bu şansa eriştiğimi söyleyebilirim.


Evet, soyadımın anlamı ve nereden geldiği çokça soruluyor. Yanıtı da köklerimin biraz karmaşık olmasında yatıyor. Babam Endonezya'da doğup büyümüş bir Çinliydi. Sujana oradan geliyor ve Hatrı sayılır kişi anlamındaymış. Babamın yolculuğu burada bitmemiş ve Almanya'ya üniversite okumaya gitmiş. Almanya doğumlu olmam da, babamın ve Türk olan annemin arasında kaderin ağlarını örmesinden ileri gelmiş. Esasında ben çocukluğumdan beri müziğe aşıktım ve kendi kendime hep bir şekilde müzikte aktiftim, fakat ailem genellikle bildiğimiz ailelerin kaygılarını taşıdığı için konservatuvara girmeme kesinlikle izin vermediler. Bu çok büyük bir yaradır içimde. Edebiyat da hayran olduğum bir başka alandı ve İ. Ü. Alman Filolojisi okumaya karar verdim. Okurken bir yandan müzik çalışmalarıma devam ediyordum ve artık profesyonel müzik hayatına da adım atmıştım. Kararlıydım, kim ne derse desin benim mesleğim müzikle ilgili olacaktı. Üniversite'den mezun olduktan bir süre sonra, çocukluk hayalimin peşine düşmeye karar verdim. 6 yaşımda Küçük Deniz Kızını izlediğimden beri Walt Disney filmlerinde şarkı söylemek istiyordum. Henüz bir tane e-posta atmıştım ve bu beni direkt hayalime götürdü ve on yıldır bu işi yapıyorum. Evet, Anna'nın şarkı sesi benim, dublaj sesi de sevgili Damla Özüduru'dur. Biraz önce söz ettiğim gibi bu benim çocukluk hayalimdi. Bu projelerde, müzik direktörüm ve yıllar geçtikçe çok kıymetli ağabeyim ve hocam olan Selim Atakan'la çalışıyoruz. Zaman içinde işleyişi bana da öğretti ve artık seslendirmenin yanı sıra üç yıldır çeşitli animasyon film ve dizilerde müzik direktörlüğü yapıyorum. Yanılmıyorsam 2017 Şubat ayıydı ilk gruba dahil oluşum, ama grup üyeleriyle tanışmam ve çalışmam daha eskiye dayanıyor. Can ile ve doğal olarak Nadir abiyle uzun yıllar önce tanıştık. Hatta Nadir abinin solo albümünde yer alan bir parçada da vokal yapmıştım daha önce. Mahmut Çınar ile birlikte Ezginin Günlüğü şarkılarını konserlerde söylüyordunuz ta ki karantina günleri olana değin. Nasıl birlikte çalışmak? Yeni bir albümde ikinizi dinlemek için sabırsızlanıyorum. Mahmut'la çalışmak çok keyifli. Çok pozitif ve donanımlı bir kişi. Tam birbirimize adapte olmaya başlamıştık; bu talihsiz döneme girdik. Ama şüphesiz bu günleri her türlü telafi edeceğiz. Ezginin Günlüğü herkesin hayatının en az bir dönemine dokunduğu gibi, benim hayatıma da o güzel renklerini serpiştirdi. Kıymetli birikimlerin dışavurumu kendini farkıyla belli eder ya, işte o birikimlerin yansımasına hayrandım ve hayranım Ezginin Günlüğü'ne de. Herkes çok başarılı işler çıkarmış. Hepsini buradan tebrik etmek istiyorum. En sevdiğim şarkılardan bazıları Rüya, Ayrılık Şarkısı, Seni Düşünmek, Gelmiyorsun... Say say bitmez ki şimdi. Bir şekilde, aktif olarak müzik yapmadan duramıyorum o yüzden çok sık olmasa da sosyal medyada ara sıra paylaşımlarım oluyor. Canlı yayın henüz hiç yapmadım. Karantina dönemi benim için yoğun geçiyor, çünkü çocuklar için hala içerik üretiyoruz. Yayınlanacak animasyonların adaptasyonlarını ve vokal kayıtlarını evdeki stüdyomdan yapıyorum bu süreçte. İşlerden başımı kaldırabildiğimdeyse biraz nefes almak için gitarımı tıngırdatıyorum. Yoğunluktan kişisel üretimlerime çok vaktim kalmıyor ama çok eski bir alışkanlığım olan yazmayı ihmal etmiyorum. Bazı bestelerim var. Sözlerimin bazılarını sevgili Selim Atakan'ın besteleriyle birleştirdik. Sürpriz bir şeyler hazırlıyoruz. Küçük öyküler yazıyorum. Sinemaya çok meraklıyım; ara sıra bir şeyler çeker montajlarım. Senaryoları konusunda arkadaşlarımla beyin fırtınası yaparız. Epey keyif aldığım bir şey. Ajanda pek kullanamıyorum fakat not defterim olmadan evden dahi çıkmam. Genellikle içinde gözlemlediklerim vardır veya gördüğüm bir şeyi öyküselleştirerek yazdığım yazılar. Şarkı sözleri ve şiirler vardır, öğrendiğim enteresan bilgilerin notları. Defterin bir de arka kısmı vardır ki; orası kaos! Orada gerçek hayatın yansımaları olduğu için işlerimle ilgili notlarım vardır, sayfa sayfa. Eklektik bir kara defter. İlk işim sevdiklerime koşup sarılmak olacak sanırım. Evet, bir hafta önce kaydetmeye başladık. Karantina sürecinde evlerimizden çalarak söyleyerek iki gün önce klibi yayınladık. Sözleri A. Kadir'e, bestesi Nadir abiye ait olan Olur Biter, daha önce Ezginin Günlüğü'nün İstavrit albümünde Hüsnü Arkan tarafından seslendirilmişti. Biz de yeniden yorumladık.


Tam 17 yıldır öğretmenlik yapan bir yazarla birlikteyim bu defa! Okul sıralarında çocuklarla birlikte geçirdiği zamanların dışında bir yandan onlar için kitaplar yazarak hayallerini genişletiyor. Son olarak maceraperest bir yavru köpeğin hikayesini anlattığı Zıpır Özgürlük Peşindenin yazarı Dilek Yardımcı ile kendi yazın hayatından yola çıkarak çocuk edebiyatını konuştuk. Fotoğraftaki sevimli görüntü aldatıcıdır çünkü kendisi ileri derecede hastadır ve çocuklar için oldukça tehlikeli olan KOB virüsü taşımaktadır. Böyle diyorsunuz biyografinizde ve siz bir öğretmen olarak zavallı öğrencilerinize bu virüsü bulaştırmaya çalışıyorsunuz bir yandan. Nasıl gidiyor bulaştırma işi? Şimdiye kadar kim bilir kaç çocuk nasibini almıştır, virüsten değil mi!! Bulaştırma işi çok tatlı bir ifade gerçekten. Bir Türkçe Öğretmeni olarak benim en çok kafa yorduğum mesele çocukları nitelikli bir okur yapmak olmuştur. Bu sebeple çocuk edebiyatı uzun zamandır yaşamımın en önemli parçası haline geldi. Önce okuma anlayışımı değiştirdim, çocuklarımı kitapların büyülü dünyasına çekmek için epeyce çocuk kitabı okudum; bir yandan da beğeneceklerini umduğum kitapları onlara okuttum. Okuduğumuz kitapları sınıfta tartışmaya başladık. Tartışma anlarında neyi sevdiklerini, bir kitaptan ne istediklerini yavaş yavaş anlamaya başladım. Her sınıfta ortalama on, on iki çocuk okumamak için direniyordu. Vazgeçmedim ve onları hiç zorlamadım. O çalışma süresince edindiğim ana fikir şu olmuştu: Aslında her çocuğun doğasında kitap okuma eğilimi var. Önemli olan onlar için doğru kitabı bulabilmek. Ben de her çocuk için Bir kitap okudum, hayatım değişti. cümlesindeki kitabın peşine düştüm. Bazılarını beşinci kitapta bazılarını altıncı kitapta bazılarını onuncu kitapta bazılarını on beşinci kitapta yakaladım. Eğer çocuk ruhuna uygun kitabı bulabilirse kitapların hiç de korkunç olmadığını görüyor, iyi bir okura dönüşme yolunda adımlarını seve seve atıyor. Burada bizlere düşen en önemli görev: sabretmek ve onları etkileyecek kitapları keşfetmelerini sağlamak. Öğrencilerime KOB virüsü bulaştırma işi elbette çok iyi gidiyor ama bunu asla yeterli görmüyorum. Amacım bütün çocukları nitelikli bir okura dönüştürme yolunda meslektaşlarıma, ailelere ilham vermek. Bu nedenle de çocuk kitapları yazmaya başladım. Kitaplarıma gelen yorumlardan anlıyorum ki doğru yoldayım, bu da ben çok mutlu ediyor. Evet, bir devlet okulunda Türkçe öğretmeniyim. Zıpır Özgürlük Peşinde kitabı Bir gün birinin hikayemi yazacağını biliyordum cümlesiyle başlar. Çünkü Zıpır gerçek bir hikayeden yola çıkılarak yazıldı. Zıpır, çok yakın dostumun annesinin köpeği. Onunla çok vakit geçirdim, hatta ismini de ben koydum. Emine Nine ve çok özel bir köpek olan Zıpır'ın hikayesi beni çok etkiledi. İstedim ki bu sımsıcak hikaye herkese ulaşsın. Hayaller bizi var eder. Çocuklarımızın varlığı hayal kurmalarına ve hayallerini gerçekleştirme tutkularına bağlı. Uygarlığın bu güne kadar geldiği noktanın hayallerin sonucu olduğundan hareket edersek çocukların gelişiminde hayallerin önemi ortaya çıkacaktır. Haklısınız, yaşamın engellerle dolu bir yol olduğunu düşünürsek Zıpır yapısındaki karakterlerin başına kötü bir iş gelmesi yüksek bir ihtimal. Ancak yolun sonunda karakterimizi mutlu edecek, kendini keşif sürecini daha da anlamlı kılacak gelişmeler de olabilir. Bir örnekle açıklamak isterim. Doğal incinin oluşum hikayesi ilginçtir. İstiridyenin kabuğunun içine kum kaçar, bu kum onu rahatsız eder. İstiridye kumdan kurtulmak için salgı salgılar. Bu salgı bir süre sonra inci ye dönüşür. Düşünsenize inci gibi değerli bir takı rahatsızlığın sonucu oluşmuştur. Dünyadaki pek çok muhteşem eser de bu şekilde ortaya çıkmıştır. Denemeden bilemeyiz. Riskler her zaman olacaktır. Mühim mesele bu riskleri alırken aceleci olmamak, dikkatli hareket etmektir. Bu düşünceyi okurlarıma geçirmeyi çok istiyorum. Amacım yetenekli, yaratıcı pek çok çocukta cesaret edip yola çıkmaları için farkındalık oluşturmak. Bunu başarabilirsek çok değerli eserlere sahip olacağız. Esasen ilk derdim acaba onlara ulaşabilecek miyim oluyor. Çünkü çocukların beğenisini kazanmak çok daha zor. Küçük sanılan ancak kocaman olan dünyalarında neler olup bittiğini, ilgilerini, korkularını çok iyi bilmelisiniz. Yazar, çocukta yalnız değilsin; duygularının, hayallerinin, korkularının, tutkularının farkındayım düşüncesini uyandırıyorsa, ona yeni ufuklar açıyor, hayallerini besliyorsa dünyanın en içten, en sadık okurlarına sahip oluyor. Bir eğitmen ve yazar olarak itiraf etmeliyim ki çocuklar için yazarken öğretici olmaktan daha ziyade sorumluluk duygusu ön plana çıkıyor. Bu sorumluluk duygusu da bazen öğreticiliğe kaçabiliyor. Çocuk edebiyatında ister istemez öğreticiliğin sınırlarında dolanıyorsunuz çünkü hedef kitleniz öğrenme çağında. Kendini, hayatı, dünyayı keşfederken sizin de küçük dokunuşlarınız olsun istiyorsunuz. Özellikle günümüz çocuklarının yeteneklerinin farkına varmaları, hayaller kurup onları gerçekleştirmek için mücadele etmeleri konusunda fazlasıyla dürtülmeye ihtiyaçları var. Kitaplarımda bunu yapmaya çalışıyorum. Maalesef aileler ve öğretmenler olarak en büyük savaşı teknolojiye karşı veriyoruz. Teknoloji kocaman bir kara delik ve bir şeyler yapmazsak çocuklarımızı yutacak. Kitap okuma alışkanlığı elbette istediğimiz düzeyde değil hatta korkutucu boyutta. Ancak buna rağmen günün birinde Ya hiç kitap okuyan çocuk kalmazsa... cümlesini kurmayacağımızı düşünüyorum. Beni bu düşünceye iten ise son yıllarda çocuk edebiyatının gösterdiği inanılmaz gelişme. Çocuk edebiyatına çok ciddi yatırımlar yapan yayınevleri var. İşlerini çok iyi yapıyorlar. Kitaplar, kapaklarından tutun da içindeki görsellere kadar çok nitelikli hazırlanıyor. Yayınevleri çocuklarla yazarları imza etkinliklerinde buluşturuyor. Yine yayınevlerinin teşvikiyle öğretmen yazarların sayısının artması da çocukları kitaplara çekmek için oldukça etkili oldu. Bu tarz çalışmalar sayesinde çocuk edebiyatı hak ettiği değeri görmeye başladı. Öyle ki günümüzde pek çok usta yazarın artık çocuk edebiyatına kayıtsız kalmadığını, onların da çocuklar için kalem oynattığını görüyoruz. Bu, biz öğretmenler adına mutluluk verici. Nitelikli eserlerin sayısı çoğaldıkça bütün çocukların kitap okuduğu bir Türkiye hayali çok da imkansız gelmiyor. Ancak bunun için öğretmenlere ve ailelere çok iş düşüyor. Böyle nitelikli bir soru sorduğunuz için teşekkür ederim. Ne güzel bir noktaya dikkat çekmişsiniz. Çocuk kitabı yazmanın çocuk oyuncağı görüldüğü, küçümsendiği, çocuklar için yazanların yazar kabul edilemediği bir düzenden çok çektik. Bu konuda günlerce dert yanabilirim. Ancak son yıllarda çocuk edebiyatının hak ettiği saygınlığı görmeye başlamasıyla süreç iki noktada ilerledi. Birincisi usta yazarlar çocuk edebiyatının gelişimine kayıtsız kalamadı. Mesela Zülfü Livaneli'nin Son Adanın Çocukları kitabını yazması beni çok mutlu etmişti. Çocuk edebiyatında Zülfü Livaneli'yi görmek önemli. İkincisi sizin de belirttiğiniz gibi bir de çocuk kitabı yazayım düşüncesinde olanların ve çocuklar için yazmayı popülarite aracı olarak görenlerin sayısının çok fazla olmasının çocuk edebiyatına verdiği zarar. O kadar niteliksiz kitap var ki... Bu konuda bizlere büyük görevler düşüyor. Çocuklarımızı nitelikli eserlerle buluşturup onları iyi bir okura dönüştürdüğümüzde onlar zaten nitelikli eserleri bulma konusunda sıkıntı yaşamıyorlar. Beğeni eşikleri yüksek. Samimi olmayan, onların dünyalarının sınırlarında dolaşmayan kitaplara kolay kolay şans tanımıyorlar. Çocuklar için yazma fikri öğretmen olduktan sonra başladı. Öğrencilerime kitap okuma alışkanlığı kazandırma düşüncesiyle okuduğum pek çok çocuk kitabı ilham verdi. Ve bu ilham bütün çocukların kitap okuduğu bir Türkiye hayaline dönüştü. Sonrasında Hayal Sözleşmesi, Hayallerin Ötesi, Zıpır Özgürlük Peşinde kitapları çıktı ortaya. Yazı masası! O da ne ? Küçükken hayalim deniz manzaralı, üzerinde dumanı tüten bir bardak çayın ve eski bir daktilonun olduğu havalı bir masada yazmaktı. Ancak hayat bana onların yerine Şirinevler'le Taksim arasında yolcu taşıyan 73 numaralı otobüsün en arka koltuğunu uygun gördü. Kitaplarımın yüzde doksanını otobüste 6.40-7.20 arasında işe giderken yazdım. Tatillerdeyse şehirler arası otobüslerdeyim. Finallerimi Kadıköy Moda'nın muhteşem manzaralı çay bahçelerinde yazıyorum. Yazma serüveninde yerleşik hayata geçer miyim bilmiyorum ama yolculukta yazmayı seviyorum. Oturup da yazayım dediğimde yazamıyorum. İlham daha çok otobüste, okulda, bir kafede, doğayla baş başa olabileceğim alanlarda ya da sokakta buluyor beni. Esasen kedilerin dünyası yazmak için oldukça ilham verici ancak hayatım boyunca hep köpeklere daha yakın oldum. Onlarla vakit geçirince haliyle anlatacak öyküleriniz birikiyor. Kim bilir belki günün birinde bir kedi karşıma çıkar ve Zıpır gibi anlatılacak bir hikaye bırakır zihnime. Martıya Uçmayı Öğreten Kedi kitabı tadında ilham verecek bir kedi bulursam neden yazmayayım! Hayal Sözleşmesi kitabının devamı için okurlarımı çok bekletmiştim. Ancak bu kez öyle olmayacak. Editörüm Burhan Düzçay sayesinde Zıpır'ın devamını da aynı zaman diliminde yazdım, yayınevine teslim ettim.


Ezginin Günlüğü'nün pek çoğumuzun ömrüne değmiş şarkıları, grubun 40. yılında bir saygı albümüyle kutlanıyor. 40 Yıllık Şarkılar, tanıdığımız başka seslerde yeni elbiseler giymişçesine daha farklı bir biçimde karşımıza çıkıyor. 29 Mayıs'ta çıkan albümde yer alan 20 şarkıyı kim bilir kaçıncı defa dinlerken aklıma hep aynı şey vardı. Ezginin Günlüğü şarkılarının nasıl zamansız ve her neslin duygularına hitap eden bir zarafete sahip olduğu. Ajandakolik'te bugün bu saygı albümünde grubun unutulmaz üç şarkısına nefes veren Dilhan Şeşen, Can Kazaz Nilipek. ve Ömer Yener var. Bundan yaklaşık bir buçuk ay önce önce Nadir Göktürk ardından Mahmut Çınar ve Deniz Sujana ile yaptığım yine o karantina söyleşilerinde en çok da merak edip sorduklarımdan biri kuşkusuz Ezginin Günlüğü 40 Yıllık Şarkılar albümüydü. Albüm çıkalı sadece iki gün oldu ve dinleyince bu kadar seveceğimi tahmin etmemiştim. Albümün gerçekleşmesini sağlayan sevgili Burhan Şeşen'e buradan kendi adıma teşekkür ederim. Son zamanlardaki en temiz, en iyi işlerden olduğu kesin. DokuzSekiz Müzik yapımcılığında, bir yılı aşkın bir sürede hazırlanan albümde Bora Duran, Can Bonomo, Can Kazaz, Canozan, Cihan Mürtezaoğlu, Dilhan Şeşen, Dolu Kadehi Ters Tut, Eda Baba, Fikri Karayel, Gripin, Harun Tekin, Karsu, Melek Mosso, Melike Şahin, Nilipek., Ömer Yener, Pinhani, Rubato, Sedef Sebüktekin ve Zeynep Bastık yer alıyor. Valla tam tarihi hatırlamıyorum ama albümün olacağı belli oldu, belli başlı isimler de belli oldu. Ben sonrasında dahil oldum. İyi ki de oldu. İlk Aşk Albümünden Teninle Konuşmak şarkısını söyledim. Kendime yakın gördüğüm için bu şarkıyı seçtim. Projeye dahil olduğum için çok mutluyum. Şarkının farklılaşması benim akorları değiştirmemle başladı fakat sağlam bir zemin değildi o. Sonra sağ olsunlar yakın arkadaşlarım Emre Kuvvetli ve Cihan Reşit Köse, o kurduğum dünyayı daha kuvvetli, daha emin ve daha yaşanılabilir bir yer olarak inşa ettiler. Hatamız olduysa affola, benim içime çok sindi. Vokat kayıtlarını Gevrek Stüdyoları'nda kaydettik. Çok keyifli bir süreç oldu benim için. Umarım herkesin hoşuna gider. Onları çok seviyorum, saygı duyuyorum. İyi ki varlar ve iyi ki bizim gibi genç sanatçılara destek oluyorlar hocalarımız olarak. Çok iyiler! Projeye Dokuz Sekiz müzik ve projenin kürasyonunu üstlenen Burhan Şeşen tarafından gelen teklifle dahil oldum. Gemi şarkısı aslında çok hakim olduğum bir parça değildi. Burhan Şeşen'in önerisiyle parçayla haşır neşir olmaya başladım ve harika bir eser olduğunu fark ettim. İyi ki bu şarkıyı söylemişim. Şarkıya aranjör olarak baktığımda bu şarkının özünden uzaklaşmamak gerektiğini düşündüm. O yüzden de bu şarkıyı benim söylediğimi belli edecek iki enstrümanı bir araya getirdim. Islık ve gitar. Orijinalindeki keman, piyano eşliğinin yerini aldılar. Gemi özünden hiç uzaklaşmadan, sesime daha uygun renklerle yeniden ortaya çıktı diyebilirim. Efe Demiral'ın gitar enstrümanına hakimiyeti ve düzenlediği rönesans vari gitar partları da çok özel bir değer kattı bence parçaya. Vokal stilimde Ezginin Günlüğü'nden çok beslendiğimi söyleyebilirim. Özellikle melodik dağarcığımdaki bazı nağmeler, tamamen bu müzikleri daha önceden dinlemiş olmamdan kaynaklı varlar. Bu kadar yakın hissetmeseydim, dahil olacağım bir proje zaten olmazdı çünkü yorumculuk veya şarkıcılık, benim için şarkı yazarlığından ve prodüktörlükten sonra ikinci sırada geliyor. Kendi yazdıklarımı seslendirmek dışında bir şarkıcılık çabam yok açıkçası. Zerdaliler, 1980 ve Seni Düşünmek Güzel Şey bir dönem çok fazla dinlediğim harika şarkılardan. Yaşıyor olursam biraz daha emekli bir modda olurum sanıyorum. Sanatçı hakları, dinleyici kültürü ve sektör vizyonu konusundaki mücadeleme daha da ağırlık vermiş, mümkünse sonuçlar almış bir noktada olmayı isterim. Bu kadar besleyen, dolu dolu şarkılar iyi ki varlar. Benim için hem öğretici hem de duygularıma yoldaş olmuş muazzam eserlerle nesillerin dinlediği, buluştuğu bir müzik bu. Böyle anlamlı bir projenin bir parçası olabilmek benim için büyük bir onur. Projeyi ilk duyduğumda çok heyecanlıydım ve içinde olmayı çok istedim. Sevgili abilerim Ahmet Çelenk ve Nadir Göktürk'ün de uygun görmesi ile dahil oldum. İlk profesyonel işimin bu çaplı önemli olması da benim şansıma, gurur duyuyorum açıkçası. Düzenlemesi ben ve aranjör Burak Kahya tarafından yapıldı. Zerdaliler çok ağır bir şarkı, duyguların zor sindirilebildiği fazla içten bir şarkı. Biz de elimizden geldiğince duyguyu koparmadan uyarlamaya çalıştık. Çünkü Ezginin Günlüğü tamamen sanat için sanat yapan çok değerli üyelere sahip bir grup. Şarkıya müdahale ederken tereddüt ettim elbette. Çünkü çok bariz bir şekilde Zerdaliler kuvvetli bir karaktere sahip. Bunu değiştirmek ve yanlış bir adım her şeyi kaybetmeye sebep olabilirdi. Tabii ilk işimin olmasının verdiği gerginlik de cabası. Ama çok özendik ve albümün çıkışı ile heyecanım katlandı. Ben 19 yaşındayım. Çok genç olmama rağmen Ezginin Günlüğü bizim nesile kadar ulaşmış, çok kıymetli bir gruptur. Müzik adına bazı adımların başlangıç çizgisi, farklılığa açılış kapısı olmuştur. Dinliyordum ve müzik için el öpülesi bir grup olduğunu düşünüyorum Bu saygı albümünde herkesin büyük emeği var. Emeği geçen bütün Dokuz Sekiz Müzik ailesine, Anıl Şallıel'e ve Burak Kahya'ya çok teşekkür ederim. Açıkçası üstesinden geldiğimizi düşünüyorum. Aklımın kalmadığı, her şeyimi verdiğim, içime çok sinen bir iş oldu. Ezginin Günlüğü gibi bir kök yaşadığı sürece müzik daima daha çok yeşerecek. Projeye Burhan Ağabey'in telefonuyla dahil oldum. O dönem çok yoğunduk aslında, hatta bazı projeleri geri çevirmek zorunda kalmıştık. Ama hem proje hem de genel tavır bizi çok heyecanlandırdı; şarkıyı seçtikten sonra düzenleme tamamen müzisyenlere bırakılıyor, hiçbir yönlendirme yapılmıyordu. Projeye dahil olan herkeste müziğe ve müzik üretimine dair benzer bir heyecan hissedince mutlulukla dahil olduk. Bana birkaç şarkı gönderilmişti, aralarından Papatyayı seçtim. Ama düşününce karşı taraf da yakıştırmış olacak ki gönderilen şarkılar arasında vardı. Olmaz mı, oldu tabii ki. Ezginin Günlüğü'nün yeri çok özel bir de dinleyicileri için. Ama sonuçta bir şarkıyı sevmek ona özen gösterme isteğini, duygusunu en iyi şekilde yansıtma arzusunu da beraberinde getiriyor. Ve ben Papatyayı çok seviyorum. Ezginin Günlüğü evde, çevremizde çok dinlenirdi, haliyle bir tanıdıklık, bir aile hissi var. Ama insana tabii gençliğinde tatlı bir körlük geliyor, ailesinin dinlediği şeylerden uzaklaşıyor. Haliyle grubun müziğini bilinçli dinleyişim, anlayışım, sevişim daha sonraki yıllarda oldu. Hikayeleri tabii ki sahiplerinden dinlemek istiyor insan, içgüdüsel olarak. Ama farklı anlatıcılar, farklı anlatımlar beni hep heyecanlandırmıştır. Bu albüm de epey heyecanlı bir albüm bence, kendi katkımdan bağımsız olarak. Şarkılar belki de normalde gitmeyeceği yerlere gitti ve yeni hikayeler edindi, belki bambaşka kulaklarda, yeni yürüyüşlere, yeni olaylara eşlik edecek. Sanırım bize verdiği ezgiler ve kelimeler için, hayatın her anına dair bizim kulağımıza fısıldadıkları şarkılar için sakince teşekkür ederdim.


Bundan iki yıl önce TUDEM Edebiyat Üçüncülük Ödülü aldığı romanı Vur Patlasın Çal Oynasın Orkestrası ile çocuk edebiyatına hem sazlı sözlü, fıkır fıkır hem de cesaret veren bir hikaye kazandıran yazar Dursun Ege Göçmen, Ajandakolik'te konuğum oldu. Geçtiğimiz aylarda ilk baskısını yapan Vur Patlasın Çal Oynasın Orkestrası, cesur ve mücadeleci çocukların hikayelerini anlatıyor. Kitabın yazarı Dursun Ege Göçmen, ismi yüzünden akranları tarafından alay konusu olan bir çocuğu merkeze alırken kendi geçmişinde de benzer sorunları yaşadığını Ajandakolik'e anlattı. Göçmen ile yazın hayatından İstanbul Sözleşmesi'ne uzandık, hem edebiyattan hem de ülkenin gündemindeki mevzulardan konuştuk. Kitaplar, çocukluğumdan bu yana en yakın arkadaşlarım. Ekmeğimi de hep okuyup yazarak kazandım. Yıllarca televizyonlarda haber ve program metinleri yazdım, çocuk kitapları yazmaya ise anne olduktan sonra başladım. Oğlum Özgür dünyaya geldikten sonra, önceleri bir anne olarak çocuk edebiyatını takip etmeye başladım. Ardından okumak yetmez oldu, yazmaya başladım. Önce öyküler, masallar ve ardından romanlar... Oğlumun çocuk dünyası, benim de içimde uyuttuğum çocuğu uyandırdı. Bir çocuğun gözünden dünyaya bakmak beni özgürleştirdi ve zenginleştirdi. Çocuk edebiyatıyla yazı serüvenim böyle başladı. Yazdığım ilk kitap olan Canı Sıkılan Çocuk ile 2007'de Gülten Dayıoğlu Vakfı Roman Ödülü'nü kazandım. Ardından ikinci kitabım olan Alacağınız Olsun ile Rıfat Ilgaz Öykü Ödülü'ne layık görüldüm. Kitaplarıyla büyüdüğüm bu iki büyük yazar adına verilen ödüller beni kamçıladı. Ardından Eğitim Sen ve Tudem yarışmalarında da ödüller kazandım. Bu ödüller bana yazmaya devam etmem konusunda cesaret verdi. Ama öte taraftan büyük bir sorumluluk da yükledi. Yani artık vasat bir yazı yazmaya hakkım yok gibi geliyor. En azından ben, aldığım ödüller nedeniyle kendimi iyi yazmaya, güzel yazmaya, güçlü cümleler kurmaya borçlu hissediyorum. Evet, kesinlikle öyle! Aslında ben de Şahap kadar olmasa da çocukluğumda benzer şeyler yaşadım. Adım Dursun ya... Duyanlar önce Dursun erkek adı değil mi? Sen son çocuk musun? diye sorular soruyordu. Dile getirmeseler de modern bir isim olmadığı için de içten içe küçümsediklerini hissediyordum. Ama benim şansım Şahap'ın aksine adımın anlamını daha erken öğrenmemdi. Dursun, doğduğum bölgede batıl bir inanç gereği ölmesin, yaşasın, dursun anlamında konulmuş bir isimdir. Kız çocuklarına da erkek çocuklarına da verilir. Akran zorbalığı, çocukların büyürken yaşadıkları en büyük sancı. Şahap da isminden dolayı arkadaşları tarafından alay ediliyor. Ama bu yalnızca bir bahane. Kültür farkı, ekonomik farklılıklar, engellilik ve bunun gibi pek çok konu akran zorbalığının nedeni olabiliyor. Şahap'ı değiştiren, dönüştüren ve kendisiyle barışmasını sağlayan İpek de kızıl saç rengi nedeniyle alay ediliyor. Ama İpek, Şahap'ın aksine farklılığından utanmıyor, aksine övünüyor. Kitap da işte bunu anlatmaya çalıştım. Evet, dış görünüşümüzü, adımızı, kim olduğumuzu seçemeyiz. Ama nasıl bir yaşam süreceğimizi seçebiliriz. Aslında yaşam iki seçenek üzerinden ilerliyor. Ya pes edip var olanı kabul edeceksin ya da mücadele edip değiştireceksin! Vur Patlasın Çal Oynasın Orkestrası, cesur ve mücadeleci çocukların hikayelerini anlatıyor. Tanıtım broşürlerinde 9 yaş üzeri olarak öneriliyor. Ama ben iyi edebiyatın yaşının olmadığına inananlardanım. Yani iyi yazılmış bir çocuk kitabı her yaşta keyifle okunur. Örneğin Antoine de Saint-Exupery Küçük Prensi aslında yetişkinlere yazmış. Ama Küçük Prens, tüm dünyada en sevilen çocuk kitaplarının başında geliyor. O yüzden ben kitaplarımı tüm yaştan okurlara öneriyorum. Keşke olabilseydi. Müzik dinlemeyi seviyorum ama müzik kulağım yok maalesef. Detone olmadan söyleyebildiğim bir tane şarkı bile yok. Ama bir müzik aleti çalmayı çok isterdim doğrusu. Gerçi hiçbir şey için geç değil. Bir gün yan flüt çalmayı öğrenmek istiyorum. Çocuklar ve gençler için karakterler yaratırken en çok nelerden besleniyorsunuz? Kendi çocuğunuz da bunda rol oynuyor olmalı! Açıkçası bir karşılaştırma yapmayı pek doğru bulmuyorum. Her ülkenin, her coğrafyanın çok değerli yazarları, çok güzel kitapları var. Ama şöyle bir farktan söz edebilirim sanırım. Ben de dahil Türk yazarların daha otokontrollü olduklarını düşünüyorum. Yabancı yazarların çok beğenilen, çok okunan bazı çocuk kitapları ile bir Türk yazar Türkiye'de yayıncı bile bulamayabilirdi. Kendimden örnek verecek olursam kitapta yazdığım argo bile olmayan bir söz ya da cümleyi değiştirmem için yayınevindeki editörlerimle konuştuğum oluyor. Oysa edebiyat, hayatın aynasıdır. Gerçek yaşamda kullanılan bir cümlenin ırkçı, cinsiyetçi, açıkça küfür olmadığı halde kitapta geçmesinin ne sakıncası var anlamıyorum. Kısacası yabancı yazarlar bu anlamda bizden daha özgürler. Okuyabildim ama çok yazamadım açıkçası. Pandemi süreci benim zihnimi de biraz olumsuz etkiledi. Yazmaya odaklanamadım. Kafamı dağıtmak için her zaman yaptığım gibi bol bol yerli ve yabancı polisiye kitaplar okudum. Kendim yazamasam da kafamda biriktirdiğim birçok kurgu oluştu. Takip ettiğim yazarların yeni kitapları çıkınca mutlaka alıp okuyorum. Bu dönemde okuyup en çok sevdiğim kitapsa Miyase Sertbarut'un Yuan Huan'ın Kulübesiydi. Kafamda taslağını oluşturduğum ama henüz kağıda dökmediğim birkaç oyun var. Kitap, yazarla okur arasında doğrudan kurulan bir iletişim. Ama tiyatro oyunları öyle değil. Onların seyirciyle buluşması için, sahnelenmeye, oyunculara, yönetmenlere, müzisyenlere, dekoratörlere ihtiyacı var. Türkiye'deki tiyatroların durumu da pek iç açıcı değil. Devlet tiyatroları genellikle klasikleşmiş oyunları sahneliyor. Özel tiyatroların birçoğu ise ekonomik sorunlarla boğuşuyor ve yeni oyun sahnelemiyor. Bu anlamda yazılan oyunun kağıtta kalması ve sahnelenmemesi de biraz şevk kırıyor. Tiyatroda ve edebiyatta kadın yazarların gölgelenmesi konusuna gelince... Toplumun her alanında var bu gölge. Sokakta, işte, hatta evde! Ama bu değişiyor, hemcinsim olan kadınların sesi her geçen gün daha güçlü, daha cesur, daha gür çıkıyor. Dünya bir gün daha iyi hale gelecekse, bu kadınların sayesinde olacak! Madem kadınlardan söz açtık... Kadının yalnızca sanattaki değil toplumdaki yeri özellikle yaşadığımız şu ileri çağda çok tartışılıyor. İstanbul Sözleşmesi imzalansın, imzalanmasın tartışmaları sürüyor. Çocuklar ve gençler için yazan bir yazar olarak bu konuda yazarlara da çok iş düşüyor. Düşüncelerinizi tüm bu kadın toplum çerçevesinde sizden dinlemek isterim. İstanbul Sözleşmesi Yaşatır! Önce, tavrımın bu olduğunu söyleyeyim. Bu slogan boşuna atılmıyor. Bu ülkede hergün onlarca kadın öldürülüyor. Kim tarafından? Kocaları, sevgilileri, babaları ya da yakınları tarafından. Sadece ölenlerin adını haberlerde duyuyoruz. Oysa kapalı kapıların ardında binlerce kadın ve kız çocuğu aynı zamanda şiddet görüyor. Fiziksel, cinsel, psikolojik şiddetle örseleniyorlar. İstanbul Sözleşmesi, doğrudan doğruya şiddeti önlemeyi amaçlıyor. Kişiler arasında evli, bekar, kadın, erkek gibi ayrım da yapmıyor. Bu sözleşmenin faydaları açıkça ortadayken buna karşı çıkanların iyi niyetli olduklarını hiç düşünmüyorum. Bir kadın, bir insan, bir yazar olarak İstanbul Sözleşmesi'ni her türlü saldırıya karşı savunmayı bir görev olarak görüyorum. Ajandam olmasa ben ne yapardım! Okul etkinliklerime, imza programlarıma ajandam sayesinde vaktinde gidiyorum. Elbette aşırı dağınık ve unutkan olduğum için ajandalarımı yılda birkaç kez kaybedip yenilemek zorunda kalıyorum. Ajandama bazen okuduğum, duyduğum ve etkilendiğim sözleri not alıyorum. En çok da yine tanıtımlarını okuduğum kitapların ve yazarların ismini unutmamak için yazıyorum. Çok uzun bir süredir kafamın içinde dönüp duran ve bir roman var. İlk gençlik romanı diyebilirim. Ama konusunu söylemeyeyim, çünkü bilgisayar başına oturduğumda kafamda olan kitap ile bilgisayarın başından kalktıktan sonra kağıtta yazan kitap her zaman bambaşka oluyor.


Ajandakolik'te yeni bir hafta başlıyor! 30 Nisan Uluslararası Caz Günü'nden yola çıkarak Çünkü Caz Tek Bir Güne Sığmaz mottosuyla caz müziğin Türkiye'de sevilmesine, yaygınlaşmasına emek veren müzisyenlerle uzaktan da olsa bir araya geldik. Kimiyle telefonda kimiyle önce sosyal medyada sonra da mail yoluyla sohbet ettim. Yaklaşık 10 gün boyunca sürecek olan bu mini söyleşi serisinde davulda, piyanoda, bas gitarda, perdesiz gitarda, saksafonda, kontrbasta, vokalde kimler kimler yok ki... O zaman Ajandakolik Caz Haftası başlasın! İlk konuğum bugün Uluslararası Caz Günü etkinlikleri kapsamında Beş Konser Tek Akşametkinliği ile kendi instagram hesabından canlı konser verecek olan sevgili caz vokal Ece Göksu. Hayatım bir iki sene önce değişmeye başladı aslına bakarsanız, karantinaya özel bir değişim yaşadığımı zannetmiyorum ama değişimlerimle barışmama ve yüzleşmeme sebep veriyor diyebilirim. Nasıl geçtiği sorusuna gelecek olursak da, bol bol kendimle ilgilenerek, kitap okuyup, yemek ve temizlik yapıp, çalışıp, arkadaşlarım ve ailemle uzaktan da olsa sohbet ederek geçiyor. Birkaç hafta önce Akbank Sanat'ın #EvinCazHali konserlerinde de Can Çankaya ile beraber yer almıştık. Bundan sonra da yine birkaç tane var ileride görünen, ben de heyecanla bekliyorum hepsini. İlgilenmek ne kelime, opera hala hayatımın büyük bir parçası. Konservatuvarda piyano bölümünde okurken bir yıl piyanoyla aynı zamanda şan bölümünde de okudum, ancak iki dev bölümü aynı anda yürütmek imkansız olduğu için opera bölümünden vazgeçmek zorunda kalmıştım. Caz müziğine olan ilgim evde dinlenen albümler dışında orta okulda çok değerli hocam Prof. İlhan Baran sayesinde olmuştu. Bize solfej derslerinin sonlarında birer saat caz standartlarından söyletirdi. Bu bölüm kısa zamanda dersin en sevdiğim bölümü haline gelmişti ve sayesinde bir sürü şarkı öğrenmiştim. İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda caz vokal hocasıyım. Henüz üç yaşında çok yeni bir bölümüz. Her geçen gün biz hocalar da öğrenciler de birbirimize daha çok alışıp, daha çok paylaşabiliyoruz. Aramıza pandemi girdiği için de şu ara biraz mutsuzuz. Bence ilgi konusunda hiçbir problem yok ama hayallerin daha büyük ve daha fazla çalışma azminin olması gerekiyor sanırım. Caz müzisyenliğinin bir hobi ya da kolay bir şey olmadığını ve ancak çok çalışılır ve hareket edilirse hayallere ulaşılabileceğini anlamak gerekiyor. Bizim okul henüz üç yıllık olmasına rağmen giriş sınavları epey kalabalık geçiyor. Yetenekli insanlar çok olmasına rağmen de kontenjandan dolayı bazen istenilen herkes maalesef okula giremeyebiliyor. Denemeye devam etsinler, vazgeçmesinler. Caz tarihinde kadın caz vokalistleri erkeklere göre çok daha fazla. Bir şekilde enstrümancıların erkeği, şarkıcıların kadını gibi dünya saçması bir ayrım oluşmuş. Bu cinsiyet ayrımını çok gereksiz ve anlamsız buluyorum. Konunun cinsiyetle değil, müzisyenlikle ilgili olması gerektiğini düşünüyorum. Bu yüzden de kız çocuklarını daha fazla enstrüman çalmaya, erkek çocuklarını da şarkı söylemeye davet ediyorum. Evet var. Geçtiğimiz aylarda Can Çankaya ile beraber bir duo albüm kaydettik. Ancak araya pandemi ve karantina günleri girince maalesef, çok fazla ilgilenemedik. En yakın zamanda kayıtların mix ve mastering kısmını da halledip sizlerle paylaşmak için çok heyecanlıyız. Caz benim hayatımın ta kendisi tabii ki. Kendimi emanet ettiğim müzik. Tıpkı klasik müzik gibi. Hala anlamaya çalışıyorum, hala öğrenmeye çalışıyorum. Bitmeyecek olan ve sürekli akan bir müzik. Bu işle uğraştığım için minnettarım. Müzikle yaşayabildiğim için de şükran duyuyorum. Sadece caz dinleyicilerine değil ama tüm müzikseverlere bir şey söylemek isterim, o da, maruz kaldıkları müzikleri değil, seçtikleri müzikleri dinlemeleri olur. Seçebilmek için sadece biraz daha ilgi yeterli. O zaman hayat daha güzel oluyor, bana inanabilirler. Fonda bugün, Bill Evans 'Time Remembered' çalsın.


Sizi bilmem ama benim yeni keşiflerimden biri Efza! Bu söyleşiyi yapmadan önce şarkılarını dinlemem gerekiyordu elbette, bir ön hazırlık için. Dinler dinlemez çok sevdim, tek dinlemelik olmadı üstelik. 26 yaşında hüzünlü şarkılar söyleyen, iyi bir ses, Efza. Sıradan değil hiçbir şarkısı; cezbedici bir yanı var. Bugün Ajandakolik'te konuğum. Kesinlikle. Bolluk, mutluluk, bereket getiren ve artıran, çoğaltan anlamına geliyor. Opera okumayı, sadece ders içeriklerinin beni geliştirebileceğini düşündüğüm için seçtim. Bu yüzden durmuyor ama bütün edindiğim bilgiler hala cebimde ve çoğunu kullanıyorum. Aslında bu şarkılar çok çok eski, 17-18-19 yaşlarımdan... Defterimde sözleri ve kısmen notaları, telefonumun sesli notlar bölümünde de melodileri hazırda bekliyordu. Yani bütün söz-müzikler bana ait. Hüzün Kokar Bu Şarkı ve Isınsın Biraz'da şu anda eğitim gördüğüm Müzik Prodüksiyon bölümünden hocam Süden Pamir ile çalıştık, düzenlemeleri birlikte yaptık. Sound tasarımı ve mix-mastering ona aitti. Üçüncü parçam Düzen ile birlikte bütün düzenlemeleri ve mix'leri kendim yapmaya başladım. Diğer parçalar da aynı şekilde devam ediyor. Evet, bu parça benim için çok özel ve karantinada özellikle bir klip çekmek istedim... Gündüz Vakti Bir Cazda tamamen kendimle konuşuyorum. Zaten aslında dört duvarın hikayesiydi şarkı. Zamanlama olarak evde kalmak beni buna yönlendirdi; açıkçası hikayesiyle bağdaştığını düşünüyorum. Tabii, kesinlikle bütün parçalarıma klip çekmek istiyorum. Elektronik sesler, canlı enstrümanlar, devrik cümlelerim, akılda kalması zor nakaratlar, kuralsızlık ve sadece içimden geçen her şey... Elektronik üslubu benimsedim. Parçalarım aslında düşük tempoda daha çok diyebilirim. Üzerine sevdiğim farklı türlerden bir şeyler eklemek fazlasıyla hoşuma gidiyor. Hip-hop ve dans ritimlerini çok seviyorum nakaratlarda genellikle bunları kendime göre kesip biçiyorum, üzerine evde perküsyon olarak kullanabileceğim eşyalarla eklemeler yapıyorum ya da ses tasarımları yapmaya çalışıyorum. Kesinlikle birkaç canlı enstrüman kullanmayı seviyorum. Bu şekilde farklı türlerden de etkilenip harmanlar yapmak ve sonrasında Efza oldu demek hoşuma gidiyor. Ne kadar doğru yakalamışsınız. Melankoliyi çok seviyorum. Her şarkının mevsimi olduğu gibi, her mevsimin de bir duygu durumu var bence. O yüzden sadece bahar demem ve evet ben şarkılara melankoliyi ve hüznü çok yakıştırıyorum. Ben mi yanlış anlıyorum bilmiyorum ama sanki neşeli gibi tınlayan şarkılar daha hüzünlü geliyor. Ben de kendime 50 diyorum. Aslında şarkılar içinde çok fazla aşk barındırıyor gibi görünüyor ama aslında pek ilgisi yok diyebilirim. Yazma kısmı ise genellikle yaptığım gözlemler, dinlediğim hikayeler ya da ben içimde yaşadığım basit bir olayla içimi büyütüyorum. Hemen hemen her şey bana ilham kaynağı olabiliyor. Ruh hali olarak da birkaç gün çok fazla sıkışıyorum ve bütün işlevimi yitiriyorum. Kendi kabuğuma çekilip telefonumu uçak moduna falan alabiliyorum. Öncesinde biriken öyküleri kusmak istermiş de, kusamıyormuş gibi bir ruh hali diyebilirim. Ben karantinada spor yapmaya çalışıyorum ve eşlik olarak klasik müziklere yapılan elektronik reworkler çok hoşuma gidiyor, en büyük keşfim bu yönde. Onun dışında yeni çıkanlar ve üçüncü yeni gibi listeleri takip ediyorum; neler yapılıyor diye, beğendiklerimi listelerime ekliyorum. Ama genel olarak ben köklü sevdiğim playlistlerimden gidiyorum sanırım bu sıra. Şiirlerden besleniyorum, bana fazlasıyla ilham veriyor. Küçükken pek taklit etmiyordum diye hatırlıyorum ama annem yaz sıcağında bile ayağımdan çıkarmadığım pembe bir deri pantolonumun olduğunu, onu giyip süslenip bütün ev halkına elimde tarakla konser verdiğimi hep söyler. Bu yüzden evde lakabım küçük Aysel Gürel'di. Şu an için evet özgürlük sağladığını söyleyebilirim ve bu benim çok düşkün olduğum bir kavram, özellikle müzikte. Ama ilerideki planlarım arasında sanırım şirket var. Bazıları sadece şarkı, bazıları sadece şiir ya da her ikiside. Bir kitap hazırlıyorum, ona bazı şarkılarımın sözlerini ekledim mesela. Bence neredeyse ülkenin yarısı eski normale döndü ve bu çok üzücü. Ben tahminen bir ay daha tedbirli olmaya devam edeceğim ve single hazırlıyorum bu süreçte, zaten evde olmam gerekiyor. Açıkçası ben tüm şarkılarını çok başarılı buldum. Seni Ajandakolik'e konuk ettiğim için de ayrıca mutlu oldum. Çok başarılı bir müzik hayatın olacağına inanıyorum. Bol şans!


Geçtiğimiz şubay ayında Ada Müzik'ten çıktı Yüzündeki Güneş. Yalnızca her mevsimde açan güneşlere değil, yağmurlara, kara, soğuğa eşlik edecek şarkılarla çıkageldi Emre Oktayoğlu. Bu onun ilk albümü olsa da müzik geçmişi yıllara dayanıyor aslında. Esintili yaz akşamlarına yaraşan sesini ilk duyduğumdan beri onda 1990'larda sevip de dinlediğim şarkıcıların duygusunu alıyorum. Sanki tüm bu şarkılar, o dönemi özleyenler için yeni bir kimliğe bürünmüş gibi kulaklarımın pasını alıyor şimdi. Ajandakolik'te bugün konuğum Emre Oktayoğlu. Evet bu sıklıkla duyduğum bir tespit. 90'lar, ilkokul öğrencisi olarak müzik dinlemeyi keşfettiğim yıllar. Aynı zamanda piyano çalmaya başladığım yıllara da denk geliyor. Dolayısıyla yaptığım müzikte etkisi olması kaçınılmaz. Sesimde o döneme ait bir şeyler var mı emin değilim ama şarkılarımda bu havanın olduğunu ben de düşünüyorum. Hala da 90'lar tınılarını severek dinlediğimi söyleyebilirim. Bahsettiğimiz dönemde özellikle Türkiye'de pop müzik, kaliteli ve kalitesiz örneklerini belirgin biçimde sunmaya başladı. Bunu şimdi geriye dönüp baktığımızda daha sağlıklı analiz edebiliyoruz. O yüzden 90'lardan bir hava taşımanın aslında riskli bir yanı da var. Ama genel olarak o döneme ait olmak bana iyi hissettiriyor. Sahne geçmişim eski yıllara dayanıyor ama albüm kaydı tamamen farklı bir durum. Kayıt süreci oldukça zahmetli. Önceden biçtiğiniz hiç bir süreye sadık kalınamıyor. Belki sadece benimle ilgilidir bu konu ama ne kadar planlı da olsanız, çok aşamalı ve ayrıntılı bir süreç. Ben stüdyo aşamasının daha kısa süreceğini düşünüyordum ama beklediğimden bir parça daha uzun sürdü. Kayıt sürecinden önce, şarkıların çoğunun yazılma ve düzenlenmesi iki sene gibi bir süre aldı diyebilirim. iki şarkı ise önceki yıllarda yaptığım şarkılar. Yıllardır İstanbul 12 Orkestrası'nda albüm ve sahne çalışmalarında yer aldınız. Bir orkestradan sonra tek başınıza bir albümle müzikseverlerle buluşmak heyecan verici olsa gerek. İstanbul12 Orkestrası 18 yaşımda genç bir müzisyenken kendimi içinde bulduğum bir oluşum. Çok önemli müzisyenleri kadrosunda bulundurmuş kaliteli müzik yapmaya özen gösteren bir topluluk. 2011 yılında İlk adında bir albüm yaptık. Bu, besteci ve aranjör kimliğimin ön planda olduğu bir çalışmaydı. Güzel tepkiler de aldık ama kayıt süreci bizi çok yormuştu. İşin doğrusu biraz stüdyo acemiliği de yaşamıştık. İlerleyen yıllarda sahnede canlı müzik yapma durumu daha ön planda oldu. Kayıt kısmını ihmal ettik. Gerçi tekrar şarkı yayınlama niyetimiz var. Muhtemelen pandemi olmasaydı birkaç tane kaydetmiş olurduk. Bu virüs birçok açıdan motivasyonumuzu da dağıttı diyebilirim. Enstrümanım gereği İstanbul12'de sahnede biraz daha arka planda oluyorum. Şarkıcılık özelliğimden çok piyanist kimliğim baskın. Yüzündeki Güneşde ise her ne kadar besteci, söz yazarı, piyanist, gitarist ve aranjör rolüm olsa da daha görünür kimliğimin şarkıcı olmasını istiyorum. Dolayısıyla benim için yeni olmasa da ilk solo çalışmam olduğu için çok heyecan verici. Albüme katksı olan isimlerin hepsi çok değerli. Trompette Şenova Ülker, davulda Alpar Lü, elektrik basta Dünyacan Yılmaz, kemanda Nilgün Lü, viyola ve kemanda Başak Elkutlu ve flütte Zümra Oktayoğlu'nun eşsiz performansları; şarkıları hayal ettiğimden de güzel bir noktaya getirdi. Kayıtları sevgili dostum Tonmeister Ege Semercioğlu'nun Tünel Çinili Han'daki stüdyosunda yaptık. Albüm fotoğrafları da Dilan Bozyel'in objektifinden çıktı. İşin doğrusu single hızlı tüketim dünyasının bize sunduğu bir gerçeklik. Sosyal medyada 10 saniyelik videoların bile insanlara uzun geldiği zamanları yaşıyoruz. Bu durum benim gibi yıllanmışlığa inanan bir insan için çok can sıkıcı. O yüzden ben ortaya çıkardığım ilk çalışmamın adlı adınca 10 şarkılık bir albüm olmasını istedim. Bu demek değil ki önümüzdeki günlerde bir single'ım olmayacak. Ancak ilk ürünümün biraz daha bütüncül bir hikayeyi anlatmasını tercih ettim. Şarkıların bir çoğu yakın zamanlı, bir iki senelik şarkılar. Ama biraz önce de söylediğim gibi iki şarkım üniversite döneminde yaptığım şarkılar. Şunu da söylemeden geçemeyeceğim, şarkıların tümü bir şekilde demlenme sürecinden geçerek son halini buluyor aslında. 90'lar ve 2000'ler oldukça hareketliydi. Hem sayı açısından hem içerik açısından zengindi. Bununla birlikte şu anda da çok fazla kişinin single ile de olsa müzik piyasasında var olmaya çalıştığı görüyoruz. Bunların niteliği ile ilgili bir yargıya varmak için biraz zaman geçmesi gerekiyor bence. Bazı şarkılar değerini zaman geçtikçe buluyor. Bazıları da zamana hiç olmamışçasına eriyor. Elbetteki toplumun tercihleri değişecektir. Rap müziğin dinleyici kitlesi artıyor. Bu, müziğin içinde barındırdığı mesajla ilgili bir şey. Şu anda Rap kitlesinin bu formu duymaya ihtiyacı var belli ki. Bunda hayıflanacak bir durum yok bence. Herhangi bir müzik türünü iyi kötü diye etiketlemeyi yanlış buluyorum. Müzisyenler de yeniliklere açık olmalılar. Fakat sadece Şu anda bu tutuyor, müziğimde buna da yer vereyim anlayışını doğru bulmuyorum. Bir müzisyen istediği müziği alıcısı olur mu olmaz mı engeline takılmaksızın yapmalı. İkinci soruya kocaman bir BİLMİYORUM demek istiyorum. Bu süreçle ilgili gerçekten hiçbir şeyi anlayamıyor ve bilemiyorum. Her jenerasyon böyle radikal etkileri olan olaylara maruz kalmıştır muhakkak ama şu anda gerçekten var olan belirsizlik oldukça can sıkıcı. Açıkçası çok verimli geçiremedim. Zaten odaklanma sorunu olan biriyim. Pandemi süreci benim motivasyonumu olumsuz etkiledi. Albümün ilk konserini 25 Mart'ta Zorlu PSM Touche'de yapacaktık. Fakat tüm konserler gibi iptal oldu. Mekanlarda yeni yeni kıpırdanmalar var, yakın zamanda konser yapmak istiyorum ama gerçekten şu an somut bir tarih zikredemiyorum. Albümü oluştururken şarkı seçiminde biraz endişelenmiştik acaba hepsi çok mu ağır ve kasvetli oldu diye. Fakat sonra yavaş hızlı ayrımı yapmaksızın en beğendiklerimizi belirledik ve ortaya böyle bir ürün çıktı. Benim içim şarkı yazarken o anki ruh halinden çok, o güne kadarki duyguların birikimi ön plana çıkıyor. Yani çok melankolik bir şarkı yaptıktan sonra aynanın karşısına geçip komik danslar ettiğimi bilirim. İnsan birçok duyguyu içinde aynı anda barındırabilen bir canlı. Benim de ruh halim ani değişikliklere uğrayabiliyor. Şarkılardaki kadar romantik miyim buna benim cevap vermem zor ama yaşadığım duygu her ne ise biraz fazlaca yaşadığımı söyleyebilirim. Bu anlık bir kasvet de olabiliyor, uzun bir mutluluk hali de olabiliyor. Zamane aşkları belki biraz çağımızın hızlı tüketim anlayışını yansıtıyor olabilir. Ama bunu eleştirel bir şekilde dile getirmek istemem. Bununla ilgili bir kural koyucu değilim, bir kural olduğuna da inanmıyorum. Herkes birey olarak aşk da dahil olmak üzere her türlü duygusunu özgürce yaşayabilmeli. Geçmiş zaman ile şimdiyi hiçbir alanda kıyaslamak doğru değil sanırım. Bu soruyu birkaç isim vererek cevaplamak çok doğru olmayacaktır. Her müzisyenin beslendiği sayısız kaynak vardır. Ama çok çok küçükken dinlediğim Timur Selçuk benim müziğime yön veren isimlerin başında geliyor. Bunun dışında Stevie Wonder, Nat King Cole, Fatih Erkoç, Jülide Özçelik eskiden beri çok keyiflenerek dinlediğim isimler. Bu soruyu 2-3 sene önce sorsanız teknolojiyi oldukça yakından takip ettiğimi söylerdim. Yeni çıkan uygulamalar, teknolojik ürünlere çok olmasa da meraklıydım. Fakat son yıllarda biraz geride kalmış gibi hissediyorum. Sanki biraz yoruldum her yeni çıkanı bilme zorunluluğundan. Yavaş yavaş çözülüyorum galiba. Çok aktif olmasa da Instagram ve Twitter günde birkaç kez girip baktığım uygulamalar. Elbette. Şu aşamada bir albüm düşünmüyorum ama single'lar mutlaka olacaktır. Albüm tamamen özgün şarkılardan oluşuyor. Belki öncelikle bir cover, ardından yine kendi şarkılarımdan seçerek single'lar kaydedeceğim. Henüz somutlaşmış bir ürün yok ama kafamda uçuşan fikirler var. Tabii birkaç sene sonra yine uzun soluklu bir albüm macerasına da atılırım. Fakat şimdilik bunu konuşmak çok erken.


Madrid'de eylül ayında düzenlenecek Imagineindia Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Film kategorisinde yarışacak Türk filmi Kovandan bir güzel haber daha geldi, bu hafta! Filmin başrol oyuncusu Meryem Uzerli de En İyi Kadın Oyuncu dalında festivalde aday gösterildi. Ülkemizde eylül ayında vizyona girecek olan filmin hem senaristi hem de yönetmeni Eylem Kaftan, bugün Ajandakolik'te konuğum oldu. Geçtiğimiz yıl arıcılık üzerine biri belgesel iki film izlemiş, bu epey emek isteyen meşakkatli iş hakkında ilk defa kafa yormuştum. Türkiye'de arıcılık üzerine bir film izlemediğimi de o zaman fark etmiştim. Eylem Kaftan'ın yazıp yönettiği Kovan, geçimini arıcılıkla sağlayan bir kadının doğa ile mücadelesini Doğu Karadeniz'in sisli yamaçlarında beyazperdeye taşıdığı için hemen ilgimi çekti elbette. Aslında bu söyleşiyi yapmadan önce filmi izlemeyi çok isterdim ancak ne yazık ki Kovan sonbaharda gösterimde olacak. Ama şunu da söylemek gerek; filmin başarısı çoktan ülke dışına ulaştı bile... Ben de hem Türkiye'de arıcılık üzerine yapılan ilk filmlerden biri olma özelliği taşıyan Kovanı hem de bu başarısını konuşmak için senarist yönetmen Eylem Kaftan'la bir araya geldim. Çok teşekkür ederim. Kovan gibi sanatsal iddiası olan filmlerin en büyük meyvelerinden biri ödüller. Filmimizin farklı kültürlerde de karşılığının olduğunu görmek, farklı coğrafyalarda beğenilmesi, takdir edilmesi bizim için büyük bir mutluluk. Madrid'deki İmagineindia Film Festivali, Avrupa'dan ve Güneydoğu Asya'dan yılın en başarılı filmlerini seçkisine alan bir festival. Pek çok festival gibi A festivallerin seçtiği filmleri tekrarlamak yerine, yeni keşiflere şans veriyor. Busan'ın, Locarno'nun, Jeanjou'nun seçtiği filmlerin yüzde doksanını seçmiyor mesela. İspanya'nın en saygın sinema eleştirmenleri filmleri izleyip, çeşitli kategorilerde adaylıklar gösteriyorlar. En korkulan, sert eleştirmenlerden Miguel Marias ve İspanya'nın önemli günlük gazetelerinden El Mundo'nun editörlerinden Alberto Luchini Kovan ve Meryem Uzerli ile ilgili bizi çok mutlu eden yorumlar yaptılar. Luchini, Kovanın Western filmlerini andıran, her türlü güçlüğe rağmen savaşmaktan vazgeçmeyen, unuttuğu kasabasının insanları ile tekrar bağ kuran, güçlü kadın karakteri olan, özgün bir film olduğunu söyledi. Senaryoyu yazarken, coğrafi olarak çok farklı olmasına rağmen Kovanda coğrafya ve insan ilişkisinin Westernlerin yapısına benzediğini düşündüğüm için, bu yorumlar beni çok mutlu etti. Filmin kaba kurgusunu izlettiğim Nuri Bilge Ceylan, film bittikten sonra Arıcılık ne zor işmiş. Bugüne kadar arıcılıkla ilgili bu kadar kapsamlı bir film yapılmamıştır dedi. Gerçekten sadece Türkiye'de değil, dünyada da arıcılıkla ilgili filmler çok az. Honeylandi hala izleyemedim ama çok seveceğime eminim. Kovan'ın hikayesine gelince; öncelikle, Artvin'in Macael ilçesinde, sisli çam ormanlarıyla kuşatılmış, adeta varlığı bile unutulmuş bir sınır kasabasında geçtiğinden başlayayım. Almanya'da işleri bir türlü istediği gibi gitmeyen Ayşe, annesinin ağır hastalandığı haberini almasıyla soluğu anayurdu Artvin'de alır. Annesi ölmeden önce Ayşe'ye son isteği olarak, ona da kendi annesinden yadigar arılığı emanet eder. Ayşe başta karşı çıksa da gönlü, annesinin son isteğini reddetmeye izin vermez. Ancak Ayşe'nin hayalini hiç beklenmedik bir misafir bozacak, Ayşe'yi kaçınılmaz bir sürece sokacaktır. Dev bir ayı yerleşim alanlarının artmasıyla değişen coğrafyada kendine yeni besin kaynakları ararken Ayşe'nin arılığına dadanır. Genç kadın seneler sonra ilk kez bal üretebildiği arılığı ayılara kolay kolay bırakmamaya kararlıdır. Ancak bu sandığından da çetin bir mücadeleye mal olacaktır. Hikayenin çıkış kaynağı, TRT Belgesel kanalına Biçiftlik isimli şehirli çiftçilerin doğaya göçünü anlatan bir belgesel dizisinde yönetmenlik ve sunuculuk yapıyor olmamdı. Anadolu'nun farklı şehirlerinde şehirli çiftçilerin, modern yöntemleri doğaya uygulamaya çalışırken yaptığı hatalar, yerel halkla yaşadıkları trajikomik çelişkiler, doğayla verdikleri çetin mücadeleyi anlatıyorduk. Bu yolculukta tanıştığım arıcılardan, özellikle de arıcı kadınlardan esinlendim. Belgeselci olduğum için herhangi bir konuyu nerdeyse uzmanlık düzeyine gelene kadar araştırma eğilimim var. Onlarca arıcıyla görüşüp, hikayelerini dinledim. Kendim defalarca arılıklara girip, arıcı giysileri giyip, elime petek almayı, elimi kovana sokmayı, arılarla iletişim kurmayı öğrendim. Arılar tarafından sokulmak da bu işin içinde tabii. Bir labaratuvarda kraliçe arıyı kendi ellerimle döllemeye kadar gitti bu iş. Arıcılık uzmanları ve arıcılara senaryoyu okuttum. Yarattığım dünyada bir mantık hatası olmaması için defalarca sağlamasını yaptım. Kovan, felsefi boyutuna baktığınızda büyük şehir hayatında kendisine yabancılaşmış insanın özüne yolculuğunun hikayesidir. O yüzden kadın ya da erkek, her şeyden önce insanın doğayla ilişkisinin hikayesi. Ancak kadın karakterlerin hikayelerine odaklanan filmler az olduğu için kadın filmi de diyebiliriz tabii ki, ben bundan gocunmam. Filmi tanımlamak bana düşmez. Arılar biliyorsunuz ki besin zincirinin en önemli halkası olan hayvanlar. Arı kolonileri kraliçe arıların mühendisliği ve kovanı yönetimiyle varlığını sürdüren, doğanın en anaerkil mikrokozmosu olduğu için, ana karakteri bir kadın yapmak kaçınılmazdı. Ayşe'nin kadın olması, kadın arıcıların arılar gibi daha detaycı ve temiz olması, kadının kendi doğasına daha yakın olması üstünden kadın ve doğa üstüne de çok katmanlı bir tartışma yürütebiliriz. Başrol oyuncusunu bulmak filmin en zor, en stresli işlerinden biriydi. Görüştüğüm ve beni heyecanlandıran birkaç oyuncu arasında Nesrin Cevadzade de vardı. Meryem Uzerli sanırım bu rol için aklıma en son gelecek isimlerden biriydi. Tanıştığımızda ilk başta Meryem çok görkemli olduğu için, bu role pek uygun olmadığını da söylemiştim. Meryem oynadığı her karakterde yeni bir insan olabilen, ezberlerinizi bozabilen bir oyuncu. Hikayeye dahil olup, büyük bir aşkla role kendini adadıktan sonra, Kovan'ın Ayşe'si, meğer yıllardır Meryem Uzerli'yi bekliyormuş dedim. Ömrümün sonuna kadar da İyi ki Meryem olmuş diyeceğim sanırım. Onunla çalışmak olağanüstü, adeta sihirli bir tecrübeydi. Fikir aşamasından sete kadar geçen süre içinde on and off diyebileceğim iki buçuk yıl geçmiştir. Setteyken bile ufak tefek değişiklikler yaparsın senaryoda. En dikkat ettiğim şey hikayenin merak ve gerilim unsurunun yüksek olmasıydı. Çabuk sıkılan bir mizaca sahibim olduğu için, izleyicinin filmimden sıkılması en korktuğum şey olur herhalde. Gösterimlerde izleyicinin filmi gözünü kırpmadan izlediğini gördüğümde Başarmışım dedim. Doğu Karadeniz'in yağmurlu ikliminden ötürü biraz kasvetli bir havası vardır. Eğer yabancısıysanız ve alışık değilseniz bir süre sonra o iklim insana basmaya da başlar. Bu hafif kasvetli hava, tam da yaratmak istediğim atmosferdi. Dışarıdan gelmiş Ayşe'ye de bu sürekli yağan yağmur, bu kalın kestane ormanları, bu sisli yollar bir süre sonra basmaya başladı. Mekan benim için karakteri tamamlayan en önemli unsurlardan biri olduğu için bu atmosferi de hikayeye çok uygun buldum. Benim bütün filmlerimde bir aşk var sanırım. Belgesellerimde de hep bir aşk vardır. Aşk hiç bir zaman başlıca çatışma konusu olmasa da, karakterimizi tanımanın en güzel yollarından biridir. Kovanda Meryem Uzerli'nin canlandırdığı Ayşe ve Feyyaz Duman'ın canlandırdığı İlker karakteri arasında ironik bir aşk hikayesi var. Aslında karamizah barındıran, şu an spoiler vermek istemediğim, şaşırtıcı bir aşk. Doğrudur. Diyaloglardan çok, derdini doğanın ve mekanın değişimleri ile, aksiyonla, umulmadık karşılaşmalarla anlatan bir film Kovan. Daha önceki işlerinize bakarsak daha çok toplumsal konuları ele aldığınızı görüyoruz. Marmara Depremi'yle, töre cinayetleriyle, Kanada'da kalma mücadelesi veren mültecilerle ilgili belgesel çalışmalarınız var. Sinemayı toplumsal bellek olarak nitelendirmenin başarılı örneklerinden birisiniz. Üstelik erkek egemen bir dünyada, sinemada kendi sanatınızla bunu gerçekleştiriyorsunuz. Öyle düşünüyorsanız ne mutlu bana. Kendi iç dünyamda karşılığı olan hikayelerin ve karakterlerin filmlerini yapmaya çalıştım. İlk filmim Bak, Devlet Baba, çocukluğumu geçirdiğim Körfez bölgesinde ailesi ve kasabaları yok olan karakterlerin hafızasını yansıtıyor. 10 yıl Kanada'da yaşadığım için Kanada'daki mültecilerin ülkede kalma mücadeleleri, köksüzleşmeleri, gizli ayrımcılık gibi konulara daha yakın hissettim. 30 yıl önce öldürülen halamın izini sürdüğüm belgesel de kişisel bir belgeseldir. Ama örneğin Saraybosna'da savaş suçlusu olma pahasına kalmayı tercih eden Sırp bir generalin hikayesini anlattığım, Sarajevo, My Love filmim de var. Tük futbolunun ruhunu aradığım Aşk ve Ceza Sahası. Dört görme engelli bireyin hikayesini anlattığım Seeing Isn't Everything. Kendimi bir tür sosyal zelig olarak görüyorum. Kadınların söz hakkının ellerinden alındığı bir dünyada kadınlara karşı özel bir duyarlılığım olabilir ama bu çerçeveye de sığdırılmak istemem. Detaylı bir araştırma süreci sonunda tasarlandığı ve çekildiği için yansıtıyordur. Pek çok ülkeden davet alıyoruz. Henüz dünya satışını gerçekleştirmedik ama çok isterim. Şu an Gerçek Bir Kadın isimli yeni bir senaryo üstüne çalışıyorum. York Üniversitesi'nde Sinema bölümündeki yüksek lisans tezimdi. 80 ve 90'lı yıllar Türk sinemasını inceledim. Friedric Jameson'un üçüncü dünya ülkesi edebiyat eserlerinin hep bir ulusal allegori göndermesi yaptığı teziyle tartışıyordum. Jameson gelişmekte olan ülkelerde bireyin üzerinde kurulan iktidarın, sanatçıları hep ülkeye dair politik bir şeyler söylemeye ittiğini iddia ediyordu. Bu söylemin kendisinin haklı tarafları olmakla birlikte, fazla genelleyici olduğu için kendisinin bir iktidar söylemine dönüştüğünü iddia ederek, Türk sinemasını kendi kimliğini ve ruhunu arayan bir sinema olarak mercek altına aldım. Batılı eleştirmen ve izleyicinin beklentileri ve yabancılaştığı kendi izleyicisi arasında sıkışmış, sanatsal iddiadaki Türk filmleri bugün tematik olarak çok daha büyük bir çeşitlilik barındırıyorlar. Birçok ülke sinemasına göre tanımlanması daha güç bir sinema olduğu için kimlik krizi hala devam ediyor diyebiliriz ama bu aynı zamanda çok da heyecan verici bir şey diye düşünüyorum. Michael Haneke, Alfred Hitchcock, Michelangelo Antonioni, Andrey Tarkovski, Andrey Zvyagintsev, Naomi Kawase, Lucrecia Martel, Lynne Ramsay, Quentin Tarantino, Clint Eastwood ve tabii Nuri Bilge Ceylan. Yanlışlıkla bir erkek kahvesine düşmüş olmak ama o erkek kahvesinde kendine özgü bir varlık yaratarak, kendini kabul ettirmek. Ah, güzel bir tanım oldu bu! Bu konuda duyarsızlık arttıkça, yeni bir duyarlılık bir yerlerden patlayacaktı. Olmakta olan da budur. Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimini almakla başlayabiliriz. Türk dizilerinden bahsediyorsanız, dizileri çok iyi bildiğimi iddia edemem. Çok teşekkür ederim. Umarım... Böyle yeni sorular sorulunca mutlu oluyorum.


Gitmesek de görmesek de orada bir çizgi film okulu var! Üstelik Türkiye'nin ilk bağımsız çizgi film okulu! Zor şartlarla hayat bulup binden fazla çocuğa eğitim olanağı sunan bir okul, The Cartoon Mill. Türkçe ismiyle Çizgi Film Değirmeni. Yaratıcısı, eğitmen Fatih Küçük ile Antalya'nın Kaş ilçesinde yer alan çizgi film okulunu konuştuk. Merak ettiklerim çoktu, ben sordum, o da hayalinin gerçeğe nasıl dönüştüğünü anlattı. Burası Şirinler'in evi gibi adeta! Fotoğraflarını görünce aklıma ilk gelen bu oldu! Bir gün Kaş'a gidersem mutlaka ziyaret edeceğim, Fatih Küçük'e sözüm söz! Neredeyiz? Türkiye'nin ilk bağımsız çizgi film okulu The Cartoon Mill'deyiz. Türkiye'ye ve Türk kültürüne ait bir çizgi film karakteri olmadığını fark ederek işe koyulan ve bir çizgi film okulu yaratan Fatih Küçük, bu yıl aynı zamanda Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar Programı'nın 11. sezonunda Fark Yaratan seçilen The Cartoon Mill'i Ajandakolik'e anlattı. Resim sanatına ilgi duyduğum için Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde Görsel Sanatlar Öğretmenliği bölümünü okudum. 2013-2016 yılları arasında aralıksız olarak şehir şehir dolaşıp köy okullarına gönüllü olarak duvar resimleri yaptım. Duvarlara çizdiğim bilindik çizgi film karakterleri genellikle Türkiye'nin değil, başka ülkelerin yapımlarıydı. Bizim ülkemizden çıkmış dünyaca bilinen karakterler olmaması beni üzdü. Sinema TV alanında yüksek lisans yaparken 9 farklı ülkeye gidip çizgi film sanatlarını araştırarak gittiğim ülkelerin okullarında çizgi film çalışmaları yaptım. Japonya, Güney Kore, Tayvan, Rusya başta olmak üzere 11 farklı ülkeyi ziyaret edip çizgi film tarihini inceledim. İşte bu sırada dünya çizgi film tarihini araştırırken Türkiye'nin bu alanda fazla etkin olmaması dikkatimi çekti. Bir çizgi film okulu kurmalıyım, ülkemizi dünyaya evrensel, vicdani, kültürel değerler taşıyan çizgi filmlerle tanıtmalıyız, bu alanda çalışma yapmak isteyenleri desteklemeliyiz diye düşündüm. Kaş Kaymakamlığı, gönüllüler ve destekçiler ile bir adım atıp çizgi film okulunu kurduk. Projeyi kurmadan önce aslında yaşadığım bir yer tam olarak yoktu. Daha önce de belirttiğim gibi ülke ülke dolaşıp köy okullarına gönüllü duvar resimleri yapıyordum. Projeyi kurmayı planladığım zaman elimde hiçbir maddi imkan yoktu, okulu kurmak için bir arazi ihtiyacım vardı. Pek çok kuruma projemin ülkeye olan katkısını anlatan ve yer talebinde bulunduğum bir mail yazdım. En çok ilgilenen Kaş Kaymakamlığı oldu, dönemin Kaymakamı Bilgehan Bayer, projenin faaliyete geçmesi için yoğun çaba gösterip kullanılmayan, atıl bir okulu bize tahsis etti. Proje, gönüllüler, bağışçılar ve kendi emeğimizle faaliyete başladı. Birinci yılın sonunda TRT Çocuk'a yaptığımız bir çalışma ile bir bütçe edindik. Kendi arazimizi satın alıp okulu oraya yeniden inşaa edip taşıdık. Kaş Kaymakamlığı ile yaptığımız protokol ile ilçede bulunan tüm okulların farklı tarihlerde birer sınıf olarak günübirlik eğitimlere katılması sağlanıyor. 10 yaş üzeri öğrenciler tablet ve telefonlarını faydalı kullanmak adına çizgi film yapımında kullanıyor ve çizgi filmin yapım sürecini öğreniyor. Toplamda yıllık kapastemiz bin üzeri öğrenci ile eğitim yapmaya yönelik. Bu eğitimlerin dışında 2-7 gün arasında değişen eğitim kampları gerçekleşmekte ve katılımcı yaş profili 15 yaş ve üzeri bireylerden oluşmakta. Bu eğitimler seviye seviye ilerliyor ve katılımcı grup bir sonraki seviye için tekrar bizi ziyaret ediyor. Bu eğitim çalışmaları, katılanların meslek edinmesi üzerine kurulu. 10 yaş ve üzeri tüm ilgili bireylere açığız. Yeni kurduğumuz kırsal alan içerisinde öğrencilerin kalacağı 20 kişilik bir yatakhane, çizgi film müzesi, oyuncak atölyesi ve çizgi film mimarisinde eğitim binaları oluşturduk. Çizgi film analizleri yaparak farklı ülkelerin çizgi filmlerini incelediğimiz bir eğitim var, Winnie the Pooh, Asteriks, Vikingler, Tom ve Jerry gibi çizgi filmlerin analizini gerçekleştirdik. Sabancı Vakfı toplumsal sorunlara çözüm üreten bireyleri destekleyen bir kurum. Yaptığımız çalışmaların topluma fayda sağlaması 11. Sabancı Vakfı Fark Yaratanlar'a seçilmemizi sağladı. Bize Türkiye'nin her bölgesinden ziyaretçi geliyor. Kaş ulaşım olarak dezavantajlı bir bölge; ulaşımı zor. Kapadokya, Türkiye'nin merkezi ve kültürel bir bölgesi. Buradan yola çıkarak Kapadokya'da da bir okul kurup etkinliklerin bir kısmını orada gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Her yıl düzenli olarak Uluslararası Çizgi Film Festivali gerçekleştiriyoruz. Dünyanın farklı bölgelerinden animasyon sanatçıları ve ülkemizden akademisyen ve sanatçılar çizgi film severlerle bir araya geliyor. Çizgi film müzikleri konserleri, atölye ve sergiler gerçekleştiriyoruz. Çizgi film okulunda eğitim ve festivaller için Kaş ilçesine gelen binlerce ziyaretçi oluyor. Haliyle konaklama, yeme içme ve turizm bu ziyaretçilerle hareketlilik kazanıyor. Bölgedeki esnaf ve yaşayanlar olukça dost canlısı. Okulu Türkiye sınırları dışında Tayvan'da kurmayı planlıyoruz. Heidi, Şirinler, Altın Akbaba en sevdiğim çizgi filmlerdi. Çizgi filmler ne yazık ki eğitim ve eğlencenin dışında bir ticaret ve propaganda aracı olarak da kullanıldı, kullanılıyor. Bu yüzden fayda sağladığı gibi zarar da verebilir. Çizgi filmlerin bir uzman tarafından incelenmesi her zaman daha doğru. Açılmayı planlıyorduk ama ne yazık ki ertelemek gerekecek. Şu an için uzun vadeli eğitimler gerçekleşmemekte. İki yıl içerisinde enstitü olacağız ve iki ile dört yıl süren eğitimler verilecek. Ajandakolik'e konuk olduğunuz için çok teşekkür ederim. İlginiz için ben teşekkür ediyorum. Ajandakolik'e başarılar diliyorum. Eksik olmayın.


Bu cumartesiyi sevgili Ferit Odman'a ayırdım. Ajandakolik'te ikinci defa konuğum olan Odman, 20 yıllık profesyonel müzik kariyerinde ilk defa bu kadar uzun süre çalmadığını söylüyor. Koronavirüs için bir de protestosu var. Başarılı davulcu ile karantina günlerinden caza yepyeni bir söyleşi ile karşınızdayız. Güzel cumartesiler! Kısaca kızım Mavi ile iç içe geçiyor. 47 gündür sadece alışveriş için dışarı çıktım. Bu kadar aktif bir hayatın içindeyken birden eve kapanmak ilginç oldu tabii. Ama şikayet edemem, sağlık personeli başta olmak üzere sistemin devamını sağlayan ve çalışmak zorunda olan herkese müteşekkirim. Bu tamamen benim yaşadığımdan farklı bir hayat. Bu kadar eve kapanıp dinleyici ile buluşamamak hiç tercih edeceğim bir durum değil. Umarım bir daha sahneden bu kadar uzak kalmak zorunda kalmam. 20 senelik profesyonel müzik hayatımda ilk kez bu kadar uzun süre çalmamış oldum çünkü. Herkesin durumu farklı. Benim evde çalabilme olanağım olsaydı ve 15 aylık bir bebeğim olmasaydı çok farklı yaşardım pandemi dönemini. Fakat şu an tamamen Mavi odaklı ve sevgi içinde geçiyor. Birçok sanat dalı için büyük bir üretim patlaması yaşanacağı kesin. Bence bunu da ileride işin pozitif tarafı olarak anacağız. Sonuçta müzisyenler olarak enstrümanlarımıza sarılıyoruz böyle dönemlerde. Şöyle izah edebilirim. Geçen sene 250 küsur konser çalmışım, bu senenin sonunda herhalde 100'ü zor bulur. Ses çıkarmayan bir egzersiz davulum var evde. Ama maalesef istediğim hiçbir çalışmayı yapmaya apartman yaşantısında imkanım olmuyor. Davulcuların en büyük sorunu bu. Acilen bir stüdyo bulmam gerekiyor kendime bunu çözmek için. Gerçekten öyle bir ayrım yok benim için. Bizi dinlemeye gelen seyirciye ulaşabildiğim, güzel sahnesi ve enstrümanları olan her yer benim için kutsal. Tek hissettiğim herhangi bir sahnede olabildiğim için şanslı seçilmişlerden olduğum. Babamın caz plakları ile çok küçükken tanıştım. O zamandan beri hiç bitmeyen büyük bir sevgi, işim haline geldi. Kötü melodi ve armoni birinci sırada. Ama daha da önemlisi kötü icra. Dünyanın en güzel caz parçasını bile kötü müzisyenler çalınca gerçekten dayanılmaz oluyor. Bu müzik benim yaşama sebebim ve hayatımdaki en önemli şey. Cazı tüm dünyaya yaymak üzere yaratan siyahi Amerikalıları da unutmadan, onların bize armağan ettiği bu sanat formunu uzun seneler canlı olarak paylaşmak dileği ile herkesin Dünya Caz Günü'nü kutluyorum.


15 minik öykü... Hem yazdı hem çizdi... Biz onun çizgilerine alışıktık daha çok; şimdi cebinden çıkardığı öykücükleriyle, kendine has resimlerini hikayeleriyle birleştiriyor. Yaptığı kolaj çalışmalarıyla tanınan tasarımcı Gökçe İrten ile Doğan Egmont'tan çıkan tazecik kitabı Siz Hiç Bir Kitaba Sarıldınız mı? hakkında konuştuk. Aslında İspanya'da eğitim alırken gördüğüm şahane çocuk kitaplarıyla bir zemin oluştu diyebilirim. Kendime çocuk kitapları almaya, okuyup incelemeye başladım. Daha çok okuyup daha da çok sevdim. Akademik bölümü ise, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'ndeki lisansımdan sonra yüksek lisansımı Sabancı Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı bölümünde yapmamla oldu. Tezimi çocuk kitaplarının tasarım öğeleri üzerine yapınca işin içine iyice dalmış oldum. Tez projesi olarak bir sessiz kitap yapıp yayınevlerinin yolunu tuttum. Kim Bu Gelen basıldı ve okurla yolculuk başladı. Aslında bir fikir geliyor. Nasıl geliyor ben de bilmiyorum. Bazen gelsin diye çok bekliyorum ama gelmiyor. Önce bir animasyon gibi gözümde oynamaya başlıyor. Çizer yönüm ağır bastığı için görsel kareler oluşuyor kafamda, sonra metin. Bazen de komik bir cümle geliveriyor aklıma, sonra onun görseli. Yani değişken aslında. Öyküler gerçek kişi ve olaylardan esinlenerek kitaba uyarlanmıştır. Öyküler doğru, gerçek. Kitaptaki duygu değişimlerinin hepsine sahibim, hepimiz sahibiz. Mutluyum, sabırsızım, inatçıyım, hevesliyim. Ha! Barbunya çuvalı öyküsü doğru mu dersen, maalesef o da doğru! Okurdum. Annem ve babamın aldığı dev basım klasikler serisi vardı. Dev gibi dediysem, hakikaten öyle. O zaman boyum kadardı tabii, şimdi o kadar değil. İki kitap boyunda gibi, onlar radikal boyutlarıyla en sevdiklerimdi. Bir de pop-up kitaplar alıyorlardı, 3 boyutlu. Açıp kapanmaktan paramparça olup babamın yapıştırmaktan usandığı... Nedense en sevdiğim Bremen Mızıkacıları olarak kazınmış aklıma.


Uzun zamandır okuduğum pek çok şeyin beni güldürmediğin fark ettim. Ta ki geçen hafta elime ulaşan İçimdeki Buhranlar kitabını okuyana kadar. Gülümsemeyi geçtim kahkaha attım ayol! Gökçe Yavaş Önal'ın dramatik olduğu kadar komik, komik olduğu kadar dramatik durum ve olayları çizgiyle anlatma kabiliyetine hayran kaldım. Üstelik çizgilerindeki her ayrıntının peşinden giderken de öyle eğlendim ki, bu sarı kapaklı, neşeli, vırvırvır konuşan, düşünen, güldüren kitabın devamı gelsin istedim. İşte bunu söylemek için de çizerin-yazarın kendisiyle bir araya geldim. Ajandakolik söyleşilerinde bugünkü konuğum Gökçe Yavaş Önal. Hani derler ya Elime aldığım an soluksuz okudum. Çizer Gökçe Yavaş Önal'ın Desen Yayınları'ndan çıkan İçimdeki Buhranlar kitabı için ben de bunu söyleyebilirim. Kitabı hızlı bitirmemde bunun bir karikatür kitabı olmasının payı var muhakkak ancak çok severek okumam da durumu soluksuz kıldı. Bu boğuk, sıcak ve bazen sıkıcı günlerde insanın ruhuna iyi geldiğini söylemeliyim. Karantina günlerinde, hele ki kadınsanız, neşenizi bu kitapla bulabileceğinize bahse girerim. Ya da şöyle diyeyim ve beğenimi özet geçeyim, anlayın: Kitabı bitirince aklıma sevdiğim tüm kadınlara içlerindeki buhranlara gülsünler diye bu kitabı hediye etmek istedim. Çok sevindim. Bir iki yıl önce başıma gelen komik anları çizerek günlük tutmaya başladım. Her anımı değil ama komik şeyleri çizip sosyal medya hesaplarımdan paylaşıyordum. Arkadaşlarımdan Kitap olsa okurdum gibi yorumlar gelince ve çizimler de birikmeye başlayınca ben de heveslendim. Yayınevimden de sıcak baktıkları bilgisini alınca üzerine yoğunlaştım. Tüm dünyada metropoller jungle gibi. Hayatta kalabilmek için sincap bile olsanız zaman zaman aslan taklidi yapmayı becerebilmeniz gerek. Ben metrobüse binemediğimde kendimi aslanlar arasındaki sincap gibi hissediyorum. Ama sincapların da en zayıfı. Gerçekten vahşi doğada olsam ilk yenecek sincap ben olurdum. Çok konuşan insanlara karşı da savunma mekanizması geliştirdim galiba; konu ilgimi çekmiyorsa hiç dinleyemiyorum. Aslında çekse de çok konuşan birini dinleyemiyorum sanırım. Özet seviyorum. Hayat başkasının uzun uzun konuşmasını dinlemek için çok kısa. Ben de aceleciyim biraz. Hiç çok hırslı, ısrarcı biri olmadım. Hayattan gelen her şeyi olduğu gibi kabul ettim. Değiştirmeye çalışmadım. Beceremediysem arkasından el salladım. Bu bakış açısı, insana her şeyin olması gerektiği gibi olduğu hissi veriyor. Uzağa çekilip bakınca da komik yanlarını daha kolay görebiliyorsunuz. Mizah hayatı güzelleştiren bir bakış, üstelik kusurlardan besleniyor. İçimdeki Buhranlar bir yandan matrak bir kitap ama bir yandan da cesur bir kadının izlerini taşıması bakımında önemli ve düşündürücü. Bu kitabın devamı gelir mi? Bana seriye bağlanmalı gibi geldi! Öyle mi düşünüyorsunuz? Halbuki ben çizerken insanlara tam tersi bir his vereceğini düşünmüştüm. Ne mızmız tip! derler diye korkuyordum. Sevindirici bir yorum oldu benim için. Bence yaşadığım sürece içimde hep buhranlarla yaşayacağım, o yüzden devamı gelecektir. Evet, hem yazıp hem çizdiğim ilk kitap. Pek yazdığım söylenemez aslında, çizerek anlattım diyeyim. Daha önce kendimce minik hikayeler yazmayı denedim ama kurgunun altından kalkamadım. Durumları anlatabildiğimi fark etmem iyi oldu. Artık yolum belli. Aslında tüm süreç beni çok mutlu etti. Çünkü başlangıçta tamamen kendim için çizdiğim günlüklerdi. Kimseye beğendirme kaygısı gütmedim. Dolayısıyla elimin ve kafamın en doğal çalışma yöntemiyle yazdım, çizdim. Ama açıkçası kendini anlatmayı hiç beceremeyen biri olarak kitabı okuyan kişilerin beni az da olsa tanıyor olması benim için hayatı çok kolaylaştıracak. Fazla konuşunca fark edecek, boş baktığımda dinlemediğimi anlayacaklar. Haha! Hahaha! Olayların içine hiç girememek. Hiçbir gruba dahil olamamak. Yaşadığın ana kendini bırakamamak. Hatta kitabın adını mindfullness ne değildir? diye değiştirsek tam olarak cevapları kitabın içinde bulabiliriz. Hep bir sonraki adımı düşünüp kaygılanan bir kronik vakayım. İçgüdüsel olduğunu düşünüyorum. Kadınlar, erkeklere oranla daha fazla koruyucu, kollayıcı olma eğiliminde. Yavrusunu, ailesini, inini koruyup kollamak derdinde. Karnı tok, sırtı pek olduğu sürece erkekler, genellikle huzurlu hissediyorlar. Onların türünü devam ettirme içgüdüsü başka şekilde, bizdeki de bu şekilde cereyan ediyor sanırım. Toplumsal bir şey de olabilir. Bizim toplumumuzda kadınlara hep arkasını kollaması öğretile geliyor. Az konuş, fazla gülme, herkese hemen yaklaşma gibi güvensizliklerle yaşıyoruz. Bendekinin böyle bir alt yapısı olduğunu düşünüyorum. Karakter olarak fazla temkinliyim. Zararını görmedim ama Doğu toplumuna has bir kafa yapısı bence bu. Aldık tabii, sen almadın mı yoksa? Her türlü hamur işini denedik. Bazılarında ustalaştık bile. Karantina ilginç bir şekilde iyi geçiyor bizde. Kızımla ben tam ev kuşuyuz. Tüm hayatımızı evde geçirebiliriz. Eşim normalde yoğun çalışıyor. Evde olmak ona da iyi geldi. Sıkılmıyoruz çünkü evde yapacak çok şey var. Daha hepsini yapamadık bile! Gökçe tam bir işkolik. Aslında öyle demek hoş değil, işimi çok severek yapıyorum diyeyim. Çizmek ve annelik dışında kedimiz ve bitkilerim var. Her gün onlarla ilgilenmek terapi gibi benim için. Kedim kuyruğum gibi, evde nereye gitsem peşimden geliyor. Bitkilerim de bir sürü. Hepsinin her gün tek tek toprağını, yapraklarını kontrol ediyorum. Kendimle kalabildiğim nadir anlardan. Oturduğum yerden kuş gözlemi yapıyorum. Değişik kuş tüyleri ve böcek biriktiriyorum. Bir de hobim var: Postcrossing. Dünya çapında bir kartlaşma sistemi. Boş anlarımda oturup saatlerce kart yazıyorum. Hayallerim yok, hedeflerim var. İçimdeki Buhranlardan önce başladığım projemi bitirmek ilk hedefim. Tam da bunu soracaktım. Yeni kitap projeleri olacak mı? Ben senden çizgi dışı romantik bir komedi tadında bir roman bekliyorum açıkçası. Olacak tabii, duramam ki ben. Zaten hali hazırda çizdiğim dergiler ve kitaplar var. Ama kendi projelerime de devam etmek istiyorum. Roman konusunda emin değilim ama annelik konusuna fena halde kafayı takmış durumdayım. İdeal anneler çok fena kanıma dokunuyor. Kızım henüz bebekken başladığım, anneliğe geçiş ve alışma sürecini anlatan durumsal çizimlerim vardı. Onları toparlama niyetindeyim gelecek süreçte. Olmaz mı! Hem ajandam hem not defterim var. İş planım, alışveriş listem, göndereceğim kartlar, çizmek için aklıma gelen fikirler. Yazmazsam asla aklımda tutamam. Balık gibi hafızam var. Yazmadan öğrenemeyenlerdenim, mutlaka önümde kağıt kalem olacak. Tabii. Disiplin konusunda biraz da takıntılıyım belki. Bir iş varsa bitirmeden rahat edemem. Birçok işte olduğu gibi bizde de disiplin ilk şart. Karantina sürecinde aksadı ama her gün belli bir rutinim var. Mesela masam toplu olmalı. Kahvem ve suyum masada olmalı. Arkada kafa yormayan bir dizi, film, müzik olmalı. Çok büyük laflar edemem bu konuda ama insanlara dokunan, kendine yakın hissettiren şeyler değer görüyor bence. İnsanlar kendisine benzeyeni, duygularını anlayabildiği kişiyi benimsiyor. Benim yaptığım iş bu yönde olduğu için ancak bununla ilgili yorum yapabilirim. Gerçekten samimi ve sahici hissettirebildiysem ne mutlu bana! Çok teşekkür ederim güzel sorularınız için.


Çocukların çok sevdiği yazar Göktuğ Canbaba ve usta çizer Mert Tugen'in bir araya gelmesine vesile olan Ay'daki Gizemli Kereviz Yemeği okurlarıyla buluştu. Doğan Egmont'tan yayınlanan kitabın birbirinden renkli karakterleri ve hayal gücünü gıdıklayan hikayesini biz çok sevdik. Bu vesileyle hem Göktuğ Canbaba hem de Mert Tugen ile bir araya geldik. Uzay gizemlerle dolu bir yer... Ay Zıpzıpları merak ve heyecan içinde! Çünkü evlerini ziyarete gelen astronot Dünya'ya geri dönerken arkasında gizemli bir şey unuttu: Peki neyin nesi bu? Ne işi var burada? Niyeti ne olabilir?Yoksa... Çocuk edebiyatının çok sevilen kalemi Göktuğ Canbaba'dan okurlarına zıpır kahkahalar attıracak gezegenler arası bir öykü bu. Çizimleri de resimlerine bayıldığımız Mert Tugen'e ait. İkiliyi Ajandakolik'e konuk ettik. Göktuğ Canbaba: Mert'le kitap vesilesiyle tanıştık, çok da iyi oldu. Çizimlerini zaten beğeniyordum, nasıl bir iş ortaya çıkaracağını tahmin ediyordum, beklediğim gibi de oldu. Kitabın atmosferini, derdini, mizahi yönünü çok güzel aktardı çizgileriyle. Mert Tugen: Ben Göktuğ'u kitaplarından dolayı ismen biliyordum ve kitabı resimlemeye başladıktan sonra oturup bir kahve içme fırsatımız oldu ki çok yakın frekanslarda olduğumuzu da görmüş oldum. Kitabın resimleme süreci ve sonrasında da her şey olması gerektiği gibi ilerledi sanırım çünkü resimleri bitirip teslim ettikten sonra en ufak bir müdahale bile olmadan direkt baskıya gitti. Bu da resimler üzerine pek konuşmamamıza rağmen doğru çizgiyi yakaladığımızı gösteriyor. Uzun zamandır resimli kitap yapmak istesem de bir şekilde diğer çalışmalarıma vakit ayırıyordum; son dönemde hem yetişkinler hem de +9 +12 yaş gruplarına roman ve öykü kitapları yazdım. Dolayısıyla resimli kitap hayalimi erteledikçe erteledim. Sonra bir gün ansızın uzaydaki kereviz yemeği ile ilgili bir fikir geldi aklıma. Düşündükçe eğlendim. Sıra dışı bir konuydu, eğlenceli, çılgın bir hikayeydi. Aradığımın bu olduğuna karar verip yazmaya başladım. Astronotun Ay seyahatinde yemesi için annesinin yaptığı kereviz yemeğini orada unutmasını, Ay Zıpzıpları diye bilinen Ay canlılarının içinde kereviz yemeği olan kavanozla tanışmasını ve ona farklı anlamlar yüklemesini anlatıyor kitap. Önyargılarımız, farklılıklarımız, benzerliklerimiz ve ötekileştirdiklerimizle alakalı bir hikaye. Ben genellikle daha durağan sahneler çizmeyi tercih ederim çoğu kitapta ama bu kitap en azından bir noktadan sonra kesinlikle öyle ilerlemiyor. Bu da benim güvenli alanımdan çıkabilmem için çok güzel bir bahane aslında. Fırsat buldukça her yeni kitapta yeni bir şeyler denemeyi seviyorum. O yüzden bu kitapta da hem yeni fırçalar, yeni tiplemeler denedim hem de sakin sahneleri uzay zıpzıplarının oradan oraya savruluşlarıyla bozmaya ve bol bol hareket katmaya çalıştım. Çok isterim bir uzay zıpzıpı arkadaşım olsun ama tanıdığım tek zıpzıp kedim sanırım. Uzay zıpzıplarının kavanozla karşılaşıp koşuşturdukları sahne ve kerevizin krallığının ilan edildiği sahneleri çizmek keyifliydi epey. Kereviz kavanozunun unutulması, astronotun Dünya'ya Ay yüzeyinden bakarken evini, arkadaşlarını, yaptığı şeyleri çok özlemesi ve apar topar Dünya'ya dönmesiyle gerçekleşiyor. Astronotumuz biraz duygusal biraz da unutkan. Ancak yolu yarıladığında farkına varıyor kavanozu unuttuğunu ve iş işten geçmiş oluyor. Kereviz yemeği sever miyim? Ben hiçbir zaman yemek ayırt eden biri olmadım. Ne varsa yerim. Annem portakallı kereviz yapardı ve severek yerdim. Çocuklar kerevizi pek sevmez; ben de onların sevmedikleri bir yemek seçerek bir şekilde onlara meydan okudum aslında. Şimdi düşünüyorum da Ay'daki Gizemli Spagetti ya da Ay'daki Gizemli Kuru Fasulye yemeği olsaydı ismi bence şimdiki kadar güzel olmayacaktı. Kerevizi kullandığım için memnunum. M. T.: Ev zıpzıpının da bu kitaptakiler kadar renkli olmasında hiçbir sakınca yok bence. Ben uzun tüylü, pofuduk ve oyuncu bir zıpzıpla ev arkadaşı olabilirim. Bir de karanlıkta parlayanı olursa harika olur gerçekten. C.: Ev zıpzıpı evin atmosferini, ruhunu hisseden ve ona göre şekil değiştirip kendini yenileyen bir zıpzıp cinsi olabilir. Atıyorum, çok yorgun geldiysem eve, ev zıpzıpı zıplayarak omuzlarıma masaj yapıyor, bir tartışma ortamı varsa üzerindeki minik bacalardan sakinleştirici gazlar salıyor ya da bugünlerde virüs öldürücü salyasıyla kaplı yumuşak diliyle ellerimi falan yalıyor olabilir. Tüylü, pofidik, koca gözlü bir şey canlandı benim gözümde. Sevgili Dünya Zıpzıpları her ne kadar farklı görünsek de aslında aynı yıldızların altında şarkılar söylediğimizi, aynı dünyanın çocukları olduğumuzu asla unutmayın. Önyargılarınızdan kurtulun. Her birimizin rengi farklı ve dünyayı bu kadar güzel kılan şey de bu işte. Kereviz yemeğinin liderliğinde bence Ay Zıpzıpları farklılıkların ne kadar güzel bir şey olduğunu öğrenmiş ve diğer gezegenlerdeki yaşamlara daha sempatik bakmaya başlamış olabilirler. G. C.: Eğer bir başka projede daha yollarımız kesişirse bu beni çok mutlu eder.


Koronavirüs salgınıyla birlikte sosyal mecralarda canlı konserler vermeye başlayan sanatçıların Türkiye'deki ilk ismi dünyaca ünlü piyanistimiz Gülsin Onay oldu. Ondan sonra pek çok sanatçı, Twitter, Instagram gibi kanallardan canlı yayınlar yapmaya, canlı konserler vermeye başladı. Onay'la aylar öncesinden yapacağımız söyleşi, zamanlama olarak hepimizin evlere kapandığı bir döneme geldi ama yüz yüze sohbet edemesek de birbirimize uzaktan sarıldık. Bu söyleşiyi yayına hazırlarken, o Twitter'da bir başka canlı konseri için yayındaydı. Gülsin Onay'la sosyal medyadaki konserlerinin dışında başka şeyler de konuştuk. Mesela matematik sevgisinden mesela bugünleri geride bıraktıktan sonra yapmak istediklerinden, ustası Ahmet Adnan Saygun'la anılarından da bahsettik. Bugün Ajandakolik'te Türkiye'nin Harika Çocuğu Gülsin Onay var. Gülsin hanım öncelikle tebrik ederim. Siz bir sanatçının, hiç bir stadın, mekanın sahip olmayacağı seyirci sayısına ulaştınız bu online konserinizle. Sizin sayenizde bir kez daha anladık müzik insanı iyileştirir. Çok teşekkür ediyorum. Güzel bir konuya değindiniz. Müzik sadece eğlenmek için değil ruhumuzu beslemek ve arındırmak için çok önemli bir besin kaynağıdır. Nitelikli bir müzik dinlediğimizde iyileştiğimizi, farklı bir duyuşumuzun olduğunu hissederiz. Başka insanların duygularını anlayabilmek, empati kurabilmek ve hatta müzik yaparak onlara sözler söyleyebilmek şansına sahip oluruz. Bütün bu müzikal cümleler bizleri birbirimize yaklaştırır ve karşılıklı anlaştırır. Hangi dili konuştuğumuzun önemi kalmadan müziğin evrensel dili mucizevi bir şekilde kalpleri birbirine kenetler ve birleştirir. Diyebiliriz ki müzik kalplerin dilidir. Koronavirüs nedeniyle konserinizin ertelenmesi üzerine bu kararı aldınız. Peki bize tıpkı bir YouTuber gibi nasıl hazırlandığınızı anlatır mısınız? İnsan koskoca devlet sanatçısının evinde bütün insanlara canlı konsermek için nasıl hazırlandığınızı merak ediyor açıkçası. Benim o gün aklımda tek bir düşünce vardı. Konserlerimin iptali sebebiyle onlardan uzak kalacaktım. Oysa ben her gün ya bir konser için hazırlanırım, ya provam için ya da konser vermek için yola çıkarım. Bütün hayatım onlarla diyalog halinde geçti. Şartlar değişince onlarla buluşma koşulları da değişebilirdi. Böylelikle canlı bir konser verme fikri oluştu. Hemen aynı heyecana büründüm ve hazırlıklar yapmaya başladım. Evimde çalarak dinleyicilerimle çok sık kayıt paylaştığım için kamerayı ve ortamı hazırlamak yeni değildi benim için. Diğer konserlerimde olduğu gibi hazırlandım, giyindim ve onlarla tekrar bir araya geldim. Evet evet yapıyorum. Aynı akşam saat 19:00 da Twitter, 20:00 de Facebook ve 21:00 de Instagram sayfalarım üzerinden canlı yayın yapacağımı duyurdum ve gerçekleştirdim. Her Pazar akşamı böyle devam etmeyi düşünüyorum. Çok yakında YouTube kanalım üzerinden de yayın yapacağım. Hele ki klasik müziğin iyileştiriciliği tartışılmaz. Eğer iyileşirsek tamamen ve umarım, yine konserlerinize böyle aralıklarla evinizden canlı yayınlar yapmayı düşünür müsünüz? Konserlerinize gelemeyen binlerce insan için bu inanılmaz bir lütuf... Hem klasik müziği dinlemeye de teşvik edici. Ben aslında çok sık kayıt paylaşıyorum dinleyicilerimle. Hatta canlı yayın yaptığım zamanlar da oluyordu. Elbette sağlıklı bir şekilde normal yaşantımıza döndüğümüzde konserlerimin yanı sıra önceden olduğu gibi kayıtlar ve canlı yayınlar paylaşacağım. Sosyal medyayı kullanmayı sevdiğinizi de biliyorum. Özellikle Twitter'da çok aktifsiniz. Oradaki dinamizmi nasıl buluyorsunuz? Diğer sosyal mecralara göre daha politize olan bir kitle var çünkü Twitter'da. Sanata olan eğilimi de sizin konserinizle görmüş olduk sanırım. Ama bir de sizin izlenimlerinizi almak isterim. Twitter, Facebook ve Instagram sayfalarımı her gün aynı şekilde kullanıyorum. Hepsinde farklı bir paylaşım ruhu var elbette. Ancak sanat, müzik herkes için bir şeyler ifade ediyor. Politik yönü ağır basan, farklı ilgi alanlarıyla uğraşan ve çok farklı meslek gruplarına dahil olan tüm kişiler de müziğe karşı duyarlılar. Müziğin her kesimden insanı birleştirdiğini hatta farklı politik ve dünya görüşlerine sahip olsalar da bir araya getirdiğini kolaylıkla görebiliyoruz. Evde kalmak benim için çok yeni bir durum. Ben her zaman bir yerden başka bir yere seyahat halindeyim veya konserler, provalar, masterclass çalışmaları derken çok yoğun bir temponun içerisinde oluyorum. Şimdi ilk defa farklı bir durumla karşı karşıyayım. Dışarıda geçirdiğim bir koşuşturmam yok ancak canlı yayın sonrasında basın yayın organları tarafından ve farklı alanlardan o kadar büyük bir ilgi oluştu ki, her gün farklı bir heyecan ve meşguliyetim oluyor. Elbette çalışmalarım devam ediyor. Eşim Tony ile birlikte olmak çok iyi geliyor. Yanımda olduğu için çok mutluyum. Birlikte yemek yapıyoruz, müziği paylaşıyoruz. Çok teşekkür ediyorum. Küçüklüğümden bu yana Harika Çocuk olarak anıldım ancak ailem her zaman bana normal bir yaklaşım sergiledi. Ben hiç bir zaman bunu bir ayrıcalık olarak hissetmedim. Müzik için yetenekli olabilirdim ancak her insan harika değil midir? Ünlü olmak yeni nesil için çok daha kolay elbette. Ancak daha önemli bir konu nasıl bir üne sahip olduğunuz. Çalışmanız, azminiz, kişiliğiniz bunu belirliyor. Bin defa anlatsam da severek cevapladığım bir soru. Chopin ile aramızdaki bağ hiç bir zaman eskimeyen bir aşk aslında ve tazeliğini koruyor. Sürekli bir yenilenme oluyor. Daha doğrusu eserleri beni o kadar beni etkiliyor ki her seferinde sanki yeniden bir şey keşfediyormuşum ve ilk defa çalıyormuşum gibi hissediyorum. Bu da beni çok besliyor. Beni beslediği gibi onun ruhu şad oluyor, dinleyicilere ulaşıyor ve birbirimizle sohbet eder gibi sırlarımızı paylaşıyoruz. 12 yaşlarındasınız. o kadar önemli bir müzik adamı ki gözünüzde iyice devleşiyor. Karşısında müthiş bir saygı, sevgi ve hayranlıkla ağzından her çıkan kelimeyi saatlerce dinliyorsunuz. Anlatabileceğim çok anılar var. Bunların arasında Özsoy Operası'nı yazarken Atatürk ile her gün buluştuğunda yaşadığı anılar beni çok etkilerdi. Hatta öyle bir şey ki o anlatırken Atatürk'ün provaya her gün gelişini sanki film gibi gözümde canlandırmıştım o zamanlar... Atatürk'ün nasıl dinlediğini, sonra neler sorduğunu ve Adnan Saygun'un nasıl bir hızla her şeyi bir ayda yetiştirmek zorunda kaldığını... Öyle bir film olmuş ki o hiç değişmiyor. Çok enterasan. Başka bir resim ve görüntü yerine geçmiyor. 12 yaşında ne gördüysem o filmi görüyorum yine hatırlarken. Böyle bir anıyı paylaşmak istedim. Oğlum Erkin Onay söylediğiniz gibi Ankara Devlet Opera ve Balesi Başkemancısı. Aynı zamanda Trio Hexis ile birlikte oda müziğini paylaşıyor. Birlikte de konserler veriyoruz. Onunla birlikte müzik yapmak büyük bir mutluluk benim için. Müzisyen ailelerde yetişen çocukların müzikle yakın bir bağ kurması çok olağan. Ancak meslek olarak seçmek yerine amatör olarak müzik yapmak veya iyi bir dinleyici olmak da mümkün. Aileler bu konuda yönlendirebilir, ortam hazırlayabilir ancak seçim kişiye ait olmalıdır diye düşünüyorum. Şu ana kadar 5 kıta ve 80 ülkede konserler verdim. Elbette bütün bunların notları var. Bu şekilde hiç düşünmedim. Kendimde bir ışık olduğunu ya da nasıl parladığımı.. Küçüklüğümden bu yana sadece müzik yaparak aldığım mutluluğu yansıtmaktı gayem. Herkesle paylaşmak ve her kapıyı çalabilmekti. Parlayan şey, müziği paylaşarak hissettiğim duygudur ve beni insanlara tanıtan da onlara ulaşma çabamdır. Ego her insanın doğasında var olan ve mücadele gerektiren bir konu. Küçüklükten itibaren başlar. Bu konuda ailem ve öğretmenlerimin yaklaşımı çok etkili olmuştur. Böylelikle kendimi tek ve üstün olarak hiç görmedim. Bildiğim ve öğrendiğim her şeyi daha iyisini yapabilmeleri için insanlarla paylaşmak, beni bütün bu olumsuz duygulardan uzak tuttu. Önceliğim her zaman insanlık ve müzik için oldu. Elbette bir ajandam var. Konserlerim, provalarım, masterclass çalışmalarımın, seyahatlerim var çoğunlukla içlerinde. Katılmayı planladığım tüm etkinlikler bu ajandada yer alır. Hepimiz büyük bir sınavla karşı karşıyayız. Zor bir süreçten geçiyoruz ve bunu bütün dünya ile paylaşıyoruz. Kendimize, birbirimize karşı yaşamsal bir sorumluğumuz var. Doğaya ve her türlü canlıya karşı. Sonunda mutlaka yeni bir düzen geleceğine inanıyorum. Bu süreçte yapılan yanlış ve doğrular daha iyi ayırdedilebilecek. Yeni oluşumlar, yeni düşünceler ortaya çıkacaktır. Sonunda mutlaka iyi ve güzel şeyler olacaktır.